1961.03.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 81η

Τρίτη 14 Μαρτίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κιτσίκης, ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Μπουγᾶς, Π. Σταυρόπουλος καὶ Ε. Σαββόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν» καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Τριανταφυλλίδης καὶ Θ. Λυμπερίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν» καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Ἄνω Γλυφάδας, ἐκπροσωπούσης τοὺς Συλλόγους Ἐργατικῶν Στελεχῶν, «Ὁ Ἅγιος Παῦλος», τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ «Ὁ Παρθενὼν» καὶ Οἰκ. Συν)σμοῦ Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν «Ἡ Ἁγία Εἰρήνη» διὰ τῆς ὁποίας ἐκφράζονται εὐχαριστίαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ ἐνδιαφέρον της ὑπὲρ τῆς περιοχῆς καὶ ζητεῖται ἡ ἐξασφάλισις ὑδρεύσεως, φωτισμοῦ καὶ συγκοινωνίας διὰ τὴν Ἄνω Γλυφάδαν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Οἰκοδομικοῦ Συν)σμοῦ Ἀστέγων Πολιτ. Ἰδιωτικῶν Ὑπαλλήλων, αἰτουμένου τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 113038)21.5.1960 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας προκληθείσης παρὰ τῆς μεταξοβιομηχανίας «ΑΣΤΗΡ» καὶ ἀποβλεπούσης εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν οἰκοπεδικῆς ἐκτάσεως. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Τσιπώρης, διαμαρτύρεται διὰ σύλληψιν Βαρδούλη καὶ Κουτσιμάνη καὶ αἰτεῖ ἀπόλυσιν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ καὶ Α. Μπριλλάκης, αἰτοῦσι ματαίωσιν ἐπανεκτοπίσεως ἰατροῦ Φλουτζῆ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Συνδέσμου ἐργοληπτῶν Δράμας αἰτουμένου ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου ρυθμίζοντος ζητήματα Ταμείου Συντάξεως Μηχανικῶν Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ Μετόχων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς κατοίκων Κοινότητος Ὀχυροῦ– Δράμας, αἰτουμένης ὅπως συμπεριληφθοῦν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως θυμάτων Γερμανικῆς Κατοχῆς οἱ ἐκδιωχθέντες ἐκ τῶν χωρίων των καὶ ἐγκατασταθέντες πέραν τοῦ Στρυμόνος. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πύργου Ἠλείας Θ. Σωτηροπούλου διαμαρτυρουμένου διὰ μελετωμένην μεταβολὴν καὶ ἵδρυσιν λέσχης ἀξιωματικῶν Ἀεροδρομίου Ἀνδραβίδας ἀπὸ τὴν φυσικῶς καθοριζομένην πόλιν Πύργου εἰς Πάτρας. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Π. Γλιγλῆς, ἐκφράζει ἀγανάκτησιν ἐλαιοπαραγωγῶν Λέσβου δι’ ἀνάμιξιν ἐλαίου μετὰ σπορελαίου καὶ αἰτεῖ ὅπως παύσῃ ἡ νοθεία αὕτη. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Δράμας αἰτουμένου ὅπως μεταφερθοῦν ἀπὸ ἄλλας καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας καπνὰ πρὸς ἐπεξεργασίαν, καθιέρωσιν καπνικῆς πολιτικῆς κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Τσιγάρας, Σ. Καρασάββας καὶ Δ. Κελτεμλίδης, διαμαρτύρονται διὰ τὰς παρ’ ἀστυνομικῶν ὀργάνων κατὰ κατοίκων Γιαννιτσῶν Θεσσαλονίκης ἀσκουμένας πολιτικὰς πιέσεις κλπ. Ὁ Πρόεδρος Οἰκοδομικῶν Ὀργανώσεων Ἑλλάδος «Ἡ Ἕνωσις Ἐργατοτεχνιτῶν Μπετὸν Ἀρμὲ–Ἀθηνῶν κλπ.» αἰτοῦσι τὴν ἀπόλυσιν τοῦ συλληφθέντος Χρήστου Τσεσμελῆ. Ὁ Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως–Παραρτήματος Λαρίσης αἰτεῖ τὴν ἔνταξιν τῶν μελῶν του εἰς τοὺς νόμους 751 καὶ 1836)51. Οἱ παραπηγματοῦχοι Δραπετσώνας ἐκφράζουν τὰς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εὐχαριστίας των διὰ τὰ ληφθέντα μέτρα στεγάσεώς των κλπ. Ὁ Πανελλήνιος Σύλλογος Ἀναπήρων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς διαμαρτύρεται διὰ τὴν Σοβιετικὴν ἐπίθεσιν κατὰ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως Χάμερσκελντ καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ὁ Ἀγροτικὸς Σύλλογος Νομοῦ Καρδίτσης αἰτεῖ ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν διὰ μετατροπῆς αὐτῶν εἰς μεσοπρόθεσμα κλπ. Οἱ Καραμπὲτ καὶ Ἀσνὴφ Σκεντεριὰν κάτοικοι Θεσσαλονίκης αἰτοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον περὶ ἀποζημιώσεως θυμάτων Γερμανικῆς Κατοχῆς καὶ οἱ γονεῖς, ὧν τὰ τέκνα των ἐφονεύθησαν ὑπὸ τῶν Γερμανῶν. Οἱ Ἀθ. Καρανικόλας καὶ Ι. Γιάκας ἀντιπρόσωποι τοῦ Συλλόγου Γονέων τῶν τέκνων τῶν ἐργαζομένων εἰς τὸ 301 Κρατικὸν ἐργοστάσιον αἰτοῦνται ὅπως χορηγηθῇ τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενον ἡμερομίσθιον εἰς τὰ τέκνα των.

Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς

ΠΡΟΤΑΣΙΣ

Πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως διὰ τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν Πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἐκ τῶν στοιχείων τοῦ κατατεθέντος εἰς τὴν Βουλὴν φακέλλου σχετικοῦ μὲ τὴν προμήθειαν ἐλαιολάδου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ προκύπτουν σοβαρώταται ἀνωμαλίαι περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ ὅλου αὐτοῦ θέματος τὰς ὁποίας ὀξύνει ἔτι πλέον τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ἀγορὰν ἐδόθη διὰ κατανάλωσιν ἔλαιον ἀκατάλληλον πρὸς βρῶσιν. Οὕτω: Αʹ Προμήθεια 7.000 τόννων 1. Προκήρυξις — ὅροι. Τὴν 24.11.1960 ὑπεγράφη ὑπουργικὴ ἀπόφασις προκηρύξεως μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ ὑπ’ ἀριθ. 237016 διὰ τὴν προμήθειαν 7.000 τόννων ἐλαιολάδου. Ἡ προκήρυξις ὅμως αὕτη ἔπασχε ἀπὸ σοβαρὰς ἀτελείας διότι: α) Τάσσει προθεσμίαν ὑποβολῆς προσφορῶν ἑπτὰ μόνον ἡμερῶν ἤτοι μέχρι τῆς μεσημβρίας τῆς 1.2.1960 ἐνῷ προκειμένου περὶ προμηθείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἡ προθεσμία ἦτο ἐντελῶς ἀνεπαρκής. β) Ἡ ἀτέλεια αὕτη ἐπιδεινοῦται ἐξ ἄλλης ἔτι σημαντικωτέρας ἀτελείας, ἤτοι ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι εἰς τὴν προκήρυξιν τοῦ διαγωνισμοῦ οὐδεμία ἀπολύτως ποιοτικὴ διαγραφὴ τοῦ ζητουμένου ἐλαίου ἐγένετο μὴ σημειουμένης κἂν τῆς ὀξύτητος οὐδὲ κἂν τῆς χρήσεως δι’ ἣν προωρίζετο τὸ ἐλαιόλαδον («βρώσιμον») εἰς τρόπον, ὥστε νὰ καθίσταται ἀδύνατος οἱαδήποτε συνεννόησις μὲ τοὺς προμηθευτὰς οἴκους τοῦ Ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱαδήποτε βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ γίνῃ ἡ σύγκρισις τῶν προσφορῶν. γ) Τὰς ἀτελείας ταύτας ὡλοκλήρωνε τιθέμενος ἐν τῇ διακηρύξει ὅρος διὰ τὴν φόρτωσιν κατὰ τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Οὕτως ἡ προκήρυξις τοῦ διαγωνισμοῦ ἀπέκλειεν οὐσιαστικῶς τὴν εὐρεῖαν συμμετοχὴν εἰς αὐτὸν τῶν ἐνδιαφερομένων εἰσαγωγέων, πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἐγνώριζον τὰ περὶ τῆς προμηθείας ταύτης καὶ εἶχον ἤδη προπαρασκευάσει τὰς προσφοράς των. ΙΙ. Προσφοραὶ–Κατακύρωσις. Ἀπόδειξιν τῆς ἀτελείας τῆς προκηρύξεως τοῦ διαγωνισμοῦ ἀποτελεῖ τὸ περιεχόμενον τῶν προσφορῶν εἰς τὰς ὁποίας γενικῶς περιείχοντο ποικίλαι ποιοτικαὶ περιγραφαί, καὶ μεγάλαι διαφοραὶ εἰς τιμάς, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ ἐμπόριον τοῦ ἐλαίου τὰ περιθώρια διαφορῶν τιμῆς εἶναι ἐλάχιστα. Οὕτως ὑπῆρξαν προσφοραὶ τιμῶν κυμαινομένων ἀπὸ 505–560 δολλάρια κατὰ τόννον, προσεφέροντο ἔλαια φυσικὰ καὶ ἔλαια ραφινέ, ὀξύτητος ἀπὸ 1 βαθμοῦ μέχρι 5 κλπ. Ἡ τεχνικὴ Συμβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου κατέταξε τὰς διαφόρους προσφορὰς κατὰ σειρὰν προτιμήσεως μὲ ρητὴν ὑπογράμμισιν, ὅτι διὰ τὴν κατάταξιν «προτιμῶνται αἱ προσφοραὶ ταχυτέρας φορτώσεως». Ἐν συνεχείᾳ ἡ Γνωμοδοτικὴ Ἐπιτροπὴ προέτεινεν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 240661 τῆς 2.12.1960 ἐνέκρινε κατακύρωσιν τοῦ διαγωνισμοῦ α) ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας «Μποῦνγκε» διὰ 3.500 τόννους πρὸς 518 (CIF) μὲ φόρτωσιν Δεκεμβρίου, β) ὑπὲρ τοῦ εἰσαγωγέως ΑΣΣΕΟ διὰ 3.000 τόννους πρὸς 506,20 (CIF) χωρὶς νὰ ὁρίζεται προθεσμία φορτώσεως, γ) ὑπὲρ Α. Κοπετοπούλου διὰ 500 τόννους πρὸς 498 (FOB) καὶ φόρτωσιν Δεκεμβρίου καὶ δ) ὑπὲρ Κατσακούλη διὰ τόννους 300 πρὸς 498 (FOB) μὲ φόρτωσιν Δεκεμβρίου. ΙΙΙ. Φόρτωσις. Ἐνῷ ὅμως, κατὰ τὰ ἀνωτέρω, διὰ τῆς προκηρύξεως τοῦ διαγωνισμοῦ τὸ Δημόσιον ἐμφανίζεται ὡς κατεπειγόμενον διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ ἐλαίου, τὸ Ὑπουργεῖον ἀπεδέχθη τρεῖς ἀλλεπαλλήλους αἰτήσεις τῆς Ἑταιρείας «Μποῦνγκε» (12)12, 16.12.60 καὶ 18.1.1960) καὶ παρέτεινε τὴν προθεσμίαν φορτώσεως διὰ τὴν 30.1.1961, ἤτοι τὴν παράδοσιν διὰ Φεβρουάριον, ἐπίσης δὲ αἴτησιν τοῦ ΑΣΣΕΟ διὰ παράτασιν. Ταῦτα, ἐνῷ α) εἶχεν ἀποκλείσει ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ αὐτοῦ τὸν οἶκον ΜΕΤΚΟ προσφέροντα 7.000 τόν. διὰ παράδοσιν κατὰ Δεκέμβριον–Ἰανουάριον πρὸς δολλ. 510, β) εἶχεν ἐπίσης, ἀπορρίψει τὸ τμῆμα προσφορᾶς Μποῦνγκε ἐκ 3.500 τόννων διὰ φόρτωσιν Ἰανουαρίου μὲ τὴν μικροτέραν τιμὴν 516 δολλαρίων, γ) κατὰ τὸν ἐπακολουθήσαντα διαγωνισμὸν τῆς 18 Ἰανουαρίου. 1) Ὁ εἰσαγωγεὺς «ΑΔΙΚΑΡ» (Καράσσος) εἶχε προσφέρει τιμὴν 499,60 δολλ. (CIF) διὰ φόρτωσιν Ἰανουαρίου —Φεβρουαρίου. 2) Ὁ εἰσαγωγεὺς «Προκοπὴ» (Μορένο) εἶχε προσφέρει τιμὴν 500 δολλ. (CIF) διὰ φόρτωσιν Ἰανουαρίου. δ) Εἰς τὸν διαγωνισμὸν 29.12 ὁ Κοπετόπουλος προσέφερε τιμὴν 511 δολλαρίων διὰ φόρτωσιν Ἰανουαρίου. ε) Ἡ ἰδία ἑταιρεία «Μποῦνγκε» εἶχε προσφέρει κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τῆς 18.1.1960 τιμὴν δολλ. 503.50 διὰ παράδοσιν 20 ἡμερῶν. στ) Τέλος ἐπὶ τῇ αἰτιολογίᾳ τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης καὶ τῆς ταχείας φορτώσεως τὸ Ὑπουργεῖον δὲν περιώρισε τοὐλάχιστον κατὰ τὸν διαγωνισμὸν τῆς 1.12.1960 τὴν προμήθειαν εἰς τοὺς 3.000 τόννους τοῦ ΑΣΣΕΟ πρὸς δολλ. 506,20 τοὺς 500 Κοπετοπούλου πρὸς 498 (FOB), ἤτοι περίπου 508 (CIF) καὶ τοὺς 300 Κατσακούλη εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν, ἀλλὰ περιέλαβε καὶ τοὺς κατὰ 12 δολλάρια ἀκριβωτέρους τόννους τῆς «Μποῦνγκε» διὰ τὴν φόρτωσιν τῶν ὁποίων ἐν τούτοις παρέτεινε, μετὰ τὴν κατακύρωσιν, τὴν προθεσμίαν φορτώσεως μέχρι 31.12.1961. ΙΥ. Ζημίαι. Ἐκ τῆς τοιαύτης διαχειρίσεως τοῦ διαγωνισμοῦ τῆς 1.12. 1960 καὶ τῆς κατακυρώσεως 3.500 τόννων ἐλαίου ὑπὲρ τῆς «Μποῦνγκε» πρὸς 518, τὸ Δημόσιον καὶ ἡ κατανάλωσις ἐζημιώθησαν θετικῶς. 1) Ἐν σχέσει μὲ τὴν τιμὴν τῆς ἰδίας εἰς τὸν αὐτὸν διαγωνισμὸν διὰ παράδοσιν Ἰανουαρίου ($ 516) δολλάρια 7.000. 2) Ἐν σχέσει πρὸς τὰς τιμὰς τοῦ ἑτέρου προμηθευτοῦ εἰς τὸν αὐτὸν διαγωνισμὸν ASSEO (ἤτοι $ 506) ζημία 42.000. 3) Ἐν σχέσει μὲ τὴν προσφορὰν «ΑΔΙΚΑΡ» κατὰ τὸν διαγωνισμὸν 18.1.1961 μὲ τιμὴν $ 499,50 ζημία $ 18,5 κατὰ τόννον, ἤτοι ἐν ὅλῳ $ 64.750. 4) Ἐν σχέσει πρὸς προσφορὰν MORENO (τιμὴ $ 500), ζημία ἐν ὅλῳ $ 63.000. V. Ἀπὸ τὰς γενομένας ἀναλύσεις τοῦ Χημείου, ὅλα σχεδὸν τὰ παραδοθέντα ἔλαια σημειοῦνται ἔχοντα «ὄψιν ἐλαφρῶς θολήν», ἀλλὰ «σύμφωνα μὲ τὸν διαγωνισμόν». Βʹ. Προμήθεια 1.800 τόννων. Διαγωνισμὸς 29.12.1960. I. Προκήρυξις–Ὅροι. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 245101)12.12.1960 ἀποφάσεως προκηρύσσεται νέος διαγωνισμὸς διὰ προμήθειαν 3.000 τόννων ἐλαιολάδου μὲ ὅρους ποιοτικοὺς «βιώσιμον — εὐαρέστου ὀσμῆς καὶ γεύσεως— διαυγὲς— ἄνευ οὐδεμιᾶς βιομηχανικῆς ἐπεξεργασίας— βαρέλια καινουργῆ— φόρτωσις ἄμεσος — προτιμῶνται αἱ προσφοραὶ ἀμέσου φορτώσεως καὶ ταχυτέρας ἀφίξεως ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰ λοιπὰ στοιχεῖα». II. Κατὰ πρότασιν τῶν Ἐπιτροπῶν, κατακυροῦται ὁ διαγωνισμὸς ἐπ’ ὀνόματι Α. Κοπετοπούλου διὰ 1.800 τόννους μὲ τιμὴν δολλ. 511–514 ὀξύτητος 1–2 βαθμῶν καὶ φόρτωσιν ἐντὸς 15 ἡμερῶν, ἀνεβλήθη δὲ διὰ τὴν 18.1.1961 ὁ διαγωνισμὸς διὰ 1.200 τόννους. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπορρίπτει τὴν προσφορὰν ASSEO πρὸς $ 509,85, ὡς ἀσαφῆ καὶ διότι, ἐνῷ ὁ διαγωνισμὸς προβλέπει «ἄμεσον φόρτωσιν», ἡ προσφορὰ του προτείνει φόρτωσιν Ἰανουαρίου–Φεβρουαρίου. III. Φόρτωσις–Ποιότης. Μέρος μόνον τῶν ἐλαίων τούτων «ἀμέσου» φορτώσεως παρεδόθησαν κατὰ τὰς ἀρχὰς Φεβρουαρίου. Κατὰ τὸν χημικὸν ἔλεγχον, ἐνῷ εἰς τὴν ἔκθεσιν ἀναφέρεται, ὅτι ταῦτα πληροῦσι τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, περαιτέρω ἀναφέρεται, ὅτι ἐπὶ ἀνοιγέντων 380 βαρελίων εὑρέθησαν 46 περιέχοντα μούργαν καὶ ἐπὶ ἑτέρων 380, τὰ 5, ἐπίσης, περιεῖχον μούργαν. Ἄξιον σημειώσεως εἶναι, ὅτι ἡ Ἑταιρεία «Μποῦνγκε» ἔκαμε προσφορὰν μὲ τιμὴν 543 δολ. κατὰ τόννον!! Γʹ. Προμήθεια 1.200 τόννων. Διαγωνισμὸς 18.1.1961. Ι. Οἱ ὅροι ὁρίζονται οἱ αὐτοὶ ὡς καὶ τοῦ προηγουμένου διαγωνισμοῦ. ΙΙ. Κατακύρωσις. Ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατακυροῦν τὸν διαγωνισμὸν ἐπ’ ὀνόματι Ἀλ. Κοπετοπούλου πρὸς δολλ. 498,90 μὲ φόρτωσιν ἐντὸς Φεβρουαρίου, ἀπορρίπτει ἐν τούτοις προσφορὰν εἰσαγωγέως Καράσσου (ΑΔΙΚΑΡ) διὰ φόρτωσιν Ἰανουαρίου–Φεβρουαρίου (ὁ ὅρος εἶναι «ἄμεσος φόρτωσις») μὲ τιμὴν δολλ. 499,50. Εἶναι ἄγνωστον, ἂν τὰ ἐλαιόλαδα ταῦτα παρελήφθησαν εἰσέτι. Δʹ. Συμπέρασμα. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω προκύπτει μεγίστη ἀνωμαλία α) περὶ τὴν διατύπωσιν τῶν ὅρων προμηθείας, ὥστε οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀγνοοῦν ἐπὶ ποίας βάσεως πρόκειται νὰ διαγωνισθοῦν, β) περὶ τὴν τήρησιν ὅρων χαρακτηρισθέντων ἐν τῇ προκηρύξει ὡς βασικῶν (ὡς ὁ χρόνος φορτώσεως), τοὺς ὁποίους τὸ Ὑπουργεῖον ἐγκαταλείπει, χάριν τῶν ὑπὲρ ὧν ἡ κατακύρωσις, τιθεμένων οὕτως εἰς εὐνοϊκὴν μοῖραν ἔναντι τῶν λοιπῶν, γ) περὶ τὴν ποιότητα τῶν ἐλαίων, ἅτινα παρελήφθησαν καὶ δ) περὶ τὸ θέμα τῶν τιμῶν. Ἡ ἀνωμαλία αὕτη, ὄχι μόνον διαβάλλει ἠθικῶς τὸ Κράτος ἔναντι τῶν μετ’ αὐτοῦ συναλλασσομένων, ἀλλὰ καὶ ἔχει προκαλέσει ἀναμφιβόλως ζημίας εἰς βάρος αὐτοῦ καὶ τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου δὲν παρέσχε πάντα τὰ αἰτηθέντα στοιχεῖα, ἵνα κατατοπισθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ ὅλου θέματος τοῦ ἐλαίου, οὐδὲν δὲ στοιχεῖον παρέσχε σχετικῶς πρὸς τὴν πώλησιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ ἐγχωρίας παραγωγῆς ἐλαιολάδου τῶν κρατικῶν ἀποθεμάτων κατὰ τὸ 1959–1960. Ἐπειδὴ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἐλαίου ἔχει προκληθῆ μέγας σάλος, ἐπιβάλλεται δὲ διὰ λόγους ἠθικοὺς καὶ δημοσίου συμφέροντος, ὅπως διαλευκανθῇ πλήρως ἡ ὑπόθεσις αὕτη κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ προτείνωμεν ὅπως, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 35 τοῦ Κανονισμοῦ, ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ διὰ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπιληφθῇ τῆς ταχυτέρας ἐξετάσεως τοῦ θέματος τούτου, ὑποβάλῃ δὲ τὸ σχετικὸν πόρισμα πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1961 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ε. Κοθρῆς, Κ. Μητσοτάκης, Π. Πολυχρονίδης, Κ. Μαρῆς, Ν. Ζορμπᾶς, Φ. Πιτούλης, Μ. Στεφανίδης, Θ. Δεσύλλας, Κ. Πυρομάγλου, Γ. Βαλοῦρδος, Η. Ἠλιοῦ, Σ. Ἠλιόπουλος, Μ. Κύρκος, Δ. Μερλόπουλος, Γ. Παπαγεωργίου, Π. Γλιγλῆς, Γ. Σπηλιόπουλος, Γ. Πρίφτης, Ν. Καθαροσπόρης, Ι. Δραγονέτης, Β. Θανασέκου, Ε. Πρωϊμάκης, Γ. Κατσίμπας, Α. Κακογιάννης, Κ. Χιωτάκης, Ι. Κοντουδάκης, Ι. Ἀθητάκης, Κ. Σωτηρίου καὶ Μ. Σβώλου. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ διαφόρων ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργ. Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Μπακατσέλου, Α. Τσιάρα καὶ Ι. Γιαλώφα. Ἐπὶ τῆς ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Μπακατσέλου, Α. Τσιάρα καὶ Ι. Γιαλώφα, κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 1265 ἐρωτήσεως, διὰ τὰ ἀπολυθέντα βάσει τοῦ ΜΘʹ Ψηφίσματος ὑπὸ τῶν Νομαρχῶν μέλη τῶν Διοικήσεων τῶν Γεωργ. Συν)κῶν Ὀργανώσεων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἐκ τῶν εἰς χεῖρας μας εὑρισκομένων στοιχείων, προκύπτει, ὅτι κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἀνωτέρω ψηφίσματος, ἐκρίθησαν ὑπὸ τῶν παρὰ ταῖς Νομαρχίαις λειτουργούντων Συμβουλίων Νομιμοφροσύνης, ὡς μὴ νομιμόφρονα μέλη καὶ ἀπελύθησαν ἐν συνεχείᾳ ταῦτα ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τῶν Γεωργικῶν Συν)κῶν Ὀργανώσεων ἐν συνόλῳ χίλια ἑπτακόσια εἴκοσι, ἀναλυτικῶς δὲ κατ’ ἔτος ὡς κάτωθι:

Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν Γεωργ. Συν)κῶν Ὀργανώσεων τῆς Χώρας, ἐξ ὧν οἱ πρωτοβάθμιοι (Συν)σμοὶ) ἀνέρχονται εἰς 8.500, αἱ δευτεροβάθμιοι (Ἑνώσεις καὶ Κοινοπραξίαι) εἰς 145 καὶ αἱ τριτοβάθμιαι (Κεντρικαὶ) εἰς 7, ἑκάστη δὲ τούτων ἔχει πολυμελῆ συμβούλια (ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πενταμελῆ διοικητικὰ καὶ τριμελῆ τοὐλάχιστον ἐποπτικὰ) δὲν τεκμαίρεται, ὅτι ἐγένετο αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τῶν ὑπὸ τοῦ ὡς ἄνω ψηφίσματος ἐπιτασσομένων καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εὐσταθοῦν τὰ ἐν τῇ ἐρωτήσει διαλαμβανόμενα, ὅτι, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφίσματος τούτου, διέρχεται σοβαρωτάτην κρίσιν ὁ θεσμὸς τῶν Συν)κῶν Ὀργανώσεων. Σημειοῦμεν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν Συμβουλίων Νομιμοφροσύνης, τυγχάνουν ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸν Νομάρχην, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου τρίτου παρ. 10 ΜΘʹ ψηφίσματος. Πάντως, ὅσοι ἐκ τῶν ἀπολυομένων θεωροῦσι τὸν ἑαυτὸν των ἀδικούμενον ἐκ τῆς ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου ἐκδιδομένης ἀποφάσεως, δύναται, νὰ προσφύγωσιν ἐνώπιον τοῦ παρὰ τῷ Συμβουλίῳ Ἐπικρατείας λειτουργοῦντος Δευτεροβαθμίου Συμβουλίου Νομιμοφροσύνης καὶ νὰ αἰτήσωνται τὴν ἀκύρωσιν ταύτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Κωστῆ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13717)11121)15.12.1960 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Κωστῆ ὑπ’ ἀριθ. 1048 ἐρώτησις, σχετικῶς μὲ εἰσπραχθέντα παρὰ τῆς Α.Τ.Ε. ποσὰ ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς μέλη τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Νικολιτσίου κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Κατὰ παρασχεθείσας ἡμῖν πληροφορίας ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῆς Α.Τ.Ε. κατὰ τὸ ἔτος 1947 εἶχε συναφθῆ παρὰ τοῦ τότε Προέδρου τοῦ ἀνωτέρω Συνεταιρισμοῦ καλλιεργητικὸν δάνειον ἀπὸ τὴν Α.Τ.Ε. δραχμ. 5.750, διὰ λογαριασμὸν 34 συνεταίρων. Τὸ δάνειον τοῦτο, διενεμήθη κανονικῶς εἰς τὰ μέλη, βάσει ἐνυπογράφου καταστάσεως. Ἐπειδή, ὅμως, ὁ ὡς ἄνω Πρόεδρος, μετὰ δίμηνον περίπου ἀπὸ τῆς συνάψεως τοῦ ἐν λόγῳ δανείου, συνελήφθη καὶ ἐξετελέσθη ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν, ἤρχισε νὰ προβάληται ὑπό τινων δανειοδοτηθέντων ἄρνησις ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν, μὲ τὸ δικαιολογητικόν, ὅτι δῆθεν δὲν κατεβλήθη αὐτοῖς τὸ ἀντίστοιχον ποσόν. Τινὲς δὲ τούτων ἰσχυρίσθησαν, ὅτι καὶ αἱ ὑπογραφαί των εἰς τὰς ἀντιστοίχους καταστάσεις διανομῆς ἦσαν πλασταί. Τὸ οἰκεῖον Ὑποκατάστημα τῆς Α.Τ.Ε., προκειμένου νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν κατάστασιν καὶ ἐν ὄψει τοῦ γεγονότος, ὅτι ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἀλληλεγγύου εὐθύνης τῶν μελῶν τοῦ Συνεταιρισμοῦ, συμφώνως τῷ νόμῳ 602 (ἐντὸς διετίας ἀπὸ τῆς διαλύσεως τοῦ Συνεταιρισμοῦ), ἐζήτησεν ἀπὸ ἕνα ἕκαστον τῶν κατὰ τὰ ὡς ἄνω δανειοδοτηθέντων μελῶν νὰ δηλώσουν ἐγγράφως ἂν ἡ ὑπογραφή των ἦτο πλαστή, ἢ ὅτι δὲν ἔλαβον τὸ ἀντίστοιχον ποσόν. Τοιαύτην δήλωσιν οὐδεὶς τελικῶς ἐδέχθη νὰ ὑπογράψῃ, καίτοι ἀρχικῶς τινὲς ὑπεσχέθησαν τοῦτο. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργ. Κοινων. Προνοίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Γ. Σπηλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1153)768)23.1.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἡμῖν συνημμένως ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1206)12.1.1961 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Γ. Σπηλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Μ. Σβώλου, σχετικῶς μὲ τὴν δημιουργουμένην ἀνθυγιεινὴν κατάστασιν ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου τσιμέντων «ΤΙΤΑΝ», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Ἡ λειτουργία τοῦ ὡς ἄνω Ἐργοστασίου δὲν παρουσιάζει ἀμέσους κινδύνους ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ὑγείας ἐκ τῆς κόνεως, ἀλλὰ ἐμμέσους καὶ ὑφ’ ὡρισμένους ὅρους καὶ προϋποθέσεις καὶ οἱ ὁποῖοι κίνδυνοι διὰ τῶν ὑποδεικνυομένων μέτρων ἐλαττοῦνται εἰς τὸ ἐλάχιστον. Ὡς πρὸς τὰς ἀναθυμιάσεις καὶ καυσαέρια δὲν δημιουργεῖται θέμα εἰς τὸ ἐν λόγῳ ἐργοστάσιον. Πάντως ἁρμόδιον τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Σπηλιοπούλου, Δ. Παπαθανασοπούλου, Κ. Τσιγάρα, Ε. Ρήγα καὶ Α. Τσιάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2240)1675)13.2.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζεται ἡμῖν συνημμένως ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1395 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Σπηλιοπούλου, Δ. Παπαθανασοπούλου, Κ. Τσιγάρα, Ε. Ρήγα καὶ Α. Τσιάρα, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς πρόληψιν δηλητηριάσεων ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως Γεωργικῶν Φαρμάκων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἔχει συσταθῆ πρὸς τοῦτο ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων πρὸς μελέτην τοῦ θέματος, ἥτις ἔχει ἐπιληφθῆ τούτου, τὰ ἀποτελέσματα δὲ θέλομεν γνωρίσει ἐν καιρῷ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

ΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργ. Βορ. Ἑλλάδος. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Ρήγα, Ε. Γιαρένη, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Κ. Τσιγάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11115)20.10.1960 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 579 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Ρήγα καὶ λοιπῶν περὶ τῆς Ἀγροτικῆς ἀποκεντρώσεως τῶν ἀκτημόνων δασεργατῶν τῆς Κοινότητος Βαρβάρας τοῦ Νομοῦ Χαλκιδικῆς κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πέμψωμεν συνημμένως ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23935 ἀναφορᾶς τῆς Νομαρχίας Χαλκιδικῆς πρὸς ἐνημέρωσιν ὑμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος

Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 23936. Ἐπὶ ἐρωτήσεως δι’ ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν δασεργατῶν κατοίκων Βαρβάρας. Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βορ. Ἑλλάδος Θεσσαλονίκην. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20629)29.10.1960 διαταγῆς ὑμῶν καὶ σὺν τῇ ἐπιστροφῇ τῆς ἀποσταλείσης ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ὑπ’ ἀριθ. 579 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ρήγα κλπ. περὶ τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων πτωχῶν, δασεργατῶν τῆς Κοιν. Βαρβάρας κλπ. λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν, ὅτι ὡς ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Δασαρχεῖον Προτύπου Δασοπονίας Ἀρναίας διὰ τὴν Ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν τούτων παρεχωρήθη ἔκτασις 1.200 στρεμμάτων πρὸς ἐλαιοκομικὴν καλλιέργειαν, ἡ τοιαύτη δὲ ἀξιοποίησις ἤρξατο συντελουμένη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957. Αἰτήσεις παραχωρήσεων δασικῶν ἐκτάσεων κατοίκων Βαρβάρας, δὲν ἐκκρεμοῦσι παρὰ τῷ ὡς εἴρηται Δασαρχείῳ. Ὡς πρὸς τὴν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν δασεργατῶν εἰς τὸ ἀπαλλοτριωθὲν κτῆμα Νοδίου Μαδύτου, τοῦτο, λόγῳ θέσεως, δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς καθ’ ἡμᾶς Νομαρχίας. Ἐν Πολυγύρῳ τῇ 30 Δεκεμβρίου 1960 Ὁ Νομαρχῶν Δ)ντὴς (Ὑπογραφὴ) IV) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ε. Πρωϊμάκη κλπ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1495)1043)27.1.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1335 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ε. Πρωϊκάκη κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1. Ἡ ἐργασία ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν πλοίων ρυθμίζεται, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ συλλογικῶν συμβάσεων συναπτομένων ἐλευθέρως μεταξὺ τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἐργοδοτῶν (ἐφοπλιστῶν) καὶ τῶν ἐργαζομένων (ναυτεργατικῶν ὀργανώσεων), ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τοῦ κανονισμοῦ ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ Ἑλληνικῶν φορτηγῶν πλοίων. 2. Ἡ τήρησις τῶν ἀνωτέρω παρ’ ἀμφοτέρων τῶν παραγόντων τῆς ναυτιλίας τῇ ἐποπτείᾳ τῶν ἐκπροσώπων τῆς Πολιτείας, ἐξασφαλίζει τὴν ὁμαλὴν καὶ ἀπρόσκοπτον ἐργασίαν, ἐν τοῖς πλοίοις καὶ τὴν διατήρησιν ἁρμονικῶν σχέσεων μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργαζομένων. 3. Αἱ τυχὸν προκύπτουσαι διαφοραί, ὑπερβάσεις, παρανομίαι κλπ. ἔκ τινος ἐξ αὐτῶν κολάζονται βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ τοῦ Ποινικοῦ καὶ Πειθαρχικοῦ Κώδικος Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ. 4. Ὁ ἔλεγχος τῆς τηρήσεως τῶν ἀνωτέρω ἐνεργεῖται ἐν μὲν τῷ ἐσωτερικῷ παρὰ τῶν κατὰ τόπους Λιμενικῶν Ἀρχῶν ἐν δὲ τῷ ἐξωτερικῷ παρὰ τῶν Προξενικῶν Λιμεναρχῶν ἢ Προξενικῶν Ἀρχῶν. 5. Δὲν παραλείπομεν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι πλήρης τάξις καὶ πειθαρχία ἐπικρατεῖ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πλοῖα καὶ αἱ προκύπτουσαι ἐνίοτε διαφοραὶ ἐπιλύονται πάντοτε τῇ ἐπεμβάσει τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν. 6. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ ἐπέμβασις τῶν Ἑλληνικῶν Ἀρχῶν εἰς τὰ ὑπὸ ξένην σημαίαν πλοῖα δὲν εἶναι ἐφικτὴ καὶ οὕτω διαφεύγει τοῦ ἐλέγχου ἡμῶν τὸ πλεῖστον τῶν περὶ ὧν πρόκειται σκαφῶν ἐκτὸς ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὑπέγραψαν εἰδικὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Πανελληνίου Ναυτικῆς Ὁμοσπονδίας περὶ ἰσχύος τῆς Ἑλληνικῆς συμβάσεως διὰ τοὺς ἐπ’ αὐτῶν ὑπηρετοῦντας Ἕλληνας ναυτικούς, ὁπότε ἡ ἐπέμβασις τῶν ὑπηρεσιῶν μας εἶναι δυνατή, ἐφ’ ὅσον, βεβαίως, αἰτηθῇ αὕτη παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων. 7. Ἀκριβῶς, ἡ πλήρης τάξις καὶ ἀσφάλεια, ἥτις ἐπικρατεῖ εἰς τὰ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοῖα καὶ ἡ ἀκριβὴς τήρησις τῆς κειμένης νομοθεσίας, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους ἐργασίας, συνετέλεσαν οὐσιωδῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς εἰς τὴν ἀνάκτησιν τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν, ἥτις ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς Ναυτιλίας ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν παρατηρουμένην ἀθρόαν ἐγγραφὴν εἰς τὸ ἐθνικὸν νηολόγιον τῶν ὑπὸ ξένας σημαίας πλοίων Ἑλληνικῶν συμφερόντων. 8. Ἀναφορικῶς μὲ τὰς ἀποδράσεις ναυτικῶν εἰς Λιμένας τῆς Αὐστραλίας, αὗται ἔλαβον χώραν, ὄχι μόνον ἐξ Ἑλληνικῶν πλοίων, ἀλλὰ καὶ ἐκ πλοίων ὑπὸ ξένας σημαίας π.χ. Ἀγγλικῆς κλπ. 9. Εἰδικώτερον ὁ ἀριθμὸς δραπετευσάντων κατὰ τὸ ἔτος 1960 ἐκ τῶν ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων μὴ ὑπερβαινόντων ὡς ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν στοιχείων, ἐμφαίνεται τοὺς ἑβδομήκοντα, εἶναι ἐλάχιστος, τὸ δὲ μέγιστον ποσοστὸν τοῦ ἀριθμοῦ τούτου (53 ἐπὶ τοῖς 70) δὲν εἶναι κατ’ ἐπάγγελμα ναυτικοί, ἀλλὰ νέοι, οἵτινες μὴ διαθέτοντες τὰ οἰκονομικὰ μέσα μεταβάσεως εἰς Αὐστραλίαν, ἐφοδιάζονται διὰ βιβλιαρίου μαθητευομένου ναυτικοῦ καὶ ναυτολογοῦνται ἐπὶ διαφόρων πλοίων ἀναμένοντες τὴν κατάλληλον εὐκαιρίαν ἅμα τῷ κατάπλῳ πλοίου, ἐφ’ ᾧ ὑπηρετῶσιν εἰς Αὐστραλίαν νὰ δραπετεύσωσι καὶ νὰ καταφύγωσιν εἰς τοὺς ἐκεῖ ἐγκατεστημένους συγγενεῖς των, οἵτινες συντρέχουν αὐτοὺς εἰς τὴν προσπάθειάν των αὐτήν. 10. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, προέβη διὰ τῶν ἐν Αὐστραλίᾳ Προξενικῶν Ἀρχῶν εἰς τὰ κατάλληλα διαβήματα καὶ ἐπέτυχε τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν δραπετεύσεων, ἐλπίζεται δέ, βεβαίως, ὅτι ταῦτα θὰ εἶναι ἀποτελεσματικά. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 27 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Κοθρῆ. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Κοθρῆ, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 9.2.1961, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Τὸ σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ὀργανικῶν θέσεων τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος» καταρτισθὲν παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, διεβιβάσθη εἰς γραμματείαν Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς περαιτέρω ἐπεξεργασίαν, συμφώνως πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας προβλεπομένην διαδικασίαν. Μετὰ τὴν περὶ ἧς ἐπεξεργασίαν, θέλει κατατεθῆ τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

V) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Λυμπερίδη, Θ. Παπαπαναγιώτου, Κ. Πεταλωτῆ, Ι. Τριανταφυλλίδη καὶ Α. Μέρου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 892)π.ἔ. ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Λυμπερίδη καὶ λοιπῶν, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12651 π.ἔ. ἐγγράφου σας, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ ἐρωτῶντας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς, ἐλπίζει δὲ ὅτι συντόμως θὰ δυνηθῇ ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ προέλθῃ εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεων. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τὰς διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1020)25.11.1958 καὶ 179)28.11.60 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δοθείσας αὐξήσεις μισθοῦ, περιελήφθησαν καὶ τὰ κατώτερα ὄργανα Ἀγροφυλακῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Κατσίμπα, Α. Κακογιάννη καὶ Μ. Κανιάρη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9569) 7831)2.9.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν τηλεγραφικὴ διαμαρτυρία τῶν ἐν περιλήψει κ.κ. βουλευτῶν, νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς των περὶ χορηγήσεως ὑπὸ τῶν Ἀστυνομικῶν ἀρχῶν Δωρίδος σημειωμάτων εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὰ δασικὰ ἔργα τῆς περιοχῆς ταύτης, στερεῖται βασιμότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Δραγονέτη, Ε. Μπενᾶ καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὡς ἄνω ὑμετέρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἀπορρίπτομεν πᾶσαν αἰτίασιν τῶν ἐρωτώντων περὶ τρομοκρατικῆς δραστηριότητος τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς Ἀστυνομίας. Ἡ ὑπαιτιότης διὰ τὸ ἐπεισόδιον τῆς 1.12.60 βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τὴν ἐξωσυνδικαλιστικῶς ὠργανωμένην, ἐξωσυνδικαλιστικῶς κατευθυνομένην καὶ ἐλεγχομένην μειοψηφίαν ἐκ τῶν οἰκοδόμων, ἡ ὁποία χρωμένη κακῶς τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν, ἐπετέθη κατὰ τῆς Ἀστυνομίας καὶ ἐδημιούργησε τὴν διαδήλωσιν πρὸς πολιτικὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἡ ὑπαιτιότης ταύτης διεπιστώθη καὶ ὑπὸ τοῦ 3μελοῦς Ἐφετείου, ὅπερ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 715)8.2.1961 ἀποφάσεώς του κατεδίκασεν τὰ 12 μέλη τῆς ἐν λόγῳ ἐξωσυνδικαλιστικῶς ὠργανωμένης μειοψηφίας εἰς φυλάκισιν τριῶν ἕως 6 μηνῶν. Ἡ ἄσκησις τῶν συνδικαλιστικῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργατῶν διακηρυσσομένη ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ ἀσφαλιζομένη ὑπὸ τῶν νόμων τοῦ Δημοκρατικοῦ ἡμῶν κοινωνικοῦ συστήματος, ἀποτελεῖ πίστιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι ἐλευθέρα ἐντὸς τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου τεθειμένων ὁρίων, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐπωφελῶς προστατεύεται παρ’ ἡμῖν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργ. Βιομηχανίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασίου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1460)61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ ἡ, ὑπὸ τῶν ἐν περιλήψει κ.κ. βουλευτῶν, παρ’ ἡμῖν κατατεθεῖσα καὶ ἀνακοινωθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 1291 ἐρώτησις. ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἠλεκτροδότησιν τῆς Κοινότητος Τσαπλανείκων Πατρῶν, νὰ ἀνακοινώσωμεν, ὅτι ἐνετάλη ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τῆς Δ.Ε.Η., ὅπως κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων διανομῆς τρέχοντος ἔτους, ἐξετάσῃ τὴν δυνατότητα τῆς κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἠλεκτροδοτήσεως τῆς εἰρημένης Κοινότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1256)61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη, παρ’ ἡμῖν κατατεθεῖσα καὶ ἀνακοινωθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 1258 ἐρώτησις, νὰ ἀνακοινώσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ ἠλεκτροδότησις τῶν Κοινοτήτων Γαΐων, Κρεμαστοῦ, Τραχηλίου καὶ Θαρουνίων Ἐπαρχίας Καρυστίας, δὲν προβλέπεται, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὴ εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν λόγῳ ἀσυμφόρου δείκτου ἀποδοτικότητος (σχέσεις προσδοκομένων ἐτησίων ἐσόδων ἐκ καταναλώσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας πρὸς τὰς δαπάνας ἠλεκτροδοτήσεως), ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι προηγοῦνται ἕτεραι Κοινότητες μὲ εὐνοϊκωτέρους δείκτας ἀποδοτικότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Μ. Σβώλου καὶ Γ. Αὐγεροπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 406)257)11.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου ἐπὶ ἐρωτήσεως εἰς τὴν Βουλὴν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδη κλπ. διὰ τὰς ἐνοχλήσεις περιοίκων ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ ἐνταῦθα καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Φιλολάου ἀριθ. 111 ἐργοστασίου Μεταλλοτυπίας–Κυτιοποιΐας Βασ. Λαμπρινάκου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Τὸ ὑπ’ ὄψιν ἐργοστάσιον λειτουργεῖ κατόπιν ἀδείας λειτουργίας ἰσχυούσης μέχρι 4.1.63 βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7705)19.11.55 ἀποφάσεως τῆς Ὑπηρεσίας ἐλέγχου Μηχανολογικῶν ἐγκαταστάσεων Ἀθηνῶν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. 2) Ἡ οἰκία τοῦ διαμαρτυρομένου περιοίκου Παναγ. Παπανικολοπούλου ἐπεκταθεῖσα κεῖται ἤδη ἐν ἐπαφῇ πρὸς τὸ ἐργοστάσιον. Πρὸς περιορισμὸν τῶν ἐνοχλήσεων τῶν περιοίκων ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου ἐπεβλήθησαν οἱ κάτωθι ὅροι: α) Συμφώνως πρὸς τὴν πρᾶξιν τοῦ Μηχανολογικοῦ Συμβουλίου ὑπ’ ἀριθ. 287)30.11.59 καὶ 38)8.2.60, τὸ ἐπίπεδον λιθογραφικὸν πιεστήριον, ἐκ τοῦ ὁποίου κυρίως προήρχοντο αἱ ἐνοχλήσεις, μετεφέρθη εἰς ἑτέραν θέσιν, εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ ἐργοστασίου, κατεσκευάσθη δὲ βάσις ἐκ μονωτικοῦ ὑλικοῦ πάχους 10 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου. β) Κατεσκευάσθησαν ἀεραγωγοὶ διὰ τοὺς ἐξαεριστήρας μέχρι τῆς ὀροφῆς τοῦ κτιρίου. γ) Τὰ παράθυρα τῶν διαμερισμάτων κυτιοποιΐας δέον νὰ παραμένωσι κλειστὰ κατὰ τὰς ὥρας λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου. δ) Τὸ ἐργοστάσιον λειτουργεῖ δύο (2) ὀκτάωρα τὸ 24ωρον ἀπαγορευομένης τῆς λειτουργίας κατὰ τὸ νυκτερινὸν ὀκτάωρον. Διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν τῶν θορύβων ἔχουν ληφθῆ ἅπαντα τὰ ἐν τῇ πράξει δυνατὰ μέτρα, πᾶσα δὲ περαιτέρω προσπάθεια δὲν ἤθελεν ἐπιφέρει θετικὸν ἀποτέλεσμα. Δεδομένου, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς σοβαρᾶς ἐπιχειρήσεως ἡ ὁποία δίδει ἀπασχόλησιν εἰς πολλὰς ἐργατικὰς χεῖρας, δὲν δυνάμεθα νὰ διακόψωμεν τὴν λειτουργίαν αὐτῆς, ἐν πάσει περιπτώσει τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας εἰς τὸ μέλλον, δὲν θὰ χορηγήσῃ νέας ἀδείας ἐπεκτάσεως μηχανημάτων καὶ θὰ λάβῃ πάντα τὰ δυνατὰ μέτρα διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέραν μεταφορὰν τοῦ ἐργοστασίου, εἰς ἑτέραν κατάλληλον θέσιν. Αἱ ἐνοχλήσεις αἱ προερχόμεναι ἐκ τῶν ἀναθυμιάσεων καὶ ἐκρήξεων δὲν εὐσταθοῦν διότι ὡς διεπιστώθη ἐνοχλήσεις ἐξ ἀναθυμιάσεων οὐσιαστικῶς δὲν ὑφίσταται αἱ δὲ γενόμεναι ἐκρήξεις ἦσαν τελείως συμπτωματικαί. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Διευθυντὴς

Χ. ΚΑΤΣΑΡΑΚΗΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐθν. Παιδείας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Ζορμπᾶ, Α. Μπριλλάκη, Κ. Σωτηρίου, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Δ. Κελτεμλίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 927)488)19.1.61, 1496) 1044)27.1.61, 703)148)30.1.61, 515)152)10.1.63 καὶ 1384)223)1.2.61 ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 1234 καὶ 1336 ἐρωτήσεις ὡς καὶ αἱ ὑπ’ ἀριθ. Π. Ν. 148, 152, 223 καὶ 351 ἀναφοραὶ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Ζορμπᾶ, Α. Μπριλλάκη, Κ. Σωτηρίου, Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Κελτευλίδη, Δ. Βρανοπούλου, Ι. Σιαφλέκη, Γ. Εὐαγγέλου, Χ. Παγώνη, Δ. Γιαχνῆ καὶ Γ. Ἀράπη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐρωτήσεων ὡς καὶ ἐπὶ τῶν κατατεθέντων ὑπομνημάτων τῶν ὑπομηχανικῶν, ἀπηντήσαμεν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6251)17.1.61 ἐγγράφου ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13408)10829)9. 12.60 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 976)2.12.1960 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς, ὅπως πληροφορήσητε τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἐν τῇ μελέτῃ τοῦ ὅλου διδακτηριακοῦ θέματος τῆς χώρας καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πενταετοῦς προγράμματος, τοῦ ὁποίου αἱ πιστώσεις θὰ εἶναι ηὐξημέναι, θὰ ἐξετασθῇ καὶ ἡ ἀνάγκη περιφράξεως τοῦ διδακτηρίου τοῦ Αʹ Δημοτικοῦ Σχολείου Θεσσαλονίκης (συνοικίας Κηφισσιᾶς–Ντεπώ), ἂν καὶ κατὰ προτεραιότητα ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν ἀνέγερσιν διδακτηρίων διὰ τὰ κακῶς στεγαζόμενα Σχολεῖα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἵδρυσιν σχολικοῦ Γυμναστηρίου ἐν τῷ Σχολείῳ τούτῳ ἡ καθ’ ἡμᾶς ἁρμοδία Ὑπηρεσία θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος τούτου, εὐθὺς ὡς συντελεσθῇ ἡ περίφραξις τοῦ αὐλογύρου, ὁ ὁποῖος θὰ χρησιμοποιῆται καὶ ὡς σχολικὸν γήπεδον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Οἰκονομίδη καὶ Ε. Σαββοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1267)839)25.1.1961, 13633)1099)13.12.1960 καὶ 1493)104)27.1.1961 ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 1031, 1269 καὶ 1326 ἐρωτήσεις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Οἰκονομίδη καὶ Ε. Σαββοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπηντήσαμεν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 150117)12.12.1960 ἐγγράφου ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Μ. Χριστογεώργου καὶ Ν. Σκοπούλη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12803)10346 π.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 910 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Μ. Χριστογεώργου καὶ Ν. Σκοπούλη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παραλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἡ μίσθωσις καταλλήλου οἰκήματος διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Γυμνασίου Θηλέων Ἀγρινίου ἀνάγεται ὡς γνωστὸν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Ἐπιτροπῆς Στεγάσεως Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν τῆς οἰκείας Νομαρχίας καὶ εἰς ἣν ἔδει νὰ ὑποβληθῇ σχετικὴ ἀναφορὰ τῆς σχολικῆς Ἐφορείας τοῦ ἀνωτέρω Γυμνασίου. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν, ὅτι οὐδέποτε ὑπεβλήθη ἡμῖν παρομοία ἀναφορὰ ὑπὸ οἱασδήποτε ἐκπαιδευτικῆς ὑπηρεσίας ἢ τῆς ἐν λόγῳ σχολικῆς ἐφορείας, ἵνα προβῶμεν εἰς τὰς ἐνδεικνυομένας ἐνεργείας διὰ τὴν στέγασιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται Γυμνασίου εἰς κατάλληλον οἴκημα. Ἤδη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 22588 ἐ.ἔ. ἑτέρας τηλεγραφικῆς διαταγῆς πρὸς τὸν Γυμνασιάρχην τοῦ ἀνωτέρω Γυμνασίου, ἐζητήθησαν σχετικαὶ πληροφορίαι καὶ ὑπεδείχθη, ὅπως δι’ ἀναφορᾶς του ζητηθῇ παρὰ τῆς Νομαρχίας Αἰτ)νίας μίσθωσις καταλλήλου οἰκήματος διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Γυμνασίου τούτου, ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται πρὸς τοῦτο ἀνάγκη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12065 π.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πέμψωμεν συνημμένως ἀντίγραφα ἐγγράφων τῶν ἱδρυμάτων τῆς ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐξ ὧν προκύπτει, ὅτι τὰ κατὰ τοὺς εἰσιτηρίους διαγωνισμοὺς τοῦ τρέχ. ἔτους δοθέντα θέματα ἐλήφθησαν ἐκ τῆς εἰς τὰ Σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διδασκομένης ὕλης, ὡς ἐπίσης, καὶ ὅτι ἡ βαθμολογία τῶν κ.κ. ἐξεταστῶν δὲν ἦτο ἄδικος, ἀλλ’ οὔτε καὶ αὐστηρὰ μὴ ἀφισταμένη τῆς καλῶς λελογισμένης αὐστηρότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 6359. Πρὸς τὸ Σὸν Ὑπουργεῖον Ἐθν. Παιδείας. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 155922)29.12.1960 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9808) 11.11.1960 ἔγγραφον τῆς Βουλῆς μετὰ συνημμένης ἐρωτήσεως βουλευτοῦ περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν κατ’ ἀπόφασιν τῆς Συγκλήτου ληφθεῖσαν κατὰ τὴν συνεδρίαν αὐτῆς τῆς 1.2.1961 νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὰ θέματα τὰ δοθέντα εἰς τὸν εἰσιτήριον διαγωνισμὸν τοῦ τρέχοντος Παν)κοῦ ἔτους 1960–61 ἀνταπεκρίνοντο πρὸς τὰς προϋποθέσεις τοῦ νόμου, ἤτοι περιελαμβάνοντο ὅπου τοῦτο ὁρίζεται εἰς τὴν διδακτέαν ὕλην τῶν Γυμνασίων ὡς τοῦτο συνάγεται καὶ ἐκ τοῦ ἀποσταλέντος ὑμῖν καταλόγου τῶν θεμάτων. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν βαθμολογίαν τῶν ἐξεταστῶν καθηγητῶν αὕτη ἀσφαλῶς μὲν δὲν ἦτο ἄδικος ὡς πρὸς δὲ τὴν ἐνδεχομένην αὐστηρότητα αὐτῆς φρονοῦμεν, ὅτι δὲν ἀπέστη τῆς καλῶς ἐννοουμένης λελογισμένης αὐστηρότητος, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπιδεικνύεται δι’ ὑποψηφίους ἐπιθυμοῦντας ἀνωτάτην μόρφωσιν. Τέλος, ἐπὶ τοῦ ἂν ἡ στάθμη τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν ἁρμοδιώτερον εἶναι νὰ ἀπαντήσῃ τὸ καθ’ ὑμᾶς Ὑπουργεῖον. Μετὰ τιμῆς

Ὁ Πρύτανις

Γ. Α. ΒΑΡΒΟΓΛΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. 216. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Φεβρουαρίου 1961 Περὶ ἀποτελεσμάτων εἰσιτηρίων ἐξετάσεων. Ὑμέτερον 155.922. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Παιδείας Δ)νσιν Ἀνωτάτης Ἐκπ)σεως Ἐνταῦθα Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 155922 ὑμετέρου ἐγγράφου περὶ τῶν δοθέντων θεμάτων καὶ τῆς βαθμολογίας τῶν κ.κ. Καθηγητῶν κατὰ τὸν εἰσιτήριον διαγωνισμὸν τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους 1960–61, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1) Τὰ θέματα τῶν ἐξετασθέντων μαθημάτων δίδονται πάντοτε, ἐδόθησαν δὲ καὶ κατὰ τὸ τρέχον Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος ἐκ τῆς ὕλης τῆς διδασκομένης κατὰ τὸ ἐπίσημον πρόγραμμα εἰς τὰ Γυμνάσια καὶ δὲν ἦσαν ὑπερβολικὰ δύσκολα. 2) Ἡ βαθμολογία τῶν κ.κ. καθηγητῶν δὲν ἦτο αὐστηρά. Τὰ γραπτὰ βαθμολογοῦνται ὑπὸ δύο καθηγητῶν καὶ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ μέσος ὅρος βαθμολογίας τούτων. 3) Ἀληθὲς τυγχάνει, ὅτι ἡ στάθμη τῶν συμμετασχόντων κατὰ τὸν εἰσιτήριον διαγωνισμὸν τοῦ τρέχοντος Ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους ὑποψηφίων ἦτο χαμηλὴ, οἱ πλεῖστοι δὲ τῶν ἐξετασθέντων δὲν παρουσίαζον τὴν ἀπαιτουμένην κατάρτισιν διὰ τὴν εἰσαγωγὴν των εἰς τὴν Σχολὴν καὶ τὴν παρακολούθησιν τῶν μαθημάτων αὐτῆς, διὰ τὸν λόγον δὲ τοῦτον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ καλυφθῇ ὁλόκληρος ὁ ἐγκριθεὶς ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων. Ἐν τούτοις ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν ἐγγραφέντων εἰς τὸ πρῶτον ἔτος σπουδῶν ἀνῆλθεν εἰς 91, δεδομένου, ὅτι πλὴν τῶν ἐπιλαχόντων κατὰ τὸν εἰσιτήριον διαγωνισμὸν ἐνεγράφησαν καὶ 20 ἐκ τῶν ἀπορριφθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος. Ἐπὶ τούτοις δὲν κρίνομεν ἄσκοπον νὰ ὑπομνήσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ Σχολὴ εἶχεν ἀρχικῶς προτείνει ὅπως ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσακτέων ὁρισθῇ εἰς 70, δεδομένου, ὅτι λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν δυνατοτήτων αὐτῆς ἡ Ἐκπαίδευσις μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ καθίσταται δυσχερής.

Ὁ Πρύτανις

Ν. ΠΟΛΥΜΕΝΑΚΟΣ

VIII) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βαρδινογιάννη. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βαρδινογιάννη, ἀφορώσης τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ Δήμου Ἀνωγείων Κρήτης, ἐκ τῆς κατανομῆς ποσοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162)60 Π.Υ.Σ. πρὸς τὸν σκοπὸν ἐκτελέσεως ἔργων διὰ τὴν ἀπασχόλησιν ἀνέργων, διετέθη ἐκ τῶν κεφαλαίων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας, ποσὸν δραχμῶν 100.000.000. Τὸ ποσὸν τοῦτο κατενεμήθη διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν, Ἐργασίας, Συγκοινωνιῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, μεταξὺ τῶν περιοχῶν εἰς τὰς ὁποίας τὰ Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας ἐμφανίζουν μεγαλύτερον ἀριθμὸν ἀνέργων. Ἡ διάθεσις τοῦ ἄνω ποσοῦ κατὰ περιφερείας, ἀπέβλεπε μόνον εἰς τὴν ἀπασχόλησιν τῶν ἐν λόγῳ ἀνέργων, καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν οἰκονομικῶς ἀδυνάτων Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2244)1678 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, οὐδεμία καταβάλλεται πίστωσις διὰ τὴν στέγασιν ἐν τῇ πόλει Λαρίσης τῶν Ὑπηρεσιῶν μας, αἵτινες στεγάζονται μὲ τὰ Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1161)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11053)Ε.240)61 ἡμετέρου ἐπὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὡς ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εἰς βάρος τοῦ Ἱ. Ναοῦ Προφήτου Ἠλίου, ὑφίσταται ὀφειλὴ προερχομένη ἐκ πράξεως ἐπιβολῆς εἰσφορῶν διὰ δραχμὰς 2.568 καὶ ἀφορῶσα ἀναδρομικὴν ἀσφάλισιν εἰσπράκτορος ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς κατὰ τὴν χρονικὴν περίοδον 1.4.52–30.11.53, συνετάγη δὲ αὕτη τὴν 10.12.60, ἤτοι εἰς χρονολογίαν μεταγενεστέραν ἐκείνης τῆς ἐν τῇ ἐφημερίδι «Ἐλευθερία» δημοσιεύσεως τῆς ἐπιστολῆς ἐπὶ τοῦ θιγομένου θέματος τοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ Συν)ρχου κ. Γρ. Σακκαλῆ καὶ ἡ ὁποία πρᾶξις κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου θέλει τακτοποιηθῇ. Ὡσαύτως ὑφίσταται χρεωστικὸν ὑπόλοιπον ἐξ ἀγορῶν ἐνσήμων ἐπὶ ἔλαττον διὰ τὴν χρονικὴν περίοδον 1.1–31. 12.60, ἐκ δραχμῶν 856 λόγω ἐσφαλμένου ὑπολογισμοῦ τῶν καταβλητέων εἰσφορῶν τῆς περιόδου ταύτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1163)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 17.1.1961 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Καθ’ ἅ ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ἵδρυμα Κοινων. Ἀσφαλίσεων ἐκ τῶν ἀσθενοφόρων αὐτοκινήτων αὐτοῦ τὰ παλαιὰ ἔχουν κιβώτιον μὲ ὑλικὸν παροχῆς βοηθείας. Τοιούτου κιβωτιδίου στεροῦνται τὰ τελευταίως παραληφθέντα (τύπου ΣΚΟΝΤΑ) ἀσθενοφόρα, διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τῶν ὁποίων ἐγένοντο αἱ σχετικαὶ ἐνέργειαι. Πάντως οἱ συνοδοὶ τραυματιοφορεῖς καὶ τῶν ἐν λόγῳ ἀσθενοφόρων αὐτοκινήτων ἐφοδιάζονται διὰ τοῦ ἀναλόγου ὑλικοῦ, ὁσάκις ἀναχωροῦν διὰ διαδρομὴν καθ’ ἥν θὰ παρασχεθῇ πρώτη βοήθεια. Τῶν ἀσθενοφόρων αὐτοκινήτων τοῦ Σταθμοῦ Αʹ βοηθειῶν τοῦ Ι.Κ.Α. ἐπιβαίνει πάντοτε συνοδὸς τραυματιοφορεύς, πλὴν σπανίων ἐξαιρέσεων καὶ μόνον διὰ περιπτώσεις μεταφορᾶς οἴκοι ἐλαφρῶς πάσχοντος, ἀφοῦ παρεσχέθη εἰς τοῦτον ἡ δέουσα ἰατρικὴ περίθαλψις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ, Ι. Δραγονέτη καὶ Β. Θανασέκου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 405)256 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ἀπὸ 29.12.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα τῆς λήψεως τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων ἀσφαλείας εἰς τοὺς τόπους ἐργασίας τῶν μεταλλείων καὶ λατομείων ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως καὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν οἰκογενειῶν τῶν θυμάτων, οἵτινες ἐφονεύθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐργασίας των εἰς λατομεῖον εἰς θέσιν «Πολυδένδρι» τῆς διανοιγομένης ὁδοῦ Ἀθηνῶν —Λαμίας, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι περὶ τούτου ὁρίζουν αἱ κείμεναι διατάξεις τῶν νόμων περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς τοιαύτας τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ἀριθ. 402)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἀπὸ 29.12. 1960 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Καθ’ ἅ ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων οὐδεὶς λόγος συντρέχει διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἐν Ἐλευσῖνι Τοπικοῦ Ὑποκαταστήματος τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εἰς περιφερειακὸν τοιοῦτον δοθέντος, ὅτι οὔτε οἱ ἠσφαλισμένοι, οὔτε οἱ ἐργοδόται θέλουσιν ὠφεληθῆ ἐκ τῆς τοιαύτης μετατροπῆς, ἐφ’ ὅσον τὰ Τοπικὰ Ὑποκαταστήματα διαθέτουν τὰς αὐτὰς ὑπηρεσίας ἐπαφῆς μὲ τὸ κοινὸν μὲ τὰ περιφερειακὰ Ὑποκαταστήματα. Τὰ τελευταῖα διαθέτουν, βεβαίως καὶ ἴδιον λογιστήριον καὶ ἔχουν καὶ τὴν ἁρμοδιότητα ἀπονομῆς συντάξεως. Οὐχ ἧττον, οὔτε ἡ μία οὔτε ἡ ἄλλη ἁρμοδιότης ἐνδιαφέρουν τοὺς μετὰ τοῦ Ὑποκαταστήματος συναλλασσομένους, οἵτινες ἐξυπηρετοῦνται πλήρως ὑπὸ τοῦ Τοπικοῦ πλὴν τῆς ἐξετάσεως τῶν συνταξιούχων ἀναπηρίας ὑπὸ Δευτεροβαθμίου Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς κατόπιν προσφυγῆς τῶν τοιούτων ὅμως, περιστατικῶν μὴ ἐμφανιζόντων ἀξιόλογον συχνότητα. Ἐπὶ τοῦ αἰτήματος συμπληρώσεως τῶν θέσεων ἰατρῶν εἰδικοτήτων τοῦ ἐν Ἐλευσῖνι Ὑποκαταστήματος τοῦ Ἱδρύματος Κοιν. Ἀσφαλίσεων, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι κατόπιν προτάσεως τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Ἱδρύματος ἐξεδόθη ὑπουργικὴ ἀπόφασις περὶ συμπληρώσεως τῶν θέσεων τῶν ἰατρῶν εἰδικοτήτων τοῦ ἐν λόγῳ Ὑποκαταστήματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ΙΧ) Τοῦ Ὑπουργ. Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τῆς κατατεθείσης ὑπ’ ἀριθ. 1342 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐλήφθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν τὰ κάτωθι διοικητικὰ καὶ νομοθετικὰ μέτρα πρὸς πρόληψιν καὶ καταστολὴν τῆς ἐγκληματικότητος καὶ διὰ τὴν ἐν γένει ἀντιμετώπισιν τῶν ἐγκλημάτων κατὰ τῶν ἠθῶν. 1) Συνῆλθεν εἰς συνεδρίασιν ἡ ὁλομέλεια τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου τῶν μέτρων προλήψεως τῆς ἐγκληματικότητος τῶν ἀνηλίκων καὶ συνεζήτησε τὰ τεθέντα θέματα ἀφορῶντα εἰς τὸν συντονισμὸν τῶν μέτρων διὰ τὴν πρόληψιν τῆς ἐγκληματικότητος τῶν ἀνηλίκων. Ὑπεβλήθησαν προτάσεις ἐκ μέρους τῶν παραστάντων ἐκπροσώπων διαφόρων ὀργανώσεων, αἵτινες μελετῶνται, θὰ συγκληθῇ δὲ ἐκ νέου λίαν συντόμως τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον διὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ προγράμματος. 2) Κατηρτίσθη σχέδιον νόμου ἀφορῶν εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν κινηματογραφικῶν ταινιῶν, ἰδίᾳ ὡς πρὸς τοὺς ἀνηλίκους, ὅπερ μελετᾶται καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων ἁρμοδίων Ὑπουργείων. 3) Τὰ δικαστήρια ἀνηλίκων ἐπλαισιώθησαν δι’ ἐμμίσθων ἐπιμελητῶν ἀνηλίκων, δαπάναις τῆς Βασιλικῆς Προνοίας κατόπιν τοῦ νόμου 3811)1958. 4) Ἐλήφθησαν διοικητικὰ μέτρα ἀφορῶντα εἰς τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τῶν ἀναμορφωτικῶν καὶ σωφρονιστικῶν καταστημάτων. 5) Διὰ τοῦ Ν. Δ. 4090 τῆς 12.8.60 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος, τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας καὶ ἄλλων τινῶν ποινικῶν καὶ σωφρονιστικῶν διατάξεων» ηὐξήθησαν τὰ κατώτατα ὅρια ἐπὶ ὡρισμένων ἐγκλημάτων κατὰ τῶν ἠθῶν, ἤτοι μαστρωπείας, ἐκμεταλλεύσεως πορνῶν, σωματεμπορίας, ἀκουσίας ἀπαγωγῆς καὶ ἐθεσπίσθη διὰ τὸ τελευταῖον ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. 6) Ἱδρύθησαν 20 θέσεις παιδονόμων ἐν τοῖς ἀναμορφωτικοῖς Καταστήμασι, προβλεπομένης εἰδικῆς μετεκπαιδεύσεως αὐτῶν. 7) Ὡσαύτως διὰ τοῦ Ν. Δ. 4000 τῆς 31.10.1959 ηὐξήθησαν τὰ κατώτατα ὅρια τῶν ποινῶν τῶν προβλεπομένων διὰ τὰ ἐγκλήματα τῶν σωματικῶν βλαβῶν ἢ κακώσεων, τῆς ἐξυβρίσεως, τῆς κλοπῆς μεταφορικοῦ μέσου, φθορᾶς ξένης ἰδιοκτησίας, ὁσάκις αἱ πράξεις αὗται ὡς ἐκ τοῦ τόπου, τοῦ χρόνου καὶ τῶν ἐν γένει περιστατικῶν μαρτυροῦσι ἰδιάζουσαν θρασύτητα τοῦ ὑπαιτίου καὶ προκλητικότητα ἔναντι τῆς Κοινωνίας. Ἐπὶ τῶν ἀδικημάτων τούτων ἀπεκλείσθη ἡ μετατροπὴ στερητικῆς τῆς ἐλευθερίας ποινῆς εἰς χρηματικὴν καὶ ἡ ὑφ’ ὅρον ἀναστολὴ ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων, ἔχομεν δύο θέματα νὰ ἐπιλύσωμεν καὶ νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις. Τὸ μὲν ἓν εἶναι τὸ προσωπικὸν θέμα τοῦ κ. Κεφαλογιάννη, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ φυσικὰ θὰ τοῦ δοθῇ.

§8Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε.......

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτετε τὸν Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος κόπτεται ὑπὲρ τῆς ἰδικῆς σας ἐλευθερίας τοῦ λόγου; Ἀπὸ ποῖον θὰ ζητήσω τότε ἐγὼ προστασίαν; Δεύτερον θέμα εἶναι ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ 28, νομίζω, ἀξιοτίμων συναδέλφων, πρότασις περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς διὰ τὸ ἔλαιον. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἀφοῦ βεβαίως ἐν προοιμίῳ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας καὶ καθ’ ἃ ἡ ἰδία θὰ σᾶς ἀνακοινώσῃ μετ’ ὀλίγον, δὲν ἀντιτίθεται εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τούτου, ὁπότε θὰ ἀνακύψῃ καὶ τὸ θέμα ἀναζητήσεως τυχὸν εὐθυνῶν ἐπὶ τοῦ τρόπου τοῦ χειρισμοῦ αὐτοῦ, θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν σας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς, ἀπευθυνόμενος εἰδικῶς εἰς τοὺς ὑποστηρικτὰς τῆς ἀπόψεως, ὅτι ὑποβολὴ προτάσεως βάσει τῆς διατάξεως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 35, δὲν ἐπιφέρει τὴν διακοπὴν τῆς συζητήσεως οἱουδήποτε συζητουμένου ἤδη θέματος, οὔτε εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ ὑποβάλλωνται προτάσεις αἱ ὁποῖαι νὰ ἀνατρέπουν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀποδεκτὸν τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ νῦν Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω δι’ ὑμᾶς, τὸ υ μὲ ὕψιλον, νὰ εἶναι βραχείας ζωῆς καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ καθ’ ὃν τρόπον ὑποστηρίζεται ὑπό τινων συναδέλφων. Ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως αὐτῆς, κ. βουλευταὶ, καλοπίστως σᾶς λέγω, εἶναι ἡ ἑξῆς κατ’ ἐμέ: Ἀφοῦ δικονομεῖται ἐν τῷ Κανονισμῷ ὁ τρόπος καθ’ ὃν θὰ γίνεται ὁ ἔλεγχος, αἱ ἐρωτήσεις, αἱ ἐπερωτήσεις, αἱ πληροφορίαι, ὡς καὶ ἡ Νομοθετικὴ Ἐργασία, ἐν τέλει γίνεται πρόβλεψις καθ’ ἣν ἐὰν ὑπάρχῃ κἄτι τι ἄλλο τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάγεται εἴς τινα τῶν προηγουμένων περιπτώσεων τὰς ὁποίας καθώρισε, τότε ὑπάγεται εἰς τὴν ἐν λόγῳ παράγραφον. Εἶναι ἀτυχὲς τὸ ὅτι ὁ Νομοθέτης ἔθεσε τὴν παράγραφον αὐτὴν εἰς τὸ ἄρθρον τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εὑρίσκεται αὕτη ὀλίγον κατωτέρω καὶ νὰ ἀποτελέσῃ ἴδιον ἄρθρον. Συνεπῶς τὸ Προεδρεῖον δὲν πρόκειται νὰ δεχθῇ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διακόπτεται μία συζήτησις, νὰ αἰφνιδιάζεται καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Βουλή, ἀπὸ πρότασιν 10 βουλευτῶν ὁσονδήποτε σοβαρὸν καὶ ἂν εἶναι τυχὸν τὸ θέμα περὶ οὗ αὕτη. Φαντασθῆτε τὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ Ἡμερησία Διάταξις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ τίποτε, ἐὰν δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Κύριοι, ὑπάρχει ἡ ὅλη οἰκονομία τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ ὁποία διέπεται κυρίως ὑπὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἡ Ἡμερησία Διάταξις, εἶναι ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς κατὰ παντὸς αἰφνιδιασμοῦ νομοθετικοῦ ἢ οἱουδήποτε ἄλλου αἰφνιδιασμοῦ, τείνοντος νὰ καταπνίξῃ μίαν ἐρώτησιν ἢ ἐπερώτησιν. Προστατεύει καὶ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Συνεπῶς, αὐτὰ τὰ ὁποῖα καὶ πλησιάζομεν ἑκατονταετίαν κοινοβουλευτικοῦ βίου ἐν Ἑλλάδι— ἐφηρμόσθησαν, καὶ σᾶς δηλῶ, ὅτι ἐμελέτησα σχεδὸν ὅλα τὰ πρακτικὰ τῶν προηγουμένων Βουλῶν καὶ δὲν εἶδον νὰ ὑπάρξῃ τοιοῦτον προηγούμενον, θὰ ἐφαρμοσθοῦν ὑπὸ τοῦ Προεδρείου. Ἡ Βουλὴ θὰ ἐργάζεται πάντοτε βάσει τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἔρχομαι τώρα καὶ εἰς τὸ εἰδικὸν τοῦτο θέμα, τὸ τιθέμενον διὰ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως. Λέγει ὁ Κανονισμός: «Ἐπὶ παντὸς ἄλλου θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι νομοθετικοῦ περιεχομένου». Ποῖον εἶναι τὸ θέμα τῆς προτάσεως; Ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Τόσον ἁπλοῦν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα, ὥστε νὰ διακόπτεται ἡ συζήτησις τῆς Βουλῆς καὶ ἀμέσως, αἰφνιδιαστικῶς νὰ ἀναγινώσκεται, νὰ συζητῆται καὶ λαμβάνεται ἀπόφασις; Κύριοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πρέπει νὰ πρυτανεύῃ πάντοτε ἡ σοβαρότης καὶ ἡ ἐκτίμησις τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἐπιτελοῦμεν ὅλοι ἐδῶ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διὰ νὰ μὴν ἐπαναλαμβάνω τὰ ἴδια, σᾶς δηλῶ ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι μία διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι ἀνώδυνος, οὕτως εἰπεῖν, καὶ ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ θίξῃ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰ ὅσα ἴσχυσαν καὶ ἰσχύουν διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ διὰ τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Ἡ δὲ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, εἶναι ἡ μεγαλυτέρα καὶ σοβαρωτέρα μορφὴ ἐλέγχου. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ γίνεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θὰ παρεκάλουν — εἶναι, δυστυχῶς, ἀπὼν ὁ κ. Κύρκος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἐφευρέτης αὐτῆς τῆς ἑρμηνείας— νὰ μὴ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ δηλῶ, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ἐπὶ τῆς οὐσίας φυσικὰ θὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ εἴπῃ τὰς ἀπόψεις της. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§10Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν διατυπωθῇ καὶ κατατεθῇ ἐπερώτησις, νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ἰδίᾳ εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅπως ἀποφανθοῦν ὑπὲρ τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τοῦ ἐλαίου. Ἐπομένως ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνητικῆς, οὐδὲν ἐμπόδιον πρόκειται νὰ προβληθῇ, δηλαδὴ ἀπὸ πλευρᾶς πλειοψηφίας, εἰς τὴν ταχεῖαν συζήτησιν τοῦ θέματος. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἐὰν δὲν διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων θέλουν νὰ διατυπώσουν καὶ πρότασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς, θὰ συζητηθῇ καὶ ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ θὰ ἀποφανθῇ διὰ ψηφοφορίας ἡ Βουλή. Πάντοτε αἱ προτάσεις περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς πότε γίνονται; Γίνονται, ὅταν θεωρηθῇ ἡ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συζήτησις, ὡς ἀνεπαρκής, ὅταν ὡρισμένοι βουλευταὶ θεωρήσουν, ὅτι ἡ γενομένη συζήτησις δὲν διεφώτισεν ἐπαρκῶς τὴν Βουλήν. Ἡ πρότασις τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι πρωτοφανὲς νὰ γίνεται πρὸ τῆς οἱασδήποτε συζητήσεως. Ἀποτελεῖ ἀντινομίαν, καὶ λογικὴν καὶ ἠθικήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προεξοφλῇ τις τὸ ἄτοπον μιᾶς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις βάσει ὡρισμένης ἐπερωτήσεως κληθῇ νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους προέβη εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς αʹ ἢ βʹ πολιτικῆς. Ἑπομένως, δηλῶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν, ὅπως συμφωνήσῃ εἰς τὴν πρόταξιν ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία τυχὸν θὰ διατυπωθῇ, ἀφορῶσα τὸ πρόβλημα τοῦ ἐλαίου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§12Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασίς μας κατετέθη μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων, τὴν ὁποίαν ἐζητήσαμεν καὶ σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν. Συνεπῶς, μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν φακέλλων καὶ τὴν μελέτην αὐτῶν, προέκυψαν τὰ στοιχεῖα. Δὲν εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταρτίζῃ τὸν τρόπον ἐλέγχου ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐκ τοῦ φακέλλου προέκυψαν στοιχεῖα δικαιολογοῦντα τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Τοῦτο φυσικὰ δὲν σημαίνει εὐθύνην, ἀλλὰ τὴν ὕπαρξιν ἀνωμαλίας. Συνεπῶς, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις καὶ ἐὰν διαπιστωθῇ, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως δὲν διεφωτίσθη τὸ Σῶμα, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν σύστασιν τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων. Ἡ Κυβέρνησις διαθέτουσα μεγάλην πλειοψηφίαν, δὲν ἔχει τίποτε νὰ φοβηθῇ καὶ ὀφείλει, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν φακέλλων προέκυψαν στοιχεῖα νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, δὲν συμφωνῶ μαζί σας. Τὸ νόημα τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι, ὅτι τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον, ἐφ’ ὅσον ὑποβληθῇ πρότασις ὑπὸ βουλευτῶν νὰ τὴν εἰσαγάγῃ ἀμέσως πρὸς συζήτησιν εἰς τὸ Σῶμα. Ἄλλως τε, κ. Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν ἠθελήσαμεν νὰ αἰφνιδιάσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ δεχθῶμεν οἱανδήποτε ἡμέραν ἤθελεν ὁρίσει ἡ Κυβέρνησις νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν εὐθιξίαν νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον εἶχεν ὅλον τὸν καιρὸν νὰ προετοιμασθῇ.

§13Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ κ. Κοθρῆς νὰ κάμῃ ὑπαινιγμὸν περὶ ἐλλείψεως εὐθιξίας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ δήλωσις, ἡ ρητή, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι πρόθυμος, ἀμέσως μετὰ τὴν κατάθεσιν ἐπερωτήσεως νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς βουλευτὰς της, ὅπως προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις καὶ γίνῃ ἡ συζήτησις, ἀποδεικνύει ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προτάσεων τῶν Κοινοβουλευτικῶν, τὴν ὕπαρξιν ἀπολύτου ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εὐθιξίας. Καὶ ἑπομένως οἱοσδήποτε ὑπαινιγμός, συνδεόμενος μὲ τὸ θέμα τῆς εὐθιξίας, εἶναι ἀπορριπτέος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§15Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως, ὅτι πολλὰ θὰ ἠδύναντο νὰ λεχθοῦν διὰ τὴν δευτέραν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἰς ἄλλην περίπτωσιν ἐζήτει τὴν βιαίαν προσαγωγὴν εἰς τὴν Βουλὴν συναδέλφου διὰ νὰ συζητηθῇ παραχρῆμα θέμα ἀφορῶν αὐτὸν προσωπικῶς, ἀνεξαρτήτως, λέγω, αὐτοῦ, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς θὰ συμπέσῃ μετὰ τὸ Πάσχα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλω νὰ κάμω μίαν πρότασιν. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Νὰ συζητηθῇ ἀπόψε τὸ προσωπικὸν θέμα τοῦ κ. Κεφαλογιάννη, νὰ περαιώσωμεν τὴν Παρασκευὴν τὴν ἐπερώτησιν περὶ ἐπαρχίας, ὁριστικῶς πλέον καὶ τὴν Τρίτην νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν, ἥτις θὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν διαδικασίαν γενικεύσεως τῆς ἐπερωτήσεως. Οὕτω διὰ τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως, λύεται τὸ ὅλον θέμα καὶ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ διαφωνία. Ἀποσαφηνίζω: τὴν προσεχῆ Τρίτην νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις περὶ ἐλαίου καὶ τὴν Παρασκευὴν αὐτῆς τῆς ἑβδομάδος ἡ ἐκκρεμὴς ἐπερώτησις μὲ ὁμιλητὴν τὸν κ. Τσιριμῶκον. Ὑπάρχει, ὅμως, μία ἄλλη πρότασις, ὅπως τὸ προσωπικὸν θέμα τοῦ κ. Κεφαλογιάννη μείνῃ διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν λόγῳ ἀπουσίας τοῦ κ. Γαληνοῦ, ὁπότε θὰ γίνῃ τὴν Παρασκευὴν ἡ συζήτησις διὰ τὸ θέμα τοῦ κ. Κεφαλογιάννη, διότι εἶναι ἐπεῖγον. Καὶ τὴν Τρίτην ἡ πρότασις περὶ ἐλαίου. Πάντα ταῦτα, ὅμως ἔχουν ὡς βάσιν, ὅτι θὰ περαιωθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ἐπαρχίαν ἀπόψε. Τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας καὶ ἐγγεγραμμένους νὰ ὁμιλήσουν. Πάντως εἶναι καιρὸς διὰ πολλοὺς λόγους νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἐπερώτησιν τῆς ἐπαρχίας.

§17Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἡ διάταξις περιέχεται εἰς τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἴσχυσεν ἢ ὄχι εἰς τὸ παρελθόν, εἶναι διάταξις ἰσχύουσα. Ὡς ἐκ τούτου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνδεθῇ μὲ τὴν ἀνάπτυξιν ἐπερωτήσεως. Εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς ἀσκοῦσα τὰ καθήκοντά της, ἐὰν θέλετε τὰ ἀνακριτικὰ διὰ τῆς συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς νὰ μορφώσῃ πλήρη γνώμην ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον, ἐνδεχομένως, νὰ εἶναι καὶ θέμα ἐλέγχου ἢ νὰ μὴ εἶναι παντάπασιν τέτοιο θέμα. Δὲν συνδέεται, συνεπῶς, ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου μὲ τὴν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων ἐπιτροπήν. Ὅπως ἐπίσης, εἶναι δυνατὸν ἡ ἀπόφασις περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς νὰ εἶναι ἀπόρροια ἑνὸς ἐλέγχου. Γίνεται δὲ ἡ σύστασις τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ἐπίσης, ὅτι διχοτόμησις ἑνὸς συζητουμένου θέματος εἶναι ἐπιτροπή. Ἐπίσης, καλοπίστως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσῃ κανεὶς ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τὴν ἰδίαν στιγμὴν τῆς καταθέσεως νὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Ἤδη, ὅμως, ἐπειδὴ τὸ θέμα ἀπησχόλησε καὶ τὸν παραγωγὸν καὶ τὸν καταναλωτὴν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐδημιούργησε τὸν δημόσιον θόρυβον, ἔδει σήμερον νὰ εἶχεν ἀρχίσει ἡ συζήτησις. Καὶ εἶχε πρὸς τοῦτο ὅλον τὸν καιρὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προετοιμασθῇ καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα. Δι’ αὐτὸ δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ὑποστηριχθεῖσαν ἄποψιν, ὅπως ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπιλέξῃ τὸν δρόμον τῆς ἐπερωτήσεως εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου ἐν προκειμένῳ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἐπειδὴ τὰ πρακτικὰ τῆς παρούσης συνεδριάσεως, εἶναι πιθανὸν νὰ χρησιμεύσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον, διότι θὰ ὑπάρξουν παρόμοια θέματα, θέλω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν: Ἡ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀναμφισβήτητον δικαίωμα τῆς Βουλῆς καὶ δύναται νὰ ὑποβάλλεται πάντοτε, ἐννοῶ καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως πάσης συνεδριάσεως καὶ φυσικὰ θὰ ἀνακοινοῦται. Δὲν δικονομεῖται καὶ δὲν περιορίζεται. Εἶναι δι’ ἐμὲ εἶδος ὑπερελέγχου. Συνεπῶς, δὲν τὸ συνδέω μὲ τὸ ἄρθρον 35. Δὲν χρειάζεται τὸ ἄρθρον 35 διὰ νὰ ὑποβληθῇ πρότασις περὶ Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἔπρεπε νὰ καταφύγωμεν εἰς μίαν ἀκροτελεύτιον διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, κακῶς τεθεῖσαν. Ἔχω μάλιστα τὴν προσωπικὴν γνώμην, ὅτι ἀπὸ εὐρυτέρας κοινοβουλευτικῆς ἀπόψεως, ἴσως, καὶ εἷς βουλευτὴς ἀκόμη, ἐὰν τὴν ὑποβάλῃ καὶ τὴν υἱοθετήσῃ, ὅπως, ἕνα Κόμμα, ὑπάρχει θέμα πρὸς ἀντιμετώπισιν. Θὰ εἰσαχθῇ καὶ ἐντὸς τῶν πλαισίων ποὺ καθορίζει ὁ Κανονισμὸς καὶ ἢ θὰ ἀπορριφθῇ ἄνευ συζητήσεως ἢ θὰ ὁρισθῇ συζήτησις. Πάντως δὲν εἶναι πρότασις ποὺ μὲ οἱανδήποτε πρόφασιν δύναται νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Τὴν ἀποχωρίζω, ὅμως, ἀπὸ τὸ ἄρθρον 35. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου ἄποψις.

§19Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀφοῦ δέχεσθε, ὅτι πρόκειται περὶ αὐτονόμου δικαιώματος μὴ συνδεδεμένου μὲ τὴν κατάθεσιν τῆς ἐπερωτήσεως, πῶς συμβιβάζεται αὐτὸ μὲ τὴν ἀξίωσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ συσταθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ παρὰ μόνον ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως;

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§21Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τοῦ Σώματος. Ἕνα ἐδάφιον τοῦ Κανονισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοηθῇ, οὔτε εἶναι δυνατὸν μὲ οἱανδήποτε ἑρμηνείαν νὰ τὸ καταστήσωμεν ἀνύπαρκτον. Ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ἐδάφιον καὶ πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν ἑρμηνείαν του. Ὁ Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσάτσος, εἶχε δώσει μίαν εὐλογοφανῆ ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ εἶχεν εἴπει εἰς παρελθοῦσαν συζήτησιν. Ὅτι, ἐνδεχομένως, ἀφορᾷ ἀνώδυνα θέματα γενικωτέρου ἐθνικοῦ ἰδιαίτατα περιεχομένου, διὰ τὰ ὁποῖα, ὁμοψηφούσης τῆς Βουλῆς εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ μία πρότασις πανηγυρικὴ καὶ νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις. Αὐτό, ἐνδεχομένως, καλύπτει ἐν μέρει τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου. Δὲν τὴν καλύπτει, ὅμως, ἀναμφισβητήτως πλήρως. Τὸ ἐδάφιον αὐτὸ περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν Νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ ἐν τούτοις ὁμιλεῖ περὶ προτάσεως μὴ νομοθετικοῦ περιεχομένου. Δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ὁμιλοῦν περὶ τοῦ ἐλέγχου, κατὰ συνέπειαν, ἀναμφισβητήτως πρόκειται περὶ προτάσεως, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι οὔτε νομοθετικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ οὔτε καθαρῶς ἐλέγχου, κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς δευτέραν διαφωνίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ συμφωνήσῃ, ἐλπίζω, ἡ Βουλή. Ἡ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, κ. συνάδελφοι, δὲν ἀποτελεῖ τὸν ὑπερέλεγχον, ὅπως κακῶς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Σώματος. Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ εἶναι ἕνα δικαίωμα συνταγματικῶς κατωχυρωμένον τῆς Βουλῆς, πρὸς ἔρευναν συγκεκριμένων θεμάτων. Ἠμπορεῖ καὶ συνήθως συμβαίνει τοῦτο, νὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐλέγχου ἢ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν κατακλεῖδα καὶ τὸ συμπέρασμα τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ. Ἀλλὰ κατ’ οὐδεμίαν ἔννοιαν καὶ ἑρμηνείαν δὲν δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συσταθῇ ἐπὶ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει καμμία πρόθεσις ἐλέγχου, οὔτε περιεχομένου ἐλέγχου. Κατὰ συνέπειαν, ἀνακύπτει τὸ ἐρώτημα, ἡ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία διαλαμβάνεται εἰς ἕνα ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, πῶς ἀποφασίζεται καὶ κατὰ ποίαν δικονομίαν; Δὲν ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἄλλο ἐδάφιον τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἠμπορῇ νὰ παραπέμψῃ κανεὶς δι’ αὐτῆς τὴν ἁρμοδιότητα, παρὰ μόνον τὸ ἄρθρον 35, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς πρότασιν μὴ νομοθετικοῦ περιεχομένου. Κατὰ συνέπειαν, πέραν τῶν ἄλλων θεμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναφέρεται τὸ ἐδάφιον αὐτό, καλύπτει καὶ τὴν περίπτωσιν τῆς προτάσεως διὰ σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ. Διότι ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ ὑπάρξωμεν σαφεῖς, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν καὶ προηγούμενα καὶ ἔθιμα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, κ. συνάδελφοι, πρέπει πρῶτον, νὰ τονισθῇ, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία ἔλαβε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ εἰσαγάγῃ τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου ὑπὸ τὸν τύπον τῆς προτάσεως συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἔπραξε τοῦτο ἐν ὄψει τῆς σημασίας τοῦ θέματος τούτου κατὰ τὴν ἰδικήν της κρίσιν. Τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου δὲν εἶναι ἄγνωστον, οὔτε εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, οὔτε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὴν πρώτην φάσιν τῆς πωλήσεως, δηλαδή, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ ἐλαίου, συνεζητήσαμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν φάσιν τῆς ἀγορᾶς τοῦ ἐλαίου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐζητήθη, ἡ κατάθεσις τοῦ φακέλλου καὶ κατετέθη ὁ φάκελλος, ἔστω καὶ μὴ πλήρης αὐτὴν τὴν στιγμήν. Κατὰ συνέπειαν, Ἀντιπολίτευσις ἐν πλήρει συνειδήσει τῆς εὐθύνης της καὶ ἐν πλήρει συναισθήσει τῆς βαρύτητος τοῦ θέματος, ὑπέβαλεν πρότασιν συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Εἶναι τοῦτο ἀναφαίρετον δικαίωμά της καὶ εἶναι ἡ ὁδός, τὴν ὁποίαν δικαιοῦται νὰ ἐπιλέξῃ καὶ ἐπέλεξεν. Τοῦτο ἠδύνατο, κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ φέρῃ ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως. Δὲν τὸ ἔπραξεν, ἔχει τοὺς λόγους της. Ἐκτιμᾶ τὴν σημασίαν τοῦ θέματος καὶ ἐπιθυμεῖ αὐτὴν τὴν ὁδὸν νὰ ἀκολουθήσῃ. Νομίζομεν, ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον δικαίωμά της. Ὅσον ἀφορᾷ, τέλος, τὴν ἡμέραν συζητήσεώς της, ὑπενθυμίζω εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος δὲν παρίστατο χθές, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶμεν νὰ καταλάβωμεν ἐξ ἀπήνης τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον, ὁ ὁποῖος προήδρευεν τότε, νὰ προέλθῃ εἰς συνεννοήσεις μὲ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως. Ἐὰν θὰ ὡρίζετο εἰς μίαν, δύο ἡμέρας, οὐδεμία ἀντίρρησις ἐκ μέρους μας θὰ ὑπῆρχε. Κατὰ συνέπειαν συμπεραίνω καὶ ἀνακεφαλαιώνω. Θὰ ἐπιμείνῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις διὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς τῆς προτάσεως καὶ ἀφήνει τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἡμέρας εἰς συνεννόησιν τοῦ κ. Προέδρου μὲ τὴν Κυβέρνησιν.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἰσχυρίσθη, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι βάσει τοῦ Κανονισμοῦ, ἢ μᾶλλον βάσει τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ καὶ νὰ κατατεθῇ πρότασις συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐπερώτησις. Εἶπα ἁπλῶς, ὅτι εἴθισται —ὡμίλησα περὶ τῆς παραδόσεως— ὅτι εἴθισται νὰ γίνεται συζήτησις καὶ ἂν δὲν θεωροῦν ὡρισμένοι βουλευταὶ ἑαυτοὺς διαφωτισθέντας ἐπαρκῶς ἀπὸ τὴν συζήτησιν, νὰ ζητοῦν τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ θέμα εἶναι ὀλιγώτερον ζήτημα τύπου καὶ περισσότερον ζήτημα οὐσίας. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσε καὶ ἐπαναλαμβάνει, ὅτι εἶναι πρόθυμος νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Ὁ κ. Πρόεδρος, ὅμως, τῆς Βουλῆς, ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιμείνῃ, ὅτι πρέπει νὰ καθορισθῇ ἡ ἔννοια τῆς τελευταίας διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως ἕνα κενόν, ἕνα κἄποιο κενὸν εἰς τὸν Κανονισμόν. Ἐπειδὴ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ ζητεῖται συνήθως νὰ συσταθῇ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως μιᾶς ἐπερωτήσεως, δι’ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὑπὸ ποίαν μορφὴν ἔρχεται ἡ πρότασις συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ ἔχῃ συνδυασθῇ μὲ ἐπερώτησιν.

§23Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχει τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος.

§24Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει ἕνα κενὸν εἰς τὸν Κανονισμόν, κ. συνάδελφε. Τὸ Σύνταγμα δὲν εἰσέρχεται εἰς τὴν δικονομίαν, εἰς τὸν τρόπον, δηλαδή, τῆς λειτουργίας τῶν ἐργασιῶν μας καὶ ἑπομένως, ὑπάρχει ἕνα κενὸν εἰς τὸν Κανονισμόν. Ὁ κ. Πρόεδρος, λοιπόν, ὀρθῶς ἐπιμένει νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἀσχέτως πρὸς τὸ θέμα τοῦ λαδιοῦ, ἀσχέτως πρὸς τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ εὐθιξίας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς δὲν θὰ εἴχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπωμεν νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα καὶ σήμερον, νὰ εἴπωμεν ὡς Κυβέρνησις, ὡς πολιτικὸν Σῶμα, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς ἐργασίας τὰς κανονικὰς τῆς Βουλῆς, νὰ γίνῃ τοῦτο βάσει τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ ἔρχεται ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν μίαν ἑρμηνείαν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον, ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν νὰ δημιουργῇ θέματα, διακοπτομένης πάσης ἄλλης συζητήσεως, διότι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 35 γίνεται μία πρότασις. Ἔχει δίκαιον, λοιπόν, ὁ κ. Πρόεδρος, κ. Μητσοτάκη. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν θέτει τὸ ζήτημα ἡ Κυβέρνησις. Παρὰ ταῦτα, τονίζω, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει ἀντίρρησιν ἡ Κυβέρνησις, εἴτε ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως, εἴτε ὑπὸ μορφὴν προτάσεως, διὰ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, νὰ συζητήσῃ τὸ πρόβλημα, εἴτε τὴν Παρασκευήν, εἴτε τὴν Τρίτην. Λέγω, μᾶλλον τὴν Τρίτην, διότι ἀσφαλῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ βουλευτὴν θιγέντα, λόγῳ ὡρισμένων ἐπιθέσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐναντίον του, νὰ μὴ λάβῃ τὸν λόγον ἢ σήμερον ἢ τὴν Παρασκευὴν καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν θέλει ὁ ἴδιος. Ἐννοῶ τὸν κ. Κεφαλογιάννην. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐπερωτήσεως, ἐὰν οἱ κύριοι θέλουν νὰ μετατρέψουν τὴν πρότασίν των εἰς ἐπερώτησιν, εἴτε ὄχι, ἐφ’ ὅσον ἐμμένουν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐπ’ αὐτοῦ ἀντίρρησιν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος ἠθέλησεν νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποκρούει τὴν πρότασιν νὰ εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν, χωρὶς νὰ μεταβληθῇ ἡ πρότασις εἰς ἐπερώτησιν. Ἡ Κυβέρνησις δέχεται, ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, νὰ εἰσέλθωμεν τὴν Τρίτην εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§25Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς οὐσίας εἴμεθα σύμφωνοι νὰ συζητήσωμεν, ὅταν τελειώσῃ ἡ συζητουμένη ἐπερώτησις. Ὑπάρχει καὶ ἐπερώτησις κατατεθειμένη διὰ τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου, ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Λέσβου κ. Γαληνοῦ, καὶ θὰ παρεκάλουν μετὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς νὰ συζητηθῇ καὶ ἡ ἐν λόγῳ ἐπερώτησις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν 26 ἐγγεγραμμένοι, πρόκειται περὶ γενικευμένης ἐπερωτήσεως.

§27Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔστω, τὸ ἀποσύρω, διότι ἐπὶ τοιαύτης προτάσεως οὐδεὶς δύναται νὰ ἐμποδισθῇ νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Ἐὰν τὸ εἶπον, τὸ εἶπον διὰ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Πρόεδρον, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἐπερώτησις. Ἡ πρότασις αὐτὴ εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει σχέσιν μὲ ἐπερώτησιν.

§28Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ συζητηθῇ ὡς ἐπερώτησις κατ’ οὐσίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις ἔχει γενικευθῆ. Χωρὶς νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν γενίκευσιν, θὰ εἶναι γενικευμένη ἐπερώτησις.

§29Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ φιλοσόφησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ πράγματος. Δὲν ἀποτελεῖ ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος. Ὑπάρχουν 2 χωριστὰ θέματα. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ θέμα τῆς προτάσεως διὰ τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς καὶ τὸ ἄλλο εἶναι ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 35. Λέγω, ὅτι τὸ μὲν πρῶτον θέμα προβλέπεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος. Λέγει τὸ σχετικὸν ἄρθρον, ὅτι «οἱ βουλευταὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα ... .... (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ προσθέτει. «Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ διορίζῃ ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς Ἐξεταστικὰς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπάς». Αὐτὸ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸν ἔλεγχον. Ἀπευθύνεται ὁ βουλευτὴς πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ζητεῖ τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Αὐτὸ ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Δύναται νὰ τὸ ζητήσῃ καὶ ἕνας οἱοσδήποτε βουλευτής. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ συζητηθῇ δὲν ὑπάρχει τύπος. Κατὰ τὸν τύπον τῆς προτάσεως, λαμβάνει τὸν λόγον ὁ προτείνων, ἀναπτύσσει τὴν πρότασιν καὶ ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Κανονισμοῦ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δίδεται ἡ εὐχέρεια εἰς 10 βουλευτὰς νὰ ὑποβάλουν πρότασιν, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συζητήσῃ παραχρῆμα μίαν πρότασιν μὴ νομοθετικοῦ περιεχομένου καὶ προφανῶς καὶ μὴ περιεχομένου ἐλέγχου. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στραγγαλισθῇ ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Εὐχέρεια δίδεται εἰς τοὺς βουλευτάς, εὐχέρεια δίδεται καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ. Εἶναι δυνατὸν οἱ βουλευταὶ νὰ ὑποβάλουν μίαν πρότασιν καὶ νὰ ζητήσουν τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῆς ἀναγκαστικῶς, κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐὰν συμφωνῇ νὰ συζητήσῃ τὴν πρότασιν παραχρῆμα. Καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπορρίψῃ τὴν αἴτησιν, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν θέλει τὴν παραχρῆμα συζήτησιν. Τὸ ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται κατάχρησις δικαιώματος, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Κατάχρησις δικαιώματος δὲν πρέπει νὰ γίνεται ἐπὶ οὐδενὸς θέματος. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα ὑπάρχει. Καὶ ὅταν ὑπάρχῃ δύναται, ἐνδεχομένως, κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ διορθωθῇ, πάντως, ὅμως, ὄχι κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀφῄρει τὸ δικαίωμα τοῦ ἄρθρου 35, διότι ἐκεῖνοι ποὺ τὸ ἐθέσπισαν ἐπίστευαν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπόκειται εἰς τοὺς κανόνας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, καί, συνεπῶς, τὸ θέμα αὐτὸ νὰ μὴ δύναται νὰ συζητηθῇ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἑπομένως, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ περιλαμβάνει πᾶσαν πρότασιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον. Τὸ θέμα χρήσεως ἢ καταχρήσεως εἶναι θέμα δεύτερον καὶ αὐτὸ ποὺ ἐλέχθη, ὅτι ἀπὸ ἐνδεχομένην κατάχρησιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ κατάργησις τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ ἀρνηθῇ τὴν παραχρῆμα συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως καὶ ἑπομένως, νὰ διατηρήσῃ ἀνέπαφον τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα συμπέρασμα. Τὸν λόγον νὰ λάβῃ ἀπόψε ὁ κ. Κεφαλογιάννης. Θὰ τελειώσωμεν τὴν ἐπερώτησιν τὴν Παρασκευήν, συνεδριάζοντες καὶ μέχρι πρωΐας ἢ καὶ διὰ παραιτήσεως τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ τὴν Τρίτην θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου. Ὁ κ. Κεφαλογιάννης μὲ πιέζει ἀπὸ ἡμερῶν νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ εὐλόγως.

§31Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, ὁ συνάδελφος κ. Κεφαλογιάννης, εἰδοποίησεν ὅτι θὰ ἤθελε νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν τὸ προσωπικόν του θέμα σήμερον. Δυστυχῶς, ὁ βουλευτὴς κ. Γαληνὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εἶναι εἰς Λέσβον, ὄχι διότι πρέπει νὰ πάῃ δι’ ὡρισμένα ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως τὸν ἀπασχολοῦν, ἀλλὰ διότι πρέπει νὰ παραστῇ εἰς δίκην ἐναντίον αὐτοῦ καὶ τῆς συζύγου του καὶ πρέπει ἐκ τοῦ λόγου τούτου νὰ εὑρίσκεται ἀπαραιτήτως ἐκεῖ, πρὸς ὑπεράσπισιν καὶ τῆς συζύγου του καὶ τοῦ ἑαυτοῦ του. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἡ συζήτησις μὲν εἰς τὴν Βουλὴν δύναται νὰ ἀναβληθῇ, ἀλλὰ νὰ ματαιωθῇ μία δίκη δὲν εἶναι ἐπαρκὴς δικαιολογία, ἐκτὸς ἐὰν τὸ Προεδρεῖον ἤθελε νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῆς ματαιώσεως τῆς δίκης ἐκείνης. Εἴμεθα δὲ σύμφωνοι μὲ τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἡ ἀναβολὴ αὐτὴ θὰ γίνῃ καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ἀνατραπῇ αὐτὴ ἡ συμφωνία, διότι ὁ κ. Γαληνὸς ἔφυγε μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖ ἐπ’ αὐτοῦ, ὁ κ. Κεφαλογιάννης;

§33Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Παρὰ τὸ ὅτι θέματα τοιαύτης φύσεως δὲν πρέπει νὰ μένουν ἐκκρεμῆ ἐπὶ μακρόν, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ ἐπερωτῶν βουλευτὴς καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι δὲν τοῦ ἐδόθη ἡ εὐχέρεια νὰ ἀνασκευάσῃ τὰ ὅσα ἐγὼ θὰ εἴπω, δέχομαι τὴν ἀναβολήν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ παρευρίσκεται τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνοι διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ θὰ παρακαλέσω, εἰ δυνατόν, νὰ τελειώνωμεν ἀπόψε, διὰ νὰ ἀρχίσωμεν τὴν Τρίτην τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία θὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐλέγχου. Προτείνω νὰ μὴ συζητηθῶσιν ἀπόψε ἐρωτήσεις καὶ νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως. Δέχεσθε;

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§37Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Πῶς θὰ τελειώσῃ ἀπόψε ἡ ἐπερώτησις, κύριε Πρόεδρε; Εἶναι δυνατόν;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ τελειώσῃ δι’ ἀποφάσεώς μου. Παράκλησιν ἔκαμα, οἱ ρήτορες νὰ εἶναι σύντομοι ἢ νὰ παραιτηθοῦν. Ὁ Κανονισμὸς δὲν λέγει ὅτι ἠμπορῶ νὰ διαγράψω βουλευτὰς ζητήσαντας τὸν λόγον. Ἔκκλησιν κάμνω. Σεῖς θὰ ἀποφασίσητε, διότι ἡ συζήτησις περὶ ἐλαίου, ἀναμφισβητήτως θὰ καταναλώσῃ 2–3 συνεδριάσεις, Τρίτης καὶ Παρασκευῆς. Ἐγὼ δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ κηρύξω περαιωμένην τὴν συζήτησιν, ἐὰν δὲν ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ παραιτηθοῦν οἱ περισσότεροι, διὰ νὰ κηρυχθῇ περαιωμένη.

§39Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξε μία συμφωνία, μεταξὺ Προεδρείου καὶ Κομμάτων, ὅπως περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων βουλευτῶν. Διατὶ δὲν τηρεῖται ἡ συμφωνία αὐτή; Βλέπω δὲ ὅτι ἐνεγράφησαν ἄλλοι 20 ἀκόμη.

§40Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Οἱ βουλευταὶ τῶν Κομμάτων δὲν δέχονται νὰ παραιτηθοῦν. Πῶς θὰ τοὺς πιέσωμεν;

§41Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποτίθεται, ὅτι ὑπάρχει μία πειθαρχία μεταξὺ τῶν βουλευτῶν τῶν διαφόρων Κομμάτων.

§42Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐκεῖνο ποὺ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν, εἶναι ἁπλῶς νὰ συστήσωμεν συντόμευσιν τῆς συζητήσεως.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, τῆς ἀφορώσης εἰς τὰ θέματα τῆς ἐπαρχίας.

§44Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, περιοριζομένη εἰς τὰ στενώτερα ὅρια, εἰς τὰ στενώτατα εἰ δυνατόν, ἡ ὑποβληθεῖσα ἐπερώτησις περιέχει τοὐλάχιστον ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς ἀνισομεροῦς ἀναπτύξεως πρωτευούσης καὶ ἐπαρχίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἐνῷ εἶναι πολὺ συγκεκριμένη ἡ ἐπερώτησις, ἐν τούτοις, εἶναι πάρα πολὺ γενική. Ἀλλὰ ἐὰν κανεὶς ἤθελε νὰ ἀναπτύξῃ ὅλας τὰς πτυχὰς τοῦ θέματος, θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ διὰ μακρῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρισθῇ ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας ἀπὸ τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθῇ ἡ ἀνάπτυξις εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα ποὺ ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως τὴν ὕπαιθρον, δίχως νὰ ἐξετασθῇ ἡ ἐν γένει πολιτικὴ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους, εἶναι κανεὶς ὑποχρεωμένος νὰ εἴπῃ τὰς γενικωτέρας σκέψεις του, ἐν πλήρει ἐπιγνώσει ὅτι παραλείπει πολλὰ ἐξ ὅσων θεμάτων θὰ ἔπρεπε νὰ θίξῃ, ἀλλὰ ἐν ἐπιγνώσει, ἐπίσης, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν μερικῶν παρατηρήσεων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθοῦν μερικὰ γενικὰ συμπεράσματα ἐπὶ τῆς πορείας τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοῦτο μετὰ μίαν 6ετίαν ποὺ ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἶναι ἀπολύτως σκόπιμος καὶ ὀρθῶς ὑπεβλήθη ἡ παροῦσα ἐπερώτησις. Ἤκουσα νὰ λέγεται ὅτι, εἰδικῶς εἰς τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν, θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ὅτι ὑπάρχει μικρότερος χωρισμὸς ἢ ὀλιγωτέρα ὀξύτης μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, διότι τὸ θέμα μᾶς ἑνώνει. Ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως θὰ ηὐχόμην νὰ μᾶς ἥνωναν ὅλα τὰ θέματα, διότι ὅλα τὰ θέματα ἔχουν μίαν ὄψιν ἐθνικήν, ἐνδιαφέρουν τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον καί, ἑπομένως, Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἔπρεπε νὰ συμφωνοῦν ἐπὶ μιᾶς λύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἦτο χρήσιμος καὶ ὠφέλιμος διὰ τὸ Ἔθνος. Ἀλλὰ συμβαίνει νὰ μᾶς χωρίζουν τὰ περισσότερα θέματα καὶ συμβαίνει νὰ μᾶς χωρίζουν διότι ἔχομεν διάφορον πολιτικήν. Ἐν προκειμένῳ δέ, δὲν βλέπω τίποτε τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς ἑνώνῃ. Μᾶς χωρίζει ἡ ἐκτίμησις τῆς καταστάσεως, μᾶς χωρίζει ἡ ἐκτίμησις τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου, μᾶς χωρίζουν αἱ γενικαὶ ἀντιλήψεις περὶ τοῦ τρόπου τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, μᾶς χωρίζει ἀκόμη, νομίζω, καὶ τὸ εἶδος τοῦ ἐνδιαφέροντος ποὺ ἔχομεν διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ἐλέχθη ἀκόμη, ὅτι ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτώντων διετυπώθησαν ὑπερβολαί, διότι ἐχρησιμοποιήθη ὀξὺς ἀντιπολιτευτικὸς τόνος. Πρῶτον, νομίζω, ὅτι ὁ τόνος ὁ χρησιμοποιηθεὶς ὑπὸ τῶν ἐπερωτώντων ὑπῆρξε καὶ μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ δεδικαιολογημένος, διότι ὁ κοινοβουλευτικὸς τόνος ἀπαιτεῖται νὰ εὑρίσκεται ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων ἀμβλύτητος, ὑπῆρξε πολὺ κατώτερος ἀπὸ τὸν τόνον τῆς φωνῆς διαμαρτυρίας τῶν ἐπαρχιῶν, ἡ ὁποία φθάνει μέχρις ὅλων ἡμῶν. Καὶ δεύτερον, πιστεύω, ὅτι ὁ τόνος αὐτὸς ὑπῆρξε πολὺ κατώτερος ἀπὸ τὸν ἀντίστοιχον τόνον θριαμβολογίας, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖται συνήθως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου νὰ κάμῃ ἀπολογισμὸν τοῦ οἰκονομικοῦ της ἔργου. Ἀλλὰ καὶ ἂν, κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπεφάσιζε νὰ ἀφοπλισθῇ πλήρως ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴ αἰσθανθῇ, ὅτι ἡ ὑποστήριξις μιᾶς ἐπερωτήσεως εἶναι ὑπόθεσις κοινοβουλευτικῆς μάχης, καὶ δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ εἰς ἀκαδημαϊκὴν συζήτησιν, καὶ ἐὰν ἐβάδιζεν ἡ Ἀντιπολίτευσις πέραν τούτου καὶ ἀπηυθύνετο πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸν τόνον μὲ τὸν ὁποῖον ἀπηυθύνετο ὁ Τριστάνος πρὸς τὴν Ἰζόλδη ἢ ὁ Ρωμαῖος πρὸς τὴν Ἰουλιέτταν ἢ εἰς τὴν χειροτέραν περίπτωσιν ὁ Μενέλαος πρὸς τὴν ὡραίαν Ἑλένην, τὶ ἀποτέλεσμα θὰ ὑπῆρχε καλὸν ἐθνικῶς; Ἁπλούστατα, θὰ διωγκώνετο τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον ὑπάρχει καὶ σήμερον μιᾶς παραλλήλου φθορᾶς, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν φθορὰν τῆς Κυβερνήσεως, ὀφειλομένης, ἀκριβῶς, εἰς τὸ μέγεθος τῆς ἀγανακτήσεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπευθύνονται πρὸς ἡμᾶς. Διότι, τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς κοινῆς γνώμης δὲν ἔχει κἂν ἐπαρκῆ συνείδησιν τοῦ τὶ σημαίνει Κοινοβούλιον καὶ ἀπὸ τὴν διάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν τόνον τὸν κοινοβουλευτικὸν ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐξάγει τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις κάμνει τίποτε, οὔτε καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὡς ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Ἀντιπολίτευσις πέραν τοῦ ἐλέγχου της νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο, ὅταν μία Κυβέρνησις διαθέτῃ αὐτὴν τὴν συμπαγῆ πλειοψηφίαν. Ὡς πρὸς δὲ τὴν θριαμβολογίαν, εὐτυχῶς, ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν μεταξὺ μερικῶν ἀγορεύσεων ὑπουργῶν, ἡμιαρμοδίων καὶ μὴ ἁρμοδίων, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν νὰ ξεφύγουν ἐντελῶς ἀπὸ τὸν τόνον τῆς θριαμβολογίας, διότι μᾶς ὡμίλησαν τινὲς περὶ πραγματοποιήσεως ὀνείρων καὶ ἄλλοι περὶ 100ετίας κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεμένετο ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ καὶ ἐπὶ τέλους ἦλθεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὀλιγώτερον ἐνθουσιώδης, εἶπεν, ὅτι τὰ πράγματα δὲν εἶναι τόσον ἄσχημα, ἠμπορεῖ νὰ γίνουν καλλίτερα, πρέπει νὰ γίνουν καλλίτερα, θὰ γίνουν καλλίτερα, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν φθάσει εἰς σημεῖον ἀπελπισίας. Ἔτσι ἔλεγε καὶ ὁ ποιητής: «Ἂς ποῦμε πὲς ἀκόμη δὲν ἐφθάσαμε στὸ μαῦρο ἀδιέξοδο στὴν ἄβυσσο τοῦ νοῦ». Ἀλλά, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ πλέον μετὰ τὴν ἑξαετίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἰς ὅλα αὐτὰ φέρῃ εὐθύνην καὶ ἀκόμη περισσότερον, ὄχι μόνον πῶς ἀντιμετώπισε τὰ εἰδικὰ θέματα ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς γενικῆς πολιτικῆς της, ἀλλὰ τὶ καὶ ἡ μέχρι τοῦδε πολιτική της, ἐξεταζομένη κατὰ βάσιν, προοιωνίζει διὰ τὸ μέλλον. Ἐκκινοῦμεν συνήθως, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς χώρας μας, κύριοι, ἀπὸ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι εἴμεθα κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον καθυστερημένη χώρα. Δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον ὀφείλομεν τὸν συνήθως χρησιμοποιούμενον βαρβαρισμὸν «ὑποανάπτυκτος χώρα» καὶ τώρα τελευταῖα ἔχω ἴδει καὶ τὸν ὅρον «ἡμιανάπτυκτες». Ἐγὼ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂν καὶ αὐτὸς ὁ νεολογισμὸς, ὁ ὁποῖος μετεφράσθη βαρβαριστὶ Ἑλληνικὰ ἐφευρέθη εἰς τὴν Δυτικὴν Εὐρώπην διὰ νὰ μὴ προσβάλουν τὰς καθυστερημένας χώρας ὀνομάζοντάς τας καθυστερημένας, ἐξακολουθῶ νὰ μεταχειρίζωμαι τὴν λέξιν «καθυστερημένος», ἰδίως προκειμένου περὶ Ἑλλάδος, ὅπου δὲν δύναται, ἀκριβῶς, νὰ γίνῃ λόγος περὶ ὑποαναπτύκτου χώρας, ἀλλὰ περὶ μιᾶς καθυστερημένης, λίαν καθυστερημένης, ἴσως, τῆς πλέον καθυστερημένης περιοχῆς τῆς Εὐρώπης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, ὑπάρχουν προβλήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὰ ὁποῖα τίθενται κατὰ τρόπον ἀνάλογον πρὸς τὰ προβλήματα τῆς ἀναπτύξεως ὅλων τῶν καθυστερημένων λαῶν. Ὑπάρχουν, βεβαίως, καὶ ποιοτικαὶ καὶ ποσοτικαὶ διαφοραὶ ἀπὸ τὰς κυρίως καθυστερημένας χώρας τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀφρικῆς, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχουν προβλήματα ἀνάλογα. Ἐὰν τώρα οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις σημαίνῃ τὴν ἀξιοποίησιν μὲ τὸν κατάλληλον τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν τῶν φυσικῶν πόρων καὶ τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ μιᾶς χώρας διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, πρέπει νὰ σημειωθῇ διὰ νὰ ἴδωμεν ἔπειτα τὰς ἀναλογίας μὲ τὴν Ἑλλάδα ποῖα εἶναι τὰ συνήθη ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα συναντοῦν αἱ καθυστερημέναι χῶραι εἰς τὴν ἀνάπτυξίν των. Τὰ οἰκονομικὰ ἐμπόδια εἶναι εὔκολον νὰ διαπιστωθοῦν, διότι οἱ πάντες τὰ γνωρίζουν καὶ εἶναι ἡ ἔλλειψις τῶν κεφαλαίων, τεχνικοῦ ἐξοπλισμοῦ, τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ δι’ αὐτὸ ἡ βοήθεια ἀπὸ τὰς προηγμένας χώρας συνίσταται καὶ εἰς οἰκονομικὴν καὶ εἰς τεχνικὴν βοήθειαν. Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ ἄλλα ἐμπόδια ἀναφερόμενα εἰς τὴν κοινωνικὴν σύνθεσιν τῶν χωρῶν αὐτῶν, τὴν διάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας μὲ ἀντίκτυπον εἰς τὰς ἐν γένει κοινωνικὰς καὶ πολιτικὰς πραγματικότητας τῶν χωρῶν αὐτῶν. Τὸ μέγεθος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, π.χ. ἡ ἀνάπτυξις τοῦ μικροεπαγγελματισμοῦ, ἡ χαμηλὴ στάθμη παραγωγῆς καὶ ἰδίως ἡ ἔλλειψις βιομηχανικῆς παραγωγῆς εἶναι πράγματα ποὺ κάμνουν, ὥστε νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἀπορροφηθῇ τὸ ἐργατικὸν δυναμικόν, ἐξ οὗ ἡ ἀνεργία, ἡ ὑποαπασχόλησις καὶ τὰ συμπαρομαρτοῦντα. Τὸ χείριστον πάντων ἔγκειται εἰς τὴν κατάστασιν τῶν ἀνωτέρω σφαιρῶν τῆς κοινωνικῆς συνθέσεως καὶ τῆς οἰκονομικῆς διαρθρώσεως. Ἐκεῖ ὑπάρχει μία πλήρης ἀνικανότης τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας νὰ ὀργανώσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας. Διότι αἱ μὲν δυτικαὶ χῶραι, αἱ μεγάλαι βιομηχανικαὶ χῶραι ἀνεπτύχθησαν χάρις εἰς τὸ πρωτοπόρον ἐπιχειρηματικὸν πνεῦμα τῆς ἐποχῆς τῆς ἀναπτύξεως τοῦ καπιταλισμοῦ διὰ νὰ ἐξελιχθοῦν καλῶς ἢ κακῶς, ἐνῷ εἰς τὰς ὑποαναπτύκτους χώρας, αὐτὸ τὸ πνεῦμα λείπει ἐντελῶς, ἕνα γενικὸν πνεῦμα παρασιτισμοῦ ὑπάρχει καὶ διάθεσις ἀδυσωπήτου κερδοσκοπίας. Καὶ ἐνῷ εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἴδῃ καὶ ζωντανοὺς βιοτέχνας ἐργαζομένους σκληρῶς καὶ δημιουργικῶς καὶ ἐπιχειρηματίας ἀκόμη μικρούς, οἱ ὁποῖοι, πράγματι πληροῦν τοὺς ὅρους τοῦ ἐπιχειρηματίου, δηλαδή, τοῦ ἀνθρώπου ποὺ διακινδυνεύει ἕνα κεφάλαιον, διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἐργασίαν, ἓν ἐμπορικὸν κεφάλαιον, ἴσως, δραστηριώτατον καὶ ἱκανώτατον, ἐνῷ αὐτὰ διατίθενται, κυριαρχοῦν ἐν τούτοις ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐννοοῦν νὰ κερδίσουν βάσει τῶν στοιχειωδῶν κανόνων τῆς ἐπιχειρηματικῆς δράσεως, ἀλλὰ μόνον, διότι διὰ τῆς κρατικῆς παρεμβάσεως, ἡ ὁποία ἀσκεῖται ὑπὲρ ὡρισμένων κύκλων καὶ διὰ μέσου ἑνὸς κρατικοῦ μηχανισμοῦ ἀνικάνου ἢ διεφθαρμένου, θέλουν νὰ ἀπαρτίσουν τὸν γραφειοκρατικὸν κεφαλαιοκρατισμόν, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖται μὲ τὴν θέλησιν τοῦ Κράτους καὶ μὲ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὡς προξενητῶν κατὰ 99% τοῦ ξένου κεφαλαίου. Τὸ ξένο κεφάλαιον εἰσερχόμενον κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἰς τὰς ὑποαναπτύκτους χώρας, προβαίνει εἰς ἀδυσώπητον ἀποικιακὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν, τῶν ὁποίων τὴν κοινωνικὴν διάρθρωσιν ἐσκιαγράφησα. Εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς καταστάσεις δύο εἶναι τὰ μέσα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ μία χώρα καθυστερημένη νὰ προοδεύσῃ. Τὸ πρῶτον εἶναι, νὰ ἐπιτευχθοῦν πάσῃ θυσίᾳ ρυθμοὶ ἀναπτύξεως ἀσθμαίνοντες ὄπισθεν τῶν ἀναγκῶν, διότι αἱ ἀνάγκαι εἶναι μεγάλαι καὶ δὲν εἶναι μόνον ἀνάγκαι τῆς ἀναπτύξεως, ἀλλὰ καὶ ταυτοχρόνου ἀντιμετωπίσεως τοῦ ὀξέος κοινωνικοῦ προβλήματος. Καὶ τὸ δεύτερον νὰ ὑπάρξῃ μία δημιουργικὴ πνοή, ἡ ὁποία, ὄχι νὰ ἐμφυσηθῇ μόνον εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἡ ὁποία καὶ νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν ἀτμόσφαιραν κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ κοινωνικῆς διαρθρώσεως, ἡ ὁποία νὰ ἀσκήσῃ πολιτικὴν ἀντιολιγαρχικὴν καὶ νὰ ὑποτάξῃ τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα εἰς τὸ συμφέρον τοῦ συνόλου. Διὰ τοῦτο τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἰς τὰς καθυστερημένας χώρας εἶναι κατ’ ἐξοχὴν καὶ κυρίως πρόβλημα πολιτικόν. Διότι ἡ ἐξεύρεσις κεφαλαίων, διότι τὰ προγράμματα, διότι ὁ ἔλεγχος, διότι ὅλα ἀποτελοῦν ἁπλῶς λέξεις, ὅταν ἡ πολιτικὴ ἐξουσία δὲν ἀνήκῃ εἰς τὰς δυνάμεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι μόνον τεχνικῶς ἱκαναὶ νὰ προγραμματίσουν ἢ νὰ ἐλέγξουν, ἀλλὰ ἐκφράζουν τὴν θέλησιν τῶν λαϊκῶν στρωμμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν συμφέρον εἰς μίαν γενικὴν πολιτικὴν ἀναπτύξεως ὑπὲρ τοῦ συνόλου. Τώρα εἴπομεν, ὅτι ἡ Χώρα μας δὲν εἶναι, ἀκριβῶς, εἰς τὰ μέτρα τῶν πλήρως καθυστερημένων χωρῶν, ἀλλὰ καθ’ ὃ μέτρον παρουσιάζει χαρακτηριστικὰ μὴ ἀνεπτυγμένης ἢ καθυστερημένης χώρας, καθ’ ὃ μέτρον εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἀσκηθῇ μία γενναία προσπάθεια διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, καθ’ ὃ μέτρον πρέπει ὡς Ἕλληνες νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν πολιτικὴν καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν γενναίαν πνοὴν καὶ τὴν γενναίαν ἐνέργειαν, εἶναι φανερόν, ὅτι ἐκ τῆς ὑφῆς, ἐκ τῶν ἀντιλήψεων, ἐκ τῆς γενικῆς κατευθύνσεώς της, ὡς καὶ ἐκ τῆς προελεύσεώς της, δηλαδή ἐξ ὁρισμοῦ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτελέσῃ τοὺς σκοποὺς αὐτούς. Καὶ ὅταν συζητοῦμεν, διατὶ ἐπὶ μίαν 6ετίαν ἔγινε τοῦτο, διατὶ εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ ρίζα τοῦ κακοῦ εἶναι, ὅτι διευθυνόμεθα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε βελτίωσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Θὰ ἠδύνατο ἡ παρέμβασίς μου νὰ σταματήσῃ ἐδῶ, διότι τοῦτο εἶναι τὸ οὐσιῶδες, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω, ἔστω δι’ ὀλίγων εἰς τὴν ἐν γένει ἀντιμετώπισιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ. Καὶ πρῶτον, ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν. Πράγματι, μέσα εἰς τὴν γενικὴν καθυστέρησιν τῆς Χώρας ὑπάρχει μία εἰδικὴ καθυστέρησις τῆς ἐπαρχίας. Ὑπάρχει μία ἀπαράδεκτος διαφορὰ μεταξὺ εἰσοδήματος ἐπαρχιακοῦ ἐν συγκρίσει πρὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ἀστικόν. Καὶ ὑπάρχει ἕνας ἄνευ ὁμοίου ὑδροκεφαλισμὸς τῆς Πρωτευούσης, οὕτως ὥστε ἡ Ἑλλάς, μόνη χώρα εἰς τὴν Εὐρώπην νὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ μίαν Πρωτεύουσαν καὶ μίαν ἀπέραντον ἐνδοχώραν. Ἀνήκει ἔπαινος εἰς ὅλους τοὺς ἐπερωτῶντας, ἀπὸ τοῦ κ. Μαύρου, μέχρι τοῦ τελευταίου ὁμιλήσαντος, τοῦ κ. Ἠλιοῦ, τοῦ κ. Στεφανοπούλου, τοῦ κ. Ζίγδη καὶ παραλείπω τοὺς ἄλλους διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω ὅλα τὰ ὀνόματα, διότι πράγματι διὰ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα προσεκόμισαν ἔχουν οἰκοδομήσει μίαν εἰκόνα τῆς καταστάσεως καὶ τῆς αἰτιολογίας της πλήρη, ἕνα οἰκοδόμημα ἄρτιον μὲ τὴν στέγην καὶ τὰ θεμέλια τοῦ ὁποίου ἀσχολοῦμαι, ἐξετάζων τὴν ὑπόθεσιν ἀπὸ πλευρᾶς γενικωτέρας οἰκονομικῆς καὶ πολιτικῆς. Καὶ πρῶτον, διὰ γυμνοῦ ὀφθαλμοῦ ὁ καθεὶς ἀντιλαμβάνεται τὸν μαρασμὸν τῆς ἐπαρχίας, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἁπλουστέραν λέξιν καὶ τὴν ὀλιγώτερον ὀξεῖαν. Ὁ μαρασμὸς αὐτός, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὰ στοιχεῖα τὰ ἀναφερθέντα ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ ἀπολύτους ἀριθμοὺς τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος εἰς τὴν ὕπαιθρον, τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὴν Πρωτεύουσαν, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν σχετικὴν ἐπιδείνωσιν ποὺ ἐπῆλθε διὰ τῆς κάμψεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς τὰ τελευταῖα δύο ἔτη, διὰ τῆς πτώσεως τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς διαφορᾶς μεταξὺ γεωργικοῦ καὶ συνολικοῦ εἰσοδήματος, δηλαδὴ μειώσεως τοῦ ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, εἰς τὸ συνολικὸν εἰσόδημα, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ροπῆς πρὸς μετανάστευσιν. Ὡς πρὸς τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὰς Ἀθήνας ἐχρησιμοποιήθησαν δεῖκται τῆς ἀναλογίας τοῦ εἰσοδήματος τῆς γεωργικῆς κατανομῆς, τῶν καταθέσεων, τῆς ἀποδόσεως τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος, τῶν συναλλαγῶν ἐπὶ ἀκινήτων, τῆς πυκνότητος τοῦ πληθυσμοῦ, τῆς κατανομῆς βιομηχανικοῦ ὑλικοῦ καὶ τοῦ οὐσιωδεστέρου, τῆς κατανομῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὑποθέτω ὅτι λησμονῶ πολλοὺς ἄλλους. Ἀναφέρω τὰ στοιχεῖα, ὄχι λεπτομερῶς, ἀλλ’ ἐν ἐπιγραφαῖς, διότι δὲν ἤθελα παρὰ νὰ ὑπομνήσω, βάσει ποίων στοιχείων πέραν τοῦ γυμνοῦ ὀφθαλμοῦ, ἔχει οἰκοδομηθῇ ἡ ἐπερώτησις. Διότι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ οὐσιωδέστερα, κατὰ τὴν κρίσιν μου, εἶναι αἱ καθημεριναὶ γενικαὶ διαμαρτυρίαι καὶ ἐκκλήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται ἀπὸ ὅλας τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος, διότι τώρα πλέον τὸ θέμα τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται, ἀλλὰ οἱ ἐπαγγελματίαι, βιοτέχναι, ἐπιστήμονες τῶν πόλεων, ἔχουν πλέον κατανοήσει σαφῶς, ὅτι ἡ συζήτησις περὶ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος δὲν εἶναι συζήτησις, οὔτε περὶ ἀφηρημένων ἐννοιῶν, οὔτε περὶ κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ εἶναι συζήτησις, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν. Διότι τὸ θέμα τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος καὶ τῶν πόρων τῆς ἐπαρχίας, ἐπηρεάζουν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν καὶ τὴν ὅλην οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Καὶ ἀναφέρω τυχαίως, ἐκλέγων παράδειγμα, λέγω δὲ τυχαίως, ἐντελῶς τυχαίως, διότι αὐτὸ εὑρίσκω ἐπάνω–ἐπάνω εἰς τὸ φάκελλον, τὸν ὁποῖον ἔχω καὶ περιλαμβάνει ὅλας τὰς διαμαρτυρίας ποὺ ἔρχονται κατὰ δεκάδας καθημερινῶς. Ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐπιμελητηρίου Βόλου κ. Τσαλαπάτας τοῦ ὁποίου ὑποθέτω τὰ πολιτικὰ φρονήματα δὲν παρέχουν οὐδενὸς εἴδους ἀμφιβολίαν. Εἶναι τῆς 20 Ἰανουαρίου. Καὶ λέγει ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐπιμελητηρίου: «Ἀπόδειξις τῆς ἐπικρατούσης ἐν τῇ πόλει μας ἐξαθλιώσεως —ἐγὼ εἶπα μαρασμοῦ—εἶναι ἡ πρωτοβουλία τοῦ σεβασμιωτάτου καὶ τοῦ Νομάρχου ἀναληφθεῖσα διὰ δίσκου ἐπαιτείας διὰ τὴν ὀργάνωσιν λαϊκῶν συσσιτίων». Εἰς τὰ περαιτέρω γίνεται λόγος καὶ περὶ ἀστέγων καὶ ἀνέργων. Καὶ λέγει εἰς τὸ τέλος, «ποιοῦμαι ὑστάτην ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ὑμετέραν ἐξοχότητα —τὸν κ. Πρωθυπουργόν— νὰ λάβῃ μέτρα» καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς: διότι «ἡ μόνη λύσις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας ἀπομένει ἡ μετανάστευσις, καθ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλοι οἱ κάτοικοι νὰ καταλήξουν ἄποροι, ζῶντες διὰ τῆς ἐπαιτείας, δοθέντος, ὅτι ὁπωσδήποτε καὶ οἱ ἐν τῇ περιφερείᾳ μας σήμερον εὔποροι θὰ καταστοῦν ἄποροι, ἀναμένοντες καὶ αὐτοὶ μὲ τὴν σειράν των προστασίαν ἀπορίας». Εἰς τὴν αὐτὴν ἐφημερίδα καὶ ἡ μόνιμος εἴδησις: «Ἡ ἐγγραφὴ ἀνέργων πρὸς μετανάστευσιν εἰς Γερμανίαν». Μὲ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ στοιχεῖα ὁλοκληρώνονται τὰ ἐπιστημονικὰ στοιχεῖα τῶν ἐπερωτώντων, διότι ἀποτελοῦν στοιχεῖα τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων ποὺ ζοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν,

§45Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν συμπλήρωσιν; Ἐπειδὴ εἴπατε, ὅτι ὑπάρχει μία αὔξησις εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἕνα ἀνησυχητικὸν φαινόμενον διὰ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα.

§46Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἄλλος τὸ εἶπε αὐτό, κ. Ὑπουργέ, δὲν τὸ εἶπα ἐγώ.

§47Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἄν ἀντελήφθην, ἐκάματε μίαν σύγκρισιν τῆς αὐξήσεως πρὸς κατανάλωσιν καὶ τῆς αὐξήσεως τῆς ροπῆς πρὸς ἐπενδύσεις.

§48Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶπον διὰ τὸν πίνακα συγκρίσεως καταναλώσεως ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν ἐπαρχίαν. Εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν εἰκόνα δύο ἀπαντήσεις ἐδόθησαν. Ἡ μία ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας καὶ περιλαμβάνει ἀμφισβητήσεις καὶ συγκρίσεις καὶ ἡ ἄλλη ἐκ μέρους τῶν ἄλλων Ὑπουργῶν, ὅπου περιλαμβάνεται ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας, ὅτι ὅταν προσπαθῇ εἰς τὴν εἰκόνα αὐτὴν νὰ ἐπιφέρῃ κἄποιας ἐπιδιορθώσεις ὁμιλῶν περὶ ὑπερβολῶν, ἡ προσπάθειά του εἶναι ἀπολύτως νόμιμος, διότι, βεβαίως, πάντοτε εὑρίσκει κανεὶς καὶ μερικὰ δείγματα ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ δύναται νὰ ἐπιμείνῃ διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν εἰκόνα. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ ἐνδιαφέρει περισσότερον ἡ δυναμικὴ τῶν γεγονότων καὶ ὀλιγώτερον ἡ διαπίστωσις αὐτὴ καθ’ ἑαυτή, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶναι εὔκολον διὰ μερικὰ φαινόμενα νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι παγκόσμια. Διότι πράγματι ὑπάρχουν μέσα εἰς τὰς εἰδικὰς ἐκδηλώσεις εἰς κἄθε χώραν, γεγονότα καὶ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν κἄποιαν παγκοσμιότητα. Δὲν γεννᾶται ζήτημα. Ἀλλὰ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα ἡ γενικότης ὡρισμένων στοιχείων συναντωμένων εἰς παγκόσμιον κλίμακα καὶ ἄλλο πρᾶγμα ἡ εἰδικὴ ἑκάστης χώρας. Διότι ἂν π.χ. εἴπωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἕνα παγκόσμιον ἢ τοὐλάχιστον διεθνὲς φαινόμενον τὸ νὰ ὑπάρχουν πλούσιοι καὶ πτωχοί, ἐργάται, καὶ κεφαλαιοκράται τοῦτο ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Δύνασθε νὰ ἀναφέρετε τὸ παράδειγμα αὐτῆς ταύτης τῆς Ἀμερικῆς, διότι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν καὶ ἄνεργοι κατὰ ἕνα ποσοστὸν καὶ ἐργάται καὶ κεφαλαιοκράται. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ πρόβλημα εἶναι πῶς ζοῦν οἱ ἐργάται, ποῦ ἐργάζονται, τὶ ἡμερομίσθια παίρνουν, πῶς ζοῦν οἱ ἄνεργοι καὶ ἂν τὸ φαινόμενον τῆς ἀνεργίας εἶναι περαστικόν, πῶς ἀντιμετωπίζεται καὶ πῶς ἀποροφᾶται κ.ο.κ. Δὲν δύναται νὰ συγκρίνῃ κανεὶς γενικὰ φαινόμενα μὲ τὰ εἰδικὰ φαινόμενα. Ἔπειτα δὲν ἐνδιαφέρει ἂν ὑπάρχουν ἀναλογίαι εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα στοιχεῖα. Ὁ συνδυασμὸς τῶν στοιχείων εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐνδιαφέρει διὰ νὰ ἔχῃ τις τὴν εἰκόνα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως μιᾶς χώρας. Καὶ ἔπειτα ὑπάρχει μία σχετικότης τῶν ἀριθμῶν ποὺ παρετήρησα ὅτι χρησιμοποιοῦνται πάντοτε κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον, δηλαδὴ ὅπου χρησιμεύει μεταχειριζόμεθα ποσοστά, ὅπου χρησιμεύει μεταχειριζόμεθα ἀπολύτους ἀριθμούς, χωρὶς συγκρίσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ποσοστά, μὲ αὐτὰ δὲν βγαίνει ἡ εἰκὼν τῆς καταστάσεως. Βγαίνει ἡ πολιτική, βγαίνει πρόοδος ἢ ὀπισθοχώρησις, εἰκὼν δὲν βγαίνει. Διότι ἂν ἕνας ἄνεργος ἔχῃ εἰς τὴν τσέπην του 5 δραχμὰς καὶ τοῦ δώσητε ἄλλες 5, αὐξάνει αὐθωρεὶ τὸ εἰσόδημά του κατὰ 100%, πρᾶγμα ποὺ ἐντὸς 5 λεπτῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ ὁ κ. Ροκφέλερ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ἡ αὔξησις κατὰ 100% τοῦ ταλήρου τὸν ἔκανε πλουσιώτερον ἀπὸ ὅτι ἦτο πρὸ 5 λεπτῶν τῆς ὥρας. Κατ’ ἀντίστροφον φοράν, ὅταν συμφέρῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ἀναφέρει πόσος ἀριθμὸς ἀδειῶν δι’ ἵδρυσιν βιομηχανιῶν ἐξεδόθη διὰ τὴν ἐπαρχίαν καὶ δὲν ἀναφέρει ποία εἶναι ἡ διαφορὰ ἱπποδυνάμεως μεταξὺ τῶν ἀδειῶν ποὺ ἐξεδόθησαν διὰ τὴν ἐπαρχίαν καὶ τῶν ἀδειῶν ποὺ ἐξεδόθησαν διὰ τὴν Πρωτεύουσαν. Καὶ ὅταν χρειάζεται ἡ Δ.Ε.Η., ὁ ὑπερκομματικὸς αὐτὸς ὀργανισμός, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος περὶ καταναλώσεως ρεύματος, ἔρχεται καὶ ἀναφέρει τὸ σύνολον τῆς καταναλώσεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὸ σύνολον τῆς καταναλώσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ ὄχι κατανάλωσιν κατὰ κεφαλὴν κατοίκου Ἀθηνῶν καὶ κατοίκου ἐπαρχίας, ὅπως εἶναι ὀρθόν.

§49Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Θὰ ἤθελον καὶ ἡ Βουλή, ἀλλὰ καὶ σεῖς, νὰ δώσητε ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἑξῆς στοιχείων καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ εἴπω καὶ διὰ τὸ τελευταῖον, τὸ ὁποῖον εἴπατε περὶ τῆς Δ.Ε.Η. Ἡ κατανάλωσις τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τὸ 1954 εἰς τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἦτο 733.500 κιλοβάτ, εἰς τὴν ὑπόλοιπον δὲ χώραν ἦτο 147.000 κιλοβάτ· δηλαδὴ ἡ σύγκρισις μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ ἐπαρχίας ἦτο 5 πρὸς 1. Τὸ 1960 ἡ κατανάλωσις τῆς πρωτευούσης ἔφθασεν εἰς τὸ 1.299.000 καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα 576.000. Δηλαδὴ ἡ σχέσις, ἡ ὁποία ἦτο 5 πρὸς 1, ἔφθασεν εἰς τὰ 2,25 πρὸς 1. Πῶς, λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνῆσθε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ κάμνητε τὴν σύγκρισιν μόνον τῆς κατὰ κεφαλὴν καταναλώσεως, ὅταν γνωρίζετε, ὅτι εἰς μὲν τὴν Ἀθήνα ἡ Ἡλεκτρικὴ Ἑταιρεία εἶναι ἀπὸ τὸ 1923, ὁ πληθυσμὸς εἶναι συμπεπυκνωμένος καὶ ὑπάρχει βιομηχανία ἀπὸ τότε, ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἀρχίζει ἡ ἀνάπτυξις τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ ἀπὸ τὸ 1955. Κάμνετε μίαν σύγκρισιν, ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἀνεδαφική. Διὰ νὰ κρίνετε, πρέπει νὰ συγκρίνετε τὰ πραγματικὰ δεδομένα. Καὶ τὰ πραγματικὰ δεδομένα λέγουν, ὅτι ἡ κατανάλωσις εἰς τὰς Ἀθήνας μεταξὺ 1954 καὶ 1960 εἶναι κἄτι ὀλιγώτερον τοῦ διπλασίου, ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐπενταπλασιάσθη. Κατὰ ποίαν λογικήν, λοιπόν, λέγετε, ὅτι ὑπάρχει διαφορά, ὅταν ἔχετε αὐτὴν τὴν τεραστίαν πρόοδον, τοῦ πενταπλασιασμοῦ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τοῦ διπλασιασμοῦ καὶ κἄτι ὀλιγώτερον εἰς τὰς Ἀθήνας; Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς καταναλώσεως βιομηχανικοῦ ρεύματος, δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ ἀναπτύξω. Θὰ τὸ εἴπω, ὅμως, τώρα. Ἀπὸ τὸ 1954 μέχρι σήμερον, αἱ πωλήσεις διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν εἰς τὴν ἐπαρχιακὴν Ἑλλάδα ἔχουν τεσσαρακονταπλασιασθῆ. Τὸ 1954 εἴχομεν διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα 5.350 ἑκ. ΩΧΒ. Τὸ 1960 ἔφθασε τὰ 229.033.000 ΩΧΒ, δηλαδὴ ἔχομεν 40 φορὰς αὔξησιν καταναλώσεως βιομηχανικῆς χρήσεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ὅταν ἔχετε αὐτὴν τὴν καταπληκτικὴν αὔξησιν καταναλώσεως, τὸν 5πλασιασμὸν εἰς 6 χρόνια καὶ ὅταν ἔχετε αὐτὴν τὴν αὔξησιν τῆς βιομηχανικῆς καταναλώσεως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορὰ ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας. Ἐὰν κάμετε τὴν σύγκρισιν μὲ τὸ 1954 θὰ ἔχετε τρομακτικὰ ἀποτελέσματα. Δὲν μπορεῖτε, ὅμως, νὰ κάμετε τὴν σύγκρισιν μὲ τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν σεῖς ἐκινεῖτε. Ἡ σύγκρισις θὰ γίνῃ βάσει τῆς καταναλώσεως καὶ ἡ κατανάλωσις βγαίνει ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ σᾶς ἔδωσα.

§50Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀριθμοὶ ποὺ ἐδώσατε, ὅμως, εἶναι ἀκριβεῖς;

§51Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ σύγκρισις κατὰ κεφαλήν, διότι εἶναι διάφοροι αἱ συνθῆκαι.

§52Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζετε, ὅτι αἱ πηγαὶ τοῦ ἠλεκτρισμοῦ, δὲν ἔχουν ἀναπτυχθῆ παρὰ μετὰ τὸ 1954–55, ὁπότε εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορά. Ἔπειτα, εἶναι 40 φορὲς ηὐξημένη ἡ κατανάλωσις τῆς ἐπαρχίας, διότι ξεκινοῦμεν ἀπὸ τὸ μηδὲν καὶ διότι ἀπὸ τὸ μηδὲν μέχρι τὸ 40 εἶναι ὄντως 40πλασιασμός.

§53Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Δὲν ἠμπορεῖτε, ὅμως, νὰ ἀρνῆσθε τὴν πρόοδον καὶ νὰ λέγετε, ὅτι δὲν προάγεται ἡ ἐπαρχία.

§54Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὲ ηὐχαρίστησεν ἡ διακοπή σας, ἀλλὰ θὰ συμφωνήσητε μαζί μου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιθυμῶ ἄλλας διακοπάς. Ἡ ἀπάντησίς σας, κ. Ὑπουργέ, ἀπετέλεσεν ὑπογράμμισιν τῶν ὅσων ἐγὼ ἔλεγον πρὸ ὀλίγου. Διότι περὶ αὐτοῦ, ἀκριβῶς, πρόκειται, καὶ συμφωνεῖτε, ὅταν μοῦ λέγετε, ὅτι εἶναι ὀλιγωτέρα ἡ κατανάλωσις εἰς τὴν ἐπαρχίαν, διότι εἶναι ἄλλαι αἱ συνθῆκαι τῆς ἐπαρχίας καὶ ἄλλαι αἱ συνθῆκαι τῆς Πρωτευούσης. Περὶ αὐτοῦ, λοιπόν, πρόκειται. Δὲν ἐξετάζομεν τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, διότι αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον τώρα ἐξετάζομεν εἶναι ὁ ὑδροκεφαλισμὸς τῆς Πρωτευούσης. Καὶ λέγομεν, ὅτι ἡ κατανάλωσις, εἶναι τεραστία εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ πολὺ ὀλιγωτέρα εἰς τὴν ἐπαρχίαν, διότι ὑπάρχει ὁ ὑδροκεφαλισμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς πολιτικῆς ἀναπτύξεως. Δεύτερον, ἐπέσατε καὶ σεῖς εἰς τὴν παγίδα τῶν συγκρίσεων. Δὲν ἐπροσέξατε τὸ παράδειγμά μου τοῦ ἀνέργου. Μοῦ εἴπατε, ὅτι ἐὰν συγκρίνωμεν μὲ τὸ τὶ ἦτο παλαιότερον, σήμερον εἶναι καλλίτερον. Βεβαίως, εἶναι καλλίτερον. Ἐὰν ἕνα παιδάκι ποὺ ἔχει 1 δόντι ἀποκτήσῃ ἄλλο ἕνα δόντι, αὐξάνονται τὰ δόντια του κατὰ 100%. Καὶ ἐν τούτοις τοῦ λείπουν ἄλλα 30 δόντια. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι πλανώμεθα μὲ τὰ ποσοστὰ καὶ θολώνομεν τὴν ἀκριβῆ εἰκόνα τῆς καταστάσεως.

§55Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ἡ αὔξησις ὅμως εἶναι μεγαλυτέρα εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ὅσον προχωρεῖ ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως εἶναι μεγαλύτερος διὰ τὴν ἐπαρχίαν.

§56Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Βεβαίως, θὰ εἶναι μεγαλύτερος, διότι ἐκκινεῖ ἀπὸ τὸ μηδὲν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Ἀλλὰ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν σύγκρισιν. Συγκρίνομεν συνήθως πράγματα ἀνόμοια. Διότι ἐδῶ ὑπάρχει ἕνα φαινόμενον μοναδικὸν εἰς τὴν Εὐρώπην μιᾶς πρωτευούσης καὶ μιᾶς ἀπεράντου ἐνδοχώρας. Καὶ αὐτὸ τὸ φαινόμενον, δὲν ἐλαττώνεται ὡς ἐντύπωσις διὰ τῆς ἀναφορᾶς εἰς τὴν διαφορὰν μεταξὺ Νοτ. καὶ Βορ. Ἰταλίας ἢ Νοτίου καὶ Βορ. Γαλλίας.

§57Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Ἕνα ἀριθμὸν νὰ σᾶς εἴπω, διότι εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν διαφώτισιν τοῦ Σώματος, εἰς τὸ ἐὰν ἡ Δ.Ε.Η. ἐξυπηρέτησε τὴν ἐπαρχίαν ἢ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ παραγωγὴ τῆς Δ.Ε.Η. ἀνέρχεται εἰς 1.200 ἑκατομμύρια καὶ τὸ ὑπόλοιπον εἶναι παραγωγὴ τῆς Η.Ε.Α.Π. δηλαδὴ 600.000.000. Ἀπὸ τὰ 1.200 ἑκατ. ἡ Δ.Ε.Η. δίδει τὸ ἥμισυ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τὸ δὲ ἕτερον ἥμισυ, τὸ πωλεῖ εἰς τὴν Η.Ε. Α.Π. Ἡ πολιτικὴ αὐτή δὲν ἦτο πολιτικὴ ἐξυπηρετήσεως τῆς ἐπαρχίας δι’ ἠλεκτρισμοῦ, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐξυπηρετήσεως τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν.

§58Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχ.). Ὁμολογῶ ὅτι ἡ θεωρία τοῦ κ. Κιτσίκη μοῦ προξενεῖ κατάπληξιν, διότι οἱοσδήποτε ἄλλος θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἰσχυρισθῇ αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλ’ ὁ κ. Κιτσίκης ἀπορῶ πῶς τὰ ἰσχυρίζεται. Διότι ἡ Δ.Ε.Η., ὅταν ἔχῃ παραγωγήν, τὶ θὰ τὴν κάμῃ; Φυσικὰ θὰ τὴν καταναλώσῃ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔγινεν ἐπέκτασις καὶ ἀπὸ τὰ 300 χωριὰ κατὰ τὸ 1955 ἐφθάσαμεν σήμερον εἰς τὰ 1000 χωριὰ. Ἡ βιομηχανικὴ κατανάλωσις 40πλασιάσθη. Ἀφοῦ προχωροῦμεν τόσον ταχέως εἰς τὴν παραγωγήν, τί θὰ τὴν κάμωμεν, θὰ τὴν ἀφήσωμεν ἀχρησιμοποίητον;

§59Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ἠλεκτρισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἠλεκτρίζει καὶ τὸν κ. Κιτσίκην καὶ τὸν κ. ὑπουργόν. Ὅλοι εἴμεθα ἐξηγημένοι, ὅτι ἐδῶ ὁμιλοῦμεν περὶ ὑδροκεφαλισμοῦ τῆς πρωτευούσης καὶ ὁ,τιδήποτε καὶ ἂν προστεθῇ, δὲν μεταβάλλει τὸ γεγονὸς αὐτό. Τί νὰ τὴν κάμω τὴν λεπτομέρειαν ἐπὶ τοῦ αʹ ἢ βʹ ἀριθμοῦ; Εἶναι ἔκδηλα τὰ πράγματα. Ἡ καθυστέρησις τῆς Νοτίου Ἰταλίας, δὲν εἶναι καθυστέρησις τῆς Ἰταλίας ἐν σχέσει μὲ τὴν Ρώμην. Εἶναι καθυστέρησις ἑνὸς τμήματος τῆς χώρας αὐτῆς ἔναντι ἑνὸς τεραστίου ὑπολοίπου, ὅπου ὑπάρχουν ἄπειρα κέντρα πόλεων ποὺ ἔχουν περισσότεραν ἀξίαν οἰκονομικὴν ἀπὸ τὴν Ρώμην, ἡ ὁποία ἔχει περισσότεραν τουριστικὴν ἀξίαν. Ἐπομένως, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν ἡ καθυστέρησις αὐτή. Ἀκόμη ὁμιλοῦμεν περὶ καθυστερήσεως ὡρισμένων ἐπαρχιῶν τῆς Γαλλίας. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἴδατε, ὅτι πρὸ ὀλίγου καιροῦ, ὄχι μόνον ἐδημιουργήθη εἰς τὴν Γαλλίαν κίνημα κοινωνικὸν ὁλόκληρον ἐξ ἀφορμῆς τῶν φορολογιῶν, ἀλλὰ καὶ ἐστήθησαν ὁδοφράγματα ἀπὸ τοὺς χωρικούς. Ἐὰν δὲ ἐδιαβάζατε διὰ ποίας αἰτίας ἔγιναν αὐτά, δὲν θὰ ἀναφέρατε ἐδῶ τὴν Γαλλίαν. Διότι θὰ ἐβλέπατε πόση εἶναι ἡ σχετικότης τῆς ἀντιλήψεως περὶ οἰκονομικῆς κρίσεως καὶ εἰσοδήματος καὶ πόσον ἐὰν οἱ ἰδικοί μας χωρικοὶ εἶχον αὐτὰ τὰ ὁποῖα οἱ διαμαρτυρόμενοι καὶ στήνοντες ὁδοφράγματα Γάλλοι χωρικοὶ ἔχουν, θὰ ἠσθάνοντο ἰσότιμοι πρὸς τὸν κ. Ἀνδρεάδην καὶ θὰ ἔσπευδον νὰ ἐνοικιάσουν καὶ μίαν «καμπάνα» εἰς τὰ «Ἀστέρια». Τοιαύτη εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν θεμάτων, ὅπως τίθενται ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς καὶ ἡ σύγκρισις τῶν ἀνομοίων δὲν σώζει τὴν κατάστασιν. Κύριοι, θὰ προχωρήσω καὶ εἰς ἄλλην παρατήρησιν. Καὶ ἀκόμη ὁ ὑδροκεφαλισμὸς καθ’ ἑαυτὸν δὲν ἐθεωρεῖτο κακός, διότι συνέβη ὅλη ἡ βιομηχανία νὰ ἔχῃ συγκεντρωθῆ, θὰ ἔλεγον ἔχει καλῶς. Ἕνα κακὸν γίνεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν, διότι ἡ παρουσία ἐκεῖ τῶν βιομηχανιῶν δὲν σημαίνει ἁπλῶς ἀπορρόφησιν τῆς ἐνεργείας ἐπὶ τόπου, ἀλλὰ ζωὴν διὰ τὴν ἐπαρχίαν οἰκονομικὴν καὶ ἄλλην. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα εἶναι ἄλλο καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ χειρότερον. Ὁ πληθυσμὸς τῶν Ἀθηνῶν, διατὶ αὐξάνει; Ἔρχονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ἀπορροφῶνται ἀπὸ τὴν παραμονήν, ἔστω, εἰς τὴν Ἀθήνα; Οὔτε αὐτό. Ἔρχονται ἐδῶ, διότι μόνον ἐδῶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητήσουν ἢ κάποιαν παροχήν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ τοὺς δοθῇ, ἢ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ ἐπὶ πλέον νὰ εὕρουν ἕνα παρασιτικὸν ἐπάγγελμα. Καὶ βλέπετε ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πωλοῦν μπανέλλες εἰς τοὺς δρόμους καὶ διερωτᾶσθε τί εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδίδῃ τὸ ἐμπόριον αὐτὸ εἰς τὸν ἄνθρωπον ποὺ τὸ ἀσκεῖ; Γεμίζει ὁ τόπος, διότι δὲν ὑπάρχει ἀρκετὴ ἀπορρόφησις τῆς ἀνεργίας καὶ δι’ αὐτὸ ὑπάρχει ὁ παρασιτισμὸς αὐτός, ἡ ἐλπὶς κάποιας ἀνακουφίσεως μέσα εἰς τὴν μεγάλην πόλιν ποὺ λέγεται Ἀθήνα. Ἔπειτα, προκειμένου περὶ μεταναστεύσεως. Μᾶς ὡμιλήσατε περὶ ὑπερωκεανείου μεταναστεύσεως, ποὺ δὲν ηὐξήθη πάρα πολύ. Μᾶς ὡμιλήσατε περὶ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι καὶ τόσον μεγάλοι οἱ ἀριθμοὶ τῆς μεταναστεύσεως. Δὲν εἶναι ἐκεῖ τὸ πρόβλημα. Βεβαίως ἕνα ποσοστὸν μεταναστεύσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ δι’ ἕνα χρονικὸν διάστημα προσπαθείας ἀναπτύξεως. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι πάντοτε ὑπῆρξε μετανάστευσις ἐξ Ἑλλάδος, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶν ὁ Ρέπουλης ἔλεγε: «τὸ φιλαπόδημον τοῦ Ἕλληνος». Ἀλλὰ μήπως αὐτὸ τὸ φιλαπόδημον ἦτο ἡ ὄρεξις καὶ ἡ ἐπιθυμία ἢ ἡ ἰδιοτροπία τοῦ πλουσίου Ἀμερικανοῦ, ὁ ὁποῖος κάμει τὸν γύρον τῆς γῆς ἐπὶ θαλαμηγοῦ ἠλεκτροφωτίστου; Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι προῆλθε πάντοτε ἀπὸ τὴν φτώχειαν τῶν ὀρεινῶν χωριῶν. Ἀπόδειξις ὅτι κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸ ὀρεινὸν χωριὸ ἐπήγαιναν εἰς τὴν Ἀμερικήν. Εἴδατε τοὺς συμπατριώτας μας τῆς Ἀμερικῆς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γίνει ἕνα μῖγμα ὀρεινοῦ καὶ Ἀμερικανοῦ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλάβετε μὲ ποιὸν μιλᾶτε καὶ νομίζετε ὅτι ἀποτελοῦν μίαν εἰδικὴν φυλήν. Ὁμιλῶ διὰ τὴν παλαιὰν γενεάν, διότι ἡ νέα ἔχει ἐξαμερικανισθῆ καὶ ἐκπολιτισθῆ. Λέγω, λοιπόν, δὲν ἐνδιαφέρει ἂν οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀκριβεῖς. Ἐνδιαφέρει ἡ ροπὴ πρὸς τὴν μετανάστευσιν, ἡ ὁποία σταματᾶ διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν κλειστῶν ἀριθμῶν τῆς ὑπερωκεανείου μεταναστεύσεως. Σταματᾶ, διότι ἡ ἐνδοευρωπαϊκὴ μετανάστευσις εἶναι περιωρισμένη. Ἀλλ’ ὡς ροπή, ἀνεξαρτήτως ἀριθμῶν, εἶναι αἰσθητὴ εἰς πάντα ἄνθρωπον, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἐπαρχία εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἐγγράφωνται κατὰ χιλιάδας οἱ ἄνθρωποι διὰ νὰ μεταναστεύσουν. Εἶναι δυνατόν, λοιπόν, διὰ μικρῶν συγκρίσεων ἀριθμῶν νὰ καταργηθῇ ἡ ροπὴ αὐτή; Καὶ τέλος, ὅλη ἡ λεπτὴ διάκρισις μεταξὺ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος καὶ γεωργικοῦ εἰσοδήματος εἶναι ὀρθή. Διότι, πράγματι, εἰς ὀρεινὰς περιοχὰς ὑπάρχει ἡ συμπλήρωσις τοῦ εἰσοδήματος διὰ τῶν ἐμβασμάτων. Ὡς διαπίστωσις εἶναι ὀρθή. Ἀλλ’ ὡς δυναμικὴ τῆς ἐξελίξεως τῆς οἰκονομίας, εἶναι ἀνησυχητική. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρηγορούμεθα, ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα εἶναι μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ γεωργικόν, λόγῳ ἐμβασμάτων τῶν μεταναστῶν. Μία τοιαύτη νοοτροπία ὁδηγεῖ εἰς τὴν μεταβολὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς χώραν συνταξιούχων καὶ εἰσπρακτόρων ἐμβασμάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τὸ ἰδανικόν. Καὶ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὁμιλοῦμεν κυρίως περὶ ἀπομακρύνσεως μιᾶς τοιαύτης προοπτικῆς διὰ μίαν χώραν ὡς ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν ὡς ὁλόκληρος χώρα νὰ ἐμφανίζῃ τὴν εἰκόνα χωριοῦ ὀρεινοῦ, ποὺ ζῇ ἀπὸ τὰ ἐμβάσματα τῶν μεταναστῶν. Ἡμεῖς, πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, νομίζομεν, ὅτι εἶναι καλύτερον νὰ ἔχωμεν σαφῆ καὶ καλὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως, διότι μόνον μὲ τὴν εἰλικρινῆ ἀντιμετώπισιν τῶν πραγμάτων εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις. Θὰ ἔλθω τώρα εἰς τὸ δεύτερον σκέλος τῶν ἀπαντήσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν. Καὶ κατὰ πρῶτον λόγον, θὰ ὁμιλήσω συντόμως περὶ τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Πρῶτα–πρῶτα, ἐγὼ ἀρνοῦμαι τὸν ὅρον. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι ἡ ἐπαρχιακὴ ἢ ἡ πρωτευουσιάνικη βιομηχανία, ὡσὰν ἡ ἐπαρχιακὴ βιομηχανία νὰ εἶναι δεύτερον εἶδος καὶ ἡ πρωτευουσιάνικη νὰ εἶναι ἀριστοκρατική. Τὸ πρόβλημα εἶναι ἡ ἀποκέντρωσις τῆς βιομηχανίας, εἴτε διὰ τῆς δημιουργίας τῶν κέντρων ἕλξεως, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω, εἴτε διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως βιομηχανιῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Τὸ πρόβλημα αὐτὸ τῆς ἀποκεντρώσεως, δὲν ἔχει ἀντιμετωπισθῆ σοβαρῶς. Καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι ἔξω ἀπὸ τὴν Ἀθήνα ἡ ἵδρυσις βιομηχανίας ἐθεωρήθη ὅτι πρέπει νὰ συνοδεύεται ἀπὸ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα ὑποτίθενται ὅτι ἀφοροῦν τὴν ἵδρυσιν ἐπαρχιακῶν βιομηχανιῶν, διὰ τὴν κοινὴν γνώμην, ἐὰν δὲν τὸ ξέρετε σᾶς τὸ πληροφορῶ, διαβάλλει καθ’ ἑαυτὸ τὸ μέτρον. Διότι διερωτᾶται ὁ ἄλλος, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπισθῇ μία τοιαύτη διάταξις, χωρὶς ὁ νομοθέτης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι, ὅταν λέγῃ ἀποκέντρωσιν τῆς βιομηχανίας ἢ ἐνίσχυσιν τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ἐννοεῖ, πράγματι, τὴν ἐπαρχίαν καὶ ὄχι 20 χιλιόμετρα ἔξω ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι ἀποκέντρωσιν ἠννόει ὁ νομοθέτης τὴν ἀπόστασιν ἡμισείας ὥρας διὰ τοῦ λεωφορείου ἢ ἠννόει νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος βιομηχανίας; Καὶ διερωτᾶται, μήπως τὸ προνόμιον ἐφευρέθη διὰ νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῇ ἕνας ἄνθρωπος; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ ἄνθρωπος, ὅτι ἔγινεν ἕνα μέτρον τόσον σοφόν, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τόσον ἄσχημα. Ἔκτοτε δέ, οὐδεὶς εἶδε νὰ γίνεται τίποτε, τὸ ὁποῖον, πράγματι, νὰ σημαίνῃ ἀποκέντρωσιν τῆς βιομηχανίας. Τὸ ὅτι τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα ἔγιναν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, δὲν ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἠμποροῦσεν ἡ παραγωγὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας νὰ ἐγίνετο δι’ ἐγκαταστάσεως ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων εἰς τὸν Ἰλισσόν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν τοῦτο ἠδύνατο νὰ γίνῃ, θὰ εἶχε γίνει. Θὰ εἶχεν ὁ Ἰλισσὸς τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα καὶ καμμία ἄλλη περιοχὴ τῆς Ἑλλάδος, λόγῳ τοῦ ὅτι θὰ ἦτο κοπιαστικὸν νὰ μεταβαίνουν ἔξω τῶν Ἀθηνῶν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα. Ἀλλά, βεβαίως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη εἶναι ὀρθόν, δὲν ἐνδιαφέρει ποῦ εἶναι τὰ ἔργα, ἀλλὰ ποῦ πηγαίνει ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, ἡ ὁποία παράγεται ἐκεῖ, δηλαδὴ ποῦ εὑρίσκεται ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ τὸ καταναλώσῃ καὶ ὄχι ἐκεῖνος ποὺ παράγει. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῶν λεγομένων κοινωφελῶν ἢ μᾶλλον κομματωφελῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα γίνονται καὶ τῶν ὁποίων ἡ σημασία διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ σοβαρά. Ὡς πρὸς τὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν, δὲν θέλω νὰ προκαλέσω 5ωρον ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ ἑπομένως σχεδὸν δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς αὐτήν, διότι συνδέεται ἡ ἀγροτικὴ ἀνάπτυξις βασικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ. Ὡς πρὸς δὲ τὰ ἄλλα, νομίζω ὅτι ἡ πτῶσις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος τὰ τελευταῖα ἔτη ἢ ἡ ἐπιβράδυνσις τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως, εἶναι ἕνα στοιχεῖον ποὺ δὲν ἐπιτρέπει νὰ κριθῇ εὐμενῶς ἡ ἀγροτικὴ πολιτική, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὴν ἀπόδοσιν κατ’ αὐτὰ τὰ ἔτη. Ἐδῶ ὅμως, εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς αὐξήσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, δὲν θὰ εἰσέλθω πλέον, παρὰ μόνον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα, θὰ διαστείλω τὸ θέμα τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων ποὺ ὀφείλει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνδέεται μὲ τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας καὶ τὴν ἀπόδοσιν τῶν μεγάλων ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων, ἀλλὰ μὲ τὴν συγκεκριμένην ἐμπορικὴν πολιτικήν. Καὶ ἡ ἔντονος ἐλλειμματικότης τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου ποὺ παρατηρεῖται, ἡ πτῶσις τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ἀκόμη ἕνα σημεῖον τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, τῆς αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς βασικῶν εἰδῶν διατροφῆς καὶ τῆς μειώσεως ἐξαγωγῆς κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν, ἀποδεικνύει ὅτι εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς διαθέσεως ἀγροτικῶν προϊόντων, ποὺ δὲν εἶναι βέβαια μακροχρονίου ἀποδόσεως, ὅπως τὰ μεγάλα ἔργα, ὑπάρχει σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὸ ἠλέχθη ἄλλωστε ἐπανειλημμένως. Ἡμεῖς, κύριοι βουλευταί, προκειμένου περὶ τῶν ἀγροτικῶν θεμάτων —καὶ ὅταν λέγω ἡμεῖς ἐννοῶ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν καὶ βουλευτὰς ἄλλων Κομμάτων— εἴχομεν ὑποβάλει 4 προτάσεις νόμου, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ δύο ἀφεώρων εἰς τὴν προστασίαν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων, διὰ τῆς συνδέσεως τῶν εἰσαγωγῶν πρὸς τὰς ἐξαγωγὰς μὲ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ αἱ ἄλλαι δύο ἀφεώρων εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν ὕπαιθρον. Τὸ πρῶτον ἦτο ἡ κοινωνικὴ ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν. Δεινὴ δημοκοπία, τῆς ὁποίας τὴν τύχην γνωρίζομεν. Τὸ δεύτερον εἶναι ἡ ρύθμισις τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου. Δεινὴ καὶ αὐτὴ δημοκοπία. Ὑπάρχει ἕνας εὐνοϊκὸς παράγων διὰ τὴν ὕπαιθρον καὶ αὐτὸς εἶναι αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί. Ἔλεγεν ἕνας μακαρίτης καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα πρέπει νὰ γίνωνται συχνὰ ἐκλογαὶ καὶ νὰ ἀλλάζουν Κυβερνήσεις, διότι, ἐπειδὴ εἶναι πτωχὸς ὁ τόπος, δὲν ἠμποροῦμε νὰ ζοῦμε ὅλοι ταυτοχρόνως καὶ πρέπει νὰ ζῶμεν ἐκ περιτροπῆς. Αὐτὸ δὲν ἔχει γίνει τὰ τελευταῖα ἔτη, οὔτε ἀποτελεῖ λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Πάντως, ὅμως, αἱ ἐκλογαὶ εἶναι ἀγαθόν, διότι εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν πάντως κάτι ἐμφανίζεται, ἔστω καὶ πρὸς δημιουργίαν προσκαίρων ἐντυπώσεων. Καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ ρύθμισις τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν δὲν εἶναι πολὺ μακράν, δεδομένου ὅτι παρ’ ὅλα τὰ λεγόμενα, νομίζω ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἐνδέχεται νὰ μὴ εἶναι πολὺ μακράν. Εἰς αὐτὸν τὸν τόνον τῆς αἰσιοδοξίας θέλω νὰ τελειώσω τὸ κεφάλαιον τοῦτο, διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς ἕνα ἄλλο κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον προσωπικῶς θεωρῶ τὸ σπουδαιότερον ἀπ’ ὅλα. Τὰ εἰδικὰ ἔργα, ἡ ἀντιμετώπισις τῶν μεγάλων ἔργων κ.ο.κ. πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν, κύριοι, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς γενικῆς νοοτροπίας ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς. Διότι ἐκείνη ἠμπορεῖ νὰ μᾶς δώσῃ ὄχι στοιχεῖα κρίσεως διὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ στοιχεῖα κρίσεως διὰ τὸ μέλλον. Βεβαίως ὑπάρχουν αἱ δύο βάσεις τῆς βαθμολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐπαναλαμβάνονται πάντοτε: Κάμνομεν ἔργα, ἔχομεν πρόγραμμα κ.ο.κ. Ἐλέχθη ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, ὅτι ἴσως εἴμεθα ἡ μόνη Χώρα, εἰς τῆς ὁποίας τὸ Κοινοβούλιον γίνεται λόγος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἔργων ποὺ ἐκτελοῦνται, διότι συνήθως γίνεται λόγος περὶ τῆς ἀποδόσεως, αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος, ἀπορροφήσεως ἀνέργων κ.ο.κ. Ὁ δὲ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, κ. Παπανδρέου, ἀνέφερεν ἕνα πίνακα τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, τὸ πρόβλημα εἶναι τί ἀντιπροσωπεύουν τὰ ἔργα αὐτά, πῶς γίνονται, τί ἀπέδωσαν. Ἀντιπροσωπεύουν, λέγει, τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ τὸ πολύποθον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐσχεδιάσθη τὸ 1957 καὶ νομίζω ὅτι ὁριστικοποιεῖται τὸ 1960, πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἀνεξαρτήτως τῆς ἐλλείψεως μελετῶν ποὺ ἔκαμεν, ὥστε νὰ δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ πραγματικοῦ προγραμματισμοῦ, δυναμένου νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ ἕνα τρόπον ἀποτελεσματικόν, ἕνα μέρος τῆς ἐκτελέσεώς του τὸ ἀφήνει εἰς τὴν λεγομένην ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ. Διότι εἰς Χώρας καπιταλιστικὰς ἀλλ’ ὠργανωμένας, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθοῦν αἱ ἐπενδύσεις, ἡ ὅλη οἰκονομικὴ δραστηριότης μὲ ἐλαχίστην παροχὴν κινήτρων. Φερ’ εἰπεῖν, ἡ μείωσις τοῦ φόρου, ἡ μείωσις τοῦ τόκου κ.ο.κ. δύνανται νὰ προκαλέσουν ἢ νὰ στηρίξουν τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα, διότι καὶ ὁ φόρος ἔχει νόημα καὶ ὁ τόπος ἔχει νόημα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ποὺ ἔχομεν τὴν φοροδιαφυγὴν κατὰ 80%, τί θὰ εἴπῃ φορολογικὰ κίνητρα; Πλήρη ἀσυδοσίαν καὶ αὐτὴν ἄνευ οὐσιαστικοῦ νοήματος. Δὲν δίδομεν φορολογικὰ κίνητρα, δίδομεν κίνητρα ἀποικιακά, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κινήσωμεν τὸ ξένον κεφάλαιον, παρέχομεν δικαιώματα, προνόμια, τὰ ὁποῖα τὸ κεφάλαιον αὐτὸ δὲν δύναται νὰ εὕρῃ εἰς καμμίαν ἄλλην χώραν, πάντως εἰς καμμίαν ἄλλην εὐρωπαϊκὴν Χώραν. Μόνον αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ κίνητρα ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν. Καὶ μόνον αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ κεφάλαια ἑλκύομεν. Τώρα τὸ 6ον ἔτος τοῦ προγράμματος, ἀποκαλύπτεται ὅτι ὑπάρχει καὶ περιφερειακὸς προγραμματισμός, ὁ ὁποῖος ὑποτίθεται ὅτι εἶναι τὸ μέσον τῆς συγκεκριμενοποιήσεως τῶν γενικῶν ἀρχῶν τοῦ προγραμματισμοῦ. Καὶ ἀκόμη περισσότερον, ὅταν ἔγινε λόγος καὶ περὶ κέντρων ἕλξεως, δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποῖον συνάδελφον, ἐλάβομεν κατὰ κεφαλῆς τὴν ἀπάντησιν: Καὶ αὐτὸ ὑπάρχει εἰς τὸ πρόγραμμα. Ἰδοὺ ποῦ διαφωνοῦμεν. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι τίθεται θέμα νοοτροπίας. Εἰς τὰ λεξικὰ ὑπάρχουν περισσότερες λέξεις ἀπὸ αὐτάς, τὰς ὁποίας μεταχειριζόμεθα εἰς τὸ πρόγραμμα, ἀλλὰ δὲν εἶναι αἱ λέξεις ποὺ ἐνδιαφέρουν καὶ ἡμᾶς καὶ τὸν λαόν. Μᾶς ἐνδιαφέρει, πέραν τῶν λέξεων, ἡ πρᾶξις, πέραν τῶν λέξεων αἱ μελέται, πέραν τῶν λέξεων ἡ ἀπόδοσις, πέραν τῶν λέξεων ἡ ἐφαρμογὴ καὶ ἡ πνοὴ καὶ ὁ ρυθμὸς μὲ τὸν ὁποῖον βαδίζομεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐννοίας τῶν λέξεων, τὰς ὁποίας ὅλοι γνωρίζομεν, ἐνῷ περὶ τῆς οὐσιαστικοποιήσεως τῶν λέξεων δὲν ἐγένετο οὐδεὶς λόγος. Αὐτὰ περὶ τοῦ προγράμματος τῶν ἔργων. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὰ ἔργα αὐτὰ καθ’ ἑαυτά. Ἐκεῖ ἔχομεν ἀπόλυτον ἀντίθεσιν. Ἔχει ἐπικρατήσει μία νοοτροπία, ὅτι ἀρκεῖ νὰ γίνῃ ἕνα ἔργον οἱονδήποτε, ἀρκεῖ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ κατασκευασθῇ ἢ νὰ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευή του ἢ νὰ ἐγκαινιασθῇ καὶ νὰ μὴ ἀρχίσῃ ποτέ, διὰ νὰ εἴμεθα ἐνθουσιασμένοι. Αἱ ὑπερβάσεις καὶ εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ κόστους καὶ εἰς τὸν χρόνον καὶ εἰς τὴν ἀποδοτικότητα δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν. Κάτι θὰ μείνῃ, βεβαίως. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι κάτι θὰ μείνῃ μέσα ἀπὸ τὸν χορὸ τῶν δισεκατομμυρίων, κάτι θὰ μείνῃ καὶ διὰ τὸν πληθυσμόν, ὅπως κάτι θὰ εἰσπράξῃ καὶ ἕνας ἐπαίτης, ὅταν θὰ καθίσῃ κάτω ἀπὸ ἕνα μέγαρον, ὅπου γίνεται χορός, διότι κάποιος θὰ τοῦ ρίξῃ καὶ αὐτοῦ μία ἢ δύο δραχμάς. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ πῶς συμβαίνει νὰ ἔχωμεν ὑπερβάσεις ἀπὸ 70 ἕως 100% καὶ δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ὑπερβάσεων εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ, πρὶν κατατεθοῦν οἱ σχετικοὶ φάκελλοι ποὺ ἐζητήθησαν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ κρίνωμεν ποῖαι ὑπερβάσεις ἔχουν πράγματι γίνει. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ θεωρία, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρει τὸ κόστος ἢ δὲν ἐνδιαφέρει ἂν ὁ χρόνος εἶναι διπλάσιος, εἶναι ἀπαράδεκτος. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ μεγάλα ἔργα, ἐὰν δὲν ἐκτελεσθοῦν καὶ τὰ μικρότερα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν. Ἐκ τῆς προβλέψεως περὶ ἀρδεύσεως ἑνὸς ἑκατομμυρίου στρεμμάτων ἐπραγματοποιήθη μόνον διὰ μικρὸν ποσοστόν. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι μόνον ἕνα 10% ἔχομεν ἀρδευομένας γαίας ἐν Ἑλλάδι. Μὲ αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀχθῇ ἡ χώρα εἰς πρόοδον καὶ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ὑπάρχει μία ἄλλη διαπίστωσις, ἡ ὁποία ἐπιδρᾷ ἐπὶ τοῦ ψυχολογικοῦ παράγοντος, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω πάρα κάτω. Ὑπῆρξε διαφωτιστικὴ ἡ συζήτησις ποὺ ἔγινε περὶ τοῦ Ο.Β.Α. ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Διότι ἐλησμονήθη ὁ δικαιολογητικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύθη ὁ περίφημος Ο.Β.Α., δηλαδή, ἡ ἀδυναμία τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ὑπὸ οἱονδήποτε τύπον καὶ ἂν ἔγινε, τὰ 65% τοῦ κεφαλαίου ἐκάλυψεν τὸ Κράτος μὲ ἀποφασιστικὸν δικαίωμα διορισμοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐλέγχου. Καὶ τοῦτο διατί; Διότι ὁ ὀργανισμὸς τοῦτος, ἀνεξαρτήτως τύπου, εἶχε μίαν οὐσιώδη ἐθνικὴν ἀποστολήν, τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἰς κάποιο δικαστήριον ἐγένετο λόγος περὶ ὑπονομεύσεως τῆς δημοσίας πίστεως καὶ ἔφθασεν ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ, ὅτι καὶ μία εἴδησις δυσμενὴς διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, θίγει τὴν δημοσίαν πίστιν, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι ἕνας ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος παίζει ἀποφασιστικὸν ρόλον εἰς τὴν ἐθνικὴν πίστην καὶ πρέπει νὰ προστατεύεται. Τὸ «Φίσκους» δὲν ἀποτελεῖ τὴν ἔννοιαν τῆς δημοσίας πίστεως, ἀλλὰ καὶ ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοί. Ὅταν φθάνωμεν νὰ συζητοῦμεν περὶ τοῦ Ο.Β.Α. συζητοῦμεν ὡς ἐὰν πρόκειται περὶ ἰδιωτικῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει ἰδιωτικὰ συμφέροντα καὶ δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα περισσοτέρου ἐλέγχου τὸ Κράτος καὶ δύναται ὁ Ο.Β.Α. νὰ ἐνεργῇ, ὅπως αὐτὸς ἀκριβῶς θέλει. Συνεζητήσαμεν περὶ ἀσυμβιβάστου καὶ περὶ τοῦ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κριτὴς μιᾶς προτάσεως ὁ ἀνταγωνιστής. Ὑποθέτω, ὅτι ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης ὕστερα ἀπὸ παρέλευσιν μερικῶν ἐτῶν, θὰ διερωτηθῇ ἂν πράγματι συνεζητοῦντο ἐδῶ πολιτικὰ καὶ οἰκονομικὰ θέματα ἢ ἐβυζαντινολογούσαμεν ἐπὶ αὐταποδείκτων ἀληθειῶν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγεται, ὅτι μία πρότασις θὰ τὴν κρίνῃ ὁ ἀνταγωνιστής. Καὶ ἀφοῦ ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις, ἐδήλωσεν ὁ κ. Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, θεωρεῖ ζήτημα ἠθικῆς τάξεως νὰ μὴ μετέχῃ τῶν συνεδριάσεων τοῦ συμβουλίου τοῦ Ο.Β.Α. ὁσάκις συζητοῦνται προτάσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἐνδιαφέρεται. Θὰ ἀποδείξω, ὅτι ἦτο ἄσκοπον τώρα πλέον νὰ τὸ εἴπῃ αὐτὸ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ᾐσθάνθη ἡ ἰδία τὴν ἀνάγκην νὰ δεχθῇ τὴν ἄποψιν καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ ὡς ἰσχυρίζεται. Εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Ζίγδη, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ πρῶτος ἢ ὁ μόνος ὅταν συνεζητεῖτο ἡ ὑπόθεσις Ο.Β.Α. ποὺ ἐσημείωσεν, ὅτι ἡ συμμετοχὴ ἰδιωτῶν ἀποτελεῖ κίνδυνον ἐκτροπῆς ἀπὸ τοῦ σκοποῦ διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ὀργάνωσις αὐτή. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ΜΕΑ ΚΟΥΛΠΑ, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶχα ἀποκρούσει τόσον κατηγορηματικῶς τὴν συμμετοχὴν τούτων, διότι ἐνόμιζα, ὅτι ἡ συμμετοχὴ ἰδιωτῶν, ἐφ’ ὅσον ὁλόκληρον τὸ συμβούλιον διωρίζετο ἀπὸ τὸ Κράτος, ἠδύνατο νὰ μὴ ἔχῃ τόσον δεινὰ ἀποτελέσματα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν ἔγινε λόγος περὶ ἀσυμβιβάστου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ μᾶς ἠρώτα: Εἶναι αὐτοὶ ἔντιμοι ἄνθρωποι; Ὡς ἐὰν ἡ προσωπικὴ ἐντιμότης ἠμφισβητεῖτο ἢ ἤρκει. Ὅλοι εἴμεθα ἔντιμοι, ἐν τούτοις οἱ Ἐφοριακοὶ ὑπάλληλοι μᾶς ἐλέγχουν τὰς δηλώσεις. Ἰδιαιτέρως ἐν προκειμένῳ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπ. τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι εἰς ἓν ἐκ τῶν ἱδρυμάτων, τὴν ἰδιωτικὴν Τράπεζαν ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖται εἰς τὸν Ο.Β.Α., πρὸ καιροῦ, πρὸ ἑνὸς ἔτους, ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡς Πρόεδρος τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς διέταξεν ἔλεγχον διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζει τὸν νόμον περὶ ἐλέγχου τῆς πίστεως ἡ Τράπεζα αὕτη. Τότε δὲν ἐγνώριζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι ἔντιμος ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης αὐτῆς; Ἐν τούτοις εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐλέγξῃ τὴν Τράπεζαν, διότι εἶχε ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐλεγχθῇ ἡ Τράπεζα ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ἐλέγχου τῆς πίστεως. Ἔκτοτε ἔχει παρέλθει ἀρκετὸς χρόνος καὶ ἔχει ὑποβληθῆ παρὰ τοῦ ἐντεταλμένου ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἔκθεσις ἐν τῇ ὁποίᾳ διαπιστοῦνται ὄχι βέβαια παραβάσεις τῶν διατάξεων τοῦ κοινοῦ Ποινικοῦ Δικαίου ὡς αἱ διατάξεις περὶ φόνου καὶ βιασμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως διαπιστοῦνται ὡρισμέναι παραβάσεις τοῦ νόμου περὶ ἐλέγχου τῆς πίστεως. Ὥστε δὲν δύναται νὰ ἰσχυρίζεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ ἐντιμότης τῶν μετεχόντων ἀποκλείει τὸν ἔλεγχον. Αὐτὰ περὶ τοῦ ἀσυμβιβάστου καὶ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Ἡ οὐσία εἶναι ἄλλη. Εἶναι δυνατὸν νὰ μετέχουν εἰς τὴν διοίκησιν ἑνὸς ὀργανισμοῦ ἐκπρόσωποι συμφερόντων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κριθοῦν ἀπὸ τὴν διοίκησιν αὐτήν; Ἐλέχθη, ὅτι εἶναι ἀνταγωνισταί. Δὲν εἶναι κἂν ἀνταγωνισταί, κύριοι. Ὁ τρόπος καθ’ ὃν διοικεῖται ὁ Ο.Β.Α. ἔχει δύο ἀποτελέσματα βαρύτατα οἰκονομικά. Ἐὰν δὲν ἔχῃ ἐξελιχθῆ ὁ Ο.Β.Α., θὰ ἐξελιχθῇ εἰς συνασπισμὸν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Διαδοχικῶς θὰ κερδίζῃ ἕκαστος ἐκ τῶν δῆθεν ἀνταγωνιστῶν εἰς ἕνα τῶν διεθνῶν δῆθεν διαγωνισμῶν, καὶ λέγω δῆθεν, διότι —αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο κακὸ— θὰ καταλυθῇ ὁλοσχερῶς ἡ ἔννοια τοῦ διεθνοῦς μειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ. Οὐδεὶς θὰ ὑπάρξῃ ὁ ὁποῖος θὰ συμμετάσχῃ σοβαρῶς εἰς διαγωνισμὸν εἰς τὸν ὁποῖον γνωρίζει, ὅτι μετέχει καὶ ἄλλος τοῦ ὁποίου τὰ συμφέροντα ἐκπροσωποῦνται δι’ ἐκπροσώπου εὑρισκομένου μέσα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο.Β.Α. Ἠκούσατε τὴν περίφημον ἱστορίαν τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων, θὰ σᾶς εἴπω μίαν γραφικὴν λεπτομέρειαν. Ἡ συζήτησις περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἱδρύσεως αὐτῆς τῆς βιομηχανίας ἐγένετο εἰς τὰς 14.6.60 εἰς σύσκεψιν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας. Εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἀναφέρεται ἤδη τὸ ἐνδιαφέρον ὡρισμένων ἑταιρειῶν καὶ προσδιορίζεται, ὅτι θὰ τοὺς δοθῇ τοῦτο ἢ τὸ ἄλλο προνόμιον. Τὸ σημεῖον ἀνταγωνισμοῦ μεταξὺ ἑταιρειῶν, λέγεται θὰ ἀφορᾷ τὴν κεφαλαιουχικὴν καὶ δανειακὴν σύνθεσιν τῆς νέας ἑταιρείας, τὰς ἀπαιτουμένας χρηματοδοτήσεις καὶ τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων. Ταῦτα τὸν Ἰούνιον. Εἰς τὰς 24 Δεκεμβρίου ἀνακοινοῦται ἤδη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅτι ἐσχηματίσθη ἡ ἑταιρεία μεταξὺ Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Γαλλικοῦ Οἴκου ΣΑΙΝ ΓΚΟΜΠΑΙΝ. Εἰς τὰς 11 Φεβρουαρίου προκηρύσσεται ὁ διαγωνισμὸς κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ὁποίου ἐντὸς 32 ἡμερῶν ὀφείλουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἅπαντες ὅσοι δύνανται, —διότι αὐτὸ σημαίνει μειοδοτικὸς διαγωνισμὸς— νὰ ὑποβάλουν προτάσεις συνοδευομένας ὑπὸ Τεχνικοοικονομικῆς μελέτης διὰ τὴν σύστασιν τοῦ φορέως νέας ἐπιχειρήσεως φωσφορικῶν λιπασμάτων. Ἡ προθεσμία αὐτὴ λήγει αὔριον. Κύριοι, δὲν πληροφορῶ ἐμπιστευτικῶς τὴν Βουλήν, εἶναι πασίγνωστον εἰς τὴν ἀγοράν, εἶναι γνωστὸν ἀπὸ 6μήνου, ὅτι ὁ φορεὺς αὐτὸς θὰ κατακυρωθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ τὴν ΣΑΙΝ ΓΚΟΜΠΑΙΝ. Τί θὰ κάνουν οἱ ἄλλοι ἀνταγωνισταί; Τὴν ἄλλην φοράν, τὴν ἑπομένην! Ἐκ περιτροπῆς, διὰ νὰ μὴ δυνηθῇ οὔτε νὰ παρουσιασθῇ οὔτε νὰ περάσῃ κανεὶς ἄλλος πλὴν αὐτῶν τοὺς ὁποίους οἱ σύμβουλοι ἐκπροσωποῦν. Νομίζετε, ὅτι τὸ λέγω δι’ αὐτὴν εἰδικῶς τὴν περίπτωσιν; Νομίζετε, ὅτι τοῦτο ἔχει σημασίαν μόνον δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν; Ἀκούσατε περὶ ποίων πραγμάτων πρόκειται. Ἔγινεν εἰς τὸ Λονδῖνον συζήτησις μεταξὺ ἐκπροσώπων τοῦ Ο.Β.Α. καὶ ἄλλων κεφαλαιούχων. Θὰ ἐνημερώσωμεν εἶπεν εἷς ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ο.Β.Α., οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὸ Λονδῖνον, θὰ ἐνημερώσωμεν τοὺς ἐνδιαφερομένους Ἄγγλους ἐπιχειρηματίας ἐπὶ τῶν νέων μεγάλων βιομηχανικῶν μονάδων αἱ ὁποῖαι ἐπρογραμματίσθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ θέλουν ἱδρυθῆ ἐν Ἑλλάδι, συγκεκριμένως αἱ βιομηχανίαι σιδήρου καὶ χάλυβος, σόδας, ψευδαργύρου καὶ μεταλλικῶν κατασκευῶν, θὰ ἀποτελέσουν θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθοῦν λεπτομερῶς ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους Βρεταννοὺς κεφαλαιούχους. Βλέπετε περὶ ποίων φορέων πρόκειται, περὶ ποίων ὑποθέσεων πρόκειται, δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς προμηθείας μικρᾶς, οὔτε περὶ ἑνὸς μικροῦ ἐργοστασίου, πρόκειται περὶ ὀγκωδῶν φορέων ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ περαιτέρω οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλλάδος, καὶ αὐτοὶ παραδίδονται εἰς ἕνα συνασπισμὸν ἰδιωτικῶν συμφερόντων οἷος εἶναι, οἷος θὰ εἶναι καὶ ἐὰν δὲν εἶναι ἀκόμη ὁ Ο.Β.Α. λόγῳ τῆς συνθέσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Κύριοι βουλευταί, ἐτελείωσα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστον κεφαλαίων. Ἡ γενικὴ νοοτροπία περὶ τῆς ὁποίας εἶπον, ὁ τρόπος ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος τοῦ ὑδροκεφαλισμοῦ, ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ συμπληρωθοῦν δι’ ὀλίγων μὲ τοὺς γενικοὺς ὅρους ζωῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν ποὺ παίζουν τεράστιον ρόλον δι’ ἕνα παράγοντα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὸν ὁποῖον ἀνέφερε ὁ κ. Ζολώτας εἰς τὴν μελέτην τοῦ περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ, ποὺ καὶ ἂν δὲν τὸν ἀνέφερεν ὁ κ. Ζολώτας δὲν θὰ ἔπαυε νὰ εἶναι σπουδαῖος, τὸν παράγοντα τὸν ψυχολογικόν. Ὁ παράγων αὐτὸς προστίθεται εἰς τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τῶν βασικῶν, τῶν καταλυτικῶν ἐλαττωμάτων τῆς προσπαθείας οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὅπως τὴν ἔχει συλλάβη καὶ τὴν ὁδηγεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸ στοιχεῖον ποὺ ἔχει τεραστίαν οἰκονομικὴν σημασίαν. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Ζολώτας λέγει περὶ τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου, ὅτι πρέπει εἷς ἕκαστος ἐξ αὐτῶν νὰ γίνῃ εὐσυνείδητος συντελεστὴς καὶ ὄχι παθητικὸς δέκτης τῆς προσπαθείας τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Βεβαίως, ἀλλὰ πῶς; Καθ’ ἑαυτὸ τὸ θέμα τῆς ἀνισότητος μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ Ἐπαρχίας εἶναι ἤδη ἕνα στοιχεῖον ψυχολογικὸν τὸ ὁποῖον ἐπενεργεῖ ἐναντίον αὐτῆς τῆς προσπαθείας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν τὸν πτωχὸν νὰ γίνῃ εὐσυνείδητος συντελεστὴς μιᾶς οἰκονομικῆς προσπαθείας ὅταν ἐκεῖνο ποὺ βλέπει ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν προσπάθειαν, δὲν τοῦ δίδει τὸ αἴσθημα, ὅτι ὑπάρχει κἄποιος ἐνδιαφερόμενος διὰ τὸ γενικὸν συμφέρον, ἀλλά, ὅτι τὸ πᾶν γίνεται χάριν ὀλίγων πλουσίων, ἢ πολλῶν πλουσίων, διότι πολλὲς φορὲς φαντάζεται, ὅτι ὅλοι ὅσοι κατοικοῦν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν εἶναι πλούσιοι. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν βλέπει τὴν εἰκόνα τῆς Ἀποικιακῆς Χώρας ποὺ δίδει ἡ Ἑλλάς, ὅταν συγκρίνῃ τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν ἐνδοχώραν, ὅταν βλέπῃ τὴν βιτρίναν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τῆς ἐν γένει κοινωνικῆς ζωῆς τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐπανέρχεται εἰς τὸ χωριό του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἄλλο αἴσθημα ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἀδικίας, καὶ τὸ αἴσθημα ἀκόμη τὸ ὑπερβολικὸν τῆς πεποιθήσεως, ὅτι ἀρκοῦσαν πολὺ ὀλίγα πράγματα διὰ νὰ ζῇ αὐτὸς καλύτερα, ἐνῷ ἐνδεχομένως πρέπει νὰ γίνουν πολλὰ πράγματα διὰ νὰ ζήσῃ κἄπως καλύτερα. Καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι ἁπλῆ εἰκόνα, εἶναι οὐσία, εἶναι πρᾶξις. Κυριαρχούμεθα ἀπὸ παρασιτισμὸν ὁ ὁποῖος δὲν ἐκδηλώνεται μόνον εἰς τὰ κέρδη τῆς ὀλιγαρχίας. Ἀλλὰ εἰς ὅλην τὴν ζωήν μας. Ἰδέτε τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν μεγάλων Ἱδρυμάτων μὲ πόσας περιττὰς δαπάνας ἐπιβαρύνονται μὴ ἀνταποκρινομένας οὔτε εἰς τὰς ἀνάγκας οὔτε εἰς τὰς δυνατότητας τὰς ἑλληνικάς. Γνωρίζομεν ἡμεῖς τί ἔγινε μὲ τὴν συζήτησιν ὅταν τὴν ἐξεκινήσαμεν, τὴν περὶ τῶν μανδαρίνων, τῶν Ἀνωτάτων Ὑπαλλήλων, ὅταν ἔγινε γνωστόν, ὅτι εἶναι ἰδανικὸν νὰ κατορθώσωμεν νὰ περιστείλωμεν τοὺς Ἀνωτάτους αὐτοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὸ διπλάσιον τοῦ κανονικοῦ μισθοῦ των, ὅταν εἰς τὸ χωριὸ καὶ ὁ χωριάτης καὶ ὁ δάσκαλος ποὺ εἶναι ἐκεῖ καὶ ὁ παπᾶς ποὺ εἶναι ἐκεῖ δὲν ἔχουν ἐπαρκῆ μισθὸν οὔτε μόνον διὰ νὰ τοὺς ζητήσῃ κανεὶς νὰ μὴ τὸν φθάσουν εἰς τὸ διπλοῦν. Καὶ τὸ θέαμα τοῦ ὀργίου καταναλώσεως μιᾶς συγκεκριμένης τάξεως ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δὲν περιορίζονται οὔτε διὰ τὸ θεαθῆναι. Αὐτὴ ἡ εἰκὼν τῆς Ἀποικιακῆς ὑδροκεφαλικῆς Πρωτευούσης, εἶναι εἰκὼν βάσει τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ἐπιχειρηθῇ ἡ μεταβολὴ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου εἰς ἐνεργὸν συντελεστὴν τῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ πέραν τούτου γίνεται λόγος περὶ ἀναπτύξεως τῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ εἰς ποῖον τομέα, μόνον εἰς τὸν οἰκονομικόν; Ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπαρχίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συνδυασθῇ μὲ τὴν αὐτοδιοίκησιν. Διεμαρτύρετο ὁ κ. Μαῦρος διὰ τὴν κατάστασιν τῆς αὐτοδιοικήσεως ἐξ ἀφορμῆς τῶν Ἀθηνῶν. Ἠρώτησε ποῖος Δήμαρχος Ἀθηναίων θὰ ἔκαμνε τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας; Ἐδῶ ἔχει ἄδικον ὁ κ. Μαῦρος, διότι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο γίνεται μία φιλότιμος προσπάθεια μᾶλλον νὰ προσαρμοσθῇ ἡ Ἀθήνα πρὸς τὴν ὕπαιθρον. Οἱ δρόμοι πολλῶν κεντρικῶν συνοικιῶν ἔχουν μεταβληθῆ εἰς ἀνώμαλες γιδόστρατες, χάριν τῆς ὑπάρξεως τῶν ἔργων τῆς Ὁμονοίας. Αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τὸ καταλογίσω ὑπὲρ αὐτῆς. Δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ εἰς τὸ θέμα τῆς Αὐτοδιοικήσεως ἐκ τῆς ἀπόψεως τῆς πολιτικῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε ὅλοι, ποὺ συνέτεινε μαζὶ μὲ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν πόρων εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ἐννοίας της. Καὶ προχωρῶ εἰς ἕνα κύτταρον οἰκονομικόν, ποὺ εἶναι ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμός. Καὶ ἐκεῖνος ὑφίσταται τὴν προσπάθειαν μεταβολῆς του εἰς Κομματικὸν ὄργανον, δηλαδὴ ἔχασε τοὺς χυμοὺς τῆς ζωῆς του, διὰ νὰ εἶναι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τοὺς διευθύνουν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως. Τέλος, μαζὶ μὲ τὴν πληγὴν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύεται, θέλω νὰ ἐξάρω τὴν πληγὴν τοῦ Κομματισμοῦ. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τοῦ εἶναι ἀγαπητὴ καὶ ἀκριβὴ ἡ ἐπαρχία, ὑποθέτω ὑπὸ τὴν συναισθηματικὴν ἔννοιαν καὶ ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς δαπάνης. Ἀλλὰ θὰ σημειώσω κἄποιαν διαφορὰν ἐνδιαφέροντος. Δὲν λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ εἶναι εἰς καθυστέρησιν ἡ ἐπαρχία, ἀλλὰ δὲν ζημιώνεται ἀπὸ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐπαρχίας. Ἕνα ποσοστὸν ἀνθρώπων ἀγανακτεῖ καὶ ἐνδεχομένως θὰ φθάσῃ μέχρι καταψηφίσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἕνα τεράστιον ποσοστὸν ἀνθρώπων καθυστερημένων καὶ πολιτικῶς καὶ πνευματικῶς καὶ οἰκονομικῶς, ποὺ χρησιμεύει εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι καταλήγουν νὰ ὑποχρεώνωνται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, λόγω τῆς ἐξαθλιώσεως. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, ἔρχονται μέχρις ἡμῶν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦν νὰ τοὺς δώσωμεν μίαν δουλειὰν χειρωνακτικὴν καὶ ὅταν κατ’ ἐξαίρεσιν τὸ κατορθώνομεν, μᾶς λέγουν εὐχαριστῶ καὶ ἐντρεπόμεθα, διότι αἰσθανόμεθα ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ ἐργασία ἔχει φθάσει νὰ μὴ θεωρῆται δικαίωμα, ἀλλὰ εὐγενὴς παραχώρησις καὶ ὅταν γνωρίζωμεν τὰ ὀλίγα ἡμεροκάματα ποὺ δίδονται εἰς τὸ χωριό, μὲ ποῖον κριτήριον παρέχονται καὶ μὲ ποίας προσπαθείας ἀποσπῶνται, τότε εἶναι εὔκολον νὰ σκεφθῶμεν ποῖον ποσοστὸν καθυστερήσεως πολιτικῆς καὶ ἐξαθλιώσεως οἰκονομικῆς εὑρίσκεται μέσα εἰς ποσοστὸν τοῦ 40%, τὸ ὁποῖον ἐκέρδισεν ἡ Κυβέρνησις. Ἔτσι, κύριοι, μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν, πιστεύομεν ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς Χώρας εἶναι ἔργον δύσκολον διὰ πᾶσαν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος, δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς Παράδεισον καὶ δὲν τὸ εἴπομεν. Ἡμεῖς ἐξητάσαμεν τὴν νοοτροπίαν καὶ τὴν βάσιν τοῦ προγραμματισμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐνήργησεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν 8ετίαν καὶ ἐβγάλαμε τὸ συμπέρασμά μας. Ἐὰν τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἶναι δύσκολον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὑφῆς τῆς σημερινῆς, εἶναι ἔργον ἀδύνατον. Καὶ τὸ μέτρον τὸ ριζικὸν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας, τὸ μόνον ριζικὸν μέτρον, θὰ τὸ ἀναλάβῃ, ἐλπίζομεν, κατὰ τὰς ἑπομένας ἐκλογάς, ἐὰν εἶναι ἐλεύθεραι, ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Διότι τὸ μέτρον τὸ ριζικόν, εἶναι νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ χώρα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς πλευρᾶς, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Μόνον αἱ προοδευτικαὶ δημοκρατικαὶ δυνάμεις εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσουν τοὺς γενικοὺς ὅρους τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, διότι μόνον μὲ αὐτὰς εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ ὄχι τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Καὶ μόνον αἱ δυνάμεις αὐταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ πολεμήσουν ἐναντίον τῶν ἀποικιακῶν συμβάσεων καὶ τῆς ὀλιγαρχικῆς ἐπιβουλῆς κατὰ τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως. Μόνον αὐταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν Δημοκρατίαν, διὰ νὰ δώσουν τὴν χαράν, ἡ ὁποία χρειάζεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀναπτύξεως. Μόνον αὐταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ταυτόχρονα τὰ δύο ἀγαθά, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην καὶ τὰ ὁποῖα ποθεῖ, τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὸ ψωμί. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον. Προηγουμένως, ὅμως, νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν θέλει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας.

§61Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἶναι ὁ πρῶτος βουλευτής, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ἐμμέσως, ὅτι καὶ αἱ Ἀθῆναι εἶναι ἐγκαταλελειμμέναι. Οἱ Ἀθηναῖοι θὰ κρίνουν, κατὰ πόσον αἱ Ἀθῆναι ἐγκατελείφθησαν τὰ τελευταῖα ἔτη. Θὰ πρέπει νὰ τονίσω καὶ τοῦτο: Εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, ἐσημειώθη καὶ τὸ ἑξῆς περίεργον. Ἡ συζήτησις ἀφορᾶ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐπαρχίας καὶ δὲν εὑρέθη οὔτε εἷς βουλευτὴς ἐπαρχίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἰδίας του ἐπαρχίας, διότι, πράγματι, δὲν ὑπάρχει ἐγκατάλειψις οὐδεμιᾶς ἐπαρχίας. Δι’ αὐτὸ εἶπον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ὅτι ἂν θεωρητικῶς ἡ Βουλὴ μετέβαινεν εἰς κάθε ἐπαρχίαν, ἡ ἐπερώτησις θὰ ἀφεώρα ὅλην τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, πλὴν τῆς ἐπαρχίας, ὅπου θὰ εὑρίσκετο ἡ Βουλή. Ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀνεφέρθη εἰς τὰ βιομηχανικὰ ἔργα καὶ εἶπε: Τί βιομηχανικὰ ἔργα γίνονται; Τὰ ἐνεργειακὰ ἔργα γίνονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν ἀλλοῦ. Ἀλλὰ ἠγνόησεν, ὅτι γίνονται καὶ τόσα ἄλλα ἔργα, ὅπως τὸ ἄζωτον, ἡ σάκχαρις, τὸ ἀλουμίνιον, τὰ ἐλαστικὰ καὶ τόσα ἄλλα ἔργα ποὺ γίνονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἀνέφερεν ὅτι γίνονται ὑπερβάσεις. Κατ’ ἀρχήν, ὁ οἱοσδήποτε καὶ ἐν Ἑλλάδι καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν γνωρίζει, ὅτι εἰς κάθε τεχνικὸν ἔργον εἶναι δυνατὸν καὶ φυσικὸν νὰ ὑπάρχουν ὑπερβάσεις. Ἀλλὰ εἰς τὰ βιομηχανικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔκαμε τὸ Κράτος, ἐγένοντο διαγωνισμοί. Αἱ δὲ ὑπερβάσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀναφερθεὶς εἰς ὁμιλίαν τοῦ κ. Κιτσίκη, ἀφοροῦν ὡρισμένα, δύο ἢ τρία ἔργα ὑδροηλεκτρικά, ὅπου ἐγένετο αὔξησις τῆς παραγωγῆς καὶ ποὺ εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη ἡ ὑπέρβασις, διότι εἰς τὸν Μέγδοβα, π.χ., ἐπρογραμματίσαμεν 80.000 κιλοβὰτ καὶ ἔγιναν 120.000. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἐντέχνως ἔφερε τὸ θέμα τοῦ Ο.Β.Α. καὶ ἠθέλησε νὰ κάμῃ ὡρισμένους ὑπαινιγμούς.

§62Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι ὑπονοούμενα, εἶναι σαφῆ.

§63Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Καὶ ἀνέφερε συζητήσεις ἐν Λονδίνῳ περὶ σιδήρου, ψευδαργύρου καὶ ἄλλων βασικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσχετα τελείως μὲ τὸ ὅλον θέμα, ὅπως τὸ ἔθεσε. Κύριε Τσιριμῶκο, ὅπως ἀνέπτυξε καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐπανειλημμένως, τὸν Ο.Β.Α. τὸν ἐδημιούργησεν ὡς ἀνώνυμον ἑταιρείαν καὶ τὸν ἐδημιούργησε διὰ νὰ κεντρίσῃ τὸ ἰδιωτικὸν ἐνδιαφέρον, διὰ νὰ κάμῃ τὰς βιομηχανίας αὐτάς. Ἂν ἐκδηλωθῇ ἰδιωτικὸν ἐνδιαφέρον, τότε ὁ ΟΒΑ δὲν ἔχει λόγον νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον. Πάντως, βέβαιον εἶναι, ὅτι εὐθὺς ὡς δηλοῦται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίζει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου καὶ ὅτι ἂν δὲν ἐμφανισθῇ ἰδιώτης θὰ ἀναθέσῃ τοῦτο εἰς τὸν Ο.Β.Α., τότε ἐκδηλοῦται ἔντονον τὸ ἐνδιαφέρον ξένων καὶ Ἑλλήνων καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐπιτυχίαν σημαντικὴν διὰ τὴν ταχεῖαν προώθησιν τῶν ἔργων καὶ συνεπῶς γενικωτέραν ἐπιτυχίαν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ὅπου ἐμφανίζεται γεωργικὸν ἐνδιαφέρον, ὁ Ο.Β.Α. δὲν ἀναλαμβάνει τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Καὶ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὴν περίπτωσιν τῆς σιδηροβιομηχανίας. Εἶναι, γνωστόν, ὅτι ἐπεκρίθη ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν σιδηροβιομηχανίαν, διότι δὲν τὴν ἀνέθεσεν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ ἐπίκρισις ἦτο ἄδικος. Διότι εὐθὺς ὡς ἐξεδηλώθη ἰδιωτικὴ πρότασις συμφέρουσα τὴν οἰκονομίαν, ἀνετέθη εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ὡς ἡ αʹ μονὰς τῶν 100.000 τόννων καὶ συγκεκριμένως ἐδόθη ἄδεια εἰς τὸν Ἀγγελόπουλον. Καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἔργα ἐὰν παρουσιασθῇ ἰδιωτικὸν ἐνδιαφέρον, θὰ τὰ ἀναθέσωμεν πρὸς ἐκτέλεσιν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Μόνον εἰς φωσφορικὰ δὲν συνέβη τοῦτο καὶ δὲν δύναται ἐξ αὐτοῦ νὰ βγάλετε τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα συνηγάγατε. Τὸ πρῶτον, αἱ προτάσεις περὶ φωσφορικῶν, ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ὅλοι οἱ συλλογισμοί σας ἀποτελοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπόθεσιν, διότι προτάσεις δὲν ὑπεβλήθησαν ἀκόμη εἰς τὸν Ο.Β.Α. Ἀπὸ τὰς προτάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἀπεδείχθη ὅτι ὅλαι αἱ ἑταιρίαι ἤθελον μίαν μακροχρόνιον σύμβασιν μὲ τὴν ΑΤΕ. Δὲν ἀνελάμβανον τὸν ἐμπορικὸν κίνδυνον. Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τὰ φωσφορικὰ νὰ τὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν Ο.Β.Α. Ὁ Ο.Β.Α. εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρία καὶ ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς ἐκτελέσεως, ἐζήτησε προσφορὰς οἴκων διὰ συμμετοχὴν εἰς τὸ ἔργον μὲ τὸν περιορισμόν, ὅτι ἡ συμμετοχὴ ξένων δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ 40%. Δὲν εἶναι ἐπιτρεπτόν, ὅταν οὕτω ἔχῃ ἡ ὑπόθεσις τῶν φωσφορικῶν, νὰ δημιουργῆται σύγχυσις καὶ νὰ ἐπικρίνωνται ὅλα τὰ βασικὰ βιομηχανικὰ ἔργα, ὅταν εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτιμᾷ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Εἰς τὰ φωσφορικὰ ἡ κατάστασις ἦτο διάφορος, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς ἀπαιτήσεως τῶν ξένων ἑταιριῶν.

§64Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, φοβοῦμαι, ὅτι εἶσθε πλάϊ εἰς τὸ θέμα καὶ ὄχι ἐντὸς τοῦ θέματος, διότι ἡ κέντρισις τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐνδιαφέροντος δύναται νὰ γίνῃ διὰ τῶν δημοσίων διαγωνισμῶν καὶ διὰ τῆς παροχῆς ὅρων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι παραδεκτοὶ καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ θέλουν νὰ κερδίσουν καὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Κεντρισμὸς τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐνδιαφέροντος, δὲν σημαίνει κεντρισμὸν τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐνδιαφέροντος ἐκείνων ποὺ διευθύνουν τὸν Ο.Β.Α. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§66Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, παρηκολούθησα μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην προσοχὴν τὰς ἀγορεύσεις τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀνισορρόπου ἀναπτύξεως τοῦ κέντρου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐπαρχίαν. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συζήτησις, πλὴν ὡρισμένων ἐξαιρέσεων, ἐγένετο μὲ τόνον σοβαρόν, ἀνάλογον μὲ τὴν σοβαρότητα τοῦ συζητουμένου θέματος, ἀλλὰ καὶ μίαν ἐπιχειρηματολογίαν, ἡ ὁποία τιμᾷ τοὺς ἀγορητάς. Ἠκούσθη καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς, ἡ φωνὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ τόνος τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς, ὑπῆρξε καὶ σοβαρὸς καὶ ἐπιστημονικῶς ἀξιοπρόσεκτος, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς τίμιος καὶ εἰλικρινής. Διότι δὲν ἠρνήθη ἡ Κυβέρνησις τὴν ὕπαρξιν τοῦ θέματος, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι, παρ’ ὅλα ὅσα ἔγιναν καὶ ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν, πολλὰ πρέπει νὰ γίνουν ἀκόμη. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ στόματος τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἐπεχείρησε νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τοῦ φαινομένου. Καὶ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ αὐτό, κατέφυγεν εἰς τὰ παρόμοια παραδείγματα καὶ στοιχεῖα ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν καὶ νομίζω, ὅτι ἐπέτυχε τὸ συζητούμενον θέμα νὰ τὸ τοποθετήσῃ ἐντὸς τῶν φυσικῶν του διαστάσεων, ὅπως χαρακτηριστικῶς ἐτόνισεν ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τὸ ἀποκαθάρῃ ἀπὸ τὰς ὑπερβολάς, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ μέλοντος τοῦ τόπου αὐτοῦ, νὰ διαλύσῃ ἐντυπώσεις ἐπικινδύνους καὶ ἀπαισιοδόξου ψυχολογίας, τὰς ὁποίας φυσικῶς ἔτεινον νὰ δημιουργήσουν οἱ ἰσχυρισμοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ ἀντίθετος ἐπιχειρηματολογία, ἡ χρησιμοποιηθεῖσα ἰδίᾳ ἀπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τοὺς ὁποίους ἀνεφέρθη ὁ Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, δὲν κατώρθωσαν νὰ μειώσουν τὴν δημιουργηθεῖσαν ἐντύπωσιν. Οἱ ἀναφερθέντες ἀριθμοὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἶχον ἐνδεικτικὴν σημασίαν, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα συμβαίνουν ἐδῶ, συμβαίνουν καὶ ἀλλαχοῦ. Δὲν εἶχον τὴν σημασίαν ἀπολύτου συσχετισμοῦ τοῦ τί συμβαίνει εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, μὲ ἐκεῖνα ποὺ συμβαίνουν εἰς τὴν ἰδικήν μας χώραν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ σύγκρισις αὐτή. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφεύγῃ τὴν ἀντίληψίν μας, ὅτι ἡ χώρα μας ἀριθμεῖ μόλις 100 ἐτῶν καὶ πλέον ἐλεύθερον βίον, εἶναι μία ὑπανάπτυκτος ἢ ἡμιανάπτυκτος χώρα, ὡς ἐχαρακτήρισε τὸν τόπον μας ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ἐνῷ εἰς τὰς χώρας ὅπως ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἰταλία, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὴν σύγκρισιν, ἔχουν ἐλεύθερον βίον πολλῶν ἑκατοντάδων ἐτῶν καὶ ἔχομεν μίαν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἡ ὁποία πλησιάζει νὰ φθάσῃ τοὺς σκοποὺς πρὸς τοὺς ὁποίους δύναται νὰ ἀποβλέψῃ μία χώρα. Ὑποχρέωσιν ἔχομεν ὅλοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν μεγάλων προβλημάτων τοῦ τόπου μας, εἴτε ἐμφανίζονται αὐτὰ ὡς ἐθνικά, εἴτε ἐμφανίζονται ὡς κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικά, εἴτε ὡς πολιτικὰ νὰ προσέχωμεν, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται καταστάσεις ἐπικίνδυνοι καὶ ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσουν τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ μας. Ὅσον μεγαλύτερον μάλιστα εἶναι ἕνα πρόβλημα καὶ ὅσον ἔχει ἀνάγκην μεγαλυτέρας προσπαθείας διὰ τὴν ἐπίλυσίν του καὶ ὅσον, ἑπομένως, ἀπαραίτητος παράγων διὰ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτῆς εἶναι τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ, θὰ πρέπει νὰ προσέχωμεν περισσότερον, ὥστε εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ διατηροῦμεν ἀκμαῖον τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ ὁμιλία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπῆρξε σοβαρὰ καὶ ἐπιστημονική, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαπίστωσιν καὶ μόνον τοῦ προβλήματος, δὲν κατωρθώθη νὰ εἶναι πολὺ ἐπιστημονική, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξήγησιν τοῦ φαινομένου ἐντὸς τῶν ἐθνικῶν του πλαισίων καί, ἑπομένως, ἡ ὁμιλία ὑπῆρξεν ἄδικος ὡς ἐπίκρισις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅλα τὰ φαινόμενα, κύριοι, φυσικὰ καὶ κοινωνικά, ἔχουν τὴν νομοτέλειάν των καί, ἑπομένως, ἔχουν καὶ τὴν ἱστορίαν των. Τὸ πρόβλημα τῆς ἀστυφιλίας καὶ μεταναστεύσεως, τὸ ὁποῖον συνεκίνησε τοὺς ἀγορητὰς καὶ συνεκίνησε καὶ τὸν τύπον, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἀνεκίνησε τὸ θέμα, εἶναι φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἠθέλησαν οἱ ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐξηγήσουν, διότι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπῆρξεν οὔτε ἀνεπιτυχής, οὔτε ἀνισομερής, ὡς ἠθέλησαν νὰ ὑποστηρίξουν καὶ ὡς θὰ ἐξηγήσω παρακατιών. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ ὑπῆρχεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, τὸ δημιουργεῖ δὲ καὶ τὸ τροφοδοτεῖ, κατὰ τὴν γνώμην μας, τὸ μόνιμον πρόβλημα ἀπὸ τὸ ὁποῖον πάσχει ὁ τόπος αὐτός, τὸ δημογραφικόν μας πρόβλημα. Τὸ δημογραφικόν μας πρόβλημα θὰ λυθῇ μόνον ἐὰν ἐπιτύχωμεν μίαν ὁλοκληρωτικὴν καὶ ταχεῖαν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Καὶ ἐρωτᾶται, εἶναι δυνατὸν ἀπὸ εἰδικοὺς οἰκονομολόγους, διότι ὅλοι οἱ ὁμιλήσαντες εἶναι οἰκονομολόγοι, νὰ διατυποῦται ἡ ἀξίωσις, ὅτι μέσα εἰς χρονικὸν διάστημα 5–6 ἐτῶν θὰ ἦτο δυνατὸν μία οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ σχεδιάσῃ, νὰ μελετήσῃ, νὰ ἐλέγξῃ ὅλα τὰ στοιχεῖα, νὰ ἀνεύρῃ τὰ μέσα διὰ νὰ λύσῃ ὅλα τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἑπομένως νὰ λύσῃ τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα ἱκανοποιητικῶς, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν μετανάστευσιν καὶ ἀστυφιλίαν; Εἰς μίαν χώραν ἡμιανάπτυκτον, ὡς ἡ ἰδική μας, ἡ ἀνέλιξις τῆς οἰκονομίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ταχεῖα, εἶναι ὑποχρεωτικῶς βραδεῖα, ὅταν μάλιστα συμβαίνῃ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ οἰκονομία μας νὰ ἔχῃ τὰς ἰδιαιτέρας της ἀδυναμίας. Καὶ ποία εἶναι ἡ ἀδυναμία τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, σᾶς εἶναι γνωστόν. Εἶναι ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ παραγωγικοῦ μας χώρου. Ἡ μορφὴ ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὴν οἰκονομίαν μας, εἶναι ἡ γεωργικὴ καὶ ὀφείλομεν νὰ προωθήσωμεν καὶ νὰ ἀναπτύξωμεν ταύτην, ἀλλὰ μέχρι ποίου σημείου; Ὅταν ἔχωμεν, ὡς δεδομένον, ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὑπάρχῃ ἀνεπάρκεια παραγωγικοῦ χώρου, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν γεωργίαν μέχρι αὐτοῦ τοῦ σημείου, ὥστε νὰ καλύψωμεν ὅλα τὰ προβλήματα ὑπερπληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου; Τὰ ¾ τοῦ τόπου αὐτοῦ εἶναι βραχώδεις καὶ ἄγονοι ἐκτάσεις καὶ τὸ ¼ εἶναι ἔκτασις ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ ἀποδώσῃ τοιοῦτον παραγωγικὸν ἀποτέλεσμα, δυνάμενον νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου. Θὰ ἀναφέρω ἕνα ἀριθμόν, διὰ νὰ δυνηθῆτε νὰ συγκρίνητε μὲ ἄλλας χώρας, ποία εἶναι ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς τὴν χώραν μας, διὰ νὰ ἴδητε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ μὲ τοιαύτην κατάστασιν νὰ ἔχωμεν προβλήματα ὑποαπασχολήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ μας πληθυσμοῦ. Ὑπολογίζεται ὅτι ὁ Ἕλλην ἀγρότης διαθέτει κατὰ μέσον ὅρον περὶ τὰ 5 στρέμματα. Πῶς, συνεπῶς, εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθῇ ἡ παραγωγὴ ἡ ἰδική μας μὲ τὴν παραγωγὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅταν κατὰ μέσον ὅρον ὁ ἀγρότης τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν διαθέτῃ 69 στρέμματα, εἰς δὲ τὰς ἄλλας χώρας, ὅπως Ἀγγλίαν 22, Δανίαν 25, Γαλλίαν 20, ...... (ἀναγινώσκει). Παρακατιὼν θὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα καθιστοῦν καταφανεῖς τὰς ἀδυναμίας τῆς γεωργίας. Δευτέρα βασικὴ ἀδυναμία ὑπάρχει εἰς τὴν ἔλλειψιν κεφαλαίων. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ μέχρι σήμερον, ἀγωνιᾷ ὁ τόπος διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαραιτήτων κεφαλαίων, διὰ τὴν προώθησιν τῶν παραγωγικῶν μας κλάδων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ προπάθεια αὐτὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους κατέληξε μίαν ἡμέραν εἰς τὸν διεθνῆ οἰκονομικὸν ἔλεγχον καὶ ἀπὸ ὅλα θὰ ἀναφέρω περαιτέρω, δύναται νὰ διατυπωθῇ ὅτι ἡ ἀνυπαρξία κεφαλαίων ἀποτελεῖ βασικὴν ἀδυναμίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὑποφέρει ὁ τόπος. Μία ἄλλη τεραστία ἀδυναμία εἶναι ἡ ὀργανωτικὴ ἀνεπάρκεια. Καὶ ὁ διοικητικὸς καὶ ὁ τεχνικός μας μηχανισμὸς πάσχουν βασικῶς. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κινητοποιήσωμεν ὅλο τὸ διαθέσιμον ἐργατικὸν δυναμικὸν δραστηρίως καὶ νὰ χρησιμοποιήσωμεν ἔστω καὶ τὰ ὀλίγα διαθέσιμα κεφάλαια, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἱκανοποιητικὴν ἀπόδοσιν εἰς τὴν προσπάθειάν μας. Διότι ὑποστηρίζετε ἀπὸ ὅλους τοὺς οἰκονομολόγους ὅτι ἡ ἔλλειψις τεχνικῆς ὀργανώσεως ἀποτελεῖ σοβαρώτατον ἀνασχετικὸν παράγοντα, σοβαρώτερον καὶ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν κεφαλαίων, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας. Διότι τὴν ἔλλειψιν κεφαλαίων εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ τὴν ἀναπληρώσῃ τις, ἀλλὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς προετοιμασίας τῆς τεχνικῆς εἶναι δύσκολον νὰ τὴν ἐπιτύχῃ. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος λόγος, διὰ τὸν τόπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει οἰκονομικὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ ἔχει σοβαροὺς οἰκονομικοὺς ἀντικτύπους καί, ἑπομένως, ἐμποδίζει τὸν τόπον αὐτὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ ὅλας του τὰς δυνάμεις διὰ μίαν οἰκονομικὴν ἀνέλιξιν ταχεῖαν, σοβαρὰν καὶ ἐπιτυχῆ. Εἶναι ἡ θέσις ἡ γεωγραφική, τὴν ὁποίαν κατέχει ὁ τόπος αὐτός. Κατέχομεν εἰς τὸ σταυροδρόμι αὐτὸ δύσεως καὶ ἀνατολῆς μίαν κρίσιμον θέσιν, ἡ ὁποία δημιουργεῖ ἑκάστοτε μίαν λεπτὴν κατάστασιν, ἰδίᾳ ὅταν συγκρούωνται τὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων δυνάμεων καὶ συμβαίνει συχνὰ νὰ ἐμπλεκόμεθα εἰς πολέμους, τοὺς ὁποίους οὔτε ἠθελήσαμεν, οὔτε ἐπεδιώξαμεν. Καὶ αἱ συνέπειαι τῶν ζημιῶν εἶναι τρομεραί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αἱ καταστροφαὶ τὰς ὁποίας ὑπέστημεν καὶ ὑφιστάμεθα. Ὡς ἐκ τῆς θέσεώς μας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προετοιμαζώμεθα. Ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον τεράστια κεφάλαια οἰκονομικὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαθέτωμεν πάντοτε, διὰ νὰ προετοιμάζωμεν τὴν ἄμυναν εἰς τὸν τόπον μας. Προσεπάθησα νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀνάγλυφον εἰκόνα τῶν ἀδυναμιῶν τῆς οἰκονομίας μας καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς ἐκλήθη νὰ ἀναπτύξῃ μίαν τοιαύτην οἰκονομίαν. Ἑπομένως, θὰ πρέπει νὰ μὴ ἀναμένετε, ὅπως ἠξιώθη ἀπὸ τοὺς ἀγορητάς, ὅτι μέσα εἰς ἕνα διάστημα 5 ἐτῶν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς μίαν ἀπροετοίμαστον Χώραν, νὰ γίνῃ ἡ συλλογὴ τῶν στοιχείων, ὁ ἔλεγχος τῶν στοιχείων, ὁ προγραμματισμὸς ὁ ἐθνικός, ἢ γενικός, νὰ γίνῃ ὁ περιφερειακός, ὁ τοπικός, νὰ εὑρεθοῦν τὰ μέσα καὶ νὰ γίνουν ὅσα ἔργα θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ θὰ ἐπεβάλλετο νὰ γίνουν, διὰ νὰ ἔχωμεν πλήρη ἀνάπτυξιν, νὰ ἔχωμεν λύσιν τοῦ δημογραφικοῦ μας προβλήματος, τοῦ θέματος, ἑπομένως, τῆς μεταναστεύσεως καὶ τῆς ἀστυφιλίας, διότι καὶ τὸ θέμα τοῦ ὑδροκεφαλισμοῦ θὰ λυθῇ τότε μόνον, ὅταν ἐπιτύχωμεν πλήρη ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Τίποτε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσῃ τὸν ὑδροκεφαλισμόν, οἱονδήποτε μέτρον διοικητικόν, νομοθετικόν, ἐὰν δὲν λύσωμεν βασικὰ τὰ θέματα τῆς οἰκονομίας μας. Φρονῶ, ὅτι θὰ πρέπει, διὰ νὰ μὴ εἴμεθα ἄδικοι, νὰ συνομολογήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ, ἐν ὄψει ὅλων αὐτῶν τῶν ἀδυναμιῶν, διὰ τὸν τόπον αὐτόν, διὰ νὰ προωθήσῃ τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου μας. Ἐπίστευσε καὶ πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν πλήρη οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν διὰ τῆς γεωργίας, ἐξ αἰτίας τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους σᾶς προανέφερον καὶ ἐκείνων τοὺς ὁποίους θὰ ἀναπτύξω περαιτέρω. Ἑπομένως, πρέπει νὰ στραφῶμεν πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν, παραλλήλως ὅλων τῶν κλάδων, ἰδίᾳ τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ τουρισμοῦ. Ὁσονδήποτε, κύριοι, καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς καλλιεργησίμους ἐκτάσεις, δι’ ἀποστραγγίσεων, διὰ προστατευτικῶν ἔργων, δι’ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, ὁσονδήποτε καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς εἰς τὴν διάθεσίν μας ἐκτάσεις, διὰ τῆς ἐκτελέσεως ἀρδευτικῶν ἔργων, ὁσονδήποτε καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ διευρύνωμεν τὸν κύκλον τῶν προϊόντων μας, ἀπὸ ἀπόψεως ποικιλιῶν, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐπιτύχωμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς στρεμματικάς μας ἀποδόσεις, ὁσαδήποτε μέτρα καὶ ἂν λάβωμεν, προκειμένου νὰ ἐπιτύχωμεν εὐκόλους καὶ ἱκανοποιητικὰς διαθέσεις τῶν προϊόντων μας, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου αὐτοῦ, ἐὰν δὲν στραφῶμεν παραλλήλως καὶ πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἄλλων, ὡς εἶπον, τομέων τῶν παραγωγικῶν, ἰδίᾳ τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ τουρισμοῦ. Εἰς οὐδεμίαν χώραν καὶ εἰς αὐτὰς ἀκόμη τὰς ὁποίας θαυμάζομεν καὶ παρακολουθοῦμεν, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, δὲν ἐχρησιμοποιήθη ὁ τομεὺς τῆς γεωργίας, διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ καὶ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀνάπτυξις ἡ οἰκονομική. Ἐστράφησαν πρὸς τὸν τομέα, ἰδίᾳ τῆς βιομηχανίας. Ἐπιτακτικωτέρα εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς στροφῆς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ τουρισμοῦ διὰ τὸν τόπον τὸν ἰδικόν μας, ἐξ αἰτίας τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον σᾶς προανέφερον, ὅτι ἔχομεν πολὺ στενὰ ὅρια ἀναπτύξεως τῆς γεωργίας, ὥστε νὰ μᾶς λύσῃ πολλὰ ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ καὶ ἑπομένως καὶ τὰ δημογραφικά μας προβλήματα. Διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν κλάδων αὐτῶν, κ. βουλευταί, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνδιαφερθῇ, διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὰς καταλλήλους ἐκείνας προϋποθέσεις μέσα εἰς τὸ κλῖμα, τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ προγραμματισμὸς νὰ γίνῃ εἴτε ἐθνικὸς καὶ γενικός, εἴτε περιφερειακὸς καὶ ἐκτέλεσις ἔργων, βάσει τοῦ προγραμματισμοῦ. Καὶ ἐὰν εἰς αὐτὸ τὸ ἐπίτευγμα, περιωρίζετο ἡ δρᾶσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσῃ κανείς, ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς ἐπιτυχίας, τὴν ἐθνικὴν εὐγνωμοσύνην. Διότι, χωρὶς τὴν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων αὐτῶν, δὲν δύναται, κύριοι, νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀναπτύξεως, οὐδενὸς παραγωγικοῦ τομέως, εἴτε τῆς γεωργίας, εἴτε τῆς βιομηχανίας, εἴτε τοῦ τουρισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ μὲ τὴν πολιτικὴν σταθερότητα, μὲ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, μὲ τὴν δημοσιονομικὴν ἐξυγίανσιν, τὴν ὁποίαν ἐξησφάλισεν, ἐπέτυχεν εἰς τὸ νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ λαοῦ καὶ τῆς οἰκονομίας μας, τὸν σοβαρώτερον αὐτὸν παράγοντα, τὴν δημιουργίαν τοῦ καταλλήλου κλίματος διὰ τὸν σχεδιασμὸν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν οἱουδήποτε προγράμματος. Ἔπρεπε, ἐπίσης, διὰ νὰ γίνῃ προσπάθεια ἀναπτύξεως τῶν παραγωγικῶν κλάδων, νὰ προηγηθῇ ἐκτέλεσις ἔργων ὑποδομῆς, ὡς λέγομεν. Καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔδωσε τὰ ἱκανοποιητικώτερα ἀποτελέσματα, διότι καὶ εἰς τὰς συγκοινωνίας καὶ εἰς τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα ἐπετέλεσε τοιοῦτον ἔργον, εἰς τρόπον ὥστε δύναται βασίμως νὰ πιστεύῃ καὶ νὰ ἐλπίζῃ κανείς, ὅτι ὑπάρχει ἤδη ἡ δυνατότης ἐφαρμογῆς τοῦ οἱουδήποτε προγράμματος, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν τομέων αὐτῶν, τοὺς ὁποίους προανέφερον, τῆς γεωργίας, τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ τουρισμοῦ. Δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ ὁ τομεὺς τῆς βιομηχανίας καὶ ὁ τομεὺς τοῦ τουρισμοῦ. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς ὀλίγα τινά. Μὲ τὰς συγκοινωνίας, αἱ ὁποῖαι διασταυροῦνται, καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς Ἑλλάδος, μὲ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα γίνονται, δημιουργίας τῶν καταλλήλων χώρων διὰ τὴν ὑποδοχὴν τῶν τουριστῶν, ξενοδοχείων παντὸς εἴδους, τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον εἰς τὸν τομέα τοῦ τουρισμοῦ, εἶναι τεράστιον καὶ δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀπὸ κανένα. Ἄλλως τε ἐλέχθη ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀγορητάς, ὅτι ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων θὰ κριθῇ ἡ ἀξία τῶν ἔργων. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι φανερά. Ἀπὸ μίαν ἢ δύο ἑκατοντάδας τουριστῶν ποὺ εἴχομεν μέχρι πρό τινος, τὸ 1960, εἴχομεν τουρίστας εἰς ἀριθμὸν 350.000 καὶ ὑπολογίζεται εἰς τὸ τέλος τοῦ προγραμματισμοῦ, ὅτι οἱ τουρίσται θὰ ἀνέλθουν εἰς τὸν ἀριθμὸν τοῦ 1.000.000. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία εἶναι ἡ σημασία καὶ ἡ ἀξία τοῦ ἐπιτελεσθέντος αὐτοῦ ἔργου. Ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανίας δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὴν ἵδρυσιν βασικῶν βιομηχανιῶν διὰ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου μας, ὅπως εἶναι τοῦ ἀζώτου, τοῦ ἀλουμινίου...

§67Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Τὸ ἄζωτον ἀκόμη, κ. Ὑπουργέ.

§68Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Τοῦ ἀζώτου γίνεται. Ἡ ἀλουμίνα, τὰ τρία ἐργοστάσια σακχάρεως, τὸ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ἐργοστάσιον τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν ἔργων, ἀλλὰ ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ τὸν τόπον αὐτόν, καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπικαλῆται ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐπιτυχίαν, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐξησφάλισε, δι’ ὅλης τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, τὴν ὁποίαν σᾶς προανέφερον, ἄφθονον χρηματοδότησιν καὶ ἔκαμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ καλύψῃ καὶ τὸν ἄλλον παράγοντα, ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τοῦ ὁποίου ὑποφέρει ὁ τόπος αὐτός, τὴν τεχνικήν μας ἐπάρκειαν. Γνωρίζετε τὶ γίνεται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς στροφῆς τῆς παιδείας μας πρὸς τὴν τεχνικὴν καὶ τὴν ἐπαγγελματικὴν κατεύθυνσιν καὶ τὶ γίνεται μὲ τὴν ἵδρυσιν σχολῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργήσουν καὶ τεχνικοὺς καὶ τεχνίτας, δυναμένους νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτοῦ τοῦ σοβαροῦ κλάδου, ὡς εἶναι ἡ βιομηχανία. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τομέα τῆς γεωργίας εἴπομεν, ὅτι εἶναι πολὺ στενὸς καὶ περιωρισμένος ὁ παραγωγικός μας χῶρος. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὸν τομέα αὐτόν, θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι καὶ τὰ ὀλίγα ἐδάφη τὰ περιωρισμένα δὲν εἶναι γόνιμα ὅπως τὰ ἐδάφη ἄλλων χωρῶν. Πάσχουν ἀπὸ ἔλλειψιν ὡρισμένων ἀπαραιτήτων οὐσιῶν. Τὸ κλῖμα μας εἶναι ξηρὸν καὶ δὲν ἔχομεν κανονικὰς βροχοπτώσεις καὶ ἑπομένως θὰ πρέπει νὰ καλύψωμεν τὴν φυσικὴν αὐτὴν ἔλλειψιν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν παντὸς εἴδους ἔργων εἰς τρόπον, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν ὅλας τὰς ἐκτάσεις τὰς δυναμένας νὰ καλλιεργηθοῦν. Τὶ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν διὰ νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα αὐτό, τὸ ὁποῖον ὠρθοῦτο ἐνώπιον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας. Ἔπρεπε νὰ τεθοῦν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ παραγωγικοῦ μας κόσμου ὅλαι αἱ ἐκτάσεις αἱ δυνάμεναι νὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ἀποξηράνσεως, δι’ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων. Καὶ αὐτὸ ἐγένετο. Καὶ ἠκούσατε τοὺς ἀριθμοὺς προχθὲς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Εἰς τὸ διάστημα τῆς πενταετίας 1955–1960 115.000 στρέμματα περίπου ἀπεδόθησαν εἰς τὴν καλλιέργειαν, ἀπεστραγγίσθησαν, 700.000 στρέμματα, 800.000 στρέμματα ἐπροστατεύθησαν. Πολλαὶ ἑκατοντάδες χιλιάδων στρεμμάτων θὰ δοθοῦν πρὸς καλλιέργειαν μὲ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἔργων τῆς Κάρλας, τῆς Κατάρας καὶ τοῦ Ἕβρου καὶ ἄλλων περιοχῶν. Ἔπρεπε ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰς εἰς τὴν διάθεσίν μας καλλιεργησίμους ἐκτάσεις δι’ ἀρδεύσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τομέα αὐτὸν ἠκούσατε τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον, ἠκούσατε τὰ διατεθέντα ποσά. Δύο δισεκατομμύρια ἐδαπανήθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς πενταετίας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν προγράμματος ἐγγείων βελτιώσεων. Ἀλλὰ δὲν ἦσαν μόνον τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔλειπαν καὶ τὰ ὁποῖα μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἡ Κυβέρνησις ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν της. Ὑπῆρχαν καὶ τεχνικαὶ δυσκολίαι καὶ ψυχολογικοὶ παράγοντες, τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ κατανικήσωμεν διὰ νὰ στραφῶμεν πρὸς μίαν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν ἐπιβαλλομένην διὰ οἰκονομικοὺς λόγους. Μία παράδοσις τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου νὰ μὴ φύγῃ ἀπὸ τὴν μονοκαλλιέργειαν τοῦ σίτου, ἵστατο βαρὺ ἐμπόδιον. Ἐχρησιμοποιήσαμεν διὰ νὰ τὸ ὑπερπηδήσωμεν, παντὸς εἴδους μέσα καὶ προπαγάνδας, ἀλλὰ καὶ κίνητρα οἰκονομικά, διότι ἐφ’ ὅσον αἱ ἐκτάσεις θὰ ἀξιοποιοῦντο διὰ τῆς ἀρδεύσεως, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφεθοῦν νὰ καλλιεργοῦνται πάλιν μὲ τὰς πολὺ χαμηλὰς εἰς ἀπόδοσιν καλλιεργείας τοῦ σίτου. Προσεπαθήσαμεν δι’ ὅλων τῶν μέσων ψυχολογικῶν καὶ οἰκονομικῶν κινήτρων νὰ κατευθύνωμεν τὴν καλλιέργειαν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀξιοποιουμένων ἐκτάσεων πρὸς ἄλλας καλλιεργείας περισσότερον ἀποδοτικάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπασχολήσουν περισσοτέρας ἐργατικὰς χεῖρας, εἰς τρόπον, ὥστε καὶ τὸ τεράστιον θέμα τῆς ὑποαπασχολήσεως τῆς ὑπαίθρου νὰ λύσωμεν κατὰ ἕνα τρόπον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο πρόβλημα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος νὰ ἐπιτύχωμεν. Ἔλλειπεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ τὸ κατάλληλον ὄργανον μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα τῆς ἀξιοποιήσεως. Τὸ ἀνέφερα καὶ προχθὲς παρατηρῶν εἰς ἕνα σημεῖον τὸν ἀγορεύοντα κ. Πολυχρονίδην. Τὸ 1958 ἔγινεν ὁ νόμος 3881, διὰ τοῦ ὁποίου ἐλύθησαν τὰ θέματα τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ ἀναδιωργανώθησαν ὅλαι αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλαμβάνουν τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν ἔργων. Τὸ ἀποτέλεσμα ὅλης αὐτῆς τῆς προσπαθείας διὰ τὴν ἀξιοποίησιν ἐκτάσεων, τὰς ὁποίας εἴχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας ἦτο, ὅτι εἰς τὴν πενταετίαν 1955–1960 προσεθέσαμεν 1.000.000 στρέμματα ἀρδευομένων ἐκτάσεων εἰς τὰ 3.100.000, τὰ ὁποῖα προϋπῆρχον καὶ οὕτω σήμερον ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας 4.100.000 στρέμματα ἀρδεύσιμα. Προβλέπεται δέ ὅτι εἰς τὸ 1964 θὰ ἔχωμεν 6.400.000 στρέμματα, τὸ 1970 9.700.000 στρέμματα. Μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν δι’ ἀρδεύσεων ἐφηρμόσαμεν τὸ πρόγραμμα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν μὲ τὴν στροφὴν τοῦ κόσμου πρὸς τὰς καλλιεργείας τοῦ βάμβακος καὶ τῶν κτηνοτροφικῶν φυτῶν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐξήσεως τῆς κτηνοτροφίας, ἡ ὁποία ἔχει καὶ ὑψηλὸν εἰσόδημα καὶ δύναται νὰ ἀπασχολήσῃ περισσοτέρας ἐργατικὰς χεῖρας. Ἀριθμοὺς ἠκούσατε προχθὲς ἀπὸ ἀπόψεως προσπαθειῶν τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἀτομικὴν πλέον προσπάθειαν τοῦ καλλιεργητοῦ ἀφοῦ τοῦ ἐξησφαλίσαμεν τὰς ἀντικειμενικὰς αὐτὰς προϋποθέσεις καὶ τοῦ παρεδώσαμεν ἐκτάσεις δυναμένας νὰ ὑποβληθοῦν εἰς αὐτὰς τὰς καλλιεργείας. Εἶναι ἡ βραχυπρόθεσμος καὶ ἡ μεσοπρόθεσμος πίστις ἀσκουμένη διὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Τεράστιαι αἱ διαφοραὶ ἐν σχέσει μὲ τὸ 1955 καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὕψους βραχυπροθέσμων δανείων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μεσοπροθέσμων. Δύο δισεκατομμύρια 573 ἑκατομμύρια τὸ 1955 διὰ τὴν βραχυπρόθεσμον πίστιν, 4.510.000.000 τὸ 1960, 150 ἑκατομμύρια τὸ 1955 ἡ μεσοπρόθεσμος πίστις, 1.100.000.000 τὸ 1960 καὶ 1.300 ἑκατ. τὸ 1961. Θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ 1960 εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του ὁ παραγωγικὸς κόσμος 400 ἑκατομμ. χαμηλοτόκων δανείων μὲ ἐξόφλησιν ὀκταετῆ. Προβλέπεται δὲ εἰς τὸ 1961, ὅτι θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του 500 ἑκατομμύρια. Ἐνισχύομεν τὴν πολὺ ὄψιμον καὶ τὴν πρώϊμον παραγωγὴν ὀπωροκηπευτικῶν, ὅπου ὑπάρχουν αἱ κλιματικαὶ συνθῆκαι κατάλληλοι καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐφροντίσαμεν νὰ λάβωμεν μέτρα ὀργανώσεως, ὥστε νὰ πειθαναγκάσωμεν τὸν κόσμον νὰ στραφῇ πρὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἀρεστὰ εἰς τὸν κόσμον πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπευθυνόμεθα, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κόσμος τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι τὰ εἴδη αὐτὰ εἶναι ἐξαγώγιμα καὶ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ προσέξωμεν, διότι ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἑλληνικὸν γοῦστο, ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ γενικώτερον συμφέρον, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ μεταβληθῇ. Γίνεται δὲ ἡ ὀργάνωσις βάσει τοῦ ψηφισθέντος νόμου 4035)59 κατὰ τοιοῦτον ἐπιτυχῆ τρόπον, ὥστε πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὕστερα ἀπὸ ὀλίγα χρόνια τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ἀποδώσουν τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ βοηθηθῇ ἡ ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου μας, ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος τοῦ καλλιεργητοῦ καὶ μεγαλυτέρα ἀπασχόλησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν στροφὴν ἀπὸ τὴν μονοκαλλιέργειαν τοῦ σίτου πρὸς τὴν καλλιέργειαν τοῦ βάμβακος, τὴν ὁποίαν συνεστήσαμεν καὶ τὴν ὁποίαν παρακολουθοῦμεν καὶ πρὸς τὴν καλλιέργειαν κτηνοτροφικῶν φυτῶν ἐπὶ τῷ σκοπῷ μετουσιώσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν εἰς κρέας, ἐλάβομεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἀπαραίτητα μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα δυνάμεθα καὶ ὡς ἐκ τῶν μέχρι σήμερον ἀποτελεσμάτων νὰ πιστεύωμεν, ὅτι θὰ ἔχουν τὰ ἀναμενόμενα τελικῶς ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Κατὰ τὸ 1960 ἐμειώθη ἡ καλλιεργουμένη διὰ σίτου ἔκτασις κατὰ 400.000 στρέμματα καὶ ηὐξήθη ἡ καλλιέργεια τῶν κτηνοτροφικῶν φυτῶν κατὰ 450.000 στρέμματα, ἡ δὲ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος κατὰ 350.000 στρέμματα. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δέον νὰ θεωρηθοῦν ἱκανοποιητικοὶ ἂν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς εἰδικὰς συνθήκας, ἀλλὰ καὶ ψυχολογικὰς συνθήκας, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐπολεμήσαμεν, διὰ νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν κόσμον αὐτὸν νὰ στραφῇ πρὸς πλέον ἀποδοτικὰς καλλιεργείας. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν καὶ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ γνωρίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέθεσε 200.000.000 δι’ ἐπιδοτήσεις, καλεῖται δὲ καὶ διὰ τὸ 1961, νὰ δώσῃ ἐπίσης ἄλλας ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων, ὥστε σιγὰ–σιγὰ νὰ μεταβῶμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον, ὅπως ἐτόνισε κατ’ ἐπανάληψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐνῷ θὰ ἔχωμεν ἐπιτύχει καὶ μείωσιν τῶν σιτοκαλλιεργουμένων ἐκτάσεων καὶ τὴν παράδοσιν αὐτῶν εἰς ἄλλας καλλιεργείας περισσότερον ἀποδοτικάς, δὲν θὰ παύσωμεν νὰ ἔχωμεν τὴν σιτάρκειαν τὴν ὁποίαν ἐπέτυχεν ὁ παραγωγικός μας κόσμος δι’ ἀγώνων καὶ μόχθων. Διότι ἰδιαιτέρα προσπάθεια γίνεται διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν καλλιτέραν στρεμματικὴν ἀπόδοσιν, ἡ ὁποία ἐπιτυχία ἐπιδιώκεται διὰ τῆς χρήσεως καὶ τῶν λιπασμάτων, τῶν ἀπαραιτήτων κατὰ εἶδος καὶ κατὰ δόσιν, καὶ διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως ὅλων τῶν μηχανικῶν μέσων μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ προωθηθῇ ἡ ηὐξημένη ἀπόδοσις τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου. Εἰς τὴν κτηνοτροφίαν μας εἶναι πολὺ ἱκανοποιητικώτερα τὰ ἀποτελέσματα, διότι γνωρίζετε, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ἀπωλέσθη ἕνα τεράστιον ζωϊκὸν κεφάλαιον. Ἐφθάσαμεν ἀπὸ ἀπόψεως ζωϊκοῦ κεφαλαίου εἰς ἀριθμοὺς δημιουργοῦντας προβλήματα τεράστια, δηλαδή, ἐμειώθη τὸ ζωϊκόν μας κεφάλαιον καὶ κάτω τοῦ ἡμίσεος. Μέχρι τοῦ 1945 τὸ ζωϊκόν μας κεφάλαιον δὲν εἶχε φθάσει κἂν τὰ προπολεμικὰ ὅρια. Ἀπὸ τὸ 1955 μέχρι σήμερον κατωρθώσαμεν νὰ αὐξήσωμεν τὸ ζωϊκόν μας κεφάλαιον κατὰ 6,26%, ἀλλ’ ἐπετύχομεν νὰ αὐξήσωμεν τὴν ἀξίαν τῆς κτηνοτροφικῆς μας παραγωγῆς κατὰ 26,74% καὶ τοῦτο ὀφείλεται, διότι κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἐδόθη προσοχή, ὄχι μόνον αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ζωϊκοῦ μας κεφαλαίου. Τὴν βελτίωσιν τοῦ ζωϊκοῦ μας κεφαλαίου τὴν ἐπετύχομεν διὰ τῆς καλλιτέρας διατροφῆς τῶν ζώων καὶ τὴν ἐπιδιώκομεν, ἐπίσης, δι’ αὐξήσεως καὶ ἐντάσεως αὐτῆς τῆς προσπαθείας. Ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν θέτει εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ζωϊκοῦ μας κεφαλαίου ἄφθονον καὶ ἐκλεκτὴν ζωοτροφήν. Εἰδικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμοζόμενον ἀπὸ τοῦ 1956 μᾶς παρέχει ζωοτροφὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς ὕψος 80.000 τόννων ἐτησίως, μᾶς ἐξασφαλίζει ἐπίσης, τὴν καλὴν διατροφὴν τοῦ ζωϊκοῦ μας κεφαλαίου. Εἰς τὸν ὑπὸ ψήφισιν νόμον περὶ κτηνοτροφίας λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν φυσικῶν βοσκῶν, καὶ πιστεύομεν, ὅτι αἱ βελτιώσεις τῶν βοσκοτόπων ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν, μὲ τὴν ἀκολουθουμένην, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑφίσταται ἀνάγκη, προμήθειαν ζωοτροφῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἡ ὁποία προμήθεια γίνεται ἀτελῶς, καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὲ τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς ἐργοστασίου συνθέτων ζωοτροφῶν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν προγραμματίσει ἀπὸ πέρυσιν, αἱ δὲ σύνθετοι ζωοτροφαὶ εἶναι ἕνα συμπλήρωμα διὰ τὴν διατροφὴν τοῦ ζωϊκοῦ μας κεφαλαίου, θὰ ἔχωμεν ὅλας τὰς ὑγιεῖς προϋποθέσεις διὰ νὰ βελτιώσωμεν σημαντικῶς τὸ ζωϊκόν μας κεφάλαιον, ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως. Δὲν περιοριζόμεθα εἰς αὐτὰ καὶ μόνον, ἀλλ’ ἐπιδιώκομεν τὴν βελτίωσιν τοῦ ζωϊκοῦ μας κεφαλαίου ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως διὰ βελτιωμένων ζώων παραγωγικῶν. Καὶ ἐπιδιώκομεν τὴν προσπάθειαν αὐτὴν καὶ διὰ τῆς σπερματεγχύσεως τῆς τεχνικῆς καὶ διὰ τῶν φυσικῶν ἐπιβάσεων διὰ τὰς ὁποίας χρησιμοποιοῦμεν ἐκλεκτὰ ἄρρενα ζῶα διὰ τὰ ὁποῖα κάμνομεν ἐπιδότησιν διὰ τὴν διατήρησίν των. Ἐπίσης, εἰσάγομεν, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπαρκεῖς αἱ πηγαὶ αὐταὶ καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐκλεκτὰ παραγωγικὰ ζῶα, ὅπως οἱ ἀγελάδες Σβὶτς Ὁλλανδίας καὶ Δανίας. Τὸ ζῶον θέλει καλὴν συντήρησιν. Γνωρίζετε, ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἐνισχύομεν τὸν κτηνοπαραγωγὸν διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν κατάλληλον σταῦλον. Ἐπιδιώκομεν τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν τῆς κτηνιατρικῆς περιθάλψεως, προσελάβομεν πέρυσιν, ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, 50 κτηνιάτρους καὶ πρόκειται νὰ προσληφθοῦν ἄλλοι 100. Ἔχει ἐγκριθῆ ἡ πίστωσις, ἐντὸς δὲ τοῦ 1960 –1961, πιστεύομεν, ὅτι θὰ προσληφθοῦν ἕτεροι 60 καὶ διὰ τῆς προσλήψεως ὅλου αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ θὰ καλύψωμεν ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ τομέως αὑτοῦ τῆς κτηνοτροφικῆς περιθάλψεως. Διότι πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι μέχρι τοῦ 1955 εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του ὁ κτηνοτροφικὸς κόσμος 17 μόνον ἀγροτικὰ κτηνιατρεῖα καὶ ἐντὸς τῆς 5ετίας αὐτῆς ἔχει 67 ἀποπερατωθέντα καὶ δυνάμενα νὰ λειτουργήσουν, θὰ ἔχῃ δὲ ἐντὸς τοῦ 1961 ἕτερα 60, τὰ ὁποῖα ἔχουν προγραμματισθῆ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχει τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν. Διὰ τὴν καλλιτέραν ἀξιοποίησιν τοῦ κρέατος καὶ τῶν προϊόντων του, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμπορίαν του, γνωρίζετε, ἔχει ἀποφασισθῆ ἡ ἵδρυσις σφαγείων ἐν συνδυασμῷ μὲ ἀγορὰς κρέατος εἰς τὰς Ἀθήνας, Θεσσαλονίκην, Λάρισαν, Ἰωάννινα, δηλαδή, τὰ σπουδαιότερα κέντρα παραγωγῆς. Ἡ ὕπαρξις σφαγείων, ἀλλὰ καὶ κρεαταγορῶν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμίσουν τὸ θέμα τῆς ἐμπορίας τοῦ κρέατος καὶ τῶν προϊόντων του.

§69Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ κρεάτων.

§70Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς αὐτό. Δὲν παρελείψαμεν νὰ λάβωμεν μέτρα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐπεξεργασίας ζωοκομικῶν προϊόντων μὲ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανιῶν γάλακτος καὶ τὴν ἵδρυσιν τυροκομείων εἰς ὅλην τὴν ὕπαιθρον Ἑλλάδα, ἰδίᾳ δὲ τὴν ὀρεινήν. Ἡ ὀργάνωσις τῆς ἐπεξεργασίας τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων παραγόντων, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καλλιτέρου εἰσοδήματος εἰς τὸν κτηνοτρόφον καὶ διὰ τὴν προώθησιν τῆς κτηνοτροφίας τῆς Χώρας. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, προωθεῖ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανιῶν γάλακτος, τυροκομείων, σφαγείων, βιομηχανιῶν ἐπεξεργασίας ὑπολειμμάτων σφαγείων, ἁλιείας κλπ. Ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐντεῦθεν ἐκτελοῦνται καὶ ἔχουν προγραμματισθῆ τὰ κάτωθι ἔργα: Τὰ ἐργοστάσια γάλακτος (συμπυκνώσεως, τυροκομήσεως, παστεριώσεως), Λαμίας (ὑπὸ ἀποπεράτωσιν) καὶ Τρικάλων. Ὑπὸ ἐκτέλεσιν προγράμματος 1959 καὶ 1960 τὰ ἐργοστάσια γάλακτος Δράμας, Πατρῶν καὶ Λαρίσης, τὸ Γαλακτοκομεῖον–Τυροκομεῖον Σύρου (ὑπὸ ἀποπεράτωσιν), τὰ τυροκομεῖα Κωπαΐδος, τὸ τμῆμα τυροκομήσεως τοῦ ἐργοστασίου γάλακτος «ΑΓΝΟ» Θεσσαλονίκης (ὑπὸ ἀποπεράτωσιν), τὸ τυροκομεῖον Σερρῶν, Ἑρμιόνης, Ἀττικῆς, Ἄργους, Ἕβρου καὶ Μεσολογγίου. Ἐξετελέσθησαν ἢ εἶναι ὑπὸ ἐκτέλεσιν 20 μικρὰ συνεταιρικὰ τυροκομεῖα τοῦ προγράμματος 1959 καὶ 46 τοιαῦτα τοῦ 1960. Ἅπαντα τὰ ἔργα ταῦτα ἐπιδοτοῦνται κατὰ 30% τῆς ἀξίας των ὑπὸ τοῦ Κράτους. Διὰ τοιαύτας ἐπιδοτήσεις διετέθησαν διὰ μὲν ἐργοστάσια γάλακτος προγράμματος 1957)58 4.000.000 δραχμ. καὶ διὰ ἐκτελεσθέντα ἢ ὑπὸ ἐκτέλεσιν τοιαῦτα προγράμματος 1959)60, 9.390.000 δραχμ., διὰ δὲ μικρὰ τυροκομεῖα προγράμματος 1959 1.800.000 δραχμ. καὶ προγράμματος 1960 2.700.000 δραχ. Ἐπίσης, σημαντικὸς εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱδρυομένων κατ’ ἔτος προτύπων ἰδιωτικῶν τυροκομείων. Πρέπει, ὁμολογουμένως, διὰ τὴν ἱκανοποιητικὴν διάθεσιν καὶ τὴν πλήρη ἀπορρόφησιν τῶν προϊόντων, νὰ λαμβάνωνται μέτρα προστασίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ κτηνοτροφικὰ καὶ ζωοκομικὰ προϊόντα, ἐλήφθησαν σοβαρὰ δασμολογικὰ μέτρα προστασίας. Μὲ τὸ νέον δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη πέρυσιν, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἐλήφθησαν μέτρα κατὰ τὰ ὁποῖα αὐξάνεται ὁ δασμὸς τῶν εἰσαγομένων ζώντων βοειδῶν καὶ αἰγοπροβάτων διὰ σφαγὴν ἀπὸ 3–7% εἰς 15% ἐπὶ τῆς ἀξίας. Ὁ δασμὸς ἐπὶ τῶν νωπῶν κρεάτων ἀπὸ 17% εἰς 25 καὶ ἐπὶ τῶν κατεψυγμένων ἀπὸ 10–15% εἰς 20%, ἐπὶ νωπῶν ἢ κατεψυγμένων χοίρων εἰς 25% καὶ πουλερικῶν εἰς 30%. Τῶν τυρῶν φέτας ἀπὸ 1,20 κατὰ χ)μον εἰς 3 δρχ. —σκληρῶν ἀπὸ 1,20 εἰς 6, τῶν ὠῶν εἰς 31%. Δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν μέτρων, δύναται νὰ ὑποστηρίζεται καὶ αὐτὸ εἶναι φανερὸν ἀπὸ τὴν ἱκανοποίησιν τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ κτηνοτρόφοι, ὅτι ἐδημιουργήθησαν ὅλαι αἱ κατάλληλοι προϋποθέσεις, ὄχι μόνον διὰ τὴν ηὐξημένην παραγωγὴν τυροκομικῶν καὶ ζωοκομικῶν προϊόντων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν πλήρη καὶ ἱκανοποιητικὴν ἀπορόφησιν αὐτῶν ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν παραγωγῶν.

§71Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Αἱ εἰσαγωγαί, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἐμειώθησαν κατὰ τὸ 1960.

§72Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Αἱ εἰσαγωγαί, δὲν ἐμειώθησαν διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι ὅσον ἀφορᾷ τὸ κρέας, ἐπειδὴ ἔχομεν ἕνα εὐρὺ καταναλωτικὸν κοινὸν καὶ τὰ διαθέσιμα ἔστω καὶ ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτήν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καλύψουν τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κρέατα, εἰδικῶς τὰ βόεια καὶ τῶν αἰγοπροβάτων, τὸ δασμολόγιον τὸ ηὐξημένον θὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τὴν 1ην Ἰανουαρίου τοῦ 1962. Ἀλλὰ πάντως, λαμβάνεται πρόνοια, ὥστε κατὰ τὰς κρισίμους περιόδους, εἴτε τῶν Χριστουγέννων, εἴτε τὸ Πάσχα, ὁπότε δίδεται ἡ εὐκαιρία διαθέσεως εἰς ἱκανοποιητικὰς τιμὰς τοῦ ἰδικοῦ μας κρέατος, νὰ μὴ εἰσάγωνται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κρέατα εἰς ποσότητας τοιαύτας, δυναμένας νὰ δημιουργήσουν προβλήματα εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Ἀλλά, καὶ διὰ τὰ ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα, δὲν παρέλειψεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν διάθεσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐμπορίαν καὶ προστασίαν αὐτῶν. Διὰ τῆς προστασίας τῆς σιτοσυγκεντρώσεως, παρ’ ὅλον, ὅτι γίνεται μία προσπάθεια μειώσεως τῆς ἀξίας τοῦ μέτρου, καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν ἐγένετο ἡ ἀπόπειρα, ἐξακολουθοῦμεν νὰ προστατεύωμεν τὸν σιτοπαραγωγὸν ἐπαρκῶς δίδοντες εἰς αὐτόν, ἰδίᾳ τὸν μικρὸν παραγωγόν, προνομιακὰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν μίαν ἐπιβάρυνσιν σοβαρὰν διὰ τὸ κοινωνικὸν σύνολον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμόν μας, πολλὰς φοράς. Θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν προστασίαν αὐτὴν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν κατὰ ἕνα τρόπον, ἀνώδυνον, νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ τὴν κατάστασιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν προσπαθοῦμεν νὰ μεταβάλωμεν, τῆς σιτοκαλλιεργείας εἰς τὴν πλήρη ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν μὲ σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκομεν καὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερον προηγουμένως, χωρὶς νὰ παύσωμεν νὰ ἔχωμεν τὴν σιτάρκειαν. Δὲν παρελείψαμεν νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἄλλων ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων μας. Διὰ τὴν συσκευασίαν τῶν ὀπωρῶν κατὰ τὴν περίοδον ταύτην ἱδρύθησαν 4 Κέντρα διαλογῆς, εἰς τὸ Ξυλόκαστρον, τὴν Σπάρτην, τὸ Αἴγιον καὶ τὴν Ἄρταν, καθὼς καὶ 3 Κέντρα διαλογῆς ἐπιτραπεζίων σταφυλῶν εἰς τὰς Ἄρχανας, τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τοὺς Πεζοὺς Κρήτης. Εἰς τὰ Χανιὰ ἱδρύθη ἕνα συγχρονισμένον ἐργοστάσιον παραγωγῆς χυμῶν ἑσπεριδοειδῶν, ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὁποίου ἱδρύθησαν καὶ ἄλλα παρὰ ἰδιωτῶν καὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν εἰς Σπάρτην, Αἴγιον, Ἄρταν καὶ ἄλλας πόλεις. Οὕτω σήμερον ἀξιοποιοῦνται σημαντικαὶ ποσότητες ἑσπεριδοειδῶν καὶ παρασκευάζονται ἐτησίως μεγάλαι ποσότητες χυμῶν, τόσον διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ὅσον καὶ πρὸς ἐξαγωγήν, διὰ τὴν ὁποίαν αἱ προοπτικαὶ εἶναι λίαν εὐοίωνοι. Εἰς Λαγκαδᾶ καὶ τὴν Νῆσον Κῶ ἱδρύθησαν ἐργοστάσια τοματοπολτοῦ, εἰς τὸ Ἡράκλειον ἐργοστάσιον Σουλτανίνας καὶ εἰς τὸ Αἴγιον ἐργοστάσιον ἀποπρασινισμοῦ τοῦ λεμονίου. Ἤδη δέ, εὑρίσκονται ὑπὸ κατασκευὴν ἕνα ξηραντήριον ἐρυθροῦ πεπέρεως εἰς Ἀλμωπίαν, ἕνα Κέντρον διαλογῆς καὶ συσκευασίας ὀπωρῶν εἰς τὴν Σκύδραν, ἀνὰ ἕνα ψυγεῖον εἰς τὴν Σκύδραν καὶ τὴν Νάουσαν, ἕνα κέντρον διαλογῆς καὶ συσκευασίας ὀπωρῶν εἰς τὴν Νάουσαν, ἓν ἐργοστάσιον χυμῶν καὶ πούλπας ροδακίνων εἰς Νάουσαν, ἓν ἐργοστάσιον χυμῶν ἑσπεριδοειδῶν εἰς Ἄρταν, ἕνα κυτιοποιεῖον κονσερβῶν εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἡ Μεγάλη Λαχαναγορὰ τῶν Ἀθηνῶν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ διευκολυνθῇ ἡ ἀξιοποίησις τῶν προϊόντων τῆς ὑπαίθρου. Μελετᾶται δὲ ἡ κατασκευὴ ὁμοίας λαχαναγορᾶς καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Μεγάλη προσπάθεια κατεβλήθη καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν καὶ τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ τῶν ἐν λειτουργίᾳ ἐλαιουργείων πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ παραγομένου ἐλαιολάδου. Διὰ τὴν ἀποθήκευσιν τῶν σιτηρῶν ἱδρύθησαν ἀπὸ τοῦ 1955 μέχρι σήμερον 101 ἀποθῆκαι χωρητικότητος 95.000 τόννων, ἕτεραι 42 σιταποθῆκαι χωρητικότητος 30.000 τόννων θὰ περατωθῶσι πρὸ τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1960. Διὰ τὸ 1960 ἐπρογραμματίσθη ἡ κατασκευὴ 127 ἀποθηκῶν χωρητικότητος 100.000 τόννων. Παραλλήλως, μελετᾶται καὶ ἡ ὀργάνωσις τῶν μέσων μεταφορᾶς, ἰδίως τῶν φθαρτῶν γεωργικῶν προϊόντων, κυρίως εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν διὰ τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν καταλλήλων μεταφορικῶν μέσων. Ἰδιαιτέρα σημασία ἀποδίδεται εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ψυκτικῆς ἁλύσεως διὰ τῆς προμηθείας αὐτοκινήτων καὶ βαγονίων ψυγείων καὶ κατασκευῆς ψυκτικῶν χώρων. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἀπεφασίσθη ἡ προμήθεια 400 βαγονίων ψυγείων. Γίνεται μία προσπάθεια, ὅπως γνωρίζετε, ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τῶν διεθνῶν, διευρύνσεως τῶν ἀγορῶν μας καὶ ἐξευρέσεως νέων ἀγορῶν. Δὲν διστάζει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνταλλάσῃ προϊόντα καὶ μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, παρὰ τὰ ἀντιθέτως λεγόμενα καὶ ὑποστηριζόμενα ἐνίοτε. Καὶ τοῦτο ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν τεραστίαν διαφορὰν τῶν ἀριθμῶν ἀπὸ ἀπόψεως ἑκατομμυρίων, ἐν σχέσει μὲ τὸ ἔτος 1955. Ἐνισχύομεν διὰ τὰς συγκεντρώσεις ἄλλων προϊόντων τοῦ βάμβακος, ὀρύζης, κριθῆς τοὺς συνεταιρισμοὺς τοὺς ἀγροτικούς. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐπιβάλλεται διὰ τὴν ἄσκησιν πολιτικῆς ἐμπορίας ἑνὸς προϊόντος, ἡ χρηματοδότησις τῆς οἱασδήποτε συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως καὶ νὰ ἔχῃ ἀρνηθῆ ἡ Α.Τ.Ε. κατόπιν τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς προστασίας τῶν παραγωγῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν βελτίωσιν εἰς τὸ θέμα τῆς ἐμπορίας, πρέπει νὰ ἀσκηθῇ πρὸς τὸν παραγωγικὸν κόσμον καὶ ἡ κατάλληλος προπαγάνδα καὶ διαφώτισις ἀπὸ ὅλους ἡμᾶς. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, κ. Τσιριμῶκος, Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, εὗρεν ὡρισμένα παραδείγματα διὰ νὰ βγάλῃ αὐθαίρετα συμπεράσματα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπεμβαίνει εἰς τοὺς Συνεταιρισμούς, προσπαθοῦσα νὰ κάμῃ αὐτοὺς κομματικά της ὄργανα. Γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ ἐπεμβάσεις δὲν γίνονται εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Πολιτεία ἀπὸ ὑποχρέωσιν ἀμύνης ἔναντι ἐθνικῶν κινδύνων, λαμβάνει μέτρα, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὴν παράταξίν σας, ὡς ἀντιδημοκρατικά. Δὲν ἐπιδιώκει, ὅμως, οὔτε ἐπεδίωξεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταστήσῃ τοὺς Συνεταιρισμοὺς ὄργανα τῆς πολιτικῆς της καὶ ἰδικά της ὄργανα. Τὸ γνωρίζετε αὐτό.

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Δ.Α.). Ὅταν διώκῃ τοὺς ἀντιπάλους της;

§74Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ἐσεῖς πρὸ παντός, οἱ ὁποῖοι ἀναμιγνύεσθε μὲ τὰς ὀργανώσεις αὐτάς, γνωρίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ξένη πρὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν πολιτικήν.

§75Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ.......

§76Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ἀδικεῖτε καταφώρως τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἀδικεῖτε καὶ τὴν νοημοσύνην σας, διότι γνωρίζετε τὰ πράγματα, ἀλλὰ κάμετε προπαγάνδαν. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος, ὄχι μόνον νὰ ἀνερχώμεθα εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ διὰ νὰ κάμωμεν ἀνεπιτρέπτους συγκρίσεις καὶ νὰ συνάγωμεν αὐθαίρετα συμπεράσματα, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸν παραγωγὸν καὶ τὸν ἀγαποῦμεν καὶ δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὰ αἰσθήματα ὅλων σας διὰ τὸν παραγωγόν, ὀφείλομεν νὰ τοῦ λέγωμεν ποίας ὑποχρεώσεις ἔχει ἀπέναντι τοῦ προϊόντος του. Διότι δὲν εἶναι θέμα Κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἡ ἄσκησις τῆς ἐμπορίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἀλλὰ θέμα ὀργανώσεως τοῦ ἰδίου. Ἀπευθυνθῆτε, λοιπόν, πρὸς τὸν κόσμον αὐτὸν καὶ ἀντὶ νὰ τὸν παραπλανᾶτε μὲ τὰ ὡρισμένα παραδείγματα παύσεως ὡρισμένων διοικητικῶν συμβούλων, καθοδηγήσατέ τον εἰς τὸ ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ὀργανωθῇ εἰς συνεταιρισμοὺς καὶ ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ δὲν πρέπει νὰ περιορίζωνται εἰς τὸν πιστωτικὸν μόνον ρόλον, ἀλλὰ νὰ γίνουν παράγοντες οἰκονομικοὶ καὶ κοινωνικοὶ διὰ νὰ πληρωθῇ καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ συνεταιρισμοῦ καὶ νὰ ὑπάρξῃ οὕτω ἐπιτυχὴς αὐτοάμυνα τοῦ παραγωγοῦ εἰς τὸν πόλεμον ποὺ γίνεται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων εἰς ἱκανοποιητικὰς τιμάς. Κατηγορήθημεν διὰ τὴν ἔλλειψιν περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ. Ὅλοι, ὅμως, οἱ ἀγρόται, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀνακινήσας προσφάτως τὸ θέμα διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἶναι σύμφωνοι, ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ὁ ἐθνικὸς, γενικὸς προγραμματισμός. Καὶ ὁ ἐθνικὸς προγραμματισμὸς ἔγινε καὶ ἐκτελεῖται ἐπιτυχῶς. Ἀλλὰ δὲν ὑστερήσαμεν —ἐκάμαμεν τὸ καθῆκον μας ἔναντι τοῦ τόπου αὐτοῦ— καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτελέσεως περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαραίτητος εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ὑπὸ εἰδικὰς συνθήκας καὶ εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ προωθηθῇ ἡ αὔξησις τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως διὰ νὰ μειωθῇ ἡ διαφορὰ ἔναντι ἄλλων περισσότερον ἀνεπτυγμένων περιοχῶν. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ὁ λεγόμενος τοπικὸς προγραμματισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἐπιστράτευσις ὅλων τῶν ὑλικῶν καὶ ἀνθρωπίνων δυνάμεων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν εἰδικῶν συνθηκῶν ὑφισταμένων εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς, νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν αὔξησιν καὶ τοῦ οἰκογενειακοῦ εἰσοδήματος καὶ τὴν λύσιν κατὰ ἕνα τρόπον τοῦ θέματος τῆς ὑποαπασχολήσεως. Διὰ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν δὲν εἶναι μόνον τὸ 5ετὲς πρόγραμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ὁ κ. Στεφανόπουλος τῆς δημιουργίας πόλων ἕλξεως, αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν στοιχείων, ἔχει σχεδιασθῆ καὶ γίνεται καὶ ἡ ἐκτέλεσις ἔν τινι μέτρῳ εἰς τὴν Ἤπειρον, γίνεται, ἐπίσης, ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν στοιχείων καὶ ἡ μελέτη αὐτῶν διὰ τὴν Δυτικὴν Πελοπόννησον. Καὶ οἱ προγραμματισμοὶ αὐτοὶ ἐνισχύονται ἀπὸ ξένους εἰδικούς. Ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν προετοιμασίαν ποὺ γίνεται διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς εἰδικοῦ προγραμματισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Β. Ἑλλάδα. Ἔχομεν προχωρήσει, ὅμως, κατὰ τρόπον ταχὺ καὶ ἐπιτυχῆ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔγινε, δυστυχῶς, ἀντιληπτὸς ἀπὸ ὅσους ἠσχολήθησαν μὲ τὸ θέμα καὶ εἰς τὸν τοπικὸν προγραμματισμόν. Διεπιστώθη καὶ γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι αἱ περισσότερον καθυστερημέναι περιοχαὶ εἰς τὸν τόπον μας εἶναι αἱ περιοχαὶ τῆς ὀρεινῆς Ἑλλάδος καὶ αἱ νησιωτικαὶ περιοχαί. Εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς ἀπὸ τοῦ 1960 ἐκτυλίσσεται, ἀναπτύσσεται καὶ ἐφαρμόζεται εἰδικὸν πρόγραμμα ἀναπτύξεως ὀρεινῆς οἰκονομίας καὶ νησιωτικῆς οἰκονομίας ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ἀσκουμένην ἐπὶ τῶν δασῶν μας καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὅπως ἠθέλησε νὰ τὴν χαρακτηρίσῃ διὰ τῆς προχθεσινῆς του ἀγορεύσεως ὁ κ. Ἠλιοῦ, πολιτικὴ ὑπὲρ τῶν ἐργολάβων, ὑπὲρ τῶν ἐμπόρων, ὑπὲρ τοῦ ΟΔΕΠ ἢ ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Εἶναι πολιτικὴ ἀσκουμένη μὲ προσοχὴν, μὲ στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν τοὺς ἐπιδιωκομένους σκοπούς, τὴν αὔξησιν τοῦ οἰκογενειακοῦ εἰσοδήματος καὶ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον κόσμον, τὸν περισσότερον ὑποαπασχολούμενον, δημιουργεῖται ὅλον αὐτὸ τὸ κῦμα, ὡς ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοὺς ἀγορητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τῆς ἀστυφιλίας καὶ τῆς μεταναστεύσεως. Ἀσκοῦμεν δασικὴν πολιτικὴν ὑπὲρ τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ, διότι ὡς θὰ γνωρίζετε τὸ 63% τῶν Ἑλληνικῶν δασῶν ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος καὶ τὰ ὑπόλοιπα εἶναι ἰδιοκτησία, εἴτε τῶν Κοινοτήτων, εἴτε τῶν Μονῶν, εἴτε τῶν ἰδιωτῶν. Ἔχει, λοιπόν, τὸ Κράτος τὴν εὐχέρειαν ἀσκήσεως πολιτικῆς ἐπὶ τῶν Δημοσ. Δασῶν. Καὶ τὴν ἀσκεῖ, πρῶτον, διὰ τῶν Δασαρχείων Προτύπου Δασοκομίας. Ἐνεργεῖται ἐκεῖ ὑλοτομία καὶ ἐκτελοῦνται ἔργα μεγάλης σημασίας καὶ οἰκονομικῆς καὶ πολιτιστικῆς δι’ αὐτεπιστασίας τῶν ὀργάνων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὅλας τὰς ἐργασίας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τὰς ἐκτελοῦν οἱ δασολόγοι διὰ τῶν συνεταιρισμῶν ἐργασίας καὶ οὐδεὶς ἐργολάβος καὶ οὐδεὶς ἔμπορος εἰσέρχεται πλέον ἀπὸ τοῦ 1956 εἰς τὰ δημόσια δάση. Οἱ ἐργάται λαμβάνουν ὅλα τὰ ἡμερομίσθια καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς ἐργασίας τῶν δασοεργατῶν παραδίδεται καὶ ἡ ἕτοιμος πλέον ξυλεία, ἡ χρήσιμος καὶ τὰ καυσόξυλα, τὰ ὁποῖα μεταφέρονται εἰς τὸν δρόμον εἰς μίαν τιμὴν 15–20% κάτω τῆς τιμῆς τῆς ἐπιτυγχανομένης διὰ δημοπρασίας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν ὅλαι αἱ ποιότητες ἀπὸ τοὺς συνεταιρισμούς. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διαθέτει τὰ ὑπόλοιπα διὰ δημοπρασίας. Εἰς οἱανδήποτε, ὅμως, στιγμὴν προσέλθῃ ὁ συνεταιρισμὸς καὶ δηλώσῃ, ὅτι θέλει νὰ πάρῃ αὐτὴν τὴν ποσότητα, θὰ τὴν πάρῃ μὲ μειωμένην τιμήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δάση εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει πρότυπος δασοπονία, ἐκεῖ, ἄνευ δημοπρασίας, ὅλαι αἱ ποσότητες ξυλείας χορηγοῦνται εἰς τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ οὐδεὶς ἔμπορος καὶ ἐργολάβος εἰσέρχεται καὶ εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν τῶν δημοσίων δασῶν, τὸ δὲ μίσθωμα ἄνευ δημοπρασίας καθορίζεται εἰς ὕψος κατὰ 200 δραχμὰς ὀλιγώτερον περίπου τὸ κυβικὸν ἀπὸ τὴν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν πωλοῦνται ἐλευθέρως καὶ διὰ δημοπρασίας τὰ ξύλα. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλῶς οἰκονομικὴ πολιτική, ἀλλὰ καὶ κοινωνικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν συνεχῶς ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ κόσμου καὶ τὴν ἐπιτυγχάνει, διότι παντὸς εἴδους ἐργασία γίνεται ἐκεῖ: διάνοιξις δρόμων, ἀναδασώσεις, διὰ τῶν ἡμερομισθίων τῶν ὁποίων ἐπιτυγχάνεται ἡ αὔξησις σημαντικῶς τοῦ οἰκογενειακοῦ εἰσοδήματος. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὴν ὀρεινὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν ὁποίαν γίνεται αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἐργασία, εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δημοσίων δασῶν ὑπάρχουν 500.000 ἄτομα, ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ 50.000 οἰκογένειαι ἔχουν βελτιώσει τὸ οἰκογενειακόν τους εἰσόδημα κατὰ μέσον ὅρον ἀπὸ 3.500–11.000.

§77Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶπε προχθές, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν ἀνέρχεται εἰς 500.000 ἄτομα, σεῖς τώρα λέγετε εἰς 500.000 οἰκογένειες. Ἔρχεσθε εἰς μίαν ἀντίφασιν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§78Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Εἰς τὴν ὀρεινήν, ἡμιορεινὴν καὶ νησιωτικὴν Ἑλλάδα, κ. συνάδελφοι, ἐφαρμόζεται πέραν αὐτῶν τῶν ἐργασιῶν ποὺ γίνονται ἀποκλειστικὰ εἰς τὰ δάση καὶ μὲ τὰς δασικὰς ὑπηρεσίας καὶ μὲ τὰ ἐπιτεύγματα διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὑπερβολαί, ὁμιλοῦν οἱ ἀριθμοί, διότι κατ’ ἔτος 1.200.000 ἡμερομίσθια δίδονται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων· εὐρύτερον εἰδικὸν πρόγραμμα περὶ τοῦ ὁποίου θὰ κάμω λόγον. Εἰς τὰς περιοχὰς εἰς τὰς ὁποίας ἐφαρμόζεται τὸ δασικόν μας πρόγραμμα, τῆς Εὐρυτανίας, Πίνδου, τῆς Φουρνᾶς, τοῦ Πάρνωνος, τοῦ Ταϋγέτου, τῆς Ὄσσης, ὄχι μόνον δὲν φεύγουν οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοί, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔφυγον ἐπανέρχονται. Εἰς τὴν Φουρνᾶν πρὸ ὀλίγων ἐτῶν δὲν ὑπῆρχε παρὰ μία τρύπα χαρακτηριζομένη ὡς κέντρον καὶ καφενεῖον. Ἐὰν σήμερον πᾶτε εἰς τὴν Φουρνᾶν, θὰ ἴδητε κέντρα διασκεδάσεως καὶ καταστήματα γεμάτα ἐμπόρευμα. Πῶς ἔχει ἐπέλθει αὐτὴ ἡ μεταβολή; Ἀκριβῶς, ἀπὸ τὴν ἀσκηθεῖσαν πολιτικήν, ἡ ὁποία δὲν δημιουργεῖ προβλήματα τοιαῦτα, ὥστε νὰ στρέφεται ὁ κόσμος πρὸς τὰς πόλεις καὶ τὴν μετανάστευσιν. Πέραν, ἐπαναλαμβάνω, τῆς ἀσκουμένης αὐτῆς πολιτικῆς ὑπὲρ τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν, ἐφαρμόζεται εἰδικὸν πρόγραμμα ὀρεινῆς οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἔχει παντὸς εἴδους ἐπιδοτήσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἱανδήποτε καλλιεργητικὴν προσπάθειαν. Ἡ ὀρεινή μας περιοχή, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς χῶρος ζῇ ἕνα πρόβλημα ἐπικίνδυνον, τὸ ὁποῖον δημιουργοῦν οἱ χείμαρροι, οἱ ὁποῖοι χείμαρροι κατερχόμενοι ἀπὸ τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς παρασύρουν πολυτίμους ἐκτάσεις καὶ καταστρέφουν καὶ πεδινὰς τοιαύτας, ἀλλὰ καὶ ἔργα τεχνικὰ διὰ τὰ ὁποῖα πολλὰ ἑκατομμύρια δολλάρια ἐδαπανήθησαν. Γίνεται ἀπὸ ἐτῶν μία ἐπέμβασις εἰς τοὺς χειμάρρους πολὺ ἀποτελεσματική. Ἐπὶ ἀριθμοῦ, βεβαίως μεγάλου, 500 χειμάρρων περίπου, κατέστη δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπέμβασις ἀποτελεσματικὴ καὶ γίνεται ἐκτέλεσις ἔργων ἐπὶ 105 χειμάρρων. Μὲ τὴν ἐκτέλεσιν παντὸς εἴδους ἔργων δημιουργοῦμεν εὐκαιρίας ἐργασίας διὰ τὸν ὀρεινὸν αὐτὸν πληθυσμόν, ἑτέραν πηγὴν μὲ τὴν ὁποίαν βελτιοῦται τὸ εἰσόδημα τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Ὑπάρχει ἀνάγκη συγκρατήσεως τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ 1960 ἐφαρμόζει τὸ εἰδικὸν πρόγραμμα τῆς ἐπιδοτήσεως διὰ τὴν κατασκευὴν ξηρολιθοδομῶν 1.500 δραχμῶν τὸ στρέμμα. Τὸ πρόγραμμά μας ἐξησφάλισε κατὰ τὸ 1960, 15.000 στρέμματα καὶ ἕτερα 14.000 στρέμμ. διὰ ἀναβαθμιδώσεων. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, καὶ τὸ οἰκογενειακὸν εἰσόδημα τοῦ παραγωγοῦ βελτιοῦται καὶ δημιουργοῦνται μόνιμοι καλλιεργητικαὶ προϋποθέσεις ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§79Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ τὰ ἐπιστρέψῃ;

§80Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὄχι. Δωρεάν, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐνισχύομεν καὶ τὴν οἰκονομίαν τοῦ παραγωγοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ δίδομεν εὐκαιρίαν......

§81Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ γίνεται εἰς ὅλα τὰ ὀρεινὰ διαμερίσματα;

§82Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Εἰς ὅλην τὴν ὀρεινὴν Ἑλλάδα, ὅταν ὑπάρχῃ ἔκθεσις τῆς Ὑπηρεσίας, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἀναβαθμιδώσεως, τόσου ὕψους καὶ ἀμέσως τὸ ποσὸν θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Διευθύνσεως Γεωργίας, διὰ νὰ δοθῇ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελέσουν τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§83Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Μήπως ἠμπορούσατε νὰ μᾶς δώσετε ὡρισμένα στοιχεῖα, πόσα ποσὰ ἔχουν δοθῆ τὸ 1960;

§84Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). 1ὸ 1960, διετέθησαν διὰ τὴν ὀρεινὴν οἰκονομίαν 98 ἑκατομμύρια.

§85Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Δι’ αὐτά, ἀτομικῶς.

§86Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ἐπὶ 15.000 στρεμμάτων, κάμνετε τὸν ὑπολογισμὸν μὲ 1.500 δραχμ. κατὰ στρέμμα, διὰ νὰ ἴδητε τὴν ἀπάντησιν.

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον, ὅτι τὰ ἐργοστάσια τὰ ξυλουργικά, ποὺ εἶναι εἰς τὴν Φουρνᾶ Εὐρυτανίας θὰ μεταφερθοῦν.

§88Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις, σήμερον μάλιστα, ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως στρέφεται πρὸς εὐρυτέραν ὑποστήριξιν τῶν Συνεταιρισμῶν καὶ προκαλεῖ τοὺς Συνεταιρισμοὺς νὰ δημιουργήσουν κοινοπραξίας διὰ νὰ ἀναλάβουν αὐτοί, ἀγοράζοντες τὰ ἐργοστάσια, τὴν λειτουργίαν καὶ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐργοστασίων. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική, ἡ ἀσκουμένη εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν.

§89Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠρωτήθητε πόσα ἐδώσατε ἐφέτος, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει αὐτὸ τὴν βασικὴν σημασίαν, βασικὴν σημασίαν ἔχει τὶ ἐγγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρὸς διάθεσιν διὰ τὰ πεζούλια.

§90Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Βεβαίως, ἀλλὰ καὶ τὸ τί θὰ δοθῇ, ἔχει πάλιν σημασίαν.

§91Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσα τὸ Κράτος διαθέτει διὰ τὰ πεζούλια, πρὸς βοήθειαν τῶν ἀγροτῶν;

§92Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Σᾶς εἶπα τὸ διατεθὲν ποσόν, 98 ἑκατομμ. διὰ τὸ 1960.

§93Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Καὶ 110 ἑκατομμ. εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμόν.

§94Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Καὶ ὑπάρχει δυνατότης αὐξήσεως καὶ τῶν ποσῶν αὐτῶν.

§95Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ὑποτιμήσω τὴν ἀξίαν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἤθελα νὰ πληροφορηθῶ διὰ τὰ πεζούλια, τὶ ποσὸν διατίθεται.

§96Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Διὰ τὸ 1960 ἔγιναν πεζούλια ἐπὶ 15.000 στρεμμάτων, ἐπὶ 1.500 δραχμ. τὸ στρέμμα, ἰδοὺ τὸ ποσόν.

§97Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἀξίαν ἔχει τὸ ἑξῆς γεγονὸς, ὅτι μὲ τὴν διάθεσιν τῶν 1.500 δραχμ. κατὰ στρέμμα, ἐπιτυγχάνεται πολλαπλάσιον ἔργον, διότι ἡ κατασκευὴ τοῦ πεζουλιοῦ θὰ ἀπαιτήσῃ ἡμερομίσθια τῶν ὁποίων ἡ ἀξία θὰ εἶναι 5.000 δραχμ., δηλαδή, θὰ ἀποκτηθῇ ἀξία διὰ τὰ 15.000 στρέμματα 75.000.000 δραχμῶν, ἔχει, λοιπόν, καὶ αὐτὸ τὸ οἰκονομικὸν ἀποτέλεσμα ἡ ἐπιδότησις αὐτή. Τὸ κίνητρον αὐτὸ τὸ οἰκονομικόν, ἔχει ἀποτέλεσμα οἰκονομικὸν διὰ τὸν ἰδιοκτήτην, ὅτι ἀποκτᾷ χωράφι, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία εἶναι 5.000 δραχμ. τὸ στρέμμα.

§98Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἀξίαν ἔχει τὸ ἑξῆς γεγονός, ὅτι μὲ τὴν διαφοράν, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, εἶναι καὶ ἄλλη σοβαρωτάτη, ἡ ὁποία ἔχει τὴν μορφὴν ἐθνικοῦ χαρακτῆρος, ὅτι συγκρατοῦμεν τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος καὶ δὲν πηγαίνει εἰς τὴν θάλασσαν. Μὲ τὴν κατασκευὴν τῶν πεζουλίων συγκρατοῦμεν τὸ Ἑλληνικὸν χῶμα, τὸ ὁποῖον δὲν πηγαίνει εἰς τὴν θάλασσαν, διότι ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κίνδυνος. Τὸ 1960 ἔχουν ἐπιδοτηθῆ 50 μικρὰ ὀρεινὰ τυροκομεῖα, ἔχουν ἐπίσης ἐπιδοτηθῆ 4.000 μικρὰ καὶ μεγάλα ζῶα, 8.000 εὐρωπαϊκὲς κυψέλες, 800.000 δενδρύλλια, 1.000 ἀντλητικὰ συγκροτήματα, διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὡρισμένα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται, σύμφωνα μὲ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς ὀρεινῆς οἰκονομίας καὶ τῆς νησιωτικῆς Ἑλλάδος. Τὸ 1960 διατίθενται 110 ἑκατομμ. μὲ δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν ἀπορροφηθοῦν αὐτά, θὰ ὑπάρχῃ εὐχέρεια διαθέσεως καὶ ἄλλων ποσῶν. Εἰς τὸ εἰδικὸν πρόγραμμα ὀρεινῆς οἰκονομίας, ἔχουν τεθῆ βασικώτεροι σκοποί, ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὴν ἀξίωσιν ἐφαρμογῆς περιφερειακοῦ ἢ ἂν θέλετε τοπικοῦ προγράμματος. Ἔχουν τεθῆ ὑπὸ μελέτην λεκάναι ἀπορροῆς χειμάρρων Φλώρινα–Σακολέβα, Κιλκίς, Καβάλα, Βέριον, Μικρὸν Βέριον, Εὐρυτανία–Καρπενῆσι, Κυκλάδες– Νάξος, Ἀχαΐα–Βουραϊκός. Εἰς αὐτὰς τὰς λεκάνας ἀπορροῆς, ἔχουν σταλῆ συνεργεῖα εἰδικὰ ἀπὸ γεωπόνους, ἀπὸ δασολόγους καὶ ἀπὸ οἰκονομολόγους, οἱ ὁποῖοι κάμνουν ἔρευναν ὅλων τῶν στοιχείων τῆς περιοχῆς, ἀπὸ ἀπόψεως ἀγαθῶν, ἀπὸ ἀπόψεως ὑπαρχόντων ἔργων, ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς συνθέσεως, ἀπὸ ἀπόψεως δυνατοτήτων γενικῶς, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν δασοπονίας, γεωργίας, δενδροκομίας, βιοτεχνίας, μὲ συγκεκριμένα νούμερα καὶ ἀριθμούς. Βάσει αὐτῶν τῶν μελετῶν θὰ συνταχθῇ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰδικῶς εἰς τὰς λεκάνας αὐτάς, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανείς, ὅτι θὰ παραλειφθῇ αὐτὸ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον γίνεται ἐκεῖ, νὰ γίνῃ καὶ εἰς ἄλλου εἴδους λεκάνας ἀπορροῆς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν καὶ εἰδικευμένον πλέον προσωπικὸν γεωπόνων, δασολόγων καὶ οἰκονομολόγων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν ἐξοικειωθῆ μὲ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ θέματα. Ταξινόμησις τῶν ἐδαφῶν, ἐπίσης, γίνεται εἰς ἄλλας περιοχὰς ἀπὸ τὰς δασικὰς ὑπηρεσίας κατὰ ἕνα τρόπον πολὺ προσεκτικόν. Λαμβάνονται ἀεροφωτογραφίαι καὶ μὲ εἰδικὰ μηχανήματα ἀποτυπώνονται αἱ ὑπάρχουσαι καταστάσεις ἀπὸ ἀπόψεως δασῶν, συνθέσεως δασῶν. Εἰδικὰ συνεργεῖα ἀπὸ ἐδαφολόγους, δασονόμους καὶ γεωπόνους συγκεντρώνουν ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ πολὺ γρήγορα ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν της ὅλα τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν εἰδικοῦ προγράμματος περιφερειακῶς τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου μας. Ἡ ἐργασία, κύριοι, εἶναι δύσκολος, πάρα πολὺ δύσκολος. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν 5 ἐτῶν νὰ διατυποῦται ἡ ἀξίωσις νὰ γίνῃ ἐπιτυχῶς ὅλη αὐτὴ ἡ προεργασία τῶν προγραμμάτων καὶ νὰ τελειώσῃ καὶ ἡ ἐκτέλεσις κατὰ τρόπον ἐπιτυχῆ. Πέραν αὐτῶν τῶν εἰδικῶν προγραμμάτων ἐφαρμόζεται τὸ κοινοτικόν, τὸ πρόγραμμα τῆς κοινοτικῆς ἀναπτύξεως. Μετὰ περιφρονήσεως ὡμίλησε διὰ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Τσιριμῶκος, ὁ ὁποῖος φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχει ἐπισκεφθῆ τὴν ὕπαιθρον. Διότι ἂν ἐπισκεφθῇ κανεὶς τὴν ὕπαιθρον, θὰ ἀκούσῃ μόνον λόγους εὐχαριστίας, ἀπευθυνομένους πρὸς τὸν Νομάρχην, πρὸς τοὺς βουλευτὰς καὶ πρὸς ὅλους ἐκείνους τοὺς παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ νὰ ἐκτελέσουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ ἔργα. 1.100.000 στρέμματα παρεδόθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν καλλιεργητῶν, ἀξιοποιημένα ἀπὸ ἀπόψεως ἀρδεύσεων. Ἐπίσης, ἐβελτιώθη ἡ βατότης ἢ διηνοίγησαν νέοι δρόμοι, μήκους 9.664 χιλιομέτρων. Ἐξησφαλίσθη ἡ ὕδρευσις δι’ ἐκτελέσεως εἰδικῶν ἔργων ὑδρεκμεταλλεύσεως ἢ κατασκευῆς δεξαμενῶν διὰ ζῶα 1.650.000. Ἀπεστραγγίσθησαν 586.000 στρέμματα ἐκτάσεως καὶ ἐπροστατεύθησαν ἀπὸ πλημμύρας 226.000 στρέμματα. Πέραν αὐτοῦ τοῦ προγράμματος, ἐφαρμόζονται εἰδικὰ προγράμματα εἰς τὰς περιοχὰς τῶν κλασσικῶν καπνῶν. Διετέθησαν 350.000.000 διὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ εἰδικοῦ προγράμματος ἐντὸς πενταετίας. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος διετέθησαν περίπου 45 ἑκατομμύρια εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς καὶ τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν ἀποτελεσματικῶς εἰς τρόπον, ὥστε καὶ τὸ εἰσόδημα τοῦ παραγωγοῦ ἐβελτιώθη καὶ ἔργα ἐξετελέσθησαν, τὰ ὁποῖα ἐβελτίωσαν τὰς περαιτέρω παραγωγικὰς συνθήκας καὶ τὴν ἀπασχόλησιν. Πέραν αὐτοῦ τοῦ προγράμματος ὑπάρχουν ἰδιαίτερα προγράμματα ἐφαρμογῆς εἰς τὰς παραμεθορίους λεγομένας περιοχάς, ἀπὸ τὸν Ἕβρον, Ξάνθην καὶ Καβάλαν, μέχρι τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Κερκύρας. Τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἔχει ἀπορροφήσει κατὰ τὸ διάστημα τῆς πενταετίας 250.000.000 δραχμάς. Καὶ μὲ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἔχουν γίνει σπίτια, σταῦλοι, παντὸς εἴδους ἔργα ἀρδεύσεως, ἐκχερσώσεως, δρόμοι εἰς τρόπον, ὥστε διὰ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ μικρὸ Βέρμιον, ἔχουν δημιουργηθῆ συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραλληλισθοῦν καὶ μὲ τὰ καλλίτερα χωριὰ οἱασδήποτε ἄλλης περιοχῆς τῆς Ἑλλάδος. Τὸ πρόγραμμα αὐτὸ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐφαρμόζεται. Καὶ ἀπὸ τῆς αὐτῆς πλευρᾶς βλέπετε, λοιπόν, ὅτι γίνεται ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ παρεμποδίζεται τὸ φαινόμενον τῆς ἀστυφιλίας καὶ τῆς μεταναστεύσεως. Διότι πρέπει νὰ λάβετε τὴν πληροφορίαν τὴν ὑπεύθυνον, ὅτι εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτοὺς μὲ ὅλα τὰ μέτρα τοὺ λαμβάνονται διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς τῶν πληθυσμῶν ἐπιστρέφουν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κἄποτε ἀνεζήτησαν νὰ εὕρουν ἐργασίαν εἰς τὰς πόλεις. Ἐπιτυγχάνεται δὲ καὶ ὁ ἕτερος ἐθνικὸς σκοπός, ὅτι θέτομεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ἔθνους μαζὶ μὲ τὸν στρατὸν καὶ ἀνθρώπους ὑπευθύνους καὶ τιμίους, ἱκανοὺς διὰ τὴν ἀσφάλειαν αὐτοῦ. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχουν πολλὰ προγράμματα, τὰ ὁποῖα καὶ χρηματοδοτοῦνται καὶ ἐκτελοῦνται ἐπιτυχῶς. Ἑπομένως, ἡ ὕπαιθρος δὲν εἶναι ἐγκαταλελειμμένη ἐν συσχετισμῷ μὲ τὴν πρωτεύουσαν, πρὸς τὴν ὁποίαν δίδονται τὰ ἑκατομμύρια, ὅπως ἐλέχθη. Εἰς τὴν ὕπαιθρον δίδονται πολὺ περισσότερα ἑκατομμύρια. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ 90% τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων δίδονται πρὸς τὴν ὕπαιθρον. Ὅλα τὰ προβλήματα δὲν λύονται μέσα σὲ μία πενταετία. Εἴμεθα μία χώρα ὑποανάπτυκτος, μὲ ἔλλειψιν κεφαλαίων καὶ μὲ ἄλλας ἀδυναμίας εἰς τὴν οἰκονομίαν καὶ ἑπομένως ὁσονδήποτε ἐνδιαφέρον κοὶ ὁσαδήποτε προγράμματα καὶ ἂν ἀναπτυχθοῦν, θὰ εἶναι βραδεῖα ἡ κατάβασις εἰς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ τὴν οἰκονομίαν μας εἰς καλὸν δρόμον καὶ θὰ εἴμεθα πλέον μία ἀνεπτυγμένη χώρα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι προσπαθοῦμεν μέ 20 περίπου προγράμματα εἰδικὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν προσωρινῶς τὸ θέμα τῆς ὑπαίθρου. Καὶ ἐπετύχομεν μέχρι τῆς στιγμῆς ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, περὶ τῶν ὁποίων ὅλοι θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα πεπεισμένοι. Ἀλλά, ὅταν ὁμιλῶμεν ἢ ὅταν γράφωμεν διὰ νὰ δημιουργῶμεν ἐντυπώσεις, εἴμεθα ὑπερβολικοὶ εἰς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ δὲν παρουσιάζομεν τὴν εἰκόνα ὡς αὕτη ἐμφανίζεται ἐκ τῶν πραγμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν διοικητικὸν καὶ ἐκπολιτιστικὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν σᾶς ὡμίλησεν, ἐπίσης, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγώ, ὅτι τὰ θέματα τὰ διοικητικὰ καὶ τὰ ἐκπολιτιστικά, θὰ λυθοῦν μόνον ἐὰν ἐπιτύχωμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας καὶ δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι θὰ δώσουν τὴν δυνατότητα δημιουργίας καὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως καὶ ἐκπολιτιστικῆς ἀποκεντρώσεως. Διότι καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐκπολιτιστικὴν ἀποκέντρωσιν, δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, ὅταν θὰ ἔχῃ ἀναπτυχθῇ ἡ οἰκονομία μας καὶ ἑπομένως καὶ ἡ περιφέρεια, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὰς ἀξιώσεις μεταβάσεως εἰς ἀνώτερα ἐπίπεδα ζωῆς.

§99Α. ΛΙΑΚΟΣ. Σᾶς παρηκολούθησα, κ. Ὑπουργέ, μετὰ μεγάλης προσοχῆς εἰς τὴν ὡραίαν ὁμιλίαν σας, ἡ ὁποία ἦτο ἐξαίρετος καὶ πολιτισμένη. Χωρὶς νὰ θέλετε νὰ ἐξάρετε τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον, ἐδώσατε στοιχεῖα πραγματικὰ καὶ ἐπίσημα εἰς ἀπάντησιν τῶν ἀγορητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πραγματικὰ μένω κατάπληκτος διὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ἀναλυτικά, τὰ ὁποῖα ἐδώσατε καὶ ὀφείλω νὰ συγχαρῶ ὑμᾶς διὰ τὴν ὡραίαν αὐτὴν ἀνάπτυξιν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διότι μὲ τὰ προγράμματα αὐτά, πράγματι ἡ ὕπαιθρος ὕστερα ἀπὸ πολλὰ χρόνια βλέπει προσπάθειαν Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ βιοτικοῦ της ἐπιπέδου. Δὲν ἀρκεῖ, ὅμως, τοῦτο, θὰ παρεκάλουν ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξατε ἐδῶ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐκτυπώσητε ἀναλυτικὰ εἰς ἕνα βιβλίον καὶ νὰ τὴν διανείμωμεν εἰς ὁλόκληρον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, διότι εἶναι δύσκολον νὰ συγκρατήσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ τὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν περιφέρειαν, ἂν καὶ δὲν εἶναι μόνον θέμα τῆς περιφερείας, εἶναι θέμα ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§100Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, μὲ συγχωρεῖτε ἐὰν σᾶς ἐκούρασα, ἀλλὰ ἐνόμισα, ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν, ὄχι μόνον ὡς ὑπεύθυνος ἐπὶ ἑνὸς Κυβερνητικοῦ μικροῦ τομέως, ἀλλὰ καὶ ὡς βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας νὰ συγκεντρώσω ὡρισμένους ἀριθμοὺς καὶ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς νὰ τοὺς θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν καὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν. Θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ περισσοτέρας λεπτομερείας νὰ ἀναπτύξω ὅλο αὐτὸ τὸ εὐρύτατον πρόγραμμα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὴν ὕπαιθρον, διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν αὐτῶν καὶ οἱ ὁμιλήσαντες βουλευταὶ Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ἔφερον τὸ θέμα ὑπὸ συζήτησιν, ἀλλὰ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἔργων καὶ τὸ περιωρισμένον τοῦ χρόνου δὲν μοῦ τὸ ἐπιτρέπουν. Ὅσοι ἔχουν ἀκούσει καὶ αὐτὰ τὰ ὀλίγα, πρέπει νὰ ἔχουν πεισθῆ, ὅτι γίνεται ἕνας σοβαρὸς προγραμματισμὸς καὶ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἐπιτευχθέντα καὶ τὰ ἀναμενόμενα εἶναι καὶ θὰ εἶναι σοβαρά. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκόν της καὶ ἐὰν ἀποπειραθῆτε νά πείσητε τὴν ὕπαιθρον χώραν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ οἰκογενειακοῦ εἰσοδήματος καὶ εἰς τὸ νὰ εὕρῃ εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως τοῦ κόσμου, δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχητε. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν τεραστίαν αὐτὴν προσπάθειαν ἔχει ἀνάγκην τῆς ἠθικῆς συμπαραστάσεώς σας. Ἐφ’ ὅσον ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὸν λαὸν αὐτὸν καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ τὰ αἰσθήματα ἀγάπης πρὸς τὸν λαὸν αὐτόν, πρέπει νὰ συμπαρασταθῆτε εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως. Νὰ ὑποβληθῆτε εἰς αὐτὴν τὴν θυσίαν.

§101ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Δὲν θὰ συμπαρασταθῇ ὁ λαός.

§102Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Γεωργίας). Ὁ λαὸς συμπαρίσταται, διότι γνωρίζει τὶ γίνεται εἰς τὸ χωριό. Ἀντὶ τῶν ἐξεζητημένων κατηγοριῶν καὶ ἐξεζητημένη κατηγορία εἶναι, ὅταν ἀρνῆσθε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάμνει ἔργα μὲ τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ὅλαι αἱ προϋποθέσεις ἀνασχέσεως αὐτοῦ τοῦ ρεύματος τῆς ἀστυφιλίας καὶ μεταναστεύσεως, ἀντί, λοιπόν, τῶν ἐξεζητημένων αὐτῶν κατηγοριῶν καὶ τῆς δημιουργίας ψευδῶν ἐντυπώσεων καὶ ἐπικινδύνων ψυχολογιῶν ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὸν λαὸν καὶ ὅταν ἀκόμη οὗτος δοκιμάζεται, εἴτε ἀπὸ ἔκτακτα περιστατικὰ θεομηνιῶν καὶ πλημμυρῶν, εἴτε ἀπὸ μίαν κρίσιν, ἡ ὁποία συμβαίνει νὰ βαρύνῃ τὰ προϊόντα καὶ ἦτο διεθνὴς ἡ κρίσις τῶν γεωργικῶν προϊόντων τὸ 58 καὶ τὸ 59, πρέπει νὰ λαμβάνετε τὸ θάρρος καὶ νὰ λέγητε πρὸς αὐτὸν τὴν ἀλήθειαν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐκτελούμενα ἔργα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας ἔχουν καὶ προσθέσατε, ἂν ἐπιθυμῆτε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν καὶ περισσότερα καὶ πείσατέ τον, ὅτι σεῖς εἶσθε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκτελέσητε τὰ περισσότερα. Ὁ λαὸς αὐτὸς πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπευθύνεσθε καὶ ἀπευθυνόμεθα ὅλοι, ἐδοκιμάσθη σκληρῶς εἰς δύο προσφάτους πολέμους καὶ ἔγινε σοφώτερος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πέσῃ θῦμα, οὔτε τῶν συνθημάτων, οὔτε τῶν ψευδῶν ἐντυπώσεων. Εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθῇ τὸ ἐπιτελούμενον ἔργον καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἀξίαν τῶν ἔργων, ὅταν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματα. Ἐσυνήθισε νὰ εἶναι ὑπομονητικὸς καὶ νὰ ἔχῃ μίαν σοβαρὰν σκέψιν καλλιεργημένην γύρω ἀπὸ τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔζησε. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κόσμος αὐτὸς νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν καὶ τὴν Κυβέρνησίν του νὰ γίνουν θαυματοποιοί. Τὸ λέγει ὁ ἴδιος ὁ λαός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν τὰ προβλήματά του ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς σας, ἀντὶ νὰ μεταφέρατε εἰς τὴν αἴθουσαν τὴν πραγματικὴν εἰκόνα τῆς ὑπαίθρου, προσπαθεῖτε μίαν ψευδῆ εἰκόνα νὰ μεταφέρητε ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πρὸς τὴν ὕπαιθρον. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς, πρέπει νὰ ἔχῃ ἤρεμον τὴν συνείδησίν του, ὅτι ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκόν του, ὅπως οἱ συνεργάται του καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ λαοῦ τὴν ὁποίαν ἀνυπομόνως περιμένει ὁ πολιτικὸς κόσμος, τὸ εἶπε καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ τὸ δείξουν, δὲν θὰ τὸν ἀδικήσῃ ὅπως δὲν θὰ τὸν ἀδικήσῃ καὶ ἡ κρίσις τὴν ὁποίαν θὰ ἐκφέρῃ, κἄποτε ἡ ἱστορία. Ὁ ἀδέκαστος αὐτὸς κριτὴς θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ τὸν τοποθετήσῃ ἐπικεφαλῆς μιᾶς περιόδου, ἡ ὁποία θὰ μείνῃ ἱστορική, διότι κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἐτέθησαν ὑγιεῖς αἱ βάσεις ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας μὲ τὴν ὁποίαν θὰ λυθοῦν ὅλα τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὰ κοινωνικὰ προβλήματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀγωνιᾶ σήμερον ὁ κόσμος καὶ διὰ τὰ ὁποῖα, κ. συνάδελφοι, ὅλοι ἠμπορεῖ νὰ πταίῃ ἢ πταίει ὀλιγώτερον, εἶναι ὁ κ. Κων)νος Καραμανλῆς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§104Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς μεθόδου τῶν συγγενῶν ἐπερωτήσεων, ὁμιλεῖ τὸ ἥμισυ ἐκ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, δὲν ἀπομένει χρόνος διὰ νὰ ὁμιλήσουν οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως.

§105Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει μία συμφωνία μεταξὺ ὅλων μας, ὅπως αὐτὴ ἡ ἐπερώτησις τελειώσῃ εἰς δύο ἢ τρεῖς τὸ πολὺ συνεδριάσεις, καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἑβδόμην, χωρὶς νὰ τελειώσῃ. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἑβδόμην συνεδρίασιν, διότι τὸ Προεδρεῖον τηρεῖ τὴν τακτικήν, καθ’ ἣν ἀφοῦ ὁμιλήσουν 1 ἢ 2 Ἀντιπολιτευόμενοι βουλευταί, παρεμβαίνουν οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἱανδήποτε σχέσιν μὲ τὸ θέμα καὶ ὁμιλοῦν ἐπὶ μίαν, δύο ἢ καὶ τρεῖς ὥρας καὶ ἀμέσως κατόπιν τὸ Προεδρεῖον διακόπτει τὴν συνεδρίασιν, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ συνεχίσῃ τὴν ἐκφώνησιν τῶν ὀνομάτων τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν καὶ νὰ διαγράψῃ ὅσους εἶναι ἀπόντες. Παράκλησίς μας εἶναι, νὰ τηρηθῇ ἡ συμφωνία καὶ νὰ συνεχίσῃ τὸ Προεδρεῖον τὴν ἐκφώνησιν τῶν ὀνομάτων καὶ νὰ διαγράψῃ τοὺς ἀπόντας, ὥστε νὰ τελειώνωμεν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συμφωνία ὑπάρχει θεωρητικῶς, ὅπως καὶ ἄλλαι συμφωνίαι, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐτηρήθησαν. Τὸ Προεδρεῖον θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκφώνησιν τῶν ὀνομάτων κατὰ σειρὰν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ θὰ διαγράψῃ τοὺς ἀπουσιάζοντας.

§107Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀπαντήσατε κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐξευρεθῇ χρόνος διὰ νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον σᾶς ἀπήντησε διὰ τῆς ἐκφωνήσεως τῶν ὀνομάτων καὶ τῆς διαγραφῆς τῶν ἀπόντων. (Ἀναγινώσκονται τὰ ὀνόματα τῶν ἐπερωτώντων ἐκ τῶν ὁποίων διαγράφονται οἱ ἀπόντες).

§109Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐκτὸς τῆς συμφωνίας, ὡρισμένοι συνάδελφοι, μὴ ἀνήκοντες εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἠρώτησαν, πῶς θὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν κ. Χούταν, ὅτι θὰ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζετε τὴν διαγραφήν. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν εἶναι παραδεκτὸν τοῦτο, μετὰ τὰ ὅσα συνεφωνήθησαν καὶ ἐλέχθησαν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως. Θὰ παρεκάλουν, νὰ σταματήσῃ ἡ διαγραφὴ αὐτή.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Ὑπάρχουν παραιτηθέντες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγραφοῦν ἐκ νέου.

§111Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐγὼ λέγω, ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἐγένετο μία συμφωνία. Τὸ θέμα ἀνεκινήθη ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Κ.Ε.Α. Καὶ εἶπον, εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, πῶς θέλετε νὰ τηρηθῇ ἡ συμφωνία αὐτή, ὅταν ὡρισμένοι βουλευταὶ Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔχουν τὴν εὔλογον ἀξίωσιν νὰ ὁμιλήσουν;

§112Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλετε νὰ γίνῃ εἰδικὴ συνεδρίασις διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Χούτας; Διότι ὅλοι θὰ ζητήσουν αὐτό.

§113Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν ἐζήτησα εἰδικὴν συνεδρίασιν. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, σεῖς θέλετε νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις ἀπόψε. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς τὸ θέλομεν. Δὲν εἶναι, ὅμως, ὀρθὸν μὲ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς ἐξ ὑφαρπαγῆς διαγραφῆς ἀπουσιαζόντων συναδέλφων, ἔπειτα ἀπὸ τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως.

§114Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, ἔρχονται εἰς παταγώδη ἀντίθεσιν πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ὅλοι ἐζητήσαμεν νὰ τερματισθῇ σήμερον ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπεκαλέσθη τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Κ.Ε.Α. κ. Κωστόπουλον. Δὲν ἔχω ἁρμοδιότητα νὰ ἐκπροσωπῶ τὰς γνώμας τῆς Κ.Ε.Α., ἀλλὰ ὡς παρακαθήμενος ἤκουσα τὸν κ. Κωστόπουλον, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ τελειώσῃ σήμερον ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς. Τί ζητεῖ ὁ κ. ὑπουργός, νὰ διακόψωμεν εἰς τὰς 11.30′; Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ διακόψωμεν, νὰ διακόψωμεν, ἀλλὰ μὴ παραπονῆται διὰ τὴν παρακώλυσιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἔργου, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν περισσότεροι ἀντιπολιτευόμενοι βουλευταί. Ἢ σοβαρευόμεθα, ἢ δὲν σοβαρευόμεθα. Ἡμεῖς, θέλομεν νὰ τελειώσῃ σήμερον ἡ ἐπερώτησις αὐτή, τὴν Παρασκευὴν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Κεφαλογιάννης ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ του θέματος καὶ τὴν Τρίτην νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ συστάσεως τῆς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς καὶ πρὸ τοῦ Πάσχα νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν φοροδιαφυγήν. Θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφύγῃ τὴν συζήτησιν διὰ τὴν φοροδιαφυγήν; Νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ καθαρά. Ἡμεῖς, θέλομεν νὰ συζητηθῇ πρὸ τοῦ Πάσχα.

§115Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐν πρώτοις, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις, ὅπως τὴν Τρίτην συζητηθῇ ὁπωσδήποτε ἡ πρότασις περὶ ἐλέγχου τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαίου. Ἐπίσης, δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅπως τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως, ὁμιλήσῃ ὁ κ. Κεφαλογιάννης ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἡ συζήτησις αὐτή, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, δὲν φαντάζομαι νὰ διαρκέσῃ πέραν τῆς 1–2 ὡρῶν. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ κ. Χούτας ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως, διότι ἔφυγε μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τερματισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, ἐὰν θέλετε νὰ τοὺς διαγράψετε, διαγράψατέ τους.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀπόντας, ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἐπανεγγραφῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Χούταν, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον ὅτι εἶναι ἀσθενής, δὲν θὰ διαγραφῇ, δοθέντος ὅτι δὲν πρόκειται ἀπόψε νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Πάντως ἡ συνεδρίασις συνεχίζεται καὶ ὅσοι ἐπιθυμοῦν, θὰ ὁμιλήσουν.

§117Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀρθῶς τὸ Προεδρεῖον διέγραψε τοὺς ἀπόντας. Ὑπάρχει συνεδρίασις, ὑπάρχουν παρόντες συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἂν ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν, θὰ ὁμιλήσουν. Ὀρθῶς, κ. Πρόεδρε, εἴπατε, ὅτι δὲν θὰ τερματισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις. Ἐὰν ὁ κ. Χούτας ἐπιθυμῇ νὰ ὁμιλήσῃ εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ἂς ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ οἱ ἀπόντες θὰ διαγραφοῦν.

§118Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων διεξάγεται μεταξὺ τῶν ἐπερωτωμένων Ὑπουργῶν καὶ τῶν ἐπερωτώντων βουλευτῶν. Ἐδῶ ἀπεφασίσθη νὰ γενικευθῇ ἡ παροῦσα συζήτησις καὶ κατηρτίσθη ἕνας πίναξ τῶν ὁμιλητῶν. Αὐτὸς ὁ πίναξ δὲν ἐτηρήθη. Τώρα γίνεται ἄλλος πίναξ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἡμεῖς οἱ ἐπερωτῶντες ἐὰν εἴμεθα ἐπερωτώμενοι ἢ ἐπερωτῶντες.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, οὐδεὶς νέος πίναξ καταρτίζεται. Βάσει τοῦ ὑπάρχοντος πίνακος ἐκφωνοῦνται τὰ ὀνόματα τῶν ὁμιλητῶν.

§120Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνῷ ἔχω καταθέσει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 132 ἐπερώτησιν δὲν ἐκλήθην νὰ ὁμιλήσω, διότι ἐθεωρήσατε, ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ εἶναι ἄσχετος μὲ τὸ συζητούμενον θέμα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησίς σας, κ. Ζορμπᾶ, δὲν ἀναφέρεται εἰς τὰ θέματα τῆς ἐπαρχίας, ἀναφέρεται εἰς τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἐὰν ἦτο σχετικὴ μὲ τὸ θέμα, δὲν θὰ ὑπεβάλατε ἐν συνεχείᾳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 134 ἐπερώτησιν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ κληθῆτε νὰ ὁμιλήσετε.

§122Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐξειλίχθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπαρχίας, νομίζω, ὅτι ἀφορᾷ τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§123Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία ἐδημιουργήθη, διότι τὸ Προεδρεῖον δέχεται τὴν συνέχισιν τῶν ἐπερωτήσεων. Νομίζω, ὅτι ἑκάστη ἐπερώτησις πρέπει νὰ συζητῆται κεχωρισμένως.

§124Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχής, διότι ἦλθεν ἐπὶ τέλους καὶ ἡ σειρά μου νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου καὶ νὰ μεταφέρω τὴν εἰκόνα τῆς περιφερείας μου μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις ἐνίσχυσε τὴν ἐπαρχίαν. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς πραγματικότητος καὶ θὰ ἀποδείξω μέχρι ποίου σημείου εἶναι ἐγκαταλελειμμένη ἡ ἐπαρχία, ὄχι διὰ νὰ κατηγορήσω, ἀλλὰ ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὸ θέμα, καθ’ ὃ ἀγροτικὸς βουλευτὴς τῆς ὑπαίθρου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχομαι εἶναι ἡ ἀκροτάτη τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀποτελεῖ τὴν προθήκην τῆς Πατρίδος μας εἰς τὰ ὄμματα τῶν ξένων, εἴτε μεταβαίνουν ἀπὸ τὴν Ἀσίαν εἰς τὴν Εὐρώπην, εἴτε ἀπὸ τὴν Εὐρώπην εἰς Ἀσίαν, θὰ πέσουν πρῶτον ἐπὶ τῆς περιοχῆς τοῦ Ἕβρου. Καὶ ἀπὸ τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν θὰ ἴδουν θὰ σχηματίσουν γενικὴν γνώμην περὶ τῆς προσοχῆς καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύει ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὰς ἀκριτικὰς περιοχὰς τῆς χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησε δι’ ὅλας τὰς περιφερείας, ἀλλὰ διὰ τὴν ἰδικήν μας περιφέρειαν οὐδὲν ἀνέφερεν. Ὡμίλησε διὰ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τοὺς Φιλίππους τῆς Καβάλας, οὐδὲν εἶπεν, ὅτι θὰ κάμῃ διὰ τὸν Ἕβρον, δι’ ὃ καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δώσω πραγματικὴν εἰκόνα τῆς ὑπαίθρου τοῦ Νομοῦ μου. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸν ἠλεκτροφωτισμόν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι αἱ στατιστικαὶ αἱ ὁποῖαι ἀνεφέρθησαν ἐδῶ οὐδὲν ἀναφέρουν περὶ τῆς ἰδικῆς μας περιοχῆς, ἐκτὸς ἐλαχίστων χωρίων καὶ συγκεκριμένως τρεῖς μικραὶ κωμοπόλεις, αἱ ὁποῖαι ἠλεκτροφωτίζονται, οὐδεμία ἄλλη περιοχὴ ἔχει ἠλεκτροφωτισμόν. Τὸ 1954, ἐπὶ Νομάρχου Δώδου, εἶχε γίνει ἠλεκτροφωτισμὸς τριάκοντα τριῶν Κοινοτήτων τοῦ Νομοῦ. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὅμως, ἤτοι τὸ 1957 καὶ μέχρι σήμερον, τὰ ἠλεκτρικὰ αὐτὰ ἔργα εὑρίσκονται ἐν ἀδρανείᾳ. Ἡ περιοχὴ ἐκείνη παρέχει τὴν ἑξῆς εἰκόνα εἰς τὸν ταξιδιώτην. Ἐνῷ ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Τουρκία, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς ἐλαχίστην ἀπόφασιν ἀπὸ τῆς περιφερείας μας, πλέουν εἰς ἄπλετον φῶς, ἡ περιοχὴ ἡ ἰδική μας εὑρίσκεται εἰς τὸ σκότος, ἐνῷ ὑπερηφανευόμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι ἡμεῖς ἐσκορπίσαμε τὸ φῶς εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Κύριοι βουλευταί, οἱ συνοικισμοὶ τοῦ Τριγώνου καὶ οἱ συνοικισμοὶ τοῦ ὑπολοίπου Ἕβρου κατοικοῦνται ἀπὸ ἐθνικόφρονα πληθυσμὸν ποὺ συγκινεῖ κάθε ξένον ἐπισκέπτην καὶ νομίζω, ὅτι καὶ διὰ τὸ γόητρον τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ λόγους ἐθνικούς, ἀλλὰ κρατικῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς, οἱ κάτοικοι τῶν μεθοριακῶν χωρίων πρέπει νὰ τύχουν καλυτέρας μεταχειρίσεως καὶ προσοχῆς, πρέπει τὰ χωριὰ αὐτὰ νὰ ἠλεκτροφωτισθοῦν ὁπωσδήποτε καὶ ἀντὶ πάσης θυσίας. Ἐξ ἄλλου τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ τεθοῦν εἰς ἐνέργειαν αἱ ἀδρανοῦσαι ἠλεκτροπαραγωγικαὶ μονάδες, εἶναι ἐλάχιστα καὶ ἀνέρχονται μόλις εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2 ἕως 3 χιλιάδων δραχμῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, τὴν φωνὴν αὐτὴν τῆς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς μας νὰ τὴν φέρῃ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία νὰ διατάξῃ τὴν Δ.Ε.Η. νὰ συνεχίσῃ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τῶν χωρίων τοῦ Ἕβρου. Δὲν εἶναι ὀρθὸν σήμερον νὰ πλέουν εἰς τὸ σκότος χωριὰ μιᾶς χώρας, ἡ ὁποία μετέδωκεν εἰς τὸν κόσμον τὰ φῶτα τοῦ πολιτισμοῦ. Τὸ δεύτερον θέμα ποὺ ἀπασχολεῖ τὴν περιφέρειάν μου εἶναι ἡ σύνδεσις τῶν συνοικισμῶν μὲ τὰ κέντρα ἢ τὴν ἐθνικὴν ὁδόν. Εἶναι τρομερὸν εἰς τὸν αἰῶνα ποὺ ζῶμεν καὶ μὲ τὰ τεχνικὰ μέσα ποὺ ἔχομεν νὰ ἀποθνήσκουν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ χωριά, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, διότι δὲν ὑπάρχουν δρόμοι νὰ τοὺς μεταφέρωμεν εἰς τὰ κέντρα νὰ ὑποβληθοῦν εἰς μίαν ἁπλῆν ἐγχείρησιν. Βεβαίως, αἱ Κοινότητες καταβάλλουν κἄθε δυνατὴν προσπάθειαν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τοὺς κατοίκους νὰ ἀπολαύσουν τὰ ἀγαθὰ τοῦ πολιτισμοῦ. Αἱ Κοινότητες, ὅμως, εἶναι καταχρεωμέναι καὶ δὲν εἶναι πλέον δυνατὸν νὰ προβοῦν εἰς τὴν σύναψιν ἄλλων δανείων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων, ἀφοῦ πολλάκις λόγῳ οἰκονομικῆς καχεξίας στεροῦνται καὶ τῶν ταχυδρομικῶν ἐνσήμων πρὸς διεκπεραίωσιν τῆς ἀλληλογραφίας των. Ἄλλη τρομερὰ ἔλλειψις εἶναι τὰ σχολεῖα. Διακόσιοι εἴκοσι καὶ 240 μαθηταὶ συνωθοῦνται εἰς δύο μόνον αἰθούσας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅμως, παιδεία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Νομίζω, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν κυρίως μὲ τὴν ὕπαιθρον. Περαιτέρω οὔτε ἐκκλησίαι ὑπάρχουν, οὔτε καὶ παπάδες. Ταῦτα συμβαίνουν καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὰ ὅμορα κράτη βλέπομεν καὶ ἐκκλησίας καὶ περικαλῆ σχολεῖα κατὰ τρόπον λίαν προκλητικόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ὑπαίθρου καὶ ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν ὅ,τι ἐλλείψεις ἔχουν, ἵνα λάβουν τὰ μέτρα τους οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑπουργοί. Μετὰ τὰ σχολεῖα καὶ τὰς ἐκκλησίας, αἱ ὁποῖαι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ὑπάρχουν σὲ κἄθε χωρίον καὶ ἰδίᾳ τὰ παραμεθόρια, ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὑδρεύσεως τῶν συνοικισμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιτρέπεται μὲ τὴν σημερινὴν πρόοδον, μὲ τὰ τεχνικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων νὰ ὑπάρχουν συνοικισμοὶ καὶ δὴ παραμεθόριοι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τοῦ ὕδατος. Ἐὰν πᾶτε εἰς τὰ Πετρωτά, τὸ βορειότατον χωρίον τῆς Ἑλλάδος, ἀριθμοῦν 700 οἰκογένειαι, οὔτε ἕνας δὲν εἶναι εἰς τὸ παραπέτασμα, τὸ τονίζω αὐτό, κύριοι, οὔτε ἕνας δὲν ἔρριξε ψῆφον εἰς τὴν Ε.Δ.Α. Εἶναι νομιμόφρονες, εἶναι φιλότιμοι, κουβαλοῦν νερὸ νὰ πιοῦν ἀπὸ 1.500 μέτρα, εὑρίσκονται 500 μέτρα ἀπὸ τὰ Βουλγαρικὰ σύνορα. Ἐὰν ἐπιτρέπεται αὐτὴ ἡ κατάστασις εἰς αὐτὰ τὰ χωριὰ μὲ τέτοιους κατοίκους, οἱ ὁποῖοι συγκινοῦν τὸν κἄθε ἕνα ποὺ ἐπισκέπτεται τοὺς συνοικισμοὺς των, νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ἔχω ἄδικον. Πέραν ἀπὸ τὴν ὕδρευσιν μᾶς καταστρέφουν τὴν παραγωγὴν κατ’ ἔτος οἱ χείμαρροι. Ἀτυχῶς, δὲν ξεύρω, βέβαια, τὶ γίνεται εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας, ἀλλὰ ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ διὰ τὸν Νομὸν Ἕβρου ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ οὐδὲν συνετελέσθη. Χιλιάδες στρέμματα κατ’ ἔτος καταστρέφονται ἀπὸ τὴν ὁρμὴν τῶν ὑδάτων, τὰ ὁποῖα κατεβάζουν οἱ χείμαρροι, τόσον τοῦ Ἄβαντος Ἀλεξανδρουπόλεως, ὅσον τῆς Μανθείας Φερρῶν, ἄλλο τόσον τοῦ χειμάρρου τῆς Μάνδρας Σουφλίου καὶ πολὺ περισσότερον τοῦ Ἐρυθροποτάμου τοῦ Διδυμοτείχου, ὁ ὁποῖος κατακλύζει τὰ πάντα. Ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθοῦν οἱ χείμαροι καὶ ἀπὸ καταστρεπτικοὶ νὰ καταστοῦν ὠφέλιμοι καὶ τὸ νερό, τὸ ὁποῖον συμπαρασύρει τὴν ἄμμον καὶ ἁπλώνει τὴν καταστροφὴν εἰς ὅλες τὶς πεδιάδες αὐτές, νὰ καταστῇ ὁ ὠφελιμώτερος παράγων διὰ τὰς πεδιάδας. Δὲν ἐξετελέσθη μέχρι σήμερον κανένα φράγμα, παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας ἐγγράφους ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου. Τὸ σπουδαιότερον, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν περιοχὴν τοῦ Ἕβρου εἶναι τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως τῶν ἀστέγων οἰκογενειῶν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα, στατιστικὰ στοιχεῖα δι’ ἐμὲ εἶναι ὅ,τι βλέπω, εἶναι τὶ τρώει ἐκεῖνος καὶ τὶ τρώει ὁ ἀστός, στατιστικὰ στοιχεῖα εἶναι νὰ τὸν βλέπω νὰ φωτίζεται αὐτὸς μὲ τὸ καντῆλι καὶ ὁ ἀστὸς μὲ τὸ ἠλεκτρικό. Σὲ καμμία οἰκογένεια ἀγροτικὴ δὲν παρεσχέθη δάνειον πρὸς στέγασίν της μέχρι σήμερον, ἔστω καὶ ἂν ἐπισήμως διεπιστώθη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ὅτι ὑπάρχουν 12.000 ἄστεγοι οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι ἐπανειλημμένως ἐζήτησαν δάνεια στεγάσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἂς τοὺς δώσῃ ἔστω καὶ 10.000 δραχμ., τὰς ὁποίας πολὺ σύντομα θὰ εἰσπράξῃ, διότι κανεὶς ἀπὸ τοὺς γεωργούς, σᾶς βεβαιῶ, δὲν εἶναι δύστροπος ἐκ φύσεως. Ὁ γεωργὸς πολλὲς φορὲς χαρακτηρίζεται ὡς δύστροπος, λόγῳ περιστάσεως, μπαταξῆς —ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις— ποτὲ δὲν εἶναι. Ἢ θὰ τοῦ τύχῃ ἀτύχημα διὰ νὰ μὴ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξοφλήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του πρὸς τοὺς δανειστάς, ἢ δὲν θὰ ἔχῃ παραγωγήν, καὶ πάλιν δὲν ὀφείλεται ἡ αἰτία τῆς μὴ ἐξοφλήσεως τῶν ὑποχρεώσεών του εἰς τὴν ἰδίαν αὐτοῦ βούλησιν ἢ ὁπωσδήποτε θὰ ὑπάρχῃ καμμία αἰτία, τὴν ὁποίαν αὐτὸς δὲν θέλει ἀπὸ μέσα του νὰ τὴν φροντίσῃ ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἐτῶν καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ παραγωγή του δὲν γίνῃ, πουλῶντας τὰ ζῶα του νὰ ἐξοφλήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του πρὸς τοὺς δανειστάς. Ἀλλὰ πέραν τούτου, τὸν γεωργὸν βλέπετε διὰ νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη του τὸν ὑποχρεώνουμε ἀλληλεγγύως καὶ εἰς ὁλόκληρον νὰ ἐξοφλήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἑπομένως, διατὶ τὸ Κράτος μέχρι σήμερον δὲν ἔρχεται νὰ τοῦ δώσῃ ἔστω καὶ 10.000 δραχμὰς δάνειον στεγάσεως καὶ τὸν ρίχνει εἰς ὑποδεεστέραν μοῖραν καὶ ἀπὸ αὐτὰ τὰ ζῶα του; Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας, τοῦ δίδομεν δάνεια διὰ τὴν ἀνέγερσιν σταυλαχυρώνων, εἶναι πράγματι τοῦτο ἕνα σπουδαῖον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἠμπορέσῃ νὰ αὐξήσῃ τὴν οἰκονομίαν του, ἀλλὰ δώσατέ του καὶ τοῦ γεωργοῦ ἕνα δάνειον διὰ νὰ μὴ χάνεται εἰς τὴν ἀχυροκαλύβην.

§125Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν θὰ ἐλάβατε γνῶσιν μιᾶς ἀνακοινώσεως γενομένης ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§126Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Πῶς, τὴν ἔλαβα.

§127Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅτι ἀπὸ τοῦ 1961 ἀρχίζει τὸ πρόγραμμα τῆς ἀγροτικῆς στεγάσεως μὲ 150 ἑκατομμύρια δραχμές, μὲ χορήγησιν δανείων εἰκοσαετοῦς διαρκείας καὶ μὲ τόκον 2% μὲ δραχμὰς 25.000 κατὰ οἰκογένειαν.

§128Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Δὲν θὰ τὸ ἠρνούμην τοῦτο, θὰ ἔλεγα, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἀνεκοίνωσεν, ἀλλὰ δὲν βλέπομεν καμμίαν σχετικὴν διαταγὴν πρὸς τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Α.Τ.Ε.

§129Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, τὰ προγράμματα διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν ἐπιτυχῶς χρειάζονται μελέτην καὶ τώρα εἰς τοὺς μῆνας αὐτοὺς εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς μελέτης. Ἐν πρώτοις πρέπει νὰ διαλέξωμεν τὰς περιφερείας καὶ τοὺς τύπους τῶν σπιτιῶν τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν εἰς τὰ χωρία, ἔπειτα νὰ ἐπιλέξωμεν τὸν φορέα, νὰ ὠργανώσωμεν τὴν ἐπίβλεψιν, διότι σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ μὲ τὸ σύστημα τῆς αὐτοστεγάσεως, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ μίαν ἐπίβλεψιν ἐκ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν κρατικῶν, ἢ τῆς Α.Τ.Ε., ἐὰν ἡ Α.Τ.Ε. εἶναι ὁ φορεύς. Δὲν ἠμποροῦμεν μόλις τὸ ἀνηγγείλαμεν ἀμέσως νὰ μοιράσωμεν λεπτά, διότι, ἐὰν γίνῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος, εἶναι ἀσφαλὴς ἡ ἀποτυχία.

§130Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μᾶς ἔκαμε ἔστω καὶ αὐτὴν τὴν δήλωσιν. Ἐγὼ ἤθελα εἰς ἐπίρρωσιν τῶν ὅσων ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξήγγειλεν, νὰ λεχθοῦν καὶ αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας διὰ νὰ δυνηθοῦν καὶ οἱ παραγωγοί μας νὰ ἡσυχάσουν.

§131Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι μεταξὺ τῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπελέγησαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος εἶναι ἡ Δυτικὴ Θρᾴκη.

§132Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Τόσον τὸ καλλίτερον, ποὺ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἀνεκοίνωσε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἐτόνισα, κ. συνάδελφοι, καίτοι εἶχα ὑπ’ ὄψιν μου νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν περικοπὴν τοῦ λόγου μου τὴν ὁμιλίαν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ ραδιοφώνου ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, χαίρω πολὺ ποὺ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπεβεβαίωσεν, ὅτι προχωρεῖ ἡ ἐργασία τῆς χορηγήσεως δανείων στεγάσεως καὶ δὴ μακροπροθέσμων μὲ τόκον 2%. Ἐγὼ ὅ,τι εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν τὸ λέγω παρουσίᾳ ὅλων καὶ κανένα δὲν φοβοῦμαι καὶ εἰς τὰ χωριὰ ἀκόμη τὴν καλλίτερη προπαγάνδα ὑπὲρ αὐτῶν τὴν κάνω ὁπουδήποτε καὶ ἐὰν εὑρεθῶ. Δὲν πρέπει, ὅμως, ἐγὼ νὰ μὴ τὸ πῶ, νὰ μὴ ἀναφερθῶ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς στέγης, διότι κύριοι, πονοῦμεν διὰ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸν τόπον μας. Εἶναι ἡ κυριωτέρα αἰτία ποὺ ὁδηγοῦνται σήμερον οἱ ἀσθενεῖς εἰς τὰ σανατόρια, κατὰ ἑκατοντάδας. Διότι ὁ γεωργός, μετὰ τὴν σκληρὰν καὶ ἐπίμονον ἐργασίαν ὁλοκλήρου τῆς ἡμέρας, τὴν ὀλίγην τροφήν, τὴν ὁποίαν παίρνει διὰ νὰ συντηρηθῇ μετὰ ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς τῆς βαρείας ἐργασίας, ὅταν ἐπιστρέψῃ εἰς στέγην ἀνθυγιεινήν, ὅπως εἶναι τὰ περισσότερα σπίτια των —τὰ ὁποῖα ἔχουν καταγραφῆ ἀπὸ τὰς Ὑπηρεσίας Ὑπουργείου Προνοίας καὶ ἀνέρχονται, δυστυχῶς, εἰς τὸν Νομὸν Ἔβρου εἰς 12.000 περίπου— ξεύρετε ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναφέρω καὶ ἔπρεπε νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ αὐτό, τοῦ ὁποίου θὰ περιμένω τὴν πραγματοποίησιν. Διότι μοῦ φαίνεται, ὅτι συμφώνως μὲ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ πρόγραμμα θὰ ἤρχιζεν ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1961. Μετὰ τὸ ζήτημα τῆς στέγης δὲν θὰ παραλείψω νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, εἴμεθα ἕνα νευραλγικὸν σημεῖον τῆς Ἑλλάδος. Ὁ παρευρισκόμενος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ μεταφέρῃ τὴν φωνήν μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐγὼ τὸ πιστεύω αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἰδικοί μας οἱ κάτοικοι νὰ βλέπουν ἀντίκρυ, τόσον εἰς τὴν Τουρκίαν, ὅσον καὶ εἰς τὴν Βουλγαρίαν, νὰ κυκλοφοροῦν οἱ κάτοικοι εἰς ἀσφαλτοστρωμένους ἢ ἀμμοχαλικοστρωμένους δρόμους καὶ οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἐπέδειξαν μίαν ἀρίστην διαγωγήν, καίτοι ἐπέρασαν τόσον δυσκόλους στιγμάς, καίτοι πολλοὶ κάτοικοι ἄλλων περιοχῶν κατέφυγαν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, οἱ μεθοριακοὶ πληθυσμοὶ παρέμειναν σὰν βράχοι καὶ δι’ αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δικαιοῦνται σήμερον κἄποιας καλλιτέρας μεταχειρίσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον, κ. συνάδελφοι, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἓν ὁδικὸν δίκτυον ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν μέχρι τῶν τελευταίων Ἑλληνικῶν συνοικισμῶν τοῦ Ὀρμενίου καὶ νὰ ἔρχωνται οἱ Σ.Ε.Κ. νὰ τοὺς ἐκμεταλλεύωνται καὶ νὰ τοὺς ἐπιβάλουν διπλάσια εἰσιτήρια ἀπὸ ὅ,τι εἰς τὰς ἄλλας διαδρομάς, διότι δὲν ὑπάρχει ὁδός, διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ πληθυσμός. Εἶναι τρομερὸ πρᾶγμα εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν νὰ μὴ δύνανται νὰ κυκλοφοροῦν οἱ ἴδιοι καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ διακινήσουν τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα παράγουν, ὅπως ὁ ὑπόλοιπος Ἑλληνικὸς πληθυσμός. Καὶ ὑπάρχει δικαίωσις, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Παπαρρηγόπουλος, προχώρησεν εἰς τὸ τρίγωνον καὶ ἦτο ὁ μόνος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐνδιεφέρθη καὶ τὸ λέγω καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι τὸν προσεφώνησαν «Ἐμεῖς», οἱ Ἕλληνες τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Διότι οὐδεὶς ἐνδιεφέρθη διὰ τὸν πληθυσμὸν αὐτόν. Πλὴν τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ὁδοί, ἔστω καὶ ἀμμοχαλικοστρωμένοι, διὰ νὰ συνδέσουν τοὺς κατὰ μέρους συνοικισμοὺς τῆς ὑπαίθρου μὲ τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς καὶ τὴν ἐθνικὸν ὁδὸν Ἀλεξανδρουπόλεως–Ἀνδριανουπόλεως, δὲν γίνεται καὶ συντήρησις τῶν ὑπαρχουσῶν ὁδῶν. Καὶ οὕτω παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον εὐθὺς ὡς ἔλθουν ξένοι τουρίσται μέχρι τὸ Καραγάτσι, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, διὰ νὰ φθάσουν μέχρι Διδυμοτείχου, ὅπου ὑπάρχει κἄπως ὑποφερτὸς ὁ δρόμος, ὁ ἐθνικός, μποροῦν νὰ κάμουν 10 φορὲς ἐμετὸ —ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις— διότι δὲν ὑπάρχει τμῆμα τῆς ὁδοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ συνδέῃ τὸ τμῆμα αὐτὸ ἀπὸ τὸ Καραγάτσι, μέχρι τοῦ Διδυμοτείχου. Ἀνεφέρθημεν καὶ εἰς τὰ δύο Ὑπουργεῖα, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας Κυβερνήσεως, μὲ τὰ παράπονά μας νὰ προσέξουν τοὺς μεθοριακοὺς συνοικισμούς, διότι δίδουν τὴν πρώτην εἰκόνα εἰς τοὺς ξένους, ἀλλὰ «στοῦ κοφοῦ τὴν πόρτα, ὅσο θέλεις βρόντα». Πρέπει νὰ στρέψουν τὴν προσοχὴν των νὰ τακτοποιήσουν πρῶτα τὰς Ἀθήνας. Ἑλλὰς ἐδῶ εἶναι ἡ Ἀθήνα καὶ Ἀθήνα εἶναι Ἑλλάς. Ἐκεῖνοι οἱ κακόμοιροι ποὺ φυλάσσουν μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι τοὺς κυρίους ποὺ κοιμοῦνται ἥσυχα, ἐκεῖνοι δὲν ἔχουν δρόμον νὰ συνδεθοῦν μὲ τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ νὰ διακινήσουν τὰ ἀγαθά των. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερο. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ διαπιστώσουν τὶς ἀλήθειες αὐτές, τὶς ὁποῖες σᾶς λέγομεν. Κάμετε μίαν Ἐπιτροπὴν Διακομματικήν. Διαθέτω τὰ ἔξοδα μέχρι τοῦ σημείου τοῦ τριγώνου αὐτοῦ, διὰ νὰ ἴδητε εἰς ποῖον σημεῖον ἐγκαταλείψεως εὑρίσκονται αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες τῆς ὑπαίθρου.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§134Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὔτε ὡς πρωτοείσακτος βουλευτὴς δὲν ὡμίλησα πρὸ ἐννέα συναδέλφων. Ἄν πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ ἔχω τὴν σειράν μου, παρακαλῶ νὰ ἀγορεύσω τὴν Παρασκευήν, διότι αἰσθάνομαι, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν πρὸς τὸ Σῶμα καὶ ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὸ θέμα νὰ μὴ ὁμιλήσω αὐτὴν ὥραν. Λυποῦμαι, διότι καὶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους θὰ ταλαιπωρήσω, ἂν ὁμιλήσω καὶ τὸ προσωπικόν. Δι’ αὐτὸ ἂν θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τὴν Παρασκευὴν, θὰ παρεκάλουν νὰ συνεχίσω τὴν Παρασκευήν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς εἴπατε, ὅτι θὰ ὁμιλήσητε ἀπόψε.

§136Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον. Ὤφειλον οἱ ἄλλοι συνάδελφοι νὰ παρίσταντο, διότι πρέπει νὰ συζητηθοῦν καὶ ἄλλα θέματα.

§137Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα.

§138Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαινῶ τὴν διάθεσιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος, ὡς ἄλλος ἥρως, τιμᾶ τὸ μικρόν του ὄνομα...

§139Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ τὸ μεγάλο μου εἶναι ἡρωϊκόν.

§140Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι τόσον ἱστορικόν, ὅσον τὸ μικρόν. Ἐδέχθη, λέγω, νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐνώπιον, σχεδόν, κενῶν ἑδωλίων. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγου ὡμίλησα περὶ τῆς ἀνάγκης τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως, εἰ δυνατὸν καὶ σήμερον. Ἡ πρότασίς μου δὲν ἐγένετο δεκτὴ καὶ εἴπομεν νὰ συνεχισθῇ τὴν Παρασκευήν. Δι’ αὐτὸ θὰ ἦτο σκοπιμώτερον καὶ διὰ τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος καὶ λόγῳ τῆς ἀπουσίας τῆς πλειονότητος τῆς Βουλῆς νὰ διακόψωμεν.

§141Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Ποιοῦμαι καὶ ἐγώ, κ. βουλευταί, ὑστάτην ἔκκλησιν διὰ τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως. Πιστεύω, ὅτι τὸ προσωπικὸν θέμα τοῦ κ. Κεφαλογιάννη θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ 1–2 ὥρας κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς. Κατόπιν θὰ λάβουν τὸν λόγον 4–5 ρήτορες, ἀδιαφοροῦντες, ἐπὶ τέλους, διὰ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀγορεύσουν, ἀλλ’ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν Βουλὴν καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ θεωρηθῇ λήξασα, πλέον, ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συνεχισθῇ, διότι τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐρωτήσεις καὶ Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 0.10′ π.μ.)