1960.04.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 80ὴ

Παρασκευὴ 8 Ἀπριλίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἡ βουλευτὴς κ. Μ. Σβώλου, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Τσιγάρας, ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§8Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀντιδικία μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως ἀποτελεῖ κανόνα τῆς Δημοκρατίας. Εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου, πλὴν τῶν κομμουνιστικῶν, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἄγνωστος ἡ πολιτικὴ ἐλευθερία, ἡ ἀντιπολίτευσις ἐλέγχει τὴν Κυβέρνησιν καί, κατὰ κανόνα, ἀποδοκιμάζει τὴν πολιτικήν της. Ὁ διάλογος, ὅμως, μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξέρχεται τῶν ὁρίων ἐκείνων τὰ ὁποῖα διαγράφει τὸ συμφέρον τῆς χώρας καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὴν λογικήν. Ἡ ὑπέρβασις τῶν ὁρίων αὐτῶν συνιστᾶ τὴν δημαγωγίαν καὶ ἡ δημαγωγία εἶναι ὁ μεγαλύτερος ἐχθρὸς τῆς Δημοκρατίας. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἱστορίαν θὰ ἴδωμεν, ὅτι τῆς καταλύσεως τῶν δημοκρατιῶν προηγήθη πάντοτε περίοδος δημαγωγίας καὶ συγχύσεως. Λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν διαπίστωσιν, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας πολλάκις ὑπερβαίνομεν τὰ ὅρια αὐτά, προσπαθοῦντες νὰ φθείρωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Παρασυρόμεθα συνήθως εἰς ὑπερβολάς, ὑπερβολὰς αἱ ὁποῖαι δὲν φθείρουν παρὰ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὰς χρησιμοποιοῦν καί, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, τὸ πολίτευμα. Διότι, πράγματι, βλάπτεται τὸ πολίτευμα ὅταν μὲ τὰς ἀσυνεπείας μας, μὲ τὰς ὑπερβολάς μας, μὲ τὰς ἀναληθείας μας καὶ τὸν ἀμοιβαῖον διασυρμόν μας προκαλῶμεν τὴν δυσπιστίαν τοῦ λαοῦ πρὸς ὅ,τι λέγεται πολιτικὴ ἡγεσία. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας, ἔχει κανεὶς τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ πολιτική μας ζωὴ διαμορφοῦται καὶ ἐξελίσσεται μέσα εἰς ἕνα κλίμα ψεύδους καὶ ὑποκρισίας. Καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ παροῦσα συζήτησις δὲν εἶναι ἀπηλλαγμένη τοῦ κλίματος αὐτοῦ. Ἀποτελεῖ ψεῦδος τὸ ὑποστηριχθέν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀντίθετος εἰς τὴν διεθνῆ ὕφεσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐξέθεσε τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πολιτικὴ αὕτη συνίσταται εἰς τὴν συνεργασίαν καὶ τὴν καλλιέργεια καλῶν σχέσεων μὲ ὅλους ἐκείνους τοὺς λαοὺς οἱ ὁποῖοι εἰλικρινῶς ἐπιθυμοῦν τοῦτο. Ἡ ἔνταξίς μας εἰς τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν τοῦ ΝΑΤΟ, ἔνταξις, ἡ ὁποία ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὴν γεωγραφικὴν θέσιν καὶ τὰ πάγια πολιτικὰ καὶ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῆς χώρας, δὲν μᾶς ἠμπόδισε νὰ ἀναπτύξωμεν πρωτοβουλίας καὶ νὰ καλλιεργήσωμεν πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις χρησίμους διὰ τὴν χώραν φιλίας. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι αἱ σχέσεις αὐταὶ μὲ τοὺς διαφόρους λαούς, ἀπὸ ἀπόψεως βαθμοῦ καὶ ἐξελίξεως, ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἀνταπόκρισιν, τὴν ὁποίαν εὑρίσκομεν ἀπὸ ἐκείνους πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπευθυνόμεθα. Οἱ ἐπικριταὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ὑποστηρίξουν τὸν ἰσχυρισμόν των ἐπεκαλέσθησαν τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ἠτύχησαν, ὅμως, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν περιπτώσεων καὶ τῶν ἐπιχειρημάτων των. Διότι, ὅπως θὰ βεβαιωθῆτε ἀμέσως, συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζονται. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν Ἀλβανίαν, τὸν μικρὸν αὐτὸν ταραξίαν τῆς Βαλκανικῆς, ὅπως προσφυῶς τὴν ἐχαρακτήρισεν ὁ Πρόεδρος τῆς φίλης καὶ συμμάχου Γιουγκοσλαυΐας. Ὁ ἐξανδραποδισμὸς τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ αἱ συνεχεῖς προκλήσεις τῆς χώρας αὐτῆς σᾶς δίδουν τὸ μέτρον τῶν διαθέσεών της. Θὰ ἀσχοληθῶ ὅμως ἰδιαιτέρως μὲ τὴν Βουλγαρίαν, διότι ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. ἀπησχόλησε διὰ μακρῶν τὸ Σῶμα μὲ τὴν χώραν αὐτὴν ἐμφανισθεὶς μάλιστα συνήγορός της καὶ κατήγορος τῆς Ἑλλάδος. Γνωρίζω, ὅτι ἡ Ε. Δ.Α. ἀντιπαθεῖ τὴν ἱστορίαν καὶ ὅτι συμπαθεῖ ἰδιαιτέρως τὴν ἀμνησίαν. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ δώσω τὴν εἰκόνα τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Βουλγαρίαν, χωρὶς νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸ Σῶμα τὰς τρεῖς Βουλγαρικὰς εἰσβολὰς εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ὑπενθυμίζω ἐπίσης τὰ σύμφωνα τὰ ὁποῖα ὑπεγράφησαν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ Βουλγαρικοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος διὰ τὴν αὐτονόμησιν τῆς Μακεδονίας. Ὑπενθυμίζω, τέλος, τὸ γεγονός, ὅτι τὸ σημερινὸν Βουλγαρικὸν καθεστώς, δι’ ὑπομνήματος τὸ ὁποῖον ἀπεύθυνεν εἰς τὸ συνέδριον τῆς εἰρήνης τὸ 1946, προέβαλεν ἀξιώσεις εἰς βάρος τῆς Μακεδονίας. Ἐν τούτοις, ὅλα αὐτά, κ. συνάδελφοι, δὲν μᾶς ἠμπόδισαν, κατὰ τὸ 1954, νὰ ἀποκαταστήσωμεν διπλωματικὰς σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ἀφοῦ ἡ τελευταία αὐτὴ ὑπέγραψεν, ἐν Παρισίοις, δήλωσιν, ὑποσχομένη νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἐκ τῆς συνθήκης εἰρήνης ὑποχρεώσεις της. Ἂς ἴδωμεν τὴν συνέχειαν. Ἡ Βουλγαρία ἠρνήθη ἔκτοτε, ὅπως ἀρνεῖται καὶ σήμερον νὰ καταβάλῃ τὰς ἐπανορθώσεις. Παρεβίασε τὴν συνθήκην εἰρήνης, ἀναπτύξασα πενταπλάσιον στρατὸν ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον τῆς ἐπέτρεπεν ἡ συνθήκη εἰρήνης. Ἀνέλαβε καὶ ἐκπαιδεύει Ἕλληνας συμμορίτας εἰς στρατιωτικὰς σχολὰς καὶ διευκολύνει τὴν διείσδυσιν κατασκόπων εἰς τὸ ἔδαφός μας, ὅπως ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὰς δίκας, αἱ ὁποῖαι διεξάγονται κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς. Ποία ὑπῆρξεν ἡ συμπεριφορὰ τῆς Ἑλλάδος ἔναντι τῆς Βουλγαρίας; Ἡ Ἑλλὰς ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλγαρία δὲν εἶχεν ἐκπληρώσει τὰς ἐκ τῆς συνθήκης εἰρήνης ἀπορρεούσας ὑποχρεώσεις της, ἐδικαιοῦτο νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀποκατάστασιν σχέσεων διπλωματικῶν καὶ ἠδύνατο νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Τεσσάρων ζητοῦσα νὰ κληθῇ ἡ Βουλγαρία νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της. Ἀντὶ τούτων ἡ Ἑλλὰς διετήρησε τὰς διπλωματικάς της σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν, μολονότι, ἐκτὸς τῆς παραβιάσεως τῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης, ὑπῆρξε καὶ ἡ παραβίασις τῆς συμφωνίας τῶν Παρισίων, ἡ ὁποία ὑπεγράφη τὸ 1954 καὶ βάσει τῆς ὁποίας ἀνέλαβε ρητῶς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς διατάξεις τῆς συνθήκης. Καὶ ὄχι μόνον διετήρησε τὰς διπλωματικάς της σχέσεις μὲ τὴν χώραν αὐτήν, ἀλλ’ ἀνέπτυξε καὶ οἰκονομικὰς τοιαύτας μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ μετέβαλε τὴν συμπεριφοράν της εἰς τὸ μέλλον. Ἐάν, παρὰ ταῦτα, ὑποστηρίζεται, ὅτι ἡ Ἑλλάς, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν πίστιν της εἰς τὴν ὕφεσιν, ὤφειλε νὰ παραιτηθῇ ἱερῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὤφειλε νὰ μὴ συγκινῆται μὲ τὸ δρᾶμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Βορείου Ἠπείρου, ὤφειλε νὰ ἀφήσῃ ἀπροστάτευτον τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας της, τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀντιλαμβάνεσθε τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως κατὰ τρόπον ἀντεθνικόν. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ἔχετε σαφεῖς ἀποδείξεις μιᾶς τοιαύτης συμπεριφορᾶς, ἡ ὁποία πληροῖ ὁλόκληρον τὴν ἱστορίαν καὶ ἡ ὁποία στρέφεται μέχρι σήμερον ἐναντίον τῆς χώρας μας, δὲν εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀντιστρατεύεται εἰς τὴν ὕφεσιν καὶ νὰ ἐπικαλῆσθε ὡς παράδειγμα τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Θὰ ἔλθω τώρα, κ. συνάδελφοι, εἰς τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Ρωσίαν. Οὐδεὶς ἐπιθυμεῖ περισσότερον τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀνάπτυξιν καλῶν σχέσεων μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι αὕτη ἐξεδήλωσεν ἐχθρότητα ἔναντι τῆς χώρας μας τὰ πρῶτα μεταπολεμικὰ ἔτη. Καὶ γνωρίζετε πῶς ἐξεδηλώθη ἡ ἐχθρότης αὐτὴ μὲ τὴν ἐνθάρρυνσιν τοῦ συμμοριτοπολέμου ὅσον καὶ μὲ τὴν ὀξεῖαν πολεμικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. Παρὰ τὸ ἱστορικὸν αὐτό, λέγω, ἡ Ἑλλὰς ἀποκατέστησε μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ὅπως καὶ μὲ ὅλας τὰς Ἀνατολικὰς χώρας διπλωματικάς, ἐμπορικὰς καὶ πολλάκις φιλικὰς σχέσεις. Τὸ περίεργον ὅμως εἶναι, ὅτι ἀφ’ ἧς ἀκριβῶς ἤρξατο ἡ συζήτησις περὶ ὑφέσεως, ἡ Ἑλλὰς ἐδέχθη ἐπανειλημμένως Σοβιετικὰς προκλήσεις. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, εὑρισκόμενος εἰς τὴν Κορυτσᾶν ἀπηύθυνεν, ἀπαραδέκτους καὶ ἠθικῶς καὶ πολιτικῶς, ἀπειλὰς ἐναντίον τῆς χώρας μας. Γνωρίζετε ἐπίσης, ὅτι παρενέβη ἡ Σοβιετικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν δίκην τοῦ Γλέζου καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ τῆς ἐκδόσεως ἑνὸς γραμματοσήμου, ἀνεμίχθη εἰς τὰ ἐσωτερικὰ πράγματα τῆς χώρας καὶ προσέβαλε τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην. Καὶ τέλος, γνωρίζετε, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, εὑρισκόμενος εἰς τὴν Βουδαπέστην ἐξεδήλωσε τὴν θλῖψιν του, διότι δὲν ἐπεκράτησεν ἐν Ἑλλάδι ἡ κομμουνιστικὴ ἐπανάστασις. Ἐὰν καὶ πάλιν, κ. συνάδελφοι, δέχεσθε, ὅτι διὰ νὰ ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν πίστιν της εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ὑφέσεως, ὤφειλε νὰ ἀφήσῃ ἀναπαντήτους τὰς προκλήσεις αὐτάς, νὰ ἀφήσῃ ἀκάλυπτον τὴν Ἐθνικήν μας ἀξιοπρέπειαν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω καὶ πάλιν, ὅτι ἀντιλαμβάνεσθε τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως κατὰ τρόπον ἀντεθνικόν. Ὅλα αὐτά, κ. συνάδελφοι, καὶ ὡρισμένα πρόσφατα γεγονότα ἀποδεικνύουν τὸ ἀντίθετον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζονται οἱ ἐπικριταὶ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸν τελευταῖον καιρόν, ἡ Ἑλλὰς ἐγένετο καὶ πάλιν στόχος ἐπιθέσεων τοῦ διεθνοῦς καὶ ἐγχωρίου κομμουνισμοῦ. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ λαοῦ ἀλλὰ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ. Παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις δὲν δυσκολεύεται νὰ διακηρύξῃ καὶ πάλιν τὴν θέλησίν της, ὅπως ἀναπτύξει καλὰς σχέσεις μὲ ὅλους τοὺς λαοὺς καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ἡ διαφορὰ τῶν πολιτικῶν συστημάτων δὲν ἀποτελεῖ ἐμπόδιον. Ἀπόδειξις, ἡ περίπτωσις τῆς Γιουγκοσλαυΐας, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχομεν φιλικωτάτας σχέσεις. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν ἀπὸ μέρους τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὅτι διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ αὐτὴ ἡ ἐξέλιξις, πρέπει νὰ σεβασθῇ τὴν ἀρχὴν τῆς μὴ ἀναμίξεως εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς Ἑλλάδος. Δὲν πρέπει δὲ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἡ Ἑλλὰς κατὰ τοῦ Κομμουνισμοῦ, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὸ πολίτευμά της, νὰ τὸ θεωρῇ, ὡς ἐνέργειαν στρεφομένην ἐναντίον της. Διότι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, ὅπως πράττῃ, ἄλλως τε καὶ ἡ Σοβιετικὴ Κυβέρνησις νὰ προστατεύσῃ, δι’ ὅλων τῶν μέσων τὸ καθεστὼς εἰς τὸ ὁποῖον πιστεύει. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἐὰν καταστῇ δυνατὸς αὐτὸς ὁ διαχωρισμὸς τῶν διακυβερνητικῶν σχέσεων ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸν κομμουνισμόν, ἀναμφισβητήτως θὰ βοηθηθῇ ἡ ὑπόθεσις τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἐξετάσωμεν τώρα τί ἐννοοῦμεν, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ὑφέσεως. Πιστεύω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως ὁ καθεὶς τὸ ἀντιλαμβάνεται κατὰ τὸν τρόπον του καὶ οὐδεὶς μέχρι τοῦδε κατέστη ἱκανὸς νὰ δώσῃ συγκεκριμένον ὁρισμόν. Καὶ αἱ δηλώσεις ἀκόμη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ὑφέσεως, παρουσιάζουν ἀντιφάσεις ἀνησυχατικάς. Ἡ ὕφεσις γενικῶς δὲν ἔχει παρὰ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀποτροπῆς ἑνὸς νέου πολέμου. Ὅλων αἱ ἀπόψεις συμπίπτουν ἐπὶ τῆς ἀνάγκης, ὅπως ἐξευρεθῇ τρόπος ἀποτροπῆς του. Ἀλλὰ δὲν κατέστη ἀκόμη δυνατὸν νὰ καθορισθοῦν τὰ μέσα καὶ ἡ διαδικασία μὲ τὴν ὁποίαν θὰ ἀχθῶμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό. Ἐὰν δεχώμεθα, ὅτι προσπάθεια ὑφέσεως σημαίνει προσπάθειαν ἀποτροπῆς τοῦ πολέμου, διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἐναντίον τῆς ὑφέσεως, θὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι φιλοπόλεμος, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οἱοσδήποτε, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίξῃ τοιοῦτον τι. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, τὴν ὕφεσιν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐλεγχομένου ἀφοπλισμοῦ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν κατοχύρωσιν τῆς ἐλευθερίας λαῶν καὶ ἀτόμων, τὴν ὑπεστήριξε καὶ θὰ τὴν ὑποστηρίξῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει. Ἀλλὰ ὀφείλω καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις μεταξὺ τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ τοῦ κομμουνισμοῦ. Πλανᾶται ἡ ἄκρα ἀριστερά, ἐὰν πιστεύῃ, ὅτι ὕφεσις διεθνής, σημαίνει ἀσυδοσίαν τῶν κατὰ χώρας Κομμουνιστικῶν Κομμάτων. Δύναμαι μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι θὰ δοκιμάσῃ βαθεῖαν ἀπογοήτευσιν ὅταν θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι ἡ ὕφεσις ἡ διεθνὴς θὰ ὑποχρεώσῃ τὰς Δημοκρατίας νὰ λάβουν αὐστηρότερα μέτρα προστασίας τοῦ πολιτεύματός των. (Χειροκροτήματα). Φαίνεται, ὅτι ἡ ἄκρα ἀριστερά, κατηγοροῦσα τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὡς ἀντιτιθεμένην εἰς τὴν διεθνῆ ὕφεσιν, γίνεται θῦμα αὐτῆς τῆς συγχύσεως. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ περὶ ἀπυραύλου ζώνης τῆς Βαλκανικῆς. Ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἐτόνισε προχθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὄχι μόνον πρακτικῶς εἶναι ἀνέφικτος μία περιφερειακὴ συμφωνία δι’ ἀφοπλισμόν, ἀλλὰ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων ξεπερασμένος. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ, ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, μέγα ψεῦδος ἐπίσης τὸ ὑποστηριχθέν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀπρόθυμος νὰ προωθήσῃ τὰς ἐξαγωγάς μας πρὸς τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμόν. Καὶ μ’ ὅλον, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ἀνεπτύχθη διὰ μακρῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω, διότι τὸ ψεῦδος αὐτὸ ἐχρησιμοποιήθη διὰ μίαν ἄνευ προηγουμένου καταδημαγώγησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἰδίως τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου. Ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ τὰς συζητήσεις ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ ὑψηλότερον ποσοστὸν ἐξαγωγῶν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας μεταξὺ ὅλων τῶν χωρῶν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. Ἀπεδείχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ Ἑλλὰς τὴν τελευταίαν τετραετίαν ἐπενταπλασίασε τὰς ἐξαγωγάς της πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἀπεκάλεσα ψεῦδος τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτὸν διότι καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν συμβαίνει ἐντελῶς τὸ ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸν ὁποῖον ἰσχυρίζονται οἱ ἐπικριταὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα εὐνοίας πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας διὰ νὰ προωθήσῃ τὰς ἐξαγωγάς μας. Εἰς τὴν χώραν μας ὑπάρχει, ὅπως γνωρίζετε, ἡ ἐλευθέρα οἰκονομία. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ ἀρχὴ τῶν διαγωνισμῶν διὰ πᾶσαν προμήθειαν τοῦ Δημοσίου. Τὰς ἀρχὰς αὐτὰς τὰς παρεβίασεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς πράξεως 163, διὰ νὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν διεύρυνσιν τῶν συναλλαγῶν μας μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ ἡ κατηγορία κατὰ τὴν ὁποίαν ὑφίστανται δοκιμασίαν τὰ γεωργικά μας προϊόντα, διότι ἡ Κυβέρνησις διὰ λόγους πολιτικούς, εἶναι ἀπρόθυμος νὰ συναλλαγῇ μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀβασίμου τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ θὰ ἤθελον νὰ τονίσω τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας δημιουργεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἐλευθέραν οἰκονομίαν, ἐνῷ αἱ Ἀνατολικαὶ χῶραι ἔχουν διευθυνομένην τοιαύτην. Παρέστη ἀνάγκη λήψεως ἀνορθοδόξων μέτρων ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθοῦν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθησαν αἱ ἐμπορικαὶ σχέσεις μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιδιώκει τὴν περαιτέρω διεύρυνσιν τῶν συναλλαγῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ ἡ διεύρυνσις αὐτὴ ἐξαρτᾶται περισσότερον ἀπὸ τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ ἐμπορικοὺς παράγοντας παρὰ πολιτικούς. Αἱ οἰκονομικαὶ μας σχέσεις μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας θὰ ἐνισχύωνται καὶ θὰ ἀναπτύσσωνται καθ’ ὃ μέτρον τὸ ἐπιτρέπει τὸ συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν συνεπῶς, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος νὰ θεωρηθῇ ὡς εὐσταθοῦσα ἡ κατηγορία τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις λόγῳ πολιτικῶν προκαταλήψεων καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν τοποθέτησιν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων εἰς τὰς χώρας αὐτάς. Θέλω νὰ νομίζω, ὅτι δι’ ὅσων ἐλέχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἀπεδείχθη ἐντελῶς τὸ ἀντίθετον. Συνεπῶς, εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ ἡ προσπάθεια τῆς καταδημαγωγήσεως τῶν ἀγροτῶν μας. Ὑπάρχουν, κ. βουλευταί, περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἀντιπολίτευσις διὰ νὰ φθείρῃ τὴν Κυβέρνησιν χρησιμοποιεῖ πολλάκις ἐν γνώσει της γεγονότα ἀναληθῆ καὶ ἐπιχειρήματα ἀβάσιμα. Διὰ τῆς συνεχοῦς ὅμως ἐπαναλήψεως αὐτῶν, ὑφίσταται αὐθυποβολὴν καὶ καταλήγει νὰ πιστεύῃ εἰς τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν καὶ πολλάκις νὰ φανατίζεται. Ἀλλὰ τὸ ἐλαφρυντικὸν αὐτὸ δὲν ἰσχύει διὰ τὴν Ε.Δ.Α. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἐνσυνειδήτως καὶ ἐν ψυχρῷ ἀπεργάζεται τὴν φθορὰν τοῦ τόπου. Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἤχθημεν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ ἡ ἐν γένει δρᾶσις τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς μὲ ὑποχρεώνει νὰ ἐπισημάνω τὴν ἀνωμαλίαν, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ πολιτική της εἰς τὴν δημοσίαν μας ζωήν. Ἐπωφελουμένη τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν τῆς παρέχει τὸ δημοκρατικόν μας πολίτευμα, ἐκμεταλλευομένη τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα παρέχει εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ εἰς τὸν Τύπον τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα, ἐπιδίδεται εἰς μίαν ἀδίστακτον προσπάθειαν διαβρώσεως τοῦ Ἔθνους. Προσπαθεῖ διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἀφοπλίσῃ ὑλικῶς καὶ ψυχικῶς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, διὰ νὰ τὸν καταστήσῃ εὔκολον λείαν, εἴτε δι’ αὐτήν, εἴτε διὰ τοὺς ἐντολεῖς της. Διαβάλλει τὴν χώραν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐπικαλεῖται ἐπεμβάσεις ξένων εἰς τὰ ἐσωτερικά μας πράγματα. Διαταράσσει τὰς σχέσεις τῆς χώρας μας μὲ φίλους καὶ συμμάχους λαούς, καλλιεργοῦσα τὸ αἴσθημα τοῦ μίσους ἐναντίον αὐτῶν. Ἀλλά, παραβλάπτει, καὶ τὰς σχέσεις μας μὲ τὰς χώρας τὰς Ἀνατολικάς, διότι συνδυάζει τὰς σχέσεις αὐτάς, μὲ τὴν προώθησιν τῶν σκοπῶν της. Ἐὰν ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔκαμε τὴν προσπάθειαν νὰ ἐκμεταλλευθῇ δι’ ἴδιον λογαριασμὸν τὰς σχέσεις μας μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, δύναμαι νὰ τὴν διαβεβαιώσω, ὅτι αὗται θὰ εὑρίσκοντο εἰς πολὺ καλυτέραν κατάστασιν. Ἐνθαρρύνει, δημοκοποῦσα, πᾶν αἴτημα, καὶ ὑπόσχεται τὴν ἐπίλυσιν παντὸς προβλήματος, προσπαθοῦσα διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ καλλιεργήσῃ ἐπαναστατικὴν ψυχολογίαν εἰς τὸν πολίτην καὶ νὰ τὸν καταστήσῃ ἐχθρὸν τοῦ Κράτους. Αἱ μέθοδοι, τὰς ὁποίας χρησιμοποιεῖ διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν σκοπῶν του, εἶναι ἀναρίθμητοι καὶ ἀπαράδεκτοι. Διεκήρυξα πάντοτε τὴν προσήλωσίν μου εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ὁμαλότητος, διότι πιστεύω, ὅτι διὰ νὰ προκόψῃ ὁ τόπος αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην γαλήνης. Αὐτὸς εἶναι δὲ καὶ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε πάντοτε μὲ μετριοπάθειαν τὰς προκλήσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Πρέπει, ὅμως, νὰ γνωρίζῃ ἡ ἄκρα ἀριστερά, ὅτι ἡ μετριοπάθεια αὐτὴ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα προσδιορίζει τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους. Καὶ τὸ καθῆκον αὐτό, τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς τὴν προστασίαν τῆς γαλήνης καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν δύναμιν, ἀλλὰ καὶ τὴν θέλησιν νὰ τὸ ἐκτελέσῃ. (Χειροκροτήματα). Δὲν πρόκειται περὶ ἀπειλῆς, πρόκειται περὶ μιᾶς ἐντίμου προειδοποιήσεως, τὴν ὁποίαν ἐλπίζω νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ ἄκρα ἀριστερά. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α., ἔχει τὸν λόγον.

§10Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Θὰ εἶμαι πολὺ σύντομος ἀλλὰ σαφής. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε: Δὲν ἀπειλῶ, ἀλλὰ προειδοποιῶ καὶ θέλω τὴν γαλήνην. Ἄν θέλωμεν εἰλικρινῶς τὴν γαλήνην εἰς τὴν πρᾶξιν πρέπει νὰ τὸ ἀποδείξωμεν. Ἡμεῖς ἀφ’ ἧς ἱδρύθη ἡ Ε.Δ.Α., ὅπως ἠξεύρουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπὸ τότε μέσα εἰς τὴν Βουλήν, αὐτὴν τὴν ἀρχὴν εἰλικρινῶς ἐθέσαμεν καὶ εἴπομεν: Τὸ παρελθὸν νὰ μὴ μᾶς ἀφορᾷ. Νὰ λησμονήσωμεν τὸ παρελθόν, ὅλες τὶς φρικαλεότητές του. Αὐτὸ ἐλέχθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1952. Εἴπομεν: Ἡμεῖς, ἡ Ε.Δ.Α., δὲν θὰ ἐκμεταλλευθοῦμε ἐκεῖνα τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐδίχασαν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἴπομεν: Σφραγίζομεν μὲ μία βαρειὰ πλάκα τὸν ἐμφύλιον πόλεμον. (Θόρυβος).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἀτενίζετε τοὺς βουλευτὰς τῆς συμπολιτεύσεως ἀλλὰ τὸ Προεδρεῖον. Δὲν ἠξεύρω ἂν σᾶς εἶναι τοῦτο εὐχάριστον, ἀλλὰ εἶναι ἕνας τρόπος ἀποφυγῆς προκλήσεως.

§12Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, μὲ σοβαρότητα. Νομίζω, ὅτι ὀφείλουν νὰ ἀκούσουν καὶ ἐμὲ ὁ ὁποῖος πάντα εἶμαι εἰλικρινὴς καὶ οὐδέποτε δημαγωγῶ. Πρέπει νὰ μὲ ἀκούσετε καὶ νὰ εἴπω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἴπω. Διότι εἶμαι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ λαοῦ καὶ οὐδέποτε ἐψεύσθην, διότι τὸ βῆμα τοῦτο δι’ ἐμὲ ἦτο πάντοτε ἱερόν. Εἴπομεν, λοιπόν, τότε ἡμεῖς, ὅτι δὲν θὰ ἐκμεταλλευθοῦμε, ἀλλὰ θὰ θέσουμε μία πλάκα εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἑνωμένοι ὅλοι οἱ Ἕλληνες, θὰ πρέπει νὰ πᾶμε πρὸς τὰ ἐμπρός.

§13Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Δὲν σᾶς συμφέρει τὸ παρελθὸν καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ξεχνᾶτε.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἰατρίδη, δὲν θὰ ἤθελα ἡ διεξαγωγὴ τῶν συζητήσεων νὰ γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐκτίθεμαι καὶ ἐγὼ ἐπὶ τέλους.

§15Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἡμεῖς οὐδέποτε ὑβρίσαμε κανένα. Κάθε πολιτικὸ Κόμμα ἐξετάζεται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν καὶ τακτικήν του, ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀγωνίζεται διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Δὲν κατηγοροῦμεν ἡμεῖς κανένα, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ εἶναι συνειδητὰ προδοτικὴ καὶ ὅτι συνειδητὰ θέλει νὰ καταστρέψῃ τὸ Ἔθνος. Νομίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ὠφελεῖ τὸ Ἔθνος. Ἡμεῖς ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, νομίζομεν, ὅτι μὲ τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμε καὶ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον προβάλλουμε, ὠφελοῦμε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, ἀνεξαρτήτως ἢ ὄχι τῆς ἐγκρίσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διὰ τοῦ ὑφυπουργοῦ Ἀσφαλείας, δίδει ὁδηγίες γιὰ τρομοκρατία καὶ ἐμφανίζεται ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς ἀδαής, ὅτι δῆθεν ὑπερασπίζεται τὴν Δημοκρατίαν. Τὸ τί εἶναι τώρα Δημοκρατία θὰ τὸ ἐξηγήσουμε. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε, ὅτι εἰς τὰ «ὁλοκληρωτικὰ» Κράτη δὲν ὑπάρχει ἀντιπολίτευσις. Αὐτὸ πολλὲς φορὲς τὸ ἐξήγησα, ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς. Τώρα δὲν θὰ κάνουμε μαθήματα τί ἐδημιουργήθη ἐκεῖ. Ἐμεῖς ὁμιλοῦμε εἰς τὸ Ἑλληνικὸ Κοινοβούλιο, μέσα εἰς τὰ πλαίσια τὰ Κοινοβουλευτικά. Ὁμιλοῦμε γιὰ τὴν ἀστικὴ δημοκρατία. Ὅταν ὁμιλοῦμε ἐμεῖς γι’ αὐτὴ τὴν δημοκρατία, μᾶς φέρνετε τὸ παράδειγμα τῶν λαϊκῶν δημοκρατιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν μὲ ἐπαναστατικὰς ἀλλαγάς. Ἐκεῖ ἐδημιουργήθησαν δημοκρατίαι διαφορετικαί. Κύριοι βουλευταί, πρῶτον, ὅταν λέγωμεν ὕφεσιν, δὲν ἐννοοῦμεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀλλάξουν τὰ διάφορα καθεστῶτα. Διότι αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν ἀντιλαμβανόμεθα καὶ δὲν ξέρομεν τὶ εἶναι ὕφεσις. Ὕφεσις δὲν σημαίνει, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξῃ κάποιο καθεστὼς σὲ μιὰ χώρα, εἴτε τὸ καπιταλιστικόν, εἴτε τὸ σοσιαλιστικόν. Ὄχι. Τὰ καθεστῶτα ποὺ ὑπάρχουν μένουν· συνυπάρχουν. Ὕφεσις σημαίνει, ὅτι θὰ ὑπάρχουν ἀνταλλαγαί, ἐκπολιτιστικαὶ σχέσεις καὶ ἐμπορικαὶ σχέσεις. Κι’ ἔτσι, ὁ ἀνταγωνισμὸς θὰ εἶναι εἰρηνικός. Δεύτερον. Ὅταν λέγωμεν Δημοκρατίαν, ἐννοοῦμεν εἰς αὐτὴν τὴν Δημοκρατίαν ὅλα τὰ Κόμματα, ἀσχέτως πολιτικῶν πεποιθήσεων, νὰ ἠμποροῦν νὰ λειτουργοῦν νόμιμα, μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ πολιτεύματος. Ὅμως, σεῖς ἔρχεσθε καὶ ἕνα Κόμμα, ὅπως τὸ Κομμουνιστικόν, τὸ ὁποῖον, ὅπως ἀσφαλῶς γνωρίζετε πολὺ καλά, ἔχει σοβαρὰν ἐπιρροὴν εἰς τὸν λαόν, τὸ θέτετε ἐκτὸς νόμου. Καὶ ὄχι μόνον ἐκτὸς νόμου, ἀλλὰ τὸν κἄθε κομμουνιστήν, ὁ ὁποῖος φεύγει ἀπὸ ἐκεῖ, ποὺ ἀναγκαστικῶς διαμένει, καὶ ἔρχεται ἐδῶ, τὸν βαπτίζετε κατάσκοπον. Εὑρήκατε τὸν Α. Ν. 375 καὶ τώρα ὀργανώνετε σειρὰν δικῶν, μὲ κατηγορουμένους πρὸ 5ετίας συλληφθέντας, γιὰ νὰ ἐντείνετε καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτὴν τὸ κλῖμα τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Τὸ θεώρημα κἄθε κομμουνιστής, ἄρα κατάσκοπος, εἶναι ὀλίσθημα. Διότι, ἔπρεπε νὰ ἀναλάβετε τὰς εὐθύνας καὶ νὰ εἴπητε: Καταργοῦμε κἄθε προοδευτικὴν ἰδεολογίαν καὶ κίνησιν. Νὰ πῆτε: Κἄθε κομμουνιστικὴ ἰδεολογία, κἄθε σοσιαλιστικὴ ἰδεολογία, ἀπαγορεύεται εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ νόμον. Αὐτὸ εἶναι μία πολιτικὴ ὁλοκληρωτική, καταδικασμένη, ἀλλὰ μία πολιτική. Ἀλλά, ὅμως, λέγετε σεῖς, ὅτι εἶσθε δημοκρατικοί. Καὶ ὁ ἀγαπητὸς κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, λέγει: «Ἐμεῖς θέλομεν, ὁ Πασαλίδης, ὁ Ἡλιοῦ καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι νὰ εὑρίσκωνται μέσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ μᾶς ὑβρίζουν». Οὐδέποτε ἐγὼ ὕβρισα κανένα, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος λέγονται αὐτὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας —θὰ ἔλεγα μίαν φράσιν, ἀλλὰ δὲν τὴν λέγω— πολιτεύεται, ἔτσι ποὺ ἀποτελεῖ κίνδυνον. Διότι ὁδηγεῖ —δὲν ἠξεύρω τῇ ἐμπνεύσει τίνων— τὴν χώραν εἰς ἕνα νέον μεσαίωνα! Δὲν ἠμπορεῖ νὰ καθυποτάξῃ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς κάποιαν ἰδεολογίαν. Ὅπως ἔκανε καὶ ἡ Ἱερὰ Ἐξέτασις, ἡ ὁποία τοὺς ἔκαιγεν εἰς τὴν πυρὰν διὰ νὰ μὴ χυθῇ αἷμα, τὸ ἴδιον κάνει καὶ ὁ ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας: Τὸν ἁρπάζει ἀπὸ ἐδῶ. Δὲν θὰ ζήσῃς ἐκεῖ, θὰ πᾶς ἐκεῖ, θὰ τὸν λυώσῃ εἰς τὰ πόδια του. Αὐτὴ ἡ μεσαιωνικὴ ἀντίληψις, δὲν πιστεύω νὰ εἶναι δημοκρατική. Καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει, ὅτι εἶναι δημοκρατικός. Τὴν πραγματικὴν Δημοκρατίαν ὑποστηρίζομεν ἐμεῖς. Νὰ εἶναι ὅλοι ἐλεύθεροι νὰ λέγουν τὰς ἀπόψεις τους ἐλεύθερα καὶ ὅλα τὰ Κόμματα νὰ λειτουργοῦν ἀνεμπόδιστα. Διατὶ δὲν νομιμοποιεῖτε τὸ Κ.Κ., διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν αὐτὰ ποὺ γίνονται; Τὸ ξεύρετε πολὺ καλά, τόσα χρόνια ἀγωνίζονται. Τοὺς καταδικάζετε. Ἐκάματε παλαιότερον καὶ θανατικὲς ἐκτελέσεις. Μ’ ὅλα ταῦτα, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐκμηδενίσητε τὸ Κ.Κ.Ε. Κρατῶντας το, ὅμως, παράνομον, ὑπάρχει ἀνωμαλία. Καὶ λέτε σεῖς, ὅτι θέλετε γαλήνην, ὅπως θέλουμε καὶ ἐμεῖς. Ἂν πραγματικὰ τὴν θέλετε, δώσατε αὐτὲς τὶς δημοκρατικὲς ἐλευθερίες. Νομιμοποιήσατε τὸ ΚΚΕ. Καὶ ἐὰν ἕνα Κόμμα, ὅποιο καὶ ἂν εἶναι, θὰ σηκωθῇ ἐναντίον αὐτῶν τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν νὰ κάμῃ ἐπαναστατικὴν δρᾶσιν, νὰ πάρῃ τὰ ὅπλα, βεβαίως τότε, τὸ δημοκρατικὸν καθεστὼς ἔχει δικαίωμα νὰ πάρῃ τὰ μέτρα του. Ἀλλά, διὰ νὰ εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας καθαρά, πολιτικά, ἂν εἰς τὴν ἱστορίαν δὲν ἐγίνοντο ἐπαναστάσεις, τότε ἡ ἀνθρώπινη κοινωνία θὰ ἦτο ζωώδης. Διότι, μόνον ἐκεῖ δὲν γίνονται ἐπαναστάσεις. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ καταλάβωμεν. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ ἀγαπητός μας κοινωνιολόγος καὶ ἀκαδημαϊκὸς κ. Ἀντιπρόεδρος, νὰ μὴ ξεύρῃ, ὅτι ἡ κοινωνία ἐξειλίχθη μόνον καὶ μόνον, γιατὶ ὑπῆρχαν εἰς αὐτὴν αἱ προοδευτικαὶ δυνάμεις εἰς κάθε κοινωνικὸν σύστημα. Ἀλλὰ δὲν ὠφελοῦν αἱ ἐπαναστάσεις πάντοτε εἰς τοὺς ἐπαναστάτας. Τὸ εἶπα καὶ ἄλλοτε αὐτὸ ἀπὸ τὸ βῆμα. Ὅτι, δηλαδή, ἐκεῖνοι, ποὺ θέλουν νὰ ὑποστηρίξουν τάχα ἕνα καθεστώς, τὶ κάνουν; Τέτοιες πράξεις ἀντιδημοκρατικὲς καὶ τόσες πιέσεις ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, ὥστε οὐσιαστικὰ ὑπονομεύουν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι τὸ καθεστώς. Καὶ τότε τὸ καθεστὼς γίνεται ἑτοιμόρροπον καθεστὼς καὶ μὲ ἕνα φύσημα πέφτει. Ἔτσι ἔγινε παντοῦ. Λοιπόν, ἂς ἀφήσωμεν τὶς ἀντιδημοκρατικὲς θεωρίες καὶ ἂς κυττάξωμεν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὶ θὰ γίνῃ. Ἐμεῖς θέλομεν γαλήνην καὶ τὸ ὑπεστηρίξαμεν. Σεῖς, ὅμως —ἴσως ὄχι τόσον προσωπικῶς σεῖς— ἀνεβαίνετε εἰς τὸ βῆμα καί, ὅταν ὁμιλοῦμεν ἐμεῖς, ἀμέσως «ἐνθυμεῖσθε» τὶ ἔγινε στὸ παρελθὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἂν ὅμως κάμνωμεν ἀνασκαφὲς καὶ τὰς ἐκμεταλλευώμεθα κομματικῶς, οὐδέποτε θὰ ἔχωμεν γαλήνην. Προχθὲς ἦταν ἡ ἐπέτειος ποὺ μπῆκαν οἱ Γερμανοὶ φασίστες στὴν Ἑλλάδα. Θυμήθηκα, λοιπόν, ὅτι ἕνας Γερμανὸς ἀξιωματικὸς εἶχε πῆ σ’ ἕνα φίλο μου —πάρα πολὺ Χιτλερικὸς ἦταν— ὅτι: «Ἐμεῖς φεύγουμεν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ δημιουργήσαμεν τέτοια κατάστασιν πίσω μας, ποὺ οἱ Ἕλληνες πολλὰ χρόνια θὰ ἀλληλοτρώγωνται».

§16Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπενόει τὸ ΕΑΜ.

§17Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἀφῆστε τὸ ΕΑΜ. Πρέπει νὰ σεβώμεθα τὴν ἱστορία. Ἐμεῖς σεβόμεθα τὴν ἱστορία, τὴν ἀλήθεια, καὶ δὲν τὴν φοβούμεθα. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σκεφθῆτε τὰ ὅσα σᾶς εἶπα, ὕστερα ἀπ’ ὅσα εἴπατε καὶ σεῖς καὶ τότε πραγματικὰ θὰ γαληνέψωμεν, θὰ ὑπάρξῃ ὁμαλότητα, ἂν ἐφαρμοσθῇ ἀληθινὴ Δημοκρατία στὴν Ἑλλάδα. Ὅλα τὰ Κόμματα, νὰ εἶναι νόμιμα, νὰ δροῦν καὶ νὰ ἐκφράζουν τὴν γνώμην τους, ναί. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, προχθὲς ἐξηνέστη ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ἐκτυποῦσε τὸ βῆμα γιατὶ τὸν ὕβρισε κἄποιο «Δελτίον Πληροφοριῶν» ποὺ βγαίνει, ἐγὼ δὲν διαβάζω, γιατὶ εἶμαι καλὰ πληροφορημένος γιὰ ὅλα. Καὶ γιατὶ τὸ «Ἐθνικὸν» Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας δὲν τοῦ ἐπέτρεψε νὰ ὁμιλήσῃ. Ἀγαπητὲ κ. Ἀρχηγὲ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, τὸ ραδιόφωνον τὸ ἑλληνικόν, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ἐθνικόν, ἔγινε ραδιόφωνον κομματικὸν καὶ αὐτὲς τὶς ἡμέρες ἔχει ἀποχαλινωθῆ, συνέχεια τὰ βάζει μὲ τὴν ΕΔΑ, μὲ τὸ μεγαλύτερον Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: «Οἱ προδότες αὐτοὶ κλπ.». Ἔτσι συκοφαντεῖ ἐκείνους ποὺ ἀγωνίσθηκαν γιὰ τὴν σωτηρία τῆς πατρίδος. Καταγγέλλει εἰς τὸν λαόν, αὐτὴ τὴν ἀπαράδεκτη ἐκστρατεία ἐναντίον μας. Γιατὶ δὲν λένε τὴν ἀλήθεια; Γιατὶ φοβοῦνται τὴν ἀλήθεια καὶ τρομάζουν τὴν πραγματικὴν Δημοκρατίαν; Ἐμεῖς τὴν θέλομεν, ἀλλὰ σεῖς ὄχι. Βέβαια, ὅλη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ παράταξίς σας δὲν εἶναι ἀντιδημοκρατική. Ἡ Κυβέρνησις οὐσιαστικά, ἡ παράταξις τῆς ΕΡΕ, εἶναι μία παράταξις διαφόρων ἐκεῖ μέσα ἰδεολογιῶν καὶ τάσεων. Γενικὰ ὅμως εἶναι γέννημα ὁλόκληρη ἡ Κυβέρνησις συνθηκῶν ψυχροῦ πολέμου. Ἐνῷ τώρα ἔχομεν ἕνα κλῖμα ὑφέσεως καὶ εἰρήνης, μέχρις ἀφοπλισμοῦ. Ἔτσι, θὰ σᾶς λείψῃ τὸ ὀξυγόνο ποὺ σᾶς χρειάζετε. Θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀποσύνθεσις σας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ γι’ αὐτὸ φοβεῖσθε τὴν ὕφεσιν, τὴν εἰρήνη. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ ἄλλα θέματα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, οὐδέποτε εἴπαμεν ἐμεῖς τὰ σύνορά μας νὰ παραβιασθοῦν, ἀπὸ ἄλλους ξένους. Δεύτερον, ἡ Ἑλλάς, ὡς Κράτος, ἔχει μίαν ἱστορίαν, ποὺ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν διαγράψωμεν. Ἂν ἔχῃ διαφορὲς μὲ τοὺς γείτονές της, εἴπαμεν: Νὰ κάνετε ὅ,τι μπορεῖτε γιὰ νὰ καθήσετε στὸ κοινὸ εἰρηνικὸ τραπέζι. Νὰ συζητήσετε κάθε ἐκκρεμότητα καὶ διαφορὰν καὶ νὰ τὴν λύσετε εἰρηνικά. Τελειώνοντας, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω καὶ τοῦτο: Εἴπατε μίαν φράσιν, ἡ ὁποία μᾶς θίγει, κ. Πρόεδρε. Ὅτι, δηλαδή, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, αἱ σχέσεις μας θὰ ἦσαν πολὺ καλύτερες μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὶς ἄλλες Ἀνατολικὲς χῶρες. Ἐγὼ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ἰδική σας σκέψις αὐτή. Δὲν ἠμπορούσατε νὰ τὸ εἴπητε αὐτὸ σεῖς. Δηλαδή, ὅτι τἄχα ἐμεῖς ἐπηρεάζομεν δυσμενῶς τὶς σχέσεις μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὶ ἄλλο θέλετε νὰ εἴπητε, δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ καταλάβω. Δὲν εἶναι ἔτσι, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Ἐμεῖς θέλομεν νὰ ἔχῃ ἡ χώρα μας καλὲς ἐκπολιτιστικὲς σχέσεις μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, μέσα σὲ ἕνα κλῖμα ὑφέσεως. Αὐτὴ εἶναι συνύπαρξις. Νὰ ἔρχωνται τὰ καλλιτεχνικὰ μπαλλέτα, νὰ βλέπωμεν τοὺς χορούς, νὰ ἔρχωνται οἱ τραγουδισταὶ οἱ Ρῶσοι, οἱ ὁποῖοι μὴ νομίζετε, ὅτι εἶναι καλοὶ μόνον, διότι εἶναι κομμουνισταί. Ἀνέκαθεν εἰς τὴν Ρωσίαν ἦσαν καλὰ μπαλλέτα καὶ τραγουδισταί. Δι’ αὐτό, δὲν εἶναι σωστὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀγαπητός μου ἀκαδημαϊκὸς κύριος Κανελλόπουλος. Ὅτι φοβᾶται νὰ ἔρχωνται ἐδῶ. Διότι θὰ ἐπηρεάζῃ ἔτσι ἡ Ἀριστερὰ τὸν λαόν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν πιστεύωμεν σοβαρὰ εἰς αὐτό. Τέλος καὶ αἱ σχέσεις αἱ ἐμπορικαὶ πρέπει νὰ εἶναι στηριγμένες ἐπάνω εἰς τὴν φιλίαν. Ἡμεῖς περισσότερον ἔχομεν ἀνάγκην, παρὰ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, νὰ ἔχωμεν ἀνεπτυγμένας ἐμπορικὰς σχέσεις. Νὰ πωλήσωμεν τὰ καπνά μας. Καὶ γιὰ νὰ τελειώνω. Δὲν εἶναι πολιτική, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὴ ποὺ κάνετε. Σεῖς εἴπατε, ἐὰν γίνῃ ὕφεσις εἰς τὸ διεθνὲς ἐπίπεδον, ἐδῶ ἡμεῖς θὰ σᾶς σφάξωμεν καὶ δὲν θὰ σᾶς ἐπιτρέψωμεν νὰ προπαγανδίζετε τὶς ἰδέες σας. Αὐτό, ὅμως, εἶναι ἀντίθεσις. Ὕφεσις διεθνὴς σημαίνει, ὅτι παύει ὁ ψυχρὸς πόλεμος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ παύει καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὕφεσιν ἐξωτερικῶς καὶ ἐδῶ νὰ καλλιεργοῦμεν τὴν ὀξύτητα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ λέῃ ἕνας δημοκράτης. Ὁ δημοκράτης θὰ εἴπῃ, ὅτι μάλιστα, δὲν θέλομεν ἡμεῖς πόλεμον, οὔτε ἐσωτερικῶς, οὔτε ἐξωτερικῶς. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται εἶναι ἐλεύθεροι, ἀρκεῖ μόνον νὰ σέβωνται τὸ Δημοκρατικὸν Πολίτευμα. Αὐτὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, κ. Ἐφραιμίδη.

§19Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδή, ὡς ἔχει ὑπ’ ὄψιν της ὁλόκληρος ἡ Βουλή, εἶναι ἐγγεγραμμένοι περίπου 20–25 ρήτορες καὶ ἐπειδὴ ὑπολείπονται μόνον 4 ὧρες, προκειμένου, κατὰ τὸ Σύνταγμα, νὰ προχωρήσωμεν ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ψηφοφορίαν...

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δώδεκα παρὰ τέταρτο θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία.

§21Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. ... ὑποβάλλομεν τὴν πρότασιν, νὰ γίνῃ ἐκ μέρους ὅλων τῶν Κομμάτων ἕνας αὐτοπεριορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ρητόρων, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ὁμαλῶς νὰ περαιωθῇ ἡ συζήτησις. Προκειμένου διὰ τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μας, ἐνῷ εἴμεθα ἐγγεγραμμένοι περίπου 5, δεχόμεθα νὰ αὐτοπεριορισθῶμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 2, μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι καὶ οἱ δύο αὐτοὶ δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν, ὡς νὰ ἐγίνετο κανονικῶς ἡ συζήτησις, ἀπὸ ἀπόψεως χρονικῶν ὁρίων, ἀλλὰ μὲ ἕνα αὐτοπεριορισμὸν μέχρι τοῦ ἡμιώρου, κατ’ ἀνώτατον ὅριον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχονται τὴν πρότασιν τὰ ἄλλα Κόμματα; Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὸ θέμα αὐτό. Εἶμαι, ὅμως, ὑποχρεωμένος εἰς τὰς δώδεκα παρὰ δέκα νὰ κλείσω τὴν συζήτησιν.

§23Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μία λύσις μόνον ἀπομένει. Νὰ καθιερώσωμεν τὸ τέταρτον ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα καὶ ὅσοι προλάβουν νὰ ὁμιλήσουν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὴν μίαν λύσιν καὶ τὴν ἄλλην, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὴν ἀποδεχθῶ.

§25Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει δυσκολίαν νὰ ἀποδεχθῇ οἱανδήποτε ἐκ τῶν δύο προτάσεων. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅμως, ὅτι διὰ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρώτη πρότασις, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ καθολικῶς δεκτή. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει ἕνα Κόμμα, τὸ ὁποῖον δὲν τὴν ἀποδέχεται, κατ’ ἀνάγκην θὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν δευτέραν. Ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ καὶ μὲ τὴν πρώτην, ἐὰν συμφωνήσουν ὅλα τὰ Κόμματα, μολονότι ποτὲ δὲν εἴμεθα βέβαιοι, ὅταν συμφωνοῦμεν, ὅτι θὰ τηρήσωμεν τὰς συμφωνίας. (Χειροκροτήματα).

§26Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ 4ωρον ποὺ ἀπομένει, ἠμποροῦν νὰ ὁμιλήσουν 8 ρήτορες καὶ εἰς τοὺς 8 ρήτορας χωροῦν ὅλα τὰ Κόμματα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη πρότασις τοῦ κ. Μητσοτάκη.

§28Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Βουλή, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μείνῃ σιωπηλὴ ἡ Κυβέρνησις. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις, ἡ Κυβέρνησις νὰ παρέμβῃ. Δὲν πρόκειται ἐπὶ 4ωρον νὰ μονολογῇ ἢ νὰ πολυλογῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§29Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Βεβαίως, θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ὑπάρχει ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἐφραιμίδη καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Μητσοτάκη.

§31Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Προλαμβάνετε μὲ τὸ τέταρτον;

§32Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ τέταρτον δὲν μᾶς βλάπτει, πιθανὸν νὰ βλάψῃ τὴν παράταξιν τοῦ κ. Μητσοτάκη. Ἐὰν θέλετε νὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὸ ἡμίωρον μὲ ἕνα ἢ δύο ρήτορας.

§33Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἕνας ρήτορας κατὰ ἡμίωρον.

§34Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰς ὁμάδας;

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ λάβετε καὶ σεῖς τὸν λόγον ἐπὶ ἕνα τέταρτον. Εἴμεθα σύμφωνοι;

§36Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἠμπορῶ νὰ μάθω τὶ ἀκριβῶς συνεφωνήθη;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συνεφωνήθη τίποτε ἀκόμη. Ἀναμένω νὰ συμφωνήσητε μεταξύ σας.

§38Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐὰν ἡ πρότασις εἶναι νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ κᾶθε Κόμμα ἐπὶ ἡμίωρον ἕνας ἐκπρόσωπος καὶ οἱ ἀνεξάρτητοι ἀπὸ ἕνα τέταρτον, νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Μαύρου;

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, λαμβάνεται ἀπόφασις, νὰ ὁμιλήσῃ εἷς ἐξ ἑκάστου Κόμματος ἐπὶ ἡμίωρον καὶ οἱ τυχὸν ἀνεξάρτητοι, ἀπὸ ἕνα τέταρτον τῆς ὥρας. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον, ἐξ ὀνόματος τῆς Ν. Πολιτικῆς Κινήσεως.

§42Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ δημαγωγία εἶναι ὁ μεγαλύτερος ἐχθρὸς τῆς Δημοκρατίας. Ἀλλὰ διὰ νὰ δυνηθῇ μία Κυβέρνησις νὰ ἀπευθύνῃ τοιαύτην βαρεῖαν κατηγορίαν πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πρέπει ἡ ἰδία νὰ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι οἱ θεσμοὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Πολιτεύματος, λειτουργοῦν κατὰ τρόπον ἀπαράμιλλον καὶ πρότυπον. Συμφωνῶ, ἐπίσης, μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διεξάγωνται αἱ συζητήσεις μὲ ὑπερβολικὴν ὀξύτητα. Ἰδίως, ἐπὶ θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, αἱ συζητήσεις πρέπει νὰ διεξάγωνται μὲ περισσοτέραν ψυχραιμίαν καὶ μὲ μεγαλύτερον ἔλεγχον τῆς γλώσσης. Τὸ θέαμα ἀτυχῶς, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ἡ Βουλὴ τὰς τελευταίας 5 ἡμέρας, μεταβληθεῖσα εἰς στίβον διαπληκτισμῶν, δὲν ἦτο βεβαίως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἔλεγχον εἰς τὴν γλῶσσαν μας, παρεβίασεν ὁ ἴδιος ἀμέσως, κατὰ τὴν ἀποψινήν του ἀγόρευσιν, αὐτὴν τὴν συμβουλήν. Διότι, ἐχαρακτήρισεν ὡς ψευδεῖς τοὺς ἰσχυρισμούς, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς προεβάλαμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ περαιτέρω ἀνάπτυξις τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων μὲ τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμόν. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔλθω ἀργότερον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, λόγῳ ἀποχωρήσεως βουλευτῶν τινων, δημιουργεῖται θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει δίκαιον νὰ διαμαρτύρεται ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§44Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἡ συνήθεια τῆς κοσμικῆς κινήσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Νὰ λήξῃ. Διότι συμβαίνει, εἰς μίαν συζήτησιν νὰ ἔχῃ κοσμικὴν κίνησιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἡμεῖς εἰς ἄλλην συζήτησιν.

§45Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀπέναντι τῆς κινήσεως αὐτῆς ἔχω στρέψει τὰ νῶτα μου καὶ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχετε προσχωρήσει εἰς τὴν ἄλλην κίνησιν.

§47Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρὰ τὸν ὀξὺν τόνον, εἰς τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, νομίζω, ὅτι ὑπῆρξε καρποφόρος. Διεπιστώθη ἀπόλυτος ταὐτότης ἀπόψεων, μὲ ἐξαίρεσιν τοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἔθεσε τὸ πολιτικὸν ζήτημα, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῶν σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν, τὴν εὐθύνην δὲν φέρει ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ τὴν φέρει ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις. Καὶ νομίζω, ὅτι ὑπῆρξε βαρὺ σφάλμα τῆς παρατάξεως ἐκείνης, ὅταν ἀνέλαβε νὰ ὑποστηρίξῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς πταίει διὰ τὴν μὴ διευθέτησιν τῶν σχέσεων μὲ τὴν γείτονα χώραν. Ἀλλὰ ἡμεῖς καὶ ἄλλα Κόμματα τῆς Ἐθνικόφρονος Ἀντιπολιτεύσεως, κατηγορήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ἐτήρησε στάσιν παθητικήν, ἐν τῇ ἐννοίᾳ, ὅτι ἐπέτρεψεν εἰς τὴν σύμμαχον Ἀμερικήν, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν πολιτικῆς ὑφέσεως, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχουν ρυθμισθῆ αἱ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας διαφοραί. Ὅταν λέγω, ἐπέτρεψε, δὲν τὸ λέγω ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἠδύνατο νὰ ἐμποδίσῃ τὴν Ἀμερικὴν νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει. Ἀλλά, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα ἐντὸς μιᾶς συμμαχίας, δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, ἡ μὲν μεγαλυτέρα σύμμαχός μας νὰ προβαίνῃ ἀπ’ εὐθείας εἰς ἀποκατάστασιν σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν, νὰ ἀφίνῃ δὲ τὴν Ἑλλάδα μόνην νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα αὐτὸ μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ἡ ὁποία ἔχει ὄπισθεν αὐτῆς τὴν μεγάλην ὑποστήριξιν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Ἐὰν ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ χώρα, ἔναντι τῶν συμμάχων μας, δὲν ἦτο ἡ πολιτικὴ τῶν καλῶν παιδιῶν, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχοῦμεν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν μᾶς δημιουργοῦν ζητήματα, οὐδέποτε αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι θὰ προέβαινον χωρὶς προηγουμένην συνεννόησιν μὲ ἡμᾶς εἰς ἀποκατάστασιν σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Εἶναι ἄξιον ἐξάρσεως, ὅτι αὐτὴν τὴν ἄποψιν ὑπεστήριξαν ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Ἐθνικόφρονος Ἀντιπολιτεύσεως, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τῆς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς αὐτὴν τὴν θέσιν ἔλαβεν εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, καὶ ὡς πρὸς τὸ πολιτικὸν ζήτημα, ὑπῆρξε καρποφόρος ἡ συζήτησις, διότι ἔχομεν τὴν βαρυσήμαντον δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ θὰ διεξαχθοῦν μὲ τὸν νόμον τοῦ 1958. Ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπαναλάβῃ τοῦτο κατὰ τὴν ὁμιλίαν του. Ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ τὸ Ἔθνος, γνωρίζουν ἀπὸ τοῦδε, ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ σύστημα θὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, αἴρεται τὸ ἓν ἐκ τῶν ἀτόπων, δηλαδὴ τῆς ψηφίσεως ἐκλογικοῦ νόμου ὀλίγας ἑβδομάδας πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ παραμένει μόνον τὸ θέμα τῆς ποιότητος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Εἶπεν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν...

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπεν, ὅτι θὰ διεξαχθοῦν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ μὲ νόμον ἰσχύοντα. Αὐτὸς ἰσχύει.

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§50Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶπεν αὐτό.

§51Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐρωτηθεὶς μὲ ποῖον νόμον θὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, ἀπήντησε κατηγορηματικῶς: Αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ θὰ γίνουν μὲ αὐτὸν τὸν νόμον. Ἔχω τὸ κείμενον τῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν εὐθὺς ἀμέσως, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶναι ἀκριβές, ὅτι εἰς τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν τὴν ἑπομένην, τὰ ἔντυπα, ὑπάρχει κάποια διόρθωσις, ἡ ὁποία ἴσως θὰ πρέπει νὰ ἀναγκάσῃ τὸ Προεδρεῖον νὰ προβῇ εἰς ἐγκατάστασιν πέραν τῶν στενογράφων καὶ τῶν μηχανημάτων μαγνητοφωνήσεως, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, ἄλλως τε, εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς τοῦ κόσμου. Αὐτὴ ἡ προσθήκη μιᾶς μόνον λέξεως, μετέβαλεν, ὡς θὰ εἴδατε, τὸ νόημα καί, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διότι, ἐνῷ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν, εἶπε, «μὲ αὐτὸν θὰ γίνουν», εἰς τὰ ἐκτυπωθέντα εἶπε, «μὲ αὐτὸν τὸν νόμον θὰ πρέπει νὰ γίνουν». Ἔχομεν δύο κείμενα εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς. Βεβαίως, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἠθέλησε νὰ καλύψῃ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἶπεν, ἀφοῦ αὐτὸν τὸν νόμον ἔχομεν, εἶναι φυσικόν, μὲ αὐτὸν τὸν νόμον νὰ κάνωμεν ἐκλογάς, ἐκτὸς ἐὰν τὸν ἀλλάξωμεν ὀλίγας ἡμέρας πρὸ αὐτῶν.

§52Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Διὰ νὰ ὑπάρξῃ αὐθεντικὴ ἑρμηνεία τῶν λόγων μου, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐγώ. Κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ἐγένετο μία διακοπή, νομίζω ἀπὸ τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν σας, καὶ ἠρωτήθην, μὲ ποῖον ἐκλογικὸν νόμον θὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί. Ἡ διακοπὴ ἐγένετο, καθ’ ὃν χρόνον ἀνεφερόμην εἰς τὸν ὑφιστάμενον ἐκλογικὸν νόμον καὶ εἰς τὴν ἀβασιμότητα τῶν αἰτιάσεων κατ’ αὐτοῦ. Ἀπέδιδα δὲ εἰς τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν σας, εἰδικώτερον, ὅτι δὲν ἔχει λάβει καμμίαν θέσιν ἀπέναντι τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, πλὴν τῶν κατὰ καιροὺς προσωπικῶν καὶ κομματικῶν της συμφερόντων. Διότι, ὅταν μὲν ὡρισμένοι ἐξ ὑμῶν ἦσθο ἐντὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἡ ἡγεσία εἶχεν ἀποφασίσει τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὑπεστηρίξατε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ ἐν συνεχείᾳ, κατεφέρθητε συνεχῶς καὶ ἀδιακόπως ἐναντίον τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, ὑποστηρίζοντες, ὅτι μόνον ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ ἐκλογικὴν δικαιοσύνην ἐν τῇ χώρᾳ. Ἅμα τῇ συστάσει τῆς Ὁμάδος σας διὰ τοῦ ἐκπροσώπου σας, ὑπεστηρίξατε, ὡς τοὐλάχιστον εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀνεγνώσαμεν, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ καθιερωθῇ ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, ἀλλ’ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν κατακερματίζει, ὅπως ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, τὰς πολιτικὰς δυνάμεις τῆς χώρας. Νομίζω, ὅτι, ἀντὶ νὰ καταναλίσκεσθε εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐπανέλθω, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐδίδατε μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸ Σῶμα. Πρῶτον, πῶς συμβιβάζεται ἡ ἀντιφατικὴ αὐτὴ ἀντίληψίς σας ἐπὶ ἑνὸς θεμελιώδους θέματος, τὸ ὁποῖον σεῖς οἱ ἴδιοι ἀνακινεῖτε. Διότι, ἐὰν ἀποδίδετε τόσην σημασίαν εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ ὅπως εἶσθε ὥριμοι πολιτικῶς, ἔπρεπε νὰ ἔχετε ἐσχηματισμένην ἐπὶ τέλους μίαν σαφῆ ἀντίληψιν ἐπὶ τοῦ ἐνδεικνυομένου ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἔρχομαι, εἰδικώτερον, εἰς τὴν συγκεκριμένην ἀπάντησιν. Πρῶτον, γνωρίζετε, ὅτι εἰς μίαν στιχομυθίαν καὶ εἰς μίαν διακοπὴν δὲν ἀποφασίζεται τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διὰ τὸν ὁποῖον, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀποκλειστικῶς ἁρμόδιος δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι εἶναι γενικώτερον θέμα κυβερνητικὸν καὶ ἰδίᾳ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δεύτερον, δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν ἡ ἀπάντησίς μου, ὅτι ἀποκλείω τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Σῶμα, ἐὰν ποτὲ θελήσῃ νὰ μεταβάλῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίσω εἰς ἐμαυτὸν τοιοῦτον καταλυτικὸν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας δικαίωμα, ὥστε νὰ εἴπω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς θὰ ἰσχύσῃ, ἀσχέτως οἱασδήποτε ἐπιγενομένης ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Συνεπῶς, εἶναι αὐθαίρετον αὐτό. Εἶπον, βεβαίως, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν νόμον πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν δεχόμεθα κατ’ ἀρχὴν αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς ἀντιθέσεως καὶ τῶν αἰτιάσεων ἐναντίον τῶν διαφόρων νόμων. Νόμος ἔντιμος, νόμος ἀνέντιμος. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Νόμος ψηφιζόμενος ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Νομοθετικοῦ Σώματος, εἶναι νόμος τῆς χώρας καὶ εἶναι νόμος πανέντιμος. Ἀνέντιμος εἶναι διὰ τὰ πολιτικὰ συμφέροντα ὡρισμένων, τὰ ὁποῖα, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπικρατέστερα τῆς θελήσεως τῆς πλειοψηφίας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Σώματος. Συνεπῶς, ὅλη αὐτὴ ἡ μυθιστορηματικὴ παρακολούθησις τῆς διαδικασίας, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν βασιμότητα. Βεβαίως, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη καὶ ἐφ’ ὅσον ἐψηφίσθη ἀπὸ τὸ 95% τοῦ Κοινοβουλίου, πρέπει νὰ εἶναι ὁ νόμος, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί. Τὸν νόμον πάντως αὐτόν, τὸ δημοσιογραφικὸν ὄργανόν σας τὸν ἔχει προγράψει καὶ διὰ κυρίων ἄρθρων καὶ ἀλλεπαλλήλων σχολίων τὸν χαρακτηρίζει καὶ πάλιν ὡς νόμον ὕποπτον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν χώραν τὸ πραγματικὸν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀναμένεται ἐκ τῶν ἐκλογῶν. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξιαι λόγου αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἐκάνατε.

§53Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀντὶ διακοπῆς, ἠγορεύσατε καὶ νομίζω, ὅτι ἐδημιουργήσατε μίαν σειρὰν ζητημάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ λάβητε ἀπάντησιν. Πρῶτον, ἀπορῶ πῶς εἶναι δυνατόν, ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ αὐτοκαθαιρῆται ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ ἐρωτώμενος ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου νὰ λέγῃ, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν νόμον θὰ γίνουν ἐκλογαὶ καὶ μετὰ νὰ λέγῃ, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος. Ὑποτίθεται, ὅτι, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τόσον κεφαλαιώδους θέματος ἐρωτᾶται ἀπὸ Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐκφέρει μίαν τόσον κατηγορηματικὴν ἄποψιν, τὸ μόνον ποὺ δύναται νὰ ὑποθέσῃ ἡ Βουλὴ εἶναι, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τοὐλάχιστον πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠρώτησα τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Τ.Τ.Τ., οὔτε τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἠρωτήσαμε τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἰσηγεῖται καθ’ ἁρμοδιότητα πάντοτε τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Καὶ ἡ ἀπάντησίς του ἦτο, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν ἐκλογικὸν νόμον θὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί. Εἴπατε, ὅτι ἄλλοτε ὑποστηρίζομεν τὴν ἀναλογικὴν καὶ ἄλλοτε εἴμεθα ἐναντίον αὐτῆς. Ἐὰν ὑπονοῆτε τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτηρήσαμεν ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος αὐτός, τοῦ ὁποίου τὰς συνεπείας προεβλέψαμεν, πράγματι ὁ κ. Μητσοτάκης εἶχεν εἴπει, ὅτι προκειμένου νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος τοῦ 1956 καὶ νὰ ἔχωμεν πόλωσιν ἢ ὁ νόμος τοῦ 1958, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο χειρότερος ἐκείνου, εἶναι προτιμοτέρα ἡ ἀναλογική. Καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ἡ ἀναλογικὴ εἶναι προτιμοτέρα παντὸς συστήματος πολωτικοῦ. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν τὴν ὑποστηρίζομεν, διότι νομίζομεν, ὅτι ἔχει τὰ γνωστὰ ἐλαττώματα τῆς ἀδυναμίας συγκροτήσεως πλειοψηφιῶν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, περιεπέσατε εἰς ὀλίσθημα ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου σας, ὅταν εἴπατε, ὅτι ἡ Νέα Πολιτικὴ Κίνησις, χάριν τῶν συμφερόντων της, ἐτάχθη ἐναντίον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ποῖον ἐκλογικὸν σύστημα συμφέρει, κύριε Ὑπουργέ, εἰς μίαν κίνησιν, ἡ ὁποία μόλις ἐγεννήθη, ποῖον ἄλλο ἀπὸ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν; Τὰ ἄλλα συστήματα συμφέρουν εἰς παλαιὰ κόμματα, εἰς μεγάλους κομματικοὺς σχηματισμούς. Ἐάν, λοιπόν, ἡμεῖς ἐτάχθημεν ἐναντίον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἔπρεπε αὐτὸ νὰ τὸ ἐξάρετε ὑπὲρ τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως καὶ ὄχι ἐναντίον αὐτῆς.

§54Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἀνεμίχθη καὶ τὸ ὄνομά μου εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν διακοπήν. Εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὑπεστήριξα μετὰ συνεπείας, εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις ποὺ ἔγιναν περὶ ἐκλογικοῦ νόμου, τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Γνωρίζει, ὅμως, καλῶς, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐντόνων συζητήσεων περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου τοῦ 1958, εἶχον ὑποστηρίξει ὡς μέσην λύσιν τὴν ἐπαναφορὰν τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τοῦ 1951, ὡς ἴσχυσεν, ὑποστηρίξας καὶ τότε ὅπως ὑποστηρίζω καὶ τώρα, ὅτι εἶναι ἀνέντιμον κατὰ βάσιν, νὰ ψηφίζωμεν εἰς τὰ μέτρα ἑνὸς ἢ πλειόνων κομμάτων καὶ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν ἐκλογικὸν νόμον.

§55Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Λέγει ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι γνωρίζω προσωπικῶς, ὅτι ἐνέμεινεν εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν τοῦ 1951. Κατ’ ἀρχὴν βεβαιῶ, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι ἐνέμεινε μετ’ ἐπιμονῆς εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, ἐφ’ ὅσον θὰ καθιεροῦτο ὑπὸ τῆς Βουλῆς, προετάθη ἀνεπισήμως νὰ ἰσχύσῃ ἡ ἐνισχυμένη ἀναλογικὴ τοῦ 1951. Αὐτὸ ὅμως δὲν μεταβάλλει τὴν θέσιν τὴν ἰδικήν του, ἡ ὁποία ἦτο ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς.

§56Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔκαμα τότε μίαν βασικὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν καὶ τώρα ἐπαναλαμβάνω. Εἰς τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν δὲν ψηφίζονται ἐκλογικοὶ νόμοι, διότι ἄλλως δὲν ὑπάρχει δημοκρατία καὶ κοινοβουλευτισμός.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαῦρο, παραλῶ, μὴ ἐπιτρέπετε διακοπάς.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι ἀπολύτως ἄσχετον πρὸς τὸ τεθὲν ὑπὸ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς πολιτικὸν ζήτημα, καὶ παρενεβλήθη διὰ τῆς ἀγορεύσεώς σας, κ. Μαῦρο. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ ἀπόψε διὰ τὴν συζήτησιν τοιούτου θέματος καὶ δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ περαιτέρω ἡ ἀντιδικία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑμῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρεῖτε, παρακαλῶ, κ. Μαῦρο.

§60Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ συμφωνήσω μὲ σᾶς. Τὸ θέμα τοῦ νόμου ἐτέθη ἀπὸ ἐμέ. Ἀπήντησε δὲ διὰ μακρῶν καὶ κατὰ τρόπον ὀξὺν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ ἐπανέλαβε καὶ σήμερον, συνεπῶς τὸ θέμα ἐτέθη ἀπὸ ἡμᾶς ὡς ἐρώτησις. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐτέθη ὡς θέμα ἐπιθέσεως ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ χθὲς καὶ προχθὲς καὶ σήμερον, εἶναι δυνατὸν οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι νὰ γίνωνται εἰς τὰ μέτρα καὶ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν διαφόρων Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ζητοῦν τοῦτο; Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς ποῖον τὸ λέγετε αὐτό; Εἰς ποίου μέτρα ἐγένοντο αὐτοὶ οἱ δύο νόμοι μὲ τοὺς ὁποίους ἐγένοντο αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1956 καὶ τοῦ 1958; Τὸ 1956 μὲ 47½% τῶν ψήφων ἐπήρατε 165 βουλευτὰς καὶ τὸ 1958 μὲ 41% ἐπήρατε 175 βουλευτὰς καὶ πιθανὸν ἂν μὲ τὸν ἴδιον νόμον γίνουν καὶ αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ καὶ μὲ 35% νὰ πάρετε 200 βουλευτάς. Εἴπατε προχθὲς καὶ κἄτι ἄλλο, ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ βλέπω ἐπίσης εἰς τὰ πρακτικά, δι’ αὐτὸ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ μαγνητοφώνου. Εἴπατε, ὅτι ὁ νόμος ἔγινε κατόπιν συμφωνίας μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Εἴπατε ὅμως, ὅτι ἔγινε καὶ χάριν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Σᾶς λέγω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἔγινε χάριν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶχεν 76 βουλευτὰς εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν μὲ 36 βουλευτὰς ἕνεκα αὐτοῦ τοῦ νόμου, καὶ οἱ βουλευταὶ τῶν Φιλελευθέρων τοὺς ὁποίους ὁ λαὸς ἐξέλεξε, δὲν ἐδόθησαν εἰς ἡμᾶς ἀλλὰ περιῆλθον εἰς τὴν ΕΡΕ.

§61Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον λέγετε, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἔγινε κατόπιν συμφωνίας μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἔρχεσθε νὰ ἐπιβεβαιώσετε ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθην. Ἐὰν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔκαμεν ἰδικούς του ὑπολογισμοὺς καὶ εἶχε ἰδικά του ἀποτελέσματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐθύνεται τὸ Κόμμα τῆς ΕΡΕ δι’ αὐτά. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον εἶναι, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι μόνον προέτεινε τὸν νόμον αὐτὸν ἀλλὰ ἐκόμισε μέχρι τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἀπειρίαν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας, ὡς γνωστόν, μετὰ δυσφορίας ἐδέχθη ἡ ΕΡΕ. Συνεπῶς, ὅτι δὲν ἔγινεν εἰς τὰ μέτρα τῆς ΕΡΕ ἀλλὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τὸ τονίζω. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μαγνητόφωνον, τὸ ὁποῖον ἐπιζητεῖτε κατ’ ἐπανάληψιν θὰ ἦτο προτιμότερον ὅταν τὸ προτείνετε νὰ εἶναι ἐν συνεχείᾳ τῆς ἰδικῆς σας ὁμιλίας, διότι περισσότεροι εἶναι οἱ κίνδυνοι ἐξ αὐτῆς.

§62Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐὰν ἔχετε νὰ ἐπικαλεσθῆτε τι τὸ συγκεκριμένον διὰ ἰδικήν μου ὁμιλίαν νὰ τὸ εἴπητε.

§63Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ εἶναι εὐκολώτατον εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον νὰ σᾶς τὸ ὑπενθυμίσω.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαῦρο, ἀφήσατε αὐτὸ τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι καὶ ἄλλοι νὰ ὁμιλήσουν. Δὲν ἔχει σχέσιν αὐτὸ τὸ θέμα.

§65Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ μοῦ ὑποδείξητε σεῖς ποῖα θέματα θὰ θίξω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ὑποδεικνύω, ἀλλὰ θὰ σᾶς ὑποδείξω, ὅτι ἐπέρασεν ἡ ὥρα.

§67Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν ἐπέρασεν ἡ ὥρα καὶ ἐγὼ ὁμιλῶ ὡς ἐκπρόσωπος Κόμματος, ἐνῷ ὁ κ. Πασαλίδης ὡμίλησεν ἐπὶ ἡμισείαν ὥραν καὶ ἀκόμη θὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἕτερος. Εἰς τὴν πολιτικὴν κίνησιν ἀνήκει καὶ ἄλλο ἡμίωρον, πλὴν τοῦ ἐκπροσώπου της.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ἐλάβομεν μίαν ἀπόφασιν, ἀμέσως τὴν ἀθετοῦμεν; Δὲν γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα.

§69Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, χθὲς ἐδόθησαν ἐξηγήσεις καὶ πληροφορίαι εἰς τὸ Σῶμα ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου περὶ τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας ἔγινεν ἡ συμφωνία ἐκείνη. Πρὸ τοῦ διλήμματος νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος τοῦ 1956 ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος, πολωτικὸς προτιμοτέρα εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Δὲν θέλω νὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτὴν τὴν μακρὰν ἱστορίαν, ἀλλὰ θέλω νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1958 ὠφέλησε δύο παρατάξεις, ὠφέλησε τὴν παράταξίν σας καὶ τὴν παράταξιν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, διότι τὴν μὲν μίαν ἀντὶ 120 βουλευτῶν τὴν ἀνέδειξε μὲ 175, τὴν δὲ ἄλλην ἀπὸ 18 ποὺ εἶχεν εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν τὴν κατέστησεν Ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὄχι καὶ ἔτσι. Ἐλάβατε καὶ ὑμεῖς τὸ δῶρον σας. Ἐλάβατε πριμοδότησιν 6 ἑδρῶν.

§70Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡμεῖς κατεπολεμήσαμεν τὸν νόμον αὐτόν.

§71Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἅπαξ καὶ ἐτέθη τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ καὶ διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ποῦ εὑρισκόμεθα, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ ἀπόψεως ἐκλογικοῦ νόμου, μήπως εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς εἴπητε ἐὰν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαὶ θὰ γίνουν μὲ αὐτὸν τὸν νόμον ἢ ὄχι;

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι περίεργον, ὅτι ὁ κ. Μαῦρος εἴτε ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας εἴτε ἀπὸ συμφώνου μὲ τὰ ἄλλα μέλη τῆς ὁμάδος τῶν δέκα....

§73Γ. ΜΑΥΡΟΣ. .... (Δὲν ἠκούσθη).

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μπορεῖ καὶ ἐξ ἰδίας θεωρητικῆς ἀνάγκης, διότι ἔχετε ἀσχοληθῆ μὲ τὸ πρόβλημα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἰδιαιτέρως. Προέβη λοιπὸν ὁ κ. Μαῦρος ἐπανειλημμένως εἰς τὴν θέσιν ἑνὸς ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως ἀνεπίκαιρον. Οὔτε εἶναι ὑποχρεωμένη μία Κυβέρνησις νὰ δηλώνῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, μὲ ποῖον ἐκλογικὸν νόμον νομίζει, ὅτι πρέπει —διότι φυσικὰ δὲν εἶναι εἰς τὸ χέρι της νὰ τὸ προεξοφλῇ — νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, ὅταν μάλιστα αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, βάσει τοῦ Συντάγματος πρόκειται νὰ γίνουν μετὰ δύο καὶ πλέον ἔτη. Κύριε Μαῦρο, ἡ Κυβέρνησις σᾶς ἀπήντησε διὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Μακρῆς ἤδη προχθὲς ἦτο ἀπάντησις ἀπολύτως ἀνταποκρινομένη εἰς τὰς κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ, ὅτι θὰ γίνουν αἱ ἐκλογαὶ μὲ νόμον διάφορον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον τὸ Κοινοβούλιον ἔχει ψηφίσει, νόμον διάφορον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἰσχύει. Ἐὰν οἱονδήποτε κόμμα, ἐὰν οἱοσδήποτε βουλευτὴς προτείνῃ οἱανδήποτε ἄλλην λύσιν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο προσεχῶν ἐτῶν καὶ πείσῃ τυχὸν σᾶς ἢ τὴν Κυβέρνησιν νὰ γίνουν αἱ ἐκλογαὶ μὲ ἕνα καλύτερον σύστημα, εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν προτέρων νὰ δεσμευθῇ ἀπέναντί σας ἢ σεῖς νὰ δεσμευθῆτε ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτοῦ τοῦ οἱουδήποτε ἄλλου συστήματος ἢ ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν οἱουδήποτε γνωστοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ὑπὸ ὡρισμένας ἄλλας περιστάσεις, αὔριον ἢ μεθαύριον θὰ ἦτο ὀρθότερον, νὰ ἰσχύσῃ; Πῶς θέτετε σεῖς πεπειραμένος ἄνθρωπος, συγχέοντες αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω τὴν θεωρητικήν σας προσωπικότητα μὲ τὴν πρακτικὴν καὶ πολιτικὴν προσωπικότητά σας, πῶς συγχέοντες αὐτὰ τὰ δύο πράγματα θέτετε ἓν τοιοῦτον ἐρώτημα; Δὲν φαντάζομαι εἰς οἱανδήποτε Βουλὴν τοῦ κόσμου, ἔτσι παρεπιμπτόντως καὶ τυχαίως ἔτσι κατ’ ἔμπνευσιν τῆς στιγμῆς ἑνὸς ἀγορητοῦ νὰ ἐτέθη τοιοῦτον ἐρώτημα. Καὶ δὲν φαντάζομαι καὶ ἐὰν ἐτέθη νὰ ὑπῆρξε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ἔδωσεν ἀπάντησιν διάφορον ἐκείνης τὴν ὁποίαν προχθὲς ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. (Χειροκροτήματα).

§75Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μήπως ἀπὸ τὴν διακοπήν σας δικαιούμεθα νὰ συναγάγωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ δεχθῇ συζήτησιν καὶ προτάσεις τῶν Κομμάτων ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ πότε; Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, ὅτι καλλιεργεῖ εἰς τὴν χώραν ἕνα κλίμα πολώσεως, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε τὸ ἀπέδειξεν ἀπόψε ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος ἔδωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι γίνεται εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν διάλογος μεταξὺ Ἄκρας Ἀριστερᾶς καὶ Ἄκρας Δεξιᾶς καὶ περίπου δὲν ὑπάρχουν τὰ Κόμματα τῆς ἐθνικόφρονος καὶ Κεντρώας Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖται καὶ ὁ ἐκλογικὸς νόμος αὐτὸ τὸ κλῖμα καλλιεργεῖ. Μᾶς θέτετε ἡμᾶς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐνώπιον τοῦ διλήμματος ἢ νὰ ἔλθωμεν μὲ σᾶς ἢ μὲ τὴν ἄκραν ἀριστεράν.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ποῖος ἔθεσε τὸ πολιτικὸν θέμα; Τὸ πολιτικὸν θέμα τὸ ἔθεσεν ἡ ΕΔΑ. Ὡς πρὸς τὴν ὕφεσιν καὶ τὸ θέμα τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τῆς ἀπυραύλου ζώνης, συμφωνεῖτε σεῖς μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ συμφωνεῖ καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Διατὶ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν διάλογον μαζύ σας. Εἶναι περίεργον, ὅτι ἐπιζητεῖτε διάλογον εἰς μίαν περίστασιν ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὸν διάλογον καὶ ἀντιδικίαν μαζύ σας. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ἄκαιρος ἡ προσπάθεια νὰ ἐπιζητῆτε διάλογον μὲ τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν προεκάλεσε διὰ τῆς θέσεως ζητήματος ἐμπιστοσύνης ἡ ΕΔΑ. Ὀφείλετε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς κἄθε ἄλλο παρὰ πόλωσις ἐσημειώθη, δεδομένου, ὅτι ὡρισμένα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐτάχθησαν ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ὡρισμένα δὲ ἄλλα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τοῦ Κέντρου, ἐξέφρασαν ὡρισμένας βασικὰς ἐπιφυλάξεις καὶ ἀντιρρήσεις ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Κἄθε ἄλλο παρὰ πόλωσις προεκλήθη.

§77Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμφωνήσω αὐτὴν τὴν φορὰν μαζί σας. Ὅταν τὸ πολιτικὸν θέμα περιλαμβάνῃ καὶ ἄλλα σημεῖα πλὴν τῆς ὑφέσεως, ὅταν μία σειρὰ ὑπουργῶν ὡμίλησαν ἐπὶ θεμάτων οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ ὅταν ἀκόμη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς ἀνέπτυξεν ἀπόψεις οἰκονομικάς, φυσικὰ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἁρμοδιοτήτων του, εἴτε δι’ ἔργα τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του ἢ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὀργάνων τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ εἴπητε, ὅτι τὸ θέμα ἐντοπίζεται μόνον εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὑφέσεως; Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀντικαθιστῶν τὸν συνάδελφόν του ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶπεν ἀπαντῶν εἰς τὰς εἰδικὰς αἰτιάσεις, ὅτι ἐκτελοῦνται ἀνὰ τὴν χώραν δεκάδες χιλιάδες ἔργων καὶ ὅτι οὔτε ὀλίγον οὔτε πολὺ ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον ἡ χώρα ἔχει μεταβληθῆ εἰς ἕνα ἀπέραντον ἐργοτάξιον εἰς τὸ ὁποῖον ἐργάζονται οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ἐργασθοῦν Ἕλληνες. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ἐνώπιόν μου ἕνα κείμενον εἰς ἀγγλικὴν γλῶσσαν τὸ ὁποῖον θὰ ἀναγνώσω. Εἶναι γραμμένον εἰς ἀγγλικὴν γλῶσσαν ἀλλὰ ἔχει προέλευσιν ἑλληνικήν. Εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ λέγεται καὶ τὸ θέτω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Εἰς τὸ ἔγγραφον λέγεται, ὅτι ἕνα ἑκατομμύριον Ἑλλήνων ζητοῦν καὶ δὲν εὑρίσκουν ἐργασίαν. Τὸ λέγω διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διότι διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι περιττόν, δεδομένου, ὅτι αὐτὸ τὸ γνωρίζει, διότι φέρει τὴν ὑπογραφήν του καὶ ἔχει ὑποβληθῆ εἰς τὴν διάσκεψιν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως τῶν Ἕξ. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὅταν ὁ ἁρμόδιος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ συνάδελφός σας πληροφορῇ ἁρμοδίως ξένας ἀρχάς, ὅτι ἕνα ἑκατομμύριον Ἑλλήνων ζητοῦν καὶ δὲν εὑρίσκουν ἐργασίαν, εἶναι τοὐλάχιστον βλαπτικὸν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων νὰ ὁμιλῆτε περὶ ἀπεράντου ἐργοταξίου.

§78Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὁμολογῶ, μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, πῶς εἶναι δυνατὸν ἄνθρωπος ὡς ὑμεῖς, πολιτικὸς ὡς ὑμεῖς, γνωρίζων τὰ οἰκονομικὰ ὡς ὑμεῖς, νὰ συνάγῃ τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ἐκτελοῦνται ἔργα ἐκ τοῦ ὅτι ὑπάρχουν ὑποαπασχολούμενοι. Ἡ τοιαύτη λογική, μοῦ εἶναι ἀκατανόητος.

§79Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὅταν εἰς μίαν Χώραν ἐπὶ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ 4 ἑκατομμυρίων τὸ ἓν ἑκατομμύριον δὲν ἐργάζεται πρέπει νὰ ἔχῃ συνείδησιν τῆς σοβαρότητος τῆς καταστάσεως αὐτῆς καὶ δὲν πρέπει νὰ δίδετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι ἀπέραντον ἐργοτάξιον. Αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ διὰ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν καὶ ὄχι διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§80Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Καὶ ὅμως εἶναι πραγματικότης καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς εὐχαριστήσῃ καὶ ὄχι νὰ σᾶς δυσαρεστήσῃ.

§81Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ τελειώσω μὲ μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν εἰς τὴν χώραν μας. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν τὴν δημαγωγίαν καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀκριβές. Ἀλλὰ τὶ εἶναι δημαγωγία καὶ ἀπὸ ποίαν πλευρὰν ἀσκεῖται ἡ δημαγωγία. Ὅταν λειτουργοῦν καθ’ ὃν τρόπον λειτουργοῦν δημοκρατικοὶ θεσμοὶ εἰς τὴν χώραν μας. Κατηγγείλαμεν τὴν νοθείαν τῶν θεσμῶν τῆς δημοκρατίας καὶ δὲν ἔχομεν νὰ ἐπικαλεσθῶμεν ἄλλην ἀπόδειξιν παρὰ τὰ ὅσα συνέβησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας. Θὰ ἐπαναλάβω μὲ μίαν λέξιν ὡς γνωρίζει ἡ Βουλὴ διὰ νὰ συναγάγῃ ἕνα συμπέρασμα. Κατηγορήθη ὑπὸ κρατικοῦ ὀργάνου τελοῦντος ὑπὸ τὸν ἄμεσον ἔλεγχον Ὑπουργοῦ, Ἀρχηγὸς Κόμματος καὶ τέως Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος ἐστηλίτευσε τὴν πρᾶξιν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἐδέχθη δίωρον ἐπίσκεψιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας καὶ τὴν ἔκφρασιν τῆς λύπης αὐτοῦ. Ὅταν τοιαύτη συμπεριφορὰ ἐπιδεικνύεται ἔναντι πρώην Πρωθυπουργῶν Ἀρχηγῶν Κομμάτων ἢ Ἐκπροσώπων αὐτῶν τί θέλετε νὰ κάμουν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως εἰς τὰς πόλεις καὶ τὴν ὕπαιθρον; Δὲν ἀποτελεῖ ἡ προαναφερθεῖσα συμπεριφορὰ ἔναυσμα διὰ τοὺς πολίτας τῶν πόλεων καὶ τῆς ὑπαίθρου; Κύριοι συνάδελφοι, μᾶς χωρίζει καὶ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεγάλη ἀπόστασις. Μᾶς χωρίζει ἄβυσσος ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ἡμεῖς πιστεύομεν εἰς τὸν τύπον τῆς Δυτικῆς Δημοκρατίας τοῦ ὁποίου ἡ πεμπτουσία συνίσταται εἰς τὸ δικαίωμα τῶν πολιτῶν νὰ ἔχουν ἀπόψεις διαφορετικὰς ἀπὸ ἐκείνας τοῦ κυβερνῶντος κόμματος. Συνεπῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μᾶς χωρίζει ἄβυσσος ἀπὸ τὴν ἀριστεράν. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν διακόπτων με, ὅτι κατὰ τὸ 1956 συνεπτύξαμεν λαϊκὸν μέτωπον. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Τὸ λαϊκὸν ὅμως ἐκεῖνο μέτωπον ὑπῆρξε συνέπεια ἑνὸς νόμου τοῦ 1956 τὸν ὁποῖον σεῖς ἐκάματε. Μὲ τὸ λαϊκὸν μέτωπον ἐκεῖνο ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἔφερε 18 βουλευτὰς καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς διετίας ὑπεστήριξε τὴν πολιτικὴν τῆς ἐντάξεως εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ ὁ κ. Πασαλίδης εἶχεν εἴπει, ὅτι δὲν ἐζήτει τὴν ἀπομάκρυνσιν τῆς χώρας μας ἐκ τῶν συμμαχιῶν. Σήμερον μὲ τὸν ἐκλογικόν σας νόμον ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἔφερεν 78 βουλευτάς.

§82Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν)....... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§83Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε δημιουργεῖτε σκοπίμως ἀριστερὰν διότι μόνον μὲ αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξετε ὡς Κυβέρνησις πλειοψηφίας. Ἡ παράταξίς σας κατὰ τὸ 1946 μὲ πλειοψηφίαν 56% ἐκυβέρνησε, τὸ 1952 ὑπὸ τὸν Παπάγον μὲ 49%, τὸ 1956 μὲ 46% καὶ τὸ 1958 μὲ 41%. Ἐὰν ὁμιλῆτε ἀκόμη περὶ ἐκλογικῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναδεικνύουν τὰς μειοψηφίας δὲν φοβεῖσθε μήπως μὲ τὰ ἐκλογικὰ αὐτὰ τεχνάσματα φθάσετε εἰς ἕνα σημεῖον νὰ φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν ὡς πλειοψηφίαν ἓν κόμμα τὸ ὁποῖον δὲν θέλετε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χατζηδημητρίου, παρακαλῶ ἡσυχία.

§85Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐάν, κ. βουλευταί, διϊστάμεθα μὲ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, διότι ἀκολουθεῖ πολιτικὴν κοσμοθεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν δεχόμεθα, διϊστάμεθα μὲ ὑμᾶς, διότι μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθῆτε ὁδηγῆτε τὸν λαόν, κατ’ ἐμέ, εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§87Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ὑπάρξῃ συνέχεια εἰς τὴν συζήτησιν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ ἀναφερθῶ εἰς ἐκλογικὰ μέτωπα καὶ τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους, νομίζω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐν συντομίᾳ, νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Τὰ μέτωπα δὲν εἶναι καὶ δὲν θὰ εἶναι προϊὸν τῆς θελήσεως οἱουδήποτε Κόμματος ἢ τῆς ἐκλογικῆς αὐτοῦ ἀνάγκης. Ὑπῆρξαν καὶ εἶναι πολιτικαὶ ἀνάγκαι τοῦ τόπου καὶ ἐπιβάλλονται ἀπὸ τὴν θέλησιν τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος θέλει μίαν ἀλλαγὴν τῆς ἐξωτερικῆς καὶ ἐσωτερικῆς πολιτικῆς. Ὑπὸ τὴν πίεσιν αὐτῆς τῆς θελήσεως, θὰ ὑπάρξουν Κόμματα πού, ἐφ’ ὅσον θέλουν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ λαϊκὸν αἴτημα, θὰ προχωρήσουν εἰς μίαν ἕνωσιν ὅλων τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ προτοῦ εἰσέλθωμεν, διεκηρύξαμεν, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος πρέπει νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν γνησίαν ἐκδήλωσιν καὶ ἀντιπροσώπευσιν τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. Ἔχει δὲ ἀποδειχθῆ, ὅτι τὴν ἀρετὴν αὐτὴν τὴν ἔχει ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Ὅ,τι δήποτε ἄλλο μηχανεύεται ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ περιορίσῃ τὴν ἔκφρασιν καὶ ἀντιπροσώπευσιν τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, εἰδικῶς εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν παράταξίν μας, δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ἐπιτυχίαν. Ἀπόδειξις τούτου, ὅτι, ἐνῷ ἐγένοντο κατὰ τὰ ἔτη αὐτὰ συνεχῶς νόμοι μὲ πρόθεσιν περιορισμοῦ τῆς λαϊκῆς ἐπιρροῆς τῆς ΕΔΑ, ἀπέτυχον εἰς τὸν σκοπόν των. Ἐὰν θέλωμεν νὰ λειτουργήσῃ ἡ Δημοκρατία, πρέπει νὰ θεσπισθῇ ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς προτάσεως δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐλέχθη, ἀπὸ ὅλους τοὺς ρήτορας τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως καὶ ἔν τινι μέτρῳ ἀπὸ ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι διὰ τὴν ὑποβολήν της δὲν ὑπῆρξεν οὐδὲν νεώτερον γεγονός, ὅτι ἐγένετο χάριν προπαγάνδας καὶ ἀκόμα, ὅτι ἡ ὑποβολή της ὀφείλεται εἰς ὑποδείξεις ἔξωθεν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονός, ὅτι νέα καὶ σημαντικὰ γεγονότα ὑπῆρξαν καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐσωτερικὴν ζωὴν τῆς χώρας καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν τοποθέτησίν της, τόσον ἐπὶ διεθνοῦς, ὅσον καὶ ἐπὶ βαλκανικοῦ ἐπιπέδου. Ταῦτα, θεμελιοῦν ἀπολύτως τὴν πρότασίν μας περὶ δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ὑπῆρξεν ἐντολὴ ἔξωθεν, τοῦτο ἐγένετο ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ μὴ συζητηθῇ ἡ ἐξωτερικὴ πολιτική της. Ἡμεῖς, ἐπιδιώξαντες τὴν συζήτησιν, προσφέρομεν ὑπηρεσίας εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι, κατὰ τὰ μέσα Μαρτίου ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ὁ κ. Στράους. Σύμφωνα μὲ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, μὲ δηλώσεις τοῦ ἰδίου καὶ μὲ τὸ ἀνακοινωθέν, τὸ ἐκδοθὲν μετὰ τὸ τέλος τῶν συζητήσεων, ἐξάγεται, ὅτι μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἐπῆλθε συμφωνία ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων. Ὑπὸ δὲ τὴν διατύπωσιν «ὅλων τῶν θεμάτων», περιλαμβάνονται: Τὰ οἰκονομικὰ θέματα, τὰ θέματα τῶν στρατιωτικῶν βάσεων καὶ τὰ θέματα τῶν διεθνῶν ἐξελίξεων, τῆς ὑφέσεως καὶ τῆς ἐπικειμένης διασκέψεως κορυφῆς.

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ πλήρης συμφωνία πράγματι ὑπῆρξεν, ἀλλὰ ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν καὶ ὄχι καὶ διὰ τὴν μετὰ θάνατον ζωήν.

§89Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ἀπαντῶ εἰς τὴν εἰρωνικήν σας διάθεσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι εἰλικρινὴς ἀπάντησις. Θὰ ἀναφερθῶ, ὅμως, εἰς δηλώσεις τοῦ κ. Στράους, κατὰ τὴν ἀναχώρησίν του, ὅπου εἶπεν, ὅτι συνεζήτησεν ἐπὶ θεμάτων ἀναγομένων εἰς τὰ διεθνῆ ζητήματα καὶ ταῦτα εἶναι, νομίζω, αἱ διεθνεῖς ἐξελίξεις, αἱ διεθνεῖς διασκέψεις καὶ ἡ διάσκεψις κορυφῆς.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ἐφραιμίδη, ὅταν ἔρχεται ἕνας ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἢ Ἐξωτερικῶν, χώρας τοῦ ΝΑΤΟ, εἶναι φυσικὸν νὰ γίνωνται συζητήσεις, συνδεόμεναι μὲ ἐκεῖνα τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν συμμαχίαν. Ἑπομένως, εἶναι φυσικὸν νὰ συζητοῦνται αὐτὰ τὰ προβλήματα, ἡ στάσις τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ ἔναντι τῶν προκυψάντων κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων μηνῶν ἢ προκυπτόντων κατ’ αὐτὰς προβλημάτων, ἦτο φυσικὸν νὰ συζητοῦνται προβλήματα οἰκονομικῆς συνεργασίας, διότι ἡ συμμαχία ἡ Ἀτλαντικὴ εἶναι καὶ θεμελιωμένη ἐπὶ Κοινότητος, δυστυχῶς, μέχρι στιγμῆς καὶ περιωρισμένης Κοινότητος οἰκονομικῶν συμφερόντων. Καὶ ἦτο φυσικόν, κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Στράους, νὰ συζητηθοῦν καὶ θέματα εἰδικωτέρων σχέσεων Γερμανίας καὶ Ἑλλάδος, ἰδίᾳ ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ πεδίου. Ὁ κ. Στράους, εἰς τὰς ἀνακοινώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμε, δὲν εἶπεν, ὅτι συνεζήτησε θέμα βάσεων. Διατί, λοιπόν, σεῖς προηγουμένως εἴπατε, ὅτι ἐπῆλθε συμφωνία ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν βάσεων; Ἢ, μᾶλλον, θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω διαφορετικά; Ἐπῆλθε συμφωνία ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ Γερμανία δὲν χρειάζεται βάσεις ἐν Ἑλλάδι, δηλαδή, ἐπῆλθε συμφωνία ἄνευ ἀντικειμένου. Δὲν ὑπῆρχεν ἀντικείμενον συζητήσεων καὶ ἔκαμα αὐτὴν τὴν στροφὴν τοῦ λόγου, μόνον καὶ μόνον χάριν τῆς παραστατικωτέρας ἀπαντήσεως, τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην. Κύριε Ἐφραιμίδη, δὲν ἦτο ἀνάγκη κἄν, ὅταν ἦλθεν ὁ κ. Στράους εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ συζητηθοῦν τεχνικὰ καὶ τακτικὰ θέματα ἀμύνης, διότι ἡ μὲν Γερμανία ἀνήκει εἰς ὡρισμένην πτέρυγα ἀμύνης τοῦ ΝΑΤΟ, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἀνήκομεν ἡμεῖς. Ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς ἄλλην πτέρυγα τοῦ ΝΑΤΟ, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἀνήκει ἡ Γερμανία. Βεβαίως, συνεζητήθησαν τὰ γενικὰ συμφέροντα τὰ ἀμυντικά, μολονότι δὲν ὑπάρχει σήμερον λόγος ἐπιβάλλων κατὰ τρόπον ἄμεσον τοιαύτην συζήτησιν. Κατὰ τρόπον θεωρητικὸν συνεζητήθησαν καὶ αὐτὰ τὰ θέματα, ἀλλὰ δὲν συνεζητήθησαν κατὰ τὴν σύσκεψιν ποὺ ἐγένετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι δὲν ὑπάρχει ἐπικαιρότης τοιούτων θεμάτων ἀμύνης. Καὶ ἂν ὑπῆρχεν, ἡ μὲν Γερμανία ἀνήκει εἰς τὴν πτέρυγα τοῦ ΝΑΤΟ, ποὺ δὲν ἀνήκει ἡ Ἑλλάς, ἡ δὲ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς πτέρυγα ἀμυντικὴν τοῦ Ν.Α. Τ.Ο., ὅπου δὲν ἀνήκει ἡ Γερμανία. Πάντως, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ, ὅτι ὑπῆρξε πλήρης συμφωνία ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν.

§91Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Βεβαίως, δὲν γνωρίζω ποῖαι καὶ πόσαι εἶναι αἱ πτέρυγες τοῦ ΝΑΤΟ.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι μυστικαὶ αὐταί. Θὰ ἔπρεπε νὰ τὰς γνωρίζετε. Ἢ, μᾶλλον, ἐὰν ἦσαν μυστικαί, θὰ ἐγνωρίζατε. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι μυστικαὶ τὰς ἀγνοεῖτε.

§93Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὅπως καθωρίσατε σεῖς τὸ μυστικὸν τῆς «Κονκάρδας», κ. συνάδελφοι, ὁ κ. Στράους κατὰ τὸ Ἡμερήσιον Τηλέγραφον εἶπε τὰ ἑξῆς:... (ἀναγινώσκει)... Πρόκειται περὶ δηλώσεως τοῦ κ. Στράους, ποὺ ἔκαμε, ἀφοῦ ἀνεχώρησεν ἐντεῦθεν καὶ ἀφοῦ ἐξεδόθη τὸ ἀνακοινωθέν, ὅτι ἐφ’ ὅλων τῶν θεμάτων ὑπῆρξεν συμφωνία. Ἀλλὰ κατὰ τὰς προηγηθείσας ἡμέρας τῆς συζητήσεως αὐτῆς ἐδέχθητε καὶ σεῖς, ὅτι ὑπῆρξε τοιαύτη συζήτησις καὶ συνεφωνήθη νὰ ἐγκατασταθοῦν σταθμοὶ ἀνεφοδιασμοῦ τοῦ Γερμανικοῦ Στρατοῦ καὶ ὅτι τοῦτο τελεῖ μόνον ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ συγκατάθεσις τοῦ ΝΑΤΟ.

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ ἀπέκλεισα τελείως καὶ εἶπον, ὅτι δὲν ἐγένετο κἂν συζήτησις, διότι εἶναι λογικῶς ἀδύνατον, διότι καὶ ἐὰν τὸ ἐπιθυμούσαμεν δὲν ἦτο δυνατόν, διότι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξουν βάσεις ἀνεφοδιασμοῦ τῆς Γερμανίας ἐν Ἑλλάδι.

§95Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐδηλώσατε, ὅτι ἐγένετο συζήτησις καὶ ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγκαταστήσῃ κέντρα ἐκπαιδεύσεως.

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ συζήτησις, ἡ ἐπίσημος, ἡ ὁποία ἐγένετο, μὲ συμμετοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν εἶχε κἂν ὡς ἀντικείμενον τὸ θέμα τῶν βάσεων οἱασδήποτε μορφῆς ἐν Ἑλλάδι. Διότι τὸ θέμα τῶν βάσεων ἀνεφοδιασμοῦ ἐκ τῆς λογικῆς ἀποκλείεται, τὸ θέμα δὲ τῆς ἐνδεχομένης χρησιμοποιήσεως ὡρισμένων τοποθεσιῶν ἐν Ἑλλάδι δι’ ἀσκήσεις, δὲν ἐτέθη, διότι δὲν εἶναι κἂν πρόβλημα οὐσιῶδες ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ εἶπον αὐτὸ προχθές. Ἐὰν χαρακτηρισθῇ ὡς ἀναγκαία ἡ ἐν Ἑλλάδι διενέργεια ἀσκήσεως ὡρισμένης μορφῆς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συζητηθῇ. Ἀλλὰ δὲν συνεζητήθη. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀπετέλει κἂν βάσεις. Δὲν ἀποτελεῖ βάσιν ἡ ἐνδεχομένη ὕπαρξις μιᾶς Σχολῆς τοῦ ΝΑΤΟ ἡ ὁποία θὰ ὑπῆρχεν ἐν Ἑλλάδι. Δὲν ἀποτελεῖ βάσιν ἡ Σχολή.

§97Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Παρὰ ταῦτα ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Τσιριμῶκον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ βάσεων ἀνεφοδιασμοῦ, ἀλλὰ περὶ βάσεων ἐκπαιδευτικῶν καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος ἀνταπαντῶν εἶπεν, ὅτι ἑπομένως, πρόκειται πάλιν γερμανικὸς στρατὸς νὰ περιφέρεται εἰς τὴν χώραν αὐτὴν κατόπιν τῶν ὅσων διέπραξεν ἡ Γερμανία ἐδῶ κατὰ τὸν πόλεμον. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διευκρίνησε μόνον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ βάσεων ἀνεφοδιασμοῦ. Ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν δηλώσῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα ἐγκαταστάσεως βάσεων γερμανικῶν, εἴτε ἀνεφοδιασμοῦ, εἴτε ἐκπαιδεύσεως, τότε τὸ θέμα δύναται νὰ τερματισθῇ, φυσικὰ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης μετὰ τῆς ὁποίας ἐγένοντο συζητήσεις, διάψευσις. Σεῖς, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐθέσατε μόνον μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι τοῦτο θὰ γίνῃ ἐφ’ ὅσον ὑπάρξῃ σχετικὴ ἔγκρισις τοῦ ΝΑΤΟ.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπον ἔγκρισις. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικά. Δίδετε — ὡς ἔδωσεν ἀκόμη περισσότερον ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἕνα δραματικὸν τόνον — εἰς τὴν ὅλην ὑπόθεσιν. Γνωρίζω, βέβαια διατὶ τὸ κάμνετε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε τὸ κάμνετε διὰ τὴν αʹ αἰτίαν, ἢ διὰ τὴν βʹ ....

§99Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἀπὸ πόνον.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἴτε τὸ κάμνετε ἀπὸ πόνον, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λέσβου κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος πόνος θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφορᾷ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος καὶ συνεπῶς ἔπρεπε νὰ ὁδηγῇ εἰς τὸ ἀντίθετον συμπέρασμα. Δι’ οἱονδήποτε λόγον καὶ ἐὰν τὸ κάνετε ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν ἐθίξατε δὲν ἔχει οὐσιαστικὸν περιεχόμενον. Πρῶτον, διότι ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε τοῦ κ. Στράους, εἶναι δήλωσις, δημοσιευθεῖσα εἰς Ἀγγλικὴν ἐφημερίδα καὶ ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε πληροφορηθῆ εἶναι δήλωσις τὴν ὁποίαν διέψευσεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Στράους. Ὁ κ. Στράους ὡμίλησεν ἐν Ἑλλάδι ἐνώπιον πολλῶν δημοσιογράφων ξένων καὶ Ἑλλήνων καὶ παρευρίσκοντο καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, οἱ δημοσιογράφοι τῆς «Αὐγῆς»: Ὅ,τι εἶπε τὰ εἶπεν ἐκεῖ καὶ ὅσα ἤκουσαν τὰ ἤκουσαν ἐκεῖ. Αὐτὸ ποὺ ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἀγγλικὴν ἐφημερίδα δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβές, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐλέχθη. Καὶ ὅσα, κύριοι, ἐλέχθησαν, ἠκούσθησαν ὑπὸ ὅλων τῶν δημοσιογράφων περιλαμβανομένων καὶ τῶν κομμουνιστῶν δημοσιογράφων. Δὲν ὑπῆρξε τοιοῦτον θέμα πρῶτον. Δεύτερον θέμα: προσπάθειά σας ὅπως καθ’ οἱανδήποτε τρόπον προκαλέσητε εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην ἀντιδράσεις ἐναντίον ἑνὸς ἐκ τῶν κυρίων μελῶν τῆς Δυτικῆς συμμαχίας καὶ μάλιστα τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, μὲ τὴν ὁποίαν καὶ λόγοι εἰδικώτερα οἰκονομικοὶ ἐπιβάλλουν στενὴν τῆς Ἑλλάδος συνεργασίαν, εἶναι προσπάθεια ἡ ὁποία εἰς μάτην ἐπιχειρεῖται ἐκ μέρους σας τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει, ὅτι ἡ Δυτικὴ Γερμανία, τὸ θέμα τὸ ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος, κατὰ τρόπον πειστικὸν ὄχι ὑπεραμυνόμενος τῶν Κυβερνητικῶν συμφερόντων, τὸ ἀνέπτυξε χωρὶς ἄμεσον πολιτικὸν ἐνδιαφέρον, ὁ λαὸς γνωρίζει πολὺ καλά, ὅτι ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἀνήκει εἰς τὸ ΝΑΤΟ, εἶναι προμαχὼν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου καὶ θὰ μείνῃ προμαχὼν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, ἀναγνωριζομένη ὡς τοιαύτη παρ’ ὁλοκλήρου τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, παρ’ ὅλην τὴν ἐξαπολυθεῖσαν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον παρὰ τῶν κομμουνιστῶν δυσφήμησιν. Πρόκειται περὶ μιᾶς δυσφημιτικῆς προσπαθείας ἡ ὁποία γίνεται διὰ νὰ κλονισθῇ ἡ ἑνότης τῆς Ἀτλαντικῆς συμμαχίας. Εἰς μάτην τὸ ἐπιχειρεῖτε. (Χειροκροτήματα).

§101Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἑπόμενον ἦτο, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν γνωστὴν προσπάθειαν τῆς κατασυκοφαντήσεως ἡμῶν, ὅτι προσπαθοῦμεν ἐκ λόγων πολιτικῆς σκοπιμότητος νὰ διαβάλωμεν τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν. Τὴν θέσιν ὅμως τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν ἡμεῖς, ἔναντι τῆς πολιτικῆς Ἀντενάουερ, λαμβάνουν καὶ ὡρισμέναι Κυβερνήσεις Κρατῶν, ἀνηκόντων εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Ἀλλὰ ἀκόμη ὑπενθυμίζω τὰς δηλώσεις τοῦ Ἀντενάουερ, ὅτι «ἡ Δυτικὴ Γερμανία προώρισται ἐλέῳ Θεοῦ νὰ ὑπερασπίζεται τὸν ἐλεύθερον κόσμον ἀπὸ τὴν κομμουνιστικὴν ἀπειλὴν καὶ τὴν πίεσιν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Ἀνατολὴ ἐπὶ τῆς Δύσεως». Πρόκειται δηλαδὴ περὶ δηλώσεων ἀπολύτως ταὐτοσήμων μὲ ἐκείνας τοῦ Χίτλερ. Εἰς ἄλλην περίπτωσιν καὶ εἰς συγκέντρωσιν τῶν ὑποστάντων ζημίαν ἐκ τοῦ τελευταίου πελέμου, λαβοῦσαν χώραν εἰς προάστειον τῆς Βόννης, ὁ κ. Ἀντενάουερ ἐδήλωσεν: «Δὲν πιστεύω εἰς τὴν ὕφεσιν». Αὐτά, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἰδικά μου λόγια, εἶναι αὐτοχαρακτηρισμοὶ τοῦ κ. Ἀντενάουερ διὰ τὴν ψυχροπολεμικὴν πολιτικήν του.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὶ ἑρμηνείαν δίδετε εἰς αὐτὴν τὴν δήλωσιν;

§103Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ Ἰνστιτούτου ψυχολογικῶν ἐρευνῶν θὰ προέβαινον εἰς μεταφυσικὴν ἔρευναν τῶν σκέψεων τοῦ κ. Ἀντενάουερ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως, ἀπευθύνομαι εἰς πολιτικὸν Σῶμα καὶ ἀναφέρω μίαν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντενάουερ. Οἱ κ. συνάδελφοι, εἶναι εἰς θέσιν νὰ βγάλουν τὰ συμπεράσματα. Ἐπίσης προκειμένου περὶ τοῦ κ. Στράους, τοῦ ὁποίου, ἐφ’ ὅσον διεπραγματεύθη μὲ τὴν Κυβέρνησιν, μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ προσωπικότης, ὑπενθυμίζω τὰ ἑξῆς ἀναγραφέντα εἰς τὴν ἐφημερίδα ὑπὸ τοῦ ἀνταποκριτοῦ τῶν Τάϊμς, κ. Σίνδεϋ Γκοῦσον εἰς Βόννην: «ὁ Στράους, ὑπάρχει φόβος νὰ ρίψῃ ἀκόμη μίαν φορὰν τὴν Εὐρώπην εἰς τὴν καταστροφήν». Ἴδιαι πληροφορίαι ἔρχονται καὶ ἀπὸ πολλὰ ἄλλα σημεῖα.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὰ νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸ γερμανικὸν κοινοβούλιον, ἀσκοῦντες κριτικήν. Τὶ μᾶς ἀφοροῦν; Ἡμεῖς ἀνήκομεν εἰς μίαν συμμαχίαν. Ὁ κ. Στράους εἶναι Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἑνὸς ἐκ τῶν μελῶν τῆς συμμαχίας. Τιμῶμεν τὸν κ. Στράους, ὅπως τιμῶμεν ὅλοι τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Κυβερνήσεων τῆς συμμαχίας αὐτῆς, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ θέσις ἐντὸς αὐτῆς τῆς κριτικῆς. Ἡ θέσις τῆς κριτικῆς τὴν ὁποίαν ἀσκεῖτε εἶναι τὸ κοινοβούλιον τῆς Γερμανίας. Θέσατε ὑποψηφιότητα εἰς Δυτικὴν Γερμανίαν, ἐκλεγῆτε, θέσατε ἐκεῖ ζήτημα ἐμπιστοσύνης κατὰ τῆς Κυβερνήσεως Ἀντενάουερ καὶ τότε νὰ ἐπιτεθῆτε κατὰ τοῦ κ. Ἀντενάουερ δι’ ὅσα εἶπεν εἰς τὸν Πάπαν καὶ κατὰ τοῦ κ. Στράους δι’ ὅσα διαβάζετε.

§105Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχετε καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν εὐφυΐαν νὰ παρακολουθῆτε τὰς συζητήσεις. Εἶπον, ὅτι δὲν θὰ μὲ ἐνδιέφερε, οὔτε ὁ Ἀντενάουερ, οὔτε ὁ Στράους, ἐὰν ὁ δεύτερος δὲν ἤρχετο ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ πρώτου εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ δὲν ἐλάμβανον χώραν μετ’ αὐτοῦ συζητήσεις ἐπὶ θεμάτων ἀφορώντων τὴν Ἑλλάδα. Ὡς πρὸς τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἐξεφέρατε, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου συζητῶ ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναπτύξω εἰς τὴν Γερμανικὴν Βουλήν, μεριμνῶν σὺν τοῖς ἄλλοις ὅπως ἐκλεγῶ καὶ βουλευτὴς τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ὑμεῖς ὑπήρξατε καὶ λάτρης τῆς Γερμανικῆς φιλοσοφίας καὶ γνώστης Γερμανικῆς γλώσσης καὶ λάτρης τῆς χώρας ταύτης τῶν φιλοσόφων. Κατὰ συνέπειαν σᾶς ἐπιστρέφω τὸ φιλοφρόνημα μὲ τὴν εὐχὴν ὅπως ὑμεῖς ἐκεῖ ἐπιτύχητε, ὅσα ἐπετύχατε καὶ ἐδῶ.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Εἶμαι λάτρης καὶ θαυμαστὴς γενικῶς τοῦ πνεύματος τοῦ ἀληθοῦς, εἴτε τοῦ πνεύματος αὐτοῦ εἶναι φορεὺς Γερμανός, εἴτε Ἰταλός, εἴτε Ἄγγλος, εἴτε Ἀμερικανός, εἴτε Ρῶσος, εἴτε πολίτης οἱασδήποτε χώρας. Καὶ αὐτὸ τὸ ἔχω, νομίζω, ἐκδηλώσει ἐμπράκτως καὶ τινὲς ἐξ ὑμῶν τὸ γνωρίζετε. Τιμῶ βαθύτατα τὸ Γερμανικὸν πνεῦμα, ἀλλὰ ἔχω ἀποδείξεις εἰς ἕνα βιβλίον μου τὴν Ἱστορίαν τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πνεύματος, πιθανὸν νὰ τὸ ἔχουν διαβάσει μερικοὶ ἐξ ὑμῶν, ἐξ ἴσου τιμῶ τὸ πνεῦμα τὸ Γαλλικόν, τὸ Ἰταλικόν, τὸ Ἀγγλικὸν καὶ τὸ Ρωσικόν, τὸ πνεῦμα τὸ γνήσιον, ὅπου ἐξεδηλώθη κατὰ τρόπον γνήσιον. Αὐτοὶ οἱ ὑπαινιγμοὶ δὲν μὲ θίγουν, διότι βεβαίως εἶμαι θαυμαστὴς καὶ τοῦ γνησίως ἐκδηλωθέντος Γερμανικοῦ πνεύματος, ὅπως εἶμαι καὶ τοῦ γνησίως Ἀγγλικοῦ ἢ Ρωσικοῦ πνεύματος. Αὐτοὶ οἱ ὑπαινιγμοὶ δὲν ἔχουν παρὰ μίαν σημασίαν ἀγοραίου ἐπιχειρήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἀξίζει. (Χειροκροτήματα).

§107Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν παραδέχεσθε τὰς παρατηρήσεις σας ὡς ἀγοραίας, τότε θὰ ἠδύνατο καὶ τὸ ἐπιχείρημά μου νὰ θεωρηθῇ ἀγοραῖον.

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐννοῶ πολιτικῶς ἀγοραῖον.

§109Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐδιδάξατε πρῶτος κ. Ἀντιπρόεδρε. Ἀλλὰ πέραν τῶν συμφωνιῶν περὶ στρατιωτικῶν βάσεων, κ. συνάδελφοι, προκύπτει κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπάρχει νέα κατάστασις δικαιολογοῦσα ἀνησυχίας καὶ διὰ τὰ οἰκονομικὰ θέματα λόγῳ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ὑποτάσσεται εἰς τὰς ἐπιδιώξεις τῆς πολιτικῆς τῆς Βόννης. Τοῦτο συνάγεται ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν μετὰ τοῦ κ. Στράους καὶ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων. Περὶ τὰ θέματα αὐτά, τὰς συναφθείσας ἢ ἐπικειμένας οἰκονομικὰς συμφωνίας ἐπικρατεῖ μία συσκότισις, ὑπάρχει σύγχυσις καὶ μυστικοπάθεια.

§110Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀντιθέτως, διεξάγονται συζητήσεις καρποφόροι.

§111Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι γεγονός, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ Δυτικογερμανικῆς πλευρᾶς, διατυποῦται ἡ ἀξίωσις οἰκονομικῆς ἐπικυριαρχίας εἰς τρόπον ὥστε τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον μὲ τὰ προνόμια αὐτὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνταγωνίζεται οἱοδήποτε ἄλλο κεφάλαιον ἐγχώριον ἢ ξένον εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Τοῦτο, κ. συνάδελφοι, σημαίνει, ὅτι πέραν τῶν ἄλλων, προχωροῦμεν εἰς μίαν ὑποταγὴν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας, εἰς βιομηχανικὰς καὶ ἐμπορικὰς δραστηριότητας εἰς τὴν χώραν αὐτήν, εἰς τὸ Γερμανικὸν μεταπολεμικὸν κεφάλαιον.

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τοιοῦτόν τι, δὲν πρόκειται νὰ συμβῇ.

§113Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐάν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δηλώσετε, ὅτι ἀπὸ πλευρᾶς Ἑλληνικῆς δὲν πρόκειται νὰ δοθοῦν αὐτὰ τὰ προνόμια εἰς τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸ ἐὰν θέλῃ θὰ ἔλθῃ μόνον ὑπὸ τοὺς ὅρους καὶ τοὺς περιορισμοὺς......

§114Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπολογούμενος ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§115Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. .... ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δηλώσετε, ὅτι ἀπὸ πλευρᾶς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, δὲν πρόκειται νὰ δοθοῦν εἰδικά, ἐξαιρετικὰ προνόμια εἰς τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον καὶ ὅτι τοῦτο ἐὰν θέλῃ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν χώραν αὐτήν, θὰ ἔλθῃ ἔστω μόνον ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς καὶ τοὺς ὅρους τοῦ νόμου 2687,—ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα— πράγματι δὲν θὰ ὑπάρχῃ θέμα. Δηλώσατέ το διὰ νὰ προχωρήσωμεν.

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἰς οὐδεμίαν δικαιοῦμαι νὰ προβῶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, δήλωσιν, πρὸ τοῦ τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος. Εἴθισται, οὐδέποτε νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ δηλώσεις καὶ εἴθισται νὰ εἶναι κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, σεβαστὸν τὸ θέμα μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ μὴ ἀπαντᾶ κανεὶς εἰς τοιούτου εἴδους προκλήσεις. Πάντως, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ὑποτάξῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ κεφάλαιον οἱασδήποτε χώρας. Αὐτὸ ὅσον καὶ ἂν τὸ κοπανᾶτε, δὲν πρόκειται νὰ συμβῇ. Τὸ κοπανᾶτε διὰ νὰ συμβῇ, ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν θὰ τὸ κάμωμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§117Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὰ χειροκροτήματα αὐτὰ, μοῦ ὑπενθυμίζουν τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐκλείσατε τὴν σύμβασιν τῆς σακχάρεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρά, ἐφαρμογὴ ἔμπρακτος αὐτῶν τῶν ἐξαιρετικῶν προνομίων ὑπὲρ τοῦ μονοπωλιακοῦ Γερμανικοῦ κεφαλαίου. Τό, ὅτι δὲ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποφεύγει νὰ ἀπαντήσῃ, σημαίνει, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τοῦ νὰ συντελεσθῇ ἡ πλήρης οἰκονομικὴ ὑποταγὴ τῆς χώρας. Δὲν εἶναι δὲ πρόκλησις, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐρώτησις, διότι πέραν τῆς ἐρωτήσεως, ἡ ὁποία ὑποβάλλεται μετὰ τόσης προσοχῆς, ἔχει ὑπάρξει διαμαρτυρία ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ βιομηχανικοῦ καὶ ἐμπορικοῦ κόσμου καὶ ἔχει ὑποβληθῆ καὶ ὁλόκληρον ὑπόμνημα, ἀπεστάλη, πρὸς αὐτὸν τοῦτον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπογραμμίζεται, ὅτι ἐὰν δοθοῦν αὐτὰ τὰ ζητούμενα, τὰ λεγόμενα, προνόμια, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἐπιχειρηματικὴ δραστηριότης, ἀπαλλοτριώνεται ὑπὸ τοῦ ξένου, ὑπὸ τοῦ Γερμανικοῦ μονοπωλιακοῦ κεφαλαίου.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι ἔχετε ἡμίωρον, ἀλλὰ θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου καὶ τὰς διακοπάς, αἱ ὁποῖαι διήρκεσαν 5 λεπτά.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αἱ διακοπαὶ ἦσαν 12 λεπτὰ ἀκριβῶς.

§120Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ δοθῇ καὶ μία ἐξήγησις. Πολλὰ λέγονται, περὶ βοηθείας, περὶ πιστώσεων, δανείων κλπ., ἐκ μέρους τῆς Γερμανίας πρὸς τὴν χώραν αὐτήν. Εἶναι βεβαιωμένον, κ. συνάδελφοι, καὶ βεβαιωμένον ἀπὸ αὐτοὺς τούτους τοὺς Γερμανοὺς κεφαλαιούχους, ὅτι σήμερον εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, μὲ τὴν συντελουμένην διὰ τῶν γνωστῶν μεθόδων καὶ μέσων ἀνασυγκρότησιν, τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον εἰς τὸν Γερμανικὸν χῶρον τελεῖ ὑπὸ μίαν θανάσιμον συμφόρησιν καὶ ἀναζητεῖ διέξοδον διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν συμφόρησιν. Ὅταν ἑπομένως, ἡ χώρα αὐτή, ἡ Ἑλλάς, προσφέρεται διὰ νὰ εἰσέλθῃ ἐδῶ τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον, οὐσιαστικῶς προσφέρεται νὰ βοηθήσῃ τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ Γερμανικοῦ κεφαλαίου. Παρὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, κ. συνάδελφοι, (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρὸ ὀλίγου μόλις ὡμίλησε περὶ εὐπρεπείας τῶν συζητήσεων, περὶ δημοκρατίας καὶ περὶ πολλῶν ἄλλων, ἀλλὰ βλέπω.....

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ ὑπάρξῃ κἄποια ψυχραιμία καὶ νὰ μὴ διαταραχθῇ καὶ ὀξυνθῇ ἡ τάξις. Εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις τοῦ πολιτικοῦ θέματος, παρακαλῶ νὰ διεξαχθῇ ἤρεμα ἡ συζήτησις.

§122Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ προκαλῇ. Αὐτὰ τὰ κεφάλαια θὰ ἀναπτύξουν τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαδόπουλε, σᾶς παρακαλῶ μὴ ἀπαντᾶτε, ὀξύνετε τὴν συζήτησιν.

§124Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἀνεφέρθην εἰς τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Στράους εἰς τὴν χώραν μας καὶ τὰ συζητηθέντα ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν, πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν θεμάτων, τὸ ἔκαμον, διότι ἔπρεπε νὰ ἀποδειχθῇ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν, ὅτι εἰς τὸ διάστημα αὐτό, ἐμεσολάβησεν, αὐτὸ τὸ νεώτερον, αὐτὸ τὸ ἀποφασιστικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ τὸ παρὸν καὶ μέλλον τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ ἑπομένως ἡ πρότασις δυσπιστίας, ἡ ὁποία ἐδιηυκόλυνε τὴν συζήτησιν, τὴν ἀποκάλυψιν ὅλων αὐτῶν τῶν σχεδίων, εἶναι μία ὑπηρεσία ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ εἶναι μία ἀπόδειξις, ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ θέσις ἔναντι αὐτῆς τῆς προτάσεως δυσπιστίας ἐξεδηλώθη ὡς προσπάθεια ἀποφυγῆς τῆς συζητήσεως, ὥστε ἐν κρυπτῷ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰ σχέδιά της ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Πέραν αὐτοῦ, κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ διάστημα τοῦ τριμήνου, ἀνεκοινώθη, ὅτι ὑπάρχει σχέδιον ἐγκαταστάσεως Πυραυλικοῦ Κέντρου εἰς τὴν Κρήτην. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπῆρχε μία ἀνεπαρκὴς δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ἐπηκολούθησαν πιέσεις τοῦ τύπου, ἀλλὰ καὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ συγκεκριμένως ἀνακοίνωσις ἐγκύρων κύκλων τοῦ Κόμματος Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν μίαν σαφῆ δήλωσιν περὶ τίνος πρόκειται. Διότι ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουν, νομίζω, ὑπόνοιαι, ἀνησυχαστικαί, ὅτι ὑπὸ τὸ ψευδώνυμον, Πυραυλικὸν Ἐκπαιδευτικὸν Κέντρον, πιθανὸν νὰ εὑρισκώμεθα εἰς πράξεις ἀρχῆς ἐγκαταστάσεως πυραύλων εἰς τὴν Κρήτην. Καὶ τοῦτο ἐδικαιολογήθη, διότι ἐνῷ ἀρχικῶς ἐδηλώθη, ὅτι πρόκειται περὶ δαπανῶν 4 ἑκατ. ἐξ ἄλλων πηγῶν, ἐβεβαιοῦτο, ὅτι πρόκειται νὰ ἀνέλθῃ ἡ δαπάνη εἰς 50 ὁλόκληρα ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιστοιχοῦν εἰς μίαν ἁπλῆν ἐκπαιδευτικὴν βάσιν. Καὶ τοῦτο τὸ νεώτερον, κ. συνάδελφοι, ἐπέβαλε τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἰδιὰ νὰ διευκρινισθοῦν τὰ πράγματα, καὶ νὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις, ὥστε ἐὰν ἔχουν ἔτσι τὰ πράγματα, ἕκαστος νὰ καθορίσῃ τὰς εὐθύνας του καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, ἐὰν δὲν ἔχουν ἔτσι, νὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις, ὥστε νὰ ἐφησυχάσῃ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι, δηλῶ ὑπευθύνως, ὅτι οἱ φόβοι τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. εἶναι ἀπολύτως ἀβάσιμοι. Τὸ Κέντρον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐγκατασταθῇ, εἶναι Σχολὴ διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τοὺς πυραύλους. Καὶ οἱ πύραυλοι, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦνται εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, εἶναι πύραυλοι ἐκπαιδευτικοί, ἑνὸς πολὺ μικροῦ, ἀσημάντου, βεληνεκοῦς. Προβαίνω εἰς τὴν ὑπεύθυνον δήλωσιν, ὅτι ἂν πρόκειται νὰ τιμηθῇ ἡ Ἑλλὰς διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ΝΑΤΟ, ὅπως ἐγκατασταθῇ τοιοῦτον κέντρον ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, διότι αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἀπετέλει τιμήν, καὶ θὰ ἀποτελέσῃ καὶ κάτι τὸ ὁποῖον ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως διὰ τὴν περιοχὴν θὰ ἔχῃ οὐσιώδη σημασίαν, δὲν θὰ πρόκειται παρὰ μόνον περὶ Κέντρου, περὶ σχολῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς τοὺς πυραύλους. Βέβαια, κ. Ἐφραιμίδη, ἂν λάβωμεν ὡς παράδειγμα τὴν στάσιν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἀπέναντι τῆς Τουρκίας, ἢ τῆς Ἰταλίας, θὰ ἔπρεπε ἴσως, σύμφωνα μὲ τὰς προσδοκίας σας, νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων πυραύλων ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν φοβεῖσθε, ὅτι θὰ ἦσαν αἱ βάσεις αὐταί, διότι παραδόξως δὲν ἐπηρεάζουν τὰς σχέσεις, οὔτε τὰς οἰκονομικάς, οὔτε τὰς πολιτικὰς αἱ ἐγκαταστάσεις τοιούτων βάσεων, μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, κύριοι, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, καὶ τὸ βεβαιῶ ὑπευθύνως, πρόκειται μόνον περὶ κέντρου, περὶ σχολῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς τοὺς πυραύλους. Ὅπως προσέθεσε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι ἐνδεχόμενον, δὲν ἔχει τελειώσει, εἶναι ἐνδεχόμενον, καὶ θὰ ἦτο πράγματι ὠφέλιμον ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν, ἰδία διὰ τὴν περιοχὴν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐγκαθίστατο ἡ σχολή, θὰ ἦτο ὠφέλιμον νὰ ἐγκατασταθῇ.

§126Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πέραν αὐτῶν τῶν λόγων, κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δικαιολογοῦν καὶ ἐθεμελίωσαν τὴν πρότασιν δυσπιστίας, πέραν τοῦ γεγονότος, ὅτι καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι μὲ διάφορον τρόπον, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ σαφῆ τρόπον ἐξέφρασαν ἐπιφυλάξεις καὶ ἀντιρρήσεις ἐπὶ ὡρισμένων σημείων τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅτι ἡ πρότασις ἐστηρίχθη καὶ ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἡ ὁποία κατὰ τὸ διάστημα τοῦ τριμήνου ἔφθασεν ἀκριβῶς εἰς τὰ ὅρια τὰ κρίσιμα. Κύριοι συνάδελφοι, περὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῶ, διότι νομίζω, ὅτι ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα αὐτὸν εὑρίσκεται σήμερον εἰς ἕνα ἐπικίνδυνον σημεῖον διὰ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὸ μέλλον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὑπῆρξεν ὁμολογία, κ. συνάδελφοι, ἐκ μέρους ὅλων τῶν ρητόρων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀπόψε ἐκ μέρους αὐτοῦ τούτου τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὅσον ἡ διεθνὴς κατάστασις προχωρεῖ πρὸς τὴν ὕφεσιν, τόσον θὰ ὑπάρχῃ ἔντασις εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Καὶ δὲν χρειάζεται νὰ λεχθῇ αὐτό, κ. συνάδελφοι, ὅταν εἶναι γνωστὸν ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς τάξεως, ἀπὸ ἀπόψεως νομιμότητος εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Καθ’ ἣν στιγμήν, κύριοι συνάδελφοι, συζητοῦμεν ἐδῶ ὑπὸ ἐλεύθερον κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὑπὸ τὴν κατοχύρωσιν ἑνὸς Συντάγματος καὶ Κανονισμοῦ, τὴν ἰδίαν στιγμὴν εἰς ἄλλην αἴθουσαν δικάζονται πολῖται μὲ ἐκτάκτους νόμους ἀπὸ στρατοδικεῖα ἐν καιρῷ εἰρήνης, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι παρόμοιον δίκαιον καὶ ἐφαρμογὴ ἀναλόγων νόμων ἔχουν καταδικασθῆ ἀπὸ ὅλον τὸν νομικὸν κόσμον τῆς χώρας. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, κ. συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν νὰ εἰπωθοῦν πολλὰ καὶ συγκεκριμένα καὶ ἀποδεικτικὰ τοῦ ποίας μεθόδους καὶ ποίους τρόπους διοικήσεως ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τοῦτο μόνον, ὅτι ἐκ μέρους ὅλων τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπεγραμμίσθη, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὀργιάζει τὸ ἀστυνομικὸν Κράτος, ὅτι δὲν λειτουργοῦν ἡ Δημοκρατία καὶ οἱ Δημοκρατικοὶ θεσμοί. Τοῦτο εἶναι βεβαιωμένον, τοῦτο ὑποστηρίζεται ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Καὶ εἶναι βέβαιον, κ. συνάδελφοι, ὅτι καὶ μεταξὺ ἀκόμη τῶν τάξεων τῆς Συμπολιτεύσεως, ὑπάρχουν Δημοκρατικαὶ συνειδήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποδοκιμάζουν τὸ καθεστὼς αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων κ. Ὑπουργῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὡρισμέναι ἀπόψεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλεται μία πολὺ σύντομος ἀπάντησις. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. λησμονεῖ τὴν ἱστορίαν καὶ συγκεκριμένως ἀνεφέρθη εἰς εἰσβολὰς ἐκ Βορρᾶ, ἀνεφέρθη εἰς τὸ θέμα διεκδικήσεως τῆς Βουλγαρίας εἰς βάρος τῆς Ἑλληνικῆς Θράκης τὸ 1946, εἰς τὸ θέμα τῶν ἐπανορθώσεων, καὶ τὰς, ὡς εἶπε, μεγάλας στρατιωτικάς της δυνάμεις καὶ εἰς ἄλλα παρόμοια, καὶ κατέληξεν: Χάριν τῆς ὑφέσεως, κ. βουλευταί, νὰ τὰ διαγράψωμεν ὅλα αὐτά; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ θέσις τῆς Ε.Δ.Α. ὑπῆρξε σαφὴς καὶ κατηγορηματική. Δὲν ὑποδεικνύει καὶ δὲν ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐφαρμόσῃ ὡρισμένην, συγκεκριμένην πρακτικὴν λύσιν ἐπὶ ὅλων τῶν διαφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως ὑπάρχουν μὲ τὰς οἱασδήποτε χώρας καὶ τῆς χώρας αὐτῆς. Ἡ θέσις τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ διαφοραί, ἰδιαιτέρως ὑπὸ τὸ σημερινὸν κλῖμα τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ὡς ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν, τὴν συζήτησιν, τὴν διαπραγμάτευσιν, τὸν ἀμοιβαῖον σεβασμὸν ἐπὶ ἐπιπέδου ἰσότητος καὶ μὲ ἀναγνώρισιν τοῦ κανόνος τῆς μὴ ἐπεμβάσεως τῆς μιᾶς χώρας εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς ἄλλης, ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ μὲ τὸν κανόνα αὐτὸν τὸν διεθνῶς καθιερωμένον καὶ ἐνισχυόμενον ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν νὰ ἐπιλύῃ καὶ τὰς διαφορὰς αὐτάς. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, τὸ θέμα τοῦ 1946, εἶναι ἕνα θέμα ἀναγόμενον εἰς μίαν περίοδον πρὸ 10ετίας. Ἔκτοτε, κ. συνάδελφοι, ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἄλλων Βαλκανικῶν γειτόνων, ἐπαναλαμβάνεται κατὰ κόρον ἡ ἀναγνώρισις τοῦ σημερινοῦ STATUS QUO τῆς Βαλκανικῆς. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, αὐτὸ εἶναι δεδομένον, καὶ εἶναι δεδομένον, ἐρωτᾶται: Ἐξυπηρετεῖ τὴν ὑπόθεσιν τὴν ἰδικήν μας, ἡ ἀνακίνησις ἐδαφικῶν διαφορῶν καὶ διεκδικήσεων; Ἢ μήπως θέλετε διαρκῶς νὰ ἀναμοχλεύετε τὸ θέμα τοῦτο πρὸς κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἔστω καὶ ἂν ἀποβαίνῃ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος.

§127Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λησμονηθῇ τὸ αἷμα τὸ Ἑλληνικόν, τὸ ὁποῖον ἐχύθη, λόγῳ τῆς δράσεως τῶν Βουλγάρων.

§128Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἐμμονή σας, κ. συνάδελφοι, ἀποτελεῖ τακτικὴν ἀνάλογον, ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη προκειμένου διὰ τὴν Κύπρον, καὶ ὅπου ἐκ τοῦ μὴ ὑπάρχοντος, λόγῳ τῆς τακτικῆς αὐτῆς, ἐδημιουργήθη καὶ ἐπεβλήθη τελικῶς συγκυριαρχία τῶν Τούρκων σωβινιστῶν: Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ἡ ἐπανάληψις τῆς μεθόδου αὐτῆς καὶ ἡ ἀνευθυνολογία, διὰ λόγους προπαγάνδας καὶ κομματικῆς σκοπιμότητος, τελικῶς εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ βλάψουν τὴν χώραν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, τελειώνετε, θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος.

§130Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὰς διαρκεῖς διακοπάς, δὲν ἔχω ὁμιλήσει πέραν τοῦ τετάρτου.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Ἐφραιμίδη. Ὁμιλεῖτε 40 λεπτὰ τῆς ὥρας.

§132Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν παραβιάζει μόνον τὸ ἡμίωρον. Ἀσχημονεῖ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος παραβαίνει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος. Λυποῦμαι πάρα πολύ. Τελειώνετε. (Συνεχεῖς κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§134Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἄς τελειώσῃ τὴν φράσιν του.

§135Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρόκειται ἐντὸς τριῶν λεπτῶν νὰ τερματίσω. Ἀλλὰ δὲν θὰ τερματίσω, ἐὰν αὐτὸ πρόκειται νὰ γίνῃ ὑπὸ τὰς κωδωνοκρουσίας καὶ τὰ κτυπήματα τῶν ἑδρῶν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ κωδωνοκρουσίας, καὶ τὰς διαμαρτυρίας τὰς προκαλεῖτε σεῖς, διότι παρέβητε τὸ ἡμίωρον.

§137Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι ψευδὴς ἡ κατηγορία κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι ἀπρόθυμος νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἐξαγωγὰς πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ἡ ἀπάντησίς μας, εἶναι: Δὲν ὁμιλοῦμεν μόνον περὶ ἀναπτύξεως τῶν ἐξαγωγῶν πρὸς Ἀνατολάς, ἀλλὰ καὶ πρὸς Βορρᾶν καὶ πρὸς Νότον καὶ πρὸς τὴν Δύσιν, ὑπὸ ὅρους, ὅμως, ἰσοτιμίας, ὑπὸ ὅρους, οἱ ὁποῖοι νὰ συμφέρουν εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Εἰς ὅ,τι ὅμως ἀφορᾷ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, παραπέμπω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχουν περιθώρια περαιτέρω ἀναπτύξεως, πρῶτον καί δεύτερον, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἐξαγωγῶν αὐτῶν εἶναι ὕποπτος καὶ ὁδηγεῖ εἰς κινδύνους. Ἂν ὑπῆρχον χρονικὰ περιθώρια διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ὁμιλίας μου, θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ ἀριθμούς, μὲ γεγονότα, νὰ ἀποδείξω, ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον διακηρύσσει ἐπιφυλάξεις διὰ τὰς ἀνταλλαγὰς αὐτάς, ἀλλὰ καὶ ἀκολουθεῖ συστηματικῶς ἀπρόθυμον πολιτικήν.

§138Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Μᾶς ἐκάματε καμμίαν προσφοράν; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§139Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ ΕΔΑ ἐκμεταλλεύεται τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα τῆς παρέχει τὸ Σύνταγμα, ὁ Κανονισμὸς κτλ. τοῦ Πολιτεύματος, ὥστε νὰ διαβιβρώσκῃ τὴν ἐθνικὴν ὑπόστασιν τῆς χώρας αὐτῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν τοῦτο τὸ ἀντιπαραβάλετε μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν, ἀρχομένου τοῦ λόγου του, ὑπογραμμίσας, ὅτι, «ἢ πρέπει ὅλοι νὰ ἀποφεύγωμεν τὰς ὑπερβολάς, τὴν δημαγωγίαν καὶ τοὺς διασυρμούς, διότι τοῦτο εἶναι πρὸς βλάβην τοῦ Πολιτεύματος, πρὸς βλάβην τοῦ πολιτικοῦ κόσμου», τότε ἀνευρίσκετε τὴν φοβερὰν ἀντίφασιν, τότε ἀνευρίσκετε τοὺς χαρακτηρισμοὺς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον μας, νὰ ἀνταποκρίνωνται ἀπολύτως πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν. Διότι, μοναδικὸν ἐπιχείρημα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, περὶ δῆθεν ἐπιληψίμων ἐνεργειῶν τῆς ΕΔΑ, ὑπῆρξε ποῖον; Ἡ περίφημος κονκάρδα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ δεύτερον, ὅτι ἀπεστάλη ἐγκύκλιος τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ΕΔΑ, τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον, ὡς ὕποπτον, μυστικόν, δὲν ἐγνώριζον τὰ μέλη της. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἡ περίφημος αὐτὴ ἐγκύκλιος, ἀνεγνώσθη εἰς τὰ ἑκατὸν μέλη τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τῆς ΕΔΑ, πῶς, λοιπόν, ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ἀπόρρητον; Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὰ εἶναι τὰ μυστικὰ τῆς ΕΔΑ. Ὅταν ἀνακοινοῦται μία ἐγκύκλιος εἰς 100 στελέχη καὶ μέλη ἑνὸς Κόμματος, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται μυστικόν; Πρέπει, καὶ καλεῖται ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ κρίνῃ, ποῖον εἶναι σοβαρὸν καὶ ποῖον εἶναι γελοῖον. Τερματίζων, νομίζω, ὅτι, παρὰ τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας, παρὰ τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία κατεβλήθη διὰ τοῦ Τύπου καὶ τοῦ ραδιοφώνου, τὸ ὁποῖον διαθέτει, εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡττήθη. Ἐπεδίωξε νὰ ἀποκρύψῃ τὴν συζήτησιν καὶ τὸν ἔλεγχον διὰ τὸν ψυχροπολεμικὸν προσανατολισμόν της. Καὶ αὐτὸ ἀπεκαλύφθη καὶ ὡμολογήθη ἐκ μέρους τῶν ἰδίων ρητόρων της. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ παρὰ τὰς διαφοροποιήσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ δοθῇ ἡ ψῆφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται αὐτὴ μόνον εἰς τὸν ἀριθμητικὸν συσχετισμὸν τῶν ἐδῶ κοινοβουλευτικῶν δυνάμεων, ἀλλὰ ἀντιπροσωπεύει τὴν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἀντιτίθεται εἰς τὸν ψυχρὸν πόλεμον, εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀστυνομικὸν καθεστώς, εἰς τὴν καταβαράθρωσιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξέρχεται ἡττημένη ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§141Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀπονείμωμεν καὶ εἰς τὴν ΕΔΑ τὸ δίκαιόν της. Ἐδημιούργησε μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔχει καὶ τὰς καλάς της πλευράς. Ἐνῷ συνήθως οἱ μὴ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν δὲν μεριμνῶμεν διὰ τὴν διαφώτισιν, δὲν μεριμνῶμεν, τοὐλάχιστον ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν πλήρη διευκρίνισιν ὡρισμένων ζητημάτων καὶ ὡρισμένων διαφωνιῶν, μᾶς παρέσχεν ἡ ΕΔΑ μίαν ἀπροσδόκητον καλὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμωμεν ὡρισμένας τοποθετήσεις. Ἐπειδὴ εἶμαι ὁ τελευταῖος ρήτωρ ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς, θὰ προσπαθήσω νὰ συναγάγω μόνον τὰ γενικὰ πολιτικὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἡ συζήτησις αὐτὴ εἶχε τρία, δύναμαι νὰ εἴπω, βασικὰ κεφάλαια. Τὸ πρῶτον, εἶναι τὸ γενικὸν θέμα τῆς ὑφέσεως, εἰς αὐτὸ δὲ προσεκολλήθησαν δύο ἄλλα θέματα, ἡ προβολὴ τῆς μετὰ τῆς Βουλγαρίας συνεργασίας καὶ ἡ προσπάθεια τῆς καταπολεμήσεως πάσης μετὰ τῆς Γερμανίας στενωτέρας συνεργασίας. Ὀρθῶς ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ ὕφεσις εἶναι μία ἔννοια ἡ ὁποία δὲν περιέχει τὴν ἐγκατάλειψιν ἄλλου τινὸς σκοποῦ, πλὴν τοῦ πολέμου. Τὸ μέσον τοῦ πολέμου ἐπιδιώκει νὰ καταργήσῃ· δὲν καταργεῖ κανένα ἐκ τῶν σκοπῶν ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἢ ὁ κομμουνισμός, τόσον εἰς τὸν πολιτικόν, ὅσον καὶ εἰς τὸν διεθνῆ ἀγῶνα. Ἡ ἀρχὴ τῆς ὑφέσεως ἐπιδιώκει τὴν κατάργησιν τοῦ πολέμου. Τὴν ἀρχὴν δὲ αὐτὴν ἀσπάζονται ὅλαι αἱ χῶραι τόσον τῆς Ἀνατολῆς ὅσον καὶ τῆς Δύσεως καὶ πρὸ παντὸς αἱ μικρότεραι ἐξ αὐτῶν, ὡς ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία δὲν δύναται παρὰ νὰ εὔχεται τὴν πραγματοποίησιν τῆς ὑφέσεως αὐτῆς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὁ πόλεμος θὰ παύσῃ νὰ ἀποτελῇ μέσον ἐπιβολῆς ἢ ἐπιλύσεως τῶν διεθνῶν διαφορῶν. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον τίθεται εἶναι: μετὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ πολέμου, ὡς μέσου ἐπιβολῆς, τί ἀπομένει; Ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ καὶ ποῖα θὰ εἶναι τότε τὰ μέσα τοῦ ἀγῶνος; Ἡ ἄκρα ἀριστερὰ μᾶς λέγει, ὅτι ὁ ἀγὼν αὐτὸς θὰ εἶναι ἀγὼν μιᾶς ἐλευθέρας συζητήσεως, μιᾶς φιλικῆς συνεργασίας, ἑνὸς ἐγκαρδίου διαλόγου μεταξὺ κρατῶν. Τοῦτο θὰ ἀπετέλει μίαν εἰδυλλιακήν, μίαν ἰδανικὴν λύσιν. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ αὐτοῦ. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ αὐτὰ ταῦτα τὰ κείμενα καὶ ἀπὸ αὐτὰς ταύτας τὰς δηλώσεις τῶν ἡγουμένων τῆς προσπαθείας αὐτῆς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ πολέμου ὡς μέσου ἀγῶνος, ἀπομένουν ὅλα τὰ ἄλλα μέσα, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ὑποστηρίζει ὡς μέσα πολιτικῆς ἐπικρατήσεως, ὁ ἱστορικὸς ὑλισμός. Ἑπομένως καὶ ἡ ὡργανωμένη δύναμις μιᾶς ταξικῆς μειοψηφίας καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῆς προπαγάνδας καθ’ ὃν τρόπον τὴν διεμόρφωσε, τὴν διέπλασσε καὶ τὴν ἀνέπτυξεν ἡ ἄκρα ἀριστερά, ἡ ὑποδαύλισις τῶν παθῶν, ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἀπαθλιώσεως, ὅλα αὐτὰ παραμένουν καὶ μετὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς ἀρχῆς τῆς ὑφέσεως ὡς μέσα πολιτικῆς ἐπικρατήσεως. Παραμένουν ἑπομένως ὡς μέσα πολιτικῆς ἐπικρατήσεως μέσα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς χαρακτηρίζομεν ὡς ἀντιδημοκρατικά. Ἐὰν σήμερον συζητῆται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἡ κατάργησις τοῦ πολέμου ὡς μέσου ἀγῶνος, πρᾶγμα εἰς τὸ ὁποῖον ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, αὐτὸ συμβαίνει διότι ἡ ἀριστερὰ πιστεύει, ὅτι καὶ ἄνευ τοῦ πολέμου διαθέτει ἄλλα μέσα, ἀντιδημοκρατικὰ μέσα, ἐπαναστατικὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο καὶ πάλιν νὰ ἐπικρατήσῃ. Οὔτε πρέπει καὶ εἰς αὐτὸ νὰ ἀποροῦμεν, διότι οὐδέποτε ἄλλοτε ἐσκέφθη ὁ μαρξισμός, ὁ ὀρθόδοξος, τὴν λύσιν τῶν διεθνῶν προβλημάτων διὰ διεθνῶν πολέμων. Ἐπίστευεν, ὅτι ἐντὸς τῶν χωρῶν δύνανται νὰ δημιουργηθοῦν δυναμικαὶ καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιβάλουν λύσεις καὶ θὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν λεγομένην δικτατορίαν τοῦ προλεταριάτου, μία λύσις, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε εἶναι ἔξω τῶν δημοκρατικῶν πλαισίων. Ἡ μέθοδος ἑπομένως εἶναι ἁπλῆ, ἐντὸς μὲν τοῦ παραπετάσματος καθιέρωσις ὁλοκληρωτικῶν καθεστώτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαγορεύουν πᾶσαν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν εἴτε τάξεων εἴτε ἀτόμων, ἔξω δὲ τοῦ παραπετάσματος ὑπεράσπισις τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν αὗται αἱ δημοκρατικαὶ ἐλευθερίαι, ὄχι ὡς μέσα πρὸς πραγματοποίησιν τῶν σκοπῶν, διὰ τοὺς ὁποίους αὗται αἱ ἐλευθερίαι παρέχονται, ἀλλὰ πρὸς δημιουργίαν καταστάσεων αἱ ὁποῖαι τελικῶς θὰ ἀγάγουν εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν κατάλυσιν τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν. Ὁ κ. ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ ἔκαμε μίαν ἀπολογίαν τῶν νέων δημοκρατιῶν, τῶν χωρῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι λέγονται δημοκρατίαι ἀλλὰ αἱ ὁποῖαι δὲν στηρίζονται ἐπὶ τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς ἀναποσπάστους ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας. Βέβαια παίζομεν μὲ τὰς λέξεις. Ἐὰν θέλωμεν νὰ δώσωμεν εἰς τὴν δημοκρατίαν ἕνα περιεχόμενον ποὺ ἔχει κἄποιο περίγραμμα, ὀφείλομεν νὰ ἀποκλείσωμεν ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς δημοκρατίας ὅλας ἐκείνας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναγνωρίζουν τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τοῦ λαοῦ καὶ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν βάσει ἐκλογῶν. Ἐὰν ταῦτα εἶναι ἀκριβῆ τότε παραμένομεν ἀκόμη σήμερον, κύριοι, μετὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς ὑφέσεως, τὴν ὁποίαν ὅλοι εὐχόμεθα, παραμένομεν ἐκεῖ ὅπου πάντοτε ἐστάθηκε πιστὸς εἰς τὸ δόγμα του ὁ ἀριστερισμός, εἰς τὴν πορείαν πρὸς τὴν ἐπανάστασιν διὰ τῆς ὠργανωμένης ἐπιβολῆς μιᾶς μειοψηφίας καὶ διὰ τῆς ὠργανωμένης προπαγανδίσεως κατὰ τὸν τρόπον, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ὑπῆρξεν εἰς δημοκρατικὰς χώρας. Ἔναντι αὐτῆς τῆς ἐννοίας τῆς ὑφέσεως ποίαν θέσιν λαμβάνομεν ἡμεῖς; Ἔναντι αὐτῆς τῆς ἐννοίας τῆς ὑφέσεως ἡμεῖς λαμβάνομεν θέσιν ἀρνητικήν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως, περὶ καταργήσεως τοῦ πολέμου, εἴμεθα ὅλοι ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ὑφέσεως νοεῖται ἡ συνέχισις τοῦ ἀγῶνος δι’ ἀντιδημοκρατικῶν τρόπων ἐντὸς τῶν χωρῶν, αὐτὴν τοὐλάχιστον τὴν πλευρὰν τῆς ὑφέσεως τὴν ἀποκρούομεν.

§142Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Διὰ νὰ μὴ τὰ καταργήσητε τὰ δημοκρατικὰ μέσα δι’ αὐτό.

§143Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐπιδιώκομεν ἑπομένως ἔναντι τῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία θέλει καλῶς μὲν τὴν κατάργησιν τοῦ πολέμου κακῶς δὲ τὴν διατήρησιν τῶν ἀντιδημοκρατικῶν μέσων πρὸς κατάργησιν τῆς ἐξουσίας, μίαν στάσιν ἀμύνης μὲ ἕνα σκληρὸν ἀλλὰ ἀπαραίτητον περιορισμόν, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ πολεμήσωμεν αὐτὴν τὴν προσπάθειαν ὄχι καταλύοντες, ἀλλὰ διαφυλάσσοντες τὰς δημοκρατικὰς ἀρχάς. Δὲν στηρίζομεν οὔτε δικαιούμεθα οὔτε δεχόμεθα νὰ στηρίξωμεν εἰς τεχνάσματα τὴν ἐπικράτησιν τῆς δημοκρατίας. Ἐλέχθη καὶ ἐδῶ, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἡ ἔχουσα αὐτὴν τὴν θέσιν, εἶναι καὶ ὀπαδὸς τῆς πολώσεως. Ὄχι, ὀπαδὸς τῆς πολώσεως δὲν εἶναι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ οὔτε μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 56 οὔτε μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 58 ἐπεδίωξε τὴν πόλωσιν. Τὸ 1958 εἰδικῶς ἔκαμεν ἐκλογικὸν νόμον τοιοῦτον διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ λαϊκὸν μέτωπον τὸ ὁποῖον θὰ ὡδήγει εἰς πόλωσιν, καὶ τὸ ἐπέτυχε. Καὶ περαιτέρω δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν κατηγορίαν, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἦτο ὁ εἰδικώτερος. Θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ κ.κ. συνάδελφοι παλαιοτέρων Βουλῶν, ὅτι τὸ 1952 ὁ μὲν Συναγερμὸς ἔλαβε τὰ 49% καὶ κατέλαβε 243 ἕδρας ἡ δὲ Ἀντιπολίτευσις λαβοῦσα τὸ 51% ἔλαβε 57 ἕδρας. Αὐτὸς ὁ νόμος τοῦ 1952 ἦτο ἔντιμος νόμος, καὶ ἀνέντιμος ὁ τοῦ 1958; Κύριοι, κανεὶς δὲν θέλει τὴν πόλωσιν, κανεὶς δὲν τὴν ἐπιδιώκει. Ὀφείλομεν δὲ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιρρίπτεται εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ σύμπτωμα αὐτό, ἐλπίζω προσωρινόν, τῆς πολώσεως. Ἡ πόλωσις ὀφείλεται εἰς τὴν ἀδυναμίαν τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου νὰ συμπήξουν μίαν παγίαν καὶ ἰσχυρὰν δύναμιν καὶ νὰ ἀποτελέσουν οὕτω ἀποφασιστικὸν παράγοντα τῆς πολιτικῆς ζωῆς. Ἐὰν ἡμεῖς ἔχωμεν τὸ 42 ἢ 45%, ἂν ἀπὸ ἐκεῖ ὑπάρχῃ τὸ 20%, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ὀλιγώτερον, ὅλο τὸ ἄλλο ὑπόλοιπον, ὑπάρχει μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς ἀριστερᾶς, ὅλο αὐτὸ δύναται ἀσφαλῶς νὰ δώσῃ μίαν μεγάλην δύναμιν εἰς τὸ Κέντρον, ἂν ἑνωθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Ἀπορῶ δὲ πῶς δὲν τὸ ἐσκέφθη αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος κ. ἐκπρόσωπος τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως. Διότι ὅταν ἔκαμε μίαν νέαν κίνησιν, ἀσφαλῶς δὲν τὴν ἔκαμε διὰ νὰ αὐξήσῃ τὸν κατακερματισμὸν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τοῦ Κέντρου, ἀλλὰ τὴν ἔκαμε διότι ἐπίστευεν, ὅτι πράττων ὡς ἔπραττε θὰ βοηθοῦσεν εἰς αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον ὅλοι μετὰ συμπαθείας ἀποβλέπομεν, εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἑνιαίας δυνάμεως ἐθνικόφρονος Κέντρου. Κύριοι, ὁ ἀγὼν κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι δύσκολος. Ἐὰν δοκιμάζεται ἡ δημοκρατία ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι διότι ὑπάρχει ἡ κομμουνιστικὴ σφῆνα, ἡ ὁποία ἔρχεται νὰ δημιουργήσῃ ἀνορθόδοξους καταστάσεις, μέσα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Ἐὰν ὅμως εἶναι δύσκολος ὁ ἀγὼν αὐτὸς παντοῦ, εἶναι κυρίως δύσκολος εἰς τὰς ὑπαναπτύκτους χώρας, ὅπου ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς δυστυχίας, καθιστᾷ εὐκολώτερον τὸ παιγνίδι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ἡ παροῦσα συζήτησις ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ ἄκρα ἀριστερὰ καταβάλλει πείσμονα προσπάθειαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μᾶς ἀπομονώσῃ ἀπὸ ὡρισμένας οἰκονομικὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ κατασφαλίσουν καὶ οἰκονομικῶς τὴν χώραν, καὶ ἐξ ἄλλου νὰ μᾶς θέσῃ εἰς ἐξάρτησιν ἀπὸ ἄλλας πολιτικὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς ὁμοίους πρὸς τὴν ἀριστερὰν σκοπούς. Ἐκμεταλλεύονται ὡρισμένας δυσχερείας, ἐκμεταλλεύονται τὴν πικρίαν, τὴν φυσικὴν πικρίαν ἑνὸς ὑπαναπτύκτου λαοῦ καὶ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐναντίον τῶν συμμάχων μας. Καὶ αὐτῆς τῆς προσπαθείας ἐκδήλωσις εἶναι ἡ ἐπίμονος, εἰς πρώτην ὄψιν, ἂν θέλετε, ἀψυχολόγητος ἐπιμονὴ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ τόσον ἐντόνως ὑπὲρ τῆς Βουλγαρίας, καὶ τόσον ἐντόνως ἐναντίον τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Μοῦ ἔκαμε μάλιστα ἐντύπωσιν, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, παρασυρόμενος ἀπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, μᾶς ὡμίλησε περὶ καθόδου τῶν Γερμανῶν εἰς τὰ Βαλκάνια. Ἀπὸ τὴν ἱστορίαν γνωρίζω ἐγώ, ὅτι κάθοδον πρὸς τὰ Βαλκάνια ἐπεχείρησεν ἀποτυχοῦσα ἡ παλαιὰ Αὐστρουγγαρία. Ἡ Γερμανία εἰς ἄλλα ἀποβλέπει. Ἀντιθέτως, ἡ ἑνιαία πολιτικὴ τῆς Μεγάλης καὶ Ἁγίας Ρωσίας συνεχιζομένη ἀπαραλλάκτως καὶ ἀπὸ τὴν παροῦσαν κατάστασιν, ἀποτελεῖ προσπάθειαν καθόδου πρὸς τὴν θερμὴν θάλασσαν τῆς Μεσογείου. Αὐτὸ τὸ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ ἐνεθυμήθη τὴν κάθοδον τὴν ἀνύπαρκτον τῆς Αὐστρουγγαρίας, ἡ ὁποία ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ Δὲν εἶναι, κ. συνάδελφοι, συναισθηματικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι τοποθετοῦν τόσον ἐχθρικὰ τὴν ἄκραν ἀριστερὰν ἐναντίον τῆς Γερμανίας. Κατὰ τὴν τελευταίαν ἢ προτελευταίαν συνεδρίασιν, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κ. συναδέλφους τῆς Ἀριστερᾶς, ὅτι δὲν ἦτο παγία ἡ θέσις τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἐναντίον τῆς Γερμανίας. Τοὺς εἶπον ὅτι ἐφ’ ὅσον ἴσχυε τὸ σύμφωνον Ρίμπεντροπ–Μολότωφ καὶ μέχρι τῆς Ρωσικῆς εἰσβολῆς ἐστρέφοντο πρὸς τοὺς Γερμανοὺς οἱ σημερινοὶ διῶκται τῆς Γερμανίας. Καὶ ὅταν ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Ρωσίας πολλοὶ ὀπαδοὶ τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς ἐνετάχθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἀντιστάσεως καὶ ἐξ αὐτῶν ὡρισμένοι ἔπραξαν πολλὰ τὰ ὁποῖα ἐκτιμῶμεν.

§144Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν, κ. Ὑπουργέ. Ἡ Γερμανικὴ εἰσβολὴ κατὰ τῆς Ρωσίας γίνεται τὸν Ἰούνιον τοῦ 1941. Ἡ Γερμανικὴ σημαία ὑποβιβάζεται ἀπὸ τὸν Γλέζον τὸν Μάϊον τοῦ 1941. Καὶ πρὸ τούτου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὡμολόγησε χθὲς καὶ.... (Φωναί, θόρυβος). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀγόρευσις, κ. συνάδελφε, παρακαλῶ τελειώνετε. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μὴ δέχεται διακοπάς.

§146Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἡ Γερμανικὴ σημαία κατεβιβάσθη ἀπὸ τὸν Σάνταν καὶ ὁ Γλέζος ἐφύλαγεν ἀπ’ ἔξω. Ἄρα ὁ ριψοκινδυνεύσας ἦτο ὁ Σάντας. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ προχωρήσατε.

§148Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν διευκρίνισιν, ἡ ὁποία θὰ ἀποσαφηνίσῃ τὴν λέξιν. Εἶπον «τιμῶμεν» ἐννοῶν ὡρισμένας μεμονωμένας προσωπικὰς θυσίας. Διόλου δὲν τιμῶ τὸν ἀγῶνα τοῦ ΕΑΜ ἐν τῷ συνόλῳ του, διότι ὑπῆρξεν ἐν τῇ ὁλότητί του καταστρεπτικὸς καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ μεταγενεστέρως. (...Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§149Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ καὶ στιγματίζει τὴν ἱστορίαν τὴν ἑλληνικὴν καὶ τὴν ἑλληνικὴν φυλὴν ἡ στάσις τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τοῦ ΕΑΜ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λαντζούνη, σᾶς παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§151Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλω νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς:... Ὅλοι οἱ ἡγέται τῶν Δημοκρατιῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ἐναντίον τῆς Χιτλερικῆς Γερμανίας, εἶχον διακηρύξει καὶ ἀναγνωρίσει, ὅτι ὁ ἀγὼν ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐβοήθησε συμμαχικῶς καὶ ποικιλοτρόπως τὴν ὑπόθεσιν τὴν συμμαχικήν. Καὶ εἰς τὰς διακηρύξεις αὐτὰς μεταξὺ τῶν ἄλλων ὀνομαστικῶς ἀναφέρουν τὸν ΕΛΑΣ καὶ τὸ ΕΑΜ. Εἶναι λάθος, κ. Πρόεδρε, νὰ διαστρέφεται αὐτὸ τὸ ἱστορικὸν γεγονός.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (τῆς Συμπολιτεύσεως, ὄρθιοι ὁμιλοῦν ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καθῆστε παρακαλῶ, ἀφήσατε τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του.

§154Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς διαβάσω, κύριοι, μερικὰ κείμενα διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τοῦ λόγου μου τὸ ἀσφαλές. Τὴν 18.3.41 ὑπάρχει ἔκκλησις τοῦ ΚΚΕ, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: ..... (ἀναγινώσκει)..... «Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ καλεῖ τοὺς φαντάρους, τοὺς ναῦτες καὶ τοὺς ἀεροπόρους μας, νὰ πάρουν στὰ χέρια τους τὰς διοικήσεις τῶν μονάδων, ἐκλέγοντες προσωρινὲς ἐπιτροπές, ποὺ νὰ ἀντιπροσωπεύουν ὅλους ἀπ’ τὸ στρατιώτη μέχρι τὸ στρατηγό, ὅσοι συμφωνᾶνε σὲ τοῦτο τὸ πρόγραμμα δράσης: Νὰ προτείνουν εἰρήνη στοὺς ἀπέναντι ἀντιπάλους τους καὶ ν’ ἀπαιτήσουν ἀπ’ τὸ ἄλλο μέρος, παραίτηση τῆς Κυβερνήσεως, σχηματισμὸ προσωρινῆς ἀντιπολιτευτικῆς ἀντιδικτατορικῆς Κυβερνήσεως Μετώπου ἐθνικῆς σωτηρίας–εἰρήνης, σταμάτημα τοῦ πολέμου, ἀκύρωση τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συμφώνων ποὺ κλείστηκαν μὲ τοὺς Ἐγγλέζους καὶ προσανατολισμὸ τῆς χώρας πρὸς τὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση. Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ καλεῖ τὴν ἐργατικὴ τάξη καὶ ἰδιαίτερα τοὺς ἐργάτες μεταφορῶν, ναυτεργάτες, λιμενεργάτες, αὐτοκινητιστὲς καὶ ἐργάτες πολεμικῶν ἐργοστασίων νὰ ἐφαρμόσουν τὸ πιὸ φαρδὺ ἑνιαῖο ἐργατικὸ ἀντιπολεμικὸ μέτωπο μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς καὶ μὲ τοὺς ἐργάτες, μὲ ὅλους ὅσοι συμφωνᾶνε στὴν πλατφόρμα τοῦ μετώπου ἐθνικῆς σωτηρίας, εἰρήνης, συγκροτῶντας ἐπιτροπὲς ἐργοστασιακὲς κι’ ἐπιχειρήσεις καὶ σωματειακὲς ὁμάδες καὶ νὰ παλαίψουν μὲ συγκέντρωση, μὲ διαδηλώσεις, μὲ κωλυσιεργία στὴν παραγωγή, μὲ οἰκονομικὲς καὶ πολιτικὲς ἀπεργίες...». Ἐν συνεχείᾳ ἡ ἔκκλησις καλοῦσε τὸν Ἑλληνικὸν λαό: «Νὰ κάνῃ, ὅ,τι μποροῦσε γιὰ νὰ σταματήσῃ τὸν πόλεμον ποὺ ἔφερε ἡ ἀγγλόδουλη σπεῖρα προκαλῶντας τὴν Ἰταλικὴ εἰσβολή» καὶ «Νὰ πάρῃ παράδειγμα ἀπὸ τὸν ἡρωϊκὸ ἀδελφὸ λαὸ τῆς Βουλγαρίας» ποὺ κάνει ὅ,τι μπορεῖ γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς εἰρήνης στὰ Βαλκάνια καὶ τὴν πραγματικὴ συνεννόηση ὅλων τῶν Βαλκανικῶν λαῶν». (Βλέπε «Τὸ Κ.Κ.Ε. ἀπὸ 1917 ὥς τὸ 1931», ἐπίσημος ἔκδοσις τοῦ Κ.Κ.Ε., σελ. 516–517). Ἀναγινώσκω ἐπίσης τὸ δεύτερον γράμμα τοῦ Ν. Ζαχαριάδη τῆς 26.11.40: «Ὁλόκληρος ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδας ξεσηκώθηκε σὰν ἕνας ἄνθρωπος καὶ χάλασε τὰ σχέδια τοῦ φασισμοῦ. Μὲ τὸ αἷμα του ὁ λαὸς ἐξασφάλισε τὴ λεφτεριὰ καὶ τὴν ἀνεξαρτησία του. Ἔξω ἀπ’ αὐτὰ ἡ Ἑλλάδα δὲν ἔχει καμμία θέση στὸν ἰμπεριαλιστικὸ πόλεμο ἀνάμεσα στὴν Ἀγγλία καὶ Ἰταλία–Γερμανία. Ἀφοῦ ὁ λαὸς μας ὑπερασπίσει ἀποτελεσματικὰ τὴν ἀνεξαρτησία του καὶ τὴν ἐθνικὴ λευτεριά του, σήμερα ἕνα μονάχα πρᾶγμα θέλει: Εἰρήνη καὶ οὐδετερότητα μὲ τούτους τοὺς ὅρους: 1) Νὰ ξανάρθουν τὰ πράγματα ὅπως ἦταν στὶς 28 Ὀχτώβρη 1940 δίχως καμμία ἐδαφικὴ–οἰκονομικὴ–πολιτικὴ ζημία σὲ βάρος τῆς Ἑλλάδος. 2) Οἱ πολεμικὲς δυνάμεις τῆς Ἀγγλίας νὰ φύγουν ὅλες ἀπ’ τὰ χώματα καὶ τὰ νερὰ τῆς Ἑλλάδας. Μέ βάση τοὺς δύο αὐτοὺς ὅρους νὰ ζητήσουμε ἀμέσως ἀπ’ τὴν Κυβέρνηση τῆς ΕΣΣΔ νὰ μεσολαβήσῃ γιὰ νὰ γίνῃ ἑλληνοϊταλικὴ εἰρήνη. Αὐτὸ εἶναι σήμερα τὸ μοναδικὸ ἑλληνοϊταλικὸ συμφέρον. Καὶ ἡ πράξη ἔχει ἀποδείξει, ὅτι μόνον ἡ ΕΣΣΔ σήμερα ἔσωσε τὴν εἰρήνη καὶ οὐδετερότητα τῆς Γιουγκοσλαβίας– Βουλγαρίας–Τουρκίας. 26 Νοέμβρη 1940. Υ.Σ.—Εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ζητήσουμε εἰρήνη ἔντιμη καὶ δίχως κυρώσεις καὶ νὰ ξεκαθαρίσουμε ἄλλη μία φορὰ τόσο τὸν ἐθνικὸ–ἀμυντικὸ–ἀπελευθερωτικὸ χαρακτῆρα τοῦ πολέμου ποὺ κάνουμε, ὅσο καὶ ὅτι εἴμαστε ξένοι πρὸς τὸν ἰμπεριαλιστικὸ πόλεμο ποὺ κάνουν οἱ πλουτοκρατικὲς μεγάλες δυνάμεις. Ἄν σήμερα δὲν δουλέψουμε γιὰ μιὰ ἔντονη εἰρήνη, ὁ πόλεμος θὰ χάσῃ γιὰ μᾶς τὸν ἐθνικὸ ἀμυντικὸ χαρακτῆρα του, θὰ γίνῃ κατακτητικὸς καὶ τότε θὰ ἔχῃ ἀντίθετο τὸ λαό». Θὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τρίτον γράμμα τοῦ Ζαχαριάδη, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς:... «Ὁ Μεταξᾶς ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἔκανε τὸ ἀντίθετο, ἔκανε πόλεμο φασιστικό, κατακτητικὸ πόλεμο. Ἐνῷ ἀφοῦ διώξαμε τοὺς ἰταλοὺς ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, βασικὴ προσπάθειά μας ἔπρεπε νὰ εἶναι νὰ κάνουμε μιὰ ξεχωριστὴ ἔντιμη καὶ δίχως παραχωρήσεις ἑλληνο–ἰταλικὴ εἰρήνη, πρᾶγμα ποὺ μποροῦσε νὰ γίνῃ μὲ τὴν μεσολάβησιν τῆς ΕΣΣΔ, ἡ μοναρχοφασιστικὴ δικτατορία συνέχισε τὸν πόλεμο διὰ λογαριασμὸν ὄχι τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, μὰ τῆς πλουτοκρατίας καὶ τοῦ Ἀγγλικοῦ ἰμπεριαλισμοῦ. Μετὰ τὴ δίωξη δὲ τῶν Ἰταλῶν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα τὸ αἷμα τῶν φαντάρων μας χύνεται ἄδικα, σήμερα, ὁ ἐγγλέζικος ἰμπεριαλισμὸς εἰσπράττει σὲ αἷμα τῶν παιδιῶν τῆς Ἑλλάδας τοὺς τόκους τῶν κεφαλαίων ποὺ διέθεσε στὰ 1935–36 διὰ τὴν παλινόρθωσιν τοῦ Γεωργίου καὶ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς μοναρχοφασιστικῆς διχτατορίας τοῦ Μεταξᾶ. Ἀφοῦ δὲ ὁ Μεταξᾶς ἀρνιέται νὰ ἀποκαταστήσῃ τὶς ἐλευθερίες τοῦ λαοῦ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εἰρήνη τῆς Ἑλλάδας καὶ κάνει πόλεμο καταχτητικὸ ἰμπεριαλιστικό, ποὺ ὅλα του τὰ βάρη τὰ πληρώνει ὁ λαός, παραμένει «ὁ Μεταξᾶς» κύριος ἐχθρὸς τοῦ λαοῦ καὶ τῆς χώρας. Ἡ ἀνατροπὴ του εἶναι τὸ πιὸ ἄμεσο καὶ ζωτικὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ μας. Λαὸς καὶ στρατὸς πρέπει νὰ πάρουνε στὰ χέρια τους τὴν διαχείριση τῆς χώρας καὶ τοῦ πολέμου, μὲ σκοπὸ Εἰρήνη–Ἐθνικὴ Ἀνεξαρτησία–ἐσωτερικὸ ἀντιφασιστικὸ ἀντιπλουτοκρατικὸ λαϊκὸ καθεστώς, ὁλόπλευρη προσέγγιση πρὸς τὴν ΕΣΣΔ καὶ βαλκανικὴ συνεργασία μὲ βάσιν τὴν εἰρηνικὴν λύση τῶν ἐσωβαλκανικῶν διαφορῶν. Ὅλες τὶς ἀπόψεις μου αὐτὲς τὶς ἀνέπτυξα σὲ ἕνα ἀνοικτὸ γράμμα καὶ ἕνα σχέδιο ἀπόφασης ποὺ στὶς 21.11.1940 ἔστειλα στὴν Π. Δ. Αὐτὴ ἀρνήθηκε νὰ τὸ δεχτῇ καὶ νὰ τὸ δημοσιέψῃ ἀναπτύσσοντας μιὰ καθαρὴ σοσιαλοπατριωτικὴ ἐπιχειρηματολογία ποὺ ἔχει αὐτὴ τὴ βάση...». Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κ.Κ.Ε. εἰς τὰς 14 Ἀπριλίου λέγει: «Καλοῦμεν ὅλο τὸ λαὸ νὰ σκεφθῇ πόσο διαφορετικὴ θὰ ἦταν ἡ θέση του σήμερα, ἂν ἡ ἐπιστράτευση τῆς 28 Ὀχτώβρη 1940, μετατρέπονταν σὲ λαϊκὸ ξεσήκωμα... Νὰ σκεφθῇ πόσες μανάδες θὰ χαίρονταν τὰ παλληκάρια τους, πῶς ἡ Μακεδονία, ἡ Θράκη καὶ ὅλα ὅσα ἀκόμα θὰ χάσουμε θὰ γλύτωναν... καὶ πῶς ἀντὶ γιὰ μαγνητικὲς νάρκες, μπόμπες, πεῖνα καὶ καταστροφὲς ὁ λαός μας θἆχε στὴ χώρα του πραγματικὴ ἐλευθερία. Νὰ σκεφθῇ ἀκόμα πὼς ἂν τὸ σωτήριο αὐτὸ ξεσήκωμα δὲν ἔγινε, αἰτία εἶναι ἡ ΠΛΑΝΗ τοῦ

ΛΑΟΥ ΠΩΣ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΗΤΑΝ ΔΙΚΑΙΟΣ»....

(Βλέπε «Τὸ Κ.Κ.Ε. ἀπὸ τὸ 1918 ἕως τὸ 1931», τόμος Αʹ. Ἐπίσης ἔκδοσις Κ.Ε. τοῦ Κ.Κ.Ε. Ἀθήνα 1947, σελ. 518).

§155Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Τσάτσο, 14 Ἀπριλίου, δηλαδή, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπίθεσιν τῆς Γερμανίας. Καὶ τολμοῦν οἱ κύριοι, νὰ ὁμιλοῦν περὶ τῆς ἐπετείου τῆς προχθεσινῆς, τολμοῦν νὰ παρουσιάζουν ὡς ἰδικήν των τὴν ἐπέτειον. Ἡ ἐπέτειος τῆς 6ης Ἀπριλίου δὲν εἶναι ἰδική σας, εἶναι ἰδική μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§156Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι ἐπέτειος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§157Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ἰδική σας. Δὲν πιστεύετε εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸ Ἔθνος, καὶ νὰ ἀφήσετε τὰ ψεύδη. Δὲν θὰ σᾶς δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ θεωρῆτε τὴν 6ην Ἀπριλίου 1941 ἐπέτειον ἰδική σας, εἶναι ἰδική μας. Σεῖς τὴν ὥραν ἐκείνην ἀπηρνήθητε τὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἠκούσατε προηγουμένως.

§158ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ἀριστερᾶς). Μὲ τὰ χαλκεύματα τοῦ Μανιαδάκη προσπαθεῖτε νὰ πλαστογραφήσετε τὴν ἱστορίαν.

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἰς τὴν πατρίδα πιστεύετε μόνον κατ’ ἐντολὴν ξένων. (Χειροκροτήματα). Ζωηραὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὁ κ. Τσάτσος, παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ πάλιν τὸ κείμενον Ζαχαριάδη τῆς 14ης Ἀπριλίου 1941, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει εἰς τοὺς κυρίους νὰ ὁμιλοῦν ἐναντίον τῆς Γερμανίας καὶ ἀπαγορεύει νὰ θεωροῦν τὴν ἐπέτειον τοῦ πολέμου ὡς ἰδικήν των. (Χειροκροτήματα).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἡσυχία, νὰ σταματήσουν αἱ ἀντεγκλήσεις.

§161Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, καὶ νὰ σταματήσουν αὐταὶ αἱ ἀηδίαι αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζουν ἡμᾶς μὲ κράνη τοῦ Χίτλερ. Κράνη χιτλερικὰ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἰδεολογικῶς ἐφόρουν ἐκεῖνοι. (Χειροκροτήματα).

§162Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι δημιουργοῦνται ἀντεγκλήσεις ἐπὶ τοιούτου θέματος. Θὰ διατυπώσω τὴν γνώμην μου διὰ τὰς σχέσεις πρὸς τὴν ἄκραν Ἀριστεράν. Εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν ὑπάρχουν ἀντικειμενικὰ δεδομένα ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐπιτρέπονται ἀντεγκλήσεις, διότι ἀκριβῶς εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομένα. Μόνον ἡ ὑποκειμενικὴ κρίσις ἐπὶ τῶν ἀντικειμενικῶν δεδομένων εἶναι εὔλογον νὰ δημιουργῇ ἀντιθέσεις γνωμῶν. Ἀναγνώσατε, κ. Ὑπουργέ τὴν δευτέραν ἐπιστολὴν τοῦ Ζαχαριάδη. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω ἠρέμως, ἄνευ ἀντεγκλήσεων, τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς. Εἶναι ἀκριβὴς ἡ ἐπιστολὴ αὐτή, ἢ ὄχι;

§163Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἔχω δύο ἄλλα κείμενα νὰ ἀναγνώσω καὶ κατόπιν θὰ ἀπαντήσω.

§164Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐτέθη ἕνα ἐρώτημα, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπάντησις.

§165Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ τὴν ἐπιστολὴν Ζαχαριάδη ἀναφέρω καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μου βιβλίον «ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Ἑλλάδος» ἐπιθυμῶ, μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ ὑπάρξῃ μία ὑπεύθυνος ἀπάντησις. Εἶναι ἀκριβὴς ἡ δευτέρα ἐπιστολὴ Ζαχαριάδη, ἡ δημοσιευθεῖσα εἰς τὸν Ριζοσπάστην, ναὶ ἢ ὄχι;

§166Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα δύο κείμενα.

§167Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐν συνεχεία, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ζητήσητε συγκεκριμένην ἀπάντησιν ἐπὶ ἑκάστου κειμένου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε.

§168Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πρῶτον, νομίζομεν, ὅτι ἡ τακτικὴ αὐτὴ σημαίνει μετάθεσιν τοῦ συζητουμένου πολιτικοῦ θέματος. (Φωναὶ ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως α!). Δεύτερον, εἰς τὴν παράταξιν αὐτὴν δὲν ἀνήκει ἡ εὐθύνη ἢ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ ἐγκύρως ἐπὶ τῆς οἱασδήποτε ἐπιστολῆς τοῦ Ζαχαριάδη. Τρίτον, εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι πλεῖσται τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἠμφισβητήθησαν καὶ πρὸς τὴν ἐγκυρότητά των. Καὶ τέταρτον, νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρόν, δὲν εἶναι ἴδιον ἀξιοπιστίας τὸ νὰ ἐπικαλῆται κανεὶς κατ’ ἐπιλογὴν, ὡρισμένα μόνον κείμενα καὶ μάλιστα ἀποσπάσματα τῶν κειμένων αὐτῶν, διότι ἡ τακτικὴ αὐτὴ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀποδοκιμάζεται ὁπουδήποτε καὶ ἂν γίνεται, εἴτε ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου, εἴτε εἰς δίκας, εἴτε εἰς πολιτικὰς συζητήσεις. Ὀρθὸν εἶναι, διὰ νὰ ὑπάρξῃ κρίσις ἀδιάβλητος, νὰ ὑπάρχουν ὅλα τὰ κείμενα, διὰ νὰ συζητήσωμεν. Ἀλλὰ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων νὰ διατυπώσω ἕνα ἐρώτημα...

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετά, δὲν θὰ ἐξαγάγετε συμπεράσματα.

§170Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. ..... νὰ διατυπώσω ἕνα ἐρώτημα πρὸς ὑμᾶς. Ὅλα αὐτά καὶ ἄλλα τινὰ τὰ γνωρίζετε καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, εἰς μίαν κρίσιμον περίοδον τοῦ ἐθνικοῦ βίου, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ἐδέχθητε νὰ συνεργασθῆτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς Ἑνότητος καὶ μὲ τὸ

Κ.Κ.Ε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετά, κ. Ἐφραιμίδη, καθήσατε, μὴ μὲ ἀναγκάσετε νὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον.

§172Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μοῦ ἐδώσατε τὸν λόγον καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ.

§173Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δύο ἀπαντήσεις ὀφείλω.

§174ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἠκούσθη ἡ ἐρώτησις.

§175Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ τὴν ἐπαναλάβω πρὸς χάριν σας. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης, εἶπεν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀποκόπτωνται περικοπαὶ ἑνὸς κειμένου. Ἔχει δίκαιον. Ἀλλὰ δὲν ἐπεκαλέσθην περικοπάς. Ἐπεκαλέσθην τὸ σύνολον τῆς δευτέρας ἐπιστολῆς Ζαχαριάδη, ἡ ὁποία εἶναι ὁμολογουμένη καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιον, καὶ ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν «Ριζοσπάστην». Εἶναι ἑπομένως ἀναμφισβήτητος. Μὲ τὴν δευτέραν αὐτὴν ἐπιστολὴν ἔδιδεν ἐντολὴν εἰς τοὺς στρατιώτας τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου «νὰ πετάξουν τὰ ὅπλα».

§176Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ὅταν ἔλαβε πρὸς τοῦτο ἐντολήν.

§177Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ πρῶτον μέρος. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον μέρος. Ἠρωτήθην. Διατὶ ἐγώ, γνωρίζων τὸν κομμουνισμόν, μ’ ὅλα ταῦτα συνεκρότησα τὴν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς Ἑνώσεως μὲ συμμετοχὴν τοῦ κομμουνισμοῦ; Δίδω τὴν ἀπάντησιν. Πρῶτον μὲ ἕν παράδειγμα. Διατὶ οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ συνειργάσθησαν μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν εἰς τὸν πόλεμον, ἐνῷ ἐγνώριζον, τὶ εἶναι Σοβιετικὴ Ἕνωσις; Διότι εὑρέθησαν εἰς κατάστασιν ἀνάγκης. Τὸ ἴδιον μοῦ συνέβη. Ἐπιφορτισθεὶς ἀπὸ τὴν μοῖραν μὲ τὸ χρέος τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐσωτερικῶς τότε εἶχε γίνει ὑλικῶς παντοδύναμος καὶ ἐξωτερικῶς ἠθικῶς παντοδύναμος μὲ τὴν παραπλάνησιν, ὅτι ἀπετέλει Δημοκρατικὸν Κίνημα, ἔκρινα, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν νικήσω μόνον διὰ τῆς συνεργασίας. Καὶ διὰ τῆς συνεργασίας τὸν ἐνίκησα. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Δεξιᾶς).

§178Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ μάρτυς τοῦ σκληροῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων.

§179Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§180Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν θὰ δεχθῶ καμμίαν διακοπήν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται διακοπάς.

§182Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ ὁ κ. Πασαλίδης, ὁ καὶ εἰς ἐμὲ ἀγαπητὸς, ὅπως λέγει καὶ ἐμὲ ἀγαπητόν, θέλει νὰ ὁμιλήσῃ. Νομίζω, ὅτι ὅταν ἐπὶ τόσας ἡμέρας ἐβασάνισαν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην ὁμιλοῦντες περὶ Στράους, δὲν εἶναι σωστὸν νὰ ζητοῦν ἀπόψε πλέον τὸν λόγον μετὰ τὰς ἀποκαλύψεις καὶ τὴν ὑπενθύμισιν αὐτῶν τῶν φοβερῶν εἰς βάρος των γεγονότων.

§183Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ἀπαγορεύει ὁ Στράους;

§184Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν τὰ ἀπαγορεύει ὁ Στράους, ἀλλὰ ἐνθυμηθῆτε τὰ ὅσα τότε ἐκάματε ἐναντίον τοῦ ἀγῶνος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐνθυμηθῆτε καὶ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον πρίν, ὅτι εἶσθε οἱ μόνοι ἐν Ἑλλάδι μὴ δικαιούμενοι νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὴν ἐπέτειον τῆς 6ης Ἀπριλίου 1941. (Χειροκροτήματα).

§185Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ διαρκῶς ἐπαναλαμβάνεται ἡ μαχητικὴ διάθεσις κατὰ τῆς Γερμανίας. Τὴν 3ην Μαΐου 1941 εἰς «Μανιφέστο» ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κ.Κ.Ε. λέγει τὸ ἑξῆς: ἡ Ἑλλὰς μὲ τὸ νὰ συνεχίσῃ τὸν πόλεμον ἔγινεν αἰτία νὰ προκαλέσῃ καὶ τὴν χιτλερικὴν εἰσβολὴν τοῦ Χίτλερ, (τοῦ τότε συμμάχου της) (Μανιφέστο, τῆς Κ.Ε. τοῦ Κ.Κ.Ε. Ἐπίσης ἔκδοσις Κ.Ε. τὸ Κ.Κ.Ε. ἀπὸ τοῦ 1918–1931 (τόμος Αʹ σελ. 519 ἔκδοσις τῆς Κ.Ε. τοῦ ΚΚΕ Ἀθήνα 1947).

§186ΦΩΝΑΙ. Αἶσχος, αἶσχος.

§187Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀκούσατε ὅμως τώρα, κύριοι, τὴν μεταβολήν. Φθάνομεν εἰς τὸν Αὔγουστον τοῦ 1941. Εἰσβάλλουν οἱ Γερμανοὶ εἰς τὴν Ρωσίαν. Ἄλλη ἔκκλησις, ἄλλο μανιφέστον τῆς 6ης Ὁλομελείας τῆς Κ.Ε. τοῦ Κ.Κ.Ε. τὸν Αὔγουστον τοῦ 1941. «Μέσα στὶς σημερινὲς συνθῆκες, τὸ βασικὸ καθῆκον τῶν ἑλλήνων κομμουνιστῶν εἶναι ἡ ὀργάνωση τῆς πάλης τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ γιὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης καὶ τὴν ἀποτίναξι τοῦ ξενικοῦ φασιστικοῦ ζυγοῦ. Τὸ Κ.Κ.Ε. καλεῖ τὸν ἑλληνικὸ λαὸ καὶ τὰ ἄλλα κόμματα νὰ ὀργανωθοῦν σὲ ἕνα ἐθνικὸ μέτωπο ἀπελευθερώσεως (Τὸ ΕΑΜ) γιὰ τὸ διώξιμο τῆς γερμανοϊταλικῆς κατοχῆς, γιὰ τὴν ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνήσεως ὀργανέτου (ἐννοοῦσε τὴν κατοχικὴν Κυβέρνησι) γιὰ τὴν καθημερινὴ ὑποστήριξι καὶ ὑπεράσπισι τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης». Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς Γερμανίας τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς. Αὐτὰ ἔπραττε τὸ 1941 ἡ ἄκρα Ἀριστερά. Σήμερον δέ, μετὰ δέκα πέντε χρόνια νὰ ἐλεγχθῶμεν ἡμεῖς διατὶ συνάπτομεν σχέσεις μετὰ τῆς Γερμανίας. Ὄχι τῆς Γερμανίας ποὺ εἰσέβαλε εἰς τὴν Ἑλλάδα, τῆς φασιστικῆς Γερμανίας, ἀλλὰ μιᾶς νέας Γερμανίας. Αἰφνιδίως ἀναπτύσσεται μετὰ 17ετίαν ὑπερευαισθησία ἐθνικὴ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Πρὸς θεοῦ μᾶς λέγουν μετὰ 15 χρόνια, θὰ συνεργασθῆτε μὲ αὐτοὺς τοὺς ὑπόπτους τοὺς ἀπαίσιους οἱ ὁποῖοι κατέρχονται ὡς εἰσβολεῖς πρὸς τὰ Βαλκάνια; Καὶ αὐτὰ λέγονται σήμερον, ἐνῷ ἄλλα ἐλέγοντο ἄλλοτε ὅταν ἴσχυε τὸ σύμφωνον Ριμπεντρόπ–Μολότωφ. Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν διὰ νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ θέατρον τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον ἐδῶ. Ἠρώτησε τὶ σημαίνει δημαγωγία, αὐτὸ σημαίνει δημαγωγία. (Χειροκροτήματα).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ι. Πασαλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§189Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὡμίλησα καὶ ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τῆς Ἑλλάδος, εἶπον, ἡμεῖς ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς μας δὲν θὰ ἀναφερθῶμεν εἰς τὸ παρελθόν, σεῖς δὲν θέλετε τὴν ὕφεσιν καὶ τὴν γαλήνην δι’ αὐτὸ ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναφέρῃ περιστατικὰ παρελθόντος. Ἐὰν θέλετε τὴν ἀλήθειαν ἐγὼ τὴν εἶπον, νὰ νομιμοποιήσετε τὸ Κ.Κ.Ε., καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐὰν εἶσθε ἄνδρες αὐτὸ πρέπει νὰ κάμετε. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§191Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Κανεὶς περισσότερον ἀπὸ ἐμὲ δὲν θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ χειροκροτήσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀρχόμενος τοῦ ἀποψινοῦ του λόγου, διεκήρυξεν, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ἰδίως θέματος πρέπει νὰ διεξάγεται ἐν ἀτμοσφαίρᾳ γαλήνης καὶ νηφαλιότητος, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. βουλευταί, ὄχι διὰ νὰ συμφωνοῦμεν πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει ἢ πράττει ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ διὰ νὰ κρίνωμεν ἐλευθέρως καὶ νὰ ἐπιδοκιμάζωμεν ὅσα ἡ συνείδησις ἡμῶν θεωρεῖ ὡς ἐξυπηρετοῦντα τὸ Ἔθνος καὶ τὸν λαόν. Νὰ καταγγέλλωμεν δὲ καὶ νὰ ἐλέγχωμεν ὅσα κρίνοντες κατὰ συνείδησιν θεωροῦμεν ὡς ἐπιβλαβῆ καὶ ἐπιζήμια. Ἀντλοῦντες τὴν ἐντολὴν ἡμῶν ὅλοι οἱ παρεδρεύοντες εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ τὴν ἰδίαν πηγήν, δηλαδή, τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐφ’ ὅσον πράγματι πιστεύομεν εἰς τὰς Δημοκρατικὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας διακηρύσσει ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλομεν νὰ πειθαρχήσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ νὰ ἀκούωμεν μὲ εὐλάβειαν περισσότερον, τὰς ἀντιλήψεις τὰς ἀντιτεθειμένας πρὸς τὰς ἰδικάς μας, ἐν τῇ μερίμνῃ καὶ ἐν φροντίδι ὅπως καὶ ἐξ αὐτῶν ἀντλήσωμεν ὄφελος διὰ τὸ Ἔθνος καὶ τὸν λαόν. Ἄλλως δὲν εὑρισκόμεθα ἐν δημοκρατικῷ πολιτεύματι. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν πτέρυγα τῆς Κυβερνήσεως παρεγνωρίσθη αὐτὴ ἡ διακήρυξις. Ὄταν, κύριοι βουλευταί, ἀκούω τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλοῦντα μὲ ἀληθινὴν ἔξαρσιν περὶ ἐλευθερίας καὶ περὶ τῶν δημοκρατικῶν ἀρχῶν, αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ βαθεῖαν συγκίνησιν. Ἀλλὰ δὲν προφθαίνω νὰ χαρῶ τὴν συγκίνησιν καὶ ἀναβλύζει ἀπὸ μέσα ἀπὸ τὴν ψυχήν μου ἡ φωνὴ τοῦ Εὐαγγελίου, ἡ ὁποία λέγει πρὸς τὸν λαὸν τῶν Ἰουδαίων, προκειμένου περὶ τῶν Φαρισαίων: «Κατὰ μὲν τοὺς λόγους αὐτῶν πράττετε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ πράττεις». Διότι, πράγματι τὰ ἔργα τὰ ἰδικά σας εἶναι τελείως ἀντίθετα πρὸς τοὺς λόγους καὶ τὰς διακηρύξεις σας καὶ εἰς αὐτὸ συνίσταται ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἡμῶν. Κύριοι συνάδελφοι. Θὰ εἴπω μόνον ὀλίγας λέξεις περὶ τοῦ θέματος τῆς ὑφέσεως ὑπὸ τὴν γενικήν του μορφήν, διὰ νὰ ἀσχοληθῶ εἰδικώτερον εἰς τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως εἰς τὴν Βαλκανικήν. Κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, ἡ ὕφεσις δὲν ὑπῆρξε προϊὸν μόνον τῶν τεχνικῶν κατακτήσεων. Αἱ τεχνικαὶ κατακτήσεις κατέστησαν συνείδησιν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, ὅτι νέος πόλεμος εἶναι ἀδύνατος, ὅτι νέος πόλεμος δὲν θὰ σημάνῃ τὴν νίκην τοῦ ἑνὸς συνασπισμοῦ καὶ τὴν ἧτταν τοῦ ἄλλου συνασπισμοῦ, θὰ σημάνῃ τὴν τελικὴν καταστροφὴν τῆς ἀνθρωπότητος. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ ἐκ τῶν τεχνικῶν κατακτήσεων δημιουργηθεῖσα συνείδησις εἰς ὁλόκληρον τὴν ἀνθρωπότητα. Ἀπὸ τὴν συνείδησιν αὐτὴν ἀνεπήδησαν «ἡ πολιτικὴ τῆς ἰσορροπίας, τοῦ τρόμου», ἀνεπήδησεν «ἡ πολιτικὴ τῶν διαπραγματεύσεων ἀπὸ θέσεως ἰσχύος», ἀνεπήδησεν ἡ πολιτικὴ τοῦ «χείλους τῆς ἀβύσσου». Ἀλλὰ ἔρχεται, κ. συνάδελφοι, εἰς μίαν ὡρισμένην ἐποχὴν καὶ συγκεκριμένως τὴν πρώτην ἑβδομάδα τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1957, ἕνα συγκεκριμένον γεγονός, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ συγκλονιστικὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν δυτικὸν κόσμον, δημιουργεῖ δόνησιν σεισμικήν, τῆς μεγαλυτέρας ἐντάσεως ἐξ ὅσων ἐγνώρισεν ἡ ἀνθρωπότης. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ ἐξαπόλυσις τοῦ πρώτου σπούτνικ. Διατί; Διότι μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐκαλλιεργεῖτο συστηματικά, μεθοδικῶς εἰς ὅλον τὸν «ἐλεύθερον» κόσμον, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις εὑρίσκεται πολὺ μακριὰ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῶν ἐπιτεύξεων ἀπὸ τὴν ἡγέτιδα τοῦ ἐλευθέρου κόσμου ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς. Καὶ ἦλθε τὸ περιστατικὸν αὐτὸ διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν, ἀλλὰ προηγεῖται τῆς ἡγέτιδος τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, τὴν ἀφήνει ὀπίσω μάλιστα εἰς μακρὰν ἀπόστασιν. Τοῦτο ὑπῆρξε τὸ συγκλονιστικὸν γεγονὸς καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης συλλαμβάνεται ἡ ὕφεσις. Συλλαμβάνεται ἐν τῇ συνειδήσει πρῶτον τῶν λαῶν καὶ βραδύτερον τῶν Κυβερνήσεων τῶν λαῶν. Ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν γίνεται σαφὲς, ὅτι οὔτε πολιτικὴ διαπραγματεύσεως ἀπὸ «θέσεως ἰσχύος» εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ, οὔτε πολιτικὴ ἰσορροπίας τρόμου, οὔτε πολιτικὴ τοῦ «χείλους τῆς ἀβύσσου», καὶ ὅτι ἡ μόνη πολιτική, ἡ ὁποία, ἠμπορεῖ νὰ ἀσκηθῇ, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς ὑφέσεως καὶ τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως. Ἔρχονται αἱ μετέπειτα ἐξαπολύσεις τοῦ Σπούτνικ 2, τοῦ Λοῦνικ κλπ., διὰ νὰ καταστήσῃ ἀκόμη μεγαλυτέραν τὴν ἀπόστασιν ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῶν κατακτήσεων τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς. Εἰς τὰ βαρυσήμαντα αὐτὰ περιστατικὰ ὀφείλονται πρῶτον τὸ ταξείδιον τοῦ Βρεταννοῦ Πρωθυπουργοῦ κ. Μάκ Μίλλαν εἰς τὴν Μόσχαν ὡς προπαρασκευὸς τοῦ ταξειδίου τοῦ κ. Ν. Χρουτστώφ εἰς Οὐάσιγκτων. Ἰδοὺ ποὺ ὀφείλεται τὸ τεράστιον ρεῦμα ὑπὲρ τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως. Κύριοι βουλευταί. Τὸ ρεῦμα αὐτὸ εἶναι τόσον ὁρμητικόν, ὥστε εἶναι ἀδύνατον οἱανδήποτε καὶ ἐὰν καταβληθῇ προσπάθεια καὶ παρ’ οἱουδήποτε καὶ ἐὰν καταβληθῇ ἡ προσπάθεια αὐτή, εἶναι ἀδύνατον τὸ ρεῦμα αὐτὸ νὰ ἀναστραφῇ πρὸς τὰς ὀπίσω ἅπαξ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος, ἀναφέρεται, ὅτι ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω. Ὅσοι πιστεύουν, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὁ Ἰορδάνης τῆς ὑφέσεως νὰ ἀναστραφῇ εἰς τὰ ὀπίσω εἶναι ἐκτὸς πάσης πραγματικότητος, εἰς τὸν τόπον καὶ χρόνον. (Χειροκροτήματα). Ὑπὸ τὴν ὤθησιν αὐτὴν ὅλων γενικῶς τῶν λαῶν γίνονται ὅσα γίνονται σήμερον κοσμοϊστορικὰ γεγονότα καὶ ὑπὸ τὴν ὤθησιν αὐτὴν ὅλων τῶν λαῶν συνέρχεται μετὰ ἕνα μῆνα ἡ συνδιάσκεψις κορυφῆς, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ἡ ἀνθρωπότης δικαίως ἀναμένει, ὅτι θὰ ἐπιτελέσῃ νέα καὶ σημαντικὰ θέματα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ὑφέσεως πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τοῦ ἀφοπλισμοῦ, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς προπαρασκευῆς τῆς εἰρήνης τοῦ κόσμου, εἰρήνης παγίας, ἀδιαταράκτου, διαρκοῦς. Ἄς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν ὕφεσιν τῶν Βαλκανίων. Ἐν τῷ πνεύματι τοῦτο ὑπεβλήθη πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ὅλας τὰς Βαλκανικὰς Κυβερνήσεις, ὑπεβλήθη μία πρότασις ἀπὸ μέρους τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ρουμανίας κ. Στόϊκα. Τὴν πρότασιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπέρριψε. Δύο εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἀπέρριψε τὴν πρότασιν, ὁ εἷς εἶναι, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ συμπαρακαθήσῃ εἰς τὴν ἰδίαν τράπεζαν μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ἡ ὁποία τόσην κακοπιστίαν ἐπέδειξεν ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος καὶ τόσην κακὴν θέλησιν. Ὁ δεύτερος λόγος εἶναι, ὅτι αὐτὴ ἡ πρόκλησις, ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν ἐξεκίνησεν ὡς παγὶς, ἀλλ’ ἦτο πράγματι παγίς. Εἶναι ὅμως πράγματι παγίς; Κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἐξετάσωμεν τὸ θέμα. Ποῖοι ἐπρόκειτο νὰ συμπαρεδρεύσουν; Πλὴν Ἀλβανίας καὶ Βουλγαρίας, θὰ ἦσαν καὶ φίλοι τῆς Ἑλλάδος καὶ σύμμαχοι. Ἡ Γιουγκοσλαυΐα σύμμαχος, ἡ Τουρκία, σύμμαχος, ἡ Ρουμανία καθὼς μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, προχθὲς μόλις εἶναι φίλη, μὲ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀρίστας σχέσεις. Ὑπάρχει, ὅμως, ἡ Βουλγαρία. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι βαθύτατα καὶ ἐξ ἴσου πρὸς ὅλους ὑμᾶς τὴν ἐθνικὴν εὐαισθησίαν ἔναντι τῆς Βουλγαρίας. Καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπεν εἰς ἑαυτὸν νὰ κινήσῃ τὴν γλῶσσαν του εἰς λόγους ἐπιεικείας ὑπὲρ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ὑπὲρ τῆς χώρας αὐτῆς. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου, ὅτι «δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὴν ἱστορίαν». Στοιχῶν πρὸς τὴν σοφὴν αὐτὴν σύστασιν, θὰ σᾶς ὑπομνήσω καὶ ἐγὼ ἕνα γεγονὸς ἱστορικόν. Τὸ 1930, ὀκτὼ μόλις ἔτη μετὰ τὴν μεγάλην Μικρασιατικὴν καταστροφήν, ὅταν ἀκόμη ἦσαν νωποὶ δεκάδες χιλιάδες τάφοι Ἑλλήνων στρατιωτῶν εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ ἄλλοι δεκάδες χιλιάδες τάφοι ἁγνῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅταν ἀκόμη ἀνέθρωσκον οἱ καπνοὶ ἀπὸ τὰ ἐρείπια καὶ τοὺς ἐμπρησμοὺς τῶν Τούρκων, ὅταν 1,5 ἑκατ. Ἕλληνες εἶχον ἐκριζωθῆ ἀπὸ τὰς προαιωνίους ἑστίας των, ὅπου εἶχον δημιουργήσει τὸν λαμπρότερον Ἑλληνικὸν πολιτισμόν, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος διῆλθε διὰ μέσου τῶν νωπῶν αὐτῶν τάφων, διὰ μέσου τῶν ἐρειπίων καὶ τῶν καπνῶν καὶ μετέβη εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος προὐκάλεσε τὴν ἐθνικὴν αὐτὴν καταστροφήν, εἰς τὴν Ἄγκυραν καὶ ἀντήλλαξε μετ’ αὐτοῦ χειραψίαν. Δὲν ἐπερίμενε νὰ ἐπέλθῃ ἀνατροπὴ τοῦ καθεστῶτος τοῦ Τουρκικοῦ. Μετέβη εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον προὐκάλεσε τὴν καταστροφήν. Καὶ δὲν ἐπῆγε διὰ νὰ ζητήσῃ ἀνταλλάγματα. Ἐπῆγε καὶ προσέφερεν ἀνταλλάγματα. Ἐθυσίασεν ὅλα τὰ δικαιώματα τῶν Ἑλλήνων, τὰ ὁποῖα ἠναλοῦντο ἀπὸ τὴν σύμβασιν τῆς ἀνταλλαγῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἡ ἡττημένη Ἑλλάς. Καὶ ἐθυσίασεν ἀκόμη καὶ τὰ δικαιώματα τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντηλλάγησαν, ἐθεωρήθησαν Τοῦρκοι ὑπήκοοι καὶ δι’ αὐτὸ παρέμενον εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Διατί; Διότι ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐπίστευεν, ὅτι τοῦτο πράττων, ὑπηρετεῖ τὸ ἀνώτερον συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Καὶ δὲν εὑρέθη οὔτε ἕνας Ἕλλην νὰ καταγγείλῃ τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ὡς καταπροδόσαντα τὸ Ἔθνος. Καὶ ἅπαντες ἐχειροκρότησαν τὴν πρᾶξιν. Καὶ σεῖς, κύριοι βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας, τὴν χειροκροτεῖτε ἀκόμη καὶ τώρα. Ποῖος ἐζήτησεν ἀπὸ ὑμᾶς, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ μιμηθῆτε τὸ παράδειγμα τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου; Ποῖος ἐζήτησεν ἀπὸ ὑμᾶς νὰ μεταβῆτε εἰς Σόφιαν καὶ νὰ προσφύγετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Βουλγαρίας καὶ νὰ ζητήσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐξομαλύνετε τὰς Ἑλληνοβουλγαρικὰς σχέσεις; Κανεὶς δὲν τὰ ἐζήτησεν αὐτό. Τὸ Ἔθνος ἠξίου ἀπὸ ὑμᾶς, τὸ Ἔθνος ἀπῄτει ἀπὸ ὑμᾶς, προασπίζοντες τὴν ἐθνικὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ ὑπερηφάνειαν, νὰ προασπίσητε καὶ νὰ ἀσφαλίσητε τὰ ἀπαράγραπτα δικαιώματά του, τὰ ἀπορρέοντα ἀπὸ τὴν Συνθήκην τῆς Εἰρήνης. Σεῖς, ὅμως, παραμένοντες πλέον τῶν τεσσάρων ἐτῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, σεῖς, μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, δὲν ἔχετε τίποτε κατασφαλίσει. Ἠδύνασθο νὰ τὰ κατασφαλίσητε; Ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ κατασφαλίσητε; Βεβαιότατα! Δὲν τὸ λέγω ἐγώ, τὸ λέγει ὁ ἄλλοτε συνάδελφός σας, ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ κ. Π. Πιπινέλης, εἰς ἄρθρον του εἰς τὴν «Καθημερινήν». Ἠδύνασθο νὰ τὰ κατασφαλίσητε, διότι σᾶς ἔδωσεν ἡ Συνθήκη Εἰρήνης ὅπλον ἀκαταγώνιστον, τὸ ὁποῖον ἠδύνασθο νὰ χρησιμοποιούσατε καὶ δὲν τὸ ἐχρησιμοποιήσατε. Καὶ τὸ ἀνεγνώρισεν ἀπόψε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς ἔδωσε τὸ ὅπλον, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀνεφύοντο διαφοραὶ περὶ τὴν ἑρμηνείαν τῆς Συνθήκης, νὰ προσφύγετε εἰς τὴν διαιτησίαν τῶν εἰς Σόφια 4 Πρεσβευτῶν τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων. Τί εἴχατε νὰ φοβηθῆτε ἀπὸ τὴν διαιτησίαν αὐτήν; Καὶ ποίαν ἄλλην εὐκαιρίαν καλλιτέραν θὰ ἠδύνασθο νὰ εὕρετε διὰ νὰ ὑπηρετήσητε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε ἕνα ἐθνικὸν πλοῦτον, ποὺ ἀποτελοῦν αἱ ἐπανορθώσεις αἱ Βουλγαρικαὶ καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ἐξασφαλίσητε καὶ τοὺς ἀκριτικοὺς πληθυσμούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκουν τὰ 45 ἑκατ. δολλάρια καὶ διὰ τοὺς ὁποίους κόπτεσθε καθημερινῶς; Δὲν τὸ ἐπράξατε. Καὶ ἀφήσατε καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἀκριτικῶν πληθυσμῶν ἀνυπεράσπιστα καὶ ἀφήσατε ἀνοικτὴν τὴν πληγὴν τῶν μετὰ τῆς Βουλγαρίας σχέσεων, διὰ νὰ δύνασθε —τὸ πιστεύω αὐτὸ— νὰ ἐκμεταλλεύεσθε αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν εὐαισθησίαν. Διὰ νὰ δύνασθε νὰ χρησιμοποιήσητε τὸ ζήτημα τῆς ἐκκρεμότητος τῶν μετὰ τῆς Βουλγαρίας διαφορῶν μας. Διὰ νὰ τὸ μεταβάλλετε ἀπὸ ζήτημα ἐξωτερικόν, εἰς ζήτημα ἐσωτερικὸν καὶ νὰ παρατείνετε οὕτω τὴν καταδυνάστευσιν, τὴν κατακράτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην καταλογίζω εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς βάρος ὑμῶν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ αὐτὴν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην δὲν θὰ ἠμπορέσητε νὰ τὴν ἀποσείσητε. Εἶσθε ὑπόδικος ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ σεῖς, διότι ἔχετε 4,5 χρόνια ποὺ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ ἐνῷ ἠμπορούσατε νὰ λύσητε τὸ ζήτημα αὐτὸ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐξαναγκάζοντες τὴν Βουλγαρίαν εἰς ἄμεσον πληρωμὴν ἤ, βάσει πλέον διεθνοῦς τίτλου, τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως, καταγγέλλοντες αὐτὴν πρὸ τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης ὡς ἀποδεδειγμένως κακόπιστον, τὸ ἔχετε ἀφήσει καὶ τὸ ἔχετε ἀφήσει εἰς ἐκκρεμότητα διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἤδη ἀνέφερα. Ὅπως ἀντιδρᾶτε εἰς τὴν ὕφεσιν τὴν ἐξωτερικήν, ἔτσι ἀντιδρᾶτε καὶ εἰς τὴν ὕφεσιν τὴν Βαλκανικήν, διὰ νὰ ἐκμεταλλεύεσθε ἀμφοτέρας, διὰ τὴν πολιτικήν σας εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§192Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Εἰς αὐτὴν τὴν νέαν δημοκοπικὴν ρουκέτταν.

§193Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί.

§194Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφε, νὰ μὴ δώσω ἀπάντησιν. Πολὺ πρὶν ὁ κ. Πιπινέλης ὑποδείξῃ τὴν ὁδὸν αὐτήν, ἡ ὁδὸς αὐτὴ εἶχεν ἐρευνηθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ εἶχε κριθῆ ὡς μὴ δυναμένη νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Τὸ διατί, δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὑπάρχει ὁλόκληρος φάκελλος ἐπὶ τῆς ἐρεύνης αὐτῆς καὶ κατελήξαμεν εἰς τὸ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὴν τὴν ὁδόν.

§195Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ζημιωθῇ τὸ Ἔθνος 45 ἑκατ. δολλάρια, διότι ἐκρίνατε, ὅτι ἡ μόνη ὁδὸς τῆς διαιτησίας, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ σύμβασις, ἔπρεπε νὰ ἀποκλεισθῇ. Ἐπεριμένατε, φαίνεται, καμμίαν περίπτωσιν πολέμου.

§196Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἔτσι ἐκρίναμεν καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ τεχνικοί μας σύμβουλοι. Ὅταν ὁ λαὸς σᾶς δώσῃ τὴν πλειοψηφίαν διὰ νὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κρίνετε διαφορετικά, τότε σεῖς κρίνετε ἄλλως.

§197Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὅταν ὁ λαὸς μᾶς δώσῃ τὴν πλειοψηφίαν, θὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν, ἐφ’ ὅσον, ὅμως, δὲν ἔχομεν τὴν πλειοψηφίαν, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς κατηγορῶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ προδοσίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὅλοι ἡμεῖς οἱ καθήμενοι εἰς τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, ἀσκοῦντες τὴν κριτικὴν τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν, ἐπιτελοῦμεν ἔργον ἀντεθνικόν. Ὅταν, λοιπόν, σεῖς λαμβάνετε τὸ θάρρος τοιαῦτα νὰ ἐκστομίζετε, μᾶς δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀσκοῦντες τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖτε, προδίδετε ἐν συνειδήσει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι τὴν γραμμὴν τῆς Ἑλληνικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἐπιγραμματικῶς διετύπωσεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου. «Ἀξιοποίησις τῶν συμμαχιῶν, φιλία πρὸς ὅλους». Σεῖς εἶσθε ἀνίκανοι, ὄχι πλέον νὰ ἀξιοποιήσητε τὰς συμμαχίας, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ διεκδικήσητε, ἐντὸς τῶν συμμαχιῶν, τὰ Ἑλληνικὰ δίκαια. Διατί; Σᾶς τὸ ἀνέλυσεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Γ. Παπανδρέου, κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν του. Καὶ ὅταν εἶσθε ἀποδεδειγμένως ἀνίκανοι νὰ διασφαλίσητε τὰ ἑλληνικὰ δικαιώματα, τὰ ἀπορρέοντα ἀπὸ τὰς συμμαχίας μας, πῶς θέλετε νὰ σᾶς ἀναγνωρίσω ἱκανότητα νὰ καλλιεργήσητε σχέσεις φιλίας μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους; Εἶσθε ἀνίκανοι νὰ ἀσκήσητε αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἀνίκανοι καὶ διὰ τὸ πρῶτον σκέλος της, ἔτι μᾶλλον ἀνίκανοι διὰ τὸ δεύτερον. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν ὕφεσιν τὴν ἐσωτερικήν. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν οὐδὲν γεγονὸς ἐκ τοῦ παρελθόντος, καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἕνα κατήγγελον, ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου, προχθὲς ἀκόμη, καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχαν ὅσα κατήγγειλαν οἱ βουλευταὶ τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου. Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχαν αἱ καταγγελίαι τῆς ΕΔΑ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχαν αἱ καταδίκαι διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων εἰς βάρος ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας, διὰ βιαιοπραγίας κατὰ φιλησύχων καὶ νομοταγῶν πολιτῶν, καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτά, καὶ μόνον ἡ χθεσινὴ ἐμφάνισις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἀσφαλείας ἀπὸ τοῦ βήματος, ἦτο ἱκανὴ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ συκοφαντίαν ἡ καταγγελία, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι Κράτος ἀστυνομικόν. Ἀντιθέτως, ἀποτελεῖ τὸν ἐπιεικέστερον χαρακτηρισμόν. Ἡ πραγματικότης ἀπαιτεῖ ἀπείρως βαρύτερον χαρακτηρισμόν. Τὸν γνωρίζετε καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὸν ἀναγγείλω. Εἰς αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμόν, κύριοι, μᾶς ὁδηγεῖ μοιραίως ἡ ὅλη ἐμφάνισις ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἀσφαλείας. Καὶ ἐλυπήθην, διότι τὸ Σῶμα δὲν ἀντέδρασε κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ ἀντιδράσῃ. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, ὅτι εἰς τοὺς κόλπους ἡμῶν ὑπάρχει μέλος, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει συνείδησιν Ἑλληνικήν, ἔχει συνείδησιν Βουλγαρικήν. Καὶ οὔτε τὸ Προεδρεῖον ἐπέβαλε κυρώσεις κατὰ τοῦ ὑβριστοῦ, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἠσθάνθη τὸ καθῆκον νὰ κολάσῃ ἐπὶ τόπου τὸν ὑβριστήν, οὔτε τὸ Σῶμα ἀντέδρασε κατὰ τοῦ ὑβριστοῦ, ὥστε, αὐτὸ τοὐλάχιστον, νὰ τὸ κολάσῃ. Διότι ἡ ὕβρις δὲν ἀπηυθύνθη κατὰ τοῦ βουλευτοῦ, οὔτε κατὰ τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον οὗτος ἀνήκει, ἀλλὰ κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, κατὰ τοῦ Ἔθνους. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν εἰς χεῖρας της τὰς ἀποδείξεις τῆς ἀντεθνικῆς δράσεως τοῦ βουλευτοῦ, ἐὰν κατεῖχε τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ θεμελιώσουν τὴν βαρυτάτην κατηγορίαν, ὤφειλε νὰ κινήσῃ τὴν νόμιμον διαδικασίαν, διὰ νὰ παραπεμφθῇ ὁ βουλευτὴς ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Δικαιοσύνης καὶ αὕτη νὰ ἀποφανθῇ. Ἀλλά, ὅταν δὲν ἔχῃ τὰ στοιχεῖα αὐτά, ποῖος ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργόν, ἀπευθυνόμενος εἰς τὸ Σῶμα, νὰ ἐκστομίσῃ τὴν ὕβριν, ὅτι ὑπάρχει ἐδῶ μέλος τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει Ἑλληνικὴν συνείδησιν; Ἐὰν ἐπρόκειτο, κύριοι, ἡ ὕβρις αὐτὴ νὰ ἀπευθυνθῇ ἐναντίον ἐμοῦ, σᾶς λέγω, χωρὶς νὰ ἐπαίρωμαι διὰ σωματικὴν γενναιότητα, ὅτι καίπερ φέρω ἐπὶ τῶν ὤμων μου τὸ βάρος 67 ἐτῶν, θὰ ὥρμουν εἰς τὸ βῆμα. Δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ ἔκαμνα, θὰ ἐκτυποῦσα μὲ χέρια καὶ μὲ πόδια, θὰ ἐξέσκιζα, θὰ ἐμασσοῦσα τὸν ὑβριστήν, ἐνδεχομένως νὰ μὲ ἐσκότωνεν, ἀλλὰ θὰ ἀπέκλειον τὴν ὕβριν, ὄχι τὴν ὕβριν κατὰ τοῦ προσώπου μου, ἀλλὰ τὴν ὕβριν ἐναντίον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἰδοὺ ποίαν συνείδησιν ἔχετε, κύριοι, τῆς πλειοψηφίας, ἰδοὺ ποίαν συνείδησιν ἔχετε, κύριοι, τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῶν δημοκρατικῶν σας ὑποχρεώσεων. Τρέμετε, διότι τὸ Πολίτευμα ἀναγνωρίζει εἰς τὸν λαὸν ἐλευθερίαν. Ἡ καρδία σας θὰ ἐπεθύμει, ἐὰν σᾶς ἦτο δυνατὸν νὰ καταλύσητε ἐξ ὁλοκλήρου τὰς ἐλευθερίας αὐτάς. Βεβαίως, κατελύσατε ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι σᾶς συμφέρουν, διότι ἀλλοίμονον εἰς τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐλευθεριῶν καὶ κρατεῖτε μόνον ἐκείνας τὰς ὁποίας σᾶς προσφέρουν, διότι ἀλλοίμονον εἰς σᾶς, ἐὰν εἴχατε καταργήσει καὶ αὐτοὺς τοὺς ἐλαχίστους δημοκρατικοὺς τίτλους, οἱ ὁποῖοι ἀπομένουν. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ παγκόσμιος κοινὴ γνώμη θὰ ἐξεγείρετο καὶ δὲν θὰ εὑρίσκεσθε πλέον οὔτε εἰς τὴν ἐξουσίαν, οὔτε εἰς τὴν πολιτικὴν σκηνὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἰδοὺ διατὶ μετέρχεσθε ὅλα αὐτὰ τὰ μέσα καὶ δὲν δύνασθε οὔτε καὶ μεταξὺ σας νὰ συμφωνήσητε. «Δὲν φοβούμεθα τοὺς Κομμουνιστάς», λέγει ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐφ’ ὅσον θὰ τοὺς συναντούσαμεν εἰς τὸν ἐλεύθερον πολιτικὸν βίον, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τοὺς κατασυντρίψωμεν. Σπανία, ἀλλὰ καὶ περιττὴ ἔκρηξις εἰλικρινείας. Διότι, πράγματι, δὲν φοβεῖσθε τοὺς Κομμουνιστάς. Ἐπικαλεῖσθε τὸν κίνδυνον τῶν Κομμουνιστῶν, διὰ νὰ κάμετε ὅ,τι κάμετε εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἐσβέσθη ἡ ἠχὼ τῶν λόγων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐγείρεται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προφανῶς σκεφθείς, «μὰ τὶ λέγει τώρα ὁ Χριστιανός; Τὶ θὰ κάμωμεν χωρὶς τὸν Κομμουνισμόν»; Ἐγείρεται καὶ λέγει, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον, τὸν κ. Μαῦρον: «Νὰ σᾶς δώσωμεν ἐξήγησιν διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐπιτρέπομεν τὰς ἐκπολιτιστικὰς σχέσεις μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν; Διότι ἡ ἄφιξις κάθε καλλιτεχνικοῦ συγκροτήματος εἰς τὴν Ἑλλάδα, γίνεται ἀντικείμενον κομμουνιστικῆς ἐκμεταλλεύσεως». Εἰς τὸν εἰρηνικὸν στίβον γίνεται ἡ ἐκμετάλλευσις —ἂς τὴν δεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν— τὸν ὁποῖον δὲν φοβεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν πρόκειται βέβαια τὰ μπαλλέτα ἢ ἄλλα καλλιτεχνικὰ συγκροτήματα νὰ ἔλθουν μὲ ὅπλα καὶ βόμβας. Εἰρηνικὴν ἐπίδειξιν θὰ κάμουν, τῆς ὑψηλοτέρας μάλιστα μορφῆς. Ἀλλά, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀντελήφθη εἰς ποῖον βαρὺ ὀλίσθημα ὑπέπεσεν ὁ συνάδελφός του ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἔσπευσε νὰ τὸν ἐξαγάγῃ ἀπὸ τὴν λακκοῦβαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε κατακρημνισθῇ. Ἰδοὺ διατὶ δὲν θέλετε τὴν ὕφεσιν. Ἰδοὺ διατὶ ἐμμένετε εἰς τὴν ψυχροπολεμικὴν τακτικήν σας καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Διότι σᾶς χρησιμεύει διὰ νὰ ἀσκῆτε αὐτὴν τὴν ἀντιδημοκρατικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖτε...

§198Ν. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἔξω Βούλγαρε... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι. Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀριστερᾶς).

§199Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν θέλετε ὕφεσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι σᾶς ἀφαιρεῖ τὸ ὅπλον τῆς καταπιέσεως εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Δὲν θέλετε ὕφεσιν εἰς τὴν Βαλκανικήν, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑπάρχετε χωρὶς νὰ ἐκμεταλλεύεσθε τὸν δῆθεν κίνδυνον ἀπὸ τοὺς Κομμουνιστάς, χωρὶς νὰ ἐκμεταλλεύεσθε τὸν φόβον τῶν Βουλγάρων. Εὔχεσθε νυχθημερὸν νὰ ὑπάρχουν ἐκκρεμότητες μὲ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἀνατρεπτικὴ Κομμουνιστικὴ δρᾶσις, καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ τὴν ἐφευρίσκετε, διὰ νὰ ἠμπορῆτε νὰ ἐπιζήσητε πολιτικῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι ἀπὸ φυλακῆς πρωΐας μέχρι νυκτὸς, σᾶς ἀπασχολεῖ ἡ σκέψις: Τὶ θὰ γίνωμεν χωρὶς τοὺς Βουλγάρους; Τὶ θὰ γίνωμεν χωρὶς τὴν Κομμουνιστικὴν κίνησιν; Ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ διαφοραὶ θὰ διευθετηθοῦν, ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμήν, τὸ γνωρίζετε καλῶς, ὅτι σεῖς δὲν θὰ ἠμπορῆτε νὰ ἐπιζήσητε. Ὅταν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ μας θὰ ἀνθίσῃ ἡ γαλήνη, ὅταν θὰ γίνῃ εἰς αὐτὸν συνείδησις, ὅτι τὸ ἐθνικόν του μέλλον δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον, ὅταν ἡ ἠρεμία θὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἀγωνίαν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τότε αἱ προοδευτικαὶ λαϊκαὶ δυνάμεις, ἐλευθερούμεναι, θὰ συντρίψουν, ὡς κέλυφος καρύου, καὶ τὴν ΕΡΕ καὶ τὴν Κυβέρνησίν της, διὰ νὰ μὴ ἐπανεμφανισθῇ πλέον ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς σκηνῆς. Κύριοι βουλευταί, τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἀριστερᾶς! Ἐπιτρέψατέ μοι, προκειμένου νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, νὰ ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τοὺς συναδέλφους τοὺς ἀπαρτίζοντας τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους τῆς πτέρυγος τῆς πλειοψηφίας. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ ἀπευθύνω τὴν ἔκκλησιν ἰδιαιτέρως πρὸς τὴν πλευρὰν ἐκείνην. Διότι ἐκείνη ἡ πλευρὰ ἐπιδεικνύει μίαν εὐαισθησίαν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν Ἑλληνοχριστιανικὸν πολιτισμὸν καὶ δὲν ἀφήνει εὐκαιρίαν νὰ μὴ ἐκδηλώσῃ τὴν προσήλωσιν, τὴν ἀφοσίωσίν της πρὸς αὐτόν, ὡσὰν ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι νὰ μὴ αἰσθανώμεθα αὐτὴν τὴν προσήλωσιν. Ἀπευθύνω, λοιπόν, τὴν ἔκκλησίν μου, ἰδιαιτέρως, πρὸς ἐκείνους: «Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελεῖτε τὴν πτέρυγα τῆς πλειοψηφίας, σᾶς λέγω μετὰ πάσης πεποιθήσεως, ὅτι ἐγγὺς εἶναι ἡ στιγμή, πλησιάζει ἡ ὥρα, ἐπλησίασεν ἡ ὥρα.... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§200Ν. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἔξω Βούλγαρε....

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν, κ. Βαρβιτσιώτη. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, ἀντεγκλήσεις).

§202Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελεῖτε τὴν Κυβέρνησιν, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, ἐγγίζει ἡ στιγμή, δὲν εἶναι μακρὰν ἡ στιγμή, αὔριον εἶναι ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ προφητεία τῆς Γραφῆς διὰ τοῦ προφήτου Ἠσαΐα, λέγοντος: «Τὰ Ἔθνη κατακόψωσι τὰς ρομφαίας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰ δόρατα αὐτῶν εἰς δρέπανα. Καὶ οὐκέτι μὴ ἀντάρῃ Ἔθνος ἐπὶ Ἔθνος ρομφαίαν. Καὶ οὐκέτι μὴ μάθωσι πολεμεῖν. Καὶ ἀναπαύσεται ἕκαστος ὑποκάτω τῆς ἀμπέλου αὐτοῦ καὶ ἕκαστος ὑποκάτω τῆς συκῆς αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἔσται ὁ ἐκφοβῶν!». Αὐτὴ εἶναι ἡ προφητεία τοῦ Ἠσαΐα καὶ αὐτὴ ἡ προφητεία ἐγγίζει εἰς τὴν πραγματοποίησίν της. Προσέξατε σεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶσθε ἡ πλειοψηφία καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχετε τὴν Κυβέρνησιν, προσέξατε μὴ κρατήσητε τὴν Ἑλλάδα μακρὰν τοῦ παγκοσμίου νυμφῶνος ὡς μωρὰν παρθένον, διότι θὰ ἐπισύρετε ἐφ’ ὑμᾶς τὰς ἀρὰς ὅλων τῶν ἐπερχομένων ἑλληνικῶν γενεῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§203Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Πρὸς τὸ τέλος αὐτῆς τῆς γενικῆς καὶ ἀσκόπου εἰσηγήσεως, δὲν πρόκειται νὰ προσδώσω τόνον ὀξύτητος, ὅπως ἔκαμεν ὁ μόλις κατελθὼν τοῦ βήματος. Προτίθεμαι ἁπλῶς νὰ κάμω μίαν σύνθεσιν τῆς ἐπιθέσεως, τὴν ὁποίαν διεξήγαγε μὲ τόσον πεῖσμα ἡ ΕΔΑ καὶ νὰ διατυπώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένας αἰτιάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως. Ποῖαι ἦσαν αἱ γενικαὶ γραμμαὶ τῆς ἐπιθέσεως τῆς Ε. Δ.Α.; Ἡ πρώτη ἦτο ἡ ὑπεράσπισις τῆς Βουλγαρίας καὶ ἡ ὑποστήριξις ὅλων τῶν Βουλγαρικῶν θέσεων. Αὐτὸ ἀπετέλεσε τὴν κυρίαν γραμμὴν τῆς ἐπιθέσεως. Νομίζω ὅτι ἀπεδείξαμεν, ὅτι εἰς τὰς διαφοράς μας μὲ τὴν Βουλγαρίαν δὲν πταίομεν ἡμεῖς, ἀλλὰ πταίει ἐκείνη. Δεύτερον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέμεινεν ἡ ΕΔΑ, ἦτο τὸ θέμα τῶν οἰκονομικῶν μας σχέσεων μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συγκροτήματος. Νομίζω, ὅτι καὶ ἐκεῖ ἀπήντησαν οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι κατέπεισαν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀποφεύγομεν τὰς οἰκονομικὰς σχέσεις μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, ἀλλ’ ὅτι, ἀντιθέτως, διὰ καταναγκαστικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, εὑρισκόμεθα ἐπὶ κεφαλῆς ὅλων τῶν χωρῶν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου εἰς τὰς ἐμπορικὰς σχέσεις μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Ἡ τρίτη γραμμή, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπολέμησεν ἡ ΕΔΑ, εἶναι ἡ γραμμὴ τῆς ὑφέσεως. Καὶ ἐκεῖ, νομίζω, ὅτι ἐκονιορτοποιήθησαν τὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν ἔλαβε θέσιν ἐναντίον τῆς ὑφέσεως, ἀλλὰ εὔχεται καὶ ἐργάζεται ὑπὲρ αὐτῆς, ἀλλὰ μὲ σεμνότητα ὅμως, σοβαρότητα καὶ προσοχήν. Σήμερον προσετέθη μία νέα γραμμὴ εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς κεντρικὰς γραμμὰς τῆς ἐπιθέσεως. Πράγματι, ὁ κ. Πασαλίδης, διὰ πρώτην φοράν, πανηγυρικῶς καὶ ἐπισήμως ἐζήτησε μὲ ἐπιμονὴν τὴν ἀναγνώρισιν καὶ τὴν νομιμοποίησιν τοῦ ΚΚΕ. Δὲν θέλω νὰ σχολιάσω τὸ αἴτημα καὶ νὰ συναγάγω συμπεράσματα, ἐπισημαίνω, ὅμως, τὴν νέαν αὐτὴν τοποθέτησιν τῆς ΕΔΑ. Μὲ ἐπιμονὴν ἐδήλωσεν, ὅτι διαγράφει τὸ παρελθὸν καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ μέλλον, ἀλλὰ μὲ νομιμοποιημένον τὸ ΚΚΕ. Ἔρχομαι εἰς ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξαν διάφοροι ρήτορες, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι δὲν ἔτυχεν ἰδιαιτέρας ἀπαντήσεως καὶ εἶναι ἀνάγκη ἐνώπιον τοῦ Σώματος νὰ θιγῇ. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν— καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν συμμαχίαν— εὑρίσκεται πάρα πολὺ χαμηλά, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν κατέχει θέσιν ἀνάλογον πρὸς τὴν ἱστορίαν της. Κύριοι, συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀπὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξαν τινὲς καὶ πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Κύρκος. Ἡ Ἑλλάς, ὅπως σέβεται τοὺς ἄλλους, τυγχάνει τοῦ αὐτοῦ σεβασμοῦ καὶ ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἄλλων. Ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι διατυπώνω μίαν φράσιν ἀόριστον καὶ ὅτι θὰ ἐχρειάζοντο ἀποδείξεις. Ἡ ἀπόδειξις εἰς αὐτὰ τὰ θέματα δὲν εἶναι βεβαίως τόσον εὐχερής, διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Δύναμαι, ὅμως, νὰ μνημονεύσω μερικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συμβολίζουν καὶ ἀποδεικνύουν τὴν θέσιν, τὴν ἐξαίρετον, τὴν ὁποίαν κατέχει ἡ Ἑλλὰς σήμερον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κύριοι, εἰς τὸ Διεθνὲς Δικαστήριον τῆς Χάγης οὐδέποτε ἡ Ἑλλὰς κατώρθωσε νὰ ἐκλεγῇ, καίτοι τὸ ἐπεδίωξε, καὶ μὲ μεγαλοφυεῖς Πρωθυπουργοὺς καὶ μὲ ὑποψηφίους μεγάλης ὁλκῆς, ὅπως ἦτο ὁ Ν. Πολίτης. Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν της ἡ Ἑλλὰς ἐξελέγη εἰς τὸ Δικαστήριον τῆς Χάγης, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, μὲ ὑποψήφιον τὸν καθηγητὴν κ. Σπυρόπουλον. Ἐξ ἄλλου, πρὸ ὀλίγου χρόνου εἰς Παρισίους συνῆλθον 23 χῶραι διὰ νὰ ἐκλέξουν τοὺς λεγομένους «τέσσαρας σοφούς», οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ κάμουν εἰσήγησιν διὰ τὴν νέαν οἰκονομικὴν διάρθρωσιν τῆς Εὐρώπης. Καὶ ἐξελέγη ἡ Ἀμερική, ἡ Ἀγγλία, ἡ Γαλλία καὶ ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν, ἡ Ἑλλάς. Γνωρίζω, ὅτι δὲν θέλουν νὰ τὸ παραδεχθοῦν οἱ κύριοι τῆς ΕΔΑ ὡς δεῖγμα μιᾶς σοβαρᾶς καὶ ἰσχυρᾶς προβολῆς τῆς χώρας μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ συμβολισμὸν ἀπολύτου ἀξίας καὶ ἀπόδειξιν τῆς ἰσχυρᾶς διεθνοῦς ὑποστάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχομεν. Προχθὲς ἀφ’ ἑτέρου, ὑπεχρεώθην νὰ μνημονεύσω, ἐπειδὴ ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐμνημόνευσε μίαν μόνον ἐπίσκεψιν, ποίας ἐπισκέψεις εἴχομεν ἢ πρόκειται νὰ ἔχωμεν κατὰ τοὺς μῆνας αὐτούς. Καὶ εἶπον, ὅτι, κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, εἴχομεν καὶ θὰ ἔχωμεν τὰς ἑξῆς ἐπισήμους ἐπισκέψεις: τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Ὀλλανδοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, τοῦ κ. Στράους, τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Ἀμερικανοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ μεταρρυθμιστοῦ Προέδρου τῆς Ἡνωμένης Ἀραβικῆς Δημοκρατίας. Ἐάν, κύριοι, αὐτὰ δὲν σημαίνουν, ὅτι ἡ χώρα κατέχει μίαν ἐξαίρετον θέσιν, ὅτι διεξάγει μίαν πολιτικὴν γενικῆς φύσεως καὶ ὄχι μονόπλευρον καὶ ὅτι τῆς ἀποδίδεται ἡ δέουσα σημασία, τότε δὲν γνωρίζω τὶ ἔπρεπε νὰ συμβῇ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο παραδεκτόν. Καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Κύρκος συγκαταλέγεται καὶ αὐτὸς μεταξὺ ἐκείνων, ποὺ ὑπεστήριξαν αὐτό, καὶ ἐπειδὴ ἀρέσκεται εἰς φράσεις τοῦ Εὐαγγελίου, θὰ τοῦ εἴπω: Οὐαὶ τοῖς Φαρισαίοις καὶ τοῖς ὑποκριταῖς! (Χειροκροτήματα).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα δήλωσιν τοῦ κ. Α. Μπαλτατζῆ, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἀπριλίου 1960 Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, Ἐλυπήθην πολύ, διότι λόγῳ ἀτυχήματος δὲν ἠδυνήθην νὰ παρακολουθήσω τὰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος. Ὡς γνωστόν, τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων, ὡς Κόμμα φιλειρηνικόν, ὑπεστήριξε πάντοτε μὲ συνέπειαν τὴν ἀνάπτυξιν φιλικωτέρων σχέσεων καὶ μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ εἰδικώτερον μὲ τὰς Βαλκανικὰς καὶ Μεσογειακὰς τοιαύτας. Ὡς ἐκ τούτου, τὰ θέματα τῆς ὑφέσεως καὶ τοῦ ἀφοπλισμοῦ, εὑρίσκονται εἰς τὰ πλαίσια τῶν ἐπιδιώξεων τοῦ Κόμματός μας, τὸ ὁποῖον βαθύτατα πιστεύει, ὅτι ἡ ὑπὲρ αὐτῶν πολιτικὴ ἐξυπηρετεῖ τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ μας. Ἕνεκεν τούτων, τὸ Κ.Α.Ε. λυπεῖται εἰλικρινῶς, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπεφάσισε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ καίρια αὐτὰ ἐθνικὰ καὶ πολιτικὰ ζητήματα μὲ τὴν ἀπαιτουμένην πρωτοβουλίαν καὶ τὴν ἐνδεικνυομένην εὐρύτητα. Ἀλλὰ τὴν προσπάθειαν αὐτήν, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ εἰς τὴν χώραν μας, μιᾶς ἀναλόγου πρὸς τὴν ἐκδηλουμένην, ἄλλως τε, καὶ εἰς τὰς λοιπὰς χώρας τοῦ ΝΑΤΟ, πολιτικήν, ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως καὶ τοῦ ἀφοπλισμοῦ, ἀπεδείχθη διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι δὲν δύναται, ἡ ΕΔΑ, νὰ ἐνισχύσῃ. Διότι μὲ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ὑπεστήριξε τὰς ἀπόψεις της, καὶ μὲ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε, προφανῶς ἐζημίωσε τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως. Μὲ τὰ ὅσα ὑπεστήριξεν, ὑπὲρ τῶν Ἀνατολικῶν καὶ εἰς βάρος τῶν Δυτικῶν χωρῶν, ἀπέδειξεν, ὅτι σκέπτεται μονομερῶς καὶ ὅτι μὲ τοιαύτην τακτικὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ ὑπόθεσις τῆς Εἰρήνης καὶ τῆς Δημοκρατίας. Τὸ Κ.Α.Ε. ἀντιτίθεται, ἐπίσης, πρὸς τὴν ἀκολουθουμένην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως οἰκονομικὴν πολιτικὴν καὶ ἰδίως τὴν ἐμπορικὴν καὶ ἀγροτικὴν τοιαύτην. Εἰδικώτερον, τὸ Κ.Α.Ε., ἐν ὄψει τῆς προσεχοῦς ἐσοδείας τοῦ σίτου, πιστεύει, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν (ἡ ὁποία εἶναι ὀρθὴ) νὰ καταλήξῃ εἰς μείωσιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ δι’ αὐτὸ θεωρεῖ ἀπαραίτητον, ὅπως ἡ καθορισθησομένη ἐφέτος τιμὴ τοῦ σίτου ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν θέσιν τοῦ Κόμματος Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως, αὕτη παραμένει ἀμετάβλητος.

Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

ΑΛΕΞ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

Βουλευτὴς Ξάνθης». Ἐπίσης, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω δήλωσιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας κ. Λ. Δρούλια, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: Πρὸς ........ Τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Δήλωσις «Ἐν τῇ ἐννοίᾳ, ὅτι ἀποδοκιμάζω τὸ θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔθεσεν ἡ ΕΔΑ πολιτικὸν ζήτημα, θὰ ἀπόσχω τῆς ψηφοφορίας. Ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ἀπέβλεψεν εἰς τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἐναντίον τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ ἐπὶ πλέον ὑπεύθυνος τῆς μὴ διευθετήσεως τῶν μετὰ τῆς Βουλγαρίας διαφορῶν. Ἡ τοιαύτη θέσις βλάπτει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Εἶναι ἄλλωστε ἀναληθής, διότι ἡ χώρα μας ἐπιθυμεῖ τὴν ἀποκατάστασιν εἰρήνης ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ δὲ εὐθύνη διὰ τὴν μὴ διευθέτησιν τῶν Ἑλληνοβουλγαρικῶν διαφορῶν βαρύνει μόνον τὴν Βουλγαρίαν.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἀπριλίου 1960

ΤΑΣΗΣ ΔΡΟΥΛΙΑΣ»

(Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κοκκέβης, ἔχει τὸν λόγον. Πρέπει νὰ ἔχετε, ὑπ’ ὄψει σας, κ. βουλευταί, ὅτι εἰς τὰς 11.55′ θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία. Παρακαλοῦνται, συνεπῶς, οἱ ἀπομένοντες τρεῖς ρήτορες νὰ ὁμιλήσουν ἀπὸ 5 λεπτά, ὥστε νὰ δυνηθοῦν καὶ οἱ τρεῖς νὰ εἴπουν δι’ ὀλίγων τὰς ἀπόψεις των.

§206Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Θὰ προσπαθήσω, κ. Πρόεδρε, νὰ εἶμαι σύντομος, διὰ νὰ δώσω τὴν εὐκαιρίαν καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ εἴπουν δύο λόγια. Κύριοι βουλευταί. Πέραν τοῦ θέματος τῆς ὑφέσεως καὶ γενικώτερον τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἐπὶ τῆς ὁποίας τὴν θέσιν τοῦ Κόμματος καθώρισε διὰ τῆς προχθεσινῆς του ὁμιλίας ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων Δημοκρατικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἡ πρότασις δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀνεφέρετο καὶ εἰς τὸν οἰκονομικὸν καὶ εἰς τὸν διοικητικὸν τομέα. Ἀπεδείχθη νομίζω καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τὴν κατάθεσιν τοῦ ἐλλειμματικοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ἡ πορεία τῆς δημοσίας οἰκονομίας μας δὲν εἶναι ἐκείνη ποὺ προσπαθεῖ νὰ ἐμφανίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις πιέζονται ἀσφυκτικῶς ἀπὸ τὴν ἀνεργίαν καὶ ὑποαπασχόλησιν καὶ οἱ ἀγρόται μας ὁδηγοῦνται εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν. Ἡ βιομηχανικὴ ἀνάπτυξις τοῦ τόπου, εἰς τὴν ὁποίαν τόσαι ἐλπίδες στηρίζονται διὰ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας, πορεύεται πρὸς τὴν πραγματοποίησίν της μὲ τὸ βῆμα τῆς χήνας, εὑρισκομένη εἰς τὸ στάδιον τῶν μελετῶν, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς εἰσόδου μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Ἐξ ἄλλου, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ πενταετοῦς προγράμματος, παραμένει εἰσέτι προσδοκία. Ἡ ἔλλειψις προγραμματισμοῦ εἰς τὴν διακίνησιν, ἐμπορίαν καὶ ἐξαγωγὴν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ὁδηγεῖ εἰς ἐξαθλίωσιν τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ προθέσει νὰ αὐξήσῃ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα, ἐχορήγησε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἱκανὰς πιστώσεις καὶ εἰς χρῆμα καὶ σπόρους καὶ γεωργικὰ φάρμακα ἢ ἐργαλεῖα, χωρὶς νὰ ἔχῃ διασφαλίσει τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων, κατὰ τὸ πλεῖστον εὐπαθῶν, καὶ οὕτω ἡ πλουσία παραγωγὴ ἀντὶ νὰ βελτιώσῃ ἐπεδείνωσε τὴν θέσιν τῶν ἀγροτῶν μας εἰς βαθμὸν ποὺ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Χαρακτηριστικὴ ἔλλειψις εἰδικῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων καὶ ἔλλειψις βαγονίων–ψυγείων ὡδήγησαν εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς πατάτας καὶ τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων. Ἀκόμη καὶ σήμερον δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ προμήθεια τῶν βαγονίων–ψυγείων. Ἐξ ἄλλου, δὲν νομίζω, ὅτι δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ὑπερηφανεύεται διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν μέτρων εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς πατάτας. Ἀναντιρρήτως οἱ ἀγρόται μας διέρχονται δυσκόλους στιγμάς. Εἰς αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν δύσκολον στιγμὴν ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡ πρότασις νόμου περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν γερόντων ἀγροτῶν, ἡ ἀποδοχὴ τῆς ὁποίας θὰ κατεδείκνυε τὴν στοργὴν τῆς Πολιτείας πρὸς τὴν χειμαζομένην τάξιν τῶν ἀπομάχων τῆς Ἑλληνικῆς γῆς καὶ θὰ παρασκεύαζε ταὐτοχρόνως τὴν ἀγορὰν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως διὰ τὴν ὑπὸ ἀνάπτυξιν βιομηχανίαν μας. Κύριοι βουλευταί, εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι τὸ θέμα τῆς ὁλοκληρώσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, εἶμαι βέβαιος, ὅτι συγκινεῖ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέμα τῆς ὁλοκληρώσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων καὶ νὰ ἐπισημάνω εἰδικώτερα, κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς 30ῆς Νοεμβρίου π.ἔ. ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ὅτι ἡμεῖς εἰς τὴν σταδιακὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ θεσμοῦ θέτομεν πρῶτον τὴν συνταξιοδότησιν τοῦ γήρατος, τὸ δὲ θέμα τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως θὰ τὸ ἀντιμετωπίζαμεν, ὡς καὶ σήμερον, διὰ τῶν πιστοποιητικῶν ἀπορίας, μέχρις ὅτου καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ τοῦτο ἐκ τῶν εἰδικῶν πόρων τοῦ συσταθησομένου Ταμείου Ἀγροτικῶν Ἀσφαλίσεων. Ἐσημειώσαμεν, ἐπίσης, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ τερματισθῇ ἕνα ἀπαράδεκτον καθεστὼς ἀνίσου μεταχειρίσεως μεταξὺ ἐργαζομένων πόλεων καὶ ὑπαίθρου. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ταχυτέραν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς συνταξιοδοτήσεως τοῦ γήρατος, ἔφερεν ἐνώπιόν σας πρότασιν νόμου καὶ ἀπέδειξε μὲ ἀδιάσειστα στοιχεῖα, προσδιορίζων μὲ ἀριθμοὺς δικαιούχους καὶ πόρους, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ παροχὴ τῆς τοιαύτης συντάξεως. Παρὰ ταῦτα, διετυπώθησαν ἐναντίον του καὶ ἡμῶν, ὡς ἀνηκόντων εἰς τὸ ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν του Κόμμα, κατηγορία περὶ συναγωνιστικῆς δημαγωγίας. Ἀπορρίπτομεν τὸν χαρακτηρισμόν. Ἔχομεν πλήρη συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών μας ἔναντι τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ καὶ ἀσκοῦμεν τὸ ἔργον μας μὲ πλῆρες αἴσθημα ἐθνικῆς εὐθύνης. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐξηγήσαμεν ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι παροχὴ συντάξεως εἰς τοὺς ἀγρότας δὲν ἐξυπηρετεῖ στενὰ ταξικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Ἐξαφανίζει τὸ εὔλογον παράπονον τῶν ἐργαζομένων τῆς ὑπαίθρου, ὅτι δι’ αὐτοὺς δὲν ὑπάρχει ἀσφαλιστικὴ μέριμνα. Δίδει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἀγροτικῶν περιοχῶν, ὅτι δὲν θὰ περιέλθουν εἰς ἐξαθλίωσιν, ὅταν κατὰ φυσικὴν ἀναγκαιότητα καταστοῦν ἀνίκανοι πρὸς ἐργασίαν. Ἀποβαίνει ὡσαύτως ἀνασχετικὴ τῆς πορείας τῶν ἐργατῶν τῆς ὑπαίθρου πρὸς τὰς πόλεις καὶ οὕτω ἀποφεύγεται ἡ ἀποψίλωσις τῶν ἀγροτικῶν περιοχῶν, ὅπου διατηρεῖται ἄσβεστος ἡ φλόγα τῶν ἐθνικῶν μας παραδόσεων. Ἡ Κυβέρνησις ἀναντιρρήτως μελετᾷ τὸ θέμα, ἀλλὰ προκαλεῖ μελαγχολικὰς σκέψεις ἡ βραδύτης μὲ τὴν ὁποίαν κινεῖται πρὸς τὴν λύσιν του, ἂν κρίνῃ κανεὶς ἀπὸ τὰ ἐπιτεύγματα εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἀφ’ ἧς πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1956 ἐπηγγέλθη τὸν θεσμὸν διὰ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ 3487)55 νόμου «περὶ ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως». Διὰ νὰ ἀχθῶμεν εἰς ἀντικειμενικὰ συμπεράσματα, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἱστορίαν. Προπολεμικῶς, τὸ θέμα τῆς ἀνοικτῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως ἀντιμετωπίζετο διὰ τῶν ἐξωτερικῶν ἰατρείων τῶν Νοσοκομείων, τῶν Ὑγειονομικῶν Κέντρων, τῶν Πολυϊατρείων καὶ τῶν Λαϊκῶν Ἰατρείων, δι’ ἃ προέβλεψεν ὁ Νόμος 965)37, ἄρθρον 15. Κατὰ τὸν πόλεμον, τὴν κατοχὴν καὶ τὸν ἀνταρτοπόλεμον, τὸ θέμα τῆς ἀνοικτῆς περιθάλψεως εἰς τὴν ὕπαιθρον ἀντιμετωπίσθη διὰ τοῦ Ε.Ε.Σ., δαπάναις τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, ἱδρυθέντων μονίμων ἰατρείων καὶ κινητῶν ἰατρικῶν συνεργείων, ἐπ’ αὐτοκινήτων. Ἐν συνεχείᾳ, τὸ θέμα ἀντιμετωπίσθη διὰ τοῦ Ν. Δ. 2592)53, ἄρθρον 17. Τὸ ὡς ἄνω ἄρθρον ἐτροποποιήθη καὶ ἐβελτιώθη διὰ τῶν ἄρθρων 6 παράγρ. 6 καὶ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. 3097)54. Οὕτω, κατηργήθησαν ὅλα τὰ ἰατρεῖα τοῦ Ε.Ε.Σ., μόνιμα καὶ κινητά, καὶ ἀντ’ αὐτῶν ἤρχισαν λειτουργοῦντα τὰ Κοινοτικὰ Ἰατρεῖα. Τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955, ὅτε ἐδημοσιεύθη ὁ Νόμος 3487)55, περὶ ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν, εἶχον διορισθῆ 467 ἰατροὶ εἰς Κοινοτικὰ Ἰατρεῖα, τὰ πλέον ἀπομεμακρυσμένα. Ἂν δὲν διωρίσθησαν περισσότεροι ἰατροί, τοῦτο ὠφείλετο εἰς τὴν ἔλλειψιν σχετικῶν πιστώσεων. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1956 διετέθησαν 50 ἑκατομμύρια ἐκτάκτως διὰ τὴν ὑγειονομικὴν περίθαλψιν τῶν ἀγροτῶν, τὰ ὁποῖα, ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν διετέθησαν ἀβασανίστως, πρὸς διορισμὸν ἰατρῶν ὑμετέρων, οἵτινες καὶ ἀπετέλεσαν τοὺς περιοδεύοντας προεκλογικοὺς πράκτορας τῆς Κυβερνήσεως. Κατ’ ἀρχήν, εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις νὰ συμπληρωθοῦν πρῶτον τὰ ὀρεινὰ ἰατρεῖα καὶ ἐν συνεχείᾳ τὰ πεδινά. Ἀλλὰ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς δὲν ἀντέστη, ὡς ὤφειλεν, εἰς τὰς κομματικὰς πιέσεις, ἐγκατέλειψε τὴν ἀρχὴν αὐτὴν καὶ διώρισεν ἀδιακρίτως εἰς πεδινὰ καὶ ὀρεινά, ἐπὶ τῇ βάσει κομματικῶν κριτηρίων. Διότι, πῶς ἄλλως δύναται νὰ ἐξηγηθῇ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, μὲ ἐξυπηρετούμενον πληθυσμὸν 4.500 κατοίκων μικτὸν (ἔμποροι κ.λ.π.), ἔχουν διορισθῆ δύο ἰατροί, ἐνῷ εἰς τὴν γειτονικὴν πόλιν τῶν Γαργαλιάνων, μὲ πληθυσμὸν 10 χιλιάδων κατοίκων, οὐδεὶς ἔχει διορισθῆ; Δέον ἐπίσης νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ ἔτος 1951, ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, ἐφηρμόσθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας εἰδικὸν πρόγραμμα μηνιαίας οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἀνικάνων πρὸς ἐργασίαν, λόγῳ γήρατος ἢ ἀναπηρίας. Τὸ ἐν λόγῳ πρόγραμμα ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 70000)51 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἐφαρμοζόμενον ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου πρόγραμμα ἐπιδοτήσεως ἀπροστατεύτων παίδων παρ’ οἰκογενείᾳ. Βάσει τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως, δικαιοῦχοι μηνιαίας οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἦσαν οἰκογένειαι, ἐν αἷς περιελαμβάνοντο ἄτομα ἀνίκανα πρὸς ἐργασίαν ἡλικίας ἄνω τῶν 65 ἐτῶν, προκειμένου περὶ ἀνδρῶν, ἢ 60, προκειμένου περὶ γυναικῶν. Τὸ πρόγραμμα προέβλεπε τὴν παρακολούθησιν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν ἀτόμων τούτων ἐν ταῖς οἰκογενείαις αὐτῶν, ὑπὸ τῶν κοινωνικῶν λειτουργῶν τῶν Κέντρων Κοινωνικῆς Προνοίας. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο, ὅπερ εἶχε βεβαίαν προοπτικὴν ἐπιτυχοῦς ἐφαρμογῆς ἀνεστάλη ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου, λόγῳ μὴ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαραιτήτων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου Κοινων. Προνοίας. Καὶ παρὰ τῶν διαδόχων Κυβερνήσεων δὲν ἐχορηγήθησαν αἱ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν του ἀπαιτούμεναι πιστώσεις, ὡς ἐκ τούτου, ἔπαυσεν ἐφαρμοζόμενον τὸ ἐν λόγῳ πρόγραμμα. Κατὰ ταῦτα, ἡ παροχὴ ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως, γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ 2592)53 νόμου καὶ ἁπλῶς ὁ Νόμος ἤλλαξε μετώπην, ἤλλαξε τίτλον, πρὸς δημιουργίαν παραπλανητικῶν ἐντυπώσεων. Ἐξακολουθεῖ μετὰ 4 ὁλόκληρα ἔτη ἡ νοσηλεία τῶν ἀπόρων ἀσθενῶν ἀγροτικῶν καὶ ἀστικῶν διαμερισμάτων νὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πιστοποιητικῶν ἀπορίας, πρῶτον θεσπισθέντων ἐπὶ Κυβερνήσεως ἀειμνήστου Σοφούλη, μάλιστα οἱ ἔχοντες πιστοποιητικὸν Βʹ καὶ Γʹ κατηγορίας συμμετέχουν εἰς τὴν δαπάνην τῆς νοσηλείας. Ἐπὶ πλέον, ἀπὸ 1ης Δεκεμβρίου, διὰ διαταγῆς τοῦ κυρίου ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ὑπουργοῦ, εἰσπράττονται διὰ πάντα ἄπορον ἀσθενῆ δραχμαὶ 100 διὰ παρακλινικὰς ἐξετάσεις καὶ 1.000 δραχμαὶ διὰ τὰς βαρείας περιπτώσεις ἐπεμβάσεων, δίδεται ἐξ ἄλλου τὸ δικαίωμα τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῆς εἰσφορᾶς τοῦ ἀπόρου ἀσθενοῦς εἰς τὸν Διοικητικὸν Διευθυντήν. Ἀλλά, ἐρωτῶ, ἐπὶ τῇ βάσει τίνων ἀντικειμενικῶν στοιχείων θὰ κρίνῃ ὁ Διοικητικὸς Διευθυντής; Ὑπάρχει ἄλλο ἀντικειμενικὸν στοιχεῖον ἐγκυρότερον τοῦ πιστοποιητικοῦ ἀπορίας; Ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν εἶναι ἰσχυρόν, δικαιοῦμαι νὰ συμπεράνω, ὅτι καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, οἱ ἄποροι κρίνονται οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει κομματικῶν. Νοσοκομειακὴ περίθαλψις ἀγροτῶν δὲν ὑφίσταται. Ὑφίσταται νοσηλεία ἀπόρων, εἴτε οὗτοι κατοικοῦν εἰς τὰς πόλεις, εἴτε εἰς τὴν ὕπαιθρον, διακρινομένη εἰς τρεῖς κατηγορίας, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Προϋπῆρχε. Καὶ ὅμως, ἡ Κυβέρνησις, κομπάζουσα προεκλογικῶς, ἔλεγεν εἰς τὸ προπαγανδιστικὸν φυλλάδιον, τὸ ὁποῖον ἐκυκλοφόρησεν εἰς ἑρμηνείαν τῶν παροχῶν τοῦ Ν. 3487)55, τὰ κάτωθι: Ἐν σελίδι 14: «Ὄνειρον ἀνεκπλήρωτον δεκαετηρίδων παρὰ τὴν ζωηρὰν πίεσιν τῆς ἀνάγκης, κατέστη πραγματικότης. Οἱ κάτοικοι τῶν ἀγροτικῶν μας περιφερειῶν θὰ ἔχουν ἐντὸς ὀλίγου πλήρη ἀσφάλισιν κατὰ τῆς νόσου. Ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀσφαλίσεως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους ἀναπηρίας, γήρατος καὶ θανάτου, μελετᾶται ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργόν. Οἱ ἀγρόται μας δύνανται νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν δὲν θὰ βραδύνῃ νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ μέριμνα καὶ ἡ στοργή του, διὰ τοὺς ἀγαπημένους του ἀγρότας». Καί, περαιτέρω, ἐν σελίδι 6: «Ἔχει ἐξ ἄλλου μεγάλην κοινωνικὴν σημασίαν, ὅτι κανένα πιστοποιητικὸν ἀπορίας, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ στοιχεῖον τῆς ἀγροτικῆς ἰδιότητος, δὲν ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἔχῃ ἰατρικὴν καὶ νοσοκομειακὴν περίθαλψιν ὁ ἄρρωστος». Καὶ ἐν σελίδι 7 καὶ 8: «Μὲ τὸν ψηφισθέντα νόμον προβλέπεται πρῶτα–πρῶτα ἡ ἀποστολὴ τῶν ὑγειονομικῶν προσώπων ἰατροῦ, ἐπιστήμονος μαίας καὶ διπλωματούχου ἀδελφῆς εἰς ὅλας τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας καὶ τὰς πλέον ἀπομεμακρυσμένας. Ἡ περίθαλψις τῶν ἀγροτῶν, ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου, θὰ εἶναι καθολικὴ καὶ ὄχι περιωρισμένη εἰς τοὺς ἀπόρους. Τὸ δελτίον ἀπορίας καταργεῖται εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιοχάς. Ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν χωριῶν ἀσφαλίζονται. Ἡ ἰδιότης τοῦ κατοίκου τῆς ὑπαίθρου, τῆς ἀγροτικῆς περιοχῆς, παρέχει τὸ δικαίωμα ἀσφαλίσεώς του κατὰ τῆς ἀσθενείας. Ἐπὶ πλέον, παρέχει δικαίωμα πλήρους φαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως, ὡς καὶ προσθέτου ὀδοντιατρικῆς. Διὰ τοῦ νέου θεσμοῦ, δημιουργεῖται διὰ μὲν τὸ Κράτος ἡ ὑποχρέωσις νὰ ἐξασφαλίσῃ ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν καὶ νοσοκομειακὴν νοσηλείαν παντὸς κατοίκου ἀγροτικῆς περιοχῆς, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε τὴν ἀτυχίαν νὰ προσβληθῇ ἀπὸ οἱανδήποτε ἀσθένειαν, διὰ δὲ τὸν ἄρρωστον ἀγρότην, μὲ μόνην τὴν ἰδιότητα ταύτην, τοῦ κατοίκου δηλαδὴ τῆς ἀγροτικῆς περιοχῆς, τὸ δικαίωμα νὰ τύχῃ τῆς περιθάλψεως καὶ νοσηλείας, τῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῆς νόσου, ὅπως αὕτη προβλέπεται ἀπὸ τὸν νόμον. Πρέπει νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι διὰ τοῦ νόμου κατηργήθησαν τὰ μέχρι σήμερον ἰσχύοντα κριτήρια ἀπορίας, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἔννοια τοῦ ἀποδεδειγμένως εὐπόρου νὰ περικλείεται εἰς μικρὸν κύκλον». Καὶ ἐν τούτοις, παρῆλθον 4 ὁλόκληρα ἔτη καὶ ἀκόμη δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ οὔτε τὸ ὄργανον ἐκεῖνο, ποὺ θὰ ἐκδίδῃ τὰ πιστοποιητικὰ τῆς ἀγροτικῆς ἰδιότητος. Μήπως εἰς τὸν τομέα τῆς παιδικῆς προστασίας, ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ ἀξιόλογον ἔργον ἡ Κυβέρνησις; Πρὸ ἔτους ἀκριβῶς, ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι διεξάγεται μαύρη ἀγορὰ βρεφῶν ἐξ Ἑλλάδος πρὸς τὰς ΗΠΑ, καλυπτομένη ὑπὸ τὸν μανδύαν τῆς υἱοθεσίας καὶ ὅτι τοῦ θέματος ἐπελήφθη ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Ν. Ὑόρκης. Ἀπὸ δημοσιευθεῖσαν τὴν 7ην Μαΐου π.ἔ. ἐπιστολὴν τοῦ κ. Στεφ. Πεσματζόγλου εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία», προέκυπτεν, ὅτι ὁ ἰσχύων νόμος εἶναι ἀτελὴς καὶ χρῄζει τροποποιήσεως. Ἡ εἴδησις αὐτή, ὡς ἦτο φυσικόν, συνεκίνησε τὴν κοινὴν γνώμην. Ἐθεώρησα χρέος μου νὰ ἀπευθύνω ἐρώτησιν πρὸς τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Δικαιοσύνης, ἵνα πληροφορήσουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ποῖα μέτρα σκέπτονται νὰ λάβουν διὰ τὸν τερματισμὸν ἑνὸς ἀπαραδέκτου καθεστῶτος. Ἀναμένω ἔκτοτε τὴν ἀπάντησιν. Γνωρίζω ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπάντησις σήμερον, ὅτι κατηρτίσθη Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία μελετᾶ τὸ θέμα καὶ ὅτι συντόμως ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἀκριβῶς διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον βραδύτητα σᾶς κατηγοροῦμεν. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ εἴπω ὀλίγα τινά, ἀναγόμενα εἰς τὴν δρᾶσιν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Κύριοι βουλευταί, μακρὰ εἶναι ἡ πορεία τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ εἰδικώτερα τῆς Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Χωροφυλακῆς, πορεία παρακολουθοῦσα τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους. Καὶ εἰς τὴν πορείαν αὐτὴν συναντῶνται δάφναι, θυσίαι καὶ ἑκατόμβαι θυμάτων. Πρὸς τοὺς ἡρωϊκοὺς αὐτοὺς νεκροὺς τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, οἵτινες ἔπεσαν πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκον των προασπίζοντες τὴν ζωήν, τὴν τιμήν, τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν, τὴν Δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, αἰωνία θὰ εἶναι ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ. Ἀλλά, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, εἶναι ἐξ ἴσου ἀληθές, ὅτι ἡ δόξα τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας σκιάζεται ἀπὸ τὴν δρᾶσιν ἐνίων ὀργάνων των, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀπροσωπόληπτα ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν καθηκόντων των, παραβαίνοντα οὕτω καὶ τὸν ὅρκον των καὶ τὴν ἀρχὴν τῆς ἴσης μεταχειρίσεως τῶν πολιτῶν. Ἐν τούτοις, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, ἀναλαμβάνων τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπηύθυνεν Ἡμερησίαν Διαταγὴν πρὸς τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, εἰς ἣν μεταξὺ ἄλλων ἔλεγεν: «Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ σεβασμὸς τῆς προσωπικότητος τοῦ πολίτου θὰ ἀναχθῇ εἰς ἄρθρον πίστεως, ἐγγυώμενον τὴν ἰσοπολιτείαν καὶ στοργικὴν μεταχείρισιν τῶν πολιτῶν, κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου»· καὶ περαιτέρω, λέγει, ὁ κ. ὑπουργός: «Οἱ πολῖται πρέπει νὰ τυγχάνουν στοργικῆς, λογικῆς καὶ ρεαλιστικῆς ἐξυπηρετήσεως». Διερωτῶμαι, κατόπιν τούτου, μήπως δι’ ἑτέρας ἐμπιστευτικῆς καὶ ἀπορρήτου ἐγκυκλίου ἀνετράπησαν; Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο δὲν συμβαίνει, διατὶ δὲν προέβητε εἰς λῆψιν ἀναλόγων μέτρων ἢ δὲν ἐπεβάλατε ἀναλόγους κυρώσεις; Εἶχα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς καταγγείλω προσωπικῶς καὶ κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Παπανδρέου, τὴν ἀπαράδεκτον ἐπέμβασιν τῶν ὀργάνων τῆς Χωροφυλακῆς εἰς τὰς Κοινοτικὰς ἐκλογάς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἀπαντήσητε καὶ τὶ θὰ ἀπαντήσητε, κ. Ὑπουργέ. Χρέος μου, ὅμως, θεωρῶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὰ ὄργανα αὐτά, νὰ τοὺς εἴπω, ὅτι ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν, δὲν ἐξυπηρετοῦν οὔτε τοὺς ἰδίους, οὔτε τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, οὔτε πρὸ παντὸς τὰ καλῶς ἐννοούμενα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, ἐγκυμονεῖ κινδύνους καὶ δύναται νὰ ἔχῃ ὀδυνηρὰς συνεπείας διὰ τὸ μέλλον. Διὰ πάντα ταῦτα, θὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μέρος, ἔχει τὸν λόγον.

§208Α. ΜΕΡΟΣ. Μὲ τὴν μεγαλυτέραν λακωνικότητα, διότι ἐτέθησαν ἤδη οἱ αὐστηρότεροι χρονικοὶ περιορισμοὶ διὰ τὰς ὁμιλίας, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφερθῶ εἰς μερικὰ ζητήματα τῆς χώρας, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ὡς λίαν σημαντικά. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, κ. Πρόεδρε, 750.000 οἰκογένειαι σιτοκαλλιεργητῶν ἀναμένουν μὲ ἀγωνίαν ν’ ἀκούσουν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν προσεχῆ συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Αἱ ὑπάρχουσαι ἐνδείξεις διὰ τὴν παραγωγὴν εἶναι καλαί, ἀλλὰ οἱ ἀγρόται κατέχονται ἀπὸ τὴν ἀνησυχίαν, μήπως δὲν τύχουν καὶ ἐφέτος τῆς ἐπιβαλλομένης προστασίας. Πέρυσι τὰ μέτρα ἦσαν ἀνεπαρκῆ, τὸ εἰσόδημα τῶν σιτοκαλλιεργητῶν κατέληξε νὰ εἶναι χαμηλὸν καὶ δι’ αὐτὸ παρατηρεῖται εἰς τὴν τάξιν των μεγάλη ἔνδεια. Τόση εἶναι ἡ δυστυχία, ὥστε μερικοὶ χωρικοὶ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ κάμνουν προπωλήσεις σίτου, ὁ ὁποῖος ἀπέχει πολὺ ἀκόμη ἀπὸ τὴν ὡρίμανσιν. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἶχεν ἐγκρίνει τὴν χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων, ὡς ἄλλοτε, δὲν θὰ εὑρίσκοντο εἰς τόσον μεγάλην δυσχέρειαν. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ περιορίσῃ τὴν σιτοκαλλιέργειαν, δὲν ἠθέλησε μέχρι τῆς ὥρας νὰ διευκολυνθοῦν οἱ πάσχοντες σιτοκαλλιεργηταί. Ἕνεκα τούτου, γίνονται αἱ προπωλήσεις. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν περυσινὴν συγκέντρωσιν. Ἐπρόκειτο νὰ παραλάβῃ τὸ Κράτος διὰ τῆς ΚΥΔΕΠ 400 χιλιάδες τόννων σίτου, καὶ ἑτέρας 200 χιλ. τόννων, μέσῳ τῶν Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν (παρεμβατικὴ συγκέντρωσις). Ἀπέναντι, ὅμως, τοῦ ὑπολογισθέντος ποσοῦ τῶν 600 χιλ. τόννων, συνεκεντρώθησαν μόνον 413.000 τόννοι. Διακόσιαι χιλιάδες καὶ πλέον τόννοι διέρρευσαν πρὸς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Καὶ αὐτό, διότι ἡ συγκέντρωσις δὲν ἦτο καθολικὴ (εἶχον τεθῆ περιορισμοί, ὡς πρὸς τὰς παραδοτέας παρ’ ἑκάστου χωρικοῦ ποσότητος σίτου) καὶ διότι αἱ διδόμεναι τιμαὶ ἦσαν χαμηλαί. Ἠδικήθησαν οὕτω οἱ σιτοκαλλιεργηταί, τὸ εἰσόδημά των ἀπέβη μικρόν, ὑποφέρουν αὐτοί, μὲ συνέπειαν νὰ ὑποφέρουν καὶ τὰ ἀστικὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα τόσον τονώνονται, ὅταν ὑπάρχῃ καλὴ ἀγοραστικὴ δύναμις εἰς τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Ἐφέτος, ἡ συγκέντρωσις πρέπει νὰ εἶναι καθολικὴ καὶ νὰ δοθῇ διὰ τὸν σῖτον μία τιμὴ ἱκανοποιητική, καλύπτουσα τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ ἀφήνουσα περιθώρια διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Εἰς τοὺς μικροὺς παραγωγούς, ἀντὶ τῶν προνομιακῶν τιμῶν, νὰ ὁρισθῇ χρηματικὴ κατὰ στρέμμα οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις. Πάντως πρέπει νὰ δικαιωθῇ ἡ ἀγροτικὴ τάξις καὶ ἐνισχυομένης αὐτῆς, νὰ ζωογονηθοῦν, κατὰ τὸ δυνατόν, καὶ οἱ πληθυσμοὶ τῶν πόλεων, μὲ τόνωσιν τῶν ἐργασιῶν εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα. Αἱ οἰκονομικαὶ δυσχέρειαι, τὰς ὁποίας δοκιμάζουν τὰ διάφορα εἰς τὰς πόλεις ἐπαγγέλματα, εἶναι ἔκδηλοι. Εὐγλώττως ὁμιλοῦν περὶ αὐτῶν τὰ διαμαρτυρόμενα γραμμάτια καὶ αἱ σημειούμεναι πτωχεύσεις. Ὑπάρχει οὕτω γενικώτερον οἰκονομικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν κατεποντίσθη ὑπὸ τὸν θόρυβον τῶν ἀντεγκλήσεων καὶ τῶν ἀγόνων περὶ τὸ ζήτημα τῆς ὑφέσεως ζωηρῶν ἐξάψεων. Εἶναι μέγα σφάλμα νὰ μὴ τυγχάνῃ προσοχῆς ἡ κατάστασις, ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν, τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζει μεγάλη κακοδαιμονία. Ἄλλο θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τὸ θέμα τῆς Διοικήσεως, ἡ ὁποία χωλαίνει καὶ δὲν εἶναι ἀποδοτικὴ ὅσον ἐπιβάλλεται, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινοῦ. Διὰ τὰ τρωτὰ τῆς Διοικήσεως ἐπικρατεῖ μεγάλη δυσφορία καὶ εἶναι μέγα ἐπίσης σφάλμα, διότι δὲν ἐπετεύχθη ἡ ἐξυγίανσις εἰς τὸν κλάδον τῶν Δημοσίων μας Ὑπηρεσιῶν. Καὶ ὅμως, ἐπείγει μία τοιαύτη προσπάθεια. Θέλω ἀκόμη νὰ τονίσω, ὅτι καὶ εἰς ἕνα ἄλλο σοβαρὸν ζήτημα ὑπολειπόμεθα, ἐννοῶ τὸ ζήτημα τῆς νεολαίας, ἡ ὁποία, μένουσα χωρὶς ἀπασχόλησιν, κατατρίβεται εἰς τὰ καφενεῖα, καὶ καταφεύγουσα ἀπὸ ἔλλειψιν ἐργασίας εἰς τὰ καφενεῖα, τὰ σφαιριστήρια καὶ λοιπὰ κέντρα, ὅπου ὑφίσταται δυσμενεῖς ἐπιδράσεις, παρεκκλίνει τοῦ μεγάλου της προορισμοῦ. Πρέπει, διὰ παντὸς τρόπου, νὰ δώσωμεν ἀπασχόλησιν εἰς τὴν νεότητα καὶ νὰ δημιουργήσωμεν συνθήκας ζωῆς τοιαύτας, ὥστε νὰ διατηρῆται εἰς ἔξαρσιν καὶ πνευματικὴν ἠθικήν. Διότι ὁ χρόνος δὲν ἐπιτρέπει ἐπέκτασιν καὶ ἀναλύσεις, θέλω νὰ τελειώσω θίγων ἕνα ἄλλο σοβαρὸν θέμα, τὸ θέμα τῆς στέγης διὰ τὰ πτωχὰ στρώματα τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων. Εἶναι στίγμα διὰ τὴν ἐποχήν μας νὰ διαβιοῦν ἄνθρωποι, πάμπολαι οἰκογένειαι, μέσα εἰς τρώγλας καὶ εἰς κατασκευάσματα ἀπὸ ἄθλια ξύλα καὶ τενεκέδες. Τοῦ εἴδους αὐτοῦ κατοικίαι παρατηροῦνται καὶ εἰς αὐτὰς τὰς Ἀθήνας, εἰς πολλὰ ἄλλα ἀστικὰ κέντρα, ἡ ἐλεεινὴ δὲ καὶ ἀνθυγιεινὴ κατοικία, εἶναι γνώρισμα εἰς πλεῖστα ἀπὸ τὰ χωρία μας. Ἡ ἀνοικοδόμησις ὑπῆρξε καλὴ εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ μὲ εὐρύτερον πρόγραμμα, ὥστε μέσα εἰς ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ ἀπαισία τρώγλη καὶ νὰ καταργηθῇ ἐπίσης ἡ παράγκα. Ὅλοι οἱ ἔχοντες ἀνάγκην στέγης πρέπει νὰ διευκολυνθοῦν, διὰ νὰ βάλουν τὰς οἰκογενείας των μέσα εἰς ἕνα ὑγιεινὸ σπιτάκι.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§210Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι, διότι κατὰ σύστημα γίνεται παραβίασις τῶν ἄρθρων 6 καὶ 7 τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ Σώματος. Παρεμβάλλονται ἐμπόδια εἰς τὸ Κόμμα τῆς ΕΠΕΚ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνεγνωρισμένον Κόμμα καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐθνικὴ δρᾶσις εἶναι ἀδιαμφισβήτητος, νὰ ἐκφέρῃ ἐγκαίρως τὴν γνώμην του ἐπὶ τῶν γενικῶν προβλημάτων. Ἴσως, εἰς τὸν διάλογον τῆς ὀξύτητος τῶν δύο ἄκρων, δὲν συνέφερε νὰ ἀκουσθῇ καὶ ὁ μέσος λόγος καὶ ἐκ τῶν 40 ὡρῶν ποὺ κατηναλώθησαν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ὀλίγα λεπτὰ μόνον μᾶς ἐδόθησαν, διὰ νὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας ἐπὶ τοῦ τεθέντος θέματος. Σεβόμενος τὴν ὥραν καὶ τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀκολουθήσῃ, δὲν θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, οὔτε θὰ ἀγορεύσω. Θὰ ἀναγνώσω μόνον μίαν δήλωσίν μου, ποὺ καθορίζει τὴν θέσιν τῆς ΕΠΕΚ ἐπὶ τοῦ τεθέντος ζητήματος, διὰ τῆς προτάσεως δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. «Ἐκ τῶν διεξαχθεισῶν κατὰ τὴν παροῦσαν ἑβδομάδα συζητήσεων, διεπιστώθη, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, προσεπάθησαν, χάριν τῶν κομματικῶν των σκοπῶν, νὰ δημιουργήσουν πλαστὸν κλῖμα πολώσεως καὶ διχασμοῦ, τὸ ὁποῖον καταδικάζει ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅστις, πάσῃ θυσίᾳ, θέλει νὰ ἀποφύγῃ νέον ἐθνοκτόνον διχασμόν. Τὴν προσπάθειαν αὐτήν, τὴν καταδικάζομεν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι εἰς τὸν κόσμον ὁλόκληρον, συντελεῖται ραγδαία ἐξέλιξις τῶν ἰδεῶν, ὑπὸ τὸ φῶς τῶν νέων ἀνακαλύψεων τῆς ἐπιστήμης καὶ ὀφείλει νὰ γρηγορῇ καὶ νὰ ἐναρμονίζῃ τὴν πολιτικὴν τῆς χώρας ἑκάστοτε, μὲ σκοπὸν νὰ προστατεύσῃ ἐντόνως τὰ ἐθνικά μας συμφέροντα. Οὐχὶ σπανίως, ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὰς πρὸς τὰς ξένας Κυβερνήσεις συμφωνίας της, ἀπέδειξεν ἐθνικὴν ὑποτονίαν. Καὶ διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀστοχίας της ταύτας καὶ τὴν ἀποτυχίαν τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς, φροντίζει νὰ ἀναζωπυρώνῃ τὰ πάθη μεταξὺ τοῦ λαοῦ, ἵνα ὑπὸ πνεῦμα συγχύσεως συνεχίσῃ νὰ κυβερνᾷ. Δὲν εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τοὺς λόγους, ποὺ προεκάλεσαν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς τεθείσης ὑπὸ τῆς ΕΔΑ προτάσεως δυσπιστίας. Διαπιστοῦμεν, ὅμως, ὅτι εἰς πλείστους τομεῖς τῆς ἐν γένει πολιτικῆς, ἡ ἀποτυχία τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, εἶναι προφανής, ὁδηγήσασα εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν τῶν λαϊκῶν μαζῶν καὶ διὰ τοῦτο τὴν καταψηφίζομεν».

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§212Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν πρότασιν τῆς δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν εἴχαμε ὑπογράψει ἡμεῖς ποὺ ἐκπροσωποῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰς ἀγροτικὰς μερίδας. Ἀτυχῶς εἴμεθα ἀριθμητικῶς ἐλάχιστοι ἔναντι τῶν 300 ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους, καὶ δι’ αὐτὸ ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν ἔχομεν τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν διὰ νὰ ὑπογράψωμεν μίαν τοιαύτην πρότασιν, ἀλλὰ ὅπως βλέπετε καὶ εἰς συζήτησιν ἀκόμη τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος, παριστάμεθα ὡς πτωχοὶ συγγενεῖς μὲ μείωσιν μάλιστα καὶ τοῦ δικαιώματος ὅσον ἀφορᾷ τὸ χρονικὸν ὅριον εἰς τὰς ὁμιλίας καὶ δι’ αὐτὴν τὴν μείωσιν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶ. Θέματα ὡς εἶναι ἡ ὕφεσις, τὸ οἰκονομικὸν καὶ τὸ Ἐσωτερικόν, εἶναι θέματα ποὺ συγκινοῦν ὅλα τὰ στρώματα τοῦ λαοῦ, ἰδιαίτερα ὅμως τοὺς ἀγρότας, ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν ὁποίων ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ἰδιαίτερα ὅμως σήμερα εἶναι πλήρως ἐξηθλιωμένη. Αὐτὸ γίνεται, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ πολιτικὴν ψυχροπολιτικήν. Ὁ ψυχρὸς πόλεμος μᾶς κάνει νὰ θυσιάζουμε τὸ μισὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ μας. Ὁ ψυχρὸς πόλεμος εἶναι ἡ ἀφορμὴ ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουμε καλὲς καὶ φιλικὲς σχέσεις μὲ ὅλους τοὺς λαοὺς καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐμπόδιον ποὺ δὲν μποροῦμε ν’ ἀναπτύξουμε τὰς ἐμπορικὰς καὶ ἐκπολιτιστικὰς σχέσεις μας. Δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας ἡ ὕφεσις πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἕνα ἀπροσδόκητο δῶρο. Σὰν τέτοιο πρέπει νὰ τὸ δοῦμε, καὶ σὰν τέτοιο πρέπει νὰ τὸ ἐκτιμήσουμε. Ἡ ὕφεσις εἶναι ἕνα μέσον ποὺ θὰ μποροῦμε νὰ καλλιεργοῦμε καλὲς ἐμπορικὲς καὶ ἐκπολιτιστικὲς σχέσεις μὲ ὅλους τοὺς λαούς, ἀνεξάρτητα ἀπὸ κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικὰ συστήματα. Μέ τὴν ὕφεσιν θὰ λύσουμε ὅλας τὰς διαφοράς μας μὲ ὅλας τὰς χώρας, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν. Χωρὶς τὴν ὕφεσιν δὲν μποροῦμε νὰ γίνουμε καλοὶ φίλοι μεταξὺ μας. Χωρὶς νὰ εἴμεθα καλοὶ φίλοι δὲν μποροῦμε ν’ ἀναπτύξουμε τὰς ἐμπορικάς μας σχέσεις ὅσον θὰ πρέπει. Ἂν δὲν ἐπιτύχουμε νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ὕφεσις δὲν θὰ ἔχουμε σωστὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ καὶ θὰ ἐξακολουθήσουμε ὡς οἰκονομία νὰ φυτοζωοῦμε ὡς ὑποανάπτυκτοι. Διὰ νὰ φθάσουμε ὅμως εἰς τὸ ἀγαθὸν τῆς ὑφέσεως, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι ἀρκετὰ τὰ εὐχολόγια τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Κύριοι βουλευταί, ὅταν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι δέχωνται ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Χρουστσώφ καὶ τοῦ κ. Μικογιὰν καὶ ἀντιθέτως ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ἐδέχθη τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Νίξον καὶ μετ’ ὀλίγον τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Ἀϊζενχάουερ δὲν θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι αὗται αἱ ἐπισκέψεις ἔγιναν ἀπὸ ἁπλῆν φιλοφροσύνην. Αἱ ἐπισκέψεις αὗται ἐπεξετάθησαν εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Γαλλίαν, τὰς Ἰνδίας καὶ εὐχαρίστως βλέπομεν, ὅτι μεταφέρεται σιγὰ–σιγὰ εἰς ὅλας τὰς γωνίας τῆς γῆς τὸ πνεῦμα τῆς ὑφέσεως. Αἱ ἐπισκέψεις αὗται ἔχουν τὴν ἐξήγησίν των. Καὶ ἡ ἐξήγησις εἶναι μία. Ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπιστήμης, τῆς τέχνης καὶ τῆς φύσεως, ἀποδεικνύεται, ὅτι πόλεμος δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ. Ἂν καταντήσουμε νὰ γίνῃ, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι οὔτε οἱ προσωπικοὶ λεονταρισμοί, οὔτε οἱ κομματικοὶ ὑπολογισμοὶ ἔχουν τὴν θέσιν των. Ἄς βοηθήσουμε λοιπὸν καὶ ἡμεῖς αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς ὑφέσεως καὶ ἂς σταματήσουν ἐπὶ τέλους τὰ ραδιόφωνα αὐτὰ τὰ ἀνηλέητα ὑβρεολόγια καθημερινῶς, ἐναντίον τῶν χωρῶν ἐκείνων ποὺ ἔχομεν τὴν ἀνάγκην των, αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕφεσιν. Κύριοι βουλευταί, 100 ἑκατ. δολλάρια περίπου ἀγροτικὰ προϊόντα μένουν ἀδιάθετα —σήπονται— εἶναι ἀπώλητα καὶ ὅμως ἀντὶ νὰ κάνουμε σωστὴ ἀγροτικὴ πολιτικὴ καὶ σωστὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ ἐμεῖς ζητᾶμε δανεικὰ γιὰ νὰ πάρουμε κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ ἀπὸ τὰς Δυτικὰς χώρας. Πῶς ὅμως θὰ διαθέσουμε τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα ὅταν ἡ ἐμπορική μας πολιτική, συνάρτησις τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι λανθασμένη, εἶναι ψυχροπολεμική; Καὶ λέγει ἡ Κυβέρνησις. Ποία εἶναι ἡ ἐμπορική μας πολιτική; Δὲν μποροῦμε νὰ ἐπιβάλουμε στοὺς συναλλασσομένους ν’ ἀγοράσουν προϊόντα ἀπὸ τὰς ἀνατολικὰς ἀγοράς. Κύριοι βουλευταί, ἔχουμε σοβαρωτάτην κρίσιν εἰς τὰ καπνὰ μας. Ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἐμείωσε τὰς ἀγορὰς κατὰ 5.000 τόννους. Ἡ Γαλλία ἐπίσης. Ἡ Ἰταλία ἐπίσης. Ἡ Αὐστρία ἐπίσης. Ἡ ΗΑΔ δὲν ἀγοράζει. Ποῦ θὰ δώσουμε τὰ καπνά; Ἐδῶ εἶναι τὸ πρόβλημα. Θὰ γίνουμε ποιμένες καὶ λαχανοκηπουροί; Ἢ θὰ ἐρωτήσουμε νὰ δώσουμε τὰ καπνά;... Πῶς ὅμως θὰ τὰ δώσουμε τὰ καπνά, ὅταν δὲν ἔχουμε σωστὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ καὶ δὲν ἀγοράζουμε κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου μᾶς προσφέρονται μὲ ἀντάλλαγμα ἀγροτικῶν προϊόντων, ὅπως εἶναι αἱ Ἀνατολικαὶ Χῶραι; Ἰσχυρίζεται, κ. βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ηὐξήθη τὸ Ἐθνικὸ εἰσόδημα, ὅτι ηὐξήθη τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα, ηὐξήθησαν αἱ καταθέσεις καὶ ἄλλα περὶ ἔργων. Εἰς ὅλα αὐτὰ μία εἶναι ἡ ἀπάντησις. Πεῖνα καὶ ἀθλιότης ὑπάρχει σ’ ὅλους τοὺς ἀγρότας, κρίσις εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ τοὺς ἐμπόρους. Κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ καταγγείλω, ὅτι ὁ σῖτος πωλεῖται πρὸς 1,80 τὸ κιλὸν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ φέρῃ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν 10.000 τόννους. Τὰ καπνὰ ἔφθασαν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 8 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Εἰς ἓν χωρίον οἱ χωρικοὶ ἔκαυσαν τὰ 25% τῶν καπνῶν των.

§213Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Τσιάρα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς 10.000 τόννους, γνωρίζετε ἄριστα, ὅτι εἶναι τόννοι σίτου μὴ παραγόμενοι ἐν Ἑλλάδι, καὶ γνωρίζετε ἄριστα, ὅτι οἱ 10.000 τόννοι πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν μακαρονοποιΐαν καὶ διὰ τὴν ζαχαροπλαστικήν. Δὲν ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι κατάλληλον σῖτον διὰ τὰς δύο αὐτὰς περιπτώσεις. Γνωρίζετε τὴν ἀλήθειαν. Διατὶ προβαίνετε εἰς καταγγελίας ψευδεῖς;

§214Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Τὰ ροδάκινα 0,30 τὸ κιλό, ὁ καπνὸς ἀπὸ 5–20 δραχμ. τὸ κιλὸν καὶ ὅταν τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἢ μένουν ἀπούλητα ἢ σήπωνται εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ τὰς ἀποθήκας; Πράγματι, κ. βουλευταί, αὐξάνει ἡ παραγωγή. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε, ὅτι αὐξάνει καὶ ἡ φτώχεια. Καὶ μέσα σ’ αὐτὴ τὴ φτώχεια τὰ μονοπώλια ὑψώνουν τὴν παντοκρατορία τους. Ὁ πλοῦτος περνᾶ σὲ λίγα χέρια. Οἱ πλούσιοι γίνονται πλουσιώτεροι καὶ οἱ φτωχοὶ φτωχότεροι. Μέσα σ’ ὅλα αὐτὰ αἱ 200 οἰκογένειαι τῶν Ἀθηνῶν θριαμβεύουν καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτῶν τῶν οἰκογενειῶν τὰ συμφέροντα ἐξυπηρετεῖ. Διὰ ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν ἀθλιότητα τοῦ λαοῦ, τοῦ δυσηρεστημένου λαοῦ, καταφεύγει εἰς μέτρα βίας κινῶντας τὸν συνδικαλισμόν, τοὺς συνεταιρισμούς, τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους, καταδικάζει τοὺς δασκάλους γιὰ τὴν ἀπεργία τους, κτυπᾶ τοὺς ἀπεργοὺς Ἐργάτας Τύπου, ἐπιστρατεύει τοὺς σιδηροδρομικοὺς, ἐργάτας αὐτοκινήτων κλπ. Κρατᾶ τὰ ἔκτακτα μέτρα καὶ ὁμιλοῦμε ἔτσι γιὰ Δημοκρατία τύπου Μεντερές. Ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζει ἀντιαγροτικὴν καὶ ἀντιλαϊκὴν πολιτικὴν καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ν.Α.Κ. θὰ τὴν καταψηφίσῃ.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Πρὶν προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἀνακοινῶ ἐπιστολὰς καὶ τηλεγραφήματα ἀπουσιαζόντων κ.κ. συναδέλφων. Πρὸς Τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε Δεδομένου, ὅτι κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, παρακαλῶ ὅπως γίνῃ γνωστὸν εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι τάσσομαι ὑπὲρ τῆς προτάσεως δυσπιστίας τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ κόμματος τῆς ΕΔΑ. Ἀθῆναι τῇ 3ῃ Ἀπριλίου 1960

Μετὰ πάσης τιμῆς

Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Πρὸς Τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Ἐπειδή, κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως θὰ εὑρίσκωμαι ἐκτὸς τῆς χώρας, παρακαλῶ, ὅπως δηλωθῇ εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι τάσσομαι ὑπὲρ τῆς προτάσεως δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς ΕΔΑ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2ᾳ Ἀπριλίου 1960

Μετὰ πάσης τιμῆς

ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ

Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἀθήνας «Εὑρισκόμενος Παρισίους, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω τὴν Κυβέρνησιν.

4.4.1960

Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἀθήνας «Εὑρισκόμενος Παρισίους, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω τὴν Κυβέρνησιν.

4.4.1960

Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ»

Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἀθήνας «Εὑρισκόμενος Γαλλίαν, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω τὴν Κυβέρνησιν.

4.4.1960

Π. ΓΛΙΓΛΗΣ»

Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἀθήνας «Εὑρισκόμενος Γαλλίαν, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω τὴν Κυβέρνησιν.

4.4.1960

Π. ΚΑΠΝΙΣΗΣ»

Ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας «Εὑρισκόμενος Ζάκυνθον πρὸς ὑποστήριξιν ἐνώπιον Δικαστηρίου ὑποθέσεων ποινικῶν καὶ μὴ δυνάμενος παραστῶ σημερινὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ προτάσεως δυσπιστίας, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω Κυβέρνησιν δι’ ἀκολουθουμένην ἐξωτερικήν, ἐσωτερικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικήν, ὅλως ἀντίθετον πρὸς συμφέροντα λαοῦ.

Ζάκυνθος 5.4.1960

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΡΑΚΑΤΣΟΥΛΑΣ

Βουλευτὴς Καρδίτσης» Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα «Μὴ δυνάμενος παραστῶ λόγω ἀσθενείας κατὰ σημερινὴν συνεδρίασιν Βουλῆς, καθ’ ἣν θέλει διεξαχθῆ ψηφοφορία ἐπὶ προτάσεως δυσπιστίας, δηλῶ διὰ παρόντος, ὅτι καταψηφίζω Κυβέρνησιν δι’ ἐξωτερικὴν, οἰκονομικὴν καὶ ἐσωτερικὴν πολιτικήν της.

8.4.1960

ΗΛΙΑΣ ΣΚΥΛΛΑΚΟΣ

Βουλευτὴς Λαρίσης» Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἀπριλίου 1960 Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα «Σεβαστέ μοι, κ. Πρόεδρε, Μὴ δυνάμενος λόγω ἀσθενείας νὰ παραστῶ κατὰ τὴν διεξαχθησομένην ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ τεθέντος πολιτικοῦ θέματος, δηλῶ διὰ τῆς παρούσης μου, ὅτι καταψηφίζω τὴν πρότασιν μομφῆς, ψηφίζων ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 8.4.1960

ΑΡΓΥΡΙΟΣ ΨΑΡΡΗΣ»

Βουλευτὴς Σερρῶν» Προχωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Καλοῦνται ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ κ.κ. Σ. Εὐστρατιάδης καὶ Α. Χονδρονάσιος. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν λέγουσι ΝΑΙ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ΟΧΙ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ὅπως μετὰ τὴν ψηφοφορίαν μὴ ἀπέλθητε, διότι θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δηλαδὴ εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα).

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 282. Εἶπον ΝΑΙ 113, καὶ ΟΧΙ 169. Συνεπῶς ἡ πρότασις δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπερρίφθη. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὄρθιοι οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ὑποδέχονται τὸ ἀποτέλεσμα μὲ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Εἰσερχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἡμερησίας δια-

τάξεως, τὴν

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑΝ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11 Δεκεμβρίου 1959 συμβάσεως μεταξὺ ἀφ’ ἑνὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς ἐν DELAWARE τῶν Η.Π.Α. ἑταιρείας ESSO HELLENIC INC περὶ παραχωρήσεως εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην τοῦ δικαιώματος ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως ὑδρογονανθράκων ἔν τισι περιοχαῖς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Ἄρθρον 1ον. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν ἀποδέχεται τὸ ἄρθρον μὲ τὰς δύο τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰς τὸ σύνολον.

§219ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ σχέδιον νόμου. «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11 Δεκεμβρίου 1959 συμβάσεως μεταξὺ ἀφ’ ἑνὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς ἐν DELAWARE τῶν Η.Π.Α. Ἑταιρείας ESSO HELLENIC INC περὶ παραχωρήσεως εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην τοῦ δικαιώματος ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως ὑδρογονανθράκων ἐν τισι περιοχαῖς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ, ὅπως ἐπικυρώσω τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὑπὸ ἰδίαν ἐμοῦ εὐθύνην.

§221ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἢ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δέχεσθε νὰ διακόψωμεν ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τοῦ Πάσχα διὰ τὴν 26ην Ἀπριλίου ἡμέραν Τρίτην μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον;

§223ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 26ην Ἀπριλίου, ἡμέραν Τρίτην καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 0.40′ π.μ.)