1960.11.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16η

Παρασκευὴ 11 Νοεμβρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μακρῆς ζητεῖ 40ήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Μπούσιος ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου καὶ Πληροφοριῶν τοῦ Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως καὶ ἄλλων τινων διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας Κυβερνήσεως». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων. 1) «Περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ τοῦ τρόπου εἰσόδου εἰς τὰ μόνιμα στελέχη τῆς Β. Ἀεροπορίας Νομοθεσίας». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 778)48 «περὶ Φροντιστῶν Μονάδων». 3) «Περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὴν Γεωγραφικὴν Ὑπηρεσίαν Στρατοῦ». 4) «Περὶ ἀνταλλαγῆς οἰκοπέδου τοῦ Τ.Ε.Θ.Α. κειμένου ἐν Πρεβέζῃ». 5) «Περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1947–48, 1949–50, 1951–52, 1952–53, 1953–54, 1954–55, 1955–56, 1957 καὶ 1958 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γ.Ε.Σ.) καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου, τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1960», καὶ 6) «περὶ μέτρων ἀσφαλείας ἐπιβαλλομένων εἰς Βιομηχανίας πρὸς ἐξασφάλισιν διαβαθμισμένων πληροφοριῶν καὶ ὑλικοῦ Ν.Α.Τ.Ο. ἢ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων. 1) «Περὶ τῶν Βρεφοκομείων». 2) «Περὶ συστάσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ ἱδρύματος ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἵδρυμα Κοινωνικῆς Προνοίας ὁ Ἅγιος Παντελεήμων». 3) «Περὶ Ἐθνικοῦ Παπαφείου Ὀρφανοτροφείου «ὁ Μελιτεύς». 4) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Ν. Δ. 2936) 1954 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ στεγάσεως ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου ἰσχυούσης Νομοθεσίας», καὶ 5) «περὶ μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος ἀπαλλοτριωθείσης ἐκτάσεως εἰς τὸ Νομικ. Πρόσωπον τοῦ Βενιζελείου Παγκρητίου Νοσοκομείου Φυματιώντων Ἡρακλείου». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πλατῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ὑποθηκοφυλακείων τοῦ Κράτους καὶ διατάξεών τινων παρὰ Συμβολαιογράφων καὶ διαγωνισμοῦ Δικηγόρων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Κλῆς καὶ Ι. Σπηλιόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὰ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας ὡς καὶ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Β. Ἀεροπορίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Μπάρμπας, Κ. Παπαδόπουλος καὶ Β. Πανούσης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 778)48 «περὶ Φροντιστῶν Μονάδων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Παπαρρηγόπουλος, Κ. Βενέτης, Α. Κακαρᾶς καὶ Α. Φράγκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ τρόπου εἰσόδου εἰς τὰ μόνιμα στελέχη τῆς Β. Ἀεροπορίας Νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Μερλόπουλος, Κ. Ἀθανασιάδης, Σ. Μερκούρης, Α. Μπριλλάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Γ. Βαλοῦρδος καὶ Κ. Πυρομάγλου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀσφαλείας ἐπιβαλλομένων εἰς βιομηχανίας πρὸς ἐξασφάλισιν διαβαθμισμένων πληροφοριῶν καὶ ὑλικοῦ Ν.Α.Τ.Ο. ἢ Ἑλλην. Κράτους». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Καταστηματαρχῶν κατεψυγμένων προϊόντων «Ἡ Ἕνωσις», διαμαρτυρουμένου διὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. ΔΥΑ)6800 ἀπόφασιν Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας ἀπαγορεύουσαν αὐτοῖς τὴν πώλησιν κατεψυγμένων κρεάτων καὶ κυμᾶ. Ὁ Χρῆστος Ι. Βοσυνιώτης, Μηχανολόγος Ἠλεκτρολόγος, ὑποβάλλει μελέτην ἀναφορικῶς μὲ τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Σχοινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Ἀρτεργατῶν, Μυλεργατῶν, Μακαρονοτεχνιτῶν κλπ., αἰτουμένων τὴν διασφάλισιν τῶν πόρων τῶν Ταμείων (Τ.Α.Α.Μ.Μ.), τὴν ἀνελλιπῆ καταβολὴν τῶν συντάξεων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Καρακουλουξῆς, Ε. Μπενᾶ, Α. Μπριλλάκης καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Δραπετσώνας, αἰτουμένου ἀναστολὴν ἐφαρμογῆς τῆς ὑπ’ ἀριθ. 111 πράξεως Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν κοινοποιηθεισῶν βιαίων ἐξώσεων πολυμελῶν προσφυγικῶν οἰκογενειῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμάτας, αἰτουμένου τὴν σύστασιν καὶ δευτέρου συνεταιρισμοῦ προμηθείας αὐτοκινήτων διὰ τὸν 4ον ΚΤΕΛ Μεσσηνίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Μπενᾶ, Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Καρακουλουξῆς, Μ. Σβώλου καὶ Ε. Μπενᾶ, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Δημάρχων Πειραιῶς καὶ Νικαίας, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2916)54, ἀναφορικῶς μὲ τὴν ὑπὲρ τοῦ Ο.Λ.Π. εἰσφορὰν κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Εὐαγγελίδης, Ν. Κιτσίκης, Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγερόπουλος, Σ. Ἠλιόπουλος καὶ Δ. Γιαχνῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Καισαριανῆς κλπ., διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2916)54 κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Φίλια Νομοῦ Μεσσηνίας, αἰτουμένων ἐπέκτασιν ἐξηλεκτρισμοῦ εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 1960. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βαρδινογιάννη. Ἀπαντῶντες ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 606 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βαρδινογιάννη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ἐν ἐπικεφαλίδι ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἅπασαι αἱ Κοινότητες τοῦ Κράτους δὲν εἶναι δικαιοῦχοι ἐκ τοῦ φόρου καταναλώσεως καπνοῦ καὶ ὅτι ἐκ τοῦ τιθεμένου κατ’ ἔτος εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου ποσοῦ ἐκ τοῦ ἐσόδου φόρου καταναλώσεως καπνοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἀποδίδονται ἐτήσια ποσά, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 41, 42, 43 καὶ 44 τοῦ Β. Δ)τος 24.9.58 «περὶ κωδικοποιήσεως εἰς ἑνιαῖον κείμενον νόμου τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων» 1) εἰς τοὺς Δήμους, οἵτινες ἀπώλεσαν ἔσοδα ἐκ τῆς καταργήσεως διὰ τοῦ Α. Ν. 843)48 τοῦ φόρου καταναλώσεως ἐγχωρίων προϊόντων (διαπύλια τέλη) καὶ 2) εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, οἵτινες ἀπώλεσαν ἔσοδα ἐκ τῆς καταργήσεως ἢ ἐκ τῆς ἐκχωρήσεως εἰς τὸ Δημόσιον φόρων ἐκ κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν μεταβιβάσεως ἀκινήτων κλπ. καὶ τοῦ προσθέτου ποσοστοῦ ἐκ δραχ. 2,80% ἐπὶ τοῦ δημοσίου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἰς φύλλα. Διὰ τὴν τοιαύτην ἀπόδοσιν τῶν ἀπωλεσθέντων ἐσόδων λαμβάνουν χώραν καθ’ ὑποχρέωσιν ἐκ τῶν κειμένων διατάξεων περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τακτικαὶ καὶ ἀνελλιπεῖς κατανομαί, ὡς κάτωθι: 1) Καθ’ ἕκαστον μῆνα ἀποδίδονται εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας τὰ διὰ τοῦ καταργηθέντος Α. Ν. 843)48 ἔσοδά των ἐκ διαπυλίων τελῶν. 2) Κατὰ τρίμηνον ἀποδίδονται εἰς τοὺς δικαιούχους Δήμους καὶ Κοινότητας τὰ ἀπωλεσθέντα ἔσοδά των ἐκ τῆς καταργήσεως ἢ ἐκχωρήσεως φορολογιῶν των εἰς τὸ δημόσιον ἐκ κληρονομιῶν μεταβιβάσεως ἀκινήτων κλπ. 3) Κατὰ τρίμηνον ἀποδίδονται εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου καὶ τὸ προηγούμενον τῆς κατανομῆς ἔτος εἰς τὴν περιφέρειαν ἑκάστου δικαιούχου, ἐκ τοῦ φόρου 2,80% ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἰς φύλλα. Ἐὰν τυχὸν μετὰ τὰς ἄνω ὑποχρεωτικὰς καὶ βάσει νομίμων κριτηρίων κατανομάς, ἤθελε προκύψει περίσσευμα, τοῦτο καὶ διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 41 τοῦ ὡς ἄνω Β. Δ)τος διατίθεται κατὰ ποσά, ἀνάλογα πρὸς τὰς προκυπτούσας ἀνάγκας, συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Ν. Δ. 3570)56 εἰς τὰς Κοινότητας ἐκείνας, αἵτινες δὲν εἶναι δικαιοῦχοι τοῦ φόρου καταναλώσεως καπνοῦ καὶ στεροῦνται ἐπαρκῶν ἐσόδων, πρὸς ἐκτέλεσιν κοινοτικῶν ἔργων, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν συμβολὴν αὐτῶν ἐκ δανείων τοῦ προγράμματος Μ.Κ.Ε. ἢ ἐξ εἰσφορῶν καὶ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Κεραμιτσιόγλου, Ο. Ἀντώνογλου καὶ Α. Λασκαρίδη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὡς ἄνω ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 30.6.60 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Κεραμιτσιόγλου κλπ., καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 491 εἰς τὸ παρ’ ὑμῖν βιβλίον ἐρωτήσεων, νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι, ὡς πρὸς τὴν μετανάστευσιν εἰς Γερμανίαν ἐκ τῆς νήσου Σαμοθράκης. Ἡ μετανάστευσις καὶ ἀποδημία ἐξ Ἑλλάδος εἶναι κατὰ νόμον (Ν. 2475)20 ἄρθρ. 1) ἐλευθέρα, θεωρουμένη τρόπον τινὰ δικαίωμα τοῦ πολίτου, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑφίστανται νόμιμοι λόγοι ἀπαγορεύοντες τὴν ἔξοδον προσώπου τινὸς ἐκ τῆς Χώρας. Τὴν ἀρχὴν τῆς ἐλευθέρας μεταναστεύσεως ἠκολούθησαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις λόγῳ τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ ἀπασχόλησις εἰς ἐργασίαν ἐν Ἑλλάδι. Ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε καὶ καταβάλλει προσπαθείας πρὸς περιορισμὸν τοῦ μεταναστευτικοῦ ρεύματος εἰς ὑπερποντίους Χώρας, ὅπερ ἀπὸ τοῦ 1957 καὶ ἐντεῦθεν νὰ μειοῦται ὡς ἐκ τῆς ἀπασχολήσεως τῶν Ἑλλήνων ἀνέργων εἰς Εὐρωπαϊκὰς Χώρας, κατόπιν τῶν ὑπογραφεισῶν συμβάσεων τῆς Ἑλλάδος μετὰ διαφόρων Εὐρωπαϊκῶν Χωρῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἐξασφαλίζονται ἱκανοποιητικοὶ ὅροι ἐργασίας τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων. Ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζει, ὅτι διὰ τῶν ἐκτελουμένων καὶ ὑπὸ ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων τοῦ πενταετοῦς προγράμματος θὰ προκύψουν εὐνοϊκοὶ ὅροι ἀπορροφήσεως τοῦ ἀργοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς Χώρας καὶ καλύτεραι συνθῆκαι διαβιώσεως τῶν ἐργαζομένων, ὁπότε αὐτομάτως θὰ περιορισθῇ τὸ μεταναστευτικὸν ρεῦμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ἀρβανιτάκι. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10531)6.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 433 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ἀρβανιτάκι, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι, κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 1942 μέχρι 1945, καθ’ ὃ ὁ τέως Γραμματεὺς τῆς Κοινότητος Μετοχίου Διρφύων Νικόλαος Ἀθανασίου Κατσῆς παρεῖχε τὰς ὑπηρεσίας του ἄνευ διορισμοῦ, οὗτος δὲν ἐκέκτητο τὴν ἰδιότητα τοῦ κοινοτικοῦ ὑπαλλήλου, ὡς ἐκ τούτου ἡ ὑπηρεσία του αὕτη εἰς τὴν Κοινότητα δὲν δύναται νὰ λογισθῇ συντάξιμος. Ἀναδρομικὸς διορισμὸς τοῦ εἰρημένου δὲν εἶναι δυνατός, διότι δὲν ὑφίσταται διάταξις νόμου ἐπιτρέπουσα τοῦτον, διὰ δὲ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ Ν. Δ. 1827)42 ὁρίζεται, ὅτι «ὑπηρεσία ὑπολογίζεται ἀπὸ τῆς χρονολογίας τοῦ περὶ κοινοποιήσεως τοῦ διορισμοῦ ἐγγράφου κλπ.». Οὗτος μόνον δικαίωμα ἀποζημιώσεως εἶχε διὰ τὰς προσφερθείσας ὑπ’ αὐτοῦ ἄνευ διορισμοῦ εἰς τὴν Κοινότητα. Ἄλλως τε, τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ δικαιώματος συντάξεως, ὡς καὶ τὸ συντάξιμον ὑπηρεσίας δὲν κρίνει ἡ διοίκησις, ἀλλὰ μόνον τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον τελικῶς καὶ ἐγκύρως, ὅπερ ἀπεφάνθη ἤδη ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5162)26.6.59 πράξεώς του, ἀπορρίψαν τὴν περὶ κανονισμοῦ αἴτησιν τοῦ ἐν λόγῳ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Ι. Κοντουδάκη καὶ Ε. Πρωϊμάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10549)6.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 451 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Ι. Κοντουδάκη καὶ Ε. Πρωϊμάκη, ἐν σχέσει μὲ τὴν μεταφορὰν ἕδρας τῶν φορτηγῶν δημοσίας χρήσεως ἀπὸ τὰς Νήσους εἰς Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8785)27.1.58 ἀποφάσεως ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ εἰς Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα καὶ ἀπὸ νήσου εἰς νῆσον λόγω τῆς τάσεως μεταφορᾶς τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων ἐκ τῶν νήσων εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα, ἥτις πραγματοποιουμένη εἰς εὐρεῖαν ἔκτασιν θ’ ἀπεστέρει τὰς νήσους τῶν ἀπαιτουμένων μέσων μεταφορᾶς καὶ θὰ προεκάλει τὴν ἀνάγκην χορηγήσεως νέων ἀδειῶν κυκλοφορίας, κατ’ ἐξαίρεσιν τῆς ὑφισταμένης γενικῆς ἀπαγορεύσεως χορηγήσεως ἀδειῶν κυκλοφορίας δημοσίας χρήσεως εἰς νέα φορτηγὰ αὐτοκίνητα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιπώρη, Β. Μπρακατσούλα καὶ Χ. Φιλίππου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11075)20.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 536 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ἀλ. Τσιπώρη, Β. Μπρακατσούλα καὶ Χρ. Φιλίππου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Βάσει τῶν κειμένων διατάξεων, ἡ ἁρμοδιότης τῆς χορηγήσεως προσωρινῶν ἀδειῶν κυκλοφορίας εἰς αὐτοκίνητα πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἀγόνων γραμμῶν, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὴ αὕτη διὰ λεωφορείων τῶν ΚΤΕΛ, ἀνήκει εἰς τὴν οἰκείαν Νομαρχίαν. Εἰς τὴν Νομαρχίαν ἐναπόκειται ἡ χορήγησις περιωρισμένου ἀριθμοῦ τοιούτων ἀδειῶν, ὥστε νὰ μὴ προκαλοῦνται οὔτε διαμαρτυρίαι ὑπὸ τῶν ΚΤΕΛ, οὔτε ἐπιζήμιος δι’ αὐτὰ ἀνταγωνισμός. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐναρμόνισιν τῶν συμφερόντων τῶν αὐτοκινητιστῶν τῶν δύο ὡς ἄνω κατηγοριῶν, δὲν εἶναι δυνατὴ αὕτη διὰ τοὺς κάτωθι λόγους: Διότι τὰ λεωφορεῖα τῶν ΚΤΕΛ ἐπιβαρύνονται μὲν μὲ μεγαλύτερα ἔξοδα, ἀλλ’ ὅμως ἡ ἔνταξίς των εἰς τὰ ΚΤΕΛ εἶναι κατοχυρωμένη διὰ νόμου. Ἀντιθέτως, τὰ ἐκτελοῦντα προσωρινῶς τὴν συγκοινωνίαν αὐτοκίνητα ἐπὶ ἀγόνων γραμμῶν ὑποχρεοῦνται, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προσωρινῆς ἀδείας των, νὰ ἀποσυρθοῦν τῆς κυκλοφορίας, ὡς μὴ ἔχοντα πλέον οὐδὲν δικαίωμα ἐπὶ τῶν ἐν λόγῳ γραμμῶν (ἄρθρ. 24 Ν. Δ. 3334)55). Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11327)27.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 644 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῆς λεωφορειακῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Χαλκηδόνος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι δὲν καθίσταται αὕτη δυνατή, καθ’ ὅσον θὰ ἐδημιούργει δυσχερείας εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δρομολογίων, λόγῳ ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς δυνάμεως λεωφορείων. Τὸ ἐν λόγῳ θέμα θέλει ἐπανεξετασθῇ μετὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν νέων λεωφορείων τῆς Α.Ε. «Ἀστικαὶ Συγκοινωνίαι Περιοχῆς Ἀθηνῶν». Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Νοεβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 9.9.60 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, περὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων πρὸς τὰ ὑποκαταστήματα αὐτοῦ, παραγγέλλονται αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ἱδρύματος, ὅπως, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς παρατηρουμένης κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας μεγαλυτέρας προσελεύσεως ἀσθενῶν πρὸς ἐξέτασιν, ἀναπροσαρμόσουν τὸ ὡράριον τῶν ἰατρῶν, ὥστε νὰ παράσχουν τὰς ὑπηρεσίας των κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι ἰατροί. Διὰ τῆς αὐτῆς ἐγκυκλίου καθορίζεται προτεραιότης τῶν ἐργαζομένων εἰς τὴν ἐξέτασίν των ὑπὸ τῶν ἰατρῶν ἔναντι τῶν μελῶν οἰκογενείας αὐτῶν καὶ τῶν συνταξιούχων. Ἐπὶ πλέον ὁρίζεται, ὅτι εἰς τὰ ἰατρεῖα τοῦ ΙΚΑ, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦν πλείονες τοῦ ἑνὸς ἰατροὶ τῆς αὐτῆς εἰδικότητος, διατίθενται ἄλλοι διὰ τοὺς ἐργαζομένους καὶ ἄλλοι διὰ τοὺς μὴ ἐργαζομένους, ὥστε νὰ καθίσταται ἐφικτὴ ἡ ταχυτέρα ἐξέτασις τῶν ἐργαζομένων ἀσθενῶν ἠσφαλισμένων. Διὰ τῆς αὐτῆς ἐγκυκλίου παραγγέλλονται αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι, ὅπως συστήσουν εἰς τοὺς συνταξιούχους νὰ ἀποφεύγουν τὴν προσέλευσίν των πρὸς ἐξέτασιν εἰς τὰ ἰατρεῖα κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ταχυτέρας ἐξετάσεως τῶν ἐργαζομένων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τὴν ἀνετωτέραν ἐξέτασίν των κατὰ τὸ μεσημβρινὸν ἢ ἀπογευματινὸν ὡράριον. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 65201)Ε2064)1. 10.1960 ἀποφάσεως ἡμῶν συνεκροτήσαμεν Ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν προσώπων ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Διοικητοῦ τοῦ ΙΚΑ πρὸς μελέτην ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν δεδομένων τοῦ συστήματος παροχῆς ἰατρικῶν φροντίδων εἰς τοὺς ἠσφαλισμένους καὶ συνταξιούχους αὐτοῦ, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τοῦ ΙΚΑ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς κατ’ οἶκον ἐξετάσεως ἀσθενῶν ἠσφαλισμένων τῶν ἐπαρχιῶν, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τὸ Β.Δ. περὶ οἰκογενειακοῦ ἰατροῦ καὶ ὅτι λίαν προσεχῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ δοκιμαστικῶς ἐν Ἀθήναις, ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων δὲ τούτων θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἐπέκτασις τοῦ συστήματος καὶ ἐκτὸς τῆς πρωτευούσης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κακογιάννη καὶ Ι. Δραγονέτη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10050)8183 ἐγγράφου ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη καὶ Ι. Δραγονέτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 48195)18.7.60 ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας παρεσχέθη ἡ ἔγκρισις διὰ τὴν ἀγοράν ἑτοίμου κτιρίου πρὸς στέγασιν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Μεσολογγίου. Ἤδη, ὡς ἐπληροφορήθημεν, παρὰ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας διενεργεῖται κατὰ τὰ κεκανονισμένα ἐν Μεσολογγίῳ διαγωνισμὸς διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ κτιρίου τούτου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Γιαχνῆ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 28.7.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Γιαχνῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ περὶ οὗ ἡ ἐρώτησις σχέδιον Νομοθετικοῦ Διατάγματος, κατατεθὲν ἐπειγόντως εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπήν, ἐψηφίσθη, λαβὸν ἀριθμὸν Ν.

Δ. 4104)60.

Κατὰ τὴν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς συζήτησιν τοῦ ἐν λόγῳ σχεδίου Ν. Δ. ἀνεπτύχθησαν διὰ μακρῶν ὑπὸ τῶν κ.κ. βουλευτῶν, τόσον αἱ ἀπόψεις τῶν ἐργατικῶν Ὀργανώσεων, ὅσον καὶ τῶν ἐργοδοτικῶν τοιούτων. Ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῶν οἰκοδόμων, γνωρίζομεν ὑμῖν εἰδικώτερον τὰ ἀκόλουθα: Κατὰ τὸ ἄρθρον 13 τοῦ Ν. Δ. 4104)60 παρέχεται εὐχέρεια ὅπως, διὰ πράξεως τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας, ἐκδιδομένης μετὰ γνώμην τοῦ Δ.Σ. τοῦ ΙΚΑ καὶ σύμφωνον τοιαύτην τοῦ Συμβουλίου Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως ἀναγνωρίζεται εἰς ἐργατοτεχνίτας ἀπασχοληθέντας εἰς πάσης φύσεως οἰκοδομικὰς καὶ συναφεῖς τεχνικὰς ἐργασίας, ἐγγραφέντας δὲ ὑπὸ τὴν ἰδιότητά των ταύτην εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ ΙΚΑ μέχρι τῆς 1.1.54 ἀριθμὸς ἡμερῶν ἐργασίας δι’ ἕκαστον τῶν ἑπτὰ ἡμερολογιακῶν ἐτῶν τῶν ἀμέσως προηγουμένων τῆς ἰσχύος τοῦ Κανονισμοῦ Ἀσφαλίσεως τῶν ἀπασχολουμένων εἰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας. Δυνάμει τῆς διατάξεως ταύτης, θὰ ἀναγνωρισθοῦν εἰς ἕκαστον ἐργατοτεχνίτην οἰκοδόμον ὡρισμένος ἀριθμὸς ἡμερομισθίων καὶ θὰ διευκολυνθῇ οὕτω ἡ συμπλήρωσις τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένων προϋποθέσεων διὰ τὴν ἀπονομὴν συντάξεως γήρατος ἢ ἀναπηρίας. Τὸ θέμα τῆς κατὰ 5 ἔτη μειώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας διὰ τὴν συνταξιοδότησιν λόγῳ γήρατος, εἶναι θέμα γενικὸν καὶ ἀφορᾷ πάντας τοὺς ἀπασχολουμένους εἰς βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα, ἐφ’ ὅσον δὲ ἐπιτρέψουν αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τοῦ Ι.Κ.Α., θὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα τῆς ἐκδόσεως τοῦ οἰκείου Κανονισμοῦ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μειωμένου ὁρίου ἡλικίας εἰς τὰ ἐν λόγῳ ἐπαγγέλματα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9954)8096 ἐγγράφου ὑμῶν καὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Μεταξὺ τῶν σκοπῶν τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας εἶναι καὶ ἡ μέριμνα αὐτῆς διὰ τὴν στέγασιν, ἐγκατάστασιν καὶ λειτουργίαν τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων τῆς Χώρας. Ἐν τῇ ἐπιτελέσει τοῦ σκοποῦ καὶ βάσει τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων της ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἐνισχύει ταύτας διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας καὶ στεγάσεως αὐτῶν. Εἰδικώτερον εἰς τὴν πόλιν τῆς Ἐλευσῖνος εἶχε προγραμματισθῆ ἡ ἀνέγερσις ἰδίου κτιρίου διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν Ὀργανώσεων, ἐγένετο δὲ ἡ σχετικὴ δημοπρασία διὰ τὴν ἀνέγερσιν τούτου. Τὸ ἐν λόγῳ Κέντρον μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεώς του εἰς τὸ κτίριον τοῦτο θέλει ἀντιμετωπίζει τὰς δαπάνας στεγάσεώς του ἐκ τῆς παρεχομένης ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας ἐπιχορηγήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9958)8100 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἐσόδου τούτου γίνεται βάσει στατιστικῶν δεδομένων παρελθόντος ἔτους. Ἡ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ 1960 μικρὰ μείωσις οὐδεμίαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν ἀποδοτέων ποσῶν δύναται νὰ ἔχῃ δοθέντος, ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελε προκύψει ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς καταστάσεως ἐσόδων τοῦ Κράτους αὔξησις τοῦ ἐσόδου φορολογίας θεαμάτων, τὸ ἀποδοτέον ποσὸν ἀποδίδεται οὐχὶ ὡς ἀναγράφεται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἀλλ’ ἐξ ὁλοκλήρου παρεχομένης παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν, αὐξήσεως τῆς σχετικῆς μισθώσεως ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τοῦτο συνέβη καὶ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1959, ὅτε εἰς τὰς ἀρχὰς ἀνεγράφη ποσὸν μόνον δραχμῶν 14.400.000 καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 311911)28.11.1959 καὶ 368476) 31.12.1959 ἐγγράφων Γ.Δ.Δ.Λ. παρεσχέθη αὔξησις τοῦ ἐν λόγῳ ποσοῦ ἐκ δραχμ. 3.330.000 καὶ 200.000 ἀντιστοίχως, ἀνελθούσης τῆς σχετικῆς πιστώσεως εἰς δραχμ. 17.900.000. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Ζαννῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8743)7089 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι βάσει τοῦ βασικωτέρου ἐσόδου τῆς εἰσφορᾶς, τοὐτέστιν τοῦ ἑνὸς ἡμερομισθίου ἐτησίως τῶν ἐργαζομένων, ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἀντιμετωπίζει τὸ πολυποίκιλλον ἔργον αὐτῆς, τῆς συντηρήσεως τοὐτέστιν τῶν Κέντρων Ἐργαζομένης Νεότητος, τῆς ψυχαγωγίας τῶν ἐργαζομένων, τῆς ἐκδόσεως δεκαπενθημέρου περιοδικοῦ, τῆς ἀνεγέρσεως κτιρίων διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων, τῆς ἀναλήψεως μέρους τῶν δαπανῶν λειτουργίας τῶν ὀργανώσεων τούτων κλπ. Κατὰ ταῦτα αἱ παρεχόμεναι πιστώσεις διὰ τὴν ψυχαγωγίαν τῶν ἐργαζομένων εἶναι ἀνάλογοι τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ἑκάστης πόλεως καὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ προϋπολογιζομένου διὰ τὴν ψυχαγωγίαν ἁπάντων τῶν ἐργαζομένων τῆς χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐμπορίου. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Εὐαγγελίδη, Σ. Ἠλιοπούλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11080)20.10.60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 541 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Εὐαγγελίδη, Σ. Ἠλιοπούλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Μ. Σβώλου, ἐπὶ τοῦ θέματος ἐξαγωγῆς ὑποδημάτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὑπὸ τῶν Ἐμπορικῶν ἡμῶν Συμβούλων καὶ Ἀκολούθων καταβάλλονται συνεχεῖς προσπάθειαι τοποθετήσεως αὐτῶν εἰς τὰς ξένας ἀγοράς, δὲν παραλείπεται ἡ προβολὴ τῶν Ἑλληνικῶν ὑποδημάτων διὰ τῶν ἑκάστοτε διοργανωμένων Διεθνῶν Ἐκθέσεων καὶ μονίμων ἐκθετηρίων μας, τὰ ὁποῖα ἔφερον ἤδη εἰς ἐπαφὴν Σουηδοὺς εἰσαγωγεῖς μὲ Ἕλληνας κατασκευαστάς. Ὡς προϋπόθεσις ἀγορᾶς Ἑλληνικῶν ὑποδημάτων τίθεται ὑπὸ τῶν Σουηδῶν ἡ συναγωνιστικότης τῶν τιμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Πρωϊμάκη, Ι. Ἀθητάκη, Γ. Παπαγεωργίου, Κ. Χιωτάκη καὶ Ι. Κοντουδάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπὸ ἡμερομηνίαν 28.7.1960 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Πρωϊμάκη καὶ λοιπῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1) Διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 110)5.8.1959 καὶ 70)26.4.1960 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπετράπη ἐκ μέρους τῆς Κοινοπραξίας Συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων Σουλτανίνας συγκέντρωσις ἀνὰ 10.000 τόννων σουλτανίνας διὰ τῆς πρώτης καὶ δευτέρας πράξεως καὶ τῶν ὑπολοίπων ἀδιαθέτων ποσοτήτων τῶν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν εὑρισκομένων διὰ τῆς τελευταίας ἐπὶ τιμῇ ἀσφαλείας διὰ μέσην ποιότητα 7,65 καὶ 8,80 δραχμῶν κατὰ χιλιόγραμμον ἀντιστοίχως. 2) Αἱ πωλήσεις ἐγένοντο ὑπὸ ἐπιτροπῆς συσταθείσης δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 151)21.11.59 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ συμβουλίου καὶ ἀποτελουμένης ἐκ: 1) τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Κ.Σ.Ο.Σ., 2) τοῦ παρὰ τῷ Δ. Συμβουλίῳ τῆς Κ.Σ.Ο.Σ. ἐκπροσώπου τοῦ ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ 3) τοῦ παρὰ τῷ ἰδίῳ συμβουλίῳ ἐκπροσώπου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τῶν ἀποφάσεων ταύτης τελουσῶν ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῶν Ὑπουργῶν Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας. Μέχρι τῆς ἐκδόσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 70)26.4.1960 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐπετράπη ἡ συγκέντρωσις ὑπὸ τῆς Κ.Σ.Ο.Σ. τῶν ἀδιαθέτων ἀποθεμάτων σουλτανίνας, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Κοινοπραξίας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διεφώνει πρὸς οἱανδήποτε πώλησιν ἐμμένων εἰς τὴν ἄποψιν τῆς ρηθείσης συγκεντρώσεως. Μετὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς συγκεντρώσεως αἱ ἀποφάσεις ἐλαμβάνοντο ὁμοφώνως. 3) Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνεργηθείσας πωλήσεις σουλτανίνας ἀποστέλλομεν ὑμῖν συνημμένως κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὰς πωλήσεις ταύτας διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα Ἰανουαρίου–Αὐγούστου ἐ. ἔ. Αἱ τιμαὶ διαθέσεως ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὰς ἑκάστοτε ἰσχύουσας διεθνεῖς τοιαύτας. 4) Παράδοσις σουλτανίνας Νο 2 πρὸς ἐκπλήρωσιν ὑποχρεώσεως ἐγένετο πράγματι πρὸς τὴν Ἀνώνυμον Ἑταιρίαν Δανέξ καὶ τὸν Γ. Φραγκίσταν καὶ εἰς ποσότητα 1.362 τόννων λόγῳ ἐξαντλήσεως τῶν ἀποθεμάτων Νο 4. Ἡ ποσότης αὕτη ἐξήχθη ὡς Νο 4 εἰς Ρωσίαν, ἥτις δὲν εἰσάγει ἄλλην ποιότητα. 5) Ὅσον ἀφορᾷ τὰς διακυμάνσεις τῶν τιμῶν σουλτανίνας παραθέτομεν κατωτέρω πίνακα τιμῶν Ἑλληνικῆς σουλτανίνας συγκριτικῶς πρὸς τὴν Τουρκικὴν κατὰ μῆνα.

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

ΔΙΑΘΕΣΙΣ ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑΣ ΕΙΣ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ

ΕΠΙ ΤΙΜΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΣΟΔΕΙΑΣ 1959

V. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10590)8633 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 496 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας κ. κ. συναδέλφους, ὅτι τὸ εἰς τοὺς μαθητὰς διατιθέμενον κονιοποιημένον γάλα, προέρχεται ἐκ δωρεᾶς τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως, ἐνῷ ὠφελοῦνται οἱ μαθηταί, δὲν ἐπέρχεται ζημία εἰς τοὺς κτηνοτρόφους τῆς περιοχῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Βαλούρδου, Η. Σκυλλάκου καὶ Δ. Μερλοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 8118 καὶ 11002 ἐ. ἔ. ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 75 καὶ 590 ἐ. ἔ. ἐρωτήσεις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Βαλούρδου, Η. Σκυλλάκου καὶ Δ. Μερλοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι προπολεμικῶς δυνάμει τῶν Α. Ν. 1805 καὶ 1863)1939, τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη ἐγγραφῆς τῶν μαθητῶν Μ. Ε., ἀνήρχοντο διὰ μὲν τὰς δύο πρώτας τάξεις εἰς δραχμὰς 705, διὰ δὲ τὰς τέσσαρας τελευταίας εἰς δραχμὰς 1363, αἱ δὲ ἀπαλλαγαὶ τῶν ἀπόρων μαθητῶν δὲν ὑπερέβαινον τὸ 10% τῶν φοιτώντων μαθητῶν. Σήμερον ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν μαθητῶν ἀνέρχεται διὰ τέλη ἐγγραφῆς καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 3558)1956 προβλεπομένης ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς εἰς δραχμὰς 470 διὰ τὰς τρεῖς πρώτας τάξεις, εἰς 630 διὰ τὰς δύο ἑπομένας καὶ 689 διὰ τὴν τελευταίαν τάξιν, δυνάμει δὲ τοῦ Ν. Δ. 3970) 1959 καθιερώθη ἡ ἀπαλλαγὴ ἁπάντων γενικῶς τῶν ἀπόρων μαθητῶν τῶν δημοσίων σχολείων ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 75% τῆς ἐν λόγῳ εἰσφορᾶς, τοῦ ποσοῦ τῶν ἀπαλλαγῶν ὑπερβαίνοντος τῶν 50% τῶν φοιτώντων μαθητῶν. Διὰ τοῦ αὐτοῦ Ν. Δ., ἅπασαι αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς διατίθενται διὰ τὰς ἐκπαιδευτικὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, ἤτοι μέχρις 6 ἑκατομμύρια ἐτησίως διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τῶν σχολείων στοιχειώδους καὶ Μ. Ε. διὰ τῶν ἀπαραιτήτων καὶ συγχρονισμένων ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας, μέχρις 6 ἑκατομμυρίων ἐτησίως διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου χορήγησιν 2000 ὑποτροφιῶν εἰς ἀπόρους διακρινομένους μαθητὰς Μ. Ε., τὸ δὲ ὑπόλοιπον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν δαπανῶν κατασκευῆς, ἐπισκευῆς καὶ συντηρήσεως τῶν διδασκαλείων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 31 Ὀκτωβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Ν. Κιτσίκη καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11346)27.10.1960 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 667)1960 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Ν. Κιτσίκη καὶ Μ. Σβώλου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κάλυψιν τῆς παρὰ τὴν ὁδὸν Ρόδου ὑπονόμου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο τυγχάνει τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀποχετεύσεως Πρωτευούσης (Ο.Α.Π.), ὅστις ἐποπτεύεται παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. Ὑπὸ τῶν καθ’ ἡμᾶς Ὑγειονομικῶν Ὑπηρεσιῶν λαμβάνονται ἑκάστοτε διάφορα μέτρα, προσωρινοῦ κατ’ ἀνάγκην χαρακτῆρος, πρὸς περιορισμὸν κατὰ τὸ δυνατὸν τῶν ἑστιῶν μολύνσεων καὶ ὀχλήσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασοπούλου. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης διὰ τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου ὑμῶν ὑπ’ ἀριθ. 600 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Δ. Παπαθανασοπούλου, περὶ ἐπεκτάσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ ἡμιορεινὴν περιοχὴν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1931, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5112)1931 νόμου, ἀπηγορεύθη ἡ καλλιέργεια καπνοῦ εἰς τὴν Οἰκονομικὴν Ἐφορίαν Καλαβρύτων, πλὴν τῶν Κοινοτήτων Καλαβρύτων καὶ Σκεπαστοῦ. Ἤδη, κατόπιν τῶν λαμβανομένων κατ’ ἔτος μέτρων ρυθμίσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς ἐπίπεδα ἀνταποκρινόμενα εἰς τὰς ἑκάστοτε δυνατότητας ἀπορροφήσεως τῆς παραγωγῆς καπνῶν ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς καταναλώσεως, καθίσταται ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον ἀδύνατος ἡ ἄρσις τῆς ὑφισταμένης ἐκ τοῦ ὡς ἄνω νόμου ἀπαγορεύσεως. Ἐπίσης, ἡ παρασχεθεῖσα εὐχέρεια αὐξήσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας ἐκτάσεως εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς τῆς χώρας, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 140)12.10.1960 πράξεως τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς ἀπηγορευμένας διὰ νόμου περιοχάς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Ὀκτωβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Η. Σκυλλάκου, Α. Τσιπώρη καὶ Δ. Μερλοπούλου. 1. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου ὑμῶν, νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, ὅτι ἐξεπονήθη καὶ ἐνεκρίθη παρ’ ἡμῶν εὐρὺ πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς ὑπαίθρου διὰ γεωργικοὺς σκοπούς, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὴν ἐντὸς τριετίας (1961–1964) ἠλεκτροδότησιν 20.000 καὶ πλέον ἀτομικῶν ἀντλητικῶν συγκροτημάτων πρὸς ἄρδευσιν 500.000 στρεμμάτων καὶ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ λειτουργίαν κεντρικῶν ἠλεκτροκινήτων ἀντλιοστασίων, πρὸς ἄρδευσιν 700.000 στρεμμάτων καὶ ἀποστράγγισιν ἑτέρων 600.000 στρεμμάτων. Τὸ ἐν λόγῳ πρόγραμμα ἐκοινοποιήθη εἰς τὴν Δ.Ε.Η., διὰ τὴν σταδιακὴν ἐκτέλεσιν τούτου. 2. Μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἀνωτέρω προγράμματος, διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ὁποίου θὰ παρουσιασθῶσι δυνατότητες καταναλώσεως μεγάλων ποσῶν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, θὰ προέλθωμεν εἰς σχετικὰς μετὰ τῆς Δ.Ε.Η. συνεννοήσεις, πρὸς ὑποβιβασμὸν τοῦ κόστους τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ τὴν καθιέρωσιν εἰδικῶν μειωμένων τιμολογίων, ὥστε νὰ διευκολύνεται ἡ διάθεσις τῶν προϊόντων τῶν παραγωγῶν κατὰ ἱκανοποιητικὸν δι’ αὐτοὺς τρόπον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Τσιάντου, Ε. Σκούρα καὶ Κ. Τσιγάρα. Ἐπὶ τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 523 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Τσιάντου, Ε. Σκούρα καὶ Κ. Τσιγάρα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ ἐνίσχυσις τοῦ Νομοκτηνιατρικοῦ Γραφείου Μαγνησίας εἰς ἐπιστημονικὸν κτηνιατρικὸν προσωπικόν, θέλει πραγματοποιηθῆ εὐθὺς ὡς ἐπιτευχθῆ ἡ πρόσληψις νέων κτηνιάτρων. 2) Ἡ ἵδρυσις Ἀγροτικοῦ Κτηνιατρείου εἰς Βελεστῖνον, ἔχει προβλεφθῆ καὶ ἔχει περιληφθῆ εἰς Β. Διάταγμα, τοῦ ὁποίου ἀναμένεται ἡ δημοσίευσις. 3) Διὰ τὴν τοποθέτησιν εἰς τὸ Νομοκτηνιατρικὸν Γραφεῖον τηλεφωνικῆς συνδέσεως, ἔχει ζητηθῆ ἡ ἔγκρισις ἐκ τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐλπίζεται ἡ παροχὴ τῆς τοιαύτης ἐγκρίσεως, καὶ 4) ὁ ἐφοδιασμὸς τοῦ Νομοκτηνιατρικοῦ Γραφείου δι’ αὐτοκινήτου, δὲν προβλέπεται ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Τσιάντου, Ι. Σιαφλέκη, Ε. Σκούρα καὶ Ν. Καθαροσπόρη. 1. Ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ἀπὸ 5.10.1960 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Τσιάντου κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας κατὰ τὸ ἔτος 1958, ἐμερίμνησε καὶ ἠγοράσθη ἕνα σκάφος περιπολικόν, κατὰ δὲ τὸ τρέχον ἔτος 1960 ἐδημοπρατήθη ἡ κατασκευὴ καὶ ἑτέρου τοιούτου. 2. Τὸ Ὑπουργεῖον καταβάλλει πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν, ὅπως αὐξηθῶσι τὰ πλωτὰ μέσα ἀστυνομεύσεως ὅλων τῶν παρακτίων περιοχῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη. Ὑμέτερον 10003)8149)17.9.1960, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 5.9.60 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ἀράπη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1. Τὸ θέμα τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ἀκινήτου περιουσίας τοῦ Ν. Α. Ταμείου ἀπησχόλησε κατ’ ἐπανάληψιν τόσον ἡμᾶς, ὅσον καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ν.Α.Τ. καὶ τὴν ἁρμοδίαν αὐτοῦ ὑπηρεσίαν καὶ ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον μελέτης εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ὅλης περιουσίας τοῦ Ἱδρύματος. 2. Σημειοῦται, ὅτι εἰς τὸν τομέα τοῦτον ἐπετεύχθησαν μέχρι τοῦδε ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, τὸ μὲν διότι οἱ πλεῖστοι, ἐκ τῶν ἐχόντων ἐνοικιοστασιακὰ μισθώματα, μισθωταὶ ἀκινήτων, ὑπεχρεώθησαν διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ, ὅπως καταβάλωσι συγχρονισμένα τοιαῦτα, τὸ δὲ διότι ἀπεφασίσθη ἡ ἀξιοποίησις τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ὑφισταμένων κεντρικῶν οἰκοπέδων διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ὁποίας ἐκπονοῦνται ἤδη τεχνοοικονομικαὶ μελέται ἀνοικοδομήσεως αὐτῶν ὥστε μετ’ οὐ πολὺ νὰ καταστῶσι ταῦτα προσοδοφόρα. Εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ προκειμένου μελετᾶται ὁ συνδυασμὸς τῆς ἀνεγέρσεως τινῶν ἐκ τῶν ἐν λόγῳ κτιρίων καὶ οἰκοπέδων δαπάναις τρίτων, παραχωρουμένης τῆς ἐκμεταλλεύσεώς των ἐπὶ ὡρισμένα ἔτη μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν ὁποίων νὰ περιέλθωσι ταῦτα εἰς τὴν πλήρη κυριότητα τοῦ Ν.Α.Τ. Διὰ τοῦ προεκτεθέντος τρόπου τὸ Ἵδρυμα δὲν θὰ διαθέσῃ νέα κεφάλαια διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν μελετωμένων οἰκοδομῶν, θ’ ἀποστῇ τῆς ἐν προκειμένῳ εὐθύνης, ἣν θὰ ἐπωμισθῶσι τρίτοι καὶ γενικῶς τὸ Ταμεῖον δὲν θὰ ἐμπλακῇ εἰς τὰς ταλαιπωρίας τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν. Ἡ κατὰ τ’ ἀνωτέρω ὅμως ἀνοικοδόμησις ὡς εἶναι φυσικὸν δὲν δύναται νὰ ὁλοκληρωθῇ εἰμὴ μόνον ἀφοῦ προηγουμένως τὰ σχετικὰ στάδια καὶ αἱ οἰκεῖαι ἐπ’ αὐτῶν μελέται κατὰ τὰς ἐν ἰσχύϊ διατάξεις τύχωσι τῆς ἐγκρίσεως παρὰ ἁρμοδίων οἰκονομικῶν καὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν. Κατὰ τὰς νῦν κρατούσας παρὰ τῷ Δ. Σ. τοῦ Ν.Α.Τ. σκέψεις ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἀνωτέρω θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν τῇ διασταυρώσει τῶν ὁδῶν Πατησίων–Καποδιστρίου οἰκοπέδου, ὅπερ δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι παραμένει σήμερον ἀνεκμετάλλευτον ἀλλὰ ἐξ ἐνοικιάσεώς του ἀποδίδει εἰς τὸ Ν.Α.Τ. ἐτησίως τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 180.000. Σταδιακῶς καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν διδαγμάτων τῆς πρακτικῆς ἤθελε καταδειχθῇ ἡ πλήρης καὶ ἐπωφελὴς διὰ τὸ Ἵδρυμα ἐπιτυχία ἐκ τῆς τοιαύτης ἐκμεταλλεύσεως, θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ κατεδάφισις καὶ ἡ ἐπὶ συγχρονισμένων ὅλως βάσεων καὶ οἰκονομοτεχνικῶν σχεδίων ἀνοικοδόμησις διαφόρων ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ πεπαλαιωμένων καὶ μὴ προσοδοφόρων ἀκινήτων τοῦ Ταμείου. Ἡ ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν 18 ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἀκινήτων τοῦ Ν.Α.Τ. σημερινὴ τούτων ἀπόδασις ἐμφανίζεται ὡς ἀκολούθως: Σύνολον ἐτησίων ἐσόδων δραχ. 8.109.136 ἀναλυομένων ὡς ἕπεται:

Ἡ κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἐτησία ἀπόδοσις τῶν ἀκινήτων τοῦ Ταμείου ἐμφανίζεται εἰς τοὺς οἰκείους αὐτοῦ ἰσολογισμοὺς ὡς ἀκολούθως:

Ἡ κατὰ τ’ ἀνωτέρω ἐμφανιζομένη αὔξησις τῶν ἐνοικίων ὀφείλεται κυρίως: α) Εἰς τὴν ὡς ἐν ἀρχῇ ἐξετέθη μετατροπὴν ἐνοικιοστασιακῶν τινῶν μισθωμάτων εἰς ἐλεύθερα καὶ β) Εἰς τὴν σὺν τῷ χρόνῳ μείωσιν τῶν κενῶν ἢ μὴ ἀποδοτικῶν μισθίων δι’ ἐντάσεως τῶν σχετικῶν προσπαθειῶν καλυτέρας ἐκμεταλλεύσεως (μείωσις κενῶν, μείωσις ἐπιτάκτων, ἐπισκευὴ καὶ ἐκ τούτου καλυτέρα ἐνοικίασις μισθίων τινῶν κλπ.). Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΧ. Τοῦ Ὑπουργ. Βορ. Ἑλλάδος Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Γαβριηλίδη, Κ. Τσιγάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8711)60 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 16.7.60 ἐρώτησις τῶν κ.κ. βουλευτῶν Ι. Γαβριηλίδη καὶ λοιπῶν περὶ ἐντάξεως τῶν ἰδιοκτητῶν φορτοεπιβατικῶν αὐτοκινήτων εἰς τὸ 41 ΚΤΕΛ Νομοῦ Κιλκὶς ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ κοινοποιήσωμεν συνημμένως ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 18631)29.9.60 ἀναφορὰν τῆς Νομαρχίας Κιλκὶς πρὸς ἐνημέρωσίν σας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ὀκτωβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος

Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΚΙΛΚΙΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 18631. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Γενικὴν Διεύθυνσιν Αʹ Διεύθυνσιν Διοικήσεως–Τμῆμα Ἀποκεντρώσεως Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 76408)11.8.1960 ὑμετέρας διαταγῆς, δι’ ἧς διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ἐπερώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Γαβριηλίδη καὶ Κ. Τσιγάρα, ἀναφερομένη εἰς τὰ αὐτοκίνητα τὰ ἐξυπηρετοῦντα τὰς ἀγόνους γραμμάς, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν τὰ κάτωθι: α) Ὁ ἀριθμὸς τῶν κυκλοφορούντων ἐν τῷ Νομῷ φορτοεπιβατικῶν αὐτοκινήτων τῶν ἐξυπηρετούντων τὰς ὀρεινὰς γραμμὰς ἀνέρχεται εἰς 27. β) Κατ’ ἀρχήν, εἰς τὰς γραμμὰς τὰς ἐξυπηρετουμένας διὰ λεωφορείων, πλὴν 2–3 περιπτώσεων, δὲν κυκλοφοροῦν φορτοεπιβατικὰ αὐτοκίνητα, εἰς δὲ τὰ τμήματα τῶν ὁδῶν, ἐφ’ ὧν συμπίπτουν νὰ κυκλοφοροῦν λεωφορεῖα καὶ ἀποτελοῦν ταῦτα προέκτασιν τῶν ἀγόνων γραμμῶν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὰ φορτοεπιβατικὰ νὰ παραλαμβάνουν ἐπιβάτας, μηδὲ ἐμπορεύματα. γ) Ὅσον ἀφορᾷ τὸ αἴτημα τῶν ἐπερωτώντων κ.κ. βουλευτῶν περὶ ἐπισκευῆς ὅλων τῶν ὁδῶν τῶν ἀγόνων γραμμῶν, τοῦτο ἀποτελεῖ καὶ ἡμετέραν μέριμναν, καταβάλλομεν δὲ συνεχῶς προσπαθείας οὐχὶ ἁπλῶς ἐξασφαλίσεως βατότητος, ἀλλὰ κατασκευῆς νέων συγχρονισμένων ὁδῶν, ἐντὸς φυσικὰ τῶν ὑπαρχουσῶν πιστώσεων. δ) Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον αἴτημα τῶν ἐπερωτώντων κ.κ. βουλευτῶν περὶ ἐντάξεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν φορτοεπιβατικῶν αὐτοκινήτων εἰς τὴν δύναμιν τοῦ 41ου ΚΤΕΛ Κιλκίς, τοῦτο εἶναι θέμα γενικώτερον, ἐκφεῦγον τῆς ἡμετέρας ἁρμοδιότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Αὐγούστου 1960

Ὁ Νομάρχης

Γ. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Χ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη, Ε. Γιαρένη καὶ Α. Λασκαρίδη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα ἐπὶ τοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας διαβιβασθέντος ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 9215)24.8.60 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ἐπισυναπτομένης ὑπ’ ἀριθ. 204 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη, Ε. Γιαρένη καὶ Α. Λασκαρίδη 1) ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, ὅτι ἐπίκειται ἡ χορήγησις ἀδείας ἱδρύσεως ἐργοστασίου ζυμομυκήτων εἰς Θεσσαλονίκην, παρὰ τὴν ἀπορριπτικὴν ἀπόφασιν τοῦ ἁρμοδίου Συμβουλίου καὶ τὰς ἐντόνους διαμαρτυρίας τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων Θεσσαλονίκης καὶ διατὶ ἐγκρίνεται ἡ ἵδρυσις αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὑπερεπάρκεια βιομηχανικῆς παραγωγῆς τοῦ ἐν λόγῳ εἴδους καὶ μάλιστα παρὰ τὴν γνώμην τοῦ ἁρμοδίου Κρατικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ ἁρμοδιωτέρου ἐν προκειμένῳ Συνδέσμου Βιομηχάνων Θεσσαλονίκης καὶ 2) διατὶ ἀντὶ τῆς ἱδρύσεως νέου ἐργοστασίου δὲν λαμβάνονται ὑπὸ τοῦ Κράτους μέτρα πρὸς ἐπαναλειτουργίαν τῶν ἤδη ἀργουσῶν βιομηχανιῶν, ὡς ἡ ἀναφερομένη ὑπὸ τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων Νικολετοπούλου ἐν Καβάλᾳ. 1. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος. Ὁ Εὐάγγελος Εὐθ. Μελισσάρης, κάτοικος Θεσσαλονίκης (Αἰσώπου 16), ἀλευροβιομήχανος, διὰ τῆς ἀπὸ 9.2.60 αἰτήσεώς του πρὸς τὸ Συμβούλιον Φορολογίας οἰνοπνεύματος ᾐτήσατο τὴν χορήγησιν ἀδείας ἱδρύσεως ἐργοστασίου παραγωγῆς ζυθοζύμης ἐν Θεσσαλονίκῃ. Τὸ ὡς εἴρηται Συμβούλιον, ὡς ἁρμόδιον ἐν προκειμένῳ, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29δὶς)30.5.60 γνωμοδοτήσεώς του ἐγνωμοδότησε κατὰ πλειοψηφίαν ὑπὲρ τῆς ἀπορρίψεως τῆς αἰτήσεως μὲ τὸ δικαιολογητικόν, ὅτι ἡ δυναμικότης τῶν ὑφισταμένων τοιούτων ἐργοστασίων, εἰς ἃ ἔχουσιν ἐπέλθει ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως των διάφοροι βελτιώσεις καὶ ἐπεκτάσεις, ἀνερχομένη εἰς 5.000 περίπου τόννους ἐτησίως, ἐπαρκεῖ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως εὑρισκομένης εἰς τὸ ὕψος τῶν 1.700 περίπου τόννων, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ αἰτουμένου ἐργοστασίου δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ προσδοκᾶται αὔξησις αὐτῆς, ὡς καὶ μείωσις τῆς τιμῆς, ἐφ’ ὅσον θὰ κατανεμηθῇ ἡ σήμερον καταναλισκομένη ποσότης. Ἡ ὡς ἄνω γνωμοδότησις δὲν ἐκοινοποιήθη εἰς τὸν αἰτοῦντα, καθ’ ὅσον οὗτος ἀμέσως ὑπέβαλε τὴν ἀπὸ 3.6.60 αἴτησίν του περὶ χορηγήσεως τῆς ὡς ἄνω ἀδείας μὲ τὸ δικαιολογητικόν, ὅτι, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν παραγωγὴν ζυμῶν ἀρτοποιΐας προτίθεται νὰ ἱδρύσῃ καὶ ἐργοστάσιον συνθέτων συμπεπυκνωμένων κτηνοτροφῶν διὰ τὴν παραγωγὴν τῶν ὁποίων θὰ χρησιμοποιῇ τὴν μέλασσαν καὶ τὰ προϊόντα τῆς τευτλοκαλλιεργείας (τευτλοκορφὲς καὶ τευτλοπολτός), τὰ ὁποῖα θὰ προκύπτωσιν ἐκ τῆς ἱδρυθησομένης βιομηχανίας σακχάρεως, ὡς καὶ τὰ ὑποπροϊόντα τὰ προκύπτοντα ἐκ τῆς ἤδη λειτουργούσης καὶ μελούσης εἰσέτι πρὸς τοῦτο νὰ συμπληρωθῇ ἀλευροβιομηχανίας του, συνυποβάλλων ἅμα περὶ τούτου καὶ σχετικὴν οἰκονομικοτεχνικὴν μελέτην. Τὸ ὡς εἴρηται Συμβούλιον, εἰς ὃ διεβιβάσθη ἡ ὡς ἄνω νέα αἴτησις τοῦ προμνησθέντος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 268)23. 7.1960 γνωμοδοτήσεώς του ἐγνωμοδότησε κατὰ πλειοψηφίαν, ὅτι ἐκ τῶν ὑποβληθέντων νέων στοιχείων τοῦ φακέλλου δικαιολογεῖται ἡ ἀποδοχὴ τῆς ὑποβληθείσης νέας αἰτήσεως, διότι διὰ τῆς ἱδρύσεως κοινοῦ ἐργοστασίου ζύμης ἀρτοποιΐας καὶ συνθέτων κτηνοτροφῶν, ὅπερ προφανῶς συνδέεται ἀμέσως πρὸς τὴν διαμορφωθεῖσαν κατάστασιν ἐκ τῆς ἱδρύσεως παρ’ ἡμῖν βιομηχανίας σακχάρεως, θὰ συμβάλῃ τοῦτο εἰς τὴν ἐπιδιωκομένην ὑπὸ τοῦ Κράτους παραγωγικὴν πρόοδον ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ συνόλου, καὶ ὅτι δύναται νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸν αἰτοῦντα ἡ ἄδεια ἱδρύσεως ἐργοστασίου παρασκευῆς ζυμῶν ἀρτοποιΐας εἰς Θεσσαλονίκην, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅμως, ὅτι θὰ λάβῃ οὗτος καὶ τὴν ἄδειαν ἱδρύσεως βιομηχανίας συνθέτων συμπεπυκνωμένων κτηνοτροφῶν, ὥστε νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἵδρυσις τοῦ κοινοῦ ἐργοστασίου, περὶ οὗ ἐν τῇ αἰτήσει του ἀναγράφει. Ἡ ὡς ἄνω γνωμοδότησις ἐγένετο ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Βιομηχανίας καὶ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 35035)3248)3.8.60 κοινῆς ἀποφάσεώς των ἐχορηγήθη εἰς τὸν προμνησθέντα ἡ αἰτηθεῖσα ἄδεια, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι οὗτος θὰ λάβῃ καὶ τὴν ἄδειαν ἱδρύσεως βιομηχανίας συνθέτων συμπεπυκνωμένων κτηνοτροφῶν καὶ ὅτι ἡ ἄδεια λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου ζυμῶν ἀρτοποιΐας θὰ χορηγηθῇ μόνον ἐφ’ ὅσον ὁ αἰτῶν θὰ ἔχῃ πραγματοποιήσει τὴν ἵδρυσιν καὶ λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου τῶν ὡς ἄνω συνθέτων κτηνοτροφῶν, ἱκανῆς παραγωγικότητος. 2. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος. Τὸ ἐν Καβάλᾳ ἐργοστάσιον ζυμῶν ἀρτοποιΐας τοῦ Νικολετοπούλου, διέκοψε τὰς ἐργασίας του προπολεμικῶς. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν δὲ δὲν ᾐτήσατο τὴν ἐπαναλειτουργίαν αὐτοῦ.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Μπρακατσούλα καὶ Χ. Φιλίππου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10554)60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Μπρακατσούλα καὶ Χ. Φιλίππου, ἐπὶ διαμαρτυρίας τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἀνετέθη εἰς οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν ἡ ἐνέργεια ἐρεύνης, μετὰ τὴν ὑποβολὴν δὲ τῆς πορισματικῆς ἐκθέσεως, θέλομεν γνωρίσει ὑμῖν σχετικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Σ. Καρασάββα, Δ. Σπυρίδη, Α. Λασκαρίδη καὶ Α. Παπαθανασίου. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1739)12.5.60 ἐρωτήσεως διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9985)16.9.60 ἐγγράφου σας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 99549)30 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἀπηλλοτριώθησαν μεταξὺ ἄλλων κτημάτων καὶ τὰ τοιαῦτα ὑπ’ ἀριθ. 28 ἐμβαδοῦ 1.835 στρεμμάτων (καλαμὼν) 244 ἐμβαδοῦ 121 στρεμμάτων (ἀγρὸς) καὶ 245 ἐμβαδοῦ 3.166 στρεμμάτων πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων πεδιάδος Σερρῶν (σχηματισμὸς τεχνικῆς λίμνης Κερκίνης), ἀνήκονται κατὰ ⅘ ἐξ ἀδιαιρέτου εἰς τοὺς Παρίσην, Καρατζᾶν, Φωτεινὴν σύζ. Κ. Παπαποστόλου καὶ Μαρίαν χήραν Γ. Ζλάτκου. Ἡ ἐν συνόλῳ ὀφειλομένη ἀποζημίωσις πρὸς τοὺς ἐν λόγῳ ἰδιοκτήτας καθωρίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29)1932 ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν Σερρῶν εἰς 7.694,644 δραχμάς, κατεβλήθη δὲ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατὰ δόσεις μέχρι τῆς ἐκρήξεως τοῦ τελευταίου πολέμου ποσὸν 5.900.00 δραχμῶν. Λόγῳ τῆς μὴ καταβολῆς ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ καὶ τῆς ἐκ τοῦ λόγου τούτου μὴ συντελέσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Α. Ν. 1731)39 τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν ἀκινήτων τούτων μετὰ τὸν Ν. 18)44 ἡ πλέον συμφέρουσα λύσις διὰ τὸ Δημόσιον ἦτο συμβιβαστικὴ τοιαύτη πρὸς ἀποτροπὴν κινδύνου ἀπωλείας τῆς προπολεμικῶς καταβληθείσης ἀποζημιώσεως. Διὰ τοῦτο κατόπιν μακρῶν διαπραγματεύσεων σχετικῶν γνωμοδοτήσεων τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους ὑπεγράφησαν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 16724)57 συμβόλαιον τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Ε. Κουμάνταρου καὶ 21458)58 ὅμοιον τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Δ. Στάμου μεταξὺ Δημοσίου καὶ τῶν ἀνωτέρω, δι’ ὧν συμβολαίων ἅπασα ἡ προπολεμικῶς καταβληθεῖσα ἀποζημίωσις ὑπελογίσθη ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 245 ἀκινήτου τοῦ καὶ σημαντικωτέρου καὶ διὰ τῆς πληρωμῆς ἐπὶ πλέον ποσοῦ ἐν συνόλῳ ἐκ δραχμῶν 1.200.000 συνετελέσθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις ὡς πρὸς τὸ ἀκίνητον τοῦτο. Τελευταίως ἡ Ὑπηρεσία μας πρὸς ἐνημέρωσιν τῆς Διευθύνσεως Γεωργίας Νομοῦ Σερρῶν ἀπηύθυνε πρὸς ταύτην τὴν ὑπ’ ἀριθ. Π. 7635)26.4.60 διαταγήν, δι’ ἧς ἐγνώρισε πρὸς ταύτην, ὅτι διὰ τὰ δύο ἀκίνητα, δὲν κατεβλήθη ἀποζημίωσις ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Οὐδεμία βεβαίωσις ἐχορηγήθη πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους καθ’ ὃν τρόπον ἀναφέρεται εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1732) 1960 ἐρώτησιν καὶ δὴ ἀνακριβῶς περιεχομένου. Ἐπὶ πλέον τῶν ἀνωτέρω γνωρίζομεν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, τελοῦν ἐν ἀγνοίᾳ ὡς ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη τῶν λεπτομερειῶν τοῦ ἐπελθόντος συμβιβασμοῦ, μετὰ τὴν λῆψιν τῆς πρὸς τὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας Νομοῦ Σερρῶν, ἀνωτέρω διαταγῆς μας, κοινοποιηθείσης πρὸς τοῦτο ἀπηύθυνε ἡμῖν τὸ ὑπ’ ἀριθ. Α. 24592)28.4.60 ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐν συνεχείᾳ ἀνεκάλεσε διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 27608)20.5.60 ὁμοίου. Συνημμένως διαβιβάζομεν ἀντίγραφον τῶν δύο τελευταίων ἐγγράφων τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. Α. 27608. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν Γενικὴν Διεύθυνσιν Φορολογίας Διεύθυνσιν 14ην–Τμῆμα Αʹ. Ἐν συνεχεία τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Α. 24592)28.4.60 ἡμετέρου ἐγγράφου καὶ εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Σ. 5305)1013) 9.5.60 ὑμετέρου τοιούτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ὡς ἄνω ἔγγραφόν μας κοινοποιηθὲν καὶ εἰς τὴν Γεωργικὴν Ὑπηρεσίαν Σερρῶν ἐξεδόθη κατὰ παρερμηνείαν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Π. 7635)2752)26.4.60 ἐγγράφου σας, καθόσον ἡ ἡμετέρα ὑπηρεσία δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 11000)57 καὶ 721)58 γνωμοδοτήσεων τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐπιτευχθέντων συμβιβασμῶν διὰ τῆς ὑπογραφῆς τῶν ὑπ’ ἀριθ. 16724)57 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Ε. Κουμάνταρου, καὶ 21458)58 τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Δ. Στάμου δυνάμει τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθη νέα νομικὴ κατάστασις ἐπὶ τῶν ἀπαλλοτριωθέντων κτημάτων ὑπ’ ἀριθ. 28,244 καὶ 245 ἀκινήτων τῶν κληρονόμων Ζλάτκου–Καρατζᾶ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1960

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Γ. ΜΑΚΡΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. Α. 24592 Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν Γενικὴν Διεύθυνσιν Φορολογίας Διεύθυνσιν 14η–Τμῆμα Βʹ. Κατόπιν τοῦ κοινοποιηθέντος καὶ ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. Π. 7635)2852 ἀπὸ 26.4.60 ὑμετέρου πρὸς τὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας Νομοῦ Σερρῶν ἐγγράφου, δι’ οὗ γνωρίζετε αὐτῇ, ὅτι δὲν κατεβλήθη ἀποζημίωσις ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου διὰ τὰ περιλαμβανόμενα εἰς τὴν δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 99549)12.12.1930 Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως ἀπαλλοτρίωσιν πρὸς σχηματισμὸν τῆς τεχνικῆς λίμνης Κερκίνης τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων πεδιάδων Σερρῶν–Δράμας ὑπ’ ἀριθ. 28 στρέμματα 1.835 (καλαμὼν) 245 στρέμμ. 3.166 (ἀγρῶν) καὶ 244 στρέμμ. 121 (ἀγρῶν), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἔναντι τῆς συνολικῆς ἀξίας τῶν ἐκτάσεων τούτων καθορισθείσης διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29)32 ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Σέρραις Πρωτοδικῶν, εἰς δραχμ. 7.694.644 ἐν συνόλῳ, κατεβλήθησαν εἰς τοὺς δικαιούχους 1) Μαρίαν Ζλάτκου καὶ 2) Παρίσην Καρατζᾶν καὶ Φωφὼ Παπαποστόλου ὑπὸ μὲν τῆς καθ’ ἡμᾶς Ὑπηρεσίας καὶ μέχρι τῆς συστάσεως τῆς ὑμετέρας Διευθύνσεως δραχμ. 5.900.000 ὑπὸ δὲ τῆς καθ’ ὑμᾶς Ὑπηρεσίας δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13253 χρήσεως 1942–43 χρημ. ἐντάλματος ἕτεραι δραχμ. 255. 715 πρὸς συμπλήρωσιν τῶν 80% τῆς ὅλης ὡς ἄνω ἀποζημιώσεως. Τοῦτο ἀνακοινώσατε ἡμῖν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. Ε. 8171)21. 7.47 καὶ Δ. 2684)20.3.50 ἐγγράφων σας. Τὰ τῆς πληρωμῆς τῶν δικαιούχων τῶν ἐν τῷ ἐν ἀρχῇ μνησθέντι ἐγγράφῳ σας ἀναφερομένων τεμαχίων ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων μας καὶ τελευταίως διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8859)9.5.60 τοιούτου. Ἄπορον δὲ τυγχάνει πῶς τόσον κατηγορηματικῶς ἀποφαίνεσθε, ὅτι δὲν κατεβλήθη ἀποζημίωσις παρὰ τὸ γεγονὸς τῆς καταβολῆς τῶν 80% αὐτῆς ἐπὶ μεγίστῃ τυχὸν ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τεμάχιον 243 στρέμματα 660 τοῦτο οὐδέποτε κατελήφθη ὑπὸ τῶν ἔργων τὸ κατέχουσι δὲ καὶ τὸ νέμονται οἱ ἰδιοκτῆται του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Ἀπριλίου 1960

Ὁ Διευθυντὴς

ΕΜΜ. ΒΛΑΧΟΣ

XI) Τοῦ Ὑπουργ. Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπὸ ἡμερομηνίαν 17–10 ἐ.ἔ. ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα, διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1157)1200)25.10 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δικαιοσύνης τηρεῖται Μητρῷον πάντων τῶν ἀνὰ τὴν χώραν διωρισμένων δικηγόρων, ἔνθα καταχωρεῖται πᾶσα μεταβολὴ διοικητικοῦ χαρακτῆρος, ἀφορῶσα τὴν ὑπηρεσίαν τούτων, ὡς λ.χ. προαγωγήν, μετάθεσιν, παῦσιν κλπ. Στοιχεῖα ἀφορῶντα τὰς σχέσεις τῶν δικηγόρων μετὰ τῶν πελατῶν των δὲν τηροῦνται παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δικαιοσύνης οὐδὲ εἶναι νοητὸν νὰ συγκεντρωθῶσι τοιαῦτα καθ’ ὅσον δὲν παρέχεται τῷ Ὑπουργείῳ τοιαύτη ἁρμοδιότης ὑπὸ τῶν κειμένων διατάξεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

ΧΙΙ) Τοῦ Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. 1. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 603 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι παρὰ τῷ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείῳ οὐδὲν στοιχεῖον ὑφίσταται περὶ τοῦ ἀναπήρου Κατσούλη Δημητρίου. 2. Ἐν τῇ ἐρωτήσει δὲν διευκρινίζεται ὁ χρόνος παθήσεως τοῦ εἰρημένου οὐδὲ τὶ συγκεκριμένως αἰτεῖται διὰ τὴν ἀναπηρίαν του. 3. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ συνταξιοδοτήσεως δέον ὅπως ὁ ἐνδιαφερόμενος ὑποβάλῃ ἡμῖν αἴτησιν μετ’ ἀντιγράφου Φ. Μητρώου πρὸς ἐξέτασιν τῆς περιπτώσεώς του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Νοεμβρίου 1960

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ πρέπει νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ μίαν τηλεγραφικὴν καταγγελίαν τῶν βουλευτῶν Κερκύρας κ.κ. Πρίφτη καὶ Δραγονέτη ἐπὶ μιᾶς ἀνατριχιαστικῆς καταστάσεως ἐπὶ τῆς περιπτώσεως ἐξωθήσεως πολίτου εἰς αὐτοκτονίαν......

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προβαίνετε εἰς τὴν ἀνάπτυξιν θέματος ἐκτὸς ἡμερησίας διατάξεως. Ἠμπορούσατε νὰ ἔλθητε εἰς τὸ γραφεῖον μου ἐγκαίρως νὰ μοὶ ἐκθέσητε τὸ θέμα καὶ ἐὰν ἐκρίνετο ἐξόχως σοβαρὸν καὶ κατεπεῖγον, τότε θὰ ἠδυνάμην ἐνδεχομένως νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, παρὰ τὸν Κανονισμόν, ἀφοῦ προηγουμένως εἰδοποίουν τὴν Κυβέρνησιν ἵνα λάβῃ γνῶσιν τοῦ θέματος. Δὲν συμφωνῶ διόλου εἰς αὐτὴν τὴν τακτικήν. Ἀφήσατε παρακαλῶ, αὐτὰ τὰ μέσα, δὲν ἐπιτρέπονται. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§12Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραμερισθῇ αὐτὸ τὸ τρομερὸν θέμα λόγῳ διαδικαστικῶν ἐμποδίων....

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαμαρτύρομαι, δὲν ἐπιτρέπονται αὐτά. (Θόρυβος). Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἕνα ἐκπρόσωπον κόμματος νὰ παραβαίνῃ συνεχῶς τὸν Κανονισμόν.

§14Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Οὐχὶ ἐπὶ θέματος οὐσίας.

§16Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος–φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιόπουλε, ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ φωνασκῆτε συνεχῶς ἐδῶ μέσα. Κύριοι βουλευταί, ἡσυχία παρακαλῶ. (Θόρυβος–φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι). Δὲν ἠμπορεῖτε ὑπ’ αὐτὴν τὴν μορφὴν νὰ αἰφνιδιάζετε, κύριε Ἡλιοῦ, καὶ νὰ φέρετε ἕνα θέμα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δὲν εἶναι κοινοβουλευτικόν. Ἐκπλήσσομαι καὶ ἀπορῶ. Δὲν τὸ ἀνέμενον ἀπὸ σᾶς.

§18Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕνα τηλεγράφημα δὲν ἀνεκοινώθη, θὰ ἐρευνήσω καὶ αὔριον θὰ ἀναφέρω εἰς τὸ Σῶμα. (Φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι).

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Γίνεται συστηματικῶς παρεμπόδισις τοῦ ἐλέγχου...

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§22Η. ΗΛΙΟΥ. Ἠρεμήσατε, κύριε Πρόεδρε, ἀφήσατε τὰ κουδούνια... (Φωναὶ–θόρυβος). Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχω νὰ φέρω δύο παρατηρήσεις. Πρῶτον, ὅτι ἀναφορὰ ἐπὶ τραγικοῦ γεγονότος δὲν ἀνεκοινώθη εἰς τὸ Σῶμα, ἀπεκρύβη.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιθανὸν νὰ μὴ ἦλθεν ἡ σειρά της, δεδομένου, ὅτι καθημερινῶς ἔρχεται σωρεία ἀναφορῶν καὶ τηλεγραφημάτων.

§24Η. ΗΛΙΟΥ. Δεύτερον, ὅτι παραβιάζετε ἐσκεμμένως καὶ σεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸν Κανονισμὸν τοῦ Σώματος. Αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος, κύριε Πρόεδρε, διέπονται ἀπὸ τὸν γραπτὸν Κανονισμὸν καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Ἀλλὰ καὶ κατὰ ρητὴν ἑρμηνείαν ὅλων τῶν ἑρμηνευτῶν τοῦ πολιτεύματός μας καὶ ἀπὸ τὰ ἔθιμα τοῦ πολιτεύματος καὶ ἀπὸ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα ἀπὸ τοῦ 1844, μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἤρξατο ἡ παροῦσα περίοδος τῆς Βουλῆς κάθε ζήτημα ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον καὶ ἰδιαζόντως σοβαρὸν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ καὶ ἔρχεται εἰς συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Σεῖς, ἡ Κυβέρνησις, ἀφ’ ἧς, ὄχι τῇ εὐνοίᾳ σας, οὔτε τῇ παραχωρήσει σας ἀλλὰ ψήφῳ τοῦ λαοῦ κατελάβομεν τὴν θέσιν τοῦ πρώτου κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀρνεῖσθε πᾶσαν συζήτησιν καὶ ὅταν ἀκόμη πρόκειται περὶ θεμάτων, ὅπως ὁ κατεξευτελισμὸς τοῦ γοήτρου καὶ τοῦ κύρους τῶν βουλευτῶν, ἡ τρομοκρατία..... (Κωδωνοκρουσίαι).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προβάλλετε τοιαῦτα ἐπιχειρήματα διὰ νὰ παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν, δὲν ἐπιτρέπεται σὲ σᾶς. (Φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι).

§26Η. ΗΛΙΟΥ. ... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον, παρακαλῶ καθῆστε εἰς τὴν θέσιν σας. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς–κωδωνοκρουσίαι).

§28Η. ΗΛΙΟΥ. ... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συμπεριφορά σας μὲ ἐκπλήσσει.

§30Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅταν μὲ τὸν συνάδελφον κ. Ἐφραιμίδην πρὸ δέκα ἡμερῶν ἐνεφανίσθημεν εἰς τὸ Γραφεῖον σας καὶ σᾶς κατηγγείλαμε τὴν δολοφονικὴν ἀπόπειραν κατὰ τῶν συναδέλφων κ.κ. Κολαμπᾶ καὶ Κανιάρη, πάλιν ἠρνήθητε τὴν συζήτησιν..... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὅσα πρόκειται νὰ λεχθοῦν, θὰ λεχθοῦν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, κωδωνοκρουσίαι).

§32Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θὰ μὲ ἀκούσητε. Νὰ εἶσθε ψύχραιμος.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ψύχραιμος, σεῖς παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Τὶ θὰ εἴπητε; θέλετε νὰ φέρετε πρὸς συζήτησιν θέματα ἐκτὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου διὰ τὴν στάσιν σας. Μὴ ἐγκαινιάζετε αὐτὴν τὴν ἀρχήν.

§34Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπεκφεύγῃ τὸν διάλογον καὶ τὸν ἔλεγχον, δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἡ Κυβέρνησις..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κάμετε ἐπερώτησιν. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§36Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ ἔκτακτον τηλεγράφημα διατὶ δὲν τὸ ἐδιαβάσατε; Πρῶτον αὐτό. Δεύτερον, σεῖς ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητός σας, ἂν μὴ τὶ ἄλλο, ὠφείλατε ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ ἔχετε ἐπηυξημένην εὐαισθησίαν εἰς κἄθε τι ποὺ ἀφορᾷ εἰς τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τὴν περιφρούρησιν τῶν βουλευτῶν ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ ὑψίστου καθήκοντός των, τῆς ἐπικοινωνίας μὲ τὸν λαόν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα κάμνετε, νὰ ἀποκλείετε τὴν συζήτησιν, νὰ ἀπαγορεύετε τὴν συζήτησιν εἶναι μία ἐκ πλαγίου συνέχισις τῆς ἀστυνομεύσεως τῆς δημοσίας ζωῆς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, διατὶ δὲν κάμνετε ἐπερώτησιν δι’ ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ ζητήσητε πρόταξιν; (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§38Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, κατόπιν αὐτῆς τῆς στάσεώς σας, τὴν ὁποίαν τονίζουν καὶ ὑπογραμμίζουν ὁ συνεχὴς κωδωνισμός, νὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν μομφῆς ἐναντίον σας.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ ὑποβάλεται οἱανδήποτε πρότασιν, ἀλλὰ τὸ τὶ θὰ κάμω ἐγὼ, εἶναι θέμα ἰδικόν μου.

§40Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ κατεβῆτε κάτω ἀπὸ τὴν ἕδραν καὶ θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα νὰ τὴν ἀναπτύξω. (Θόρυβος).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

§42ΦΩΝΑΙ. Νὰ κατεβῆτε κάτω.

§43Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ κατεβῆτε κάτω.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1. Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, ὄχι, ὄχι). Σεῖς δὲν ὑπάγεσθε εἰς τὸν Κανονισμόν; Καθήσατε παρακαλῶ, κύριοι.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον. (Φωναὶ, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, κωδωνοκρουσίαι).

§46Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε βουλευτά Λαρίσης—διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶσθε Πρόεδρος— δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ κατέχετε τὴν ἕδραν ὑποβληθείσης προτάσεως μομφῆς. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§48Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποκύπτωμεν εἰς τὴν ὀχλαγωγίαν. (Φωναὶ, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε παρακαλῶ, ἡ συνεδρίασις θὰ συνεχισθῇ. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§50Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα δι’ ἐσᾶς.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ κρίνω, ὅτι δὲν ὑπάρχει.

§52Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Σᾶς ἀπηγγέλθη μομφὴ ἀπὸ ἕνα κόμμα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§54Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὀφείλετε νὰ τακτοποιήσητε τὸ προσωπικόν σας θέμα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία παρακαλῶ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ὁ κ. Ἠλιοῦ διετύπωσε πρότασιν μομφῆς, κατὰ τοῦ Προέδρου, διότι δὲν τοῦ ἔδωκε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§56Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ «διατί», θὰ τὸ εἴπωμεν ἡμεῖς.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ κρίνῃ ὁ ἴδιος πότε θίγεται ἀπὸ μίαν πρότασιν ἢ ὄχι. Ἀλλοίμονον ἐὰν εἷς βουλευτὴς δύναται νὰ εἰσαγάγῃ μίαν πρότασιν μομφῆς καὶ νὰ παραμερίζωνται ὅλα τὰ θέματα, ἰδιὰ νὰ συζητῆται αὐτή. Θὰ μελετήσω τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ κρίνω βραδύτερον, ἤδη θὰ προχωρήσω εἰς τὴν συνεδρίασιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος). Τὴν πρότασιν μομφῆς θὰ τὴν διατυπώσετε ἐγγράφως, θὰ μελετηθῇ καὶ ἀναλόγως θὰ λάβω ἀπόφασιν. Δὲν γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα ἐξ ἀπήνης. Δὲν εἶναι κοινοβουλευτικόν.

§58Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε σεῖς, ἐναντίον τοῦ ὁποίου διετυπώθη ἡ πρότασις μομφῆς νὰ εἶσθε ὁ κριτὴς, ἐὰν ἡ πρότασις μομφῆς...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).... Ὁ Κανονισμὸς λέγει τὸ ἀντίθετον. Διατυπωθείσης προτάσεως μομφῆς, ὁ Πρόεδρος κατέρχεται τῆς θέσεώς του παραχωρῶν τὴν θέσιν του εἰς τὸν Ἀντιπρόεδρον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδαμοῦ τὸ λέγει αὐτὸ ὁ Κανονισμός. Μελετήσατε παρακαλῶ προσεκτικῶς τὸν Κανονισμόν. Συνεπῶς εἶμαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἀφορᾷ τὴν εὐθιξίαν. Τοῦτο εἶναι θέμα ἰδικόν μου. Ὑποβάλατε τὴν μομφήν σας ἐγγράφως καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ κρίνῃ, ὅτι εἰσάγεται νομοτύπως θὰ τὴν συζητήσῃ.

§60Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται αὐτά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φυγομαχῇ ἡ Κυβέρνησις ἐδῶ καὶ νὰ ὀργιάζῃ ἔξω τρομοκρατικῶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς ζούγκλαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαναγκάζῃ τοὺς πολίτας καὶ νὰ τοὺς ἐκβιάζῃ εἰς αὐτοκτονίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συλλαμβάνῃ καὶ νὰ ἐκτοπίζῃ τοὺς πολιτικούς της ἀντιπάλους καὶ ἰδίως ὅσους ἀνήκουν εἰς ἕνα κόμμα, εἰς τὴν ΕΔΑ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἀνεκτὴ δολοφονικὴ ἐπίθεσις ἐναντίον βουλευτοῦ καὶ σεῖς νὰ μένετε ἀσυγκίνητος. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος). Αὐτὸ ἀποδεικνύει ἀνοχὴν καὶ συνενοχὴν ἢ πλέγμα συνενοχῆς. (Κωδωνοκρουσίαι–θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Ἠλιοῦ. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν εἶναι ἀνεκτὸν εἶναι νὰ λαμβάνῃ τις τὸν λόγον ἐκτὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ νὰ ὁμιλῇ καὶ νὰ λέγῃ ὅσα εἴπατε σεῖς. Αὐτὸ εἶναι παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐὰν εἶμαι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, εἶμαι διότι δὲν σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§62Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀφήσατε τὴν ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν. Ὄχι ἑπτάκις ἀλλὰ ἑβδομηκονταεπτάκις ἐζητήσαμε τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κοθρῆ, μὴ ἐρευνᾶτε τὸν Κανονισμόν, δὲν ὑπάρχει ἡ διάταξις ποὺ ἐπιθυμεῖτε.

§64Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μείνωμεν ὄρθιοι ἕως ὅτου δοθῇ ἱκανοποίησις εἰς τὸ ζήτημα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς ἐθίξατε τὸν Πρόεδρον.

§66Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀφορᾷ τὴν κοινὴν γνώμην, τὸν λαόν, νὰ μὴ γίνωνται αὐτὰ τὰ ἀπαράδεκτα καὶ ἀπαίσια ποὺ γίνονται....

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἐδῶ ὑπάρχει Κανονισμὸς ὃν παραβιάζετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Καθήσατε παρακαλῶ, κ. Ἠλιοῦ. Τελειώνετε. Σεῖς θὰ ἐπιβάλετε τὸν ἰδικόν σας τρόπον διαδικασίας;

§68Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ ὁμιλήσω.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§70Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ φυγομαχία, ἡ ἐπαίσχυντος ἠθικῶν αὐτουργῶν ἐγκλημάτων. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Κακογιάννη. Διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐρώτησις. (Θόρυβος ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος καὶ κραυγαί: Ὄχι, ὄχι).

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, ἀσχέτως ἀπὸ τὸ περιεχόμενον καὶ τὸ ἀντικείμενον τῆς οἱασδήποτε διαμαρτυρίας ἢ ἀνακοινώσεως εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἤθελε νὰ προβῇ ὁ κ. Ἡλιοῦ, ἡ παραμέρισις τῶν κοινοβουλευτικῶν κανόνων, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμένη. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν τῶν φράσεων, τὰς ὁποίας ἐξετόξευσε. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιπαρέρχεται τὰς φράσεις αὐτάς. Ἄλλωστε ἐλέχθησαν χωρὶς ὁ κ. Ἡλιοῦ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα βάσει τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσῃ. Ὁ Κανονισμὸς ὑφ’ οἱανδήποτε προϋπόθεσιν πρέπει νὰ ἰσχύῃ καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἡ γνώμη, ὡς ἀμέσου ἁρμοδίου καὶ ὑπευθύνου διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἀποφασιστική. Κύριοι βουλευταί, ἕτερον λοιπόν, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ ἀνακινήσῃ ὁ κ. Ἡλιοῦ καὶ ἕτερον τὸ θέμα ἐὰν θὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ βάσει τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς προσεπάθησαν νὰ ματαιώσουν τὴν συνεδρίασιν. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν τὸ ἔχουν, οὔτε ἐκ τοῦ Συντάγματος, οὔτε ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἔχουν παρὰ νὰ ὑποβάλουν κανονικῶς, ὅπως συμβαίνῃ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, αἴτησιν συζητήσεως, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἑνὸς θέματος, ὁπότε θὰ κριθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς —ἐγκαίρως λαμβάνοντος γνῶσιν τῆς αἰτήσεως αὐτῆς— ἐὰν θὰ δοθῇ, ἢ ὄχι ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Ἡλιοῦ. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀποφανθῇ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ ὁ λόγος, ἔχουν τὸ δικαίωμα, βάσει τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ προβοῦν εἰς τὴν διατύπωσιν ἐπερωτήσεως, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσάγουν εἰς τὴν Βουλὴν συστήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ προσπαθοῦν ἐγειρόμενοι, φωνασκοῦντες, κατέχοντες τὰς θέσεις των καὶ κραυγάζοντες νὰ ματαιώσουν τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς θὰ γίνῃ, εἴτε τὸ θέλουν, εἴτε ὄχι. (Χειροκροτήματα).

§73Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λυποῦμαι πολὺ διὰ τὸ δημιουργηθὲν ἐπεισόδιον. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ἀνεξαρτήτως τῆς οὐσίας τοῦ συγκεκριμένου θέματος, ὅτι ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχουν κατεπείγοντα θέματα, ποὺ εἶναι σκόπιμον νὰ τίθενται ἐγκαίρως ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καί, πάντως, νὰ μὴ ἀποφεύγεται ἡ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις. Πιστεύω, ὅτι αὐτὸ δὲν ἔχει γίνει. Τὸ ἔχω ἄλλωστε δοκιμάσει καὶ εἰς βάρος μου εἰς μερικὰς περιπτώσεις. Εἶχον ζητήσει νὰ γίνῃ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως συζήτησις, ἔστω ὀλιγάλεπτος ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα πράγματα ἦσαν κατεπείγοντα, ἀλλὰ τὸ αἴτημά μου δὲν ἔγινε δεκτόν. Δράττομαι, λοιπόν, τῆς εὐκαιρίας νὰ συστήσω εἰς τὸ Προεδρεῖον, οὐ μὴν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀποφεύγῃ ἐν περιπτώσει αἰτήσεως ὡρισμένων Κομμάτων, ἢ βουλευτῶν, διὰ θέματα κατεπείγοντα νὰ δέχεται πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὴν συζήτησιν. Τὸ δεύτερον θέμα, κ. Πρόεδρε, εἶναι τὸ θέμα τῆς προτάσεως μομφῆς, ἀνεξαρτήτως ἐὰν συμμερίζωμαι ἢ ὄχι τὴν ὑποβληθεῖσαν τώρα πρότασιν. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν ἔχομεν ἐγγράφους κανόνας, ἀλλὰ ἔχομεν μόνον παράδοσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὑποβαλλομένης προτάσεως μομφῆς, δέχεται τὴν συζήτησιν κατερχόμενος τῆς ἕδρας του. Βεβαίως τίποτε δὲν ἀποκλείει τὴν ἐκτίμησιν ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου, ἑκάστης περιπτώσεως. Δὲν ἔχομεν ἔγγραφον διάταξιν, ἡ ὁποία νὰ προβλέπῃ τὴν ἐκτίμησιν ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κατέλθῃ τῆς ἕδρας, ἐπειδὴ ἡ μομφὴ ὡς ὑποβάλλεται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρώσῃ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Παρὰ ταῦτα, γνώμη μου εἶναι, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἕνα Κόμμα, τὸ ὁποῖον συγκεντρώνει ἕνα ἀριθμὸν βουλευτῶν ἀρκετὰ μεγάλον, ὑποβάλλει πρότασιν μομφῆς, δὲν θὰ ἦτο ἄτοπον νὰ γίνῃ δεκτὸν ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασίς των καὶ ὅταν ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος εἶναι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ συγκεντρώσῃ τὴν πλειοψηφίαν. Ἴσως, μάλιστα, ὠφελεῖ τὸν Πρόεδρον ἔναντι τῆς μειοψηφίας, ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν τῆς μομφῆς, τὸ νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν. Τέλος θὰ ἤθελον προσωπικῶς νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὸ Κόμμα τῆς Ε.Δ.Α. ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν τῆς μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου. Ἀλλὰ ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος θὰ ἔλεγον, ὅτι ἐπειδὴ πράγματι, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρόκειται περὶ γεγονότος διὰ τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐλάβομεν γνῶσιν αὐτοῦ, διετυπώσαμε πράγματι, τὸν ἀποτροπιασμόν μας, νομίζω, ὅτι θὰ ἠδύνατο ἡ διαμαρτυρία ἡ διατυπωθεῖσα ἐκ μέρους τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε.Δ.Α. νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, τοὐλάχιστον, ἀφοῦ δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις, θὰ ἔχωμεν καταχωρημένην εἰς τὰ πρακτικὰ τὴν δικαίαν διαμαρτυρίαν δι’ ἕνα γεγονός, πράγματι, ἀνατριχιαστικόν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγέ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, εἰδικῶς διὰ τὴν τελευταίαν περίπτωσιν θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παραπέμψω εἰς τὸν Κανονισμὸν ἄρθρον 45 τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: Ἐὰν βουλευτὴς ἐπιθυμῇ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀνακοινωθείσης εἰς τὴν Βουλὴν, ἢ ἐὰν ἐπιθυμῇ νὰ εἰσαγάγῃ ὁ ἴδιος ἀναφορὰν καὶ ἀναπτύξῃ αὐτήν, γνωστοποιεῖ τοῦτο εἰς τὸν Πρόεδρον. Οὗτος δὲ δίδει αὐτῷ τὸν λόγον κατὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν». Συνεπῶς, αὐτὸ τὸ θέμα λύεται ἀμέσως, εἰς κἄθε συνεδρίασιν δύναται νὰ καταθέτῃ ἀναφοράν, ἢ νὰ τὴν εἰσαγάγῃ ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος θὰ λάβῃ τὸν λόγον εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ἐφ’ ὅσον αὐτῆς δὲν προηγοῦνται ἄλλαι. Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ προβλέπει ὁ Κανονισμὸς, ἀκριβῶς, διὰ νὰ μὴ γίνεται χρῆσις ἢ κατάχρησις τῆς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζητήσεως. Βλέπετε, συνεπῶς, ὅτι ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν Κανονισμὸν ἡ ὁποία τὸ λέει. Ἐὰν ἐγένετο αὐτὸ δὲν θὰ ὑπῆρχε θέμα συζητήσεως.

§75Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν κατετίθετο ὡς ἐρώτησις, ἢ ἐπερώτησις θὰ ἤρχετο μετὰ ἕνα μῆνα.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ τὸν λόγον εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν, συνεπῶς, δὲν εἶχε, παρὰ νὰ ἀκολουθηθῇ τὸ ἄρθρον 45 τοῦ Κανονισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, τῆς προτάσεως μομφῆς, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἐγώ, δὲν θίγομαι ἐξ αὐτῶν τῶν ἐκδηλώσεων, ὄχι διότι δὲν ἔχω εὐαισθησίαν, ἀλλά, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθύνεται εἰς ἐμὲ μομφὴ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ δὴ εἰς στιγμὰς ἐκνευρισμοῦ, ἢ ἀντιδικίας. Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπεν ὁ Πρόεδρος νὰ κατέρχεται συνεχῶς ἐκ τῆς ἕδρας νὰ δίδῃ ἐξηγήσεις. Τοῦτο ὡς ἀντιλαμβάνεσθε θὰ ἀπέβαινεν εἰς βάρος τοῦ ἑκάστοτε συζητουμένου θέματος. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Διὰ νὰ ὑποβληθῇ μία πρότασις μομφῆς πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἐμφανὴς παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ἐγένετο παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ, τοὐναντίον παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ θὰ ἦτο ἐὰν ἐδίδετο ὁ λόγος πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ κρίνῃ ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ πρότασις μομφῆς καὶ ἐκεῖνος θὰ φέρῃ τὸ θέμα ὅταν νομίζῃ, ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς τὸ ἐπιτρέπουν. Ἡ μομφὴ κατὰ τοῦ Προέδρου, εἶναι χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίγω τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἰσοδύναμος μὲ τὸ θέμα τὸ Κυβερνητικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν στιγμὴν ἐκνευρισμοῦ ἢ ἀντιδικίας νὰ ὑποβάλλεται πρότασις μομφῆς. Αὐτὸ δὲν τὸ λέγω σήμερον, τὸ ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε. Ἔχω διατελέσει ἐπὶ 8ετίαν Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ὑπῆρξαν περιπτώσεις εἰς στιγμὰς ἀντιδικίας, ἢ ἐκνευρισμοῦ καθ’ ἃς, ὁ κ. Χούτας, ἂν ἐνθυμοῦμαι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ὑπέβαλον πρότασιν μομφῆς κατὰ τοῦ Προέδρου. Δὲν εἶναι δυνατὸν, συνεπῶς, εἰς κάθε στιγμὴν ὁ Πρόεδρος νὰ κατέρχεται τῆς ἕδρας. Ἐὰν ἐπιμένουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς προτάσεως, θὰ τὴν φέρωμεν εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν καὶ τότε θὰ διεξαχθῇ συζήτησις καὶ ψηφοφορία. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος ἀνέρχεται καὶ κατέρχεται τῆς ἕδρας ἀπὸ μίαν φράσιν, ἡ ὁποία λέγεται εἰς στιγμὰς ἐκνευρισμοῦ ἢ ἀντιδικίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ νομολογία ἡ ὁποία ἐτηρεῖτο μέχρι τοῦδε, δι’ αὐτὸ ὁ Κανονισμὸς δὲν λέγει τίποτε. Ἠμπορεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ γίνῃ σοβαρὰ συζήτησις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παραπέμπω τὸν κ. Ἠλιοῦ εἰς τὸ ἄρθρον 45, τὸ ὁποῖον λύει ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα.

§77Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀκριβῶς ἡ διαμαρτυρία, τὴν ὁποίαν διετυπώσαμεν ἦτο, ὅτι, λόγῳ τῆς μὴ ἀνακοινώσεως ὑπὸ τοῦ Προεδρείου τῆς τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τῶν δύο συναδέλφων, κατέστη ἀδύνατον νὰ χρησιμοποιήσω τὴν ἐνάσκησιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἄρθρου 45. Τὸ Προεδρεῖον παρέλειψε ν’ ἀνακοινώσῃ τὴν ἀναφορὰν καὶ τοῦτο συνήθως πράττει, ὅταν ὑποβάλλωμεν ἀναφορὰς θιγούσας τὸ τρομοκρατικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Συγχρόνως, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ δέχεται ποτὲ προτεινομένην ἐκ μέρους τῆς πτέρυγος αὐτῆς καμμίαν συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, «ἀνεξαρτήτως τῆς οὐσίας τοῦτο καὶ ἐκεῖνο συμβαίνει», ἀπὸ διαδικαστικῆς ἀπόψεως. Ὦ ἁγία ἀφέλεια. «Ἀνεξαρτήτως οὐσίας»! Διὰ τὴν οὐσίαν συζητοῦμεν καὶ ὄχι διὰ τὴν διαδικασίαν. Διότι εἰς τὰς διαδικαστικὰς μεθόδους ἡ Κυβέρνησις διαφεύγει παντὸς ὁρίου. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς θὰ καταθέσωμεν ὅσα εἴχομεν νὰ εἴπωμεν, διὰ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Εἶναι μία ἔντονος διαμαρτυρία καὶ διὰ τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς ἀποφυγῆς τοῦ ἐλέγχου. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο θὰ γίνῃ δεκτόν, θὰ προχωρήσωμεν. Ἄλλως, ἐκεῖνα ποὺ ἔχω νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι) ... Ἡ παραβίασις ἐκ μέρους σας τῶν κανόνων τῆς εὐθύτητος... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι. Ὁ κ. Ἠλιοῦ συνεχίζει ἐπ’ ὀλίγον, μὴ ἀκουόμενος)... ἐν τῇ ἀπονομῇ τῶν δικαιωμάτων... (Θόρυβος).... μᾶς ὑποχρεώνει νὰ καταφύγωμεν εἰς αὐτὸ τὸ ἔσχατον μέσον τῆς ἐντόνου διαμαρτυρίας. Ἔχομεν μεγίστας εὐθύνας ὅλοι οἱ δημόσιοι ἄνδρες ἐνώπιον τῆς... (δὲν ἀκούεται λόγῳ τῶν διαμαρτυριῶν καὶ τοῦ θορύβου) ... ἐνώπιον αὐτῆς τῆς ζούγκλας ποὺ ὑπάρχει (ἔντονοι διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, ὅπως ἐλέχθη, ὑπάρχουν δύο χωριστὰ θέματα, τὸ ἐπίμαχον οὐσιαστικὸν θέμα καὶ τὸ θέμα τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ἐπίμαχον οὐσιαστικὸν θέμα. Διατυπώνω μόνον τὴν γνώμην, ὅτι καὶ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία μεγαλυτέρα εὐρυχωρία πνεύματος διὰ τὰς περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ὑπαγορεύουν συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες, διότι μὲ τὴν σημερινὴν συζήτησιν καθιεροῦται νομολογία καὶ διὰ τὸ μέλλον. Ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα τῆς βίας νὰ ἐπιβάλῃ κατάλυσιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐάν, ὅπως ὀρθῶς εἴπατε, καθιερώσωμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι οἱαδήποτε μερὶς δύναται νὰ διατυπώνῃ μομφὰς καὶ νὰ προκαλῇ ψηφοφορίας, ἡ δυνατότης ὁμαλῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς παύει νὰ ὑφίσταται. Παραβιάζει, ἑπομένως τὸν Κανονισμόν, ἡ καθιέρωσις τοῦ δικαιώματος μομφῆς καὶ ἐν συνεχείᾳ ψηφοφορίας, εἰς πᾶσαν διατύπωσιν προτάσεως μομφῆς. Ἐὰν μία μερὶς τῆς Βουλῆς ἀπεφάσιζε νὰ ταλαιπωρήσῃ τὸ Προεδρεῖον καὶ τὴν Βουλήν, θὰ ἦτο δυνατόν, ὑποβάλλουσα συνεχῶς πρότασιν μομφῆς, νὰ καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐργασίαν. Ποῖα μέσα διαθέτει μία μερίς, ἐὰν ἡ εὐθιξία τοῦ Προεδρείου δὲν εἶναι ἡ πρέπουσα. Εἶναι ἡ κοινὴ συνείδησις τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ κοινὴ συνείδησις τοῦ λαοῦ, εἶναι ἡ δυνατότης ὑποβολῆς προτάσεως ὑπογεγραμμένης ὑπὸ ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἡ ὁποία θὰ καταστήσῃ ἀναπόφευκτον τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως. Ὑπάρχουν ἠθικαὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ τεθοῦν εἰς ἐνέργειαν, διὰ νὰ ἐπιφέρουν τὸ ἀποτέλεσμα, ὅταν αἱ ἀντικειμενικαὶ συνθῆκαι ὑπάρχουν καὶ ἡ εὐθιξία δὲν ὑπάρχῃ εἰς τὸ ἑκάστοτε Προεδρεῖον. Ἀλλὰ δὲν δέχομαι, ἡ βία μιᾶς μερίδος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§79Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι λεπτόν, μὲ ὑποχρεώνει νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἔκρινεν ἀπὸ μίαν ὑπόθεσιν, τῆς ὁποίας τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀναληθείας ἔχει ὁ ἴδιος. Διότι δὲν εἶναι ἡ παράταξις ἡ ἰδική μας, οὔτε εὐτυχῶς καμμία ἄλλη παράταξις, ἐκείνη ἡ ὁποία, πρὸς κωλυσιεργίαν ἐκ συστήματος καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ὑποβάλλει προτάσεις μομφῆς. (Θόρυβος). Ὑποβάλλεται ἡ πρότασις μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου, τὸ πρῶτον, ἐνῷ πολλάκις εἴδομεν φαλκιδευόμενα τὰ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ δικαιώματά μας. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, τῆς ὁποίας τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀναληθείας κατέχει, ἐστήριξε τὰ περὶ βίας. Ἀλλ’ ὅταν ὁμιλῇ περὶ σεβασμοῦ τοῦ Κανονισμοῦ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἢ ἀπουσίαζεν ἢ δὲν ἦτο ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἢ δὲν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ χαρίσῃ τὴν προσοχήν του, ὁμιλεῖ μόνον περὶ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα γράφονται εἰς τὸν Κανονισμόν. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ 116 ἐτῶν Κοινοβουλευτικοῦ βίου καθιερώθησαν. Καὶ ταῦτα καθιέρωσαν, ὅτι ἐπὶ ἐπειγόντων καὶ σοβαρῶν ζητημάτων, γίνεται συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Τὶ σοβαρώτερον ἀπὸ τὴν δολοφονικὴν ἀπόπειραν κατὰ βουλευτοῦ, φέρ’ εἰπεῖν... (Θόρυβος) ... Ἐζητήσαμεν πρὸ ἡμερῶν τὸν λόγον καὶ ἠρνήθητε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι διὰ τῆς βίας ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν συζήτησιν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον εἶναι αὐτοὶ ποὺ διὰ τῆς βίας προσπαθοῦν νὰ διαφύγουν τὸν ἔλεγχον, ν’ ἀποφύγουν τὸν διάλογον. Διὰ νὰ ἐγκαταλείπωνται τελικῶς αἱ καταγγελίαι τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐξαντλοῦνται παρὰ κατὰ τὸ ⅒ ἢ κατὰ τὸ 1%. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέρχωνται χωρὶς ἄμεσον συζήτησιν ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναγραφοῦν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἱστορίαν, ὡς ἀποτελοῦντα ὄνειδος διὰ τὴν σημερινὴν Ἑλλάδα.

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὡμίλησα καὶ διὰ τὸ γράμμα καὶ διὰ τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ ἠδύνατο, ἑπομένως, ὁ Κοινοβουλευτικὸς Ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, νὰ εἶχεν ἀκούσει τοὺς λόγους μου καί, τότε, δὲν θὰ ἔδιδε τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν. Ἐὰν ἐπρόσεχεν, ἐπίσης, θὰ ἀντελαμβάνετο ποίαν γνώμην ἐξέφρασα διὰ τὸ συζητούμενον οὐσιαστικὸν θέμα. Συνέστησα περισσότερον εὐρύχωρον πνεῦμα καὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ περίπτωσις ὅμως τῆς βίας, διὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλησα, δὲν προέκυψεν ἀπὸ τὴν φαντασίαν μου, προέκυψεν ἀπὸ τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν ἀπόψε ἔδωσεν ἐκείνη ἡ μερὶς καὶ εἰς ἐκείνην ἀνεφέρθην. (Χειροκροτήματα).

§81Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς ἓν ἐκ τῶν παλαιοτέρων μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν. Θὰ ἀπετέλει... (Θόρυβος).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ ἀφήσουν τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ. Συνεχίσατε, κ. Κύρκο.

§83Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀνῆλθον διὰ τῆς βίας εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐν τούτοις, ἐπὶ ἀρκετὰ λεπτὰ τῆς ὥρας, δὲν μοὶ καθίσταται δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω. Διατί; Διότι ἀσκεῖται ἡ βία ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἢ θὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἴμεθα καὶ ἡμεῖς παρόντες ἐδῶ καὶ ἔχομεν καὶ ἡμεῖς δικαιώματα καὶ ὀφείλετε νὰ σέβεσθε τὰ δικαιώματά μας, ὅπως καὶ ἡμεῖς σεβόμεθα τὰ ἰδικά σας, ἢ δὲν θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε αὐτὸ καὶ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συζήτησις ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, διότι θὰ παρουσιάζεται τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη πρὸ ἡμισείας ὥρας. Ἀφήσατε λοιπόν, τὰς φωνάς, ὅταν ἠξεύρετε ὅτι ἀδείᾳ τοῦ Προεδρείου καὶ χρώμενος δικαιωμάτων παρεχομένων ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Εἶπον, λοιπόν, ὅτι θὰ ἐθεώρουν παράλειψιν νὰ μὴ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου ἐκ τῆς παρακολουθήσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου ἀπὸ τοῦ 1923 καὶ ἐντεῦθεν. Καί, πρῶτον, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν παρατηροῦνται ἀνωμαλίαι κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων, αὗται παρατηροῦνται, διότι δὲν τηρεῖται ὁ Κανονισμός. Ὁ Κανονισμὸς εἶναι σοφός, ἀλλὰ δὲν τηρεῖται. Ἑρμηνεύεται δὲ ἑκάστοτε κατὰ τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὴν ἑρμηνείαν εἰς τὸν Κανονισμόν. Οὐδαμοῦ τοῦ Κανονισμοῦ ἀναγράφεται, συζήτησις πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐν τούτοις, ἔχει καθιερωθῇ ἡ συζήτησις αὐτὴ διὰ νὰ διεξάγεται, λέγει, μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν. Ὡσὰν ἡ παρουσία τῶν βουλευτῶν νὰ μὴ εἶναι ἀναγκαία, νὰ μὴ εἶναι ἀπαραίτητος, ἡ συμμετοχὴ τῶν βουλευτῶν νὰ μὴ εἶναι ἀπαραίτητος. Ὡσὰν ἡμεῖς εἴμεθα μόνον ἀκροαταὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ νὰ μὴ εἴμεθα ἐνεργὰ τοῦ Κοινοβουλίου μέλη, νὰ μὴ εἴμεθα ἐνεργοὶ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ. Τί σημαίνει, κύριοι, συζήτησις πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως; Καὶ διατὶ καλεῖτε τὴν Βουλὴν διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ Ἡμερησίας Διατάξεως; Καλέσατε τοὺς 7 Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, διεξαγάγατε τὴν συζήτησιν ἐνώπιον αὐτῶν καὶ ἀφήσατε τοὺς βουλευτὰς ἡσύχους, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τοὐλάχιστον τὴν εὐθύνην, ὅτι παρευρισκόμενοι ἐδῶ, ἐγκρίνομεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα, παρὰ πάντα Κανονισμόν, σεῖς ἐπιτελεῖτε. Καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσητε αὐτό, ἐπικαλεῖσθε τὸν Κανονισμόν. Ποῦ, κ. Πρόεδρε, τοῦ Κανονισμοῦ, ὑπάρχει διάταξις ἐπιτρέπουσα τὴν συζήτησιν πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως; Ἀλλὰ ἐνῷ παρουσιάζοντες τὸν Κανονισμόν, παρουσιάζοντες τὴν θεμελιώδη οὐσιαστικὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς καὶ περιάγοντες τοὺς βουλευτὰς οἱονεὶ εἰς θέσιν ἀκροατῶν οὐχὶ ἐν τοῖς θεωρείοις, ἀλλ’ ἐν τῇ πλατείᾳ καθημένων, ἐνῷ τοῦτο πράττετε, παρουσιάζετε ἐκ νέου τὸν Κανονισμόν, διότι δὲν θέλετε νὰ ἐφαρμόσετε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν, «πᾶσα ἄλλη πρότασις μὴ νομοθετικοῦ περιεχομένου ὑποβαλλομένη ὑπὸ δέκα βουλευτῶν συζητεῖται καὶ ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει, ἐὰν θὰ γίνῃ ἢ ὄχι συζήτησις». Ὅταν, λοιπόν, παρουσιάζετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν Κανονισμόν, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐπικαλῆσθε τὸν Κανονισμὸν καὶ μάλιστα εἰς στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν προέκυψαν θέματα, τὰ ὁποῖα εὐλόγως ἐζήτησε μία πτέρυξ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἰδίᾳ ἡ ἰσχυροτέρα μετὰ τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα, εὐλόγως ἐζήτησε νὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας τοῦ Σώματος. Μὴ ὀχυρούμεθα, λοιπόν, ὄπισθεν τοιούτου εἴδους ἐπιχειρημάτων. Καὶ ἐὰν εἰλικρινῶς θέλωμεν νὰ εὐοδοῦνται αἱ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου, ἂς ἀποφασίσωμεν καὶ Κυβέρνησις καὶ Προεδρεῖον καὶ βουλευταί, νὰ συμμορφούμεθα πρὸς τὸν Κανονισμόν, νὰ εὐλαβούμεθα ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐπὶ τοῦ βήματος, εἴτε λέγουσιν ἀρεστὰ εἰς ὑμᾶς, εἴτε λέγουσι δυσάρεστα εἰς ἡμᾶς. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ κατ’ ἐξοχὴν ἐπιταγὴ ἡ ἀπορρέουσα καὶ ἀπὸ τὸ δημοκρατικὸν Πολίτευμα καὶ ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Ἡ πρωταρχικὴ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Ταῦτα, κ. Πρόεδρε, ἐνόμισα, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον σημεῖον. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ σημεῖον τῆς μομφῆς. Ἐνθυμοῦμαι —καὶ ὅσοι ἔτυχε νὰ μετέχουν τῆς Βουλῆς τοῦ 1923 θὰ τὸ ἐνθυμοῦνται— ὅτι ὁ ἀείμνηστος Κωνστ. Ρακτιβάν, εὐθὺς ὡς ὁ ἐπίσης ἀείμνηστος Γ. Καφαντάρης διετύπωσε πρότασιν μομφῆς, κατέλιπε τὴν ἕδραν καὶ ἡ συζήτησις ἐσυνεχίσθη ὑπὸ τὴν προεδρίαν ἄλλου. Δὲν ἐπεκαλέσθη τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Δὲν λαμβάνω μέρος εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως τῆς προτάσεως μομφῆς...

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἔλεγεν ὁ Κανονισμὸς ἐκεῖνος, κ. Κύρκο, καὶ ὁ Πρόεδρος τότε συνεμορφώθη. Ὁ σημερινὸς δὲν τὸ λέγει. Ἀφῃρέθη, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποφεύγωνται αἱ καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπέληγον εἰς βάρος τοῦ συζητουμένου κυρίου θέματος.

§85Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε, ὑπῆρξε τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν —καὶ εἶναι εὔλογον αὐτὸ— δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς...

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τελειώνετε, κ. Κύρκο.

§87Μ. ΚΥΡΚΟΣ. ... νὰ καταλίπῃ τὴν ἕδραν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, καθ’ ἣν εἷς καὶ περισσότεροι βουλευταὶ θὰ ὑποβάλουν πρότασιν μομφῆς. Βεβαίως, εἶναι εὔλογος ἡ παρατήρησις, ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ δὲν ἐπρόκειτο περὶ αὐτοῦ. Ἐπρόκειτο περὶ τοῦ μεγαλυτέρου Κόμματος, μετὰ τὸ Κυβερνητικόν. Ἀλλὰ καὶ τούτου ἀνεξαρτήτως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φαντάζεσθε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κόμμα —μεγάλο ἢ μικρόν, δὲν ἔχει σημασίαν— τὸ ὁποῖον νὰ γίνῃ ἐπὶ τοσοῦτον ἐπιλῆσμον τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ἀπέναντι τοῦ λαοῦ καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι τοῦ ἰδίου τοῦ συμφέροντος, ὥστε νὰ μετέρχηται τὴν μέθοδον αὐτὴν τῆς ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ὑποβολῆς προτάσεως μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου, διὰ νὰ παρακωλύῃ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου; Ἔχει τόσας ἄλλας εὐχερείας, παρεχομένας ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἠναγκασμένον νὰ καταφεύγῃ εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ταχυδακτυλουργίας. Καὶ λέγω, διὰ νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, ὅτι θὰ εἶναι μέγα εὐτύχημα ἡ σημερινὴ ἐκτράχυνσις νὰ ἀποτελέσῃ δίδαγμα δι’ ὅλους ἡμᾶς καὶ νὰ ἀποφασίσωμεν ἐντεῦθεν νὰ συμμορφούμεθα εὐλαβῶς πρὸς ὅλας τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ.

§88Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνεκοινώθη τὸ τηλεγράφημα, ἡμεῖς καταθέτομεν διαμαρτυρίαν ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ νὰ τεθῇ ἡ Κυβέρνησις πρὸ τῆς ὑποχρεώσεως νὰ ἀπαντήσῃ. Νομίζω, ὅτι καθῆκον εὐθιξίας ἔχει νὰ ἀπαντήσῃ τὸ συντομώτερον. «Δήλωσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς ΕΔΑ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ κόμμα τῆς ΕΔΑ, ὅπως καὶ εἰς τὰς ἡγεσίας τῶν λοιπῶν ἐν τῇ Βουλῇ κομμάτων ἀπηυθύνθη χθὲς ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων βουλευτῶν Κερκύρας ἀντίγραφον τηλεγραφικῆς πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καταγγελίας μιᾶς καταπληκτικῆς, φρικιαστικῆς, ἀνατριχιαστικῆς περιπτώσεως ἐξαναγκασμοῦ τοῦ πολίτου Σπύρου Ζωχιοῦ, κατοίκου ἐν ζωῇ Ἁγίων Δέκα Κερκύρας εἰς αὐτοκτονίαν συνεπείᾳ ἐκνόμων ἀξιώσεων καὶ πιέσεων τῶν ἀρχῶν Χωρ)κῆς καὶ συγκεκριμένως τοῦ μοιράρχου Παντέχη, ἐνεργοῦντος ὅμως εἰς ἐκτέλεσιν παρανόμων ὁδηγιῶν καὶ διαταγῶν τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐν γένει. Τὸ περιστατικόν, δίδει ἀνάγλυφον τὴν εἰκόνα τῆς Ζούγκλας εἰς τὴν ὁποίαν μετέβαλε τὴν χώραν ἡ ἀποχαλινωθεῖσα Ἀστυνόμευσις τῆς δημοσίας ζωῆς καὶ τῶν φρονημάτων τῶν πολιτῶν καὶ ἡ σκαιὰ ποδοπάτησις καὶ τῶν στοιχειωδεστέρων ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καὶ πολιτικῶν ἐλευθεριῶν. Ἡ καταγγελία τῶν βουλευτῶν κ.κ. Πρίφτη καὶ Δραγονέτη, ἔχει ὡς ἀκολούθως: «Αἱ ἀπὸ μακροῦ μεθοδικαὶ προσπάθειαι τῆς ἀστυνομίας καὶ χωροφυλακῆς πρὸς κατατρομοκράτησιν τῶν πολιτῶν, μὲ συνεχεῖς προκλήσεις, καθ’ ὁδὸν ἐρεύνας, πολιορκίαν γραφείων τῆς ΕΔΑ, νυκτερινὰς ἐπιχειρήσεις χωροφυλακῆς, εἰς κωμόπολιν Ἁγίων Δέκα τὴν 2αν τρέχ. ἐνθυμιζούσας μπλόκα Γερμανῶν, ἐρεύνας κατ’ οἶκον, ἀθρόας συλλήψεις χωρικῶν, ὁδηγηθέντων νύκτωρ εἰς σταθμὸν Γαστουρίου καὶ τελικῶς μὲ τὴν σύλληψιν καὶ παράνομον παραπομπὴν εἰς στρατοδικεῖον τεσσάρων πολιτῶν διὰ τὴν κυκλοφορίαν τοῦ δελταρίου τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπελευθερώσεως Γλέζου, κορυφοῦνται μὲ τὴν χθεσινὴν αὐτοκτονίαν τοῦ Σπύρου Α. Ζωχιοῦ, κοινοτικοῦ συμβούλου Ἁγίων Δέκα, μόλις ἐπιστρέψαντος ἐξ εἰσηγητοῦ στρατοδικείου κηρυχθέντος ἀναρμοδίου καὶ ἀφεθέντος ἐλευθέρου μετὰ συγκατηγορουμένων του, προφανῶς λόγῳ ἀβασιμότητος κατηγορίας. Ὁ αὐτοκτονήσας Ζωχιὸς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προανακρίσεως ἐνώπιον τοῦ μοιράρχου Παντέχη καὶ πρὸ τῆς παραπομπῆς του εἰς εἰσαγγελέα, ὑπέστη ὑπὸ Παντέχη συνεχεῖς τρομερὰς ψυχολογικὰς πιέσεις μὲ διαρκῶς ἐπισειομένην τὴν ἀπειλὴν τοῦ στρατοδικείου καὶ φοβερῶν ἐκ ταύτης δῆθεν συνεπειῶν καὶ ὑπεχρεώθη καμφθεὶς νὰ ὑπογράψῃ δήλωσιν μετανοίας. Ὁ μοίραρχος Παντέχης, συνέχισε τὴν ἄσκησιν πιέσεων μέχρι καὶ τῆς στιγμῆς τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ Ζωχιοῦ. Συνεπείᾳ τούτων, ὁ Ζωχιὸς, μὴ ἀνεχόμενος τὴν δήλωσιν—προϊὸν τῆς ἀσκηθείσης ψυχολογικῆς βίας καὶ τελῶν εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν, συνεπείᾳ τῶν πιέσεων, συνεχισθεισῶν— ὀλίγον μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν του εἰς τὸ χωρίον του χθὲς ηὐτοκτόνησε καταλιπὼν σύζυγον καὶ τέκνα. Τὸ γεγονός, δημιουργεῖ πελωρίας εὐθύνας τοῦ μοιράρχου Παντέχη, ἐκτραπέντος κατὰ τὴν προανάκρισιν παρανόμως καὶ κατὰ κατάχρησιν ἐξουσίας εἰς παντοειδεῖς ἀπειλὰς κατὰ τοῦ Ζωχιοῦ, ἐξαναγκασθέντος ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω ἀπαραδέκτους καὶ παρανόμους συνθήκας νὰ ὑπογράψῃ δήλωσιν. Διαμαρτυρόμεθα ἐντονώτατα διὰ τὴν συνεχιζομένην ἀπαράδεκτον τακτικήν, ἀναστατώνουσαν τὴν ὕπαιθρον καὶ πόλιν μὲ ἀποσπάσεις πολιτῶν ἀπὸ τὰς ἐργασίας των ὑπὸ τὸ πρόσχημα τακτοποιήσεως, μὲ ἐρεύνας καθ’ ὁδὸν καὶ ψυχολογικὰς πιέσεις, ἀπόσπασιν δηλώσεων, δραματικὸν κορύφωμα τῶν ὁποίων εἶναι ἡ αὐτοκτονία Ζωχιοῦ. Ἀξιοῦμεν τὴν ἄμεσον ἀπομάκρυνσιν ἐκ Κερκύρας τοῦ μοιράρχου Παντέχη, εἰδικῶς εὐθυνομένου διὰ τὴν αὐτοκτονίαν τοῦ Ζωχιοῦ. Ἀξιοῦμεν τὴν ἄμεσον ὑμετέραν ἐπέμβασιν διὰ κατάπαυσιν παρομοίων ἐνεργειῶν, διασυρουσῶν τὸ γόητρον καὶ πᾶσαν ἔννοιαν τοῦ Κράτους καὶ δημιουργουσῶν σκοπίμως τεχνικὸν κλῖμα ἀνωμαλίας εἰς τὴν ἤρεμον νῆσον μας, οἱ κάτοικοι τῆς ὁποίας ἀποδοκιμάζουν τὰς τοιαύτας ἐνεργείας. Ἀξιοῦμεν τὸν ἄμεσον καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν εἰς τοὺς ὑπευθύνους». Ἀναμένομεν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἤθελε φέρει τὴν ἀνατριχιαστικὴν αὐτὴν καταγγελίαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ὄχι μόνον τοῦτο δὲν συνέβη, ἀλλὰ παρεμποδίζεται καὶ ἡ πρὸ ἡμερησίας διατάξεως ἀπαραίτητος ἀνάπτυξις τοῦ θέματος. Ὡς γνωστόν, τὸ ἐν λόγῳ δελτάριον ἀποτελεῖται ἀπὸ συμβολικὴν ἀναπαράστασιν τῆς καταστροφῆς καὶ ὑποστολῆς τῆς σημαίας τοῦ «ἀγκυλωτοῦ σταυροῦ» ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολιν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐκνευρίζῃ ὅσους βαρύνουν ἀναμνήσεις συνεργασίας καὶ τύψεις δι’ ἐθνικὴν ἀναξιότητα κατὰ τὴν κατοχήν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ πάντως ἀναπαράστασιν στιγμῆς ἀνατάσεως καταχωρηθείσης ἐσαεὶ εἰς τὴν Ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, συνοδεύεται δὲ ὑπὸ τοῦ ἀκολούθου κειμένου: Ἀγαπητὲ φίλε, Πιστεύοντες, ὅτι ἐκφράζομεν τὴν ἄποψιν μεγάλου μέρους τῆς κοινῆς γνώμης, θεωροῦμεν ὅτι πρέπει, ἄνευ ἀναβολῆς, νὰ ἀποδοθῇ ἡ ἐλευθερία εἰς τὸν Μανώλην Γλέζον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ δύο ἐτῶν. Ἐὰν συμφωνῆτε μαζί μας, παρακαλοῦμεν ὑπογράψατε τὸ δελτάριον τοῦτο καὶ ἀποστείλατέ το εἰς τὸν κ. Ἠλίαν Τσιριμῶκον ὁδὸς Ἱπποκράτους 13. Μὲ φιλικώτατα αἰσθήματα ΗΛΙΑΣ ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ ἀντιπ. τῆς Διεθν. Ὁμοσπονδ. τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου, Στρατηγὸς Κ. ΜΑΝΕΤΑΣ τ. ὑπουργός, ΔΗΜ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ τ. ὑπουργὸς Δικαιοσύνης, ΚΟΜΝ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ βουλευτὴς Ἀθηνῶν, τ. ὑπαρχηγὸς ΕΔΕΣ, ΠΕΤΡΟΣ ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ τ. ὑπουργὸς καὶ βουλευτὴς Κυκλάδων. Μὲ τὰς ἀπόψεις τῶν συντακτῶν τοῦ δελταρίου εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνῇ τις ἢ νὰ διαφωνῇ. Ἀπαράδεκτον, ὅμως εἶναι τὸ νὰ χαρακτηρίζεται ἡ ἀποδοχὴ τῶν ἀπόψεων τῶν συντακτῶν καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ δελταρίου ὡς ἔγκλημα. Πέραν τούτου, ἐὰν ἔγκλημα ἦτο, βεβαίως θ’ ἀπηγγέλλετο κατηγορία κατὰ τῶν 5 συντακτῶν, θὰ ἐζητεῖτο δὲ ἡ ἄρσις τῆς ἀσυλίας τῶν δύο ἐξ αὐτῶν, ὄντων συναδέλφων. Ἀποτελεῖ ἐσχάτην ἀνανδρίαν καὶ ὁμολογίαν ὅτι αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ αἱ ἐξαπολύσασαι μίαν ἄνευ προηγουμένου ἐκστρατείαν διωγμοῦ κατὰ χιλιάδων πολιτῶν κατεχόντων ἢ ὑπογραψάντων τὸ δελτάριον, τελοῦν ἐν πλήρει γνώσει, ὅτι εἶναι τοῦτο πρᾶξις θεμιτὴ καὶ ἀνέγκλητος, δηλαδὴ ἁπλῆ ἄσκησις συνταγματικῶς κατωχυρωμένου δικαιώματος ἐκφράσεως γνώμης, τὸ γεγονὸς ὅτι οὐδεὶς κατεμήνυσεν ἢ ἐνώχλησε τοὺς συντάκτας. Πρέπει δὲ νὰ λεχθῇ, ὅτι εἰς τὸ ὀλίσθημα τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν ὑπέπεσε καὶ ἡ Εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ Κερκύρας, ἡ ὁποία ἀπεκορύφωσε τὴν συναυτουργίαν της εἰς τὴν κατάλυσιν τῆς νομιμότητος, ἐνεργήσασα ἔρευναν εἰς τὰ ἀτομικὰ γραφεῖα τῶν βουλευτῶν κ.κ. Πρίφτη καὶ Δραγονέτη, χωρὶς νὰ ἔχῃ ζητηθῆ ἡ ἄρσις τῆς ἀσυλίας των, διὰ τὴν ἀνακάλυψιν ἐνόχων δελταρίων. Ὡς πρόσχημα τοῦ διωγμοῦ ἐχρησιμοποιήθη τὸ ἐπαίσχυντον καὶ τυποκτόνον ΛΒʹ ψήφισμα τὸ ἀπαραδέκτως διατηρούμενον ἐν ἰσχύϊ μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς ἐκτάκτους καὶ συγκρουομένους πρὸς τὸ Σύνταγμα θεσμούς, διατάξεις καὶ ψηφίσματα τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι: «Ἀπαγορεύεται ἡ δι’ οἱωνδήποτε μέσων ἐκτύπωσις πάσης φύσεως ἐντύπων πλὴν τῶν νομίμως ἐκδιδομένων ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν ἢ ἡ διανομὴ αὐτῶν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἄνευ προηγουμένης ἐγγράφου ἀδείας τοῦ διοικητοῦ τῆς κατὰ τόπους ἁρμοδίας ἀστυνομικῆς ἀρχῆς». Ἀπειλεῖ δὲ ποινὰς εἱρκτῆς ἢ προσκαίρου ἢ ἰσοβίων δεσμῶν, ἐπιβαλλομένας ὑπὸ τῶν Στρατοδικείων. Μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις σταθερῶς ἀρνοῦνται νὰ ἐφαρμόσουν καὶ τὰ τακτικὰ καὶ τὰ στρατιωτικὰ δικαστήρια, αἱ ἀστυνομικαὶ Ἀρχαὶ δύνανται κατ’ ἐπιλογὴν καὶ συμφώνως πρὸς τὰς πολιτικάς των ἀπόψεις καὶ κριτήρια νὰ προφυλακίσουν καὶ παραπέμψουν εἰς τὰ στρατοδικεῖα ἀκόμη καὶ δι’ ἐκτύπωσιν ἢ διανομὴν ἀγγελίας παραστάσεως κινηματοθεάτρου, προσκλήσεως εἰς γάμον ἢ ἐπισκεπτηρίου, διότι καὶ αὐτά, κατὰ τὸν ἐπιστημονικὸν ὁρισμὸν τοῦ ἐντύπου, ἐμπεριέχονται εἰς τὸν ὁρισμὸν πάσης φύσεως ἔντυπα. Εἰς περίπτωσιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ μας, ὅτι διαφωνοῦν αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ καὶ αἱ στρατιωτικαὶ ἀκόμη, ἔρχεται τὸ γεγονός, ὅτι τόσον τὸ Πλημμελειοδικεῖον Τρικάλων, ὅσον καὶ ὁ Ἐπίτροπος καὶ ὁ Εἰσηγητὴς τοῦ Στρατοδικείου Ἰωαννίνων ἀπήλλαξαν τοὺς ἕνεκα τοῦ δελταρίου τούτου κατηγορηθέντας. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὑπῆρχε πράγματι ἔγκλημα, οἱονδήποτε ἔγκλημα, ἀνῆκε μὲν εἰς τὰς ἁρμοδιότητας τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς ἡ προανακριτικὴ βεβαίωσις καὶ ἡ προσαγωγὴ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, τὰ μέτρα ὅμως ψυχολογικοῦ ἐκβιασμοῦ, καταπιέσεως καὶ ταπεινώσεως τοῦ πολίτου, τὰ ὁποῖα ἐμπνέει ἡ Κυβέρνησις, ἀποτελοῦν καθαρὰν κατάχρησιν τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς ἔχει ἐμπιστευθῆ εἰς τὰ ὄργανα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Εἶναι φανερόν, ὅτι πρὸ τῶν ἀπειλῶν τρομερῶν συνεπειῶν καὶ πρὸ τῶν πιέσεων ὁ τραγικὸς αὐτόχειρ τῆς χθὲς ὑποκύψας ὑπέγραψε δήλωσιν μετανοίας καὶ ἀποκηρύξεως τῶν πολιτικῶν του πεποιθήσεων, τελοῦσαν ἐν δυσαρμονίᾳ πρὸς τὸ πραγματικὸν περιεχόμενον τῆς συνειδήσεώς του. Ὁ ταπεινωτικὸς αὐτὸς ἐξευτελισμὸς ἐγέννησε μέσα του μίαν τρικυμίαν, συνεκλόνισε καὶ συνεσκότισε τὸν νοῦν του καὶ τὸν ὡδήγησεν εἰς τὴν αὐτοχειρίαν καὶ εἰς τὴν ἐγκατάλειψιν ἀπροστατεύτων χήρας καὶ ὀρφανῶν. Δὲν ἀνήκει ὅμως εἰς τοὺς ἀνεγνωρισμένους σκοποὺς μιᾶς χρηστῆς Πολιτείας ἡ ἔρευνα τῶν πολιτικῶν φρονημάτων καὶ ἡ ἄσκησις πιέσεως πρὸς ὑποβολὴν δηλώσεως περὶ μεταβολῆς τοῦ περιεχομένου τῆς συνειδήσεως τῶν πολιτῶν. Δὲν ἀνήκει εἰς τοὺς σκοποὺς μιᾶς χρηστῆς Πολιτείας τὸ νὰ ταπεινώνῃ, ἐξευτελίζῃ καὶ περιάγῃ εἰς τὴν ἐξ ἀπογνώσεως αὐτοκτονίαν τοὺς πολίτας της διὰ τὰς ἰδέας των. Αἱ ἀντιρρήσεις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς διὰ τὴν προφορικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀνατριχιαστικοῦ αὐτοῦ θέματος εἶναι ἐπίσης μέρος τῆς ἰδίας ἀστυνομικῆς τακτικῆς, τῆς τεινούσης εἰς τὸ νὰ διαφεύγῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἔλεγχον διὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ Πολιτεύματος, ἀποφεύγοντος τὸν ἐνώπιον τοῦ Σώματος διάλογον. Ἡ στάσις τοῦ Προεδρείου εἶναι ἔξω παντὸς Κανονισμοῦ. Διότι τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς διέπουν καὶ ὁ γραπτὸς Κανονισμὸς καὶ αἱ συνθῆκαι τοῦ Πολιτεύματος, τὰ λεγόμενα κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Ἓν τούτων, παγίως ἀπὸ τοῦ 1844 ἐφαρμοζόμενον, εἶναι ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις θεμάτων ἐπειγούσης καὶ ἰδιαζόντως σοβαρᾶς φύσεως. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἡ ΕΔΑ ἀνεδείχθη ὄχι κατὰ παραχώρησιν ἢ κατ’ ἔννοιαν, ἀλλὰ λαϊκῇ ψήφῳ εἰς τὸ πρῶτον Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κᾶθε αἴτησίς της πρὸς συζήτησιν πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως προσκρούει εἰς τὴν ἀπόλυτον καὶ ἀγέρωχον ἄρνησιν τῆς Κυβερνήσεως. Οὐδ’ ὅταν προκύπτουν ζητήματα ἀφορῶντα αὐτὸ τοῦτο τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τὴν προστασίαν τῆς ζωῆς τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, δεχομένων ἀπροκλήτους ἐπιθέσεις ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν καθηκόντων των, ὅπως εἶναι ἡ μετὰ τοῦ λαοῦ ἐπικοινωνία, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ἂν μή τι ἄλλο, τοὐλάχιστον ἐκ τῆς ἰδιότητός του ὡς Προέδρου, ἔδει νὰ ἔχῃ ἰδιάζουσαν εὐαισθησίαν εἰς πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὴν προστασίαν τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν νομίζει, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προκαλέσῃ τὴν πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἐγγράψῃ κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα εἰς τὸν δι’ ἐρωτήσεων ἢ ἐπερωτήσεων ἔλεγχον τὸ θέμα. Ἡ ἄρνησις αὐτὴ μᾶς ἀντετάχθη, ὅταν πρὸ δεκαημέρου ἐζητήσαμεν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐν μέσῃ κεντρικῇ πλατείᾳ τῆς Καλαμάτας δολοφονικῆς ἀποπείρας κατὰ τῶν συναδέλφων κ.κ. Κολαμπᾶ καὶ Κανιάρη, ἐρχομένην ἐν συνεχείᾳ τῆς ἐπιθέσεως κατὰ τῆς κ. Θανασέκου, τῶν δύο ἐπιθέσεων κατὰ τοῦ κ. Κεραμιτσιόγλου, τῆς ἐν Μεσαργῷ ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ κ. Γλιγλῆ καὶ ἐμοῦ καὶ τῆς ἐν Ἡρακλείῳ ἐπιθέσεως ἐναντίον ἐμοῦ, πέντε ἄλλων συναδέλφων καὶ διακοσίων συνεστιαζομένων πολιτῶν ὑπὸ τὰ ὄμματα καὶ τὴν προστατευτικὴν ἀνοχὴν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ἡ ἐνώπιον τοιούτων γεγονότων, καθαπτομένων τοῦ κύρους τῆς Βουλῆς, ἀπάθεια τοῦ κ. Προέδρου, καθιστᾷ ἀνεπαρκῆ τὸν διὰ κοινοβουλευτικῶν ἐκφράσεων περὶ ἀκροτάτης ἐλλείψεως στοιχειώδους εὐαισθησίας χαρακτηρισμὸν καὶ μαρτυρεῖ ἢ πλέγμα συνενοχῆς ἢ σιωπηρὰν ἔγκρισιν. Τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ κατὰ τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου συνδυάζονται μὲ ἀπροκάλυπτον καὶ ἐπαίσχυντον διωγμὸν τῶν στελεχῶν τοῦ Κόμματός μας, μὲ κατάδηλον στόχον τὸ νὰ καταστῇ ἐξ ἀντικειμένου ἀδύνατος ἡ λειτουργία του. Οὕτω, κατὰ τὸ τελευταῖον εἰκοσαήμερον ἐξετοπίσθησαν διοικητικῶς τὰ κατωτέρω στελέχη τῆς ΕΔΑ, διὰ τὸν ἀποκλειστικὸν λόγον, ὅτι εἶναι στελέχη τῆς ΕΔΑ. 1) Δ. Σφετούδης, γραμματεὺς τῆς Ν. Ε. Λέσβου. 2) Μ. Γραμματικάκης, γραμματεὺς τῆς Ν. Ε. Λακωνίας. 3) Ὁμοίως, Δ. Βέης, γραμματεὺς Ἐπ. Λέσβου. 4) Ὁμοίως Κ. Τρίκος, γραμματεὺς Ἐπ. Ἐπ. Λέσβου. 5) Ἀθ. Παπαγιάννης, γραμματεὺς Νομ. Ἐπιτροπῆς Καβάλας. 6) Χ. Κανάκης, σιδηροδρομικός, τέως Δήμαρχος Ἀμπελοκήπων (Θεσσαλονίκης), μέλος Ἐπ. Πολ. Θεσσαλονίκης ΕΔΑ. 7) Φ. Κατσίκας, μέλος Ἐπ. ΕΔΑ Ἀγρινίου. 8) Γ. Συμειρίκης, μέλος Ν. Ε. ΕΔΑ Ἕβρου. 9) Α. Δαλανίκας, μέλος Ν. Ε. ΕΔΑ Λαρίσης. 10) Φ. Μπαξεβάνης, μέλος Ν. Ε. ΕΔΑ Λαρίσσης. 11) Χ. Μαυρίδης, μέλος Ἐπ. Πόλης ΕΔΑ Πειραιῶς. 12) Δ. Κλάδης, μέλος Ν. Ε. ΕΔΑ Ζακύνθου. 13) Γ. Μπαχαρῆς, μέλος Ν. Ε. ΕΔΑ Καβάλας. 14) Δημ. Κάσης. 15) Τάσος Μάγκος, Ἀντιπρόεδρος Δημ. Συμβουλίου Κοκκινιᾶς. 16) Διον. Δήμου, δικηγόρος, τέως Ἀστυν. Δ)ντής. 17) Νικόλαος Γαλάτης. 18) Κωνστ. Φραντζεσκάκης. 19) Πέτρος Κορωναῖος, οἱ τελευταῖοι οὗτοι στελέχη τῆς Ἐπιτροπῆς Πειραιῶς. Τὸ ὄργιον αὐτὸ τῆς τρομοκρατίας, ἡ μετατροπὴ τῆς Ἑλλάδος εἰς μίαν ἀπέραντον φυλακήν, ὅπου τὰ πολιτικὰ φρονήματα διώκονται ὡς ἀδικήματα καὶ οἱ ἀντίπαλοι μεταβάλλονται εἰς παρίας, δημιουργεῖ τὰς βαρυτέρας τῶν εὐθυνῶν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ποὺ ἔχει ἁλυσοδέσει τὸν λαὸν ἐλπίζουσα, ὅτι θὰ δύναται ἐπὶ μακρὸν ἀνενοχλήτως νὰ προχωρῇ εἰς τὸν δρόμον τοῦ ξεπουλήματος τῆς χώρας εἰς τὰ ξένα μονοπώλια, τῶν σκανδάλων καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀναξιότητος. Διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν θέτομεν κατὰ τὸν πλέον ἔντονον τρόπον τὴν Κυβέρνησιν ἐνώπιον τῶν εὐθυνῶν της.

Διὰ τὴν Κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα τῆς ΕΔΑ

ΗΛΙΑΣ Φ. ΗΛΙΟΥ

Βουλευτὴς Λέσβου

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν «διότι ἄφησαν ἐκκρεμὲς μέχρι σήμερον τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐνῷ τὸ ὑπέρτατον συμφέρον τῆς Χώρας ἐπέβαλε τὴν ἔγκαιρον ψήφισιν νέου, δικαίου καὶ ἀντιπολωτικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου».

§90Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ ἰδικὴ μας σχετικὴ ἐπερώτησις. Παρακαλοῦμεν νὰ γίνῃ συσχετισμός.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἰτήσει τῶν ἐπερωτησάντων κυρίων βουλευτῶν, συζητοῦνται καὶ αἱ ὑπ’ ἀριθ. 27 καὶ 52 ἐπερωτήσεις.

§92Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλπίζω, ὅτι, μετὰ τὴν προηγηθεῖσαν θύελλαν θὰ ἐπακολουθήσῃ, ὡς συμβαίνει καὶ εἰς τοὺς φυσικοὺς νόμους, ἡ γαλήνη ἐκείνη, μὲ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἡ νέα Πολιτικὴ Κίνησις εἶχε τονίσει στὴν προγραμματική της διακήρυξιν, ὅτι ἡ κοινοβουλευτική μας Δημοκρατία διέρχεται κρίσιν καὶ δι’ ἄλλους μὲν λόγους, κυρίως ὅμως, διότι «καθιερώθη ἡ ἀνήθικος τακτικὴ τῆς ψηφίσεως εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν ἐκβιαστικῶν ἐκλογικῶν νόμων, πρὸς ὄφελος τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος. Ἀναπόφευκτος τούτου συνέπεια ὑπῆρξεν ἡ ἀδυναμία συγκροτήσεως βιωσίμων Κομμάτων, ἡ ἀποσύνθεσις τῆς δημοσίας ζωῆς καὶ ἡ εἴσοδος τῆς Χώρας εἰς πολιτικὴν ἀνωμαλίαν». Καὶ διότι: «ἐν ὀνόματι ἀδιαλλάκτου δῆθεν ἐθνικοφροσύνης, ἐχαλκεύθη συνειδητῶς ἡ πόλωσις. Χάριν τῆς παντὶ τρόπῳ διατηρήσεως τῆς ἐξουσίας, δὲν ἐδίστασε τὸ κυβερνῶν κόμμα νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἄκραν Ἀριστεράν, θέτον τὸν Λαὸν πρὸ τοῦ ἀπαραδέκτου διλήμματος τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ΕΔΑ. Ἡ πολιτικὴ ὅμως αὕτη ὑπονομεύει τὰ θεμέλια τοῦ πολιτειακοῦ καὶ κοινωνικοῦ καθεστῶτος». Ἡ συζητουμένη ἐπερώτησίς μας εἶναι ἀπότοκος τῶν προγραμματικῶν μας ἐκείνων δηλώσεων. Δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐκμαίευσιν ἀπόψε ἑνὸς ὡρισμένου ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἀποβλέπει εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς ὑψίστης ἀνάγκης — ἀνάγκης αὐτόχρημα ἐθνικῆς — ὅπως διὰ κοινῆς συναισθήσεως τῶν πολιτικῶν μας εὐθυνῶν καὶ διὰ εὐρείας κατὰ συνέπειαν συνεννοήσεως προβῶμεν εἰς τὸν ἔγκαιρον καταρτισμὸν ἐντίμου ἐκλογικοῦ νόμου, ἀνταποκρινομένου εἰς τὰς παρούσας κρισίμους περιστάσεις τῆς Πολιτείας μας. Ἐὰν ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς εὑρεθῶμεν σύμφωνοι, ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ καθιερωθῇ ἐγκαίρως τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα, ὅσον ἔνεστιν εὐρυτέρας ἀποδοχῆς, τὸ ὁποῖον, χωρὶς βασικὰς ἀντιρρήσεις, νὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ πολλὰς περιόδους, τότε εὔκολον εἶναι νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς μορφῆς καὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ συστήματος. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ μᾶς ἱκανοποιήσῃ βαθέως, ἂν ἀποτελέσῃ τὸ συμπέρασμα τῆς ἀρχομένης συζητήσεως, εἶναι τὸ νὰ ἀποσκυβαλισθῇ διὰ παντὸς ἡ ἀπαράδεκτος τακτικὴ τῆς ψηφίσεως, εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, βιαστικῶν καὶ ἐκβιαστικῶν νόμων. Διότι τοιαύτης φύσεως νόμοι συνθλίβουν τὰς πολιτικὰς ἰδεολογίας, καθιστοῦν ἀδύνατον τὴν δημιουργίαν κομμάτων ἀρχῶν, νοθεύουν τὸ λαϊκὸν φρόνημα, ἀναδεικνύουν κυβερνήσεις ἐλαττωματικὰς — καθ’ ὃ μειοψηφούσας οὐσιαστικῶς — ἐξαθλιώνουν τὸν δημόσιον βίον καὶ φθείρουν τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα. Ἡμεῖς οἱ προερχόμενοι ἐκ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ἔχομεν εἰς τὸ ἐνεργητικόν μας— ἐκεῖ ἂς τὸ τοποθετήσω —ὅτι εἰς παραμονὰς ἐπίσης ἐκλογῶν, τὸ 1952, ἐψηφίσαμεν τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, ἐν πλήρει ἐπιγνώσει, ὅτι τοῦτο θὰ ὡδήγει εἰς ἐκλογικὴν συντριβήν μας. Ἐνθυμοῦμαι, μάλιστα, ὅτι μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας εἶχεν ἐπισκεφθῆ τὰς Ἀθήνας ὁ τότε Πρωθυπουργὸς τῆς Ἰταλίας ἀείμνηστος Ντὲ–Γκάσπερι. Εἰς μίαν δεξίωσιν μὲ πῆρε ἰδιαιτέρως καὶ μὲ ἐρώτησεν ἔκπληκτος: «Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ θὰ κάμω σὲ λίγο ἐκλογές, δὲν μοῦ λέτε, παρακαλῶ, πῶς συνέβη νὰ ψηφίσετε ἐκλογικὸν νόμο, ποὺ ἔφερε πανίσχυρο τὸν ἀντίπαλό σας;». Τοῦ ἀπήντησα ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος ὠφείλετο στὴν ἱπποτικὴν συμφωνία τῶν δύο στρατηγῶν, ποὺ ἀρχήγευαν τότε στὰ δύο μεγαλύτερα πολιτικὰ κόμματα.

§93Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πλάνη προβλέψεως ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ.

§94Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Ἀπαίτησις τῶν Ἀμερικανῶν ἦτο νὰ μὴ ἀκούεται ἡ φωνὴ τῆς Ε.Δ.Α.

§95Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑκατοντάκις εἰς τὸν ἀείμνηστον Πλαστήραν, ἐρωτηθεὶς κατ’ ἰδίαν, τοῦ εἶπον: «Μὴ τὸ συζητῆτε, Ἀρχηγέ. Εἶναι χίλια τὰ ἑκατὸν βέβαιον ὅτι ἐὰν δώσωμεν τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα, ποὺ ἀπαιτεῖ ὁ Συναγερμός, θὰ συμπληρώσωμεν τὴν ἧτταν μας καὶ ὁ Συναγερμὸς θὰ ὑπερβῇ τοὺς 200 Βουλευτάς».

§96Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ ἡμᾶς κανεὶς δὲν τὸ ἐπερίμενεν αὐτό.

§97Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Ὁ ἀείμνηστος Πλαστήρας, λεβέντης ὡς ἦτο καὶ ἥρως, ἔστριβε τὸ μουστάκι καὶ μοῦ ἔλεγε: «Βρὲ Γιῶργο καὶ αὐτὸ νὰ γίνῃ τὴν ἄλλην τετραετίαν θὰ ἔλθωμεν πανίσχυροι. Καὶ δὲν ἀπεκλείετο τοῦτο ἐὰν ἐπιζοῦσαν καὶ κονταροκτυποῦντο ἐκ νέου οἱ δύο Ἀρχηγοί, εἰς προσεχεῖς ἐκλογάς.

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔστριβε τὸ μουστάκι, βέβαιος καὶ διὰ τὴν ἄμεσον νίκην.

§99Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν Παπάγον ἔλεγε: «Πὲς μου ποῖον σύστημα ἐκλογῆς θέλεις διὰ νὰ σὲ συντρίψω». Καὶ συνετρίβημεν ἡμεῖς.

§100Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Πραγματικῶς μὲ τὴν πίστιν, τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ τὴν λεβεντιὰ ἡ ὁποία τὸν διέκρινε, ἐπίστευεν, ὅτι θὰ ἐφέραμεν 300 βουλευτάς. Τὸν εἶχον ἐπισκεφθῆ καὶ εἰς Παρισίους ὀλίγας ἑβδομάδας πρὸ τοῦ θανάτου του καὶ μοῦ ἐπανέλαβε τὴν ἰδίαν αἰσιοδοξίαν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐκλογικὸς νόμος δὲν πρέπει νὰ εἶναι προϊόν, οὔτε συμφεροντολογικῆς ἀλχημείας, οὔτε ἱπποτικῆς γενναιότητος, οὔτε παρατόλμου λεβεντιᾶς. Πρέπει νὰ εἶναι προϊὸν πολιτικῆς σκέψεως καὶ προσεκτικῆς μελέτης. Ἐὰν θέλωμεν, διὰ τῶν ἀναβαπτίσεων εἰς τὴν κολυμβήθραν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας νά ἀποκτήσωμεν καὶ ἡμεῖς κἄποτε, ὄχι ἐφημέρους πλειοψηφίας, ἀλλὰ μακρόβια πολιτικὰ Κόμματα Ἀρχῶν, ποὺ μόνον αὐτὰ θὰ ἐξυγιάνουν καὶ θὰ ἐξυψώσουν τὸν δημόσιον βίον μας. Καὶ ὁ νόμος τοῦ 1952 ἀπέδωσεν ἰσχυροτάτην πλειοψηφίαν, ἀλλὰ δὲν ἀπέδωσεν ἀποκρυστάλλωσιν. Ἡ πλειοψηφία διεσπάσθη συντόμως, ὁ Συναγερμὸς κατεποντίσθη καὶ ἐλησμονήθη ἀπὸ τοὺς ὀπαδούς του ἐξ ὁλοκλήρου. Ἐὰν διετηρήθη ἡ πλειοψηφία τῆς Δεξιᾶς, ὑπὸ ἄλλον τίτλον, τοῦτο ὀφείλεται εἰς γνωστοὺς λόγους. Καὶ ἡ σημερινή σας πλειοψηφία, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ σᾶς θίξω, ἀλλὰ δὲν δύναμαι καὶ νὰ παραλείψω τὴν διαπίστωσιν, μπορεῖ ν’ ἀποτελῇ παράταξιν, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ Κόμμα Ἀρχῶν. Ὁ κύριος συνεκτικὸς δεσμός σας εἶναι ἡ Ἐξουσία. Καὶ μόνον ὅταν θὰ τὴν χάσετε, τότε θὰ δοκιμασθῇ ἡ κομματική σας συνοχή. Τότε θὰ χαλυβδωθῇ ἡ ἰδεολογική σας πίστις, ἂν ὄντως ἔχετε ἀποκτήσει ψυχὴν πολιτικοῦ κόμματος ἑνιαίου. Ἐγὼ τὰ εὔχομαι καὶ τὰ δύο πρὸς τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Καὶ νὰ φύγετε, δηλαδή, ταχέως ἀπὸ τὴν Ἐξουσίαν καὶ νὰ διατηρήσητε ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὴν πολιτικήν σας συνοχήν, ὀργανούμενοι εἰς Κόμμα Συντηρητικῶν Ἀρχῶν. Διότι Συντηρητικοὶ εἶσθε. Ὅπως εἴμεθα ἡμεῖς Προοδευτικοὶ ὑπὸ τὴν εὐρυτάτην ἔννοιαν. Ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ θέμα: Ἀξιοῦμεν σήμερον ἔγκαιρον καὶ ἔντιμον ἐκλογικὸν νόμον, ὄχι διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ κανένα συγκεκριμένον πολιτικὸν συμφέρον τῆς παρατάξεώς μας, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς Πατρίδος καὶ μόνον. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ διατηρηθῇ ἡ συζήτησις εἰς ὅρια ἀντικειμενικὰ καὶ εἰς ἐπίπεδον περιωπῆς, πρέπει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι σύστημα ἐκλογικὸν ἰδανικόν, ἀπολύτως δίκαιον καὶ παγκοίνως ἀσπαστόν, δὲν εἶναι, ὄντως, δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Πιστὴ καὶ ἀκριβὴς ἀπεικόνισις τῆς λαϊκῆς βουλήσεως, πανομοιότυπος φωτογράφησις τῆς κοινῆς γνώμης, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἡ ἀντιπροσώπευσις μόνον κατὰ πλάσμα εἶναι ἐφικτή. Ἀλλὰ τὸ πλάσμα τοῦτο δέον νὰ εἶναι τίμιον καὶ ἀνόθευτον. Δέον νὰ εἶναι πλάσμα καὶ ὄχι ἔκτρωμα. Καθὼς γνωρίζετε, καλύτερον ἐμοῦ, τὸ ἀντιπροσωπευτικὸν σύστημα πολιτικῆς διοικήσεως εἶναι προϊὸν τῶν τελευταίων δύο αἰώνων. Ἡ ἀρχαία Δημοκρατία τόσον τῆς Ἑλληνικῆς, ὅσον καὶ τῆς Ρωμαϊκῆς ἀκμῆς, ἦτο ἄμεσος, μὲ ἀπ’ εὐθείας συμμετοχὴν τοῦ λαοῦ εἰς τὰ κυβερνητικὰ πράγματα. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα ἡ ἔκφρασις τῆς πολιτικῆς Ἀρχῆς ἦτο ἀπὸ τοὺς Ὁμηρικοὺς ἔτι χρόνους δημοκρατική. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν καὶ τὴν γειτονικήν μας Ἐκκλησίαν τοῦ Δήμου. Ἐδῶ πλησίον εἰς τὸν λόφον τῆς Πνυκός, ἡ Ἐκκλησία τοῦ Δήμου συνεδρίαζε καθ’ ἑκάστην καὶ ὁ κάθε πολίτης εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὰς γνώμας του. «Τὶς ἀγορεύειν βούλεται!». Ἀκόμη καὶ εἰς τὴν θεωρίαν τοῦ Ζὰν–Ζὰκ Ρουσσώ, ἑνὸς ἐκ τῶν Πατριαρχῶν τῆς νεωτέρας Δημοκρατίας, ἡ ἔννοιά της ἦτο κλασσική, ἦτο ἄμεσος. Ὁ Ρουσσώ, καθὼς ξέρετε, ἐδογμάτιζεν, ὅτι ἡ λαϊκὴ κυριαρχία δὲν δύναται νὰ ἐκπροσωπηθῇ, διότι πᾶσα ἐκπροσώπησις ἀποτελεῖ εἰς τὴν πραγματικότητα ἕνα εἶδος ἀποξενώσεως. Τῆς ἀντιπροσωπευτικῆς Δημοκρατίας πατὴρ μὲν ὑπῆρξε τὸ μέγεθος τῶν πολιτειῶν, τὸ πλῆθος τῶν πολιτῶν, μήτηρ δὲ ἡ κατάργησις τῆς δουλείας. Πῶς θὰ ἐχωροῦσε ἡ Πνὺξ τὰς ἑκατοντάδας χιλιάδας, τὰ ἑκατομμύρια τῶν πολιτῶν, καὶ πῶς, ἀφοῦ δὲν ὑπῆρχαν πλέον δοῦλοι, θὰ ἄφηναν κάθε ἡμέραν οἱ πολῖται τὰς ἐργασίας των διὰ νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ κοινά; Ἔτσι ἐφευρέθησαν ἐξ ἀνάγκης οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ ἔτσι ἐχαλκεύθησαν ἐξ ἀνάγκης τὰ ἐκλογικὰ συστήματα. Λιτά, λακωνικά, ἐκφραστικὰ περιγράφει τὴν μετάβασιν εἰς πρόσφατον σύγγραμμά του ὁ Γάλλος καθηγητὴς τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου κ. Μωρὶς Ντυβερζέ. «Ὁ ἀγὼν ὑπὲρ τῶν δημοκρατικῶν ἰδεωδῶν, γράφει, συγχέεται ἐφεξῆς μὲ τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου. Δημοκρατία καὶ ἐκλογαὶ εὑρίσκονται βαθειὰ συνδεδεμέναι εἰς τὴν πρᾶξιν, πολὺ πιὸ βαθειὰ ἀπ’ ὅ,τι εἶναι στοὺς θεωρητικούς των δεσμούς». Κατὰ τὴν ἐξέλιξιν, ἡ ἰδέα τῆς Δημοκρατίας ἐθεωρήθη συνώνυμος μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ φιλελευθέρου καθεστῶτος, συνεταυτίσθη μὲ τὴν ἐκλογικὴν ἐλευθερίαν. Εἰς τὰς Δημοκρατίας Δυτικοῦ τύπου, λυδία λίθος τῆς γνησιότητός των εἶναι ἡ ἐκλογικὴ λειτουργία. «Αἱ ἐκλογαί, γράφει ὁ Ντυβερζέ, παρουσιάζονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὡς τὸ βασικὸν μέσον διατηρήσεως ἑνὸς καθεστῶτος δημοκρατικοῦ, ὑπὸ τὴν σημερινὴν ἔννοιαν τοῦ ὅρου». Ἀναμφισβήτητος εἶναι ἡ βασικὴ ἀξία τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν ζωὴν τῶν Δημοκρατιῶν καὶ ἀνάλογος ἡ σημασία τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἂς μὴ θεωρηθῇ ὡς ὑπερβολὴ ἂν ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἀπὸ τὴν φυσιολογικὴν ἐκλογικὴν λειτουργίαν ἐξαρτᾶται κατὰ μέγα μέρος ἡ ὁμαλὴ λειτουργία ὅλου τοῦ πολιτειακοῦ ὀργανισμοῦ. Ἡ πρᾶξις τῶν τελευταίων αἰώνων μᾶς διδάσκει, ὅτι ὅπου ἐπαγιώθησαν βασικοὶ θεσμοί, ἕνας ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ἐκεῖ μόνον ὁ Κοινοβουλευτισμὸς ἤνθισε καὶ ἀνθεῖ ἐκαρποφόρησε καὶ καρποφορεῖ πλουσιοπαρόχως, ὑπὲρ τῆς χώρας καὶ τοῦ λαοῦ. Παρ’ ἡμῖν, ἔπειτα ἀπὸ τέσσαρες αἰῶνες δουλείας, ἀπὸ τὰ πρῶτα ἀκόμη χρόνια τῆς ἀπελευθερώσεως, διὰ λόγους φυσικούς, ἀναποτρέπτους, τὸ πλᾶσμα τῆς λαϊκῆς ἐκπροσωπήσεως μετεβλήθη εἰς ἔκτρωμα, μέσα εἰς τὰ κοχλάζοντα πάθη καὶ τὰ μαινόμενα συμφέροντα. Χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι ἢ «παραστάται», ὅπως τοὺς ἔλεγαν τότε, τῆς Αʹ ἐν Ἐπιδαύρῳ Συνελεύσεως τὸ 1822, εἶχαν ἐκλεγῆ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κἂν ἐκλογικὸς νόμος ὡσεὶ δι’ ἀμώμου συλλήψεως! Ἀλλὰ τὶ σημασίαν εἶχαν τότε οἱ τύποι πρὸ τῆς ὑπερόχου οὐσίας, τὴν ὁποίαν ἐξέφραζε τὸ γεγονὸς ὅτι μετὰ τόσους αἰῶνας δουλείας συνήρχετο ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἡ πρώτη ἐλευθέρα συνέλευσις τῶν Ἑλλήνων ὡς Ἔθνους! Τὰ αὐθόρμητα δάκρυα χαρᾶς καὶ ἀγαλλιάσεως, μὲ τὰ ὁποῖα οἱ ἀντιπρόσωποι κατησπάζοντο ἀλλήλους, ἐπεκύρωσαν αὐθεντικῶς τὴν ἐκλογὴν των καὶ καθηγίαζαν τοὺς τίτλους των. Ἔπειτα ἐπηκολούθησε βροχὴ ἐκλογικῶν νόμων, ὁ πρῶτος τῶν ὁποίων, καθιερώσας καθολικὴν καὶ ἔμμεσον ψηφοφορίαν ὑπῆρξεν ὁ τῆς Βʹ ἐν Ἄστρει Συνελεύσεως τὸ 1823. Ἐπηκολούθησαν ὁ τῆς Γʹ ἐν Τροιζῆνι Ἐθν. Συνελεύσεως τὸ 1826, τὸ «Ψήφισμα περὶ Ἐκλογῶν τοῦ Πανελληνίου» τὸ 1928 ἐπὶ Καποδίστρια. Κατόπιν τῶν ἐν Ἄργει Δʹ καὶ Εʹ Ἐθνοσυνελεύσεων τὸ 1829 καὶ 1831. Ἀκολούθως, ἐπὶ Ὄθωνος, ὁ μὴ ἐφαρμοσθεὶς ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1833. Καὶ τέλος, μετὰ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ Συντάγματος, ὁ ἐκλογικὸς νόμος τῆς 15 Μαρτίου 1844, ὅστις καθιέρωνε τὴν ἐπαρχιακὴν περιφέρειαν καὶ τὴν ἄμεσον διὰ ψηφοδελτίου ἐκλογήν. Ἀλλὰ αἱ ἐκλογαὶ ἐκεῖναι ὅλαι, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συνταγματικῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνος, ἦσαν παρωδία ἐκλογῶν, ἀποτελοῦν πραγματικὸν ὄργιον, διεξήγοντο διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου, ἐξηλέγοντο δὲ κατὰ τὸν πλέον, μέχρις ἀναιδείας, αὐθαίρετον τρόπον. Αἱ κάλπαι συνετρίβοντο καὶ παρεβιάζοντο, ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου ἐβεβαίου, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς «συστολῆς τῶν σανίδων». Αἱ σφραγῖδες κατεστρέφοντο ὁλοσχερῶς καὶ ὅμως ἐβεβαιοῦτο, ὅτι συνέβη «τυχαία σύντριψις». Ἀναπολῶ περιστατικὸν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπὸ τὰ ἐκλογικὰ χρονικὰ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Ναυπακτίας: Εἶχεν ἐκλεγῆ βουλευτὴς αὐτῆς ὁ ἡρωϊκὸς ἀγωνιστὴς τοῦ 1821 Ἰωάννης Φαρμάκης. Ἀλλὰ δὲν ἦτο φίλος τῆς Κυβερνήσεως Κωλέττη. Καὶ ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή του ἐπὶ τῇ βάσει ἐνστάσεως, ὅτι ὑπῆρχεν εἰς τὰ Δημοτολόγια τῆς Ἐπαρχίας ἐγγεγραμμένος καὶ ἄλλος τις Ἰωάννης Φαρμάκης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε κἂν ὑποβάλει ὑποψηφιότητα! Καὶ ἐκρίθη, ὅτι οἱ ψῆφοι ποὺ ἔλαβεν ὁ ὑποψήφιος Ἰωάννης Φαρμάκης ἀνῆκον, κατὰ ἕνα μέρος, εἰς τὸν ἄλλον συνώνυμόν του Ι. Φαρμάκην καὶ ἂς μὴ ἦτο κἂν ὑποψήφιος! Μὲ παρόμοια δικαιολογητικὰ εἶχον ἀκυρωθῆ καὶ πολλαὶ ἄλλαι ἐκλογαί. Ἔχομεν κατόπιν, μετὰ τὴν μεταπολίτευσιν, τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους τοῦ 1864, τὴν πρότασιν νόμου Κουμουνδούρου τὸ 1871 «περὶ εἰσαγωγῆς τοῦ ἀνατολικοῦ συστήματος». Ὁ νόμος τοῦ 1877 εἶναι ὁ πρῶτος ποὺ ἐξησφάλισεν ἐλευθέρας ἐκλογὰς καὶ δικαστικὴν ἐξέλιξιν αὐτῶν. Ὁ νόμος τοῦ Τρικούπη τοῦ 1886 εἰσήγαγε τὴν εὐρεῖαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν. Ὁ Δηλιγιάννης τὸ 1890 ἐπανέφερε τὴν στενὴν περιφέρειαν, τὴν ὁποίαν διετήρησε καὶ ὁ νόμος τοῦ ἰδίου τὸ 1895. Ὁ νόμος τοῦ Γ. Θεοτόκη τὸ 1906 ἐπανέφερε τὴν εὐρεῖαν περιφέρειαν, τὴν ὁποίαν διετήρησε καὶ ὁ νόμος τοῦ Μαυρομιχάλη τὸ 1909. Ἡ μεταγενεστέρα περίοδος μᾶς εἶναι σχεδὸν σύγχρονος καὶ ὅλοι ἐνθυμούμεθα τὰ ἐκλογικά της χρονικά, τὰ ὁποῖα ἀπὸ ἀπόψεως συχνῆς μεταβολῆς ἐκλογικοῦ συστήματος εἶναι παρόμοια μὲ τὰ προγενέστερα. Ἀνέτρεξα εἰς τὴν ἐκλογικήν μας ἱστορίαν διὰ νὰ συναγάγω τὸ συμπέρασμα, ὅτι μᾶς βαρύνει κακὴ κληρονομία. Ὅλαι σχεδὸν αἱ κυβερνήσεις, καλαὶ καὶ κακαί, ἠθέλησαν εὐμετάβλητον τὸν ἐκλογικὸν νόμον, διὰ νὰ τὸν χρησιμοποιοῦν, σχεδὸν πάντοτε, ὡς ὅπλον ἐπικρατήσεώς των, ἀναλόγως τῶν εἰδικῶν προεκλογικῶν συνθηκῶν καὶ συμφερόντων των. Δὲν εἶναι, κατὰ συνέπειαν, ἄπορον διατὶ δὲν κατορθώσαμεν νὰ συμπήξωμεν κόμματα ἀρχῶν, ἀλλὰ μόνον προσωποπαγεῖς ἑκάστοτε πολιτικὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποδίδουν ὀλιγώτερα ἢ περισσότερα, ἀναλόγως τοῦ ἀναστήματος τοῦ ἀρχηγοῦ. Ἐλάχιστα ὅμως συντελοῦν εἰς τὴν διαπαιδαγώγησιν τῶν πολιτῶν, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν σταθερῶν πολιτικῶν ἰδεῶν, εἰς τὴν ὀργάνωσιν κομμάτων ἀρχῶν καὶ εἰς τὴν στερέωσιν τῆς Δημοκρατίας ἐπὶ παγίων πολιτικῶν βάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὰς μόνας σταθερὰς βάσεις καὶ τῆς ἠθικῆς τοῦ λαοῦ ἀνατάσεως καὶ τῆς ὑλικῆς αὐτοῦ εὐημερίας. Ἀπὸ τὴν ἁμαρτωλὴν μας αὐτὴν ἐκλογικὴν προϊστορίαν, δὲν ἠδύναται βεβαίως νὰ συναχθοῦν συμπεράσματα ἐλαφρυντικά, οὔτε δι’ ἡμᾶς τοὺς συγχρόνους ὅλους, οὔτε διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, πολὺ περισσότερον. Αἱ νέαι συνθῆκαι τῆς ζωῆς, ἡ ἀναμφισβήτητος ὡρίμασις τοῦ λαοῦ, οἱ ποταμοὶ αἱμάτων, μὲ τοὺς ὁποίους ἀνεκτήθη ἀπὸ τοὺς Φασίστες καὶ τοὺς Ναζίστες ἡ δημοκρατικὴ ἐλευθερία, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἰδική μας κοινοβουλευτικὴ δημοκρατία, Δυτικοῦ Τύπου, ἀποτελεῖ τὸ παλλάδιον τοῦ πολιτικοῦ μας «πιστεύω»,......

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διατὶ Δυτικοῦ Τύπου; Ἁπλῶς Δημοκρατία.

§102Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλος τύπος Δημοκρατίας.

§103Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πιστεύετε;

§104Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Τὸ πιστεύουν ἄλλοι συνάδελφοι. Ἐγὼ ὁμιλῶν ἀντικειμενικὰ καὶ βάσει ἐπιστημονικῶν ἀπόψεων, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι ποὺ δὲν πιστεύουν στὴν Ἀνατολικοῦ τύπου δημοκρατίαν, τὴν συζητοῦν καὶ τὴν ἐρευνοῦν. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα, τονίζω, ὅτι ὅσα προανέφερα, καὶ ἰδίως ἡ κοινή μας πίστις εἰς τὴν Βασιλευομένην Δημοκρατίαν, μᾶς ἐπιβάλλουν ὡς πρώτιστον πολιτικόν μας καθῆκον τὴν ἐξασφάλισιν τιμίων καὶ γνησίων ἐκλογῶν, πρὸς ὅσον ἔνεστι πιστοτέραν ἔκφρασιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Αἱ λαϊκαὶ ροπαὶ καὶ τάσεις, τὰ λαϊκὰ ρεύματα ἰδεῶν, πρέπει νὰ ἐκφράζωνται ἐλευθέρως, ἀβιάστως εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν πρέπει νὰ ἀποφράσσωνται, νὰ ἀναχαιτίζωνται, νὰ συμπιέζωνται. Διότι εἶναι δυνάμεις ζωνταναί, στοιχεῖα ἀδάμαστα, ἀθάνατα. Δὲν καταπνίγονται, δὲν ἀποσβέννυνται. Μοιραία συνέπεια πάσης ἀποπείρας στραγγαλισμοῦ των θὰ εἶναι, ἀργὰ ἢ γρήγορα, ἡ βιαία ἔκρηξις. Ἡ Ν.Π.Κ. προσδιώρισεν ἀπὸ καιροῦ, ὅτι τὸ ἀναγκαιοῦν σήμερα ἐκλογικὸν σύστημα πρέπει νὰ εἶναι ἀντιπολωτικὸν καὶ ἀντιδιαλυτικόν. Ἔχομεν, κ. συνάδελφοι, πρὸ ἡμῶν μίαν δεδομένην πολιτικὴν πραγματικότητα καὶ πρὸς αὐτὴν πρέπει νὰ προσαρμόσωμεν τὸ ἐκλογικόν μας σύστημα, ἐὰν θέλωμεν νὰ ὑπηρετήσωμεν τὴν χώραν καὶ ὄχι τὰ κομματικά μας συμφέροντα. Ποία εἶναι ἡ πολιτική μας πραγματικότης; Ἔχομεν Κυβέρνησιν πάσχουσαν ἐξ ἀδυναμίας. Διότι στηρίζεται μὲν εἰς βάθρον πλειοψηφίας ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῆς ἔχει μειοψηφοῦν λαϊκὸν ἔρεισμα. Ἔχομεν Ἀντιπολίτευσιν πάσχουσα ἐξ ἀναπηρίας, ὄχι μόνον λόγῳ κατακερματισμοῦ, ἀλλὰ καὶ λόγῳ πολιτικῆς ἀχρηστεύσεως ὡρισμένου μέρους της.

§105Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὄχι ἀχρηστεύσεως.

§106Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Προτιμᾶτε «ἀχρησίας»; Ἐν τούτοις ὑφίστασθε πολιτικὴν ἀχρήστευσιν, ἐφ’ ὅσον ἀποκλείεται νὰ ἔλθητε εἰς τὴν ἐξουσίαν. Δὲν πρόκειται νὰ κρίνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ἰδεολογίαν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, οὔτε νὰ ἐξετάσω τὰ συστατικὰ τῆς Δημοκρατίας Ἀνατολικοῦ τύπου. Διαπιστώνω μόνον τὴν ἀναμφισβήτητον θέλησιν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ κυβερνᾶται μὲ τὴν προσιδιάζουσαν εἰς τὰς παραδόσεις του καὶ εἰς τὰς ἐπιδιώξεις του, εἰς τὴν ὅλην του κοσμοθεωρίαν, νὰ κυβερνᾶται, λέγω, μὲ Δημοκρατίαν Δυτικοῦ τύπου. Τούτου δοθέντος, ἐξεταστέον ποῖον εἶναι τὸ κεντρικὸν νόημα τῆς Δημοκρατίας τοῦ Δυτικοῦ τύπου. Χωρὶς ἀντιλογίαν, τοῦτο εἶναι ἡ ἄνετος δυνατότης ὁμαλῆς ἐναλλαγῆς κυβερνήσεων. Δημοκρατία Δυτικοῦ τύπου μὲ μίαν καὶ τὴν ἰδίαν Κυβέρνησιν, διατηρουμένην δι’ ἐκλογικῶν ἑκάστοτε τεχνασμάτων εἰς τὴν ἀρχήν, οὔτε νοεῖται, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ βιώσῃ καὶ νὰ ἐπιβιώσῃ. Τὸ ἔδαφος τῆς Δημοκρατίας Δυτικοῦ τύπου καλλιεργεῖται καὶ ἐμπλουτίζεται καὶ ἀποδίδει ὁλονὲν περισσότερα μόνον διὰ τοῦ συστήματος τῆς ἀμειψισπορᾶς. Τὰ ἀθέμιτα χημικὰ λιπάσματα τῶν ἐκλογικῶν ταχυδακτυλουργιῶν τὸ ἐκτραχύνουν, τὸ πτωχαίνουν, τὸ φθείρουν. Τὸ προπαρασκευάζουν διὰ νὰ γίνῃ ἀσφοδελὸς λειμὼν καταστροφικῶν δικτακτορικῶν ἐπιχειρήσεων. Ὑποστηρίζομεν ἐπιμόνως, ὅτι τὸ προσεχές, τὸ ἐγκαίρως προσεχές, ἐκλογικόν μας σύστημα, πρέπει νὰ εἶναι ἀντιπολωτικόν. Ἀλλοίμονον ἂν ἡ πόλωσις μεταξὺ Δεξιᾶς καὶ Ἀριστερᾶς, τὴν ὁποίαν ὑπέθαλψε μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἴδιον κομματικὸν ὄφελος, συνεχισθῇ, ἐνταθῇ, ὁλοκληρωθῇ. Εἶναι φύσει ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ τὸ Δημοκρατικὸν μας πολίτευμα μὲ δύο ἀντίπαλα κόμματα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕνα θὰ πιστεύῃ καὶ τὸ ἄλλο δὲν θὰ πιστεύῃ εἰς τὴν κοινοβουλευτικήν μας Δημοκρατίαν. Ἀποκλείεται ἡ ἐναλλαγή, διότι τὸ δεύτερον κόμμα θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀφοῦ ἀνερχόμενον πρόκειται νὰ ἀνατρέψῃ τὸ ἰσχῦον πολίτευμα. Θεωρῶ περιττὸν νὰ χρωματίσω ζωηρότερον τὴν εἰκόνα μιᾶς τοιαύτης πολώσεως. Βεβαίως, ἡ Ἀντιπολίτευσις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, καλῶς ὀργανουμένη, θὰ ὑπερφαλαγγίσῃ καὶ τὴν Δεξιάν καὶ τὴν Ἀριστερὰν εἰς τρόπον, ὥστε τὰ δύο κύρια ἀντίπαλα κόμματα νὰ παραμείνουν ἡ Δεξιὰ καὶ τὸ Κέντρον. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς, ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα, μὲ τὴν ὕπαρξιν εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Κοινοβουλίου καὶ εἰς τὸν στίβον τῆς πολιτικῆς ζωῆς μιᾶς τόσον ἀξιομάχου Ἀριστερᾶς, ἡμεῖς, λέγω, ἀμφιβάλλομεν ἂν καὶ τότε θὰ συμφέρῃ εἰς τὴν Χώραν ἡ συμπύκνωσις τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων εἰς δύο μόνον νομιμόφρονα κόμματα. Διότι ὁ κίνδυνος τῆς πολώσεως δὲν εἶναι μόνον ἐκλογικός. Ἔχει καὶ δευτέραν φάσιν. Εἶναι καὶ μετεκλογικός. Καὶ τρίτη δύναμις, ἂν ἀπομείνῃ ἡ Ἀριστερά, δύναται νὰ ἀποβῇ ρυθμίστρια τοῦ πολιτικοῦ βίου. Τοῦτο ὅμως δὲν εὐνοεῖ τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν διὰ ταύτης ἐμπέδωσιν τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν. Πολὺ περισσότερον ἐπικίνδυνος κατάστασις θὰ δημιουργηθῇ, ἂν συμβῇ ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος νὰ ὑποχρεωθοῦν εἰς συνεργασίαν τὰ δύο ἄλλα κόμματα διὰ νὰ δώσουν κυβέρνησιν καὶ ἀπομείνῃ μόνον ἡ Ἀριστερὰ ὡς μόνη ἀντιπολίτευσις. Ἐκλογικοὶ νόμοι ἀποβλέποντες εἰς τὴν ἀνάδειξιν δύο μόνον κομμάτων ἐπιτρέπεται νὰ προτιμηθοῦν μόνον ἐκεῖ ὅπου δὲν ἔχει συμπυκνωθῆ σημαντικὴ δύναμις τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς. Ἀλλά, ἐκτὸς τούτου, ἡ ἐγχωρία μας πρόσφατος ἱστορία ἀποδεικνύει, ὅτι καὶ χωρὶς τοὺς κινδύνους ποὺ δημιουργεῖ ἡ παρεμβολὴ τῆς Ἀριστερᾶς, ἡ ὕπαρξις δύο μόνον κομμάτων δὲν προάγει τὰ πολιτικά μας ἤθη. Ἔχομεν διανύσει μακρὰν περίοδον δικομματισμοῦ καὶ ἐνθυμούμεθα ὅλοι πόσον συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ὀξυνθοῦν τὰ πάθη, νὰ διαταραχθῇ βαθέως ὁ δημόσιος βίος, νὰ ὀπισθοχωρήσῃ ὁ τόπος, ἀκόμη δὲ καὶ νὰ ζημιωθῇ βαρέως τὸ Ἔθνος. Ἐγὼ προσωπικῶς, κύριοι συνάδελφοι, μπορῶ νὰ ἐξομολογηθῶ, ὅτι πολιτευόμενος ἐνεργῶς ἐπὶ 35, περίπου, χρόνια, οὐδέποτε ἀνέπνευσα τὴν πολιτικὴν ἀτμόσφαιραν πλέον ἤρεμον καὶ ζωογόνον, παρὰ μόνον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1926–1928, ὁπότε, χάρις κυρίως εἰς δύο πολιτικοὺς ἄνδρας ὑψηλοῦ πατριωτικοῦ ἀναστήματος, τὸν Γεώργιον Καφαντάρην καὶ τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν, κατεπνίγησαν τὰ πάθη τοῦ παρελθόντος καὶ συνετελέσθη ἀπὸ κοινοῦ πλούσιον ὑπὲρ τῶν κοινῶν ἀναδημιουργικὸν ἔργον. Ἂς μὴ λησμονοῦμεν, ὅτι καὶ τὸ 1949 εἰς τὴν συνεργασίαν τῶν παλαιῶν κομμάτων ὀφείλεται ἡ σωτηρία τῆς Δημοκρατίας μας, ἀνήκει δὲ πᾶς ἔπαινος εἰς τὸν ἀείμνηστον Θεμιστοκλῆν Σοφούλην καὶ εἰς τὸν κ. Κωνσταντῖνον Τσαλδάρην.

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν μικρὰν διόρθωσιν; Λυποῦμαι, διότι παρεμβαίνω, ἀλλὰ καὶ σεῖς θὰ συνομολογήσητε μαζὶ μου, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διετίας συνέβαλον καὶ ἄλλοι Ἀρχηγοί, οἱ ἀείμνηστοι Π. Τσαλδάρης, Α. Παπαναστασίου καὶ Α. Μιχαλακόπουλος. Καὶ εἶχεν οὐσιώδη σημασίαν ἡ συμβολὴ τοῦ ἀειμνήστου Π. Τσαλδάρη ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἀσφαλῶς καὶ τοῦ Ι. Μεταξᾶ, ὁ ὁποῖος καὶ παρέμεινε μετὰ ταῦτα ἓν ἔτος, ἔχει σημασίαν ἡ συμβολή, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν βασικὴν ἀπόφασιν τὴν ἔλαβον τότε ὁ Παναγῆς Τσαλδάρης, ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Δημοκρατικῶν Κομμάτων, ἰδίᾳ ὁ Καφαντάρης, ὁ ὁποῖος ἦτο Ἀρχηγὸς τῆς μεγαλυτέρας μερίδος.

§108Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Εἶναι ἀκριβῆ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπιθυμῶν νὰ εἶμαι συνοπτικὸς παρέλειψα τὴν συμμετοχὴν ἀρχικῶς εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν τῶν ἀειμνήστων Π. Τσαλδάρη, Α. Μιχαλακοπούλου καὶ Α. Παπαναστασίου, τῶν ὁποίων ἡ συμβολὴ ὑπῆρξεν ὄντως μεγάλη. Βεβαίως ὅμως οἱ Γ. Καφαντάρης καὶ Ι. Μεταξᾶς συνεχίσαντες μέχρι τέλους τὴν συνεργασίαν ἔφεραν εἰς πέρας τὸ δημιουργικὸν ἔργον τῆς Οἰκουμενικῆς.

§109Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλησμονήσατε τὸν δημιουργὸν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε τότε ὁ Γεώργιος Κονδύλης, ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε τὴν δικτατορίαν Παγκάλου. Ἐκάλεσε τοὺς πολιτικοὺς Ἀρχηγοὺς εἰς ἐπανειλημμένας συναντήσεις, ἔφερεν εἰς ἐπαφὴν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα τότε μὲ τὸν ἀείμνηστον Καφαντάρην καὶ ἐγένετο ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις. Ἐφ’ ὅσον ἀνεφέρθη ἱστορικῶς, δίκαιον εἶναι νὰ ἀναφέρετε καὶ τὸν Γεώργιον Κονδύλην ποὺ ἔδωσε τὴν δυνατότητα εἰς τὰ πολιτικὰ κόμματα ἀνατροπῆς τῆς δικτατορίας τοῦ Παγκάλου καὶ δημιουργίας Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως.

§110Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Ἀσφαλῶς, πολλὰ θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθοῦν ἀκόμη, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ γράψωμεν ἐδῶ ἱστορίαν. Θὰ ἦτο παράλειψις ἂν εἰς αὐτὴν τὴν ἀναδρομήν μου δὲν ἐμνημόνευα ἐδῶ ὅπως ἔχω καθῆκον καὶ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου τοῦ 1950–52. Μολονότι δὲν ἐθεωροῦντο ἰσχυραί, ἐν τούτοις εἰς περιστάσεις πολὺ δυσχερεστέρας τῶν σημερινῶν, μὲ ἐλαχίστην πλειοψηφίαν, ἐν μέσῳ ἐρειπίων καὶ σεισμῶν, εἰς οἰκονομικὴν ἐποχὴν ἰσχνῶν ἀγελάδων κατώρθωσαν διὰ τῆς συνεργασίας νὰ ἀποδώσουν ἔργον δυναμικὸν καὶ νὰ ἐξαγάγουν τὸ Κράτος ἀπὸ τὸ χάος εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε περιέλθει. Γνωρίζω, ὅτι ἰσχυραὶ Κυβερνήσεις θεωροῦνται διὰ τῆς ἁπλουστεύσεως τῶν ὅρων ὡς πανάκεια. Δυστυχῶς, ἡ πεῖρα ἔχει ἀποδείξει, ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ πανάκεια ἀποτελοῦν. Τοὐναντίον ἀπεργάζονται πολλάκις ἀποτόμους κατακρημνίσεις, παρασυρούσας τὸ πᾶν, ὅταν μάλιστα δὲν εὑρίσκωνται εἰς πραγματικὴν ἁρμονίαν μὲ τὴν πλειοψηφίαν τῆς κοινῆς γνώμης. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω ἐπὶ πολὺ ἀκόμη, δεδομένου, μάλιστα, ὅτι θὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ ἄλλα ἐπίλεκτα μέλη τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως, τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἐξονυχίσουν λεπτομερῶς τὸ θέμα. Συνοψίζων, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι σύστασίς μας ἐπίμονος εἶναι νὰ ληφθῇ ἐγκαίρως ἀπόφασις περὶ καταρτίσεως ἐντίμου ἐκλογικοῦ νόμου μακρᾶς διαρκείας. Ὁ νόμος οὗτος, διὰ λόγους ἐθνικοὺς ὑψίστης σκοπιμότητος, πρέπει νὰ ἀποκλείσῃ πᾶσαν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν πρὸς δύο μόνον Κόμματα. Ἐγκληματικὸν θὰ εἶναι νὰ ἐξαναγκασθοῦν οἱ Ἕλληνες νὰ συνταχθοῦν εἰς δύο ἐκλογικοὺς λόχους, μὲ μόνην ἐπιδίωξιν νὰ ὠφεληθῇ ἐξ ἀντιδράσεως ἡ Κυβέρνησις. Τὰ ἐκλογικὰ μέτωπα ἀποτελοῦν νοθείαν τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος καὶ ὑποσκάπτουν τὴν ἠθικήν του εὐρωστίαν. Ἀσύμφορον ἐξ ἄλλου θὰ εἶναι νὰ δημιουργηθοῦν τεχνηταὶ διαιρέσεις τῆς κοινῆς γνώμης, μὲ συνέπειαν τὴν κονιορτοποίησιν τῶν κοινοβουλευτικῶν δυνάμεων. Ἀπαράδεκτον, τέλος, εἶναι νὰ πραγματοποιηθοῦν τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν ἀφύσικοι ἑνώσεις, λόγῳ ὑψηλῶν ποσοστῶν συμμετοχῆς εἰς τὸν κορβανᾶν τῶν ψήφων. Ὀρθῶς ὑποστηρίζεται, ὅτι πλὴν τοῦ συστήματος τῆς Βαϊμάρης, τὸ ὁποῖον, παρὰ τὴν θεωρητικήν του ἀξίαν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σήμερον πρακτικὴν ἐφαρμογήν, ὅλα τὰ ἄλλα συστήματα εἶναι εἴδη ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Σημασίαν ἔχει τὸ ποῦ θὰ σταματήσῃ ἡ ἐνίσχυσις. Τοῦτο πρέπει νὰ προσδιορισθῇ μὲ ἀκριβῆ στάθμισιν τῶν πραγμάτων καὶ μὲ αὐστηρὰν ἐκτίμησιν τῆς ἀναγκαιούσης ὑποβοηθήσεως αὐτῶν, πρὸς τὸν μοναδικὸν σκοπὸν νὰ εὐοδωθῇ ἡ προοδευτικὴ ἐξέλιξις τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅλοι, ὅτι ἡ ἀστάθεια καὶ ἡ συνεχὴς μεταβολὴ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἀποτελεῖ τὴν παγίαν ἀδυναμίαν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Σήμερον ἔχομεν φθάσει, λόγῳ καὶ τῶν περιστάσεων, εἰς τὸ κορύφωμα τῆς ἀνωμαλίας. Ὁ πολιτικὸς κόσμος ἐν τῷ συνόλῳ του πρέπει ν’ ἀντιμετωπίσῃ μὲ φρόνησιν, πρέπει νὰ μελετήσῃ μὲ περίσκεψιν τὸ θέμα. Ἂς ἀτενίσωμεν τὴν ἀλήθειαν κατὰ πρόσωπον. Σοβαρὸς εἶναι ὁ κλονισμὸς τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ πρὸς τὰ πολιτικὰ Κόμματα καὶ πρὸς τὰ πολιτικὰ πρόσωπα. Ἐξ ἄλλου, νέαι γενεαὶ εἰσβάλλουν εἰς τὸν στίβον μὲ ἄσβεστον δίψαν ἰδανικοῦ, μὲ ἀκάθεκτον ὁρμὴν δράσεως. Καὶ μὲ δυσκολίαν, δυστυχῶς, βιοποριστικῆς ἀπασχολήσεως καὶ μελλοντικῆς ἐξασφαλίσεως. Εὑρισκόμεθα πρὸ σοβαρῶν κοινωνικῶν ζυμώσεων. Εὑρισκόμεθα πρὸ σοβαρῶν πολιτικῶν ἀνακατατάξεων. Ὁ πολιτικὸς κόσμος πρέπει ν’ ἀναλάβῃ μὲ φλέγουσαν συνείδησιν τὰς εὐθύνας του. Ἐὰν ἡμεῖς μὲ τὴν ὥριμον πεῖραν μας δὲν θελήσωμεν ἢ δὲν κατορθώσωμεν νὰ μορφώσωμεν συγχρονισμένην πολιτικὴν ζωὴν καὶ νὰ ρυθμίσωμεν σταθερῶς τὸ βῆμα τῆς προόδου, ἀναπόφευκτα θὰ εἶναι εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον τὰ πλέον παράτολμα ἅλματα. Καὶ τὰ ἅλματα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν σπανίως εἶναι σωτήρια. Ὁ μέλλων νὰ ψηφισθῇ, ἐλπίζομεν δὲ τάχιστα, ἐκλογικὸς νόμος θὰ ἀποδείξῃ ἐὰν ἔχωμεν σαφῆ ἐπίγνωσιν τῶν εὐθυνῶν μας, ἐὰν ἔχωμεν εἰλικρινῆ πίστιν εἰς τὴν Δημοκρατίαν μας, ἐὰν ἔχωμεν ἄδολον ἀφοσίωσιν εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Πατρίδος.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§112Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ περιεχόμενον τῆς πρώτης ἐπερωτήσεως ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικώτερον ἐπερωτῶνται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἐπὶ λέξει ἄφησαν ἐκκρεμὲς μέχρι σήμερον τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐνῷ τὸ ὑπέρτατον συμφέρον τῆς χώρας ἐπιβάλλει τὴν ἔγκαιρον ψήφισιν νέου, δικαίου καὶ ἀντιπολιτικοῦ νόμου. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφοι, νὰ θεωρήσω τοὐλάχιστον περίεργον τὴν δικονομίαν καὶ τὴν ἐν γένει τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν οἱ ἐπερωτῶντες ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Νόμος, ὡς γνωστόν, ἐκλογικὸς ὑφίσταται, ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κατὰ τὰς κειμένας Συνταγματικὰς διατάξεις καὶ συνεπῶς, οὔτε ἐκκρεμότης οἱαδήποτε ὑφίσταται καὶ διατηρεῖται, οὔτε αὐθαίρετοι χαρακτηρισμοὶ εἰς βάρος τοῦ ὑφισταμένου νομοθετήματος δικαιολογοῦνται καὶ ἐπιτρέπονται. Εἶναι ἐν συνεχείᾳ, ἀκατανόητος καὶ ἀπαράδεκτος ὁ ἔλεγχος εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῷ ὅτι δὲν σπεύδει νὰ μεταβάλῃ προϋφιστάμενον νόμον, ἐφ’ ὅσον, ὡς εἶναι γνωστόν, οὐδεμία πρὸς τοῦτο συντρέχει ὑποχρέωσίς τις. Καὶ δὲν πρόκειται κἂν περὶ ἁπλοῦ νομοθετήματος τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀλλὰ περὶ ἐκλογικοῦ νόμου, ψηφισθέντος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν προκατόχου καὶ μάλιστα Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Τέλος δέ, πρόκειται περὶ ἐκλογικοῦ νόμου, τὸ σύστημα τοῦ ὁποίου προέτεινε τότε τὸ μεγαλύτερον Κόμμα τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὸ ὁποῖον, ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὸν καὶ ἀπὸ τὰ δύο μεγάλα Κόμματα τῆς χώρας, ἐψηφίσθη κατὰ παμψηφίαν σχεδὸν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ποῦ, κατόπιν ὅλων αὐτῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιωθῇ ἔλεγχος, καὶ μάλιστα, καλῆς πίστεως ὡς θὰ ἐπεβάλλετο, κατὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον διὰ τῶν ὑπὸ συζήτησιν ἐπερωτήσεων ἀνέλαβον οἱ κ. κ. ἐπερωτῶντες; Ὅσον ἀφορᾷ, τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τοῦ συζητουμένου θέματος διαπιστώνω, ὅτι εὑρισκόμεθα καὶ πάλιν ἐνώπιον τῆς γνωρίμου τακτικῆς μερίδος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἄλλοτε, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ ὡρισμένας πολιτικὰς της πράξεις, ὡς ἐκείνη τῶν ἐκλογῶν τοῦ Φεβρουαρίου 1956 καὶ ἄλλοτε διὰ νὰ ἀμβλύνῃ τὰς δυσαρέστους δι’ αὐτὴν ἐντυπώσεις ἐκ τῆς ἑκάστοτε ἐτυμηγορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τρέπεται κατὰ σύστημα τὴν ὁδὸν τῆς διαβολῆς τῶν ἑκάστοτε ἐκλογικῶν συστημάτων καὶ αὐτῶν ἀκόμη τὰ ὁποῖα ἡ ἰδία ἐπέλεξε καὶ προέτεινε, καταλογίζουσα παραλλήλως εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν εὐθύνην τῆς συχνῆς ἐναλλαγῆς τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων καὶ ἰδιαιτέρως τὴν εὐθύνην τῆς ἰσχύος καὶ ἐφαρμογῆς τῶν ἑκάστοτε ψηφιζομένων ἐκλογικῶν νόμων ἀπὸ τῶν ἀμέσως προσεχῶν ἐκλογῶν. Πρὶν ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς τακτικῆς αὐτῆς τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ἀνειλικρίνειαν τῆς ὁποίας δὲν μοῦ εἶναι δύσκολον νὰ ἀποκαλύψω καὶ νὰ καταγγείλω ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀσχέτως τοῦ ἀπωτέρου πολιτικοῦ παρελθόντος τῆς χώρας, τὸ ὁποῖον μᾶς διδάσκει, ὅτι ὅλαι σχεδὸν αἱ Κυβερνήσεις τῆς τελευταίας τεσσαρακονταετίας, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀσχοληθοῦν καὶ νὰ ψηφίσουν ἐκλογικοὺς νόμους ἐφαρμογῆς καὶ ἰσχύος ἀπὸ τῶν ἀμέσως προσεχῶς βουλευτικῶν ἐκλογῶν κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς πρώτης ὑπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν Κυβερνήσεως ὑφίστατο ἤδη ἐκλογικὸν σύστημα, γνωστὸν ὡς τοιοῦτον εὐρυτάτης ἐφετειακῆς περιφερείας. Τὴν μεταβολὴν τοῦ ὑφισταμένου τότε συστήματος ἐπεζήτησεν ἡ ἀντιπολίτευσις, ἀξιώσασα προσθέτως, ὅπως ὁ νέος ἐκλογικὸς νόμος ἔχῃ ἐφαρμογὴν ἀπὸ τῶν ἐπικειμένων καὶ ἀμέσως προσεχῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν τοῦ Φεβρουαρίου 1956. Ἀμέσως μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν ἐκείνων ἐξαπελύθη ἡ ἐπίθεσις καὶ κατὰ τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἐζητήθη ἡ ἐκ νέου μεταβολὴ αὐτοῦ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νεωτέρου ἀπὸ τῶν ἀμέσως προσεχῶν νέων ἐκλογῶν. Τὸ νεώτερον μάλιστα ἐκλογικὸν σύστημα συνέβη, ὡς προανέφερα, νὰ τὸ ἐπιλέξῃ καὶ νὰ τὸ προτείνῃ αὐτὴ αὕτη ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ τῆς παρεσχέθη μὲ βαρεῖαν τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος θυσίαν καὶ μὲ ὅλας τὰς προσθήκας καὶ τροπολογίας, τὰς ὁποίας ὀψίμως καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως ἠξίωσε καὶ ἐσοφίσθη. Καὶ ὁ νεώτερος αὐτὸς ἐκλογικὸς νόμος τῆς προτιμήσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐφηρμόσθη κατὰ τὰς ἀμέσως προσεχεῖς ἐκλογάς, τὰς ὁποίας ἡ ψήφισίς του καὶ μόνον προώρως προεκάλεσε, διὰ νὰ εὑρεθῶμεν ἀμέσως μετὰ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα ἐνώπιον τρίτου κατὰ σειρὰν αἰτήματος τῆς ἀντιπολιτεύσεως περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ τοῦ νεωτέρου ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθησομένου ἀπὸ τῶν προσεχῶν πάντοτε ἐκλογῶν. Ὅταν ὅμως ἐντὸς μιᾶς 4ετίας τρὶς ἡ ἀντιπολίτευσις ἐπιζητῇ τὴν ἀλλαγὴν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἀξιοῖ συγχρόνως τὴν ἄμεσον καὶ ἀπὸ τῶν προσεχῶν ἑκάστοτε ἐκλογῶν ἰσχὺν τοῦ νέου συστήματος, πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ ἀξιώσεις μάλιστα σοβαρότητος νὰ ἀποδίδῃ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν τακτικὴν τῆς συχνῆς ἐναλλαγῆς τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων καὶ νὰ ἀναζητῇ κυβερνητικὰς δῆθεν εὐθύνας δι’ ἀπαράδεκτον καὶ ἀνεπίτρεπτον ἐφαρμογὴν τῶν ψηφιζομένων ἀπὸ τῶν ἀμέσως προσεχῶν ἐκλογῶν; Καὶ τέλος, πῶς εἶναι νοητὸν νὰ χαρακτηρίζῃ ὡς ἄδικον, ἀλλὰ καὶ φαῦλον, ἕνα ἐκλογικὸν σύστημα, τοῦ ὁποίου ἡ πατρότης ἀποκλειστικῶς τῆς ἀνήκει καὶ τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπέλεξε, προέτεινε καὶ ἐψήφισεν ἡ ἰδία; Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, κ. συνάδελφοι, ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σαφής. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐξαντλήσῃ τὸν χρόνον διὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τῆς ἐνεπιστεύθη τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας καὶ συνεπῶς, εἶναι πρόωρον νὰ συζητῶμεν περὶ ἐκλογικοῦ νόμου ἢ περὶ ἐκλογῶν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν πρόθεσιν νὰ μεταβάλῃ τὸν ἰσχύοντα ἐκλογικὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, ὡς γνωστόν, ἀπὸ τὰ δύο μεγαλύτερα Κόμματα τῆς παρελθούσης Βουλῆς. Παρὰ ταῦτα, ἂν τοῦτο ἀποτελῇ αἴτημα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξετάσῃ ἐν καιρῷ ἐκτιμῶσα καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ ἀκούσῃ τότε καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν Ἐθνικῶν Κομμάτων. (Χειροκροτήματα).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§114Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, χαίρω διότι ἡ σειρὰ τῆς ὁμιλίας μὲ φέρει μετὰ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ δώσῃ κατὰ πρῶτον εἰς τὴν ἐπερώτησίν μας. Ἡ Ν.Π.Κ., ἐθεώρησε χρέος της, ἐν ὄψει τῆς γενικωτέρας εὐθύνης τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ βουλευταὶ καὶ ὅλα τὰ πολιτικὰ Κόμματα ἔχουν, νὰ ἐπισημάνῃ πρῶτον εἰς τὴν σειρὰν τὸ πολιτικὸν θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν συζήτησίν του καὶ τὴν διευκρίνισίν του. Ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Κινήσεώς μας, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ προβῇ εἰς πλήρη ἀνάλυσιν καὶ εἰς εἰλικρινῆ καὶ τιμίαν τοποθέτησιν, ἔναντι τοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπαρκτόν. Ἀνεμέναμεν καὶ ἠλπίζαμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἂν μὴ τὶ ἄλλο, τοὐλάχιστον θὰ ἐπερίμενε τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως διὰ νὰ λάβῃ θέσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μᾶς ἀπήλλαξεν ἐκ τοῦ κόπου τῆς ἀναμονῆς καὶ σήμερον περίπου γνωρίζομεν ποῦ στεκόμαστε καὶ ποῖαι εἶναι αἱ κυβερνητικαὶ προθέσεις. Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, μετὰ μάλιστα τὴν ἀνάλυσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Νόβα, δὲν προτίθεμαι, οὔτε ἱστορικὰς ἀναδρομὰς πολλὰς νὰ κάμω, οὔτε καὶ εἰς καθαρῶς θεωρητικὴν συζήτησιν νὰ περιορισθῶ. Θέλω ὅμως, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ τονίσω, ὅτι ἡ λῆψις δικολαβικῆς θέσεως ἐνώπιον τοῦ πρώτου πολιτικοῦ προβλήματος τῆς χώρας μας καὶ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἀπὸ πάνω μας καὶ τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι ὑφίσταται, εἴτε τὸ ὁμολογοῦμεν εἴτε ὄχι, εἶναι ἀνάξιον πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ ἀνάξιον Κυβερνήσεως. Καὶ θέλω ἐπίσης, νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐμποδίσῃ κανένα νὰ ὁμιλῇ καὶ περὶ ἐντίμου καὶ περὶ μὴ ἐντίμου ἐκλογικοῦ νόμου, διότι εἰς τὸ τέλος–τέλος ὅλοι οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι αὐτοί, ψηφίζονται καὶ κανένα δόγμα ἢ κοράνιον ἢ εὐαγγέλιον δὲν λέγει, ὅτι μία Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ψηφίσῃ ἔντιμον ἐκλογικὸν νόμον. Μετὰ τὴν πρώτην αὐτὴν προεισαγωγήν, ἐπιθυμῶ νὰ μπῶ ἀμέσως εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Νόβας, πρῶτος καὶ ὅλοι ἡμεῖς, παρεδέχθημεν μίαν πραγματικότητα, παρεδέχθημεν δηλαδή, ὅτι ἡ συνήθεια τῆς ψηφίσεως εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν ἐφευρέθη ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν καὶ τὴν Κυβέρνησίν του. Ὑπῆρξε περίπου μία παγία συνήθεια εἰς τὴν χώραν μας, καὶ εἴπομεν, ὅτι ἀσχέτως τοῦ γεγονότος, ὅτι αὐτὰ συνέβη εἰς τὸ παρελθόν, λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων, λόγῳ τῆς ἐπικινδύνου στιγμῆς τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζομεν, καλὸν θὰ εἶναι κάποτε, ἡ συνήθεια αὐτή, νὰ ἐγκαταλειφθῇ καὶ πρέπει ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας ἐγκαίρως καὶ οὐχὶ τὴν ὑστάτην στιγμὴν νὰ ἀναζητήσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὁπότε ἐν ὄψει τῶν σημερινῶν περιστάσεων, θὰ ἐπιχειρηθῇ ψήφισις νόμου, κομμένου εἰς τὰ μέτρα τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος. Διατὶ θέλετε, κ. βουλευταί, καὶ ἡμεῖς καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ὑποθέσῃ ἄλλο τι; Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Μακρῆς, ἠθέλησε τὴν ἀναδρομήν, θὰ τὴν ἀρχίσω καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοῦ 1955. Θὰ ἐνθυμίσω μόνον, ὅτι ὑπῆρχε ὄντως ἐψηφισμένος καὶ ἴσχυε ὁ περίφημος νόμος τῆς εὐρυτάτης περιφερείας καὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ, νόμος τοῦ Συναγερμοῦ, καὶ θὰ ἐνθυμίσω διὰ τὸν ἀπόντα, δυστυχῶς, κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς, ἦτο μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία τὸν ἐψήφισε καὶ ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς μόλις ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀπεκήρυξε τὸν νόμον του, καὶ δι’ ὅσους ἐπιθυμοῦν νὰ ἐνθυμοῦνται ἀκριβέστερον, ἔχω ἐνώπιόν μου καὶ τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα, τῶν συζητήσεων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, θὰ ἐνθυμίσω, ὅτι τοῦ ὑπέμνησα καὶ ὁ κ. Καραμανλῆς ἀπήντησεν, ὅτι διεφώνησεν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὁ δὲ παριστάμενος τότε, σημερινὸς Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, τοῦ εἶπε πολὺ σωστά, ὅτι ὅταν ἐπὶ τοιούτων καιρίων θεμάτων οἱ ὑπουργοὶ διαφωνοῦν, παραιτοῦνται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὐδεὶς ἀμφιβάλλει, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς, ἀνελθὼν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐπεδίωξε τὴν μεταβολὴν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, τὴν ὁποίαν βεβαίως καὶ ὁλόκληρος ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις ἐζήτει, διότι ἐπρόκειτο περὶ νόμου ἐκτρωματικοῦ. Καὶ ἡ μὲν Ἀντιπολίτευσις, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ζητῇ, ὁ κ. Καραμανλῆς δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ζητῇ, διότι ἦτο καὶ ἰδικόν του ἔργον.

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐκτὸς τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὁ ὁποῖος πράγματι εἶχε τότε διαφωνήσει, εἶχα διατυπώσει καὶ ἐγώ, ὅπως θὰ ἐνθυμῆται καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κοινωνικοῦ Κόμματος, βασικὰς ἀμφιβολίας περὶ τῆς ὀρθότητος τοῦ νόμου αὐτοῦ, εἰς τὰς εἰδικωτέρας συσκέψεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν εἰς τὸ λεγόμενον Συντονιστικὸν Συμβούλιον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ὅτι διεφωνήσαμεν εἴτε ὁ κ. Καραμανλῆς, εἴτε ἐγώ, ἐπὶ τοῦ σημαντικοῦ ἔστω θέματος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν σημαίνει ὅτι εἴχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποχωρήσωμεν. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Μαρκεζίνη, τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, βεβαίως ἦτο, ἀπὸ ἀπόψεως Κοινοβουλευτικῆς, εὐφυὴς καὶ ἀντιπολιτευτικῶς ἐνδεδειγμένη, ἀλλὰ οὐσιαστικῶς, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸ εἴπω, μολονότι ἀπουσιάζει, δὲν ἦτο ἀπολύτως ὀρθή. Καὶ δὲν ἦτο ἀπολύτως ὀρθή, διότι ἡ διαφωνία, ὡς πρὸς τὸ προεκλογικὸν ἐκεῖνο σύστημα, δὲν ἀπετέλει διαφωνίαν, ἡ ὁποία ἀφεώρα αὐτὸ τοῦτο τὸ Πολίτευμα ἢ τοὺς βασικοὺς θεσμοὺς τῆς Χώρας. Ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἦτο πολὺ μεγάλη ἡ περιφέρεια, εἴχομεν ἄλλως τε τὴν βεβαιότητα, ἀγαπητὲ καὶ ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν θὰ παρήρχετο ἡ τετραετία καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἐκεῖνος ὁπωσδήποτε θὰ μετεβάλλετο, διότι πράγματι δὲν ἦτο μὲν τερατώδης, ὅπως τὸν χαρακτηρίζετε, ἀλλὰ ἦτο δυσεφάρμοστος.

§116Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἴσως οἱ ὑπουργοὶ τοῦ ἀειμνήστου Παπάγου ἐκείνην τὴν ἐποχήν, προέβλεπον ἀπὸ τότε τὸ οἰκτρὸν τέλος τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐπίστευον, ὅτι κάποιος θὰ ἤρχετο διὰ νὰ ἀλλάξῃ τὸν νόμον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ σημειώνω μόνον, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς, ἀπεκήρυξεν ὁλόκληρον τὸν Συναγερμόν, καὶ φυσικὰ δὲν θὰ εἶχε καμμίαν δυσκολίαν νὰ ἀποκηρύξῃ καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Θέλω μόνον νὰ ὑπενθυμίσω καὶ κἄτι ἄλλο διὰ τὴν τάξιν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν βάσιν τὸ θέμα, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο γνωστὸν τοῖς πᾶσι καὶ τὸ εἶχε διατυπώσει πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, ὅτι προετίμα τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν διὰ τὴν ὁποίαν ἐμάχετο τὸ 1951, καὶ θὰ ἐνθυμίσω μόνον, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1956 ὑπῆρξε νόμος ἐκτρωματικὸς καὶ ἀνέντιμος, διότι δὲν ἦτο ἐκ τῶν συνήθων καὶ τῶν ἁπλῶν νόμων, ἀλλὰ ἦτο νόμος τριπλοῦς, νόμος κομμένος καὶ ραμμένος ὄχι εἰς τὰ γενικώτερα ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ συμφέροντα ἑνὸς Κόμματος, ἀλλὰ εἰς τὰ εἰδικώτερα ἐκλογικὰ συμφέροντα ἑκάστης περιφερείας. Θὰ εἴπω ἀκόμη, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἀπέδειξεν ὅτι, καλῶς προέβλεψεν ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἐὰν δὲν εἶχε προκρίνει τὸν ἐκτρωματικὸν ἐκεῖνον νόμον ὡς ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ 1956, ποτὲ δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἐνθυμίσω ἀκόμη, διὰ νὰ μὴ λέγῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐζήτησε τὴν μεταβολὴν τοῦ νόμου, ὅτι ἐκείνην τὴν ἐποχήν, ὅλα τὰ Κόμματα τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπολέμησαν καὶ κατεψήφισαν τὸν νόμον καὶ εὔλογον ἦτο τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ὅτε αἱ ἐκλογαὶ εἶχον ὁδηγήσει ἐκεῖ ποὺ ὡδήγησαν, εἰς τὴν πόλωσιν καὶ τὰ μέτωπα, εὔλογον ἦτο ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ ἐξέφραζον, εὔλογον ἦτο νὰ ὑπάρχῃ τὸ αἴτημα τῆς ἀλλαγῆς τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Δὲν ὑπῆρξε κατὰ συνέπειαν ἡ Ἀντιπολίτευσις, οὔτε τὸ 1958, ἡ ὁποία ἐπίεσε διὰ τὴν ἀλλαγὴν τὴν ὑστάτην ὥραν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς συζητήσεως τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, ἔθεσαν τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἐδήλωσαν, ὅτι ἡ παράτασις τῆς ζωῆς αὐτοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἦτο ἀπαράδεκτος καὶ ἦτο πρὸ παντὸς ἀπαράδεκτος —κάμνω μίαν παρέμβασιν ἁπλῶς καὶ μπαίνω εἰς τὴν οὐσίαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω ἀργότερον ἐκτενέστερον— διότι ὁ νόμος αὐτὸς εἶχεν ἐπιβάλει τὴν πόλωσιν καὶ τὴν πόλωσιν ἐκείνην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἐπιθυμῇ καὶ νὰ τὴν εὔχεται, πρὸ παντὸς κανεὶς δὲν ἐτόλμα νὰ διανοηθῇ, ὅτι θὰ ἐπεμέναμεν εἰς τὸ νὰ καθιερώσωμεν ὡς μόνιμον καθεστὼς τὴν πολιτικὴν πόλωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἔτσι ἐφθάσαμεν εἰς τὸν νόμον τοῦ 1958 εἰς τὸν ὁποῖον, βεβαίως, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπίεσε διὰ νὰ ληφθῇ ἕνα ἔντιμον ἀλλὰ πάνω ἀπὸ τὸν νόμον τοῦ 1956 ἐκλογικὸν σύστημα, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ γνωστοῦ νόμου τοῦ 1958, ὁ ὁποῖος ἀναμφισβητήτως δὲν ὑπῆρξε καὶ ἐκεῖνος νόμος ἱκανοποιῶν τὸ κοινὸν αἴσθημα. Καὶ εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταὶ καὶ νομίζω, ὅτι εἰς τοῦτο ἐκφράζω τὴν πεποίθησιν τοῦ μέσου Ἕλληνος πολίτου, ὅτι ἤδη τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν καὶ εὐθὺς ὡς κατέστη σαφὲς ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ ἕνας τοιοῦτος νόμος, ὁ νόμος αὐτὸς εἶχε καταδικασθῆ εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Νόμος ἐκλογικός, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ὑπάρχει σήμερον, ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλετε σεῖς νὰ λέγετε, ὅτι ὑπάρχει. Ὑπάρχει κατὰ τοὺς τύπους, ὑπάρχει ἐψηφισμένος ἕνας νόμος, ἀλλὰ νόμος διὰ τὴν κοινὴν γνώμην, νόμος διὰ τὴν συνείδησιν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν πολιτικῶν Κομμάτων, νόμος, θέλω νὰ πιστεύω, καὶ διὰ τὴν ἰδικήν σας συνείδησιν ἰσχύων καὶ ἐψηφισμένος δὲν ὑπάρχει. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ προχωρήσωμεν εἰς νέον ἐκλογικὸν νόμον καὶ αὐτὸ τὸ νόημα ἔχει ἡ ἐπερώτησίς μας. Τὶ θὰ συμβῇ εἴτε ἐξαντλήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν τετραετίαν, εἴτε δὲν τὴν ἐξαντλήσῃ; Καὶ θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὸ χέρι της νὰ ἐξαντλήσῃ ἢ ὄχι τὴν τετραετίαν καὶ ὅτι εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν συνταγματικὴν τάξιν νὰ λέγῃ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον, καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ ἐξαντλήσῃ τὴν τετραετίαν. Βεβαίως, αὐτὸς θὰ εἰσηγηθῇ βεβαίως, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὁ ὑπεύθυνος σύμβουλος τοῦ Βασιλέως, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς ἀνήκει εἰς τὸν ἀνώτατον Ἄρχοντα καὶ ὅταν αὐτὸς διαπιστώσῃ ὅτι ὑπάρχει δυσαρμονία μεταξὺ μιᾶς Βουλῆς καὶ τῆς λαϊκῆς βάσεως, ἔχει δικαίωμα νὰ διαλύσῃ τὴν Βουλὴν καὶ πρὸ τῆς τετραετίας. Ἂς μὴ προεξοφλῇ, λοιπόν, τίποτε ὁ κ. Καραμανλῆς, καὶ ἂς ἀναμένῃ νὰ ἴδῃ πῶς θὰ ἔλθουν τὰ πράγματα. Ἀλλὰ εἴτε τὴν ἐξαντλήσῃ τὴν τετραετίαν εἴτε ὄχι, περίπου διαγράφεται, μετὰ τὸν σημερινὸν λόγον μάλιστα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ἐνδεχόμενον ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ τείνει εἰς τὸ νὰ ἀναζητήσῃ νέον πλέον νόμον καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατὶ λέγω «νόμον», ὁ ὁποῖος νόμος ἐνδεχομένως εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν σώσῃ ἀπὸ τὴν δυσχερῆ θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθε καὶ νὰ τῆς δώσῃ τὴν ἐλπίδα νὰ παραμείνῃ καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἐὰν κανείς, κύριοι, κάμῃ μίαν ἀνασκόπησιν τῶν τελευταίων ἐκλογικῶν νόμων, τῶν ἔργων τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, θὰ ἴδῃ, ὅτι τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 θὰ τὰς ἔχανε μὲ ὁποιοδήποτε μὲ τὰ ἕως τότε γνωστὰ συστήματα, θὰ τὰς ἔχανε καὶ μὲ τὴν εὐρυτάτην τοῦ κ. Μαρκεζίνη, τὴν ὁποίαν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐμφρόνως ἀπεκήρυξεν ὑπήκων εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ θὰ διαπιστώσητε, ὅτι καὶ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 θὰ τὰς ἔχανε μὲ ὁποιοδήποτε γνωστὸν σύστημα, ἔστω καὶ τὸ ἀνέντιμον τριπλοῦν σύστημα τοῦ 1956, ἐὰν δὲν ἐφεύρισκε νέον σύστημα. Καὶ ἤδη, ὁ κ. Καραμανλῆς περιῆλθεν εἰς τὴν δυσχερεστάτην θέσιν, βλέπων καθαρὰ ὅτι θὰ χάσῃ καὶ πάλιν τὰς ἐκλογὰς μὲ ὁποιονδήποτε σύστημα καὶ μὲ τὸ ἀπαράδεκτον σύστημα τοῦ 1958 καὶ εἴμεθα βέβαιοι καὶ ἀναμένομεν καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, μετὰ τὴν ἀπάντησιν τύπου Πυθίας ποὺ ἔδωσεν ὁ κ. Μακρῆς, ὅτι ἀναμένει τὴν εὐκαιρίαν νὰ φέρῃ νέον ἐκλογικὸν διὰ νὰ κρατηθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ὠμὴ ἀλήθεια, γύρω ἀπὸ ὅσα συνέβησαν πέριξ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τὰ τελευταῖα χρόνια.

§117Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Σεῖς εἶσθε ὠμὸς καὶ ὄχι ἡ ἀλήθεια.

§118Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ πιστεύω.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προεξοφλῆτε τοιούτου εἴδους διαθέσεις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καλὰ καὶ σώνει, θὰ φτιάξῃ νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ταιριάζῃ εἰς τὰ μέτρα της. Αὐταὶ εἶναι διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζουν εἰς σᾶς, πολιτικόν, τὸν ὁποῖον τόσον πολὺ τιμῶμεν καὶ προσέχομεν, ἐκπροσωποῦντα δὲ ὁμάδα, ἡ ὁποία θέλει νὰ θεωρῇ ἑαυτὴν ὡς ὁμάδα νέων ἀνδρῶν. Αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται. Πρέπει νὰ ἔχετε κάποιαν μεγαλυτέραν προσοχήν, ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσθέσω καὶ συστολὴν ἀκόμη, εἰς τὴν διατύπωσιν τοιούτων φράσεων.

§120Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πιστεύω ἀκράδαντα καὶ θεωρῶ χρέος μου νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν ὠμὴν ἀλήθειαν, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνομαι. Αὐτὸ τὸ πιστεύω καὶ νομίζω, ὅτι τῶν νέων ἀνδρῶν ἴδιον πρέπει νὰ εἶναι ἡ εἰλικρίνεια καὶ ὄχι οἱ περιγραφὲς καὶ ὁ δικολαβισμός. Τὸ πρόβλημα αὐτὸ τὸ πολιτικόν, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν χρέος νὰ τὸ ἀνατάμωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν εὐθέως τὴν γνώμην μας. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ μείνωμεν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ γυρίζωμεν γύρω ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τοῦ θέματος, χωρὶς νὰ μποῦμεν εἰς τὴν οὐσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι σήμερον ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ἐφ’ ὅσον θεωρῶ δεδομένον, ὅτι θὰ μεταβληθῇ ὁ ἐκλογικὸς νόμος καὶ τὸ θεωρῶ καὶ ἀπαραίτητον; Ἐκλογικὰ συστήματα ὑποστηρίζοντα πάμπολλα καὶ πάρα πολλὰ ἐκλογικὰ συστήματα, ἔχουν καὶ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις εἶναι παράγων, ἔχων ἀποφασιστικὴν ἀξίαν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων καὶ κατ’ ἐξοχὴν τὸ 1956 καὶ 1958. Ἠμποροῦν νὰ ἐπηρεάσουν ἀποφασιστικῶς πρὸς τὸ καλὸν ἢ πρὸς τὸν ὄλεθρον τὴν ἐξέλιξιν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Δὲν θὰ κάμω, κατὰ συνέπειαν, θεωρητικὴν τοποθέτησιν, θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὴν βασικὴν διαπίστωσιν περὶ τῶν προϋποθέσεων καὶ περὶ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνας ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναφερθῇ εἰς τὴν συγκεκριμένην πολιτικὴν στιγμήν, τὴν ὁποίαν διανύομεν. Ἐὰν ἐξετάσωμεν τὸ πολιτικὸν συμφέρον ἢ τὴν κομματικὴν ὑστεροβουλίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐψήφισε τοὺς τελευταίους νόμους, θὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι τὸ βασικὸν καὶ κύριον μειονέκτημα τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων καὶ τοῦ 1956 καὶ τοῦ 1958 ἦτο ὅτι καὶ τὰ δύο ἦσαν συστήματα, ὅπως καθιερώθη νὰ λέγεται, τῶν δύο Κομμάτων, ἦσαν δηλαδὴ συστήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεδίωκον νὰ ἐνισχύσουν ἐξ ἴσου, ὑπὸ ἴσους ὅρους καὶ ὑπὸ ἴσας προϋποθέσεις δύο Κόμματα καὶ περίπου νὰ σφαγιάσῃ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον ὅλα τὰ ὑπόλοιπα Κόμματα. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀσχέτως οἱασδήποτε θεωρητικῆς ἀπόψεως — καὶ περὶ αὐτοῦ θὰ εἴπω δύο λόγια ἀμέσως ἐν συνεχείᾳ— εἶναι τραγικὸν σφάλμα διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, νὰ ἐμμένωμεν εἰς τὸ καθεστὼς τῶν δύο Κομάτων καὶ νομίζω ὅτι ἀρκετὰ ἐπλήρωσεν ἡ Χώρα τὴν ἐμμονὴν καὶ τὸ 1956 καὶ τὸ 1958 καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι οἱοσδήποτε ἐχέφρων, ἔχων συνείδησιν τῶν εὐθυνῶν του ὡς πολιτικοῦ ἀνδρός, δὲν θὰ θελήσῃ οὔτε κἂν νὰ συζητήσῃ ἐφεξῆς τὸ σύστημα τῶν δύο Κομμάτων, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐκλογικῶς τὸν συμφέρῃ. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, μάλιστα, ἡ διάκρισις τῶν δύο Κομμάτων, τὰ ὁποῖα εὐνοεῖ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, δὲν εἶναι πλέον δύο Κόμματα ἀνήκοντα εἰς τὴν λεγομένην ἐθνικόφρονα παράταξιν, ἀλλὰ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, χωρὶς μὲ αὐτὸ κανεὶς νὰ θέλῃ νὰ ὑποδείξῃ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ πάντοτε εἰς τὸ μέλλον, τὸ πρᾶγμα καθίσταται περισσότερον ἐπικίνδυνον καὶ περισσότερον πρέπει εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἡ ἐξέλιξις αὐτὴ νὰ ἀποσοβηθῇ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Νόβας προηγουμένως ἔκαμε μίαν θεωρητικὴν ἀνάλυσιν τοῦ τὶ σημαίνει πόλωσις καὶ ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ. Ἀπὸ τὴν στιγμήν, κύριοι, κατὰ τὴν ὁποίαν χωρίζεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς δύο παρατάξεις καὶ ἡ μία παράταξις εἴτε ἀποκλειστικῶς ἐμφανίζεται, εἴτε κυριαρχεῖται ἀπὸ τὸ Κόμμα τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, καὶ δὲν πιστεύει εἰς τὴν Δημοκρατίαν τοῦ Δυτικοῦ Τύπου, τὴν ὁποίαν πιστεύομεν ἡμεῖς, ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην δημιουργεῖται μία βασικὴ ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἀναγκαίως καὶ ἐφ’ ὅσον διατηρηθῇ ἡ βάσις τῆς Δημοκρατίας, κινδυνεύει νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἔκρηξιν, εἰς ἀνατίναξιν, εἰς κατάργησιν τῆς Δημοκρατίας, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον ἡμεῖς μαχόμεθα καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι σήμερον φροντίζομεν, εἴτε εἰς τὴν ἐπιβολὴν μιᾶς ἀπροκαλύπτου δικτατορίας. Τὴν πόλωσιν ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς οὐδεὶς ἐχέφρων εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν θέλῃ. Ὁ κ. Νόβας ἀνέπτυξε καὶ πολὺ ὀρθῶς καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ ἰδικήν μου καὶ τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως ἄποψιν, ὅτι ἡ πόλωσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ μόνον εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, εἶναι ἐνδεχόμενον, δύναται καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς νὰ δημιουργηθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων ἡ πόλωσις, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματισθῇ ἄλλως Κυβέρνησις, παρὰ τῇ συνεργασίᾳ δύο Κομμάτων καὶ θὰ ἀφήσουν τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν ὡς μόνην ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ πέρα, τὴν ἀπεφύγαμεν προεκλογικῶς, ἀλλὰ τὴν ἐπεβάλαμεν μετεκλογικῶς. Αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ βασικὴ σκέψις... Εἰς αὐτὴν πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ κἄτι ἄλλο. Ἰδεολογικὰ Κόμματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἴχομεν ποτὲ καὶ περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην φορὰν δὲν ἔχομεν σήμερον. Ἀντιμετωπίζομεν μίαν ἀποσύνθεσιν τοῦ δημοσίου βίου, ἀντιμετωπίζομεν μίαν περίοδον παρακμῆς τοῦ πολιτικοῦ βίου. Μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω, δὲν ἀποδίδω εὐθύνην εἰς κανένα. Κάμνω ἁπλῶς μίαν διαπίστωσιν, ἡ ὁποία ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὰ πράγματα. Ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς καταστάσεως, τὶ πρέπει νὰ γίνῃ, διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν ὁμαλὴν ἔκφρασιν τῶν πολιτικῶν τάσεων καὶ πολιτικῶν ροπῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μέσα εἰς τὰς μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Εἶναι δυνατὸν δι’ ἐκλογικῶν τεχνασμάτων καὶ διὰ τῶν ἐκλογικῶν νόμων νὰ ἐμποδίζωμεν τὰ ἰδεολογικὰ ρεύματα; Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ προσωπικῶς ἀποκρούω μὲ ἀγανάκτησιν αὐτὴν τὴν μεθόδευσιν. Ὅπου ὑπάρχουν ἰδέες, ὅπου αἱ ἰδέαι αὐταὶ ἔχουν ὀπαδούς, μεταξὺ τοῦ λαοῦ, εἶναι καλλίτερα νὰ τὰς ἔχωμεν ἐδῶ μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον, διὰ νὰ συζητῶμεν μαζί των καὶ διὰ νὰ τὰς ἀντιμετωπίζωμεν πολιτικῶς, παρὰ νὰ προσπαθῶμεν διὰ τεχνασμάτων νὰ τὰς ὁδηγῶμεν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς εἰς ἄλλην δραστηριότητα, ἡ ὁποία ἄλλωστε καὶ ἡ πεῖρα ἔχει ἀποδείξει, ὅτι εἰς πάσας τὰς περιπτώσεις εἶναι ἐπωφελὴς δι’ αὐτὰς καὶ ὄχι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ τὰς ἀποβάλουν ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον. Κατὰ συνέπειαν, ὁ ἐκλογικὸς νόμος πρέπει νὰ εἶναι ἐκφραστικὸς αὐτῶν τῶν τάσεων καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν συντάσσεται εἰς διμοιρίας καὶ λόχους κατὰ τὰ κελεύσματα οὐδενός, οὔτε τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ εἴπωμεν ὅτι θὰ γίνῃ ὑποχρεωτικῶς ἡ κατάτμησις εἰς δύο Κόμματα ἢ ἔστω καὶ εἰς τρία. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ προσωπικῶς, ἔχω ὁμιλήσει πολλὲς φορὲς διὰ τὴν νόθευσιν τῆς πολιτικῆς ζωῆς, τὴν ὁποίαν δημιουργοῦν αἱ ἀφύσικοι ἑνώσεις τῶν Κομμάτων καὶ τὰ μέτωπα τὰ ἐκλογικά. Τὰ ἐκλογικὰ μέτωπα νοθεύουν μὲ τὴν ἰδικήν των σειρὰν τὴν πολιτικὴν ζωήν, διότι ἀκριβῶς δὲν ἐπιτρέπουν τὴν ἔκφρασιν τὴν γνησίαν τῶν ἰδεολογικῶν ρευμάτων καὶ διότι δημιουργοῦν εἰς τὸ τέλος ἀποτελέσματα πολιτικῶν ἐκφράσεων, ἄνευ πολιτικοῦ ὑποβάθρου, ἄνευ λαϊκοῦ ὑποβάθρου. Εἶναι λάθος νὰ πιστεύωμεν, ὅτι καταπολεμοῦμεν τὸν πολυκομματισμὸν μὲ τὸ πλειοψηφικὸν καὶ τὰ μέτωπα. Κατ’ ἐξοχήν, αὐτὴ ἡ κατεύθυνσις ὑποβοηθεῖ τὸν πολυκομματισμόν, διότι μέσα εἰς τὰ μέτωπα εὑρίσκουν τρόπον οἱ πάντες νὰ βολεύωνται καὶ διότι τὰ μέτωπα ἐμφανίζουν μίαν ἐκλογικὴν ἑνότητα νὰ ἐμφανίσουν τὴν ἑπομένην κατατεμαχισμὸν καὶ διαίρεσιν καὶ διὰ νὰ συντηρήσουν εἰς τὴν ζωὴν πολιτικοὺς Ὀργανισμοὺς ἢ Ἀρχηγοὺς ἢ ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἐκφράζουν ἀνάλογον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀποτελεῖ, κατὰ συνέπειαν, καὶ αὐτὸ ἕνα στοιχεῖον βαρύτατον, τὸ ὁποῖον πρέπει, προκειμένου περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, νὰ ἐκτιμηθῇ καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος πρέπει νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας διεξόδους, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν, ὅτι πρέπει νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὸν κατακερματισμὸν τῶν πολιτικῶν μας δυνάμεων. Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι ὁ πολιτικός μας βίος νοσεῖ βαρύτατα, ὅτι διατρέχομεν μίαν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν, περὶ τῆς ὁποίας ἔχω ὁμιλήσει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπανειλημμένως. Καὶ πιστεύω, ὅτι μὲ μόνην τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἔστω δὲν ἐκπροσωπεῖται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, συγκεκροτημένα πολιτικὰ Κόμματα εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑφίστανται αὐτὴν τὴν στιγμήν. Περνοῦμεν μίαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἴσως πρέπει ἐκ βάθρου νὰ ἀναδιοργανωθῇ καὶ νὰ ἐξυγιανθῇ ὁ πολιτικός μας βίος. Καὶ ἡ παροῦσα Βουλὴ ἔχει χρέος νὰ δώσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν αὐτὴν τὴν δυνατότητα. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω διὰ τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου. Τὸ Κέντρον ἀντεμετώπισε μίαν κρίσιν, τὴν ὁποίαν πρῶτοι ἡμεῖς ὁμολογοῦμεν καὶ δὲν ἔχει εὕρει τὸν δρόμον του, ἀλλὰ καὶ τὸ ἰσχυρὸν δῆθεν Κόμμα τῆς Δεξιᾶς, δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι εἶναι Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη καὶ συνεκράτησεν ἡ ἐξουσία. Δὲν ξεύρω, ἴσως ὁ κ. Καραμανλῆς θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιβιώσῃ ὡς πολιτικὸς Ἀρχηγὸς καὶ ὅταν εὑρεθῇ εἰς τὴν θέσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλ’ αὐτὸ πρέπει ἡ πεῖρα νὰ τὸ δείξῃ καὶ ἡ πρᾶξις καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς, ἀπὸ ὅσα βλέπομεν καὶ ὅσα ἀκούομεν καὶ ἀπὸ ὅσα συμβαίνουν, δὲν εἶναι καθόλου βέβαιον. Ἰδεολογικῶς, ἐν πάσῃ περιπτώσει, συγκεκροτημένον καὶ ἰσχυρὸν Κόμμα, δὲν ἀποτελεῖ οὔτε καὶ ἡ ΕΡΕ. Ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν γεγονότων καὶ τῶν δεδομένων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἄλλον ἐκλογικὸν νόμον, παρὰ εἰς νόμον περὶ τοῦ ὁποίου, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, προηγουμένως ὡμίλησα καὶ τὸν ὁποῖον, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, περιέγραψα. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω ἀκόμη νὰ κάμω καὶ μίαν παρατήρησιν. Ἔχει καθιερωθῆ εἰς τὸν τόπον μας ὁ ὅρος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ διευκρινήσω περισσότερον μίαν φράσιν τοῦ κ. Νόβα. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν πεποίθησιν, ἐν τῇ οὐσίᾳ εἰς τὴν χώραν μας οὐδέποτε ἴσχυσεν ἄλλο καθεστώς, παρὰ τὸ καθεστὼς τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Ἡ ἄκρατος ἀναλογική, ἡ ἁπλῆ δηλαδὴ ἀναλογική, τὴν ὁποίαν ὁ κόσμος ἐγνώρισεν εἰς τὴν Γερμανίαν τῆς Βαϊμάρης, οὐδέποτε εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐφηρμόσθη, διότι καὶ ὁ νόμος τοῦ 1946 εἶχεν ὡς βάσιν διὰ τὴν βʹ κατανομὴν τὸ 10%, κατὰ ἐφετειακὴν περιφέρειαν καὶ κατὰ συνέπειαν ἦτο νόμος ἐνισχυμένης, οὐχὶ πολὺ ἐνισχυμένης, ἀλλὰ πάντως ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν τῆς Βαϊμάρης οὐδέποτε, οὐδεὶς ἔκτοτε διενοήθη νὰ ἐφαρμόσῃ. Ἠμπορεῖ πολιτικῶς νὰ εἶναι τὸ ἄριστον τῶν συστημάτων, ἀλλὰ ἔχει τόσα πρακτικὰ ἐλαττώματα, ὥστε δὲν ὑπάρχει θέμα διὰ τὴν ἐφαρμογήν της. Κατὰ συνέπειαν, ἐφ’ ὅσον ἀπεκρούσθη καὶ ἀποκρούεται μετὰ λόγου καὶ ἀποφασιστικότητος ἡ βάσις τοῦ πλειοψηφικοῦ, δὲν ἀπομένει παρὰ ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογική. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τὸ θέμα εἶναι θέμα μέτρου καὶ ὁρίου μέχρι ποῦ θὰ φθάσωμεν τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, διὰ νὰ μὴ εὐνοήσωμεν δι’ αὐτοῦ τὸν κατακερματισμόν. Εἰς οὐδεμίαν ὅμως περίπτωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ δύο, ἀλλὰ οὔτε καὶ εἰς τὰ τρία Κόμματα, διὰ τὸν λόγον τῆς πολώσεως, τὸν ὁποῖον ἀνεπτύξαμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ὑποθέτω, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ἦτο πολὺ εὐχερής, ἐὰν καὶ ἡ παροῦσα Βουλὴ δὲν ἐτέλει περίπου, ἤδη ὑπὸ προεκλογικὴν ψυχολογίαν. Ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος παραμένει...

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καθόλου.

§122Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ καρδιά σας τὸ γνωρίζει. Ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος παραμένει μέχρι τῶν ἐκλογῶν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι μακρὺς καὶ αἱ ἐκλογαὶ ὑπάρχουν εἰς τὸν ὁρίζοντα. Καθῆκον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.....

§123Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τὸ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος εἶναι μικρόν;

§124Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Προφήτης δὲν εἶμαι, κ. Ἀντιπρόεδρε, ἀλλὰ τὸ ἑνάμισυ ἔτος εἶναι τὸ ἀνώτατον ὅριον. Ἀλλὰ καὶ ἑνάμισυ ἔτος ἂν ἔχωμεν, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐκλογαὶ ὑπάρχουν εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν καὶ τὸν ἀέρα. Ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ αὐτὴν τὴν φοράν, μετὰ τὴν τραγικὴν περιπέτειαν τοῦ 1956 καὶ μετὰ τὸ ἀστόχημα τοῦ 1958, δοκιμάσῃ νὰ διαπράξῃ καὶ τρίτον ἀστόχημα διὰ τῆς πλειοψηφίας, δύναμαι εἰλικρινῶς καὶ ὠμῶς νὰ σᾶς εἴπω ἔστω καὶ ἐὰν ἡ εἰλικρίνεια καὶ ἡ ὠμότης δὲν ἀρέσῃ εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν προβλέπω καλὴν πολιτικὴν ἐξέλιξιν εἰς τὴν χώραν. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, εἶναι Κυβέρνησις ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν μειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, αὐτὸ ἔχει λεχθῆ κατὰ κόρον, εἶναι Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διήνυσε δύο τετραετίας, εἶναι Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐδημιούργησεν ἰσχυρὰς λαϊκὰς ἀντιδράσεις καὶ βαθείας ἀπογοητεύσεις, εἶναι Κυβέρνησις, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ ὁποία δὲν δύναται ἀκινδύνως διὰ τὴν χώραν νὰ ριψοκινδυνεύσῃ διὰ τρίτην φορὰν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν παραμονήν της εἰς τὴν ἐξουσίαν δι’ ἑνὸς ἐκλογικοῦ τεχνάσματος. Ὅταν ὁ κ. Καραμανλῆς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, κατὰ τὰς πρώτας προγραμματικὰς δηλώσεις, ἐγένετο συζήτησις περὶ αὐτοῦ καὶ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι οἱ δημόσιοι ἄνδρες κρίνονται οὐχὶ ἐν ὄψει τῆς ἐπιτυχίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν μὲ τὴν ἔννοιαν νὰ κρατηθοῦν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ ἐν ὄψει τοῦ τὶ θὰ καταλείπουν πίσω των, ὅταν κἄποτε θὰ ἔλθῃ μοιραίως ἡ ὥρα νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν. Δὲν θέλω νὰ κρίνω τὸ κυβερνητικὸν ἔργον, ἔχω ἐκπεφρασμένην περὶ αὐτοῦ γνώμην, ἀλλὰ δύναμαι νὰ κρίνω τὰς πολιτικὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ ἄνοδος τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὴν ἐξουσίαν μέχρι σήμερον καὶ δὲν νομίζω κανεὶς ἔντιμος Ἕλλην νὰ διαφωνῇ, ἐὰν εἴπω, ὅτι ἡ πολιτική μας ζωὴ κατρακύλησε πολλὰ σκαλοπάτια πρὸς τὰ κάτω, καὶ ἴσως εἶναι σήμερον ἡ ὑστάτη στιγμή, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀνάτασις καὶ συνείδησις τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς χώρας ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρες καὶ ἰδίως τοὺς κυβερνῶντας, νὰ δώσουν ἐκλογικὸν σύστημα ἐν ὄψει οὐχὶ τοῦ ἑκάστου ἐκλογικοῦ των συμφέροντος, ἀλλὰ τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος τῆς χώρας. Καὶ θέλω, κ. συνάδελφοι, πρὶν τελειώσω νά κάμω καὶ μίαν ἄλλην βασικὴν παρατήρησιν. Εἶπον καὶ προηγουμένως καὶ τὸ πιστεύω, ὅτι μὲ κανένα ἀπὸ τὰ μέχρι σήμερον ἐκλογικὰ συστήματα δὲν σώζεται ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς. Θὰ ἀναζητήσῃ συνεπῶς ἄλλο σύστημα. Ἀλλὰ θέλω νὰ προειδοποιήσω, ὅτι ἡ κοινὴ συνείδησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν ἀνέχεται ἕνα τρίτον νόμον Μεντερές. Δὲν ὑπάρχουν πολιτικὰ καὶ ἠθικὰ περιθώρια δι’ ἕνα τοιοῦτον πείραμα. Ἄς προχωρήσωμεν συνεπῶς εἰς ἀντικειμενικὴν συζήτησιν καὶ ἄς ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ὅτι ἀφοῦ δὲν ἐκυβέρνησε καλὰ τὸν τόπον, ἀφοῦ ὡδήγησεν εἰς τὴν πτῶσιν τὸν δημόσιον βίον, τοὐλάχιστον, ὅτι ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην τὴν ὥραν τῆς ἀπομακρύνσεώς της ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, νὰ ἀναζητήσῃ τρόπον νὰ μὴ ἀφήσῃ πίσω της τὸ χάος.

§125Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ προηγηθέντες ρήτορες τῆς Ν.Π.Κ. ἐτοποθέτησαν ὀρθῶς τὴν θέσιν ἔναντι τοῦ ἐκλογικοῦ θέματος. Δὲν πρόκειται νὰ λάβω τὸν λόγον αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀναφέρομαι εἰς ὅσα εἶπον οὗτοι καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ δευτερολογήσω, ὅταν ἐξαντληθοῦν οἱ ρήτορες τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων.

§126Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Τὴν αὐτὴν ἀπάντησιν, κ. Πρόεδρε, δίδω καὶ ἐγώ.

§127Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δοθέντος, ὅτι μὲ εὑρίσκουν σύμφωνον αἱ ἀπόψεις τοῦ κ. Μητσοτάκη, δὲν θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπιφυλάσσομαι, ἐὰν ἐκ τῆς πορείας τῆς συζητήσεως προκύψῃ ἀνάγκη, νὰ δευτερολογήσω, καθ’ ὃ ἔχω δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ.

§128Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Ν.Π.Κ. τὴν ἐξέθεσεν ὁ ἐκπρόσωπος ταύτης κ. Ἀθανασιάδης–Νόβας καὶ συνεπλήρωσε σχετικῶς ὁ κ. Μητσοτάκης. Θὰ περιμένω τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως, ὥστε νὰ δευτερολογήσω, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἑτέρας συναφοῦς ἐπερωτήσεως.

§130Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὑπῆρχον 6 ἐγγεγραμμένοι εἰς τὴν προηγουμένην ἐπερώτησιν. Συνεπῶς, δὲν ὑπῆρχε πρόβλεψις, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἅπαντες οἱ ἀγορηταὶ τῆς Ν.Π.Κ. νὰ τερματίσουν ἐντὸς μιᾶς ὥρας. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι ἀπουσιάζουν τὴν στιγμὴν ταύτην. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν τυπικὴν διαδικασίαν νὰ γίνῃ προεκφώνησις τῶν ἐπερωτώντων, νὰ διαγραφοῦν καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἐπαναγραφοῦν κατόπιν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ὅπως διακοπῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ἐφραιμίδη εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὰς ἐπερωτήσεις των ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ. Ἦτο αὐτονόητον, δὲν θὰ ὡμίλουν ὅλοι οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἐπερώτησιν τῆς Ν.Π.Κ. Μάλιστα ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι ἐλέγετο τοῦτο ἀπὸ ἡμερῶν. Τὸ συνεζήτουν καὶ τὸ ἔλεγον οἱ ἴδιοι. Οὔτε ἄλλως τε ἦτο δυνατὸν καὶ σκόπιμον νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι. Οὔτε ἀνταπεκρίνετο τοῦτο εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν τάξιν. Ὀρθῶς συνεπῶς ἔπραξαν ἐπιφυλαχθέντες ἅμα νὰ λάβουν τὸν λόγον ἐφ’ ὅσον παραστῇ ἀνάγκη. Καὶ τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἔδωσαν, πιστεύω, ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ καὶ ἡ ΕΔΑ. Ὤφειλον, λοιπόν, νὰ γνωρίζουν καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ οἱ ἄλλοι ἐπερωτῶντες τῆς ΕΔΑ, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ ἀπόψε νὰ λάβουν τὸν λόγον. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπόψε νὰ μὴ εἶχε ὁμιλήσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ποῦ τὸ ἐγνώριζον αὐτό; Καὶ πῶς ἦτο δυνατὴ ἡ πρόβλεψις αὐτὴ βάσει τῆς ὁποίας θὰ ἐξελίσσετο ἡ συζήτησις τῆς Βουλῆς; Ποῦ ἐγνώριζον, ὅτι οἱ ἄλλοι συνάδελφοι θὰ ὡμίλουν ἐπὶ 3 ἡμέρας; Τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἦτο ἁπλοῦν. Δύο συνεδριάσεις ἐξαντλοῦν τὸ θέμα. Ἦτο φυσικὸν, λοιπόν, οἱ ὑπόλοιποι νὰ μὴ ἀνέλθουν νὰ ἐκφωνήσουν λόγον, ἁπλῶς διὰ νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ἔπρεπε, κ. Πρόεδρε, οἱ κ. συνάδελφοι, νὰ εὑρίσκωνται ἐδῶ. Ἐὰν δὲν εὑρίσκωνται ἐδῶ, βάσει τῶν Κοινοβουλευτικῶν θεσμίων, πρέπει νὰ διαγραφοῦν.

§132Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἄξιον αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῆς ὀξύτητος τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι πέραν τῶν λεγομένων ὑπάρχουν καὶ τὰ παραλειπόμενα. Καὶ ὑπάρχει τὸ γεγονός, ὅτι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑποβάλει ἐπερωτήσεις ἑτοιμάζονται ἀναλόγως καὶ ὅταν βλέπουν, ὅτι ὑπάρχουν ἄλλοι 5 ἐξαίρετοι Κοινοβουλευτικοί, ὡς ὁ κ. Μαῦρος, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς κλπ., ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν εἰς μίαν ἐπερώτησιν, ὑπολογίζουν ἀναλόγως τὸν χρόνον καὶ ἑτοιμάζονται ἐνδεχομένως διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἁπλούστερον. Δεύτερον, νομίζω, ὅτι πέραν τῶν ἐπερωτώντων θὰ εἶχον τὴν διάθεσιν νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης ὑπελόγιζον, ὅτι θὰ ἐλάμβανον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Εἶναι δυνατὸν καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχον ὑπ’ ὄψιν των, ὅτι θὰ καταναλωθοῦν ὀλιγώτεραι τῶν δύο συνεδριάσεων ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ; Νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ καὶ ἄλλοι τινὲς ὡς καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν προτίθεται νὰ ὁμιλήσουν, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν εἶναι ἕτοιμοι δι’ ἀπόψε, νομίζω, ὅτι εἶναι λογικὸν ἀνεξαρτήτως τῆς αὐστηρότητος τοῦ Τύπου, ποὺ ἐνδεχομένως ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν Τρίτην καὶ νὰ ἐξακαλουθήσωμεν τὴν συζήτησιν τὴν Τρίτην, ἐκτός, ἐὰν ὑπάρχουν ἄλλοι ρήτορες οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ ὁμιλήσουν ἀπόψε.

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι 5 οἱ ὑπογράφοντες τὴν ἐπερώτησιν τῆς ΕΔΑ καὶ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἑτέρα ἐπερώτησις ἡ ὁποία θὰ συζητηθῇ, τοῦ κ. Ζορμπᾶ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι κἄποιος ἐκ τῶν κ.κ. αὐτῶν θὰ εἶναι ἕτοιμος. Ἡ ὥρα εἶναι ἀκόμη 9,30′, Δὲν ὑπάρχει ἄλλως τε πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ εἶχε καὶ τὸ δικαίωμα νὰ τὸ πράξῃ, νὰ προχωρήσῃ διαγραφομένων τῶν ἐν τῷ μεταξὺ ἐγγεγραμμένων, διότι δὲν θὰ εἶχε καί νόημα τοῦτο, ἐφ’ ὅσον κάλλιστα θὰ ἠδύναντο νὰ ἐγγραφοῦν καὶ πάλιν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι καλοὶ ἀγορηταὶ καὶ δὲν χρειάζονται ἰδιαιτέραν ἑτοιμασίαν. Εἶμαι βέβαιος δέ, ὅτι τάσον ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅσον καὶ ὁ κ. Ἐφραιμίδης, εἶναι ἄριστα κατατοπισμένοι καὶ δύνανται νὰ ὁμιλήσουν.

§134Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ πράγματα ἔχουν παρεξηγηθῆ. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν παρὰ μόνον ἡ βαρύτης τοῦ θέματος. Ἐὰν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλῃ νὰ ὑποτιμήσῃ τὸ θέμα διὰ νὰ τοῦ ἀποδείξωμεν, ὅτι κάνει κακὸν ὑπολογισμόν, θὰ λάβωμεν τὸν λόγον. Θὰ ἦτο δυνατὸν ὅμως ἐὰν ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασίς μας νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις, διότι θὰ ὡμίλει ὁ κ. Ἡλιοῦ, ἐνδεχομένως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Κόμματός μας καὶ ἴσως νὰ μὴ ὑπῆρχε περίπτωσις νὰ λάβουν οἱ ὑπόλοιποι τὸν λόγον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἐπιμένει, ἡμεῖς θὰ ὁμιλήσωμεν.

§135Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Λησμονεῖτε, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν, ἐὰν ἐπιθυμοῦν καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων. Δι’ αὐτό, νομίζω, ἡ ὥρα 9½ δὲν ἀποτελεῖ ὥραν λήξεως τῶν συζητήσεων. Λέγεται, ὅτι ὑποτιμᾷ δι’ ἐμοῦ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀξίαν τῆς συζητήσεως. Δὲν ὑποτιμᾷ τὴν ἀξίαν τῆς συζητήσεως ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἰσχυρίζεται, ὅτι πρέπει καὶ μετὰ τὰς 9 νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις. Ὅπως γνωρίζετε αἱ σπουδαιότεραι τῶν συζητήσεων εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι παρατείνονται, ἐκτὸς ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἐνδιαφέρον, ἐκτὸς ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πράγματι εἰλικρινὴς πρόθεσις ἐξετάσεως τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀνεκινήθη ὑπ’ αὐτὴν τὴν μορφήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, ἐὰν οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν ἐπερώτησιν, ἐννοῶ, οἱ κύριοι τῆς ΕΔΑ καὶ ὁ κ. Ζορμπᾶς, δὲν θέλουν νὰ ὁμιλήσουν ἀπόψε, δὲν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιμείνῃ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι κοινοβουλευτικῶς ὀρθὸν νὰ λήγῃ ἡ συζήτησις εἰς τὰς 9.30′. Πάντως οὐδεμίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἀντίρρησιν ἂν δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν ἀπόψε νὰ μὴ ὁμιλήσουν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)