1960.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς καὶ ὑπαλληλικῆς ἐξελίξεως τῶν μονίμων καθηγητῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως παρὰ ταῖς Δημοσίαις Σχολαῖς Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰατρίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὴν Γεωγραφικὴν Ὑπηρεσίαν Στρατοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Πιπιλῆς, Ε. Ἀθανασάκος, Δ. Κόπανος, Ν. Λαμπρινάκος, Δ. Παπαδημητρίου καὶ Κ. Καλτεζιώτης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Σωτηρίου, Γ. Πρίφτης, Χ. Μπούσιος, Χ. Παγώνης καὶ Ι. Σιαφλέκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐθελουσίως ἐξερχομένους κλπ. δικαστικοὺς λειτουργούς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Δεσποτόπουλος, Κ. Κωνσταντάρας, Η. Ἠλιοῦ, Μ. Σβώλου καὶ Ι. Σιαφλέκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐθελουσίως ἐξερχομένους κλπ. δικαστικοὺς λειτουργούς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Σιαφλέκης, Ε. Πρωϊμάκης, Α. Παπαθανασίου καὶ Α. Λασκαρίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐθελουσίως ἐξερχομένους κλπ. δικαστικοὺς λειτουργούς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Σβώλου, Ε. Μπενᾶ, Β. Θανασέκου, Γ. Παπαγεωργίου καὶ Κ. Σωτηρίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐθελουσίως ἐξερχομένους κλπ. δικαστικοὺς λειτουργούς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Πρωϊμάκης, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Αὐγερόπουλος καὶ Ι. Σιαφλέκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐθελουσίως ἐξερχομένους κλπ. δικαστικοὺς λειτουργούς». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Θρησκευτικῆς καὶ Ἐθνικῆς Ὀρθοδόξου Κοινωνίας, αἰτουμένης τὴν κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 45)1951 Πράξεως Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φυλάκων Ἐργοστασίων καὶ Ἐπιχειρήσεων «Ο ΑΡΓΟΣ», αἰτουμένου ὑπαλληλοποίησιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Μπρακατσούλας, αἰτεῖ παῦσιν ἀσκουμένης τρομοκρατίας ἐν Ἡρακλείῳ Κρήτης, συνεπεία ὑποθέσεως ὑφυπουργοῦ κ. Κεφαλογιάννη. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Χιωτάκης καὶ Ι. Σιαφλέκης, αἰτοῦσιν ἄρσιν περιοριστικῶν μέτρων κρατουμένων φυλακῶν Καλαμακίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἑλλήνων Ἠθοποιῶν, αἰτουμένου ἀνέγερσιν Δημοτικοῦ Θεάτρου, δημιουργίαν Ἐπικουρικοῦ Ταμείου, αὔξησιν συντάξεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανός, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινότητος Λακκώματος, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ 40οῦ ΚΤΕΛ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν ἀπαλλοτριουμένης ἐκτάσεως περιοχῆς Νέων Σφαγείων Ἀθηνῶν, αἰτουμένων ἄμεσον κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. Α. 23016)5258 ἀποφάσεως Ὑπουργείων Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν, δι’ ἧς ἀπηλλοτριώθη ἡ ἐν λόγῳ ἔκτασις. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου καὶ τῶν Προέδρων τῶν Συλλόγων καὶ Σωματείων Κυπαρισσίας, διαμαρτυρομένων διὰ πρωτοβουλίαν Νομάρχου Ἠλείας περὶ ἀποσπάσεως ἐπαρχίας Ὀλυμπίας ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου τῆς ἐν λόγῳ πόλεως καὶ ὑπαγωγῆς ταύτης εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Α. Κακογιάννης, διαμαρτύρεται διὰ τὸν ἀντιαθλητικὸν τρόπον ἀναδείξεως πρωταθλητριῶν ὁμάδων δι’ εἴσοδόν των εἰς τὴν Βʹ Ἐθνικὴν κατηγορίαν καὶ αἰτεῖ, ὅπως ἰσχύουσιν αἱ κατὰ τὸ παρελθὸν νομοτύπως καὶ κανονικῶς ληφθεῖσαι ἀποφάσεις. Οἱ κάτοικοι Κοινότητος Προδρόμου Βοιωτίας, αἰτοῦσι τὴν διὰ νόμου παραγραφὴν τῶν ὑπὸ τῆς ΑΤΕ χορηγηθέντων καλλιεργητικῶν δανείων. Ὁ Χρῆστος Βοσυνιώτης, μηχανολόγος, ὑποβάλλει μελέτην, ἀφορῶσαν τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου. Ὁ Χρ. Κουγιᾶς, κάτοικος Μαγίου–Ἄργους, αἰτεῖ τὴν εἰσαγωγὴν ὅλων τῶν ἐπιλαχόντων ἐν τῇ Παιδαγωγικῇ Ἀκαδημίᾳ Τριπόλεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χονδρονάσιος, διαμαρτύρεται διὰ σύλληψιν καὶ ἐκτόπισιν Ἀντωνίου Ταμουρίδη, κατοίκου Ὀλυμπιάδος–Ἐλασσόνος καὶ αἰτεῖ διακοπὴν ἐκτοπίσεώς του. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Μερλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δ. Κατσάνη, Προέδρου Κοινότητος Ἀντικαλάμου–Καλαμῶν, αἰτουμένου τὴν κατάρτισιν εἰδικοῦ νόμου διὰ τὴν παρὰ τοῦ Α.Σ.Ο. ἀποζημίωσιν τῶν ἐκριζωτῶν σταφιδαμπέλων, βάσει τοῦ Ν. 1361)38. Ὁ βουλευτὴς Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Προέδρων τοῦ Ἐμποροεπαγγελματικοῦ Συλλόγου καὶ Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Ἀνδριτσαίνης, διαμαρτυρομένων δι’ ὑποβολὴν ἐρωτήματος ὑπὸ Νομάρχου Ἠλείας εἰς Ὁλομέλειαν Ἐφετείου Ναυπλίου, περὶ δικαστικῆς ἀποσπάσεως ἐπαρχίας Ὀλυμπίας ἐκ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας καὶ ὑπαγωγῆς ταύτης εἰς Πρωτοδικεῖον Ἠλείας. Οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Καστελίου, Πεδιάδος, Βασιλικῶν, Τεμένους, Ρογδιᾶς, Γαρύπας, Βιάνου, Πετροκεφαλίου, Ἀχλάδας, Μαλεβυζίου, Βορρῶν καὶ ὁ συνοικισμὸς Κλαζομενῶν, ἀποδοκιμάζουν μετ’ ἀγανακτήσεως κακοήθεις σκευωρίας κατὰ ὑφυπουργοῦ Οἰκισμοῦ κ. Ε. Κεφαλογιάννη. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ν. Σολιδάκη, δημοτικοῦ συμβούλου Ἱεραπέτρας, διεκτραγῳδοῦντος τὴν δεινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν εἰς ἣν περιῆλθον οἱ παραγωγοὶ τῆς περιφερείας Ἱεραπέτρας, λόγῳ τῆς καταστροφῆς τῶν προϊόντων των καὶ αἰτουμένου λῆψιν μέτρων ἐπιβιώσεώς των.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Σ. Διβάρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης τῶν μελῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κεφαλληνίας, Ἰθάκης κλπ.

§6Σ. ΔΙΒΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ νόμος περὶ ἀνοικοδομήσεως τῶν Ἰονίων Νήσων εἰς τὸ ἄρθρον 17 ὁρίζει, ὅτι ἐν περιπτώσει μισθώσεως τῶν νέων οἰκοδομῶν, προτιμῶνται οἱ μισθωταὶ τῶν παλαιῶν οἰκοδομῶν, ὡρίσθη δὲ καὶ τὸ μίσθωμα εἰς τὸ ⅒ τοῦ 1)12 τοῦ ποσοῦ τῆς ἀρωγῆς. Τὸ μίσθωμα αὐτό, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν οἰκοδομικῶν συνθηκῶν τῆς νήσου διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας ἦτο πολὺ βαρύ, ἀλλὰ δὲν ἐδόθη εὐκαιρία διαπραγματεύσεως μὲ τοὺς μισθωτάς, διότι ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου, ἡ ἐγκατάστασις δηλαδὴ εἰς τὰς νέας οἰκοδομὰς ἦτο ἀνώμαλος, καὶ ἐγένετο ὑπὸ τὸ κράτος βίας, συνέβησαν δηλαδὴ τὰ ἑξῆς γεγονότα: Ὅταν ἡ Διοίκησις ἐνόμισεν, ὅτι συνεπληρώθη ἡ ἀνοικοδόμησις, ἔδωσεν ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν νὰ διαλύσῃ τὰ παραπήγματα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως εἰς τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐστεγασμένοι οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ τοὺς ἔκανε βιαίαν ἔξωσιν. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας, λοιπόν, διαπραγματεύσεις δὲν ἦσαν δυναταὶ καὶ ἐγκατάστασις εἰς τὰ νέα οἰκήματα μὲ τὸ μίσθωμα αὐτὸ τοῦ νόμου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐνέσκηψε καὶ μία οἰκονομικὴ κρίσις εἰς τὴν νῆσον πρωτοφανοῦς ἐκτάσεως. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν κατέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκτίθεται ἡ κατάστασις μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα. Λέγουν, ὅτι ἡ μετανάστευσις ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἔχει λάβει τὴν μορφὴν φυγῆς. Ὑπολογίζουν δέ, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς νήσου ἔχει ἐλατωθῆ κατὰ 40%. Ἐπίσης, προχθὲς ἔλαβον μίαν ἔκθεσιν τῆς Γεν. Συνομοσπονδίας τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρουν, ὅτι τὸ μόνον σχεδὸν προϊὸν τῆς νήσου, ποὺ εἶναι τὸ ἐλαιόλαδον, ἔχει καταστραφῆ ὁλοτελῶς λόγῳ τοῦ δάκου, λέγουν, ὅτι ἡ καταστροφὴ εἰς τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς νήσου ἔχει φθάσει εἰς τὰ 100%, εἰς τὸ ὑπόλοιπον μέρος ὑπολογίζεται, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῇ ἕνα 20% ἀπὸ τὴν παραγωγήν, ἀλλὰ τὸ λάδι τὸ ὁποῖον θὰ παραχθῇ εἶναι ἀκατάλληλον πρὸς βρῶσιν λόγω τῆς ὀξύτητος, ἡ ὁποία εἶναι συνέπεια τῆς νόσου τοῦ δάκου. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης, παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ μέτρα ἐνοικιοστασιαστικῆς προστασίας τῶν ἐπαγγελματιῶν, μὲ σύγχρονον ἐλάττωσιν τοῦ μισθώματος. Τὸ Ἐπιμελητήριον νομίζει, ὅτι ἕνα δίκαιον μίσθωμα εἶναι 1)14 τοῦ 1)12 τῆς ἀρωγῆς, ἀντὶ τοῦ ⅒ τοῦ 1)14. Θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὸ αἴτημα αὐτό, καὶ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§7Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῶν εἰδικῶν σχέσεων τῶν δημιουργηθεισῶν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, κατ’ ἀρχὴν δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον θίγεται ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἐν συνεχείᾳ καὶ ἐν ἀναφορᾷ πλέον πρὸς τὰς δημιουργουμένας σχέσεις μεταξὺ τῶν σεισμοπλήκτων εἶναι, ἂν βάσει αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐνοικιοστασιακὴ ρύθμισις. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου, ἂν καὶ ἔχω ἀμφιβολίαν ἂν εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν περιλαμβάνεται ἡ δυνατότης τῆς ρυθμίσεως σχέσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐτέλουν προηγουμένως ὑπὸ ἐνοικίασιν, διότι πρόκειται περὶ νέων μισθώσεων, ἔχω δηλαδὴ ἀμφιβολίαν ἂν ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης οὐσιαστικῆς ἀντιμετωπίσεως. Ἐὰν ὑπάρχῃ, θὰ ἐξετάσω, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ μία λύσις. Ὅταν ἐγένετο ἡ συζήτησις τοῦ νόμου περὶ ἐνοικιοστασίου ἐζήτησεν ἡ Βουλὴ νὰ ἐκταθοῦν τὰ πλαίσια, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἔμελλε νὰ κινηθῇ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία. Ἐλέχθη, τότε, ὅτι δύο εἶναι αἱ ἀκραῖαι περιπτώσεις. Ἡ μία, ὅτι δὲν θὰ περιληφθοῦν αἱ νέαι μισθώσεις καὶ ἡ ἄλλη, ὅτι δὲν θὰ εἶναι καθολικὴ καὶ ἀπότομος ἡ ἄρσις.

§8Σ. ΔΙΒΑΡΗΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρεκάλουν, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιληφθῇ διάταξις εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, νὰ εἰσηγηθῆτε τὴν τροποποίησιν τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ νόμου.

§9Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ τὸ ἐξετάσω, κ. συνάδελφε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Καρασάββας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ποῖαι αἱ ἀπόψεις τῶν ἁρμοδίων ἐπὶ τῆς καταγγελλομένης σωρείας κακοποιήσεων πολιτῶν παρ’ ὀργάνων τῆς τάξεως.

§11Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ τονίσω τὴν σοβαρότητα τοῦ περιεχομένου τῆς ἐρωτήσεως, διότι τὸ ὅλον πρόβλημα δὲν ἅπτεται μόνον τῆς λειτουργίας τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν Χώραν, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ἐμφανίζει μίαν βαρεῖαν προσβολὴν τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν τῆς Χώρας. Τὸ θέμα ἀφορᾷ τὴν συμπεριφορὰν τῶν ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν ἀπέναντι τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπανειλημμένως ἐκακοποιήθησαν καὶ εἰς ἀστυνομικὰ κρατητήρια καὶ εἰς ἀστυνομικὰ γραφεῖα, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὁδόν, οἱ ὁποῖοι ἐπανειλημμένως ὑπέστησαν ποικίλας πιέσεις, ἵνα ὑποβάλουν ἐξευτελιστικὰς δηλώσεις, συνελήφθησαν καὶ κατεκρατήθησαν παρανόμως, ὑπέστησαν σωματικὰς ἐρεύνας, ὑπέστησαν τὴν λῆψιν δακτυλικῶν ἀποτυπωμάτων ἄνευ λόγου καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐξετοπίσθησαν. Τὸ πρόβλημα ἔχει λάβει μίαν τοιαύτην ἔκτασιν, ὥστε δὲν ἔρχεται πλέον εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς Δημοκρατίας, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς στοιχειώδεις ἀρχὰς τοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ παροῦσα ἐρώτησις, περιλαμβάνει περιπτώσεις κακοποιήσεων πολιτῶν, διὰ τὰς ὁποίας εἶχον καὶ προγενεστέρως ὑποβληθῆ ἐρωτήσεις καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐλάβομεν ἀπάντησιν. Ἡ πρώτη διὰ 86 περιπτώσεις κακοποιήσεων, ὑπεβλήθη τὸν Μάρτιον, ἡ δευτέρα διὰ 17 περιπτώσεις, ὑπεβλήθη μετὰ ἕνα μῆνα, ἡ δὲ τρίτη ὑπεβλήθη τὸν Μάϊον. Ἀλλὰ πλὴν τῶν 109 περιπτώσεων, αἱ ὁποῖαι συζητοῦνται σήμερον, θέτομεν καὶ ἄλλας 14 ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, ἤτοι ἔχομεν σύνολον 123 καταγγελίας κακοποιήσεων πολιτῶν. Διὰ πολλὰς ἐξ αὐτῶν, ἐπελήφθη ἡ δικαιοσύνη καὶ ἐξεδόθησαν τελεσίδικοι δικαστικαὶ ἀποφάσεις. Ἤδη, ἔχω εἰς χεῖρας μου 25 παρομοίας περιπτώσεις τελεσιδίκων δικαστικῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ὄχι μόνον ὁπλίτας, ἀλλὰ καὶ ἀξιωματικούς, ὅπως εἶναι οἱ ἀστυνομικοὶ Καραθανάσης καὶ Τζουμάνης τῶν Ἀθηνῶν, ὁ Μοίραρχος Ζάρας τοῦ Πύργου καὶ ἄλλοι πολλοί. Χαρακτηριστικὴ ἐπίσης εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ συνδικαλιστοῦ Κωστοπούλου, ὁ ὁποῖος ἐδάρη ἐν μέσῳ Πειραιεῖ καὶ διεκομίσθη εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον, ἀπὸ τὸν ὁποῖον διεκομίσθη ἐκ νέου ἐσπευσμένως εἰς Κλινικὴν Ἀθηνῶν, ὅπου καὶ κινδυνεύει, συνεπεία τῶν κακοποιήσεων τὰς ὁποίας ὑπέστη. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὶ φρονεῖ δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἐὰν τὴν ἐγκρίνῃ, ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ διὰ νὰ σταματήσῃ τὸ κακὸν καὶ τὶ τὸ συγκεκριμένον ἔχει εἰσηγηθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν καταστολὴν μόνον τοῦ ἀδικήματος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πρόληψιν αὐτοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὀφείλει νὰ εἰσηγηθῇ μέτρα προλήψεως τῆς ἐγκληματικῆς αὐτῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ πλέον κοινοὺς πολίτας, ἀλλὰ ταῦτα τὰ ἐπίσημα ὄργανα τῆς χώρας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§13Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως, τὸ περιεχόμενον τῆς ἐρωτήσεώς μας, ἀνεπτύχθη ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα κ. συνάδελφον. Θέλω νὰ ὑπογραμμίσω, ὅμως, ὅτι, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ Ἐσωτερικῶν καὶ Δημοσίας Ἀσφαλείας, διότι ἀμφότεροι ἔχουν ἐπηυξημένην ἁρμοδιότητα καὶ εὐθύνην διὰ τὸ περιεχόμενόν της. Ἐὰν ὑπογραμμίζω τὴν ἀπουσίαν τῶν δύο ὑπουργῶν, εἶναι, διότι τὰ ὅσα ἀνατριχιαστικὰ περιστατικὰ ἀνέφερε καὶ ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, συνεχίζονται μὲ τὸν ἴδιον ρυθμὸν ἀκόμη καὶ σήμερον. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος φαίνεται, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως μέσῳ τῶν ἀπόντων κ.κ. ὑπουργῶν ἐνθαρρύνει, ἀνέχεται, ἴσως δὲ καὶ ὑποθάλπει τὰς ἀπαραδέκτους ἐκτροπὰς καὶ ἐνεργείας τῶν ὀργάνων τῆς Δημοσίας Τάξεως, τὰ ὁποῖα πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, δὲν νομίζομεν ὅτι ἐκτρέπονται ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλαι αἱ παρατάξεις ὁμιλοῦμεν περὶ Δημοκρατίας καὶ Κράτους Δικαίου, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Ἀλλά, μεθ’ ὅσα καταγγέλλομεν, ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε, ἐὰν δυνάμεθα ἀκόμη νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ Κράτους Δικαίου καὶ περὶ Δημοκρατίας, ἐφ’ ὅσον ἂν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ δὲν καταδικάσῃ τὰ περιστατικὰ αὐτά. Σημειῶ, ὅτι τελευταίως, ἁπλοῦται τὸ κῦμα τῶν ἐκτροπῶν καὶ ἐναντίον ἄλλων προσώπων μὴ ἀνηκόντων εἰς τὴν Ἀριστεράν. Ὑπάρχει, κατὰ συνέπειαν, εὐθύνη καὶ τῶν ὑπουργῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι χρέος τοῦ Σώματος νὰ ἀκουσθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν ἡ καταδίκη τῶν περιστατικῶν αὐτῶν, ἡ ἀνοχὴ τῶν ὁποίων ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν κατάλυσιν τῶν θεσμῶν καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Δημοκρατικοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§15Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας δὲν ἀφορᾷ ὡρισμένας μεμονωμένας περιπτώσεις κακοποιήσεως πολιτῶν ἀπὸ ὄργανα τῆς τάξεως. Ἀφορᾷ μέρος ἑνὸς ὄγκου τοιούτων περιπτώσεων, μερικαὶ τῶν ὁποίων ἔχουν ἀχθῆ στὰ δικαστήρια καὶ ἔχουν ἐκδοθῆ ἐπ’ αὐτῶν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις. Ἀφορᾷ ἐκείνας ἐκ τῶν κακοποιήσεων, διὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχουν καὶ ἰατροδικαστικαὶ ἀποδείξεις. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει σωρεία ἄλλων κακοποιήσεων, ἀπειλῶν, πιέσεων κλπ., διὰ τὰς ὁποίας δὲν γίνεται δυνατὴ ἰατροδικαστικὴ βεβαίωσις. Δυστυχῶς, τὰ περιστατικὰ αὐτὰ συνεχίζονται συνεχῶς αὐξανόμενα καὶ δημιουργοῦντα εἰκόνα ζούγκλας διὰ τὴν χώραν μας. Προσφάτως ἔχομεν τὴν τραγικὴν περίπτωσιν τοῦ συνδικαλιστοῦ Πειραιῶς Ν. Κωστοπούλου, Προέδρου Ἐργατικῶν Σωματείων, ὁ ὁποῖος συνελήφθη καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας αὐτοῦ καὶ τῆς συζύγου του διὰ τὰς συνεπείας τῆς κακοποιήσεως, μετεφέρθη εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον ἐντὸς 10ώρου. Ἐκεῖ ἐξεδηλώθη ἕνεκα τῆς κακοποιήσεως ρῆξις τοῦ νεφροῦ του, συνέπεια δὲ τούτου ἦτο νὰ μεταφερθῇ ἀεροπορικῶς εἰς Ἀθήνας καὶ νὰ εἰσαχθῇ στὸ Κρατικὸν Νοσοκομεῖον, ὅπου ἤδη ἡ ζωή του εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ. Ὁ προϊστάμενος ὑπουργὸς τῶν ὀργάνων Ἀσφαλείας, ἐπὶ τῆς ἀπαραδέκτου καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἔχουν δημιουργήσει, ἔχει χαράξει ὕποπτον τακτικήν. Εἰς τὰς πρώτας ἐρωτήσεις μας ἀπαντοῦσε στερεοτύπως, ὅτι τὰ καταγγελλόμενα εἶναι ἀνακριβῆ. Ὅταν ἐν συνεχείᾳ ἐξεδόθησαν αἱ πρῶται καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, ἄλλαξε τροπάριον. Ἔχομεν ἀπαντήσεις τοῦ κ. Καλαντζῆ, βάσει τῶν ὁποίων «ὑπόσχεται ἔρευνα» τῶν περιστατικῶν. Ἀκόμη ὅμως δὲν ἐγένετο τοιαύτη ἔρευνα, καίτοι παρῆλθον ἓξ μῆνες. Φυσικά, κανένα ἀπολύτως διοικητικὸν μέτρον ἐλήφθη ἐναντίον οὐδενὸς ὀργάνου ἐξ ὅσων μέχρι τοῦδε κατεδικάσθησαν. Ἑπομένως, ἔχομεν ἔμπνευσιν καὶ προτροπὴν ἄνωθεν διὰ τοιαύτας πράξεις. Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, κατόπιν ὅλων αὐτῶν, ποῦ πᾶμε; Ὑπάρχει Κράτος, ὅταν τὰ ὄργανά του, τὰ ὁποῖα ὑποτίθεται ὅτι εἶναι ἐντεταλμένα διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, συνεχῶς γίνονται δράσται ἀπαραδέκτων παραβάσεων, δικαστικῶς βεβαιωμένων; Ἔχουν ἐκδοθῆ 40 περίπου σχετικαὶ δικαστικαὶ ἀποφάσεις. Ποῖος θὰ θέση τέρμα εἰς αὐτὸ τὸ ἀπαράδεκτον καθεστώς; Ἐκτὸς τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ Ἀσφαλείας, ὁ ὁποῖος τηρεῖ αὐτὴν τὴν στάσιν, ὑπάρχει καὶ ὁ ἁρμόδιος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργός. Ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ μέτρα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Πρέπει δὲ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι μὲ τὴν τρομοκρατίαν καὶ τὰς κακοποιήσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποταχθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀποφύγῃ τὴν κατάρρευσιν ὑπὸ τὸ βάρος τῶν ἀνομημάτων της. Πέραν αὐτοῦ ὅμως, δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ ὁδηγηθῶμεν. Εἶναι ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε, νὰ ὑπάρξῃ καταδίκη τοῦ Σώματος διὰ τὰ ἀπαράδεκτα αὐτὰ περιστατικὰ καὶ νὰ ληφθοῦν τὰ ἀναγκαῖα καὶ δραστικὰ μέτρα. Ὁ λαὸς δὲν πρόκειται νὰ ἀνεχθῇ τὴν παράτασιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως.

§16Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις τῶν κυρίων συναδέλφων στρέφεται πρὸς δύο ἁρμοδιότητας, πρὸς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης καὶ πρὸς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν. Ἡ ἁρμοδιότης τοῦ ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης εἶναι ποῖα μέτρα λαμβάνουν αἱ δικαστικαὶ Ἀρχαὶ ὁσάκις καταγγέλλονται παραβάσεις τοῦ νόμου. Ἡ ἀπάντησις, ἡ ὁποία ἐδόθη ἐγγράφως, εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Ἄνευ οὐδεμιᾶς μεσολαβήσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης τὰ δικαστήρια ἐπιλαμβάνονται εἴτε κατ’ ἔγκλησιν, εἴτε αὐτεπαγγέλτως, ἀναλόγως τοῦ ἀδικήματος καὶ πράττουν τὸ καθῆκον των. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα ἀπὸ πλευρᾶς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἁρμόδιος νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν σειράν του θὰ ἀπαντήσῃ. Ἐπιθυμῶ μόνον νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένας γενικὰς σκέψεις. Ἡ πρώτη σκέψις εἶναι, ὅτι τὸ γεγονὸς ὅτι καταγγέλλονται ὡρισμένα μεμονωμένα περιστατικὰ δὲν ἔχει τὰς διαστάσεις, τὰς ὁποίας προσεπάθησαν νὰ δώσουν οἱ ἐρωτῶντες συνάδελφοι. Δεύτερον, ἀρνοῦμαι τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ὑπάρχει κατάστασις τρομοκρατίας. Ἀποτελεῖ παραποίησιν τῶν γεγονότων ὁ χαρακτηρισμός, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει κατάστασις τρομοκρατίας. Τρίτον, δὲν δύναμαι ἐπίσης νὰ ἀποδεχθῶ καὶ ἀρνοῦμαι τοῦτο, ὅτι οἱαδήποτε τυχὸν παράβασις εἶναι δυνατὸν νὰ ὀφείλεται εἰς κατεύθυνσιν ὑπὸ ἱεραρχικῶς ἀνωτέρων ὀργάνων. Εἶναι ἀδιανόητον τοῦτο. Τέλος, κύριοι βουλευταί, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων περιπτώσεων, διότι ἔχουν τὰ ὑπηρεσιακὰ στοιχεῖα ὑπ’ ὄψει των, θὰ δώσουν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί. Ἀλλὰ καὶ διότι τινὲς τῶν ὑποθέσεων εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκωνται ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἀδύνατον ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ θέσιν ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων περιπτώσεων. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ σημειώσω, ὅτι δέον νὰ ἀποφεύγεται ἡ συστηματικὴ πρόκλησις τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως καὶ ἡ διαβολὴ αὐτῶν, εἰς ἃς περιπτώσεις δὲν πρόκειται περὶ διαπιστώσεως παραβάσεώς τινος, ἀλλὰ ἀποτελεῖ τοῦτο πολιτικήν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§18Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς ἤκουσα μετὰ μεγάλης προσοχῆς καὶ ὡς ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχετε τὸν καλὸν ρόλον, διότι εἶναι εὐτύχημα, ὅτι τὰ δικαστήρια ἐκδίδουν ἀποφάσεις καταδικαστικάς, πρᾶγμα ποὺ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς δικαιοσύνης.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ὑπάρχει τρομοκρατία.

§20Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ δικασταὶ ἐν τῇ μεγάλῃ των πλειοψηφίᾳ ἢ ἐν τῇ ὁλότητί των πράττουν τὸ καθῆκον των. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι, ὅτι ἐπ’ ἀφορμῇ μιᾶς ἐρωτήσεως καὶ μὴ παρισταμένων τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ γενικωτέρα συζήτησις, ἡ ὁποία ἐλπίζω, ὅτι, κατόπιν ἐπερωτήσεως θὰ δώσῃ ἀφορμὴν νὰ λάβουν ὅλοι τὸν λόγον διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ εἶναι ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς τρομοκρατίας, ποῦ περιορίζεται καὶ μέχρι ποῦ ἐκτείνεται. Θὰ ἤθελα ὅμως, ἐπειδὴ εἶσθε ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἤθελα μίαν μεγαλυτέραν κατατόπισιν ἐπὶ τῆς στατιστικῆς, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχουν 130 περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν εἰς τὰ δικαστήρια, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ 50 περίπου ἔληξαν διὰ καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀντιστοιχεῖ εἰς περισσοτέρας παραβάσεις, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ χειροδικίαι γίνονται ὄχι παρουσίᾳ μαρτύρων διὰ νὰ ἀποδεικνύωνται. Μελετῶντας λοιπὸν τὴν στατιστικήν, ἔστω ἀρνούμενος ὅτι ὑπάρχει κατεύθυνσις, ἔστω ἀρνούμενος ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη ἔκτασις, δὲν ἀνησυχεῖτε ὡς ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν συχνότητα αὐτῶν τῶν ἀδικημάτων, διότι ἐπὶ τέλους, μελετῶμεν τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν αὔξησιν ἢ μείωσιν τῆς ἐγκληματικότητος; Θὰ ἔλεγα, λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ὑπάρχει καλὴ διοίκησις ἀπὸ ἀπόψεως συμπεριφορᾶς ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ὅταν ἔχωμεν 140 τοιαύτας παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ 40 καταδικαστικὰς ἀποφάσεις; Καὶ δικαιοῦσθε νὰ ὑπερηφανεύεσθε, ὅτι τὰ δικαστήρια ἐξέδωσαν καταδικαστικὰς ἀποφάσεις ἐν προκειμένῳ; Ὡς ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶσθε μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς τοιοῦτος θὰ πρέπει νὰ ἔχετε ἁρμοδιότητα ἐπὶ τῆς μελέτης τῆς στατιστικῆς, ἐπὶ τῆς στατιστικῆς αὐτῆς, ὡς Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει δικαστήρια διὰ νὰ καταδικάζουν καὶ ἀστυνομικὰ ὄργανα, διὰ νὰ ἀσκοῦν τὴν διοίκησιν. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει γενικώτερον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν δι’ ἐπερωτήσεως.

§21Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπεγράμμισεν, ὅτι εἶναι ὡρισμέναι αἱ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὰ δικαστήρια ἐπιλαμβάνονται αὐτεπαγγέλτως τῆς διώξεως ὡρισμένων ἀδικημάτων. Εἶναι κρίσιμον τὸ θέμα καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀπαντήσω. Πράγματι, εἰς ὅσας περιπτώσεις ἐγένετο προσφυγὴ εἰς τοὺς κατὰ τόπους Εἰσαγγελεῖς, οὗτοι εἶπον, ὅτι ἀντιλαμβάνονται, ὅτι ὑπάρχει μία κατάστασις ἀνώμαλος, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπέμβουν αὐτεπαγγέλτως, διότι τὰ ἀδικήματα δὲν διαπράττονται εἰς δημοσίους χώρους, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἔννοια τοῦ αὐτοφώρου, ἀλλὰ εἰς τὰ Ἀστυνομικὰ Καταστήματα. Βεβαίως ὁ Εἰσαγγελεύς, κατὰ τὸν τύπον τῆς κειμένης Νομοθεσίας δὲν εἶναι εὔκολον νὰ παρέμβῃ, ἐφ’ ὅσον οἱ ξυλοδαρμοὶ καὶ αἱ διάφοροι κακοποιήσεις γίνονται ἐντὸς τῶν Ἀστυνομικῶν Καταστημάτων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίστανται ἄλλοι μάρτυρες πλὴν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, παρὰ ταῦτα ὅμως, ἡ οὐσιαστικὴ ἑρμηνεία τῶν σχετικῶν διατάξεων, τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης ἐπιβάλλονται, διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἀνωμαλία. Πολὺ περισσότερον, ὅταν, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ὁ πολίτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ καὶ μέχρι μηνύσεως, διότι, ὡς προεῖπον, οἱ ξυλοδαρμοὶ καὶ αἱ διάφοροι κακοποιήσεις τῶν πολιτῶν δὲν γίνονται εἰς ἀνοικτοὺς χώρους παρὰ ἐντὸς τῶν Ἀστυνομικῶν Καταστημάτων, ὁπότε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχῃ μάρτυρας. Κύριε Ὑπουργέ, οἱ Εἰσαγγελεῖς εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν διὰ νὰ δύνανται νὰ ἐπέμβουν, θὰ πρέπει νὰ ἔχουν κἄποιαν ἐνίσχυσιν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπέκρουσε τὴν ἄποψίν μας, ὅτι ὑπάρχει ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑπόθαλψις καὶ ἐνθάρρυνσις πρὸς παρεκτροπάς. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀνταπαντῶ. Ὑπάρχουν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις, ὡς σᾶς προανέφερον, καὶ συγκεκριμένως σᾶς ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν τὸ παράδειγμα τῶν δύο ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς, τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, Δούμα καὶ Καραθανάση, οἱ ὁποῖοι ἂν καὶ κατεδικάσθησαν διὰ πράξεις κακοποιήσεως πολιτῶν, δὲν τοὺς ἐπεβλήθη καμμία κύρωσις ἐκ μέρους τῆς προϊσταμένης των διοικητικῆς Ἀρχῆς, οὔτε ἀπὸ τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς Ἐσωτερικῶν. Σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι αὐτὴ ὑπόθαλψις, εἶναι ἔμπνευσις; Εἶναι δυνατὸν μὲ τοιαύτην ἀντιμετώπισιν νὰ ἔχωμεν περιστολὴν τῶν βαρβάρων περιστατικῶν; Κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν αὐτὰ τὰ γεγονότα καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπὸ ἡμερῶν ἔχετε εἰς χεῖρας σας τὸ περιεχόμενον τῆς ἐρωτήσεώς μας, νομίζω, ὅτι εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσητε τὰ σχετικὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν καταγγελλομένων περιπτώσεων καὶ νὰ ἀπαντήσετε. Ἐγὼ ἐπιμένω, ὅτι ἡ ἀπουσία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀσφαλείας καὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τῆς συζητήσεως τοῦ προκειμένου θέματος, ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἤθελον νὰ ἦσαν παρόντες καὶ ἤθελαν νὰ ἀντιπαρέλθουν τὴν συζήτησιν αὐτὴν μὲ ὑπεκφυγήν.

§22Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὑπάρχει, κ. Ὑπουργέ, ἕνας ἀριθμὸς 40 καταδικαστικῶν ἀποφάσεων.

§23Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν ἐρώτησιν δὲν ἀναφέρονται καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις.

§24Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐπωνύμως, ἀφορῶσαι ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς. Εἶναι κατάστασις αὐτή; Ὅσον ἀφορᾷ, κ. Ὑπουργέ, τὸ λεχθὲν περὶ προκλητικότητος, νομίζω, ὅτι τὸ ὀλιγώτερον δὲν εἶναι δυνατόν, ἂν σεῖς, ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, πιστεύετε, ὅτι ὑπὸ τὸ καθεστὼς τὸ σημερινὸν τῆς πλήρους ἀσυδοσίας, εἶναι δυνατὸν πολίτης καλούμενος εἰς Ἀστυνομικὸν Τμῆμα, ἐνώπιον 10– 15 ἀστυνομικῶν, ὑβριζόμενος καὶ προπηλακιζόμενος νὰ προκαλῇ, εἶναι νομίζω, τοὐλάχιστον μὴ σοβαρόν. Ἀπορῶ πῶς, κ. Ὑπουργέ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε τοιοῦτόν τι. Ἡ ἀπάντησις αὕτη, δὲν εἶναι ἀπάντησις ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης.

§25Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ὅταν ἔγινε μνεία περὶ προκλητικότητος, ἔγινε κατ’ ἀναφορὰν πρὸς συγκεκριμένον περιστατικόν, σεῖς δὲ γνωρίζετε, κ. Μπριλλάκη, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ πρόκλησις καὶ παρά τινος κατευθύνεται.

§26Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Σοβαρὰ τὸ λέγετε αὐτό;

§27Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δεύτερον. Ἡ ἀπουσία τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἱ ἐρωτήσεις ἦσαν ἁρμοδιότητος ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης. Ἡ ἐρώτησις θὰ ἐγγραφῇ ἀσφαλῶς καὶ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑφυπουργοῦ Ἐσωτερικῶν καὶ θὰ δοθῇ ἀπάντησις ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων περιπτώσεων. Τρίτον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς αὐτεπαγγέλτου διώξεως, ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Ἐφραιμίδη, δὲν εἶναι ζήτημα ὁδηγιῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Πότε ἐπιλαμβάνεται αὐτεπαγγέλτως καὶ πότε κατ’ ἔγκλησιν ἡ δικαστικὴ Ἀρχή. Εἶναι ζήτημα φύσεως τοῦ ἀδικήματος καὶ καθορίζεται τοῦτο ὑπὸ τῆς νομοθεσίας. Κατὰ συνέπειαν, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐνέργειά τις, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ καὶ ἡ ὁποία παρελείφθη καὶ ἡ ὁποία κατά τινα τρόπον θὰ πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον. Πέραν τούτου, ἐπειδὴ ἔγινε μνεία περὶ 40 καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, σημειῶ, ὅτι εἰς τὴν ὑπ’ ὄψιν ἐρώτησιν, δὲν μνημονεύονται αἱ 40 καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις. Μάλιστα, δὲν νομίζω, ὅτι μνημονεύεται καμμία συγκεκριμένη δικαστικὴ ἀπόφασις. Γνωρίζω πληροφοριακῶς, ὅτι ὑπάρχουν δικαστικαί τινες ἀποφάσεις, ἀλλὰ τοιαῦται ἀποφάσεις δὲν σημειοῦνται εἰς τὴν ἐρώτησιν, ὥστε νὰ ἔχω τὴν δυνατότητα νὰ ἐξετάσω ἂν πρόκειται περὶ 40 ἢ ὀλιγωτέρων καὶ εἰς ποίας περιπτώσεις ἀφορῶσι.

§28Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμουν ἐγγεγραμμένος, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω...

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσετε. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι. Ὁ κ. Κ. Μαρῆς ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§30Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐπειδὴ συζητεῖται συναφὲς θέμα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀπευθύνομαι εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ τοῦ καταγγείλω τὴν κάτωθι ἠλεγμένην πληροφορίαν, μὴ δεκτικὴν οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως. Σήμερα τὴν πρωΐαν, μάρτυς, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὴν γνωστὴν τοῦ Ἡρακλείου, ἐξυλοκοπήθη ἀγρίως, ἀπὸ ὁμάδα μπράβων, ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὁποίας, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ἦτο ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ κ. Νικ. Κεφαλογιάννης. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ αὐτή, κ. Κωστόπουλε.

§32Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ προστατεύσῃ τοὺς μάρτυρας, διότι ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις θὰ δημιουργηθῇ καθεστὼς ἀναρχίας. (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ.

§34Κ. ΜΑΡΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς νὰ εἶναι καλὰ καὶ ὁ κόσμος νὰ δέρεται ἀπὸ τοὺς τραμπούκους. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν μὴ ἀκουόμενος).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὔκολον εἶναι νὰ κηδώμεθα ὅλοι ὑπὲρ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ ταυτοχρόνως πολὺ ὀλίγοι τὸν σέβεσθε. Τὶ κατάστασις εἶναι αὐτή; (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτή-

σεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προτάσεων «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος, ἀφορῶντος τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου». Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ὁμιλήσω διὰ νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὑπεβλήθη ἤδη εἰς τὸ Προεδρεῖον πρότασις, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν, περὶ τοῦ ὁποίου μόλις τώρα ὁμιλήσατε, ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν ἀνάλογον ἀριθμὸν βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἀλουμινίου, μέχρις ὅτου ἔλθῃ τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔχομεν ὑπεύθυνον τεχνικὸν πόρισμα. Παρακαλοῦμεν, ὅπως ἀναγνώσετε τὴν πρότασιν καὶ γίνουν τὰ δέοντα, κατὰ τὸν περίφημον Κανονισμόν μας.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον ἡ ἑξῆς πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. «Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταί, ἐπειδὴ ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4110)60 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως συμβάσεως ἀφορώσης τὴν ἵδρυσιν Βιομηχανίας Ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι», δὲν διεφωτίσθη ἐπαρκῶς ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὥστε νὰ σχηματίσῃ ἀσφαλῆ γνώμην ὡς πρὸς τὴν πλήρη κατοχύρωσιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Προτείνουν, ὅπως ἡ ὅλη σύμβασις παραπεμφθῇ εἰς διεξοδικὴν διερεύνησιν ἀπὸ μέρους τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἀναβαλλομένης τῆς συζητήσεως καὶ τῆς λήψεως ἀποφάσεως μέχρι τῆς καταθέσεως τῶν πορισμάτων τῆς ὡς ἄνω ἐρεύνης. Ζητοῦν δέ, ἐπὶ τῆς παρούσης προτάσεως τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Κανονισμοῦ». Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Σ. Κωστόπουλος, Σ. Στεφανόπουλος, Δ. Λεονάρδος, Ι. Ζίγδης, Δ. Κωστῆς, Θ. Λυμπερίδης, Σ. Ἀλλαμανῆς, Π. Βαρδινογιάννης, Δ. Παπαμιχαλόπουλος, Φ. Πιτούλης, Γ. Μαῦρος, Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, Φ. Ζαΐμης, Γ. Βαλοῦρδος, Κ. Μητσοτάκης, Ε. Λουλακάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Θ. Δεσύλλας, Α. Καλλιδόπουλος, Ε. Κοθρῆς. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος.

§38Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρηκολουθήσαμεν μὲ προσοχὴν τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐπὶ τῆς συμβάσεως ἀλουμινίου. Τὸ γενικὸν καὶ ἀδιαφιλονίκητον συμπέρασμα, εἶναι τοῦτο: Σύγχυσις, ἄγνοια, κενὰ καὶ ἀμφισβητήσεις. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἔφερε τεχνικὰ στοιχεῖα ἐλλιπῆ, εἰς ὡρισμένα δὲ κεφάλαια ἀνύπαρκτα, διότι δὲν ὑπῆρχε τεχνικοοικονομικὴ μελέτη. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀντιθέτως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα αὐτὴ κατέχει, διὰ τὸν κ. Κιτσίκην, κατὰ τρόπον τεχνικώτερον, καὶ διὰ τὸν κ. Ζίγδην κατὰ τρόπον πλέον οἰκονομικὸν καὶ πολιτικόν, ἀπέτρεψεν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔφερε καὶ ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τοιαῦτα συγκρινόμενα ἀνεπαρκῆ δεδομένα νὰ ἀναληφθοῦν ὑποχρεώσεις τοιαύτης ἐκτάσεως, οἵας ἐπιβάλλει ἡ σύμβασις τοῦ ἀλουμινίου. Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι ἀναγκαία καὶ ἐπιβεβλημένη, χάριν τοῦ κοινοῦ συμφέροντος, ἐφ’ ὅσον ἀξιοποιεῖ ἕνα σημαντικὸν πόρον τῆς χώρας. Ἀναγνωρίζομεν ἀκόμη, ὅτι ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου εἶναι, ὡς ἐλέχθη, ἠλεκτροβόλος καὶ ὅτι ἔχει ἀνάγκην ρεύματος πολλοῦ καὶ εὐθηνοῦ. Θὰ προχωρήσωμεν ἀκόμη περισσότερον: Δεχόμεθα τὸ εὐθηνὸν ρεῦμα νὰ γίνῃ εὐθηνότερον, μὲ μίαν θυσίαν ἐκ μέρους ἡμῶν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν ἀναγνωρίζομεν καὶ δὲν δεχόμεθα, εἶναι, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ἐκτάσεως τῶν θυσιῶν νὰ ἀναλαμβάνωμεν ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι αἱ θυσίαι αὐταὶ δὲν πρόκειται νὰ ἔχουν ὡρισμένα ὠφελήματα ἢ ἀνταλλάγματα. Κύριε Πρόεδρε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως μὲ κατέθλιψεν εἶναι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐχειρίσθη τὸ τεράστιον αὐτὸ θέμα. Ἰδιαιτέρως δέ, αἱ δικαιολογίαι καὶ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Μᾶς εἶπε, δηλονότι, ὡς πρῶτον καὶ κύριον ἐπιχείρημα: Τὶ χρειαζόμεθα τὴν οἰκονομικοτεχνικὴν μελέτην, θὰ κάμῃ αὐτὴν ἡ ἐνδιαφερομένη ἐπιχείρησις. Ὁμολογῶ, ὅτι μὲ καταπλήσσει τὸ ἐπιχείρημα αὐτό. Πέντε χρόνια εἶναι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ δὲν ἔμαθεν ἀκόμη τὶ σημαίνει πρόγραμμα, τὶ σημαίνει σχεδιασμός. Νομίζει, ὅτι τὸ πρόγραμμα εἶναι κατάλογος τεχνικῶν ἔργων, ὅτι ὁ καθ’ εἷς δύναται νὰ ἐπιτελῇ κατὰ βούλησιν οἱοδήποτε ἐκ τῶν ἔργων αὐτὸς θελήσῃ. Τοῦτο εἶναι ὅλως ἀντίθετον πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ προγράμματος. Τὸ πρόγραμμα, ἀντιθέτως, προϋποθέτει ἱεράρχισιν τῶν ἀναγκῶν, ὅπως προϋποθέτει καὶ ἱεράρχισιν τῶν ἱκανοποιήσεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἁπλοποιήσωμεν τὸν προγραμματισμὸν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ὅποιος θέλει ἕνα οἱονδήποτε ἔργον, νὰ ἔρχεται καὶ νὰ τὸ ἐκτελῇ χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του, οὔτε κλιμάκωσιν, οὔτε ἱεράρχησιν. Ἔχομεν τὴν ἀτυχίαν νὰ εἴμεθα τελευταῖοι εἰς τὴν προγραμματισμένην ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Ἔπρεπε νὰ ἐπωφεληθῶμεν ἐκ τῶν διδαγμάτων τῶν ἄλλων χωρῶν. Εἶναι γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι τόσον ἁπλῆ ἡ ἔννοια τῆς προγραμματισμένης ἀναπτύξεως μιᾶς χώρας. Εἶναι γεγονὸς σύνθετον καὶ πολύπλοκον, ὡς δὲ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰ πειράματα τῶν ἄλλων χωρῶν δὲν ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἐναρμόνισις καὶ συσχέτισις μεταξὺ τῶν ἔργων, ἀλλὰ χρειάζεται ἐπὶ πλέον καὶ τὰ βραχυπρόθεσμα οἰκονομικὰ προβλήματα νὰ τυγχάνουν ἐπιλύσεως νὰ ἐπιλύωνται μαζὺ μὲ τὰ μακροπρόθεσμα τοιαῦτα. Δηλαδή, τὰ μεγάλα ἔργα, ἐφ’ ὅσον ἐκτελοῦνται χωρὶς νὰ λαμβάνωνται ταὐτοχρόνως μέτρα, ὅπως ἀντιμετωπίζωνται καὶ τὰ προηγούμενα ἑκάστοτε βραχυπρόθεσμα οἰκονομικὰ προβλήματα ὁδηγοῦν εἰς τὴν οἰκονομικὴν στασιμότητα. Τοῦτο ἀπεδείχθη ἀπὸ τὸν σχεδιασμὸν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν. Ἐὰν δὲ θέλετε τὴν ἀπόδειξιν αὐτοῦ διὰ τὴν Ἑλλάδα ἔχετε τοῦτο: Ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐκτελοῦνται τόσα ἔργα οὐδεὶς ὑποστηρίζει, ὅτι ἡ ἀνεργία ἔχει κατά τινα τρόπον ἀπορροφηθῆ, οὔτε ἀντιθέτως ὑπάρχει σημαντικὴ ἀνύψωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, προχωρεῖ ἀκόμη περισσότερον καὶ μᾶς λέγει: Διατὶ νὰ κάμωμεν ἡμεῖς τεχνικοοικονομικὴν μελέτην; Τὰ κεφάλαια τὰ δίδει ξένη ἑταιρεία. Ἂς ἔλθῃ αὐτὸ νὰ μᾶς κάμῃ τὴν οἰκονομικοτεχνικὴν μελέτην. Ὁμολογῶ, ὅτι μένω κατάπληκτος πρὸ τῆς ἐπιχειρηματολογίας αὐτῆς, ἡ ὁποία διατυποῦται ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τοιούτων μεγάλων, εἰς τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διογκωθῇ τὸ κόστος τοῦ ἔργου. Καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ὑποχρεωθῇ αὔριον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἐξαγάγῃ συνάλλαγμα καὶ νὰ πληρώνῃ δι’ ἔργα καὶ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε εἰσήχθησαν εἰς τὸν τόπον. Εἶναι δυνατὸν ἕνα οἱοδήποτε ἔργον ἀπὸ οἱονδήποτε νὰ ἀναληφθῇ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ προηγουμένως τεχνικὴ μελέτη, ἡ ὁποία νὰ μᾶς πληροφορῇ ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως καὶ τῆς ἀξίας καὶ τοῦ κόστους τοῦ ἔργου; Εἴδατε ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, 75 ἑκατομμύρια δολλάρια λέγουν οἱ σύμβουλοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ στοιχίσῃ τὸ ἔργον, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἰσχυρίζεται, βάσει ἐπίσης στοιχείων, ὅτι πολὺ κατώτερον ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τὸ κόστος. Ὑπάρχει ὅμως καὶ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἐπισημάνω εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς εἶπεν: Ἐφ’ ὅσον οἱ ξένοι μᾶς φέρουν ὅλα τὰ κεφάλαια, ἐφ’ ὅσον αὐτοὶ συμβάλλουν διὰ τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἀλουμινίου, διατὶ ἡμεῖς νὰ ἐνδιαφερθῶμεν; Ἂς ἀφήσωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν εὐθύνην. Κύριοι, εἶναι ὅλως ἀπαράδεκτος ἡ ἐπιχειρηματολογία αὐτή. Ἀλλοίμονον ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι μόνον οἱ ξένοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀξιοποιοῦν τὸ προϊόν μας, ποὺ λέγεται βωξίτης. Μᾶς ἔδωσαν οἱ ξένοι 75 ἑκατομμύρια δολλάρια, Ἐξ αὐτῶν 12 εἶναι τοῦ Κράτους, δηλαδὴ περίπου 9%. Πέραν αὐτοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ βιομηχανία χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα; Ἔχομεν ἀμέσως τὰ τρία ἐργοστάσια, δύο ὑδροηλεκτρικὰ καὶ ἓν θερμικὸν, 37 καὶ 12, δηλαδή, 49 ἑκατομμύρια. Οὕτω ἔχομεν ἐν συνόλῳ 58 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἄλλο πρᾶγμα: Ἐξεχάσαμεν, ὅτι ἡμεῖς δίδομεν τὴν πρώτην ὕλην, δίδομεν τὸν βωξίτην καὶ ὅτι ἐδεσμεύσαμεν 30 ἑκατομμύρια τόννους ἔναντι τῶν 45–50 ἑκατομμ. τῶν ἀποθεμάτων μας. Καὶ ἂν πρὸς 6 δολλάρια ὑπολογίσωμεν τὸν βωξίτην ὡς πρώτην ὕλην ἠμπορεῖτε μὲ ἕνα ἁπλοῦν πολλαπλασιασμόν, ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς προχείρους ποὺ κάμνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἴδητε τὶ εἰσφέρει ἡ Ἑλληνικὴ Οἰκονομία διὰ νὰ γίνῃ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀλουμινίου. Εἶναι ψευδὲς καὶ ἀνακριβές, ὅτι οἱ ξένοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀξιοποιοῦν τὸν βωξίτην καὶ ἡμεῖς δὲν προσφέρομεν τίποτε. Ἀντιθέτως εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς τὰς διαπραγματεύσεις τοῦ ἔργου ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ὅλως ἀνίκανος. Διότι ὄχι μόνον στοιχεῖα δὲν εἶχεν, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον παρέβλεψε καὶ οὐσιώδη στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ νὰ ἐκμεταλλευθῇ ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Ὑποχρέωσίς της πρώτη ἦτο νὰ θεωρήσῃ ὅλον τὸ ἔργον ὡς ἑνιαῖον, εἴτε λέγεται ρεῦμα, βωξίτης ἢ κεφάλαια. Ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν ἑνιαῖον σύνολον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ ἀξιώσῃ ὅπως ἔχωμεν συμμετοχήν, τοὐλάχιστον, κατὰ 50%. Διότι τότε ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας θὰ ὑφιστάμεθα ἐκ τοῦ ρεύματος, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντισταθμίσωμεν ἀπὸ τὸ προϊόν, ἀπὸ τὸ ἀλουμίνιον, ἀφ’ ἑτέρου δέ, καὶ πρὸ παντός, θὰ εἴχομεν τὸν ἔλεγχον τῶν εἰσαγομένων μηχανῶν καὶ συνεπῶς τῶν καταβαλλομένων κεφαλαίων. Ἐν τούτοις οὐδὲν ἐξ αὐτῶν ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀντιθέτως, ἦλθεν ἐδῶ διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι μόνον οἱ ξένοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ τὸ ἀξιοποιοῦν τὸ προϊόν, εὐγνωμοσύνην θὰ πρέπει νὰ τοὺς ὀφείλωμεν, ἡμεῖς δὲν θὰ σταυρώσωμεν τὰ χέρια! Ἠθέλησε, ἐπίσης, νὰ μᾶς ἐντυπωσιάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὸ ποσὸν τῶν κεφαλαίων ποὺ εἰσάγεται εἰς τὴν χώραν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι πολὺ περισσότερα κεφάλαια εἰσήχθησαν εἰς ἄλλας χώρας, π.χ. τὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Καὶ ἐκεῖ ἐγένοντο συμβάσεις μὲ τὴν ἀμέλειαν καὶ ἀνοχὴν τῶν Κυβερνήσεων. Ἀλλ’ ὅταν οἱ λαοὶ ἀνέβλεψαν καὶ ἀπέκτησαν συνείδησιν τῶν περιορισμῶν καὶ τῶν βαρῶν εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν, οἱ λαοὶ αὐτοὶ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἐξηγέρθησαν καὶ ἐξέσχισαν τὰς ἐπαχθεῖς συμβάσεις. Νομίζετε, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος καὶ τὴν δύναμιν, ὅταν θὰ ἴδῃ, πόσον ἐπαχθὴς καὶ ἐπιζημία εἶναι ἡ σύμβασις αὐτή, ἐπίσης, νὰ τὴν ξεσχίσῃ; Δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ σπείρῃ τοιαῦτα ζιζάνια, ἅτινα δημιουργοῦν φόβους ἀναταραχῶν διὰ τὸ μέλλον. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τούτοις ἡμεῖς, παρ’ ὅλα αὐτά, δὲν θὰ ἠθέλομεν νὰ καταψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν, διότι νομίζομεν, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ ἠμπορεῖ νὰ ἀποβῇ ἐπωφελὴς διὰ τὴν χώραν, ἀρκεῖ νὰ γνωρίζωμεν τὶ συμβαίνει ὄπισθεν αὐτῆς, ἀρκεῖ νὰ ἔχωμεν ἐπαρκῆ τεχνικοοικονομικὰ στοιχεῖα εἰς τρόπον, ὥστε νὰ κρίνωμεν ἂν αἱ θυσίαι μας ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὰς ἀπολαυὰς καὶ τὰ ὠφελήματά μας. Θέλομεν νὰ διαφωτισθῶμεν ἐπὶ τῆς συμβάσεως. Καὶ δι’ αὐτὸ κατεθέσαμεν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἀνεγνώσατε. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τὴν δύναμιν νὰ ἐλέγχωμεν τὰς ἀντιφάσεις, αἱ ὁποῖαι παρετηρήθησαν εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις. Μᾶς λέγουν, ὅτι αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ἔχομεν ἀπὸ τοῦ πλέον ὑπευθύνου καὶ τοῦ πλέον ἁρμοδίου προσώπου, τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Δ.Ε.Η. Τιμῶ πραγματικῶς τὸν ἐπιστήμονα. Εἶναι εἷς τῶν ἀρίστων, ἐὰν δὲν εἶναι ὁ ἄριστος τῶν εἰδικῶν. Ἀλλὰ τὶ θέλετε νὰ σᾶς κάμῃ, ὅταν εἶναι ὑποχρεωμένος, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς προμελέτης παλαιᾶς, νὰ ἔρχεται μὲ πρόχειρα σημειώματα, διὰ νὰ μᾶς ἀποδεικνύῃ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μελετηθοῦν εἰς διάστημα ὀλίγων ἡμερῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ ἄριστος αὐτὸς ἐπιστήμων ὑπέπεσεν εἰς ἀντιφάσεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω. Π.χ. εἰς τὸ ὑπηρεσιακὸν του σημείωμα τῆς 27ης Ἰουνίου πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. λέγει τὰ ἑξῆς: «Λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τούτων καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Δ.Ε.Η. οὐδὲν κέρδος θὰ εἶχε νὰ ἀποκομίσῃ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐξοφλήσεως τῶν δανειακῶν της ὑποχρεώσεων ἐν τῇ κατασκευῇ τῶν ἔργων τούτων, ὑπελογίσθη, ὅτι ἡ τιμὴ 3,1 θὰ ἐπέφερε ζημίαν κατὰ τὴν πρώτην 16ετίαν, ἡ ὁποία ὅμως θὰ ἤρχιζε νὰ ἀποσβέννυται μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς τιμῆς 3,6, μετὰ τὸ 17ον ἔτος καὶ μετὰ ταῦτα θὰ ὑπῆρχε κέρδος». Ἐν τούτοις ὁ ἴδιος εἰς ἀνακοίνωσιν τῆς 18ης Νοεμβρίου, τὴν ὁποίαν ὑπογράφει μὲ τὴν Διοίκησιν τῆς Δ.Ε.Η., λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὡς πρὸς τὴν τιμὴν πωλήσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας ἤδη ἀνακοινώσεις εἰς τὸν τύπον, ἡ τιμὴ τῶν 3,1 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου ἀνὰ κιλοβατώρα, κατὰ τὰ πρῶτα 16 ἔτη, ἐπιτρέπει τὴν κάλυψιν ὅλων τῶν ἐτησίων δαπανῶν κλπ. κλπ. καὶ ἀφήνει μικρὸν κέρδος». Εἷς τὸ πρῶτον λέγει, ὅτι κατὰ τὰ 16 πρῶτα ἔτη ἡ σύμβασις συνεπάγεται ζημίαν, εἰς τὸ δεύτερον λέγει, ὅτι ἀφήνει μικρὸν κέρδος. Δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων συγκεκριμένων στοιχείων νὰ στηρίζωμεν ἐπιχείρησιν, τῆς ὁποίας ἡ ἔκτασις εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τρομερὰς συνεπείας διὰ τὸ μέλλον. Εἶναι ἐπιχείρησις, ὡς ἠκούσατε, ἡ μεγαλυτέρα σήμερον ἐκ τῶν ὑφισταμένων. Αἱ συνέπειαί της, ὁ ἀντίκτυπός της θὰ εἶναι ἀναμφιβόλως τεράστιος ἐπὶ τῷ καλῷ ἢ καὶ ἐπὶ τῷ κακῷ. Κατὰ συνέπειαν, εἰς ἡμᾶς ὅλους γεννᾶται ἡ ὑποχρέωσις νὰ ζητήσωμεν ἀκριβῆ στοιχεῖα καὶ ἐν γνώσει πλέον τῶν γεγονότων νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπίκρισιν τῆς συμβάσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀγνοοῦντες τὰ στοιχεῖα, ἀγνοοῦντες τὰς θυσίας, ἀγνοοῦντες τὰς δεσμεύσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλομεν εἰς τὸ μέλλον ἐπὶ τῶν νέων γενεῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν, μὲ κλειστὰ τὰ μάτια εἰς τὸ σκοτάδι, εἰς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως. Διότι ὀφείλετε ἐπὶ πλέον νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο ἡ σύμβασις αὐτὴ ἀποδειχθῇ ἐξαιρετικῶς ἐπαχθὴς εἰς τὸ μέλλον, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἡ ὁποία πολλὰς διαρθρωτικὰς μεταβολὰς θὰ μᾶς ἐπιβάλῃ εἰς τὴν οἰκονομίαν μας, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὑποχρεώσῃ νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγα χρόνια, τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Λέγω, ἔπειτα ἀπὸ κάμποσα χρόνια, διότι, ἀτυχῶς....

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκάλεπτος εἶναι ἡ ὁμιλία σας.

§40Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μὴ ἀσκῆτε καθήκοντα λογοκριτοῦ. Εἶναι σοβαρὸν τὸ θέμα καὶ πρέπει νὰ ἀκούσητε τὰς γνώμας μας. Δὲν ἔχετε δικαίωμα ἐλέγχου τῶν ὅσων λέγω.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν ὀνόματι οἱασδήποτε ἀπόψεως νὰ παραβαίνω τὸν Κανονισμόν.

§42Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω μετὰ τινα ἔτη θὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ ἀντιληπτά, καὶ εἶναι αὐτὸ ποὺ χαρακτηρίζει τὴν ὅλην πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνδιαφέρεται μόνον διὰ τὸ σήμερον. Ἐνδιαφέρεται νὰ ἐμφανίζῃ σπουδαῖα καὶ μεγάλα ἔργα καὶ νὰ λέγῃ κομπαστικῶς, ὅτι θεμελιώνει μεγάλα ἔργα διὰ τὸν τόπον, ἀδιαφορεῖ ὅμως διὰ τὴν ἑπομένην. Διὰ τὴν αὔριον δὲν ἐνδιαφέρεται, ἐὰν θὰ ἐπισωρεύωνται ζημίαι καὶ δεσμεύσεις διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δι’ αὐτό, μὲ ὅλην τὴν καλὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν καὶ ἐπειδὴ θέλομεν νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν, σᾶς ζητοῦμεν νὰ διαφωτισθῶμεν. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν ἡμεῖς ἐδῶ τὰς ἐκτεθείσας ἀντιφάσεις καὶ τὰς ἀντιθέσεις, δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις παραπέμψῃ εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον διὰ μίαν ἐξονυχιστικὴν τεχνικὴν ἔρευναν, τὴν σύμβασιν τοῦ ἀλουμινίου. Ὅταν τὰ ἔχωμεν τὰ πορίσματα τοῦ Ἐπιμελητηρίου, τότε θὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ τῇ συμβάσει, ἐὰν ἀρθοῦν αἱ ἀμφιβολίαι μας. Ἐὰν ὅμως, ἀντιθέτως ἀποδειχθῇ τὸ ἀντίθετον, ἐὰν ἐπιβεβαιωθοῦν αἱ ἐπιφυλάξεις, τότε ἡ Κυβέρνησις θὰ ὀφείλῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς νέας φιλικὰς διαπραγματεύσεις, διὰ νὰ βελτιώσῃ τοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι θὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐπαχθεῖς διὰ τὴν οἰκονομίαν. Πάντως μὴ μᾶς ἐξωθῆτε εἰς τὸ νὰ καταψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν. Διότι θὰ τὴν καταψηφίσωμεν, ἐὰν δὲν ἀπορρίψητε τὴν πρότασίν μας, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τοὺς ἁρμοδίους τεχνικοὺς ἡ ἔρευνα καὶ ὁ ἔλεγχος τῆς ὑποθέσεως τοῦ ἀλουμινίου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§44Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὑποστηρίζων τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν προσυπέγραψε, νομίζω, ὅτι ἐπεξετάθη καὶ πέραν τῆς προτάσεως καὶ ἐπελήφθη τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ ἐκφέρῃ κρίσεις ἐπ’ αὐτῆς ταύτης τῆς συμβάσεως. Μοῦ δίδεται, λοιπόν, ἡ εὐκαιρία, νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς ὅσα εἶπεν. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ἐὰν ἐπρόσεξεν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι τῶν 75 ἑκατομμ. τὸ 12% εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ συμμετοχή. Λυποῦμαι, διότι πάλιν δὲν ἐπρόσεξεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι τὸ 12% ἀναφέρεται εἰς τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον τῶν 25 ἑκατομμ. καὶ ὄχι εἰς τὸ συνολικὸν ποσὸν τῶν 75 ἑκατομμυρίων. Λυποῦμαι, ἐπίσης, διότι ὁ κ. Στεφανόπουλος εἶπεν, ὅτι παραχωροῦμεν 30 ἑκατομμ. τόννους ἀποθέματα βωξίτου, τὰ ὁποῖα ὑπολογιζόμενα πρὸς 6 δολλάρια σᾶς δίδουν – εἶπε – μίαν εἰκόνα διὰ τὸ μέγεθος τῆς παραχωρήσεως. Ἀλλὰ 6 δολλάρια ὁ τόννος στοιχίζει ὁ ἐξηγμένος βωξίτης. Τὰ ἀποθέματα τοῦ βωξίτου δὲν στοιχίζουν τίποτε, πέραν τοῦ ὅτι δὲν παραχωροῦμεν αὐτὰ τὰ ἀποθέματα. Μόνον, ἐὰν θελήσωμεν, θὰ τὸ πράξωμεν, διὰ νὰ ἐλευθερώσωμεν ἐξαγωγὴν μεγαλυτέραν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου τόννων ἐτησίως. Εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος, περιέπεσεν εἰς ἀντιφάσεις. Ἡ σκέψις περὶ τοῦ ὅτι κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη θὰ εἶναι παθητικὴ ἡ ἠλεκτροδότησις καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ παθητικὸν θὰ καλυφθῇ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, δὲν εἶναι σκέψις τῆς Δ.Ε.Η. Εἶναι σκέψις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔκαμε τὴν σκέψιν, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν ὑπάρξουν αἱ α, β, γ προϋποθέσεις εἶναι ἐνδεχόμενον κατὰ τὰ πρῶτα 16 ἔτη, μὲ τιμὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος 3,1, νὰ εἶναι παθητικὴ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ διὰ τὴν Δ.Ε.Η. Κατόπιν ὅμως, ὅταν θὰ ἔχουν ἐξοφληθῆ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ καὶ ὅταν ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος θὰ εἶναι 3,6 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, τότε θὰ ὑπάρξῃ θετικὸν ὑπέρ τῆς Δ.Ε.Η. ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ὁ κ. Πεζόπουλος, ἐξέφερε τὴν ἰδικήν του γνώμην ἐπισήμως καὶ διὰ τῶν ἐγγράφων του εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς ἀνακοινώσεώς του καὶ διὰ τῆς χθεσινῆς Πρὲς – Κόνφερενς δὲν σημαίνει, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν συνεφώνησεν ἀπολύτως μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ εἶναι περισσότερον αἰσιόδοξος ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὅτι περιῆλθεν εἰς ἀντιφάσεις μὲ τὸν ἑαυτόν του. Ἐκεῖνον ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι λυπηρὸν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν κατενόησεν ἀκόμη ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἶναι τοῦτο. Λέγει: Χρειάζεται οἰκονομοτεχνικὴ μελέτη, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ἐκ τῶν προτέρων πόσον συνάλλαγμα θὰ πρέπει νὰ ἐξαγάγωμεν κατὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν κεφαλαίων καὶ τῶν κερδῶν.

§45Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνδεικτικῶς.

§46Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε.

§47Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἔχετε τὸ μονοπώλιον τῆς κατανοήσεως.

§48Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἠμπορεῖ νὰ σᾶς στενοχωρῶ, διότι εἶσθε παλαιὸς φίλος, ἀλλὰ ἠμπορεῖ καὶ σεῖς νὰ μὲ ἐστενοχωρήσατε, μὲ ὅσα ἀβάσιμα εἴπατε. Παρακαλῶ, λοιπόν, μὴ μὲ διακόπτετε. Ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπῆρχε πράγματι λεπτομερὴς καὶ ἐμπεριστατωμένη μελέτη, ἡ ἄδεια διὰ τὴν ἐπανεξαγωγὴν τῶν κεφαλαίων δὲν θὰ ἐδίδετο ποτέ, βάσει τοῦ πορίσματος αὐτῆς τῆς οἰκονομοτεχνικῆς μελέτης, ἀλλὰ θὰ ἐδίδετο μόνον, βάσει τῶν πιστοποιήσεων περὶ τῶν πραγματικῶς εἰσαχθέντων κεφαλαίων. Αὐτὴ ἡ ἐπανεξαγωγὴ τοῦ κεφαλαίου, πρόκειται νὰ γίνῃ, ἀπὸ τὰ κέρδη τῆς ἐπιχειρήσεως, ἀπὸ τὰς πωλήσεις ἀλουμινίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συναλλάγματος αὐτοῦ, θὰ ὑπάρξῃ ἡ εὐχέρεια ἐπανεξαγωγῆς τμήματος τοῦ εἰσαχθησομένου συναλλάγματος, διὰ τὰ κεφάλαια. Διερωτῶμαι, διατὶ δὲν ἀνησυχεῖ ὁ κ. Στεφανόπουλος, διὰ τὰ εἰσαγόμενα κατ’ ἔτος, ἀξίας περίπου 100.000.000 δολλαρίων, μηχανήματα; Ἐκεῖ, ποῖος ἐλέγχει, ὅτι, πράγματι, τὸ διὰ ταῦτα ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διατιθέμενον συνάλλαγμα, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ πρέπει καὶ ὄχι περισσότερον; Ἀλλὰ ἐὰν ἐδημιουργήθη σύγχυσις εἰς τὰς σκέψεις τοῦ κ. Στεφανοπούλου, σχετικῶς μὲ τὸ πραγματικὸν περιεχόμενον τῆς συμβάσεως, ἐπειδὴ εἶπεν, ὅτι ἐβασίσθη εἰς τὰς σκέψεις καὶ τοὺς συλλογισμοὺς τοῦ κ. Κιτσίκη —καὶ λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, διότι θὰ παρατείνω ἐπ’ ὀλίγον τὴν ἀπάντησιν— εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης.

§49Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως εἶναι ἡ ἀγόρευσίς σας;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἶχε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ 10 λεπτὰ καὶ τοῦ ἐπέτρεψα νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ 20 λεπτὰ καὶ θὰ θέσω περιορισμόν, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§51Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν εἶχεν ἀναφέρει τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Κιτσίκη ὁ κ. Στεφανόπουλος, δὲν θὰ ἀνεφερόμην καὶ ἐγὼ εἰς αὐτούς. Ἐπειδή, ὅμως, ἀνεφέρθη εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Κιτσίκη, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι μᾶς ἄφησε μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐβασίσθη εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Κιτσίκη καὶ βασιζόμενος εἰς αὐτούς, ἐξέθεσεν ὅσα ἐξέθεσεν. Ὁ κ. Κιτσίκης, λοιπὸν —καὶ χαίρομαι, διότι ἀπόψε εἶναι ἐδῶ καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἀνοίξῃ τὰ πρακτικὰ εἰς τὴν σελίδα 21 καὶ μάλιστα εἰς τὴν βʹ στήλην πρὸ τοῦ πίνακος— ὁ κ. Κιτσίκης, ἐπαναλαμβάνω, λέγει ἐκεῖ τὰ ἑξῆς: «Τὸ μερίδιον ποὺ θὰ ἔχῃ ὁ Ο.Β.Α. ὡς κέρδη, ἀνέρχεται εἰς 441 χιλιάδας δολλάρια». Ἐπίσης, λέγει, ὅτι, αἱ δραχμικαὶ δαπάναι τοῦ κόστους, ἀνέρχονται εἰς 5.145.000 δολλαρίων. Καὶ ὑπολογίζει, ὅτι τὸ σύνολον τοῦ συναλλαγματικοῦ κέρδους τῆς χώρας, ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 5.586.000 δολλαρίων. Ὁ κ. Κιτσίκης, φαίνεται, ὅτι ἐλησμόνησεν, ὅτι πέραν αὐτῶν, συναλλαγματικὸν κέρδος διὰ τὴν χώραν εἶναι καὶ ὁ βωξίτης, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλωθῇ καὶ ἡ φορολογία, ἡ ὁποία θὰ εἰσπραχθῇ. Ἐάν, λοιπόν, βάσει, τοῦ περὶ κερδῶν ὑπολογισμοῦ τοῦ κ. Κιτσίκη, ὑπολογίσωμεν καὶ τὸν φόρον καὶ τὸν βωξίτην, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κ. Κιτσίκη, τὸ συναλλαγματικὸν κέρδος τῆς χώρας, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 8.037.900 δολλάρια. Πέραν τούτου, ὁ κ. Κιτσίκης χρεώνει ὡς συναλλαγματικὴν δαπάνην, ὁλόκληρον τὴν δαπάνην τῶν καυσίμων, ἐνῷ μὲ τὸ διϋλιστήριόν μας, τμῆμα μόνον τῆς δαπάνης αὐτῆς εἶναι δαπάνη εἰς συνάλλαγμα, ἕτερον δὲ τμῆμα εἶναι δαπάνη εἰς δραχμάς, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ συναλλαγματικὸν κέρδος. Ἐπίσης τὴν ἐνέργειαν τὴν χρεώνει ἐξ ὁλοκλήρου ὡς δαπάνην εἰς συνάλλαγμα ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τμῆμα μόνον τῆς δαπάνης τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν, εἶναι δαπάνη εἰς συνάλλαγμα τὸ δὲ ἄλλο τμῆμα τῆς δαπάνης εἶναι δαπάνη εἰς δραχμάς. Ἀλλά, κ. βουλευταί, μελετῶν αὐτοὺς τοὺς πίνακας, συμφώνως μὲ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Κιτσίκη ἐν ἠρεμίᾳ καὶ ὄχι ἀμέσως μετὰ τὴν ἀγόρευσίν του, ἀνεῦρον καὶ μερικὰ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδιαφέροντα. Μᾶς εἶπεν, ὡς ἐνθυμῆσθε, ὅτι ἡ δαπάνη διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμίνας εἶναι δαπάνη 10.000.000 δολλαρίων— καὶ 10 ἑκατομμύρια δολλάρια, νομίζω, ἀκόμη ὡς κεφάλαιον κινήσεως 11.000.000 δολλαρίων–Ἀνέτρεξεν εἰς ἓν περιοδικὸν καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἓν ἐργοστάσιον περίπου 25.000 τόννων ἀλουμίνας, κοστίζει 12 ἑκατ. δολλ. περίπου, ἑπομένως διὰ τὸ διπλασίας παραγωγῆς θὰ ἔχωμεν 25 ἑκατομμύρια καὶ διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμίνας 10 ἑκατομμύρια, σύνολον 35 ἑκατομμ. δολλαρίων. Δηλαδὴ ὅλη ἡ ὑπόθεσις θὰ στοιχίσῃ 35 ἑκατομμ. δολλαρίων. Δὲν ἦτο φαίνεται παρὼν ὁ κ. Κιτσίκης κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην καὶ δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἀγορεύσεώς μου ὁλοκλήρου, ἀλλὰ ἐλέχθη, ὅτι τὴν ἀνέγνωσε. Τὴν ἀνέγνωσεν, ὅμως, ὄχι ἐξ ὁλοκλήρου. Ἀνέγνωσε μόνον τὴν μίαν σελίδα τῆς ἀγορεύσεώς μου, τὴν ἄλλην σελίδα δὲν τὴν ἀνέγνωσε, τὴν παρέλειψε. Παρουσίασα καὶ τηλεγράφημα καὶ διεπιστώθη, ὅτι πρόκειται περὶ λάθους. Ἀνέφερον καὶ τὸ τηλεγράφημα τοῦ Ρέϋνολτς, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύεται, ὅτι καίτοι ἔχει ὑπογράψει τὴν συμφωνίαν, ὑπολογίζει, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον τῶν 25.000 τόννων τῆς Βενεζουέλας, εἶναι ἀξίας μεταξὺ τῶν 20–23 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἐδῶ, κ. βουλευταὶ χρειάζεται μία παρένθεσις, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι θὰ ἦτο ἀδύνατον, οἱανδήποτε οἰκονομικοτεχνικὴ μελέτη, νὰ μὴ δώσῃ τὸ ἀκριβὲς ὕψος τῆς δαπάνης διὰ τὸ ἐργοστάσιον. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἴδιος ὁ Ρέϋνολτς, ὁ ὁποῖος ἔχει προχωρήσει εἰς τὴν ἐκπόνησιν σχεδίων διὰ λογαριασμόν του, μᾶς λέγει, ὅτι δὲν γνωρίζει ἐὰν θὰ στοιχίσῃ 20 23 ἑκατομμ. δολλαρίων, ἀλλὰ διατηρεῖ ἓν περιθώριον 15% τὸ ὁποῖον εἰς τὴν ὑπόθεσιν τὴν ἰδικήν μας εἶναι ἕνα ποσὸν τῆς τάξεως τῶν 10 ἑκατομμ., πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται ἡ ἀνάγκη ἐξακριβώσεως τῆς δαπάνης τῶν ἐγκαταστάσεων ἀπὸ οἰκονομικὴν μελέτην; Εἰς τοὺς πίνακας ποὺ εἶχεν τὴν καλωσύνην νὰ δώσῃ ὁ κ. Κιτσίκης καὶ βάσει τῶν στοιχείων τοῦ κόστους τῆς ἀλουμίνας, καὶ εἰς τὸν πρῶτον πίνακα, ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 8 ἀναφορὰν καὶ τὰ ἑξῆς στοιχεῖα: Ἀναφέρεται, λοιπόν, ἀπόσβεσις διὰ τὴν ἐγκατάστασιν 3% ἴσου 4,50 δολλάρια, τὸ ὁποῖον σημαίνει, κ. βουλευταί, ὅτι δι’ ἕκαστον τόννον παραγωγικῆς ἱκανότητος τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμίνας, ἡ ἀξία τοῦ ἐργοστασίου εἶναι τόση, ὥστε τὰ 3% νὰ ἰσοῦνται πρὸς 4,50 δολλάρια. Ἄν, λοιπόν, κάμωμεν τὸν ὑπολογισμὸν 4,50 δολλάρια ἐπὶ 100 διὰ 3 ἐπὶ 100.000 αὐτὸ μᾶς φέρει εἰς ἀξίαν ἐργοστασίου ἀλουμίνας 15.000.000 δολλάρια, ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον συμφωνεῖ μὲ τὴν ἄλλην σελίδα τοῦ περιοδικοῦ, ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δὲν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Κιτσίκης. Ἀλλὰ προχωροῦμεν καὶ πάρα κάτω εἰς τὸν δεύτερον πίνακα, ὅπου λέγει τὰ ἑξῆς καὶ ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 7 «συντήρησις—ἀνταλλακτικά», τὰ ὁποῖα ὑπολογίζει 3% ἐπὶ τοῦ κόστους τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου, τὰ λέγει αὐτὰ δὲ εἰς τὰ πρακτικά. Αὐτὰ δὲ τὰ ὑπολογίζει εἰς 3%, δηλαδὴ τὰ 3% τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου, ἄλλο ἂν τὸ 3% τὸ ὑπολογίζει διὰ νὰ ἐξεύρῃ πόσα εἶναι τὰ ἔξοδα συντηρήσεως καὶ ἀνταλλακτικῶν, λέγει δέ, ὅτι τὸ 3% ἐπὶ τῆς ἐγκαταστάσεως εἶναι 27 δολλάρια. Ἄν κάμωμεν πάλιν τὸν ἴδιον ὑπολογισμόν, τὸν ἁπλούστατον, ἀγόμεθα εἰς τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: 27 δολλάρια πάλιν ἐπὶ 100 διὰ 3 ἐπὶ 52.500 τόννους, φθάνομεν εἰς ἀξίαν τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου 47.250.000, τὰ ὁποῖα, προστιθέμενα εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ ἐργοστασίου τῆς ἀλουμίνας, μᾶς δίδουν 62.250.000 δολλάρια. Πῶς τώρα ὁ κ. Κιτσίκης, ἐνῶ τόσον πολὺ βασίζεται εἰς αὐτὰ τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τὰ ἄλλα συμπεράσματά του, πῶς ἔρχεται κατόπιν καὶ μᾶς λέγει, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ πρώτη μὲν 10 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἡ δὲ δευτέρα 25 ἑκατομμυρίων δολλαρίων; Εἶναι ἕνα σφάλμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσεν ὁ κ. καθηγητὴς καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἂν τὸ εἶχε κάμει ὡς καθηγητὴς εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, θὰ εὑρίσκετο εἰς πολὺ δυσχερῆ θέσιν ἀπέναντι τῶν σπουδαστῶν του. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Στεφανόπουλος δὲν ἀνέφερε καὶ τὰ στοιχεῖα τοῦ κ. Ζίγδη, δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν στοιχείων τοῦ κ. Ζίγδη, διότι ἐπιθυμῶ νὰ περιορισθῶ εἰς ἀπάντησιν πρὸς τὸν κ. Στεφανόπουλον. Ἔχομεν, κ. βουλευταί, ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος τὸν ὑπεύθυνον ὀργανισμὸν τῆς Δ.Ε.Η. καὶ ἐπίσης ὑπευθύνους ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ο.Β.Α. καὶ θέλομεν νὰ κρίνωμεν τοὺς ὑπευθύνους μελετῶντας καὶ ἀποφασίζοντας ἀπὸ μίαν συνέλευσιν, καθὼς πρέπει μὲν κυρίων, ἀλλ’ ἀνευθύνων. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ εἰσαχθῇ αὐτὴ ἡ μέθοδος ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. Στεφανόπουλος παρεσύρθη καὶ ὑπέβαλε τοιαύτην πρότασιν, ἢ μᾶλλον πῶς προσυπέγραψε τοιαύτην πρότασιν. Ἀφοῦ ὅμως τὸν ἐνδιαφέρει ἡ γνώμη τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἡ γνώμη αὐτὴ ἔχει διατυπωθῆ. Ἡ γνώμη αὐτὴ ἔχει δημοσιευθῆ καὶ εἰς τὸν καθημερινὸν Τύπον καὶ εἰς τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Θὰ σᾶς τὴν ἀναγνώσω: «Τεχνικὰ Χρονικά. Ἐπίσημον ὄργανον τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος, ἀριθμὸς δελτίου 77. Ἑβδομαδιαῖον δελτίον, 30.6.60. Ἐνέργειαι τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου. Εἰς τὸν Ἡμερήσιον Τύπον ἐδημοσιεύθη ἡ κατωτέρω ἀνακοίνωσις τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῆς Ἑλλάδος......».

§52Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν εἶχεν ὑπογραφῆ ἡ σύμβασις.

§53Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Ναὶ μὲν ἡ σύμβασις δὲν εἶχεν ὑπογραφῆ, εἶχεν ὑπογραφῆ ὅμως τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὴν βάσιν τῆς συμβάσεως καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις. Ἀναγιγνώσκω, κ. Πρόεδρε.

«ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ

ΕΠΙΣΗΜΟΝ ΟΡΓΑΝΟΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ἀριθ. Δελτίου 77 30 Ἰουνίου 1960

Η ΙΔΡΥΣΙΣ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ

Εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον ἐδημοσιεύθη ἡ κατωτέρω ἀνακοίνωσις τοῦ Τ.Ε.Ε. Τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος, ἐπί τῶν ἀνακοινωθεισῶν Κυβερνητικῶν ἀποφάσεων περὶ ἱδρύσεως βιομηχανίας ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι, ἐκφράζει τὴν ἱκανοποίησίν του διὰ τὸ γεγονός, διὰ τοῦ ὁποίου πραγματοποιεῖται ὁ σκοπὸς πολυετῶν προσπαθειῶν τοῦ Τεχνικοῦ κόσμου τῆς Χώρας. Οὗτος, κατὰ τὴν τελευταίαν ἰδίᾳ δεκαετίαν, ἐντόνως ἠγωνίσθη διὰ νὰ διαφωτίσῃ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τοὺς ἁρμοδίους ἐπὶ τῆς δυνατότητος καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἱδρύσεως τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, τῆς πρωτίστης, εἰς τὸ πλαίσιον τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπιτευχθῇ σημαντικὴ αὔξησις τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ παράλληλος ἀνύψωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τὸ τομέα τῆς βιομηχανίας τοῦ ἀλουμινίου, κρατοῦν εἰς τὴν Χώραν μας εἰδικαὶ εὐνοϊκαὶ συνθῆκαι, συνιστάμεναι εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν γεωγραφικὴν θέσιν τῆς Χώρας, ὑπάρχουν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὅλαι αἱ πρῶται ὗλαι, αἱ ἀπαιτούμεναι διὰ τὴν παραγωγὴν Ἀλουμινίου, ἡ ἀναγκαία ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια καὶ ἄριστον ἐργασιακὸν δυναμικόν. Αἱ συνθῆκαι αὗται οὐδαμοῦ τοῦ κόσμου ὑφίστανται οὕτω συγκεντρωμέναι. Ὁ Τεχνικὸς κόσμος οὐδόλως ἀμφιβάλλει, ὅτι διὰ τῆς συναφθησομένης συμβάσεως θὰ ἀξιοποιηθοῦν ὑπὲρ τῆς Χώρας αἱ ἀνωτέρω εὐνοϊκαὶ συνθῆκαι εἰς τὸ μέγιστον δυνατόν. Εἰς τὸν τεχνικὸν ἰδίᾳ τομέα θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ πᾶσα φροντίς, ὥστε τὸ κόστος τοῦ παραχθησομένου ρεύματος, τοῦ ἀναγκαίου διὰ τὴν μεταλλουργικὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ ἀλουμινίου, νὰ ἀποβῇ χαμηλόν, καὶ πρὸς τοῦτο θὰ πρέπει: α) Νὰ ἀξιοποιηθοῦν προσφυῶς πᾶσαι αἱ ἐνέργειαι καὶ δυνατότητες τοῦ Ἀχελώου καὶ β) νὰ χρησιμοποιηθοῦν κατὰ τὸ μέγιστον αἱ ὑπάρχουσαι τεχνικαὶ καὶ ἐν γένει δυνατότητες τοῦ τόπου, τόσον διὰ τὴν μελέτην, ὅσον καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι τότε τὸ κόστος τῶν ἔργων ἀποβαίνει λίαν χαμηλόν. Περαιτέρω ἡ ἵδρυσις τῆς Βιομηχανίας Ἀλουμινίου θὰ δώσῃ καὶ εὐκαιρίαν παραλλήλου ἱδρύσεως ἐν Ἑλλάδι ἐργοστασίου παραγωγῆς σόδας ἐκ τῶν Ἁλυκῶν Μεσολογγίου, ὡς ἐπίσης καὶ ἱδρύσεως ἑτέρων βιομηχανιῶν, αἵτινες ἁλυσιδωτῶς συνδέονται μὲ τὴν βασικὴν Βιομηχανίαν τοῦ Ἀλουμινίου, ὡς εἶναι τὰ κράματα ἐλαφρῶν μετάλλων, τὰ τελικὰ βιομηχανικὰ ἐξ ἀλουμινίου προϊόντα κλπ. Ἡ ἐπιρροὴ πάντων τούτων ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς χώρας θὰ εἶναι μεγίστη ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ ἰδίᾳ ἀπὸ ἀπόψεως παροχῆς ἐργασίας εἰς πολὺ μεγάλον ἀριθμὸν ἀνέργων ἢ ὑποαπασχολουμένων, ὡς καὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὴν χώραν σημαντικοῦ ποσοῦ συναλλάγματος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς ἑτοίμων βιομηχανικῶν ἐξ ἀλουμινίου προϊόντων, ἀντὶ τῆς πωλήσεως ἀνὰ τὸν Κόσμον τῶν πολυτίμων βωξιτῶν μας ὡς χώματος». Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ζητήσωμεν πιστοποιητικὸν ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον — σημειωτέον, ὅτι εἶμαι καὶ ἐγὼ μέλος τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ ἐκτιμῶ τὸν Ὀργανισμόν, διότι ἔχει ἐπιδείξει εἰς διαφόρους περιπτώσεις ἀξιόλογον δραστηριότητα— ἀλλὰ ἐρωτῶ, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ζητήσωμεν πιστοποιητικὸν ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, καὶ ἂν μᾶς ἔλεγε τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον «γράψατε τὸ πιστοποιητικὸν καὶ νὰ τὸ ὑπογράψω», τί ἄλλο θὰ τοῦ ἔλεγον; Εἶναι λοιπὸν τελείως ἀστήρικτος ἡ πρότασις αὐτὴ μὲ τὸ αἰτιολογικόν της. Τὸ αἰτιολογικὸν τῆς προτάσεως εἶναι τελείως ἀστήρικτον. Καὶ νομίζω, ὅτι ἀλλοῦ θὰ πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν αἰτίαν τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως. Ἐκ τῆς διεξαγομένης συζητήσεως, κ. βουλευταί, καὶ ἐξ ὅσων ἀκόμη θὰ λεχθοῦν σήμερον καὶ αὔριον καὶ ἴσως καὶ περαιτέρω, ξεκαθαρίζεται κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον ἀμφιβολίας, δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ παρακολουθῇ τὴν συζήτησιν, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἀπὸ τὰς καλυτέρας συμβάσεις ποὺ ἔχει ὑπογράψει τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Δὲν συμφέρει λοιπόν, κ. βουλευταί, εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἐξαχθῇ ἀπὸ τὴν συζήτησιν, καὶ ἐπιδιώκει τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ τὴν δεχθῶμεν ἡμεῖς; Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν ἀπορρίψωμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§54Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λάβετε τὸν λόγον, κ. Στεφανόπουλε, θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπορριφθῇ ἡ πρότασις, ὅλοι θὰ λάβετε τὸν λόγον καὶ θὰ ὁμιλήσετε μὲ τὴν σειράν σας.

§56Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε νὰ ἀπαντήσω. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα τῆς ἀπαντήσεως, διότι πραγματικῶς ἐνεφανίσθη ἐδῶ μονοπωλῶν τὴν κατανόησιν ὅλων τῶν ὑπὸ κρίσιν θεμάτων.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ κανονίζῃ τὰς ἀπαντήσεις, αὐτὰς τὰς κανονίζει τὸ Προεδρεῖον.

§58Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ ἀρνηθῆτε τὴν ἀπάντησιν, τὴν ἐδέχθη ἤδη ὁ κ. ὑπουργός. Ἐλάχιστα θὰ εἴπω μόνον, διότι θὰ ἔχῃ ἀντιληφθῆ ἡ Βουλὴ πόσον ἀστεῖα εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐγὼ γενικῶς ἠθέλησα νὰ καταδείξω τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι μὲ ὤθησαν μαζὺ μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους νὰ ὑπογράψωμεν τὴν πρότασιν. Τὸν κ. Κιτσίκην οὐδέποτε τὸν ἐπεκαλέσθην εἰδικῶς, παρὰ γενικῶς, ὅπως καὶ τὸν κ. Ζίγδην, ὁ κ. ὑπουργὸς ἐφρόντισε νὰ μὲ χρίσῃ ἀντιπρόσωπον τοῦ κ. Κιτσίκη, διὰ νὰ εὕρῃ τὴν ἀφορμήν, νὰ μᾶς διαβάσῃ ἐρήμην τοῦ κ. Κιτσίκη ἕνα πίνακα ἀριθμῶν ἀκατανοήτων διὰ πάντας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν ἴδιον. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος ἀναλαμβάνων τὴν εὐθύνην καὶ χωρὶς οὐδαμοῦ νὰ ἐπικαλῆται τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἄλλα λέγει εἰς ἕνα ὑπογραφόμενον σημείωμα πρὸς τὴν Διοίκησιν καὶ ἄλλα λέγει ἡ ἰδία ἡ Διοίκησις. Εἰς τὸ ἓν ὁμιλεῖ περὶ κέρδους, εἰς τὸ ἄλλο περὶ ζημίας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀντίφασιν. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τὸν βωξίτην εἶναι ὅλως ἀκατανόητα καὶ ἀπαράδεκτα: Οὐδεμίαν σημασίαν, εἶπεν, ἔχει δι’ ἡμᾶς ἡ πρώτη ὕλη, ἡ πρώτη ὕλη εἶναι ἄνευ ἀξίας καὶ τὴν παραχωροῦμεν δι’ αὐτὸ εἰς τὴν ἑταιρείαν, τὸ τελικὸν ὅμως ἐπιχείρημα περὶ τοῦ εὐχολογίου τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου ποὺ ἐνεφάνισεν ἡ ἔκθεσις εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἔπεισεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐδῶ νὰ διεξαχθῇ συζήτησις διαφωτιστική, ἡ ὁποία θὰ ἀγάγῃ εἰς ἔρευναν πραγματικὴν καὶ εἰς ἐκκαθάρισιν τῶν ἀντιφάσεων ποὺ ἐμφανίζουν τὰ στοιχεῖα τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἄγνοια καὶ ἡ σύγχυσις τῶν ἀπόψεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ, μοῦ ἐπιβάλλει νὰ ἐπιμείνω μαζὺ μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους μου νὰ τεθῇ ἡ πρότασίς μας εἰς ψηφοφορίαν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ καταλόγου......

§60Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πρὶν τεθῆ τὸ θέμα εἰς ψηφοφορίαν, σεῖς ὁ ὁποῖος γνωρίζετε τὴν διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θέσετε εἰς ψηφοφορίαν......

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσετε τί θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν.

§62Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ποία εἶναι ἡ διαδικασία τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων......

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ καταλόγου ὁ κ. Ν. Ζαρντινίδης.

§64Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, κ. Κιτσίκη.

§66Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα, ὁ κ. ὑπουργὸς ὑποστηρίζων τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως ἐδημιούργησε προσωπικὸν ζήτημα τοῦ κ. Κιτσίκη. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ὁ κ. Κιτσίκης θὰ λάβῃ τὸν λόγον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§68Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι: «Ἅμα τῷ πέρατι τῆς ἀγορεύσεως ἐκ τῆς ὁποίας προέκυψε τὸ προσωπικὸν ζήτημα......». (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προχωρήσωμεν καὶ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν θὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Κιτσίκης. Διατὶ δὲν θέλετε νὰ ὑπάρξῃ μία καλῆς πίστεως συνεννόησις; Δὲν εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα, ἀνεφέρθη μόνον εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Κιτσίκη. Πρῶτον θὰ ἀποφανθῇ τὸ Σῶμα ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος θέματος καὶ ἔπειτα θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν.

§70Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐδῶ τὸ παρεμπῖπτον εἶναι τὸ προσωπικόν...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα προσωπικόν.

§72Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, σημειώνομεν τὴν αὐθαιρεσίαν ἡ ὁποία ἰσοδυναμεῖ μὲ στέρησιν τοῦ λόγου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν παρὰ τὸν Κανονισμόν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς οὐδένα στερεῖται ὁ λόγος. Ὅταν ἀπορριφθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις περὶ ἀναβολῆς, θὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Κιτσίκην. Ἤδη προχωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτήν, λέγουσιν ΟΧΙ.

§74Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουρ. Συντονισμοῦ). Πλὴν τῆς ἀναβολῆς λέγει καὶ κἄτι ἄλλο, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀναγνωσθεῖσα πρότασις.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄλλο θέμα τῆς προτάσεως δὲν εἰσάγεται κἄν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν τὸ Κοινοβούλιον καὶ νὰ παραπέμπωμεν τὰ νομοσχέδια πρὸς γνωμοδότησιν εἰς ὀργανισμούς.

§76Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ πρότασις, κ. Πρόεδρε, εἶναι πρωτάκουστος καὶ ἀποτελεῖ εὐνουχισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ ὁμολογίαν, ὅτι ἀδυνατοῦμεν νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ νομοθετικόν μας ἔργον. Εἶναι ἀπαράδεκτος διότι μία εἶναι ἡ γνωστὴ νενομοθετημένη διαδικασία τῆς ψηφίσεως τῶν νόμων. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:)

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:)

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 160. Εἶπον ΝΑΙ 63 καὶ ΟΧΙ 97. Συνεπῶς, ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως ἀπερρίφθη. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§78Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἑρμηνεύων ὡρισμένας περικοπὰς ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς μου καὶ ἰδίᾳ ὅσαι ἀναφέρονται εἰς τὴν σελίδα 21 τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, δὲν γνωρίζω ἐὰν σκοπίμως ἢ ἐκ καλῆς προθέσεως ἐξήγαγε συμπεράσματα, πάντως αὐθαίρετα καὶ ἐσφαλμένα. Ἐὰν τοῦτο ἐγένετο σκοπίμως, ὅπως καὶ τὸ πιθανώτερον, τότε θὰ χρησιμοποιήσω τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ὁμιλῶν περὶ ἐμοῦ καὶ θὰ τοῦ εἴπω, ὅτι διαστρεβλώνει τὴν ἀλήθειαν. Συγκεκριμένως, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι ἐκ τοῦ πίνακος τῆς σελίδος 21 προκύπτει, ὅτι τὸ μὲν ἕνα ἐργοστάσιον ἀλουμίνας θὰ στοιχίσῃ 15 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὸ δὲ ἀλουμινίου 47 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἐξήγαγε τὸ συμπέρασμα τοῦτο ἀπὸ τὰ ποσοστὰ ἀποσβέσεων τῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τὰ διδόμενα ποσὰ διὰ τὰς ἀποσβέσεις ταύτας. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, δὲν ἐχρησιμοποίησα τοὺς ἰδικούς μου ἀριθμούς, ἀλλὰ τοὺς ἰδικούς σας. Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι, ὡς σημειοῦται εἰς τὸν πίνακα τῆς σελίδος 21 τῶν πρακτικῶν ἐδέχθην τὴν τιμὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς 3,42 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, ἐνῷ ἀπέδειξα, ὅτι ἡ τιμὴ αὕτη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 7 ἢ 8 χιλιοστὰ τοὐλάχιστον. Κατὰ συνέπειαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται ὡς ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον ὁ πίναξ διὰ τὸ ὑποστηριχθέν, ὅτι τὸ κόστος τῶν ἐργοστασίων θὰ εἶναι 15 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ 47 ἑκατομμύρια ἀντιστοίχως. Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίησα, εἶναι ἀποκλειστικῶς ἰδικοί σας. Ἀνεφέρθην εἰς κεφάλαιον ἐγκαταστάσεως 75 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐνῷ ἐγὼ ὑπεστήριξα ὅτι πρόκειται περὶ 45 ἑκατομμυρίων δολλαρίων μόνον. Δὲν θὰ εἶχεν ἀξίαν ἡ ἀγόρευσίς μου, ἐὰν ἐστηρίζετο εἰς τοὺς ἰδικούς μου ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως θὰ ἠδύναντο νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω ὑπ’ ὄψει τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι ἡ σύμβασις θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδικῶν του ἀριθμῶν καὶ οὐχὶ τῶν ἰδικῶν μου. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐζήτησε νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου, τὸ ὁποῖον θὰ κατασκευασθῇ εἰς τὴν Βενεζουέλαν καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι, καθ’ ἃ τὸν διεβεβαίωσεν ὁ κ. Ρέϋνολδς, πρόκειται περὶ τυπογραφικοῦ λάθους εἰς τὸ περιοδικόν. Καθὼς σᾶς ἀνέφερα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου, τὸ περιοδικὸν METAL AND MINERAL MARKETS τῆς 8ης Σεπτεμβρίου 1960 ἐδημοσίευσε τὴν εἴδησιν, ὅτι ἐργοστάσιον μόνον ἀλουμινίου, δι’ 25.000 τόννους θὰ στοιχίσῃ 12,5 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα καταβάλλουν οἱ Ρέϋνολδς, τὸ ὁποῖον θὰ μπορῇ νὰ διπλασιασθῇ καὶ τὸ ὁποῖον ἑπομένως διὰ παραγωγὴν 50.000 τόννων θὰ στοιχίσῃ τὸ πολὺ 25 ἑκατ. δολλάρια, δηλαδὴ 500 δολλάρια κατὰ τόννον ἀλουμινίου. Ἂν οἱ τόννοι εἶναι μικροί, ἡ δαπάνη θ’ ἀνέλθῃ εἰς 550 δολλάρια κατὰ μετρικὸν τόννον. Διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ποῖον εἶναι τὸ κόστος τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ κἄτι καλλίτερον, ἀντὶ νὰ ἀρκῆται εἰς τὰς ἀμφιβόλου ἀκριβείας βεβαιώσεις τοῦ Ρέϋνολδς, περὶ τυπογραφικοῦ λάθους. Πρέπει νὰ ἔχωμεν κἄποιον διπλωματικὸν ἐκπρόσωπον εἰς Βενεζουέλαν καὶ ἂν δὲν ἔχωμεν ἐκεῖ, θὰ ἔχωμεν εἰς γειτονικὴν χώραν. Θὰ ἦτο ἐξαιρετικὰ χρήσιμον νὰ ζητηθῇ ὁλόκληρον τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἢ θὰ ὑπογράψῃ ἡ Βενεζουέλα μὲ τὸν Οἶκον Ρέϋνολδς. Θὰ ἐμανθάνομεν πολλὰ πράγματα ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως καὶ θὰ διεψεύδετο ὁ ἰσχυρισμὸς περὶ τυπογραφικοῦ λάθους. Θὰ ἐμανθάνομεν τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἄλλα Κράτη ὑποστηρίζουν τὰ συμφέροντά των καὶ ἀξιοποιοῦν τὸν ἐθνικόν των πλοῦτον. Ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ μᾶς ἐπληροφόρει, ὅτι ἡ χώρα ἐκείνη δὲν παρεχώρησε μεταλλεῖα βωξίτου εἰς τοὺς Ρέϋνολδς. Ὅτι ἡ Κρατικὴ Ἑταιρεία Ἀναπτύξεως, θὰ λαμβάνῃ 10% ἀπὸ τὰ κέρδη ἐργοστασίου ἀλουμινίου, χωρὶς καμμίαν συμμετοχὴν εἰς τὰς δαπάνας κατασκευῆς. Ἀκόμη, θὰ μᾶς ἐπληροφόρει, ὅτι ἡ δαπάνη διὰ τὸν ὑδροηλεκτρικὸν σταθμόν, θὰ βαρύνῃ κατ’ οὐσίαν τὸν Οἶκον Ρέϋνολδς, δεδομένου ὅτι ἡ Κρατικὴ Ἑταιρεία Ἀναπτύξεως ποὺ θὰ τὸν κατασκευάσῃ, θὰ εἰσπράττῃ 10% δι’ ἀπόσβεσιν τῶν δαπανηθέντων κεφαλαίων. Ἐπίσης, θὰ μᾶς ἐπληροφόρει διὰ τὸ ποσοστὸν συμμετοχῆς τοῦ Κράτους ἢ τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου τῆς Βενεζουέλας, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέρχεται τοὐλάχιστον εἰς 30%, ἐνδεχομένως δὲ εἰς 50%, ὡς ἀναγράφει τὸ περιοδικόν. Εἶναι περίεργον, ὅτι τὸ τυπογραφικὸν λάθος ἔγινεν ἀκριβῶς εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον ποὺ ἐνδιαφέρει τὴν Κυβέρνησιν. Πρόκειται πράγματι, περὶ διαβολικῆς συμπτώσεως. Ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ ἄλλα πράγματα ποὺ θὰ ἠδύνατο νὰ πληροφορηθῇ ὁ κ. ὑπουργός, σχετικῶς μὲ τὴν σύμβασιν τῆς Πορτογαλίας καὶ τοῦ Οἴκου PECHINEY, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται μόνον ὡς μελετηταὶ καὶ τοὺς δίδεται μόνον 10% ὡς συμμετοχὴ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἑταιρείας, ἐνῷ τὸ 90% παραμένει εἰς Πορτογαλικὰς χεῖρας. Ἐπίσης, ἕνα ἄλλο σημεῖον ποὺ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Μάρτης καὶ συνεφώνησε καὶ ὁ κ. Ζίγδης, ἔχει ἀνάγκην διαφωτίσεως. Εἶναι ἡ ἔκθεσις τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς 160 καὶ ὄχι εἰς 110 κιλοβὰτ ἐγκατεστημένην ἰσχύν. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, ὁπωσδήποτε ἐβάσισα τὴν μελέτην μου εἰς τὰ 37 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Πεζόπουλος. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ποίαν ἀξίαν ἔχουν τὰ 37 ἑκατομμύρια, ὅταν ὁ κ. Πεζόπουλος ὡμίλησε περὶ 44 ἑκατομμυρίων εἰς τὴν εἰσήγησίν του καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ καμμία μελέτη; Φοβοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μᾶς ἐπιφυλάσσονται ἐκπλήξεις τραγικαί. Θὰ φθάσωμεν εἰς τιμὴν ρεύματος, τὴν ὁποίαν σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ ἐκτιμήσωμεν. Ὑπῆρξα πάντοτε συντηρητικός. Ἔδωσα εἰς διαφόρους περιπτώσεις ἀριθμοὺς καὶ νομίζω ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅτι δὲν ἔπεσα ἔξω. Σήμερον εἶμαι ἐξαιρετικὰ ἀπαισιόδοξος. Πρέπει νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι ἐδέχθην τοὺς πλέον ἀπιθάνους ἀριθμούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἐβασίσθησαν οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ κ. Πεζοπούλου, λ.χ., ἐδέχθην τοκοχρεωλύσιον 6%, τὸ ὁποῖον σημαίνει 3½% ἐπιτόκιον, καὶ ὅμως ἔφθασα εἰς τιμὴν ρεύματος ὑπερδιπλασίαν τῆς ὁριζομένης εἰς τὴν σύμβασιν. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ ἐπεθύμουν νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, ὅτι ἐάν, ὅπως νομίζῃ, ἡ θέσις μου μετὰ ἀπὸ ὅσα ἀνέπτυξα ἐνώπιον ὑμῶν, θὰ ἦτο δεινὴ ὡς καθηγητοῦ εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, τότε ἡ ἰδική του θέσις, ὕστερα ἀπὸ τὰς ἐξετάσεις ποὺ ἔδωσεν εἰς τεχνικὰ ζητήματα, θὰ ἦτο δεινὴ ὡς σπουδαστοῦ τοῦ Πολυτεχνείου. Ἀσφαλῶς θὰ ἀπερρίπτετο. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§79Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἀναπτύσσω ἀνάλογα πράγματα καὶ δι’ αὐτὸ ἡ θέσις μου εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον δὲν θὰ ἦτο δεινή, ἄλλωστε ἔχω καὶ δίπλωμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰ τῆς δαπάνης τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ συζήτησις πλέον τελείως ἀνεδαφικὴ μετὰ τὰς ἀναλύσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε τὸ ὑπεύθυνον ἐν προκειμένῳ πρόσωπον, ἡ ΔΕΗ. Ἐπειδὴ ὅμως εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, ὅτι ἐχρησιμοποίησε τοὺς ἰδικούς μου ἀριθμοὺς διὰ νὰ καταρτίσῃ αὐτοὺς τοὺς πίνακας, θὰ ἀναγνώσω μίαν φράσιν ἀπὸ τὴν ἀγόρευσίν του. Λέγει: «... παραθέτω δύο πίνακας κόστους τῆς ἀλουμίνας καὶ κόστους τοῦ ἀλουμινίου ἐρανισθεὶς αὐτοὺς ἀπὸ γερμανικὸν σύγγραμμα καὶ εὑρῆκα, ὅτι...». Συνεπῶς, δὲν εἶναι ἰδικοί μου αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί, εἶναι ἰδικοί του ἀριθμοί. Ἐὰν συμφωνῇ μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ γερμανικοῦ συγγράμματος, αὐτὸ εἶναι ἰδική του ὑπόθεσις. Αὐτὸς ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην διὰ νὰ εἰσαγάγῃ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τοὺς πίνακας. Ἀλλὰ εἶναι τὸ ἄλλο, κ. Πρόεδρε, δυστυχῶς, ὅτι ὅλα τὰ κρίνομεν ὄχι ἀντικειμενικῶς, ἀλλὰ βάσει μιᾶς καὶ μόνον προθέσεως, πάντοτε: πῶς θὰ παρεμβάλωμεν, ὅσον εἶναι δυνατόν, περισσότερα ἐμπόδια εἰς τὸ ἀνορθωτικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§81Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ κρινομένη σύμβασις πρόκειται νὰ δεσμεύσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ 50 ἔτη, δηλαδὴ διὰ δύο γενεὰς Ἑλλήνων. Τὸ γεγονὸς τῆς ἐπὶ τόσον μακρὸν χρόνον δεσμεύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ὀφείλει νὰ μᾶς καταστήσῃ πολὺ προσεκτικοὺς καὶ ὅταν πρόκειται νὰ κρίνωμεν, πρέπει νὰ πιστεύσωμεν πρῶτον, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ κάτι τὸ ὠφέλιμον διὰ τὴν οἰκονομίαν μας. Ἑπομένως, ἡ ἄνετος συζήτησις τοῦ θέματος ἐπιβάλλεται καὶ ὀρθῶς συζητεῖται ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὀρθῶς ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν ἐπανέφερεν. Δύο εἶναι ἐκεῖνα τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν καὶ νὰ τὴν συζητοῦμεν. Πρῶτον, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας ὑπάρχουν ἀξιόλογα κοιτάσματα βωξίτου καὶ ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι σήμερον εἰς θέσιν νὰ παράγῃ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ποὺ χρειάζεται διὰ τὴν λειτουργίαν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου, τῶν δύο τούτων μεταλλευμάτων. Καὶ μόνον ὅταν ὑπάρχῃ ἐν ἐπαρκείᾳ δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις διὰ τὴν κατασκευὴν ἐργοστασίων παραγωγῆς ἀλουμινίου καὶ ἀλουμίνας. Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ χώρα μας δύναται νὰ προσφέρῃ ἐν ἐπαρκείᾳ τὰς δύο αὐτὰς πρώτας ὕλας, προεκάλεσε τὴν σύναψιν τῆς συζητουμένης συμβάσεως. Εἰς τὴν χώραν μας τὰ πρῶτα κοιτάσματα τοῦ βωξίτου ἀνεγνωρίσθησαν τὸ 1923. Πρὸ 50 ἐτῶν τὰ πρῶτα κοιτάσματα βωξίτου ἀπεκαλύφθησαν εἰς τὴν πολίχνην BEAUX τῆς Γαλλικῆς Προβηγκίας, ἐξ ἧς ἔλαβε καὶ τὸ ὄνομα βωξίτης. Εἰς τὴν χώραν μας, ὅπως προεῖπον, ἀνεύρομεν τὰ πρῶτα κοιτάσματα εἰς τὰ 1923 καὶ ἀμέσως ἐγένοντο αἱ κατὰ νόμον δηλώσεις καὶ ἀνεγνωρίσθησαν οἱ ἰδιοκτῆται. Ὅταν μετὰ δύο ἔτη ἐξήχθησαν τὰ πρῶτα φορτία βωξίτου εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ἐχρησιμοποιήθησαν ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τῆς Γερμανίας, οἱ οἰκονομικοὶ παράγοντες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐδοκίμασαν χαρὰν μεγάλην, διότι τὰ κοιτάσματα βωξίτου, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν, ἦσαν ἀρίστης ποιότητος ἔναντι τῶν κοιτασμάτων ἄλλων χωρῶν καὶ ἀπὸ τότε ἡ χώρα μας ἐστήριξε μεγάλας ἐλπίδας διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐθνικοῦ τούτου προϊόντος. Τὸ λέγω αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε μὲ πόσην προσοχὴν πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὑπὸ κρίσιν σύμβασιν. Ἀκόμη πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς καταστήσῃ προσεκτικοὺς τὸ γεγονός, ὅτι δεσμεύομεν 30 ἑκατ. τόννους βωξίτου, ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἀποθέματα τοῦ βωξίτου δὲν ὑπολογίζονται πέραν τῶν 50 ἑκατ. τόννων, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Γαλλία, ἡ πρώτη χώρα εἰς τὴν ὁποίαν ἀνευρέθησαν κοιτάσματα βωξίτου, ἔχει 60 ἑκατ. τόννους. Ὅταν λοιπὸν τὸ ἥμισυ τῶν ἀποθεμάτων τοῦ βωξίτου δεσμεύεται, δὲν πρέπει νὰ τὸν δεσμεύσωμεν ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ, ἀλλὰ ἀφοῦ πεισθῶμεν περὶ τῆς χρησιμότητος τῆς ἐνεργείας αὐτῆς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας. Οἱ Γερμανοί, μόλις ἀντελήφθησαν τὴν ἀξίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ βωξίτου, ἔσπευσαν νὰ συνεργασθοῦν μὲ τοὺς Ἕλληνας ἰδιοκτήτας τῶν μεταλλείων καὶ ἵδρυσαν τὴν Ἑταιρείαν «Μπάρλος», ἥτις λειτουργεῖ μέχρι τῆς σήμερον. Ἐν συνεχείᾳ, συνεστήθησαν αἱ Ἑταιρεῖαι «Σκαλιστήρη» καὶ «Ἠλιόπουλος», αἵτινες ἀκόμη λειτουργοῦν. Αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ ἐξεκίνησαν μὲ ἐξαγωγὴν 50 τόννων καὶ ἔφθασαν σήμερον νὰ ἐξάγουν 800 χιλ. τόννους βωξίτου. Αὐταὶ αἱ ἑταιρεῖαι σήμερον κατέχουν τὰς σημαντικωτέρας περιοχὰς τῶν κοιτασμάτων βωξίτου. Κύριοι συνάδελφοι, μέχρι τοῦ πολέμου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῶμεν, τὴν βιομηχανικὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ βωξίτου εἰς τὴν χώραν μας, διότι ἐστερούμεθα τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἄνευ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐπεξεργασία τοῦ βωξίτου. Μετὰ τὸν πόλεμον, οἱ οἰκονομικοὶ καὶ τεχνικοὶ παράγοντες τοῦ τόπου, γνωρίζοντες ὅλα τὰ προηγηθέντα, ἐπεσήμαναν τὴν σημασίαν τοῦ βωξίτου καὶ ἐπεσήμαναν ἀκόμη καὶ τὴν ἀνάγκην ἀναπτύξεως, βιομηχανίας ἀλουμινίου εἰς τὴν χώραν μας. Οἱ ἰδικοὶ τῆς ΟΥΝΡΡΑ κατήρτισαν σχέδιον ἀναπτύξεως βιομηχανίας ἀλουμινίου εἰς τὴν Χώραν μας. Ὅταν κατὰ τὸ 1950, ὁ ἀείμνηστος Ἐμμ. Τσουδερός, ὡς ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, εἰσηγήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν διὰ τὰ τέσσαρα ἐνεργειακὰ ἔργα τὰ ὁποῖα κατέληξαν εἰς τὴν σημερινὴν ΔΕΗ, εὐθὺς ἀμέσως διεκήρυξεν ὅτι, τὰ ἐνεργειακὰ ἔργα, θὰ πρέπει νὰ προσανατολισθῶμεν εἰς τὴν κατασκευὴν ἐργοστασίου πρὸς ἐκμετάλλευσιν τοῦ βωξίτου καὶ παραγωγῆς ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου, διότι, ὅπως ἐτόνισεν ὁ ἀείμνηστος ἀνήρ, ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτοῦ τοῦ προϊόντος ἐπὶ τόπου θὰ εἶχε μεγάλην σημασίαν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Τότε ἡ ἀξία τοῦ ἐξαγομένου βωξίτου ἐκυμαίνετο γύρω εἰς τὰ 3 δολλάρια κατὰ τόννον. Σήμερον εἶναι 5 δολλάρια κατὰ τόννον, ἐνῷ κατὰ τὸ 1923, ἦτο 18 σελλίνια κατὰ τόννον καὶ ἔκαμε τὸν ὑπαινιγμόν, ὅτι δίδομεν εὐθηνὴν τὴν πρώτην ὕλην εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰσάγομεν εἰς μεγάλην τιμὴν τὰ ἐξ αὐτῆς παραγόμενα εἴδη. Ἑπομένως, θὰ ἔπρεπε νὰ ὀργανώσωμεν, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν βωξίτην καὶ ἐπαρκῆ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς τὸ ἐσωτερικόν, τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ βωξίτου διὰ τῆς ἱδρύσεως βιομηχανίας ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου, ὥστε νὰ καταστήσωμεν αὐτὴν χρήσιμον εἰς τὸν τόπον μας. Ἀπὸ τοῦ 1950, δηλαδὴ ἀπὸ τὰ πρῶτα βήματά του, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, συνέλαβε τὴν ἰδέαν τῆς ὀργανώσεως καὶ ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου εἰς τὴν χώραν μας. Αὐτὸ τὸ λέγω, διὰ νὰ στηρίξω τὴν ἄποψιν, ὅτι εἴχομεν ἄνεσιν χρόνου διὰ νὰ μελετήσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς ἱδρύσεως βιομηχανίας ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι ἐπὶ ὀρθῆς βάσεως. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἠδιαφόρει διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα δὲν ἔμειναν ἀδιάφοροι οἱ ξένοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ καιροὺς ὑπέβαλαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐρωτηματολόγιον διὰ νὰ ἴδουν ἐὰν τοὺς συμφέρῃ νὰ συζητήσουν μὲ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὴν ἵδρυσιν ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον ἡ ἑταιρεία ΠΕΣΙ-ΝΕ, ἡ ὁποία ἐνδιεφέρθη διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ ἑταιρεία Ρέϋνολδς, Μέταλ, Κάϊζερ Ἀλουμίνιουμ, καθὼς καὶ Γερμανικοί τινες Οἶκοι. Λέγεται δέ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔδιδε πληροφορίας, ἀλλὰ σταθερῶς ἐπέμεινεν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος πρὸς 4.50–5.50 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, δηλαδὴ τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἐπέμενον οἱ ξένοι, διότι τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα εἶναι βασικὸν διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς βιομηχανίας τοῦ ἀλουμινίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, παρεῖχεν αὐτὴν τὴν σταθερὰν ἀπάντησιν, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος θὰ κυμαίνεται ἐν Ἑλλάδι μεταξὺ 4.50–5.50 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἀπήντα εἰς ὅλους τοὺς ἐρωτῶντας καί, κατὰ ἕνα τρόπον, ἐδεσμεύετο, ὅτι ἡ τιμὴ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος θὰ εἶναι αὐτὴ καὶ αὐτοὶ κάμνοντας τοὺς ὑπολογισμούς των, νὰ ἐξετάσουν ἐὰν συμφέρῃ νὰ ἐγκαταστήσουν βιομηχανίαν ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ περιορίσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὸ 3,1 καὶ εἰς τὸ 3,6 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, θὰ ἔπρεπε νὰ εἰδοποιήσῃ ὅλους τοὺς ὑποβαλόντας ἐρωτηματολογίαν καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ: Ναὶ μὲν σᾶς ἔλεγα τὴν τιμὴν 4.50–5.50 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, ἀλλὰ σήμερον ἀπεφάσισα νὰ μειώσω τὴν τιμήν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν αὐτό, παρὰ εἰδοποίησε μόνον τὴν Ἑταιρείαν ΠΕΣΙΝΕ. Διὰ ποῖον λόγον, λοιπόν, εἰδοποιήθη μόνον ἡ ἑταιρεία ΠΕΣΙΝΕ καὶ δὲν εἰδοποιήθησαν αἱ ἄλλαι ἑταιρεῖαι; Δὲν εἰδοποιήθη ἡ Ρέϋνολδ–μέταλ, ἡ Κάϊζερ–ἀλουμίνιουμ, δὲν εἰδοποιήθησαν οἱ Γερμανοί; Εἰδοποιήθη μόνον ἡ Ρέϋνολδς Ἰντερνασιονάλ, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἑταιρεία παραγωγῆς ἀλουμινίου, ἀλλὰ εἶναι ἑταιρεία ἐμπορικὴ μόνον. Ἡ Κυβέρνησις βεβιασμένως ἀπεφάσισε τὴν πτῶσιν τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος, προέβη ἐν τάχει εἰς τὴν ὑπογραφὴν καὶ ψήφισιν τῆς συμβάσεως καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου χωλαίνει ἡ σύμβασις σοβαρῶς καὶ ὡς ἐκ τούτου κάμνει καὶ ἡμᾶς διστακτικούς, ἐὰν θὰ ψηφίσωμεν αὐτὴν ἢ ὄχι. Ἡ Κυβέρνησις συνηλλάγη μὲ τὴν Πεσινέ. Ἡ Πεσινὲ εἶναι ἡγέτις ἑνὸς μεγάλου οἰκονομικοῦ τρὰστ ἐν Εὐρώπῃ, ὅπως ὑπάρχουν τρὰστ ἀλουμινίου καὶ εἰς Ἀμερικὴν καὶ εἰς Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Λόγῳ τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν τῶν τρὰστ εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ συνένωσις τοῦ ἐργοστασίου παραγωγῆς μὲ ἕνα τῶν τρὰστ τούτων, ἵνα ἐξασφαλισθῇ ἡ διάθεσις τῆς παραγωγῆς τοῦ μετάλλου. Κατὰ συνέπειαν, δὲν δυνάμεθα νὰ κατηγορήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι συνηλλάγη μὲ ἕνα τρὰστ ἑταιρειῶν, ὅπως ἡ Πεσινέ. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ὅμως νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τὴν Πεσινὲ ἀπὸ θέσεως ἰσχύος. Ἔπρεπε, διότι παρεῖχε τὰς δύο πρώτας ὕλας, τὸ ρεῦμα καὶ τὸν βωξίτην. Ἔπρεπε νὰ διαπραγματευθῇ προστατεύουσα τὰ συμφέροντα τῆς Χώρας καὶ ὄχι νὰ ὑποδουλωθῇ, ὡς ἔπραξε διὰ τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Πεσινέ, καὶ τὴν Ρέϋνολδς, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως προέβησαν εἰς τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεων μὲ ἄλλας χώρας ὑπὸ πλέον συμφερωτέρους ὅρους διὰ τὰς χώρας αὐτάς. Τὸ γεγονὸς αὐτό, καθιστᾷ αὐταπόδεικτον τὴν ἀνικανότητα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀντιληφθῆ τὴν ὑφισταμένην ζήτησιν τοῦ ἀλουμινίου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὴν ὁλονὲν αὔξησίν του ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος καὶ νὰ μὴ παραδοθῇ δέσμιος εἰς τὰς ξένας ἑταιρείας. Θὰ ἔπρεπε νὰ διαπραγματευθῇ βεβαίως μὲ τὰς ἑταιρείας αὐτὰς ἐφ’ ὅσον διέθετε τὰς δύο πρώτας ὕλας, ταὐτοχρόνως ὅμως νὰ προασπίσῃ καὶ τὰ ἀποθέματα βωξίτου ἀπὸ τὰς παρεμβάσεις ἄλλων τράστ. Δικαίως διερωτώμεθα, διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις δὲν διεπραγματεύθη μὲ τοὺς ξένους, ὡς κύριος τῶν δύο πρώτων ὑλῶν, τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσωμεν μέχρις ἐκεῖ ποὺ τοὺς ἐχρειαζόμεθα; Ποῦ ὀφείλεται αὐτὸ τὸ γεγονός; Ὁμιλῶν πρὸ ἡμερῶν διὰ τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν μας, κατηγόρησα εὐθέως τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ὅτι στερεῖται ἐξαγωγικῆς ἱκανότητος. Ἐὰν εἴχομεν ἀνεπτυγμένην τὴν ἐξαγωγικὴν αὐτὴν ἱκανότητα καὶ ἕνα ἐπιτελεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἐπιτύχει εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν μας, θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἐπιτελεῖον αὐτὸ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰς διεξαχθείσας συζητήσεις διὰ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, θὰ εἶχεν ἐνημερώσει τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν δυνατοτήτων διαθέσεως τοῦ προϊόντος καὶ βάσει τῶν στοιχείων τοῦ ἐπιτελείου αὐτοῦ, μαζὶ μὲ τὸν παράγοντα τῶν δύο πρώτων ὑλῶν ποὺ διαθέτομεν, θὰ ἐκαλούσαμεν τοὺς ξένους οἴκους διὰ νὰ τοὺς εἴπωμεν ποῖον ποσοστὸν συμμετοχῆς τοὺς δίδομεν διὰ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, εἶπεν, ὅτι διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, χρειάζονται κεφάλαια καὶ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ εἰσάγωμεν εἰς τὴν χώραν μας ξένα κεφάλαια πρὸς ὄφελος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ διέψευσαν τὰ ἀναμφισβήτητα γεγονότα τῶν ἡμερῶν αὐτῶν διὰ τῆς καλύψεως τοῦ παραγωγικοῦ δανείου τῶν 750 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἐκαλύφθη καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἄλλο παραγωγικὸν δάνειον. Ἐὰν πάσχῃ σήμερον ἡ Χώρα μας, πάσχει ἀπὸ τὴν συρροὴν τεραστίων κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα παραμένουν ἀδιάθετα τὴν στιγμὴν αὐτὴν καὶ τὰ κεφάλαια αὐτὰ ἦλθον εἰς τὴν Χώραν μας καὶ ἀπὸ τὴν ἐμπορικήν μας ναυτιλίαν καὶ ἀπὸ ἄλλους παραγωγικοὺς κλάδους. Δὲν εὐσταθεῖ, λοιπόν, ἡ δικαιολογία τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι δὲν θὰ ἐξευρίσκοντο ἑλληνικὰ ἰδιωτικὰ κεφάλαια διὰ νὰ σχηματίσουν τὸ 50% ὥστε νὰ παραμείνῃ ἡ διοίκησις τῆς βιομηχανίας αὐτῆς εἰς ἑλληνικὰς χεῖρας. Ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις ἔδωσε τὸ 50% εἰς τὸν Πεσινέ. Ἐὰν τοὐλάχιστον ἐκράτει δι’ ἑαυτὴν τὸ ἄλλο 50% θὰ ἐλέγαμεν, ὅτι ἠκολούθησε τὴν ἐφαρμοζομένην εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀρχήν, τὸ πενῆντα τοῖς ἑκατόν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν ἀκόμη, ἐὰν τὸ ἄλλο αὐτὸ 50% παρέμενεν εἰς χεῖρας τοῦ κ. Νιάρχου, διότι εἰς τὸ κάτω–κάτω ὁ κ. Νιάρχος εἶναι Ἕλλην ἐπιχειρηματίας, τὰ κεφάλαια θὰ ἦσαν ἑλληνικὰ καὶ τὰ κέρδη θὰ ἔμενον εἰς τὴν Χώραν μας. Ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ παρέδωσε τὸ 50% εἰς τὸν Πεσινέ, ἔδωσεν ἕνα μικρὸν τμῆμα εἰς τὸν κ. Νιάρχον, τὸ μεγαλύτερον μέρος εἰς τὴν ἄλλην ξένην ἑταιρείαν καὶ ἐκράτησε διὰ τὸν ἑαυτόν της, διὰ τοῦ ΟΒΑ, μόνον τὸ 12%. Ἰδοὺ τὶ ἐξάγεται ἐκ τῶν ἀριθμῶν διὰ τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν διαφόρων μετόχων. Διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ λειτουργίαν τῶν ἐργοστασίων ἀλουμινίου καὶ ἀλουμίνας ἡ Ἑλλὰς θὰ δώσῃ 13 ἑκατ. δολλάρια καὶ οἱ ξένοι 62 ἑκατ. δολλάρια. Ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ βιομηχανία ἀλουμινίου χωρὶς παράλληλον παραγωγὴν ρεύματος. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ Ἑλλὰς ἀνέλαβε μόνη τὴν ὀργάνωσιν καὶ ἐγκατάστασιν τῶν δύο ὑδροηλεκτρικῶν ἐργοστασίων 37 ἑκατ. δολλαρίων καὶ τοῦ θερμικοῦ ἀξίας 12 ἑκατ. δολλαρίων, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς πάντοτε τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ σύνολον 49 ἑκατ., σὺν 13, 62 ἑκατ. δολλάρια. Συνεπῶς, 62 ἑκατ. δολλάρια θὰ διαθέσῃ ἡ Ἑλλάς, 62 ἑκατ. δολλ. καὶ οἱ ξένοι. Καὶ ἔναντι αὐτῆς τῆς συνεισφορᾶς, οἱ μὲν ξένοι θὰ λάβουν ἐκ τῶν κερδῶν 88%, ἡ δὲ Ἑλλὰς 12%. Θὰ πρέπει αὐτὴν τὴν ὥραν νὰ μὲ διακόψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ νὰ μοῦ εἴπῃ...

§82Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ ἐὰν θὰ σᾶς διακόψω ἢ ὄχι, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ σταθμίσω ἐγώ. Ἀλλὰ αὐτὸ πάλιν, τὸ νὰ κωλυσιεργοῦμεν συστηματικῶς καὶ νὰ θέλωμεν σώνει καὶ καλὰ νὰ γίνωνται διακοπαὶ κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μας, ὁμολογῶ, εἶναι πρωτότυπον.

§83Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι πρωτότυπον, εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν. Ἀλλά, εἶπον τὸ ἑξῆς: Ὅτι σεῖς ὑπεστηρίξατε καὶ τώρα ὑποστηρίζετε εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ λόγου μου ὅτι, διατὶ διαστρεβλώνετε τοὺς ἀριθμοὺς καὶ λέγετε ἀνακριβείας εἰς τὴν Βουλήν;

§84Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Αὐτὸ τὸ λέγετε σεῖς, ἐγὼ δὲν τὸ εἶπον. Ἐὰν θέλετε σεῖς νὰ κάμετε διαλογικὴν συζήτησιν μὲ τὸν ἑαυτόν σας, κάμετέ την.

§85Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Διότι, ναὶ μὲν τὰ 13 ἑκατ. θὰ δοθοῦν εἰς τὴν ἐπιχείρησιν ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ 49 ἑκατ. ἡ ΔΕΗ τὶ θὰ κερδίσῃ; Διότι ἀπὸ τὰ 49 ἑκατ. ἡ ΔΕΗ δὲν θὰ παράγῃ μόνον τὰ 110–115.000 χιλοβὰτ ποὺ ἔχει ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς συμβάσεως νὰ δώσῃ, θὰ παράγῃ 160.000 χιλοβάτ. Τὰ 45.000 χιλοβὰτ θὰ διατίθενται εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον. Καὶ ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἕν ἀσθενέστατον σημεῖον τῆς συμβάσεως. Πράγματι θὰ διατίθενται. Ἀλλὰ ἐδῶ συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Οἱ ξένοι ὑπελόγισαν τὴν ἀξίαν καὶ τὸ κόστος τοῦ ἐργοστασίου τῆς ἀλουμίνας καὶ τοῦ ἀλουμινίου μὲ τὰ ἀνώτερα ἐπίπεδα. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι ἔγινεν ὀρθογραφικὸν λάθος εἰς τὸ περίφημον περιοδικόν, τὸ ὁποῖον καθώρισε τὰ κόστος τοῦ ἐργοστασίου τῆς Βενεζουέλας, καὶ δὲν εἶναι 12, ἀλλὰ εἶναι 22. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅ,τι δήποτε καὶ ἐὰν συμβαίνῃ, εἴτε 12 εἶναι, εἴτε 22, οὐδέποτε τὸ κόστος τῶν δύο ἐργοστασίων τῆς παραγωγῆς ἀλουμινίου καὶ ἀλουμίνας θὰ ὑπερβῇ τὰ 75 ἑκατ. δολλάρια. Βάσει τῶν διεθνῶν τιμῶν κόστους αὐτῶν τῶν ἐργοστασίων, βάσει τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Πεσινὲ ἐκ τῆς μακροχρονίου ἀσκήσεως τῆς ἐπιχειρήσεως, ὁ ἀριθμὸς τῶν 75 ἑκατ. δολλαρίων, ἐὰν διατεθοῦν, θὰ εἶναι σταθερός. Δὲν πρόκειται νὰ ὑπερβῇ οὔτε κατὰ ἕνα δολλάριον. Κάτω θὰ εἶναι, ἐπάνω δὲν πρόκειται νὰ εἶναι. Ἡ ΔΕΗ, ὅμως, ὑπελόγισε τὸ κόστος τῶν τριῶν ἐργοστασίων, θερμικοῦ καὶ ὑδροηλεκτρικοῦ, μὲ ἕνα ἀριθμὸν αὐθαίρετον, χωρὶς νὰ στηρίζεται εἰς διεθνῆ πεῖραν καὶ χωρὶς νὰ παραγνωρίζῃ τὸ γεγονός, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν θὰ κατασκευασθοῦν εἰς τὴν χώραν μας φράγματα τοιαύτης ἐκτάσεως καὶ τοιούτου μεγέθους. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος, τὴν πεῖραν τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα κατεσκευάσθησαν εἰς τὴν χώραν μας καὶ τοῦ τελευταίου, τοῦ Μέγδοβα, καὶ ὅλων τῶν ἄλλων καὶ τῶν πλέον σταθερῶν καὶ τῶν πλέον ἁπλῶν, βλέπομεν, ὅτι σταθερῶς ὅλα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα κατασκευάζονται εἰς τὴν χώραν μας παρουσιάζουν ὑπερβάσεις ἐξογκωμένας ἀπὸ 10–80%, τότε ἀσφαλῶς θὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν —καὶ θὰ ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν ὑστέρων ἡ ἀκρίβεια τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ— ὅτι τὰ 49 ἑκατ. τῆς ΔΕΗ, δὲν θὰ εἶναι 49 ἑκατ., ἀλλὰ θὰ αὐξηθοῦν σημαντικῶς. Καὶ τὴν ὑπέρβασιν αὐτὴν θὰ ἔλθῃ νὰ καλύψῃ ἡ διαφορὰ τῆς παραγωγῆς τῶν 45.000 κιλοβάτ, ἐνῷ σήμερα καὶ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς μεταξὺ τοῦ παρεχομένου ρεύματος πρὸς τὴν ἑταιρείαν τοῦ ἀλουμινίου καὶ τῆς ἀλουμίνας ἔναντι τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, θὰ ἔλθῃ νὰ καλύψῃ ἡ διαφορὰ αὐτὴ τῶν 45.000 κιλοβάτ. Συνεπῶς, καὶ μὲ ἀριθμοὺς καὶ μὲ οἱανδήποτε προσπάθειαν καὶ ἐὰν καταβάλλωμεν νὰ τοὺς ἀλλοιώσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, θὰ ἀποδειχθῇ —καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένει ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ προσκομισθῇ μελέτη— σταθερῶς θὰ ὑπάρξῃ ζημία ἀπροσδιορίστου ἐκτάσεως, τὸ δὲ κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττῃ ἡ ΔΕΗ ἀπὸ τὰ 45.000 κιλοβάτ, θὰ τὸ ρίπτῃ εἰς τὴν ἀπόσβεσιν ἐκ τῆς ὑπερβάσεως ἐκ τοῦ κόστους τῶν ἐργοστασίων καὶ διὰ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς ἡ ὁποία θὰ δίδεται εἰς τὴν ἑταιρείαν τῆς παραγωγῆς ἀλουμινίου καὶ ἀλουμίνας. Ἐρωτᾶται ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δίκαιον διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν αὐτὸς μὲν νὰ ἀγοράζῃ τὸ ρεῦμα τῶν 45.000 κιλοβάτ καὶ ὁ τελευταῖος πτωχὸς ἐργάτης νὰ ἀγοράζῃ τὸ ρεῦμα εἰς τὴν τιμὴν τῆς διατιμήσεως τῆς ΔΕΗ καὶ ἡ ΔΕΗ νὰ πωλῇ τὸ ἴδιον ρεῦμα ἐκ τῆς αὐτῆς παραγωγῆς πρὸς 3,1; Ὑπεστηρίχθη καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ΔΕΗ, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατασκευασθοῦν τὰ ὑδροηλεκτρικὰ καὶ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ποὺ θὰ ἀπητεῖτο διὰ τὴν τροφοδότησιν αὐτῶν τῶν ἐργοστασίων τῆς ἀλουμίνας καὶ τοῦ ἀλουμινίου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατασκευασθοῦν αὐθύπαρκτα διὰ λόγους τεχνικούς, διότι κατασκευαζόμενα ἀνεξάρτητα ἔξω τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου, θὰ ἐτροφοδότουν τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ηὐξημένον κόστος τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν, θὰ ἐκάλυπτε τὴν διαφοράν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν ἐποχήν μας, ποὺ συνταράσσεται τὸ σύμπαν ἀπὸ τὰς τεχνικὰς ἐξελίξεις, νὰ εἴπωμεν, ὅτι τεχνικοὶ λόγοι ἐμποδίζουν τὴν κατασκευὴν τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν, πρὸς τροφοδότησιν τῶν ἐργοστασίων. Ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς: Θὰ ρίψωμεν τὸ ρεῦμα τῆς παραγωγῆς, τὸ ὑπολογιζόμενον εἰς 160.000 κιλοβάτ, θὰ ρίψωμεν τὸ ρεῦμα αὐτὸ εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου θὰ τροφοδοτοῦμεν τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου καὶ ἐὰν ἴδωμεν ἐκ τῆς ἐξελίξεως τῶν λογαριασμῶν διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν τριῶν αὐτῶν ἐργοστασίων παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ὅτι ἐπέρχεται ζημία σοβαρά, ἐδῶ εἴμεθα. Κατὰ ἕνα λεπτὸν αὐξάνομεν τὸν συντελεστὴν τῆς τιμῆς τοῦ παραγομένου γενικῶς ρεύματος εἰς ὅλην τὴν χώραν καὶ καλύπτομεν τὴν διαφορὰν καὶ περνᾷ ἀπαρατήρητος. Θὰ ἔλθῃ κάποια στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ τοῦ λόγου τούτου θὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ θὰ κληθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ τροφοδοτῇ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀλουμινίου καὶ τῆς ἀλουμίνας καὶ νὰ στερῆται αὐτὸς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἐκτὸς τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους, νὰ μὴ ἐπαρκέσουν διὰ τὴν παραγωγὴν ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ τὰ τρία ἐργοστάσια καὶ νὰ ἀναγκασθῇ ἡ ΔΕΗ νὰ περικόψῃ τὴν κατανάλωσιν ἀπὸ ἀνάγκην, διὰ νὰ τροφοδοτήσῃ αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, λοιπόν, αὐτῆς, ἡ σύμβασις πάσχει καὶ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἐπιδοκιμασίας μας καὶ τῆς δεσμεύσεως τῆς χώρας μας. Θὰ ἠθέλαμεν ξεκαθαρισμένους λογαριασμοὺς καὶ ἀποδείξεις, ὅτι ἐκ τῆς διαθέσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐφ’ ὅσον τὸ ρεῦμα τοῦ ἐργοστασίου θὰ δίδεται ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου, θὰ πρέπει νὰ διαφωτισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι θὰ ὑποβληθῇ εἰς προσθέτους ἐπιβαρύνσεις αὐτός, διὰ νὰ τροφοδοτῆται τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου μὲ ρεῦμα. Ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται ψυχολογικῆς ἱκανότητος. Διὰ νὰ διασκεδασθῇ ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐκ τῆς ἀναγνώσεως ὑπὸ τοῦ κ. Ζίγδη ἑνὸς ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνεν ὁ Γεν. Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἔγγραφον προκύπτει, ὅτι ὁ Γεν. Διευθυντὴς ἐξηναγκάσθη νὰ δεχθῇ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ ἐνῷ ἐπέμενεν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 4 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου, ὑπεχρεώθη νὰ δεχθῇ τὸ 3,1 χιλιοστά, καὶ φαντάζομαι, ὅτι θὰ ἐπέρασεν ὁ κ. Γεν. Διευθυντὴς δραματικὰς ἡμέρας καὶ νύκτας διὰ νὰ δεχθῇ τὸ ποσοστὸν αὐτό, διὰ νὰ διασκεδάσῃ, λέγω, τὴν ἐντύπωσιν αὐτὴν ἐδημοσίευσεν ἄλλο ἔγγραφον ὑπογραφόμενον ἀπὸ τὸν Γεν. Διευθυντὴν καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ προεκάλεσεν ἀκόμη μίαν «πρὲς κόνφερανς» διὰ τὸ θέμα τοῦτο. Ἐξ ὅλης αὐτῆς τῆς ἱστορίας προκύπτει, ὅτι οἱ ὑπεύθυνοι τῆς ΔΕΗ ἐξηναγκάσθησαν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως αὐτῆς.

§86Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπήντησε προηγουμένως ὁ κ. ὑπουργός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§87Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι βουλευταί, οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι τόσον ἀστεῖοι, ὥστε δὲν χρειάζεται νὰ γίνῃ καμμία διακοπή.

§88Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὁ ἔχων τὴν στοιχειωδεστέραν ἀντίληψιν τοῦ συζητουμένου θέματος, ἐὰν παραβάλῃ τὰ κείμενα τῶν δημοσιευμάτων καὶ θελήσῃ νὰ τὰ μελετήσῃ, ὅπως ἔκαμεν ὁ ὑποφαινόμενος, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι ἡ Διοίκησις τῆς ΔΕΗ ἐβιάσθη διὰ νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν.

§89Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ΔΕΗ ὑφίσταται ἀπὸ 10ετίας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ κανεὶς τοιούτους ὑπαινιγμούς, οἵους κάμνει ὁ κ. Ζορμπᾶς. Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε ἀκόμη, ὅτι εἰς τὴν «πρὲς κόνφερανς» παρίσταντο δημοσιογράφοι ἀπὸ ὅλας τὰς ἐφημερίδας.

§90Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Λέγει τὸ ἔγγραφον, κ. Ὑπουργέ: «... ...... (ἀναγινώσκει) ......». Τί ἔκαμεν ἀπὸ πολλὰς ἑβδομάδας ὁ κ. Γεν. Διευθυντής;

§91Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Εἰς τὸ ἴδιον ἔγγραφον ὅμως, κ. συνάδελφε, ὁ Γεν. Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ, ἐν συνεχείᾳ λέγει τὰ ἑξῆς: «... ἡ τιμὴ τῶν 3,1 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου δὲν θὰ εἶναι ζημιογόνος κατ’ οὐδεμίαν περίοδον διὰ τὴν ΔΕΗ». Ἐν συνεχείᾳ δέ, «ὅτι ἡ Δ. Ε.Η. θὰ συσσωρεύῃ κέρδη, τὰ ὁποῖα τελικῶς θὰ ἔχουν ὑπερβῆ συνολικῶς τὸ ποσὸν τῶν 130 ἑκατ. δολλαρίων». Δὲν ἠμπορεῖ, λοιπόν, νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα, τὴν στιγμὴν ποὺ καὶ κατὰ τὴν πρὲς κόνφερανς, ἐπαναλαμβάνω, εὑρίσκονται δημοσιογράφοι ὅλων τῶν ἐφημερίδων, οἱ ὁποῖοι παρεκλήθησαν, τόσον ἀπὸ τὸν κ. Πεζόπουλον, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν κ. Τσάτσον, νὰ κάμουν οἱασδήποτε ἐρωτήσεις θέλουν καὶ μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας λεπτομερῶς ἐζήτησαν ἔμειναν πλήρως ἱκανοποιημένοι.

§92Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐμελέτησα τὴν σύμβασιν ἐπὶ ἡμέρας καὶ μῆνας καὶ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅπως καὶ πολλοὶ φρονῶ, κ. συνάδελφοι δὲν δύνανται νὰ εἴπουν, ὅτι τὴν κατενοήσαμεν ἀπολύτως. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ κατανοήσουν τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἐντὸς ἐλαχίστης ὥρας οἱ ἀνίδεοι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δημοσιογράφοι; Τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Γεν. Διευθυντὴς ἠναγκάσθη νὰ δεχθῇ τὸ 3,1, ἐνῷ ἐπέμενεν εἰς τὸ 4, τὶ σημαίνει; Ἐὰν ἐγνώριζεν ὁ κ. Πεζόπουλος, ὅτι τὸ 3,1 εἶναι συμφέρουσα τιμή, διατὶ νὰ βασανίζῃ ἐπὶ τόσους μῆνας τὴν Κυβέρνησιν ἐπιμένων εἰς τὸ 4; Ἐὰν ἐγνώριζεν, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 3,1 δὲν εἶναι συμφέρουσα καὶ δι’ αὐτὸ ἐπέμενεν εἰς τὴν μεγαλυτέραν τιμήν, διατὶ δὲν ἐπέμενεν ἐπὶ τῆς μεγαλυτέρας τιμῆς; Ἐὰν δὲν ἐγνώριζε τὸ ἕνα ἢ τὸ ἄλλο, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ κατέχῃ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχει. Ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ βάσει ἑνὸς προχείρου ὑπολογισμοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὅτι πακτωλὸς συναλλάγματος θὰ εἰσρεύσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκ τῆς ἱδρύσεως τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἐργοστασίου. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, θὰ ἔχωμεν κέρδος 25 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἀλουμινίου. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν εἶναι ἀκριβεῖς οἱ λογαριασμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ πάλιν ἐκ τῶν 25 αὐτῶν ἑκατομμυρίων δολλαρίων μὲ τὰς διαφόρους διευκολύνσεις, αἱ ὁποῖαι παρέχονται εἰς τοὺς ἀναδόχους καὶ τὴν ἀξίαν τῶν πρώτων ὑλῶν, σόδας, ἠλεκτροδίων, ὑγρῶν καυσίμων, ποὺ θὰ εἰσάγωνται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, θὰ μείνῃ εἰς τὴν χώραν μας ποσὸν πολὺ μικρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπελόγισεν ὁ συνάδελφος κ. Κιτσίκης. Διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν ἐργοστασίων παραγωγῆς ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου θὰ διατίθενται 400.000 τόννοι βωξίτου ἀξίας 2.000.000 δολλαρίων. Τὸ κέρδος εἰς συνάλλαγμα ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν μετάλλων θὰ κυμαίνεται εἰς 7.000.000, τὸ καθαρὸν κέρδος θὰ ὑπολογίζεται εἰς 5.000.000 δολλάρια, ἐὰν λειτουργήσῃ ὁμαλῶς ἡ ἑταιρεία. Εἰς τὴν σύμβασιν ὅμως, περιλαμβάνονται δύο διατάξεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἡ μία διάταξις εἶναι, ὅτι τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἐργοστασίου θὰ τὴν ἔχῃ ὁ Πεσινέ, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε ἐφ’ ὅσον τὰ 50% τὰ ἔχει ὁ Πεσινὲ καὶ τὰ ἕτερα 50% οἱ ἄλλοι συνεταῖροι, ἡ διεύθυνσις νὰ ἦτο εἰς χεῖρας τῶν δύο ὁμίλων. Ἡ ἄλλη διάταξις εἶναι ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν, ἡ ἑταιρεία θὰ δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ ἀλλοδαπὸν προσωπικὸν εἰς ποσοστὸν ἀπὸ 15% μέχρι 3%. Τὸ ἀλλοδαπὸν προσωπικὸν δὲν θὰ εἶναι μικροὶ ὑπάλληλοι, ἀλλὰ θὰ εἶναι οἱ ἀρχιλογισταὶ καὶ τὰ οἰκονομικὰ καὶ τεχνικὰ στελέχη τῆς ἐπιχειρήσεως. Καὶ ὅταν μία ἑταιρεία ἔχῃ τὰ στελέχη αὐτὰ ἀπολύτως ἰδικά της καὶ θέλῃ νὰ κρύψῃ τὰ κέρδη της, γνωρίζετε τὶ θὰ μπορῇ νὰ συμβῇ. Καὶ ποῦ θὰ καταλήξουν τελικῶς τὰ κέρδη τῆς ἑταιρείας, διὰ νὰ ἀνεύρῃ καὶ ὁ Ο.Β.Α. τὸ 12% καὶ πόσον συνάλλαγμα θὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν χώραν ἐκ τῆς λειτουργίας τῶν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου. Ἔλεγχος δὲν θὰ ὑπάρχῃ καὶ αὐτὸ τὸ 12% τοῦ Ο.Β. Α. θὰ φαλκιδεύεται, διότι δὲν θὰ δύναται κὰν νὰ πλησιάζῃ εἰς τὸ ἐργοστάσιον. Δὲν ἐπιτρέπεται ἑπομένως ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως, διότι δι’ αὐτῆς παραδίδομεν ἕν ἐθνικὸν προϊὸν εἰς μίαν ξένην ἑταιρείαν ἀνεξελέγκτως. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία ἄλλη σοβαρὰ πτυχὴ τῆς ὑποθέσεως. Τὰ μέχρι σήμερον γνωστὰ κοιτάσματα βωξιτῶν ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἐλευσῖνα, τὸν Παρνασσὸν καὶ τὴν Γκιώνα. Εἰς τοὺς χώρους αὐτοὺς εἶναι σήμερον ἐγκατεστημέναι Ἑλληνικαὶ ἐπιχειρήσεις, αἵτινες ἀνέπτυξαν τὴν ἐξόρυξιν καὶ ἐξαγωγὴν τῶν βωξιτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν φθάσαντες τὸ 1959 εἰς τὴν ἐξαγωγὴν 800.000 τόννων βωξιτῶν. Τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Ν. 4029)59 περὶ ἀργούντων μεταλλείων, ὁρίζει, ὅτι ἐὰν μία βιομηχανικὴ μονὰς ἐγκατασταθῇ πλησίον τῶν κοιτασμάτων τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ καταλάβῃ αὕτη. Ἐν συνδυασμῷ τὸ ἄρθρον τοῦτο μὲ τὸ ἄρθρον 12 τῆς συμβάσεως, διὰ τοῦ ὁποίου παραχωροῦνται εἰς τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου 30 ἑκατομμύρια τόννοι βωξιτῶν, ἐνῷ δι’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς συμβάσεως ἀναγκαιοῦν εἰς αὐτὴν 9–10 ἑκατομμύρια μόνον τόννων, προκύπτει, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως δὲν ἱδρύθη μόνον μία βιομηχανία ἀλουμίνας—ἀλουμινίου, ἀλλὰ παραλλήλως ἐδημιουργήθη καὶ μία νέα ἐπιχείρησις ἐξορύξεως καὶ ἐξαγωγῆς βωξιτῶν ἄνευ ἀνταποδόσεως. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου νὰ ἀπαντήσῃ καὶ νὰ δικαιολογήσῃ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον παραχωρεῖ 30 ἑκατομμύρια τόννων βωξιτῶν, ἐνῷ ἀπαιτοῦνται μόνον 9 ἑκατομμ. καὶ περαιτέρω νὰ δηλώσῃ ἐὰν θὰ ἐφαρμόσῃ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νόμου 4029 καὶ ἄρθρου 12 τῆς συμβάσεως, διότι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἄρθρων αὐτῶν, ἡ ἱδρυομένη βιομηχανία θὰ γίνῃ κυρία ὅλων τῶν κοιτασμάτων βωξίτου. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω θὰ ἐμπλέξῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον εἰς δικαστικοὺς ἀγῶνας μὲ τοὺς νῦν ἰδιοκτήτας τῶν κοιτασμάτων, οἵτινες θὰ θελήσουν νὰ προστατεύσουν τὴν ἰδιοκτησίαν των. Ἐάν, κύριοι, εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ βασικὰ ἐλαττώματα τῆς συμβάσεως προσθέσωμεν καὶ τὴν οὐσίᾳ φορολογικὴν ἀπαλλαγήν, τὴν ἐπὶ μίαν 5ετίαν φορολογικὴν ἀπαλλαγὴν καὶ τὴν εἰδικὴν δωσιδικίαν εἰς κρίσιν ξένην θὰ ἀντιληφθῆτε πόσον αὐτὴ ἡ σύμβασις δὲν ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξεκίνησα εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς συμβάσεως μὲ ἀπόφασιν νὰ τὴν κρίνω μὲ πᾶσαν εὔνοιαν, διότι εἶμαι ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες δὲν θέλουν νὰ παρεμβάλλουν ἐμπόδια διὰ τὴν πρόοδον καὶ ἐξέλιξιν τῆς χώρας μας. Ἡμεῖς οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ κοινά, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ τόπου. Ἐξεκίνησα μὲ καλὸν πνεῦμα καὶ καλὴν διάθεσιν, διὰ νὰ εἴπω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνήγαγον, ἐκ τῆς μελέτης τῆς συμβάσεως χωρὶς φόβον καὶ χωρὶς πάθος. Ἡ μελέτη ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι ἀτελεστάτη καὶ παραδίδει ἄνευ ἀνταλλάγματος ἕν ἐθνικὸν προϊὸν εἰς ξένην ἐπιχείρησιν, χωρὶς καμμίαν ἐξασφάλισιν. Ὅτι περιέχει ἐπικινδύνους ἐπιβαρύνσεις διὰ τὸ μέλλον καὶ ἐπικινδύνους δεσμεύσεις διὰ πολλὰ ἔτη. Ὅταν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς ξένας χώρας, ὅπως εἰς τὴν Πορτογαλίαν καὶ τὴν Βενεζουέλαν ἐφαρμόζωνται συμβάσεις ἐπωφελέστεραι δι’ αὐτάς, ζηλεύω τὰς ξένας αὐτὰς Κυβερνήσεις ποὺ δύνανται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐξασφαλίζουν τὰ συμφέροντα τῶν χωρῶν των. Κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν δι’ ἔλλειψιν ἱκανότητος, διαπραγματευτικῆς τοὐλάχιστον ἱκανότητος καὶ δι’ ἐπιπολαιότητα, διότι παρέδωσε μὲ ἐλαφρὰν συνείδησιν εἰς ξένους ἕν ἐθνικὸν προϊόν, χωρὶς νὰ ὑπολογίσῃ τὰς ζημίας. Θὰ ἤθελα νὰ ἦτο περισσότερον προσεκτικὴ καὶ αὐτὸ τὸ ἐθνικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσα ἔτη ἀπετέλεσε τὴν ἐλπίδα διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας μας νὰ τὸ προστατεύσῃ ἐπαρκῶς. Τὸ ἐθνικὸν τοῦτο προϊόν, εἰς χεῖρας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐδεινοπάθησεν. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μπατρῖνος).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σαμαρᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶχα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μετὰ τὰς συζητήσεις τῶν τελευταίων τριῶν ἡμερῶν, μετὰ τὴν συζήτησιν τὴν σημερινὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, μετὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπανειλημμένως οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, ἔδωσαν εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ἡ μῆνις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ εἶχε κοπάσει. Παντοῦ, κ. συνάδελφοι, ὄχι εἰς τὴν προκειμένην μόνον περίπτωσιν, ἀλλὰ εἰς οἱανδήποτε σύμβασιν, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐν τῷ συνόλῳ της ἢ ἐν μέρει διεῖδε παντοῦ σκάνδαλα, διεῖδε παντοῦ ἀνικανότητας, διεῖδε παντοῦ χαριστικὰς πράξεις. Καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὑπὸ τὸ αὐτὸ παρουσιάσθη πνεῦμα, ὄχι ὅμως ἐν τῷ συνόλῳ της, διότι ὁ εἰσηγητὴς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Μαρῆς, ἤσκησε κριτικὴν πραγματικὴν, ἤσκησε κριτικὴν οἵαν ζητεῖ ἡ δημοκρατία καὶ ἡ αἴθουσα αὐτή. Δὲν ἤσκησε κακόπιστον κριτικὴν, δὲν ἐφεῦρεν ἀριθμοὺς ὁ κ. Μαρῆς, ἀλλὰ ἐζήτησεν ὡρισμένας διευκρινίσεις. Καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀπαραδέκτου διαβολῆς τῆς συμβάσεως καὶ ὁμιλοῦμεν περὶ σκανδάλων καὶ χαριστικῶν πράξεων καὶ περὶ πλήρους καὶ ἐπικειμένης καταρρεύσεως τῆς Δ.Ε.Η. Καί, δυστυχῶς, διὰ νὰ κατηγορήσωμεν τὴν παροῦσαν σύμβασιν, καταλήγομεν εἰς συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουν τὸ μέτρον τῆς ὑπερβολῆς καὶ ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ προηγουμένην συζήτησιν ἐκαυτηρίασε τοῦτο. Πράγματι, κ. συνάδελφοι, ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ εὑρισκόμεθα πρὸ συστηματικῆς τακτικῆς διαβολῆς τῶν συμβάσεων, τὰς ὁποίας παρουσιάζει ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ἀναφερθῶ καὶ θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κ. συναδέλφους, πόσος θόρυβος ἔγινε καὶ διὰ τὴν σύμβασιν τῶν πετρελαίων τῆς ESSO καὶ διὰ τὸ ἄζωτον καὶ διὰ τὴν σάκχαριν καὶ δι’ ὅλας τὰς συμβάσεις. Ἐνθυμοῦνται οἱ κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ πάρω μόνον τὴν σύμβασιν τῶν πετρελαίων, δηλαδὴ τὴν σύμβασιν τῆς ἐρεύνης ὑδρογονανθράκων, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν ἑταιρείαν ESSO, τὶ δὲν ἐλέχθη. Ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς παραδίδονται εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν τράστ τὰ Ἑλληνικὰ πετρελαιοειδῆ, διὰ νὰ τὰ κλείσουν, νὰ μὴ τὰ παρουσιάσουν. Καὶ πότε; Ὅταν πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἀκόμη, ἐν πλήρει συμφωνίᾳ, Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, ἐν πλήρει συμφωνίᾳ ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ, κατηρτίζαμεν ἐκεῖνον τὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδαμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, νὰ συνάπτῃ συμβάσεις ἐρεύνης μὲ τοὺς διαφόρους ἐρευνητὰς, χωρὶς νὰ χρήζουν αὗται ἐπικύρωσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Κύριοι, συνάδελφοι, σήμερον ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Βουλῆς πρὸς ἐπικύρωσιν πέντε νέαι συμβάσεις μὲ ἀποτέλεσμα τῆς συμβάσεως ἐκείνης τῆς ESSO, σχεδὸν ὁλόκληρον τὸ ὑπέδαφος τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐρευνᾶται ἵνα ἀποκαλυφθοῦν οἱ ὑδρογονάνθρακες. Οὐδείς, κύριοι, ἀρνεῖται τὴν καλόπιστον κριτικήν. Τοῦτο, ἄλλωστε, ἀπαιτεῖ καὶ ἡ Δημοκρατία καὶ ὁ Κοινοβουλευτισμός, διότι ἄλλως δὲν θὰ εἶχον νόημα ὑπάρξεως. Ματαίως ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς Δ.Ε.Η., ὁ ἐξαίρετος αὐτὸς ἐπιστήμων καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου, ὁ ἐξαίρετος δημόσιος ἀνήρ, ματαίως αὐτός, ἀλλὰ καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον αὐτῆς προσπαθοῦν νὰ πείσουν τοὺς ἐπικριτὰς τῆς συμβάσεως, ὅτι ἡ Δ.Ε.Η., ὄχι μόνον δὲν πρόκειται νὰ καταστραφῇ ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης, ἀλλά, ἐν τελικῇ ἀναλύσει, πρόκειται ν’ ἀποφέρῃ εἰς αὐτὴν ἡ σύμβασις κέρδη τῆς τάξεως τῶν 130–150 ἑκατομμυρίων. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταθέσω τὰ κείμενα τῶν τελευταίων δημοσιεύσεων, θὰ τὰ ἀναφέρω ὅμως. Πρῶτον, εἶναι εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Δ.Ε.Η., δι’ ἧς ἀναλύεται λεπτομερῶς τὸ ὅλον θέμα τῆς συμβάσεως, τὸ κόστος ἀνὰ κιλοβατῶραν, τὰ κέρδη τῆς Δ.Ε.Η. Δεύτερον, ἀναφέρομαι εἰς ἄρθρον τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Δ.Ε.Η. εἰς τὴν Ἐφημερίδα «Βῆμα» τῆς 17ης τρέχοντος, ὑπὸ τὸν τίτλον «ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια καὶ ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου». Τρίτον, ἀναφέρομαι εἰς ἀνακοινώσεις τῆς Δ.Ε.Η. ποὺ ἐδημοσιεύθησαν εἰς ὅλον τὸν τύπον, διὰ τῶν ὁποίων ἐκτίθεται τὸ ἱστορικὸν τῶν διαπραγματεύσεων, ὑπογράφεται δὲ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν αὐτῆς. Διὰ τῆς ἀνακοινώσεως ταύτης, νομίζω, ὅτι γίνεται καὶ ἕνα καλὸν μάθημα εἰς τοὺς ἐπικριτάς. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ πρῶτον θέμα καὶ δὲν θὰ ἀναγνώσω τὸ πρῶτον κεφάλαιον τῆς ἀνακοινώσεως αὐτῆς, διότι ἐκεῖ ἀναλύεται τὸ κόστος καὶ διότι νομίζω, ὅτι ἀπὸ τὴν γενομένην μέχρι τοῦδε συζήτησιν, ὅτι εἶναι γνωστὴ εἰς τὸ Σῶμα. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον καὶ θὰ τὸ ἀναγνώσω, κ. συνάδελφοι. «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον...(ἀναγινώσκει)...». Μετὰ τὴν εἰσήγησιν αὐτὴν ἀναγινώσκω τὴν δευτέραν παράγραφον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ὀργανισμὸς ποὺ ἐνεπιστεύθη ἡ Ἑλλὰς τὸν σημαντικώτερον κλάδον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄνδρες, σἂν τὸν Πεζόπουλον, ὅτι θὰ γίνουν ἐπιλήσμονες τοῦ καθήκοντός των καὶ ὅτι θὰ παραδώσουν τὴν Δ.Ε.Η. τοῖς κυσὶ καὶ ὅτι θὰ συνάψουν σύμβασιν, ἥτις θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν οἰκονομικὴν κατάρρευσιν τοῦ ὀργανισμοῦ. Μετὰ τὴν εἰσήγησιν αὐτήν, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν σημαντικωτέρων σημείων, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως κατεκρίθησαν ὑπὸ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Λυποῦμαι, ἂν δὲν τηρῶ τὴν σειράν, ἀλλ’ εἰπώθησαν τόσα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῇ αὐτή. Πρῶτον ζήτημα σημαντικόν. Ποῖον εἶναι τὸ κόστος τῶν ἐγκαταστάσεων. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν κριτικὴν καὶ εἰς τὴν Διεθνῆ βιβλιογραφίαν. Φρονῶ ὅμως, ὅτι ἡ τελευταία ὁμιλία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ αἱ προηγηθεῖσαι παρεμβάσεις, τόσον αὐτοῦ, ὅσον καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, οὐδεμίαν ἀφήνουν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ὕψους τοῦ κόστους τῶν ἐγκαταστάσεων. Ἐλέχθη καὶ ὑπεστηρίχθη σοβαρῶς, ὅτι τὸ προβλεπόμενον ὕψος ἐπενδύσεων 75 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὸ ὁποῖον ἐνδεικτικῶς ἀναφέρεται εἰς τὴν σύμβασιν θὰ ἀφίσταται τοῦ πραγματικοῦ κόστους ἐγκαταστάσεων κατὰ 35 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ ἀφοῦ ἀρχίσαμε ἀπὸ τὰ 15 καὶ 20, ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 35 ἑκατομμύρια καὶ τὰ χρήματα αὐτὰ πρόκειται νὰ τὰ καρπωθοῦν, εἴτε οἱ μέτοχοι τῶν συμβαλλομένων ἑταιριῶν, εἴτε οἱ Διευθυνταὶ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἄς ἴδωμεν τὸ θέμα: Πρῶτον, ἡ σχετικὴ διάταξις τῆς συμβάσεως, ἄρθρον 2, περὶ τοῦ ὕψους τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων, ἀναφέρει, ὅτι αὕτη εἶναι ὅλως ἐνδεικτική. Πάντως, οὐδεμία δέσμευσις ὑφίσταται διὰ τὸ Δημόσιον, οὔτε τὸ Δημόσιον πρόκειται νὰ καταβάλῃ οἱονδήποτε χρηματικὸν ποσόν. «... (Ἀναγινώσκει)...». Πράγματι, ἂν ἤθελον ὑπερτιμηθῆ αἱ ἐγκαταστάσεις κατὰ 35 ὅλα ἑκατομμύρια δολλαρίων, ὑπάρχει μέγιστον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν Ἑλλάδα, διότι ἂν διὰ τὸ εἰσαχθησόμενον συνάλλαγμα θέλει γίνῃ ἔναρξις ἐξαγωγῆς μετὰ 12 ἔτη, ἐν τούτοις, ἐν τελικῇ ἀναλύσει θὰ ἐξαχθῇ περισσότερον ἀπὸ ὅτι εἰσήχθη, ἄρα θὰ ἔχωμεν ἐπὶ πλέον ἐξαγωγήν, ἥτις ἐπηρεάζει τὸ συναλλαγματικὸν μας ἀπόθεμα καὶ δεύτερον θ’ ἀποσβέννυται μεγαλύτερον ποσοστὸν τῆς πραγματικῆς ἀξίας, καὶ ὡς ἐκ τούτου τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ ζημίαν, διότι ἐκ τῆς συμβάσεως τὸ Δημόσιον ἀπολαμβάνει 35% ἐπὶ τῶν κερδῶν. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ, ὥστε νὰ μὴ τὰ τσεπώσουν αὐτὰ τὰ 35 ἑκατομμύρια δολλάρια οἱ ἀνάδοχοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουν 5 ἔλεγχοι, οἵτινες δύνανται νὰ προλάβουν τοιοῦτον ἐνδεχόμενον. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς ἕνα ἔλεγχον. Δηλαδὴ διερωτῶμαι καὶ ἀπαντῶ, ὅτι ὑπάρχει σήμερον ἔλεγχος Κρατικός, ὁ ὁποῖος μπορεῖ νὰ ἐλέγξῃ τὰ ἔξοδα ἐγκαταστάσεως τῆς ἑταιρείας. Ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου 4, δεσμευτικὴ συμβατικὴ διάταξις διὰ τοὺς ἀναδόχους, ὁρίζει ὅτι: «Οἱ συμβαλλόμενοι ὑποχρεοῦνται νὰ κατασκευάσουν ἅπαντα τὰ ἔργα κλπ., ὑπὸ τοὺς οἰκονομικωτέρους ὅρους». Δυνάμει αὐτῆς τῆς διατάξεως δύναται νὰ διενεργηθῇ οἱοσδήποτε ἔλεγχος πρὸς διαπίστωσιν τῆς συμμορφώσεως τῶν ἀναδόχων πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, εἶναι δὲ ὑποχρέωσις δεσμευτικὴ δι’ αὐτούς. Ἐπίσης, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 584)60 Β. Δ. ἐκδοθὲν δυνάμει τοῦ νόμου 2687)53 ὁρίζεται ἐν ἄρθρῳ 5 ὅτι: «Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας θὰ πιστοποιήσῃ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἔργου, τόσον ὡς πρὸς τὴν φύσιν, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ νόμου εἰσαγωγῆς ξένων κεφαλαίων εἰς ὃν νόμον ὑπάγονται καὶ τὰ κεφάλαια τῆς παρούσης συμβάσεως. Εἰς τὴν παράγραφον τοῦ ἰδίου ἄρθρου, ὁρίζεται, ὅτι: Ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, βάσει τῆς ἀνωτέρω πιστοποιήσεως, θὰ καθορίσῃ τὸ μέγεθος τῶν ἐπενδυθέντων κεφαλαίων καὶ θὰ δώσῃ σχετικὴν ἐντολὴν πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ἐξυπηρέτησίν των. Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν πιστοποίησιν τοῦ μεγέθους τῶν ἐγκαταστάσεων δι’ οἱωνδήποτε ὀργάνων καὶ προσώπων μὴ ἔχον οὐδεμίαν δέσμευσιν. Καὶ θὰ ἀνέμενον ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὴν καλόπιστον Ἀντιπολίτευσιν, νὰ ζητήσῃ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐλέγχου τούτου. Τὸ πράττω ἐγὼ σήμερον καὶ ζητῶ, παρὰ τῶν παρισταμένων κ.κ. Ὑπουργῶν τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐλέγχου καὶ τὴν διαβεβαίωσίν των, ὅτι κατὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ κόστους ἐγκαταστάσεων, δι’ ὅλα τὰ εἴδη τῶν ἐργασιῶν καὶ ἀκόμη δι’ ἐκεῖνα, ἅτινα θέλουν ἐκτελεσθῇ ἐπιχωρίως, ἐνίσχυσιν διὰ καταλλήλων καὶ ἀδιαβλήτων εἰδικῶν ἐπιστημόνων καὶ κρατικῶν ὀργάνων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, ὄχι διότι δὲν ὑπάρχει ἐμπιστοσύνη, τοὐναντίον πλήρη ἐμπιστοσύνην τρέφω πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, ἀλλὰ διότι πιθανὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη καὶ μετακλήσεως ξένου πραγματογνώμονος δι’ ἔνια τῶν μηχανημάτων, ἀλλὰ κυρίως διὰ νὰ ἐκλείψῃ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ παραμικρὰ ὑπόνοια περὶ τῆς διαβλητότητος τῆς συμβάσεως. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐλέγχου τούτου ζητῶ ἐγὼ σήμερον, δι’ ἅπαντα τὰ εἴδη τῶν ἐργοστασίων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐκ τῶν προτέρων πλήρης προσδιορισμὸς τοῦ ὕψους τῆς ἐπενδύσεως καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ καὶ ἐννοῶ, ἐνταῦθα, τὴν μὴ ὕπαρξιν οἰκονομικοτεχνικῆς μελέτης, δι’ ἣν κατεκρίθη ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ εἶχε παρὰ ἐνδεικτικὴν καὶ πάλιν ἀξίαν, ἐφ’ ὅσον ὁπωσδήποτε θὰ γίνουν οἱ ἀνωτέρω ἔλεγχοι πρὸς διαπίστωσιν τῆς πραγματικῆς δαπάνης, ἥτις καὶ μόνον ἐνδιαφέρει τὸ δημόσιον συμφέρον. Ἐκ πλήθους, ἄλλως τε, στοιχείων τῆς διεθνοῦς βιβλιογραφίας, ἅτινα ἀνεπτύχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, προκύπτει, ὅτι ἡ δαπάνη, περιλαμβανομένων καὶ τῶν κεφαλαίων κινήσεως, εἶναι τῆς τάξεως τῶν 75 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἥτις καὶ ἐνδεικτικῶς ἀναφέρεται εἰς τὴν σύμβασιν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον οἱ ἀνάδοχοι ἀναγνωρίζουν, ὅτι θὰ κοστίσῃ 75 ἑκατομμύρια καὶ ἔχουν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν κεφαλαίων αὐτῶν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τὸ ἀβάσιμον τῶν αἰτιάσεων τῶν κυρίων συναδέλφων, ὁ ἐξωφρενισμὸς τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι τὰ προβλεπόμενα ἐνδεικτικῶς εἰς τὴν σύμβασιν κεφάλαια θὰ εἶναι κατώτερα κατὰ 35 ὁλόκληρα ἑκατομμύρια, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω τὸν ἑξῆς συλλογισμόν. Ὁ κ. Ζίγδης, πρῶτον, ἐδέχθη, ὅτι ἐκ τῶν 75 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὰ τέσσαρα (4) ἑκατομμύρια ἀφοροῦν κεφάλαιον κινήσεως. Οἱ γνωρίζοντες, οἱ ἔχοντες ἀσχοληθῆ μὲ βιομηχανίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθοῦν ἕνα τζίρον ἐργασιῶν 27 ἑκατομμυρίων ἐτησίως, θὰ εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ κεφάλαιον κινήσεως. Ἐν τούτοις ἐγὼ θὰ παραδεχθῶ τὰ τέσσαρα ἑκατομμύρια. Λοιπόν, κατὰ τοὺς συλλογισμούς του ὁ κ. Ζίγδης: 1) δέχεται ὡς κεφάλαιον κινήσεως 4 ἑκατομμύρια, 2) δέχεται κόστος τὸ ἠλαττωμένον κατὰ 30–35 ἑκατομμύρια, ἅτινα προορίζει διὰ τοὺς ἀναδόχους. Ἐάν, λοιπόν, ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὰ 75 ἑκατομμύρια τὰ 4 ἑκατομμύρια καὶ τὰ 35 φθάνωμεν εἰς 39 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ θὰ δεχθῶ, ὅτι παραμένουν 40 ἑκατομμύρια—πρόκειται πάντοτε περὶ ἑκατομμυρίων δολλαρίων.— Ἔχομεν ὅμως, τὰς ἐπιχωρίους δαπάνας, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν κτιρίων τὰ ἔξοδα μέχρις ὅτου ἀρχίσει ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἐργοστασίων, ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν εἰς δραχμάς, θὰ ἀνέλθουν ἀναμφιβόλως εἰς 10 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὡς ἄλλως τε καὶ τὸ ποσὸν ὅπερ οἱ ἀνάδοχοι θέλουν δανεισθῆ ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν αὐτὰς τὰς δαπάνας, φθάνωμεν εἰς τὰ τριάκοντα (30) ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τὸ ⅓, φρονῶ, ὅτι θὰ διατεθῇ διὰ μηχανήματα τρεχούσης χρήσεως εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν προσφερόμενα μὲ γνωστὰς τιμὰς κόστους τῶν ὁποίων ἡ ὑπέρβασις δὲν θὰ εἶναι τόσον εὐχερής. Ἀπομένει ποσὸν 20 ἑκατομμυρίων διὰ μηχανήματα τῶν ὁποίων, πιθανόν, ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ δύναται νὰ ἐλέγξῃ τὸ κόστος. Θὰ πρέπει, λοιπόν, οἱ ἀνάδοχοι διὰ νὰ καρπωθοῦν τὰ 35 ἑκατομμύρια νὰ ὑπερτιμήσουν τὰ 20 ἑκατομμύρια κατὰ τὸ ποσὸν αὐτό. Καὶ τελικῶς ν’ ἀποδείξουν, ὅτι τούτων ἡ ἀξία θὰ ἀνέλθῃ εἰς 55 ἑκατομμύρια. Τοῦτο, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καθόλου εὔκολον. Θὰ πρέπει, δηλαδὴ τὰ 20 ἑκατ. νὰ παρουσιάσουν διὰ τιμολογίων εἰς 55 ἑκατομμύρια. Δηλαδὴ νὰ κοστολογήσουν μηχανήματα ἄγνωστα εἰς τὴν Ἑλλάδα, δυνάμενα ὅμως νὰ ἐλεγχθοῦν ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν, εἰς τιμὴν ηὐξημένην κατὰ 15% καὶ πλέον, ἤτοι θὰ κοστολογήσουν 2½ φορὰς τὴν ἀξίαν. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πιστευτὸν τοῦτο παρ’ οἱουδήποτε; Ἄρα δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐπαύξησις τῶν ἐγκαταστάσεων δι’ εἰκονικῶν τιμολογήσεων. Σᾶς εἶπεν προηγουμένως ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἰσάγει ἐτησίως μηχανήματα ὕψους 70 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, 100 ἑκατομμυρίων μὲ τὰ αὐτοκίνητα. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ξέρω ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφεύγῃ ποσοστὸν τοιούτου ὕψους εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ Ἑλλὰς ἀκόμη καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ διαρρέῃ ὅλο τὸ συνάλλαγμα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφίστανται ἀκόμη περιθώρια συναλλάγματος εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι οἱ κύριοι ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, δι’ ἐπανειλημμένων παρεμβάσεών των ἔχουν διαφωτίσει τὸ Σῶμα πόσον θὰ εἶναι τὸ ὕψος τοῦ κόστους ἐγκαταστάσεων, ἀλλὰ θέλω καὶ πάλιν νὰ συστήσω —καὶ νομίζω οἱ κύριοι ὑπουργοὶ θὰ πρέπει νὰ τὸ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των—, ὅτι ἕνας τοιοῦτος ἔλεγχος, ὡς τὸν ὑπέδειξα, θὰ διασφαλίσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ὅτι τίποτε τὸ μεμπτὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον θέμα τῶν βωξιτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσθη, καὶ ἔχω στοιχεῖα ἀπὸ τὸ Γεωλογικὸν Ἰνστιτοῦτον, ὅτι βεβαιωμέναι ποσότητες βωξίτου εἶναι 45 ἑκατομμύρια τόννοι καὶ πιθανὰ κοιτάσματα 45 ἑκατομμύρια τόννοι. Ἐξ αὐτῶν τὰ 90% εἰς τὴν περιοχὴν Παρνασσοῦ, Γκιώνας, Ἰτέας, Ἀμφίσσης καὶ τὸ ὑπόλοιπον 10% εἰς τὴν Ἐλευσῖνα καὶ τὴν Μάνδραν. Ἐλέχθη, ὅτι παρεχωρήσαμεν εἰς τοὺς ἀναδόχους 30 ἑκατομμύρια τόννους. Οὐδεμία διὰ τῆς συμβάσεως ἀναλαμβάνεται τοιαύτη ὑποχρέωσις παραχωρήσεως 30 ἑκατομμυρίων τόννων βωξίτου. Τὸ ἄρθρον 9 τῆς συμβάσεως, λέγει, ὅτι θὰ παραχωρηθῇ ἄδεια μεταλλευτικῶν ἐρευνῶν καὶ παραχωρήσεις ἐπὶ μεταλλευτικῶν χώρων βωξίτου συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῆς μεταλλευτικῆς νομοθεσίας. Περαιτέρω τὸ ἄρθρον 9 ὁρίζει, ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ βωξίτου θὰ περιορισθοῦν εἰς ἓν ἑκατομμύριον τόννους ἐτησίως. Τοῦτο εἶναι ὀρθὸν προκειμένου νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ νὰ ἀξιοποιηθῇ ἐπὶ τόπου ὁ βωξίτης. Ἄν τοῦτο δὲν γίνῃ δὲν ξέρω διατὶ συζητοῦμεν καὶ διατὶ ὑπῆρξεν ὄνειρον τοῦ Ἕλληνος ἡ ἵδρυσις βιομηχανίας ἀλουμινίου. Θὰ ἠδύνατο μάλιστα νὰ θεσπισθῇ καὶ ἀπαγόρευσις τῆς ἐξαγωγῆς, ἐν τούτοις ἡ σύμβασις δὲν τὸ κάνει αὐτό. Ἡ σύμβασις ἐπιτρέπει μεγαλυτέραν ἐξαγωγὴν ἀπὸ ὅ,τι εἶναι σήμερον 1 ἑκατομμύριον τόννους, ἐνῷ ἠκούσατε, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ περιστρέφεται περὶ τοὺς 800.000 τόννους. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ δὲ μεγαλυτέρα εὐχέρεια εἰς τὸ Δημόσιον πρὸς ρύθμισιν τῆς πολιτικῆς του τῆς ἐξαγωγῆς, ἐπιδιώκεται ὁ περιορισμὸς τῶν ἐξαγωγῶν, χωρὶς ὅμως νὰ τεθῇ καὶ ἐν κινδύνῳ ἡ δυνατότης ἐφοδιασμοῦ τῆς βιομηχανίας διὰ πρώτης ὕλης. Ἐτέθη καὶ μία ἄλλη διάταξις τὴν ὁποίαν οἱ κ. συνάδελφοι δὲν ἀνέφερον. Ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ ἀνάδοχοι ἐξεύρουν ἀποθέματα μέχρι 30 ἑκατομμύρια τόννων, αἴρεται ὁ περιορισμὸς τῶν ἐξαγωγῶν. Ἐπίσης προεβλέφθη ἡ δυνατότης τῆς πρωτοβουλίας εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀποθεμάτων, καὶ τοῦτο διότι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, καὶ ὀρθῶς ἔκρινεν, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ ἀνάδοχος δὲν ἤθελε ἐξεύρει τὰ ἀποθέματα αὐτὰ νὰ τὰ ἀνεύρῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Αὐτὰ περὶ τῶν βωξιτῶν, τὰ ἄλλα εἶναι φαντασίαι. Κατηγορεῖ τέλος ἡ ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἡ ποσότης τῶν 30 ἑκατομμυρίων τόννων βωξίτου εἶναι ὑπερβολική. Ἄν λάβῃ κανεὶς μόνον τὴν παραγωγὴν 52.500 τόννων ἀλουμινίου εἶναι πράγματι ὑπερβολική, διότι οἱ 52.500 τόννοι ἀλουμινίου δὲν θὰ καταναλώσουν περισσότερον ἀπὸ 9 ἑκατομμύρια τόννους, καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς συμβάσεως ἢ 18 ἑκατομμύρια τόννους ἐὰν πραγματοποιηθοῦν αἱ ἐπεκτάσεις αἱ προβλεπόμεναι ὑπὸ τῆς συμβάσεως, διπλασιασμὸς τῆς παραγωγῆς ἀλουμινίου. Μᾶς λέγουν περαιτέρω, ὅτι μεταξὺ 18 καὶ 30 ἑκατομμυρίων τόννων ὑπάρχει διαφορὰ 12 ἑκατομμυρίων, διατὶ δὲν ἀφήνετε νὰ ἐξαχθοῦν καὶ τὰ ἄλλα 12 ἑκατομμύρια; Τοὺς ἀπαντῶμεν: Ὅταν λήξῃ ἡ σύμβασις τοῦ ἀλουμινίου θὰ κατεδαφισθῇ τὸ ἐργοστάσιον; Δὲν θὰ συνεχισθῇ ἡ παραγωγὴ ἀλουμινίου; Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν θέλουν οἱ κ. συνάδελφοι νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις; Περαιτέρω δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην τὸ ἐργοστάσιον καὶ ἄλλων ποσοτήτων πρώτης ὕλης; Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ δεύτερον βασικὸν θέμα καὶ νομίζω, ὅτι ἔδωσα πλήρεις διευκρινίσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον θέμα, παροχὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ἀνέφερον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, ὅτι μετὰ τὰς γενομένας ἀνακοινώσεις τῆς Δ.Ε.Η., μετὰ τὰς δημοσιεύσεις, οὐδεμία θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τοῦ συμφέροντος τῆς συμβάσεως μὲ τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Δὲν θὰ σᾶς κουράσω μὲ λεπτομερείας πλὴν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ καταδείξω τὸ μέγεθος τῆς ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως πρὸς δημιουργίαν, ὅπως καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσηγήσεώς μου εἶπον, ἐντυπώσεων καὶ μόνον. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπεν χθὲς ὁ κ. Πεζόπουλος εἰς δηλώσεις του πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου: «Οὐδεμίαν πίεσιν ἐδέχθη ἡ Δ.Ε.Η. διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς διαθέσεως τοῦ ρεύματος καὶ εἶχε τὴν ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας εἰς περίπτωσιν ἀσυμφωνίας...... (ἀναγινώσκει)......». Κύριοι συνάδελφοι, ἐπεσκέφθην, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὸν ἐκλεκτὸν πράγματι Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Δ.Ε.Η., τὸν κ. Πεζόπουλον. Καὶ μοῦ ἐνεπιστεύθη καὶ μοῦ ἄφησε νὰ ἐννοήσω, ὅτι δύναμαι νὰ κάμω χρῆσιν αὐτῶν τὰ ὁποῖα μοῦ εἶπε. Ὁ κ. Πεζόπουλος, ἅμα ἤρξαντο αἱ διαπραγματεύσεις διὰ τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου συμμετέσχεν εἰς ταύτας ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας. Καὶ ὀρθῶς ὁ κ. Πεζόπουλος ἐζήτει εἰς τὰς ἀρχὰς μεγαλυτέραν τιμὴν διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. προμηθευθησομένην ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἦτο εἰς θέσιν νὰ δώσῃ ἡ Δ.Ε.Η. Διότι ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ διαπραγματεύσεων, κ. συνάδελφοι, ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ τὸ μεῖζον διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ ἔλασσον. Καὶ μοῦ εἶπεν ὁ κ. Πεζόπουλος, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὶν ἢ δώσῃ τὴν συγκατάθεσίν του διὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς παρούσης συμβάσεως, τοῦ ἔθεσε δύο ἐρωτήματα. Πρῶτον. Πρόκειται διὰ τῆς συμβάσεως νὰ ἐπιδοτηθῇ ἡ ἑταιρεία ἀλουμινίου ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η.; Καὶ δεύτερον. Εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τὴν Δ.Ε.Η. ἡ σύμβασις; Καὶ εἰς τὸ πρῶτον ἀπήντησεν ὁ κ. Πεζόπουλος: Ἀδιστάκτως, ὄχι. Οὐδεμία ἐπιδότησις πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Εἰς δὲ τὸ δεύτερον, ὅτι εἶναι ἐπωφελὴς διότι ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει θέλει ἀποκομίσει ὀφέλη τῆς τάξεως τῶν 130.000.000. Ἀλλὰ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κατελθὼν πρὸ ἐμοῦ τοῦ βήματος τούτου, ἀνέφεραν τὴν ἀπόρρητον εἰσήγησιν τοῦ κ. Πεζοπούλου εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Δ.Ε.Η. Δὲν ἀνεγνώσθη ὅμως ἐπαρκῶς καὶ ἐν τῷ συνόλῳ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας σήμερον παρενέβη ὁμιλοῦντος τοῦ κ. Ζορμπᾶ καὶ εἶπε μερικά. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ ἐμὲ νὰ εἴπω πιθανὸν τὰ ἴδια, ἀλλὰ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐπαναληφθοῦν. «Ὅταν μοῦ ἐτέθη οὕτω τὸ...... (ἀναγινώσκει)......». Ἀλλὰ πέραν τούτου, κ. συνάδελφοι, ἀφέθη νὰ ὑπονοηθῇ, ὅτι ἠσκήθη πίεσις εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον. Καὶ ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος πρὸ ἐμοῦ τὸ αὐτὸ εἶπε. Νομίζει κανεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι τόσον ἐλαχίστην συνείδησιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν οἱ διοικοῦντες παρομοίους Ὀργανισμοὺς ὡς ἡ Δ.Ε.Η. εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς τόσας ἐλπίδας διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξίν της ἐστήριξε καὶ στηρίζει ὥστε διὰ μόνον τὸν λόγον τῆς διατηρήσεως τῆς θέσεώς των θὰ ἠδύναντο νὰ δεχθοῦν σύμβασιν, ἡ ὁποία θὰ κατεδίκαζε τὸν Ὀργανισμόν, τοῦ ὁποίου τὰ συμφέροντα ἔχουν ταχθῆ νὰ ὑπερασπίσουν; Δὲν νομίζω, κ. συνάδελφοι. Ἐὰν τὸ πιστεύωμεν, τότε εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ ἀνήρ, ὁ ὁποῖος θὰ δεχθῇ νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτας βαρείας εὐθύνας. Δὲν φρονῶ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπαναλάβω τοὺς ἀριθμούς. Δὲν φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ κάμω ἀνάλυσιν τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος. Τοῦτο, λέγει ἡ Δ.Ε.Η., ὅτι θὰ ἀνέλθῃ εἰς 2,95 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου καὶ τελικῶς νὰ δεχθῇ 3,1 ἕως 3,6 χιλιοστά. Ἐλέχθησαν πολλά. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τῶν παρεμβάσεών του, διηυκρίνισε ἐκεῖνα τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἔχρηζον διευκρινίσεως καὶ διορθώσεως. Ἀνέφερε πολλαπλῆν βιβλιογραφίαν καὶ πολλὰς φορὰς ἀπέδειξεν, ὅτι τὴν διπλῆν βιβλιογραφίαν δὲν τὴν ἑρμηνεύει καλοπίστως ἡ ἀντιπολίτευσις. Ἀλλὰ ἐγὼ θέλω νὰ σᾶς δείξω μὲ ποίαν ἐλαφρότητα καὶ χωρὶς εὐθύνην διετυπώθησαν ἐπικρίσεις. Καὶ θὰ ἀνατρέξω εἰς ὡρισμένας ἐξ αὐτῶν. Ὁ κ. Ζίγδης εἰς τὴν σελίδα 6 τῶν πρακτικῶν, τῆς 4 Νοεμβρίου 1960 μᾶς λέγει: «Πρέπει ἀπὸ τὰ 195.000.000 δολλάρια νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ ἀξία τῶν ἠλεκτρικῶν ἔργων, ἥτις εἶναι ὄχι 37 ἀλλὰ 49...... (ἀναγινώσκει)......». Ὁ κ. Μπουρνιᾶς εἶχεν ἀναβιβάσει, κατὰ τὴν εἰσήγησίν του ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, εἶχεν ἀναβιβάσει βάσει τῆς μελέτης Κούμουλου τὸ κόστος τοῦ ἐργοστασίου εἰς 98.175.000 δολλάρια. Τὸ ἀτμοηλεκτρικὸν δὲν κατασκευάζεται διὰ τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου, ὥστε νὰ προσθέσωμεν τὰς ἐπενδύσεις ὡς ἀφορώσας τὸ ἐργοστάσιον ἠλεκτροπαραγωγῆς. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο. Τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον κατασκευάζεται διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου καὶ μόνον. Καὶ πότε ὑπεισέρχεται εἰς τὴν σύμβασιν; Ὑπεισέρχεται εἰς τὸ ἀλουμίνιον διὰ τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου ὅταν τὰ ὕδατα τοῦ Ἀχελώου εἶναι κάτω τῆς μέσης ὑδροηλεκτρικότητος βάσει τῆς ὁποίας ἔχουν ὑπολογισθῆ τὰ δύο ἔργα εἰς 160.000 κιλοβάτ. Ἄρα τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν. Δεύτερον, ὁ κ. Κιτσίκης τὴν Τετάρτην, εἰς τὴν σελίδα 6, λέγει: «Τοὺς χαρίζει τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν...... (ἀναγινώσκει)......». Ἀπαντῶν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εἷς ἐκ τῶν κυρίων ὑπουργῶν ἢ κἄποιος εἰσηγητὴς τὸ ἀνέφερεν, ὅτι οἱ ἀνάδοχοι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ὑπογράψουν τὴν σύμβασιν ἐζήτησαν νὰ ἔχουν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν μόνοι, δι’ ἴδιον λογαριασμόν. Τοῦτο ὅμως δὲν ἐγένετο δεκτὸν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η. καὶ ὀρθῶς. Ἡ Δ.Ε.Η. δὲν πρόκειται νὰ ἐπενδύσῃ οὔτε λεπτὸν ἐκ τῶν ἰδίων της διαθεσίμων. Ἅπασαι αἱ χρηματοδοτήσεις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἐργοστασίων ἅτινα θέλουν ἐξυπηρετήσει τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου τῆς Δ.Ε.Η. γίνονται διὰ κεφαλαίων, ἐξοφλουμένων μετὰ τὴν ἔναρξιν λειτουργίας τῶν ἐργοστασίων τούτων. Ὁ κ. Κιτσίκης ἀναφέρει, ὅτι ἡ Δ.Ε.Η. ἔχει τὸ μεγαλύτερον κόστος ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ ξένα Κράτη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας παραθέτομεν τρεῖς τιμάς, τῆς Δ.Ε.Η., τῆς Γαλλίας καὶ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει 37 λεπτὰ ἀνὰ κιλοβατῶραν, τὸ Ἡνωμένον Βασίλειον 39 καὶ ἡ Γαλλία 46. Συνεχίζει ὁ κ. Κιτσίκης: «Ἀρχίζομεν ἀπὸ τὸν Ἀχελῷον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐστηρίξαμε τόσας ἐλπίδας διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁ ὁποῖος.... (ἀναγινώσκει)...». Ἀπαντῶν, λέγω: Ἡ ΕΜΠΑΣΚΟ, κύριοι, ἡ ὁποία προέβη εἰς νέαν τεχνικὴν προμελέτην διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑδατοπτώσεων εἰς τὴν θέσιν Κρεμαστά, δὲν προέβη πρώτη εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν δευτερευόντων αὐτῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου εἰς θέσεις Πρεβέντζα καὶ Καστράκι, ἀλλὰ ἐπεκύρωσε τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀρχίσει ἡ ΔΕΗ ἀπὸ τὸ 1957 καὶ τὴν ὁποίαν ἐπεραίωσε τὸ 1959. Διότι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ὅταν συζητοῦμεν περὶ ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων, ἡ μελέτη, ἡ ὁποία ἀναφέρει τὸ κόστος, τὴν ἀπόδοσιν καὶ ὅλα τὰ λοιπὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ μία μελέτη, ἑνὸς παρομοίου ἔργου, εἶναι δυνατὸν νὰ μελετηθῇ ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς καὶ ἐκλεκτοὺς ἐπιστήμονας τῆς ΔΕΗ, οἵτινες τόσην πεῖραν διαθέτουν ἐκ τῶν ἤδη ἐν Ἑλλάδι ἐκτελεσθέντων ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων. Ἡ ΕΜΠΑΣΚΟ ἦλθε νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν προμελέτην τῆς ΔΕΗ, διότι ἐπρόκειτο νὰ συναφθῇ δάνειον ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Ἀναπτύξεως. (DLF). Εἶπεν εἰς τὴν σελίδα 15 ὁ κ. Κιτσίκης: «...... (ἀναγινώσκει)......». Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Κιτσίκης κακῶς ἡρμήνευσε καὶ μὲ τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω τώρα, θὰ τὰ παραδώσω ὅμως εἰς τὰ πρακτικά, εἶναι γραμμέναι αἱ ἀπαντήσεις καὶ θὰ ἤθελον νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι κατὰ κἄποιον τρόπον τὰ τρία βασικὰ θέματα τὰ ἀνέπτυξα πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Εἰς τὴν Ἑλλάδα πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ μία μεγάλη διὰ τὰ διεθνῆ πλαίσια βιομηχανία, ἡ βιομηχανία τοῦ ἀλουμινίου. Αὐτὸ ἦτο τὸ ὄνειρον τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ ὄνειρον ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι καὶ αὕτη, ἡ βιομηχανία εἶναι μεγάλη, θέλει δὲ συμβάλλει εἰς τὴν ταχυτέραν ἀνάπτυξιν τοῦ χαμηλοῦ εἰσοδήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλά, πέραν τῆς σημασίας ταύτης, λόγῳ τῆς φύσεως τῆς βιομηχανίας, παραλλήλως πρὸς αὐτὴν θέλουν ἀναπτυχθῆ καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι, ὅπως καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου ἀνέφερεν. Αὐτὴ εἶναι μία μητέρα βιομηχανία εἰς τὴν ὁποίαν δίπλα θὰ ἀναπτυχθοῦν καὶ ἄλλαι καὶ θ’ ἀναφέρω ἐκείνας τῆς μορφοποιήσεως τοῦ ἀλουμινίου. Ἄρα παρουσιάζεται σημαντικὴ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ βιομηχανία αὐτὴ θὰ συμβάλῃ μεγάλως εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ συναλλαγματικὰ ὠφέλη. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ λοιπὰ θέματα, τὰ ὁποῖα τόσον πειστικῶς, κατὰ τὴν ἐμὴν ἄποψιν, ἔχουν ἀναπτυχθῆ ὑπὸ τῶν δύο κ.κ. ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας. Τελευτῶν ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου καὶ λέγω, πᾶς ἀντιπολιτευόμενος, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν μέρος τῆς Βουλῆς, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀντιπολιτευόμενος καλῆς πίστεως, διότι τότε μόνον προάγεται ἡ Δημοκρατία καὶ ὁ Κοινοβουλευτισμός. Ἐγὼ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐπωφελὴς εἰς τὸν τόπον καὶ ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἀνοίξῃ μεγάλους ὁρίζοντας εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. (Χειροκροτήματα).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ Προεδρεῖον ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Ἐπειδή, πράγματι, ὑπάρχει ἔλλειψις ἀπαρτίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 12 μ.μ.)