1960.11.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μπακατσέλος ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν, προκειμένου νὰ ταξιδεύσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πρίφτης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Ν. 3222)31 «περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν». 2) «Περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ Ν. Δ. 3077)54 «περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν». 3) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 31) 10.2.59 καὶ 117)10.8.1959 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς ἀλευροβιομηχανίας τῆς χώρας διὰ χορηγήσεως ἀτόκου πιστώσεως εἰς σῖτον», καὶ 4) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 103) 27.6.60 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ἀναλήψεως διαχειρίσεως τῶν κρατικῶν ἐφοδίων καὶ τῶν τοιούτων Φιλανθρωπικῶν Ὀργανώσεων ὑπὸ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Χατζηδῆμος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων, ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Παπαδογιάννης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων, ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Πολυχρονίδης καὶ Ε. Κοθρῆς, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων, ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Κοντοβράκης, Θ. Μπάρμπας καὶ Γ. Σταμάτης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων, ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πρίφτης, Γ. Αὐγερόπουλος, Ι. Εὐαγγελίδης, Ν. Καθαροσπόρης, Σ. Ἡλιόπουλος, Α. Παπαθανασίου καὶ Ι. Σιαφλέκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐθελουσίως ἐξερχομένους κλπ. δικαστικοὺς λειτουργούς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Πολυζωγόπουλος καὶ Ι. Σπηλιόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως 1) τῆς ἀπὸ 6.7.1960 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Αἰτωλικῆς Ἑταιρείας Πετρελαίων Α.Ε. καὶ «B. P. EXPLORA-TION GNY LIMITED (GREECE)», ἀφ’ ἑτέρου, περὶ ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως ὑδρογονανθράκων ἐν Αἰτωλοακαρνανίᾳ, Κεφαλληνίᾳ καὶ Λευκάδι, 2) τῆς ἀπὸ 22.9.1960 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ WIL-LIAM HERDERT HUNT ἀφ’ ἑτέρου, περὶ ἀναζητήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως ὑδρογονανθράκων εἰς τὴν περιοχὴν Θεσσαλονίκης, 3) τῆς ἀπὸ 9.5.1960 συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Ἑταιρείας «Ἑλληνικὸς Ἥλιος» ἀφ’ ἑτέρου, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀπὸ 10.3.53, 27.8.1955 καὶ 1.6.1959 συμβάσεων ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως ὑδρογονανθράκων εἰς τὰς περιοχὰς τῶν Νομῶν Ἕβρου καὶ Ροδόπης καὶ περὶ τινων ἄλλων διατάξεων ἀφορωσῶν εἰς τοὺς ὅρους τῶν συμβάσεων ὑδρογονανθράκων». Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προσωπικοῦ Ε.Ο.Μ.Α., αἰτουμένου ὅπως, κατόπιν διαλύσεως τῆν ἐν λόγῳ ὑπηρεσίας ἀπορροφηθῶσιν εἰς ἑτέρας ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν παραπηγματούχων Κάτω Τούμπας Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν νόμον στεγάσεως προσφύγων καὶ δὴ εἰς τὸ πρόγραμμα 1960–61 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων, πρώην Κοινοτικῶν, αἰτουμένης τὴν ἀναγνώρισιν καὶ προσμέτρησιν ὡς συνταξίμου τῆς προϋπηρεσίας τῶν μελῶν της εἰς τὰς Κοινότητας. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Πτυχιούχων Ὑπομηχανικῶν Ε.Μ.Π. Βορείου Ἑλλάδος, αἰτουμένης τὴν διὰ νόμου κατάταξιν τῶν ἐν λόγῳ Σχολῶν εἰς τὴν ἀνωτέραν ἐκπαιδευτικὴν βαθμίδα. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων τοῦ πρὸ τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου Ρουμανικοῦ Κράτους (Ἕλληνες ὑπήκοοι), διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι τακτοποίησιν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ των θέματος παρὰ τὰς καλὰς προθέσεις τῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φυλάκων ἐργοστασίων καὶ ἐπιχειρήσεων «Ο ΑΡΓΟΣ», αἰτουμένου τὴν ὑπαλληλοποίησιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀποστράτων–Συνταξιούχων Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Β. Ε., αἰτουμένου τὴν χορήγησιν συντάξεως κατὰ τὸ ἄρθρ. 34 τοῦ Ν. 1854)51 ἀνερχομένης εἰς τὰ 80% τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ συναδέλφων των, τὴν ἀναβίωσιν τοῦ Ν. 516)45 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν, Δέλτσου Στ., Ἰωαννίδη Στ., Χρυσοπούλου Σπυρ. κλπ., προσωρινῶν εἰσπρακτόρων τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων τὴν μονιμοποίησίν των εἰς τὸν ἐν λόγῳ Δῆμον. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων, Κοινότητος καὶ Ἐλαιουργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ «Ἡ Πρόοδος» Παντανάσης Λακωνίας, αἰτουμένων ἀποστολὴν εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐκτίμησιν καταστραφείσης ὑπὸ τοῦ δάκου ἐλαιοπαραγωγῆς ὡς καὶ τὴν χορήγησιν δανείων μὲ χαμηλὸν ἐπιτόκιον. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ κ. Νικολάου Κατσῆ τ. Γραμματέως Κοινότητος Μετοχίου Διρφύων Εὐβοίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ συνταξιοδότησίν του καὶ τὴν καθυστέρησιν πληρωμῆς ἀποδοχῶν του. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν πολεμοπαθῶν κατοίκων Ἁγίας Ἄννης Εὐβοίας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ Γερμανικοῦ Ναζισμοῦ ἐκ τοῦ χορηγηθέντος ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως ποσοῦ τῶν 115 ἑκατομμυρίων μάρκων. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινότητος Παραδεισίου Καρυστίας, διαμαρτυρομένων, διότι χάρις εἰς ἐπέμβασιν τοπικῶν Κυβερνητικῶν παραγόντων διατηρεῖται εἰς τὴν θέσιν του ὁ κατηγορηθεὶς δι’ ἀκατονομάστους πράξεις δημοδιδάσκαλος τοῦ χωρίου Σταμάτιος Π. Τσολάκης, καθ’ οὗ ἐνηργήθησαν διοικ. ἀνακρίσεις καὶ δὲν ἐπεβλήθησαν κυρώσεις ὑπὸ Ὑπουργείου Παιδείας. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν ξηρᾶς Ἱστιαίας, αἰτουμένου τὴν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ἔγκρισιν ἀποφάσεως Ἐπιτροπῆς ρυθμίσεως φορτοεκφορτωτῶν ξηρᾶς Ἱστιαίας χορηγούσης μικρὰν δικαιοτάτην αὔξησιν τιμολογίου. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων Ἑλλάδος, αἰτουμένης τὴν λῆψιν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρων καὶ ἰδίᾳ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀπὸ τοῦ 1941 λόγῳ ἀνωμάλων καταστάσεων ἀπομακρυνθέντων ἢ ἐξαναγκασθέντων εἰς παραίτησιν. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ἀμπελοκτημόνων Ληλαντίου πεδίου Χαλκίδος διεκτραγῳδούντων τραγικὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν των λόγῳ φυλλοξήρας καὶ ἄλλων ζημιῶν καὶ ζητούντων ἀπαλλαγὴν τοῦ Α.Σ.Α.Χ. παλαιῶν δανειακῶν ὑποχρεώσεών του πρὸς Ο.Χ.Ο.Α. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου Ἐπαρχίας Ἱστιαίας Νομοῦ Εὐβοίας, διαμαρτυρουμένου δι’ ἔκδοσιν 28)1960 ἀγορανομικῆς διατάξεως ρυθμιζούσης ζητήματα ἀλέσεως σιτηρῶν καὶ ζητοῦντος ἐλευθερίαν εἰς ἐκλογὴν τύπου ἀλεύρου. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Γ. Παπαγεωργίου, διαμαρτύρεται δι’ ἀνάρμοστον πρὸς αὐτὸν συμπεριφορὰν Ἀστυνόμου Καπενετάκη.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν διανομὴν στεγαστικῶν δανείων εἰς μὴ δικαιουμένους κατοίκους Ἀμφιλοχίας κλπ.

§10Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας διέθεσε στεγαστικὰ δάνεια εἰς μὴ δικαιουμένους κατοίκους Ἀμφιλοχίας. Κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον τῆς Βουλῆς, ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, ἀλλὰ ταῦτα δὲν κατετέθησαν καὶ ἐπανέρχεται ἤδη τὸ θέμα δι’ ἐρωτήσεώς μας. Ἔχω εἰς χεῖρας μου κατάστασιν κατοίκων Ἀμφιλοχίας οἱ ὁποῖοι ἔλαβον στεγαστικὰ δάνεια χωρὶς νὰ δικαιοῦνται, καὶ τὰ διέθεσαν δι’ ἄλλους σκοπούς. Μεταξὺ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δάνεια εἶναι πλούσιοι καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα συνδέονται διὰ συγγενείας μὲ τὸν Ὑπουργὸν κύριον Στρᾶτον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπάντησιν, μὲ ποῖα κριτήρια ἐχορηγήθησαν τὰ δάνεια ὅπως ἐπίσης καὶ τὴν κατάθεσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων.

§11Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ κατανομὴ τῶν ποσῶν γίνεται μόνον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἐνῷ ἡ διανομὴ γίνεται ἀπὸ τὴν Νομαρχιακὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν εἶναι ἑπομένως δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διανείμῃ τὰ ποσὰ εἰς οὓς θέλει. Τὸ γνωρίζει, ἄλλως τε, ὁ κ. συνάδελφος. Καὶ ἡ Νομαρχιακὴ Ἐπιτροπὴ κάμνει τὴν διανομὴν βάσει ἐγκεκριμένου καὶ ἠλεγμένου καταλόγου τῆς Νομαρχιακῆς ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ. Ἐὰν ὑπάρχουν εὔποροι, ἀλλὰ εἶναι πράγματι σεισμοπαθεῖς δικαιοῦνται νὰ πάρουν δάνειον. Καὶ πάλιν ὅμως ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ μέγεθος τῆς σεισμοπαθείας. Δάνειον ἀρωγῆς πρέπει νὰ πάρουν ὅλοι οἱ σεισμοπαθεῖς. Δὲν εἶναι, λοιπόν, θέμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶναι θέμα τῆς Νομαρχίας καὶ τοῦ Νομομηχανικοῦ.

§12Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπήντησεν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος. Διότι εἶναι γνωστόν, πῶς χορηγοῦνται τὰ στεγαστικὰ δάνεια καὶ διὰ ποίας αἰτίας χορηγοῦνται. Ἐδῶ ὑπάρχει κατάλογος κατοίκων τῆς Ἀμφιλοχίας, τοποθετουμένων σαφῶς εἰς τὸ περιβάλλον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν καὶ δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησαν πρὸς στεγαστικὰς ἀνάγκας.

§13Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Περὶ ποίων δεκάδων χιλιάδων δραχμῶν ὁμιλεῖτε, ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ στεγαστικὸν δάνειον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπερβῇ τὰς 20.000 δραχμὰς; Ὑπάρχει ἄλλως τε δικαιοσύνη καὶ δύνανται οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ καταγγείλουν.

§14Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. ... (Δὲν ἠκούσθη)...

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσετε τρὶς ἐπὶ ἐρωτήσεως. Νὰ κάμετε ἔλεγχον δι’ ἐπερωτήσεως.

§16Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ δάνειον αὐτὸ τῶν 18.000 δραχμῶν τὸ ἔλαβον 30–40 ἄτομα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδικαιοῦντο. Πρόκειται, λοιπόν, περὶ δεκάδων χιλιάδων δραχμῶν.

§17Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Διατὶ δὲν ἔκαμε κανεὶς ἔνστασιν;

§18Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖος νὰ κάμῃ ἔνστασιν;

§19Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι παρελείφθησαν.

§20Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔκαμον καὶ ἔνστασιν καὶ ἤδη καταφεύγουν εἰς τὴν Βουλήν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν εἰς τοὺς πρόποδας τῆς Πάρνηθος τῶν προσφύγων ἐκ Μακεδονίας καὶ Θράκης κλπ.

§22Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ συνεπεία τῶν τότε πολεμικῶν γεγονότων, 2.500 περίπου οἰκογένειαι Μακεδόνων καὶ Θρᾳκῶν ἐγκατεστάθησαν μονίμως εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Εὐθὺς ἀμέσως ἀντεμετώπισαν ὀξύτατον τὸ στεγαστικὸν των πρόβλημα, μὴ δυνάμενοι φυσικὰ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσουν ἐξ ἰδίων πόρων λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς των ἐξαρθρώσεως. Πρὸ δεκαετίας εἰς τοὺς πρόποδας τῆς Πάρνηθος, ἔχει δημιουργηθῆ ἕνας συνοικισμὸς τῆς κατηγορίας αὐτῆς τῶν προσφύγων, ὁ ὁποῖος καταλαμβάνει ἔκτασιν 2.500 περίπου στρεμμάτων. Ὅμως ἡ ἔκτασις αὐτή, δὲν εἶναι ἀρκετὴ διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς πολυπληθοῦς αὐτῆς τάξεως τῶν προσφύγων καὶ εἰς ὑπόμνημά των ἀναφέρουν, ὅτι πέριξ τοῦ συνοικισμοῦ ὑπάρχει μία ἔκτασις, ἡ ὁποία εἶναι κεκαλυμμένη ἀπὸ θάμνους 2.500 περίπου στρεμμάτων καὶ τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ τὴν ἀπαλλοτριώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ νὰ τὴν χορηγήσῃ πρὸς ὁλοκλήρωσιν καὶ πλήρη ἱκανοποίησιν τῶν στεγαστικῶν των ἀναγκῶν. Τὸ αἴτημά των εἶναι δικαιότατον, δεδομένου, ὅτι παρῆλθε τόσος χρόνος καὶ ὑπάρχει πάλιν ὀξύτατον τὸ πρόβλημα εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν προσφύγων, συνηγοροῦμεν θερμότατα καὶ παρακαλοῦμεν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὸ τὸ αἴτημα ἢ ἄλλως πως, πῶς ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα τῶν προσφύγων Μακεδόνων καὶ Θρᾳκῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης,

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§24Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§25Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἕνωσις Θρᾳκῶν καὶ Μακεδόνων, ὑπέβαλε καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ ὑπόμνημά της καὶ δι’ ἀλλεπαλλήλων ἐγγράφων συνεστήσαμεν εἰς τὴν ἕνωσιν αὐτήν, νὰ μᾶς ὑποβάλῃ ὡρισμένα στοιχεῖα βάσει τῶν ὁποίων νὰ ἐξετασθῇ τὸ αἴτημά των διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ στέγασίς των. Μέχρι σήμερον, παρ’ ὅτι ἔχομεν μίαν ἀλληλογραφίαν ἀπὸ τὸν Νοέμβριον 1959 καὶ ἀπὸ τὸν Ἰούλιον 1960 δὲν ἔχομεν λάβει καμμίαν ἀπάντησιν, βάσει τῆς ὁποίας θὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν καὶ ὁλοκλήρωσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§26Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Συγκεκριμένως τὶ στοιχεῖα ζητεῖτε, κ. Ὑπουργέ; Ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἔκτασις αὐτή, ἢ ἐὰν ἔχουν στεγαστικὰς ἀνάγκας;

§27Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἐὰν πραγματικὰ εἶναι πρόσφυγες καὶ εἶναι ἐγκατεστημένοι καὶ ἀπὸ πότε. Αὐτὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μᾶς προσκομίσουν, εἶναι στοιχεῖα ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἀνεφέραμεν εἰς τὰ ἔγγραφά μας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γιαχνῆς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν μεταφορὰν τῶν ἐργοστασίων «Ἄτλας» καὶ «Φελιζόλ» ἀπὸ τὴν συνοικίαν Σεπολίων κλπ.

§29Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἐργοστασίου τῆς τσιμεντοποιΐας «Ἄτλας» τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν συνοικίαν τῶν Σεπολίων. Ὡς γνωστόν, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, τὸ ζήτημα εἶχεν ἔλθει ὑπὸ τύπον ἐρωτήσεως, ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀπήντησε πράγματι, ὅτι ἐξέδωσε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 40623)15.5.57 Ὑπουργικὴν ἀπόφασιν, βάσει τῆς ὁποίας τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ ἐντὸς τριῶν ἐτῶν ἔπρεπε νὰ μεταφερθῇ. Ἤτοι, τὸν μὲν πρῶτον χρόνον ἔπρεπε νὰ ἐξεύρῃ τὸ οἰκόπεδον, τὸν δεύτερον χρόνον νὰ κατασκευάσῃ τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὸν τρίτον νὰ μεταφερθῇ. Ἤδη ἡ προθεσμία αὐτὴ ἔληξε, τὸ δὲ ἐργοστάσιον παραμένει εἰς τὴν συνοικίαν αὐτὴν τὴν πυκνοκατῳκημένην πρὸς βλάβην τῆς ὑγείας ὅλων τῶν κατοίκων. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ προσέβαλε τὴν Ὑπουργικὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, πλὴν ὅμως τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 506 ἀποφάσεως τῆς ὁλομελείας του, ἀπέρριψε τὴν προσφυγὴν καὶ ἐδικαίωσε τὴν Ὑπουργικὴν ἀπόφασιν περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἐργοστασίου. Ἡ κατάστασις τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας, ἔχει γίνει ἀφόρητος καὶ ἡ διαμονὴ των ἐκεῖ εἶναι προβληματική. Εἰς πάνδημον συγκέντρωσιν, ἡ ὁποία ἔγινε τὴν 29ην Μαΐου 1960 διεξετραγώδησαν τὴν τραγικὴν κατάστασίν των. Συγκεκριμένως ἀνεφέρθη ἐκεῖ, ὅτι εἰς ἔρευναν, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ τῶν παιδιῶν τῆς συνοικίας ὑπὸ ἰατρῶν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, εἰς τὰ ἑκατὸ παιδιά, τὰ 83 εὑρέθησαν ἀδενοπαθῆ. Αὐτὴ ἡ κατάστασις ἡ τραγική, ἔχει ὡς αἰτίαν τὴν σκόνην, ἡ ὁποία βγαίνει ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, ἀλλὰ συνεπίκουρος εἰς τὴν ἐπιδείνωσιν τῆς ὑγείας τῶν κατοίκων, ἔρχεται καὶ τὸ ἐργοστάσιον «Φελιζόλ», τὸ ὁποῖον διὰ τῆς κάπνιας, τὴν ὁποίαν διοχετεύει εἰς ὅλην τὴν συνοικίαν, ἔχει καταστήσει προβληματικὴν τὴν κατάστασιν τῶν κατοίκων καὶ τὴν διαμονὴν ἐκεῖ. Ἐρωτᾶται, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἀλλὰ καὶ τῆς Βιομηχανίας, πῶς σκέπτονται νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ ζητήματα αὐτὰ τῆς μεταφορᾶς τῶν δύο ἐργοστασίων, δεδομένου, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ἐργοστάσιον «Ἄτλας» παρανομεῖ, διότι δὲν ἐφαρμόζει τὴν Ὑπουργικὴν ἀπόφασιν καὶ δὲν ἔκαμε, οὔτε ἔναρξιν τῆς μεταφορᾶς. Ποῖοι λόγοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦν, ὥστε νὰ παραμένῃ ἐκεῖ τὸ ἐργοστάσιον καὶ νὰ μὴ μεταφέρεται εἰς βάρος καὶ εἰς βλάβην ὅλων τῶν κατοίκων τῆς πυκνοκατωκημένης αὐτῆς συνοικίας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§31Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἐρώτησιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον.

§33Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ προσθέσω ὀλίγα λόγια, εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν ὁ προλαλήσας συνάδελφός μας, ὁ κ. Γιαχνῆς. Ἡ κατάστασις πραγματικῶς τῆς συνοικίας τῶν Σεπολίων εἰς τὸ σημεῖον ὅπου ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ δύο ἐργοστάσια εἶναι ἀθλία. Διότι αἱ κόνεις τοῦ ἑνὸς κυρίως ἐργοστασίου, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἄλλου εἶναι ἐντελῶς βλαβεραί, εἰς τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν παιδιῶν. Τὰ ἐργοστάσια τσιμέντων, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργοῦν μέσα εἰς τὴν πόλιν. Τὸ ἐργοστάσιον «Ἄτλας» εἶναι παλαιὸν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἔγινε ἀπὸ τὸ 1911. Ἀρχικῶς ἦτο πλινθοποιεῖον καὶ κατέληξεν εἰς ἐργοστάσιον τσιμέντων. Ἐφ’ ὅσον δὲ ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ ἡ ἀπόφασις ἡ Ὑπουργικὴ τοῦ 1957 τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, εἶναι ἀνάγκη νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν συνοικίαν αὐτήν, ἡ ὁποία κατοικεῖται πυκνῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἐπίσης τὸ ἄλλο ἐργοστάσιον «Φελιζόλ» ἐκπέμπει αἰθάλην ἀπὸ πίσσαν καὶ φελλὸ καὶ διάφορα ἀέρια καὶ ἔχει καὶ δυσοσμίαν ἐξαιρετικήν. Ἐὰν εἰς αὐτὰ τὰ δύο πράγματα, προσθέσετε, ὅτι ἀκριβῶς παραπλεύρως ὑπάρχει καὶ ἕνας χάνδαξ ἀποχετεύσεως ἀνοικτός, ἐκπέμπων δυσοσμίαν, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ συγχρόνως καὶ παγίδα τῶν τυφλῶν τῆς σχολῆς τυφλῶν ἡ ὁποία παράκειται, νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ τὰ λάβετε ὅλα αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, καὶ νὰ λάβετε ἄμεσα μέτρα διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐργοστασίου «Ἄτλας», τὸν περιορισμὸν τῆς αἰθάλης δι’ εἰδικοῦ μηχανήματος εἰς τὴν καπνοδόχην τοῦ ἑτέρου καὶ τὴν κάλυψιν τοῦ χάνδακος, διότι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν συνοικίαν αὐτὴν εἶναι ἀνεπίτρεπτος. Παρακαλοῦμεν τὶ ἔχετε νὰ μᾶς ἀπαντήσητε, κ. Ὑπουργέ;

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἔχει τὸν λόγον.

§35Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, τόσον ἡ Βουλή, ὅσον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον, κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ τὸ θέμα τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι θέμα τόσον εὐχερές. Πάντως ἐλήφθησαν μηχανικὰ προστατευτικὰ μέσα τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ εἶναι τόσον ἐπικίνδυνα ὅσον ἦσαν ἄλλοτε. Ἐὰν ἔχῃ ληφθῆ ἀπόφασις μεταφορᾶς, τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας θὰ ἐποπτεύσῃ τὴν μεταφοράν. Ὡς πρὸς τὸ ἐργοστάσιον «Φελιζόλ» ἔχει ὑποχρεωθῆ νὰ λάβῃ μηχανικὰ προστατευτικὰ μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἐπιβλαβὴς ἡ παραμονὴ του ἐκεῖ ὡς πρὸς τοὺς κατοίκους καὶ αἱ ὀχλήσεις νὰ εἶναι περιωρισμέναι. Ὁπωσδήποτε ὅμως, καὶ ἡ μεταφορὰ τοῦ ἐργοστασίου «Φελιζόλ» θὰ πραγματοποιηθῇ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ τεθῇ πρὸς γνωμάτευσιν εἰς τὸ Ἀνώτατον Ὑγειονομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους ἐρώτημα πρὸς καθορισμὸν τῶν βλαβῶν αἱ ὁποῖοι προκαλοῦνται ἀπὸ τὴν καπνόσκονην εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ ἐργοστάσια βιομηχανίας καπνῶν κλπ.

§37Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἐπιδιώκει νὰ διευκρινίσῃ, τὶ μέτρα ἔχουν ληφθῆ ἢ μᾶλλον τὶ μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν, διότι τὰ μέχρι τοῦδε λαμβανόμενα μέτρα εἶναι ἀνύπαρκτα διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν τῶν κινδύνων, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦνται ἀπὸ τὰς διαφόρους βλάβας ποὺ ἐπέρχονται κατὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου. Εἰς ὅλας τὰς βιομηχανίας ὑπάρχουν τοιούτου εἴδους κίνδυνοι, ὅπως εἰς τὰς πλεκτοβιομηχανίας καὶ γενικὰ εἰς ὅλας τὰς βιομηχανίας, εἰς τὰς ὁποίας ἐκ τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῶν πρώτων ὑλῶν δημιουργοῦνται σκόναι, αἱ ὁποῖαι εἰσπνέονται. Εἰδικώτερα, αἱ βλάβαι ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴν σκόνην τοῦ καπνοῦ εἶναι πολλαπλαῖ. Βεβαίως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὡς ἰατρὸς ποὺ εἶναι ὁ ἴδιος, ἔχει πλήρη ἀντίληψιν τῶν συνεπειῶν, ἀλλ’ ὁ ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται μέχρι σήμερον, δὲν εἶναι ἀρκετός, ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς βιομηχάνους τὸν ἐκσυγχρονισμὸν τῶν ἐγκαταστάσεων, οὕτως ὥστε ν’ ἀποκλείεται ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος πάντοτε ἐπικρέμαται ἐπὶ τῆς ὑγείας τῶν ἐργαζομένων. Ἂν ἐπισκεφθῇ κανεὶς ἕνα ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια αὐτά, θὰ ἀντιληφθῇ τὶ πνιγηρὰ ἀτμόσφαιρα ὑπάρχει καὶ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα ἀναγκάζονται νὰ εἰσπνέουν αὐτὰς τὰς σκόνας. Ἡ ἐπιστήμη ἔχει καθορίσει τὰς ἀσθενείας, αἵτινες προκύπτουν ἀπὸ τὴν χρονίαν ἐπίδρασιν τῆς καπνόσκονης καὶ ἔχει ἐπισημάνει τοὺς κινδύνους καὶ ἔχει ἐπιβάλει εἰς ὅλας τὰς προηγμένας χώρας, τὰ μέσα ποὺ χρειάζονται διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν τῶν κινδύνων αὐτῶν. Δι’ αὐτὸ παρακαλοῦμεν ὅπως αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Ὑγειονομικοῦ Συμβουλίου γίνουν νόμοι καὶ ἐπιβληθοῦν εἰς ὅλας τὰς βιομηχανίας καὶ εἰδικώτερον εἰς τὰς καπνοβιομηχανίας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Ε. Μπενᾶ, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§39Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος ἔχομεν μίαν ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, εἰς τὸ ὁποῖον εἴχομεν ὑποβάλει τὴν ἐρώτησιν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐγνωστοποίησε μίαν ἀναφορὰν τοῦ κ. Μελισσινοῦ, Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, ποὺ ἔκαμεν ἐπιθεώρησιν εἰς δύο ἐργοστάσια καπνοῦ. Ἀναφέρει εἰς τὴν ἀναφοράν του, ὅτι εἰδικώτερον εἰς τὸ ἐργοστάσιον Κεράνη, «αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐργάζονται οἱ ἐργάται εἶναι..... (ἀναγινώσκει).....». Καὶ πάρα κάτω λέγει, ὅτι «αἱ κρατοῦσαι..... (ἀναγινώσκει).....». Καὶ προχωρεῖ μὲ τὸν ἴδιον ρυθμόν, ἀναφέρων, ὅτι δὲν ὑπάρχουν οὔτε κἂν ἀτομικὰ κύπελλα, διὰ νὰ πίνουν νερὸ οἱ ἐργαζόμενοι καὶ πίνουν ἀπὸ κοινοῦ πολλοί, πρᾶγμα ποὺ προκαλεῖ τρομεροὺς κινδύνους διὰ ἀρρώστειες μολυσματικές. Διὰ τὴν παροχὴν γάλακτος ἀναφέρει, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἀντίδοτον κατὰ τῆς ἐπαγγελματικῆς δηλητηριάσεως, λόγῳ ὅμως τῶν συστατικῶν του, εἶναι τονωτικὸν πάντοτε διὰ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, μὲ βάσιν αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν καὶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ Α.Υ.Σ., τὴν ὁποίαν εἴδομεν χθὲς δημοσιευομένην εἰς τὰς ἐφημερίδας, ποὺ ἀναφέρει, ὅτι πρέπει κἄθε χρόνον νὰ περνοῦν ἀπὸ ἀκτῖνας κλπ., πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα, ποὺ εἶναι πρόβλημα ὑγείας διὰ πολλὰς χιλιάδας ἐργαζομένων εἰς τὰς καπνοβιομηχανίας.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον.

§41Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Πέραν ὅλων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἰπώθησαν, θὰ εἶχον νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν εἶναι σωστό, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἡ ἔρευνα μόνον εἰς δύο καπνοβιομηχανίας, ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ μία παρουσιάζει πολὺ καλλιτέρας συνθήκας ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία ἔρευνα ἰατρικὴ καὶ μὲ τοὺς ἐπόπτας ἐργασίας εἰς ὅλας τὰς καπνοβιομηχανίας καὶ τὰ καπνομάγαζα τῶν Ἀθηνῶν, ὡς καὶ τῶν ἄλλων κέντρων, Θεσσαλονίκης κλπ., διότι αἱ συνθῆκαι μερικῶν ἀπὸ αὐτὰ εἶναι ἀπὸ ὑγιεινῆς ἀπόψεως οἰκτραί. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι σᾶς εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ κατεργασία καπνοῦ καὶ κατασκευὴ σιγαρέττων θεωρεῖται ἓν ἐκ τῶν ἐπικινδυνεστέρων ἐπαγγελμάτων εἰς τὴν ὑγείαν τῶν ἐργατῶν καὶ διὰ τοῦτο ἔχουν θεσπισθῆ ὡρισμένα μέτρα καὶ διὰ τὴν εἴσοδον τῶν ἐργατῶν, ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν καὶ ὡρισμένα ἄλλα. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι παρ’ ὅλον ποὺ τὸ θέμα ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ, διὰ νὰ τηρηθοῦν τὰ μέτρα τῆς ὑγιεινῆς, τὰ ἐντελῶς ἀπαραίτητα, δεδομένου ὅτι πληθώρα γυναικῶν ἀπασχολεῖται εἰς τὴν βιομηχανίαν αὐτήν, ἀποτελοῦσα ποσοστὸν 95%, τῶν ἀπασχολουμένων, καί, ὅπως εἶναι γνωστόν, πάρα πολλαὶ εἶναι ἀσθενεῖς. Ἂν εἰς ὅλα αὐτὰ προσθέσετε καὶ τὰς κακὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας διατρέφονται καὶ γενικῶς διαβιοῦν, λόγῳ τοῦ μικροῦ ἡμερομισθίου καὶ τῆς μὴ συνεχοῦς ἐργασίας, θὰ καταλάβετε τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ ἐργάτριαι αὐταί. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τὶ μέτρα πρόκειται νὰ πάρῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τοὐλάχιστον τῶν συνθηκῶν ὑγιεινῆς.

§42Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κατόπιν τῆς ὑποβληθείσης ἐρωτήσεως, ἀπεφάνθη τὸ Α. Υ.Σ. ἀπὸ τῆς 12.10.60 διὰ μιᾶς γνωμοδοτήσεως καὶ καθορίζει τὸν τρόπον διαβιώσεως τῶν ἐργαζομένων καπνεργατῶν. Ἀναμφισβητήτως, δὲν εἶναι πάντοτε εὐμενεῖς οἱ ὅροι, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἐργάζεται κανείς, εἰδικώτερον εἰς τὰ ἐργοστάσια. Ὁπωσδήποτε, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι συνεχῶς παρακολουθοῦνται οἱ ἐργαζόμενοι καὶ ὑποχρεοῦνται οἱ καπνοβιομήχανοι νὰ προσαρμόζουν τὰς βιομηχανίας των, ὡς πρὸς τὰ μηχανικὰ μέσα, ὥστε νὰ καθίσταται ὀλιγώτερον δυσχερὴς ἡ ἐργασία των. Γίνεται τακτικὸς ἔλεγχος κατ’ ἔτος τῆς ὑγείας των καὶ ἐφαρμόζεται ἡ ἀκτινογράφησις.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Ε. Μπενᾶ ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν πολιτικῶν ἀναπήρων, περὶ ἐπεκτάσεως καὶ εἰς αὐτοὺς τῶν ληφθησομένων μέτρων ἐπαγγελματικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν τυφλῶν.

§44Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριε Πρόεδρε, σύμφωνα μὲ ἕνα ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Πολιτικῶν Ἀναπήρων, σήμερον εἰς τὴν χώραν μας οἱ πολιτικοὶ ἀνάπηροι ἀνέρχονται εἰς 110.000. Ἐξ αὐτῶν, οἱ 23.000 εἶναι τυφλοί, διὰ τοὺς ὁποίους ἔχουν ἐξαγγελθῆ ὡρισμένα μέτρα, ἀσχέτως ἂν αὐτὰ δὲν ἔχουν ἐφαρμοσθῆ, ὅπως καὶ ἄλλην φορὰν εἰς ἄλλην ἐρώτησιν εἴχομεν συζητήσει ἐδῶ. Διὰ τοὺς ὑπολοίπους 83.000 πολιτικοὺς ἀναπήρους, ποὺ ἀνήκουν εἰς ἄλλας κατηγορίας πολιτικῶν ἀναπήρων, δὲν ἔχει ἐξαγγελθῆ οὐδὲν ἀπολύτως μέτρον. Οἱ ἐν λόγῳ ἀνάπηροι, δι’ ἑνὸς ὑπομνήματός των ποὺ ἀπευθύνεται εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἔθεσαν ὡρισμένα αἰτήματα ὑπ’ ὄψει, πρῶτον, ζητοῦν νὰ τοὺς δίδεται ἄδεια μικροπωλητῶν. Δεύτερον, εἰσαγωγὴν ἁμαξιδίων, ὅπως γίνεται καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ἀναπήρους, ἐπίσης τὴν κατὰ προτίμησιν πρόσληψίν των εἰς τὰς δημοσίας θέσεις, ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ τῆς ἀναπηρίας των, τὴν ἵδρυσιν ἐπαγγελματικῶν σχολῶν διὰ τὴν κατάλληλον ἐκπαίδευσιν τῶν ἀναπήρων καὶ διάφορα ἄλλα αἰτήματα. Ἐπειδὴ νομίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀμφιβολία διὰ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Πολιτεία ἔναντι μιᾶς τάξεως ἀναξιοπαθούντων συνανθρώπων μας, παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν Κοινωνικῆς Προνοίας νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα μέτρα προτίθεται νὰ λάβῃ διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν πολιτικῶν ἀναπήρων.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον.

§46Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτὸς τῶν ὅσων ἀνέφερεν ἡ προλαλήσασα συνάδελφος κ. Μπενᾶ, ὑπάρχουν μερικαὶ ἀκόμη γενικαὶ ὑποχρεώσεις πρὸς τοὺς ἀναπήρους. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται ἔχουν συνταγματικὸν δικαίωμα εἰς τὴν μόρφωσιν, συνεπῶς οἱ ἀνάπηροι δικαιοῦνται κατὰ μείζονα λόγον εἰδικῶν σχολείων καὶ ἀκόμη προσαρμογῆς εἰς ἕνα ἐπάγγελμα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνουν ἀρκετὰ γενικὰ καὶ εἰδικὰ σχολεῖα εἰς ὅλην τὴν χώραν, δι’ ὅλους τοὺς ἀναπήρους. Νὰ δημιουργηθῇ ἐπίσης μία εἰδικὴ ὑπηρεσία, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν εἰς αὐτοὺς καταλλήλου ἐργασίας. Εἰς ὅλα τὰ πολιτισμένα κράτη ἔχουν ληφθῆ πλεῖστα μέτρα προστασίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν τάξιν τῶν πολιτικῶν ἀναπήρων, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἀφίνωνται εἰς τὸ ἔλεος τῆς ἰδιωτικῆς φιλανθρωπίας, ὅταν στεροῦνται πλήρως προστασίας, ὡς συμβαίνει κατὰ τὸ πλεῖστον διὰ τὰς πολιτικὰς ἀναπηρίας τῆς ὑπαίθρου.

§47Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συμπεριφορὰ τοῦ Κράτους μέχρι σήμερον πρὸς τοὺς πολιτικοὺς ἀναπήρους εἶναι ἀπαράδεκτος. Καὶ ἐνῷ τελευταίως ἀναγνωρίζει κἄποιαν ὑποχρέωσιν ἔναντι τῶν στρατιωτικῶν ἀναπήρων, καὶ μάλιστα περιωρισμένη καὶ ὄχι πλήρη, ἀγνοεῖ τελείως τοὺς πολιτικοὺς ἀναπήρους, ὡσὰν αὐτοὶ νὰ εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν σωματικὴν ἀναπηρίαν. Δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι. Πρέπει, ἐπὶ τέλους, τὸ Κράτος νὰ παραδεχθῇ, ὅτι τὴν εὐθύνην τῆς σωματικῆς ἀναπηρίας τὴν φέρει ἐξ ὁλοκλήρου τὸ Κράτος, καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς σκοπιᾶς νὰ βλέπῃ τὸ θέμα τῆς προστασίας τῶν πολιτικῶν ἀναπήρων.

§48Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχει προγραμματίσει τὴν ἀνοικοδόμησιν εἰς τὸν Πύργον τῆς Βασιλίσσης ἑνὸς νοσοκομείου, μὲ ἐργαστήριον εἰδικὸν διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν προσαρμογὴν τῶν ἀναπήρων. Ἐπίσης, θὰ ἱδρυθῇ σχολεῖον διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἀναπήρων τῶν ἐχόντων ἀνάγκην παραμονῆς εἰς τὸ νοσοκομεῖον.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀφορώσης τὸν ἐκλογικὸν νόμον.

§50Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ χαράξω ἀπὸ τοῦδε τὰ ὅρια μέσα εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις. Ἀσκεῖται ἔλεγχος εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ συγκεκριμένας παραλείψεις, σχετικὰς μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, καὶ τὴν ἐκλογικὴν ἐν γένει διαδικασίαν, παραλείψεις, τοιαύτης φύσεως, ὥστε ἐξ αὐτῶν, κατὰ τὴν ἄποψιν ἡμῶν, νὰ παρακωλύεται ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τοῦ Πολιτεύματος, καὶ νὰ δημιουργῆται μία συνταγματικὴ κρίσις. Τὸ θέμα, εἶναι θέμα ἐλέγχου ἐπὶ συγκεκριμένων ἐν τόπῳ καὶ χρόνῳ πράξεων ἢ παραλείψεων, καὶ ὄχι ἀνάπτυξις πραγματείας περὶ τοῦ ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἰδεῶδες ἐκλογικὸν σύστημα, ἀφῃρημένως. Φυσικά, ἐγὼ νομίζω, ὅτι κατ’ ἄλλην διαδικασίαν δὲν εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀπασχολήσει τὸ Σῶμα. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα —καὶ παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι μετεῖχον τῆς προηγουμένης Βουλῆς νὰ ἐνθυμηθοῦν— ὅτι, κατὰ τὴν ὀξυτάτην συζήτησιν εἰς τὰς παραμονὰς τῆς διαλύσεώς της, ἐπὶ τοῦ νῦν ἰσχύοντος, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἰσχύων, ὁ ἐκλογικὸς νόμος, εἶχον εἴπει εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 20ῆς Μαρτίου τὰ ἑξῆς: «Θὰ ηὐχόμην, κύριοι συνάδελφοι —αὐτὸ βέβαια εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν τὴν ἐκπνέουσαν δὲν γίνεται— θὰ ηὐχόμην εἰς τὴν προσεχῆ Βουλήν, εἰς χρόνον ἀνύποπτον, τὸν πρῶτον μῆνα ἀπὸ τῆς συγκροτήσεως τῆς Βουλῆς εἰς Σῶμα, ἐπιτελεῖς ὅλων τῶν Κομμάτων ...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτὸ ὅμως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἄσκησιν ἐλέγχου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι σαφές, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐγίνετο ἀντιληπτὸν εἰς ὅλους καὶ τοὺς ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ τοὺς ἔξω αὐτῆς, ὅτι εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὴν ψυχολογικὴν κατάστασιν τῶν μικρῶν καὶ προληπτικῶν παιδιῶν τῶν νύκτωρ διερχομένων ἔξωθι τοῦ νεκροταφείου ποὺ μὲ τρέμοντα χείλη ψιθυρίζουν ἢ τραγουδοῦν, ὁ κομπακικὸς ἰσχυρισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρόκειται νὰ ἐξαντλήσῃ τὴν τετραετίαν, ἐὰν δὲν ἦτο ἀντιληπτόν, ὅτι πρόκειται περὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἰσχυρισθῇ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ καταγγελθῇ ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς ὡς ἀποτελῶν μίαν περιύβρισιν τοῦ Πολιτεύματος. Διότι, πράγματι, ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος ἤδη ἀπὸ τῆς ψηφίσεώς του στασιαζόμενος καὶ καταπολεμούμενος ἀπὸ εὐρύτατα στρώματα τῆς κοινῆς γνώμης, σήμερον δὲ τελείως ἔκπτωτος, ἄκυρος καὶ ἀνίσχυρος εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, ὁ δῆθεν ἰσχύων σήμερον ἐκλογικὸς νόμος, μὲ τὸν ὁποῖον ὅλοι εἶναι βέβαιοι, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ εὐεργετηθοῦν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, ἐν τούτοις, διὰ τῆς ὑπάρξεώς του κωλύει τὴν ἐνδεχομένην κίνησιν τῆς διαδικασίας τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὶ γίνεται ὁσάκις ὑπάρχῃ κατάδηλος δυσαρμονία μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς λαϊκῆς θελήσεως, τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἀπολύτως σαφές.

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τὸ Σύνταγμα ὁρίζει σᾶς διὰ νὰ τὸ εἴπητε ἢ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα;

§52Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ὁρίζει κανένα διὰ νὰ τὸ εἴπῃ, ἐὰν τὸ θέλῃ. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ κατὰ τὸ Πολίτευμα, Φέουδον καὶ ἄσκησις τῆς ἐξουσίας κατὰ τὸ δοκοῦν, ἀλλὰ λειτουργίαι, αἱ ὁποῖαι ὀφείλουν νὰ ἀσκοῦνται κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ Πολιτεύματος. Ἄλλο τὸ ζήτημα, ἐὰν ἐγὼ δὲν τρέφω αὐταπάτας, ὅτι θὰ ἀνελαμβάνετο τοιαύτη πρωτοβουλία, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον, ὅπως ὑπάρχουν, ἐξ ἀντικειμένου πραγματικαὶ καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ τὸ ἐπιβάλλουν αὐτό. Δυστυχῶς, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἱστορία τῆς χώρας μας ἐγνώρισε πάντοτε εἰς τὰς παραμονὰς κἄθε ἐκλογῆς, τὴν ἀτασθαλίαν τῆς ψηφίσεως νέου ἐκλογικοῦ νόμου, συστήματος, τὸ ὁποῖον συνυφαίνεται μὲ ὑπολογισμοὺς καὶ ἐκτιμήσεις τῆς ἑκάστοτε ἐν τῇ Βουλῇ πλειοψηφούσης μερίδος περὶ τῶν διαθέσεων τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε εἶναι βέβαιον, ὅτι μέχρι τοῦ 1955, ἢ περίπου, καθιερώθησαν ἐκλογικοὶ νόμοι πάντοτε τὴν τελευταίαν στιγμήν, πάντοτε ἐν ὄψει καὶ κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν διαθέσεων τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος καὶ μετεβάλλοντο, ἀλλὰ ἐκλογικοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι, ἐπὶ τέλους, καὶ διεθνῶς εἶχον ἐφαρμογὴν εἰς διαφόρους περιπτώσεις καὶ δὲν εἶχον ἐν ἑαυτοῖς τὴν προμελέτην, τὴν πρόθεσιν, διὰ νὰ δοθῇ ἐκ τῶν προτέρων ἡ πλειοψηφία τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν τὴν μειοψηφίαν τῶν λαϊκῶν ψήφων. Τὸ πρῶτον ἐδημιουργήθη, ἤρξατο ἡ Συνταγματικὴ κρίσις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐρρύθμισε τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956, τοῦ τρισυποστάτου ἐκείνου συστήματος, ποὺ ἀναλόγως τῶν εἰς ἑκάστην ἐκλογικὴν περιφέρειαν προβλέψεων καὶ συμφερόντων τῆς τότε Κυβερνήσεως τῆς διορισθείσης κατ’ εὔνοιαν καὶ ἔξω τῆς πολιτικῆς διαδικασίας, καθωρίσθησαν τρία συγχρόνως συστήματα ἐφαρμοσθέντα. Μὲ οἱονδήποτε ἐκ τῶν τριῶν ἐκείνων συστημάτων, ἐφαρμοζόμενον εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, οἱ βουλευταὶ τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀπετέλουν τὴν μειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ὅπως οἱ ψηφοφόροι τῆς Κυβερνήσεως ἀπετέλουν τὴν μειοψηφίαν τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος. Ὅταν ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, κατέστη φανερὸν μὲ τὴν πάροδον τῆς διετίας, καὶ μὲ ὅλα ὅσα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἔγιναν καὶ ἀπεμάκρυνεν ἀπὸ αὐτὴν σοβαρὸν τμῆμα τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος, ὅταν κατέστη φανερόν, ὅτι οὔτε ὁ τρισυπόστατος, οὔτε ὁ τριφασικὸς ἐκεῖνος, ὅπως ἐχαρακτηρίσθη, νόμος τοῦ 1956, δὲν ἦτο ἐπαρκὴς διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὴν τὴν Ὀβίδειον μεταμόρφωσιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ εἰς μειοψηφίαν τῶν βουλευτῶν, τότε ἐζητήθησαν βέβαια, πῶς νὰ τὸ εἴπω, πρέπει νὰ τὸ εἴπω, ἐζητήθησαν συνενοχαὶ καὶ ὑπῆρξεν αὐτὸ ποὺ λέγει ὁ νόμος, ἐκμετάλλευσις ἀπειρίας, ἀνάγκης ἢ ὅσα λέγει ἡ γνωστὴ διατύπωσις τοῦ περὶ αἰσχροκερδείας νόμου, ὥστε ἕνα νέον σχέδιον, σατανικώτερον τοῦ πρώτου, μὲ τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις ἔχασε τὸ ⅙ τῆς δυνάμεώς της, μειωθεῖσα ἀπὸ 47% εἰς 41% τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος, ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν καὶ κατέληξεν ὥστε νὰ παρουσιάζεται προχθὲς ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπαντῶν εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας συναδέλφους τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως, νὰ παρουσιάζεται ὡς αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μερίδος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τοῦ μείζονος τότε Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὡς παραχώρησις ὑψηλόφρων πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Αὐτή, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ἡ προμελέτη τῆς προκρουστικῆς διαμορφώσεως ἐκλογικῶν συστημάτων, τὰ ὁποῖα νὰ παραμορφώνουν τὴν λαϊκὴν θέλησιν, δὲν ἐκφράζει τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν ἐκφύλισιν καὶ τὴν ἔκπτωσιν τῆς Δημοκρατίας, τὴν καταδολίευσιν, τὴν περιγραφήν, τὴν καταστρατήγησιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ὡς καθοριστικοῦ μέτρου εἰς αὐτὴν τὴν χώραν τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Συντάγματος, ἀναγορεύεται εἰς τὴν πηγὴν ὅλων τῶν ἐξουσιῶν. Σήμερον, ἐὰν ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1958 εἶναι εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν ἔκπτωτος —καὶ κανεὶς δὲν τὸ παραγνωρίζει αὐτὸ— δὲν ὀφείλεται βεβαίως εἰς τὸ ὅτι θὰ ἐδίσταζε νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἐνόμιζεν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελός της, ἀλλὰ διότι γνωρίζει, ὅτι ἡ περαιτέρω φθορά, ἡ περαιτέρω κατάρρευσίς της παρὰ τῷ λαῷ, καὶ τῇ ἐμπιστοσύνῃ του καθιστᾷ ἀδύνατον καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου τὴν ἐπικράτησίν της εἰς νέας ἐκλογάς. Ἀφοῦ ὅμως εἶναι βεβαία ἡ ἀνυπαρξία ἑνὸς ἐκλογικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἰσχύσῃ ὁ ἤδη τυπικῶς ἐν ἰσχύϊ νόμος. Πιστεύω, ὅτι ἡ ἀνυπαρξία τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου ὀξύνει καὶ βεβαιώνει τὴν ὕπαρξιν Συνταγματικῆς κρίσεως, ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν θέμα. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀσυμφωνία μεταξὺ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς παρούσης Βουλῆς νὰ εὕρῃ ἄλλην διέξοδον, ἀφοῦ ἀποκλείονται αἱ διέξοδοι ἐκεῖναι καὶ ἀποκρούονται αἱ διέξοδοι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας τὸ Κόμμα μας εἰσηγεῖται, ἡ διέξοδος τοῦ σχηματισμοῦ εἴτε Κυβερνήσεως ἐξ ὅλων τῶν παρατάξεων, εἴτε Κυβερνήσεως Ὑπηρεσιακῆς κοινῆς ἐμπιστοσύνης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄλλη διέξοδος παρὰ ἡ διέξοδος μιᾶς μεταβατικῆς Κυβερνήσεως ἐγκυμονούσης πλείστους κινδύνους εἰς τὸ Πολίτευμα, ἀποτελοῦσα τὸ πρῶτον βῆμα, τὸν προθάλαμον, τῆς ἐκτροπῆς ἀπὸ τοῦ Πολιτεύματος. Δι’ αὐτὸ ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν δημιουργίαν καὶ τὴν συμβολήν της εἰς τὴν ὄξυνσιν τῆς Συνταγματικῆς κρίσεως. Πρὶν ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, θὰ ἤθελα νὰ καθαρίσω δύο ζητήματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν προέκυψαν, ἕνα ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μεταξὺ πολλῶν ἄλλων παραδόξων, ἀπηύθυνεν ἕνα δριμὺ κατηγορητήριον κατὰ τῆς παλαιᾶς συνηθείας τῶν παλαιῶν Κομμάτων καὶ τῶν παλαιῶν Κυβερνήσεων νὰ ψηφίζουν εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐκλογικὸν νόμον, συνδυασμένον, τὸ κατηγορητήριον, μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀκόμη παραμονὰς ἐκλογῶν καὶ ἑπομένως τὶ ζητεῖτε; Θὰ σκεφθῶμεν ἐν καιρῷ, τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, νὰ εἰσηγηθῶμεν τὸν νέον ἐκλογικὸν νόμον. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν παραδοξολογημάτων ὑπῆρξε καὶ κἄτι τι, διὰ τὸ ὁποῖον πολλὰ τελευταῖα συμβάντα καὶ ἀνεκκαθάριστοι καταστάσεις, ἐπίστευα, ὅτι θὰ καθίστων τὸν κ. ὑπουργὸν προσεκτικώτερον τοὐλάχιστον. Πράγματι, ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του. Τὸ ἀπόσπασμα εἶναι τοῦτο: «Ἂν ἡ Κυβέρνησις νομίσῃ», ὅταν ἔλθουν αἱ παραμοναὶ τῶν ἐκλογῶν, «ὅτι ὑπάρχουν ἄλλαι ἀπόψεις, θὰ ἀκούσῃ, ἐν καιρῷ, τὰς ἀπόψεις τῶν Ἐθνικῶν Κομμάτων».

§53Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ τὸ εἶπεν αὐτός, ἔ!!

§54Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρός, κύριοι συνάδελφοι, νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ ἀπαράδεκτος τακτικὴ καὶ ἡ διάκρισις μεταξὺ Κομμάτων ἐθνικῶν καὶ ἀντεθνικῶν καὶ νὰ χαρακτηρίζεται ἕνα μεγάλο Κόμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὰς γνωστὰς συνθήκας διωγμῶν ἐκπροσωπεῖ καὶ ἐκφράζει τὴν θέλησιν τοῦ ¼ τῶν ψηφοφόρων, νὰ χαρακτηρίζεται ὡς ἀντεθνικόν. Δὲν ἔχομεν νὰ ζητήσωμεν βεβαίως πιστοποιητικά, οὔτε ἐνδιαφερόμεθα διὰ τοὺς χαρακτηρισμοὺς τοὺς ὁποίους δίδουν οἱ κύριοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τότε ποὺ δὲν εἶχον πέρασιν τὰ λόγια καὶ ἡ ἐθνοκαπηλεία, ἀλλὰ αἱ πράξεις καὶ ἡ αὐτοθυσία καὶ ἡ ἀνένδοτος ἀντίστασις κατὰ τοῦ κατακτητοῦ δὲν ἔχουν νὰ παρουσιάσουν τίτλους καὶ ἔχουν ἀνάγκην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς. Φωναὶ–Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς. Κωδωνοκρουσίαι).

§55Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. ... (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται αὐτά. Εἶναι ἀπαράδεκτον.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλὸν εἶναι νὰ μὴ λέγωνται. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζεται μονοπωλιακῶς ὁ ἀγὼν τῆς Ἀντιστάσεως. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§57Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς μὲν κραυγὰς ἐκ τῶν ἑδωλίων ἐκείνων τὰς ἀντιπαρέρχομαι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρατηρήσω, κ. Πρόεδρε, εἶναι, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ὀφείλει νὰ δείχνῃ ἀμεροληψίαν κατὰ τὰς συζητήσεις. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ συγχωρῆται, ὅταν χαρακτηρίζεται ἕνα Κόμμα ὡς μὴ ἐθνικόν, δὲν ἠμπορεῖ...

§58ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος). Βεβαίως, βεβαίως.

§59Η. ΗΛΙΟΥ. ... δὲν ἠμπορεῖ ... (Θόρυβος). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ τροπάριον εἶναι πάρα πολὺ παλαιὸν καὶ γνωστὸν καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος...

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσέλθετε εἰς τὸ θέμα σας, κ. Ἠλιοῦ.

§61Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀπαντῶ εἰς πρόκλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ τροπάριον αὐτὸ εἶναι πάρα πολὺ παλαιὸν καὶ γνωστόν. Δὲν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅταν ἐμφανίζωνται Κόμματα προοδευτικὰ εἰς μίαν χώραν, νὰ μὴ χαρακτηρίζωνται ὡς ἀντεθνικὰ καὶ ἀντιπατριωτικά.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος). Ἄ! ἄ! (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, παρακαλῶ.

§64Η. ΗΛΙΟΥ. Τὴν θεωρίαν τοῦ ἀντεθνικοῦ, τὴν ἐπεξηργάσθη πρῶτον ἡ γερμανικὴ ἐπιστήμη τῆς ἐλέῳ Θεοῦ Μοναρχίας, ἡ ὁποία ἐχαρακτήριζε καὶ τὸ Φιλελεύθερον καὶ τὸ Δημοκρατικὸν καὶ τὸ Σοσιαλιστικὸν καὶ τὸ Συνταγματικὸν Κόμμα ὡς ἀντεθνικά. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἐπὶ Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως, τῆς ὁποίας τὰς ἀρχὰς ἰσχυρίζεσθε ὅτι διεδέχθητε καὶ πρεσβεύετε, ἐψηφίσθησαν τρεῖς νόμοι, τοῦ 1759, τοῦ 1799 καὶ τὸ 1818 ποὺ ἐχαρακτήριζεν ὡς ὑπονομευτικά, ἀνατρεπτικὰ καὶ ἀντεθνικὰ ὅλα τὰ Κόμματα, τὰ ἐπηρεαζόμενα ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως. Εἰς τὴν Γερμανίαν, τὴν ἰδίαν ἐποχήν, ἐξέδωκαν τὸ πρωσικὸν... (δὲν ἠκούσθη)... ἐναντίον τῶν Ἰακωβίνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τὸ κόκκινο πανὶ ἐναντίον τῶν ἀξιῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἀρχιδικαστὴς Μπλάκ, τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς γνωστῆς ὑποθέσεως λέγει, ὅτι τὸ Κόμμα τοῦ Τζέφερσον, τοῦ ὁποίου ἡ προτομὴ μὲ τοὺς τρεῖς ἄλλους Προέδρους εἶναι χαραγμένη ἐπὶ τῶν βράχων, τὸ Κόμμα τοῦ Τζέφερσον ἐχαρακτηρίζετο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους ὡς ξενοκίνητον, λαμβάνον ἐντολὰς ἀπὸ τὴν Γαλλίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς πιστοποιητικὸν πατριωτισμοῦ δὲν περιμένομεν, τὸ λέγω μόνον αὐτό, διὰ νὰ σᾶς δείξω, ὅτι τὸ τροπάριον αὐτὸ εἶναι ἀπὸ καταβολῆς κόσμου γνωστὸν καὶ συνήθως ἡ ἐθνικοφροσύνη καὶ ὁ πατριωτισμὸς ἔχουν μίαν περίεργον σύμπτωσιν μὲ τὰ καθεστωτικὰ συμφέροντα τὰ μεγάλα τῶν ἰσχυρῶν, οἱ ὁποῖοι διεκδικοῦν τὸ δίκαιον τῶν πολλῶν, τοὺς χαρακτηρίζουν ὄχι ὡς πολιτικοὺς ἀντιπάλους, ἀλλὰ ὡς προδότας καὶ ἀντεθνικούς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). Πέραν, κύριοι συνάδελφοι τῆς ἐκκαθαρίσεως αὐτοῦ τοῦ προκαταρκτικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἕνα ἄλλο προκαταρκτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀπὸ τὸν πρῶτον ἐπερωτῶντα ἀξιότιμον κ. ἐκπρόσωπον τῆς Ν.Π.Κ. Εἶπε περὶ τῆς ΕΔΑ: «Ἔχομεν ἀντιπάλους...... (ἀναγινώσκει)......». Καὶ ἀπαντῶν εἰς διακοπὴν τοῦ κ. Μπριλλάκη, λέγει: «Ὑφίσταται πολιτικὴ ἀχρήστευσις........ (ἀναγινώσκει).........». Καὶ περαιτέρω: «Ἡ ΕΔΑ θὰ εἶναι ἀδύνατον...... ..... (ἀναγινώσκει)............». Αὐτὸν τὸν ἀποκλεισμόν, τὸν ἀναγγέλλει βεβαίως, ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας τοῦ Δυτικοῦ τύπου. Πράγματι, εἶναι ἕνας ὡραῖος τύπος Δημοκρατίας, ὁ ὁποῖος ἄγει εἰς τὴν ἀχρήστευσιν καὶ κατάργησιν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, ἐὰν ἡ θέσις τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ μιᾶς στιγμῆς ὑπάρξῃ ἀντίθετος πρὸς τὴν ἀρέσκειαν οἱουδήποτε ἐκπροσώπου Κόμματος. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν αὐτὴν περικοπὴν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ν.Π.Κ., εἰς τὴν ἄποψίν του περὶ Δημοκρατίας τοῦ Δυτικοῦ τύπου, προσέθεσε καὶ τὰ ἑξῆς: «Εἶναι φυσικὰ ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ τὸ Δημοκρατικόν μας Πολίτευμα..... (ἀναγινώσκει).....». Τὸ ἕνα ποὺ πιστεύει εἶναι τὸ κυβερνῶν Κόμμα, τὸ Κόμμα ποὺ ἐφαρμόζει τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων, τὰς ἐκτοπίσεις, τὴν κατάλυσιν τῆς ἐλευθεροτυπίας, τὰ στρατοδικεῖα, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἀσκῇ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του μίαν διοίκησιν διὰ τῆς τελέσεως ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων της, σειρᾶς ἀξιοποίνων πράξεων, δικαστικῶς δεδομένων. Ὅλα αὐτά, ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς Ν.Π.Κ. βεβαίως τὰ γνωρίζει, ὅπως καὶ ἄλλα στελέχη τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι πρὸς ὅλους ἀπευθύνονται αἱ καταγγελίαι, δὲν ξεύρω διατὶ ὑπάρχει μία ἀτολμία, ἡ ὁποία πολλὲς φορὲς κάμει μερικοὺς ἀξιοτίμους κατὰ τὰ ἄλλα, ἡγέτας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ φαίνεται ὡς νὰ ἦλθον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τὸν Ἄρην μὲ διαστημόπλοιον καὶ νὰ ἀγνοοῦν τὶ συμβαίνει ἔξω εἰς τὴν Ἑλλάδα. Φυσικά, ὁ κ. βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας δίδει μίαν ἐξήγησιν. Λέγει: «Ἀδύνατον ἡ ΕΔΑ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν..... (ἀναγινώσκει).....». Πράγματι, κύριοι, σκοπίμως καλλιεργεῖται σύγχυσις καὶ παραπλανητικαὶ σκέψεις, ὅτι ἡ ΕΔΑ στρέφεται πρὸς τὰ ἄλλα Κόμματα μὲ σκοπὸν νὰ τὰ ἀπορροφήσῃ καὶ νὰ ἱδρύσῃ μονοκομματικὸν σύστημα. Αὐτὸ εἶναι λάθος. (Θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος — κωδωνοκρουσίαι).

§65Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ἐπιχειρήσουν, κ. Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσουν, θὰ γίνῃ τὸ ἴδιον.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς θορυβεῖτε περισσότερον.

§67Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτεται ὁ ρήτωρ μὲ φωνὰς ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην, διότι τότε θὰ ὁμιλῆτε διαρκῶς σεῖς καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ὅπως καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ ὁμιλῇ περὶ βίας τῆς πτέρυγός μας.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Παπανδρέου, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε, ὑποστηρίζει καὶ τώρα, ὅτι ἐπιβάλλεται σεβασμὸς πρὸς τὸν ρήτορα καὶ ἐκεῖθεν. Ὁ κ. Παπανδρέου, θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Ἡλιοῦ, ἀναμένων ἐπίσης καὶ ἐκ μέρους ὑμῶν σεβασμόν, διότι θὰ ἐξηγηθῶμεν.

§69Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι νομίζω, ὅτι εἶναι ἴδιον σοβαρῶν ἀνθρώπων ποὺ ἠμποροῦν νὰ ἀκούουν μὲ ψυχραιμίαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μὲ μετριοπάθειαν λέγονται. Ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς διακηρύξεως ἀρχῶν καὶ προγράμματος τοῦ Κόμματός μας. Λέγομεν, λοιπόν, ὅτι τὸ Κόμμα μας πιστεύει ὄχι ἁπλῶς σκόπιμον, ἀλλὰ καὶ ὠφέλιμον εἰς τὸν λαὸν τὴν συνεργασίαν μὲ κάθε πατριωτικὸν Κόμμα καὶ κάθε δημοκρατικὴν δύναμιν. (Φωναὶ Ἄ! Ἄ! Ἄ!).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡσυχία. Παρακαλῶ.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχομεν ἰδέας νὰ ἀντιτάξωμεν, ὄχι βοήν.

§72Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζομεν, ὅτι ὅλαι αἱ δυνάμεις πρέπει νὰ διατεθοῦν εἰς ὄφελος τοῦ δημοκρατικοῦ στρατοπέδου μὲ τὴν παροχὴν τῶν δυνατοτήτων, ὥστε ὄργανα τῆς λαϊκῆς ἐξουσίας νὰ ἀποτελέσουν τὸ Κοινοβουλευτικὸν σύστημα μὲ τὰ περισσότερα τοῦ ἑνὸς Κόμματα. Ἡ θέσις μας δὲν ἀποτελεῖ προπαγάνδαν διὰ τὰς μεταβολὰς ποὺ ἐπῆλθον καὶ ἐπέρχονται. Αἱ δυνατότητες αὐταί, ἄλλωστε, μέσα εἰς μίαν ἐναλλαγήν, ἡ ὁποία τυχὸν ἐπραγματοποιήθη ἐντὸς τοῦ στρατοπέδου, ἠμπορεῖ νὰ ἦσαν διαφορετικαί. Σήμερον ἀποτελοῦν ἀρχήν, σήμερον ἀποτελοῦν πίστην, ἀποτελοῦν πρόγραμμά μας ἐξ αἰτίας τῶν δημοκρατικῶν παραδόσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι πρόγραμμά μας, ὅτι ἡ δημοκρατική, ἡ ἐθνικὴ ἕνωσις, δὲν εἶναι ὑπόθεσις ἑνὸς μόνον Κόμματος. Ἐπιδιώκομεν τὴν εὐρεῖαν συνεργασίαν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν παροῦσαν θέσιν ὡς ἀντιπολιτευομένην, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ συνεργασθῶμεν ὅλοι μαζὶ καὶ νὰ φτιάξωμεν ἕνα μέλλον ἀντάξιον τοῦ λαοῦ, ἕνα μέλλον ἀνταποκρινόμενον εἰς τοὺς πόθους καὶ τὰς ἐλπίδας του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἠμπορῶ νὰ σᾶς θέσω ἕνα ἐρώτημα;

§74Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐὰν θέλετε νὰ μὴ θέσετε τὸ ἐρώτημα, διότι ἠξεύρετε ποῦ καταλήγουν αἱ μεταξύ μας...

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μετὰ τὴν ὁμιλίαν σας θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπανδρέου. Ἀλλὰ ἤθελον νὰ σᾶς τὸ θέσω τὸ ἐρώτημα. Παρακαλῶ νὰ τὸ δεχθῆτε. Δὲν θὰ ἦτο γενναιότερον ἐκ μέρους σας νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι σκοπός σας εἶναι ἡ κατάργησις τῶν ἄλλων Κομμάτων, ὅτι σκοπός σας εἶναι ἡ ἀνατροπὴ τῆς Δημοκρατίας, ὅτι σκοπός σας εἶναι τὸ ὁλοκληρωτικὸν Κομμουνιστικὸν καθεστώς; Διατὶ δὲν ἔχετε τὸ ἠθικὸν θάρρος νὰ τὸ εἴπετε αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς; (Χειροκροτήματα). Διατὶ δὲν ἔχετε τὴν εἰλικρίνειαν αὐτὴν καὶ λέγετε ψεύδη ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς;

§76Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ὁ χαρακτηρισμός.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι τίποτε ἀπαράδεκτον. Ἡ ἱστορία σᾶς διαψεύδει. Σᾶς λείπει ἡ γενναιότης, σᾶς λείπει ἡ εἰλικρίνεια, σᾶς λείπει ὁ ἀνθρωπισμός. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§78Η. ΗΛΙΟΥ. Εἰσάγετε...

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ σταματήσουν τὰ ψεύδη, νὰ σταματήσῃ τὸ ἀφιόνισμα τοῦ λαοῦ, νὰ σταματήσουν τὰ ψεύδη, ψευδέστατοι ἄνθρωποι.

§80Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὑβρίζετε, θὰ ὑβρισθῆτε. Σεῖς εἰσάγετε τὴν συζήτησιν εἰς ὀλισθηρὸν δρόμον, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι, ἀλλὰ μὲ τὸ αἱματοκύλισμα, ποὺ ἐκάματε... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§82ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Κάθησε κάτω.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐν γνώσει σας ἐξαπατᾶτε τὸν λαόν. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§84Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε... (Φωναί–θόρυβος).

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν χρειάζεται προσπάθεια συμφιλιωτική. Ὅταν λέγετε τὰ ψεύδη αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς... (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι)... Τὸ ξεύρετε ὅτι ἐδῶ θὰ σεβασθῆτε τὴν Δημοκρατίαν καὶ ψεύδεσθε... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... Ἐστερημένοι γενναιότητος ἄνθρωποι...

§86Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς...

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλετε τὴν δημοκρατικὴν τάξιν. Οἱ μὴ δημοκρατικοὶ νὰ μὴ δίδουν ψευδεῖς ὑποσχέσεις... (Φωναί, θόρυβος).

§88Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πίσω ἀπὸ τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια ὑπάρχει κάποιος μπράβος.

§89Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις μόνον, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρεμβληθῶ καὶ νὰ ἐμποδίσω τὴν συνέχισιν τοῦ λόγου. Ὑπάρχουν τρία θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ δώσω ἀπάντησιν. Θὰ παρακαλέσω, πρῶτον, τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ λόγου. Δεύτερον, θὰ ἐπεθύμουν, ἀπευθυνόμενος καὶ πρὸς τὰς δύο πτέρυγας τῆς Βουλῆς, νὰ κάμω μίαν φιλικὴν σύστασιν. Αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς γενναιότητος, ὅτι ὁρμοῦν ἑκάστοτε πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ ἔπειτα ἐπιστρέφουν, ποίαν ἔννοιαν ἔχει; Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξιον τῆς αἰθούσης. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἓν τρίτον θέμα, ἄξιον τῆς σοβαρότητος τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψητε εἰς κανένα ἐξ ἐκείνης τῆς πτέρυγος νὰ λέγῃ εἰς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως «κάθησε κάτω». (Χειροκροτήματα).

§90Β. ΒΥΖΑΣ. Περισσότερος σεβασμὸς πρὸς τὰ ἀξιώματα.

§91Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀντελήφθητε καλῶς, διατὶ δὲν ἤθελον τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς, ὁ μόνος μὴ ἀντιληφθεὶς ὑπῆρξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐναλλασσομένην κατὰ περιόδους βαρηκοΐαν καὶ ἤκουσε μὲν τὸ «κάθησε κάτω» καὶ δὲν ἤκουσε τὸ «σκασμὸς» καὶ τὸ «εἶσθε ψεῦτες» ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Εἰσάγει εἰς πολὺ ὀλισθηρὸν δρόμον τὴν συζήτησιν ἡ ἔλλειψις ἐπιχειρημάτων ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὴν λέξιν αὐτὴν δὲν τὴν ἀπηύθυνα εἰς σᾶς, τὴν εἶπον εἰς τοὺς κραυγάζοντας, εἰς τοὺς βοῶντας, εἰς τὸ ἀνώνυμον πλῆθος.

§93Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν τῶν ἀρχῶν μας, ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὸ κύριον θέμα τῶν πράξεων καὶ παραλείψεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ γενικῶς ἐπὶ τῆς ἐκλογικῆς διαδικασίας.

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἤθελα ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, ἐπειδὴ πράγματι διετύπωσα τὴν λέξιν αὐτήν, νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι αὐτὴ δὲν ἀπηυθύνετο, οὔτε πρὸς τὸν ρήτορα, οὔτε πρὸς ὡρισμένον πρόσωπον. Ὅταν δημιουργῆται θόρυβος καὶ κραυγάζουν πολλοί, δικαιοῦται κανεὶς νὰ ἐκστομίσῃ πρὸς τὸ ἀνώνυμον πλῆθος μίαν λέξιν βαρεῖαν. Δὲν τὴν ἀπηύθυνα πρὸς ὡρισμένον πρόσωπον.

§95Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀνεξαρτήτως τῶν χωριστῶν χαρακτηριστικῶν τῶν διαφόρων ἐκλογικῶν συστημάτων, ὑπάρχουν ὡρισμέναι γενικαὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἰσχύουν εἰς ὅλα τὰ συστήματα. Πρῶτον εἶναι ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας. Σήμερον ἡ ψῆφος εἶναι ἀντικείμενον διώξεων, ἀντικείμενον ἐξαναγκασμῶν εἰς δηλώσεις μετανοίας. Σήμερον ἐφευρίσκονται φαῦλα μεθοδεύματα, ἐν ᾧ ὑπάρχει παντοῦ τὸ ἔντυπον ψηφοδέλτιον, ἡ χρησιμοποίησις τῶν χειρογράφων ψηφοδελτίων μὲ ἀναγραφὴν ἑνὸς ὀνόματος ὑποψηφίου, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸς ὁ ἔλεγχος καὶ ἑπομένως ἡ παραβίασις τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας. Σήμερον εἴμεθα ἡ τελευταία χώρα ποὺ ἀκολουθεῖ τὸ ἀπηρχαιωμένον σύστημα τῶν σταυρῶν προτιμήσεως ποὺ καὶ αὐτὸ μὲ τὰ ποικίλα χρώματα ἀναγραφῶν ἔχει ἐλαττώματα, ἐπὶ τοῦ παγκοσμίως παραδεδεγμένου, ὅτι τὸ κόμμα προσδιορίζει τὴν σειρὰν ἐκλογῆς. Δεύτερον ἡ ἐλευθερία τῆς γνώμης. Ὑπηνίχθην ἀνωτέρω τὰ ἀνελεύθερα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐχαρακτήρισεν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως ὡς μὴ ἀφαιροῦντα ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν, τὸν χαρακτῆρα μιᾶς πλειοψηφίας μαχομένης ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας. Πέραν τούτου, σήμερον ὑπάρχει μία ἀστυνόμευσις τῆς ἐπαφῆς τῶν βουλευτῶν μὲ τὸν λαόν, μία στενὴ παρακολούθησις ποὺ φθάνει μέχρι δολοφονικῶν ἀποπειρῶν τῶν βουλευτῶν περιοδευόντων εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ὡς προχθὲς κατηγγέλθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Σήμερον χρησιμοποιοῦνται συστήματα τρομοκρατήσεως τοῦ λαοῦ, παραπλήσια ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιοῦσεν εἰς τὴν Τουρκίαν ὁ Μεντερές. Ταῦτα συνέβησαν ἐπίσης εἰς τὰς Δημοτικὰς ἐκλογὰς, ὅπου δεκάδες χιλιάδες ὑποψήφιοι ἠναγκάσθησαν νὰ ἀποσύρουν τὴν ὑποψηφιότητά των. Ἄλλως τε, ἐχρησιμοποιήθησαν μέτρα ἐναντίον τῶν μὴ ἐκλεγέντων ὑποψηφίων τῆς ΕΔΑ, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐξετοπίσθησαν, ὡς ὁ κ. Τσόχος. Καὶ ἐξετοπίσθησαν οὗτοι, διότι ἦσαν μέλοι ἢ στελέχη τῆς Ε. Δ.Α. καὶ ὄχι διότι συνέτρεχον ἄλλοι λόγοι. Τρίτη πλευρὰ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀνεξαρτήτως ἐκλογικοῦ συστήματος τὸ περιεχόμενον τῆς Δημοκρατίας εἶναι, ὅτι τὰ κόμματα πρέπει νὰ ἔχουν κριτὴν τὸν λαὸν καὶ ὄχι νὰ τίθενται ἐκτὸς νόμου ὡς τὸ Κ.Κ.Ε. Τὸ τέταρτον χαρακτηριστικὸν εἶναι, ἡ καθολικότης τῆς ψήφου. Κἄθε πολίτης θὰ πρέπει νὰ δύναται νὰ μετέχῃ τῆς ἐκλογικῆς διαδικασίας. Τὴν περίπτωσιν τῶν ἑτεροδημοτῶν θὰ τὴν ἀναπτύξῃ ἄλλος συνάδελφος. Καὶ πέμπτον, εἶναι ἡ ἰσότης τῆς ψήφου, ὥστε κἄθε πολίτης νὰ ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὴν Βουλὴν ἰσοδυνάμως, ὅπως κἄθε ἄλλος. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ 1951. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ ἄρθρ. 68 παράγρ. 1 τοῦ Συντάγματος ὁ ἀριθμὸς «...... (ἀναγινώσκει) ......» Τὴν ἔννοιαν τοῦ πληθυσμοῦ δὲν τὴν δίδει τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ τὴν ἀφήνει εἰς τὸν κοινὸν νομοθέτην, ὁ ὁποῖος ἑκάστοτε τὴν προσδιορίζει ἄλλως. Ἄλλοτε ἐθεώρησεν ὡς πληθυσμὸν τὸν νόμιμον πληθυσμόν, ὡς ὁ Ν. τοῦ 1946, «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ὁ νόμος τοῦ 1951 λέγει «... (ἀναγινώσκει) ...». Ἄλλοτε ἄλλος νόμος ἐχρησιμοποίησε τὸν πραγματικὸν πληθυσμόν, ὄχι τοὺς Δημότας, ἀλλὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀπογραφῆς εὑρέθησαν κατοικοῦντες εἰς μίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν «... (ἀναγινώσκει). ...», καὶ ἄλλοτε εἰς τὸν νόμον τοῦ 1866 καθώριζε τὸν ἐκλογικὸν πληθυσμόν, δηλαδή, τοὺς δημότας τοὺς ἐγγεγραμμένους εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἡ σπουδαιότης τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Συντάγματος εἶναι, ὄχι μόνον ἁπλῶς ἡ ἐπιβολὴ μιᾶς νομικῆς ἀρχῆς τῆς ἰσότητος τῶν πολιτῶν ἔναντι τῶν νόμων, ἀλλὰ ἡ ἐπιβολὴ τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Τὸ ἄρθρον 21 τοῦ Συντάγματος λέγει «...... (ἀναγινώσκει) ......». Τὸ ἄρθρον αὐτὸ καθιερώνει τὴν ἀρχὴν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Κυρίαρχον ὄργανον τοῦ Κράτους εἶναι ὁ λαός, εἶναι ἓν συλλογικὸν ὄργανον, ἓν Κολλέγιον ποὺ ὀργανοῦται διὰ τῆς Βουλῆς τῶν ἀντιπροσώπων, διότι τὰ σύγχρονα Κράτη εἶναι τόσον ἐκτεταμένα, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσουν τὸ ἀπηρχαιωμένον σύστημα ποὺ ὑπάρχει σήμερον εἰς μερικὰ καντόνια τῆς Ἑλβετίας. Ἑπομένως, χρειάζεται ἕνα ἀντιπροσωπευτικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον νὰ ἐκφράζῃ τὴν σύνθεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος κατὰ τὸ δυνατόν. Δι’ αὐτὸ τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὅπως εἶπον, εἶναι ἄμεσος, καθολική, μυστικὴ καὶ ἴση ψηφοφορία, αὐτὸ δὲ ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς κατανομῆς ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τελευταίας ἀπογραφῆς τῶν ἑδρῶν, τοῦ πληθυσμοῦ, μὲ τὰς μεθόδους τῶν τεχνασμάτων καὶ τῆς προσπαθείας τῆς παραμορφώσεως τῆς ἐκφράσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως κατορθώνομεν νὰ διεξάγωμεν τὰς ἐκλογὰς, ἴσως καὶ ἐπὶ ἥμισυ αἰῶνα ἀκόμη νὰ διεξάγωνται αἱ ἐκλογαὶ μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940, ἡ ὁποία πόρρω ἀπέχει τῆς σημερινῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Τὸ πρόσχημα ἦτο διπλό. Ὅτι δῆθεν μετὰ 9 ὁλόκληρα χρόνια, ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 δὲν ὑπέστη τὴν προσήκουσαν ἐπεξεργασίαν διὰ τὴν εὕρεσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοτῶν. Αὐτὸ δὲ εἶναι ἀκριβές, διότι ἐγνώσθησαν τὰ ἀποτελέσματα ἤδη ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956. Καὶ δεύτερον, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἀκριβὴς ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1952. Ἀρχίζω ἀπὸ τὸ τελευταῖον. Πρὸ ὀλίγων μηνῶν, κ. συνάδελφοι, αἰτήσει τῆς ἀντιπολιτεύσεως, κατέθεσεν ἡ Κυβέρνησις τὸν φάκελλον τὸν σχετικὸν μὲ τὰς μελέτας τὰς ὁποίας τἄχα ἔκαμεν ἢ ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ διὰ τὴν καθιέρωσιν τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων. Εἰς τὸν φάκελλον αὐτὸν ὑπῆρχεν ἡ ἔκθεσις ἡ ἀναλογιστικὴ τοῦ κ. Κουδάση στηριζομένη ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Καὶ ἡ ἀποκάλυψις— διότι ἠμπορεῖ νὰ λέγωμεν ψέματα, ἀλλὰ ἔρχεται στιγμὴ ποὺ ἀποκαλύπτονται τὰ ψέματα — ἡ ἀποκάλυψις, ὑπεστηρίχθη ὑπὸ πολλῶν διὰ λόγους ὅμως σκοπιμότητος ἀφορώσης εἰς τὴν λῆψιν περισσοτέρας Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὅτι ὑπάρχει ποσοστὸν διαφυγῆς 5%. Καὶ ὁ ὑπηρεσιακὸς Πρωθυπουργός, ὁ κ. Γεωργακόπουλος, εἶχεν εἴπει, ὅτι τὸ ποσοστὸν τῆς διαφυγῆς ὑπολογίζεται εἰς 2–5%, ἀνέλαβε δὲ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὰς 27 Μαρτίου διὰ τῶν ἀκολούθων δηλώσεών του, ρητῶς τὴν ὑποχρέωσιν τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀπογραφῆς, ὅτι θὰ ἀνακοινωθῇ ἡ ἀπογραφὴ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος «... (ἀναγινώσκει)...» πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, οὔτε τότε ἔγινεν, οὔτε τώρα φαίνεται, ὅτι θὰ γίνῃ. Αὐτὸ δὲ καὶ μόνον εἶναι μία πελωρία νοθεία, διότι ἔχομεν ὡς ἀποτέλεσμα κατὰ τὴν στατιστικὴν τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958 ὁ μέσος ὅρος τῆς βάσεως τῆς ἐκλογικῆς καθ’ ἅπασαν τὴν Ἐπικράτειαν νὰ εἶναι 12.800 ψῆφοι. Ὅμως ἔχομεν τὰ ἑξῆς ἀνώτατα ὅρια: Εἰς τὸ ὑπόλοιπον Δήμου Ἀθηναίων 23.400 ψῆφοι χρειάζονται διὰ νὰ ἀναδειχθῇ ἕνας βουλευτής. Εἰς τὴν Λευκάδα 17.000, εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων 16.800, εἰς τὸν Πειραιᾶ 15.500. Τὰ μίνιμουμ «Θεσπρωτία 6.700, Καστοριὰ 7.000, Φλώρινα ...... (ἀναγινώσκει)......» Δηλαδὴ σχεδὸν 4 βουλευταὶ τῆς Θεσπρωτίας καὶ τῆς Καστοριᾶς ἐχρειάσθησαν τόσας ψήφους ὅσας 1 τοῦ ὑπολοίπου τοῦ Δήμου Ἀθηναίων. Ἀλλὰ αὐτὸ πλέον ἀλλοιώνει τελείως κἄθε ἰσότητα καὶ ἐπιτρέπει τεραστίαν διαφορὰν καὶ πελωρίαν νοθείαν τῆς ἀντιπροσωπευτικότητος. Δὲν χρειάζεται ἔτσι ἔν τινι μέτρῳ καὶ ὁ τραμποῦκος, ἡ ἐπέμβασις τοῦ χωροφύλακος, διότι ὁ νόμος, ἡ μὴ δημοσίευσις τῆς ἀπογραφῆς κάμνει τὸ ἔργον τῆς νοθείας, τὸ ὁποῖον ἄλλως θὰ ἦτο ἐκτεθειμένον εἰς τὴν βίαν. Ἑπομένως, ἐπιβάλλεται ἡ δημοσίευσις τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Τὶ προσόντα πρέπει νὰ ἔχῃ οἱοσδήποτε ἐκλογικὸς νόμος ἀνεξαρτήτως....(δὲν ἠκούσθη μία λέξις) .... Ἡ Ε. Δ.Α., ὄχι ἀναλόγως πρὸς τὴν ἐναλλασσομένην πολιτικὴν κατάστασιν, ὄχι ἀναλόγως τοῦ ἐὰν εἶναι σήμερον ἰσχυρὰ καὶ προχθὲς ἦτο ἀσθενὴς καὶ ἀντιπροχθὲς ἀκόμη ἀσθενεστέρα, ὄχι ἀπὸ κερδοσκοπισμόν, ὄχι διότι θέλει νὰ συνδέσῃ τὰ ἐκλογικά της συμφέροντα μὲ αὐτὸν ἢ ἐκεῖνον τὸν νόμον, ἀλλὰ παγίως, σταθερῶς καὶ ἀμετακινήτως, ἰσχυρίζεται, ὅτι μέσα εἰς τὴν σημερινὴν κοινωνίαν, ὅπου ὑπάρχουν πλειότεραι τάξεις καὶ διάφορα στρώματα καὶ ἑπομένως καὶ διάφοραι λαϊκαὶ διαμορφώσεις καὶ τάσεις καὶ ροπαί, ποὺ ὑπάρχουν καὶ περισσότερα τοῦ ἑνὸς κόμματα διὰ τὴν πιστὴν ἀντιπροσώπευσιν τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος, ὥστε τὸ ἀντιπροσωπευτικὸν Σῶμα, ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι μία πιστὴ ἀντιπροσώπευσις τοῦ ἐκλογικοῦ Σώματος καταλληλότερον σύστημα εἶναι τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ἕνα σύστημα τίμιον, ἕνα σύστημα μὲ εὐθύτητα, ἕνα σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπιτέλους καὶ διὰ τοὺς ἐπικριτάς μας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι ἐπέρχονται ἀναμίξεις ψήφων, ἀποκλείει κἄθε ἀνάμιξιν ψήφων. Καὶ ἐδῶ εἶναι καιρὸς νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἰς ἡμᾶς ἀποδίδεται ἡ πρόθεσις ἐκείνων, ἡμεῖς νὰ καταλύσωμεν τὴν Δημοκρατίαν, ἐνῷ ἐκεῖνοι τὴν κατέλυσαν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐπιβουλευθῶμεν τὴν ὕπαρξιν τῶν ἄλλων κομμάτων, ἐνῷ ἐκεῖνοι τὴν ἐπιβουλεύονται μὲ τὴν πίεσιν καὶ τὸ φόβητρον «μὴ συνεργασθῆτε μὲ ἐκείνους», ὥστε νὰ διαλυθοῦν ἐπὶ τοῦ ἀσφαλοῦς, ἡσύχως καὶ ἀθορύβως, ἀποδίδουν εἰς ἡμᾶς τὰς προθέσεις τὰς ὁποίας αὐταὶ πραγματοποιοῦν, ἐνῷ ἐν τῷ μεταξὺ ἀναθέτουν εἰς τοὺς ἀρθρογράφους τῶν ἐφημερίδων των νὰ κάμνουν παραινέσεις πρὸς Δημόνικον περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἑνότητος κλπ., μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι αὐτὰ ὅλα συντελοῦν εἰς τὴν περαιτέρω ἐκμηδένησίν των. Ἑπομένως ἡ Ε.Δ.Α. ἔχει ἕνα σύστημα, εἰς τὸ ὁποῖον πιστεύει, ἔχει ἕνα σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον μέρος τοῦ προγράμματός της, πιστεύει εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Πιστεύει, ὅτι τὰ περὶ ἀκυβερνησίας προβαλλόμενα εἶναι ἱστορικῶς ἀνεπιβεβαίωτα. Καὶ τὸ 1926 καὶ τὸ 1946 Βουλαὶ ἐκ τῆς ἀναλογικῆς προερχόμεναι, δὲν ἔδωσαν ἀκυβερνησίαν. Ὑπῆρξαν Βουλαὶ δυσπιστίας, αἱ ὁποῖαι συγκροτηθεῖσαι ἀπὸ ἐκλογικὸν σύστημα πλειοψηφικόν, τὸ ὁποῖον συνεσπείρωσε δυνάμεις ἐπὶ τῷ αὐτῷ, ἐν τῷ μεταξὺ αἱ ὁποῖαι περιέπεσαν εἰς ἀποσύνθεσιν, εἰς διάλυσιν καὶ κατακερματισμόν. Ἄλλωστε καὶ ὡς πρὸς τὸ ἐπιχείρημα περὶ ἰσχυρῶν Κυβερνήσεων, κ. συνάδελφοι, ἐπιτέλους πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις ἐφ’ ὅσον στηρίζεται ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία Βουλὴ νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὸν λαόν. Ἐὰν εἶναι παραμορφωμένη ἡ ἀντιπροσώπευσις τοῦ λαοῦ, νομίζω, ὅτι ὑπερβάλλομεν κάθε συζητήσιμον παραδεκτὸν ὅριον, τοιαύτης ἀντιπροσωπευτικότητος καὶ κάμνομεν μίαν καταδολίευσιν τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. Θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἰσχυρὰ Κυβέρνησις εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία Κυβερνᾶ καὶ χωρὶς Βουλήν. Εἶναι γνωστὸν ὅμως, τὶ ταχέως θὰ ἐπακολουθήσῃ, ἐὰν οἱοσδήποτε θὰ ἀπετόλμα αὐτὴν τὴν λύσιν. Νομίζει ὅμως ἡ Ε.Δ.Α., ὅτι πέραν τῆς πίστεώς της διὰ τὴν ἀνάγκην ψηφίσεως τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, πέραν τῆς πίστεώς της, ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν διέξοδον ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν κρίσιν ἐν σχέσει μὲ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, ἡ ὁποία ὑφίσταται, προέχει ἕνα ζήτημα ἀκόμη περισσότερον ἐπεῖγον, ἡ ταχεῖα ψήφισις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὑφίσταται μίαν ἀβεβαιότης περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὑπὸ τὸν ὁποῖον θὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί. Ἡ ἀβεβαιότης αὐτὴ ἀποτελεῖ μίαν ἐξ ἀντικειμένου διέξοδον, εἰς τὴν ἀποκρυστάλλωσιν τῶν πολιτικῶν μας πραγμάτων. Δὲν θέλω βέβαια νὰ συμμερισθῶ καὶ δὲν συμμερίζομαι, ἀλλὰ ἀποκρούω τὰς ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν, περὶ πολωτικῆς ἐπενεργείας κλπ. Πόλωσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ ἢ ἐκείνου τοῦ αἰτήματος, ἀλλὰ ἐκ τῆς μὴ ἐμμονῆς εἰς συγκεκριμένας ἀρχάς. Ἐὰν ὅλα τὰ κόμματα καὶ οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες ἦσαν ἀφοσιωμένοι ἀνενδότως, ὅπως τὸ Κόμμα μας εἶναι ἀφοσιωμένον ἀνενδότως εἰς τὰς ἀρχάς του, ἐὰν ἦσαν ἀφοσιωμένοι ἀνενδότως καὶ ἐὰν ἦσαν ἀφοσιωμένοι κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ ἀδιαφοροῦν διὰ τὸ ἄμεσον ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα καὶ νὰ μὴ εἶναι ἕτοιμοι νὰ ἀλλάξουν τὸν ἐκλογικὸν σκοῦφον μὲ τὸ βαθύχρωμον ὑποκάμισον, τότε νομίζω, ὅτι δὲν ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ πολωτικὴ ἐνέργεια. Ἡ πολωτικὴ ἐνέργεια ὀφείλεται περισσότερον εἰς τὸ ὅτι ὁ λαὸς ἔχει συνειδητοποιήσει τὰς ἀνάγκας του, γνωρίζων καλύτερα τὶ τοῦ λείπει, γνωρίζων καλύτερα ποῖος πταίει, ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον τοῦ χρειάζεται διὰ νὰ ἀνορθωθῇ ἀναμένει πρόγραμμα ἀπὸ τοὺς ἄλλους καὶ δὲν ἀναμένει ταλάντευσιν μέχρις ἐκκαθαρίσεως τοῦ συστήματος. Ὁπωσδήποτε ὅμως ἀνεξαρτήτως τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν, πιστεύω καὶ ὑποστηρίζω ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅτι ἡ ἀβεβαιότης περὶ τοῦ ποῖος ἐκλογικὸς νόμος θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ ὁποίου νὰ διενεργηθοῦν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ συμβάλλει τὰ μέγιστα, εἶναι μέγιστος συντελεστὴς τῆς ἀσταθείας καὶ τῆς μὴ διαμορφώσεως τῶν πολιτικῶν πραγμάτων. Τούτου ὅμως τεθέντος, εἶναι φανερόν, ὅτι πέραν τῆς ἀνάγκης νὰ ὑπάρξῃ ὁ τίμιος νόμος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, προέχουσα καὶ ἐπείγουσα ἀνάγκη εἶναι νὰ ὑπάρξῃ ἕνας νόμος, οἱοσδήποτε νόμος. Ἄς εἴπῃ ἔστω ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἰσχύει σήμερον, αὐτὸς θὰ εἶναι. Ἀλλὰ νὰ εἶναι βέβαιον καὶ νὰ εἶναι ξεκαθαρισμένον. Ὄχι αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀφίνουν ἀοριστίας καὶ ἐκκρεμότητας. Νὰ ξεκαθαρίσῃ, νὰ δοθῇ βεβαιότης. Ὅσον τοῦτο δὲν γίνεται, κύριοι συνάδελφοι, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται καὶ εἰς τὸν τομέα τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἡ συνταγματικὴ κρίσις, ἡ ὁποία, παρατεινομένης τῆς ἀβεβαιότητος, γίνεται ὀξυτέρα, γίνεται βαρυτέρα, γίνεται ἐντονωτέρα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§97Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν) Κύριοι συνάδελφοι, ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι πρὸ ὀλίγου ὁ κ. κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας του, ὑπηνίχθη ὡρισμένα πρόσφατα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἤλπισεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὲ ἐμποδίσουν ἀπὸ τοῦ νὰ τοῦ διατυπώσω σαφῶς καὶ ἀπροκαλύπτως τὰς σκέψεις καὶ ἀντιλήψεις μου. Κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, προῆλθον εἰς τὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία καὶ κατεχωρήθη εἰς τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ τέλος τῆς ὁποίας ἀνέφερον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ αἴτημα τῆς ἀντιπολιτεύσεως περὶ μεταβολῆς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ ἀκούσῃ ἐν καιρῷ τὰς ἀπόψεις ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἐθνικῶν κομμάτων τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ὅταν ἐγένετο ἡ δήλωσις αὐτὴ ἡ ἄκρα ἀριστερὰ παρίστατο ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ ἐξεπροσωπεῖτο ὑπὸ μιᾶς πεντηκοντάδος καὶ πλέον βουλευτῶν της. Οὐδεὶς ἐτόλμησεν ἢ τοὐλάχιστον εἶχε τὴν εὐθιξίαν νὰ διαμαρτυρηθῇ τότε. Μετὰ τρεῖς ἡμέρας, μετὰ ὥριμον, προφανῶς, προπαρασκευήν, ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ διὰ νὰ ὑπαινιχθῇ τὸ πρόσφατα αὐτὰ γεγονότα καὶ νὰ θεμελιώσῃ ἐπ’ αὐτῶν τὴν ἐλπίδα, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συνεχίζεται ἡ τακτικὴ τῆς σαφοῦς καὶ ὠμῆς διατυπώσεως βασικῶν καὶ ἀρτηριακῶν διὰ τὴν ζωὴν τῆς χώρας ἀπόψεων. Ἐπειδὴ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ παρέλειψε κατὰ τὰς συνηθείας τοῦ κόμματός του νὰ μνημονεύσῃ τὰ πρόσφατα αὐτὰ γεγονότα, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ τὰ ὑπενθυμίσω διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν ὑπαινιγμοὶ τοὺς ὁποίους οὐδέποτε ἠνέχθην. Τὰ πρόσφατα γεγονότα ὑπῆρξαν: μία εὐτελὴς καὶ ἀθλία συκοφαντία ἑνὸς στυγνοῦ ἐγκληματίου πολέμου, ἡ ὁποία μετὰ τὴν πλήρη ἀποκάλυψίν της, ὄχι μόνον κατέρρευσεν, ἀλλὰ καὶ ἐγκατελείφθη καὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐρωτοτρόπησαν καὶ ἰδιαιτέραν ἀνέπτυξαν δραστηριότητα διὰ νὰ τὴν στηρίξουν ἐν πλήρει γνώσει τῆς συκοφαντικῆς ποιότητος τῶν ὑπαινιγμῶν. Τὸ δεύτερον πρόσφατον γεγονὸς εἶναι ὅτι, παρὰ τὴν εὐρεῖαν καὶ διεθνῆ ὀργάνωσιν τῆς συκοφαντίας καὶ παρὰ τὴν διάρκειάν της ἐπὶ ἕνα καὶ πλέον μῆνα, δὲν εὑρέθη οὔτε εἷς, τὸ τονίζω, οὔτε εἷς, διὰ νὰ παρασταθῇ παραπλεύρως εἰς τὸν συκοφάντην. Καὶ νὰ σκέπτεται κανείς, ὅτι ὑπάρχουν 2½ δισεκατομμύρια κατοίκων ἐπὶ τῆς ὑδρογείου, 8 ἑκατομμύρια κάτοικοι εἰς τὴν χώραν μας, 400.000 παροικοῦντες εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἄπειροι ὁμοεθνεῖς τοῦ συκοφάντου ὑπηρετήσαντες κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ὑπὸ τὰς διαταγάς του. Καὶ ἐκ τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ἔχουν καὶ τὴν ὑποστάθμησίν των, δὲν εὑρέθη οὔτε εἷς νὰ βεβαιώσῃ καὶ ἕνα ἔστω ἐκ τῶν διαδοχικῶν συκοφαντικῶν ὑπαινιγμῶν τοῦ ἐγκληματίου. Τρίτον πρόσφατον ἐπίσης γεγονὸς εἶναι ὅτι, ὡς φαίνεται, εἶναι τόση ἡ ἀκτινοβολία τοῦ λευκοῦ καὶ ἀσπίλου παρελθόντος μου, ὥστε οὔτε αὐτὴ ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, ἡ ὁποία καὶ μετέσχε καὶ ἀνέλαβε νὰ ἐμπορευθῇ τὴν συκοφαντίαν δι’ εἰδικῶν μάλιστα εἰς Γερμανίαν ἀπεσταλμένων της, ἀπετόλμησε νὰ μετάσχῃ αὐτῆς δι’ ὀργάνων της, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς διαθέτει, προειδοποιηθεῖσα προφανῶς ἀπὸ μέρους τῶν ἰδίων της ὀπαδῶν, ὅτι δὲν ἦτο ἐγχείρημα εὐχερὲς ἡ ὑπεύθυνος ἀναδοχὴ τῆς συκοφαντικῆς προσπαθείας. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν τῶν προσφάτων γεγονότων, ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ μὲ λύπην της ἰδιαιτέραν ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἄνανδρον ἀλλὰ πάντως προσφιλῆ της τακτικὴν τῆς συκοφαντίας διὰ νὰ μεταπέσῃ εἰς τὴν μέθοδον τοῦ ὑπαινιγμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι περισσότερον ἄνανδρος καὶ αὐτῆς τῆς συκοφαντίας καὶ διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς ἐνθυμίζει ἁπλῶς τὴν κατάπτωσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχομεν περιπέσει ἐκ τοῦ ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συμφυρώμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μὲ ἄτομα τῆς ὑποστάθμης τῶν ἐκπροσώπων της, τὰ ὁποῖα κατὰ τρόπον κυνικὸν καὶ ἀπροκάλυπτον πρακτορεύουν ξένα ἐν Ἑλλάδι συμφέροντα. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῆς Συμπολιτεύσεως).

§98Η. ΗΛΙΟΥ. Ὥστε, κατὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅλα εἶναι μέλι–γάλα. Ἐὰν τὰ ὅσα ἔγιναν τοῦ φθάνουν, ἡμᾶς μᾶς περισσεύουν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον, εἶναι νὰ τολμᾷ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ χαρακτηρίζῃ τὸ Κόμμα μας ὡς συνεργασθὲν μὲ ξένους. Ἠξεύρομεν, εἶναι γνωστόν, ποῖοι καὶ πότε συνειργάσθησαν μὲ τοὺς ἐχθρούς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἔχει τὸν λόγον.

§100Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπρόκειτο νὰ λάβω τὸν λόγον, προσδιορίζων τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἡ πορεία ὅμως τῆς συζητήσεως μὲ ὑποχρεώνει νὰ λάβω ἐπίσης τὸν λόγον ἐπὶ τῶν γενικωτέρων θεμάτων, τὰ ὁποῖα προέκυψαν κατὰ τὴν συζήτησιν. Κύριοι βουλευταί, παρακολουθῶν τὴν διαμάχην ἐπὶ παρομοίων θεμάτων καὶ εἰς τὸ παρελθὸν πάντοτε διηρωτήθην, διατὶ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν νὰ παρέχεται μία εἰκὼν προσωπικῶν συγκρούσεων. Καὶ εἰδικώτερον, ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, διὰ νὰ τοὺς εἴπω: Ποία εἶναι ἡ στρατηγικὴ τοῦ Κομμουνισμοῦ, τὸ γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τὰ ἰδικά των κείμενα. Διατί, λοιπόν, ὅταν τὴν ἐπιβεβαιώνωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξεγείρονται; Ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ εἴμεθα ἀναλφάβητοι καὶ νὰ ἀδυνατοῦμεν νὰ τὰ ἀναγνώσωμεν; Καὶ ἐξεγείρονται, διότι ἀναγινώσκομεν τὰ ἰδικά των κείμενα, τὰ κείμενα τῶν ἰδικῶν των προφητῶν, καὶ τῶν ἰδικῶν των μεγάλων ἀρχιερέων; Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομέναι αἱ δογματικαὶ ἀρχαὶ τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ εἶναι ἀνάξιον τῆς σοβαρότητος τοῦ Σώματος, ἐὰν ἐπὶ θεμάτων ἀντικειμενικῶς, ἐπιστημονικῶς, δογματικῶς, δεδομένων παρέχεται ἡ εἰκὼν προσωπικῶν συγκρούσεων. Ἐπίσης, δὲν δύναται νὰ ἐπιχειρῆται παραμόρφωσις ἀντικειμενικῶν, ἱστορικῶν δεδομένων. Ὅταν πρόκειται ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ διατυποῦνται ἐπιβεβαιώσεις δεδομένων δογματικῶν ἀρχῶν τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ δεδομένων ἱστορικῶν γεγονότων, δὲν ἐπιτρέπεται καμμία ἀντίρρησις, διότι προβαλλόμεναι ἀντιρρήσεις ἀποδεικνύουν ἁπλῶς ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὸ Σῶμα καὶ προσπάθεια παραπλανήσεως τοῦ λαοῦ. Καὶ ἐναντίον αὐτῆς τῆς προσπαθείας θὰ ἀντιταχθῶμεν. Ποῖαι εἶναι δογματικῶς αἱ ἀρχαὶ τοῦ Κομμουνισμοῦ; Ὁ Στάλιν, ὁ μέγας ἀρχιερεύς, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς μεγάλης κομμουνιστικῆς δυνάμεως ἐπὶ 30 ἔτη, ἔχει προσδιορίσει τὴν διαφορὰν τοῦ Κομμουνισμοῦ πρὸς τὰ ἄλλα Κόμματα. Ἔχει εἴπει: «Τὰ ἀστικὰ Κόμματα εἶναι ἐκλογικοὶ μηχανισμοί, τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα εἶναι ἐπαναστατικὸς στρατός». Δὲν τὸ εἴπομεν ἡμεῖς. Ὁ Στάλιν τὸ εἶπεν. Ἐὰν ἀγανακτῆτε, ἀγανακτήσατε ἐναντίον τοῦ Ἀρχηγοῦ σας. Ὁ Κομμουνισμὸς ἔχει στρατηγικὴν καὶ τακτικήν. Ἡ στρατηγική του εἶναι ἀμετάβλητος, ἡ τακτικὴ μεταβάλλεται. Ὑπεστηρίχθη πρὸ ὀλίγου, ὅτι καὶ ἡ στρατηγικὴ ἔχει μεταβληθῆ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἀκόμη καὶ εἰς τὰ τελευταῖα φύλλα τοῦ «Νέου Κόσμου», τοῦ ἐπισήμου ὀργάνου τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐκδίδεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὸ ὁποῖον μοῦ κάμνουν τὴν τιμὴν νὰ μοῦ στέλλουν, ἐπιβεβαιοῦται, ὅτι ἡ στρατηγικὴ μένει ἀμετάβλητος. Καὶ ποῖαι εἶναι αἱ ἀρχαὶ τῆς στρατηγικῆς; Εἶναι δύο: Πρῶτον, «ὁ διεθνισμός». Ἰδοὺ διατί, συμφώνως πρὸς τὴν ἰδικήν των στρατηγικήν, τὰ Κομμουνιστικὰ Κόμματα εἰς ὅλας τὰς χώρας δὲν δύνανται νὰ ὀνομάζωνται «Ἐθνικὰ» Κόμματα. Ἠμποροῦν νὰ διαμαρτύρωνται ὅταν τοὺς λέγουν, ὅτι εἶναι «ἀντεθνικά», ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀμφισβητήσουν, ὅτι εἶναι «διεθνιστικά», ἑπομένως, δὲν εἶναι «Ἐθνικὰ Κόμματα». Ἡ δευτέρα ἀρχὴ εἶναι ἡ δικτατορία τοῦ προλεταριάτου, ἡ ὁποία εἰς τὴν πρᾶξιν εἶναι δικτατορία τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Αἱ δύο αὐταὶ ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι ἀπαρτίζουν τὴν στρατηγικήν, εἶναι ἀμετάβλητοι. Καὶ ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτὴ ἡ ἀλήθεια ἐπιβεβαιοῦται, οὐδεὶς σεβόμενος ἑαυτὸν καὶ σεβόμενος τοὺς ἄλλους ἔχει δικαίωμα νὰ διατυπώνῃ διαμαρτυρίας. (Χειροκροτήματα)! Ἔχομεν ἄλλως τε ἐμπράκτους ἀποδείξεις καὶ τῶν δύο αὐτῶν ἀρχῶν. Ἐὰν ἐπίστευον πράγματι εἰς τὴν Δημοκρατίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ ὑπεσχέθη νὰ μᾶς προσφέρῃ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἰδικῆς των ἐπικρατήσεως, διατὶ αὐτὴν τὴν Δημοκρατίαν δὲν τὴν ἐφαρμόζουν σήμερον εἰς τὴν Μόσχαν; Διατὶ οἱ δορυφόροι στενάζουν κάτω ἀπὸ τὴν τυραννίαν; (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀφοῦ ἡ ΕΔΑ ὑπόσχεται Δημοκρατίαν, διατὶ δὲν ἀναφέρει τὰ παραδείγματα τῶν ἄλλων ἰδικῶν των χωρῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ἐφαρμοσθῆ; Ἰδοὺ διατὶ ἡ ἐπαγγελία, ὅτι εἶναι Δημοκρατικὸν Κόμμα εἶναι ἐπαγγελία ἀνακριβής. Ἀκόμη καὶ εἰς τὸν Κομμουνισμὸν —καὶ ὄχι μόνον εἰς τὰς Δημοκρατίας— δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι ἐθνικός. Ὁ Τίτο εἶναι ἀπόβλητος, διότι εἶναι κομμουνιστής, ἀλλὰ εἶναι ἐθνικὸς κομμουνιστής. Ἰδοὺ διατὶ ἡ Δημοκρατία καὶ τὸ Ἔθνος εἶναι ἀρχαί, τὰς ὁποίας ἀπαρνεῖται τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα. Εἶναι Δικτατορία καὶ Διεθνισμός. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐμφανίζεται ὡς σημαιοφόρος τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα). Καὶ πολὺ ὀλιγώτερον νὰ ἐμφανίζεται τιμητὴς τῶν ἄλλων. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐὰν αὐτὸ καὶ εἰς ἄλλας χώρας οὐδεὶς κομμουνιστὴς τὸ δικαιοῦται, τὸ δικαιοῦνται ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου οἱ κομμουνισταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα). Θέλομεν νὰ λησμονήσωμεν. Ἀλλὰ μὴ μᾶς ἀναγκάζετε μὲ τὰς προκλήσεις σας νὰ ἐνθυμούμεθα. (Χειροκροτήματα). Διότι πρόσφατος εἶναι ἡ μνήμη τῶν τριῶν ἐπαναστατικῶν γύρων. Πράγματι, μετεῖχον καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν καὶ καθ’ ὃ μέτρον μετέσχον εἶναι ἐπίσης ἄξιοι τιμῆς. Ἄν μόνον τοῦτο εἶχον πράξει θὰ εὑρίσκοντο εἰς τὰς καρδίας μας, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι Ἕλληνες ἀγωνισταί, οἱ ὁποῖοι μετέσχον εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν. Ἀλλὰ δὲν ἔπραξαν μόνον τοῦτο. Μετέσχον εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν, ἀλλὰ καὶ παραλλήλως καὶ ἀμέσως κατόπιν προέβησαν εἰς τὰ ἀκατανόμαστα ἐγκλήματα ἐναντίον τῶν ἐθνικοφρόνων Ἑλλήνων. Ὅπως τοὺς εἶπα εἰς τὸν Λίβανον, ἀπευθυνόμενος προσωπικῶς πρὸς τοὺς Ἀρχηγούς των, δὲν ἐπέτρεπον εἰς τοὺς Ἕλληνας, ἐπὶ ποινῇ θανάτου νὰ ἀνέβουν εἰς τὰ βουνὰ καὶ νὰ ἐπιτελέσουν καὶ ἐκεῖνοι τὸ ἐθνικόν των καθῆκον. Ἤθελαν νὰ μονοπωλήσουν τὸν ἀγῶνα, διὰ νὰ χρησιμοποιήσουν τὴν ὑλικὴν των δύναμιν διὰ τὴν μεταπολεμικὴν ἐπαναστατικήν των ἐπικράτησιν. Διὰ τοῦτο τοὺς εἶπα εἰς τὸν Λίβανον, παρόντος τοῦ Στρατηγοῦ Σαράφη: Παράδειγμα τῆς τυραννίας σας, τοὺς εἶπα, «παράδειγμα παλαιόν, εἶναι ὁ παριστάμενος Συνταγματάρχης Σαράφης καὶ παράδειγμα πρόσφατον ὁ ἀπουσιάζων Συνταγματάρχης Ψαρρᾶς». Καὶ ἐσίγησαν. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον, διότι προκαλοῦν, τοὺς ἀπευθύνω: Ὅταν βαρύνωνται μὲ τὰ ἀνιστόρητα ἐγκλήματα τῶν τριῶν ἐπαναστατικῶν γύρων, μὲ τὴν κατοχικὴν τυραννίαν, μὲ τὰ Δεκεμβριανὰ καὶ μὲ τὸν συμμοριτοπόλεμον, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ὑψώνουν τὴν φωνήν των καὶ νὰ ἐμφανίζωνται ὡς ἐθνικοὶ εἰσαγγελεῖς. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι τιμηταί, εἶναι κατηγορούμενοι. (Χειροκροτήματα). Τοὺς προστατεύει μόνον ἡ σιωπὴ καὶ ἡ λήθη. Ἀλλὰ ὅταν προκαλοῦν, μᾶς ἀναγκάζουν νὰ ἐνθυμούμεθα καὶ νὰ τοὺς ὑπενθυμίζωμεν τὰ ἐγκλήματά των. (Χειροκροτήματα). Ἤκουσα μίαν φωνὴν ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, ὅτι ἀπόψε «ἔδωκα ἐξετάσεις». Ἀπαντῶ εἰς τὸν ψίθυρον, ὅτι ὅσα εἶπα ἀπόψε, τὰ εἶχα εἴπει καὶ εἰς τὸν Λίβανον ἐνώπιον τῶν Ἀρχηγῶν σας. Καὶ ἐσίγησαν. (Χειροκροτήματα).

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Εἶχα τὴν ἐξαιρετικὴν τιμὴν νὰ παρευρίσκωμαι εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Λιβάνου καὶ βεβαιῶ ἐνώπιον ὅλων καὶ τὴν βεβαίωσιν ἀπευθύνω πρὸς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ὅταν ὁ κ. Παπανδρέου ὡμίλησε, καθ’ ὃν τρόπον ὡμίλησεν ἀπόψε ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν βουνῶν, ἐσίγησαν, ἐντράπησαν καὶ δὲν ἀπήντησαν. (Χειροκροτήματα).

§102Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἀπήντησαν, ἀλλὰ καὶ μετέσχον εἰς τὴν Κυβέρνησίν μου. (Γέλωτες ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς καὶ τοῦ Κέντρου καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, εἰσέρχομαι τώρα ἠρέμως εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Κατὰ τὴν γνώμην μου, τρία εἶναι τὰ θέματα τὰ ὁποῖα προκύπτουν. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι ἡ ἱστορία τῶν δύο προσφάτων ἐκλογικῶν νόμων, τοῦ 1956 καὶ τοῦ 1958. Τὸ δεύτερον εἶναι ὁ ἐνδεχόμενος νέος ἐκλογικὸς νόμος. Καὶ τὸ τρίτον, ὁ χρόνος τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου. Θὰ ἐξετάσω κατὰ σειρὰν καὶ τὰ τρία θέματα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δύο προσφάτους ἐκλογικοὺς νόμους, ἔχουν δημιουργηθῆ συγχύσεις καὶ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρξῃ μία ὑπεύθυνος, αὐθεντικὴ ἐξακρίβωσις τῆς ἀληθείας. Καὶ ἡ ἐξακρίβωσις εἶναι δυνατὴ μόνον μὲ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν κειμένων, διότι τὰ κείμενα τερματίζουν τὴν ἀντιδικίαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁμιλῶν προχθὲς εἶπε: «Κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς πρώτης ὑπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν Κυβερνήσεως ὑφίστατο ἤδη ἐκλογικὸν σύστημα γνωστὸν ὡς τοιοῦτον εὐρυτάτης ἐφετειακῆς περιφερείας. Τὴν μεταβολὴν τοῦ ὑφισταμένου τότε συστήματος ἐπεζήτησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀξιώσασα προσθέτως, ὅπως ὁ νέος ἐκλογικὸς νόμος ἔχῃ ἐφαρμογὴν ἀπὸ τῶν ἐπικειμένων καὶ ἀμέσως προσεχῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1956». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εὑρίσκετο τότε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὑποθέτω, ὅτι οὔτε κἂν ἐπολιτεύετο ἐνεργῶς, ὥστε νὰ εἶναι περισσότερον ἐνήμερος τῶν δημοσίων πραγμάτων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Τοιουτοτρόπως, ὑποθέτω, ἐξηγεῖται ἡ ἄγνοια τοῦ θέματος. Τὸν ἐκλογικὸν νόμον τῆς εὐρυτάτης ἐκλογικῆς περιφερείας, εἶχε δηλώσει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τοῦ ἀειμνήστου Στρατάρχου Παπάγου, ὅτι δὲν ἀποδέχεται. Ἀπετέλει, ἑπομένως, ἰδικήν του πεποίθησιν ἡ κατάργησις αὐτοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἰδοὺ τὸ περιεχόμενον τῶν δηλώσεων τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 5ης Δεκεμβρίου 1955: «Εἶναι γνωστόν, ὅτι, ὅταν ἦλθε πρὸς συζήτησιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὁ καταργούμενος νόμος τῆς εὐρυτάτης, εἶχα τὸ θάρρος νὰ διαφωνήσω μὲ τὸ σύστημα ἐκεῖνο. Διεφώνησα, καὶ τοῦτο εἶναι γνωστόν, πρὸς τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὑποστηρίξας, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ σύστημα ἦτο ἀδύνατον, λόγῳ τῆς ἰδιοτυπίας του, νὰ ἀποβῇ τὸ πάγιον ἐκλογικὸν σύστημα τῆς χώρας». Ἰδού, ὅτι ἡ κατάργησις ἐκείνου τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, ἀπετέλει ἤδη ἐκ τῶν προτέρων πεποίθησιν καὶ ἀπόφασιν αὐτοῦ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§103Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Αὐτὸ εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἀπετέλει καὶ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἦτο καὶ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἔντονον μάλιστα.

§104Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ προχωρήσω. Προχθὲς ἀκόμη, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι, καὶ ὅταν ὑπέγραφον αὐτὸν τὸν νόμον, ἦσαν βέβαιοι, ὅτι θὰ καταργηθῇ. Ἀπετέλει, ἑπομένως, πεποίθησιν, ἀπόφασιν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἄλλων συνεργατῶν του, ὅτι ὁ νόμος ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ. Βεβαίως, εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὄχι μόνον ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ ὁ πολιτικὸς κόσμος ὁλόκληρος, ἡ κοινὴ βοή, εἶχε καταργήσει ἐκεῖνον τὸν νόμον, ἀλλὰ μὴ μεταθέτετε τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δὲν ὑπῆρξε πρᾶξις αὐτοθυσίας σας, εἰς τὴν παραίσθησιν τῆς ὁποίας ἐνίοτε ὑποβάλλεσθε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπετέλει ἰδικήν σας πεποίθησιν καὶ ἀπόφασιν, καὶ ἐπὶ πλέον, ἀπετέλει κοινὴν βοήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Καὶ τούτου δεδομένου, δὲν ἦτο βεβαίως βάσιμον νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνταπόκρισις πρὸς αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ κατάργησις ἐκείνου τοῦ νόμου. Εἰς αὐτὰς τὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν ἐγὼ τότε ὡς Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἶχον εἴπει: «Ὅπως εἶναι γνωστόν, ἀποτελεῖ θλιβερὸν προνόμιον τοῦ δημοσίου βίου τῆς χώρας ἡ ἀδιάκοπος μεταβολὴ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ μάλιστα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Δὲν ὑπάρχει καμμία Δημοκρατικὴ Χώρα, εἰς τὴν ὁποίαν αὐτὸ νὰ συμβαίνῃ. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται ἀστάθεια ἐκλογικοῦ νόμου, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐπακολουθεῖ γενικωτέρα ἀστάθεια πολιτικοῦ βίου. Θὰ ὑπενθυμίσω τὰς μεταβολὰς τῆς τελευταίας 30ετίας». Καὶ ἀφοῦ τὰς ὑπενθύμισα, προσέθεσα: «Καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Συναγερμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν μεγάλην δόξαν, ὅτι κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ἐψήφισε δύο ἐκλογικοὺς νόμους. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔνιψε τὰς χεῖρας του, ἰσχυρισθείς, ὅτι αὐτὸς δὲν βαρύνεται μὲ τὴν ἀνακολουθίαν. Πλήρης ἁβρότητος, ἐπέρριψεν ὅλας τὰς εὐθύνας τῆς ἀνακολουθίας εἰς τοὺς ὤμους τῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία ἐν τούτοις, μὲ τὸν ἴδιον ἐνθουσιασμὸν μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειροκρότει τὸν παλαιὸν νόμον, ἐχειροκρότησε τώρα τὴν κατάργησίν του. Ἀπέδειξε, τοιουτοτρόπως, ἡ πλειοψηφία τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι εἶναι πράγματι ἀκένωτος πηγὴ ἐνθουσιασμῶν»... (Γέλωτες). Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἰδική μας θέσις. Ὄχι ἐπίκλησις μεταβολῆς, διαπίστωσις τῆς ἀνακολουθίας. Πότε θὰ ἦτο πράγματι παραχώρησις πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν; Θὰ ἦτο, ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ δὲν ἔγινε δεκτή. Κατ’ αὐτὴν τὴν συνεδρίασιν ὑπεστήριξα, ὡς Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως πάντοτε καὶ πάλιν, τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἀλλὰ δὲν ἔγινε δεκτή. Ἑπομένως, καὶ ἡ κατάργησις ὑπῆρξε πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ ψήφισις τοῦ νέου νόμου, τοῦ «τρισυποστάτου», ὅπως τὸν ὠνομάσαμεν, ὑπῆρξε πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπίσης, ἡ ἐφαρμογή του. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν νόμον τοῦ 1956. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸν περισσότερον ἐπίμαχον νόμον τοῦ 1958. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζω τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἔχει προκληθῆ περὶ αὐτὸν τὸν νόμον καὶ θὰ προβῶ εἰς τιμίας ἐξηγήσεις διὰ νὰ δοθῇ τελική, ὁριστικὴ ἀποκατάστασις τῆς ἀληθείας. Θὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ κείμενα, μὲ τὰ ὁποῖα καὶ μόνον ἀποκαθίσταται αὐθεντικῶς ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια. Ὁμιλῶν τὴν 12ην Μαρτίου 1958 ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶχον εἴπει: «Ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξήγησιν τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων λαμβάνει ἀπέναντι τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑποστηρίζει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Διεπίστωσεν ὅμως, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Ε. Ρ.Ε. ἦτο ἀνενδότως ἀντίθετος πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ τότε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔκρινεν, ὅτι, ἐὰν ἐνέμενεν εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ἦτο ἡ ψήφισις τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἡ διατήρησις τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἐνδεχομένη καὶ πάλιν ἐφαρμογὴ τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ ὡδήγει τὴν χώραν εἰς ἀληθῆ ἐθνικὴν συμφοράν, ἐκρίναμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προτείνωμεν ἡμεῖς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν. Ἐὰν εἴμεθα ἐπιστημονικὴ ἑταιρεία, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀρκούμεθα εἰς τὴν διακήρυξιν θεωρητικῶν πεποιθήσεων, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς συνεπείας. Ἀλλὰ εἴμεθα πολιτικὸν Κόμμα καὶ προβαίνομεν εἰς πολιτικὰς πράξεις, τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ προβλέψωμεν τὰς πολιτικὰς συνεπείας. Καὶ ἐφ’ ὅσον προβλέψαντες, διεπιστώσαμεν, ὅτι συνέπεια τῆς ἐμμονῆς μας θὰ ἦτο ἡ διατήρησις τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, ἐκρίναμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ἐκλογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι, ἀσφαλῶς, μὴ χεῖρον ἀπὸ τὸν ἰσχύοντα ἐκλογικὸν νόμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις τῆς γραμμῆς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων». Αὐτὰ εἴπομεν τότε. Καὶ ὁλόκληρος ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια εὑρίσκεται εἰς τὸ κείμενον. Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἀνενδότως ἀντίθετος πρὸς τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν καὶ ὅτι εἰς τοιαύτην περίπτωσιν θὰ παρέμενεν ὁ ἰσχύων ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1956, ἐπεβεβαιώθη ἐπίσης καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε τότε: «Πιστεύομεν βαθύτατα, ὅτι μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς θὰ διαλύσωμεν τὸν τόπον». Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁμιλῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 18ης Μαρτίου, εἶχεν εἴπει: «Τὸ σύνολον, σχεδόν, τῶν μικρῶν Κομμάτων, ἀπαρνούμενον προσφάτους πολιτικὰς ἀπόψεις, ἔχει προσχωρήσει ὀψίμως εἰς τὸ ὑπὸ τῆς ΕΔΑ ὑποστηριζόμενον σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀπαράδεκτον, ἐν ὀνόματι τῶν καλῶς νοουμένων συμφερόντων τῆς χώρας». Καὶ προσέθεσεν: «Ἐὰν ἐπεδεικνύετο, ὅτι τὸ σύστημα δὲν εἶναι τῆς προτιμήσεως τῆς πλειοψηφίας, θὰ παρέμενε ὁ ἰσχύων ἐκλογικὸς νόμος τοῦ Κράτους, ἀποκλειομένης τῆς συζητήσεως ἐπὶ συστήματος ἀποσυνθετικοῦ τῆς χώρας, ὡς τὸ τοιοῦτον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς». Αὐτὴ εἶναι ἡ αὐθεντικὴ ἱστορία, ἡ βίβλος γενέσεως τοῦ νόμου τοῦ 1958. Ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἔχουν ἔκτοτε διατυπωθῆ βαρύταται ἐπικρίσεις. Ὠνομάσθη «ἐπαίσχυντος», «ἔκτρωμα», «Μεντερές». Θὰ ἐξετάσω ὅλας τὰς ἐπικρίσεις μὲ ἐντιμότητα καὶ εἰλικρίνειαν. Ἡ πρώτη ἐπίκρισις εἶναι, ὅτι ἐπέτρεψεν εἰς τὴν ΕΡΕ μὲ 41% λαϊκῆς δυνάμεως νὰ καταστῇ Κυβέρνησις τῆς Χώρας. Καὶ ἡ ἐπίκρισις εἶναι βάσιμος. Ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις εἶναι, ὅτι τοῦτο δὲν συνέβη διὰ πρώτην φοράν. Ἀποτελεῖ περίπου κανόνα εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Χώρας. Καὶ θὰ ὑπενθυμίσω καὶ εἰς φίλους ἐπικριτάς, ὅτι αὐτὸ καὶ προσφάτως συνέβη μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψήφισε τὸ Κέντρον καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. Ἔπειτα ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τοῦ 1952 ἔγινε Κυβέρνησις ΕΠΕΚ–Φιλελευθέρων. Καὶ εἶχε καὶ ἐκείνη τὴν αὐτὴν περίπου λαϊκὴν βάσιν: Εἶχε 42%. Καὶ ἦτο μάλιστα καὶ Κυβέρνησις Συνασπισμοῦ. Ἐρωτῶ: Ἦτο, λοιπόν, καὶ ἐκείνη ἡ Κυβέρνησις «τέκνον Μεντερές»; (Γέλωτες). Καὶ ἐπιφυλάσσεται ἡ βαρεῖα ἐπίκρισις, μόνον διὰ τὸ σύστημα τοῦ 1958, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς, ὑπὸ συνθήκας, τὰς ὁποίας ἐξήγησα, εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προτείνωμεν; Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλη, συγγενὴς ἐπίκρισις: Ὅτι τὸ 41% ἀπέδωσεν 172 βουλευτάς. Καὶ ἡ ἐπίκρισις αὐτὴ εἶναι βάσιμος. Ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις ἐπίσης εἶναι, ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει συμβῆ διὰ πρώτην φοράν. Ἔχουν μάλιστα συντελεσθῆ προσφάτως ἀπείρως δεινότεραι ἀποστάσεις μεταξὺ λαϊκῆς ψήφου καὶ Κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως. Ὑπενθυμίζω τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ πλειοψηφικοῦ τῆς στενῆς περιφερείας, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, τὸ 1952. Ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα; Ὁ Συναγερμὸς ἔλαβε 49%. Καὶ μὲ 49% τῶν ψήφων τοῦ λαοῦ ἔλαβε 247 βουλευτάς! Ἐνῷ τὸ 51% τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔλαβεν ἐν συνόλῳ μόνον 53 βουλευτάς!... Καὶ θέτω τὸ ἐρώτημα: Ἐὰν ἐπρόκειτο οἱ χαρακτηρισμοί, οἱ ὁποῖοι διετυπώθησαν, τοῦ «ἐπαισχύντου», τοῦ «ἐκτρώματος», τοῦ «Μεντερές», νὰ εἶναι βάσιμοι διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1958, ποῖοι χαρακτηρισμοὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθοῦν διὰ τὴν ἀπείρως δεινοτέραν ἀπόστασιν ποὺ συνέβη μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1952; Ἀλλὰ δὲν ζητῶ ἐγὼ εὕρεσιν δεινοτέρων χαρακτηρισμῶν. Ἀρκοῦμαι νὰ ζητήσω ἀναθεώρησιν τῶν χαρακτηρισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν εἰς τὸν νόμον τοῦ 1958. Θὰ ἐπεθύμουν ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι ὄχι μόνον μὲ τὴν ἀναλογικὴν τοῦ 1958 καὶ μὲ τὸ πλειοψηφικὸν τοῦ 1952, ἔχουν δημιουργηθῆ τοιαῦται ἀποστάσεις μεταξὺ λαϊκῆς ψήφου καὶ κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως. Ἔχουν ἀκόμη συμβῆ καὶ μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ὅπως ἐφαρμόζεται εἰς τὴν χώραν μας. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ παράδειγμα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς τοῦ 1950. Ἔλαβον τότε ἐγώ, τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, 10,70%. Ἔλαβεν ἡ ΕΔΑ, ἐπονομαζομένη τότε Δημοκρατικὴ Παράταξις, 9,70%, ἤτοι διαφορὰν μόνον μιᾶς μονάδος. Καὶ τὸ ἰδικόν μου Κόμμα ἔλαβε 35 βουλευτάς, καὶ ἡ Δημοκρατικὴ Παράταξις 18 βουλευτάς, περίπου τὸ ἥμισυ. Μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν!... Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ χαρακτηρισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν, ὀφείλονται εἰς ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς προσοχῆς καὶ ὅτι ὅσοι διαθέτουν καλὴν πίστιν θὰ τοὺς ἀναθεωρήσουν. Ἀλλὰ καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἐπίκρισις: Ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1958 κατέστησε τὴν Ε.Δ.Α. ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν. Καὶ τοῦτο εἶναι γεγονός. Ἀλλὰ ἐρωτῶ: Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἔδωσε τὸ ποσοστὸν 24% ἢ ὁ ἐκλογικὸς σύλλογος; Ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ἁπλῶς ἀπεκάλυψε τὴν δύναμιν, δὲν τὴν ἐδημιούργησε. Τὴν δύναμιν ἐδημιούργησεν ἡ 6ετία τῶν Κυβερνήσεων μεταξὺ 1952–58. Ἐκεῖ πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν αἱ εὐθῦναι, ὄχι εἰς τὸν νόμον. Αἱ Κυβερνήσεις κρίνονται καὶ ἀπὸ τὰς θετικὰς καὶ ἀπὸ τὰς ἀρνητικὰς ἀποδόσεις των. Καὶ ἡ ἄνοδος τοῦ 9,55% τῆς ΕΔΑ, κατὰ τὸ 1952, εἰς 24,2% τοῦ 1958, ἀποτελεῖ βαρεῖαν ἀρνητικὴν ἀπόδοσιν τῶν Κυβερνήσεων τῆς 6ετίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ δικαία κρίσις. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1958 εἶχε δύο σκοπούς: Ἕνα ἐθνικὸν καὶ ἕνα πολιτικόν. Ὁ ἐθνικὸς σκοπὸς ἦτο ἡ ματαίωσις νέου λαϊκοῦ ἐκλογικοῦ μετώπου. Καὶ ὁ σκοπὸς αὐτός, ὁ ἐθνικός, ἐπετεύχθη. Ὁ πολιτικὸς σκοπὸς ἦτο νὰ δημιουργηθοῦν εἰς τὴν χώραν δύο μεγάλα ἐθνικὰ Δημοκρατικὰ Κόμματα. Ἠλπίσαμεν, ὅτι δεύτερον Κόμμα θὰ ἦτο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ ὑπῆρξε πλάνη εἰς τὴν πρόβλεψιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ τιμία ἐξήγησις. Καὶ ὑπάρχει μόνον ἕνα ἐλαφρυντικόν: Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πλάνη ὑπῆρξε καθολική. Οὐδείς, τοὐλάχιστον ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ βήματος, οὐδεὶς εἶχε προβλέψει, ὅτι ἦτο ἐνδεχόμενον ἡ Ε.Δ.Α. νὰ ἔλθῃ ὑπεράνω τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Σχεδὸν ὅλοι οἱ ὁμιληταὶ εἶχον ὑποστηρίξει, ἐπικρίνοντες, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς αὐτὸς νόμος καθιστᾷ ἀναπόφευκτον τὸ στενώτερον λαϊκὸν μέτωπον. Προέβλεπον, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα Κόμματα, ἐκτὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, θὰ συνειργάζοντο μὲ τὴν ΕΔΑ. Καὶ ἡ πρόβλεψις αὐτὴ δὲν ἐπηλήθευσεν. Ὑπῆρξαν ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν, ὅτι μὲ τὸ 35% ἢ τὸ 36%, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ΕΡΕ νὰ ἔχῃ πλειοψηφίαν 180 βουλευτῶν. Καὶ μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ αὐτὴ ἡ πρόβλεψις ἐπηλήθευσε. Μὲ τὸ 41% ἀπέκτησεν 172 βουλευτάς. Οὐδεὶς ὅμως εἶχεν ὑποστηρίξει, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ ΕΔΑ μόνη, ὑπεράνω ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ μάλιστα ὄχι μόνον κανείς, ἀλλὰ οὔτε κἂν οἱ ἴδιοι οἱ ἐκπρόσωποι τῆς ΕΔΑ. Ὅσοι παρίσταντο κατὰ τὰς συνεδριάσεις ἐκείνας, θὰ ἐνθυμοῦνται τὸ πάθος, μὲ τὸ ὁποῖον ἡ ΕΔΑ ἐπάλαισεν ἐναντίον τοῦ νόμου, καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου συνήγετο καὶ ἡ ἰδική των πεποίθησις, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι νικηταὶ ἐκείνης τῆς ἐκλογῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ τιμία ἐξιστόρησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ 1958. Καὶ τώρα, ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον θέμα: Ποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ νέος ἐκλογικὸς νόμος; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁμιλῶν προχθὲς εἶπεν, ὅτι «ὑπάρχει νόμος», Τυπικῶς, νομικῶς, ὑπάρχει. Ἀλλὰ οὐσιαστικῶς, πολιτικῶς, ἐθνικῶς, δὲν ὑπάρχει. Διατί; Διότι ὁ νόμος τοῦ 1958 εἶχε γίνει μὲ τὴν πρόβλεψιν, ὅτι θὰ ὡδήγει εἰς τὴν δημιουργίαν δύο ἐθνικῶν Κομμάτων. Διεπιστώθη ὅμως ἐκ τῆς ἐκβάσεως τῶν ἐκλογῶν, ὅτι ἐδημιουργήθη νέα συσχέτισις πολιτικῶν δυνάμεων, ὅτι δεύτερον Κόμμα ἔγινεν ἡ ΕΔΑ. Καὶ δὲν γνωρίζομεν, βεβαίως, τὶ πρόκειται νὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον. Ἀείμνηστος συνάδελφος, ἐπανελάμβανεν ἀπὸ τοῦ βήματος εἰς τὸ παρελθόν, ὅτι ἡ κάλπη εἶναι «μυστηριῶδες κιβώτιον». (Γέλωτες). Ἀλλὰ ὀφείλομεν, καλοπίστως, νὰ συνάγωμεν συμπεράσματα ἀπὸ τὰ δεδομένα τῆς τελευταίας ἐκλογῆς. Διεπιστώθη, ὅτι δεύτερον Κόμμα ἦλθεν ἡ ΕΔΑ. Καὶ θέτω ἐνώπιον τῆς συνειδήσεως τῆς Βουλῆς τὸ ἐρώτημα: Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν, νομίζουν, ὅτι οὐσιαστικῶς, πολιτικῶς, ἐθνικῶς ὑπάρχει ἐκλογικὸν σύστημα; Εἶμαι βέβαιος διὰ τὴν ἀπόλυτον ὁμοφωνίαν. Ἀσφαλῶς δὲν ὑπάρχει. Ἐπιθυμῶ, ἀπευθυνόμενος εἰς τὴν Ἀριστεράν, νὰ εἴπω: Βεβαίως, ἡ Δημοκρατία μας ἔχει τὴν ἀφέλειαν καὶ συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἀφέλειαν, νὰ παρέχῃ ἴσα δικαιώματα καὶ πρὸς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ὀφλισκάνῃ μωρίαν, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ προσφέρῃ καὶ πριμοδότησιν! Θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ εἰς ψυχιατρικὴν κλινικήν! (Χειροκροτήματα). Ἰδοὺ διατὶ οὐσιαστικῶς, πολιτικῶς, ἐθνικῶς, ἐκλογικὸς νόμος σήμερον δὲν ὑπάρχει. Καὶ θὰ ἠρώτων οἱονδήποτε συνάδελφον τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐὰν ἀμφισβητῇ τὴν ἀλήθειαν, ὅτι διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα, σήμερον δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικῶς, πολιτικῶς, ἐθνικῶς, ἐκλογικὸς νόμος. Ὑφίσταται κενὸν νόμου. Ἡ ψήφισις, ἑπομένως, νέου ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι ἀναπόφευκτος. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα: Ποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ νέος ἐκλογικὸς νόμος; Κύριοι βουλευταί, ἔχω διακηρύξει τὴν γνώμην μου: Ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δύο μόνον ἐκλογικὰ συστήματα θεωροῦνται ἀδιάβλητα. Ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ καὶ τὸ πλειοψηφικόν, μὲ στενὴν ἢ μὲ εὐρεῖαν περιφέρειαν. Διότι εἶναι συστήματα ἀπρόσωπα, ἐνῷ τὰ ἄλλα συστήματα, ὅπως τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, εἶναι συστήματα ἐπὶ παραγγελίᾳ. Γίνονται εἰς τὰ μέτρα ὡρισμένων Κομμάτων. Ἰδοὺ διατὶ εἶναι διαβλητά. Ἐφηρμόσθη τὸ πρῶτον ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ εἰς τὰ 1951. Καὶ ὑπάρχουν πολλοί συνάδελφοι, ἀκόμη καὶ μερὶς τοῦ Τύπου, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν, ὅτι μεταξὺ τῶν ἀδιαβλήτων συστημάτων θὰ πρέπει νὰ καταλέγεται καὶ τὸ σύστημα τοῦ 1951. Ἀλλὰ τὸ 17%, τὸ ὁποῖον τότε ὡρίζετο διὰ τὰ τρία Κόμματα, εὑρίσκετο ἀναγεγραμμένον εἰς τὰς πλάκας τοῦ Μωϋσέως; Ἢ συνήγετο ἀπὸ καμμίαν γενικωτέραν θεωρητικὴν ἀρχήν; Συνήγετο ἁπλῶς ἀπὸ τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα τῶν προσφάτων ἐκλογῶν τοῦ 1950. Καὶ ἀπετέλει συμμαχίαν τῶν τριῶν Κομμάτων, μὲ τὴν πρόβλεψιν νὰ μονοπωλήσουν τὴν πολιτικὴν δύναμιν. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοὶ τοῦ ἐπιλεγομένου «προτύπου» αὐτοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Εἶχε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1950, 18,80%. Τὸ Φιλελεύθερον 17,24%. Ἡ ΕΠΕΚ 16,44%. Ἠκολούθει τὸ ἰδικόν μου Κόμμα μὲ 10,70%. Καὶ ἔκριναν οἱ τρεῖς, ὅτι, ἐὰν ὁρίσουν τὸ 17%, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ ἰδικόν των ὅριον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διαλύσουν τὰ ἄλλα Κόμματα, καὶ νὰ διαμοιράσουν τὰ λάφυρα τῶν ἱματίων των. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδεώδης, ἡ πρότυπος μορφὴ τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τοῦ 1951, τὴν ὁποίαν ὡρισμένοι ὑποστηρίζουν ὡς ἀδιάβλητον καὶ συνιστοῦν νὰ τὴν ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν ζωήν!... Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τοῦ 1951, ἔγινεν ἐπίσης πλάνη προβλέψεων. Εἰς τὴν θέσιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἰσέβαλεν ὁ Συναγερμός. Ὅπως καὶ κατόπιν εἰς τὰ 1952, μὲ τὸ πλειοψηφικόν, εἴχομεν ἄλλην πλάνην προβλέψεως: Ἀντὶ νὰ εἶναι ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας, εἰς τὴν θέσιν του ἦλθεν ὁ Στρατηγὸς Παπάγος. Ὁ πρῶτος, ἑπομένως, λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀδιάβλητον σύστημα εἶναι, διότι γίνεται εἰς τὰ μέτρα ὡρισμένων κομμάτων. Εἶναι σύστημα «ἐπὶ παραγγελίᾳ». Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ δεύτερος, οὐσιώδης ἀνεπανόρθωτος λόγος, ὁ ὁποῖος πλέον τὴν ἀχρηστεύει. Εἶναι τὸ γεγονὸς περὶ τοῦ ὁποίου ἔκαμα ἤδη λόγον. Ὅτι μὲ τὴν διαπίστωσιν τῆς νέας συσχετίσεως τῶν πολιτικῶν δυνάμεων, εἰς πᾶν σχῆμα ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς περιέχεται πριμοδότησις πρὸς τὴν Ε.Δ.Α. Ἰδοὺ διατὶ πᾶν σχῆμα ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς εἶναι τοῦ λοιποῦ ἀπαράδεκτον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τῶν δύο κομμάτων ὡμίλησα ἤδη. Ἄς ἔλθωμεν εἰς τὸ σύστημα τῶν τριῶν κομμάτων. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν μὲ ἐνίσχυσιν τριῶν κομμάτων, τὶ θὰ συνέβαινεν; Καθ’ ὅλας τὰς πιθανότητας, ἕν ἐκ τῶν τριῶν κομμάτων θὰ ἦτο ἡ ΕΔΑ. Καὶ οὐδὲν ἐκ τῶν τριῶν κομμάτων θὰ εἶχε κοινοβουλευτικὴν αὐτοδυναμίαν. Καὶ τὶ θὰ ἐπηκολούθει; Ἕν ἐκ τῶν δύο: Ἢ θὰ συνηργάζοντο κυβερνητικῶς τὰ δύο ἐθνικὰ κόμματα καὶ θὰ ἦτο ἡ πόλωσις μετεκλογική. Διότι, ὄχι μόνον ἀξιωματική, ἀλλὰ καὶ μόνη ἀντιπολίτευσις θὰ ἦτο ἡ ΕΔΑ. Ἢ θὰ συνέβαινε τὸ ἄλλο: Ἕν ἐκ τῶν ἐθνικῶν κομμάτων θὰ εἶχεν ἢ τὴν συνεργασίαν, ἢ τὴν ἐμπιστοσύνην, ἢ τὴν ἀνοχὴν τῆς Ε.Δ.Α. Καὶ τότε θὰ εἴχομεν, ὄχι ἁπλῶς λαϊκόν, ἐκλογικὸν μέτωπον, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν Κυβερνητικὸν μέτωπον. Θὰ εἴχομεν διάβρωσιν ἀνεπανόρθωτον. Ἰδοῦ διατὶ ἐνισχυμένη τῶν τριῶν κομμάτων ὁδηγεῖ εἰς τὸν ὄλεθρον. Ἀποκλείεται ἀπολύτως. Τὶ ὑπολείπεται; Ἡ ἐνισχυμένη τῶν 4 κομμάτων, περὶ τῆς ὁποίας γίνεται λόγος. Ἀλλὰ μὲ τὰ 4 κόμματα φθάνομεν πλέον εἰς τὰ ὅρια τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Καὶ τὸ σύστημα τῶν τεσσάρων κομμάτων διατηρεῖ ἐπὶ πλέον δύο μειονεκτήματα: Τὴν πριμοδότησιν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ ταὐτοχρόνως τὸ γεγονὸς, ὅτι ἀναποφεύκτως θὰ καθίστατο λόγῳ δυνάμεως ἡ Ε.Δ.Α. ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευσις. Ἰδοὺ διατί, ὡς διεμορφώθη ἡ κατάστασις, ἔπειτα ἀπὸ τὴν συσχέτισιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων, περὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν ἀπὸ τοῦ βήματος, χωρὶς νὰ καταφεύγωμεν εἰς ὑποκρισίας, οὐδὲν σχῆμα ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς δύναται νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν Χώραν. Δύο εἶναι μόνον τὰ συστήματα πρὸς ἐπιλογήν: Ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ καὶ τὸ πλειοψηφικόν. Ὑπεστηρίξαμεν ἡμεῖς πάντοτε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ τὴν ὑποστηρίζωμεν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐφηρμόζετο τὸ πλειοψηφικόν, οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι καὶ τὸ σύστημα τοῦτο δὲν εἶναι ἐπίσης ἀδιάβλητον. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ τρίτον θέμα. Ποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ χρόνος τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν, ὅτι ἀνήκει εἰς τὰς βαρείας νόσους τοῦ δημοσίου βίου τῆς Χώρας ἡ ἀδιάκοπος μεταβολὴ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτῆς τῆς νόσου δὲν γίνεται θεραπεία, ματαίως δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν εἰς συγκρότησιν ὑγιοῦς πολιτικοῦ βίου τῆς Χώρας. Διὰ τοῦτο εἶχον ἄλλοτε ὑποστηρίξει, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ἡ συνταγματικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ 1948, ὅπως ὑπάρξῃ συνταγματικὴ διάταξις ἡ ὁποία νὰ ὁρίζῃ, ὅτι «ἐκλογικὸν σύστημα ψηφιζόμενον οὐδέποτε ἐφαρμόζεται εἰς τὰς ἀμέσως προσεχεῖς ἐκλογάς». Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, κριτήρια ἐκλογικοῦ συστήματος θὰ ἦσαν ἀντικειμενικὰ καὶ δὲν θὰ ἐπηρεάζοντο ἀπὸ τὰς προβλέψεις τῶν ἀμέσων κομματικῶν συνεπειῶν. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἕνα ἀπὸ τοὺς εὐτυχεστέρους λόγους του, εἶχεν ὑποστηρίξει ἐπίσης ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ βήματος παρομοίας ἀποφάσεις. Ἀποτελεῖ τοῦτο πλέον κοινὴν συνείδησιν. Εἶπε προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τοῦτο συνέβαινε πάντοτε. Καὶ ἔχει δίκαιον. Ἀλλὰ τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ συμβαίνῃ. Καὶ ἐὰν ἀπετέλει πράγματι δεινὸν ἡ ἀδιάκοπος αὐτὴ μεταβολὴ τῶν ἐκλογικῶν νόμων, σήμερον κατ’ ἐξοχὴν ἀποτελεῖ μέγιστον δεινόν, λόγῳ τῆς ὑφισταμένης πολιτικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία προσδιορίζεται ἀπὸ δύο γεγονότα, ἀπὸ τὴν ἄνοδον τῆς δυνάμεως τῆς ΕΔΑ καὶ ἀπὸ τὴν ἀποσύνθεσιν τῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου. Βεβαίως, ὑπάρχουν καὶ ἴδιαι εὐθῦναι εἰς τὸ Κέντρον καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὰς ἀμνηστεύσω. Οὐσιώδης ὅμως συντελεστὴς τῆς καταστάσεως εἶναι ἡ ἄγνοια τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, ὑπάρχει εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Ὀφείλει νὰ καταστῇ συντελεστὴς τῆς διαμορφώσεως νέας πολιτικῆς ζωῆς. Ἴσως, νομίζει, ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ τὰ βραχυπρόθεσμα συμφέροντα τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἔγκαιρος γνῶσις ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἡ ἔγκαιρος συγκρότησις τῶν δυνάμεων τοῦ κέντρου. Καὶ ἐπὶ τούτου, δὲν εἶμαι σύμφωνος. Ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο ἦτο ἀκριβές, εἰς τὰ μακροπρόθεσμα ὅμως συμφέροντα καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀσφαλῶς ἀνταποκρίνεται ἡ ἔγκαιρος σύνταξις τῶν δυνάμεων τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου. Διότι, ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, συμπλέομεν. Καὶ ἂν συμβῇ τὸ ναυάγιον, ἡ τύχη θὰ εἶναι κοινή. Καὶ ἡ μεγαλυτέρα εὐθύνη, ἐνώπιον τῆς Ἱστορίας, θὰ βαρύνῃ τὸν Κυβερνήτην. Διετυπώθη ἡ παρατήρησις, ὅτι ἐνδεχομένη ψήφισις τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ ἐδημιούργει προώρως προεκλογικὴν ἀτμόσφαιραν. Δὲν τὸ νομίζω. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις, διατηρεῖ συμπαγῆ τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Βουλήν, πῶς θὰ ἐδημιουργεῖτο ἡ προεκλογικὴ ἀτμόσφαιρα; Βεβαίως, αἱ ἀπειλαὶ τῶν «πεζοδρομίων» δὲν νομίζω, ὅτι ἀνησυχοῦν κανένα εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν. (Γέλωτες). Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ δημιουργήσῃ προεκλογικὴν ἀτμόσφαιραν καὶ ἔν τινι μέτρῳ νὰ συντομεύσῃ τὸν βίον τῆς Βουλῆς καὶ πάλιν ἡ ζημία αὐτὴ εἶναι μικροτέρα ἀπὸ τὸ χρέος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συντελέσῃ μὲ τὴν ἔγκαιρον ψήφισιν τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου εἰς τὴν σύνταξιν τῶν ἐθνικῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ἐπίλογον τῆς ὁμιλίας του εἶχεν εἴπει: «Ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔχει τὴν πρόθεσιν νὰ μεταβάλῃ τὸν ἰσχύοντα ἐκλογικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, ὡς γνωστόν, ἀπὸ τὰ δύο μεγαλύτερα κόμματα τῆς παρελθούσης Βουλῆς». Ἀπαντῶ: Ἐψηφίσθη πράγματι, ἀλλὰ ἔλλειψαν αἱ προϋποθέσεις του. Καὶ ἀπέθανε. (Χειροκροτήματα). Καὶ προσέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν: «Παρά ταῦτα, ἐὰν τοῦτο ἀποτελῇ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξετάσῃ ἐν καιρῷ». Δὲν ἀποτελεῖ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ νόμος, ὅπως ἀπέδειξα, εἶναι αἴτημα τοῦ κενοῦ, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πληρωθῇ.....

§105Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρ. Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας μεταβάλῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ καθιερώσῃ οἱονδήποτε σύστημα, θὰ κατηγορηθῇ καὶ πάλιν, ὅτι μετέβαλε τὸ ἐκλογικὸν σύστημα καὶ τὸ προσήρμοσεν εἰς τὰ μέτρα της. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς προβολῆς τοῦ αἰτήματος ἀπὸ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§106Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέμενον περισσοτέραν γενναιότητα ἀδιαφορίας πρὸς τὰς ἐπικρίσεις......

§107Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει βαρυνθῆ νὰ ἀδικῆται. Αἱ προθέσεις της διαστρέφονται, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑβρίζεται καὶ νὰ διαβάλλεται ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας. Συνεπῶς, ὅταν ἔχωμεν τὰ προηγούμενα αὐτά, εἶναι φυσικὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ καθορίζῃ τὴν θέσιν της ὅπως τὴν καθώρισεν ἐν προκειμένῳ.

§108Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δίδω συστάσεις. Ἕκαστος ἀκολουθεῖ τὴν πορείαν του. Ἀλλὰ θὰ ηὐχόμην, νὰ μὴ ἔφθανεν ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀπώλειαν ψυχραιμίας, εἰς νευρικότητα, ἡ ὁποία τὴν ὑποχρεώνει, ὑπὸ τὸ Κράτος ἐνδεχομένων ἐπικρίσεων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, νὰ μὴ βαδίζῃ πρὸς τὴν ὁδόν, τὴν ὁποίαν κρίνει χρήσιμον εἰς τὸ δημόσιον συμφέρον. Ὑπὸ τὰς δεδομένας σήμερον περιστάσεις, κοινὴ βοὴ εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Τὶ ἐπὶ πλέον ἀναμένετε; Δὲν ὑπάρχει οὐδὲ εἷς, οὔτε εἰς ἐκείνην, οὔτε εἰς αὐτὴν τὴν πτέρυγα ὑποστηρίζων τὸ ὑπάρχον ἐκλογικὸν σύστημα. Ἠμποροῦν νὰ ἀνακύψουν ἀμφιβολίαι διὰ τὸ νέον, καὶ εἶναι εὔλογον νὰ ὑπάρχουν διαφοραὶ γνώμης, ἀλλὰ διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ἰσχύοντος εἶναι ὅλοι σύμφωνοι. Ἐρωτῶ, εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν ὑποστηρίζει κανεὶς τὴν διατήρησιν τοῦ ὑπάρχοντος ἐκλογικοῦ συστήματος; Θέλετε νὰ διατηρηθῇ ἡ πριμοδότησις τῆς ΕΔΑ;

§109ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν πολιτευθῆτε ὅπως πρέπει, δὲν θὰ ἔλθῃ ἡ ΕΔΑ δεύτερον κόμμα.

§110Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ μοναδικὸς συνάδελφος, ὁ ὁποῖος παρεσύρθη εἰς ἀπάντησιν, θὰ ἔχῃ μεταμεληθῆ. Καὶ προχωρῶ. Παρὰ ταῦτα, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν τοῦτο ἀποτελῇ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἀποτελεῖ προφανῶς καθολικὸν αἴτημα «ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξετάσῃ ἐν καιρῷ, ἐκτιμῶσα καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας, τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ ἀκούσῃ τότε καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν ἐθνικῶν κομμάτων». Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, ἀκούει ἀπόψε τὰς ἰδικάς μου. Τὸ γενικὸν συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγω, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τοῦτο: Σήμερον οὐσιαστικῶς, πολιτικῶς, ἐθνικῶς, ἐκλογικὸς νόμος δὲν ὑπάρχει. Ἑπομένως ψήφισις νέου ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι ἀναπόφευκτος. Καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, μόνον μεταξὺ δύο ἐκλογικῶν συστημάτων εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπιλογή, τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ, μὲ στενὴν ἢ εὐρεῖαν περιφέρειαν. Διότι μόνον αὐτὰ τὰ δύο εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἀδιάβλητα. Καὶ ἐπίσης, ἐπιβάλλεται ἡ ἔγκαιρος ψήφισις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα, ἀποτελεῖ καὶ ἐθνικὸν καὶ πολιτικὸν χρέος τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἔγκαιρος ψήφισίς του. Καὶ εἰς ἐπιτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος, καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§112Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον. Ἐρωτῶ, μὲ ἔχετε ἐγγράψει;

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ νὰ σᾶς ἐγγράψω, δὲν εἶσθε ἐπερωτῶν.

§114Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς τὸν δώσω μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Μπριλλάκη, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἤδη ἐπὶ τοῦ βήματος.

§116Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἐθεώρησε χρήσιμον, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του, καὶ ἀπαντῶν εἰς ὅσα ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ ἀνέπτυξε σχετικῶς μὲ ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν διὰ τοὺς σκοποὺς τοῦ Κόμματός μας, καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὸ Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὑπερθεματίζων τὰ ὅσα ἰσχυρίζεται καὶ ἰσχυρίσθη παλαιότερον ἡ παράταξις τῆς Δεξιᾶς, νὰ ἀναφερθῇ εἰς ζητήματα καὶ γενικώτερον ἔχοντα σχέσιν μὲ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα καὶ εἰδικώτερον μὲ ζητήματα ποὺ ἀφοροῦν τὴν Ε.Δ.Α. Λυποῦμαι, διότι ἐξῆλθε τῆς αἰθούσης. Δὲν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀπάντησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, ἐθεώρησε χρέος, ἐκ μέρους τοῦ Κόμματός μας, νὰ διευκρινίσῃ τὴν θέσιν μας ἐπὶ ἑνὸς καιρίου θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου σκοπίμως καλλιεργεῖται σύγχυσις, διὰ νὰ εἰσπράττεται κομματικὴ ἐκμετάλλευσις. Ἐφ’ ὅσον αὐτὸ τὸ θέμα δὲν διηυκρινίζετο, ὑπῆρχε ἡ κατηγορία ἐναντίον τῆς Ε. Δ.Α., ὅτι ὑπονομεύει τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῶν Κομμάτων, ὅτι εἶναι ὑπὲρ τοῦ μονοκομματικοῦ Κράτους. Ἐφ’ ὅσον διηυκρινίσθη σαφῶς καὶ ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος κατηγορεῖται ἡ Ε.Δ.Α., διότι τὸ διευκρινίζει καὶ κατηγορεῖται, ὅτι δῆθεν ὑποκριτικῶς ἀνέπτυξε τὰς ἀπόψεις της. Κύριοι βουλευταί, ἀνεξαρτήτως διαφωνίας μὲ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑποστηρίζει ἡ ΕΔΑ, ἡ ἀριστερά, ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ κατηγορηθῇ εἶναι, ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ἔστω καὶ ἂν αἱ ἀπόψεις της ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα, ὄχι ὀφέλη κομματικά, τὰς διακηρύσσει ἀνοικτὰ καὶ καθαρά. Εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν ὑποκρίνεται. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἐπιγραμματικῶς ἐχαρακτήρισεν αὐτὴν τὴν τακτικὴν τῆς ἀριστερᾶς, ὅτι συνωμοτεῖ μεγαλοφώνως, δηλαδὴ ὅ,τι ἔχει νὰ εἴπῃ, ἔστω καὶ ἂν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα γνωρίζει ὅτι δὲν ἔχει ἀνταπόκρισιν ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ τὸ λέγει. Ὅταν ἡ ἀριστερὰ ὑποστηρίζῃ, ὅτι πιστεύει εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἀνέλυσεν ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, τὰς πιστεύει. Συμφέρει εἰς τὴν δεξιὰν καὶ εἰς τὸν κ. Παπανδρέου νὰ μὴ εἶναι ξεκαθαρισμένον τὸ ζήτημα, διὰ νὰ γίνεται κομματικὴ ἐκμετάλλευσις; Δικαίωμά των εἶναι. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατηγορῇ τὴν ἀριστερά, οὔτε δι’ ὑποκρισίαν, οὔτε δι’ ἔλλειψιν τόλμης. Ἡ ἔλλειψις τόλμης ἀφορᾷ ἄλλους συνεχῶς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας μέλη ἐπίλεκτα συνειργάσθησαν καὶ πρὸ τῆς δημιουργίας Κυβερνήσεως ἐθνικῆς ἑνότητος μὲ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἐπίσης, συνειργάσθη μὲ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα. Τὸ νὰ συνεχίζεται ἀπέναντι τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ μονόλογος μὲ ὑπομνήσεις ἱστορικῶν γεγονότων, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι παρὸν νὰ ἀπαντήσῃ, νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀνανδρίαν καὶ ὄχι ἡ ἰδική μας σαφὴς καὶ ἐπίσημος διευκρίνισις τῶν ἀπόψεών μας. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησε περὶ λήθης καὶ μνήμης. Δὲν γνωρίζω πότε χρησιμοποιεῖ τὸν ἕνα καὶ πότε χρησιμοποιεῖ τὸν ἄλλον ὅρον. Ἐὰν ταυτίζῃ τὴν Ε.Δ.Α. μὲ τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα καὶ ἐὰν πιστεύῃ τὰ ὅσα ἰσχυρίζεται ἀπόψε, σχετικῶς μὲ τὰς προθέσεις τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, ἐρωτῶ, τὸ 1956 ποὺ συνυπέγραψε πρωτόκολλον κοινοῦ προγράμματος καὶ κατῆλθεν εἰς ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἢ τὸν κατέχει ἡ λήθη, ἢ τὸν κατέλειπεν ἡ μνήμη. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, φωναί, θόρυβος).

§117Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε....

§118Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν δέχομαι διακοπήν. Νὰ ἔλθῃ ὁ ἴδιος νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς.

§120Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠρωτήθημεν καὶ δικαιούμεθα νὰ ἀπαντήσωμεν.

§121Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς.

§122Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε, κ. Μπριλλάκη, νὰ μὴ ἐρωτᾶτε, ὅταν δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ ἀκούσητε τὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία εἶναι συντριπτικὴ διὰ σᾶς. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρᾶγμα καὶ ἐπιβεβαιώνει τὴν δειλίαν τοῦ Κόμματός σας καὶ ἐπιβεβαιώνει τὴν δειλίαν σας. Ἠρωτήσατε; Θὰ ἀκούσητε τὴν ἀπάντησιν, ἐὰν ἔχετε μέσα σας αἴσθημα γενναιότητος.

§123Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ αἴσθημα τῆς γενναιότητος ἀπαιτοῦσε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, κατελθὼν τοῦ βήματος, ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ πάρῃ ἀπάντησιν εἰς ὅσα εἶπεν, νὰ ἀναμείνῃ καὶ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἴδιος. Ὑπάρχει ἐπίσης ἡ γενναιότης νὰ σᾶς ἀκούσωμεν, ὅταν τελειώσω τὴν ὁμιλίαν μου.

§124Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ὑπεγράψαμεν ἡμεῖς τὸ κομμουνιστικὸν πρόγραμμα. Σεῖς ὑπεγράψατε τὸ πρόγραμμα τῶν Φιλελευθέρων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Καὶ συνειργάσθημεν μὲ σᾶς, ὅταν ὑπεχωρήσατε, διὰ νὰ πάρετε εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα δέκα ὀκτὼ μόνον θέσεις ὑποψηφίων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§125Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ποία ἦτο ἡ ἔννοια τῆς ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως τοῦ 1956, γνωρίζει καλλίτερον παντὸς ἄλλου ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος τὴν περιέβαλε μετὰ τῆς πλειοψηφίας του, ἀνεξαρτήτως, ἐὰν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα δὲν ἐξέφρασεν εἰς πλειοψηφίαν ἑδρῶν αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι καιρὸς νὰ ὑπάρξῃ ἕνας φραγμὸς εἰς αὐτὴν τὴν τακτικὴν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἱστορικὴν δικαίωσιν, ὅσον ἀφορᾷ δηλαδὴ τὸ ποῖος ἔχει δίκαιον, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἢ ἡμεῖς, αὐτὸ τὸ ἀποδεικνύει πάλιν ὁ λαός. Ἀπὸ τοῦ 1952 καὶ ἐντεῦθεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων κατώρθωσε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν μόνον, συνεργαζόμενος τὸ 1952 μὲ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, τὸ 1956 μὲ τὴν Ε.Δ.Α. καὶ ἐν συνεχείᾳ συγχωνευόμενος μὲ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ κ. Βενιζέλου. Ἀντιθέτως, παρὰ τὰς διώξεις, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ πρὶν ψηφίσουν καὶ μετά, ποὺ θὰ ψηφίσουν, γνωρίζουν οἱ ὀπαδοὶ τῆς Ε.Δ.Α., τί τὴν περιμένει, τὸ ποσοστὸν τῆς Ε.Δ.Α., αὐτῆς τῆς ἀντεθνικῆς Ε. Δ.Α., αὐτῆς τῆς ἐπιβουλευομένης τὴν Δημοκρατίαν, συνεχῶς αὐξάνει. Εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἀπόδειξις τῆς ἱστορικῆς δικαιώσεώς της. Κύριοι βουλευταί, τὸ συζητούμενον θέμα, ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐπερώτησίν μας, εἶναι θέμα παλαιότερον, ὅπως καὶ οἱ προηγούμενοι συνάδελφοι ἔθιξαν. Αἱ ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι κατετέθησαν, τόσον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως, ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Δ.Α., ἁπλῶς ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τεθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τώρα. Ἡ συζήτησίς του σημειώνει ἀναμφισβητήτως μὲ μίαν περίοδον τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς, τῆς ὁποίας χαρακτηριστικὸν εἶναι ἡ πολιτικὴ κρίσις. Ἀνεξαρτήτως τῶν ὄχι σοβαρῶν περὶ τοῦ ἀντιθέτου διακηρύξεων, ποὺ κάμνει ἡ Κυβέρνησις, περὶ ἐξαντλήσεως τῆς τετραετίας, εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπὸ τὸ βάρος τῆς χρεωκοπίας τῆς πολιτικῆς της εὑρισκόμεθα ἐνώπιον οὐσιαστικῆς κρίσεως εἰς τὰ πολιτικὰ πράγματα τῆς χώρας. Συνεχῶς ἡ πολιτικὴ αὕτη χρεωκοπεῖ. Τὰς τελευταίας ἡμέρας παριστάμεθα μάρτυρες μιᾶς νέας ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἓν κῦμα ἀνατιμήσεως εἰς τὰ εἴδη λαϊκῆς καταναλώσεως ἐξαπελύθη ἐκ νέου, νέαι φορολογίαι ἐπιβάλλονται καὶ ἐπίσης νέαι φορολογίαι μελετῶνται νὰ ἐπιβληθοῦν. Ὑπὸ τὸ βάρος αὐτῶν τῶν δεδομένων, διαπιστουμένης δηλαδὴ τῆς κρίσεως αὐτῆς, ἡ συζήτησις τοῦ θέματος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἀποκτᾷ ἰδιαιτέραν σημασίαν. Φυσικὰ ἡ Κυβέρνησις, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πέραν τῶν διακηρύξεων ποὺ ἀποτελοῦν ἕνα εἶδος τονωτικῶν ἑνώσεων, ἔναντι τῶν βουλευτῶν της, ὅτι θὰ ἐξαντλήσῃ τὴν 4ετίαν, ἐπιχειρεῖ νὰ χρησιμοποιήσῃ κάθε μέτρον ἀναστολῆς τῆς καταρρεύσεώς της. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα ἐνώπιον πρωτοφανοῦς εἰς ἔντασιν τρομοκρατικοῦ ὀργίου. Πέραν τῶν ὅσων κατηγγέλθησαν πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνεται καὶ ἡ γνωστὴ ὑπόθεσις αὐτοκτονίας, τὸ κῦμα τῶν συλλήψεων, τῶν βιαιοπραγιῶν, τῶν ἐκτοπίσεων, καθημερινῶς ὀγκοῦται καὶ τὰς τελευταίας τρεῖς ἡμέρας προσετέθησαν εἰς τὰς καταγγελίας, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν, σειρὰ νέων συλλήψεων καὶ ἐκτοπίσεων μελῶν καὶ στελεχῶν τῆς Ε.Δ.Α. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα δεῖγμα, ὅτι εὑρισκόμεθα οὐσιαστικῶς εἰς προεκλογικὴν περίοδον, διότι οὐσιαστικῶς, ἡ τρομοκρατία ἔχει προεκλογικὸν χαρακτῆρα, φυσικὰ μὲ τὴν προσπάθειαν νὰ συγκρατηθῇ ἡ Κυβέρνησις, νὰ παρατείνῃ τὸν βίον της καὶ νὰ δυσκολέψῃ τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ λαοῦ ἐναντίον τῆς ἀντιλαϊκῆς πολιτικῆς της. Διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω, καταθέτω σημείωμα περιλαμβάνον τὰ περιστατικὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι χρονικῆς διαρκείας 11 ἡμερῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρίκος).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι σημειώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδιαβάσατε.

§127Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα ποὺ θίγει ἡ ἐπερώτησίς μας, συνδέεται μὲ τὸ γενικώτερον θέμα τῆς Δημοκρατίας ἡ ὁποία, ὅπως χαρακτηριστικῶς ὑπεγράμμισεν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ν.Π.Κ., διέρχεται κρίσιν. Πέραν τοῦ θέματος τῆς ἐγκαίρου ψηφίσεως ἐκλογικοῦ νόμου, πέραν τοῦ θέματος τῆς καθιερώσεως τιμίου ἐκλογικοῦ νόμου, ἐξασφάλισις τῶν προϋποθέσεων διὰ τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, συνδέεται καὶ μὲ ἄλλα προβλήματα διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀναφερθῶ πάρα κάτω. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐξ ὅσων ἤδη ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸ σύνολόν της συμφωνεῖ εἰς ἕνα θέμα, εἰς τὸ νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἡ ἀλλαγὴ τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Εἶναι καιρὸς νὰ ὑπάρχῃ ἐγκαίρως ἡ καθιέρωσις ἑνὸς τιμίου ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἡ Κυβέρνησις χρησιμοποιεῖ ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ μέσα νοθεύσεως τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς καθιερώσεως τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ἐκλογικοῦ συστήματος κομμένου εἰς τὰ μέτρα της. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι καὶ τώρα ποὺ ἡ λαϊκή της βάσις ἔχει πολὺ περιορισθῆ, ὅτι θὰ ἐπιχειρήσῃ μέχρι τέλους νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ πάλιν αὐτὰ τὰ μέσα, δηλαδὴ τῆς ψηφίσεως ἐκλογικοῦ νόμου ἀφοῦ κρίνῃ τί τὴν συμφέρει νὰ ψηφίσῃ. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει χρέος νὰ κάμῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, εἶναι πέραν τῆς διακηρύξεως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σταματήσῃ ἡ καθιέρωσις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, πρέπει εἰς τὸ σύνολόν της νὰ ὑποστηρίξῃ ποῖον ἐκλογικὸν σύστημα θεωρεῖ τίμιον. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ διαφωνήσωμεν μὲ τὰ διαζευτικά, ἢ μὲ τὴν περιγραφὴν τοῦ τί περίπου ὑποστηρίζομεν, χωρὶς συγκεκριμένως καὶ σαφῶς νὰ λέγωμεν τί ἀκριβῶς σήμερον πιστεύει κἄθε κόμμα. Ἡ ΕΔΑ, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ ἀνέπτυξεν, ἦτο πάντοτε καὶ σήμερον ἐμμένει, ὑπὲρ τῆς καθιερώσεως τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, καίτοι οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι καθιερώθησαν τοὐλάχιστον κατὰ τὰς δύο τελευταίας ἐκλογὰς πρὸς ἀπομάκρυνσίν της, πρὸς περιορισμὸν τῆς δυνάμεώς της ἢ πρὸς πλήρη ἐξαφάνισίν της, δὲν ἀπέδωσαν αὐτὸ ποὺ ἐφιλοδόξουν οἱ μάγειροι τῶν ἐκλογικῶν νόμων. Ἀνεξαρτήτως κομματικοῦ συμφέροντος ἡ ΕΔΑ ἐμμένει εἰς τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Νομίζομεν, ὅτι ἰδιαιτέρως ὅσα ἐκ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πιστεύουν εἰς τὴν θεωρίαν τῆς πολώσεως, θὰ ἔπρεπε πρῶτον αὐτὰ καὶ ὄχι πρῶτοι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι νὰ ὑποστηρίξουν τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Φυσικὰ ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἐπῆρε ἡ ΕΔΑ κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, προέρχεται ἀπὸ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Δὲν παραδεχόμεθα, ὅτι ὑπάρχει πόλωσις. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι εἶναι ἀντιπολωτικοὶ ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξουν συγκεκριμένον ἐκλογικὸν σύστημα ἀντιπολωτικὸν καὶ τὸ μόνον τοιοῦτον εἶναι τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος, οὔτε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμποδισθῇ νὰ χρησιμοποιήσῃ ὡς μέσον νοθεύσεως τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος τὴν ψήφισιν κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν ὑπάρχει ἄλλο μέσον ἀπὸ τὸν συντονισμὸν τῆς δράσεως ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς καθιερώσεως ἑνὸς συγκεκριμένου καὶ τιμίου ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἐπομένως ἐὰν πραγματικὰ πιστεύουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ καθιερωθῇ, ἔχουν χρέος νὰ καθορίσουν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα καὶ περαιτέρω νὰ χαράξουν τὸν μόνον δρόμον, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ εἰς τὴν καθιέρωσίν του, δηλαδὴ τὸν δρόμον τοῦ συντονισμοῦ, ὅλων τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πέραν τοῦ φόβου τοῦ κομματικοῦ καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος διὰ κομματικὰ ὀφέλη, εἰς τὸ βάθος αὐτῆς τῆς τακτικῆς της, ἔχει τὸν φόβον, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἰδικοῦ μας κόμματος. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μαζὺ μὲ τὴν προσπάθειαν ποὺ θὰ κάμῃ, ἐὰν δὲν ἐμποδισθῇ ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ καθιερώσῃ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐκλογικὸν σύστημα, αὐτὸ τὸ σύστημα θὰ προσπαθήσῃ, ἀφ’ ἑνὸς νὰ τῆς ἐξασφαλίσῃ ἐκλογικὴν ὠφέλειαν καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ περιορίσῃ τὴν ἐκλογικὴν δύναμιν τῆς

Ε.Δ.Α.

Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει μὲ ψυχραιμίαν καὶ εἰλικρίνειαν νὰ ἴδωμεν τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Σήμερον, εἴτε ἀρέσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ὄχι, εἴτε ἐνοχλεῖ ὡρισμένα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἴτε ὄχι, ὑπάρχει μία πραγματικότης διαμορφωμένη. Ἡ πραγματικότης αὐτὴ λέγει, ὅτι καὶ ἐὰν τὰ δεδομένα τὰ ἐκλογικὰ τοῦ 1958 δὲν ἔχουν καμμίαν ἀπολύτως ἀλλοίωσιν, ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἔχουν ἀφ’ ἑνὸς εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ ἑτέρου ὑπὲρ τοῦ κόμματός μας, τὰ δεδομένα αὐτὰ λέγουν τὰ ἑξῆς: Μὲ τὸ ἰσχῦσαν σύστημα ἡ ΕΔΑ, ἔλαβε καὶ οἱ συνεργαζόμενοι μετ’ αὐτῆς, 79 ἕδρας. Ἐὰν ἴσχυεν ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἡ ΕΔΑ θὰ ἐλάμβανε 60 ἕδρας. Ἐὰν ἴσχυεν ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ ἡ ΕΔΑ θὰ ἐλάμβανε 77 ἕδρας. Ἐὰν ἴσχυε τὸ πλειοψηφικὸν ποὺ ἴσχυσε τὸ 52, θὰ ἐλάμβανε 65 ἕδρας. Δηλαδὴ εἰς πάσας τὰς περιπτώσεις ἡ Κοινοβουλευτικὴ της δύναμις μὲ ὅλα τὰ μέχρι τοῦδε γνωστὰ συστήματα, κυμαίνεται μεταξὺ τοῦ 65 καὶ 79. Θὰ ἦτο χρήσιμον διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐὰν ὑπῆρχε μία ἀναγνώρισις αὐτῆς τῆς πραγματικότητος.

§128Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτ.). Περιλαμβάνετε εἰς τοὺς 79 καὶ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν;

§129Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀντιλαμβάνομαι τὸν ὑπαινιγμόν σας, ἀλλὰ δὲν θὰ δώσω ἀπάντησιν. Εἶπον πάντως, ὅτι ἡ ΕΔΑ μὲ τοὺς συνεργαζομένους της εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 ἔλαβεν 79 ἕδρας.

§130Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς ἀναλογικῆς θὰ ἐλάμβανεν 76.

§131Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὰ ἰδικά μου στοιχεῖα δίδουν 67.

§132Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐννοεῖ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν τῆς Βαϊμάρης.

§133Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ 10% διὰ τὴν Βʹ κατανομήν. Εἶναι καιρὸς συνεπῶς νὰ σταματήσῃ ἡ ἱστορία αὐτή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὐνοεῖ πόλωσιν ὑπὲρ τῆς ἀριστερᾶς. Μὲ οἱονδήποτε σύστημα τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἐκυμαίνοντο μεταξὺ 67–79 ἑδρῶν. Ἀλλοῦ ὀφείλεται ἡ λεγομένη πόλωσις, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει ὅπως τὴν περιγράφουν τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου. Ὁ κ. Παπανδρέου εἶπεν, ὅτι συμπλέει μετὰ τῆς ΕΡΕ. Τὰ ἄλλα κόμματα νομίζω, ὅτι θέλουν νὰ συμπλέουν μετὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πόλωσις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ποὺ ὑποστηρίζεται, κύριοι, δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν πάρωμεν τὰ ἀποτελέσματα ἀπὸ τοῦ 1952 καὶ ἐντεῦθεν θὰ παρατηρήσωμεν τὰ ἑξῆς: «1952....... (ἀναγινώσκει) ..........». Ἔχομεν δηλαδὴ κατὰ τὴν περίοδον τῆς 8ετίας σοβαρωτάτην κάμψιν τῆς ἐκλογικῆς βάσεως τῆς ΕΡΕ. Βεβαίως εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ὑπῆρξεν ἀπὸ πλευρᾶς Συναγερμοῦ, διαχωρισμὸς εὐθυνῶν, ἀλλὰ ὑπῆρξε καὶ ἀντιθέτως προσχώρησις στελεχῶν τοῦ Κέντρου. Βλέπομεν σήμερον εἰς τὰς τάξεις τῆς ΕΡΕ πρώην βουλευτὰς καὶ ὑπουργοὺς ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὸ Κέντρον. Ἑπομένως πόλωσις πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ΕΡΕ δὲν ὑπάρχει. Ἑπομένως ὁ λαὸς ἐγκαταλείψει τὴν παράταξιν αὐτήν. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ γίνεται καταφανέστερον εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν ὅπου ὑποτίθεται, ὅτι ἐκφράζεται καλύτερον τὸ ἐθνικὸν φρόνημα: «Ἀπὸ τὸ 47% ... (ἀναγινώσκει)......». Τὶ πέραν αὐτοῦ θέλουν νὰ ἴδουν οἱ φίλοι τοῦ Κέντρου, διὰ νὰ παύσουν νὰ ὁμιλοῦν περὶ πολώσεως, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει, κύριοι, πόλωσις πρὸς τὰς πολιτικὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὡς αἴτημα τὴν ἀλλαγήν. Αἱ πολιτικαὶ δυνάμεις αἱ πέραν τῆς ΕΡΕ συνεχῶς τυγχάνουν τῆς μεγαλυτέρας ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ καὶ διευρύνουν τὴν λαϊκήν των βάσιν. Τὶ συμβαίνει πέραν αὐτοῦ; Ὅτι εἰς τὸν χῶρον αὐτῶν τῶν δυνάμεων, ὑπάρχει μία αὔξησις τῶν δυνάμεων τῆς ΕΔΑ. Ποῦ ὀφείλεται αὐτό; Ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὸ αἴτημα τῆς ἀλλαγῆς, ἡ ΕΔΑ τὸ ὑποστηρίζει μὲ μεγαλυτέραν συνέπειαν καὶ χωρὶς ταλαντεύσεις καὶ ὑπαναχωρήσεις. Δεύτερον, διότι εἰς τὰ αἰτήματα αὐτὰ τῆς ἀλλαγῆς, τὰ ὁποῖα ξεκινοῦν ἀπὸ τὸν πόθον τοῦ λαοῦ νὰ γίνῃ ἡ ἀλλαγή, συνδέεται καὶ τὸ γεγονὸς τὸ πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀλλαγὴ αὐτὴ μὲ τὴν ἄνοδον τῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα πιστεύουν εἰς τὴν ἀλλαγήν. Τὸ Κόμμα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐστάθη συνεπέστερον εἰς τὸ θέμα τῆς ἀλλαγῆς, αὐτὸ καὶ εἰσπράττει μεγαλύτερον ποσοστὸν ψήφων εἰς τὸν αὐτὸν χῶρον τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων. Πόλωσις δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπάρχει ἡ αὔξησις τῆς δυνάμεως τῆς ΕΔΑ, λόγῳ αὐτῆς τῆς συνεποῦς θέσεώς της. Τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου δὲν ἠμπόρεσαν νὰ ξεπεράσουν τὴν κρίσιν τὴν ὁποίαν περνοῦν σήμερον. Πότε ὅμως ἦτο μεγαλυτέρα ἡ κρίσις; Ὅταν συνειργάσθησαν μὲ τὴν ΕΔΑ, ἢ ὅταν διεχώρησαν τὰς εὐθύνας των; Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι, ὅταν συνειργάσθησαν μὲ τὴν ΕΔΑ ἀπεκόμισαν μεγάλα κέρδη. Ἀντιθέτως, ἀπὸ τῆς περιόδου, καθ’ ἣν ἤρχισαν αἱ ὑπαναχωρήσεις τοῦ κ. Παπανδρέου εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς συνεργασίας, ἀρχίζει ἡ κρίσις εἰς τὰς τάξεις τοῦ Κέντρου. Πότε τὸ Κέντρον εἶχε περισσοτέρους βουλευτάς; Ὅταν προσεπάθησε νὰ χαράξῃ ἐσφαλμένην πολιτικήν, ἢ ὅταν ἀνταπεκρίθη εἰς τοὺς πόθους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς συνεργασίας; Ἂς μὴ ρίχνωμεν, κύριοι, ὅλας τὰς εὐθύνας ἀλλοῦ, διότι ἡ Κυβέρνησις κάνει τὴν δουλειά της ἐφ’ ὅσον τῆς τὸ ἐπιτρέπομεν, διότι ἐκμεταλλεύεται τὴν διάσπασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας, καίτοι μειώνεται ἡ ἐκλογική της βάσις, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν ἀκόμη. Δι’ αὐτὸ δὲν πταίει ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ οἱ ἡγέται τοῦ Κέντρου καὶ μόνον. Ὑποστηρίζεται, ὅτι τὰ Κόμματα ἀρχῶν δημιουργοῦνται ὅταν ὑπάρχῃ καλὸν ἐκλογικὸν σύστημα. Νομίζω, ὅτι ἡ βάσις αὐτῆς εἶναι ἐσφαλμένη. Δὲν δημιουργοῦν τὰ ἐκλογικὰ συστήματα τὰ Κόμματα ἀρχῶν. Τὰ δημιουργοῦν αἱ ἀρχαί. Ἐὰν τὰ Κόμματα ἐκφράζουν αἰτήματα ποὺ ζητᾶ ἓν τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ προβολὴ αὐτῶν τῶν αἰτημάτων δημιουργεῖ τὰ Κόμματα ἀρχῶν. Ἕνα Κόμμα ἀρχῶν δὲν πρέπει νὰ φοβῆται ἐκλογικὰ συστήματα. Ἕνα Κόμμα ἀρχῶν πρέπει νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς δυνάμεις του, καὶ θὰ αὐξήσῃ τὴν λαϊκήν του βάσιν. Εἰς τὴν χώραν μας σήμερον ὑπάρχουν ἀναμφισβητήτως δυνατότητες, ὑπάρξεως περισσοτέρων τῶν δύο Κομμάτων. Ἐκτὸς τῆς ΕΔΑ καὶ οἱουδήποτε κόμματος ποὺ ἐκπροσωπεῖ τὴν δεξιὰν ὑπάρχει δυνατότης ὑπάρξεως 2–3 κομμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δεξιά, δὲν εἶναι ἀριστερά. Ἀναμφισβητήτως μέσα εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν ψήφων, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀντίθετον τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχει σημαντικὸν ποσοστόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνήκει εἰς τὴν ΕΔΑ. Ἐνῷ ὅμως αὐτὸ εἶναι γεγονός, εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι ἐν τῇ οὐσίᾳ δὲν ὑπάρχουν περισσότεραι τῶν δύο πολιτικαί, τοὐλάχιστον διὰ μίαν χρονικὴν περίοδον πέντε ἐτῶν —ἢ καὶ ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον— κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ αἰτήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ ζητοῦν ἱκανοποίησιν χαρακτηρίζουν τὴν περίοδον αὐτὴν ὡς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ μία συγκεκριμένη ἀλλαγή. Ἠμπορεῖ τὸ κάθε κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἔχῃ τὰ ἰδιαίτερά του προγραμματικὰ σημεῖα, νὰ ἔχῃ τὶς διαφορές του ἀπὸ τὰ ἄλλα κόμματα, ἐφόσον ὅμως διαπιστώνει, ὅτι ἀπέναντι στὴν πολιτικὴ ποὺ ἐφαρμόζει ἡ ΕΡΕ, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, τὴν πολιτικὴν τῆς ἐθνικῆς ὑποτελείας, τῶν ἐθνικῶν ἐξευτελισμῶν, τῆς ἀπομονώσεως, ὡς ἰσχυρίζονται τὰ Κεντρῶα κόμματα, ἀπέναντι στὴν πολιτικὴ τοῦ χαφιεδισμοῦ καὶ τῆς τρομοκρατίας ὑπάρχει ἡ πολιτικὴ τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας, τῆς εἰρήνης καὶ τῆς δημοκρατίας, εἶναι ὑποχρεωμένα ὡς πρὸς τὰς γενικάς των γραμμάς, ἀνεξαρτήτως τῶν κομματικῶν των ἀρχῶν, νὰ χαράξουν αὐτὰς τὰς γενικὰς γραμμάς. Δὲν ἠμπορεῖ δηλαδὴ ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ κάμνουν αὐτὲς τὶς διαπιστώσεις, νὰ ὑποστηρίζουν αὐτὰ τὰ αἰτήματα ποὺ ζητεῖ σήμερα ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ νὰ διακηρύσσουν, ὅτι θέλουν νὰ εἶναι ἀδέσμευτα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συνεργασίαν των, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιδίωξιν τῶν σκοπῶν των, τόσον μὲ τὴν ΕΡΕ, ὅσον καὶ μὲ τὴν ΕΔΑ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κόμμα τὸ ὁποῖον ἐνῷ διακηρύσσει αὐτὰ τὰ αἰτήματα, ἐνῷ καταγγέλλει τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐφαρμόζεται, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος προσπαθεῖ εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ χρόνια νὰ μπορέσῃ νὰ ὑπάρξῃ αὐτοδύναμον καὶ νὰ ἔχῃ τὴν ἰδίαν εὐχέρειαν συνεργασίας μὲ τὴν ΕΡΕ καὶ τὴν ΕΔΑ. Ἐδῶ εὑρίσκεται τὸ τραγικὸν λάθος τῆς τακτικῆς ποὺ ἀκολουθοῦν τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου—καὶ ἡ ὁποία τακτική, δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, ὁδηγεῖ ὄχι μόνον εἰς τὴν φθορὰν καὶ τὴν κρίσιν ποὺ διέρχονται τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν παράτασιν τῆς παραμονῆς τῆς ΕΡΕ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἐὰν τὴν διαρροὴν ὀπαδῶν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ ΕΡΕ, καὶ τὴν χρεωκοπίαν τῆς πολιτικῆς τῆς ΕΡΕ τὴν ἠκολούθει ἡ σύμπτωσις, ἡ κοινὴ δρᾶσις, ἡ συνεργασία τῶν ἀντιτιθεμένων πρὸς τὴν ΕΡΕ Κομμάτων, ὡς πρὸς τὰ γενικὰ σημεῖα μιᾶς γραμμῆς, ἀνεξαρτήτως ἄλλων διαφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸ ἀπώτερον μέλλον, δὲν θὰ ὑπῆρχε τώρα θέμα ΕΡΕ καὶ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ ὁ πιὸ τερατώδης ἐκλογικὸς νόμος, δὲν εἶναι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ στηρίξῃ τὴν ΕΡΕ. Ἂς μὴ ἀναζητοῦμεν μέσα εἰς τεχνάσματα καὶ εἰς ἀνύπαρκτες θεωρίες τὴν λύσιν τοῦ ἑλληνικοῦ προβλήματος. Τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα θὰ λυθῇ κάποτε, ἀλλ’ ὡς τότε ἡ ΕΡΕ διαρκῶς θὰ ἐκμεταλλεύεται αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Κύριοι βουλευταί, ἐθεωρήσαμεν χρήσιμον νὰ εἴπωμεν μὲ ὅσην εἶναι δυνατὸν σαφήνειαν καὶ ὠμότητα αὐτὰς τὰς ἀληθείας, διότι ἡ μὴ ἀντίληψις ὡρισμένων πραγμάτων ὁδηγεῖ ἐκεῖ ποὺ ὁδηγεῖ, ὁδηγεῖ σὲ μιὰ ἀτμόσφαιρα βαρειά, τὴν ὁποίαν ζοῦμεν ὅλοι σήμερον. Ὑπάρχει μία βαρειὰ ἀτμόσφαιρα διὰ τὸ τὶ θὰ γίνῃ αὔριον. Ὑπάρχει ἡ ἀνησυχία τοῦ κόσμου. Ὑπάρχει κάθε μέρα καὶ σὲ μεγαλύτερον ποσοστὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διακαὴς ὁ πόθος «νὰ τελειώνωμεν μιὰ ὥρα ἀρχήτερα ἀπὸ τὴν κατάστασιν ποὺ ὑπάρχει σήμερα». Καὶ δὲν ὑπάρχει, δυστυχῶς, πρὸς τοῦτο ἡ ἀναγκαία κατανόησις καὶ προσαρμογὴ εἰς ὡρισμένα Δημοκρατικὰ Κόμματα. Καταλήγοντας, θέλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ΕΡΕ θὰ συνεχίσῃ τὴν τακτικὴν ποὺ ἀκολουθεῖ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Νὰ εἴμεθα ἐκ τῶν προτέρων σαφεῖς καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν αὐταπάτας. Ὅσον μπορεῖ νὰ τὴν συνεχίσῃ, θὰ τὴν συνεχίσῃ καὶ καλὰ θὰ κάμῃ ἀπὸ τὴν πλευράν της. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἡ ἀναγκαία ἀντιμετώπισις ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μὴ περιμένετε, κύριοι συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, μὲ ἐκκλήσεις εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῆς ΕΡΕ καὶ εἰς τὴν εὐθύνην τῆς προασπίσεως τῆς Δημοκρατίας νὰ ὑπάρξῃ ἄλλη πολιτική. Ἰδιαίτερα δὲν θὰ τὸ κάμῃ τώρα, ποὺ ἡ ἐκλογική της βάσις ἔχει στενέψει περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλη φοράν. Ἡ ἐπερώτησίς μας θίγει καὶ ἕν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι πάρα πολὺ σοβαρόν. Δυστυχῶς, οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἀπουσιάζουν, διὰ νὰ ἀπαντήσουν εἰς τὰς ἀπόψεις ποὺ θὰ ἀναπτύξω. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν ἑτεροδημοτῶν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ τοῦ 1956–58, εἰς τὸ τέλος τοῦ 1956 εἶχε κάμει ἕνα νόμον, μὲ τὸν ὁποῖον καθιέρωσε τὴν ἔκτακτον ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ ὑπεστήριζεν, ὅτι ὁ σκοπός της εἶναι ἡ ἐξασφάλισις εἰς ὅλους νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα. Μάλιστα, καθιέρωσε τότε καὶ ποινὰς δι’ ὅσους δὲν θὰ τὸ ἀσκοῦσαν. Ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις διὰ κατατεθείσης προτάσεως νόμου, ὑπογραφομένης ἀπὸ τοὺς Ἐλευθ. Βενιζέλον «.....(ἀναγινώσκει).....» προτάσεως νόμου, ἡ ὁποία δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, ἐζήτησε τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ 1952, μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, καθωρίσθη ὡς ἀπαραίτητος προϋπόθεσις ἀποκτήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἡ κατοικία τοῦ συγκεκριμένου πολίτου εἰς αὐτὴν πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1948. Ἡ διάταξις ἦτο ἀντιδημοκρατική, τὴν ἐπεκρίναμεν δὲ καὶ τότε. Ὑπάρχει ἡ δικαιολογία, ὅτι, λόγῳ τῆς προσφάτου λήξεως τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας καὶ διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀστυφιλίας, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἕνας φραγμὸς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ὑπῆρχε τὸ κριτήριον τῆς 4ετίας, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἤρκει μία 4ετία διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἕνας ἐκλογικὸν δικαίωμα εἰς τὴν περιφέρειαν ποὺ μετώκησε. Τὸ 1955 ὅμως, ψηφίζεται ὁ Κῶδιξ «περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων», ὁ ὁποῖος εἰς τὸ ἄρθρον 16 λέγει: «Ὁ ἀποκτήσας κατοικίαν ἔν τινι Δήμῳ ..... (ἀναγινώσκει) .....». Δηλαδή, ἔχομεν ὡς κριτήριον μεταδημοτεύσεως τὴν 12ετίαν. Ἔκτοτε παρῆλθον 8 ὁλόκληρα ἔτη. Ἡ 4ετία ἔγινε 12ετία καὶ τὸ θέμα ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἄλυτον. Φυσικά, δὲν μένει ἄλυτον ἀπὸ ἄγνοιαν, μένει ἄλυτον σκοπίμως διὰ νὰ νοθεύεται δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἡ λαϊκὴ θέλησις, ἰδίως εἰς τὰς μεγάλας πόλεις. Ἰδοὺ τὶ τρομερὸν συμβαίνει, κύριοι συνάδελφοι. Ὅσοι τὸ 1948 ἦσαν ἡλικίας ἄνω τοῦ 21ου ἔτους ἠδύναντο, μὲ βάσιν τὸν νόμον τοῦ 1952, νὰ ἔχουν ἐγγραφῆ εἰς τοὺς τόπους ἀπὸ τοὺς ὁποίους κατάγονται, νὰ πηγαίνουν νὰ ψηφίζουν ἐκεῖ. Ὑπάρχει ὅμως ἕνας κόσμος, ὁ ὁποῖος ἦτο κάτω τοῦ 21ου ἔτους, κατοικεῖ δηλαδὴ ἐν Ἀθήναις, Πειραιεῖ, Θεσσαλονίκῃ, κάτω τοῦ 21ου ἔτους. Ὅλοι εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ἔγιναν ἀπὸ 21, 33 ἐτῶν καὶ δὲν ἔχουν ἐγγραφῆ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τῆς ἐπαρχίας ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάγονται καὶ ὅλοι αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ψηφίσουν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ γνωρίζουν, ἡλικίας 9 ἐτῶν, 10, 11, 12 ἐτῶν, νὰ γνωρίζουν τὰ πολιτικὰ δεδομένα τῆς ἐπαρχίας των καὶ νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ἐκφράσουν τὴν θέλησίν των εἰς τὴν πόλιν, εἰς τὴν ὁποίαν παραμένουν. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι πάρα πολὺ σοβαρὸν καὶ θὰ χρησιμοποιηθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν σὰν ἕνα πρώτης τάξεως μέσον νοθεύσεως τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Ὑπάρχει ἡ πληροφορία, ὅτι ἐστάλη ἐμπιστευτικὴ ἐγκύκλιος εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ διαγραφὴ ἀπὸ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους ὅλων τῶν ψηφοφόρων, ποὺ μένουν μακρὰν τοῦ τόπου, ποὺ εἶναι ἐγγεγραμμένοι. Δηλαδή, ἕως τώρα ἠμποροῦσαν νὰ ψηφίζουν κατὰ τὰς ἐκλογὰς ταξιδεύοντες ἀπὸ τὸν κέντρον εἰς τὰς ἐπαρχίας. Τώρα θὰ ὑποστοῦν τὴν διαγραφήν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, πολὺ σύντομα, νὰ θεσπίσῃ διάταξιν, βάσει τῆς ὁποίας νὰ καθορίζεται ἕνα λογικὸν ὅριον δυνατότητος μεταγραφῆς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι τὸ ὅριον, τὸ ὁποῖον καθιερώνει ὁ Κῶδιξ περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, δηλαδὴ τὴν διετίαν διὰ τὴν μεταδημότευσιν, εἶναι ἕνα ὅριον λογικόν, διὰ νὰ καθιερωθῇ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐκλογικῶν δικαιωμάτων. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μας ἠθέλαμεν νὰ ὑπογραμμίσωμεν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ποῖα μέσα ἐχρησιμοποίησε καὶ θὰ χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς καταρρεύσεώς της, διὰ τὴν νόθευσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος καὶ διὰ τὴν προετοιμασίαν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ τὴν περισώσουν — νομίζει — ἀπὸ τὴν λαϊκὴν ἀγανάκτησιν, ἀφ’ ἑτέρου μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία διευκρινήσεως ὡρισμένων καιρίων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἄλλα Κόμματα τῆς Βουλῆς αὐτῆς καὶ ἀπὸ τὴν διευκρίνησιν τῶν ὁποίων καὶ ἀπὸ τὴν κατανόησιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων θὰ ἐξαρτηθῇ, κατὰ ἕνα μεγάλον ποσοστόν, τὸ πόσον γρηγορώτερα ἢ ἀργότερα θὰ πᾶμε πρὸς τὴν ἀλλαγήν. Νομίζομεν, ἔχοντες ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν λαϊκὴν δύναμιν, ὅτι παρ’ οἱανδήποτε προσπάθειαν νοθεύσεως τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, ποὺ θὰ ἐπιχειρήσῃ ἡ Κυβέρνησις, παρ’ οἱανδήποτε τρομοκρατίαν, ποὺ ἐντείνει σήμερον ἡ Κυβέρνησις καὶ παρὰ τὰς λιποψυχίας, αἱ ὁποῖαι παρατηροῦνται εἰς τὸν χῶρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς κατευθύνσεις ἐντελῶς ξένας πρὸς τὸ αἴτημα τῆς ἀλλαγῆς, ὅτι ὁ λαὸς ἔχει τόσην δύναμιν, τόσην πίστιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀλλαγῆς, ὥστε θὰ ξεπεράσῃ πάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια τῶν οἱωνδήποτε λιποψύχων, πάνω ἀπὸ οἱαδήποτε τεχνάσματα καὶ τρομοκρατίας, διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀλλαγήν, ἡ ὁποία εἶναι ἱστορικὴ ἀνάγκη διὰ τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα).

§134Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ διακόψωμεν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§136ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)