1960.04.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 78η

Τετάρτη 6 Ἀπριλίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Νομικός, ζητεῖ 10ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου.

§6Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ θέσις ζητήματος ἐμπιστοσύνης ἀποτελεῖ δικαίωμα τῶν κομμάτων καὶ βεβαίως δὲν ἀποβλέπει πάντοτε εἰς ἀνατροπὴν τῶν Κυβερνήσεων. Δύναται νὰ ἀποβλέπῃ εἰς περισσότερον ὑπεύθυνον διατύπωσιν γνώμης, εἰς περισσότερον πανηγυρικὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠπόρησα ἑπομένως διὰ τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς Ε.Δ.Α. Ἠπόρησα διὰ τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔθεσε πολιτικὸν ζήτημα. Εἶπεν ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., ὅτι ἐπὶ δύο συνόδους ἀγωνίζεται ἡ Ε.Δ.Α. νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως καὶ δὲν ἠδυνήθη. Καὶ ἐδοκίμασα πραγματικὴν ἀπορίαν, διότι πρὸ 4 ἀκριβῶς μηνῶν, μὲ τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος κατὰ Νοέμβριον, συνεζητήθη κατ’ ἐξοχὴν καὶ εὐρύτατα τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, ὥστε νὰ μὴ δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ ποῖον τρόπον ἐπὶ δύο συνόδους εἶχεν ἐμποδισθῆ ἡ συζήτησις. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νοεμβρίου, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω εὐρύτερον τὰς γνώμας μου καὶ διὰ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας καὶ διὰ τὴν οἰκονομικὴν καὶ διὰ τὴν Διοίκησιν. Θὰ ἀρκεσθῶ διὰ τοῦτο σήμερον εἰς μίαν σύντομον συνόψισιν τῶν ἀπόψεών μου καὶ θὰ ἀναφερθῶ ἐπίσης εἰς ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀνέκυψαν κατὰ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. ἀναπτύσσων τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, ἐπεκαλέσθη ὡς ἀπόδειξιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀρνεῖται τὴν ὕφεσιν, τὸ γεγονός, ὅτι αἱ προτάσεις τοῦ Ρουμάνου Πρωθυπουργοῦ περὶ ἀπυραύλου ζώνης, καθὼς καὶ ἄλλαι προτάσεις τοῦ ἡγέτου τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἀπερρίφθησαν. Κύριοι βουλευταί, προσδιώρισα καὶ εἰς τὰς ἄλλας μου ὁμιλίας, θὰ ἐπαναλάβω καὶ σήμερον μίαν ἀπάντησιν ἁπλῆν καὶ ὁριστικὴν πρὸς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε.Δ.Α. Εἴμεθα Σύμμαχοι μὲ τὴν Δύσιν καὶ εἴμεθα φίλοι μὲ τὴν Ἀνατολήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξωτερική μας θέσις. Εἴμεθα φίλοι μὲ τὴν Ἀνατολήν, αὐτὸ σημαίνει: Θέλομεν νὰ εἴμεθα φίλοι καὶ ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν των διάθεσιν νὰ μείνωμεν φίλοι. Καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὴ συνίσταται εἰς συμμαχίαν μὲ τὴν Δύσιν, φυσικὸν εἶναι τὰ θέματα τῆς ἀσφαλείας νὰ ἐμπίπτουν εἰς τὴν περιοχὴν τῶν συμμαχικῶν μας σχέσεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦνται μεμονωμένως, αὐτοβούλως, ἀπὸ μέλη τῶν συμμαχιῶν πρὸς ἄλλα μέλη τοῦ ἀντιπάλου Συνασπισμοῦ. Εἶναι τόσον αὐτονόητος αὐτὴ ἡ συνέπεια, ὥστε κανεὶς νὰ ἀπορῇ διὰ τὴν ἐπιμονὴν τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ ζητήματος. Ἄριστα δύναται καὶ μέλος τοῦ ΝΑΤΟ, νὰ συζητῇ καὶ μὲ χώραν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, ἀλλὰ πότε; Ὅταν τὸ θέμα ἔχῃ προηγουμένως συζητηθῆ, ἐντὸς συμμαχικῆς οἰκογενείας, ὅταν ἔχῃ ληφθῆ ἀπόφασις καὶ ὅταν ἔχῃ ἀνατεθῆ εἰς μίαν ἀπὸ τὰς χώρας τοῦ ΝΑΤΟ αὐτὴ ἡ διαπραγμάτευσις. Εἶναι αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον συμβαίνει μὲ τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμὸν καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικὸν προκειμένου περὶ Συμμάχων. Καὶ ἡ Ρουμανία καὶ ἡ Βουλγαρία ὅταν προβαίνουν εἰς προτάσεις, προβαίνουν αὐτοβούλως καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως; Βεβαίως ὄχι. Ἐκτελοῦν ἐντολάς, ἐκτελοῦν ἀποφάσεις τῶν συμμαχικῶν των συνασπισμῶν. Ὅ,τι ἑπομένως συμβαίνει εἰς τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμὸν ὅπου αἱ χῶραι ἐκτελοῦν κοινὰς ἀποφάσεις, ὅταν προβαίνουν εἰς τοιαύτην πρότασιν ἐπὶ θεμάτων ἀσφαλείας, εἶναι εὔλογον καὶ πρέπει νὰ συμβαίνῃ καὶ διὰ τὰ μέλη τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας. Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεθύμουν νὰ δώσω εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Ε.Δ.Α. Ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς ἀσφαλείας ἡ διαπραγμάτευσις εἶναι συμμαχική. Καὶ ὅπως διεκήρυξα καὶ κατὰ τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν, εἶναι ὁ μόνος ἀσφαλὴς τρόπος νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν εἰρήνευσιν. Ὁ ἄλλος τρόπος ὁδηγεῖ εἰς τὴν διάσπασιν καὶ ἂν ἐπιτευχθῇ ἡ διάσπασις, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ εἶναι εἰρήνευσις, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ἡ πλήρης ἐπικράτησις τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Ὅσοι ἑπομένως ἐπιθυμοῦν εἰλικρινῶς τὴν εἰρήνην, πρέπει ἐπίσης νὰ ἀναγνωρίσουν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀρραγοῦς ἑνότητος τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας, ἡ ὁποία ἑνότης ἀποτελεῖ τὴν ἀσφαλῆ προϋπόθεσιν διὰ τὴν τελικὴν ἐπίτευξιν τῆς εἰρήνης. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ δεύτερος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχει κατὰ τὴν γνώμην μου ἔννοιαν πλέον ἡ συζήτησις τοῦ θέματος τῆς ὑφέσεως. Ἡ ἐπιδίωξις τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ἦτο νὰ γίνῃ ἀπύραυλος ζώνη τῆς Βαλκανικῆς καὶ τῆς Ἀδριατικῆς, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Τουρκία ἔχουν ἀποδεχθῆ τὴν ἐγκατάστασιν πυραύλων, ἑπομένως ἡ προϋπόθεσις ἐκ τῆς ὁποίας ἐξηρτᾶτο ἡ πραγματοποίησις ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ. Ποίαν ἔννοιαν λοιπὸν ἔχει ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἡ ἐπανασυζήτησις τοῦ θέματος; Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τρίτος ἀποφασιστικὸς λόγος. Τόσον ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., καθὼς καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι δημόσιοι ἄνδρες, ὅσοι ὑποστηρίζουν τὴν δυνατότητα ἐπιδιώξεως ἀπυραύλου Βαλκανικῆς ζώνης, συνεσχέτισαν τὴν πραγματοποίησιν μὲ τὴν τελικὴν ἐγγύησιν τῶν μεγάλων Δυνάμεων, τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἀλλ’ ἐὰν οὕτως ἔχῃ, ἐφόσον ἐδηλώθη ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅτι δὲν παρέχουν αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν, ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ ἐπαναφορὰ πρὸς συζήτησιν θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν των γνώμην δὲν συντρέχει ἡ προϋπόθεσις ἐκ τῆς ὁποίας καὶ οἱ ἴδιοι ἐξήρτων τὴν ἐπιδίωξιν τῆς πραγματοποιήσεως; Ἰδοὺ τὸ κείμενον τῆς δηλώσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν αἱ ὁποῖαι ἀρνοῦνται τὴν παροχὴν τοιαύτης ἐγγυήσεως. Εἰς τὸν τύπον τῆς 11.7.1959 ἀνεκοινώθη τὸ ἀκόλουθον κείμενον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν: «Τὸ Στέϊτ Ντιπάρτμεν, δι’ ἀνακοινώσεώς του ἀποκρούει τὴν Σοβιετικὴν πρότασιν τῆς 25ης Ἰουνίου περὶ δημιουργίας ἀποατομικοποιημένης ζώνης εἰς τὰ Βαλκάνια καὶ τὴν Ἀδριατικήν. Εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν τονίζεται, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ πρότασις ἀπαγορεύσεως τῶν πυρηνικῶν ὅπλων καὶ πυραύλων εἰς τὰ Βαλκάνια καὶ τὴν Ἀδριατικὴν εἶναι ἀσήμαντος ἀπὸ στρατηγικῆς πλευρᾶς, λόγῳ τοῦ βεληνεκοῦς τῶν ὅπλων τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις. Ἡ ἀνακοίνωσις προσθέτει, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ πρότασις ἀποβλέπει εἰς ἕνα καὶ μόνον ἀντικειμενικὸν σκοπόν, νὰ καταστήσῃ, δηλαδή, τὰ δυτικὰ ἔθνη ἀνίκανα νὰ ἀποτρέψουν ἐνδεχομένην ἐπίθεσιν. Ἡ Ἀμερικανικὴ ἀνακοίνωσις, ἀναφερομένη εἰς τὴν Σοβιετικὴν ὑπόδειξιν ὅπως αἱ μεγάλαι δυνάμεις ἐγγυηθοῦν τὴν ἀπύραυλον ζώνην εἰς τὴν Βαλκανικήν, τονίζει, ὅτι ἐπαρκεῖς ἐγγυήσεις περὶ μὴ ἐπιθέσεως παρέχει ὁ καταστατικὸς χάρτης τοῦ Ο.Η.Ε. Ἡ ἀνακοίνωσις ὑπογραμμίζει, ὅτι ἐκ πείρας ἔχει ἀποδειχθῆ, ὅτι ἡ ἀμυντικὴ ἰσχὺς ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς συλλογικῆς ἀσφαλείας παραμένει ἡ καλυτέρα ἐγγύησις εἰρήνης, ἐλλείψει συμφωνίας γενικοῦ καὶ ἐλεγχομένου ἀφοπλισμοῦ. Τέλος ἐκφράζει τὴν εὐχὴν ὅπως μέσῳ διαπραγματεύσεων ἐπιτευχθῇ πρόοδος πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἑνὸς γενικοῦ ἀφοπλισμοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ μόνον θὰ ἀπαλλάξῃ τὰς Χώρας τοῦ κόσμου ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ἐξοπλιστικῶν δαπανῶν». Ὅταν ἔχωμεν ἑπομένως αὐτὴν τὴν κατηγορηματικὴν καὶ ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν, ὅτι ἐγγύησιν ἀπυραύλου ζώνης εἰς τὰ Βαλκάνια δὲν παρέχουν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι καὶ ἐφ’ ὅσον πανταχόθεν, ἀπὸ ὅλους τοὺς προτείνοντας ἐθεωρήθη ἀπαραίτητος προϋπόθεσις ἡ παροχὴ τῆς ἐγγυήσεως, ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ θέματος πρὸς συζήτησιν καὶ ἡ ὑποστήριξις αὐτῆς τῆς ἀπόψεως; Καὶ ἀπὸ μὲν τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Δ.Α. ἐννοῶ ποίαν ἔννοιαν ἔχει. Βεβαίως ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει οὐσιαστικὸν σκοπόν, καὶ ἀπέδειξα, ὅτι δὲν ἔχει, ἔχει τὴν ἔννοιαν προπαγάνδας. Ἀλλὰ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἄλλων ποίαν ἔννοιαν δύναται νὰ ἔχῃ; Ὑπῆρξεν ὅμως καὶ μία παραλλαγὴ αὐτῆς τῆς προτάσεως. Ἡ παραλλαγὴ εὑρίσκεται εἰς τὸ κείμενον τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ κείμενον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων θεωρεῖ ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς τῆς γενικεύσεως συμφωνίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μεσολαβήσουν συμφωνίαι κατὰ περιοχάς, διὰ τοῦτο ὑπεστήριξεν, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρόκλησιν τοῦ Ρουμάνου Πρωθυπουργοῦ Στόϊκα, ἥτις ἀποβλέπει εἰς τὸν κατευνασμὸν ἐν τῇ περιοχῇ τῶν Βαλκανίων ἀνεξαρτήτως ἐὰν θὰ ἐπιτευχθῇ συμφωνία». Ἕκαστον Κόμμα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του. Καὶ οἱ ἄλλοι ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς κρίσεως. Ἐὰν ἐντὸς τῆς ἐννοίας αὐτοῦ τοῦ κειμένου περιέχεται ἡ ἐπιδίωξις πραγματοποιήσεως συμφωνίας ἀπυραύλου ζώνης τότε ἰσχύουν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μου ὅσα ἀνέπτυξα. Ἐὰν ὅμως ἐξ αὐτῆς τῆς συναντήσεως ἀποκλείεται ἡ ἐπιδίωξις πραγματοποιήσεως ἀπυραύλου ζώνης, διατυπώνω τὴν ἀπορίαν, ποίαν ἔννοιαν θὰ εἶχε τότε μία συνάντησις; Διότι πέραν τῶν θεμάτων ἀσφαλείας, θέματα πρὸς συζήτησιν ὑπολείπονται τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὰ πολιτιστικά, ἀλλὰ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν παρίσταται ἀνάγκη ὁμαδικῆς συναντήσεως, εἶναι θέματα τὰ ὁποῖα διευθετοῦνται εἰς διμερεῖς συμφωνίας μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων τὰς ὁποίας ἀφοροῦν. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀντιπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. δὲν ἠρκέσθη μόνον εἰς τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἀπυραύλου ζώνης, διὰ νὰ ἀντλήσῃ ἐκεῖθεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀρνεῖται τὴν ὕφεσιν. Ἐπροχώρησε καὶ εἰς τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Καὶ ὁ ἴδιος νομίζω, θὰ ἀναγνωρίζῃ ἔπειτα ἀπὸ τὴν εὔλογον ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν εἰς τὸ Σῶμα, πόσον ἀτυχεῖς ὑπῆρξαν οἱ λόγοι του, ὅταν ὡμίλησε περὶ «προσχήματος» τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, πρὸς ματαίωσιν καλῶν σχέσεων. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω πράγματι ἀπορίαν. Γνωρίζομεν πόσην σημασίαν ἀποδίδουν αἱ χῶραι τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ εἰς τὴν προπαγάνδαν. Διατὶ δὲν ἀπεφάσισεν ἡ Βουλγαρία νὰ θυσιάσῃ ἐπὶ τέλους τὸ ἀσήμαντον ποσὸν τῆς προκαταβολῆς τῶν 6.000.000 δολλαρίων, διὰ νὰ βεβαιώσῃ τὴν καλὴν της θέλησιν κατὰ τὸ στάδιον τῆς προπαγάνδας; Φαίνεται ὅμως ὅτι θέλει καὶ ἡ προπαγάνδα νὰ γίνεται ἀλλὰ καὶ νὰ εἶναι ἐντελῶς ἀνέξοδος. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξε τὸ μόνον ἀτύχημα τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε.Δ.Α. ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ὅρου «πρόσχημα» τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Βαρύτερον ἀτύχημά του ὑπῆρξεν ἡ σύμπτωσις, ὅτι ὁ ὅρος ἀκριβῶς αὐτὸς περιέχεται καὶ εἰς τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος τῆς Ἑλλάδος «ὁ Νέος κόσμος», τὸ ὁποῖον ἐκδίδεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ κυκλοφορεῖ εἰς τὴν χώραν. Εἰς τὸ τελευταῖον τεῦχος τοῦ Φεβρουαρίου ἀναγράφεται, ὅτι:.... ... (ἀναγινώσκει)...... «Ἡ «θέσις» τοῦ Καραμανλῆ, ὅτι, πρὶν ἀπὸ κάθε συνεννόηση μὲ τὴν Βουλγαρίαν, θὰ πρέπει ἡ τελευταία νὰ ἐκπληρώσῃ τὶς οἰκονομικές της ὑποχρεώσεις, ἐνῷ ταυτόχρονα ὁ ἴδιος ἀρνεῖται νὰ προσέλθῃ σὲ διαπραγματεύσεις μαζί της γιὰ τὸ ξεκαθάρισμα αὐτῶν ἀκριβῶς τῶν ὑποχρεώσεων, δείχνει καθαρά, ὅτι ἡ θέσις αὐτὴ ἀποτελεῖ «πρόσχημα» ποὺ τὸ κρατεῖ ἀνοικτὸ γιὰ νὰ μὴ ἔλθῃ ποτὲ σὲ συνεννόησιν μὲ τὴν Βουλγαρίαν». Ἀλλὰ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναγνώσω περαιτέρω καὶ τὴν Βουλγαρικὴν δήλωσιν σχετικῶς πρὸς τὸ θέμα αὐτό. Γράφει ὁ σύντροφος Ζίφκωφ:... (ἀναγινώσκει)..... «Στὴ χώρα μας δὲν ὑπάρχουν πυραυλικὲς βάσεις. Αὐτὸ τὸ εἴπαμε πολλὲς φορές, τὸ ἐπαναλαμβάνομε καὶ τώρα. Δὲν θὰ θέλαμε νὰ εἴχαμε τέτοιες βάσεις. Ἐὰν ὅμως ἡ Τουρκία καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐξωπλίζοντο μὲ ἀτομικὰ καὶ πυραυλικὰ ὅπλα, ὀφείλουμε νὰ σκεφθοῦμε τὶς συνέπειες αὐτοῦ τοῦ γεγονότος καὶ νὰ πάρουμε τὰ ἀντίστοιχα μέτρα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας μας. Ὅπως φαίνεται τότε θὰ ἀναγκασθοῦμε νὰ παρακαλέσουμε τὴν Σοβιετικὴ Ἕνωση νὰ μᾶς δώσῃ πυρηνικὲς ἐγκαταστάσεις, διὰ νὰ ὑπερασπισθοῦμε τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ λαοῦ μας ἀπὸ τὶς ἐπιβουλὲς ὁποιουδήποτε ἐπιδρομέα .». Ὑπῆρξαν βλέπετε, ἐπανειλημμέναι αἱ ἐπιβουλαὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ φοβεῖται τὴν ἐπανάληψιν! (χειροκροτήματα) ... (ἀναγινώσκει)»....... καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις θὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὴν τὴν παράκλησίν μας!».... Εἶναι, κ. βουλευταί, πράγματι, νὰ ἀπορῇ κανεὶς μὲ τὸ κείμενον. Πῶς τόσον ὑπερτιμοῦν τὴν εὐφυΐαν των καὶ τόσον ὑποτιμοῦν τὴν νοημοσύνην τῶν ἄλλων, τοὺς ὁποίους θεωροῦν ἀφελεῖς; Καὶ ὅμως, ἴσως αὐτοὶ νὰ ἔχουν δίκαιον, διότι αὐτοὺς τοὺς ἀφελεῖς, ποὺ ἀναζητοῦν τοὺς εὑρίσκουν! (Χειροκροτήματα). Καὶ προτοῦ ἀποχωρισθῶ τὸ κείμενον, τὸ τελευταῖον αὐτὸ τεῦχος τοῦ ἐπισήμου ὀργάνου τοῦ κομμουνιστικοῦ Κόμματος «ὁ Νέος Κόσμος», θὰ ἀναγνώσω μίαν ἀκόμη περικοπήν, ἡ ὁποία καταργεῖ τὴν μαρτυρικὴν Βόρειον Ἤπειρον ὡς δικαίωμα τῆς Ἑλλάδος... Γράφει: «Ἡ Κυβέρνηση, τὸ ἐπιχείρημά της αὐτὸ τὸ σχεδιάζει μὲ ὄχι ὀλιγώτερες ἀστήρικτες ἐδαφικὲς διεκδικήσεις εἰς βάρος τῆς Ἀλβανίας!». Ἀλλὰ κατὰ τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως τῆς Βουλγαρίας, ἐνεπλάκη καὶ τὸ θέμα τῆς Γερμανίας. Καὶ ἠρώτησεν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. «Εἶπαν, λοιπόν, ὅτι ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς τρεῖς ἐπιδρομάς. Ὡραῖα. Μ’ αὐτὸ δὲν θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν κάμωμεν ποτὲ ἀποκατάστασιν σχέσεων. Μὲ τὴν Τουρκίαν δὲν ἔχομεν ἀποκατάστασιν σχέσεων; Μὲ τὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία ἔκαμεν ἐπιδρομὰς καὶ κατέστρεψε τὴν χώραν, δὲν ἔχομεν ἀποκατάστασιν σχέσεων;». Καὶ ἐρχόμεθα, κύριοι, εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν σχέσεων τῆς χώρας μὲ τὴν Γερμανίαν. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν θέλω νὰ δώσω εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ε.Δ.Α., εἶναι ὅτι τὰ αἰσθήματα τῶν λαῶν, ἐμπνέονται ἀπὸ τὸ παρελθόν, ἀπὸ τὴν μνήμην. Ἡ πολιτικὴ τῶν Κρατῶν ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ μέλλον, ἀπὸ τὴν πρόβλεψιν. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ Γερμανίας καὶ Βουλγαρίας. Ἡ Βουλγαρία ὑπῆρξεν ἐχθρὸς τοῦ παρελθόντος καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μας πρόβλεψιν ἀποτελεῖ ἀνησυχίαν, ἀπειλὴν καὶ τοῦ μέλλοντος. (Χειροκροτήματα). Ἡ Γερμανία ὑπῆρξεν ἐχθρὸς τοῦ παρελθόντος θανάσιμος, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἰδικήν μας πρόβλεψιν ἀποτελεῖ σύμμαχον τοῦ μέλλοντος, σύμμαχον ἀπέναντι τοῦ νέου μεγάλου κινδύνου. (Χειροκροτήματα). Ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὴν Γερμανίαν, πρὸ 10 ἐτῶν, διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῶν καπνῶν καὶ ἀπὸ τότε ἐξέφραζον ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Δημοκρατικὴν Γερμανίαν, ἕνας ἀπὸ τοὺς νέους Γερμανοὺς δημοσιογράφους μοῦ ἀπηύθυνε τὸ ἐρώτημα: «Καὶ δὲν φοβεῖσθε ὅτι θὰ ἀναβιώσῃ ὁ γερμανικὸς ναζισμός; Πῶς μᾶς ἐμπιστεύεσθε;» Καὶ τοῦ ἀπήντησα: «Δὲν ἐμπιστευόμεθα εἰς σᾶς, ἐμπιστευόμεθα εἰς τὴν Ἱστορίαν, ἡ ὁποία σᾶς ἔχει ἀναθέσει, εἰς τὴν νέαν συσχέτισιν τῶν εὐρωπαϊκῶν δυνάμεων, τὴν ἀποστολὴν τῆς ἀμύνης. Ὅταν ἡ Γερμανία ἦτο ἡ ἰσχυροτέρα δύναμις τῆς Εὐρώπης, εἶχε τὴν ἐπίθεσιν καὶ ἡ Γαλλία τὴν ἄμυναν. Ἀλλὰ ἔπειτα ἀπὸ τὸν τελευταῖον πόλεμον, μετεβλήθη ἡ συσχέτισις τῶν δυνάμεων. Ἡ Γερμανία εἰς τὴν Εὐρώπην ἔγινε δύναμις δευτέρας τάξεως, διότι εἰς τὸ προσκήνιον ἐπρόβαλεν, ἄλλη ἀπείρως μεγαλυτέρα δύναμις, ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, μὲ τὸν τετραπλάσιον πληθυσμὸν καὶ τοὺς ἀπείρους πόρους. Καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἡ Ἱστορία ἀναθέτει πλέον εἰς τὴν Γερμανίαν τὴν ἀποστολὴν τῆς ἀμύνης. (Χειροκροτήματα). Ὄχι ἡ ἰδική της θέλησις. Θὰ ἦτο ἀφελὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἰς προφορικὰς δηλώσεις ἢ εἰς ἐφήμερον συνεννόησιν θὰ ἐβάσιζε τὰς σχέσεις του. Καὶ εἶναι ἄξιος Κυβερνήτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐκτιμῶν τὴν ἀντικειμενικὴν συσχέτισιν δυνάμεων, προβλέπει τὸ μέλλον καὶ λαμβάνει τὴν θέσιν του. (Χειροκροτήματα). Καὶ εἶναι μάλιστα ἐνδεχόμενον, ἐφ’ ὅσον ὁ χρόνος πορεύεται, νὰ ἐπέλθῃ καὶ νέα συσχέτισις δυνάμεων εἰς τὴν Εὐρώπην. Εἶναι δυνατόν, ὅταν ὁ κολοσσὸς τῆς Ἀσίας ἀνδρωθῇ, ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις νὰ ἀναλάβῃ τὸν ρόλον, τὸν ὁποῖον σήμερον ἔχει ἡ Γερμανία. Καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὰς φιλικάς μου συνομιλίας μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, τὸν πολυμήχανον καὶ τὸν παντογνώστην, ὅταν συναντώμεθα, τοῦ λέγω: «Ἂς προσπαθήσωμεν νὰ εἴμεθα τοῦ χρόνου, ποὺ θὰ γίνωμεν σύμμαχοι». Τὸ δὲ γεγονὸς φίλοι ἐπί τι διάστημα, καὶ ἴσως δὲν βραδύνῃ τὸ πλήρωμα τῆς ὑπάρξεως ὁμοίου κοινωνικοῦ καθεστῶτος, βεβαίως, δὲν ἀποτελεῖ ἐμπόδιον. Πείθει περὶ τούτου ἡ ἀντίθεσις τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν.

§7Θ. ΔΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς τοὺς κάμνει νὰ ἐπείγωνται, πρὶν λάβουν τὴν δευτέραν θέσιν.

§8Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ θέσις μας, ἀπέναντι τῆς Γερμανίας. Ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς, καὶ στρέφομαι τώρα πρὸς τὴν ἄλλην πλευράν, διότι ἀκριβῶς ἡ πολιτικὴ τῶν Κρατῶν, ἰδίως εἰς τὴν δημοκρατικὴν ἐποχήν μας, εἶναι ἠναγκασμένη νὰ στηρίζεται εἰς τὴν ψυχικὴν ἔγκρισιν τῶν λαῶν, ὀφείλουν αἱ Κυβερνήσεις, ὅταν χαράσσουν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αἰφνιδίαν στροφὴν εἰς τὸν ροῦν τῆς ἱστορίας, νὰ ἔχουν ἀπόλυτον ψυχολογικὴν προσοχὴν εἰς τοὺς χειρισμούς. Καὶ καταλογίζω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ μὲν πολιτική, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀκολουθήσει ἀπέναντι τῆς Γερμανίας εἶναι ὀρθή. Ὑπῆρξαν ὅμως εἰς τοὺς χειρισμοὺς τῆς ψυχολογικὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἀντὶ νὰ βοηθήσουν ἀπετέλεσαν προσκόμματα εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν φιλικῶν σχέσεων τῶν δύο Λαῶν. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ τελευταία ἐπίκρισις τῆς Ε. Δ.Α. Εἶναι ὁ πύραυλος «Τίμιος Τζών». Ἀλλὰ ἐλάσσων εἶναι αὐτὴ ἡ ἐπίκρισις. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ὄνομά του ἐπιτρέπει τὸ διαβατήριον... Κύριοι βουλευταί, προσδιώρισα τὴν ἰδικήν μας θέσιν, ἀπέναντι τῶν ἀπόψεων τῆς ὑφέσεως, τὰς ὁποίας ὑπεστήριξεν ἡ ἄκρα ἀριστερά. Ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ θέσις μας εὑρίσκεται ἐντὸς τῆς Δυτικῆς Συμμαχίας καὶ ὀφείλομεν πρὸς αὐτὴν νὰ ἐναρμονίζωμεν τὴν πολιτικήν μας ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς Ἀσφαλείας. Ἀλλὰ ὅσον ὀφείλομεν νὰ διατηροῦμεν τὴν ἑνότητα τῆς Δυτικῆς Συμμαχίας, τόσον καὶ δικαιούμεθα καὶ ὀφείλομεν νὰ ὑπερασπίζωμεν καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἰδέας μας ἐντὸς τῆς Δυτικῆς Συμμαχίας. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὑπάρχουν θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ συνείδησις τοῦ Ἔθνους δὲν ἐδοκίμασεν ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὴν ἀλληλεγγύην τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας. Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν Κύπρον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ Ἕλλην οἱασδήποτε παρατάξεως, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ δοκιμάζῃ ὀδύνην διὰ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Δὲν ἐννοῶ τὴν πλήρη αὐτοδιάθεσιν. Ἔχει ἡ ἱστορία τὰς δυσχερείας της. Ἐννοῶ τὴν ἐπάνοδον τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους εἰς τὴν Κύπρον μὲ δικαίωμα μάλιστα νὰ ἐπέμβῃ κατὰ οἱασδήποτε προσπαθείας μεταβολῆς τοῦ καθεστῶτος. Καὶ δοκιμάζει κανεὶς ἀκόμη βαθυτέραν ὀδύνην, ὅταν σκέπτεται, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ μίαν ἧτταν, ἡ Ἑλλάς, μὲ τὴν Συνθήκην τῆς Λωζάννης ἐξετόπισε τὸ Τουρκικὸν Κράτος καὶ ἔπειτα, ἀπὸ ἕνα ἡρωϊκὸν ἀγῶνα, τὸ ἐπανέφερε.... Δὲν ἐζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς Συμμάχους προτίμησιν τῆς Ἑλλάδος ἀπέναντι τῶν ἄλλων Συμμάχων. Ἐζητοῦμεν, διότι ἀκριβῶς ὑπερηφάνως, τιμίως, ἀνδρικῶς τηροῦμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας, νὰ ἀναγνωρισθοῦν καὶ τὰ δίκαιά μας. Καὶ τοῦτο δυστυχῶς δὲν συνέβη. Τὰ δίκαιά μας ἐθυσιάσθησαν. Ὑπάρχει ἐπίσης τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Εἶναι ἀπαράδεκτον, ἡ πτωχοτέρα χώρα τῆς Συμμαχίας, νὰ ἔχῃ τὸ μεγαλύτερον βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν καὶ ἂν ὑπάρξῃ ὕφεσις, αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι ὅλων τῶν χωρῶν θὰ μειωθοῦν εἰς τὸ ὅριον τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας. Ἀλλά, ἐὰν δὲν καταλήξωμεν εἰς τὴν ὕφεσιν, ἀποτελεῖ αἴτημα τοῦ Ἔθνους ἡ ἀπόδοσις δικαιοσύνης εἰς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἀξιοῦμεν νὰ δαπανῶμεν διὰ τὸν στρατόν, ὅσα ἀναλογοῦν εἰς τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα καὶ εἰς τὴν πενίαν τοῦ λαοῦ μας. Καὶ ἂν τυχὸν παρίσταται ἀνάγκη ηὐξημένων δαπανῶν, νὰ προσφέρωνται ἀπὸ τὴν βοήθειαν. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ζητοῦμεν ἰσότητα καὶ δικαιοσύνην. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου δικαιούμεθα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν. Ἀνεφέρθη κατὰ τὴν περίοδον τῆς συζητήσεως, ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἀποκατέστησαν σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἑλλάδος. Ὤφειλον αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἐφ’ ὅσον θεωρούμεθα ἰσότιμοι ἐντὸς τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας —ὡς ἐλεύθερος Λαὸς δικαιούμεθα νὰ χρησιμοποιοῦμεν αὐτὸν τὸν ὅρον— ὤφειλον νὰ ἔχουν ἐξηγηθῆ πρῶτον μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία, ἐν ὀνόματι ἀκριβῶς τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας ἀπέρριψε τὰς προτάσεις περὶ ἰδιαιτέρας συμφωνίας, ὤφειλον νὰ ἐξηγηθοῦν μὲ τὴν Ἑλλάδα, νὰ θέσουν ὡς ὅρον τὴν τακτοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων της καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις τῶν διπλωματικῶν σχέσεων. Ἡ ἀγνόησις αὐτὴ τῆς Ἑλλάδος θίγει καὶ τὰ συμφέροντα καὶ τὴν φιλοτιμίαν μας καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐκφράζομεν διαμαρτυρίας. Καὶ ἔρχομαι τώρα, ἀγαπητοὶ φίλοι, εἰς τὸ θέμα τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος. Ἀνέκαθεν διεκήρυξα, ὅτι ὅσον εἰς τὰ θέματα τῆς ἀσφαλείας ὀφείλομεν νὰ εὑρισκώμεθα ἐντὸς τοῦ πνεύματος τῆς Συμμαχίας, τόσον εἰς τὰ ἄλλα θέματα, εἰς τὰ θέματα τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων καὶ εἰς τὰ πολιτικὰ εἴμεθα ἀπολύτως ἐλεύθεροι νὰ ἔχωμεν τὰς πρωτοβουλίας μας. Ἐπανειλημμένως ὑπεστηρίχθη, ὅτι δικαιούμεθα καὶ ὀφείλομεν νὰ στραφῶμεν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων μὲ ἀνταλλαγὴν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπανέλαβε χθές, ὅτι ἔφθασεν εἰς τὸ μέγιστον τῆς προσπαθείας της καὶ ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ καταβάλλῃ προσπαθείας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέφερε συγκεκριμένους ἀριθμοὺς διὰ νὰ συμπεράνῃ, ὅτι περίπου ἐξηντλήθη τὸ περιθώριον. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἄλλο θέμα, τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ. Ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος, διεκήρυξα, ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἀκολουθοῦν ἀντιφατικὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ἀφ’ ἑνὸς βοηθοῦν διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς μας, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀνταγωνίζονται. Ὀφείλουν νὰ ἐναρμονίσουν τὴν πολιτικήν των. Ἐλέχθη ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς, ὅτι εἶναι ἀφελεῖς ὅσοι ὑποστηρίζουν, ὅτι ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων ἠμπορεῖ νὰ παρέμβῃ ἡ πολιτική. Ὅσοι τὸ εἶπον εἶναι οἱ ἴδιοι ἀφελεῖς. Ἀγνοοῦν τὸ σχέδιον Μάρσαλ τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ἡ κατ’ ἐξοχὴν παρέμβασις τῆς πολιτικῆς ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων. Ἀκόμη καὶ ἡ ἰδική μας μάχη τοῦ 1959 διὰ τὴν διάθεσιν τῶν καπνῶν μας εἰς τὴν Γερμανίαν ἐστηρίχθη ὄχι ἐπὶ οἰκονομικῶν ἀλλὰ ἐπὶ πολιτικῶν ἐπιχειρημάτων. Καὶ διὰ τοῦτο θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐν ἐπιγνώσει, ὅτι ὑπερασπίζεται τὸ δίκαιον τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅτι ἐκφράζει τὸ πάγκοινον αἴσθημα, θὰ ἀγωνισθῇ διὰ τὴν ἐξασφάλισιν μιᾶς δικαιοτέρας μεταχειρίσεως. Εἰς μίαν σχετικὴν μελέτην τῆς Ἑταιρείας Προγραμματισμοῦ ἀναγράφεται: «Αἱ εἰσαγωγαὶ τῆς Ἑλλάδος ἐκ τοῦ Ἀνατολικοῦ Συγκροτήματος αἱ ὁποῖαι καὶ προσδιορίζουν τὰς ἐξαγωγὰς ὑπολείπονται σημαντικῶς τῶν προπολεμικῶν, ἀφοῦ μόλις καλύπτουν τὸ 7% ὡς πρὸς τὸ ἔτος 1958 καὶ τὰ 9,6% ὡς πρὸς τὸ ἔτος 1959 τῆς ἀξίας τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς εἰσῆγε τὴν αὐτὴν προπολεμικὴν ἀναλογίαν, αἱ εἰσαγωγαί της θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνήρχοντο κατὰ τὸ ἔτος 1959 εἰς 86 ἑκατομμύρια δολλάρια ἔναντι τῶν πραγματοποιηθεισῶν 44 ἑκατομμυρίων, ὅπερ θὰ ἐσήμαινεν ἀντίστοιχον δυνατότητα αὐξήσεως καὶ τῶν ἐξαγωγῶν κατὰ 42 ἑκατομμύρια δολλάρια». Ἐν πάσῃ περιπτώσει σύμφωνος εἶναι ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν πρέπει ἐλευθέρως νὰ καταβληθῇ κἄθε προσπάθεια διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰς πολιτιστικὰς σχέσεις. Διεξήχθη προχθὲς μία ἀντιδικία ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι «διστάζομεν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πολιτιστικῶν σχέσεων διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα γίνεται κομμουνιστικὴ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν τῶν σχέσεων». Καὶ ὁ ἰσχυρισμός του εἶναι βάσιμος. Ἐν τούτοις ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι γίνεται πράγματι δημαγωγία Κομματικὴ μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῶν καλλιτεχνικῶν ἐκπροσώπων τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἐνῷ ὅταν ἔρχωνται Ἀμερικανοὶ καλλιτέχναι τιμῶνται ὡς καλλιτέχναι καὶ ἀγνοοῦνται ὡς πολιτικοὶ ἀπεσταλμένοι, ἐν τούτοις ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ πραγματοποιοῦμεν τὰς πολιτιστικάς μας σχέσεις. Ἄλλωστε, ἢ θὰ ἔρχωνται σπανίως, καὶ τότε ἡ ζημία θὰ εἶναι μικρά, ἢ θὰ ἔρχωνται συχνὰ καὶ τότε θὰ ἐξοικειωθῶμεν... Βεβαίως ἀποτελεῖ ἀνισότητα εἰς τὰς σχέσεις μας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ μόνη ἀνισότης, ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τῶν δημοκρατικῶν καὶ τῶν ὁλοκληρωτικῶν Κρατῶν, διότι ἐκεῖνα ἔχουν ὑποκαταστήματα εἰς τὰς Δημοκρατίας, ἐνῷ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν εἰς τοὺς δορυφόρους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑποστηρίζω, ὅτι παρὰ τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία πράγματι δύναται νὰ ἐπέλθῃ, θὰ πρέπει νὰ πραγματοποιοῦμεν τὰς πολιτιστικάς μας σχέσεις. Ἐπὶ τέλους ἂς τὴν θεωρήσωμεν τίμημα τῆς ἐλευθερίας. Αὐταὶ εἶναι αἱ γνῶμαι μου διὰ τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τερματίζων τὸν λόγον του, ἀνέγνωσε μίαν περικοπὴν ἀπὸ τὰς ὁμιλίας τοῦ ἡγέτου τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ὅταν ἐπέστρεφεν ἐκ τοῦ ταξειδίου του εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Εἶπεν: «Ἡ εἰρηνικὴ συνύπαρξις, πρέπει νὰ τὸ καταλάβωμεν καλά, σημαίνει συνέχισιν τοῦ ἀγῶνα ἀνάμεσα στὰ δύο κοινωνικὰ συστήματα». Γιὰ μᾶς εἰρηνικὴ συνύπαρξις εἶναι «πάλη οἰκονομική, πολιτικὴ καὶ ἰδεολογική». Εἰλικρινῶς ἀπορῶ διὰ τὴν ἀπορίαν, τὴν ὁποίαν ἐδοκίμασεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τὴν ἀνακοίνωσιν. Ποῖος εἶπεν, ὅτι ἡ συνύπαρξις θὰ εἶναι τέλμα, θὰ εἶναι νάρκη, θὰ εἶναι ἀσθένεια ὕπνου; Συνύπαρξις θὰ εἶναι ἡ ἐξαπόλυσις ὅλων τῶν δυνάμεων εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν πολιτικόν, τὸν κοινωνικὸν καὶ ἰδεολογικόν. Καὶ τότε ἀκριβῶς θὰ τεθῇ ἐνώπιον τῆς ἱστορίας τὸ ἐρώτημα: Ποῖος θὰ προλάβῃ, ἡ ἐλευθερία εἰς τὴν Ἀνατολὴν ἢ ἡ τυραννία εἰς τὴν Δύσιν; (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Καὶ ἀκριβῶς κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον ὑπάρχουν αἱ ὑπέρτατοι εὐθῦναι τῶν Κυβερνήσεων. Μεταξὺ τῶν κεφαλαίων τοῦ θέματος ἐμπιστοσύνης εἶναι καὶ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ἀναπτύξει διὰ μακρῶν τὰς ἀπόψεις μου καὶ δὲν πρόκειται σήμερον παρὰ νὰ εἴπω μόνον ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος. Ποῖος εἶναι ὁ προορισμὸς μιᾶς οἰκονομικῆς πολιτικῆς; Ἡ πλήρης ἀπασχόλησις καὶ ἡ εὐημερία τοῦ Λαοῦ. Ἐπετεύχθησαν αὐτὰ εἰς τὴν χώραν μας; Εἶναι ἀληθῶς περίεργον ὅ,τι συμβαίνει. Ὁ θρίαμβος τῶν ἀριθμῶν καὶ ἡ ἀπόγνωσις τῶν ἀνθρώπων!... Ἀπὸ τοῦ βήματος πανηγυρίζονται οἱ ἀριθμοί, ἀλλ’ εἰς τὰς πόλεις, εἰς τοὺς ἀγρούς, στενάζουν οἱ ἄνθρωποι. Καταβάλλομεν ὅλας τὰς προσπαθείας διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Καὶ τὸν ἀγῶνα τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς διαδέχεται ἡ ἀγωνία διαθέσεως τῆς παραγωγῆς... Ὑπάρχει πράγματι δρᾶμα εἰς τὴν οἰκονομικήν μας ζωήν. Καταβάλλονται προσπάθειαι, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ὁ λαὸς πάσχει καὶ κατέχεται πράγματι ἀπὸ αἴσθημα ἀπογνώσεως καὶ ἐξαθλιώσεως. Ποῦ ὀφείλεται; Καὶ ἐγὼ ἀναζητῶ τὸν λόγον. Καὶ καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν προγράμματος. Φοβοῦμαι, ὅτι αἱ ἐπενδύσεις δὲν ἔχουν τὴν ἀποδοτικότητα ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑπολογίζει ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὃν τρόπον ἐκτελοῦνται. Καὶ ἡ ἔλλειψις προγράμματος ἐπιτρέπει νὰ ὑπάρχῃ παραγωγή, ἀλλὰ νὰ μὴ ἐξασφαλίζεται ἡ τιμή, ἡ διάθεσις, ἡ κατανάλωσις εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικόν, εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τί συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος; Ἔχομεν ἐλάττωσιν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ αὔξησιν τῆς ἀνεργίας. Φθίνουσα εἶναι ἡ ἄνοδος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Κύριοι βουλευταί, τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε, θὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ σήμερον. Μία χώρα, ἡ ὁποία ἔχει 456 ἑκατομμύρια δολλαρίων εἰσαγωγὰς καὶ 212 ἑκατ. δολλαρίων ἐξαγωγὰς— καὶ ἑπομένως, ἔχει ἄνοιγμα περίπου 250 ἑκατ. δολλαρίων— πρέπει νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ ἐξασφαλίσῃ πλήρως τὰς ἐξαγωγάς της. Ποῖος θὰ εἶναι ὁ τρόπος, εἶναι ὑπόθεσις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὸ δὲν ἐξασφαλίζεται, εὔλογος εἶναι ὁ καταλογισμὸς εὐθυνῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν τὸ κατορθώνει. Ἔχομεν ἄλλως τε καθημερινῶς τὴν ἀπόδειξιν ἀντιφάσεων εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχομεν τὴν δημιουργίαν τοῦ Ὀργανισμοῦ Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὸ κείμενον, προβλέπει, ὄχι μόνον τὴν κατασκευὴν βιομηχανιῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν κατασκευὴν βιομηχάνων!... Ἀντιστοίχως, ἀναγγέλλεται μία «ἑνιαία διαχείρισις» τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ καταργήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ὅπως ἐκδηλοῦται εἰς ὡρισμένας γεωργικὰς βιομηχανίας. Πρόωρος βεβαίως, εἶναι ἡ κριτική. Θὰ ἀναμείνωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ σχέδιον νόμου. Ἐπιφυλασσόμεθα τότε νὰ τὸ κρίνωμεν καὶ δὲν θὰ ἀρκεσθῶμεν βεβαίως εἰς τὴν κριτικὴν τοῦ κειμένου, θὰ ἀναμείνωμεν καὶ θὰ κρίνωμεν τὴν ἐφαρμογήν του. Ἔχομεν καὶ ἄλλοτε διακηρύξει, ὅτι οἱ νόμοι εἶναι «δυνατότητες». Οἱ ἄνθρωποι τὰς πραγματοποιοῦν, καὶ κατ’ ἐξοχὴν εἰς αὐτὰ τὰ θέματα. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰ ἐσωτερικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι καὶ τὸ πέρας τοῦ λόγου μου. Κατὰ τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως, συνεζητήθη καὶ τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ βεβαίως μὲ ἀφορᾷ. Ἀλλὰ ἀντὶ νὰ παράσχω σήμερον ἐξηγήσεις διὰ τὴν ἱστορίαν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, προτιμῶ νὰ ἀναγνώσω δύο παλαιὰ σύντομα κείμενα. Ὁμιλῶν μετὰ τὰς ἐκλογὰς εἰς μίαν συνέντευξιν πρὸς τὸ περιοδικὸν «Εἰκόνες», εἶχον εἴπει: «Ἐπικρατεῖ ἡ γνώμη, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς ὑπῆρξε τὸ σύστημα τῆς προτιμήσεως τῶν Φιλελευθέρων· καὶ μάλιστα μοῦ ἀποδίδεται, προσωπικῶς, ἡ τιμὴ τῆς πατρότητος. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑπεστήριξε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, τὴν ὁποίαν ὅμως ἀπέκρουεν ἀπολύτως ἡ Ε. Ρ.Ε., ἡ ὁποία διέθετε τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Καραμανλῆς, ὁμιλῶν εἰς τὴν Βουλήν, εἶπε: «Πιστεύω βαθύτατα, ὅτι μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς θὰ διαλύσωμεν τὸν τόπον». Καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς ΕΡΕ προσέθεσεν: «Ἐὰν ἀπεδεικνύετο, ὅτι τὸ ὑπὸ ψήφισιν ἐκλογικὸν σύστημα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς δὲν εἶναι τῆς προτιμήσεως τῆς πλειοψηφίας, θὰ παρέμενεν ὁ ἰσχύων ἐκλογικὸς νόμος, ἀποκλειομένης τῆς συζητήσεως ἐπὶ συστήματος ἀποσυνθετικοῦ τῆς χώρας, ὡς τὸ τοιοῦτον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς». Εἶναι, ἑπομένως προφανές, ὅτι ἐὰν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐνέμενεν εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, θὰ παρέμενεν ἐν ἰσχύϊ ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1956. Ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ διλήμματος εὑρέθη τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐθεώρησεν ἁπλῶς ὡς μὴ χεῖρον τὸ νέον ἐκλογικὸν σύστημα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς». Αὐτὰ ἐλέχθησαν μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ εἶχον λεχθῆ ἀκριβῶς τὰ ἴδια καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν, κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐμφανίσεως τῆς Κυβερνήσεως Γεωργακοπούλου, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ σχετικὴ περικοπὴ εὑρίσκεται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Ἔλεγον, τότε: «Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξήγησιν τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων λαμβάνει ἀπέναντι τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑποστηρίζει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Διεπίστωσεν ὅμως, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν ἐξέφραζεν ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, ἦτο ἀνενδότως ἀντιμέτωπος πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ τότε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔκρινεν, ὅτι, ἐὰν ἐνέμενεν εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἡ διατήρησις τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἐνδεχομένη διατήρησις τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου θὰ ὡδήγει τὴν χώραν εἰς ἀληθῆ ἐθνικὴν συμφοράν, ἐκρίναμεν, ὅτι πρέπει νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ἐκλογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀσφαλῶς μὴ χεῖρον ἀπὸ τὸν ἰσχύοντα ἐκλογικὸν νόμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις τῆς γραμμῆς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων». Ὁ κ. Μαῦρος, ὁμιλῶν προχθές, ἐνεθυμήθη μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως διευκολυνθῇ ἡ ἐκλογικὴ συνεργασία εἰς κοινὸν μέτωπον τῆς ΕΠΕΚ καὶ τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Παρεκαλέσαμεν τότε τὸν ἡγέτην τῆς ΕΡΕ νὰ τὴν ἀποδεχθῇ, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀπεδέχθη. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐὰν τὴν εἶχε δεχθῆ καὶ ἐὰν ἐκείνη ἡ συνεργασία εἶχε πραγματοποιηθῆ, ἄλλη θὰ ἦτο σήμερον ἡ σύνθεσις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ τοῦτο χάριν τῆς ἱστορίας. Ἐτέθη ἐπίσης, κατὰ τὴν πορείαν τῶν προχθεσινῶν συζητήσεων καὶ τὸ θέμα: Ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὀνομάζεται Κυβέρνησις μειοψηφίας; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεστήριξεν ὀρθότατα, ὅτι εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ Σύνταγμα, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν Κοινοβουλευτισμὸν ἡ παρουσία, ἡ νομιμότης τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἔχει ἀπολύτως δίκαιον. Εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ Σύνταγμα, εἶναι σύμφωνος καὶ πρὸς τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Ἀλλά, ἐὰν Δημοκρατία σημαίνῃ τὸ δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας νὰ κυβερνᾷ, δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν οὐσίαν τῆς Δημοκρατίας. Εἶναι ἡ Κυβέρνησις Συνταγματική, εἶναι Κοινοβουλευτική, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθοδόξως Δημοκρατική. Βεβαίως δὲν εἶναι ἡ μόνη, διότι ἐπανειλημμένως καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν χώραν μας, ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς κρίνει τὴν νομιμότητα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ παρέχει τὴν «δημοκρατικὴν» νομιμότητα. Καὶ θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ προσθέσω, ὅτι ἀπὸ ὅλας τὰς μειοψηφίας, ὅσαι ἔχουν κυβερνήσει μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἡ μειοψηφία τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ μικροτέρα. Ἀλλά, ἐκτὸς αὐτῶν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἦλθον πρὸς συζήτησιν, ἦλθεν ἐπίσης καὶ τὸ θέμα τοῦ κομματικοῦ κράτους. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως διεμαρτυρήθη διὰ τὸν λίβελλον, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐκπεμφθῆ ἐναντίον τῆς κινήσεως ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν εὗρεν ἱκανοποίησιν. Συνέβη παρόμοιον μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ὅπως γνωρίζει ἡ Βουλή, εἶμαι ὁ πρῶτος παθών. Διεμαρτυρήθην τότε ἀπὸ τοῦ βήματος, ἀλλὰ εἰς μάτην. Δὲν εὗρον καμμίαν ἱκανοποίησιν. Καὶ σήμερον ἔχω τὸ προνόμιον νὰ ἔχω ὑποστῆ ἐπίσης πρῶτος τὴν ὑποτροπὴν τῆς ἐπιθέσεως. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται χρῆσις αὐτῶν τῶν μεθόδων εἰς τὸν πολιτικὸν ἀνταγωνισμόν. Ὑπάρχει, πρῶτον, ἡ τοιχοκόλλησις αὐτοῦ τοῦ φύλλου, ἡ ὁποία εἰς τὸ κύριον ἄρθρον της γράφει: «Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὰς ἀγροτικὰς συντάξεις». Ἐπειδὴ ὑπάρχουν ὡρισμένοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ δημαγωγήσουν πάνω εἰς τὸ θέμα τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων, εἶναι καλὸν ὅλοι νὰ μάθουν τὴν ἀλήθειαν πάνω εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω εἰς αὐτὸ τὸ φύλλον, τὸ ὁποῖον, ἐπὶ τέλους, δὲν κατονομάζει σαφῶς. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἐπίσημον καὶ πολυτελέστατον κείμενον, τὸ «Δελτίον Πληροφοριῶν», τὸ ὁποῖον ὑποθέτω, ὅτι οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς συναδέλφους λαμβάνουν, τὸ ὁποῖον γράφει, ὅτι ἔχει τιμὴν δραχμῶν δύο, τὸ ὁποῖον ὅμως, εἶναι πολυτελὴς τόμος 60 σελίδων, ἀποστέλλεται δωρεὰν καὶ μὲ τὴν σφραγῖδα τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀναγνώσω ὀλίγας περικοπάς: «Τὸ πολιτικὸν πυροτέχνημα τοῦ κ. Παπανδρέου». Ὁ ἡγέτης τῶν Φιλελευθέρων Δημοκρατικῶν, διερευνήσας ἀπὸ τοῦ 1958 πρὸς διαφόρους κατευθύνσεις τοῦ πολιτικοῦ ἐδάφους τῆς χώρας, εἶχεν ἀποτύχει εἰς ὅλας τὰς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης προσπαθείας του, ὅπως ἐκτιμηθῇ ὡς παράγων διαδοχῆς τοῦ σημερινοῦ κυβερνητικοῦ σχήματος. Ἡ σημασία τῆς συνηγορίας ὑπὲρ τῆς ἀκολουθουμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, δὲν ἀπέδωκε τὸ ποθούμενον. Συνταχθεὶς ἀπὸ τῆς ἐπιλύσεως τοῦ Κυπριακοῦ μὲ τὴν ὀρθὴν Κυβερνητικὴν ἄποψιν, δὲν ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ρητορικῶν ἱκανοτήτων του πρὸς δημιουργίαν συγκινήσεως εἰς τὸ ἐθνικὸν ἀκροατήριον. Οὕτω, ἡ προσπάθεια τῆς ἐξόδου ἐκ τῆς πολιτικῆς ἀφανείας εἰσῆλθεν εἰς τὴν φάσιν τῆς ἐνεργοῦ δημαγωγίας. Ἡ ἔκτοτε ἐξέλιξις τοῦ ζητήματος ἦλθε νὰ ἐνισχύσῃ καὶ νὰ ἀποδείξῃ κατὰ τὸν πανηγυρικώτερον τρόπον τὸν δημαγωγικὸν χαρακτῆρα τῆς προτάσεώς του περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἀγρότας. Λέγει, λοιπόν, τὸ ἐπιχορηγούμενον ἀπὸ τὸ Δημόσιον χρῆμα ἔντυπον, ὅτι ἐγὼ ὑπεστήριξα τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι ἀπὸ πίστιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ἀπὸ ὑστεροβουλίαν ὑπονομεύσεως καὶ διαδοχῆς. Λέγει, ἐπίσης, ὅτι ἔπραξα τὸ ἴδιον κατὰ τὴν χάραξιν τῆς Κυπριακῆς μου πολιτικῆς. Καὶ ὅταν ἐναυάγησεν ἡ προσπάθειά μου αὐτὴ πρὸς ὑπονόμευσιν καὶ διαδοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, τότε κατέφυγα εἰς τὴν ἀσύδοτον δημαγωγίαν. Καὶ λέγει, ἐπὶ πλέον, ἐν συνεχείᾳ: «Κατέρρευσεν ἡ γραμμὴ ἀμύνης τῆς παρατάξεως Παπανδρέου–ΕΔΑ». Οὕτω, ἀπὸ τὴν περὶ συνταγματικότητος τῆς προτάσεως Παπανδρέου, δύναται συμπερασματικῶς νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐσημειώθησαν θετικὰ ὑπὲρ τῶν γενικωτέρων ἐθνικῶν ἀπόψεων κέρδη, ἀλλὰ καὶ ὀδυνηραὶ διαπιστώσεις. Ὡς κέρδος σημαντικὸν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ γεγονὸς τῆς αὐστηρᾶς προσηλώσεως πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ὅταν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐκδίδῃ ἀποφάσεις νομοθετικάς, ὑπάρχει προσήλωσις πρὸς τὸ Σύνταγμα. Καὶ μόνον ἡ πτωχὴ ἀγροτικὴ σύνταξις ἔπρεπε νὰ φέρῃ τὸ βάρος αὐτῆς τῆς συνταγματικῆς εὐαισθησίας!! Καὶ συνεχίζει τὸ ἐπαίσχυντον ἔντυπον: «Ὡς ὀδυνηρὰ ἀποκάλυψις ἦλθεν ἡ πρότασις τοῦ ἡγέτου τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἀλλὰ κυρίως ἡ ἐπιμονή του χάριν τῆς προχείρου δημαγωγίας, νὰ φθάσῃ μέχρι ταὐτισμοῦ πρὸς τὰς ἀντικοινοβουλευτικὰς καί, κατὰ παρερμηνείαν τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς ἱστορίας ἀκόμη, ὑποστηριχθείσας ἀπόψεις ὑπὸ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, τῶν ἀπόψεων αὐτῶν. Ἐν τῇ οὐσίᾳ ὁ κ. Παπανδρέου κατέστη οὐραγὸς καὶ ἐν τῇ προσπαθείᾳ του νὰ ἀποδείξῃ τοὺς πόρους προσέφερεν εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν καὶ τὸ ἐπικίνδυνον ὅπλον τοῦ συνταυτισμοῦ τῆς μειώσεως τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν τῆς χώρας, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν χρηματικῆς ἀντιπαροχῆς πρὸς τοὺς γέροντας ἀγρότας». Ἐν τούτοις, ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι, καίτοι ἐπικριθεὶς ἠρνήθην νὰ σχετίσω τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν μὲ τὴν σύνταξιν τῶν ἀγροτῶν... Καὶ ὅμως, εἰς τὸ ἐπαίσχυντον αὐτὸ κείμενον ἐμφανίζομαι ζητῶν εἰς ἑνιαῖον μέτωπον μετὰ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, χάριν τῆς συντάξεως τῶν ἀγροτῶν.

§9Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν λαμβάνω γνῶσιν τοῦ κειμένου αὐτοῦ καὶ ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς. Θόρυβος ἐκ τοῦ Κέντρου). (Ὁ κ. Ζίγδης διακόπτει μὴ ἀκουόμενος). Δὲν ἐνόμιζον, ὅτι μία δήλωσις τόσον θαρραλέα καὶ τόσον ἔντιμος θὰ ἐτύγχανεν αὐτῆς τῆς ὑποδοχῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀμφέβαλλον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐξέφραζε τὴν λύπην του. Παραμένει, ὅμως, τὸ θέμα τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ τοῦ ἐντύπου. Ποῖος τὸ χρηματοδοτεῖ; Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ ἔξοδα τοῦ δημοσίου χρήματος, νὰ ἐκδίδωνται ἔντυπα, τὰ ὁποῖα —καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ— ὑβρίζουν τοὺς ἀντιπολιτευομένους, ὑβρίζουν τὰ ἄλλα πολιτικὰ κόμματα.

§11Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Καὶ εἰς ξένην γλῶσσαν.

§12Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιῇ τὸ δημόσιον χρῆμα, δι’ ἐκδόσεως ἐντύπων πρὸς διαφήμησιν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς κατασυκοφάντησιν τῶν δημοσίων ἀνδρῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§13Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς εἴπω, πῶς ἀντιλαμβάνεται τὴν θέσιν της ἡ Κυβέρνησις, ἐν προκειμένῳ. Ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον ἔχει δικαίωμα, ἀλλὰ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προβάλῃ τὸ ἔργον της, ἐὰν ἡ προβολὴ αὐτὴ εἶναι ἔντιμος καὶ εἰλικρινής. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ χρησιμοποιῇ δημόσια ἔντυπα ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων της.

§14Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐξέφρασε τὴν λύπην του. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἐκφράσῃ τὴν λύπην του, ἦτο δυνατὸν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι υἱοθετεῖ αὐτὸν τὸν λίβελλον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐκπλήττεσθε, διότι δὲν ἐξετιμήθη δεόντως αὐτὴ ἡ συγκατάβασις; Ἀλλὰ οἱ ἄλλοι ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι χρηματοδοτοῦν τὸ ἔντυπον, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐμπνέουν καὶ τὸ συντάσσουν καὶ τὸ ἀναγινώσκουν, τὶ ἔκαμον; Οὐδεὶς ἐκινήθη! (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κομματικόν, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὁλοκληρωτικὸν Κράτος. Δὲν εἶναι Δημοκρατία. Κύριοι βουλευταί, εἶπε χθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν: «Ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας ἐκάματε τρεῖς ἐπαναστάσεις εἰς αὐτὴν τὴν χώραν καὶ ἐνδεχομένως, προετοιμάζετε καὶ ἄλλην. Καὶ χρέος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐπαγρυπνῇ καὶ νὰ ὀργανοῦται, πρὸς ἀντιμετώπισιν». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια. Ἀλλά, ποῖος εἶναι ὁ ἀποτελεσματικὸς τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ Κομμουνισμοῦ; Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ζήτημα. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, δὲν εἶναι οὔτε τὸ ἀστυνομικόν, οὔτε τὸ κομματικὸν Κράτος. Μόνον ἡ Δημοκρατία ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν Κομμουνισμόν. (Χειροκροτήματα). Μόνον ἡ Δημοκρατία, ἐντίμως λειτουργοῦσα, ὅταν μὲ τὴν λειτουργίαν της καταστῇ «θέσις», θὰ ἀναγκάσῃ τὸν Κομμουνισμὸν νὰ γίνῃ «ἄρνησις» καὶ νὰ ἡττηθῇ. Τὸ κομματικὸν κράτος δὲν εἶναι πολέμιος, εἶναι στρατολόγος τοῦ Κομμουνισμοῦ. Καὶ αὐτὴν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§16Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ἐὰν εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐφ’ ὅσον μόνον ἀπὸ τῆς θέσεώς μου πρόκειται νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, νὰ προηγηθῶ, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν περισσότερον. Συγκαταλέγομαι καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι αἰφνιδιάσθησαν ἀπὸ τὸ τεθὲν πολιτικὸν ζήτημα. Καὶ ἠπόρησα μέν, διότι ἡ Κυβέρνησις, ἐνῷ ἀπέδειξεν, εἰς τὸ παρελθόν, ὅτι ἐπανειλημμένως ἐδέχθη τὴν πρόταξιν πολλῶν ἐπερωτήσεων, ἐφάνη διστάζουσα νὰ συζητήσῃ ἢ νὰ ὑποσχεθῇ συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, περὶ τῆς ὑφέσεως. Ἀλλά, καὶ ἡ ἀντίδρασις εἰς τοῦτο τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπῆρξε, κατ’ ἐμέ, ἀπολύτως βεβιασμένη. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐφοβεῖτο ἡ μείζων Ἀντιπολίτευσις, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῶν ἑορτῶν, χωρὶς νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἢ καὶ νὰ τερματισθῇ ἡ Σύνοδος...

§17Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν εἶχε τὸ ἐλαφρυντικὸν αὐτό, διότι ἐδηλώθη ἀπὸ ἐμέ, ὅτι μετὰ τὰς ἑορτάς, τὸ Σῶμα θὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας του.

§18Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι εἰς ἐμὲ χρήσιμος, διότι δὲν παρέστην ἐγὼ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνων καὶ δὲν τὸ ἐγνώριζον. Ἀλλὰ καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζω αὐτὴν τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐσκέφθην, ὅτι θὰ ἦτο ἀπορίας ἄξιον, πῶς ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κλείσῃ τὴν Σύνοδον καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ ἀκριβῶς εἰς τὴν μείζονα Ἀντιπολίτευσιν νὰ τὴν ἐλέγχῃ, ὅτι ἀπὸ τὸν φόβον τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ὑφέσεως ἔκλεισε τὴν Σύνοδον. Ἐνῷ, ἀντιθέτως, ἡ συζήτησις σήμερον τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς ὑφέσεως, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται, παρέχει ὅλον τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ μίαν εὔκολον νίκην, διότι ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν οἱ ἀριθμοὶ τῆς πλειοψηφίας δὲν ἔχουν σημασίαν, διότι γνωριζόμεθα, πάντως, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔχουν τὴν ἀξίαν των καὶ ταὐτοχρόνως, ἐνδεχομένως νὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν εὐχέρειαν, διὰ νὰ τερματίσῃ ἐνωρίτερον τὰς ἐργασίας τῆς Συνόδου τοῦ Σώματος, ἀφοῦ ἄλλωστε ἔχει τὸ συνταγματικὸν δικαίωμα. Τὸ ἄκαιρον τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος τὸ συνήγαγον καὶ ἐξ ἄλλης σκέψεως, ὡς τὸ εἶπον εἰς τὸν λόγον μου εἰς Καβάλαν. Εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀνακίνησις πολιτικοῦ ζητήματος δὲν εἶναι, παρωνυχίς, εἶναι σοβαρωτάτη πολιτικὴ πρᾶξις. Κάθε Κόμμα εἶναι ἐλεύθερον νὰ κάμῃ τοιαύτην ἀνακίνησιν, ὅταν ἔχῃ τὴν ἐκ τοῦ Συντάγματος δύναμιν, ἐξεταστέον, ὅμως, ἂν ὅταν τοῦτο πράττῃ, ἔχῃ ταὐτοχρόνως δημιουργηθῆ καὶ συνείδησις εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ὑπάρχει ὡριμότης διὰ τὴν ἀνακίνησιν πολιτικοῦ ζητήματος. Ὅταν, λοιπόν, τὰ περισσότερα ἐκ τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συμφωνοῦν περὶ τοῦ ἀκαίρου τῆς ἀνακινήσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, τὶ περισσότερον παρὰ νὰ δεχθῶ, ὅτι πράγματι ἦτο ἄωρος καὶ ἀνεπίκαιρος ἡ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος, ἀφορῶντος εἰς τὴν ὕφεσιν. Κατὰ συνέπειαν, εἰς τὴν οὐσίαν σήμερον, ὁμιλοῦμεν περὶ πολιτικοῦ ζητήματος, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα συζητοῦμεν τὴν ἐπερώτησιν περὶ ὑφέσεως, ἡ ὁποία ἔρχεται διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς. Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐξ ἄλλου, ὅταν μόλις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐγένετο πράγματι εὐρύτερη συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὁ ἴδιος ὡμίλησα ὑπὲρ τὴν ὥραν, εἶχον μάλιστα τὴν τιμὴν νὰ διαλέγωμαι μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐκφράσαντος τοιουτοτρόπως τὰς ἀπόψεις του. Δὲν γνωρίζω τὶ νεώτερον θὰ προσετίθετο ἐκ τῆς σημερινῆς συζητήσεως, ἐφ’ ὅσον εἶναι προφανές, ὅτι ὅλοι παραμένομεν ἀμετακίνητοι εἰς τὰς ἰδέας μας. Θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ ἔχωμεν κἄποιαν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ θὰ διεξήγετο ἐν ψυχρῷ καὶ ἐν ἠρεμίᾳ, ὥστε ἡ ἐξέτασις ὅλων τῶν θεμάτων νὰ ἐπηρεάσῃ διὰ μεταθέσεως ἀπὸ τῆς μιᾶς ἀπόψεως εἰς τὴν ἄλλην ἢ ἐνδεχομένης μεταβολῆς ἀπόψεως. Ἀλλά, γενομένη ἡ συζήτησις ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος καὶ ὑπὸ τὴν ὀξύτητα τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ πολιτικὸν ζήτημα, μοιραίως δημιουργεῖ πνεῦμα ἀντιδράσεως καί, ὡς ἐκ τούτου, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλπίζῃ κανεὶς προαγωγὴν τοῦ ζητήματος ἐκ τοιαύτης συζητήσεως. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νὰ κουράσω τὴν Βουλήν, ἐπαναλαμβάνων ὅσα εἶπον διὰ μακρῶν πρὸ τριῶν περίπου μηνῶν. Ἁπλῶς, ἐὰν εἶχον νὰ προσθέσω κἄτι, θὰ ἔλεγον, ὅτι ὁ χρόνος μὲ ἐδικαίωσεν, ὡς πρὸς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ὑφέσεως, καί, συνεπῶς, μὲ ἐνίσχυσεν εἰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ὑπεστήριξα ἐγώ. Ἄλλωστε, καὶ ἀπὸ ὅσα ἀνέγνωσα καὶ ἤκουσαν καὶ οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ρήτορες, δὲν νομίζω, ὅτι προσέθηκαν τὶ τὸ νεώτερον εἰς ὅσα ἐλέχθησαν. Ἴσως, μόνον λεπτομερειακά τινα. Τοῦτ’ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὰ ἄλλα θέματα, πλέον τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, τὰ οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ἢ τὰ ἐσωτερικά, ἰδίᾳ τὰ οἰκονομικά. Διότι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, μετὰ ἀπὸ τὴν συζήτησιν τοῦ Νοεμβρίου, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν ἀπὸ τὴν συζήτησιν διὰ τὰς συντάξεις τῶν γερόντων ἀγροτῶν καὶ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ καπνοῦ καί, τέλος, ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τὸ φορολογικόν, νὰ θιγοῦν κατὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους τρόπους ἐπίκαιρα καὶ σημαντικὰ θέματα. Φρονῶ, λοιπόν, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, ὅτι δὲν πρέπει ἐπὶ πολὺ ἡ Βουλὴ νὰ ἀπασχολῆται, ὅταν τὸ πολιτικὸν ζήτημα δὲν παρακολουθῆται μὲ τὸ ἴδιον ἐνδιαφέρον ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην. Καὶ ὅλοι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς πιστεύομεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Δημοκρατίαν στενοχωρούμεθα, ὅταν βλέπωμεν μειούμενον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς κοινῆς γνώμης περὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὰς συζητήσεις αὐτῆς. Καθῆκον ἔχομεν νὰ μὴ βοηθῶμεν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος αὐτοῦ. Μόλις ἔρχομαι ἀπὸ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, περιοδεύοντας εἰς δύο Νομούς. Οὐδὲν ἐνδιαφέρον διεπίστωσα ἐπὶ τῆς πολιτικῆς συζητήσεως. Οὐδεὶς ἐνδιεφέρετο διὰ τὴν διεξαγομένην ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν. Ἐνδιεφέρετο, βεβαίως, διὰ τὰ τεράστια καθ’ ἕκαστον προβλήματα, ἀλλ’ ὄχι διὰ τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος. Ἀκόμη καὶ εἰς τὸν Τύπον βλέπει κανεὶς πολὺ μειωμένον τὸ ἐνδιαφέρον. Ἀρκοῦμαι, λοιπόν, εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι παραμένω προσηλωμένος εἰς ὅσας ἀπόψεις ὑπεστήριξα πάντοτε καὶ προσφάτως ἀκόμη καὶ ἐπὶ τῆς ὑφέσεως καὶ γενικῶς θὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§20Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁμιλοῦν οἱ πάντες ἐναντίον τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος καὶ οἱ καταθέσαντες τὴν πρότασιν μομφῆς δὲν ἠμποροῦν νὰ ὁμιλήσουν, διότι δι’ ἄλλους εἶναι ἄκαιρον καὶ δι’ ἄλλους ἐπίκαιρον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὡμίλησε χθὲς ἐπὶ τρεῖς ὥρας, τὶ ἄλλο θέλετε;

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, κ. Μαρκεζίνης, διεπίστωσε τὸ ἄκαιρον τῆς σημειουμένης κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς συζητήσεως καὶ προσέθεσεν, ὅτι, δεδομένης τῆς κατ’ ἀρχὴν ἀδιαφορίας τοῦ λαοῦ διὰ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται μετὰ τὴν θέσιν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ, δὲν θὰ ἤθελε νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν σημειουμένην μείωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς καί, ὡς ἐκ τούτου, περιωρίσθη εἰς ἐλαχίστας μόνον φράσεις. Εἶπε, μάλιστα, ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ δὲν ἔχει ἄδικον, ὅτι οἱ διάφοροι ὁμιληταὶ δὲν προσέθεσαν κατ’ οὐσίαν τίποτε περισσότερον εἰς ὅσα εἶχον ἀναπτύξει πρὸ μηνῶν. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Μαρκεζίνην, διαφωνῶ, ὅμως, μὲ τὴν παρατήρησίν του, ὅτι ὁ καλύτερος τρόπος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθηθῇ, θὰ ἦτο ἡ ἐκ μέρους ὅλων μας, καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν προεκάλεσαν τὸ πολιτικὸν ζήτημα, ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἀδιαφορία, καὶ ὁ περιορισμός μας εἰς ὡρισμένας μόνον φράσεις καὶ εἰς ὡρισμένας δηλώσεις. Διαφωνῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Δὲν διαφωνῶ πρὸς τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐτήρησεν, ἀλλὰ διαφωνῶ πρὸς τὴν ἐπέκτασιν, πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἐπεκτάσεως τῆς στάσεως αὐτῆς εἰς ὅλους μας, διότι οἱ προκαλέσαντες τὸ πολιτικὸν ζήτημα εἶχον κἄποιον λόγον νὰ ἐπαναλάβουν ὅσα καὶ ἄλλοτε ἔχουν εἴπει, εἶχον κἄποιον λόγον εἰδικώτερον, κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς νὰ προβοῦν εἰς τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών των, ὅπως τὰ ἀνέπτυξαν, ἀτόνως ἔστω, ἀλλὰ ὀρθοδόξως ἀπὸ πλευρᾶς προσαρμογῆς των πρὸς τὰς ἐντολὰς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καθοδηγοῦν τὴν ὅλην πολιτικήν των δρᾶσιν.

§23Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐξ ἰδίων τὰ ἀλλότρια, κύριε Πρόεδρε.

§24Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ἀβέρωφ, εἶπε προχθές, ὅτι εἰς ὅλας τὰς χώρας ἔχει γίνει κατὰ τὰς ἑβδομάδας αὐτάς, μία προσπάθεια παράλληλος, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ —ὑπάρχουν ἄλλωστε πάρα πολλὲς ἐνδείξεις, αἱ ὁποῖαι διαπιστώνουν τοῦτο— ὡρισμένην τὴν αἰτιολογίαν καὶ ὡρισμένην τὴν πηγήν. Βεβαίως, ἦτο δύσκολον εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ΕΔΑ, καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸν πρῶτον, τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει σήμερον, διότι ἐνόμισεν, ὅτι ἔχει νὰ ἐπιτελέσῃ ἄλλα οὐσιωδέστερα καθήκοντα ὡς συνήγορος προσώπων, τὰ ὁποῖα κατηγοροῦνται ἐπὶ κατασκοπείᾳ, ἦτο δύσκολον πράγματι, νὰ δώσουν τόνον εἰς τοὺς λόγους των, διότι οἱ λόγοι εἶναι τετριμμένοι καὶ τὰ ἐπιχειρήματα ἦσαν γνωστά. Κύριοι βουλευταί, λαβὼν τὸν λόγον μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, εὑρίσκομαι, πράγματι, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, δηλαδὴ ὡς πρὸς τὸ κύριον θέμα, τὸ ὁποῖον συνεδυάσθη πρὸς τὴν δημιουργίαν πολιτικοῦ ζητήματος, εὑρίσκομαι ταὐτοχρόνως εἰς δύσκολον καὶ εὔκολον θέσιν. Εἰς εὔκολον μὲν θέσιν, διότι τὰ κυριώτερα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ ἀντιτάξῃ πᾶς ἐχέφρων Ἕλλην, τὰ ἀντέταξεν ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὰς παρατηρήσεις καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς ΕΔΑ. Ἀλλὰ ψυχολογικῶς εὑρίσκομαι εἰς δύσκολον θέσιν, διότι εἰς μίαν μάχην κοινοβουλευτικήν, ὡς αὐτήν, ἡ ὁποία ἤρχισε πρὸ τριῶν ἡμερῶν, καὶ τὴν ὁποίαν ἤνοιξαν μὲ τὰ ἄστοχα πυρά των οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, εἶναι πάντοτε ὑποβοηθητικὸν τῆς σκέψεως τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος λαμβάνει μέρος εἰς τὴν μάχην, ὁ προηγούμενος ρήτωρ νὰ ἔχῃ δώσει ἀφορμὴν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν θερμοκρασίας ἐντόνου κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς μάχης. Ὁ κ. Παπανδρέου, τὸ ζήτημα τῆς ὑφέσεως τὸ ἔθεσεν, ὅπως ἄλλωστε τὸ εἶχε θέσει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὀρθῶς. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω ὡρισμένας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θεωρῶ ἀπαραιτήτους, διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ κριτική, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ ἀσκήσωμεν, διαφωτίζοντες τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς βάρος τῶν θεσάντων πολιτικὸν θέμα Ἡ ὕφεσις, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι ὑπόθεσις, διὰ τὴν εὐόδωσιν τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ διατυπωθοῦν ἐλπίδες καὶ νὰ καλλιεργηθοῦν εὐχαὶ εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὰς καρδίας ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλ’ ἐνῷ ἅπαντες ἐπιθυμοῦμεν τὴν ὕφεσιν, τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι, ἐὰν ὁ σκοπὸς εἶναι ἄξιος ἐπιδιώξεως καὶ ἐὰν ὁ σκοπὸς πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀνάπτυξιν ἐλπίδων καὶ τὴν σκέψιν καὶ τὰς καρδίας μας, ἀλλὰ τὸ πρόβλημα εἶναι, ποῖα εἶναι τὰ μέσα καὶ ποῖαι αἱ ἐγγυήσεις. Ποῖα τὰ μέσα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ὕφεσις καὶ ποῖαι αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπει νὰ παρασχεθοῦν, ὡς πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἴσων ὅρων ἰδεολογικοῦ ἀγῶνος, ἐν περιπτώσει συνυπάρξεως καὶ ὑφέσεως. Τὸ θέμα τὸ ἔθιξε καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, καὶ τὸ ἔθιξεν, εἰπὼν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπορήσῃ διὰ τὴν δήλωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὁ κ. Χρουστσώφ, περὶ τοῦ ἐντόνου ἰδεολογικοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπακολουθήσῃ τὴν ὕφεσιν. Κύριοι βουλευταί, ἡ ΕΔΑ, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν αἱ κυρίαι καὶ οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ὁμάδα τῆς ΕΔΑ, νὰ προβῶ εἰς μίαν προσπάθειαν διαγνώσεως καὶ ἀποκαλύψεως τῶν διαθέσεών των, ἡ ΕΔΑ, ἐὰν θέτῃ ζήτημα ὑφέσεως, καὶ ἐὰν τὸ φέρῃ καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἔφερε, δὲν τὸ φέρει, διότι ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ὠθήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀνάληψιν μιᾶς οἱασδήποτε διεθνοῦς πρωτοβουλίας, μὲ κατεύθυνσιν καὶ σκοπὸν τὴν ὕφεσιν, διεθνοῦς πρωτοβουλίας λογικῶς ἀδυνάτου, βάσει τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν καὶ ὁ κ. Ἀβέρωφ καὶ ὁ κ. Μακρῆς καὶ ὁ κ. Παπανδρέου σήμερον, ἀλλὰ ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ συνυφάνῃ ἐμμέσως τὴν ὕφεσιν τὴν διεθνῆ, μὲ τὴν εὐχερεστέραν καὶ ἀνετωτέραν ὑπονόμευσιν τοῦ καθεστῶτος τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Ἑλλάδος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ νὰ τοὺς βεβαιώσω, ὅτι ἔχω πλήρως εἰσέλθει εἰς τὴν σκέψιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὰς γραμμάς, τὰς ὁποίας ἀκολουθεῖ ἡ ΕΔΑ —διότι εἶναι ἐνδεχόμενον, τινὲς ἐκ τῶν κυρίων νὰ ὑπακούουν ἁπλῶς, χωρὶς νὰ γνωρίζουν τὶ σημαίνουν αἱ διδόμεναι ἐντολαὶ— καὶ θὰ ἤθελα νὰ τοὺς διαβεβαιώσω, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ἄλλωστε, νὰ ἐνδιαφέρωνται, διὰ λόγους πρακτικοὺς καὶ λογικούς, οἱ ὁποῖοι ἠνωχλήθησαν, διὰ τὴν ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος ἀνάληψιν πρωτοβουλίας πρὸς προώθησιν τοῦ παγκοσμίου προβλήματος τῆς ὑφέσεως καὶ ἐνδιαφέρονται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ τήν, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἐκμετάλλευσιν τῆς εὐκαιρίας, διὰ τὴν ἀνάληψιν ἐντονωτέρας ἐναντίον τῆς δημοκρατίας, ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος τῆς ἐλευθερίας δράσεως. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἀπέφυγεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, ἀλλὰ δὲν τὸ ἀπέφυγε τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, νὰ συνδυάσῃ τὰ δύο θέματα τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ τῆς ἐσωτερικῆς, ὅπως λέγει συνήθως ἡ ΕΔΑ, ὑφέσεως. Δὲν τὸ εἶχεν ἀποφύγει τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, ὁπότε ἔκαμε μνείαν καὶ τῶν δικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσουν καὶ δὲν τὸ ἀπέφυγον τὰ ὄργανα τῆς ΕΔΑ ἢ τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τὰ πρωτοβάθμια ἢ τὰ δευτεροβάθμια, τὰ ὁποῖα προβαίνουν εἰς ὡρισμένας ἀνακοινώσεις —ἀναγνώσατε τὴν σημερινὴν «Αὐγή», ἡ ὁποία δημοσιεύει ἕνα κείμενον— καὶ προβαίνουν εἰς καταγγελίας τοῦ ἐν Ἑλλάδι καθεστῶτος, καταγγελίας αἱ ὁποῖαι περιέχουν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ψεύδη καὶ διὰ τῶν ὁποίων καταγγελιῶν διαβάλλεται διεθνῶς ἡ χώρα μας, ἡ χώρα ἡ ὁποία δίδει εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς κυρίους καὶ τὰς κυρίας τὸ δικαίωμα νὰ περιφέρωνται εἰς ὅλα τὰ χωριὰ νὰ δυσφημοῦν τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθερίας καὶ νὰ δροῦν ὑπὲρ τῆς ἀνατροπῆς του. Δυσφημοῦν λοιπὸν τὸ ἐν Ἑλλάδι καθεστώς, τὸ ὁποῖον τοὺς παρέχει τὴν δυνατότητα αὐτήν, χωρὶς νὰ συναισθάνωνται, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ὡς κομμουνισταὶ ὤφειλον νὰ τὸ συναισθάνωνται, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν μειώνουν τὴν οἱανδήποτε Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, δὲν μειώνουν τὴν οἱανδήποτε Ἑλληνικὴν Βουλήν, ἀλλὰ μειώνουν τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν ὁποίαν λέγουν, ὅτι ἀνήκουν καὶ εἰς τὴν ὁποίαν λέγουν, ὅτι πιστεύουν.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΔΑ. Μόνον σεῖς εἶσθε Ἕλληνες.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, μὴ διακόπτετε, διότι θὰ ἀνακληθῆτε εἰς τὴν τάξιν.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ κύριος, ὁ διαμαρτυρόμενος διὰ τῆς ἠπίας καὶ βραχνῆς φωνῆς του, ἀλλὰ δὲν ἀρνοῦμαι εἰς κανένα τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι εἶναι Ἕλλην καὶ ἀκόμη περισσότερον, νὰ εἶναι, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ καταδεικνύῃ, ὅτι εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ Ἕλλην ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν (χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως). Πρέπει νὰ τὸ καταδεικνύῃ ἀποφεύγων τὴν δυσφήμησιν τῆς χώρας του, ὅταν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ ἐλευθέρως εἰς τὸ Κοινοβούλιον. (Χειροκροτήματα, φωναί, ψίθυροι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Εἶσθε εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶσθε εἰς κομματικὴν συγκέντρωσιν.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως) Πρέπει νὰ τὸ καταδεικνύετε εἰς πᾶσαν περίστασιν ἐφ’ ὅσον ἡ Δημοκρατία σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα τοῦ λόγου ἀπὸ τὴν ἕδραν αὐτήν, τὸ δικαίωμα τῆς διακοπῆς τοῦ ἀγορητοῦ τῆς Κυβερνήσεως, ἀκόμη καὶ τὸ δικαίωμα νὰ συκοφαντῆτε, τὸ δικαίωμα νὰ προβῆτε εἰς οἱανδήποτε κριτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Σεῖς ὅμως, διαβάλλετε τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, εἰς ὁλόκληρον τὴν οἰκουμένην ὡς δῆθεν ἀκολουθοῦσαν συστήματα ἀστυνομικῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα ὅπου ὑπάρχουν δὲν δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς κανένα νὰ ὁμιλῇ. (Χειροκροτήματα).

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Καὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα, μὲ τὸν ἄτονον ἔστω τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν προκαλεῖ ἄμεσον ἀντίδρασιν, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα αὐτό, οὔτε ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁμιλῶν ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., νὰ συμπαρατάξῃ τὴν Ἑλλάδα μὲ δύο ἄλλας χώρας αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀντιδημοκρατικὰ καθεστῶτα. Ἔχουν δικαίωμα αἱ χῶραι ἐκεῖναι νὰ ἔχουν τὸ καθεστὼς των ὅπως ἔχουν δικαίωμα καὶ αἱ χῶραι τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ νὰ ἔχουν τὸ ἰδικόν των, ἀλλὰ δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ ὁμιλῶν ἐλευθέρως, ὁ ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος, χρησιμοποιῶν τὰς ἐλευθερίας ἐκπρόσωπος ἑνὸς κόμματος, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταγγέλῃ καὶ νὰ διαβάλλῃ τὴν χώραν του ὡς ἀνήκουσαν εἰς τὴν σειρὰν τῶν χωρῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι στεροῦνται ἐλευθεριῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν δίδουν εἰς τοὺς πολίτας των τὸ δικαίωμα νὰ ὀργανοῦνται ὡς κόμματα καὶ νὰ δροῦν ἐλευθέρως. Ὅσοι διαβάλλουν τὴν Ἑλλάδα, χωρὶς νὰ θέλω νὰ τὸ ἀρνηθῶ, ὅτι εἶναι Ἕλληνες, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι δὲ ἐπιδεικνύουν κατὰ τρόπον ἐναργῆ τὴν Ἑλληνικήν των ἰδιότητα, καὶ ὅσοι φθάνουν μέχρι τοῦ σημείου νὰ διαβάλλουν τὴν πατρίδα των συστηματικῶς, ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καὶ ἀπὸ ἑσπέρας μέχρι πρωΐας, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τύχουν καὶ αὐστηροτέρας κριτικῆς καὶ νὰ κοσμηθοῦν μὲ αὐστηροτέρους χαρακτηρισμούς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὕφεσις θὰ κριθῇ ἐκεῖ ὅπου εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ κριτήρια τῆς ὑφέσεως νὰ ἐξετασθοῦν καὶ αἱ ἐγγυήσεις αὐτῆς νὰ συζητηθοῦν. Ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι εὐτυχὴς ἐὰν μὲ τὰ ὀρθὰ κριτήρια συλληφθῇ ὁ σκοπὸς καὶ μὲ τὰς ἐπαρκεῖς ἐγγυήσεις ἐπιτευχθῇ ἡ βαθμιαία πραγματοποίησίς του. Δὲν ἔχει κανένα λόγον ἡ Ἑλλὰς νὰ εὔχεται παράτασιν τῆς δραματικῆς ἱστορικῆς κρισιμότητος, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθεν ὁ κόσμος μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον καὶ μετὰ τὴν νίκην ἢ μᾶλλον εἰς πεῖσμα τῆς νίκης. Δὲν ὑπάρχει καμπὴ τραγικωτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐσημειώθη μετὰ τὰς φοβερὰς ἡμέρας καὶ νύκτας τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Ὅλοι ἐτρέφομεν τότε τὴν ἱερὰν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν περίοδον, ἡ ὁποία θὰ ἐσημείωνεν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων καὶ ἐπιβράβευσιν τῶν ἀγώνων, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ οὐσία τῆς βαθυτέρας εὐχῆς ὅλων τῶν ἀνθρώπων, θὰ ἐξησφαλίζετο ἐπὶ δεκαετίας καὶ ἐὰν ἐξησφαλίζετο ἐπὶ δεκαετίας, θὰ ἐξησφαλίζετο, ἴσως, ἐπὶ αἰῶνας ἡ εἰρήνη. Τὸ τὶ συνέβη εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ ἐζήσαμε ὅλοι, ἀλλὰ καὶ τὸ τὶ συνέβη εἰς τὸν κόσμον καὶ πῶς ὁ κόσμος μετὰ τὸ 1945, ἀντὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς μίαν περίοδον εἰρηνικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ δημιουργίας, εἰσῆλθεν εἰς περίοδον ἐντάσεως μεγαλυτέρας οἱασδήποτε ἐντάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει γνωρίσει εἰς τὸ παρελθὸν ἡ ἱστορία καὶ αὐτὸ φυσικὰ τὸ ἔχετε παρακολουθήσει ὅλοι σας. Ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἱστορικὸν ἐκεῖνο σημεῖον ἐξελίξεως, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε νὰ ἀρχίσῃ διαφαινομένη εἰς τὸν ὁρίζοντα, ἔστω εἰς τὸν θολὸν ἀκόμη ὁρίζοντα, μία νέα ἐλπίς. Ὅλοι τὸ εὐχόμεθα αὐτό. Ἀλλὰ πανύδευσιν ἀποτελεῖ ἡ ἐπιδίωξις τῆς ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος ἀναλήψεως πρωτοβουλίας. Οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, οὐδεμία συμβολὴ οὐσιαστικὴ θὰ ἐσημειοῦτο, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Θὰ ἐσημειοῦτο μόνον ἡ διάσπασις τῆς ἑνότητος τῆς μιᾶς τῶν δύο μερίδων, τῆς συμμαχίας τῶν ἐλευθέρων λαῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ παρημπόδιζεν ἀκριβῶς τὴν εἴσοδον τῆς ἀνθρωπότητος εἰς τὴν περίοδον τῆς ὑφέσεως καὶ τῆς συνυπάρξεως. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω ὅλους σας, θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω κατ’ ἐξοχὴν τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ε.Δ.Α., ὅτι ὅσοι πιστεύομεν εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν δημοκρατίαν, αἱ ὁποῖαι δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς πάντα ἄνθρωπον νὰ ὁμιλῇ καὶ νὰ σκέπτεται ὅπως θέλει, δὲν διεπόμεθα ἀπὸ κανένα πάθος ἐναντίον προσώπων ἢ ἐναντίον οἱωνδήποτε κομμάτων. Δὲν διεπόμεθα ἀπὸ πάθος ἀρνήσεως ἢ ἀντιθέσεως, δὲν διεπόμεθα κἂν προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων λαῶν, ἀπὸ πάθος ἰδεολογικῆς ἀντιθέσεως πρὸς τὰ ἐκεῖ ἰσχύοντα, μὴ Δημοκρατικὰ καθ’ ἡμᾶς καθεστῶτα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ὁδηγεῖ εἰς φανατικὴν ὑποστήριξιν τῶν ἀπόψεών μας, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πολλάκις θὰ ἔκαμεν ἀσφαλῶς ὡρισμένους ἐκ τῶν κυρίων ἢ τῶν κυριῶν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, νὰ ἀποροῦν, διατί ἀγωνιζόμεθα μὲ αὐτὸ τὸ πεῖσμα καὶ ἔχομεν πράγματι πεῖσμα μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ ἰδικόν των, εἶναι ἡ θετικὴ ἰδεολογικὴ προσήλωσίς μας εἰς τὰς ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι συνιστοῦν, ἔτσι τοὐλάχιστον τὸ πιστεύομεν καὶ ἔτσι τὸ ἐπίστευον 2500 χρόνια ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέλαβον τὰς ἀρχὰς αὐτάς, αἱ ὁποῖαι συνιστοῦν ἐλεύθερον ἄνθρωπον. Ἔθεσε καὶ ἔθεσεν ὀρθῶς ὁ ἀγαπητὸς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν χθές, τὸ ζήτημα, εἰπὼν εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν, ὅτι ἀντὶ νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἄσκησιν κριτικῆς ὑφ’ ἣν μορφὴν τὴν ἀσκεῖ, ἀντὶ νὰ διαβάλλῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἑλλάδα, ἀντὶ νὰ ἐπικαλῆται τὸ Δημοκρατικὸν καθεστώς, διὰ νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, διατί δὲν ἔρχεται νὰ μᾶς εἴπῃ μὲ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν καὶ σαφῆ τρόπον, τί θὰ ἔπραττε τὸ Κ.Κ. ἐπικρατοῦν ἐν Ἑλλάδι. Τί θὰ ἔπραττεν ὡς πρὸς τὰς ἀτομικάς μας ἐλευθερίας. Ἐὰν θὰ ἐπέτρεπεν εἰς ἐμὲ νὰ κάθημαι ἐκεῖ καθ’ ἣν ὥραν ὁ κ. Πασαλίδης, ἐὰν κατ’ ἀρχὴν θὰ τὸν ἔχουν σεβασθῆ καὶ θὰ τὸν ἔχουν κρατήσει ἐπικεφαλῆς τοῦ Κόμματος, (χειροκροτήματα), ὅταν ὁ κ. Πασαλίδης θὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ βῆμα αὐτό, καὶ θὰ ὁμιλῇ καὶ ἐὰν θὰ ἐπετρέπετο εἰς τὸν οἱονδήποτε Ἕλληνα, εἴτε ἐργάτην νὰ ἀπεργήσῃ, εἴτε φορέα οἱασδήποτε ἰδεολογίας νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἰδέας του. Θὰ ἀπαντήσουν βεβαίως οἱ κύριοι, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἰδεολογίαι, ἀλλὰ ἡ χειροτέρα τῶν ἰδεολογιῶν, ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ κοινωνικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πολιτικῆς ὑπετροφικότητος εἶναι ἀκριβῶς ἡ Κομμουνιστική, ἡ ὁποία ὡς τέρας προσπαθεῖ νὰ ἀποκλείσῃ ὅλας τὰς ἄλλας. Τοῦτο τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπικρατοῦσα νὰ σταθῇ χωρὶς νὰ ἐπιβάλῃ πλήρη σιωπὴν εἰς ὅλους, ἀποτελεῖ τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι εἶναι ἡ τερατωδεστέρα τῶν ἰδεολογιῶν, ἀσχέτως τοῦ περιεχομένου της τοῦ κοινωνικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ, τὸ ὁποῖον κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν περιεχόμενον ἔχει οὐσιωδῶς πλέον διασταλῆ ἀπὸ τὸ καθαρῶς πολιτικὸν καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἰσχύει εἰς τὰς κομμουνιστικὰς χώρας. Καὶ θὰ ἔπρεπεν ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς, νὰ μᾶς εἴπουν οἱ κύριοι, ἐπίσης, τί θὰ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησίς των καὶ εἰς τοὺς δύο ἄλλους τομεῖς εἰς τὸν τομέα τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ εἰς τὸν τομέα τὸν οἰκονομικόν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ δώσω ἀπαντήσεις εἰς τὰ ἐρωτήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ὁ κ. Μακρῆς καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἀπαντήσεις, ἀλλὰ θὰ σταθῶ δι’ ὀλίγων εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ κἄποτε, ἀπόψε εἰ δυνατόν, κ. Πασαλίδη, μία ἐξήγησις ἐκ μέρους σας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τῆς πανελληνίου κοινῆς γνώμης. Εἶπεν ὁ κ. Μακρῆς χθὲς, ὅτι δυστυχῶς ἡ ἱστορία τοῦ Κ.Κ.Ε., εἶναι ἱστορία, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐνθαρρυντικὴ ὡς πρὸς τὴν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπήρτισαν τὸ ἑλληνικὸν Κ. Κ. εἰς τὸ παρελθόν, τὴν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν αὐτῶν ἔναντι τῶν ἐκπροσώπων τῶν κομμουνιστικῶν κομμάτων τῶν ἄλλων ἐθνῶν καὶ δὴ ὁμόρων καὶ εἰδικώτερον τῆς Βουλγαρίας. Γνωρίζετε ἄριστα, διότι ἔχομεν ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὰς θεωρίας καὶ τοῦ Μὰρξ καὶ τοῦ Λένιν καὶ τῆς Ρόζα Λούξεμπουργκ, πῶς ἐξειλίχθη τὸ κομμουνιστικὸν καθεστὼς εἰς τὰς διαφόρους χώρας. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔθιξεν ἀπόψε τὸ ζήτημα τῆς Γιουγκοσλαβίας καὶ τῆς Σ. Ἑνώσεως, εἰπών, ὅτι δὲν σημαίνει κατ’ ἀνάγκην ἡ ὕπαρξις τοῦ αὐτοῦ σοσιαλιστικοῦ καθεστῶτος, ἑνότητα καὶ ἀλληλεγγύην μεταξὺ τῶν φορέων τῶν καθεστώτων αὐτῶν. Ἡ Γιουγκοσλαβία ἔχει πλήρη σοσιαλισμόν, ἀλλὰ οἱ ἡγέται τῆς Γιουγκοσλαβίας ἔχουν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν. Ἡ περίπτωσις τῆς Πολωνίας σᾶς εἶναι γνωστή. Ἡ Πολωνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπωφελήθη τῆς εὐκαιρίας τῆς μεγάλης τραγῳδίας, ἡ ὁποία ἐσημειοῦτο τότε εἰς τὴν Οὐγγαρίαν καὶ γνωρίζουσα, ὅτι ἡ Μόσχα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ μίαν δευτέραν ἐξ ἴσου μεγάλην τραγῳδίαν ἀλλοῦ, ἀπέκτησεν ὡρισμένα δικαιώματα καὶ ἐπέβαλεν ὡρισμένας ἀπόψεις. Διότι τὸ Κ.Κ. Πολωνίας, ὅπως φαίνεται μέχρι τοῦδε, σκέπτεται ταὐτοχρόνως κατὰ τρόπον σοσιαλιστικόν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τρόπον ἐθνικόν. Καὶ ἴσως μάλιστα σκέπτεται περισσότερον κατὰ τρόπον ἐθνικὸν καὶ ὀλιγώτερον κατὰ ὀρθόδοξον μαρξιστικὸν τρόπον. Πῶς σκέπτεται τὸ Κ.Κ.Ε.; Δὲν ἔχω παρὰ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς ὅλους, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1924 καὶ ἐντεῦθεν, δὲν ὑπῆρξε σχεδὸν περίπτωσις, καθ’ ἣν ἀνέκυψε θέμα Βουλγαρίας, χωρὶς νὰ ὑποταγῇ, ἐπιδεικνύον πλήρη δουλοφροσύνην, εἰς τὰς ἔξωθεν ἐντολάς. Καὶ ὑπήκουσε πάντοτε τυφλῶς εἰς τὰς εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος ἀποφάσεις τῶν βαλκανικῶν κομμουνιστικῶν κομμάτων ἢ τὰς ἀπωτέρας ἐντολὰς ἄλλοτε τῆς Κόμιντερν, σήμερον δέ, δὲν ξεύρω τίνος. Τὸ 1944, ὅταν εἴχομεν σχηματίσει τὴν ὑπὸ τὸν κ. Παπανδρέου Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχεν ἐπί τινας μῆνας καὶ τὸ Κ.Κ., ἐπληροφορήθημεν καὶ ἡ πληροφορία ἦτο ἀπολύτως ἀκριβής, ὅτι εἶχε συναφθῆ πλησίον τῆς Ἐδέσσης μία συμφωνία, τὴν ὁποίαν εἶχε ὑπογράψει ἀφ’ ἑνὸς ὁ Τζήμας, ἀφ’ ἑτέρου ὁ Κάλτσεφ. Ὁ Τζήμας ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, ὁ Κάλτσεφ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Σνόφ.

§33Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν μὴ ἀκουόμενος).

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας αὐτῆς, ἡ ὁποία οὔτε ὀλίγον οὔτε πολὺ διεμέλιζε κατ’ οὐσίαν τὴν Ἑλλάδα, ἀπετέλεσεν ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ ἐκπρόσωπος τῆς μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν Γερμανῶν ἀνασυγκροτηθείσης κομμουνιστικῆς Βουλγαρίας. Καὶ ὅταν ὁ ἐκπρόσωπος ὁ ἐπίσημος τῆς κομμουνιστικῆς Βουλγαρίας Γεωργκῆεφ ἐχρησιμοποίησε τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας αὐτῆς Τζήμα–Κάλτσεφ, τότε ἠναγκάσθη τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα τῆς Ἑλλάδος, μετέχον τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου, νὰ προβῇ εἰς ἀνακοίνωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνακοίνωσιν προέβη διὰ τῶν χειλέων ἑνὸς ἐκ τῶν ἁγνοτέρων ἐκπροσώπων τοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος παρεσύρθη εἰς τὸν κομμουνισμὸν παρὰ τὴν ἔντονον πατριωτικήν του προδιάθεσιν, διὰ τῶν χειλέων τοῦ μακαρίτη Πορφυρογένη. Ὁ Πορφυρογένης τὴν 3ην Ὀκτωβρίου 1944, ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου τῆς ὁποίας μετείχομεν ἀμφότεροι, προέβη εἰς τὴν ἀκόλουθον δήλωσιν: «Αἱ ὀργανώσεις τοῦ ΕΑΜ δὲν ἔχουν καμμίαν ἁρμοδιότητα καὶ ἐξουσίαν νὰ προβαίνουν εἰς συμφωνίας μὲ ξένας Κυβερνήσεις ἐπὶ οἱωνδήποτε ζητημάτων, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον ἐπὶ ἐθνικῶν ζητημάτων καὶ μάλιστα ὑπαρχούσης Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνώσεως, ἡ ὁποία ὑπευθύνως διαχειρίζεται τὰς ἐθνικὰς ὑποθέσεις. Συνεπῶς, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Γεωργκῆεφ συμφωνία ἀνεξαρτήτως τοῦ ὑπαρκτοῦ της ἢ μή,—ὁ Πορφυρογένης διετήρησεν αὐτὴν τὴν ἐπιφύλαξιν κατ’ ἀνάγκην—θὰ ἀπετέλεσε συμφωνίαν ἀνευθύνων καὶ ἀναρμοδίων προσώπων κατ’ οὐδὲν ὑποχρεοῦσαν τὴν ὑπεύθυνον τῆς χώρας Κυβέρνησιν». Αὐτὴ εἶναι ἡ δήλωσις τοῦ μακαρίτου Πορφυρογένη, ὁ ὁποῖος ὅπως ἐνθυμεῖσθε, δὲν ἦτο μόνος ἐκπρόσωπος τοῦ ΚΚΕ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἦσαν καὶ ἄλλα μέλη τοῦ ΚΚΕ εἰς τὴν Κυβέρνησιν Παπανδρέου, τὰ ὁποῖα εἶχον συμφωνήσει μὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ κειμένου αὐτοῦ.

§35Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐναντίον σας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Στρατηγὲ Αὐγερόπουλε, ξέρω, ὅτι ὑπήρξατε πολεμιστής, ξέρω, ὅτι παρεσύρθητε, ξέρω, ὅτι δὲν ξέρετε ὅ,τι ξέρουν οἱ ἡγέται σας, ἑπομένως τί διαμαρτύρεσθε; Οὐδεὶς σᾶς θεωρεῖ ὑπεύθυνον, τὸ πολὺ–πολὺ σᾶς θεωροῦμεν ὑπεύθυνον διὰ τὴν ἀφέλειάν σας.

§38Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλομεν τὸ κείμενον τῆς συμφωνίας νὰ τὸ ἀκούσωμεν. Ἐπὶ τέλους νὰ τὸ μάθῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ κείμενον τῆς συμφωνίας, κ. Μπουρνιᾶ, εἶναι γνωστὸν καὶ ἔχει δημοσιευθῆ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβεν ἡ ἡγεσία τῆς ΕΔΑ τὴν ἐντολὴν καὶ συζήτησιν περὶ ὑφέσεως νὰ ἐπιζητήσῃ διὰ παντὸς τρόπου, ἀλλὰ καὶ τὸ θέμα τῆς Βουλγαρίας νὰ φέρῃ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἠγνόει, οὔτε ὁ κ. Πασαλίδης, οὔτε ὁ κ. Ἠλιοῦ, οὔτε οἱ κύριοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ πολιτικὸν γραφεῖον τῆς ΕΔΑ τὴν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία θὰ προεκαλεῖτο. Δὲν ἦτο δυνατὸν εὐφυεῖς ἄνθρωποι νὰ μὴ ἐγνώριζον, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐπὶ ἓν τέταρτον, ἐπὶ 20 λεπτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου —καὶ ἐνθυμεῖσθε ἐπὶ πόσον χρόνον διήρκεσεν ἡ ἀνάπτυξις εἰδικώτερον τοῦ θέματος τῶν Ἑλληνοβουλγαρικῶν σχέσεων καὶ ἡ καταγγελία μάλιστα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὡς πρόσχημα χρησιμοποιεῖ τὴν μὴ ἔναρξιν καταβολῆς τῶν ἀναληφθεισῶν ἐκ μέρους τῆς Βουλγαρίας ὑποχρεώσεων— θὰ προεκάλει ἀντίδρασιν. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ κάμουν ἀλλοιῶς, διότι εἶχον λάβει τὴν ἐντολὴν καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐγνώριζον τὴν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία θὰ προεκαλεῖτο, ἦσαν ὑποχρεωμένοι, λόγῳ τῆς δουλοφροσύνης, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὸ ΚΚΕ καὶ δυστυχῶς ὅπως φαίνεται αὐτὴν ταύτην τὴν ΕΔΑ ἀποτελοῦσαν προέκτασιν ἐκείνου λόγῳ τῆς δουλοφροσύνης, ἡ ὁποία τοὺς χαρακτηρίζει, ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ πράξουν. Δὲν ἐτόλμησαν νὰ εἴπουν εἰς τοὺς αὐθέντας των, τοὺς Ἕλληνας ἢ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ οἱ ὁποῖοι δίδουν τὰς ὁδηγίας, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἄστοχον, ὅτι αὐτὸ βλάπτει τὸ συμφέρον τῆς ΕΔΑ, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν πρόκλησιν κατὰ τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ ἐκείνων ἀκόμη οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς ΕΔΑ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἡγεσία τῆς ΕΔΑ δὲν ἐγνώριζε τοῦτο. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ, ὅτι ἤρεσεν εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ νὰ ἀπαγγείλῃ λόγον ὑπὲρ τῶν Ἑλληνοβουλγαρικῶν σχέσεων καὶ ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ἀσφαλῶς δὲν τοῦ ἤρεσεν. Ἀλλὰ δὲν ἤρεσεν, ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριά, οὔτε εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ, οὔτε εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ πολιτικὸν γραφεῖον τῆς ΕΔΑ, νὰ εἰποῦν ὄχι, ὅπως λέγομεν ἡμεῖς εἰς πάμπολλες περιπτώσεις ὄχι εἰς τοὺς ἰδικούς μας συμμάχους. Κύριοι βουλευταί, ὄχι μόνον ἠναγκάσθησαν νὰ ὑπακούσουν χωρὶς ἐσωτερικὴν κἂν δοκιμασίαν, διότι ἐὰν εἶχον περάσει ἀπὸ ψυχικὴν δοκιμασίαν, δὲν θὰ προέβαινον εἰς αὐτὰς τὰς διαμαρτυρίας ὅταν ἀποκαλύπτω τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, ὄχι μόνον δὲν ἠρκήθησαν νὰ φέρουν τὸ ζήτημα καθ’ ὃν τρόπον μειοῦντα τὴν Ἑλλάδα τὸ ἔφερον, ἀλλὰ ἄλλος βουλευτὴς τοῦ κόμματός των, ὅπως κατήγγειλεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐπανελθὼν ἐκ Βουλγαρίας ἐγένετο φορεὺς ὡρισμένων κοκκαρδῶν, αἱ ὁποῖαι φέρουν τὴν προσωπογραφίαν τοῦ Δημητρὼφ τοῦ διεκδικήσαντος τὴν Δυτικὴν Θράκην καὶ προέβη εἰς διανομήν των. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς. — Φωναί: Αἶσχος, αἶσχος, ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος). Κύριοι βουλευταί, θὰ παρακαλέσω, μετὰ τὴν κάθοδόν μου ἀπὸ τοῦ βήματος, τὸν συνάδελφον ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ δι’ ὀλίγων τὰ στοιχεῖα καὶ ὡς πρὸς τὴν διανομὴν τῆς κογκάρδας καὶ ὡς πρὸς ὅλας αὐτὰς τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι θέτουν ἐν κινδύνῳ τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα). Οἱ κύριοι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν, ὅτι εἰς τὴν ὕφεσιν δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ὁλόκληρος ὁ κόσμος. Ἀλλὰ ἡ ὕφεσις, τὴν ὁποίαν ὅλοι εὐχόμεθα, δὲν θὰ σημαίνῃ διόλου, ὅπως φαντάζονται, τὴν μείωσιν τῆς ἐπαγρυπνήσεώς μας ὅσον ἀφορᾷ τὸ καθεστὼς τῆς Ἐλευθερίας. (Χειροκροτήματα).

§40Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τὸ ὑπονομεύετε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Αὐγερόπουλε, διὰ τελευταίαν φοράν, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ σύγχυσις τὴν ὁποίαν ζητοῦν νὰ προκαλέσουν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ πέραν τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην, μεταξὺ τῆς ἐννοίας τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ συνυπάρξεως καὶ τῆς ἐννοίας τῆς ἐσωτερικῆς ὑφέσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς μειώσεως τῶν μέτρων ἐπαγρυπνήσεως καὶ παραλύσεως τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ ἐθνικοῦ καθεστῶτος, ἡ σύγχυσις αὐτὴ ἂς μὴ ἐξακολουθήσῃ ἐπικρατοῦσα εἰς τὴν σκέψιν οὐδενὸς ἐξ ὑμῶν, κ. ἀντιπρόσωποι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὅπως εὐχόμεθα εἰσέλθωμεν εἰς περίοδον ὑφέσεως καὶ εἰσέλθωμεν πλέον εἰς τὴν περίοδον τὴν ὁποίαν ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως χαρακτηρίζει ὡς περίοδον τοῦ μεγάλου ἀνταγωνισμοῦ τῶν ἰδεῶν, τότε νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ εἶναι ἔτι ἐντονωτέρα ἡ ἐμμονή μας εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας καὶ θὰ εἶναι ἔτι ἐντονωτέρα ἡ ἐπαγρύπνησίς μας, διὰ νὰ μὴ ὑπονομευθῇ τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας. (Χειροκροτήματα). Μὴ συγχέετε τὰς δύο ἐννοίας. Ἡ Ἑλλὰς ὡς Δημοκρατία σᾶς παρέσχε τὰς μεγίστας δυνατὰς ἐλευθερίας. Ἐκλέγεσθε, εὑρίσκεσθε εἰς τὴν Βουλὴν, ὁμιλεῖτε, διαδίδετε τὰς ἰδέας σας, ἐλέγχετε τὴν Κυβέρνησιν, περιέρχεσθε εἰς ὅλα τὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ παντὸς τρόπου προσπαθεῖτε νὰ δηλητηριάσητε τὸν λαὸν καὶ νὰ κόψητε τὸν ἱερὸν δεσμὸν τῶν ἀγροτῶν μετὰ τῆς πατρίδος των. Ὅλα αὐτὰ σᾶς τὰ παρέσχεν ὡς δικαίωμα ἡ Δημοκρατία. Δὲν θὰ σᾶς παράσχῃ ὅμως, νὰ ἦσθε βέβαιοι, πέραν αὐτῶν οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα. Πᾶσα ἐνέργεια, ἡ ὁποία θὰ ἐμπίπτῃ εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ ποινικοῦ νόμου, θὰ διώκεται καὶ εἰς τὸ μέλλον ὅπως διώκεται καὶ μέχρι τοῦδε. Φροντίσατε νὰ μὴ ἐμπίπτουν αἱ ἐνέργειαί σας εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ ποινικοῦ νόμου. Φροντίσατε νὰ προσαρμοσθῆτε εἰς τὰ ἄρθρα πίστεως τῆς Δημοκρατίας, ὁπότε δὲν θὰ ἔχητε κανένα φόβον ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον. Φροντίσατε νὰ ἀναθεωρήσητε τὰς σκέψεις σας καὶ νὰ τὰς ἐναρμονίσητε μὲ τὴν αἰωνίαν ἑλληνικὴν παράδοσιν, ἡ ὁποία εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὰς ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι συνελήφθησαν ἤδη κατὰ τὸν 6ον αἰῶνα π.Χ. Φροντίσατε νὰ ἀναπροσαρμόσητε τὴν συνείδησίν σας μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς ἐλευθερίας καὶ τότε δὲν θὰ ἔχετε ἀνάγκην νὰ φοβῆσθε ἀπὸ τὸν ποινικὸν νόμον. Φροντίσατε νὰ μὴ καταγγέλλετε διεθνῶς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία σᾶς παρέχει πᾶσαν ἐλευθερίαν, ἀλλὰ δὲν σᾶς ἐπιτρέπει ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ προβαίνητε εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται πρὸς τὸν ποινικὸν νόμον, πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἠθικὴ ἀνάγκη εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλετε ὁπωσδήποτε νὰ προσαρμοσθῆτε, εἴτε ἀρνητικῶς εἴτε θετικῶς. Ἐὰν προσαρμοσθῆτε εἰς αὐτὴν ἀρνητικῶς, προχωρήσατε ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν συνωμοτικὴν δρᾶσιν, ὁπότε θὰ ἀντιμετωπισθῆτε ὡς συνωμόται καὶ ὡς ἐχθροὶ τῆς πατρίδος. Ἐὰν προτιμήσετε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς Ἑλληνικὰς καὶ χριστιανικὰς παραδόσεις, ἐὰν προτιμήσετε νὰ προσαρμοσθῆτε πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν τῆς ἔχει παράσχει ἡ Πατρίς σας, λησμονήσασα ὅσα δεινὰ ἐσημειώθησαν ἐξ αἰτίας σας εἰς τὸν τόπον αὐτόν, τότε, θὰ εἶσθε πάντοτε εὐπρόσδεκτοι παντοῦ καὶ θὰ σᾶς ἀκούωμεν μὲ βαθὺ αἴσθημα σεβασμοῦ. Ἀλλὰ μέχρι σήμερον, τὸ αἴσθημα αὐτὸ τοῦ σεβασμοῦ δὲν κατωρθώσατε νὰ τὸ ἐμπνεύσετε εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τὴν συνείδησίν μας. Θὰ ἐπιθυμούσαμεν νὰ τὸ ἐμπνεύσετε. Διατὶ τάχα νὰ μὴ τὸ ἐπιθυμοῦμεν; Διατί, τάχα, νὰ θέλωμεν νὰ εἴμεθα ἀντίπαλοι ὑπὸ ἔννοιαν, ἡ ὁποία νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ ὅρια τῆς δημοκρατικῆς ἀντιθέσεως; Διατί, τάχα, νὰ μὴ σᾶς βλέπωμεν ὡς ἕνα κόμμα ποὺ ἀποβλέπει ἁπλῶς νὰ μᾶς ἀνατρέψῃ πολιτικῶς, ἀλλὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν δημοκρατίαν; Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, πράγματι, διότι καὶ πολλοὶ ἀπὸ σᾶς ἔχετε προσφέρει ὑπηρεσίας καὶ ἄλλοτε ἦσθε προσωπικοί μου φίλοι, θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς καὶ ἐγὼ προσωπικῶς θὰ ἤμην εὐτυχέστερος ὅλων ἐάν, ἀπαλλασσόμενοι ἀπὸ αὐτὰς τὰς φρικτὰς παγίδας εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ἐμπλακῆ ἡ συνείδησίς σας, ἀφοσιωθῆτε εἰς τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθερίας ἀπὸ τὸ ὁποῖον τίποτε δὲν ἔχετε νὰ φοβηθῆτε, διότι ὁ πιστεύων εἰς τὴν Δημοκρατίαν δὲν φοβεῖται τὴν Δημοκρατίαν. Μόνον ἐκεῖνοι φοβοῦνται τὴν Δημοκρατίαν, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν ὑπονόμευσίν της. Καὶ τὴν ὑπονόμευσιν τῆς Δημοκρατίας, τὸ λέγω πρὸς ὅλους σας, οἱαδήποτε φιλία καὶ ἂν μὲ συνέδεε μέ τινας ἀπὸ σᾶς εἰς τὸ παρελθόν, εἴτε φιλία συναφθεῖσα εἰς τὸ μέτωπον τῆς Ἀλβανίας, εἴτε εἰς ἄλλην περίοδον τῆς ζωῆς μου, αὐτὴν τὴν ὑπονόμευσιν δὲν θὰ τὴν ἐπιτρέψωμεν, διότι εἶναι χρέος μας ἱερὸν νὰ τὴν καταστήσωμεν ἀδύνατον δι’ ὅλων τῶν θεμιτῶν, ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Δημοκρατίας, μέσων. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§44Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θὰ ὁμιλῇ συνέχεια ἡ Κυβέρνησις;

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ὁμιλήσῃ δι’ ὀλίγων. Ἄλλωστε, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, δικαιοῦται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§46Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἐκπροσώπου τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς περὶ «ὑφέσεως», περὶ «ἀντιδημοκρατικῆς» συμπεριφορᾶς τοῦ Κράτους καὶ περὶ ὅλων τῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα ἤκουσεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, μοῦ ἔφεραν εἰς τὴν μνήμην τὸν στίχον τοῦ Εὐριπίδου: «Μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων πασῶν ἀναίδεια». Ἡ νόσος αὕτη ἔχει καταστῆ εἰς τὴν ἄκραν Ἀριστερὰν χρονία, τῆς ἔχει γίνει δευτέρα φύσις. Οὐδέποτε εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας ὑπῆρξε Κόμμα ἢ Παράταξις ποὺ νὰ ἐχρησιμοποίησε μὲ τόσον κυνισμόν, μὲ τόσην ἔλλειψιν δισταγμοῦ καὶ εἰς τόσην ἔκτασιν τὸ ὁλοκληρωτικὸν ψεῦδος. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς Ε.Δ.Α. διὰ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Χώρας, ἰσχυρισμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέτρεψεν ἤδη ἡ Κυβέρνησις. Ἐν ὀνόματι ὅμως τῆς λεγομένης «ὑφέσεως», τὸ κομμουνιστικὸν Κόμμα ζητεῖ διὰ τῆς Ε.Δ.Α. νὰ τροποποιήσωμεν τὰ μέτρα προστασίας τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν τῆς Χώρας, ζητεῖ νὰ μεταβάλωμεν τὴν ἀκολουθουμένην πολιτικὴν ἔναντι τοῦ ἐλλοχεύοντος ἐχθροῦ τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας μας καὶ τοῦ ἐλευθέρου πολιτεύματός μας. Τοῦτο, λέγουν, ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὸ κλῖμα τῆς λεγομένης ὑφέσεως. Δὲν ἠδυνήθη, ἐν τούτοις, ἡ ἄκρα Ἀριστερὰ νὰ προσκομίσῃ ἐνώπιον ὑμῶν, οὔτε μίαν, ἐπαναλαμβάνω, οὔτε μίαν, περίπτωσιν κομμουνιστικῆς χώρας, ἡ ὁποία ἐξ αἰτίας τῆς ὑφέσεως ἢ χάριν αὐτῆς, προέβη εἰς μεταβολὴν τοῦ ἐσωτερικοῦ αὐτῆς καθεστῶτος. Δὲν εἴδομεν τὰ κομμουνιστικὰ καθεστῶτα νὰ ἀναγνωρίζουν, λόγῳ τῆς ὑφέσεως, τὴν ἀρχὴν τῶν πολλῶν κομμάτων, δὲν εἴδομεν νὰ καταργοῦν τὰς δρακοντείους διατάξεις τῆς ποινικῆς νομοθεσίας των, διὰ τῶν ὁποίων χαρακτηρίζονται ὡς ἐγκλήματα καὶ τιμωροῦνται βαρύτατα καὶ αἱ πλέον ἀθῶαι ἐκδηλώσεις τῆς ἐλευθέρας σκέψεως, δὲν εἴδομεν νὰ παρέχωνται ἀτομικὰ δικαιώματα, οὐδὲ νὰ χαλαροῦνται αἱ ἐκστρατεῖαι ἐναντίον τῆς Θρησκείας, αἱ ὁποῖαι ἀντιθέτως μάλιστα, τελευταίως ἐνετάθησαν. Διὰ τὸν κομμουνισμόν, συνεπῶς, ἡ λεγομένη «ὕφεσις» οὐδόλως ἀφορᾷ τὸ ἐσωτερικόν του καθεστώς, ἐνῷ προσπαθεῖ οὗτος νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν ὕφεσιν ὡς ἐργαλεῖον διὰ τὴν ἀπoδιοργάνωσιν τῶν καθεστώτων τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. Εἰς ἐκτέλεσιν αὐτῆς τῆς ἀποστολῆς, τῆς ἀποστολῆς δηλ. τῆς ὑπονομεύσεως τῆς δημοκρατίας, προσπαθεῖ καὶ ἡ ΕΔΑ ὡς ἐντολοδόχος καὶ ἐκτελεστὴς τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, νὰ ἐπιτύχῃ, ὑπὸ τὸ κάλυμμα δῆθεν τῆς ὑφέσεως, τὴν καλλιέργειαν συγχύσεως εἰς τὸν λαὸν καὶ τὴν χαλάρωσιν τῆς ἐπαγρυπνήσεώς μας, ἔναντι τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ μάλιστα, κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμήν, καθ’ ἣν ἡ κομμουνιστικὴ δραστηριότης εἰσέρχεται εἰς φάσιν, ἥτις ἐπαυξάνει τοὺς κινδύνους, τόσον διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν ὅσον καί, κατ’ ἀκολουθίαν τούτου, διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας. Κύριοι βουλευταί. Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἀναδιοργανοῦται συστηματικῶς ἐντὸς τῆς Ε.Δ.Α., ἔχει καλύψει ὁλόκληρον τὴν Χώραν μὲ τοὺς πλοκάμους τῆς ἐντὸς τῆς Ε.Δ.Α., καὶ διὰ τῆς Ε.Δ.Α. λειτουργούσης κομμουνιστικῆς ὀργανώσεως καὶ προβαίνει εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζουν τὴν προπαρασκευαστικὴν φάσιν τῆς ἀνοικτῆς κομμουνιστικῆς δραστηριότητος. Πρῶτον, εἰς τὰ διοικητικὰ ὄργανα τῆς Ε.Δ.Α. ἐπισημαίνεται ἡ παρουσία ἐξ ἐπαγγέλματος ἐπαναστατῶν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Ἡ Διοικοῦσα Ἐπιτροπὴ τῆς Ε.Δ. Α. ἀποτελεῖται ἀπὸ 65 μέλη, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 58 εἶναι κομμουνιστικὰ στελέχη. Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Ε.Δ.Α. ἔχει 16 μέλη ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 14 εἶναι κομμουνισταί. Ἡ κοινοβουλευτικὴ δύναμις τῆς Ε.Δ.Α. ἀνερχομένη εἰς 79 βουλευτάς, περιλαμβάνει 62 κομμουνιστάς. Αἱ Νομαρχιακαὶ Ἐπιτροπαὶ τῆς Ε.Δ.Α., 41 τὸν ἀριθμόν, τῶν ὁποίων τὰ μέλη ἀνέρχονται εἰς 500, μετὰ τὸ Αʹ Πανελλαδικὸν Συνέδριον, ἔχουν συγκροτηθῆ ἀπὸ κομμουνιστάς. Δεύτερον, ὄχι μόνον ἡ ἡγεσία τῶν ἀνωτέρων κλιμακίων τῆς ὀργανώσεως τῆς Ε.Δ.Α., ἀλλὰ καὶ ἡ ἡγεσία τῶν κομματικῶν Ὀργανώσεων Βάσεως τῆς Ε.Δ.Α., παρουσιάζουν τὸ αὐτὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀποτέλεσμα σχετικῆς ἀποφάσεως τῆς ἐκτὸς τῆς Ε.Δ.Α. ἡγεσίας τοῦ ΚΚΕ, ἥτις ἐλήφθη εἰς τὴν 8ην Ὁλομέλειαν τῆς Κ.Ε. τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1958. Διὰ τῆς ἐν λόγῳ ἀποφάσεως, ἐντέλλονται ὅλα τὰ μέλη τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὰς νομίμους Ὀργανώσεις (Ε.Δ.Α., «Κίνημα Ὀπαδῶν τῆς Εἰρήνης» κλπ.), νὰ ὀργανωθοῦν κομματικῶς ἐντὸς τούτων καὶ νὰ ἐργασθοῦν διὰ τῶν ἐν λόγῳ Ὀργανώσεων πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς πολιτικῆς γραμμῆς τοῦ ΚΚΕ. Τοῦτο καὶ ἐγένετο. Εἰς χεῖρας τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν, ὑπάρχει, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, καὶ τὸ πλῆρες κείμενον τῆς ἀποφάσεως τῆς μυστικῆς Ὀργανώσεως Χανίων τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, διὰ τῆς ὁποίας, ὅπως ἀναφέρεται εἰς τὸ κείμενόν της, ἡ «Κομματικὴ Ὀργάνωσις Χανίων, ἐπικροτώντας ἀνεπιφύλακτα ἀπόφαση τοῦ κόμματός μας, σχετικὴ μὲ τὴν σὲ νέα βάση συγκρότηση τῆς δουλειᾶς του καὶ ἐκτελῶντας εἰδικὴ ἀπόφαση τῆς Κ.Ε. του, καλεῖ τὰ μέλη καὶ τὰ στελέχη της, ὅλους τοὺς κομμουνιστές, νὰ δουλέψουν μέσα ἀπ’ τὶς γραμμὲς τοῦ Δημοκρατικοῦ Προοδευτικοῦ Κινήματος». Τρίτον, φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. δρᾷ καὶ διὰ συνωμοτικοῦ μηχανισμοῦ, τοῦ ὁποίου τὴν ὕπαρξιν καὶ λειτουργίαν ἀποκρύπτει ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία γνωρίζει, ὅτι ἡ ΕΔΑ συνεκρότησεν ἐν Ἀθήναις κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἐξέλεξε τὴν νέαν Διοικοῦσαν Ἐπιτροπήν. Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐπιτροπή, ἡ ἐκλεγεῖσα κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τῆς Ε.Δ.Α., τὴν τελευταίαν ἡμέραν τοῦ Αʹ συνεδρίου της, εἰς τὴν δευτέραν σύνοδον τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία συνεκλήθη τὴν 20ὴν Δεκεμβρίου 1959, εἰσηγήθη ὅλα τὰ ληπτέα μέτρα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἀποφάσεων τοῦ συνεδρίου. Τῆς εἰσηγήσεως ταύτης, ἡ ἡγεσία τῆς Ε.Δ.Α. ἔφερεν εἰς τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος τὸ πρῶτον μέρος.

§47Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§48Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε τὴν ὑπομονήν, κ. Μπριλλάκη, πιθανὸν νὰ γίνετε καλά, ἐὰν δὲν ἦσθε καλά, ὅταν θὰ τὰ ἀκούσητε. (Χειροκροτήματα)!

§49Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Πολὺ ἀέρα ἔχετε πάρει.

§50Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐρωτῶ, διὰ ποῖον λόγον ἡ Ε.Δ.Α. ἀπέκρυψε τὸ δεύτερον μέρος τῆς εἰσηγήσεως καὶ τὰς ὑπ’ αὐτοῦ ληφθείσας ἀποφάσεις; Ἐρωτῶ, ποῖος λόγος σᾶς ὑπεχρέωσε νὰ καλύψητε μὲ τὸν ἀδιαπέραστον πέπλον τῆς μυστικότητος τὸ δεύτερον μέρος τῆς εἰσηγήσεως; Ἐρωτῶ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσητε, διὰ ποῖον λόγον σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζεσθε ὡς δῆθεν Κοινοβουλευτικὸν Κόμμα καὶ ὡς ὑπόδειγμα δημοκρατικῆς ὀργανώσεως, ἐκρύψατε εἰς τὰ σκοτεινὰ ὑπόγεια τοῦ συνωμοτισμοῦ τὸ δεύτερον μέρος τῆς εἰσηγήσεως; Ἀρκετά, κύριοι, ὡς ἐδῶ ἡ κωμωδία. Ἐτηρήσατε μυστικὴν τὴν εἰσήγησιν, διότι αὕτη σᾶς ἀφαιρεῖ τὸ προσωπεῖον καὶ σᾶς παρουσιάζει, ὅπως ἀκριβῶς εἶσθε, εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἐκρατήσατε μυστικὴν τὴν εἰσήγησιν, διότι, ἐάν, αὕτη ἐδημοσιεύετο, θὰ ἐπροκάλει τὴν ἐξέγερσιν κάθε δημοκρατικοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος θὰ ἔβλεπεν, ὅτι εἶσθε ὁλοκληρωτικὸν Κόμμα μὲ ἀστυνομικὴν ψυχοσύνθεσιν καὶ τυραννικὴν νοοτροπίαν. Δὲν τὴν ἐδημοσιεύατε, διότι, ἂν ἤρχετο εἰς τὸ φῶς, θὰ ἀπεκάλυπτε τὴν μεγάλην ἀπάτην, τὴν ὁποίαν διαπράττετε εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐμφανιζόμενοι ὡς δῆθεν δημοκρατικὸν κόμμα καὶ ὡς ὑπερασπισταὶ τῆς Δημοκρατίας, ἐνῷ εἶσθε πολιτικὴ συνωμοσία κατὰ τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν. Τὸ κείμενον τῆς μυστικῆς εἰσηγήσεως, τὸ καταθέτω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ δι’ αὐτῆς τὸ θέτω εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ πληροφορηθῇ οὗτος ὅτι ἡ ἀόρατος ἀράχνη τῆς ἐντὸς τῆς Ε.Δ.Α. κομμουνιστικῆς ὀργανώσεως ἔχει ἁπλώσει τοὺς χαλύβδινους ἱστοὺς της μέσα εἰς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει νὰ περισφίξῃ μέχρις ἀποπνιγμοῦ τὰς ἐλευθερίας καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς χώρας. Εἰς τὸ κείμενον αὐτὸ θὰ ἀνεύρητε τὰ συγκεκριμένα καθήκοντα καὶ τὰς εἰδικὰς ἐντολὰς τῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Δ.Α., πρὸς τὰς ὀργανώσεις καὶ τὰ μέλη της, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἰδεολογικῆς, πολιτικῆς καὶ ὀργανωτικῆς δραστηριότητός της. Εἰς τὸ κείμενον αὐτὸ θὰ εὕρητε τὰς εἰδικὰς ἐντολὰς τῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Δ.Α. πρὸς τὰ μέλη της διὰ τὴν διενέργειαν ἀπογραφῆς ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας κατὰ περιοχήν, Νομόν, ἐπαρχίαν, πόλιν, χωρίον, συνοικισμὸν καὶ συνοικίαν, ἀπογραφήν, ἡ ὁποία ἐνθυμίζει τὰς ἀπογραφὰς τοῦ ΚΚΕ κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τὸν συμμοριτοπόλεμον. (Φωναί, αἶσχος). Εἰς τὸ κείμενον αὐτὸ θὰ εὕρητε τὰς εἰδικάς, ἐπαναστατικοῦ περιεχομένου ἐντολὰς τῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Δ.Α. πρὸς τὰ μέλη της, διὰ τὴν στάσιν ἀνυπακοῆς καὶ προκλήσεως, ἣν ὀφείλουν νὰ τηροῦν ἔναντι τῶν ὀργάνων τάξεως: «Ἂν σᾶς καλοῦν στὸ Τμῆμα, ἐντέλλεται ἡ ἡγεσία τῆς Ε.Δ.Α. πρὸς τὰ μέλη της, εἶναι συζητήσιμο, ἂν πρέπει νὰ πηγαίνουμε. Πήγαμε τὴν πρώτη φορά, διαμαρτυρόμαστε γιατὶ μᾶς καλοῦν χωρὶς λόγο. Δηλώνουμε, ὅτι δὲν θὰ πᾶμε ὅταν μᾶς ξανακαλέσουν. Τὸ νὰ μὴ πᾶμε ἀποτελεῖ παράβαση κἄποιου ἄρθρου. Ἀπὸ τὸ Νομικὸν Τμῆμα, θὰ ἔχουμε τὴν ἀπάντηση γιὰ τὴ συνέπεια αὐτῆς τῆς παράβασης. Ἂν μᾶς κάνουν μήνυση, θὰ δημιουργήσουμε θέμα. Στὶς ἐρωτήσεις τῶν Ἀστυνομικῶν πρέπει οἱ ἀπαντήσεις μας νὰ μὴν ἀφήνουν περιθώρια γιὰ συνέχεια τῆς συζήτησης». Εἰς τὸ κείμενον τῆς μυστικῆς εἰσηγήσεως, ἐπίσης, θὰ διαπιστώσητε τὸν αὐστηρὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον ἀσκεῖ ἡ ἡγεσία τῆς Ε.Δ.Α. ἐπὶ τῶν ὀργάνων αὐτοδιοικήσεως τῆς χώρας, τῶν ἐκλεγέντων χάρις εἰς τὰς ψήφους τῆς Ε.Δ.Α., διὰ τὴν δραστηριοποίησίν των ὑπὲρ τῶν κομμουνιστικῶν ἐπιδιώξεων ἐν τῇ χώρᾳ. Εἰς τὸ κείμενον αὐτό, θὰ διαπιστώσετε, ὅτι ἡ ἐμφανιζομένη ὡς ὑπερκομματικὴ ὀργάνωσις «Ἐπιτροπὴ Διεθνοῦς Ὑφέσεως καὶ Εἰρήνης», ἐλέγχεται ἀπολύτως ἀπὸ τῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Δ.Α. καὶ δραστηριοποιεῖται ἰδιὰ τὴν προπαγάνδισιν τῶν συνθημάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ εἰς τὴν Χώραν μας. Εἰς τὸ κείμενον αὐτό, θὰ συναντήσετε τὰς γνωστὰς σατανικὰς κομμουνιστικὰς μεθόδους διεισδύσεως εἰς τὰς πάσης μορφῆς Ὀργανώσεις τῆς Νεολαίας. Εἰς τὸ κείμενον αὐτό, θὰ ἀνακαλύψετε τὸν γνωστὸν μπολσεβικικὸν συνωμοτισμόν, ὁ ὁποῖος διέπει τὰς ἐνεργείας τῆς Ε.Δ.Α. Ἰδιαιτέρως ἀποκαλυπτικὸν εἶναι τὸ σημεῖον τῆς μυστικῆς εἰσηγήσεως, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν βασικὴν προσπάθειαν τῆς Ε.Δ.Α. ὅπως συγκαλύψῃ τὰς παρανόμους ἐνεργείας της, διὰ τῆς συνεχοῦς προβολῆς τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι αὗται ἀποτελοῦν ἐκδηλώσεις δραστηριότητος ἑνὸς νομίμως λειτουργοῦντος κοινοβουλευτικοῦ κόμματος. Ἡ διεκδίκησις τῆς νομιμότητος ἐκ μέρους ἑνὸς ἀνατρεπτικῶς δρῶντος κόμματος, σημαίνει, ὅτι τοῦτο ἐπιζητεῖ ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ προνόμιον νὰ παραβιάζῃ τοὺς νόμους ἀτιμωρητεί. Ὀφείλω, κ. βουλευταί, νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς ἕνα ἀκόμη γεγονός, τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει τὰς μεθόδους δράσεως τῆς Ε.Δ.Α., ἰδίᾳ μετὰ τὴν σημειωθεῖσαν προώθησιν καὶ σταθεροποίησιν τῆς κομμουνιστικῆς ἐπιρροῆς ἐντὸς αὐτῆς. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α., ἀπέστειλε πρὸς τοὺς Δημάρχους καὶ τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων τῆς Χώρας ἀντίγραφα τῶν ἐρωτήσεων, ἐπερωτήσεων κλπ., τὰς ὁποίας κατὰ σύστημα βιομηχανοποιημένης δημοκοπίας καταθέτει σωρηδὸν εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ Δήμαρχοι καὶ οἱ Κοινοτάρχαι, ὡς ἐλεύθεροι πολῖται καὶ ἐντολοδόχοι τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιοχῆς των, ἐπέστρεψαν εἰς τὴν Ε.Δ.Α. τὰ ἔγγραφά της μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἀρνοῦνται τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ε.Δ.Α. διὰ τὰ προβλήματα τοῦ τόπου. Ἰδού, κ. συνάδελφοι, τὶ ἐπηκολούθησε: Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α., ἀπηύθυνε τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1724) 3690 τῆς 24ης Νοεμβρίου 1959, ἔγγραφόν της, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποπειρᾶται νὰ ἀσκήσῃ τρομοκρατίαν εἰς βάρος τῶν ἐκπροσώπων τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως δηλοῦσα, πρῶτον, ὅτι ἡ ἔναντι αὐτῆς στάσις τῶν Δημάρχων καὶ Κοινοταρχῶν ἀποτελεῖ κατὰ τὴν φράσιν των «ὑπέρβασιν ἐξουσίας», δηλαδή, πρᾶξιν κολάσιμον, δεύτερον, ὅτι ἡ στάσις των —ἄκουσον, ἄκουσον— εἶναι καθ’ αὑτὸ ἐνέργεια ἐμφυλίου ἀνωμαλίας καὶ ἐκτρέφει ὀξύτητα καὶ βιαιότητας καὶ τρίτον, ὅτι κρατοῦν τὰ κείμενα τῆς ἀπαντήσεως τῶν Δημάρχων καὶ τῶν Κοινοταρχῶν, ἀντιλαμβανόμεθα δὲ ποίαν τρομοκρατικὴν ἔννοιαν καὶ ἀπειλητικὴν σημασίαν ἔχει ἡ φράσις ὅτι «κρατοῦν τὰ κείμενα».... Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε τοὺς βαθυτέρους λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Ε.Δ.Α. καταπονεῖ τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὴν δημοσίαν γνώμην μὲ τὸ τροπάριον περὶ ἀστυνομικοῦ κράτους, περὶ αὐθαιρεσιῶν τῶν ὀργάνων τάξεως καὶ περὶ διωγμῶν τῶν ὀπαδῶν της. Βασικὴ ἐπιδίωξις τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος εἶναι σήμερον, ἡ δυσφήμισις καὶ ἡ συκοφάντησις τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντεταλμένα μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Ἡ Ε.Δ.Α., ἂν ἀνέπτυσσε δραστηριότητα ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν νόμων, ὅπως πράττομεν ὅλα τὰ ἄλλα κόμματα τῆς Χώρας, οὐδένα λόγον θὰ εἶχε νὰ παραπονῆται, διότι ὅπως λέγει ὁ Μέναδρος, «ἐὰν σέβεσαι τὸν νόμον, δὲν φοβεῖσαι τὸν νόμον». Ἡ Ε.Δ.Α. προσκρούει εἰς τοὺς νόμους, διότι παραβιάζει τοὺς νόμους καὶ ἐφ’ ὅσον παραβιάζει τοὺς νόμους, εὑρίσκει ἀντιμέτωπα τὰ Σώματα Ἀσφαλείας. Ἡ ἐκστρατεία δυσφημήσεως τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς, ἔχει σκοπὸν ἢ νὰ συγκαλύπτῃ παρανόμους πράξεις τῆς Ε.Δ.Α. ἢ νὰ δυσφημῇ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως, μὲ σκηνοθετημένας προκλήσεις καὶ ἐντελῶς φανταστικὰς ὑποθέσεις. Διὰ νὰ μὴ κουράσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, θὰ περιορισθῶ εἰς μίαν περίπτωσιν, χαρακτηριστικὴν τοῦ πλήρους ἐκτραχηλισμοῦ τῆς Ε.Δ.Α. εἰς τὴν ἀδίστακτον μεταχείρισιν τοῦ ψεύδους εἰς τὴν ἐναντίον τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας ἐκστρατείαν της. Ἐνθυμεῖσθε, κ. βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 25ης Αὐγούστου τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὁ βουλευτὴς τῆς Ε.Δ.Α. κ. Κεραμιτσιόγλου, προσῆλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, ἀφηγήθη μὲ ὅλους τοὺς δραματικοὺς τόνους, ὅτι τὴν προτεραίαν, εὑρισκόμενος εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν, ὑπέστη δεινὰς ὕβρεις καὶ ἐτραυματίσθη ἀπὸ τὸν Διοικητικὴν Χωροφυλακῆς Ἕβρου. Ὁ κ. Κεραμιτσιόγλου, ἐζήτησε νὰ προστατεύσωμεν τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὴν Δημοκρατίαν ἐν τῷ προσώπῳ του. Ἡ ὑπόθεσις, ὅπως προβλέπουν οἱ νόμοι παρεπέμφθη εἰς τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Ε.Δ.Α., ἐξαπέλυσεν ἐκκωφαντικὴν τυμπανοκρουσίαν μὲ τὸ σύνθημα, οὔτε πολύ, οὔτε λίγο, ὅτι κατελύθη πλέον ἡ Δημοκρατία καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς περιέπεσεν εἰς πλήρη ἀνελευθερίαν καὶ δουλείαν. Ἡ Διοικοῦσα Ἐπιτροπὴ τῆς Ε.Δ.Α., ἐξέδιδε τὴν ἑπομένην ἔκτακτον ἀνακοίνωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐδίσταζε νὰ προβάλλῃ τὸ ψεῦδος, ὅτι ἡ καταγγελθεῖσα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ της ἱστορία εἶχε γίνει κατ’ ἔμπνευσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Δικαιοσύνη ἐξέδωσε τὸ ὑπ’ ἀριθ. 74 βούλευμα τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Ἕβρου, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ μηνυθεὶς ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ε.Δ.Α., Διοικητὴς τῆς Χωροφυλακῆς, ἀπαλλάσσεται παμψηφεί, διότι οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. Κεραμιτσιόγλου ἀπεδείχθησαν ψευδεῖς καὶ τὰ ὅσα οὗτος ἀνέφερεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἀπετέλουν θεατρινισμόν, μὲ σκοπὸν νὰ συκοφαντήσῃ ἀξιωματικὸν εὐόρκως ἐκτελοῦντα τὸ καθῆκόν του. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι βαθύτατα, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ βαρεῖαν προσβολὴν κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ αἰσθήματος κάθε Ἕλληνος ἀσχέτως κομματικῆς τοποθετήσεως καὶ κοινωνικῆς ἰδεολογίας καὶ ἀποκαλύπτει καλλίτερον παντὸς ἄλλου τὴν ξενοδουλείαν τῆς Ε.Δ.Α. Γνωρίζει, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι ὁ Γκεώργκι Δημητρώφ, ὑπῆρξεν εἷς ἀπὸ τοὺς πλέον ἀμειλίκτους ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. Ὡς πρωθυπουργὸς τῆς κομμουνιστικῆς Βουλγαρίας, διεκήρυσσε τὸ 1946, ὅτι: «Τὸ ζήτημα τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τὴν Βουλγαρίαν τῆς Ἑλληνικῆς Θρᾴκης, εἶναι ζήτημα ζωτικῆς σημασίας διὰ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν ἑδραίωσιν τῆς Εἰρήνης εἰς τὴν Βαλκανικὴν καὶ θὰ παραμείνῃ ἐπὶ τῆς πολιτικῆς σκηνῆς ἕως ὅτου θὰ δοθῇ εἰς αὐτὸ θετικὴ λύσις, ὅτι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις θὰ διαθέσῃ ἁπάσας τὰς δυνάμεις της καὶ θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἀναμφισβητήτου δικαιώματος τῆς Βουλγαρίας ἐπὶ τῆς Δυτικῆς Θρᾴκης, ἥτις ἀδίκως ἀπεσπάσθη καὶ διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐξασφαλισθῇ φυσικὴ ἔξοδος εἰς τὸ Αἰγαῖον καὶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς Δυτικῆς Θρᾴκης μένει ἀνοικτὸν καὶ θὰ ἀναμείνῃ εὐνοϊκὴν λύσιν». Καταγγέλλω τὸν βουλευτὴν τῆς Ε.Δ.Α. Ἀθανάσιον Κακογιάννην ... (Φωναὶ ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος, αἶσχος, αἶσχος, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι) ... διὰ πρᾶξιν, ἡ ὁποία γεννᾷ τὴν ἀμφιβολίαν ἐὰν ἔχῃ συνείδησιν ἑλληνικὴν ἢ βουλγαρικήν. (Φωναί: Ἔξω οἱ Βούλγαροι!) (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§51Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε σεῖς νὰ ὁμιλῆτε περὶ ἐθνικῆς συνειδήσεως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὁμιλεῖτε περὶ τῆς Θράκης σεῖς, τὴν ὁποίαν ἐγκαταλείψατε κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου; (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§52Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἀλλοῦ αὐτά, Ἐφραιμίδη, ὄχι εἰς τὸν Καλαντζῆ. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὁ βουλευτής, λέγω, Κακογιάννης.... (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, ν’ ἀνακαλέσῃ. Ἅπαντες σχεδὸν οἱ κ. βουλευταὶ ὄρθιοι ἀπευθύνονται πρὸς ἀλλήλους χειρονομοῦντες, ἐν μέσῳ θορύβων καὶ συνεχῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§53Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὁ χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον διετύπωσεν ὁ κ. Καλαντζῆς, εἶναι πράγματι βαρύτατος. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν νὰ μᾶς εἴπῃ διατὶ ἐχρησιμοποίησε τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτόν. (Ὁ θόρυβος ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης καὶ αἱ διαμαρτυρίαι συνεχίζονται). Καὶ ὑμεῖς θὰ κρίνετε, κ. Πρόεδρε, ἐάν, ἐξ ὅσων θὰ εἴπῃ τώρα ὁ κ. Καλαντζῆς, δικαιολογῆται ἢ ὄχι ὁ πράγματι ἀήθης αὐτὸς χαρακτηρισμός.

§55Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ. Εἶναι ἀπαράδεκτα αὐτὰ τὰ πράγματα. (Κωδωνοκρουσίαι).

§56Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ὁ βουλευτὴς Κακογιάννης, ἐπανελθὼν ἐκ Ρουμανίας καὶ Βουλγαρίας......

§57Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ. (Κωδωνοκρουσίαι).

§58Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐπανελθὼν ἐκ Βουκουρεστίου καὶ Σόφιας μετέβη εἰς τὴν ἐκλογικὴν του περιφέρειαν....

§59ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ μετὰ νὰ προχωρήσῃ ὁ Ὑπουργός. (Θόρυβος ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης, διαμαρτυρίαι καὶ ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν κ. βουλευτῶν ἐν μέσῳ συνεχῶς κωδωνοκρουσιῶν).

§60Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐδώσατε ἕνα χαρακτηρισμόν. Νὰ τὸν ἀνακαλέσετε, ἐὰν ἔχετε ἴχνος ἀνδρισμοῦ, καὶ νὰ προχωρήσετε ὁπουδήποτε ἀλλοῦ θέλετε. (Θόρυβος συνεχίζεται).

§61Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν)...... μετέβη εἰς τὴν ἐκλογικήν του περιφέρειαν, τοῦ Ἀγρινίου, ὅπου διένειμε μυστικὰ εἰς τὰ στελέχη τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τοῦ ἐν παρανομίᾳ, καὶ εἰς ἄλλους ὀπαδούς, κονκάρδες μὲ φωτογραφίαν τοῦ Δημητρώφ, αἱ ὁποῖαι κατελήφθησαν εἰς διάφορα πρόσωπα κατόπιν ἐνεργείας προχθεσινῆς τῆς ἐκεῖ Ἀσφαλείας — κονκάρδες τοῦ Δημητρώφ, διὰ νὰ στολίζουν τὰ στήθη τῶν Ἑλλήνων (φωναὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς: Αἶσχος, αἶσχος!) ὡς νὰ μὴ ὑπῆρχον ἄλλες κονκάρδες ἡρωϊκῶν πολέμων καὶ θυσιῶν. Καὶ κονκάρδα... Καὶ κονκάρδα τῆς 9ης Σεπτεμβρίου 1944, ἡμέρας ἐγκαταστάσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος ἐν Βουλγαρίᾳ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Πολλοὶ βουλευταὶ τῆς Ἀριστερᾶς, ὄρθιοι καὶ χειρονομοῦντες, ἐν μέσῳ μεγάλου θορύβου, ἀπευθύνονται εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν).

§62Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ὁ βουλευτὴς Κακογιάννης, ἅμα τῇ ἐπανόδῳ του ἀπὸ τὴν Ρουμανίαν καὶ Βουλγαρίαν, ὅπου ἐσχάτως εἶχε μεταβῆ, εἶχε τὸ ἀφόρητον θράσος νὰ διανείμῃ εἰς κατοίκους τῆς ἰδιαιτέρας ἐκλογικῆς περιφερείας του, διὰ νὰ στολίζουν τὰ στήθη των, κονκάρδας, καὶ σᾶς ἐπιδεικνύω μίαν ἀπ’ αὐτὰς κατασχεθεῖσαν ὑπὸ τῆς Χωροφυλακῆς, αἱ ὁποῖαι φέρουν τὴν προτομὴν αὐτοῦ τοῦ Γκεώργκι Δημητρώφ, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη ἀόκνως εἰς ὅλην τὴν ζωήν του διὰ νὰ ἀκρωτηριάσῃ ἐδαφικῶς τὴν Ἑλλάδα, διεκδικῶν ὑπὲρ τῆς Βουλγαρίας καὶ διὰ τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, τὸ στεγαζόμενον σήμερον εἰς τὴν Ε.Δ.Α., τὴν Ἑλληνικὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Θράκην! Ἐπίσης διένειμε καὶ κονκάρδας ἀναμνηστικὰς τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος ἐν Βουλγαρίᾳ κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1944. Αἶσχος. Κύριοι βουλευταί, καθῆκον τοῦ Κοινοβουλίου, τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἡ ἐθνική, καὶ πολιτικὴ ἀπομόνωσις τῆς Ε.Δ.Α. Πᾶσα ἄμεσος ἢ ἔμμεσος, εὐθεῖα ἢ πλαγία, φανερὰ ἢ κρυφὴ συνεργασία, σύμπραξις, συμμαχία, ἐπαφὴ καὶ συζήτησις μὲ τὴν Ε.Δ.Α., συνιστᾷ ἐνίσχυσιν πρὸς τοὺς δεδηλωμένους καὶ ἀδιστάκτους ἐχθροὺς τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐδαφικῆς ἀκεραιότητος καὶ ἀνεξαρτησίας τῆς χώρας. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 10 λεπτά.

(Ὥρα 9.30′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.50′ μ. μ.)

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Θὰ παρεκάλουν ἀμφοτέρας τὰς μερίδας νὰ ἐπικρατήσῃ κἄποια ἠρεμία, ὥστε νὰ διεξάγωνται ὁμαλῶς αἱ συζητήσεις. Σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, τὸν λόγον, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἔχει ὁ κ. Α. Κακογιάννης.

§65Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Μὲ καθαρὰν τὴν συνείδησιν, κ. Πρόεδρε, ἀποκρούω τὴν κατηγορίαν τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε κατ’ ἐμοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας. Θὰ δώσω τὰς ἀναγκαιούσας ἐξηγήσεις. Πρὶν ὅμως, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν δύναται ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἰδικήν μου Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ συνείδησιν. Μετασχὼν μιᾶς ἀντιπροσωπείας ἐκ βουλευτῶν οἵτινες προήρχοντο ἀπὸ πολλὰ Κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως καί τινων ἄλλων Ἑλλήνων, μετέβημεν εἰς τὸ Βουκουρέστι καὶ εἰς τὴν ἐκεῖ συνελθοῦσαν συνάντησιν νεολαιῶν. Εἰς τὴν διεθνῆ ταύτην συνάντησιν, ἡ ὁποία εἶχε χαρακτῆρα συσκέψεως νεολαιῶν τῆς Βαλκανικῆς καὶ τῆς Ἀδριατικῆς, πλὴν τῶν ἀντιπροσωπειῶν τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ Ἀνατολικὸν μπλόκ, μετέσχον 12 ἀντιπροσωπεῖαι διαφόρων Κομμάτων ἐκ τῆς Ἰταλίας καὶ ἀρκεταὶ ἐκ τῆς Ἑλλάδος. Ἐπίσης μετέσχον καὶ ἀντιπροσωπεῖαι ἐκ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Εἰς τὴν σύσκεψιν ταύτην ὑπεστηρίξαμεν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους τὰς θέσεις τοῦ Κόμματός μας, ὅτι δηλαδὴ ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν εἰρηνικὴν συνύπαρξιν ὅλων τῶν λαῶν τῆς γῆς. Ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω ἰδιαιτέρως, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἀποστολή, ἦτο ἀποστολὴ καλῆς θελήσεως. Ἔχω, κ. Πρόεδρε, ἐπίγνωσιν τῆς ἰδιότητός μου, ὥστε νὰ μὴ ἀφίεται ἀμφιβολία τις, ὅτι ἐκεῖ ὅπου εὑρέθην θὰ ὑπεστήριζον τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὰ ὁποῖα καὶ ἐδῶ πάντοτε ὑπερασπίζομαι. Μετὰ τὴν σύσκεψιν προσεκλήθημεν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας τῆς Ρουμανίας μετὰ τοῦ ὁποίου ἡ διεξαχθεῖσα συζήτησις ἦτο τυπικὴ ἀλλὰ φιλικὴ καὶ ἐγκάρδιος καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἐξεφράσαμεν τὴν εὐχήν, ὅτι θὰ πρέπει εἰς τὴν Βαλκανικὴν μίαν ἡμέραν νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀρχὴ τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως τῶν Λαῶν ἐν ἀντιθέσει μέ παλαιοτέρας ἐποχὰς ποὺ ἀπετέλεσε πραγματικὴν πυριτιδαποθήκην καὶ ἀφορμὴν παγκοσμίων συρράξεων. Ὡσαύτως κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν μας εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου συνεζητήθη τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν μας σχέσεων. Μετὰ τὴν Ρουμανίαν προσεκλήθημεν ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν καὶ μετέβημεν ἐκεῖ μὲ τὴν βαθυτάτην διάθεσιν νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἐξομάλυνσιν τῶν μεταξὺ τῆς χώρας ταύτης καὶ τῆς Ἑλλάδος σχέσεων. Αἱ συζητήσεις τὰς ὁποίας εἴχομεν εἰς τὴν χώραν ταύτην ἀνεπισήμως, ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ βοηθήσωμεν, νὰ συμβάλωμεν καὶ ἡμεῖς ἐδῶ καὶ ἐκεῖνοι ἐκεῖ διὰ τὴν ἐξομάλυνσιν τῶν σχέσεων τῶν δύο χωρῶν. Ὅπως γνωρίζετε, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὰς ἐπισκέψεις ταύτας δίδονται ἑκατέρωθεν ἀναμνηστικὰ τινά. Ἡμεῖς ἀπὸ μέρους μας ἐδώσαμεν τὰ πατροπαράδοτα τσολιαδάκια ἢ τὰ μικροσκοπικὰ τσαρουχάκια καὶ ἐκεῖνοι ἀπὸ μέρους των μᾶς ἔδωσαν ἰδικά των ἀναμνηστικὰ τὰ ὁποῖα ὡς ἦτο φυσικὸν ὡρισμένα ἔφερον τὴν εἰκόνα τοῦ Δημητρὼφ ἢ τὴν ἡμερομηνίαν ἐγκαθιδρύσεως τῆς Βουλγαρικῆς Δημοκρατίας. Ἐπίσης εἰς ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθημεν, μᾶς ἐδόθησαν ἀναμνηστικὰ τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν. Τὰ ἀναμνηστικὰ ταῦτα τὰ ἐδέχθημεν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ τὰ ἔχω, διότι εἶμαι συλλέκτης τοιούτων μικροπραγμάτων, ὅπως εἶμαι συλλέκτης καὶ γραμματοσήμων μὲ ἀναμνηστικὰς φωτογραφίας μεγάλων ἀνδρῶν καὶ ὅπως ἐπίσης εἶμαι συλλέκτης νομισμάτων μὲ ἀναμνηστικὰς παραστάσεις. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς προώρισται νὰ συζητοῦνται σοβαρώτερα πράγματα καὶ ὄχι ἐὰν μᾶς ἐδόθησαν ἢ ἐδώσαμεν κατὰ τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐπίσκεψίν μας ἐνθύμια τινά. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐτέθη αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἐξαπελύθη ἡ ἐναντίον μου τόσον βαρεῖα κατηγορία, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὰ ὅσα εἶπον καὶ νὰ προσθέσω, ὅτι τὰ ἀναμνηστικὰ ταῦτα, ἐδόθησαν φιλοφρονήσεως ἕνεκεν καὶ ἔναντι ὁμοίων ἰδικῶν μας ἀναμνηστικῶν. Ἐρχόμενος μετὰ ταῦτα εἰς τὸ Ἀγρίνιον, ἔδωσα ἐξ αὐτῶν τῶν ἀναμνηστικῶν τινὰ εἴς τινας μανιώδεις συλλέκτας τοιούτων ἀναμνηστικῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀναμνηστικὰ δι’ ἓν τῶν ὁποίων ὁ κ. ὑπουργὸς ἔφερε φωτογραφίαν ἐν μεγενθύσει διὰ νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὴν Βουλήν. Τὰ σήματα αὐτὰ δὲν ἐδόθησαν πρὸς ἄσκησιν οἱασδήποτε προπαγάνδας. Ἐκεῖνοι εἰς τὴν πατρίδα των ἔχουν τὸν Γ. Δημητρὼφ κατὰ ἕνα τρόπον ὡς Πρόεδρον, Ἀρχηγόν, θεμελιωτὴν τοῦ Κράτους των. Ὅπως ἡμεῖς ἔχομεν τὴν Α.Μ. τὸν Βασιλέα, ἔτσι καὶ ἐκεῖνοι ἔχουν τὸν Δημητρώφ. Πιθανὸν ἀκόμα, κ. Πρόεδρε, νὰ ἔχω εἰς τὴν οἰκίαν μου καμμιὰ ἑκατοντάδα διαφόρων σημάτων ποὺ μοῦ ἐδόθησαν ὡς δῶρον, ἢ νὰ ἔχω κανένα πύργον τοῦ Κρεμλίνου ἢ καμμία ἀναπαράστασιν τοῦ Δημητρὼφ εἰς τὴν Σόφιαν. Εἶναι ὅλα αὐτὰ παράπτωμα τοιοῦτον, ὥστε νὰ μοῦ ἀπευθύνεται τοιαύτη σοβαρωτάτη κατηγορία; Αὐτὰ εἶναι μικροπράγματα νομίζω, μὲ τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται τὰ παιδιά. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα μὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κ. Πρόεδρε καὶ κ. συνάδελφοι, καταρακώνεται ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους ἢ τὸ Κράτος κινδυνεύει; Αὐτὰ τὰ σήματα δὲν τὰ ἔφερα διὰ νὰ ἀσκήσω προπαγάνδα. Ἀποκρούω, κ. Πρόεδρε, ὁλοσχερῶς τὰ ὅσα ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ βήματος μοῦ ἀπηύθυνεν. Σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πλεῖστα ὅσα τοιαῦτα πραγματάκια ἐδόθησαν εἰς μανιώδεις συλλέκτας τοιούτων πραγμάτων. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἐπιστήμων ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Ε.Δ.Α. καὶ ὁ ὁποῖος ὅταν ἦλθον μοῦ ἐζήτησεν ἕνα πραγματάκι διότι ἔχω ἄπειρα τοιαῦτα. Ἐάν, λοιπόν, δώσω ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα καὶ αὐτὸ φθάσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας, θὰ ἀποτελῇ τοῦτο ἔγκλημα; Προφανῶς, κ. Πρόεδρε, -διὰ νὰ τελειώσω—αἱ ἐξηγήσεις αὐταὶ δὲν ἔχουν ἀπολογητικὸν τόνον ἐνώπιον τοῦ Σώματος τοῦ ὁποίου ἀποτελῶ μέλος. Παρέχω ἁπλῶς μίαν ἐξήγησιν. Καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε ὁ κ. ὑπουργὸς Ἀσφαλείας νὰ θορυβῆται, νὰ ἀνησυχῆσῃ, νὰ ἀγανακτήσῃ, ὅταν διάφορα συνθήματα καὶ διάφοροι ἀγκυλωτοὶ σταυροὶ ἐζωγραφήθησαν εἰς τοὺς τοίχους τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὄχι ὅταν ἕνας βουλευτὴς ἔρχεται ἀπὸ ταξείδι καὶ ἔχει ἕνα τέτοιο μικρὸ πραγματάκι στὴν τσέπη του. Καὶ μήπως, κ. Πρόεδρε, θὰ ἔπρεπε ἡ Βουλγαρία νὰ δίδῃ ἀντὶ τῶν σημάτων αὐτῶν, τὸ σῆμα τοῦ Βασιλέως Συμεῶνος; Τὸ αἴτημά μου, κ. Πρόεδρε, εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν βαρεῖαν κατηγορίαν. Διότι ἐγὼ ἔχω χάσει τὸν πατέρα μου, τὸν ὁποῖον ἐφόνευσαν οἱ Τοῦρκοι, καὶ διότι ἔχω συνείδησιν τόσον ἐθνικήν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας νὰ ἀμφισβητήσῃ.

§66Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ἀντὶ ἄλλης ἀπαντήσεως θὰ περιορισθῶ, κ. βουλευταί, εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς μόλις πρὸ ὀλίγου ληφθείσης ἀναφορᾶς τῆς Διοικήσεως Χωροφυλακῆς Ἀγρινίου, τὴν ὁποίαν θὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας ὄχι ἐν τῷ συνόλῳ της, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰ ἐνδιαφέροντα σημεῖα αὐτῆς διὰ νὰ μορφώσῃ γνώμην ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία.

§67Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. (Ἐγείρεται διὰ νὰ ὁμιλήσῃ).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. Ἐφραιμίδη. Ἠκούσθη ὁ κ. Κακογιάννης μὲ ἠρεμίαν. Νομίζω, ὅτι ἐπροστάτευσα τὸν κ. Κακογιάννην ὡς ὤφειλον. Ὀφείλω νὰ προστατεύσω καὶ τὸν κ. ὑπουργόν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται ὀχλαγωγία εἰς τὴν αἴθουσαν, οὔτε νὰ ἐφαρμόζωνται δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά.

§69Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). «...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐνηργήθη ἔρευνα, καὶ κατόπιν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας εἴχομεν, ὅτι ἐδόθησαν αὐτὰ τὰ σήματα ὄχι κατὰ τρόπον ἀναμνηστικόν, ἀλλὰ κατὰ τὴν τακτικὴν τῆς Ε.Δ.Α. καὶ εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἀγρινίου καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον, συνελήφθησαν τὰ ἐν λόγῳ πρόσωπα ἀνερχόμενα περίπου εἰς 11. Ἐγένετο ἔρευνα καὶ διεπιστώθη ἡ κατοχὴ ἐκ μέρους των 20 κονκαρδῶν ἐκ τῶν ὁποίων αἱ 6 τοῦ Δημητρώφ, τινὲς τῆς ἐπετείου τῆς Κομμουνιστικῆς ἐπαναστάσεως τῆς Βουλγαρίας, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερον προηγουμένως, καὶ δύο ἄλλαι σύμβολα τοῦ διεθνοῦς Κομμουνισμοῦ. Οἱ μάρτυρες οἱ ἐξετασθέντες ἀνέφερον: Τὰ παρέλαβον παρὰ τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ε.Δ.Α. Κακογιάννη, εἰς τὰ γραφεῖα τῆς νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ε. Δ.Α. Εἴς τινας, ἔδωκε ὁ αὐτὸς βουλευτὴς εἰς τὴν ὕπαιθρον. Συνεπῶς, τὸ ἐὰν ἔλαβε χώραν διανομὴ τῶν κονκαρδῶν διὰ φιλοτελισμὸν ἢ ἀντιθέτως κονκαρδῶν φερουσῶν τὰς φωτογραφίας τοῦ Δημητρώφ διὰ νὰ τονωθοῦν οἱ ὀπαδοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἤθελαν νὰ λαμπρύνουν τὰ στήθη των ἀπὸ κονκάρδα βαλμένην τιμῶσα, ὄχι τὸ Ἑλληνικὸν αἷμα καὶ τὰς Ἑλληνικὰς θυσίας, ἀλλὰ τὴν Βουλγαρίαν, ἂς κρίνῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα).

§70Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας ἔθιξε κατὰ τὴν ὁμιλίαν του καὶ τὸν Κεραμιτσιόγλου, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπῃ δύο λόγια.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον, κ. Κεραμιτσιόγλου.

§72Θ. ΚΕΡΑΜΙΤΣΙΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς ἔθεσεν ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν εἰλικρίνειαν τῶν ὅσων ἀνέφερον εἰς τὰς 25 Αὐγούστου παρελθόντος ἔτους, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, περὶ σειρᾶς ἐπεισοδίων τὰ ὁποῖα μοῦ ἐδημιούργησαν αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ Ἀλεξανδρουπόλεως μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν διοικητήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι τὰ ὅσα κατηγγέλθησαν παρ’ ἐμοῦ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἦσαν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ἀληθῆ. Δὲν θὰ κουράσω τὸ Σῶμα, κ. Πρόεδρε. Θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐγὼ τὴν δικαιοσύνην τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργός. Εἰς τὰς 16 Ἰανουαρίου 1960 τὸ Δικαστήριον τῆς Ἀλεξανδρουπόλεως καταδικάζει δύο ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς εἰς 50 ἡμέρας φυλάκισιν διὰ τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησαν εἰς βάρος μου. Τὴν 1ην Φεβρουαρίου 1960 οἱ ἴδιοι ἀξιωματικοὶ καταδικάζονται ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον τελεσιδίκως εἰς φυλάκισιν 20ήμερον διότι ἐβιαιοπράγησαν ἐναντίον μου καὶ μὲ ἐξύβρισαν. Κατόπιν τούτου, κ. Πρόεδρε, τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν τίποτε, διότι δὲν μοῦ ἐκοινοποιήθη βούλευμα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐκ τῶν τριῶν κατηγορουμένων ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς οἱ δύο κατεδικάσθησαν τελεσιδίκως. Κατόπιν τούτου, κ. Πρόεδρε, θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, καὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ποῖος ὁμιλεῖ εἰλικρινῶς, εὐθέως καὶ τιμίως.

§73Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Κακογιάννη μοῦ ἐπιβάλλει νὰ προβῶ εἰς μερικὰς διευκρινίσεις. Ὁ κ. Κακογιάννης ὡμίλησε συνεχῶς περὶ Ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας. Δὲν ὑπῆρξε Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία. Οὔτε ἡ Βουλή, οὔτε ἡ Ἑλλάς, οὔτε οἱαδήποτε ὀργάνωσίς της, ἀντεπροσωπεύθησαν. Ὑπῆρξεν ὁμὰς βουλευτῶν. Ἐδήλωσα καὶ προχθὲς εἰς τὸν κ. Μανιαδάκην, ὅτι διὰ λόγους γενικωτέρους δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ συζητῶμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῶ, ὅτι ἴσως ὡρισμένοι βουλευταί, εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, ἐφέρθησαν, ὅπως ἐπέβαλε ἡ ἰδιότης των. Ἀλλὰ εἶμαι ἐπίσης ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι κατέχω στοιχεῖα κατὰ τὰ ὁποῖα βουλευταὶ τῆς Ε.Δ.Α. συνηντήθησαν κρυφίως μὲ τὴν ἡγεσίαν τῶν συμμοριτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πρέπει νὰ ἐπισημάνω, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη, ὅπως καὶ ἡ ἀποδοχὴ καὶ διανομὴ κογκαρδῶν μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ Δημητρὼφ —τοῦ διεκδικητοῦ τῆς Θράκης— δὲν ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἑλληνικήν. (Χειροκροτήματα).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§75Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο ἀρκετὴ μόνον ἡ σημερινὴ συνεδρίασις μὲ τὴν προσχεδιασμένην ἐμφάνισιν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις παρουσίασε διὰ τῶν ἐμπρηστικῶν λόγων τῶν ἐκπροσώπων της, γιὰ νὰ ἀποδειχθῇ, δι’ ἄλλην μία φοράν, πόσον εἶναι ἀντίθετος, πόσον ἀντιστρατεύεται τὴν ὕφεσιν. Οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Κόμματός μας μόλις ἔχουν προλάβει νὰ ἀναπτύξουν τὰς δύο πλευρὰς τοῦ θέματος. Ἐν συνεχείᾳ παρενεβλήθησαν δύο ἡγέται Κομμάτων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ποὺ δὲν κατέκριναν οὐσιαστικῶς πλὴν τῆς καταγγελίας τοῦ Κομματικοῦ της Κράτους —τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐν τέλει ἡ Κυβέρνησις διὰ δύο ἐκπροσώπων της καὶ πρὶν ἡμεῖς ὁμιλήσωμεν ἐπεχείρησεν πάλιν σκοπίμως νὰ μεταθέσῃ τὸ θέμα, νὰ δημιουργήσῃ ἀτμόσφαιραν ὀξύτητος. Δὲν πρόκειται ὅμως νὰ τῆς κάμωμε τὸ χατῆρι. Ἡ συζήτησις θὰ συνεχισθῇ ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος. Κι’ ἐπειδὴ δὲν εἴμαστε συνηθισμένοι ἀντὶ ἀτραντάχτων ἐπιχειρημάτων νὰ κάνουμε ξόρκια καὶ ἄγονη παρελθοντολογίαν.

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προδοσίαν...

§77Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ἀνοίξωμεν τοὺς φακέλλους τῶν προδοσιῶν δὲν γνωρίζω ποῖοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ θὰ βγοῦν ζημιωμένοι. Σήμερον συμβαίνει νὰ εἶναι ἡ 18η ἐπέτειος τῆς εἰσβολῆς τῶν Γερμανῶν φασιστῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἂς ἐνθυμηθῇ ὁ καθένας ποῖος ἔκανε τὸ χρέος του καὶ ποῖος ὄχι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὄσον ἀφορᾷ τὴν προσωπικὴν ἐπίθεσιν, ἐπίσης σχεδιασμένην ἐπίθεσιν κατὰ τοῦ συναδέλφου κ. Κακογιάννη ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι καὶ κατόπιν τῶν ὅσων εἶπε, προσεκόμισεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κανεὶς δὲν ἐπείσθη, κανεὶς δὲν δέχεται ἐντίμως, ὅτι ὁ κ. Καλαντζῆς ἐδικαιοῦτο νὰ ἐκστομίσῃ τὴν φράσιν ποὺ ἐξεστόμισε. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν αὐτῶν, ἀπὸ τὴν συζήτησιν ὀφείλετε νὰ ὁμολογήσετε, ὅτι ἔγινε φανερόν, ὅτι ἡ παρουσία μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀλλὰ καὶ ἡ ἐξωκοινοβουλευτικὴ δρᾶσις μας ἐνοχλεῖ ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν.

§78Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐνοχλεῖ τὴν Ἑλλάδα. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§79Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἤθελον νὰ δώσω προσωπικὸν τόνον εἰς τὴν συζήτησιν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λόγια διὰ τὸν συνεχῶς φωνασκοῦντα κύριον συνάδελφον.

§80Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ πῇς τίποτε. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§81Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος φωνασκεῖ καὶ κάνει τὸν «σκληρὸν» μὲ τόσην ἄνεσιν ἀπὸ τῆς θέσεως Κυβερνητικοῦ βουλευτοῦ κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ἦτο ἐντεταγμένος εἰς τὸ ΕΑΜ καὶ δὲν τὸν ἱκανοποιοῦσεν αὐτὴ ἡ θέσις καὶ ἐπεζήτει νὰ ἐνταχθῇ εἰς τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνῷ εἶναι τόσον ἠλεκτρισμένη ἡ ἀτμόσφαιρα, νὰ ἀφήσετε τὸ θέμα καὶ νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις.

§83Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θίγῃ ὁ ρήτωρ τὴν μνήμην 4 θυμάτων ἀπὸ τὸ Ε.Α.Μ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χατζηδημητρίου, θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος μετὰ τὸν κ. Μπριλλάκην.

§85Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν συνηθίζω νὰ δίδω προσωπικὸν τόνον εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ οἱ κατοικοῦντες εἰς τὴν περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν ἐκλέγεσθε σᾶς γνωρίζουν, κ. συνάδελφε. Ἀρχόμενος τῆς ὁμιλίας μου ἐτόνισα, ὅτι διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἔγινεν ἀπόψε ὁλοφάνερον, ὅτι ἡ παρουσία μας ἐδῶ καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ καὶ ἐξωκοινοβουλευτικὴ δρᾶσίς μας ἰδίᾳ τὸν τελευταῖον καιρόν, ἐνοχλεῖ τὴν Κυβέρνησιν.

§86ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αἱ πράξεις σας.

§87Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐγνώριζεν, ὅτι τὰ ὅσα συκοφαντικὰ ἐνεφάνισε περὶ τῆς παρατάξεώς μας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἦσαν ἀληθῆ, δὲν θὰ εἶχε λόγον νὰ φοβῆται. Ἐπειδὴ ὅμως γνωρίζει, ὅτι οὐδεὶς τὰ πιστεύει, οὐδεὶς δίδει σημασίαν εἰς τὰ τῶν συκοφαντιῶν ποὺ προφορικῶς καὶ ἐντύπως ἐξοδεύουσα πρὸς τοῦτο ἀφειδῶς τὸ χρῆμα τῶν Ἑλλήνων φορολογουμένων, ἀλλ’ ὅτι ἀντιθέτως αἱ ἀπόψεις καὶ ἡ δρᾶσις μας ἐκτιμῶνται ὁλονὲν καὶ περισσότερον ἀπὸ εὐρύτερα στρώματα Λαοῦ, δι’ αὐτὸ ἀνησυχεῖ καὶ φοβᾶται. Θὰ ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ παραιτηθῶμεν τῶν Κοινοβουλευτικῶν καὶ ἄλλων δικαιωμάτων ποὺ ἀπεκτήσαμεν χάρις στὴν ψῆφον τοῦ Λαοῦ κι’ ὄχι σὲ ἔννοιες. Καὶ θὰ προετίμα νὰ ἐγκαταλείψουμε τὴν Κοινοβουλευτικὴν δρᾶσιν καὶ νὰ μποῦμε στὶς κατακόμβες. Δὲν θὰ τῆς κάνωμεν ὅμως τὸ χατῆρι. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Ἐπίσης θὰ ἤθελα μὲ τὴν εὐκαιρία νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι μαθήματα δημοκρατίας ἀπὸ τὸν κ. Καλαντζῆν δὲν δεχόμεθα. Ὡσαύτως νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ διεκδικήσωμεν πατριωτισμὸν ὅσον τοὐλάχιστον ἔχει ἐκεῖνος. Τὰς ἀπόψεις καὶ τὰς πράξεις μας δὲν περιμένομεν νὰ τὰς ἐγκρίνῃ ἡ Κυβέρνησις. Τὰς πράξεις ἑκάστου ἐξ ἡμῶν τὰς κρίνει μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνέκρινε τὰς πράξεις μας, θὰ ἔπρεπε νὰ κουμπωθῶμεν. Αὐτὸ θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι δὲν ἀκολουθοῦμε τὸν ὀρθὸν δρόμον. Τὸ ὅτι ὅμως μᾶς πολεμᾶ, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι καλῶς βαδίζομεν. Ἀλλοίμονον εἰς ἡμᾶς ἐὰν συνεφώνει μὲ τὰς πράξεις μας ἡ Κυβέρνησις, ποὺ ἀκολουθεῖ πολιτικὴν ἀντίθετον μὲ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Κύριοι βουλευταί, πολὺς θόρυβος ἔγινε περὶ τῆς ἐπιμονῆς μας νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον, ἠσχολήθη καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετημάτων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐλέγχου ἰδίως μὲ θέματα οἰκονομικῆς φύσεως. Δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι παρὰ τὸ πολύωρον ὡρισμένων συνεδριάσεων ἐπετέλεσεν ἐποικοδομητικὸν ἔργον. Κατὰ τὸ διαρρεῦσαν αὐτό, περίπου 5μηνον ἐπραγματοποιήθησαν ὅμως σοβαραὶ ἐξελίξεις τόσον εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Θὰ εἴμεθα ἐκτὸς πραγματικότητος ἐὰν συνεζητούσαμεν τὰς ἐπιπτώσεις μιᾶς πολιτικῆς ἀντιθέτου πρὸς αὐτὰς τὰς ἐξελίξεις, καὶ δὲν μᾶς ἐνδιέφεραν αἱ γενεσιουργοὶ αἰτίαι τῶν προβλημάτων, δὲν ἠσχολούμεθα μὲ τὴν οὐσίαν. Δὲν θὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐὰν δὲν συνεδέαμεν τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα μὲ τὴν πραγματικότητα, ποὺ λέγεται γενικὴ Κυβερνητικὴ πολιτική, κυρίως στὸν ἐξωτερικὸν τομέα. Ἡ Κυβέρνησις ἐνῷ ἐδέχθη προθυμώτατα τὴν πρόταξιν τόσων ἄλλων ἐπερωτήσεων εἰς τὸ θέμα τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὑφέσεως συστηματικῶς ἠρνεῖτο, νὰ τὴν προτάξῃ. Καὶ τώρα διερωτᾶται ἡ Κυβέρνησις ποῖος ἐνέπνευσεν ξαφνικὰ διὰ νὰ ἐπιζητῶμεν τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ; Μόνον ἔλλειψις καλῆς πίστεως δύναται νὰ στηρίξῃ αὐτὸν τὸν ἰσχυρισμόν, ὅταν ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου συνεχῶς ζητοῦμεν τὴν συζήτησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν ἐπικαιρότητα τοῦ θέματος αὐτὸ ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν κατὰ τὰς προηγηθείσας δύο ἡμέρας καθὼς καὶ ἀπὸ τὴν σημερινήν. Ὑποστηρίζουν, ὅτι κατόπιν ἐπιταγῆς κατετέθη ἡ πρότασις δυσπιστίας. Αὐτὸ διοχετεύθη ἀμέσως καὶ ταυτοχρόνως εἰς ὅλας τὰς Κυβερνητικὰς ἐφημερίδας ὅπως τὸ «Βῆμα» κλπ.

§88Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχὴς ἐὰν ἠμποροῦσα εἰς «Τὸ Βῆμα» ἐφημερίδα τοιαύτης σοβαρότητος νὰ δίδω τοιαύτας βασικὰς κατευθύνσεις.

§89Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μόνον εἰς τοὺς Τάϊμς τοῦ Μετσόβου.

§90Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἐκεῖ ἴσως.

§91Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὑπάρχει τὸ στοιχεῖον τοῦ ταυτοσήμου ὅλων τῶν σχολίων ὅλων τῶν Κυβερνητικῶν ἐφημερίδων ποὺ ἀποδεικνύει τὴν βασιμότητα τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου. Ἐξ ἄλλου τοῦ πόσον εὐκόλως καὶ σκοπίμως δέχονται νὰ χαράζουν γραμμὴν φαίνεται ἐκ τοῦ ὅτι τὸ πρωϊνὸν ὄργανον τοῦ δημοσιογραφικοῦ αὐτοῦ συγκροτήματος εἶναι κυβερνητικώτερον τῆς Κυβερνήσεως ἐξάλλως ἀντιϋφετικόν, τὸ δὲ ἀπογευματινὸν δηλαδὴ τὰ «ΝΕΑ» κάμνουν πολιτικὴν δῆθεν ὑφετικὴν διὰ νὰ προσελκύουν ἀριστεροὺς ἀναγνώστας.

§92Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἔχω, κ. συνάδελφοι, μεγίστην ἐκτίμησιν διὰ τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν καὶ διὰ τοὺς λαμπροὺς δημοσιογράφους οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς αὐτὸν τὸν ἐξαίρετον καὶ παλαιὸν δημοσιογραφικὸν ὀργανισμόν. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ ἀποδέχομαι ὡς πολὺ μεγάλην φιλοφρόνησιν ἐκ μέρους σας, ὅτι ἔχω τὴν ἱκανότητα εἰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι τόσον πολὺ μὲ ἐπέκριναν, νὰ δίδω κατευθύνσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ὁμολογήτητε, ὅτι εἶναι βασικαὶ καὶ τολμηραί. Ἀποδέχομαι τὴν φιλοφρόνησιν αὐτὴν μὲ μεγάλην ἱκανοποίησιν.

§93Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δέχομαι τὴν ἀποδοχὴν τῶν φιλοφρονήσεων ἀλλὰ τὰ ὅσα ὑπεγράμμισα σχετικῶς μὲ τὰς ἐφημερίδας αὐτὰς ἀποδεικνύουν τὸ βάσιμον τῶν ἰσχυρισμῶν μου.

§94Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Τί εἶναι αὐτὰ ποὺ λέγετε; Γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας αὐτὰς ὑπέστην τὰς πλέον σκληρὰς ἐπιθέσεις ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Γνωρίζετε ἐπίσης, ὅτι ὅλος ὁ κόσμος παραδέχεται, ὅτι πρόκειται περὶ σοβαρωτάτης πολιτικῆς ἐφημερίδος. Εἶναι δυνατὸν ἐγὼ ὁ ὁποῖος τόσον ἐπεκρίθην ἀπὸ «Τὸ Βῆμα» νὰ τοῦ δώσω κατευθύνσεις. Τί εἶναι αὐτὰ ποὺ λέγετε; Στεροῦνται σοβαρότητος. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἀμηχανίαν σας ἀλλὰ μὴ ζητῆτε ἐπιχειρήματα, ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν.

§95Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν ὅσων ἀντηλλάγησαν μεταξὺ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Μπριλλάκη, μήπως προκύπτει, ὅτι κοινὸς νοῦς ἐνέπνευσε τὴν ἐπιχειρηματολογίαν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως;

§96Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὑπεστήριξα, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐνέπνευσε τὴν κατηγορίαν αὐτήν, δὲν ἐννοοῦσα ὁπωσδήποτε τὸν ἴδιον τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ τὰς ὑπηρεσίας του, τὴν Κυβέρνησιν, τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Τύπου ἢ τοὺς Κυβερνητικοὺς παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἐμπνέουν τὰς Κυβερνητικὰς ἀπόψεις, εἰς τὸν Τύπον. Συνεχίζων, κ. βουλευταί, ὑπογραμμίζω, ὅτι ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου, διότι συνεχῶς συνετελοῦντο σοβαραὶ ἐξελίξεις εἰς τὰς διεθνεῖς σχέσεις, ἐζητήσαμεν τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ὑφέσεως. Ἡ Κυβέρνησις συστηματικῶς ἠρνεῖτο τὴν συζήτησιν αὐτήν. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων ποῖος δημιουργεῖ ἐρωτήματα, ὁ ζητῶν ἢ ὁ συστηματικῶς ἀρνούμενος; Ἡμεῖς εἴχομεν λόγους νὰ ἐμπνεώμεθα ἀπὸ ἄλλους ἢ ἡ Κυβέρνησις; Φαίνεται, ὅτι ἐκείνη κρίνει ἐξ ἰδίων. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι μᾶς προεκάλεσε κατάπληξιν τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι διὰ τῆς προτάξεως τῶν θεμάτων ποὺ συζητοῦμεν κατεβιβάσαμεν τὸ ἐπίπεδον τῶν συζητήσεων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶναι θλιβερὸν τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον παρουσίαζεν ἡ αἴθουσα αὐτὴ κατὰ τὰς προηγουμένας αὐτῆς συζητήσεις, συνεδριάσεις ἐπὶ τῆς ψηφίσεως διαφόρων νομοθετημάτων ἢ τῆς διεξαγωγῆς Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ὅτε μὲ κενὰ τὰ θεωρεῖα μετὰ τὴν 8ην ἢ 9ην ὥραν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν παρίσταντο μόνον βουλευταὶ τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως καὶ ἐλάχιστοι ἄλλοι. Ἄν καὶ ἡμεῖς δὲν ὑπήρχομεν θὰ ἐλύοντο αἱ συνεδριάσεις συνεχῶς ἐλλείψει ἀπαρτίας. Ὅταν αὐτὰ εἶναι γνωστά, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι σοβαρὸν νὰ μᾶς κατηγορῇ, ὅτι καταβιβάζομεν τὸ ἐπίπεδον τῆς αἰθούσης αὐτῆς, διὰ τῆς ὑποβολῆς ἀκαίρως δῆθεν τῆς προτάσεως δυσπιστίας, ὅταν τὰς ἡμέρας αὐτὰς ἡ αἴθουσα εἶναι πλήρης καὶ τὰ θεωρεῖα ὑπερπλήρη; Μήπως αὐτὸ ἀποδεικνύει τὸ χαμηλὸν ἐπίπεδον ποὺ ἐπεβάλομεν; Μήπως ἀποδεικνύει, ὅτι ἀκαίρως ὑπεβλήθη ἡ πρότασις δυσπιστίας; Κύριοι βουλευταί, ἡ πρότασις δυσπιστίας ἀφορᾷ κυρίως τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὶς δύο ἄλλες πλευρές της: Τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικήν της. Μέχρι τῆς στιγμῆς ὡμίλησεν ἀριθμὸς ὑπουργῶν καὶ εἷς βουλευτὴς τῆς συμπολιτεύσεως. Ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας δὲ πλευρᾶς ἀκόμη δὲν ἔγινε δυνατὸν νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὴν θέσιν τῶν προβλημάτων. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος ὑπῆρξαν ἀπὸ πλευρᾶς Ε. Ρ.Ε. διάφοροι ἀποχρώσεις. Ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως εἶναι εὐχάριστον σημεῖον αὐτό. Ἀπαντῶν εἰς τὸν μόλις ἀκουσθέντα κ. Μανιαδάκην ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο. Εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. ὑπάρχουν δυνάμεις ὑπὲρ τῆς ὀξύνσεως τῆς καταστάσεως. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συμμερίζονται τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Ἀνταπαντῶν ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ θέματος, ὀφείλω νὰ στηριχθῶ κυρίως εἰς τὰς θέσεις τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπαντῶν εἰς τὰς ἀπόψεις τῆς Ε.Δ.Α., ὑπεγράμμισεν, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. δὲν παρουσίασε τίποτε τὸ νέον ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου ὅτε διεξήχθη καὶ πάλιν σχετικὴ συζήτησις, ὅσον ἀφορᾷ τὰ θέματα ποὺ ἔθιξε καὶ ἀφοροῦν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν.

§97Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν διάφορον γνώμην ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι σᾶς κατηγόρησαν, ὅτι ἀκαίρως ὑπεβάλατε τὴν πρότασιν δυσπιστίας. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι δὲν γνωρίζουν τὰς μεθόδους σας. Πολὺ καλὰ ξέρετε σεῖς τὴν δουλειά σας. Διὰ τῆς ἐπαναλήψεως τῶν αὐτῶν πραγμάτων, κατωρθώσατε νὰ ἐξέλθετε ἀπὸ τὴν ἠθικὴν ἀπομόνωσιν.

§98Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται δυστυχῶς περὶ ἐπαναλήψεως τῶν ὅσων εἴπομεν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου. Αὐτὸ θὰ ἔδειχνε τοὐλάχιστον, ὅτι ἡ κατάστασις δὲν ἐχειροτέρευσεν. Ὑπάρχουν νέα στοιχεῖα ποὺ φανερώνουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προχωρεῖ συνεχῶς ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Φυσικὰ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχον νέα στοιχεῖα, τὸ γεγονός, ὅτι ἕνα ὀξύτατον πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸν κόσμον ὁλόκληρον συνεχῶς ἐξελίσσεται, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, διὰ νὰ ἐκτεθοῦν αἱ διάφοροι ἀπόψεις, νὰ ὑπάρξῃ διάλογος. Ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ ἀνέφερε τὰ βασικώτερα στοιχεῖα ποὺ θεμελειώνουν τὰς θέσεις μας. Θὰ ὑπογραμμίσω ὡρισμένα καὶ θὰ τὰ συμπληρώσω καὶ μὲ ἄλλα, μήπως ἔτσι θὰ ἐβοηθεῖτο διὰ νὰ σχηματίσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν σαφῆ ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως ποὺ ὑπάρχει. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου ἐδήλωσε διὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι λαμβάνει ἐφεκτικὴν στάσιν ἔναντι τοῦ προβλήματος τῆς ὑφέσεως, ὅτι δὲν παίρνει πρωτοβουλίας. Εἰς τὸ 5μηνον σχεδὸν ποὺ διέρρευσε, τὰ γεγονότα δείχνουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησεν οὔτε αὐτὴν τὴν ἀρνητικὴν στάσιν τῆς ἐφεκτικότητος, ἀλλὰ ἐπροχώρησε πρὸς τὸ χειρότερον. Πρῶτον, συνέχισε καὶ ἐνέτεινε τὴν τακτικὴν τῶν ψυχροπολέμων. Δεύτερον, συνεχίζει νὰ ἀρνῆται τὰς διαπραγματεύσεις ὡς μέθοδον ἐπιλύσεως τῶν διαφόρων ἐκκρεμοτήτων ποὺ ὑφίστανται μὲ ἄλλας χώρας καὶ τρίτον, ἀντὶ νὰ παρακολουθῇ ὅλας τὰς χώρας εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἐκπολιτιστικῶν, φιλικῶν σχέσεων μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν, σημειοῖ ὀπισθοδρόμησιν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἀκόμη, ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν χώραν μας ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Ἀϊζενχάουερ, ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν, ὅ,τι μποροῦσε διὰ νὰ δώσῃ ὄχι ὑφετικὸν χαρακτῆρα εἰς τὴν ἐπίσκεψιν αὐτήν. Ἐὰν ἀπέτυχε τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατάφερε νὰ ἐκδηλωθῇ ἀνοικτὰ ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ τὴν ὕφεσιν καὶ τὴν εἰρήνην. Κύριοι βουλευταί, πέραν τῶν νέων στοιχείων ποὺ ἀνέφερα, ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα ἄλλα χαρακτηριστικά. Πρὸ μηνῶν ἐξερράγη ἡ Γαλλικὴ βόμβα εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Σαχάρας, ἡ ὁποία προκάλεσε θύελλαν διαμαρτυριῶν εἰς τὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καθὼς καὶ εἰς ἄλλας πολλὰς χώρας. Ἡ μόνη χώρα ἡ ὁποία ἐσιώπησεν ἦτο ἡ Ἑλλάς, διὰ νὰ μὴ ἀντισταθῇ εἰς μίαν ψυχροπολεμικὴν ἐνέργειαν. Ἀκόμη ἕνα στοιχεῖον τῆς νοοτροπίας τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ὑφέσεως εἶναι, ὅτι πρὸ 3 μηνῶν ἔκανε νέας προσπαθείας ἀναβιώσεως τῆς στρατιωτικῆς πλευρᾶς τοῦ Βαλκανικοῦ Συμφώνου εἰς τὴν ὁποίαν προσπάθειαν ἀντέδρασεν ἡ Γιουγκοσλαυϊκὴ Κυβέρνησις. Ἐπίσης, κ. βουλευταί, τὴν στιγμὴν ποὺ ὀργιάζουν τὰ ταξείδια ἡγετῶν διαφόρων χωρῶν πρὸς ἄλλας, τὰ ταξείδια καλῆς θελήσεως ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ καλέσῃ ἢ νὰ δεχτῇ τέτοιους προστάτας ἐκάλεσεν εἰς τὴν χώραν μας τὸν πλέον χαρακτηριστικὸν ἐκπρόσωπον τοῦ μιλιταρισμοῦ καὶ τῆς ψυχροπολεμικῆς ἀδιαλλαξίας, τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῆς Δυτικῆς Γερμανίας εἰς τὸν ὁποῖον ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἐπιθεωρήσεως Ἑλληνικῶν στρατιωτικῶν μονάδων καὶ τῆς ἐκφωνήσεως πυρίνων λόγων κατὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἄλλα τρομερώτερα ἐπερίμενε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκούσῃ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶχε τὴν νοοτροπίαν τῆς ἐφημερίδος τῆς Ε.Ρ.Ε. Θεσσαλονίκης «Δρᾶσις» καὶ νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἡ ΕΔΑ θὰ ἀνεγγείλῃ καταπληκτικὰ πράγματα, ὅτι θὰ γίνῃ μεγάλη «ἐπίθεσις» εἰρήνης πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως κλπ. Δὲν φοβούμεθα αὐτὰς τὰς ἐπιθέσεις, ἀλλὰ καὶ δὲν εἴμεθα ἀφελεῖς νὰ περιμένωμεν τοιαῦτα πράγματα, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθῇ ψυχροπολεμικὴν πολιτικήν. Ὑπενθυμίζω ἀκόμα δύο γεγονότα ποὺ δείχνουν τὰς «φιλικὰς» διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς ΕΣΣΔ καὶ τῆς Λ.Δ. τῆς Τσεχοσλοβακίας: Τὴν παράλειψιν νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ φιλελληνικὸν μήνυμα τοῦ Ἀνωτάτου Σοβιέτ. Καὶ δεύτερον τὸν μὴ διορισμὸν Πρεσβευτοῦ εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν παρὰ τὴν σχετικὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει πρὸ καιροῦ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κατηγόρησε τὴν Ε.Δ.Α., ὅτι τίποτε νέον δὲν εἶπε, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα πολλὰ νέα στοιχεῖα προσεκόμισεν. Ὁ ἴδιος ὅμως ὁ κατηγορῶν, ἐπανέλαβε τὰ στριμμένα ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τὴν Κυβερνητικὴν πολιτικὴν ἐπὶ τῆς ὑφέσεως. Τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ ἐπιβεβαιοῦν τὴν κατηγορίαν τὴν ὁποίαν ἀπεδώσαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι ἀνοικτὰ πλέον ἀντίθετος πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐτόνισεν, ὅτι ὑπάρχουν μερικὰ θέματα ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως, ἀλλὰ ἔσπευσε νὰ ὑπογραμμίσῃ ἀμέσως..... «ἀρνητικῶς»: Ὅτι κανένα πρόβλημα δὲν ἐλύθη, ἐμνημόνευσεν ἀγορεύσεις Σοβιετικῶν ἡγετῶν, ὅπως τοῦ Μαλινόφσκυ κλπ. διὰ τῶν ὁποίων δῆθεν ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ὕφεσιν. Ἐτόνισεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ «πλανώμεθα», ὅτι πρέπει νὰ «προσέχωμεν» κλπ. Αὐτά, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἐπανάληψις τῶν γνωστῶν Κυβερνητικῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα καὶ ἄλλοτε ἀνέπτυξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει ἀνάπτυξις τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Βέβαια ὑπάρχει ἀνάπτυξις διότι αἱ σχέσεις μας εὑρίσκονται εἰς τὸ μηδὲν καὶ διότι ἡ ἀνάπτυξίς του ἦτο καὶ εἶναι ἀστήρικτος ἀνάγκη τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἄν αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν μας σχέσεων πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ πίεσις τῶν ἐνδιαφερομένων λαϊκῶν τότε ὁ ἰσχυρισμὸς εἶναι ἀληθής. Ὁ τομεὺς ὅμως, κ. βουλευταί, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει ἂν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι πνεῦμα ὑφέσεως εἶναι αἱ σχέσεις αἱ ἐκπολιτιστικαί. Αὗται δεικνύουν τὸ ἐνδιαφέρον τῶν Κυβερνήσεων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν φιλικῶν σχέσεων μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπῆρξεν ὀπισθοδρόμησις. Ὄχι μόνον τὸ μπαλλέτον Μπολσόϊ δὲν ἐδέχθημεν ἀλλὰ οὔτε καὶ εἰς μεμονωμένους καλλιτέχνας, δὲν ἐπέτρεψεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσουν ρεσιτάλ. Ἔχομεν, ἀγαπητοὶ κ. βουλευταί, πικρὰν πεῖραν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Σημαίνει κατ’ ἀρχὴν συνεχῆ προπαγάνδαν, ἐχθρότητα, προκλήσεις καὶ ὕβρεις πρὸς τὰς χώρας μὲ τὰς ὁποίας ὑπάρχουν διαφοραί. Ψυχρὸς πόλεμος σημαίνει δεύτερον, ἀπόρριψιν κἄθε ἰδέας διαπραγματεύσεων, Τρίτον, σημαίνει ὕπαρξιν τοπικῶν ἑστιῶν θερμοῦ πολέμου. Τέταρτον, ξέφρενους ἐξοπλισμοὺς καὶ προσπάθειαν ἐπιλύσεως προβλημάτων ἀπὸ θέσεως ἰσχύος. Σημαίνει ἀπόρριψιν κἄθε προσπαθείας γιὰ ἀνάπτυξη φιλικῶν σχέσεων μὲ ἄλλας χώρας. Τί εἶναι ὕφεσις; Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν νομίζετε, ὅτι ὕφεσις σημαίνει ἄμεση ἐπίλυση τῶν διεθνῶν προβλημάτων, τότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐκτὸς πραγματικότητος. Ὕφεσις εἶναι πρῶτον, ἡ ἐγκατάλειψις τῆς βίας καὶ τοῦ πολέμου, ὡς μέσον ἐπιλύσεως τῶν διεθνῶν διαφορῶν. Αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἶναι ἤδη μία κατάκτησις μετὰ τὴν συνάντησιν Χρουστσὼφ–Ἀϊζενχάουερ. Δεύτερον, ὕφεσις σημαίνει ἀποδοχὴ τῆς μεθόδου τῶν διαπραγματεύσεων ὡς μέσου ἐπιλύσεως τῶν διεθνῶν διαφορῶν, ὄχι ἀμέσως βεβαίως, ἀλλὰ σταδιακῶς. Τρίτον, σημαίνει φιλικὴν γλῶσσαν, κατάλληλον γλῶσσαν συνεννοήσεως, καλλιέργεια θερμοῦ κλίματος φιλίας καὶ ἀμοιβαίας ὑποχωρήσεως κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις, διὰ νὰ καταλήγουν αὗται εἰς συμφωνίαν. Αὐτὰς τὰς ἀρχὰς τῆς ὑφέσεως, κ. βουλευταί, ὅπως ἤδη ἀπεδείξαμεν, ἡ Κυβέρνησις τὰς καταπατεῖ, ἀντιστρατευομένη γενικῶς τὴν ὕφεσιν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐξωτερικὸν τομέα τηρεῖ αὐτὴν τὴν στάσιν, ὅπως σᾶς τὴν περιέγραψα καὶ διερωτᾶται κανεὶς ἐὰν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις νὰ προωθηθῇ ἡ ὑπόθεσις τῆς ὑφέσεως. Διερωτᾶται ἀκόμη κανεὶς ἐὰν μὲ τὴν στάσιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ προωθηθοῦν αἱ ἐμπορικαί μας συναλλαγαὶ μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, διὰ τὰς ὁποίας, ὡς ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις, ἐνδιαφέρεται, ἐνῷ ὁ πιὸ ἁρμόδιος ὑπουργός της δηλώνει, ὅτι ἡ ἄποψις, ὅτι μποροῦν νὰ προωθηθοῦν αὐταὶ αἱ ἀνταλλαγαὶ ἀποτελεῖ «δηλητηριῶδες ψεῦδος». Ἀλλὰ ἐάν, κ. βουλευταί, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τηρῇ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐξωτερικὸν τομέα, ὡρισμένα προσχήματα, ἐκεῖ ποὺ κανένα πρόσχημα δὲν τηρεῖ εἶναι ὡς πρὸς τὸ ἐσωτερικόν. Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει κανεὶς νὰ παρατηρήσῃ τὸν τελευταῖον καιρὸν εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐξαπολύσει μίαν ἄνευ προηγουμένου προπαγανδιστικὴν ἐκστρατείαν ἐναντίον τῆς ὑφέσεως καὶ τῶν χωρῶν μὲ τὰς ὁποίας χρειάζεται νὰ ἀποκαταστήσωμεν καλὰς σχέσεις. Θὰ ἐχρειάζετο κανεὶς πολλὴν ὥραν νὰ ἀναγνώσῃ λόγους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου της, τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης κλπ., διὰ τῶν ὁποίων ἐκδηλώνουν τὴν ἐχθρότητα τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰς χώρας αὐτάς. Εἶναι ἀφάνταστος καὶ ἀπροκάλυπτος ἡ ἐκστρατεία τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον τῶν χωρῶν αὐτῶν καὶ τῆς ὑφέσεως. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν κατευθυνόμενον Τύπον τελευταίως καὶ τὸ ραδιόφωνον ὀργιάζει κυριολεκτικῶς ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Ἀπὸ τὸ πρωῒ ὡς τὸ βράδυ, ἀκούει κανεὶς τὸ «Ἑλληνικὸν» ραδιόφωνον ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ τοῦ λέγῃ: «Μὴ πιστεύετε καὶ μὴ ἀκοῦτε ἐκείνους ποὺ σᾶς μιλᾶνε γιὰ ὕφεσι» καὶ ἄλλα πολλὰ ἀπαράδεκτα. Αὐτά, κ. συνάδελφοι, ἔχει καθιερώσει τὸ Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας, τὸ Ἵδρυμα ποὺ λειτουργεῖ μὲ χρήματα τῶν Ἑλλήνων φορολογουμένων.

§99Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅλοι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως.

§100Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ἀρκεῖ, κ. συνάδελφε, νὰ τὸ λέμε, ἐδῶ, πρέπει καὶ νὰ τὸ καλλιεργοῦμε καὶ κυρίως νὰ τὸ πράττουμε. Καὶ ἐμεῖς ἀποδεικνύουμε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἐνεργειῶν της στρέφεται ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Πέραν αὐτοῦ, κ. βουλευταί, καταβάλλεται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μία ἀνίερη προσπάθεια ἀναμοχλεύσεως τῶν παθῶν. Ἀναμοχλεύονται τὰ πλέον ἀπίθανα γεγονότα διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἔντασις. Ἀνέφερα καὶ προηγουμένως, ὅτι σήμερον εἶναι μία μεγάλη Ἐθνικὴ ἐπέτειος τὴν ὁποίαν σκοπίμως ἡ Κυβέρνησις ἀγνοεῖ. Διότι θίγονται οἱ νέοι «σύμμαχοι» Γερμανοὶ ρεβανσισταί, καὶ γιατὶ εἶναι μιὰ ἐπέτειος ποὺ ἑνώνει τοὺς Ἕλληνας. Σἂν σήμερα ὅλοι οἱ Ἕλληνες, πλὴν τῶν προδοτῶν ἐπολέμησαν τοὺς Γερμανοὺς φασίστας εἰσβολεῖς. Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν κάμνει μνημόσυνα γιὰ τὰ θύματα τῶν εἰσβολέων ἀλλὰ γιὰ γεγονότα ἐμφυλίων συγκρούσεων ποὺ χωρίζουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§101Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως ἢ ἐναντίον καὶ εὑρίσκεται εἰς ἀγαθὰς ἐμπορικὰς σχέσεις καὶ ἔλαβε σοβαρὰν οἰκονομικὴν βοήθειαν διὰ τὸ φράγμα τοῦ Ἀσουὰν ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ναὶ ἢ ὄχι;

§102Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ θέμα αὐτό, κ. συνάδελφε, θέλει πολλὴν συζήτησιν.

§103Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχει θέσει, ναί, ἢ ὄχι, ἐκτὸς νόμου τὸ Κ.Κ. ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις; Παρ’ ὅλας τὰς ἐμπορικὰς σχέσεις ποὺ διατηρεῖ μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὴν οἰκονομικὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀπὸ αὐτήν;

§104Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μόνον ἀντιϋφετικὴν καὶ ἀντισοβιετικὴν ἐκστρατείαν δὲν κάμνει ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις. Εἰς αὐτὸ τοὐλάχιστον μιμηθῆτέ την.

§105Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴμεθα σύμφωνοι, ἀλλὰ ἄλλο πρᾶγμα ἡ ἐσωτερικὴ ὕφεσις καὶ ἄλλο εἶναι ἡ ἐξωτερική.

§106Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς τὴν προσπάθειαν καλλιεργείας τῆς φοβίας καὶ τῆς ὑφέσεως ἰδίως χρησιμοποιεῖται τὸ θέμα τῆς Βουλγαρίας. Καὶ δὲν εἶναι τυχαῖον, κ. βουλευταί, τὸ ὅτι χρησιμοποιεῖται. Κύριοι βουλευταί, ἐξ ἴσου μὲ ἱερὰν ἀγανάκτησιν μὲ σᾶς κατεχόμεθα καὶ ἡμεῖς.

§107Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Συνεχῶς μὲ τὴν Βουλγαρίαν θὰ μᾶς ἀπασχολῆτε;

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζαρντινίδη, σεῖς εἶσθε πάντοτε ἤρεμος.

§109Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κανεὶς δὲν ἔχει διάθεσιν νὰ ἐπανέρχεται ἐπὶ θεμάτων εἰς τὰ ὁποῖα διαφωνεῖ μὲ τοὺς ἄλλους. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει γίνει ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς ψυχροπολεμικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀνάγκη νὰ συμβάλῃ καθ’ εἷς ὅσον ἠμπορεῖ εἰς τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος. Ὑπάρχει, λοιπόν, ἀναμφισβητήτως ἡ ἱστορία τῆς ἐχθρότητος μὲ τὴν Βουλγαρίαν.

§110Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Διατί;

§111Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὰ ἀκούσατε μιὰ γιὰ πάντα. Οὔτε διὰ τὸ παρελθόν, οὔτε διὰ τὸ παρόν, οὔτε διὰ τὸ μέλλον ἔχομεν μειωμένην συνείδησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα. Ὅταν οἱ Βούλγαροι φασῖσται μὲ τὴν ἀνοχὴν τῶν Γερμανῶν....

§112Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. ...... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ θορύβων καὶ κωδωνοκρουσιῶν).

§113Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἀκόμη μερικὰ ἱστορικὰ γεγονότα νὰ τὰ ὑπενθυμίσωμεν.

§114Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ Βούλγαροι, κ. συνάδελφε.

§115Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ Ἕλληνες. Καὶ οἱ Ἕλληνες τοὺς ὁποίους ἐκπροσωποῦμεν ἡμεῖς ἔχουν τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ ἔχουν εἰς τὴν ἱστορίαν των τὰ ἑξῆς, κ. συνάδελφε. Ὅταν συνέβαινον αὐτὰ ἐκεῖ ἐπάνω καὶ ἐπὶ τόπου καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἔδιδον τὸ αἷμά των ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἐκπροσωποῦμεν ἡμεῖς, ἡ ἀριστερά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐπαναλαμβάνω καὶ ὑπενθυμίζω, ὅτι ἐναντίον τῆς καθόδου τῶν Βουλγάρων εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὰς Ἀθήνας εἰς τὰς 22.7.43 ἔγινε διαδήλωσις 300.000 Ἀθηναίων τῇ ὑποκινήσει τῆς ἀριστερᾶς μὲ θύματα ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς διὰ νὰ ματαιωθῇ ἡ κάθοδος τῶν Βουλγάρων.

§116Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν συνεχείᾳ τί ἔγινε;

§117Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἐντροπὴ νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα;

§118Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἑπομένως, τὴν ἱερὰν ἀγανάκτησιν ἐμπράκτως ἡμεῖς τὴν ἔχομεν ἀποδείξει.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, μὴ ὀξύνετε τὴν συζήτησιν. Ἀκούσατε τὸν Πρόεδρον καὶ τερματίσατε τὸ κεφάλαιον αὐτό, διότι προκαλεῖ ἀντιδράσεις. Πῶς τὸ θέλετε;

§120Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὰς προκαλεῖτε σεῖς τώρα, κ. Πρόεδρε.

§121Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τί νὰ κάμωμεν, ἀφοῦ γείτονες εἴμαστε. Νὰ μὴ συζητοῦμεν; Καὶ ἀφοῦ σεῖς τὸ χρησιμοποιεῖτε ὡς ἐπιχείρημα διὰ τὴν ὄξυνσιν νὰ μὴ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἐπικράτησίν του; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἡσυχία.

§123Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθόν, κ. βουλευταί. Ὑπάρχει ὅμως τὸ παρὸν καὶ χρειάζεται ψυχραιμία καὶ νηφαλιότητα διὰ νὰ τὸ ἴδωμεν καλύτερον τόσον ἡμεῖς ὅσον καὶ σεῖς. Ὑπάρχει τὸ παρελθὸν αὐτό. Ὑπάρχει μία δεκαετία ἀδιαταράκτων σχέσεων. Ὑπάρχει ἐπίλυσις σειρᾶς συνοριακῶν προβλημάτων. Ὑπάρχει δήλωσις τῆς ἐπισήμου Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶπεν ὡς πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Παπαπαναγιώτου, ὅτι ἐτιμώρησα σκληρῶς τὸν ὑπεύθυνον τῶν σφαγῶν τῆς Δράμας. Οἱ ἴδιοι οἱ κυβερνῶντες τὴν Βουλγαρίαν σήμερον εἶναι θύματα τῶν ἰδίων σφαγέων καὶ ὑπέστησαν τὰ ἴδια, τὰ ὁποῖα ὑπέστη ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Διαμαρτυρίαι, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§124Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὁμιλῶ διὰ τοὺς ἡγέτας τῆς Βουλγαρίας, οἱ ὁποῖοι σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς ἢ ἐτυφεκίζοντο ἢ εὑρίσκοντο εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τὰ στρατόπεδα. Εἶναι μία πραγματικότης ἱστορική.

§125Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐκεῖνοι ποὺ ἐξήλωσαν τὶς πόρτες καὶ τὰ παράθυρα τῶν σπιτιῶν μας; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ τερματίσετε τὸ θέμα αὐτό, κ. Μπριλλάκη. Προκαλεῖ ἀντιδράσεις. Πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε.

§127Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Νὰ πᾶτε εἰς τὴν Βουλγαρίαν νὰ τὰ εἴπετε αὐτά.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλᾶτε, κ. Μπριλλάκη, τελειώνετε.

§129Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω καὶ νὰ τελειώσω, πόσον εἰλικρινὴς εἶναι αὐτὴ ἡ ἱερὰ ἀγανάκτησις, θὰ εἴπω δύο πράγματα. Τὴν στιγμὴν ποὺ συνέβαινον ὅλα αὐτὰ ὅσον ἀφορᾶ τοὺς σημερινοὺς ἡγέτας τῆς Βουλγαρίας, ἡ παράταξις ἀνεκήρυττε τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Βουλγαρίας Κλίνωφ ἐπίτιμον διδάκτορα τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§130Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ποία παράταξις; Νὰ ἀνακαλέσετε.

§131Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἡ κατοχικὴ Κυβέρνησις.

§132Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τί σχέσιν ἔχομεν ἡμεῖς μὲ τὴν κατοχικὴν Κυβέρνησιν; (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§133Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Νὰ ξεκαθαρίσετε ποίαν παράταξιν ἐννοεῖτε. (κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§134Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσετε. (Πλεῖστοι τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἐγείρονται ἐκ τῶν θέσεών των καὶ δημιουργεῖται θόρυβος εἰς ὁλόκληρον τὴν αἴθουσαν).

§135Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, νὰ διατάξετε νὰ ἀπομακρυνθοῦν οἱ κύριοι βουλευταὶ τοῦ βήματος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καθῆστε, παρακαλῶ Κύριε Μπριλλάκη, μὴ ἀναφέρετε, σᾶς παρακαλῶ διὰ τὴν Βουλγαρίαν. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή.

§137Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν θὰ μοῦ καθορίσετε, τί θὰ εἴπω ἐγώ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§138Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Δὲν θὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ, ἐὰν δὲν ἀνακαλέσῃ τὴν τελευταίαν του φράσιν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§139Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἔχω τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὸ θάρρος νὰ διευκρινήσω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§140Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε, κ. Παπαδόπουλε. Θὰ ἐπανορθώσῃ ὁ ὁμιλητὴς ὅ,τι εἶπε. Πρέπει νὰ ἐπανορθώσῃ.

§142Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀνέφερον, κύριοι βουλευταί, ἓν ἱστορικὸν γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, τὸ ὁποῖον συνετελέσθη, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡμεῖς μὲν ἠγωνιζόμεθα, διὰ νὰ.....

§143Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἡμεῖς, ποῦ εἴμεθα; (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, κάμετε προσπάθειαν μονοπωλήσεως ἑνὸς ἀγῶνος καὶ αὐτὸ προκαλεῖ εὐλόγως τὰς ἀντιδράσεις. Τὸν ἀγῶνα αὐτὸν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν μονοπωλήσητε σεῖς.

§145Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν κάμνομεν οὐδεμίαν προσπάθειαν μονοπωλήσεως. Ἴσα–ἴσα ἀμυνόμεθα ἐναντίον τῆς κατηγορίας, ὅτι ἔχομεν μειωμένην τὴν συνείδησιν, ἐναντίον τῆς μονοπωλήσεως, τὴν ὁποίαν κάμετε σεῖς.

§146Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ). Ἀπολογεῖσθε δηλαδή;

§147Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἰς τὰς τάξεις τῆς Συμπολιτεύσεως ὑπάρχουν πάρα πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Τοὺς τιμῶμεν ἐξ ἴσου, ὡς τιμῶμεν καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους Ἕλληνας. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§148Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε.

§149Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι ὅμως ἐπίσης γεγονός, ὅτι αἱ κατοχικαὶ Κυβερνήσεις καὶ οἱ κατοχικοὶ Νομάρχαι προῆλθον ἀπὸ μίαν μερίδα, ἡ ὁποία σήμερον εἶναι ἐντεταγμένη εἰς τὰς τάξεις σας. Πῶς νὰ τὸ κάμωμεν, δηλαδή; Εἶναι γεγονός.

§150Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχίσῃ, ἐὰν δὲν ἀνακαλέσῃ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐπανορθώσῃ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§152Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. (Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος). Εἶσαι κοινὸς προδότης.

§153Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀνακαλέσῃ. Αὐτὸς εἶναι προδότης. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). (Μεταξὺ τῶν κυρίων βουλευτῶν τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος καὶ τῆς Ἀριστερᾶς ἀνταλλάσσονται φράσεις, αἵτινες, λόγῳ τοῦ μεγάλου θορύβου, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀκουσθοῦν).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10 λεπτά.

(Ὥρα 11.10′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.30′ μ.μ.)

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του.

§156Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐπέμεινα, νομίζω, μὲ ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ διευκρινισθοῦν ὡρισμένα ἱστορικὰ γεγονότα, τῶν ὁποίων ἡ συστηματικὴ παραποίησις ἐπιχειρεῖται ὑπὸ τῆς Δεξιᾶς, εἶναι, διότι ἦτο ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, κάποτε νὰ σταματήσῃ νὰ γίνεται παραποίησις τῶν ἱστορικῶν ἔργων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν πρέπει νὰ κάμνῃ συστάσεις πρὸς τὸν ρήτορα. Ἡ παράταξίς μας, ἤκουσε, κύριοι βουλευταί, μύδρους ἐναντίον της. Ἐτέθη ὑπὸ βαρυτάτην κατηγορίαν καὶ ἐδῶ δικαιοῦται νὰ ὑπομνήσῃ ὡρισμένα ἱστορικὰ γεγονότα. Διατὶ δηλαδή, δὲν θίγονται τόσοι ἀξιοσέβαστοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ θίγονται δηλαδὴ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦσαν νὰ εἶναι πιὸ ψύχραιμοι; Ὄπως εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ψύχραιμοι, ὀφείλουν νὰ εἶναι καὶ ἐκεῖνοι. Κύριοι βουλευταί, τελειώνοντας, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω τοῦτο, ἐπειδὴ ἐξεστομίσθη μία φράσις, ἡ ὁποία δι’ ἐμὲ εἶναι ἀπαράδεκτος, ὅτι πρέπει νὰ ξεκαθαρισθοῦν ὡρισμένα πράγματα. Ὁ κ. συνάδελφος, τοῦ ὁποίου τιμῶ τὴν δρᾶσιν, ὁ κ. Ἰωάννου, ὀφείλει νὰ τιμᾷ ἐξ ἴσου τὴν δρᾶσιν τῶν ἄλλων. Καὶ τὸν πληροφορῶ, ὅτι συνέβη, κατὰ σύμπτωσιν, ὁ ὁμιλῶν, κατὰ τὴν περίοδον ποὺ οἱ ἄλλοι ἔκαμναν ὅσα ἔκαμναν, εἰς ἡλικίαν ποὺ δὲν εἶχε ὑποχρέωσιν, κανεὶς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν, ἐπῆρε μέρος καὶ συνελήφθη εἰς τὴν Κρήτην καὶ κατεδικάσθη ἀπὸ Γερμανικὰ στρατοδικεῖα καὶ εἰς τὰ Γερμανικὰ κάτεργα ἐπῆγε καὶ ἐξεπλήρωσεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Καὶ ὅσον καὶ ἂν ἔλλειψεν ἡ αἴσθησις ἀπὸ ὡρισμένους ἄλλους, σχετικῶς μὲ τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ὑπέστημεν, καὶ ἐδῶ σᾶς θέλω νὰ εἶσθε ἐξ ἴσου εὐαίσθητοι καὶ ὄχι ἐκεῖ μόνον ὅπου σᾶς συμφέρει. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι σήμερον εἶναι μία ἐπέτειος. Καὶ ἐπειδὴ ἔζησα τὴν κατοχὴν εἰς τὴν μαρτυρικὴν Κρήτην καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὰ Γερμανικὰ κάτεργα καὶ εἶμαι εὐαίσθητος, ἀπαιτῶ νὰ εἶσθε καὶ σεῖς εὐαίσθητοι εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἐξ ἴσου πρέπει νὰ ἀναγνωρίζετε καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὰ προβλήματα τῆς χώρας καὶ τὴν ἐθνικὴν εὐαισθησίαν. Ἠμπορεῖ νὰ μᾶς χωρίζουν ὀξύταται ἰδεολογικαὶ διαφοραί, ἠμπορεῖ νὰ διαφωνῆτε ριζικῶς μὲ ὡρισμένα προγραμματικά μας σημεῖα, ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε ὁσονδήποτε σφοδρὸν ἀγῶνα, δὲν ἠμπορεῖτε, ὅμως, νὰ μᾶς θέτετε ὑπὸ μίαν βαρυτάτην κατηγορίαν, ὅταν αὕτη δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἤθελα νὰ πάω καὶ εἰς ἓν ἄλλο δυσάρεστον σημεῖον, θέλω νὰ ἀποδείξω, κύριοι βουλευταί, τὴν ἰδικήν σας νοοτροπίαν. Ὑπάρχει ἡ περίπτωσις τῆς Τουρκίας, μὲ τὰς γνωστὰς σφαγὰς κλπ. Ἐπήραμεν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὴν Τουρκίαν; Ἐπήραμεν ἱκανοποίησιν; Θέλω, δηλαδή, νὰ καταλήξω, εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις καλὴ διάθεσις, πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις προσπάθεια φιλίας. Ἐκεῖνο ποὺ συμβουλεύομεν ἡμεῖς, εἶναι νὰ διαπραγματευθῆτε καὶ νὰ προσπαθήσητε εἰς ἕνα μῆνα ἢ εἰς δύο μῆνας, εἰς ἕνα χρόνον, νὰ καταλήξουν αἱ διαπραγματεύσεις εἰς λύσιν τῶν προβλημάτων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑποχρέωσις κάθε ἐκπροσώπου τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος στέλλεται ἐδῶ μέσα, διὰ νὰ ἐκφράζῃ τὸν πόνον του. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, καὶ μόνον ὑπ’ αὐτήν, ὡμίλησα. Κύριοι βουλευταί, ἐτόνισα εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ὅτι αὐτὴ ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, ὡς πρὸς τὸν ἐσωτερικὸν τομέα, εἶναι ἄνευ δισταγμῶν καὶ ἀνέφερα σειρὰν περιστατικῶν, τὸ πῶς γίνονται αἱ δηλώσεις τοῦ Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως, δηλώσεις ἐχθρότητος, δηλώσεις καχυποψίας. Τὸ πῶς ὀργιάζει τὸ ραδιόφωνον, τὸ πῶς ὀργιάζουν τὰ ἔντυπα, εἰς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμολογοῦμεν, ὅτι βαδίζομεν πρὸς τὴν ὕφεσιν. Ὑπάρχει καὶ ἡ πιὸ πρακτικὴ πλευρὰ τοῦ πράγματος, ὡς πρὸς τὸν ἐσωτερικὸν τομέα, ὑπάρχει μία προσπάθεια ὀξύτητος καθ’ ἑαυτήν, τῆς διαιρέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῆς μισαλλοδοξίας, τὴν ἰδίαν περίοδον τῆς ὑφέσεως. Ἡ Κυβέρνησις, μὲ ἀναμφισβήτητα γεγονότα, μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Μαΐου, καθιέρωσε μίαν τακτικὴν ἀντιδημοκρατικήν. Εἰς τὸ διάστημα ποὺ ἐμεσολάβησε ἀπὸ τότε, μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος, περὶ τὸ τέλος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ 1958 ἢ ἀρχὰς τοῦ 1959, κατηγγέλθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος μία σειρὰ περιπτώσεων ποὺ ἀποδεικνύουν τὰς ἐνεργείας τὰς ἀντιδημοκρατικὰς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπὸ τότε, κύριοι βουλευταί, ἐμεσολάβησε περισσότερον ἀπὸ ἕνας χρόνος. Δὲν θὰ σᾶς κουράσω, μὲ τὸ νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ πάμπολλα ἐκεῖνα περιστατικά, θὰ τὸ κάμῃ ἄλλος συνάδελφος εἰς τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως, ποὺ ἀποδεικνύουν, ὅτι ὄχι μόνον ἐκεῖνα ποὺ καταγγείλαμεν τότε ἦσαν ὀρθά, ἀλλὰ ὅτι ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν. Ἐκείνου ποὺ θὰ κάμω χρῆσιν, εἶναι μερικαὶ περικοπαὶ ὄχι τῆς ΕΔΑ, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἀμφισβητεῖ τὴν Ἑλληνικότητα, διότι τολμῶμεν νὰ καταγγείλωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐφαρμόζει ἀστυνομικὰς καὶ ἀντιδημοκρατικὰς μεθόδους. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὤφειλε νὰ ἀκούσῃ καὶ ἤκουσε τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπόψε. Ἐπειδὴ ἔγινε προσπάθεια νὰ τεθῶμεν ὑπὸ κατηγορίαν, ὀφείλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶναι ἔτσι τὸ πρᾶγμα. Ἰδοὺ τὶ ἔχουν εἴπει, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, αὐτοί, τῶν ὁποίων δὲν ἀμφισβητεῖται ἡ Ἑλληνικότης: Ὁ κ. Βενιζέλος, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἀντιδημοκρατικοῦ ὀργίου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, εἶπεν: «Ἔρχομαι ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα καὶ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω ...... (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, εἶπεν: «Παρὰ τὰς ...... (ἀναγινώσκει) ......». Ὁ κ. Μαρκεζίνης, τὴν 3ην Ἀπριλίου 1959, πρὸ τῶν ἐκλογῶν, εἶπεν: «Ἐφ’ ὅσον ................ (ἀναγινώσκει) .................». Ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἶπεν: «Εἰς τὰ ἐκλογικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος ...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτὰ δὲν τὰ λέγει ἡ ΕΔΑ. Τὰ λέγουν ὅλοι οἱ ἡγέται τῆς ἐθνικοφρόνου Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως θέλετε νὰ τὴν ἀποκαλῆτε. Ἐὰν δέ, κάμνω τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσω τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐθνικοφρονωτάτου βουλευτοῦ κ. Μαρῆ, περὶ Ἡρακλείου, θὰ σηκωθοῦν αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς σας. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἡ ΕΔΑ ἐκείνη, ἡ ὁποία θέλει νὰ συκοφαντήσῃ καὶ νὰ κατηγορήσῃ τὴν Ἑλλάδα, ὅτι εἰς αὐτὴν ὑπάρχει τοιοῦτον καθεστώς. Εἶναι, δυστυχῶς, ἡ πραγματικότης.

§157Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει, δυστυχῶς, μία παλαιὰ συνήθεια ἐν Ἑλλάδι, συνήθεια ἡ ὁποία εἰς ἄλλας χώρας, ὡς γνωρίζω, εἶναι πολὺ περιωρισμένη —εἰς ὡρισμένας μάλιστα δὲν ἐκδηλοῦται διόλου— αἱ πολιτικῶς ἀσθενέστεραι μερίδες νὰ προβαίνουν —αὐτὸ ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ 19ου αἰῶνος καὶ δὲν ἐσταμάτησεν εἰς οὐδεμίαν περίοδον τῆς νεοελληνικῆς ἱστορίας— αἱ πολιτικῶς ἀσθενέστεραι μερίδες, νὰ προσπαθοῦν νὰ ἀποδώσουν τὴν ἧτταν των τὴν προβλεπομένην, εἰς ἐπεμβάσεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν δραστηριότητα, τὴν δῆθεν, μὴ δημοκρατικὴν τῶν κρατούντων. Ἄλλο, ὅμως, εἶναι τὸ νὰ προβαίνῃ ἕνας πολιτικὸς Ἀρχηγὸς —καὶ ἐμνημονεύσατε ὡρισμένα ὀνόματα— εἰς μίαν τοιαύτην, εἰς στιγμὰς ἀγανακτήσεως ἢ ἀπογοητεύσεως δήλωσιν, καὶ ἄλλο εἶναι νὰ γίνεται συστηματικὴ πρὸς τὰ ἔξω διαβολὴ τοῦ κρατοῦντος ἐν Ἑλλάδι καθεστῶτος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατήγγειλα, δὲν εἶναι ἡ ἀθυροστομία τῶν Ἑλλήνων. Ὅλοι μας, εἰς ὡρισμένας ἐποχάς, ὑπήρξαμεν ἀθυρόστομοι. Ἐπετέθημεν οἱ μέν, κατὰ τῶν δέ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατήγγειλα, εἶναι ἡ συστηματικὴ διαβολὴ τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, τῆς Δημοκρατίας πρὸς τὰ ἔξω, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, μὲ τηλεγραφήματα, μὲ ὁμοιοτύπους ἐγκυκλίους, αἱ ὁποῖαι ἀποστέλλονται εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τοῦ κόσμου. Αὐτὸ δὲν τὸ ἔχει διαπράξει οὔτε ὁ κ. Βενιζέλος, οὔτε ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, οὔτε ὁ κ. Μαρκεζίνης, οὔτε ὁ κ. Τσιριμῶκος, τοὺς ὁποίους ἐμνημονεύσατε.

§158Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, φοβοῦμαι, ὅτι τὰ ὅσα εἴπατε, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα. Δὲν πρόκειται περὶ συνηθισμένης προκαταβολικῶς, ἐν ὄψει ἀποτυχίας, ἐκλογικῆς καταγγελίας. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκλογικῆς μάχης, ὁμοία τῆς ὁποίας δὲν ἔχει ξαναγίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ εἶναι πρὸς προειδοποίησιν τῶν ἀφελῶν ἐκείνων, ἴσως, πολιτικῶν, ποὺ τηροῦν αὐτὴν τὴν στάσιν. Ἐφ’ ὅσον ἠμφισβητήσατε συγκεκριμένας παραβάσεις, δύναμαι, διὰ νὰ πεισθῆτε, νὰ ἀναγνώσω τὴν καταγγελίαν περὶ Ἡρακλείου, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀόριστος, ἀλλὰ ἀφορᾷ πρόσωπα, γεγονότα, τοποθεσίας. Διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, ὅμως, σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι ἡ καταγγελία ὑπ’ ἀριθ. 163. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδικήν μας τακτικήν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958, καθιερώσατε μίαν τακτικὴν ἀπέναντί μας, ἐλλείψεως ἐπαφῶν. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πολεμᾶτε, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς λέγετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ ὀφείλετε νὰ μᾶς ἀκούετε καὶ ὀφείλομεν νὰ σᾶς ἀκούωμεν. Εἶναι τοῦτο ἀπαραίτητον.

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει διαρκὴς ἐπαφὴ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ.

§160Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε. Εἴχομεν ἐπισκεφθῆ ἐπανειλημμένως τοὺς πρώτους μῆνας — ἐξαιρουμένων ὡρισμένων ὑπουργῶν, ὁμιλῶ διὰ τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως— εἴχομεν ἐπισκεφθῆ, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κ. Τσάτσον, καὶ τοῦ εἴχομεν ἐκφράσει τὰς ἀνησυχίας μας, καὶ τοῦ εἴχομεν δηλώσει, ὅτι, ἐὰν συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξαντλήσωμεν κἄθε μέσον καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὥστε νὰ μὴ ἐκτραπῇ ἡ κατάστασις πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Ἀλλά, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἢ ὑπάρχει μία ἀρχή, ἡ ὁποία διεκηρύχθη ἀπὸ τοῦ βήματος «Εἰρήνη ἐν ἐλευθερίᾳ» ἤ, δὲν ὑπάρχει. Ἐφ’ ὅσον ζοῦμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὑπὸ τὸ καθεστὼς τὸ ἰδικόν σας, καὶ ἐφ’ ὅσον διεκηρύξατε αὐτὴν τὴν ἀρχήν, «Εἰρήνη ἐν ἐλευθερίᾳ», καὶ ἐφ’ ὅσον σεῖς ὑπεραμύνεσθε τῶν ἐλευθεριῶν, θέλετε ἀπὸ ἡμᾶς νὰ μὴ διεκδικῶμεν τὰς ἐλευθερίας, τὰς ὁποίας δικαιούμεθα; Θέλετε νὰ μὴ ἀγωνιζώμεθα καὶ νὰ ἐκτραχηλισθῇ ἡ κατάστασις; Φοβοῦμαι, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἔλθῃ περίοδος, εἰδικῶς διὰ σᾶς —εὔχομαι νὰ μὴ ἔλθῃ— ποὺ δὲν θὰ εἶσθε καθόλου εὐχαριστημένος, διότι δὲν ἀντιδράσατε. Εὔχομαι νὰ μὴ ἔλθῃ.

§161ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι νέα ἀπειλή;

§162Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν πρόκειται περὶ ἀπειλῆς. Τοῦ ὑπενθυμίζω μόνον, ὅτι αὐτὸς καὶ ἄλλοι, πρὸς τιμήν των, ἔχουν ὑποστῆ δεινὰ ἀπὸ τὸ καθεστὼς τῆς 4ης Αὐγούστου. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἀσκεῖ ἕνα λειτούργημα ὑπεύθυνον, ἔχει χρέος νὰ ἀντιδράσῃ. Ἔτσι τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Ἠμπορεῖ νὰ κάνω λάθος καὶ εὔχομαι νὰ πέσω ἔξω. Διότι, ἐὰν θὰ πέσω ἔξω, δὲν θὰ εἶναι πρὸς ὄφελος μόνον τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὄφελος ὅλων μας. Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι, ὅπως πᾶνε τὰ πράγματα, εἴτε τὸ θέλει ὁ κ. Κανελλόπουλος, εἴτε ὄχι, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ φρένο, κἄποτε θὰ παρασύρῃ καὶ μερικούς, οἱ ὁποῖοι, δὲν νομίζω, τοὐλάχιστον, ὅτι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν προσανατολίζονται πρὸς τὰς κατευθύνσεις αὐτάς. Δυστυχῶς, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης, κύριοι βουλευταί. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ σεῖς, ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, ὅταν συζητῆτε, ἔχετε τὴν ἀνησυχίαν διὰ τὸ ποῦ πᾶμε μὲ τὰς μεθόδους αὐτάς. Ἂς θέσῃ ἕκαστος τὸ ἐρώτημα αὐτὸ εἰς τὸν ἑαυτόν του καὶ θὰ τὸ ὁμολογήσῃ. Αὐτὰ ὅλα, ποὺ ὁ ἀξιότιμος ὑπερασπιστὴς τῶν ἐλευθεριῶν καὶ στέλεχος τῆς 4ης Αὐγούστου, κ. Καλαντζῆς, μᾶς διέψευσεν εἰς τὴν ἀπάντησίν του.

§163Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Λέγετε, ὅτι ὑπάρχουν περιπτώσεις, εἰς τὰς ὁποίας τὰ δικαστήρια τῆς Ἑλλάδος, τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, ἐπέβαλον τὰς δεούσας ποινικὰς κυρώσεις εἰς βάρος παρεκτραπέντων ὀργάνων τοῦ Κράτους. Τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖτε, εἶναι ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον θεμελιώνει τὴν ἀξίαν τοῦ καθεστῶτος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἀγωνιζόμεθα. Θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω, ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ κἄτι ἀνάλογον, ἂν, ἀντὶ τοῦ καθεστῶτος τῆς Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπεκράτει τὸ ἰδικόν σας καθεστώς. (Χειροκροτήματα).

§164Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, κατ’ ἀρχήν, μεταθέτετε συστηματικῶς τὸ θέμα καὶ προσπαθεῖτε νὰ προσδώσητε εἰς αὐτὸ τὴν ἔννοιαν κοινωνικῶν καθεστώτων.

§165Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἴπατε τὸν τρόπον ποὺ ἐπολεμήσατε καὶ πρέπει νὰ εἶσθε εἰλικρινής, θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσητε εἰς τὸ ἀκόλουθον ἐρώτημα. Εἰς περίπτωσιν ποὺ θὰ ἐπεκράτη ἡ ἄκρα ἀριστερὰ θὰ ἀνετρέπετο ναὶ ἢ ὄχι βαθμιαίως ἢ ἀποτόμως τὸ καθεστὼς ὄχι τὸ κοινωνικόν, ἀλλὰ τὸ καθεστὼς τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας καὶ καθεστὼς καθ’ ἡμᾶς ἀνθρωπιστικόν; Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς ἐλέγξωμεν ὅπως μᾶς ἐλέγχετε σεῖς; Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζῶμεν ὅπως ζῆτε σεῖς καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπνέωμεν ὅπως ἀναπνέετε σεῖς;

§166Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀντὶ τοῦ ὀξέος τρόπου τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖτε, καλύτερον θὰ ἦτο νὰ μᾶς εἴπητε διὰ τὸ ὄργιον τῆς τρομοκρατίας καὶ τὰς καταδίκας τῶν ἀξιωματικῶν ποὺ συγκεκριμένως καταγγέλλω. Ὡς πρὸς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τί θὰ συνέβαινεν εἰς ἄλλας χώρας; ......

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα...... (Θόρυβος).

§168Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐὰν πάρῃ τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀνακρίσεως, δὲν θὰ ἀπαντήσω. (Θόρυβος). Ἐξ ὅσων εἶναι εἰς ὅλους γνωστὰ ἀπὸ τοῦ 1956 εἰς τὰς χώρας αὐτὰς γίνεται συστηματικὴ προσπάθεια ἀποκαταστάσεως τῆς Σοσιαλιστικῆς νομιμότητος ὅπου αὕτη εἶχε παραβιασθῆ. Ἔχει δὲ γραφῆ καὶ ἀπὸ Δυτικοὺς παρατηρητάς, ὅτι ἡ προσπάθεια αὕτη ἀποδίδει σοβαροὺς καρπούς. Ἑπομένως καὶ ἐκεῖ πατάσσονται αἱ παραβιάσεις τῆς νομιμότητος. Ὡς πρὸς τὴν γενικωτέραν ἐρώτησιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου, δύναμαι νὰ τὸν πληροφορήσω, ἐφ’ ὅσον εἶναι καὶ κοινωνιολόγος, ὅτι συγκρίνει κοινωνικὰ συστήματα ἐντελῶς διαφορετικοῦ χαρακτῆρος. Τὸ ἕνα εἶναι τὸ καπιταλιστικόν, τοῦ ὁποίου ἐποικοδόμημα πολιτικὸν εἶναι ἡ ἀστικὴ δημοκρατία, καὶ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ σοσιαλιστικὸν τοῦ ὁποίου ἐποικοδόμημα εἶναι ἡ σοσιαλιστικὴ Δημοκρατία. Τὸ διατὶ δὲν ὑπάρχουν πολλὰ κόμματα εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν καὶ εἰς τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ ἐπεκταθῶ ἐὰν ἐπιθυμῆτε. Κύριοι βουλευταί, ὑπεγράμμισα τὰ περιστατικὰ τὰ ὁποῖα ἀποδείχνουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐξωτερικῶς καὶ ἐσωτερικῶς ὄχι μόνον δὲν βοηθεῖ, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἀντιστρατεύεται τὴν ὕφεσιν. Εἰς περίοδον ψυχροῦ πολέμου ὑπεστήριξεν, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖα τὰ ἔκτακτα μέτρα λόγῳ «κινδύνου». Τώρα εἰς τὴν περίοδον τῆς ὑφέσεως ἰσχυρίζεται, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ χρειάζονται, καὶ νὰ ἐνταθοῦν, διότι οἱ κίνδυνοι «μεγαλώνουν». Διερωτᾶται ὁ ἁπλὸς ἄνθρωπος, τί πρέπει νὰ εὔχεται! Τὸν ψυχρὸν πόλεμον ἢ τὴν ὕφεσιν. Ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις εἶναι ἁπλῆ. Ἡ Κυβέρνησις χρειάζεται τὸν ψυχρὸν πόλεμον κι’ ὅταν ὑπάρχῃ γενικὴ ὕφεσις γιατὶ μόνον ἔτσι μπορεῖ νὰ στηρίξῃ τὴν ἐξουσίαν της. Αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ὠμὴ ἀλήθεια τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ περισσότεροι ἀπὸ σᾶς τὴν καταλαβαίνετε. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις συνεχῶς προσπαθεῖ νὰ παρουσιάσῃ ὅλο αὐτὸ τὸ καθεστὼς ὡς ἰσχὺν καὶ ὡς ἐφαρμοζόμενον ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράταξίν μας. Δυστυχῶς οὔτε εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰλικρινής. Ὁ κ. Παπανδρέου ἀνέφερεν ἕνα περιστατικόν, ἐγὼ θὰ εἶχον νὰ προσκομίσω καὶ τὸν φάκελλον ποὺ ἔχει τὴν σφραγῖδα τοῦ Ὑπουργείου Τύπου πρὸς ἐπιβεβαίωσιν μὴ τυχὸν καὶ ἀμφισβητηθῇ ἡ προέλευσις καὶ νὰ εἴπω, ὅτι μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν πῶς τὸ 8ον φύλλον αὐτοῦ τοῦ τεύχους τὸ ἀποστελλόμενον μὲ σφραγῖδα τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως, πῶς δὲν ἔγινεν ἀντιληπτὸν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§169Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Στέλλονται καὶ σὲ σᾶς;

§170Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δυστυχῶς στέλλονται, διὰ νὰ διαφωτισθῶμεν. Κύριοι βουλευταί, ἡ τακτικὴ αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὁδηγεῖ πρὸς κατευθύνσεις λίαν ἐπικινδύνους διὰ τὴν χώραν μας καὶ διὰ τὸν λαόν μας. Εἰλικρινῶς ἐὰν κανεὶς ἐσκέπετο μὲ βάσιν στενὰ κομματικὰ κριτήρια δὲν θὰ εἶχε νὰ φοβηθῇ τίποτε, εἰλικρινῶς ὑπογραμμίζομεν, ὅτι ἐὰν κανεὶς τῆς παρατάξεώς μας ἐκυριαρχεῖτο ἀπὸ στενὰ κομματικὰ κριτήρια, δὲν θὰ εἶχε νὰ φοβηθῇ ἀπολύτως τίποτε, διότι ἡ Κυβέρνησις παρὰ τὸν ὀχετὸν τῆς προπαγάνδας, ἡ ὁποία ἐχρησιμοποιήθη δὲν κατάφερε νὰ πείσῃ τὸν λαόν. Ὅσον ἀφορᾷ ἡμεῖς, καὶ οἱ ἴδιοι διαπιστώνομεν καὶ οἱ ὑπηρεσίες τῆς Κυβερνήσεως διαπιστώνουν, ὅτι δὲν μειώνεται ἡ ἐπιρροή μας, τοὐναντίον αὐξάνει, ἑπομένως δὲν μᾶς ἀνησυχεῖ. Δὲν μᾶς ἀνησυχεῖ στενὰ κομματικὰ αὐτὴ ἡ κατάστασις, μᾶς ἀνησυχεῖ γενικώτερον, διότι ἠμπορεῖ μὲν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταβαραθρωθῇ τελικῶς καὶ θὰ καταβαραθρωθῇ, εἴτε τῆς ἀρέσει εἴτε δὲν τῆς ἀρέσει θὰ πιῇ καὶ τὸ πικρὸν ποτήριον τῆς ὑφέσεως, ἀλλὰ δὲν θέλομεν αὐτὴ ἡ πορεία νὰ ἐπισωρεύσῃ νέα δεινὰ εἰς τὴν χώραν μας. Μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἀποκρούομεν τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ποὺ χθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι δῆθεν τὸ 75% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι ἐναντίον τῆς πολιτικῆς μας καὶ ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς ποὺ ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις. Εἴτε ἀρέσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἴτε ὄχι, εἰς τὴν χώραν μας τίθεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν θέμα ὑπάρξεως Κυβερνήσεως φιλειρηνικῆς, δημοκρατικῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει κάθε λόγον νὰ καλλιεργῇ τὴν φοβίαν, νὰ ὀργανώνῃ τὰς δυνάμεις της καὶ νὰ προσπαθῇ νὰ ἀπομονώσῃ τὴν ἀριστεράν, διατί; Διότι βλέπει, ὅτι τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως αἰσθάνονται, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ τὰ ἑνώνει εἶναι πολὺ πιὸ σοβαρὸν ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ τὰ χωρίζει καὶ ὅσον αὐτὸ τὸ αἰσθάνονται καλύτερον τόσον ὀλιγωτέρους μῆνας ἔχει ἡ Ε.Ρ.Ε. Εὔχομαι αὐτὴ ἡ συζήτησις νὰ μὴ ἀποτελέσῃ καμμίαν εὐκαιρίαν ἀποκαλύψεως τῆς ἀντιθέτου πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς χώρας Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ καὶ εὐκαιρίαν ἐπισημάνσεως τῶν καιρίων ἐκείνων προβλημάτων καὶ αἰτημάτων εἰς τὰ ὁποῖα ἀντικειμενικῶς καὶ παρὰ οἱασδήποτε ἄλλες διαφορὲς συμπίπτει ἡ Ἀντιπολίτευσις, συμπίπτει δηλαδὴ ἡ τεραστία πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἴμαστε ἱκανοποιημένοι, διότι ἐδώσαμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποδειχθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ νὰ ὑπάρξῃ τὸ ἀναγκαῖον δίδαγμα ὥστε νὰ ἐπιταχυνθῇ αὐτὸ ποὺ ἀποτελεῖ διακαῆ πόθον, αὐτὸ ποὺ θὰ εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος.

§171Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀκούσω τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ θὰ κρίνω ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι.

§173Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἀνέλθετε εἰς τὴν ἕδραν διὰ νὰ διευθύνετε τὴν συζήτησιν καὶ ὅταν ἤρχισε τὸν λόγον ὁ κ. Μπριλλάκης, οὔτε ὀλίγον οὔτε πολὺ μὲ ἐκατηγόρησεν, ὅτι δῆθεν ἐγὼ μετεῖχον τοῦ ΕΑΜ.

§174ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Εἶναι τιμή σου.

§175Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἤθελα λοιπὸν νὰ ἐξηγήσω ἂν καὶ κατὰ πόσον μετεῖχον καὶ ποῦ μετεῖχον. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα, ὁ δὲ προκάτοχός σας ἀνεγνώρισεν, ὅτι ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του ὁ κ. Μπριλλάκης, καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν.....

§176Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν σᾶς κατηγόρησα, ἁπλῶς τὸ ὑπέμνησα.

§177Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. ..... καὶ ἰδίως πρὸς ἐμὲ —διότι τὸν διέκοψα πρὸς στιγμὴν— εἶπεν, ὅτι τινὲς ἐξ ἡμῶν τῆς πλειοψηφίας, δὲν γνωρίζει ποῦ εὑρισκόμεθα κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ μετέπειτα καὶ ὅτι τινὲς ἐξ ἡμῶν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπήρξαμεν συνεργάται τῶν Γερμανῶν κατὰ τὴν κατοχήν, οἱ ἄλλοι ὅσοι δὲν μετείχομεν εἰς τὴν συνεργασίαν αὐτὴν μὲ τοὺς Γερμανούς, νὰ μετείχομεν εἰς τὸ ΕΑΜ. Ὑπογραμμίζω πρῶτον εἰς τὸν κ. Μπριλλάκην, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν μὲ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν διότι συνεργάτης τῶν Γερμανῶν δὲν ὑπῆρξεν οὐδεὶς Ἕλλην. Ὅταν ἡ Ἑλλάς, κύριοι συνάδελφοι, ἐπολέμει τὸν ἄξονα καὶ τὴν Γερμανίαν, οἱ Σοβιετικοὶ πατέρες τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ὑπέγραφον τὸ σύμφωνον Ρίμπεντροπ–Μολότωφ, ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπευθύνῃ τοιαύτην κατηγορίαν ἐναντίον τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Ὅσον ἀφορᾶ τώρα δι’ ἐμέ, κύριοι συνάδελφοι, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ὑπῆρχε προσωπικὸν ζήτημα, ἐὰν πράγματι εἶχον μετάσχει τοῦ ΕΑΜ, ὅταν μάλιστα κανεὶς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος τῆς τρομοκρατίας, ὑπὸ τὸ κράτος τῶν σφαγῶν τοῦ ΚΚΕ, τοῦ ΕΑΜ, καὶ τοῦ ΕΛΑΣ, πλεῖστοι Ἕλληνες ἠναγκάσθησαν νὰ μετάσχουν ἀναγκαστικὰ εἰς τὸ ΕΑΜ, λέγω, ὅτι αὐτὸ ἴσως δὲν θὰ ἀπετέλει δι’ ἐμὲ μομφήν, ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἐμὲ ἀποτελεῖ ὕβριν διότι ἔχω 4 θύματα ἀπὸ τοὺς ὁπλατζῖδες τοῦ ΕΑΜ, διότι 510 συμμορῖτες εἰς τὴν Βέρροιαν κατέσφαξαν ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου 1943 ἕως τοῦ Μαρτίου 1945, 5.000 ἀνθρώπους. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἀποτελεῖ δι’ ἐμὲ ὕβριν ὅταν λέγωνται αὐτὰ ἀπὸ ἕνα ἀνθέλληνα ὅπως εἶναι ὁ κ. Μπριλλάκης. (Φωναί, θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀριστερᾶς). (Ἀρκετοὶ βουλευταὶ ἀνήκοντες εἰς τὴν ΕΔΑ, ζητοῦν ἀπὸ τὸν ρήτορα νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ νὰ ἀπαντήσῃ ἐὰν ὑπῆρξεν ὀπαδὸς τοῦ ΕΑΜ κατὰ τὴν κατοχήν).

§178Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχετε ὑπομονήν. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν κατηγορίαν. Ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξα μέλος τοῦ ΕΑΜ ἀλλ’ ἀντιθέτως ὡς φοιτητὴς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ὑπῆρξα σύνδεσμος τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Π.Α.Ο. τοῦ ἀειμνήστου Συνταγματάρχου Ἀβδελᾶ τὸν ὁποῖον οἱ Ἐαμῖται εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἀντὼν Τσαοὺς ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς συμφιλιώσεως καὶ τῆς ὑφέσεως παρέσυραν διὰ νὰ τὸν καρατομήσουν καὶ κατασφάξουν. (Φωναί, θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀριστερᾶς). Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ διατὶ διαμαρτύρονται οἱ κ. κ. συνάδελφοι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ΕΔΑ. Ἢ ὅλοι θεωροῦν ἑαυτοὺς ὡς ἐνόχους ἢ κάποιος ἐξ αὐτῶν κατάγεται ἐκ Βερροίας. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν ἱστορίαν λοιπὸν πρέπει νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι τὸ θεωρῶ μεγάλην μου τιμὴν διότι ὑπῆρξα ὁ πρῶτος σύνδεσμος τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Π.Α.Ο. Συνταγματάρχου Ἀβδελᾶ.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χατζηδημητρίου, παρακαλῶ συνεχίσετε ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος.

§180Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ρήτορα νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸν λόγον του. Εἶναι ἀπαράδεκτον ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέψατε εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ εἰς τὸν κατελθόντα τοῦ βήματος συνάδελφον κ. Μπριλλάκην ἐπὶ δύο ὥρας νὰ λέγῃ τὰ ὅσα ἀνυπόστατα ἀνέφερεν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, νὰ ἐγγραφῆτε καὶ νὰ ὁμιλήσητε. Ὁ κ. Χατζηδημητρίου, ἐζήτησε τὸν λόγον βάσει τοῦ Κανονισμοῦ διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ.

§182Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔλεγον, ὅτι διὰ τὴν ἱστορίαν, ἐπειδὴ ἀπόψε πολὺς λόγος ἐγένετο διὰ τὴν ἱστορίαν, ὅτι ὑπῆρξα ὁ πρῶτος ὀργανωτὴς τῆς Π.Α.Ο. εἰς τὸν Νομὸν Ἠμαθίας, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1941– 1943. Κατὰ τὸ ἔτος 1943 ὅταν ἡ Π.Α.Ο. εἶχε τὰ ἔνοπλα τμήματά της ὑπὸ τὴν Διοίκησιν τοῦ Συναδέλφου κ. Παπαγεωργίου καὶ τοῦ κ. Σαρρῆ, ὑπῆρξα ὁ πολιτικὸς ὑπεύθυνος τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς εἰς τὸν Νομὸν Ἠμαθίας καὶ ἐξέδιδα τὸ δελτίον πληροφοριῶν τῆς Π.Α.Ο. Μετέφερα δὲ τὸν ὁπλισμὸν καὶ τὰ πολεμοφόδια τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς. Μετὰ τὴν προδοσίαν τοῦ Ἄγγλου συνδέσμου τὰ ἔνοπλα τμήματα τῆς Π.Α.Ο. ἠναγκάσθησαν νὰ διαλυθοῦν καὶ νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν. Ἐγὼ δὲ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν Συνταγματάρχην Ἀβδελᾶν παραμείναμεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κρυπτόμενοι μέχρις ὅτου εἰδοποιηθῇ ὑπὸ τοῦ ΕΑΜ, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ συνάντησις καὶ συνεννόησις εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἀντὼν Τσαοὺς διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος κατὰ τοῦ κατακτητοῦ εἰς τὴν ὁποίαν συνάντησιν καὶ πράγματι μετέβη μὲ ἀποτέλεσμα νὰ κρεουργηθῇ ἀπὸ τὸν ΕΛΑΣ ὁ ἡρωϊκὸς αὐτὸς συνταγματάρχης. Ἐν συνεχείᾳ ἐσφαγιάσθησαν ὑπὸ τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τῆς ΟΠΛΑ τέσσαρα προσφιλῆ μου συγγενικὰ πρόσωπα. Κατετάγην ὡς ἐθελοντὴς εἰς τὴν Ἐθνοφρουρὰν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ τοῦ Μαρτίου 1945 ὡς ἐπικεφαλῆς ὑπῆρξα ὀργανωτὴς ὅλων τῶν ἐθνικῶν ὀργανώσεων τοῦ Νομοῦ Ἠμαθίας. Τὸ ἀνταρτοδικεῖον μὲ κατεδίκασε τετράκις καὶ ἐνδεχομένως θὰ ἐκτελούμην ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ μεσολάβησις προσώπου ἐκ Βερροίας. Ἐν συνεχείᾳ ἀπεστέλλοντο εἰς τὴν γραῖαν μητέρα μου ὑπὸ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος φωτογραφία εἰς τὴν ὁποίαν ἐμφανιζόμην ἐγὼ μὲν καθήμενος, ἕνας δὲ τῶν Ἐλασιτῶν νὰ μοῦ βγάζῃ τὰ δόντια. Σκοπὸς τῆς φωτογραφίας αὐτῆς ἦτο νὰ ἐκβιασθῇ ἡ γραῖα μήτηρ μου.

§183Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς παρακαλῶ, κ. Χατζηδημητρίου, νὰ μὴ συνεχίσετε διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ὅταν σεῖς μνημονεύετε αὐτὰ τὰ τραγικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν οἰκογένειάν σας καὶ λέγετε, ὅτι σᾶς ἔσφαξαν 4 ἄτομα, ἡ ἄκρα ἀριστερὰ γελᾶ. Ἐφόσον τῆς ἐπιτρέπομεν νὰ γελᾷ, νὰ σταματήσητε καὶ νὰ προχωρήσωμεν. Διότι εἶναι βαρεῖα ἡ ἀσχημία νὰ γελοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξιν ποὺ ἔσφαξε τὰ προσφιλῆ μας πρόσωπα καὶ ἡ ὁποία ἠπείλει τὴν γραῖαν μητέρα σας. Τὸ νὰ γελοῦν εἶναι πρωτάκουστον. Εἶναι φανερὰ ἡ κυνικὴ διάθεσις τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Δι’ αὐτὸ νὰ σταματήσητε καὶ νὰ κατεβῆτε ἀπὸ τὸ βῆμα.

§184Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως....

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σταματήσατε, διότι θὰ δώσητε καὶ πάλιν ἀφορμὴν νὰ γελοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὰς σφαγάς. Εἶναι ἐντροπή. Μὴ συνεχίσετε. Ἀντὶ νὰ συσταλοῦν καὶ νὰ κατεβάσουν τὰ μοῦτρα τους οἱ ἔνοχοι γελοῦν.

§186Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Εἶναι φυσικὸν νὰ γελοῦν διότι εἶναι σαδισταὶ καὶ μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἐγκληματικὴν φυσιογνωμίαν σφάζουν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§188Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ μερικῶν σημείων οὐσίας τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Μπριλλάκης κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του, τὴν διαρκέσασαν πέραν τοῦ 2ώρου. Καὶ ἀναφέρω τὴν διάρκειαν, διὰ νὰ καταφανῇ πόσον ὀλίγη εἶναι ἡ εὐχέρεια, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ΕΔΑ, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασιν δυσπιστίας. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ ὅλα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Μπριλλάκης, οὐδὲ μὲ τὰ ἐπεισόδια τὰ ὁποῖα προεκλήθησαν καὶ τὰ ὁποῖα ἀποδοκιμάζω ὁλοψύχως. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ περιορισθῶ ὡς πρὸς αὐτὸ καὶ νὰ εἴπω πρὸς τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζουν τὰς προκλήσεις μὲ ψυχραιμίαν, διότι ἡ ΕΔΑ, εἰς τὴν ἀμηχανίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ἔχει ἀνάγκην τῶν προκλήσεων καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ἀρκετὰ γνωστοὶ εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὥστε νὰ μὴ κάμνωμεν τὸ παιγνίδι της καὶ ἀποδεχθῶμεν τὰς προκλήσεις αὐτάς, θὰ ἐπισημάνωμεν ἀκόμη, ὡς πρὸς τὸ ἐπεισόδιον, ὅτι ὁ κ. Μπριλλάκης ἔκαμε τὸ βαρὺ σφάλμα νὰ διατυπώσῃ ἐμμέσως βαρὺν ὑπαινιγμὸν κατὰ συναδέλφου, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς εἰς τὴν Ἤπειρον τιμῶμεν ἰδιαιτέρως, διότι εἶναι τρεῖς φορὲς τραυματίας τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου, διότι εἶναι εἷς τῶν καλλιτέρων ἀγωνιστῶν τοῦ Ε.Δ.Ε.Σ. καὶ διότι, κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, βουλευτὴς ὤν, ὑπῆρξε ἐθελοντὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ.

§189Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐγώ, εἶπον, ὅτι τιμῶ τοὺς ἀγῶνας του.

§190Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν θέλω νὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτό, διότι νομίζω εἰλικρινῶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ΕΔΑ εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην ἀμηχανίαν καὶ ὑφίσταται τοιαύτην κονιορτοποίησιν τῶν ἐπιχειρημάτων της, ὥστε ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην προκλήσεων καὶ ἐπεισοδίων.

§191Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πάντως, τὰ ἐπεισόδια τὰ κάμνει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὄχι ἡ ΕΔΑ, διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι.

§192Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Θέλω νὰ θίξω μερικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Μπριλλάκης αἰσθανόμενος τὸ ἀναιμικὸν τῆς ὑποθέσεως, ἠθέλησε νὰ προσκομίσῃ νέα στοιχεῖα διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως δυσπιστίας. Κατέγραψα μετὰ προσοχῆς τὰ νέα αὐτὰ στοιχεῖα καὶ θὰ σᾶς τὰ ἀναφέρω καὶ θὰ κάμω μίαν συντομωτάτην κριτικήν. Εἶπεν, ὡς πρώτην ἀπόδειξιν, ὅτι εἴμεθα ἐναντίον τῆς ὑφέσεως, διότι παρατηρῶ, ὅτι πλὴν τῶν ἐπεισοδίων καὶ πλὴν τῶν δημοκοπικῶν πυροτεχνημάτων, τὸ κύριον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸν κ. Μπριλλάκην, ἦτο τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, ἐναντίον τῆς ὁποίας ἠθέλησε νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Πρὸς ἀπόδειξιν δὲ αὐτῆς τῆς θέσεως, προσεκόμισε τὰ ἑξῆς στοιχεῖα. Πρῶτον, δὲν προβαίνομεν εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν σχέσεων μὲ τοὺς γείτονας. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀφορᾷ δύο γείτονας, μὲ τοὺς ὁποίους δὲν ἔχομεν καλὰς σχέσεις, μὲ τὸν ἕνα ἔχομεν διπλωματικὰς καὶ μὲ τὸν ἄλλον ὄχι. Τὸ θέμα ἔχει ἀναπτυχθῆ ἐπανειλημμένως. Νομίζω δέ, ὅτι ἔχει ἀποδειχθῆ, ὅτι δὲν πταίομεν ἡμεῖς καὶ δὲν εἶναι πάντως κανένα νέον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐμεσολάβησε μεταξὺ τῆς προηγουμένης συζητήσεως καὶ τῆς παρούσης, ὥστε νὰ δύναται νὰ εἴπῃ ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅτι αὐτὸ εἶναι μία ἀπόδειξις, ὅτι εἴμεθα ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι ἡ βόμβα τῆς Σαχάρας. Δὲν ἐλάβομεν θέσιν ἐναντίον αὐτοῦ. Ἀπόδειξις καὶ αὐτό, ὅτι εἴμεθα ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Κύριοι ἐμελετήσαμεν τὸ θέμα αὐτὸ ἐπιστημονικῶς καὶ ἐπείσθημεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένας κίνδυνος καὶ πεισθέντες δι’ αὐτό, ἐκρίναμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν διὰ μίαν φορὰν Χρουστσοφικὴν πολιτικὴν καὶ νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὴν βόμβαν τῆς Σαχάρας, ὅπως δὲν διεμαρτυρήθη ὁ κ. Χρουστσώφ. Ἀνέφερεν ὁ κ. Μπριλλάκης τὴν ὑποδοχὴν τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ. Δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρευρίσκωμαι ἐδῶ, ὅταν ἐγένετο ἡ ἐπίσκεψις. Πολεμοκάπηλος γνωστός, εἶχον μεταβῆ εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ, ἀλλ’ ἐξ ὅσων ἐπληροφορήθην, ἐὰν κἄτι συνέβη κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ, τὸ ὁποῖον νὰ ἀπετέλει κἄποιαν παραφωνίαν, ὑπῆρχεν ἡ θέσις ἑνὸς ζητήματος ὑπὸ τῆς ΕΔΑ, τὸ ὁποῖον διετάραξε τὴν ὁμαλὴν ὑποδοχήν, τὴν κανονικὴν ὑποδοχήν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν αὐτὰ τὰ ἀόριστα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅτι ἐλάβομεν μέτρα διὰ νὰ καταστήσωμεν τὴν ἐπίσκεψιν αὐτὴν ἀντιυφετικὴν εἶναι σοβαρά. Ἡ κορωνὶς τῶν ἐπιχειρημάτων ὑπῆρξεν, ὅτι ἐκαλέσαμεν ἐδῶ τὸν μεγάλον πολεμοκάπηλον Στράους καὶ ὅτι ἐν πλήρει ὑφέσει ἡμεῖς ἐτολμήσαμεν νὰ καλέσωμεν αὐτὸν τὸν φοβερὸν ἄνθρωπον. Κύριοι εἰς τὴν κορωνίδα αὐτήν, ἔχω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν. Αἱ ἐπισκέψεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον ἢ θὰ λάβουν χώραν κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι αἱ ἀκόλουθοι. Ἦλθεν ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως κ. Ζόζα, ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Γιουγκοσλαβικῆς Κυβερνήσεως κ. Τοντόροβιτς καὶ ἀναμένεται νὰ ἔλθουν ὁ Ὁλλανδὸς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Λοῦντις, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Χέρτερ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Η.Α.Δ. κ. Νάσερ. Βλέπετε, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ ἐπίσκεψις τοῦ κ. Στράους ὑπῆρξε μόνον αὑτή, καὶ εἶναι ἡ ἐπίσκεψις αὐτή, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν ἀντιυφεσιακὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶχε προχωρήσει ἡ συζήτησις περὶ ὑφέσεως πολὺ καὶ ἐν τούτοις, ἦλθεν ἐδῶ ὁ κ. Ζόζα, τὸν ὁποῖον ἠκούσαμεν καὶ εἴχαμεν πολυτίμους συνομιλίας μαζί του. Ἐπίσης, ἡ ἀπόδειξις τῆς ἀντιυφεσιακῆς πολιτικῆς, κατὰ τὸν κ. Μπριλλάκην, συνίσταται εἰς τὸ ὅτι εἶχον ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ συμπληρώσω τὴν Πρεσβείαν τῆς Πράγας καὶ ἐν τούτοις, τὴν ἄφισα κενήν. Καὶ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν, ὅτι δὲν θέλομεν καλὰς σχέσεις. Ἔχομεν εἰς τὴν Πράγαν ἕνα καλὸν σύμβουλον ὡς ἐπιτετραμμένον καὶ ἔχομεν ἐπίσης κενὰς τὰς Πρεσβείας τῆς Ἀντὶς Ἀμπέμπα καὶ τῆς Πραιτώρια. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχουν κενὰ καὶ εἰς χώρας, αἱ ὁποῖαι οὐδόλως δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὡς χῶραι Ἀνατολικαί. Ἰδού, κύριοι, τὰ νέα μεγάλα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προσεκόμισεν ὁ ἱκανὸς ρήτωρ τῆς ΕΔΑ κ. Μπριλλάκης, μὲ τὰ ὁποῖα προσεπάθησε νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀσκεῖ ἀντιυφεσιακὴν πολιτικήν. Οὐδὲν ἕτερον. Εἶπεν ἐπίσης, ὅτι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν κάμνομεν αὐτά, καὶ μὲ ὅλα αὐτὰ, ὡς ἀνέφερεν, ἀποδεικνύεται, ὅτι κάμνομεν μὲν ἀντιυφεσιακὴν πολιτικὴν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, τὸ γεγονός, ὅτι, ἕως τώρα προσεκομίζετο ὡς ἀπόδειξις, ὅτι εἴμεθα ἀντιυφεσιακοί, τὸ ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐγκαταστήσωμεν βάσεις πυραύλων. Καὶ ἡμεῖς βάσεις πυραύλων δὲν ἐγκατεστήσαμεν. Ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὑφεσιακοί, ἐγκατέστησαν τοιαύτας. Τὸ ὅτι δὲν τὰς ἐγκαταστήσαμεν, δὲν τὸ ἐπικαλεῖσθε, κύριοι, ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως. Δὲν ἐπικαλοῦνται, ἐπίσης, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον χθές, ὅτι ὁ λόγος τοῦ Ἕλληνος ἀντιπροσώπου εἰς κριτικὴν τοῦ λόγου Χρουστσὼφ εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη διὰ τὸν ἀποκλεισμόν, ἐχαρακτηρίσθη καὶ ἀπὸ τοὺς Ἀνατολικοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς Δυτικούς, ὡς ὁ πλέον ἐποικοδομητικὸς λόγος διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου Χρουστσώφ. Ὁ δὲ λόγος τοῦ Ἕλληνος ἀντιπροσώπου, εἶναι λόγος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, εἰς ὅλα τὰ θέματα αὐτά, ἔλαβε θέσιν ἀνάλογον πρὸς τὸ μέγεθός των, θέσιν ἡ ὁποία συμβάλλει, ἀλλὰ δὲν συμβάλλει, ὅσον συμβάλλουν αἱ θέσεις τῶν μεγάλων χωρῶν εἰς τὴν ὕφεσιν. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν κάνει ἡ Κυβέρνησις εἶναι, νὰ μὴ δέχεται πράγματα ποὺ θεωρεῖ παγίδας.

§193Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ποίας παγίδας ἐπροτείναμεν; Μήπως τὴν ἀνάπτυξιν τῶν σχέσεων καὶ ὄχι τὴν προπαγάνδισιν τῆς ἐχθρότητος ἢ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐκπολιτιστικῶν σχέσεων; Αὐτὰ εἶναι παγίδες;

§194Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐκπολιτιστικὰς σχέσεις, ἔδωσεν ἀπάντησιν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Τὰς μετατρέπετε, κύριοι, εἰς πολιτικὰς ἐκδηλώσεις καὶ σεῖς εἶσθε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζετε τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐκπολιτιστικῶν σχέσεων. Καμμίαν τοιαύτην ἐκδήλωσιν δὲν ἐμποδίσαμεν. Εἰ μὴ μόνον, καθ’ ὃν λόγον τὰς μετατρέπετε, ὡς συνηθίζετε, εἰς πολιτικὰς ἐκδηλώσεις. Καὶ θὰ ἤθελον, ἐπειδὴ ἐμνημονεύσατε, ὅτι ἤλλαξεν ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1958, νὰ εἴπω, ὅτι, μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958 ἐκάλεσα ξένον πρεσβευτὴν καὶ ἔκαμα ἰσχυρὰν παρατήρησιν δι’ ἀνάμιξιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς τὰς ἐκλογάς, ὑποστηρίζων τὸ ἰδικόν σας κόμμα. Καὶ ἦτο καὶ αὐτὸς ἕνας λόγος διὰ τὴν μείωσιν τῶν πολιτιστικῶν ἐκδηλώσεων. Ἀλλὰ ἠκούσαμεν καὶ τὸ ἐπιχείρημα περὶ τῆς ἐσωτερικῆς ὅλης ἀντιυφεσιακῆς πολιτικῆς. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς ἀντιυφεσιακῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε μίαν διασάφησιν καὶ εἶπεν, ἄλλο ὕφεσις καὶ ἄλλο προστασία τοῦ καθεστῶτος. Καὶ θὰ ἔκαμνα μίαν πρότασιν εἰς τὸν κ. Μπριλλάκην. Θὰ ἐπρότεινον ὅπως, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ καθεστῶτος ἐφαρμόσωμεν ἐδῶ ἕνα νόμον, ἀκριβῶς τὸν ἴδιον μὲ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἔχουν ἄλλαι χῶραι, αἱ ὁποῖαι κόπτονται ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως. Οἱ νόμοι αὐτοὶ εἶναι παντοῦ οἱ ἴδιοι. «Πᾶς, ὅστις ἐκφράζεται ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος, πᾶς, ὅστις διατυπώνει ἀντιθέτους δοξασίας, δὲν δικαιοῦται νὰ ζῇ ὑπὸ τὸν ἥλιον». Θέλετε νὰ φέρω αὐτοὺς τοὺς νόμους ἐδῶ καὶ νὰ προτείνωμεν εἰς τὸ Σῶμα νὰ τοὺς ψηφίσωμεν καὶ νὰ τοὺς ἐφαρμόσωμεν; Θὰ ἐφαρμόσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως, κατὰ τὸν καλὸν διδάσκαλον φέροντες τοὺς ἰδικούς του νόμους ἐδῶ καὶ ὄχι τοὺς νόμους τοῦ κ. Καλαντζῆ, ὁ ὁποῖος ἐχαρακτηρίσθη κακὸς διδάσκαλος. Ὁ κ. συνάδελφος μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι προβαίνομεν εἰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐμποδίζουν τὴν ὕφεσιν εἰς περίοδον πλήρους ὑφέσεως. Ἐν πλήρει συνειδήσει λέγω, ὅτι δὲν ἐκάμαμεν πράξεις, αἱ ὁποῖαι παρημπόδισαν τὴν ὕφεσιν. Ἀντιθέτως, ἠμποροῦμεν νὰ ἐπικαλεσθῶμεν εἰς τὸ ἐνεργητικόν μας πράξεις, αἱ ὁποῖαι βοηθοῦν τὴν ὕφεσιν. Δὲν ἐννοῶ νὰ εἴμεθα ἀφελεῖς καὶ νὰ κάνωμεν ὅσα ἐπιθυμοῦν οἱ ἄλλοι, ἀλλ’ ἐκάμαμεν πράξεις, αἱ ὁποῖαι βοηθοῦν τὴν ὕφεσιν. Δὲν ἐξεδώσαμεν ἡμεῖς γραμματόσημον μὲ κανένα φυλακισθέντα ἢ ἀποκεφαλισθέντα. Δὲν ὡμιλήσαμεν περὶ τοῦ ποῖα ἦσαν τὰ καλύτερα παιδιὰ τοῦ λαοῦ εἰς ἄλλας χώρας. Δὲν ἐκάμαμεν τοιαῦτα πράγματα διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὴν ὕφεσιν, ἀλλὰ ἐκάμαμεν ἄλλα μικροτέρας σημασίας, ἀνάλογα μὲ τὸ ἀνάστημά μας. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἐξ ἄλλων ἀγορεύσεων, τὰς ὁποίας ἠκούσατε καὶ ἀπὸ τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα ἠκούσατε μέχρι τοῦδε, θὰ ἔχετε σχηματίσει, ὅσοι εἶσθε ἐλεύθεροι νὰ κρίνετε τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ΕΔΑ ἐκονιορτοποιήθησαν πλήρως. Θὰ παρακαλέσω τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅσους δὲν παρίσταντο κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, νὰ ἀναγνώσουν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, νὰ ἀναγνώσουν τὴν θεωρουμένην ὡς περισπούδαστον ἀγόρευσιν τοῦ βουλευτοῦ τῆς ΕΔΑ κ. Ἡλιοπούλου, ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος. Θὰ ἰδῆτε, πῶς δι’ ὀλίγων διακοπῶν οἱ ὀγκόλιθοι τῶν ἐπιχειρημάτων του διὰ τὴν ἀρνητικὴν οἰκονομικήν μας πολιτικήν, κατέρρευσαν ἐντελῶς.

§195Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Εἶναι τελείως διαστρεβλωμένη εἰς τὰ πρακτικά.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἠρωτήθητε διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν, δὲν διετυπώσατε καμμίαν ἀντίρρησιν. Τὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ λέτε, λοιπόν, κ. συνάδελφε;

§197Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μελετήσητε τὴν ἀγόρευσιν αὐτὴν διὰ νὰ πεισθῆτε ἔτι περισσότερον διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν ἐπιχειρημάτων τῆς ΕΔΑ. Κύριοι, ἡ ΕΔΑ ὑπέστη ἕνα ἀτύχημα. Ἡ ἔκφρασις ἡ λαϊκὴ «ἐπῆγε γιὰ μαλλὶ καὶ βγῆκε κουρεμένος», σπανίως ἔτυχε τοιαύτης ἐπαληθεύσεως, ὅπως ἔτυχεν εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Ε. Δ.Α. Ὁ ἑλιγμὸς ἀπεδείχθη. Ἀπάντησις εἰς τὸ διατὶ αἰφνιδίως κατεπατήθη πανηγυρικῶς συναφθεῖσα χρήσιμος συμφωνία, ἀπάντησις εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα δὲν ὑπάρχει.

§198Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν μᾶς ἠκούσατε.

§199Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Σᾶς ἤκουσα. Προσεπαθήσατε νὰ ἐπαναλάβετε τὰ ἴδια καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ἔχετε ἀπάντησιν, πλὴν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ Τύπος, ὅπως ἰσχυρίζεσθε, τῇ ἰδικῇ μου ἐμπνεύσει. Τὰ οἰκονομικὰ ἐπιχειρήματα, ἐπίσης, κατέρρευσαν. Δὲν παραμένει, συνεπῶς, παρὰ ἡ ἐπανάληψις τῶν ἰδίων πραγμάτων καὶ ἡ συνεχὴς πρόκλησις. Κύριοι, ἡττήθη ἡ ΕΔΑ κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον. Δὲν ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἀφελεῖς ἀνθρώπους, ἀλλὰ τὶ νὰ κάμῃ, δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐπιλογῆς. Ὅταν ὁ Ἀλέξανδρος τῆς Ρωσίας συνεφιλιώθη μὲ τὸν Ναπολέοντα, τοῦ ἔγραψε μίαν ἐπιστολήν, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχεν ἀρχίσει μὲν νὰ συμπαθῇ τὸν Ναπολέοντα, ἀλλὰ δὲν ἤθελε νὰ ἀφίσῃ ἀπαρατήρητον τὸ ὅτι ὁ Ναπολέων δὲν ἦτο Βασιλεὺς ἐλέῳ Θεοῦ, ἀντὶ νὰ τὸν προσφωνήσῃ μὲ τὴν συνήθη μεταξὺ τῶν Βασιλέων ἔκφρασιν, «ἀγαπητὲ ἀδελφέ», τοῦ ἔγραψεν «ἀγαπητὲ φίλε». Καὶ ὁ Ναπολέων, ἀπαντῶν, τοῦ ἔγραψε· «Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν μεγάλην τιμὴν ποὺ μοῦ ἐκάματε νὰ μὲ ὀνομάσητε «ἀγαπητὸν φίλον», διότι οἱ ἀδελφοὶ ὑφίστανται τοὺς συγγενεῖς, ἐνῷ οἱ φίλοι ἐπιλέγουν τοὺς φίλους των». Ἡ ΕΔΑ ὑφίσταται τοὺς συγγενεῖς της, ἡμεῖς εὐτυχῶς ἐπιλέγομεν τοὺς φίλους μας. (Χειροκροτήματα).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ ἀπογευματινήν, μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 01.00′ π.μ.)