1960.03.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 72α

Τρίτη 29 Μαρτίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦντα τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαγεωργίου ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἀποσκίτης ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεύς, κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Κοτσώνης, Ε. Σαββόπουλος, Χ. Πιπιλῆς, Α. Ρώμας καὶ Μ. Μυριδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς, πολεμιστὰς ἀγωνιστὰς Ἐθνικ. Ἀντιστάσεως καὶ ἀναπήρους καὶ θύματα πολέμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Ταχυδρομικὴν Ὑπηρεσίαν». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Ταχυδρομικὴν Ὑπηρεσίαν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Ταχυδρομικὴν Ὑπηρεσίαν». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Κοτσώνης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παπαδόπουλος καὶ Δ. Καρατζένης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἄρτης, αἰτουμένου τὴν τροποποίησιν τῶν ἄρθρων 33 καὶ 34 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν κώδικος Φορολογικῆς Δικονομίας ἐπὶ τῷ τέλει τῆς καλυτέρας λειτουργίας τῶν φορολογικῶν δικαστηρίων καὶ κατοχυρώσεως τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 76510)23.3.60 ἀποφάσεώς του παρέχει τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον διὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ χορήγησιν δανείου μέχρι συνολικοῦ ποσοῦ δραχμ. πεντήκοντα ἑκατομμυρίων (50. 000.000) εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων διατεθησομένου ὑπὸ ταύτης διὰ τὴν πληρωμὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῆς ἀπαλλοτριωθείσης ἐκτάσεως δι’ ἀνέγερσιν Ὀλυμπιακοῦ Σταδίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν παλαιῶν προσφύγων τῶν κατοικούντων εἰς παραπήγματα Συνοικισμοῦ Κάτω Τούμπας–Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων τὴν αὐτοστέγασίν των εἰς τὸν ἐν λόγῳ συνοικισμὸν καὶ χῶρον. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Παγοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων «Ἡ Ἕνωσις», αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Ἀσφαλίσεως. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Παγοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων «Ἡ Ἕνωσις», αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Ἀσφαλίσεως. Ὁ βουλευτὴς Θεσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Παγοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων «Ἡ Ἕνωσις», αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Ἀσφαλίσεως. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργατοτεχνικοῦ καὶ Ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ Ναυστάθμου, αἰτουμένου ὅπως ρυθμισθῇ ἡ σχέσις ἐργασίας τῶν μελῶν του, ὡς σχέσις ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου «Προσήλιον» Ἄνω Ἡρακλείου–Ἀττικῆς, αἰτουμένου τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίου πόλεως διατάξεων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ὑπαλλήλων, ἐργατοτεχνιτῶν, ὁδηγῶν τέως Υ.Ε.Κ.Α., αἰτουμένης τὴν πλαισίωσιν τῆς Α. Ε. Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν μὲ προσωπικὸν τῆς ἐν λόγῳ Ἑνώσεως. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ὑπαλλήλων, ἐργατοτεχνικῶν, ὁδηγῶν τέως Υ.Ε.Κ.Α., αἰτουμένης τὴν πλαισίωσιν τῆς συσταθείσης Α. Ε. Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν μὲ προσωπικὸν τῆς ἐν λόγῳ Ἑνώσεως. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ἀχινοῦ Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένης τὴν ἐνίσχυσιν τῶν χαλαζοπλήκτων κατοίκων τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος μὲ ἄλευρα καὶ ρουχισμόν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Συνταξιούχων ΤΕΒΕ Νομοῦ Σερρῶν καὶ Περιφερείας, αἰτουμένων τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἰδιοκτητῶν Ἀστικῶν Συνοικισμῶν Ἰωνίας–Πισιδίας Σερρῶν, αἰτουμένου τὴν μείωσιν εἰσφορῶν τῶν καταβαλλομένων διὰ τῶν παραχωρηθέντων εἰς πρόσφυγας ἀκινήτων, εἰς τὰ 2)10 τῶν ὑφισταμένων ποσῶν. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου «Ἁγίας Βαρβάρας» Ράχης Μεταμορφώσεως, αἰτουμένου τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίου πόλεως διατάξεων. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 69187)23.3.1960 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ ἐν Οὐασιγκτῶνι Ταμεῖον Δανείων Ἀναπτύξεως, διὰ τὴν ὑπὸ τούτου χρηματοδότησιν τῆς Δ.Ε.Η., πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Ἀχελώου. Ὁ Ν. Σκιαδᾶς, Ταγματάρχης ἐ.ἀ., κάτοικος Ἀθηνῶν, παραπονεῖται δι’ ἀποστράτευσιν αὐτοῦ καὶ αἰτεῖται τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀποστρατεύσεώς του. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐκπροσώπων τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν τῆς περιφερείας Κρεσταίνων, αἰτουμένων ἐπέκτασιν τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τοὺς ἀγρότας, τῆς ἀναγκαστικῆς ἀσφαλίσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς κατὰ τῶν κινδύνων ἐκ θεομηνιῶν καὶ τὴν ὑποχρεωτικὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων ὑπὸ τῶν γεωργικῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γιαχνῆς, Ε. Μπενᾶ, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Ι. Δραγονέτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Ὁδηγῶν καὶ Εἰσπρακτόρων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ τῶν Ἀρτεργατῶν Πειραιῶς, αἰτουμένων ὅπως ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ἔνταξιν καὶ οἱ ὁδηγοὶ καὶ ὅπως ἡ ἔνταξις ὅλων τῶν ἤδη ὑπηρετούντων εἰσπρακτόρων καὶ ὁδηγῶν γίνῃ αὐτοδυνάμως ἄνευ μεσολαβήσεως κρίσεως ἐπιτροπῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Ν. Τούμπας, καταθέτει καὶ συνιστᾷ τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ἀνωτάτης Διοικήσεως Ὀργανώσεων Συνταξιούχων Δημοσίων Ὑπαλλήλων, αἰτούσης τὴν καταβολὴν ὁλοκλήρου συντάξεως ὡς δώρου Πάσχα. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων Γυμνασίου Νιγρίτης, αἰτουμένου τὴν συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς μαθητικῆς εἰσφορᾶς. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Ν. Τούμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Διαβαλορέματος Νέου Ψυχικοῦ «Ἡ Πρόοδος», ζητοῦντος ὅπως ἐπισκευασθῇ τὸ ὁδικὸν δίκτυον τῆς περιοχῆς του, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Συνιστᾷ δὲ ἰδιαιτέρως τὸ αἴτημα τοῦτο, δοθέντος, ὅτι ὁ συνοικισμὸς κατοικεῖται σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου παρὰ ἀναπήρων πολέμου.

§9Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ ὁ κ. Δερτιλῆς εἶναι ἀπησχολημένος μὲ ὡρισμένην ἄλλην ἐργασίαν νὰ συζητηθοῦν αἱ ἰδικῆς μου ἁρμοδιότητος ἐρωτήσεις καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ γίνουν τοῦ κ. Δερτιλῆ.

§10Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει νὰ εἰσηγηθῶ, βάσει τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Κανονισμοῦ, ἐντὸς 10 λεπτῶν τὴν πρότασιν νόμου τῆς ΕΔΑ περὶ αὐξήσεως μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κυρία Μπενᾶ, αὐτὴ ἡ πρότασις ἔχει κατατεθῆ ἀπὸ τῆς 27ης Ἰουλίου 1958.

§12Ε. ΜΠΕΝΑ. Ἔχει ρυθμισθῆ τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε. Ἔχει γίνει ἐπιστολὴ τῆς ΕΔΑ καὶ ἔχουν ἐπανακατατεθῆ εἰς τὴν ἐφετεινὴν σύνοδον ὅλαι αἱ παλαιαὶ προτάσεις νόμων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε νὰ ἀναπτύξετε τὴν πρότασίν σας, μολονότι εἶναι δύο ἔτη ἀπὸ τὴν κατάθεσίν της καὶ ἔχει χάσει τὴν ἀξίαν της.

§14Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς κατατεθείσης προτάσεως νόμου ἐπιδιώκεται ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων κατὰ 30%, τῶν συντάξεων κατὰ 50% καθὼς καὶ εἰδικὴ προστασία τῶν ἀνέργων ναυτεργατῶν διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν ἐπιδομάτων ἀνεργίας. Δὲν διαφεύγει ἀσφαλῶς τῆς προσοχῆς σας τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἐργατικὴ τάξις ἐνῶ ἀποφασιστικὰ συντελεῖ καθημερινῶς εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος ἐργαζομένη ὑπὸ σκληρότατας συνθήκας, ἐν τούτοις ὑποφέρει, διότι τόσον οἱ μισθοὶ ὅσον καὶ αἱ συντάξεις κρατοῦνται εἰς πολὺ χαμηλὰ ἐπίπεδα λόγω μιᾶς ἐξοργιστικῆς ἀνίσου κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Πρὸς δικαιολόγησιν τῆς ἀνάγκης τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν ἡμερομισθίων, ἀναφέρω βασικοὺς ἀριθμοὺς ἡμερομισθίων 47.50 δραχ. διὰ τοὺς ἄνδρας καὶ 36.50 διὰ τὰς γυναῖκας, 18.50 διὰ τοὺς ἀνήλικας ἐργαζομένους εἰς βιομηχανίας καὶ 17.80 δι’ ἀνήλικας ἐργαζομένους εἰς βιοτεχνίας, ποσὰ τὰ ὁποῖα τονίζω, μειοῦνται, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον πληρώνεται μόνον 25 ἡμέρας τὸν μῆνα καὶ πέραν αὐτοῦ ἐπιβαρύνεται μὲ σειρὰν ὁλόκληρον κρατήσεων (ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α., ἐργατικὴ κατοικία, χαρτόσημα κλπ.) εἰς δραχ. 36 διὰ τοὺς ἄνδρας καὶ 27 διὰ τὰς γυναῖκας. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, εἶναι ἀδύνατον μία ἐργατικὴ οἰκογένεια νὰ καλύψῃ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας της, τὸ μηνιαῖον δὲ ἔλλειμμα μιᾶς 4μελοῦς ἐργατικῆς οἰκογενείας ἡ Γ.Σ.Ε.Ε. τὸ ἀναβιβάζει εἰς 1681 δραχ. Τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ λέγει καλύπτεται μὲ τὸν ὑποσιτισμό, τὴν ἀμορφωσιά, τὴν γύμνια καὶ τὴν ἐξαθλίωση.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κυρία Μπενᾶ, ἐφ’ ὅσον ἀναγινώσκετε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς προτάσεως νόμου, καλὸν εἶναι καὶ δὲν σημαίνει αὐτὸ ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεως, νὰ τὴν καταθέσετε εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ νὰ μὴ χάνωμεν τὴν ὥραν μας. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ σωστό.

§16Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ περιορισθοῦμε εἰς τὸ δεκάλεπτον γίνεται ἀπὸ χειρογράφου ἡ ἀνάπτυξις τῆς προτάσεως νόμου, διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶμεν καὶ δὲν ἐπαρκέσει ἡ ὥρα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ εἶσθε συντομωτέρα ἐὰν ἀναπτύξετε τὴν πρότασίν σας.

§18Ε. ΜΠΕΝΑ. Ἄλλωστε, θὰ ἀναφερθῶ εἰς πολλὰ στοιχεῖα, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τὰ ἔχω γραμμένα. Ἀλλὰ καὶ ἡ κατάσταση τῶν συνταξιούχων εἶναι ἀκόμη χειρότερη, δεδομένου, ὅτι γενικὰ ἡ μέση σύνταξις εἶναι γύρω στὶς 657 δρχ. τὸν μῆνα. Ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν συντάξεων, ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα τοῦ Συνδέσμου Ἑλλήνων Βιομηχάνων, ὁ δείκτης τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἀνεβαίνει χωρὶς ἀντίστοιχον αὔξησιν τῆς ἀπασχολήσεως: «... (ἀναγινώσκει)...». Σύμφωνα μὲ τὰ ἴδια στοιχεῖα τοῦ Συν. Ἑλλήνων Βιομηχάνων τὸ πρῶτο ἑπτάμηνο τοῦ 1959 σὲ 570 βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀπασχολουμένων ἐλαττώνεται κατὰ 4185. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ βγαίνει τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς χωρὶς ἀντίστοιχον αὔξησιν τῆς ἀπασχολήσεως καὶ μάλιστα μὲ ἐλάττωσίν της ὀφείλεται στὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος, ἑπομένως ἕνα μεγάλο μέρος τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος ὀφείλεται στὴν αὐξηθεῖσαν ἀποδοτικότητα τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὅμως οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἡμερομίσθια ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν εἰς τὰ ἀπαραδέκτως χαμηλὰ ἐπίπεδα στὰ ἐπίπεδα πείνας τὰ καθορισθέντα διὰ τῆς Ἐθν. Συλογικῆς Συμβάσεως 2)56 τοῦ Ἰανουαρίου 1956, διότι μὲ τὴν Ἐθν. Συλλογικὴν Σύμβασιν τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1958, ηὐξήθησαν κατὰ 10% μόνον τὰ κατώτατα ὅρια ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν καὶ ἀπ’ αὐτὸ ὠφελήθηκαν μόνον τὸ 20% τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων ἐνῷ τὸ 80% δὲν πῆρε καμμιὰ αὔξησιν. Ἐνῷ λοιπὸν ἔχουμε αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος γενικὰ καὶ αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος, ἡ συμμετοχὴ τῶν ἐργαζομένων ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ στὰ ἴδια ποσά, δηλαδὴ μειώνεται τὸ ποσοστὸ τῆς συμμετοχῆς των στὸ αὐξανόμενο ἐθνικὸ εἰσόδημα. Ἔτσι ἡ συνεχιζομένη τρομακτικὰ ἄνιση κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐξακολουθεῖ νὰ κρατᾷ πολὺ χαμηλὰ τὸ βιοτικὸ ἐπίπεδο τῶν ἐργαζομένων. Σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα τῆς ὑπηρεσίας ἐθνικῶν λογαριασμῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὁ ἐπιμερισμὸς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μεταξὺ τῶν ἐργαζομένων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ἐργοδοτῶν ἀφ’ ἑτέρου, ἔχει ὡς ἑξῆς:

Στοὺς ἐργάτες καὶ ὑπαλλήλους ὑπολογίζονται καὶ οἱ διευθυνταὶ ἐπιχειρήσεων οἱ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι γενικὰ ποὺ ἔχουν σχετικὰ μεγάλο εἰσόδημα, καθὼς καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλων τῶν ὅπλων, δηλ. ὅλοι οἱ μισθωτοί, ἐν συνόλῳ 1.046.109 ἄτομα. Εἰς τοὺς ἐργοδότας ὑπολογίζονται καὶ οἱ μικροεπαγγελματίες, βιοτέχνες, μικρέμποροι κλπ. ποὺ ἔχουν σχετικὰ μικρὸ εἰσόδημα συνολικὰ 59.724 ἄτομα. Ἀπὸ μίαν σύγκρισιν μὲ ἄλλας χώρας βγαίνει τὸ συμπέρασμα πὼς στὴν Ἑλλάδα γίνεται ἡ πιὸ ἄνιση κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος σὲ βάρος τῶν ἐργαζομένων. Στὴν Ἀγγλία τὸ μερίδιο τῶν μισθωτῶν εἶναι 76% καὶ τῶν ἐργοδοτῶν 24%, στὶς Η.Π.Α. τῶν μισθωτῶν 66% καὶ ἐργοδοτῶν 34%. Στὴν Ἑλλάδα μισθωτ. 53,9% ἐργοδότες 46,1%. Ἀλλὰ καὶ σὲ ἀπόλυτους ἀριθμοὺς ἐνῷ ἔχομε αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος σὲ σχέσι μὲ τὸ προπολεμικὸ (1938: 67.000 ἑκατ. 1957 70.647 ἑκατ.), ἀντίθετα πάλι σὲ ἀπόλυτους ἀριθμοὺς ἔχουμε πτῶσι τῶν ἡμερομισθίων 57,1% καὶ τῶν μισθῶν στὰ 50,8% μὲ βάσιν 100 τῶν προπολεμικῶν. Ἀπ’ ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, προκύπτει ὡς ἐθνικὴ ἀνάγκη ἡ ὑποχρέωσις μιᾶς γενικῆς αὐξήσεως μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ ἀναπροσαρμογῆς τῶν συντάξεων. Τὸ αἴτημα δὲ τὸ ὁποῖον προβάλλεται ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν ἐργατικὴν τάξιν τῆς κατὰ 30% αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ κατὰ 50% τῶν συντάξεων ἀνταποκρίνεται πλήρως εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ διὰ μὲν τὴν αὔξησιν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ἡ δαπάνη μπορεῖ καὶ πρέπει νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν ἐργοδοτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκαρπώθησαν τὰ ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κέρδη. Διὰ δὲ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν συντάξεων, οἱ ἴδιοι οἱ ἠσφαλισμένοι προτείνουν μέτρα, τῶν ὁποίων ἡ παραδοχὴ λύει ἀμέσως τὸ θέμα. Αὐτὰ εἶναι: Ἡ εἴσπραξις τῶν ἄνω τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου καθυστερημένων ὀφειλῶν τῶν ἐργοδοτῶν, βεβαιουμένων καὶ μή, ἡ ἀποδέσμευσις τῶν ἀσφαλιστικῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύονται αἱ Τράπεζαι, ἡ ἐπιστροφὴ τῶν ὀφειλομένων ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἐκπλήρωσις τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ Ι.Κ.Α. Θέλομεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι τὸ τεθὲν ζήτημα ποὺ ἀπασχολεῖ σοβαρώτατα τὰ ἑκατομμύρια τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων καὶ ἀφορᾷ τὴν ἴδια τὴ ζωὴ καὶ τὸ μέλλον αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν τους, ἀποτελεῖ δὲ καθολικὸν αἴτημα ὅλων τῶν συνεργαζομένων ἐργατικῶν συνεδρίων, ἑλκύει ἀμέριστη τὴν προσοχὴ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἡ σχετικὴ πρότασις νόμου τὴν ὁποίαν κατέθεσε ἡ Ε.Δ.Α. θὰ τύχῃ τῆς ἀνεπιφυλάκτου ἐγκρίσεώς της. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς

Ε.Δ.Α.).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν αἱ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἀπολογιστικοῦ ἐλέγχου εἰς τὰς Ἑταιρίας ἐμπορίας πετρελαιοειδῶν.

§20Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ συνεδριάζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, εἰς τὰς ὁποίας παρίστανται τόσον ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅσον καὶ ὁ κ. Εὐαγγελίδης ποὺ εἶναι ἐγγεγραμμένοι, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ διαγραφῇ ἡ ἐρώτησίς των αὐτή, ἀλλὰ νὰ ἀναβληθῇ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§22Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ 1951, προκειμένου νὰ γίνουν ὡρισμέναι ἐγκαταστάσεις τῶν ἑταιριῶν πετρελαιοειδῶν περὶ διανομῆς βενζίνης κλπ. —ἂν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας εἰς ὅλους τοὺς δρόμους ἔχουν γίνει πολυτελεῖς ἐγκαταστάσεις — διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν ἐπεβλήθη δι’ ἀγορανομικῆς διατάξεως ὡρισμένον τέλος, τὸ ὁποῖον φυσικὰ ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ εἴσπραξις τοῦ τέλους αὐτοῦ συνεχίσθη μέχρι τοῦ 1958. Μετὰ τὸ 1958 προεκλήθη θόρυβος περὶ τοῦ εἰς ποῖον ποσὸν ἀνῆλθεν τελικῶς ἡ εἴσπραξις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, περὶ τοῦ πόσον ἐκόστισαν αἱ ἐγκαταστάσεις αὗται καὶ τέλος, εἰς ποίους θὰ ἀνήκουν αἱ ἐγκαταστάσεις αὗται, αἱ ὁποῖαι ἱδρύονται δαπάναις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κατόπιν τούτου εἶχε διαταχθῆ ἔλεγχος, διὰ νὰ ἐξακριβωθοῦν τὰ τεθέντα ἐρωτήματα, εἰς τὸν τύπον καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ὁ διαταχθεὶς ἔλεγχος συνεχίζεται ἀλλά, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι παρῆλθε διετία ὁλόκληρος ἀφ’ ἧς διετάχθη, ἔχει φθάσει μόνον καὶ ἔχει προχωρήσει μέχρι τοῦ ἔτους 1953, χωρὶς νὰ εἶναι γνωστὸν τί ἀπέδωσεν ὁ ἔλεγχος αὐτός. Αἱ ἐφορίαι ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν ἀπορρίψει τὰ βιβλία πλείστων ἐκ τῶν ἑταιριῶν αὐτῶν, διότι, αἱ ἑταιρίαι, ἔλεγον, ὅτι τηροῦν ὡρισμένον μέρος τῶν βιβλίων αὐτῶν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν γλῶσσαν ἢ βάσει συμπεφωνημένων σημειωμάτων, μιμούμεναι τὴν γνωστὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν εἶχε κυρώσει ἐδῶ ἡ Βουλή, καὶ τῆς ὁποίας τὸ κυριώτερον μέρος ἦτο συντεταγμένον εἰς τὴν Ἀγγλικήν. Ἐπειδὴ ἀπὸ τὸ 1953 μέχρι τὸ 1960 ἔχει παρέλθει δι’ ὡρισμένα ἀπὸ τὰ ἔτη αὐτὰ ἡ πενταετία καὶ ἑπομένως καὶ ἂν διεπράχθησαν καταχρήσεις καὶ ἀδικήματα ὑπάγονται εἰς τὴν παραγραφήν, ὑπεβάλομεν τὴν ἐρώτησιν διὰ νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ὁ ἔλεγχος αὐτός, διότι βραδύνει καὶ ποῖαι ἀνωμαλίαι προέκυψαν, δοθέντος, ὅτι ἀπὸ τὸ τέλος αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἔχουν εἰσπραχθῆ ἑκατομμύρια ὁλόκληρα καὶ ἔχουν διατεθῆ διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῶν, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν, μέχρι τῆς στιγμῆς εἰς τίνος τὴν κυριότητα θὰ ἀνήκουν.

§23Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἐπανέρχονται ἐπὶ αἰτήσεως καταθέσεως ἐγγράφων. Διεβιβάσθησαν πράγματι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔλαβον οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ ἐθεώρησαν τὰ στοιχεῖα ἐπαρκῆ καὶ δὲν ἔκαμαν καμμίαν παρατήρησιν ἐπ’ αὐτῶν ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἐζήτησαν τὴν διαβίβασιν συμπληρωματικῶν στοιχείων, ὥστε νὰ δικαιολογῆται, αὐτὸ τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ἐφραιμίδης διατείνεται, ὅτι δηλαδὴ δὲν παρέδωσαν αἱ ἑταιρεῖαι τὰ βιβλία των, ὅτι τὰ παρέδωσεν ἐν μέρει, ἢ ὅ,τι δήποτε ἄλλο. Δὲν ξεύρω ἀπὸ ποῦ ἔχετε τὰς πληροφορίας, πάντως αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας σᾶς παρέσχον δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ὄχι μόνον παρέδωσαν ἐν τῷ συνόλῳ των τὰ βιβλία των αἱ ἑταιρεῖαι, ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὰς ἑταιρείας πρὸς ἔλεγχον δὲν συνήντησαν οὐδεμίαν δυσχέρειαν, ἀλλὰ καὶ ἂν συνήντων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν διὰ τῆς ἀσκήσεως ἑτέρων μέσων. Ὁ ἔλεγχος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶχε ἀρχίσει ἀπὸ τὸ 1951 ἀφ’ ἧς καθιερώθη τὸ σύστημα, ἤρχισε πράγματι μόλις τὸν Νοέμβριον τοῦ 1958. Πράγματι, πρόκειται περὶ διαχειρίσεως μεγάλης καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ὁ ἔλεγχος εἶναι δυσχερὴς καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶναι εὐχερὴς ἡ περάτωσις τοῦ ἐλέγχου. Τὸν Ἰανουάριον εἶχον ὑποβληθῆ τὰ πορίσματα διὰ τὸν ἔλεγχον εἰς τὰς ἑπτὰ ἑταιρείας αἱ ὁποῖαι ἤσκησαν τὴν ἐμπορίαν κατὰ τὸ κρινόμενον διάστημα μέχρι καὶ τοῦ 1953. Ἤδη ὑπεβλήθη ὁ ἔλεγχος διὰ δύο ἑτέρας χρήσεις. Ἀσκεῖται κἄθε πίεσις καὶ κἄθε ἐπίβλεψις ἐπὶ τοῦ ἐλέγχοντος προσωπικοῦ νὰ περατώσῃ τὸ ταχύτερον τὸν ἔλεγχον. Ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφερομένη διὰ τὴν περάτωσιν τοῦ ἐλέγχου καὶ τὴν ἀκριβῆ ἄσκησιν αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιέσῃ τὰ συνεργεῖα νὰ συντομεύσουν καὶ νὰ ἐνεργήσουν τὸν ἔλεγχον κατὰ ἕνα τρόπον πρόχειρον καὶ ὄχι συστηματικόν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ χρειασθῇ ἀναμφισβητήτως ἱκανὸν χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν παρελθοῦσαν χρῆσιν τοῦ 1959.

§24Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ σημειώσω, ὅτι πράγματι κατετέθησαν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν, ὅτι δὲν ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὸ νὰ μετατρέψωμεν τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν διὰ νὰ μὴ γίνῃ κατάχρησις τοῦ συστήματος τῆς προτάξεως ἐπερωτήσεων, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ ὅσα ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ὑπουργός... (δὲν ἠκούσθη).

§25Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Δὲν εἴχατε τὸ δικαίωμα νὰ μετατρέψετε τὴν ἐρώτησσιν εἰς ἐπερώτησιν, διότι σᾶς ἔστειλα ὅλα τὰ ἔγγραφα. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν εἴχατε τὴν δυνατότητα νὰ τὸ κάμετε.

§26Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρὰ τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργός, εἴχομεν δικαίωμα νὰ μετατρέψωμεν τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν, διότι τὰ παρασχεθέντα στοιχεῖα δημιουργοῦν πράγματι κατάστασιν ἐπὶ τῆς ὁποίας δικαιολογεῖται ὁ θόρυβος περὶ ἀνωμαλίας εἰς τὴν ἐν λόγῳ διαχείρισιν. Διότι, καὶ αὐτὸ θέλω νὰ ἐπισημάνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ἔλεγχος βραδύνει κ. Ὑπουργέ, καὶ αἱ διαπραχθεῖσαι ἀνωμαλίαι τῶν ἑταιρειῶν βαίνουν πρὸς παραγραφήν. Ἤδη ὑπάρχουν ὡρισμέναι χρήσεις τοῦ 1951 ἢ 1952, 1953, 1954 μέχρι καὶ τοῦ 1955, αἱ ὁποῖαι, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς τὸ 1960, θὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν παραγραφήν. Συνεπῶς, τὸ ἐρώτημα εἶναι: Πρὸς τίνα λόγον ὁ ἔλεγχος τῶν χρήσεων αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον καὶ ἐὰν προκύψῃ ὅ,τι δήποτε προκύψει τοῦτο θὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν παραγραφήν; Ἐπομένως, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσεν ἀπάντησιν. Καὶ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἔχουν διαπραχθῆ αἱ ἀνωμαλίαι, ἀλλ’ ἡ διαπίστωσις αὐτῶν νὰ εἶναι ἄνευ ἀποτελέσματος, ἐφ’ ὅσον θὰ συντρέξῃ ἡ παραγραφή.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν ἀληθεύῃ ἡ εἰς τὸν τύπον δημοσιευθεῖσα εἴδησις, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Η.Π.Α. συνῆψε συμπληρωματικὴν συμφωνίαν μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας διὰ τὴν πώλησιν εἰς αὐτὴν 1.500 τόννων ἐλαίου.

§28Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ εἰς ἕν σοβαρώτατον θέμα τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς παίζει ἀποφασιστικὸν ρόλον εἰς τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῶν προϊόντων μας. Ἐὰν ἀληθεύῃ πράγματι ἡ πληροφορία, ὅτι αἱ Η.Π.Α. ἐξήγαγον προϊόντα παρεμφερῆ πρὸς τὰ παραγόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς χώρας ὁμόρους, δηλαδὴ νὰ ἀποκλεισθοῦν κατά τινα τρόπον, διότι τοῦτο ἐξαρτᾶται πλέον, ὄχι ἀπὸ τὴν διάθεσιν, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν ἔκτασιν ἡ διάθεσις ὑπάρχει ἐκ μέρους τῶν Η.Π.Α. ἀπὸ τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει τὸ ἐμπόριον ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ, κατὰ τοῦτο ἡ ἐρώτησίς μας ἔχει σοβαρωτάτην σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου τῆς χώρας μας καὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας μας. Διότι ἐὰν πράγματι πρόκειται αἱ ἀγοραί, αἱ φύσει καὶ θέσει Ἑλληνικαί ἀγοραί, νὰ κατακτηθοῦν ἀπὸ χώραν εὑρισκομένην εἰς τὸ ἄλλον ἡμισφαίριον τοῦ Κόσμου, ἀπὸ χώραν μάλιστα μὲ τὴν ὁποίαν ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται εἰς τόσον μεγάλην ἐξάρτησιν, ἐὰν δηλαδὴ τοῦτο ἔχει συμβῆ ἢ πρόκειται νὰ συμβῇ εἰς τοιαύτην ἔκτασιν, τότε πρέπει νὰ εἴπωμεν σαφῶς εἰς τοὺς Ἕλληνας παραγωγοὺς τὸ τὶ πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ. Ἐδῶ, κ. Πρόεδρε, εἰς παρεμφερῆ ἐρώτησιν προχθές, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου, ἀπήντησεν μὲ ἀριθμούς, ὅτι ηὐξήθησαν αἱ ἐξαγωγαὶ προϊόντων. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐὰν ὁ Ἕλλην παραγωγός, ὁ ὁποῖος ἀποζῇ ἀπὸ τὰ ἐξαιρετικῆς ποιότητος προϊόντα, ὅπως κάλλιστα ἐμοῦ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποζήσῃ ἀπὸ τὴν παραγωγὴν αὐτὴν ἡ ὁποία φυσικὸν εἶναι νὰ αὐξηθῇ καὶ εἰς παραγωγὴν καὶ εἰς ἐξαγωγήν. Ἐὰν δηλαδὴ ἡ παραγωγή του πρόκειται νὰ τοποθετηθῇ εἰς συμφερούσας ἀγοράς. Κατὰ τοῦτο ἡ ἐρώτησίς μας ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι πρέπει νὰ ἀπαντήσωμεν εἰλικρινῶς, πρῶτον εἰς τὸν ἑαυτόν μας ὡς πολιτικὴν ἡγεσίαν, ἐὰν πράγματι κάνωμεν πολιτικὴν ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ναί ἢ ὄχι.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μερλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§30Δ. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις, διότι εἶναι σοβαρώτατος ὁ κίνδυνος τοῦ ἐκτοπισμοῦ μας ἀπὸ ἀγορὰς αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὰς ὁμόρους μας χώρας, καὶ κυρίως ἀπὸ ἀνταγωνιστὰς οἱ ὁποῖοι στέλλουν τὰ προϊόντα των εἰς τοὺς ἀντίποδας τοῦ τόπου τῆς διαθέσεώς των. Δυστυχῶς εἶναι γεγονός, ὅτι ἐπραγματοποιήθησαν αἱ εἰσαγωγαὶ αὐταὶ κατόπιν μιᾶς συμπληρωματικῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία ἔγινεν μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Η.Π.Α. Ἡ εἰσαγωγὴ 1.500 τόννων λεμονιῶν, καὶ ἑνὸς ἐπίσης σεβαστοῦ ἀριθμοῦ χυμῶν εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ἐρωτήσεώς μας εἶναι νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας, ἔναντι τῶν ἀνταγωνιστριῶν χωρῶν. Εἶναι γεγονός, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀγνοῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὅλαι αἱ ἀνταγωνίστριαι χῶραι αἱ παράγουσαι ἑσπεριδοειδῆ ὅπως καὶ ἄλλα προϊόντα, ἐπριμοδότησαν ἐντόνως τὰ προϊόντα των διὰ νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὸν σκληρὸν ἀνταγωνισμὸν τὸν ὁποῖον ὑφίστανται ἀπὸ τὰς Η.Π.Α., αἱ ὁποῖαι ἐπιδιώκουν τὴν κατάκτησιν τῶν ἀγορῶν τῆς Εὐρώπης. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Ἰταλία ἐπεδότησεν μὲ 100% τὴν κατασκευὴν κέντρων συσκευασίας καὶ διαλογῆς ἑσπεριδοειδῶν εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς παραγωγικάς της περιφερείας. Διὰ τὸ ἔτος 1959 κατεσκευάσθησαν 16 κέντρα διαλογῆς ἐν Σικελίᾳ ἐκτὸς τῶν ὑπαρχόντων 15 εἰς τὴν Καλαβρίαν, καὶ ἀλλοῦ. Καὶ ὅλα αὐτὰ κατεσκευάσθησαν δαπάνῃ τοῦ Ἰταλικοῦ Δημοσίου. Ἐπίσης ἡ Ἰταλία πριμοδοτεῖ τὰς ἐξαγωγάς της ἐμμέσως διὰ τῆς μειώσεως κατὰ 50% τῶν κομίστρων. Αὐτὸ εἶναι τεραστία ἐνίσχυσις. Τὸ Ἰσραὴλ εἶναι γνωστὸν —καὶ ἔχει διαπιστωθῇ ἀπὸ μελέτας ποὺ ἔχει κάνει εἰδικῶς ἀσχοληθεὶς ὁ διευθυντὴς τῆς Α.Τ.Ε. κ. Βασματζίδης— ὅτι πριμοδοτεῖ μὲ 28% τὰς ἐξαγωγὰς ἑσπεριδοειδῶν καὶ μὲ 8,60 δραχμὰς κατὰ δολλάριον ἐξαγωγίμου προϊόντος. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἐδήλωσεν, ὅτι ἐμείωσεν τὰ κόμιστρα κατὰ 20%, ἐφ’ ὅσον πραγματοποιοῦνται σιδηροδρομικῶς. Ἡ βοήθεια ὅμως αὐτὴ διὰ τὰς ἐξαγωγὰς εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκής. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ σκληροῦ ἀνταγωνισμοῦ τῶν ἄλλων παραγωγικῶν χωρῶν εἶναι ἀπολύτως ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ πράγματα μὲ τὴν πραγματικὴν ἄποψιν. Αἱ μέχρι σήμερον ἐξαγωγαί μας ἐπραγματοποιήθησαν εἰς βάρος καὶ ἀναλώμασι μόνον τῶν παραγωγῶν μας. Εἶναι γεγονός, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἡ παραγωγὴ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἑσπεριδοειδῶν μας ηὐξήθησαν κατὰ πολὺ. Ἀλλὰ τοῦτο γίνεται εἰς βάρος τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων, εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἂν ηὐξήθησαν αἱ παραγωγαὶ καὶ αἱ ἐξαγωγαί, οἱ παραγωγοὶ καταντοῦν νὰ ἔχουν πολὺ ὀλιγώτερον εἰσόδημα ἀπὸ ἄλλοτε, ποὺ ἐπραγματοποιοῦσαν ὀλιγωτέρας πωλήσεις καὶ καταντοῦν τώρα νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ζήσουν καὶ ν’ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰς ἀνάγκας των. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ τιμαὶ τῶν λεμονίων π.χ. πέρυσιν εἰς τὸν Πόρον ἦσαν 3,50 ἕως 2,50. Ἐφέτος ἦσαν 2,50 ἕως 1,90. Αἱ τιμαὶ τῶν πορτοκαλίων πέρυσιν εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Καλαμῶν ἦσαν 2,70–1,90. Ἐφέτος εἶχον 1,20 ἕως 0,80. Αἱ βιομηχανίαι χυμῶν δὲν ἐνισχύουν τοὺς παραγωγοὺς ἑσπεριδοειδῶν, διότι ἀγοράζουν ταῦτα εἰς χαμηλὰς τιμάς. Μόνον 40 λεπτὰ κατὰ κιλόν, ὡς ἐβεβαίωσε προχθὲς ὁ συνάδελφος τῆς συμπολιτεύσεως κ. Καρατζένης. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς παραγωγοὺς ἑσπεριδοειδῶν διὰ πριμοδοτήσεως τῶν προϊόντων των. Δι’ ἀνοίγματος καὶ διευκολύνσεως τῶν ἐξαγωγῶν μας πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Καὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν σοβαρῶς τὸν κίνδυνον τοῦ ἀποκλεισμοῦ μας ἀπὸ τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν ἄλλων χωρῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῶν Η.Π.Α.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§32Δ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ χῶραι τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατακλύζονται ἀπὸ τὰ ἑσπεριδοειδῆ τῆς Ἀμερικῆς. Ἐὰν συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις ποῦ πᾶμε; Πῶς σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιδράσῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἐξαγωγικὴν πολιτικὴν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως; Πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ πωλήσωμεν τὰ προϊόντα μας, ὅταν αἱ ἀγοραὶ τῆς Εὐρώπης εἰς τὰς ὁποίας ἐτοποθετοῦντο τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα, κατακλυσθοῦν ἀπὸ ἀμερικανικὰ τοιαῦτα, καὶ ἀπὸ προϊόντα ἄλλων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι μᾶς συναγωνίζονται; Αἱ Η.Π.Α. εἰσάγουν εἰς τὴν Εὐρώπην 150 χιλιάδας τόννους πορτοκάλια ἐτησίως. Πῶς συμφέρει εἰς τὰς Η. Π.Α. νὰ φέρουν λεμόνια καὶ πορτοκάλια ἀπὸ τὴν Φλωρίδα καὶ τὴν Καλλιφόρνιαν ἀπὸ τὰ ἄκρα τοῦ κόσμου στὴν Εὐρώπη καὶ δὲν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νὰ τοὺς συναγωνισθοῦμε μὲ ἑσπεριδοειδῆ ἀπὸ τὴν Πελοπόννησον; Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἁπλῆ. Αὐτοὶ πριμοδοτοῦν καὶ ἔχουν ἐξαγωγικὴν πολιτικήν. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, θὰ ἠθέλαμεν ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ σχετικὰς πληροφορίας.

§33Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω καὶ ἀπόψε τὴν αὐτὴν διαπίστωσιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε εἶχον κάμει, ἐξ ἀφορμῆς συζητήσεως διαφόρων ἐρωτήσεων. Ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐρωτήσεως, οἱ κύριοι συνάδελφοι, εὑρίσκουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξουν ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου καὶ νὰ ἐπικρίνουν τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ κατ’ οὐσίαν σημαίνει ἔλεγχον καὶ ἔλεγχος δύναται νὰ γίνῃ μόνον κατὰ τὴν διαγραφομένην ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ διαδικασίαν, δι’ ἐπερωτήσεως. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐρωτήσεων, μόνον πληροφορίαι καὶ στοιχεῖα πρέπει νὰ ζητοῦνται καὶ νὰ δίδωνται. Καὶ ἤδη ἐπὶ τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέφερα καὶ προχθὲς τὴν πρόοδον, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς τὰς ἐξαγωγὰς τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ αὐταὶ συνεχῶς σημειώνουν αὔξησιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐρώτησιν τῆς εἰσαγωγῆς εἰς Γιουγκοσλαυΐαν ἀμερικανικῶν χυμῶν ἑσπεριδοειδῶν ἢ καὶ ἑσπεριδοειδῶν, τὴν ὁποίαν ὅμως ἐρώτησιν πρὸ ἡμερῶν ἐθεωρήσατε κειμένην ἔξω τῶν ἐρωτήσεων καὶ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς πορείας καὶ ἐξαγωγῆς τῶν ἑσπεριδοειδῶν μας, ἀπόψε κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐλησμονήσατε τοῦτο καὶ τὴν ἐθέσατε ἐντὸς τοῦ κύκλου τῶν ἐρωτήσεων τῆς πορείας καὶ τῆς ἐξαγωγῆς ἑσπεριδοειδῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἐδανείσθη ἀπὸ τὰς Η.Π.Α. 100 περίπου ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς διάφορα γεωργικὰ προϊόντα. Μεταξὺ τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα συνεφώνησε νὰ εἰσαγάγῃ ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν ὑπῆρχε καὶ μία ποσότης χυμοῦ ἑσπεριδοειδῶν καὶ λεμονίων. Αὐτὴ ἡ ποσότης ὄχι μόνον δὲν ἐπηρέασεν οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον τὰς ἑλληνικὰς ἐξαγωγὰς ἑσπεριδοειδῶν πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ἀλλ’ ἀντιθέτως αὗται ηὐξήθησαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ λόγων νὰ δημιουργοῦμεν εἰς ἑαυτοὺς ἐντυπώσεις ὡς ὅτι διὰ νὰ ἔχωμεν ἐξαγωγὰς τῶν προϊόντων μας χωρὶς εἰσαγωγὰς ἀρκοῦν αἱ διαμαρτυρίαι καὶ δὲν χρειαζόμεθα ἰδίας θυσίας. Τὸ ἐμπόριον εἰς τὰς ἐλευθέρας χώρας διεξάγεται ὑπὸ καθεστὼς διεθνοῦς συναγωνισμοῦ καὶ εἰς αὐτὰς συνεπῶς τὰς συνθήκας πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ προσαρμόσωμεν τὸ ἐμπόριόν μας. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐνῷ ἐφρόντισαν νὰ πληροφορηθοῦν τὶ γίνεται εἰς τὴν Ἰταλίαν, καὶ τὰς λοιπὰς χώρας ἐν τῇ προσπαθείᾳ των νὰ θεμελιώσουν τὸν ἔλεγχόν των παρέλειψαν νὰ ἀναφέρουν, καίτοι ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζουν, τὶ κάμνει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, κ. συνάδελφοι, κατέβαλε καὶ καταβάλλει συστηματικὰς φροντίδας διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ὑπέβαλεν εἰς σημαντικὰς δαπάνας τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου. Ἐχορήγησε πιστώσεις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ψυγείων Σκύδρας καὶ Ναούσης, ἐπρογραμμάτισε καὶ ἀνέβαλε τὴν δαπάνην διὰ τὴν δημιουργίαν βιομηχανιῶν ἀπορροφήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων, τὴν δαπάνην ἀγορᾶς βαγονίων–ψυγείων κλπ. Ταῦτα ἐξ ὁλοκλήρου ἐχρηματοδότησε καὶ ἀνέλαβε τὰς δαπάνας διὰ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ἐμείωσε τὰ κόμιστρα ἐπὶ τῶν σιδηροδρόμων κατὰ 25% καὶ κατὰ 20% ἐπὶ τῶν πλοίων. Μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα ἀποδεικνύεται τὸ θετικὸν καὶ δημιουργικὸν ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ καλυφθῇ ὁλόκληρος ἡ παραγωγή μας ἀπὸ πλευρᾶς ἀγορῶν διαθέσεως.

§34Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπέκτασις τῆς ἐρωτήσεώς μας δὲν εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, δεδομένου, ὅτι αὕτη ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν δὲν παρίσταται δὲν πταίομεν ἡμεῖς, καὶ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν καὶ ἐμπορικὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν. Ἀντιθέτως ἐπηύξησε τὰς ἀνησυχίας μας. Εἶπεν, ὅτι ὑπεγράφη διμερὴς συμφωνία μεταξὺ τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν γεωργικῶν προϊόντων. Ἐὰν ὑπογραφοῦν διμερεῖς συμφωνίαι διὰ τὰς ἀνταλλαγὰς προϊόντων τὸ πρᾶγμα δύναται νὰ λάβῃ μεγάλην ἔκτασιν καὶ νὰ καταστῇ λίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν χώραν μας. Ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τοὐλάχιστον αἱ ἀγοραὶ τῶν ὁμόρων καὶ γενικὰ τῶν βαλκανικῶν χωρῶν, καλυφθοῦν ἐξ ὁλοκλήρου ὑπὸ τὰ ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Προηγουμένως ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως κ. Η. Τσιριμῶκος καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης, συνεφώνησαν καὶ οὗτοι εἰς τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε ἡ Βουλὴ διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἑπομένως, τὴν προσεχῆ Δευτέρα, θὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὸν λιμένα τῆς Ρόδου.

§36Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ περιπέτειαι αἱ μὴ στερούμεναι κωμικοῦ στοιχείου κατὰ τὴν περυσινὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Στρατάρχου Τίτο εἰς τὴν Ρόδον εἰς τὴν προσόρμησιν τῆς θαλαμηγοῦ του «Γκάλεπ» ἐν τῷ λιμένι αὐτῆς, μὲ ἔπεισαν, ὅτι τὸ θέμα τοῦ λιμένος τῆς Ρόδου θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ τῆς προσοχῆς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ συζητηθῇ ἐν αὐτῇ, διότι παρῆλθε πολὺς χρόνος ἄπρακτος καὶ διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι μόνον θέμα τοπικῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ θέμα ἀφορῶν γενικώτερα τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας. Κύριοι, ὁμιλῶν περὶ τοῦ λιμένος τῆς Ρόδου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Πρωτεύουσα τῆς Δωδεκανήσου ὑπῆρξεν ἀπὸ τὰ πλέον σημαντικὰ κέντρα τὰ ναυτικὰ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐκεῖ εἰς τὴν πόλιν τῆς Ρόδου, τὴν πόλιν τῶν 5 λιμένων ἐχαλκεύθη ὁ Ροδίων νόμος ναυτικός, ἡ βάσις τοῦ σημερινοῦ Ναυτικοῦ Δικαίου. Ἡ Ρόδος κατὰ τὴν ἑλληνιστικὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἡ μεγαλυτέρα τῆς ἀκμῆς εἶχε 5 λιμένας, εἷς ἐκ τῶν ὁποίων ἐκοσμεῖτο μὲ τὸν περίφημον Κολοσσόν. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς διαδρομῆς τῆς ἱστορίας, ἡ Ρόδος εἶναι γνωστή, εἰς τὴν περίοδον οὐχὶ τῆς παρακμῆς της, διὰ τὴν ἐντατικήν της ναυτικὴν δραστηριότητα καὶ διὰ τοὺς λιμένας της. Κατὰ τὴν περίοδον τῆς Τουρκικῆς κατοχῆς, βεβαίως τὰ πάντα παρήκμασαν καὶ κάτω ἀπὸ τὸ Κάστρο τὸ ὁποῖον ἐπέμεινε ἀπὸ τὴν περίοδον τῶν ἱπποτῶν, ἡ πόλις ἐστερήθη βασικῶς λιμένων, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς συγχρόνους ἀνάγκας τῆς Ναυτιλίας. Κατὰ τὴν Ἰταλικὴν περίοδον, ἐγένετο μία προσπάθεια ἐκ τῶν ἐνόντων, τακτοποιήσεως ἰδίως τοῦ ἐμπορικοῦ λιμένος καὶ μᾶλλον τῆς διακοσμητικῆς ἐμφανίσεως τοῦ λιμένος τοῦ Μανδρακίου, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἐμπορικοὺς σκοπούς, ἀλλὰ καὶ οἱ Ἰταλοὶ ἀντελήφθησαν τὴν ἀνάγκην τοῦ λιμένος κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον καὶ εἶχον ἕτοιμα τὰ σχέδια, μάλιστα ἐλέχθη, ὅτι ὑπῆρχον ἕτοιμαι καὶ αἱ πιστώσεις διὰ τὴν κατασκευὴν λιμένος ἀνταξίου τῆς πόλεως καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς περιοχῆς, ἀλλὰ ἡ μεγαλαυχία τοῦ τελευταίου Διοικητοῦ Ντεβέκι ὡδήγησεν εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῶν πιστώσεων αὐτῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ περιφήμου Καστέλλου, τὸ ὁποῖον βεβαίως κοσμεῖ τὴν πόλιν τῆς Ρόδου, ἀλλὰ δὲν εἶναι καθόλου τῆς αὐτῆς χρησιμότητος μὲ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο ὁ λιμήν. Ὅπως ἔχουν τὰ πράγματα μεταπολεμικῶς, γνωρίζω, κυρίαι καὶ κύριοι, ὅτι μεταβάλλεται εἰς ἕνα σπουδαιότατον κέντρον τουριστικῆς ἀναπτύξεως, εἰς ἕνα τῶν σπουδαιοτέρων κέντρων τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς ἀνατολικῆς Μεσογείου. Ἐν τῷ μεταξὺ βεβαίως ἀρχίζει νὰ ἀναδημιουργῆται ἡ Ροδιακὴ καὶ Δωδεκανησιακὴ οἰκονομία καὶ ἐκ τῆς διπλῆς αὐτῆς ἀνάγκης ἐμφανίζεται ἡ ἀνάγκη τοῦ λιμένος ἐπιτακτικωτέρα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω προηγουμένως ἀριθμούς, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε καὶ τὴν κίνησιν καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς σημασίας τοῦ λιμένος. «Εἰς τὸ 1958, εἴχομεν περίπου 100.000 τόννους εἰσαχθέντα καὶ ἐξαχθέντα ἐμπορεύματα. Τὸ 1959, εἴχομεν περὶ τοὺς 85.000 τόννους. Ἡ κίνησις εἰς ἐπιβάτας... (ἀναγινώσκει). Διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας αὐτάς, ἀναμφισβητήτως εἶναι ἕνας ἀνοικτὸς λιμήν, ὁ ὁποῖος προσβάλλεται εὐκόλως ἀπὸ νοτίους ἀνέμους καὶ γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὸ γεωγραφικὸν πλάτος αὐτὸ οἱ νότιοι ἄνεμοι προσλαμβάνουν ἰδίως κατὰ τὸν χειμῶνα ἐξαιρετικὴν σφοδρότητα καὶ καθιστοῦν ἐντελῶς ἀδύνατον τὴν εἴσοδον ἢ παραμονὴν τῶν πλοίων εἰς τὸν λιμένα. Ἐν τῇ πραγματικότητι δὲν ὑπάρχει λιμὴν τὸν χειμῶνα εἰς τὴν Ρόδον. Τὰ πλοῖα εἶναι ὑποχρεωμένα μὲ τὴν πρώτην σοροκάδα νὰ φύγουν ἀπὸ τὸν λιμένα καὶ νὰ πᾶνε εἰς τὴν Β.Α ἀκτήν, εἰς τὸν ὅρμον τῶν Τριάντα, διὰ νὰ προστατευθοῦν ἐκεῖ. Ἀλλὰ καὶ κανονικῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἐὰν τύχῃ μία ἡμέρα νὰ ἔλθουν τρία ἀκτοπλοϊκὰ σκάφη, εἶναι ἀδύνατον νὰ πλευρίσουν. Συμβαίνει κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν λιμένα τῆς Ρόδου μονίμως ἐλλιμενισμένον τὸ «Κούριερ», τὸ πλοῖον τῆς Φωνῆς τῆς Ἀμερικῆς, καὶ τὸ πλοῖον αὐτὸ τὴν Κυριακὴν ποὺ ἔχομεν δύο προσεγγίσεις ἀτμοπλοϊκῶν σκαφῶν, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ φεύγῃ ἀπὸ τὸν λιμένα, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ μποῦν τὰ ἄλλα, ὅταν δὲ ὑπάρχῃ κακοκαιρία, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀποπλέῃ καὶ νὰ πηγαίνῃ εἰς τὸν κόλπον τῶν Τριάντα, ὡς σᾶς εἶπον. Βεβαίως, μεγάλα πλοῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ πλησιάσουν, τὰ δὲ ὑπερωκεάνεια εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ ἀγκυροβολοῦν ἔξω τοῦ λιμένος μὲ ὅλας τὰς δυσκολίας διὰ τὴν ἐπιβίβασιν καὶ ἀποβίβασιν τῶν τουριστῶν. Εἶναι χαρακτηριστικὸν καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ τὸ προσέξῃ, ὅτι πέρυσιν εἰς τὸ 1959, 12 ὑπερωκεάνεια δὲν κατώρθωσαν νὰ πλευρίσουν εἰς τὴν Ρόδον καὶ νὰ προσεγγίσουν. Τὰ 5 λόγῳ ἐλλείψεως χώρου πλευρίσεως, τὰ δὲ ὑπόλοιπα λόγῳ θαλασσοταραχῆς. Σᾶς ἀναφέρω καὶ ὑπόθεσιν τοῦ «Γκάλεπ» κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ δεξιωθοῦμε τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ Κράτους. Παρίστατο εἰς τὴν Ρόδον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος, καὶ λόγῳ τῆς καταστάσεως τοῦ λιμένος ἡ ἀποβίβασις τοῦ κ. Τίτο ἐπῆρεν ὀλίγον τὸν τόνον ὀπερέττας, διότι ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ ἑτοιμάζωνται διὰ νὰ τὸν ὑποδεχθοῦν εἰς τὰ ἀνοικτὰ κ.ο.κ. Ἡ ζημία ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν κατάστασιν αὐτὴν εἶναι προφανής. Ὄχι μόνον δὲν ἐξυπηρετεῖται ἡ συνήθης κίνησις τοῦ λιμένος, ἀλλὰ ἀποτελεῖ σοβαρώτατον ἐμπόδιον εἰς τὴν περαιτέρω τουριστικὴν ἀνάπτυξιν, ἡ ὁποία τουριστικὴ ἀνάπτυξις τῆς Ρόδου, εἶναι τουριστικὴ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ρόδος εἶναι μία τῶν προθηκῶν τῆς Ἑλλάδος, καὶ κᾶθε τὶ ποὺ ἐμποδίζει τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ τῆς περιφερείας, σημαίνει περιορισμὸν τοῦ τουρισμοῦ τῆς χώρας. Γνωρίζετε, ὅτι ὁ τουρισμὸς στηρίζετε εἰς τὰς κρουαζιέρας. Πράγματι ἑκατοντάδες πλοίων διασχίζουν τὴν Μεσόγειον καὶ αὐτὰ προσεγγίζουν εἰς διαφόρους πόλεις ἐπὶ μίαν ἡμέραν ἢ καὶ ὀλιγώτερον, ἀποβιβάζουν ἑκατοντάδας ἐπισκεπτῶν, συνήθως πλουσίους καὶ κατόπιν τοὺς παίρνουν καὶ πηγαίνουν εἰς τὸ ἄλλο λιμάνι. Ἡ Ρόδος εἶναι μέσα εἰς τὰ προγράμματα πολλῶν ἑταιρειῶν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μπῇ εἰς ὅλα τὰ προγράμματα, ὅπως ἀσφαλῶς θὰ ἔμπαινε, διότι αἱ ἑταιρεῖαι δὲν γνωρίζουν ἂν θὰ καταστῇ δυνατόν, λόγῳ καιρικῶν συνθηκῶν νὰ προσορμισθῇ τὸ πλοῖον εἰς τὴν Ρόδον, καὶ ἐπειδὴ δὲν θέλουν νὰ ἀκυρώνουν τὰ προγράμματα καὶ νὰ ἔχουν ὅλας τὰς συνεπείας τῶν διαμαρτυριῶν, διὰ τοῦτο δὲν περιλαμβάνουν τὴν Ρόδον. Ἐὰν ὑπῆρχε τὸ λιμάνι τῆς Ρόδου, ἀσφαλῶς αἱ προσεγγίσεις τῶν ὑπερωκεανείων καὶ μόνον θὰ ἦσαν εἰκοσαπλάσιαι τοὐλάχιστον —διὰ νὰ μὴ εἴπω ὑπερβολὰς —διότι ὅλα σχεδὸν τὰ πλοῖα ποὺ πηγαίνουν στὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον, θὰ σταματοῦν στὴν Ρόδον. Σήμερα περνοῦν ἀπ’ ἔξω, διότι δὲν ἠμποροῦν αἱ ἑταιρεῖαι πάντοτε νὰ εἴπουν, ὅτι θὰ σταματήσουν εἰς τὴν Ρόδον, ὅταν ξέρουν ὅτι μὲ ἕνα μικρὸν σορόκον δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ προσέγγισις καὶ ἔτσι θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ γελάσουν τοὺς πελάτας των. Αὐτὴ ἡ ζημία πρέπει νὰ τύχῃ τῆς δεούσης ἐκτιμήσεως, ἀλλὰ καὶ μία ἄλλη περίπτωσις, ἡ ὁποία προσδίδει σημασίαν εἰς τὸν λιμένα. Κατὰ τὴν κρίσιν, τὴν πρόσφατον, τοῦ Σουὲζ καὶ τοῦ Λιβάνου, ὁ στόλος, ὁ 6ος ὁ Ἀμερικανικός, ἐπεσκέφθη τὴν Ρόδον δύο ἢ τρεῖς φοράς. Κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν αὐτὴν βεβαίως, ἡ οἰκονομία τῆς Ρόδου ἐτροφοδοτήθη ἀπιστεύτως. Ἐὰν θὰ ὑπῆρχεν ὁ λιμήν, δὲν θὰ εἴχομεν τὰς δύο ἢ τρεῖς ἐπισκέψεις, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν ἐκεῖ μόνιμον τὴν παραμονὴν πλοίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μεταφράζεται πολλὲς φορὲς εἰς δεκάδας ἢ ἑκατοντάδας χιλιάδων δολλαρίων. Ἑπομένως ἐκ τῆς μὴ ὑπάρξεως λιμένος, αἱ ζημίαι αἱ θετικαὶ τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας εἶναι τεράστιαι, μετὰ βεβαιότητος δὲ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἐὰν γίνῃ ὁ λιμὴν αὐτός, ἡ δαπάνη θὰ ἀποσβεσθῇ εἰς διάστημα 3–5 ἐτῶν. Βεβαίως ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀρνητικὴν ζημίαν ἐκ τῆς ἐλλείψεως λιμένος ὑπάρχει καὶ θετικὴ ζημία. Νομίζω δέ, ὅτι ἐὰν γίνῃ ὁ λιμήν, τότε καὶ μόνον ἡ Ρόδος θὰ ἠμπορέσῃ νὰ καταστῇ τὸ διεθνὲς τουριστικὸν κέντρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποβῇ συντόμως ἐπ’ ὠφελείᾳ, ἐπαναλαμβάνω, τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους καλλίτερον νὰ μὴ τοὺς ἀναφέρωμεν ἐδῶ, διότι αἱ συζητήσεις περὶ τοῦ λιμένος τῆς Ρόδου, δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν οἰκονομικήν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις τὰς ὁποίας δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπογραμμίσω αὐτὴν τὴν στιγμήν. Εὐθὺς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὑπῆρξε γενικὸν τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς Δωδεκανήσου νὰ κατασκευασθῇ ὁ λιμήν, ἐθεωρήθη καὶ ζήτημα φιλοτιμίας, καὶ εἶναι τὸ μόνον σημαντικὸν ἔργον τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ κάνῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν Δωδεκάνησον καὶ νὰ τὸ ἐμφανίσῃ, διὰ τοῦτο ὅταν τὸ 1952 ἱδρύσαμεν τὸν ΟΔΑΠΛ — εἶναι Ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει ὅλα τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα τῆς Ἰταλικῆς κληρονομίας μὲ σκοπὸν τὴν διαχείρισιν ἢ καὶ τὴν ἐκποίησιν τῶν περιουσιακῶν στοιχείων, ἐξεύρεσιν πόρων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν οἰκονομικὴν τῆς Δωδεκανήσου — ἐπιστεύομεν, ὅτι ἐπειδὴ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν νὰ ἀναλάβῃ δαπάνας τοῦ μεγέθους τῆς δαπάνης κατασκευῆς τοῦ λιμένος Ρόδου, ἐνομίσαμεν, ὅτι προορισμὸς αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ κατασκευὴ αὐτῶν τῶν ἔργων ἐκ τῶν ὁποίων τὸ πρῶτον ἦτο ἡ κατασκευὴ τοῦ λιμένος. Καὶ πράγματι εὐθὺς ὡς ὁ ὀργανισμὸς ἤρχισε νὰ ἐργάζεται ἐψήφισεν ἕνα κονδύλιον 1.000.000 δραχμῶν τὸ ὁποῖον κατέθεσεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, κ. Ὑπουργέ, ἀρχίζει μία περίεργος ἱστορία. Οἱ τοπικοὶ παράγοντες, οἱ προσκείμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἤρχισαν νὰ προσφεύγουν σὲ χίλιες δυὸ δικαιολογίες καὶ προσχήματα, διὰ νὰ μὴ χρησιμοποιηθοῦν τὰ κεφάλαια τοῦ ΟΔΑΠΛ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος. Ἔγινε μία συστηματικὴ προσπάθεια διὰ νὰ ἐμφανισθῇ, ὅτι ἡ κατασκευὴ τοῦ λιμένος δὲν ἦτο σημαντικὴ διὰ τὴν Ρόδον. Βεβαίως ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἐξυπηρετεῖ ἕνα σκοπόν, ὅτι τὰ χρήματα τοῦ ΟΔΑΠΛ ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὴν κατασκευὴν μικρῶν ἔργων εἰς τὰς διαφόρους κοινότητας, αἱ ὁποῖαι ἐκρίθησαν, ὅτι εἶχον μεγαλείτερον κομματικὸν ὄφελος παρὰ ἕνα μεγάλον ἔργον σὰν τὸ λιμάνι. Καὶ γνωρίζετε, τοὐλάχιστον, ὅτι εἶναι παλαιὰ ἡ θέσις τὴν ὁποίαν εἶχα λάβει ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Δεκάδες χιλιάδων δραχμῶν τῆς περιουσίας τοῦ ΟΔΑΠΛ ἔχουν ἐξαφανισθῇ ἔχουν διασπαθισθῆ σὲ ἔργα ἀνόητα, σὲ ἔργα ἁπλῆς ἐπιδείξεως, σὲ ἔργα τῶν ὁποίων μόνον τὴν ἀνάμνησιν, σὲ πολλὲς περιπτώσεις διατηροῦμεν.

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ ὀργανισμὸς τί κεφάλαια ἔχει;

§38Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μέχρι σήμερον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ κάνωμεν ἀπογραφὴν τῆς περιουσίας, διὰ τοῦτο ὁ ἀπολογισμός, ἂν βάλωμεν μέσα καὶ τὰ ξενοδοχεῖα, εἶναι πιθανὸν νὰ εἶναι μεταξὺ 400–500 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἐν τῷ μεταξύ, ἀπὸ τὸ 1955, δὲν ἔχω προχείρους τοὺς ἀριθμοὺς αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀπὸ τὸ 1955 καὶ ἐδῶ ἔχουν ἀσφαλῶς δαπανηθῆ εἰς τὰ ἄσκοπα ἐν πολλοῖς αὐτὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, δεκάδες ἑκατομμυρίων δραχμῶν, δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω συγκεκριμένους ἀριθμούς, ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ μὴ ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰ χαρτιά μου τοὺς ἀριθμούς, ἀλλὰ ἀσφαλῶς θὰ ἔχουν δαπανηθῆ πάνω ἀπὸ 60– 70 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἀσκόπως σὲ ἔργα τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ πληρωθοῦν ἀπὸ τὸν ΟΔΑΠΛ, διότι ἦσαν ἔργα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πληρωθοῦν ἀπὸ τὸν συνήθη προϋπολογισμόν. Οἱ Νομάρχαι Δωδεκανήσου εἶναι Πρόεδροι τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐπιληφθῆ, ἀλλὰ διότι δὲν συμφέρει τὸ πρᾶγμα κομματικῶς, ἡ ἀπογραφὴ αὐτὴ δὲν ἔγινε. Ἀλλά, κ. βουλευταί, θέλω νὰ κάμω μίαν παρέμβασιν Ἡ ἐπερώτησις ἀπευθύνεται εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὑπεβλήθη τὸ πρῶτον τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1959, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συζητηθῇ. Κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον ἐνεγράφη δὶς εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, βλέπετε, ὅτι κατωρθώθη νὰ συζητηθῇ μόλις σήμερον, ἀφοῦ ἐγένοντο 5 ἀναβολαὶ λόγῳ μὴ προσελεύσεως τῶν κ. Ὑπουργῶν, σήμερον δὲ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἔχωμεν μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῇ ἰδικῇ μου, δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὁ κυρίως ἐπερωτώμενος. Βεβαίως θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἐὰν ἀκούσω μίαν ἀπάντησιν Κυβερνητικήν, πάντως ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς ἐπερωτήσεως, νομίζω, ὅτι ἡ ἐπερώτησις στρέφεται πρωτίστως ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐὰν θέλετε καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πάντως θὰ εἶμαι εὐτυχής, διότι θὰ ἠμπορέσω νὰ ἔχω μίαν ἐπίσημον ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ 1955 ὑπέβαλον ἐρώτησιν καὶ ἔλαβον ἀπάντησιν τότε ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν, ὅτι βεβαίως ἀποδίδει σοβαρωτάτην σημασίαν εἰς τὸ θέμα καὶ ὅτι θὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ εὐθὺς ὡς δυνηθῆ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Εἰς τὰ 1955 Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἦτο ὁ κ. Ράλλης, ἐν πάση περιπτώσει ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι μία ἱστορία, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ἡ ὁποία συνεχῶς μᾶς ἀπασχολεῖ καὶ διὰ πρώτην φορὰν συζητεῖται ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ὅταν ὑπέβαλα τὴν ἐπερώτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν μοῦ ἀπήντησεν δι’ ἐγγράφου, διὰ τοῦ ὁποίου μοῦ ἔλεγε τὰ ἑξῆς... (ἀναγινώσκει)... Κατόπιν τῆς ἀπαντήσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὰς 27.4.59, ἐνόμισα, ὅτι ἡ ἀπάντησις αὐτὴ ἀρχίζει νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ στάδιον τῆς τακτοποιήσεως. Ἐνίσχυσεν δὲ τὴν ἐντύπωσιν αὐτὴν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν του εἰς τὴν Ρόδον, τὸ Πάσχα τοῦ 1959. Ὅταν ὅμως προεκάλεσε σύσκεψιν εἰς τὴν Νομαρχίαν, οἱ κυβερνητικοὶ παράγοντες τῆς Ρόδου εἶπον, ὅτι ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 180 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐνῷ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ δαπάνη εἶναι τεραστία καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν. Βεβαίως ἡ συμπεριφορὰ τῶν κυβερνητικῶν αὐτῶν παραγόντων τῆς Ρόδου, ὑπῆρξεν ἐκτὸς τῆς πραγματικότητος καὶ ἀμέσως ἀπεδείχθη τὸ ἀβάσιμον αὐτῆς. Διὰ τοῦτο συνεχίσθη ἡ προσπάθεια τῆς συμπληρώσεως τῆς προμελέτης καὶ τῆς ἐγκρίσεως ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Ρόδου καὶ ἐπηκολούθησε κἄτι τὸ σημαντικόν. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἔστειλεν ἔγγραφον εἰς Ρόδον διὰ τοῦ ὁποίου ἔλεγεν, ὅτι ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς δώσῃ 7.500.000, ὁ Δῆμος 7.500.000 καὶ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ 3.000.000, δηλαδὴ ἐὰν ἡ Ρόδος μετάσχῃ δι’ ἰδίων της πόρων κατὰ 18.000.000 τὸ Δημόσιον θὰ καταβάλῃ τὰ 32.000.000 διὰ νὰ γίνῃ ἡ κατασκευὴ τοῦ λιμένος. Τόσον ὁ Δῆμος, ὅσον καὶ ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπή, ἔσπευσαν νὰ ἀποστείλουν ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ἀναλάβουν τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα τοὺς ἐζήτησαν. Κατόπιν τούτου ἐνομίσθη, ὅτι τὸ θέμα ἔληξεν. Ἐν τῷ μεταξὺ εἰς τοπικὴν ἐφημερίδα τῆς Ρόδου, ἡ ὁποία ἔχει κἄποιαν ἐξάρτησιν ἀπὸ κυβερνητικοὺς παράγοντας, ἀνεγράφη κατὰ τρόπον ἐπίσημον, ὅτι κατόπιν ἐντολῆς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, περιελήφθη τὸ ἔργον εἰς τὸ 5ετὲς καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ διαθέσῃ ἐντὸς 2ετίας 32 ἑκατ. δραχ. Εἴπαμε ἑπομένως, ὅτι συντελεῖται ἕν ἔργον σοβαρὸν διὰ τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ χειροκροτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἀτυχῶς, ὅταν ἐξηγγέλθη τὸ 5ετὲς πρόγραμμα, διεπιστώθη, ὅτι δὲν περιλαμβάνεται εἰς αὐτὸ τὸ λιμάνι τῆς Ρόδου. Ἐν συνεχεία τὴν 1.1.60 ἐξηγγέλθη τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, μετὰ τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ μετὰ τὴν ἡμιεπίσημον ἐξαγγελίαν τῆς Πρωθυπουργικῆς βεβαιώσεως, καὶ ἐνῷ ἐθεωρεῖτο βέβαιον κατόπιν τούτων, ὅτι θὰ περιελαμβάνετο καὶ ὁ λιμὴν τῆς Ρόδου εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ 1960, περιέργως διεπιστώθη, ὅτι δὲν περιελαμβάνετο εἰς αὐτό. Ἔκτοτε καὶ περὶ τῶν ἔργων αὐτῶν οὐδεὶς ἐγένετο λόγος, καὶ οὔτε ἡ ὁριστικὴ μελέτη ἔχει ἐγκριθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ὅσον ἀφορᾶ τὴν λιμενικήν του ὑπηρεσίαν, μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ κ. Μιχαηλίδη, περιωρίσθη εἰς ἕνα καὶ μόνον πρόσωπον.

§39Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶναι ἕνας μόνον ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος χειρίζεται τὰ ζητήματα τῶν λιμενικῶν ἔργων, οὔτε ὁ κ. Μιχαηλίδης ἀπεχώρησεν, ἀλλὰ προήχθη καὶ προχωρεῖ ἡ διαδικασία διὰ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀντικαταστάτου του.

§40Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Μιχαηλίδης προήχθη, ἀλλὰ ἔπαυσε νὰ ἀσχολῆται, μὲ τὴν σύνταξιν λιμενικῶν ἔργων, ἡ ὁποία ἤδη ἔχει περιορισθῆ εἰς ἕνα ὑπάλληλον. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα περισσότερον. Ἐξέθεσα ἐν συντομίᾳ τὸ ὅλον θέμα καὶ προσεπάθησα νὰ καταδείξω τὴν σημασίαν αὐτήν. Ἐκεῖνο δὲ ποὺ ζητῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι μία ὑπεύθυνος δήλωσις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀντιλαμβάνεται τὴν σημασίαν τοῦ ἔργου; Εἶναι ἀποφασισμένη νὰ συνεχίσῃ; Ἐὰν ναί, νὰ τὸ εἴπῃ εὐθέως. Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι τὰ 50 ἑκατομμ. τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὸ ἔργον αὐτὸ ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 18 ἐπωμίζεται ἡ Δωδεκάνησος ξεφεύγουν τῶν δυνατοτήτων τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ ἀσκήσωμεν κριτικὴν ἐπὶ τῆς ὀρθότητος τῆς διαθέσεως κονδυλίων εἰς ἄλλα ἔργα. Διότι μοῦ φαίνεται, κύριοι, μὲ ἕνα φοβερὸ χαμόγελο θὰ ἔβλεπεν ὁ ἐπαρχιώτης, ὁ ἐρχόμενος διὰ τοῦ ἠλεκτρικοῦ εἰς τὰς Ἀθήνας, τὴν περίφημον Ὁμόνοιαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐξωδεύθησαν, ὡς λέγεται ἄνω τῶν 60 ἑκατομμυρίων καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἀκούσῃ, ὅτι δι’ ἕν ἔργον, σὰν τὸ λιμάνι τῆς Ρόδου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρετήσῃ τόσον πολὺ καὶ τὸν τουρισμὸν τῆς Ἑλλάδος, ὄχι τῆς Ρόδου ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ τὴν τοπικὴν οἰκονομίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ ἐντυπωσιακῶς μεγάλον πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως τοῦ ἔτους αὐτοῦ ἢ καὶ τοῦ προσεχοῦς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν 45 ἑκατομμύρια δραχμ. ἢ μᾶλλον 32, μετὰ τῆς συμμετοχῆς τῶν Ροδιακῶν πόρων; Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ περιμένω καὶ ἐγὼ καὶ ὁ λαὸς τῆς Ρόδου νομίζω καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία, διότι εἶναι θέμα ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, περιμένει μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα)

§41Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ καλύψῃ τὰς γενικὰς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὰς τοπικὰς ἀνάγκας διὰ τῆς κατασκευῆς ὅλων ἐκείνων τῶν ἔργων ποὺ προορίζονται νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ πάσης φύσεως συγκοινωνιακὰ μέσα. Εἶναι πεπεισμένη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ βελτίωσις τῶν πάσης φύσεως μεταφορῶν θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως τοῦ τόπου. Ἡ ἐπιθυμία της αὕτη εἶναι πλέον ἔντονος διὰ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα καθάπτονται τῆς Ρόδου διὰ δύο λόγους: Πρῶτον διὰ λόγους συναισθηματικούς. Ἀπὸ ἀγάπην καὶ στοργὴν ποὺ κατέχει ὅλους τοὺς Ἕλληνας διὰ τὴν ἐσχάτως ἀπελευθερωθεῖσαν ἀδελφὴν Νῆσον. Δεύτερον, διὰ λόγους οὐσιαστικούς. Διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπέλεξε τὴν Ρόδον, διὰ νὰ διαδραματίσῃ σοβαρώτατον ρόλον εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτῆς διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας καὶ τὴν ἐπέλεξε διὰ δύο λόγους ἐπίσης. Πρῶτον, διότι περιβάλλεται ἀπὸ θαυμαστὰς φυσικὰς καλλονάς. Δεύτερον, διότι παρουσιάζει πολιτισμένον ἀνθρώπινον ὑλικὸν ἄξιον πάσης τιμῆς. Ἀλλὰ εἶναι μερικαὶ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας αἱ τεχνικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ δυνατότητες δὲν εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὰς ἐπιθυμίας. Καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν εἴμεθα οὔτε τεχνικῶς, οὔτε οἰκονομικῶς ὥριμοι, διὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου, διότι δὲν πρέπει νὰ σκεπτώμεθα μόνον τὴν ἔναρξιν ἀλλὰ καὶ τὸν τερματισμὸν τοῦ ἔργου. Ἀπὸ πλευρᾶς τεχνικῆς εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἡ ὁριστικὴ μελέτη ἐσχάτως ὑπεβλήθη καὶ εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων. Ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς συντρέχουν ὡρισμένοι ὅροι χρηματοδοτήσεως τοῦ ἔργου κατὰ τρόπον ἀσφαλῆ καὶ πλήρη. Ἐτονίσθη, ὅτι ἡ χρηματοδότησις προκειμένου διὰ λιμενικὰ ἔργα δὲν γίνεται ἀπὸ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις, ἐξαιρέσει λιμένων διὰ τοὺς ὁποίους οἱ τοπικοὶ πόροι δέν ἐπαρκοῦν. Οἱ ὑπολογισμοὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου διὰ τὴν πλήρη ἀξιοποίησιν τοῦ λιμένος Ρόδου, ἀναβιβάζουν τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν εἰς 120 ἑκατομμύρια δραχμάς, χωρὶς νὰ ὑπολογίζεται καὶ ἡ ἀξία τοῦ μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ. Τὸ πρῶτον στάδιον τοῦ ὅλου ἔργου ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέψῃ πλεύρισιν δύο πλοίων μεγάλων καὶ ἑνὸς ὑπερωκεανείου, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 45–50 ἑκατομμύρια δραχμάς, χωρὶς νὰ ὑπολογισθῇ ἡ δαπάνη διὰ τὸν μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν ἀπαραίτητον διὰ τὸν λιμένα. Ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε καὶ θὰ καταβάλλῃ κἄθε προσπάθειαν διὰ νὰ εὕρῃ λύσιν εἰς ἀμφότερα αὐτὰ τὰ θέματα καὶ νὰ προχωρήσῃ ἐν καιρῷ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Ἐπειδὴ ὅμως παρουσιάσθη ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, σκοτεινὴ ἡ εἰκὼν τοῦ λιμένος Ρόδου, καὶ δι’ ὅσους δὲν ἔτυχε νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸν λιμένα τοῦτον, ἤθελα νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὁ λιμὴν Ρόδου διαθέτει κρηπιδώματα 380 μέτρων, ἐξ ὧν 180 ἐπὶ βάθους θαλάσσης 8 μέτρων, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται πλεύρισις 2–3 πλοίων τῆς γραμμῆς καὶ μικροτέρων πλοίων καὶ Μότορ–Σίπς εἰς τὰ ὑπόλοιπα κρηπιδώματα. Περαιτέρω εἰς τὸ Μανδράκι ὑπάρχουν κρηπιδώματα πλευρίσεως μικρῶν σκαφῶν καὶ Μότορ–Σίπς 260 μέτρων. Τὸ λεχθὲν διὰ τὴν θαλαμηγὸν τοῦ Τίτο, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι οἱ ἴδιοι οἱ Γιουγκοσλαῦοι δὲν ἠθέλησαν νὰ εἰσέλθῃ ἡ θαλαμηγὸς εἰς τὸν λιμένα, καὶ ὅταν δι’ εἰδικοὺς λόγους ἠθέλησε νὰ τὸν ἐπισκεφθῇ εἰς τὴν θαλαμηγὸν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν ἠδυνήθη λόγῳ τῆς θαλασσοταραχῆς, ἠναγκάσθη νὰ εἰσέλθῃ ἡ θαλαμηγὸς εἰς τὸν λιμένα καὶ ἐγένετο ἡ ἐπίσκεψις. Πάντως τὰ μειονεκτήματα αὐτά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέτουν ἐκποδὼν ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς νήσου. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἐνῷ τὸ 1958 κατέπλευσαν εἰς τὸν λιμένα τῆς Ρόδου 15 μεγάλα καὶ ὑπερωκεάνεια, τὸ 1959 κατέπλευσαν 64 ἐκ τῶν ὁποίων μόνον δύο δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀποβιβάσουν ἐπιβάτας κατὰ πληροφορίας τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Ρόδου. Παρ’ ὅλα ὅσα ἀνεφέρθησαν προηγουμένως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθοῦν πεπλανημένα συμπεράσματα εἰς ἣν περίπτωσιν τὸ θέμα τοῦ λιμένος Ρόδου ἐξητάζετο μονομερῶς καὶ ἀπεμονοῦτο ἀπὸ τὴν γενικωτέραν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων ὑποδομῆς ἅτινα θὰ ἐξυπηρετήσουν τὰς συγκοινωνίας τῆς Χώρας. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ προσπαθείᾳ τῆς ἀναπτύξεως τῶν συγκοινωνιακῶν μέσων, διέθεσε τὸ 1959 πιστώσεις κατὰ 50% μεγαλυτέρας τῶν πιστώσεων τὰς ὁποίας εἶχε διαθέσει τὸ 1958. Καὶ κατὰ τὸ 1960 κατὰ 50% ηὐξημένας ἀπὸ τὰς διατεθείσας κατὰ τὸ 1959. Ἐπίσης εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι παρ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐντατικὰς προσπαθείας καὶ θυσίας, δὲν εἶναι δυνατὸν ταὐτοχρόνως καὶ μὲ γοργὸν ρυθμὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν ὅλα τὰ ἔργα τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην. Ἕνας δὲ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν δύνανται νὰ γίνουν ὅλα τὰ ἔργα μαζὶ εἶναι ὅτι τὰ συγκοινωνιακὰ μέσα εἰς τὴν χώραν μας εἶναι ἀκριβότερα κατ’ ἀναλογίαν ἐν σχέσει μὲ τὰ συγκοινωνιακὰ ἔργα τῶν ἄλλων χωρῶν, διότι οἱ δρόμοι καὶ αἱ σιδηροδρομικαὶ γραμμαὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἑλίσσωνται εἰς ἀνώμαλα ἐδάφη, ἀπαιτοῦνται δαπανηρὰ τεχνικὰ ἔργα, διότι τὸ μῆκος τῶν ἀκτῶν μας εἶναι μεγάλο καὶ ἔχομεν πολλὰς νήσους. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχομεν 119 λιμενικὰ ταμεῖα ἐποπτευόμενα καὶ παρακολουθούμενα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἕκαστον τούτων ἔχει τὰ προβλήματά του, ὄχι βεβαίως τῆς αὐτῆς μορφῆς, ἀλλὰ πάντως ἔχει τὰ προβλήματά του τῶν ὁποίων ἡ ἐπίλυσις ἀπαιτεῖ δαπάνας. Ἡ διαμερισμάτωσις τῆς Χώρας ἀπαιτεῖ ἐπὶ πλέον περισσότερα ἀεροδρόμια καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ ἀεροδρομίων εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τὸν ἀερολιμένα τῆς Ρόδου κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐδαπανήθησαν 20 ἑκατομμύρια δραχμαὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἐγκαταστάσεών του εἰς τὴν δημιουργίαν διαδρόμου 1.800 μέτρων. Ἡ ἐπιβατικὴ κίνησις τοῦ ἀερολιμένος ηὐξήθη κατὰ 25% καὶ τὸ 1959 ἔναντι τοῦ 1958, 40.000 ἐπιβάται μετεφέρθησαν εἰς Ρόδον τὸ 1959. Ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα ἀλλὰ καὶ πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐπιμελῶς συνεκεντρώσαμεν, διεπιστώθη, ὅτι τὴν Ρόδον ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπισκεφθῇ μεγάλος ἀριθμὸς ξένων, τουριστῶν, ἐφ’ ὅσον καταστῇ δυνατὸν νὰ φθάσουν εἰς αὐτὴν αὐθημερὸν χωρὶς νὰ ὑφίστανται τὰς ταλαιπωρίας ἀλλαγῆς μεταφορικῶν μέσων. Μέ ψυχρὰν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων, τελείως ἀντικειμενικὴν διαπιστοῦται, ὅτι ὁ ἀερολιμὴν Ρόδου εἶναι δυνατὸν νὰ διαδραματίσῃ ἕνα τῶν σπουδαιοτέρων ρόλων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ τῆς νήσου. Ἔχομεν ἀποφασίσει νὰ αὐξήσωμεν τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου εἰς 2.400 μέτρα, ὥστε νὰ δύνανται νὰ προσγειωθοῦν καὶ ἀπογειωθοῦν καὶ βαρέα ἀεροπλάνα καὶ ἀεριωθούμενα. Ἐν τῇ ἐκτιμήσει τῆς ἱεραρχήσεως τῶν ἔργων, ἀσφαλῶς τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Ρόδου, κατέχει τὴν ὑψηλοτέραν θέσιν καὶ εἶμαι εὐτυχὴς ἀνακοινῶν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ διαθέσωμεν 30 ἑκατομμύρια διὰ τὸν πλήρη ἐκσυγχρονισμὸν τοῦ ἀερολιμένος.

§42Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ὑπάρχουν ἄλλα διαμερίσματα τῆς χώρας τὰ ὁποῖα νὰ ἔτυχον τοιαύτης προνομιακῆς μεταχειρίσεως;

§43Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Προκειμένου διὰ τὴν Δωδεκάνησον, εἶναι δεδικαιολογημένη αὐτὴ ἡ μεταχείρισις.

§44Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι ὅλα τὰ χρήματα τῆς αὐξήσεως τοῦ διαδρόμου;

§45Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τῆς αὐξήσεως τοῦ διαδρόμου καὶ τῆς συμπληρώσεως τοῦ κτιρίου.

§46Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ αὔξησις τοῦ διαδρόμου εἰς τὰ 1.800 μέτρα ἐγένετο ἀπὸ τοῦ 1952. Τὰ 30 ἑκατομμύρια, κ. Ὑπουργέ, τί ἀφοροῦν ἀκριβῶς; Διότι ἐὰν εἰς τὰ 30 ἑκατομμύρια ἀναφέρωνται καὶ τὰ ἔργα τῆς παρελθούσης ὀκταετίας.....

§47Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). 30 ἑκατομμύρια καινούργια, ἀπὸ τὸ 1960. Καὶ ἔχει τρία πλεονεκτήματα τὸ θέμα: Πρῶτον, θὰ κατασκευάσωμεν τὸ ἔργον ταχύτερον καὶ πληρέστερον. Δεύτερον, θὰ φέρωμεν τουρίστας — καὶ τουρίστας, ἐπαναλαμβάνω, μιᾶς κατηγορίας λίαν ἐπιθυμητῆς —, καὶ μάλιστα νὰ τοὺς φέρωμεν διὰ χρονικὴν διάρκειαν μεγαλυτέραν, δεδομένου, ὅτι θὰ κερδίζουν τὰς ἡμέρας τοῦ ταξειδίου. Καί, τρίτον, διότι χρηματοδοτεῖται ἐξ ὁλοκλήρου δι’ ἐπενδύσεων, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιβαρύνσεως τῶν τοπικῶν πόρων. Ἀντιμετωπίζοντες, ὅμως, τὸ πρόβλημα τοῦ ἀεροδρομίου, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ἐδώσαμεν μεγαλυτέραν σημασίαν, δὲν ἕπεται ἐξ αὐτοῦ, ὅτι ἔχομεν παραμελήσει ὅλην τὴν ἄλλην προπαρασκευήν, τὴν ὁποίαν κάμνομεν διὰ τὴν προώθησιν καὶ τὴν κατασκευὴν τῶν ἀπαραιτήτως ἀναγκαίων λιμενικῶν ἔργων. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, ὅτι καὶ τεχνικῶς τὸ θέμα αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν κατέστη ὥριμον, διότι μόλις ἐσχάτως ὑπεβλήθη ἡ ὁριστικὴ μελέτη τοῦ πρώτου μέρους τῶν ἔργων. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ σᾶς κουράσω, ἐκθέτων τὴν πληθὺν ἐκείνων τῶν ἔργων, μὲ τὰ ὁποῖα ἐπροικοδότησεν ἡ Κυβέρνησις τὴν νῆσον, καίτοι εἴπατε, κ. συνάδελφε, ὅτι θὰ ἦτο ἡ πρώτη φορὰ ποὺ θὰ τὴν ἐχειροκροτεῖτε. Ἔχω ἀρκετὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω καὶ διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὡς περιαυτολογία.

§48Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Πρέπει νὰ ἀκουσθοῦν ὅλα, κ. Ὑπουργέ.

§49Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Φαντάζομαι, ὅτι εἶναι γνωστά. Ἄλλωστε ἡ Ρόδος εἶναι ἕνα κέντρον, τὸ ὁποῖον ὅσοι δὲν τὸ ἔχουν ἐπισκεφθῆ ἔχουν χρέος ἐθνικὸν νὰ τὸ ἐπισκεφθοῦν, διὰ νὰ ἴδουν ἰδίοις ὄμμασι τοὐλάχιστον τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Κυβερνητικῆς στοργῆς. Σήμερον ἡ Ρόδος διαθέτει 2.300 κλίνας, μὲ προοπτικὴν νὰ προστεθοῦν συντόμως ἄλλαι 600, ἔχει δὲ αὐξηθῆ τὸ γεωργικὸν καὶ κτηνοτροφικὸν εἰσόδημα τῶν κατοίκων.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς θὰ βγοῦν οἱ ἐπιβάται ὅμως!

§51Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Πρέπει, λοιπόν, νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι γίνεται κἄποιο ἔργον καὶ ὄχι, ὅπως ὁ κ. Ζίγδης, νὰ λέγῃ, ὅτι περιμένει νὰ ἴδῃ τὸ πρῶτον ἔργον, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ χειροκροτήσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Χειροκροτήσατέ την, πρῶτον, διὰ τὸν ἀερολιμένα. (Χειροκροτήματα). Ἀναγνωρίζω, βέβαια, ὅτι μὲ τὸν ὀργασμόν, τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν ἔργων, ἔχει δημιουργηθῆ ἡ πεποίθησις, ὅτι εἶναι δυνατόν, εἶναι ἡ εὐκαιρία ἴσως ἡ μοναδικὴ νὰ πραγματοποιηθοῦν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐχρόνιζον ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων καὶ τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς ἐπρόκειτο νὰ ἀποτελματωθοῦν. Πρέπει, ὅμως, νὰ ἔχωμεν πάντοτε ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Καὶ τὰς δυνατότητας πού, ὑπάρχουν, ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν νὰ τὰς διευρύνῃ ὀργανωτικῶς, τεχνικῶς καὶ οἰκονομικῶς. (Χειροκροτήματα).

§52Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα διεδήλωσεν ἀπέναντι τῆς περιφερείας μου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τὰ συναισθήματα αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ ἔχουν μόνον περιεχόμενον συναισθηματικόν, νὰ πηγάζουν ἀπὸ συναισθηματικοὺς λόγους. Πρέπει νὰ πηγάζουν καὶ ἀπὸ μίαν ἐν ψυχρῷ ἐκτίμησιν τῶν ἀντικειμενικῶν συνθηκῶν τῆς Δωδεκανήσου. Πράγματι, εὑρισκόμεθα εἰς μίαν περιφέρειαν ὅπου ὁ νόμος τῆς «ηὐξημένης ἀποδόσεως» ἐφαρμόζεται περισσότερον παρὰ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην περιφέρειαν τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν θὰ τοποθετήσωμεν λεπτὰ εἰς τὴν Δωδεκάνησον αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ἀπόδοσις θὰ εἶναι πολλαπλασία λόγῳ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν ποὺ ὑπάρχουν. Δι’ αὐτὸ ὑπεστήριξα καὶ προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἀκριβῶς διότι λαμβάνονται μέτρα ἀνακοπῆς μιᾶς ἀναπτύξεως, ἡ ὁποία δὲν ἐρρίζωσεν ἀκόμη, αὐτὰ εἶναι πολιτική, ἡ ὁποία στρέφεται ὄχι ἐναντίον τῆς Ρόδου, ἀλλ’ ἐναντίον τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησίς μου ἐστράφη περὶ τὸν λιμένα τῆς Ρόδου. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδωσε μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία, λυποῦμαι νὰ τὸ εἴπω, ἦτο λίαν ἀπογοητευτική. Εἶπεν, ὅτι διὰ τὴν Κυβέρνησιν δὲν ὡρίμασε τὸ θέμα οὔτε τεχνικῶς, οὔτε οἰκονομικῶς. Λυποῦμαι, πράγματι, διότι αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν καὶ μὲ τὰς ἐνεργείας καὶ μὲ ἡμιεπισήμους, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἐπισήμους, ἐξαγγελίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μέχρι σήμερον. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀκολουθῶν μία τακτικήν, ἡ ὁποία εἶναι προσφιλὴς εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους του, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως περὶ λιμένος ἐπεξετάθη εἰς τὴν ὅλην πολιτικὴν καὶ τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως, τόσον ἐν Δωδεκανήσῳ, ὅσον καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν τὸν παρηκολούθουν, θὰ εἶχον νὰ τοῦ ἀναφέρω στοιχεῖα, ἀπόψεις, σκέψεις, διὰ τῶν ὁποίων ὁ ἀπολογισμὸς θὰ εἶχεν ἐντελῶς διαφορετικὸν χρῶμα ἀπὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἀλλὰ μὲ τὴν συζήτησιν μιᾶς περιωρισμένης ἐπερωτήσεως νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι οὔτε σκόπιμον, ἀλλ’ οὔτε καὶ δικαιολογημένον. Θὰ ἀφήσω, λοιπόν, εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ὅλην τὴν περιαυτολογίαν διὰ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν τῇ Δωδεκανήσῳ καὶ ἐν τῇ λοιπῇ χώρᾳ. Δικαίωμά του, ἂς χαίρεται μόνος του. Ἡμεῖς, ὅμως, οἱ Ἕλληνες πολῖται θὰ κρίνωμεν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ ἔργα της. Χαίρομαι διότι πρέπει νὰ ἀποδώσω τὸ δίκαιον εἰς κἄθε ὑπόθεσιν. Εἰς ὅσα μᾶς εἶπε, τοὐλάχιστον περὶ τοῦ ἀεροδρομίου, ἐζήτησα νὰ πάρω ἐπεξηγηματικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωσε. Σημειώνω, διότι βεβαίως θὰ ἤθελον νὰ τὸν χρησιμοποιήσω αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεσχέθη πρόγραμμα 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀπὸ τοῦ 1960 διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου τῆς Ρόδου. Τοῦ χρόνου ἐλπίζω νὰ εἴμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κύριε Ὑπουργέ, ἂν τὸ πρόγραμμα αὐτὸ πραγματοποιηθῇ, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ σᾶς χειροκροτήσω εἶδ’ ἄλλως θὰ ὑπομνήσω μίαν ἄλλην περίπτωσιν πομπωδῶν ἐξαγγελιῶν, αἱ ὁποῖαι τελειώνουν εἰς ἀνεμοστροβίλους. Σᾶς εἶπον, ἂν τὸ κάμετε, θὰ σᾶς χειροκροτήσω. Ἂν καὶ αὐτὸ ἀνήκῃ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς πομπώδεις ἐξαγγελίας ποὺ κάμνει κἄθε τόσο ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ ὁποῖαι μόνον ἀποτελοῦν τίτλον τῶν Κυβερνητικῶν ἐφημερίδων βεβαίως θὰ μοῦ δώσετε τὸ δικαίωμα τοῦ χρόνου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπίσης νὰ σᾶς ἐπικρίνω.

§53Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ ἐξαγγελιῶν θὰ ἤθελον νὰ μοῦ εἴπητε μίαν ἐξαγγελίαν, ἡ ὁποία δὲν ἐπραγματοποιήθη. Ποία ἐξαγγελία ἰδική μου διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν δι’ ἄλλους συναδέλφους, δὲν ἐπραγματοποιήθη;

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σεῖς δὲν ὡμιλήσατε ὡς ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων, ἀνεφέρθητε εἰς τὸ ὅλον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τουριστικοῦ ἐνδιαφέροντος.

§55Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Περιωρίσθην εἰς ζητήματα ἁρμοδιότητος ἀποκλειστικῶς τοῦ Ὑπουργείου μου καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ρόδον ἴσως σᾶς ἀπησχόλησα ὀλίγον περισσότερον διὰ τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι σᾶς ηὐχαρίστησε καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν θὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ 1960.

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ τὸ σημειώνω. Θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν μοῦ δώσητε τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς χειροκροτήσω, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἀεροδρομίου. Δὲν πρέπει, ὅμως, νὰ κάνετε τὸ λάθος, ὥστε ἐξ αἰτίας τοῦ ἀεροδρομίου, νὰ ὑποτιμήσητε τὴν σημασίαν τοῦ λιμένος. Διότι ὁ θαλάσσιος τουρισμὸς εἶναι διάφορος, καὶ αἱ κρουαζιέραι εἰδικώτερον εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι διατηροῦν τὸν τουρισμὸν καὶ τὸν χειμῶνα, τὴν πλέον κρίσιμον περίοδον διὰ τὴν οἰκονομικὴν θεμελίωσίν του. Ἐπειδὴ γνωρίζω τὴν φειδώ, μὲ τὴν ὁποίαν καθορίζονται αἱ ἐπενδύσεις διὰ τὰ συνήθη λιμενικὰ ἔργα καὶ τὰ περιωρισμένα περιθώρια τοῦ Ὑπουργείου σας, δι’ αὐτὸ ἀπηύθυνα τὴν ἐπερώτησίν μου καὶ πρὸς τοὺς ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, ἵνα τὸ θέμα τοῦ λιμένος τῆς Ρόδου ἀντιμετωπισθῇ ὡς ἔργον ὑποδομῆς, τῆς ὅλης οἰκονομίας καὶ δὴ τῆς τουριστικῆς τοιαύτης τῆς χώρας καὶ ὄχι ἁπλῶς ὡς ἕνα σύνηθες λιμενικὸν ἔργον. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ὅπως, τὰ ἐδῶ διαμειφθέντα, μεταφέρετε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὥστε θέμα γενικωτέρας σημασίας νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴ μείνῃ ἀντικείμενον ἑνὸς μόνον Ὑπουργείου.

§57Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Θὰ ἀπαντήσω μόνον ἐπὶ τῶν δύο τελευταίων σημείων. Πρῶτον τὸ ἔργον τοῦ ἀεροδρομίου δὲν ἀναστέλλει τὴν προσπάθειαν αὐτήν, οὔτε συσχετίζεται μὲ ἀναστολὴν προωθήσεως τῶν ἐργασιῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἀεροδρομίου. Δεύτερον, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον κατὰ μέγιστον μέρος εἶναι τῆς ἰδικῆς μου ἁρμοδιότητος. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς πεισθῶ, ὅτι ὁλοκληροῦται ἡ προώθησις τοῦ ἔργου, νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἔναρξιν αὐτοῦ.

§58Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Μίαν ἐρώτησιν παρακαλῶ. Ἔχω καταθέσει παρεμφερῆ ἐπερώτησιν, δὲν κάνω ὅμως χρῆσιν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν νὰ ἀκουσθῇ ἡ θετικὴ πλευρὰ αὐτῆς. Εἰς τὴν Ρόδον ὑπάρχει ξενοδοχειακὸς ὀργανισμός. Τὰ ξενοδοχεῖα τὰ ἔχομεν ἐνοικιάσει εἰς τὸν Ἀστέρα. Θετικὴ συμβολὴ θὰ ἦτο ἐὰν ἐκποιοῦντο αὐτὰ τὰ ξενοδοχεῖα καὶ τὰ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως διετίθεντο διὰ τὸν λιμένα. Αὐτὴ εἶναι μία θετικὴ πρότασις, ἡ ὁποία, νομίζω, διευκολύνει τὸν κ. Ὑπουργόν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν πρότασιν καὶ θὰ εἰσηγηθῇ σχετικῶς. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἐτερματίσθη. Ὁ κ. Θ. Λυμπερίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Ὑπουργὸν καὶ ἀφορώσης τὸ καπνεργατικὸν θέμα. Μὲ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην θὰ συσχετισθῇ καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 20 ἐπερώτησις τῶν συναδέλφων κ.κ. Λασκαρίδη, Ἐφραιμίδη κλπ., διότι εἶναι συναφὴς καὶ συνεπῶς ἐν συνεχείᾳ θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος καὶ οἱ ἐγγεγραμμένοι βουλευταὶ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης.

§60Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Τὸ καπνεργατικὸν θέμα, κ. βουλευταί, ὅπως καὶ τὸ καπνικὸν πρὸ διμήνου, ἔρχεται διὰ πρώτην φορὰν εἰς συζήτησιν κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς χάρις εἰς τὴν διατυπωθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς μας ὁμάδος ἐπερώτησιν. Ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ κατετέθη τὴν 1.6.1959 καὶ εἶναι εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἐπερωτήσεων τῆς ὁμάδος μας διὰ τῶν ὁποίων ἐθίγησαν θέματά τινα ἀφορῶντα τὸν ἀγροτικὸν καὶ ἐργατικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος ὅπως π. χ. τὸ θέμα τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν, τὸ καπνικὸν θέμα κλπ. Ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ καίτοι κατετέθη πρὸ 10 περίπου μηνῶν ἔρχεται πρὸς συζήτησιν μόλις τώρα παραγκωνισθεῖσα μέχρι σήμερον ἕνεκα τῶν γενομένων προτάξεων ὡρισμένων ἄλλων ἐπερωτήσεων, εἴτε βάσει τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, εἴτε δυνάμει ἀποφάσεων τοῦ Σώματος. Τὸ καπνεργατικὸν θέμα, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι θέμα ἐπουσιῶδες ὡς ἴσως τινὲς νομίζουν, οὔτε περιωρισμένης τοπικῆς σημασίας. Ἐκ τῆς καπνεργασίας ἀποζοῦν 45.000 ἐργάται καὶ ἐκ τούτου ἀντιλαμβάνεταί τις ποῖον ρόλον παίζει ἡ καπνεργασία καὶ διὰ τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ πρὸ πάντων διὰ τὰς πόλεις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Συνεπῶς τὸ θέμα αὐτὸ ἀξίζει νὰ τύχῃ τῆς ἀμερίστου προσοχῆς πρωτίστως τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, κ. συνάδελφοι, ἐπηνέχθη ἓν βαρύτατον πλῆγμα εἰς τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν. Διὰ τῶν νόμων 2348 καὶ 2519 τοῦ ἔτους 1953 ἐστραγγαλίσθησαν σειρὰ στοιχειωδῶν δικαιωμάτων τῆς καπνεργατικῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα ἡ ἐν λόγῳ τάξις κατέκτησε, κατόπιν σκληρῶν καὶ ἐνίοτε αἱματηρῶν ἀγώνων πολλῶν ἐτῶν. Διὰ τῶν νόμων αὐτῶν ἤρθη ὄχι μόνον ἡ κατοχύρωσις τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος, ἀλλ’ ἐθεσμοθετήθησαν καὶ τοιαῦτα μέτρα, ὥστε αἱ ἰσχύουσαι σήμερον διατάξεις διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ ἀποτελοῦν ἐντροπὴν διὰ τὴν χώραν μας. Ὅταν κατὰ τὸν μῆνα Φεβρουάριον τοῦ ἔτους 1958 ἡ Κυβέρνησις ἔφερε πρὸς συζήτησιν ἕνα νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὁποίου ἤροντο ὡρισμέναι ἀδικίαι τῶν νόμων 2348 καὶ 2519, ὁμιλῶν τὴν 17ην Φεβρουαρίου ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τονίσω, ὅτι αἱ διατάξεις τῶν νόμων ἐκείνων δὲν εἶναι μόνον ἀντεργατικαὶ μὲ τὴν στενὴν τῆς λέξεως σημασίαν, εἶναι καὶ ἀντικοινωνικαί, ἀντίκεινται καὶ πρὸς θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συν)τος ἀντιβαίνουσι καὶ πρὸς τὰς βασικὰς ἀρχὰς τοῦ ἀσφαλιστικοῦ μας δικαίου, ἀντιβαίνουσι καὶ πρὸς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ Ἐργατικοῦ μας Δικαίου καὶ πρὸς τὰς διεθνεῖς συμβάσεις ἐργασίας. Ἐτόνισα ἀκόμη τότε, ὅτι αἱ διατάξεις αὗται ἀπεδείχθησαν καὶ ἀντιοικονομικαί, διότι ἔναντι ἀμφιβόλων πλεονεκτημάτων, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐν γένει καπνικήν μας οἰκονομίαν, ἐπεβαρύνθησαν καὶ ὁ καπνὸς καὶ τὸ Ι.Κ.Α. μὲ σημαντικὰ ποσά. Ἀλλὰ μήπως, κ. βουλευταί, ὠφελήθησαν τοὐλάχιστον ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ αἱ ἐξαγωγαί μας; Δυστυχῶς, οὔτε αὐτὸ συμβαίνει. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὐδὲ μονόλεπτον διωχετεύθη εἰς τὰ θυλάκια τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ κόστους τῆς ἐπεξεργασίας. Τοὐναντίον μάλιστα αἱ παραγωγικαὶ τιμαὶ τῶν καπνῶν παρουσιάζουν ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἔκτοτε σταθερὰν πτῶσιν. Καὶ ἐπὶ πλέον ὑφίσταται ὀξύτατον διὰ τὰ καπνά μας ἀπό τινων ἐτῶν ἐξαγωγικὸν πρόβλημα. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον σκανδαλωδῶς ηὐνοήθη, κ. βουλευταί, ἐκ τῶν ληφθέντων κατὰ τῶν καπνεργατῶν μέτρων, ὑπῆρξε ἀναμφισβητήτως τὸ καπνεμπόριον. Θὰ ἀναφερθῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἐν πάσῃ συντομίᾳ εἰς τὰς πλέον ὀδυνηρὰς τῶν διατάξεων τῶν προαναφερθέντων νόμων, καὶ εἰς τὸ ἱστορικὸν των. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοθετήματος, ἦτο ὁ ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἑλλ. Συναγερμοῦ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κ. Γονῆς, εἰσηγητὴς δὲ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἦτο ὁ τότε καὶ νῦν βουλευτὴς Καβάλας κ. Βενέτης. Ἐκτὸς ὅμως αὐτῶν, τῶν ἐμφανῶν εἰσηγητῶν, ὑπάρχουν βεβαίως καὶ οἱ ἀφανεῖς εἰσηγηταὶ οἱ ὁποῖοι ἠφάνισαν τὴν καπνεργατικὴν τάξιν καὶ τοιοῦτοι ἦσαν ἡ Καπνεμπορικὴ Ὁμοσπονδία καὶ ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ νῦν Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνης. Διὰ τῶν νόμων αὐτῶν ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἤρθη μόνον ἡ κατοχύρωσις τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος, ἀλλὰ κατηργήθη καὶ τὸ εἰδικὸν ἀσφαλιστικὸν ταμεῖον τῶν καπνεργατῶν. 5370 καπνεργάται ἄνω τῶν 50 ἐτῶν ἐτέθησαν ὑποχρεωτικῶς εἰς σύνταξιν τὴν γνωστὴν κατωτάτην σύνταξιν τοῦ ΙΚΑ, καὶ ἄλλοι 5.750 καπνεργάται ἄνω τῶν 40 ἐτῶν ὑπεχρεώθησαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν ἐργασίαν των καὶ νὰ στερηθοῦν τῶν ἀσφαλιστικῶν των δικαιωμάτων ἀντὶ μιᾶς πενιχρᾶς ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν ἐνεργείᾳ παραμείναντες καπνεργάται ἐπλήγησαν. Δι’ αὐτοὺς ἐπενοήθη καὶ ἐθεσμοθετήθη ἡ 6ήμερος σχέσις ἐργασίας καὶ ἡ ὁποία σχέσις ἐργασίας κατὰ τὸ Σάββατον θεωρεῖται ἐκ τοῦ νόμου λυομένη. Αὐτὸ τὸ μέτρον ἀντιλαμβάνεσθε, κ. συνάδελφοι, ποίαν σημασίαν οἰκονομικὴν καὶ ψυχολογικὴν ἔχει. Ἐπίσης καθιερώθη ἕνας κανονισμὸς ὅρων ἐργασίας εἰς τὰς καπναποθήκας, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶναι ὑπερβολὴ ἐὰν χαρακτηρισθῇ ὡς μεσαιωνικός. Ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ σημείου νὰ δοθῇ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐργοδότας νὰ ἐπιβάλλουν εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ ποινάς. Ὀφείλω βεβαίως νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ καθ’ ὅσον γνωρίζω, δὲν ἐφηρμόσθη. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι χιλιάδες καπνεργατῶν ὑπεχρεώθησαν εἰς τὴν πενιχρὰν κατωτάτην σύνταξιν τοῦ ΙΚΑ τῶν 330–500 δραχμῶν μὲ τὴν ὁποίαν ὡς ἀντιλαμβάνεσθε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ μία οἰκογένεια. Περαιτέρω διὰ τῶν αὐτῶν νόμων διὰ τῶν ὁποίων ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας κατηργήθη ἡ ἐπαγγελματικὴ κατοχύρωσις τῶν καπνεργατῶν, ἀπηγορεύθη μὲ κυρώσεις αὐστηρὰς ἡ ἐργασία εἰς τοὺς συνταξιούχους καὶ εἰς τοὺς ἐφαπαξιούχους. Ὁ καπνεργάτης, ὁ συνταξιοῦχος, ἐὰν τολμήσῃ νὰ ἐργασθῇ καὶ ἐπὶ μικρὸν ἔτι χρονικὸν διάστημα, ἀπειλεῖται μὲ 6μηνον διακοπὴν τῆς συντάξεώς του, ἐνῷ ὡς γνωστὸν εἰς τὰς ἄλλας περιπτώσεις ἡ διακοπὴ τῆς συντάξεως διαρκεῖ ὅσον καὶ ἡ ἐργασία τοῦ συνταξιούχου. Περαιτέρω, διὰ τῶν αὐστηρῶν κανονιστικῶν διατάξεων τῶν ἰσχυουσῶν εἰς τὰς καπναποθήκας, ἔχομεν μίαν πλήρη ἀποστράγγισιν τῆς δυναμικότητος τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπὸ λίαν ἀνθυγιεινὰς συνθήκας καὶ φθίνουν ἀπὸ τὴν νικοτίνην. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐξηγεῖται, κύριοι συνάδελφοι, πῶς ἡ μέση ἡμερησία ἀπόδοσις ἑκάστου καπνεργάτου ηὐξήθη κατὰ 40% περίπου ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπόδοσιν τὴν πρὸ τῆς ἰσχύος τῶν ἐν λόγῳ νόμων. Ἀπὸ 7,83 ὀκάδες κατὰ καπνεργάτην ποὺ ἦτο ἡ ἀπόδοσις τὸ 1952 εἰς Καβάλαν, ἀνῆλθε τὸ 1956 εἰς 11,40 ὀκάδας, τελευταίως δὲ κυμαίνεται γύρω ἀπὸ τὰς 9,50–10 ὀκάδας.

§61Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Μήπως ἡ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως ὀφείλεται καὶ εἰς τὴν ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος ἐπεξεργασίας;

§62Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ καὶ μόνον θὰ ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ τόσην διαφορὰν εἰς τὴν ἀπόδοσιν.

§63Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἤδη ὅπως γνωρίζητε, ἔχει εἰσαχθῆ σύστημα τόγκας καὶ κατὰ βάσιν ἔχει ἐγκαταλειφθῆ τὸ παλαιὸν σύστημα τῆς κλασσικῆς ἐπεξεργασίας.

§64Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ βάσιν πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀπὸ ἐτῶν ἰσχύοντος συστήματος μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἔλαβον χώραν ὡρισμέναι καινοτομίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνατρέπουν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς ἡμερησίας ἀποδόσεως ὀφείλεται εἰς τὸ ἐπικρατῆσαν συνεπείᾳ τῶν μέτρων καθεστώς. Συνέπεια πάντων τούτων, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξεν ἡ μείωσις τοῦ μέσου ὅρου τῶν κατ’ ἔτος ἡμερομισθίων κατὰ καπνεργάτην, ἡ ὁποία μείωσις ἔφθασε μέχρι 40%, καὶ τὸ μέσον ἐτήσιον εἰσόδημα τοῦ καπνεργάτου ἐμειώθη ἐν σχέσει μὲ τὸ 1952 ἀνάλογος δὲ μείωσις σημειοῦται καὶ εἰς τὸ συνολικὸν εἰσόδημα τῶν καπνεργατουπόλεων τῆς Ἀν. Μακεδονίας καὶ Θράκης. Παραθέτω, κύριοι συνάδελφοι, πίνακα στοιχείων ἀφορώντων τὴν πόλιν τῆς Καβάλας ἵνα ἐνημερωθῇ τὸ Σῶμα.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ Ι.

Ἀνέφερα ἤδη τὰ ἐξοντωτικὰ διὰ τοὺς ἀναγκαστικῶς ἐξελθόντας τῆς καπνεργασίας ἀποτελέσματα τῶν μέτρων αὐτῶν. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπισημάνω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς μίαν περίπτωσιν καταδεικνύουσαν τὴν νοοτροπίαν κράτους καὶ ὡρισμένων ἄλλων παραγόντων, κατὰ μερίδος ἐφαπαξιούχων καπνεργατῶν. Τριακόσιοι πενῆντα περίπου καπνεργάται τῆς κατηγορίας αὐτῆς διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν παραγωγικῶς τὴν ἀποζημίωσίν των καὶ διὰ νὰ μὴ μένουν ἄνεργοι, ἵδρυσαν εἰς τὴν Καβάλαν ὁμορρύθμους ἑταιρείας ἐμπορίας καπνῶν. Ἱδρύθησαν τέσσαρες ἐν συνόλῳ τοιαῦται ἑταιρεῖαι. Καὶ ἀντὶ νὰ τύχουν τῆς ἐπιβαλλομένης ἐπὶ ἴσοις ὅροις, μὲ τὸ καπνεμπόριον ἐνισχύσεως καὶ στοργῆς, διὰ τὴν ἀξιέπαινον αὐτὴν προσπάθειάν των, ἐσαμποταρίσθησαν ὑπὸ διαφόρους φανερὰς καὶ κεκαλυμμένας μορφὰς καὶ ὑπὸ τοῦ καπνεμπορίου καὶ ὑπὸ ἐνίων Τραπεζῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἔτσι παρ’ ὅλην τὴν συνετὴν διαχείρισιν ποὺ εἶχον καὶ τὴν ζηλευτὴν ἐργατικότητα τῶν μελῶν των, δύο ἐξ αὐτῶν φυτοζωοῦν, μία, ἡ ΝΕΜΕΚ, ἐξηναγκάσθη νὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν κατὰ τοῦ Δημοσίου διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὰ ὑπὸ διαφόρους μεθόδους φαλκιδευθέντα δικαιώματά της καὶ ἡ τετάρτη, ἡ ΚΕΑΚ εὑρίσκεται εἰς τὰ πρόθυρα χρεωκοπίας, διότι ὁ περίφημος Ὀργανισμὸς Καπνοῦ διϋλίζων ἐν προκειμένῳ τὸν κώνωπα, ἐνῷ παρέλαβε τὰς διὰ λογαριασμὸν τούτου ἀγορασθείσας ὑπὸ τοῦ καπνεμπορίου τεραστίας ποσότητας, ἄνευ πολλῶν διατυπώσεων, ἀπέρριψε τὴν ἀγορασθεῖσαν ὑπὸ τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας μικρὰν ποσότητα καπνῶν ὑπὸ διαφόρους προφάσεις ἀποδειχθείσας ἀσυστάτους. Διὰ νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξῄρεσε τὰς ὡς ἄνω ἑταιρείας ἀπὸ τοῦ δικαιώματος νὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν καπνῶν, ἀλλὰ ὁ Ε.Ο.Κ., ὁ ὁποῖος παρέλαβε τὰ καπνὰ τῶν μεγαλοσχημόνων καπνεμπόρων σχεδὸν ἀσυζητητὶ ἐξήντλησεν ὅλην του τὴν αὐστηρότητα, διὰ νὰ χρησιμοποιήσω ἐπιεικῆ ἔκφρασιν, κατὰ τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας. Ἔτσι 79 οἰκογενειάρχαι ποὺ ἀπαρτίζουν τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν ἀναμένουν τὸν οἰκονομικόν των ἀφανισμόν. Δὲν χάνουν μόνον τὰ κεφάλαιά των καὶ τὴν ἐργασίαν των, χάνουν καὶ τὰ σπίτια των, χάνουν τὰ πάντα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§66Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Βέβαια τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον ὡς τὸ ἀνέπτυξεν ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μὲ τὰς φιλοκοινωνικὰς καὶ φιλεργατικὰς ἀρχὰς ποὺ τὸν διακρίνουν θὰ δώσῃ ἰδιάζουσαν προσοχὴν εἰς αὐτοὺς τοὺς συνεταιρισμοὺς τῶν καπνεργατῶν. Νομίζω, ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ αὐτοὶ δὲν ἔτυχον μιᾶς ἀναλόγου μεταχειρίσεως καὶ σήμερον εὑρίσκονται, πράγματι, εἰς δύσκολον θέσιν. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ παρέμβῃ ρυθμιστικῶς εἰς τὰς καπναγοράς. Οἱ συνεταιρισμοὶ αὐτοὶ καλὸν θὰ εἶναι ὅπως ὀργανωθοῦν, ἐνισχυθοῦν καὶ ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς ἓν μέρος τῆς συγκεντρώσεως τῶν καπνῶν τοῦ Δημοσίου. Ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐργασίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ μὲ πρωτοβουλίαν τοῦ Καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα τῆς ἐργασίας τῶν καπνεργατῶν μελῶν τῶν συνεταιρισμῶν ποὺ εἶναι ἕνα πρόβλημα ὑψίστης κοινωνικῆς σημασίας. Διότι εἶναι ἑκατοντάδες πτωχῶν βιοπαλαιστῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι φέρουν μὲν τὸν μανδύαν τοῦ ἐμπόρου ἀλλὰ δὲν εἶναι ἔμποροι, εἶναι ἐργάται, οἱ ὁποῖοι μόνοι τους ἐργάζονται εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν. Εἶναι δηλαδὴ μία ἰδιομορφία, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τὴν προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας καὶ τὸν παρακαλῶ ἰδιαιτέρως νὰ τὸ εἰσηγηθῇ καταλλήλως ὥστε αὐτὰς τὰς ἡμέρας ποὺ πρόκειται νὰ ἀναθέσουν εἰς ἄλλους ὀργανισμοὺς συγκέντρωσιν καπνῶν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ὁ παράγων αὐτὸς τῶν καπνεργατικῶν συνεταιρισμῶν.

§67Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, ἀντιλαμβάνομαι καλὰ τὴν σπουδαιότητα τῶν συνεταιρισμῶν ἀλλὰ εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου νὰ ἔχῃ ὑποβληθῆ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας συγκεκριμένον αἴτημα, ὡς τὸ αἴτημα τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔρχεται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἐκ τῆς ἰδικῆς σας προτάσεως. Τὸ μόνον θέμα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔθεσαν ὑπ’ ὄψιν καὶ κατὰ τὴν μετάβασίν μου εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ μεταγενεστέρως εἰς ἰδιαίτερον διάβημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἦτο ὡρισμέναι ὀφειλαὶ τῶν συνεταιρισμῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἐζήτησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἦτο νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτοὺς μία διευκόλυνσις εἰς τὴν ἐξόφλησιν ὡρισμένων χρεῶν. Ἐὰν μοῦ θέσουν οἱονδήποτε αἴτημα θὰ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου νὰ τὸ μελετήσω.

§68Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Οἱ ἄνθρωποι ἴσως νὰ ἔχουν ἀπογοητευθῆ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς τὸ θέτομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς αἴτημα ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ φέρομεν εἰς γνῶσιν δι’ ὑμῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ σᾶς τὸ συνιστῶμεν.

§69Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἴπατε, ὅτι ἐγένετο ἤδη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ἰδιαιτέρα αὐτὴ μεταχείρισις καὶ θέλετε νὰ συνεχισθῇ αὐτὸ ποὺ ἔκαμεν ἤδη ἡ Κυβέρνησις. Εἴπατε, κ. Μπαλτατζῆ, ὅτι τοὺς ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀγοράσουν καπνά. Ἄλλωστε νομίζω, ὅτι μέχρι παρεξηγήσεως ἡ Κυβέρνησις εὐνοεῖ τοὺς συνεταιρισμοὺς γενικῶς καὶ βλέπετε, ὅτι μᾶς ἔρχονται ὑπομνήματα ἐσχάτως ἐναντίον αὐτῆς τῆς Κυβερνητικῆς τάσεως. Ἐγὼ ἀπόψε, κατὰ σύμπτωσιν ἔλαβα αὐτὰ τὰ ὑπομνήματα διαφόρων ἐξαγωγέων διὰ τὴν τάσιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν συνεταιρισμῶν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ μὴ καθηλώνουν τὸν ρήτορα, διότι πρέπει νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§71Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀντιδικῶ μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν δὲν ἐτέθη αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον ζήτημα. Ὑπάρχει τοιοῦτον ζήτημα καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει μὲ καθοδήγησιν κυβερνητικὴν νὰ ρυθμισθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ διότι εἶναι μία πραγματικότης, ὅτι ὑπάρχουν καπνεργατικοὶ ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι κάμνουν καὶ συγκέντρωσιν καὶ ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ.

§72Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε ἐκ Χίου συνάδελφε, προφανῶς δὲν ἀντελήφθητε καλῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπα προηγουμένως. Ἀνεγνώρισα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἀνέθεσε καὶ εἰς τὰς ἑταιρείας αὐτὰς τῶν καπνεργατῶν συγκέντρωσιν καπνῶν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ. Διότι κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ ἐξῄρει τὰς ὀργανώσεις αὐτὰς ὅταν δίδῃ εἰς τὸ ἰδιωτικὸν καπνεμπόριον ἐντολάς; Ἀλλὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι διατυπώσεις, ὡς πρὸς τὴν παραλαβήν, τὸ κόστος τῆς ἐπεξεργασίας καὶ διάφοραι ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν συμβατικοὺς ὅρους. Καὶ δὲν εἶναι βέβαια τόσον τοῦ παρόντος τὸ θέμα, καὶ εἶμαι καὶ ὀλίγον, ὁμολογῶ ἐκτὸς θέματος, παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ συνεχίσω ἐπ’ ὀλίγον ἀκόμη. Ἐνῷ λοιπὸν αὐταὶ αἱ συμβατικαὶ διατάξεις διὰ πολλὰς καπνεμπ. ἐπιχειρήσεις δὲν ἐτηρήθησαν ἐπακριβῶς, διϋλίσθη ὁ κώνωψ προκειμένου περὶ τῶν πτωχῶν αὐτῶν ἑταιρειῶν. Αὐτὸ ἐτόνισα πρὸ ὀλίγου καὶ σᾶς τὸ εἶπα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα διὰ νὰ ἰδῆτε, ὅτι δυστυχῶς οἱ ἐκδιωχθέντες τοῦ ἐπαγγέλματος καπνεργάται, καταδιώκονται καὶ πέραν τοῦ τάφου, τάφον δὲ ἐννοῶ τοὺς ν. 2348 καὶ 2519. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, οἱ καπνεργάται, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν αὐτὴν τὴν ἑταιρείαν ἀντιμετωπίζουν, λόγῳ τῆς ἀρνήσεως τοῦ Ε.Ο.Κ., νὰ παραλάβῃ 780 δέματα, τὰ ὁποῖα ἠγόρασαν καὶ ἐπεξειργάσθησαν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ καὶ ὄχι ἐλευθέρως καὶ ἀσυδότως, ἀντιμετωπίζουν, λέγω, ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν καὶ δὲν θὰ χάσουν μόνον αὐτὸ τὸ πενιχρὸν ἐφ’ ἅπαξ, τὸ ὁποῖον διέθεσαν καὶ διὰ τὸν ἑαυτόν των καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ καὶ τὰ πτωχά των σπιτάκια, καὶ θὰ μείνουν χρεωμένα ἴσως καὶ τὰ τέκνα των. Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ γνωρίζει πολὺ καλὰ ὁ ἐκ Καβάλας συνάδελφος κ. Βενέτης, διότι παρέστη μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἑταιρείας αὐτῆς, ἡ ὁποία ἦλθε πρὸ καιροῦ ἐδῶ καὶ ἔκαμεν ἀνάλογα διαβήματα, πλὴν ἐπὶ ματαίῳ.

§73Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε συνάδελφε, προτοῦ νὰ κλείσετε αὐτὴν τὴν περικοπὴν τοῦ λόγου σας λέγω, ὅτι πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι προθύμως θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἑταιρείας αὐτὰς τῶν καπνεργατῶν, ὅτι προκειμένου νὰ ἐπιτελέσουν τὸ κυρίως ἔργον, δηλαδὴ τὴν ἀγορὰν καπνῶν, δηλαδὴ προκειμένου νὰ χρηματοδοτηθοῦν, τοὺς ζητοῦν προκαταβολικῶς νὰ προσκομίσουν τὶς παραγγελίες. Εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ τὴν ἑταιρείαν τῆς Θεσσαλονίκης οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὅ,τι ἔχουν ἀγοράσει μέχρι τώρα τὸ ἐπώλησαν κατὰ ὑποδειγματικὸν τρόπον καὶ τοὺς φέρονται τόσα ἐμπόδια εἰς τὴν χρηματοδότησίν των, ὥστε νὰ μὴ ἠμπορέσουν ἐγκαίρως νὰ παρουσιασθοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἐγκαίρως νὰ προπαρασκευασθοῦν.

§74Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ γίνεται διότι θέλουν νὰ ἔχουν τὸ μονοπώλιον αἱ ἑταιρεῖαι αἱ ἰδιωτικαί, διότι δὲν θέλουν νὰ καταπέσῃ ὁ μῦθος καθ’ ὃν οὐδεὶς ἄλλος πλὴν τῶν ἀτομικῶν καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων εἶναι εἰς θέσιν νὰ διεξαγάγῃ ἐπιτυχῶς ἐμπορίαν καπνοῦ.

§75Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ νὰ ὑπάρχῃ κἄποιος ἀνταγωνισμός, μεταξὺ τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων καὶ τοῦ καπνεμπορίου εἶναι πολὺ φυσικόν, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἐγώ, ἀλλά, ὅτι ἐκ μέρους τῆς πολιτείας παρεμβάλλεται οἱονδήποτε πρόσκομμα, αὐτὸ δὲ τὸ δέχομαι.

§76Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ τὸ ἐξακριβώσετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§77Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Σᾶς εἶπα, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι δὲν εἶναι τόσον ἐντὸς τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως καὶ εὐχαριστῶ τὸ Προεδρεῖον διότι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔκαμε μίαν παρέκβασιν. Ὅταν εἰς τὸ καπνεμπόριον παρέχεται πᾶσα διευκόλυνσις, ὅταν σκανδαλωδῶς ἐπιδεικνύεται τοσαύτη εὔνοια ὅλων τῶν παραγόντων ὑπὲρ αὐτοῦ εἶναι ἐπιτετραμμένον, εἰς αὐτὰς τὰ ἑταιρείας νὰ παρεμβάλλωνται τόσα ἐμπόδια; Καὶ ἐπὶ πλέον εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν Ἐθνικὸν Ὀργανισμὸν Καπνοῦ, ὁ ὁποῖος διέθεσε τεράστια ποσὰ διὰ τὴν ἐξαγορὰν καπνῶν, ὁ ὁποῖος ηὐνόησε πολλὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον κάμει τὴν ἀγορὰν καὶ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν ἀκριβῶς καὶ πιστῶς βάσει τῶν συμβατικῶν ὅρων, εἶναι λέγω ἐπιτετραμμένον νὰ διϋλίζῃ τὸν κώνωπα προκειμένου περὶ τῶν μικρῶν αὐτῶν ἑταιρειῶν τῶν ἐφαπαξιούχων καπνεργατῶν; Αὐτὴν τὴν πλευρὰν διὰ νὰ τονίσω, ἀνέφερα τὸ περιστατικὸν αὐτὸ καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καταδιώκονται ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν καὶ μὲ διαφόρους μεθόδους ἀμέσως ἢ ἐμμέσως καὶ πέραν τοῦ τάφου. Κύριοι συνάδελφοι, περαιτέρω τὰ μέτρα αὐτὰ ἐναντίον τῆς καπνεργατικῆς τάξεως εἶχον ἐπίπτωσιν καὶ ἐπὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων καὶ ἐπὶ τῆς συνδικαλιστικῆς ἐλευθερίας τῶν καπνεργατῶν. Οὐσιαστικῶς, κύριοι συνάδελφοι, κατηργήθη ἡ ἐλευθερία τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων καὶ ἡ συνδικαλιστικὴ ἐκπροσώπησις τῶν ἐργατῶν. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἴσως ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μὲ διαδεχθοῦν ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ εἰσέλθουν εἰς λεπτομερείας. Τὰ ὅσα ἀπό τινων ἐτῶν συμβαίνουν εἰς τὴν διοίκησιν τῶν καπνεργατικῶν Σωματείων καὶ τὰ ὅσα λυπηρὰ καὶ θλιβερὰ ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ τελευταῖον Πανελλήνιον Συνέδριον τῶν καπνεργατῶν ἐν Ἀθήναις, καταμαρτυροῦν τὴν ἀλήθειαν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶπον.

§78Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος εἶναι βεβαίως πολὺ σημαντικόν, κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα, γενικώτερον, διότι ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ ἐκφράσωμεν τὴν βαθεῖαν μας θλῖψιν διότι βλέπομεν μέσα εἰς τὸ ἐργατικὸν κίνημα νὰ δημιουργοῦνται παρατάξεις καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα βλάπτει τὴν ἐμφάνισιν τῆς ἐργατικῆς καὶ ὑπαλληλικῆς τάξεως εἰς τὴν προβολὴν καὶ εἰς τὴν διεκδίκησιν τῶν ζητημάτων. Λέγεται, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις μέχρις ἑνὸς σημείου ἀνέχεται, ἂν ὄχι ἐνθαρρύνει, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ἐκδηλώσεις. Εἶναι, λοιπόν, πάρα πολὺ λυπηρόν, ὅτι τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν κίνημα εἰς τὸν τόπον μας εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Σεῖς ὁ ὁποῖος προέρχεσθε μέσα ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ὑπηρετήσατε μέσα εἰς τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα αὐτὸ τῆς συνδικαλιστικῆς ὀργανώσεως εἰς τὸν τόπον μας ἀπὸ περιωπῆς. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δημιουργῆται δεύτερος καὶ τρίτος συνασπισμὸς ἐργατῶν, νὰ βαδίζωμεν εἰς ἀντίστοιχον δημιουργίαν ὀργανώσεων τῶν ἐργατῶν. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὑποβιβάζει τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν κίνημα εἰς τὸν τόπον μας, μειώνει τὴν χώραν μας, διότι ἡ κίνησις, ἡ συνδικαλιστικὴ εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς δημοκρατίας καὶ μὲ τὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν πρόοδον μιᾶς χώρας. Εἶναι δὲ θλιβερὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ παρουσιάζῃ αὐτὸ τὸ ἀξιοθρήνητον θέαμα τῆς συνδικαλιστικῆς της ἐκδηλώσεως. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος τὸ θέμα, ἀλλὰ θὰ ἤθελα αὐτὰ τὰ ὀλίγα νὰ ἐπισημάνω καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὸ ἰδικόν σας καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει ὄχι νὰ παρεμποδίζῃ τὴν ἑνότητα τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ κινήματος, ἀλλ’ ἀντιθέτως, διὰ νὰ σταθεροποιήσωμεν τὸν δημοκρατικόν μας θεσμὸν πρέπει νὰ σεβώμεθα τὴν αὐτοτέλειαν, τὴν αὐτοδυναμίαν τὴν δημοκρατικήν, βάσει τῶν σωματειακῶν μας ὀργανώσεων.

§79Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις, τῶν ὁποίων ἡ λειτουργία εἶναι κατωχυρωμένη ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπάρξεώς των συνέβαλεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀλληλεγγύης μεταξὺ τῶν ἐργαζομένων τάξεων καὶ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῶν ἀπαρτιζόντων αὐτὰς μελῶν. Χαρακτηριστικὸν γνώρισμα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δράσεώς των ὑπῆρξεν ἡ ἅμιλλα μεταξὺ τῶν διαφόρων ὁμάδων, ἡ διάφορος τακτικὴ δράσεως καὶ κἄποτε ἡ ἐκπροσώπησις τῶν ἰδεολογικῶν ρευμάτων. Εἶναι εἰς τὴν φύσιν τοῦ συνδικαλισμοῦ αὐτὴ ἡ ἅμιλλα, διότι εἰς τὰς συνελεύσεις καὶ εἰς τὰ Συνέδρια, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις τῶν ἐργατῶν, πολλὰ προβλήματα τῆς καθημερινῆς ζωῆς των ἔρχονται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ αὐτὰ τὰ προβλήματα εἶναι κυρίως ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν ἑκάστοτε νὰ ἐξετάζουν ζητήματα τοῦ τρόπου διαχειρίσεως τῶν ἐπιδιώξεων τούτων, τοὺς ἀντικειμενικοὺς σκοπούς, ἐμμέσους ἢ ἀμέσους τοῦ ἀγῶνος των καὶ συνεπῶς, δὲν δύναται κανείς, ἐκ προοιμίου, νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑφίσταται πλήρης γαλήνη εἰς τοὺς κόλπους τῆς συνδικαλιστικῆς Ὀργανώσεως καὶ ὅτι, αὐτὴν τὴν συνδικαλιστικὴν Ὀργάνωσιν τὴν ἐννοοῦμεν ἀδιατάραχον. Ἡ ἐσωτερικὴ διαταραχὴ ἐπέρχεται ἀπὸ τὴν ἅμιλλαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει. Βεβαίως πέραν αὐτῶν τῶν φαινομένων, ὅταν αἱ ἀντεγκλήσεις φθάνουν εἰς τὸν ἠθικὸν διασυρμὸν τῶν ἀξιωματούχων, εἶναι φανερόν, ὅτι ὑπάρχει κρίσις εἰς τοὺς κόλπους τῆς ἐπαγγελματικῆς ὀργανώσεως. Αὐτὴ ὅμως ἡ κρίσις δὲν νομίζω, ὅτι ὀφείλεται εἰς ἐπιδράσεις Κρατικὰς ἢ ἐξωσυνδικαλιστικάς. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι τὸ ἐργατικὸν κίνημα περνᾷ περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ διάφορα στελέχη πρώτης ἢ δευτέρας ὁλκῆς ἢ καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔρχονται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, ἀναζητοῦν τρόπους ὅπως κατακτήσουν ἢ μᾶλλον, νὰ ἐπανακτήσουν ἀπολεσθεῖσαν ἐμπιστοσύνην τῶν ἐργαζομένων μαζῶν. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀντιθέσεις κἄποτε θὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα, νὰ ἴδωμεν τὸν ἐργατοϋπαλληλικὸν κόσμον μονιασμένον εἰς τὰ Σωματεῖα του καὶ τὰς ἀλληλοκατηγορίας νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν ἱστορίαν.

§80Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσε προηγουμένως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας εἶναι πειστικαί. Τὸ συνδικαλιστικόν μας κίνημα νοσεῖ γενικώτερον, λόγῳ τῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§81Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Τὸ παράδοξον εἶναι τὸ ἑξῆς καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ γίνῃ ἀντιληπτόν. Συγκαλεῖται ἓν συνέδριον. Ἂν λάβω μέρος εἰς τὸ συνέδριον καὶ πάω ὅλα εἶναι ἐν τάξει. Ἂν ἐν τῷ μεταξὺ μεσολαβήσῃ οἱαδήποτε ἀντίθεσις ἢ διαφωνία καὶ λόγῳ τῆς διαφωνίας αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθω, παραδείγματος χάριν εἰς τὸ συνέδριον αὐτό, τότε ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας φέρει τὴν εὐθύνην, διατί; Διότι εἶναι ἀπολύτως ἀντικειμενικὸς καὶ δὲν θέλει νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν ἐπαγγελματικῶν Ὀργανώσεων. Ἀνεφέρατε, πρὸ ὀλίγου, διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ καπνεργατικοῦ συνεδρίου. Πράγματι, δύο ὁμάδες ἐνεφανίσθησαν κατὰ τὴν ἐκπροσώπησιν τῶν καπνεργατῶν εἰς τὸ τελευταῖον συνέδριον. Ἡμεῖς εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τῶν ἀντιθέσεων δὲν εἴχομεν οὐδεμίαν ἀνάμιξιν. Μάλιστα, προγενεστέρως, ξέρετε πολὺ καλά, ὅτι ἐθεωρήθη ἡ θέσις μας ἔναντι τῆς ὁμάδος, ἡ ὁποία ἀπεχώρησεν, ὡς θέσις ἐχθρική. Μετά, ἐπειδὴ δὲν ἐπήγαμεν καὶ εἰς τὸ ἄλλο συνέδριον, τοὺς εἴπαμε, τὶ ἔχετε νὰ μοιράσετε; Εἶναι περισσότερα τὰ σημεῖα ποὺ σᾶς ἑνώνουν καὶ ὀλιγώτερα ἐκεῖνα ποὺ σᾶς διασποῦν. Διότι δὲν ἐπήγαμεν, ἠκούσαμεν καὶ κατηγορίας καὶ ἀνυποστάτους πρὸς τὴν πραγματικότητα. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐπιζητῶ, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, νὰ μείνω ἐντελῶς ἔξω ἀπὸ οἱανδήποτε συνδικαλιστικὴν διαμάχην. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐπιζητῶ ὡς ὑπουργὸς Ἐργασίας νὰ μείνω ἐντελῶς ἔξω ἀπὸ οἱανδήποτε συνδικαλιστικὴν διαμάχην.

§82Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζετε καλῶς, ὅτι δὲν ὑπῆρξαν δύο συνέδρια τῶν καπνεργατῶν. Ἕνα καὶ μόνον συνέδριον ὑπῆρξε. Τὸ ἕβδομον συνέδριον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀπεχώρησαν 32 ἀντιπρόσωποι, οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὴν διασπαστικὴν ὁμάδα τοῦ Θεοδώρου, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὴν ἐργατικὴν τάξιν θέλουν νὰ τὴν διασπάσουν. Τὸ περίεργον εἶναι, ὅτι ἐσεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, εἶναι ὅτι, ἀντὶ νὰ ἀποπέμψετε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας αὐτοὺς τοὺς διασπαστάς, καὶ ὡς τέως καπνεργάτης νὰ τοὺς συστήσητε......

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε δυστυχῶς πολὺ μακρυὰ ἀπὸ τὸ θέμα καὶ ἔχετε καθηλωμένον τὸν ρήτορα εἰς τὸ βῆμα. Τὸ συνδικαλιστικὸν ζήτημα, εἶναι ζήτημα σπουδαῖον, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος.

§84Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Συνεπῶς, κ. Ὑπουργέ, σεῖς, ὡς τέως συνάδελφος τῶν καπνεργατῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς πῆτε, ὅτι ἡ θέσις σας εἶναι μέσα εἰς τὸ συνέδριον, καὶ ἀφήσατε τὴν διασπαστικὴν τακτικήν, καὶ ὄχι νὰ τοὺς ἐνθαρρύνετε εἰς τὸ νὰ προχωρήσουν καὶ νὰ διασπάσουν τὸ καπνεργατικὸν κίνημα, τὸ ὁποῖον ξεύρετε πόσας ἐνδόξους σελίδας ἔχει γράψει.

§85Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ ὑπουργὸς Ἐργασίας νὰ ἀποπέμψῃ κανένα πολίτην. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀποπέμψῃ οὔτε τὸ Προεδρεῖον τῶν καπνεργατῶν τῆς Καβάλας, οὔτε καὶ τὸ Προεδρεῖον τῶν καπνεργατῶν τῆς Θεσσαλονίκης. Δὲν εἶναι τῆς συνηθείας μου νὰ ἀποπέμπω οὔτε τοὺς ἁπλοῦς πολίτας. Κατὰ συνέπειαν, καθῆκον τοῦ ὑπουργοῦ ἦτο νὰ δεχθῇ κάθε αἴτημα καὶ κάθε ὑπόμνημα ἀπὸ ὁποιανδήποτε τάξιν καὶ ἐὰν ὑπεβάλετο. Ἑπομένως, κ. συνάδελφε, αὐτὰς τὰς συστάσεις νὰ τὰς κρατήσητε διὰ τὸν ἑαυτόν σας.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λυμπερίδη, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ δεχθῶ διὰ λογαριασμόν σας καμμίαν διακοπήν.

§87Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχον ὑποχρέωσιν, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ καπνεργατικοῦ, νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν θλιβερὰν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ἡ ἡγεσία τῆς καπνεργατικῆς τάξεως, καὶ νὰ ἐπισημάνω τοὺς κινδύνους καὶ διὰ τοὺς καπνεργάτας καὶ διὰ τὸ συνδικαλιστικὸν κίνημα. Καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐάν, ὡς ἰσχυρίζεται, οὐδεμίαν εὐθύνην ἔχει διὰ τὰ γεγονότα αὐτά, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμβάλῃ κατὰ τρόπον δημοκρατικὸν εἰς τὸ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις καὶ ἡ σύμπνοια μεταξὺ τῶν στελεχῶν τῆς καπνεργατικῆς τάξεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ μέτρα αὐτὰ ἐναντίον τῶν καπνεργατῶν εἶχον, ὡς ἐτόνισα καὶ πρὸ ὀλίγου, ἐπίπτωσιν βαρυτάτην ἐπὶ τῶν καπνεργατοπόλεων, ἐπὶ τῶν πόλεων, δηλαδή, διὰ τὰς ὁποίας ἡ καπνεργασία ἀποτελεῖ βασικὸν καὶ ζωτικὸν πόρον. Καὶ αἱ πόλεις αὗται εἶναι, κυρίως, αἱ πόλεις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ ἡ Ξάνθη. Ἡ καπνοπαραγωγὴ καὶ ἡ καπνεργασία ἀποτελοῦν τοὺς δύο βασικοὺς καὶ πλουτοπαραγωγικοὺς κλάδους, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ οἰκονομικὴ ὑπόστασις τῶν πόλεων αὐτῶν. Εἶπον, πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐμειώθη καὶ τὸ συνολικὸν εἰσόδημα τῶν πόλεων αὐτῶν. Καὶ θὰ ἔλθω, εἰδικώτερον, εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογικήν μου περιφέρειαν, τὴν Καβάλαν. Ἡ Καβάλα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ λέγω αὐτὸ διὰ ὅσους τυχὸν δὲν τὸ γνωρίζουν, ἦτο, μέχρι πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, τὸ πρῶτον καπνεργατικὸν κέντρον τῆς χώρας. Τὸ πρῶτον, δηλαδή, κέντρον καπνεργασίας. Κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια, τὴν ὑπεσκέλισεν ἡ Θεσσαλονίκη. Τὸ καπνεργατικὸν δυναμικὸν τῆς Καβάλας, κύριοι συνάδελφοι, ἀντιπροσωπεύει τὸ 25% τοῦ συνόλου τῶν καπνεργατῶν τῆς χώρας. Καὶ τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον ἀπελάμβανεν ἡ πόλις ἀπὸ τὴν καπνεργασίαν, εἶναι σημαντικώτατον. Τὸ εἰσόδημα αὐτὸ μειοῦται ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι, ἀπὸ 75.000.000 δραχμὰς ποὺ ἦτο τὸ 1956, κατῆλθεν ἤδη εἰς 58.000.000 δραχμάς. Ἡ πόλις τῆς Καβάλας, ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι πόλεις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, εὐλόγως ἔχουν τὴν ἀξίωσιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπιληφθῇ τῆς ἐπιλύσεως τοῦ καπνεργατικοῦ προβλήματος. Ἀλλὰ διὰ ποίων μέτρων θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος, θὰ ἐπανέλθω δι’ ὀλίγων, ἀφοῦ κάμω μίαν παρέκβασιν σύντομον. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἴδωμεν τώρα, ποία ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ ἐπὶ τοῦ ὅλου προβλήματος, κατὰ τὴν ὑπερτετραετῆ διακυβέρνησιν τῆς χώρας ὑπὸ τῆς ΕΡΕ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχεν ἀναγνωρίσει αὐτὰς τὰς—ἂς τὰς χαρακτηρίσω λίαν ἐπιεικῶς—ἀδικίας, εἰς βάρος τῆς καπνεργατικῆς τάξεως. Καί, ὅπως προκύπτει καὶ ἀπὸ ἕνα ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον πρὸς τὸν ἴδιον ἀπηύθυναν οἱ συνταξιοῦχοι καπνεργάται, εἰς ὅλας τὰς πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1956 δημοσίας συγκεντρώσεις, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔλεγε: «Γνωρίζω τὰς μεγάλας ἀδικίας ποὺ ἐδημιούργησεν ὁ νόμος 2348, καὶ τὸ Ν.Δ. 2519 τοῦ 1953 εἰς τοὺς καπνεργάτας καὶ τοὺς συνταξιούχους. Δὲν ὑπόσχομαι ἁπλῶς, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ὡς Κυβερνήτης θὰ προσπαθήσω νὰ ἱκανοποιήσω τὰς ἀξιώσεις τοῦ κόσμου αὐτοῦ, αἵτινες εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν δίκαιαι». Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν περασμένην περίοδον τῆς Βουλῆς, (ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ὁ κ. Μπουρνιᾶς), μετὰ πολύμηνον ἐγκυμοσύνην ἐξεμαιεύθη, ἐν πάσῃ περιπτώσει, περὶ τὸ τέρμα τῆς Βʹ καὶ τελευταίας συνόδου τῆς Βουλῆς ἕνα νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἤροντο, μερικῶς ἔστω, ὡρισμέναι ἀπὸ τὰς ἀδικίας αὐτάς. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἔμεινεν ἐκκρεμὲς ἐπὶ 16 μῆνας ὁλοκλήρους, ὑπὸ διαφόρους προφάσεις καὶ δικαιολογίας. Καὶ ἐδέησε νὰ ἔλθῃ περὶ τὰ μέσα Φεβρουαρίου τοῦ 1958 ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§88Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐνθυμεῖσθε διατὶ δὲν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον;

§89Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νὰ ἐρωτήσητε, κ. συνάδελφε, ποῖος ἦτο προσωπικῶς ὑπεύθυνος.

§90Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς θὰ ἔλεγον. Βιάζεσθε, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, διότι ἀπὸ τώρα προβλέπω, ὅτι διαφωνοῦμεν εἰς τὸ ποῖος ἦτο ὑπεύθυνος τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, αἰφνιδίως εἰσήγαγε τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὁ τότε ὑπουργὸς Ἐργασίας κ. Μπουρνιᾶς, μίαν μακροσκελῆ ἐξ ἐννέα σελίδων τροπολογίαν, μὲ πάσης φύσεως ἀσχέτους πρὸς τὸ νομοσχέδιον διατάξεις. Ἐνῶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπηρτίζετο ἀπὸ 5 ἐν συνόλῳ ἄρθρα καὶ εἶχον ψηφισθῇ μάλιστα τὰ 3 καὶ ἐπηγαίναμεν εἰς τὸ 4ον καὶ 5ον, εἰσήχθη ἡ τροπολογία, ἡ ἐξ 9 σελίδων, ἡ ὁποία ἔθιγε πάσης φύσεως, ἐπαναλαμβάνω, θέματα ἀσφαλιστικά, συνταξιοδοτικὰ κ.ἄ. Εἶχον προβλέψει τὴν τύχην τοῦ νομοσχεδίου, ἐξ αἰτίας αὐτῶν τῶν τροπολογιῶν, καὶ εἶπον, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς 17ης Φεβρουαρίου, ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ἑξῆς: «Πρέπει νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ...... (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, λόγῳ αὐτῶν τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν, ἦτο ἀδύνατον νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο καὶ νὰ τελειώσῃ εἰς τὰς συνεδριάσεις τῶν ἡμερῶν ἐκείνων. Ἐπηκολούθησεν ἡ πτῶσις τῆς Κυβερνήσεως τὴν 2αν Μαρτίου καὶ τὰ γνωστὰ ἐν συνεχείᾳ γεγονότα. Τὸ συμπέρασμά μου, λοιπόν, εἶναι, ὅτι ὑπαίτιος αὐτῆς τῆς καθυστερήσεως, τῆς μὴ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἦτο ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος τὴν τελευταίαν στιγμὴν κατέθεσεν αὐτὰς τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἦτο ἑπόμενον καὶ πολὺ φυσικόν, λόγῳ καὶ τῆς σοβαρότητός των, ἀλλὰ καὶ τῆς ποικιλίας των, νὰ προκαλέσουν μακρὰς συζητήσεις.

§91Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐὰν ὑπῆρχε κάποιος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνδιεφέρετο ἀμέσως νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, αὐτὸς θὰ πρέπει νὰ ἦτο ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Ἑπομένως, τὸν ἀδικεῖτε, ὅταν μάλιστα ἀπουσιάζῃ.

§92Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Ἐάν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, εἶχε πράγματι ἄμεσον ἐνδιαφέρον νὰ ψηφισθῇ, καὶ θὰ εἶχε, δὲν τὸ ἀμφισβητῶ ἐγὼ κατ’ ἀρχήν, δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ φέρῃ ὅλας αὐτὰς τὰς διατάξεις, τὰς ἀσχέτους μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ἠδύνατο νὰ τὰς εἰσαγάγῃ μὲ ἰδιαίτερον νομοσχέδιον. Διότι τὴν ἑσπέραν τῆς 17ης Φεβρουαρίου 1958 θὰ ἐψηφίζετο τὸ καπνεργατικὸν νομοσχέδιον ὁπωσδήποτε καὶ θὰ ἦτο σήμερον νόμος τοῦ Κράτους.

§93Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὅπως ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον τῶν τυπογράφων εἰς μίαν νύκτα.

§94Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Περαιτέρω, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλῶν εἰς τὴν Καβάλαν, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, τοπικὴ ἐφημερὶς τῆς Καβάλας τῆς 16.4. 1958, ἀνεφέρθη καὶ εἰς τὸ καπνεργατικόν, τονίσας: «Ἡ Κυβέρνησίς μου κατέθεσε νομοσχέδιον ........ (ἀναγινώσκει) ........».

§95Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀκριβῶς ἔτσι, δὲν ἔχει τὸ θέμα;

§96Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Τὴν γνώμην μου τὴν εἶπα πρὸ ὀλίγου. Ἐγὼ ἀποδίδω τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν 9σέλιδον τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἄνευ οὐσιώδους λόγου ὑπέβαλε τότε ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἄλλως θὰ εἶχε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ τὸ εἶχον προβλέψει δὲ ἔκτοτε καὶ σᾶς ἀνέγνωσα περικοπήν. Φοβοῦμαι, εἶπα τότε ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, μήπως διὰ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν παραταθῆ ἡ συζήτησις καὶ μέχρι τοῦ Μαρτίου. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν πρὸς τὸν λαὸν τῆς Καβάλας, τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ποία ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐν συνεχείᾳ καὶ μέχρι σήμερον, ἔναντι τοῦ καπνεργατικοῦ προβλήματος. Δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως γνωρίζετε, οὐδὲν ἐγένετο. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος νομίζω, ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὴν καπνεργατικὴν τάξιν, καὶ εἶναι τοῦτο πρὸς τιμήν του, ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό,...

§97Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἶναι ἀκριβέστατον.

§98Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Χαίρω, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὴν ἐπιβεβαίωσιν. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος προέρχεται καὶ ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν, εἶχε μίαν ἔτι ὑποχρέωσιν καὶ ὡς παλαιὸς καπνεργάτης νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ νὰ ἀρθῇ αὐτὴ ἡ ἀπαράδεκτος εἰς βάρος τῶν καπνεργατῶν κατάστασις. Ὅταν ἀνέλαβε, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας τὸν Μάϊον τοῦ 1958, τὸν ἐπεσκέφθησαν τότε τὰ Προεδρεῖα διαφόρων Ὀργανώσεων, ὅπως καὶ τῶν καπνεργατῶν. Εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι εὐθὺς ἀμέσως θὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν μελέτην τοῦ θέματος τοῦ καπνεργατικοῦ, ὥστε νὰ δώσῃ λύσεις ριζικὰς καὶ πλέον εὐνοϊκὰς ἀπὸ ἐκείνας, ποὺ ἐδίδοντο διὰ τοῦ γνωστοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Μπουρνιᾶ. Συμπληροῦται ἤδη διετία καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος ἔδωσεν αὐτὰς τὰς ὑποσχέσεις πρὸς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν καπνεργατῶν, οὐδὲν μέχρι σήμερον εἴδομεν νὰ λαμβάνῃ μέτρον διὰ τοὺς ἀτυχεῖς καπνεργάτας. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἐπὶ ὁλόκληρον διετίαν ἐξακολουθεῖ, φαίνεται, νὰ μελετᾷ τὸ θέμα! Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως τὸν περασμένον Ὀκτώβριον, ὅτε συνεζητεῖτο νομοσχέδιον ἐργατικόν, νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν διὰ τὴν ρύθμισιν βασικῶν τινων καπνεργατικῶν ζητημάτων. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπήντησεν εἰς τὴν πρότασίν μου λίαν ἀορίστως. Εἶπεν, ὅτι αἱ κατατεθεῖσαι τροπολογίαι, καὶ ἐννόει ὅλας τὰς τροπολογίας, ἀναφέρονται εἰς θέματα ἀσφαλιστικά, εἰς θέματα συνταξιοδοτικά, εἰς θέματα σπουδαιότατα καὶ ὅτι, ὅλα αὐτὰ θέλουν μελέτην.

§99Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἀπήντησεν, ὅτι τὸ θέμα, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν οἰκονομικὸν καί, ἐπὶ πλέον —ἐὰν ἐνθυμῆσθε, εἶπον τὸ ἑξῆς— ὅτι μέχρι τότε εἶχον διατεθῆ ἐκ μέρους τοῦ ΙΚΑ 200 ἑκατ. δραχ. διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ εἰδικοῦ λογαριασμοῦ καπνεργατῶν καί, κατὰ συνέπειαν, μία ριζικὴ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος θὰ πρέπει νὰ βασισθῇ ἐπὶ οἰκονομικοασφαλιστικῶν δεδομένων. Αὐτὰ εἶπον καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἐπιμένω.

§100Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Τοιοῦτόν τι δὲν ἤκουσα, τοὐναντίον, οὔτε καὶ τὴν λέξιν «καπνεργατῶν» ἀνεφέρατε. Ἰδοὺ τὰ πρακτικὰ τῆς 7.10.59, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἐργατικῶν τινῶν νόμων κ.τ.λ.

§101Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, αὐτὰ τὰ εἶπον καὶ εἰς τὴν Καβάλαν καὶ ἔχουν δημοσιευθῆ καὶ εἰς τὸν Τύπον αὐτὰ καὶ εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν τὰ ἀνέφερον.

§102Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὁ καταλληλότερος τόπος καὶ ὁ πλέον ἐπίσημος διὰ νὰ τὰ εἴπητε αὐτὰ εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὄχι αἱ διάφοροι Ἐπιτροπαὶ καὶ αἱ συγκεντρώσεις. Σεῖς προεκλήθητε μὲ τὴν τροπολογίαν ἐκείνην καὶ ἐδώσατε, ἐπαναλαμβάνω, λίαν ἀορίστους ἀπαντήσεις. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 7ης Ὀκτωβρίου 1959 σαφῶς ἀναγράφονται τὰ ὅσα εἴπατε. Ἀκούσατε τὶ εἴπατε, κ. Ὑπουργέ: «Κύριοι συνάδελφοι, πλεῖσται ὅσαι τροπολογίαι ἔχουν ὑποβληθῆ, ἄλλαι οἰκονομικοῦ, ἄλλαι ἐπαγγελματικοῦ, ἄλλαι ἀσφαλιστικοῦ καὶ ἄλλαι ἀντιπροσωπευτικοῦ χαρακτῆρος. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι, τὸ ἀπολύτως ἀδύνατον εἰς ἕνα σχέδιον νόμου, ὡρισμένου σκοποῦ καὶ ἐπιδιώξεως νὰ περιληφθοῦν ὅλαι αὐταὶ αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ μελετηθοῦν καὶ ὑπευθύνως μὲ τὰς εἰσηγήσεις των νὰ φθάσουν, ὅταν πρόκειται νὰ φθάσουν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διότι πράγματι, πολλαὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐξαιρετικῆς σπουδαιότητος...», καί, κατόπιν. εἰσήλθατε εἰς ἄλλα θέματα, χωρὶς νὰ ἀναφέρητε οὐδὲ κἂν τὴν λέξιν «καπνεργάται».

§103Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ κείμενον τῆς δηλώσεώς μου, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε, τὸ υἱοθετῶ καὶ πάλιν τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὡς ἔχει. Διὰ τὸ καπνεργατικόν, εἶπον, ὅτι τὸ ΙΚΑ διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ εἰδικοῦ λογαριασμοῦ τῶν καπνεργατῶν, διέθεσε 200 ἑκατ. δραχμῶν.

§104Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, δὲν ὑπάρχουν, νομίζω, μόνον διατάξεις ἐπισύρουσαι οἰκονομικὰ βάρη, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι μὴ οἰκονομικοῦ περιεχομένου καὶ ἔπρεπε νὰ φέρετε νομοθέτημα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τοὐλάχιστον, διὰ νὰ ἄρητε αὐτῆς τῆς μορφῆς τὰς ἀδικίας, ὡς π.χ. τὴν 6ήμερον σχέσιν ἐργασίας, τὸν τρόπον προσλήψεως, τὸν Κανονισμὸν καὶ ἄλλας, ὥστε νὰ πεισθῶμεν περὶ τοῦ ὅτι καὶ ὑμεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖτε εἰλικρινῶς νὰ δώσητε λύσιν εἰς τὰ καπνεργατικὰ προβλήματα. Κύριοι συνάδελφοι, τελειώνω δι’ ὀλίγων ἀκόμη. Ἐν γενικαῖς γραμμαῖς θὰ ἀναφέρω τὰ ληπτέα μέτρα, διὰ τὴν παροχὴν δικαιοσύνης εἰς τὴν καπνεργατικὴν τάξιν. Διὰ τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ καπνεργάτας: 1ον) Κατάργησιν Ἐπιτροπῆς τοποθετήσεως ἀνέργων καπνεργατῶν τῆς συσταθείσης διὰ τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 2348)53, ὡς ἀντισυνταγματικῆς, καθ’ ὃ παρεμβαλλούσης ἐμπόδια εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας. Ἀντ’ αὐτῆς νὰ ἰσχύσῃ ἡ γενικὴ νομοθεσία, τοποθετουμένων τῶν ἀνέργων διὰ τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας, μὲ δικαίωμα ἀποστολῆς εἰς τὴν ἐργασίαν ἐκ μέρους τῶν καπνεργατικῶν Ὀργανώσεων ποσοστοῦ 15%, πρὸς περιφρούρησιν τῶν συνδικαλιστικῶν στελεχῶν καὶ ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν Σωματείων. 2ον) Κατάργησιν τοῦ ἀπὸ 23.4.55 Β.Δ. «περὶ Κανονισμοῦ ὅρων ἐργασίας καπναποθηκῶν. 3ον) Κατάργησιν τῆς παραγρ. 4 τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 2348)53 «περὶ ἑξαημέρου σχέσεως ἐργασίας», ἥτις προνομιακῶς ἐφαρμοζομένη διὰ τὸ καπνεμπόριον εἰς τὸν τόπον μας, παρέχει εἰς αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἵνα κατὰ Σάββατον λύῃ τὴν σύμβασιν ἐργασίας διὰ ψυχολογικοὺς καὶ ἐκβιαστικοὺς λόγους. 4ον) Διατήρησιν τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν, ὡς κοινωνικοῦ πόρου τοῦ ΙΚΑ, πρὸς διασφάλισιν τῶν μὴ εἰσέτι ἀποζημιωθέντων καπνεργατῶν. 5ον) Ἐπίσπευσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος τοῦ ΙΚΑ, συμφώνως πρὸς τὰς ὑποβληθείσας ἀπόψεις καὶ τροποποιήσεις τῆς ΓΣΕΕ. Διὰ τοὺς ἀποζημιωθέντας: Κατάργησιν τῆς παραγρ. 6 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Διατάγματος 2519)53, ὡς ἀντισυνταγματικῆς καὶ ἀντικοινωνικῆς καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὅλων τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἀποζημιωθέντων καπνεργατῶν, τῶν πραγματοποιηθέντων εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ ΤΑΚ, ἐφ’ ὅσον ἡ καταβληθεῖσα ἀποζημίωσις εἶχε τὴν οὐσιαστικὴν καὶ μόνον ἔννοιαν τῆς ἄρσεως τῆς κατοχυρώσεως τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος καὶ οὐχὶ τὴν ἐξαργύρωσιν τῶν πραγματοποιηθέντων ἐν τῇ ἀσφαλίσει τοῦ ΤΑΚ ἡμερομισθίων. Ἄλλως τε καὶ ὁ βασικὸς νόμος 2348)53, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ Διάταγμα 2519, ὁμιλοῦν σαφῶς περὶ ἀποζημιώσεως καὶ οὐχὶ περὶ ἐπιστροφῆς εἰσφορῶν. 2ον) Κατάργησιν τῆς ἀντισυνταγματικῆς παραγρ. 3 τοῦ Ν. Διατάγματος 2519)53 «περὶ ἀπαγορεύσεως ἀπασχολήσεως εἰς τὴν καπνεργασίαν τῶν τυχόντων ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως», ὡς θιγούσης τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας. Διὰ τοὺς συνταξιούχους: Τὴν πλήρη ἐξομοίωσιν τῶν συνταξιούχων τέως ΤΑΚ καὶ Ν. 2348)53 πρὸς τοὺς συνταξιούχους ΙΚΑ, θεωρουμένων ὡς πληρούντων τὸ πλῆρες ὅριον ἡλικίας, (65 ἐτῶν), τὸ προβλεπόμενον παρὰ τοῦ Α.Ν. 1846)51, ἐφ’ ὅσον ἀπεστερήθησαν τοῦ ἐπαγγέλματός των καὶ ἐτέθησαν ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν σύνταξιν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ καπνεργατικὸν θέμα, δὲν εἶναι τοπικῆς σημασίας, εἶναι θέμα γενικώτερον, εἶναι θέμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ καὶ τὸ μέλλον πολλῶν ἀκριτικῶν περιφερειῶν τῆς χώρας μας. Δυστυχῶς, λόγῳ αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ καὶ εἰς τὸν κλάδον τῶν καπνεργατῶν καὶ λόγῳ τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, αἱ περιοχαὶ ἐκεῖναι εὑρίσκονται εἰς δεινὴν οἰκονομικὴν θέσιν. Ἡ Καβάλα, κύριοι βουλευταί, ἡ ὁποία περισσότερον πάσης ἄλλης πόλεως ἐπλήγη ἀπὸ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου καὶ ἀπὸ τὴν ἐν γένει καπνικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀγωνιᾷ καὶ εὑρίσκεται εἰς πλήρη οἰκονομικὸν μαρασμόν. Διότι, ὡς εἶναι εὐνόητον, ἐπωφελήθησαν ἀπὸ τὰ μέτρα αὐτὰ αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ καπνεμπορικαί, αἱ ὁποῖαι, λόγῳ ἀφ’ ἑνὸς τῆς εὐκόλου ἐξευρέσεως ἐργατικῶν χειρῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου, τοῦ πλήθους τῶν ἄλλων διευκολύνσεων καὶ φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, ὡς ἡ ἔκπτωσις ἐκ τοῦ φόρου κατὰ 40% εἰς τοὺς ἀνεγείροντας καπναποθήκας, σπεύδουν πρὸς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, σπεύδουν ἰδίως πρὸς τὴν Θεσσαλονίκην, ἐγκαταλείπουν τὴν Καβάλαν, τὴν Δράμαν, τὴν Ξάνθην καὶ τὰ ἄλλα καπνεργατικὰ κέντρα τῶν κλασσικῶν περιφερειῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ κτίζουν τὰς καπναποθήκας των εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Συνεπῶς, ἐγκαταλείπονται γοργῶς αἱ πόλεις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης, ἀπὸ τὰς διαφόρους ξένας καὶ ἡμεδαπὰς καπνεμπορικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ἡ ἐπεξεργασία τῶν καπνῶν διοχετεύεται συνεχῶς πρὸς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι συνάδελφοι, ἕνα πίνακα, διὰ νὰ ἰδῆτε πόσον ἐμειώθη ἡ ποσότης καπνῶν ποὺ ἐπεξεργάζονται εἰς τὴν Καβάλαν ἀπὸ τὸ 1951 μέχρι τὸ 1958 καὶ πόσον ἁλματωδῶς ηὐξήθη ἡ ποσότης, ἡ ἐπεξεργαζομένη ἐν Θεσσαλονίκῃ:

Ἐὰν συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, θὰ ἀποστραγγισθῇ ἀπὸ τὸν μοναδικὸν σχεδὸν πόρον ζωῆς ἡ πόλις τῆς Καβάλας καὶ αἱ ἐργατικαὶ καὶ ἐμποροεπαγγελματικαί της τάξεις θὰ ἀφανισθοῦν. Διὰ τοῦτο, πρέπει ἐπειγόντως ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὡρισμένα τολμηρὰ μέτρα, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀποτροπῆς τῆς ὁλοκληρωτικῆς οἰκονομικῆς καταρρεύσεως Καβάλας. Εὐλόγως ἀξιοῖ ἡ πόλις τῆς Καβάλας νὰ μὴ τυγχάνουν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἐκπτώσεως τοῦ 40% οἱ καπνέμποροι, ὅταν δὲν ἀνεγείρουν καπναποθήκας εἰς τὰ παλαιότερα καπνικὰ κέντρα τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Καὶ μάλιστα προτείνομεν, ὅπως αὐξηθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς ἐκπτώσεως εἰς 60%, διὰ νὰ κεντρισθῇ τὸ συμφέρον καὶ ὁ ζῆλος τῶν καπνεμπορικῶν ἑταιρειῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ἀνεγείρουν καπναποθήκας εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς καὶ ἰδίως εἰς τὴν πόλιν τῆς Καβάλας, ἡ ὁποία προσφέρεται πρὸς τοῦτο κλιματολογικῶς καὶ ὡς ἐπιλιμενίου κέντρου. Ἐπίσης, πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος, καὶ δὲν εἶναι δύσκολον αὐτό, νὰ γίνεται ἡ ἐπεξεργασία μιᾶς ὡρισμένης ποσότητος καπνοῦ εἰς τὰ μεγάλα καπνεργατικὰ κέντρα τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, διότι, ὅπως πᾶμε, τώρα ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μειωθῇ ἡ ἐπεξεργαζομένη ποσότης κάτω καὶ τοῦ 50% τοῦ καπνοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπεξεργασία ἐγένετο παλαιότερον εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀντιδικοῦμεν μὲ καμμίαν πόλιν. Ἀλλὰ ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι βιομηχανικὴ πόλις, ἔχει καὶ πολλοὺς ἄλλους πόρους, ἐνῷ αἱ πόλεις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ ἰδιαιτέρως ἡ Καβάλα, μόνον πόρον ἔχουν τὴν καπνοπαραγωγὴν καὶ τὴν καπνεργασίαν. Καί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καπνοπαραγωγήν, γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, εἰς ποίαν κατάστασιν ἀθλιότητος περιῆλθον οἱ καπνοπαραγωγοί μας καὶ εἰς ποῖον κρίσιμον σημεῖον ἔφθασαν αἱ περιφέρειαι ἐκεῖναι. Ἀλλοίμονον, ἐὰν καὶ ἡ καπνεργασία φύγῃ ἀπὸ τὰς πόλεις τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Τότε θὰ νεκρωθοῦν μοιραίως ὅλαι αἱ περιοχαὶ αὐταί, αἱ ζωτικαί, αἱ νευραλγικαὶ διὰ τὴν Πατρίδα μας.

§105Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Θὰ ἤθελα, κ. συνάδελφε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν, προκειμένου νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τοῦ κ. ὑπουργοῦ δι’ ὅσα παρατηροῦνται μὲ τὴν κατανομὴν τῶν καπνῶν εἰς τὰ κέντρα ἐπεξεργασίας. Δι’ αὐτό, τὸ ζήτημα τῶν καπνεργατικῶν κέντρων τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι τὰ κέντρα αὐτὰ ἔχουν μίαν παράδοσιν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ, ὅταν ἡ Θεσσαλονίκη εὑρίσκετο ἀκόμη εἰς τὰ σπάργανα, ἀπὸ καπνικῆς ἀπόψεως. Τὶ γίνεται σήμερον; Σήμερον παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον, νὰ συγκεντρώνεται ἡ ἐπεξεργασία τοῦ καπνοῦ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Μὲ αὐτὸ δὲν θέλομεν νὰ θίξωμεν τὴν Θεσσαλονίκην, ἀλλὰ ἐπιθυμοῦμεν νὰ τονίσωμεν, ὅτι ἐξωθοῦμεν τὸν κόσμον πρὸς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ οὕτω δημιουργοῦμεν ἕνα ὑδροκέφαλον, διότι ὁ πληθυσμὸς φεύγει ἀπὸ τὰς πόλεις τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης καὶ καταφεύγει εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Μεταφέρομεν ἐκεῖ καπνά, δηλαδή, ἐργασίαν καὶ ἀναγκάζομεν τὸν πληθυσμὸν νὰ μετακινῆται πρὸς τὴν Θεσσαλονίκην. Τὸ ἴδιον ἀρχίζει νὰ γίνεται εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ ὁποῖος ἤρχισε νὰ γίνεται μεγάλο καπνεργατικὸν κέντρον, εἰς βάρος τῶν Νήσων καὶ τῶν πόλεων τῆς Νοτίου Ἑλλάδος. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ τὸ θέμα, διότι καταρρέει ἡ ἐπαρχία καὶ ἀπὸ τὴν πολιτικήν της ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία τῶν παλαιῶν κέντρων ἐπεξεργασίας, τὰ ὁποῖα καταρρέουν.

§106Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Πάντως, κύριε συνάδελφε, ἡ πολιτικὴ τῆς συγκεντρώσεως τῶν καπνῶν ηὐνόησε τὰ κλασσικὰ καπνεργατικὰ κέντρα, ὅπως τὴν Καβάλαν καὶ οἱ Ὀργανισμοὶ Δημοσίου Δικαίου, ἐβοήθησαν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν καπναποθηκῶν εἰς τὰ κέντρα αὐτά. Καὶ εἰς τὴν μίαν, λοιπόν, καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν, ἐβοηθήθησαν αἱ καπνουπόλεις, λόγῳ ἀκριβῶς τῶν εἰδικῶν αὐτῶν συνθηκῶν.

§107Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Πάντως, ἡ Θεσσαλονίκη ἔχει σήμερον 25 κέντρα ἐπεξεργασίας, ἔναντι τῶν 6–7 ποὺ εἶχε προηγουμένως.

§108Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει ἐπειγόντως, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ θέματα αὐτά, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνεφέρθην ἀπόψε καὶ εἰδικώτερον αὐτά, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Κοινοβουλευτικῆς μας Ὁμάδος, ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου. Δὲν πρέπει νὰ ἐπαναπαυθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐργασίας, εἰς ἐκεῖνα ποὺ εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι εὐνοοῦνται αἱ περιοχαὶ αὐταί, ἀπὸ ἀπόψεως ἀνεγέρσεως καπναποθηκῶν. Δυστυχῶς, δὲν εὐνοοῦνται. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι εἰς τὴν Καβάλαν ἀνηγέρθησαν μία καπναποθήκη ὑπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, μία ἄλλη ὑπὸ τοῦ ΤΕΑΥΚΕ καὶ δύο ἢ τρεῖς ἀποθῆκες ἀπὸ ἰδιώτας καπνεμπόρους. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἐπαρκεῖ. Ἡ πόλις ἔχει ἀνάγκην καὶ ἄλλων χώρων συγχρονισμένων ἀποθηκεύσεως καὶ ἐπεξεργασίας καπνῶν. Πλέον τούτου, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν συγκρίνωμεν τὰς καπναποθήκας, αἱ ὁποῖαι ἀνηγέρθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ αὐτάς, ποὺ ἀνηγέρθησαν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θρᾴκην, θὰ ἴδωμεν, ὅτι πολὺ ὑπερέχει ἡ Θεσσαλονίκη, ἀπὸ ἀπόψεως χωρητικότητος καπναποθηκῶν. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὰς πόλεις αὐτὰς τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεξεργάζωνται μίαν ποσότητα καπνοῦ, ποσότητα καθοριζομένην βάσει τοῦ καπνεργατικοῦ δυναμικοῦ, βάσει τῆς ἰδιορρυθμίας τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἑκάστη πόλις, βάσει τῶν ἄλλων πόρων τοὺς ὁποίους ἔχει. Ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτὸ καὶ ἐὰν δὲν ληφθοῦν ἀπὸ τοῦδε μέτρα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν συνεπειῶν τῆς τεχνολογικῆς ἐξελίξεως ἐν τῇ καπνεργασίᾳ, αἱ ἀκριτικαὶ αὗται περιοχαί, ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν θὰ ἐρημωθοῦν. Ὁλόκληρος ἡ ἐπεξεργασία τῶν καπνῶν θὰ διοχετευθῇ βαθμιαίως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Τὰ μέτρα αὐτά, περαιτέρω, θὰ πρέπει νὰ συνδυασθοῦν μὲ ἄλλα μέτρα ἀναπτύξεως τῶν λοιπῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῶν περιοχῶν αὐτῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Καβάλας, ὅπως εἶναι ὁ τουρισμός, ἡ ἁλιεία, ἡ βιομηχανία, τὰ μεταλλεῖα. Πρέπει νὰ σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι αἱ πόλεις αὗται εὑρίσκονται εἰς τὸ χεῖλος τῆς καταστροφῆς. (Χειροκροτήματα).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Παπαπαναγιώτου.

§110Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, προερχόμενος ἀπὸ Νομὸν καθαρῶς καπνοπαραγωγικὸν καὶ καπνεργατικόν, ἔχω ὑποχρέωσιν ἐκ μέρους τῶν καπνεργατῶν Δράμας, νὰ διαμαρτυρηθῶ, διὰ τὴν συνεχιζομένην ἀδιαφορίαν καὶ τὴν ἀδικαιολόγητον ἀναβολὴν τῶν χρονιζόντων καὶ ἀποτελματωθέντων καπνεργατικῶν ζητημάτων καὶ διὰ τὴν συστηματικὴν ἀποφυγὴν ἀντιμετωπίσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ καπνεργατοοικονομικοῦ, καπνικοῦ καὶ καπνεργατικοῦ προβλήματος, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς κάμψεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας καὶ τῆς ἀνυπάρκτου καπνικῆς κρίσεως. Εὑρισκόμεθα, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὰ πρόθυρα ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1959. Θὰ ἀρχίσουν σὲ λίγο τὰ μαρτύρια τῶν ἐργατῶν, σχετικὰ μὲ τὰς προσλήψεις εἰς τὴν ἐργασίαν. Θὰ ἀρχίσῃ ὁ κάθε πτωχὸς καπνεργάτης καὶ καπνεργάτρια, νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Δεσπότην, εἰς τὸν Νομάρχην καὶ εἰς τὸν βουλευτήν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐργασίαν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ. Διατί; Διότι εἶναι ὑπαίτιον τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐθέσπισε νόμον νὰ γίνεται καὶ εἰς τὸ καπνεργατικόν, ὅ,τι γίνεται καὶ εἰς ἄλλους κλάδους ἐργαζομένων. Ὑπάρχει εἰς κάθε πόλιν Γραφεῖον Εὑρέσεως Ἐργασίας, Ἐργατικὸν Κέντρον καὶ ἐκπρόσωπος τοῦ καπνεμπορίου. Αὐτοὶ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἁρμόδιοι διὰ τὴν πρόσληψιν τῶν καπνεργατῶν καὶ ὄχι νὰ προσφεύγουν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν πρόσληψίν των εἰς τὴν καπνοεπεξεργασίαν εἰς τὸν Ἱεράρχην, στὸν Νομάρχην, στὸν βουλευτήν. Γεμίζουν τὰ γραφεῖα μας ἀπὸ καπνεργατρίας καὶ καπνεργάτας διὰ νὰ τοὺς δώσωμε σημείωμα ἢ νὰ τηλεφωνήσωμε εἰς τὸν Αʹ ἢ Βʹ καπνέμπορον, σχετικὰ μὲ τὴν πρόσληψιν. Αὐτό, κ. Ὑπουργέ, πρέπει νὰ τὸ προσέξητε. Σᾶς τὸ εἶπα καὶ εἰς τὴν Δράμαν, παρουσίᾳ τῶν καπνεργατῶν, ὅταν ἤλθατε καὶ οἱ παριστάμενοι ἐργάται ἐχειροκρότησαν τὴν πρότασίν μου. Θὰ προσφέρετε μεγάλην ὑπηρεσίαν, ἐὰν προχωρήσητε εἰς τὴν λῆψιν ἑνὸς τοιούτου μέτρου.

§111Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα αὐτό, ὅτι ἐφρόντισα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τοῦ Ὑπουργείου, νὰ δώσω ὁδηγίας εἰς τὰ περιφερειακὰ γραφεῖα ἐργασίας, νὰ ἀναλαμβάνουν αὐτὰ τὴν τοποθέτησιν ἐργατῶν. Μάλιστα, συνεκροτήθησαν ἐπὶ τούτῳ καὶ Ἐπιτροπαί. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὰ γραφεῖα αὐτά, προσέφεραν σημαντικὰς ὑπηρεσίας εἰς τοὺς ἐργάτας, μὲ τὴν τήρησιν τῆς σειρᾶς τοποθετήσεων. Χάρις, ἐπίσης, εἰς τὴν παρέμβασιν τῶν γραφείων αὐτῶν, ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐξακολουθητικῶς ἦσαν εἰς κατάστασιν ἀνεργίας, κατώρθωσαν νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὴν ἐργασίαν.

§112Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εὐχαριστῶ διὰ τὴν πληροφορίαν, ἀλλὰ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι δὲν ἐτηρήθη πέρυσι καὶ φοβοῦμαι, μήπως δὲν θὰ τηρηθῇ καὶ ἐφέτος.

§113Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὅταν μετέβην εἰς τὴν Καβάλαν, εἰς μίαν πόλιν, ἡ ὁποία ἀριθμεῖ 12.000 καπνεργάτας, τὸ σύνολον τῶν ἀνέργων ἀνήρχετο μόνον εἰς 17 πρόσωπα. Εἰς διάβημα μάλιστα, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ πρόσωπα θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἐργασίαν, ἐκάλεσα τοὺς ὑπευθύνους καὶ ἔδωσα ἐντολὴν διὰ τὴν τοποθέτησίν των εἰς ἐργασίας. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι τὰ Γραφεῖα Ἐργασίας ἐξυπηρετοῦν τοὺς σκοποὺς τῆς συστάσεώς των.

§114Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ὅτι αὐτὸ ποὺ εἴπατε συμβαίνει, ἀλλὰ μόνον ὡς πρὸς τὴν Καβάλαν. Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν Δράμαν καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Κάβδα.

§115Π. ΚΑΒΔΑΣ. Ὑπάρχει, κ. συνάδελφε, Ἐπιτροπή, ἥτις καθορίζει τὰς προσλήψεις.

§116Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Μὲ διαψεύδετε, διότι κατὰ τὴν περίοδον τῆς προσλήψεως τῶν καπνεργατῶν εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ θὰ ἀπουσιάζατε ἀπὸ τὴν Δράμαν καὶ δι’ αὐτὸ δὲν γνωρίζετε, λόγῳ τῆς ἀπουσίας σας, τὰ συμβαίνοντα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ πρέπει νὰ ἀποφεύγετε φράσεις, αἵτινες θίγουν συναδέλφους καὶ δεδικαιολογημένως θὰ ζητήσουν νὰ ὁμιλήσουν. Δὲν νομίζετε, ὅτι μὲ αὐτὸ ποὺ εἴπατε θίγετε τὸν κ. Κάβδαν;

§118Π. ΚΑΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως. Δὲν θὰ ἔπρεπε ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἴπῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε πρῶτον, διότι οὐδέποτε ἀπουσίασα ἐπὶ μακρὸν ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, ἀλλὰ καὶ ὁσάκις ἀπουσιάζω παρακολουθῶ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα τὴν ἐνδιαφέρουν ὅσον οὐδεὶς ἄλλος. Ἐὰν ἀπουσίασα ἐπί τινα χρόνον τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἐγχείρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Ἐκτὸς αὐτοῦ ὅμως, ἔχω νὰ εἴπω ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος, ὅτι ἡ ἐπεξεργασία τῶν καπνῶν, καὶ ἡ ἀπασχόλησις εἰς αὐτὴν τῶν καπνεργατῶν, γίνεται συμφώνως πρὸς τὰς κειμένας διατάξεις. Συνεπῶς δὲν ἔχουν κανένα λόγον νὰ ἀναμιχθοῦν οἱ ἀναφερθέντες Μητροπολίτης, Πρόεδρος Πρωτοδικῶν, Νομάρχης κλπ. Αἱ τοποθετήσεις γίνονται ἀπὸ τὰ γραφεῖα εὑρέσεως ἐργασίας καὶ δὲν εἶναι τοῦτο ἐπέμβασις. Ὅπως δὲ γνωρίζει, ὁ κ. συνάδελφος, κ. Πρόεδρε, οὐδέποτε ἀνεμίχθην εἰς τὴν πρόσληψιν καπνεργατῶν, ὅπως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν προσλήψεως ὑπὸ τῆς Σ.Ε.Κ.Ε. Ὡς ἐκ τούτου ὅλα τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ἀνακριβῆ.

§119Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν εἶπον, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἐπεμβαίνουν. Εἶπον, ὅτι οἱ καπνεργάται προσφεύγουν εἰς τὰ πρόσωπα αὐτὰ διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν πρόσληψίν των εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν, οὐδέποτε ἐσυνήθισα νὰ ψεύδωμαι, συνήθισα νὰ λέγω πάντα τὴν ἀλήθειαν.

§120Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Πράγματι, ὁ κ. συνάδελφος, ἀδικεῖ τὸν κ. Κάβδαν λέγων, ὅτι ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν Δράμαν. Καὶ τὸν ἀδικεῖ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κριθοῦν ἀπὸ αὐτὸ αἱ ἀπόψεις τοῦ κ. συναδέλφου. Ὁ κ. συνάδελφος ἤθελε νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν γίνεται κατάχρησις αὐτοῦ τοῦ πράγματος, ἀλλὰ εἶναι πραγματικότης, ὅτι ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι τὸ κάμνουν. Πάντως πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι εἰς ὅλα τὰ καπνικὰ κέντρα γίνονται παρεμβάσεις τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν πρὸς τὰς ἐπιχειρήσεις διὰ τὴν πρόσληψιν καπνεργατῶν. Αὐτὴ ἡ διαπίστωσις πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι εἶναι βάσιμος.

§121Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας) Ἀνεξαρτήτως τοῦ θέματος, ὅτι ἐθίγη ὁ κ. Κάβδας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄξιος ἐκπρόσωπος τῆς περιφερείας του καὶ ἐνδιαφέρεται δι’ ὅλα τὰ ζητήματά της καὶ ἰδίως διὰ τοὺς καπνεργάτας, ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο. Εἶναι φαινόμενον παρατηρούμενον πάντοτε εἰς περιόδους προσφορᾶς ἐργατικῶν χειρῶν. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπιζητοῦμεν συνεχῶς βελτίωσιν τῆς ὀργανώσεως ἀγορᾶς ἐργασίας διὰ τῶν γραφείων εὑρέσεως ἐργασίας, παρὰ ταῦτα, λέγω, πάντοτε ὅταν παρατηρῆται σημαντικὴ προσφορὰ ἐργατικῶν χειρῶν παρουσιάζονται πιέσεις διὰ προσλήψεις.

§122Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Πρόκειται, κ. Ὑπουργέ, διὰ τοὺς δύο ἀντεργατικοὺς νόμους, οἵτινες ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ, ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πεταχθοῦν εἰς τὸν δρόμον οἱ καπνεργάται, ἄλλοι ὡς συνταξιοῦχοι καὶ ἄλλοι ὡς ἐφαπαξιοῦχοι. Αἱ συντάξεις τῶν καπνεργατῶν ποικίλλουν ἀπὸ 331 δραχ. ἕως 412 καὶ 552 δραχμές. Ἀλλὰ μὲ τὴν πενιχρὰν αὐτὴν σύνταξιν, πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας καπνεργάτης νὰ ζήσῃ τὴν πολυμελῆ οἰκογένειάν του; Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀντεργατικοὶ νόμοι ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα ἑκάστην Δευτέραν καὶ Τρίτην νὰ συνωστίζωνται εἰς τὰ προαύλια τῶν Νομαρχιῶν ἄνω τῶν 300 νέων καὶ νὰ ζητοῦν διαβατήριον διὰ νὰ φύγουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν ὅλοι καὶ πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι μόνον τὸν μῆνα Μάρτιον ἔφυγαν διὰ τὴν Γερμανίαν 350 νέοι. Ἀδειάζουν αἱ πόλεις, ἀδειάζουν τὰ χωριὰ καὶ μάλιστα φεύγουν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ νέοι ποὺ πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ὅταν ἔχουν φάκελλον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀποδημία των.

§123Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἴπατε, ὅτι φεύγουν ἐλλείψει προστασίας ἢ ἐργασίας;

§124Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἐργασία δὲν ὑπάρχει καὶ προστασία.

§125Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὁμιλεῖτε περὶ προστασίας τῶν καπνεργατῶν. Καὶ εἴπατε, ὅτι ἀποδημοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατὰ ἑκατοντάδας. Οἱ ἀποδημοῦντες ἀποτελοῦν ἕνα μέρος ἀδρανοῦντος προσωπικοῦ. Φεύγουν, διότι ζητοῦν ἐργασίαν καὶ τοῦτο ἔχει σχέσιν μόνον μὲ τὴν προσφορὰν ἐργασίας καὶ δὲν σχετίζεται καθόλου μὲ τὸ θέμα τῆς προστασίας τῆς ἐργασίας τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς καπναποθήκας.

§126Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Θὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ συνάδελφος, κ. Λυμπερίδης, ὅτι φυγαδεύονται τὰ καπνὰ παρὰ τῶν καπνεμπόρων Καβάλας καὶ Δράμας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην πρὸς ἐπεξεργασίαν καὶ ἔτσι παραμένουν ἀπροστάτευτοι οἱ καπνεργάται μιᾶς περιφερείας ὅπως εἶναι ἡ Δράμα ἡ ὁποία εἶναι καθαρῶς καπνοπαραγωγικὴ περιοχή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν παραγωγὴ τοῦ καπνοῦ περιμένουν νὰ ζήσουν οἱ παραγωγοὶ καὶ καπνεργάται.

§127Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Γνωρίζουν οἱ καπνεργάται, ὅτι ἡ ἐργασία των εἶναι ἐποχιακὴ καὶ συνεπῶς ξέρουν τὰ χρονικὰ ὅρια τῆς διαρκείας τῆς ἐργασίας των. Ἄλλο εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς πλήρους ἀπασχολήσεως.

§128Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ὑπάρχει ὁ ὑπόγειος πλοῦτος τῆς χώρας καὶ εἰδικὰ τῆς περιφερείας μου, ὁ ὁποῖος μένει ἀνεκμετάλλευτος, μὲ τὸν ὁποῖον δυνάμεθα νὰ δώσωμεν ἐργασίαν εἰς τοὺς ἐργάτας, ὁπότε θὰ ἔχουμε πρὸς ἐξαγωγὴν μεταλλεύματα καὶ ὄχι ὅπως γίνεται σήμερα, νὰ ἀδειάζουν τὰ χωριά μας καὶ αἱ πόλεις καὶ νὰ φεύγουν τὰ νειᾶτα τῆς Ἑλλάδος σὲ ξένες χῶρες γιὰ νὰ βροῦν ἐργασία νὰ ζήσουν καὶ νὰ συντηρήσουν τὰς οἰκογενείας των.

§129Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ Κυβέρνησις πράττει ὅ,τι εἶναι δυνατὸν καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καὶ διὰ τὴν ἐν γένει παραγωγικὴν πρόοδον τῆς χώρας.

§130Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Αἱ Καπνεργατικαὶ Ὀργανώσεις τῶν συνταξιούχων, τῶν ἐφαπαξιούχων καὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἐργατῶν, κατέρχονται δύο τρεῖς καὶ τέσσαρες φορὰς τὸ ἔτος εἰς τὰς Ἀθήνας, διὰ νὰ φροντίσουν πλησίον τῶν ἁρμοδίων, ἀγωνιζόμενοι νὰ πείσουν τοὺς πάντας διὰ τὸ δίκαιον αἴτημά των, σχετικὰ μὲ τὴν ἔνταξίν των εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Ἐπιστρέφουν εἰς τὰς περιφερείας των μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ μελετηθῇ τὸ θέμα τους, τὸ ὁποῖον διαρκῶς μελετᾶται καὶ παραμένει ἀμελέτητον εἰς τὰ χαρτιά. Τὸ θέμα τῶν καπνεργατῶν εἶναι σοβαρὸν καὶ τὸ ἀντιμετωπίζουν μόνον αἱ καπνικαὶ περιφέρειαι. Δὲν παρέρχεται ἡμέρα χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὴν ἐπίσκεψιν διαφόρων ἐπιτροπῶν καπνεργατῶν. Χθὲς εἶχα ἕνα γράμμα ἀπὸ ἕνα καπνεργάτην συνταξιοῦχον, τὸν Σταῦρον Σχοινᾶν, ὁ ὁποῖος ἀπελύθη μὲ τὸν νόμον 2348)53 καὶ εἶναι ἤδη 65 ἐτῶν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ, μὲ τὴν χορηγουμένην εἰς αὐτὸν σύνταξιν καὶ ὅτι δικαιωματικὰ θὰ πρέπει νὰ ἐνταχθοῦν οἱ συνταξιοῦχοι εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Καὶ γράφει, ὅτι ἑκάστην Κυριακὴν προσπαθεῖ νὰ μὴ παραμένῃ εἰς τὴν οἰκίαν του διὰ νὰ μὴ βλέπῃ τὸ δρᾶμα τῆς οἰκογενείας του, καθ’ ὅτι ἡ σύνταξις τὴν ὁποίαν παίρνει δὲν φθάνει νὰ ζήσῃ σὰν ἄνθρωπος μιὰ ἑβδομάδα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν περιοδείαν του εἰς Μακεδονίαν καὶ Θράκην καὶ εἰς δημοσίας συναθροίσεις εἶπεν, ὅτι γνωρίζει τὶς μεγάλες ἀδικίες ποὺ ἐδημιούργησεν ὁ νόμος 2348 καὶ τὸ Ν. Δ. 2519)53 εἰς τοὺς καπνεργάτας καὶ τὴν κατηγορίαν τῶν συνταξιούχων αὐτῶν, καὶ ἔδωσε τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ὡς Κυβερνήτης θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀξιώσεις τοῦ κόσμου αὐτοῦ, αἵτινες εἶναι δίκαιαι. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισε τοῦτο δὲν χρειάζονται πλέον παλλὰ λόγια, ἀλλὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἀντεργατικῶν νόμων καὶ τὴν ἔνταξιν τῶν συνταξιούχων καπνεργατῶν εἰς τὸ Ι.Κ.Α. καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς ἀδικίας εἰς τοὺς ἐφαπαξιούχους καπνεργάτας οἱ ἐφαπαξιοῦχοι καπνεργάται δὲν ζητοῦν τίποτε ἐπὶ πλέον ἀπ’ ὅ,τι ἔχουν δικαίωμα ἐκτὸς τῶν χρημάτων των, δηλ. τὰς κρατήσεις των ὑπὲρ τοῦ Τ.Α.Κ. τὰ ὁποῖα πήρατε καὶ τὰ βάλατε εἰς τὰ Ταμεῖα τοῦ Ι.Κ.Α.

§131Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Τὰ ἀσφαλιστικὰ θέματα εἶναι συνήθως ἀλληλένδετα μὲ τὰ οἰκονομικά. Ἐὰν δὲν καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα τοῦ Ι.Κ.Α., ἂν δὲν δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ, δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσηγηθῶμεν μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ προεκάλουν νέα οἰκονομικὰ βάρη.

§132Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἐντάξεως τῶν καπνεργατῶν εἰς τὸ Ι.Κ.Α. ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν θὰ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε ὅτι θὰ τιναχθῇ τὸ Ι.Κ.Α. στὸν ἀέρα. Ἐὰν τὸ Ι.Κ.Α. ἔχῃ ἔλλειμμα 200.000.000 δὲν θὰ ἀνατιναχθῇ εἰς τὸν ἀέρα μὲ τὰ 17.000.000 τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβαρυνθῇ γιὰ τοὺς καπνεργάτας, οἱ ὁποῖοι πεινοῦν, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι οἱ περισσότεροι πάσχουν ἀπὸ φυματίωσιν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι μεγάλο τὸ ποσόν, ὥστε νὰ τοὺς ἔχωμεν κάμει νὰ ἀποστέλουν τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας καὶ νὰ κάμνουν συγκεντρώσεις καὶ ἀναφοράς. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι μεγάλο τὸ ποσόν. Γνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ πιστεύω, ὅτι θέλετε καὶ σεῖς νὰ τοὺς ἱκανοποιήσετε, ἀλλὰ ἐδῶ τὸ θέμα εἶναι ἐὰν ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα τῶν 200.000.000, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε, διότι δὲν νομίζω, ὅτι τὰ 17 ἑκατομμύρια θὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ τινάξουν τὸ Ι.Κ.Α. εἰς τὸν ἀέρα.

§133Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, τὰ 17 ἑκατομμύρια εἶναι διὰ τὴν 10ετίαν 170 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῶν χρημάτων, ποὺ προανέφερα, σᾶς λέγω, ὅτι κατὰ τὴν τετραετίαν 1956–1959 δι’ ἐπιδότησιν τῶν καπνεργατῶν διεθέσαμεν 121.726.888 δραχμάς. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ὑπάρχουν προβλήματα. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ συμπάθειά μας καὶ ἡ σκέψις αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν στρέφεται πρὸς τοὺς καπνεργάτας διὰ τὴν δικαίωσιν ὡρισμένων αἰτημάτων των. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλιστικῆς καὶ οἰκονομικῆς προστασίας καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ἀνεργίας καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ἀσφαλίσεως νὰ γίνῃ μελέτη. Καὶ μελέτη μάλιστα κάπως εἰς βάρος τῶν ἐν γένει ἀσφαλιστικοοικονομικῶν προβλημάτων τούτων.

§134Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι λυπηρὸν πάντοτε ὅταν θὰ πρόκειται ἐδῶ νὰ συζητήσωμεν κἄτι διὰ τοὺς ἐργαζομένους νὰ προβάλωμεν πάντοτε τὸ θέμα τὸ οἰκονομικόν, τὸ θέμα, ὅτι θὰ τιναχθῶμεν εἰς τὸν ἀέρα. Αὐτὸ τὸ εἶπον καὶ ἄλλοι καὶ δὲν τὸ εἴπατε μόνον σεῖς. Ἐδῶ μέλος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, εἶπεν, ὅτι ἐὰν δοθοῦν αἱ 300 δραχμαὶ σύνταξις εἰς τοὺς χωρικούς, θὰ δημιουργηθῇ πληθωρισμὸς καὶ θὰ τιναχθῇ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας εἰς τὸν ἀέρα, τὸ ἔχομεν ὡσὰν πίστιν ὅταν πρόκειται νὰ βοηθήσωμεν τοὺς ἐργαζομένους, ἀμέσως νὰ προβάλωμεν ἀνατίναξιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας εἰς τὸν ἀέρα.

§135Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ὡμίλησα περὶ τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν.

§136Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Καὶ αὐτοὶ ὀργανώσεις εἶναι. Ὅταν, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἀποφασίσετε νὰ πράξετε αὐτὸ ποὺ εἶπα, θὰ πρέπει νὰ μὴ γνωρίζῃ κανείς, ὅτι θὰ πᾶτε σὲ ἕνα καπνομάγαζο σὰν Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Θὰ διαπιστώσετε τότε, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη χώρα, εἰς τὴν ὁποίαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μεταχειρίζονται οἱ καπνέμποροι, ἀδείᾳ τῶν ὀργάνων τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς τὴν αἴθουσαν καπνεργασίας, δηλ. θὰ δῆτε τοὺς ἀρχιεργάτας νὰ εἶναι μὲ τὸ βούρδουλα ἐπάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια καὶ νὰ λέγουν εἰς τοὺς ἐργάτας, τρίβε–τρίβε. Κόβονται τὰ χέρια τῶν καπνεργατῶν ἀπὸ τὸ τρίβε–τρίβε. Καὶ ὅλα αὐτὰ γιατὶ ὑπάρχει ὁ φόβος, ὁ μεγάλος φόβος, ὅτι τὸ Σάββατον δὲν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν δουλειά, εἶναι τὸ ἑξαήμερον. Φοβοῦνται οἱ καπνεργάται καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι, οὔτε μὲ τὸν πλησίον τους νὰ ποῦν μιὰ κουβέντα, γιατὶ ἀλλοιῶς τὸ Σάββατον θὰ σταματήσῃ καὶ τὴν Δευτέραν δὲν ἔχει ἐργασίαν. Ἔφθασεν ἡ ἀπόδοσις κατὰ ἐργάτην ἀπὸ 12–16 ὀκάδες τὶς 18 ὀκάδες. Ἄλλο ζήτημα ἐὰν ὑπῆρχεν ὅρος ποὺ νὰ ἔλεγε, ὅτι ὁ καπνεργάτης εἶναι διὰ νόμου ὑποχρεωμένος νὰ ἀποδίδῃ ἡμερησίως εἰς τὸν ἐργοδότην του τόσα κιλὰ καπνά, θὰ τὰ ἔβγαζε τότε δίχως νὰ ἔχῃ τὴν πίεσιν τοῦ ἀρχιεργάτου εἰς τὸ κεφάλι του καὶ θὰ ἔλεγε τὸ βράδυ εὐχαριστῶ καὶ εἰς τὸ ἀφεντικό του καὶ εἰς σᾶς περισσότερον, διότι σεῖς θὰ εἶσθε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ τοῦ ἐδίδατε τὸ δικαίωμα αὐτό. Ὄχι ὅπως εἶναι σήμερον. Εἶναι ἁμαρτία, κ. Ὑπουργέ, αὐτὸ ποὺ γίνεται. Ἐγὼ ἐπεσκέφθην πολλὲς φορὲς καπνομάγαζα, βέβαια ὄχι σὰν ὑπουργός. Ἐὰν ὅμως πᾶτε ἀπρόοπτα θὰ τὸ διαπιστώσετε αὐτὸ ποὺ λέγω καὶ θὰ εἴπητε, ὅτι καλὰ μοῦ εἶπεν ὁ κ. Παπαπαναγιώτου. Βλέπετε, ὅτι εἶναι ἕνα μεγάλο δρᾶμα σήμερα τὸ θέμα τῆς καπνεργασίας. Σεῖς, κ. Ὑπουργέ, τὸ γνωρίζετε ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιδοτήσεως τῶν καπνεργατῶν πολὺ καλύτερα τὸ ζήτημα ἀπὸ πολλούς. Ἡ καπνεργασία ἐμειώθη εἰς τὰ περισσότερα κέντρα παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ, διότι εἴπομεν, ὅτι οἱ καπνέμποροι ἐπῆραν τὰ μαγαζιὰ των καὶ ἐπῆγαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, διότι ἔχουν καὶ αὐτοὶ τοὺς λόγους των, φαίνεται, ὅτι ἐκεῖ εἶναι καὶ τὰ πλοῖα καὶ ὀλιγώτερον θὰ δυστυχήσουν, ἀλλὰ ὁ καπνεργάτης διὰ νὰ ἐπιδοτηθῇ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις. Ἐὰν δὲν ἔχῃ τὰ ἀπαιτούμενα ἡμερομίσθια δὲν θὰ μπορέσῃ νὰ πάρῃ καὶ τότε σεῖς θὰ ὑποχρεωθῆτε, ὅπως δίδετε τὰ χρήματα εἰς τοὺς δήμους, νὰ τὰ δώσετε καὶ ἐκεῖ διὰ νὰ μὴ πεθάνουν οἱ καπνεργάται. Ὑπάρχουν καπνεργάται οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ εἶναι ἡλικίας 55 καὶ 60 ἐτῶν. Διὰ νὰ πάρῃ τὴν σύνταξίν του πρέπει νὰ ἔχῃ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Πρέπει κάθε χρόνο νὰ ἔχῃ καὶ ἕνα ὡρισμένον ἀριθμὸν ἡμερομισθίων. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ συμπληρώσῃ, κ. Ὑπουργέ, διότι δὲν ὑπάρχει ἐργασία, διότι τὶ θὰ κάνουν οἱ 4.000 καπνεργάται τῆς Δράμας. Καὶ αὐτὸ τὸ σημεῖον πρέπει νὰ τὸ προσέξετε. Τελειώνοντας, κ. Ὑπουργέ, θὰ προτείνω τὴν ἄμεσον καὶ ἄνευ χρονοτριβῆς ἐξέτασιν καὶ ἀντιμετώπισιν τοῦ ὅλου καπνικοῦ καὶ καπνεργατικοῦ προβλήματος τῆς χώρας, ὅπως ἐπικινδύνως ἐμφανίζεται σήμερον καὶ τὴν ἄμεσον ἀποδοχὴν τῆς ἐπιλύσεως τῶν καπνεργατικῶν αἰτημάτων διὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ καπνεργατικοῦ κόσμου, μὲ βελτίωσιν τῆς θέσεως αὐτοῦ, ἵνα ἑδραιωθῇ παρ’ αὐτῷ τὸ αἴσθημα τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς κρατικῆς ἀντιλήψεως. Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τὸ προσέξετε. Καταργήσατέ τους, κ. Ὑπουργέ, τοὺς νόμους 2348 καὶ 2519. Δὲν εἶσθε βέβαια τότε ὑπουργός, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἰσηγηθῆτε τὴν κατάργησιν τῶν νόμων αὐτῶν, σύμφωνα μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀναγνωρίζει, ὅτι ἔγινε μία μεγάλη ἀδικία διὰ τῶν νόμων αὐτῶν εἰς βάρος τῶν καπνεργατῶν. Πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὸ... (ἀναγινώσκει).... Ἀτυχῶς, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς φαίνεται, ὅτι πολὺ ὀλίγον θὰ χρησιμοποιήσῃ ἐργάτας μὲ τὰ μηχανικὰ μέσα ποὺ ὑπάρχουν.

§137Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Μεταξὺ τῶν αἰτημάτων ἀναφέρετε καὶ ἕνα εἰς τὸν συνταξιοδοτικὸν Κώδικα. Τὶ ἐννοεῖτε;

§138Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον σεῖς πέρυσι καὶ πρόπερσι ἠθελήσατε νὰ ἐφαρμόσετε. Νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος 2348 καὶ νὰ ψηφισθῇ ὁ Κῶδιξ, τὸν ὁποῖον σεῖς γνωρίζετε.

§139Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἴπατε διὰ συνταξιοδοτικὸν Κώδικα. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ συνταξιοδοτικοῦ κώδικος, ἐννοοῦμεν περὶ ὡρισμένων διατάξεων ἀσφαλιστικοῦ δικαίου. Ἄν, κατὰ συνέπειαν, εἶσθε σύμφωνος νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἕνα Κώδικα, ἀσφαλῶς τότε θὰ πρέπει νὰ εἶσθε σύμφωνοι μὲ τὰς παγίας ἀσφαλιστικὰς διατάξεις, τὰς διεθνῶς καθιερωμένας.

§140Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἰς αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος, κ. Ὑπουργέ.

§141Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Τὸ κυριώτερον τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, περὶ τῆς τεχνολογικῆς ἀνεργίας, δηλαδή, περὶ τῶν μηχανικῶν μέσων. Πράγματι, εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν ἀπό τινος χρόνου, ἀπὸ διετίας περίπου, ἤρχισεν εἰσαγωγὴ μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα μὲ μαθηματικὸν ὑπολογισμόν, ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου, θὰ ἔχουν ἐκτοπίσει ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν, ἤδη ἀπασχολουμένου προσωπικοῦ. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ νέα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ ἔφερεν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἡ νέα γενικὴ συστηματοποίησις τῆς ἐργασίας μὲ σύγχρονα μέσα μηχανικὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς μίαν ἀνησυχίαν καὶ ἀναζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς τρόπους ἀντιμετωπίσεως τῶν συνεπειῶν, ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι μοιραίως θὰ προβληθοῦν μὲ τὴν γενίκευσιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μηχανικῶν μέσων.

§142Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶναι εὐχάριστον, ὅτι ἀναγνωρίζετε, ὅτι μὲ τὰ μηχανικὰ μέσα, θὰ φύγουν ἀπὸ τὴν μέσην οἱ καπνεργάται.

§143Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Σημαντικὸς ἀριθμός, μάλιστα.

§144Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Τὶ θὰ γίνουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Θὰ εὕρητε, βέβαια, ἕνα τρόπον νὰ τὸ ἀντιμετωπίσετε. Πάντως, τὸ θέμα εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ φέρετε τὸ νομοσχέδιον τὸ σχετικόν, τὸ ὁποῖον ἀπεσύρθη καὶ ὡς ἐδηλώσατε, λόγῳ τῶν ἐκλογῶν, δὲν ἠμπορέσατε νὰ τὸ φέρετε. Τώρα ὅμως εὑρισκόμεθα εἰς μίαν περίοδον Βουλῆς καὶ μπορεῖτε νὰ τὸ φέρετε. Φέρετέ το νὰ ἴδωμεν εἰς τὶ θὰ βοηθήσωμεν διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι, ὅπως ἀνέφερα εἰς τὴν ἀρχήν, ἐνῷ μὲ αἷμα ἀπέκτησαν ὡρισμένα δικαιώματα, σὲ μία βραδυὰ ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ μηνὸς ἔχασαν ὅλα τὰ δικαιώματά των. Φέρετε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ νὰ σταματήσουν καὶ τὰ τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας τὰ ὁποῖα ἔρχονται καὶ τὰ ὑπομνήματα, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διαμαρτύρεται κανείς. Θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ αἰτία διὰ νὰ διαμαρτύρεται.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 13, ὑπογραφομένη ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ νομίμου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Ἔχουν ὑπογράψει οἱ κ.κ. Κ. Βενέτης.... (ἀναγινώσκει).....

§146Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως, ἡ αἴτησις τῶν κ.κ. συναδέλφων, εἶναι συμπαθής, ἐφ’ ὅσον ἀναφέρεται εἰς τὸ συμπαθὲς θέμα τῶν καπνεργατῶν καὶ φαίνεται, ὅτι ἐκδηλώνει διάθεσίν των νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐξαντλητικῶς, ὥστε νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις τῆς τάξεως αὐτῆς τῶν ἐργατῶν. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὡς μοναδικὸν ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν συνέβησαν ὡρισμένα πράγματα τὰ ὁποῖα ἐξεδήλωσαν μίαν διάθεσιν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ συνόλου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ τῆς πορείας τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Συγκεκριμένως, ἐνῷ ἡ χθεσινὴ ἡμέρα ἦτο ἀφιερωμένη εἰς τὸν ἔλεγχον, καὶ κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, παρακλήσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐδέχθη νὰ γίνῃ ἔλεγχος μόνον ἐπὶ μίαν ὥραν καὶ ὁ ὑπόλοιπος χρόνος νὰ διατεθῇ διὰ νὰ ψηφισθῇ ὡρισμένον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπείγετο ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφίσῃ. Δεύτερον, κατὰ παράκλησιν πάλιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔγινε δεκτὸν τὸ πρῶτον καὶ ἐν συνεχείᾳ, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ καπνεργατικὴ ἐπερώτησις θὰ συζητηθῇ καὶ θὰ τερματισθῇ σήμερον, ὥστε ἡ ἑπομένη ἡμέρα ἐλέγχου νὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δι’ ἄλλα θέματα. Ἐν συνεχείᾳ, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐζήτησε τὴν συνδρομὴν καὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὥστε ἀπὸ τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος νὰ δύναται ν’ ἀρχίσῃ, νὰ συνεχισθῇ καὶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ταῦτα ἐλέχθησαν, συνεφωνήθησαν, πάντοτε ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι αἱ ἡμέραι τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν θὰ κατηναλίσκοντο διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς τῆς γενικεύσεως τῶν συζητήσεων ἢ τοῦ τερματισμοῦ τῶν συνεδριάσεων μετὰ μίαν ἢ δύο ὥρας. Ἂν τυχὸν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, θελήσουν νὰ ἐπιμένουν εἰς τὴν πρότασίν των, περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, τοῦτο σημαίνει, ὅτι εἴτε ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, εἴτε τῇ ὑποδείξει ἄλλων παραγόντων, φυσικὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἢ τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Ρ.Ε, ἀναιροῦν τὰ μετὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν καὶ ἐπισήμως συμφωνηθέντα καὶ δίδουν λαβὴν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ θεωρήσῃ, ὅτι ὅσα συνεφωνήθησαν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν δὲν ἰσχύουν πλέον. Λέγω ταῦτα ἐξουσιοδοτημένος ἐκ τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ νομίζω, ὅτι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἂν ἦσαν ἐδῶ θὰ ἔλεγον τὰ αὐτά, διότι ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις ἦτο ἐπίσημος, κατηγορηματική, συγκεκριμένη, ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω καὶ τὸ ἑξῆς: Τὸ θέμα ἐκκρεμεῖ ἀπὸ ἐτῶν, ὅλαι αἱ ἀπόψεις ἔχουν ἐκφρασθῆ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, πάλιν ἐξουσιοδοτημένος ἐκ μέρους τοῦ Κόμματός μας, σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι ἂν καὶ εἴμεθα ἐγγεγραμμένοι 5, δὲν πρόκειται νὰ καταναλώσωμεν πέραν τῆς ἡμισείας ὥρας συνολικῶς. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὸ νὰ ἐπισημάνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι καθ’ ἣν ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ ἔχει ἀναλάβει διὰ τοῦ Προέδρου της νὰ φέρῃ τὸ γνωστὸν νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἄρῃ τὰς γνωστὰς ἀδικίας. Συνεπῶς, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ κατανοήσωμεν τὶ θὰ προσθέσουν οἱ κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ζητοῦν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Ἕνας μόνον πρέπει νὰ εἶναι ὁ λόγος. Ἐζήτησαν τὴν γενίκευσιν, ὥστε νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις αὐτῆς τῆς ἐπερωτήσεως καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ εὐκαιρία διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἔλθουν νὰ συζητηθοῦν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἄλλα θέματα. Κατόπιν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ζητῶ ὅπως σεῖς προσωπικῶς ἀπὸ τῆς θέσεώς σας, συστήσετε εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ ἀποσύρουν τὴν πρότασίν των, ὥστε ἡ συζήτησις νὰ συνεχισθῇ ὁμαλῶς.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν μετεβλήθη τίποτε ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ συνεφωνήθησαν χθές. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν βάσιν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπωπτεύθητε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμεσολάβησαν, εἴτε Κυβερνητικοὶ παράγοντες, εἴτε τὸ κόμμα, εἴτε οἱοσδήποτε διὰ νὰ κατατεθῇ ἡ πρότασις, ἡ ὁποία κατετέθη περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ἁπλῶς τὸ ἐνδιαφέρον συναδέλφων ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Συμπολιτεύσεως ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τοὺς ἔκαμε εἰς ἕνα τοιοῦτον θέμα νὰ ζητήσουν νὰ λάβουν τὸν λόγον. Νομίζω δέ, ὅτι ἐὰν οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 20 ἐπερώτησιν περιορισθοῦν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς δι’ ὀλίγων θὰ περαιωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις, διότι καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτὴν δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν παρὰ εἷς ἢ δύο βουλευταί. Συνεπῶς, δὲν πρόκειται νὰ διαταραχθῇ ἡ τάξις.

§148Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν πράγματι περατωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις καὶ πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Ἐὰν ὅμως ἡ πρότασις αὐτὴ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν θὰ περατωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις, ἀλλὰ θὰ συνεχισθῇ, θὰ ἀνατρέψωμεν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ληφθεῖσαν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν καὶ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἀνατρέψωμεν ἡμεῖς εἰς τοιαύτην ὥραν. Διότι ἔχει ἤδη λάβει ἡ ὁλομέλεια τῆς Βουλῆς, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν ἀπόφασιν ὅπως τὴν προσεχῆ Δευτέραν συζητηθῇ ὁ Κανονισμός.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπαναλαμβάνω τὰ ἴδια, προσθέτω, ὅτι ἡ συζήτησις κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ περατωθῇ ἀπόψε, ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἐξαρτηθῇ κατὰ κύριον λόγον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν. Ἐὰν εἶναι σύντομοι θὰ περατωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως.

§150Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ τὴν πρότασιν περὶ γενικεύσεως, ἐπρότεινα ἐγὼ καὶ παρεκάλεσα καὶ τοὺς κ. συναδέλφους νὰ τὴν ὑπογράψουν, διότι τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν, ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι δὲν ἐκάμαμεν τὴν πρότασιν αὐτὴν πιεσθέντες. Ὁ κ. Λυμπερίδης ἀνέφερεν, ὅτι τὸ καπνεργατικὸν ἀποτελεῖ διὰ τὴν Καβάλαν τὸ 25% τοῦ ὅλου καπνεργατικοῦ θέματος τῆς Ἑλλάδος. Συνεπῶς, μὲ τὸν Κανονισμὸν δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω.

§151ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Δ.Α.). Ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Θὰ ἐπερωτήσετε σεῖς τὴν Κυβέρνησιν;

§152Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Εἴπατε πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐν μέρει ἔχουν κἄποιαν βάσιν, ἀλλὰ εἴπατε τερατολογήματα. Ὅσοι ὡμίλησαν καὶ αὐτοὶ ποὺ θὰ ὁμιλήσουν τὰ ἴδια θὰ εἴπουν, διότι ἀναπτύσσετε τὸ θέμα διὰ δημαγωγικοὺς σκοποὺς καὶ μόνον καὶ τίποτε πλέον τούτου. Δι’ αὐτὸ θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὅλη συζήτησις διεξήχθη μὲ κἄποιαν ἠρεμίαν. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ὀξυνθῇ ἡ συζήτησις.

§154Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Εἴπατε, ὅτι θὰ περαιωθῇ ἐντὸς τῆς σήμερον ἡ συζήτησις. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ.

§155Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ αὐτὸ τὸ πιθανὸν ποὺ εἴπατε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σημαίνῃ, ὅτι θὰ συνεχίσωμεν καὶ τὴν Παρασκευὴν καὶ οἱανδήποτε ἄλλην ἡμέραν ἐλέγχου θὰ ἀπομείνῃ διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τῆς Ε.Δ.Α., δὲν εἶναι ὅρος, τὸν ὁποῖον θέτομεν, ἀλλὰ ἐξηγοῦμεν τὴν θέσιν μας, ὅτι ἐὰν δὲν τερματισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις αὐτή, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατὰ τὴν ἄποψιν τῆς Ε.Δ.Α. ὅσα συνεζητήθησαν καὶ ἀπεφασίσθησαν, δὲν ἰσχύουν καὶ δὲν μᾶς δεσμεύουν, διότι δὲν εἴμεθα ἐκεῖνοι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπαναχωροῦμεν ἀπὸ τὰ συμφωνηθέντα, ἀλλὰ ἡ παράταξις τῆς Συμπολιτεύσεως.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅ,τι θὰ εἴπω δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀπειλήν, τὴν ὁποίαν διετυπώσατε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ τίποτε ἐκτὸς τῶν συμφωνηθέντων, Ἐγὼ θὰ προβῶ εἰς τὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβερνητικὴν πλευράν, καὶ ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἰσακουσθῶ, νὰ εἶναι οἱ Κυβερνητικοὶ βουλευταί, ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομοι εἰς τρόπον ὥστε νὰ περατωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε, ὅτι βουλευταί προερχόμενοι ἀπὸ περιφερείας, διὰ τὰς ὁποίας διεξάγεται κυρίως ἡ συζήτησις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὁμιλήσουν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἴπῃ τὰς Κυβερνητικὰς ἀπόψεις, ἀλλὰ καὶ ἕνας Κυβερνητικὸς βουλευτὴς, πρέπει νὰ εἴπῃ καὶ ἐκεῖνος τὰς ἀπόψεις του.

§157Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀνεξαρτήτως τούτου, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ δήλωσις τοῦ κ. ἐκπροσώπου τῆς Ε.Δ.Α., διότι ἀποτελεῖ ἀπειλὴν ἐναντίον τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τοῦ Κοινοβουλίου.

§158Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτος ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον παρακολουθεῖ τοὺς ὁμιλοῦντας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Ἐγὼ εἶχα μάλιστα τὴν εὐαισθησίαν νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θέτομεν κἂν ὅρον, ἀλλὰ ἁπλῶς διευκρινίζομεν, ὅτι ἡ θέσις μας ὑποχρεωτικῶς θὰ εἶναι αὐτή. Ἐὰν ἡ Κυβερνητικὴ πλευρὰ ὑπαναχωρῇ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θεωροῦμεν ἑαυτοὺς ἀδεσμεύτους καὶ ἑπομένως δὲν ὑπῆρξεν ἀπειλὴ καὶ συνεπῶς, κ. Ὑπουργέ, θέλετε νὰ διαστρέψετε τὰ πάντα.

§159Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπέγραψα τὴν πρότασιν γενικεύσεως τῆς συζητήσεως καὶ ὑποχρεοῦμαι νὰ εἴπω δύο λόγια. Τὸ θέμα εἶναι φανερόν, ὅτι εἶναι σοβαρὸν καὶ ἐπεβάλλετο νὰ ἀκουσθοῦν καὶ αἱ γνῶμαι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατάγονται ἀπὸ περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρονται καὶ κατέχουν τὸ θέμα αὐτὸ καὶ συνεπῶς νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνή των. Ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως σημαίνει καὶ τὴν παράτασιν αὐτῆς, εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ τελειώσῃ ἀπόψε καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιθυμία ὅλων μας καὶ ἐμοῦ τοῦ ὑπογράψαντος τὴν πρότασιν. Ἐγὼ δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Βενέτης ἤ τις ἄλλος. Συνεπῶς μπορεῖ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις χωρὶς νὰ δημιουργηθῇ ἡ ὀξύτης, ἡ ὁποία τείνει νὰ δημιουργηθῇ.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Α. Λασκαρίδης.

§161Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως ἐντὸς τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ ἀσκήσω τὸν ἔλεγχον ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι νὰ προβῶ εἰς μίαν λεπτομερῆ ἀνάπτυξιν τῶν θεμάτων, ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς καπνεργάτας. Ὑπάρχει θέμα ἐλέγχου; Μάλιστα, ὑπάρχει καὶ ἴσως εἶναι ἡ χαρακτηριστικωτέρα περίπτωσις μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ συνέχειαν ἐκείνης τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶχεν αὐτὴν τὴν ἐγκληματικὴν σύλληψιν τῆς ψηφίσεως τοῦ Ν. 2348, τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἦλθε μετὰ ἀπὸ ὀλίγα ἔτη νὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ ἰδία τὰς τραγικὰς συνεπείας, ποὺ εἶχεν ὁ νόμος αὐτὸς ἐπὶ τῆς οἰκονομίας τῶν κέντρων καπνεργασίας, ἀλλὰ καὶ τὰς τραγικὰς συνεπείας, ποὺ εἶχεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ εἰς τὰ κέντρα καπνεργασίας. Κύριοι βουλευταί, δι’ ὀλίγων θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ Ν. 2348 ἐψηφίσθη εἰς μίαν ἐποχήν, ὅπου πανίσχυρος ἡ δεξιὰ ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν καὶ ὅπου ἐπεχειρήθη καὶ ἐπετεύχθη εἴς τινας περιπτώσεις ἡ κατάλυσις ἐργατικῶν δικαιωμάτων, ὡς τῶν καπνεργατικῶν, τὰ ὁποῖα ἐπέτυχον οἱ ἐργαζόμενοι μὲ ἑκατόμβας θυσιῶν. Δὲν ἦτο κυρίως ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ Ν. 2348, δηλαδὴ ὁ λόγος μειώσεως τοῦ κόστους τοῦ προϊόντος, διὰ νὰ διευκολυνθοῦν αἱ ἐξαγωγαί μας —ὑπάρχουν ἄλλοι παράγοντες, ποὺ θὰ συνετέλουν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ— ἀλλὰ κύριος λόγος ἦτο νὰ δοθῇ ἓν καίριον πλῆγμα εἰς τὴν ἐξέλιξιν τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος τῆς χώρας μας καὶ νὰ παραδοθῇ ἡ ἐργατικὴ τάξις δεσμία, ὅπως εἶναι σήμερον, εἰς τὴν μανίαν τοῦ ἐργοδοτικοῦ κεφαλαίου. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἠσχολήθη ἡ Βουλὴ μὲ τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν τῶν καπνῶν καί, μετὰ παρέλευσιν ἑπτὰ ἐτῶν, ὁ κύριος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη ὁ Ν. 2348 διεψεύσθη πανηγυρικώτατα. Καίτοι ἐμειώθη τὸ κόστος τῆς καπνεργασίας, αἱ ἐξαγωγαί μας δὲν ἐβελτιώθησαν καὶ ἐὰν κατὰ τὸ 1953 παρετηρήθη μία αὔξησις, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὰ νομισματικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἐξ αἰτίας τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς. Σήμερον δὲ εὑρισκόμεθα μὲ ἕνα στὸκ καπνῶν ἐξαγωγίμων τῆς τάξεως τῶν 45.000.000 κιλῶν. Κλείω τὸ κεφάλαιον αὐτὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Ν. 2348 καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. 2348 καὶ τοῦ Ν. Δ)τος 2519. Κύριοι βουλευταί, δὲν εὑρίσκω λέξεις, διὰ νὰ χαρακτηρίσω τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς βάρος χιλιάδων ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι εἶχον μίαν κἄποιαν ἐπαγγελματικὴν κατοχύρωσιν καὶ εἶχον ρυθμίσει τὰ τῆς ζωῆς των σύμφωνα μὲ αὐτὴν τὴν ἐπαγγελματικὴν κατοχύρωσιν. Ζῶμεν τὸ δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι χιλιάδες εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι οἱ ἐφαπαξιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἀποζημίωσιν 2699 ἡμερομισθίων ἐπὶ 7 δραχμάς, ἤτοι σύνολον 18.000 καὶ αἱ γυναῖκες 13.000, ἀπώλεσαν δὲ τὰ ἀσφαλιστικά των δικαιώματα δι’ ἑνὸς ἄλλου ἀπατηλοῦ τρόπου, διότι ὅταν ἔλαβον τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν μὲ τὸν Ν. 2348, δὲν προεβλέπετο τότε ἀπὸ τὸν νόμον, ὅτι θὰ ἔχαναν τὰ ἀσφαλιστικά των δικαιώματα καὶ ἦλθε τὸν Αὔγουστον τὸ Ν.Δ. 2519 καὶ τοὺς εἶπε: Παίρνετε τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν, σᾶς παίρνω τὰ ἀσφαλιστικά σας δικαιώματα. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, τί ἔγιναν οἱ ἐργάται αὐτοί; Ἔγιναν ὑπάλληλοι, ἔγιναν ἐπιστήμονες, ἔπαυσαν νὰ εἶναι ἐργάται; Ἢ μὲ τὰς 18.000 καὶ τὰς 15.000 καὶ τὰς 10.000 τοὺς ἐξησφαλίσθησαν τὰ πρὸς τὸ ζῆν μέχρι τοῦ τέλους τοῦ βίου των; Ἐπίσης ἀπώλεσαν καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπασχολήσεώς των εἰς τὴν καπνεργασίαν διὰ διατάξεων τῶν προμνημονευθέντων νόμων. Ἄλλη μία κατηγορία εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον ἀπολύτως τίποτε. Ἦσαν οἱ διάγοντες τότε ἡλικίαν 40 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 500 καὶ οἱ ὁποῖοι καὶ τὸ δικαίωμα ἐργασίας ἀπώλεσαν καὶ δὲν ἔλαβον μηδὲ σύνταξιν μηδὲ ἀποζημίωσιν. Ἐπίσης εἶναι καὶ ἡ τάξις ἐκείνη τῶν γυναικῶν ἡλικίας 50 ἐτῶν, αἱ ὁποῖαι καταταλαιπωροῦνται καὶ κατεξευτελίζονται κατὰ τρόπον ἀνεπίτρεπτον, κατὰ τρόπον ἀντιβαίνοντα πρὸς πᾶσαν ἔννοιαν ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας. Εἶναι αἱ γυναῖκες ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δὲν προσλαμβάνονται εἰς τὴν ἐργασίαν διότι δὲν εἶναι ὄμορφες, δὲν εἶναι ἀποδοτικές, αἱ γυναῖκες ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρώσουν τὰς ἀσφαλιστικὰς προϋποθέσεις καὶ νὰ ἐξέλθουν εἰς τὴν σύνταξιν. Οὐδεμία πρόνοια δι’ ὅλον αὐτὸν τὸν κόσμον. Ἐπίσης εἶναι ἡ κατηγορία ἐκείνη, ἡ ὁποία δὲν εἶχε τὴν προϋπόθεσιν τῆς τελευταίας 5ετίας διὰ νὰ πάρῃ τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν, διότι ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ 360 ἡμερομισθίων τὴν τελευταίαν 5ετίαν, ἐνῷ διὰ τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν τοῦ κ. Γονῆ ἀπαιτοῦνται μόνον 75 ἡμερομίσθια. Ἄκουσον τί ἐγένετο εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἔτους τοῦ ἐργάτου. Ὑπάρχει ἀκόμη μία τάξις, ἡ ὁποία λαμβάνει σύνταξιν 300 ἕως 552 δραχμῶν καὶ αὐτοὶ ἀνέρχονται εἰς 4950 περίπου τοῦ τέως Τ.Α.Κ. καὶ 5.665 τοῦ Ν. 2348. Αὐταί, κ. συνάδελφοι, εἶναι αἱ κτυπηταὶ καὶ ἐγκληματικαὶ ἀδικίαι τοῦ νόμου 2348. Αὐτὰ ὅλα ἐδημιούργησαν μίαν ἀπερίγραπτον κατάστασιν, ἡ ὁποία ἰσχύει σήμερον εἰς τὰς καπναποθήκας. Ἀφ’ ἑτέρου ἔχει παρασχεθῆ πλήρης ἀσυδοσία εἰς τοὺς καπνεμπόρους, οἱ ὁποῖοι κατεξευτελίζουν καὶ ὑβρίζουν διαρκῶς τοὺς ἐργάτας. Ὑπάρχουν περιπτώσεις ἐργαζομένων γυναικῶν εἰς τὰ καπνεργοστάσια, αἱ ὁποῖαι διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν πρόσληψίν των προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των καὶ εἰς τὰ σπίτια τῶν ἐργοδοτῶν των. Ἀκόμη, αἱ διατάξεις τοῦ νόμου 2348 κατωχύρωσαν μὲ τοιαύτην τελειότητα καὶ σατανικότητα τὰ συμφέροντα τοῦ καπνεμπορίου, ὥστε νὰ φρίττῃ κανείς, ὅτι ὑπάρχει διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας προβλέπεται, ὅτι πᾶσα πειθαρχικὴ παράβασις ἐργαζομένων τιμωρεῖται ἀπὸ 10 ἡμερῶν φυλάκισιν μέχρι 6 μηνῶν καὶ ἀπὸ 2.000 μεταλλικὰς δραχμὰς μέχρι 50.000.

§162Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις, κ. συνάδελφε, διότι οὐσιαστικῶς ἡ διάταξις εἶναι νεκρά.

§163Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι νεκρά, κ. Ὑπουργέ, διότι τότε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ. Ἐπίσης ὑπάρχει εἰδικὸν καθεστώς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἐθεσπίσθη διὰ τοῦ προαναφερθέντος νόμου. Εἶναι ἡ ἑξαήμερος σχέσις ἐργασίας. Δηλαδή, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι τὸ καπνεμπόριον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσλάβῃ τὴν Δευτέραν καὶ νὰ ἀπολύσῃ χωρὶς αἰτιολογίαν τὸ προσωπικὸν ἢ μέρος αὐτοῦ τὸ Σάββατον. Ἐπίσης, ὑπάρχει ὁ ἀναχρονιστικὸς ἐσωτερικὸς Κανονισμός, ὁ ὁποῖος προβλέπει παντοειδεῖς πιέσεις, εἰς βάρος τοῦ ἐργαζομένου προσωπικοῦ εἰς τὰς καπναποθήκας. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν ὑποβοηθοῦν ἀκόμη εἰς τὸ νὰ δημιουργήσουν μίαν τάξιν ἐργαζομένων σκλάβων. Διότι ὄχι μόνον οἱαδήποτε ἀντίστασις κατὰ τῆς αὐθαιρέτου, ἐὰν θέλετε, νοοτροπίας ἑνὸς ἐργοδότου, ἀλλὰ οἱαδήποτε συζήτησις ἐκεῖ, θὰ τοὺς στοιχίσῃ τὴν ἀπόλυσιν καὶ ἀκόμη, ὑπάρχει ἡ ἀπειλὴ νὰ τοὺς ὁδηγήσῃ καὶ εἰς τὸ δικαστήριον. Ὑπάρχει, ἑπομένως, ἡ ἑξαήμερος σχέσις ἐργασίας, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἐφαρμόζεται εἰς μεγάλην ἔκτασιν, ἀλλὰ ὑπάρχει. Τὸ γεγονὸς δέ, ὅτι ὑπάρχει, ἀποτελεῖ τὴν «Δαμόκλειον σπάθην», ἡ ὁποία ἐπικρέμαται εἰς τὰς κεφαλὰς τῶν ἐργαζομένων. Ἀκόμη, ἡ ἀντεργατικὴ αὐτὴ διάταξις, ἔχει δημιουργήσει τὸ γνωστὸν καθεστὼς εἰς τὰς καπναποθήκας τῶν κέντρων ἀγορᾶς, καὶ ἀκόμη ἔχει νομιμοποιήσει ἕνα ἀπαράδεκτον καθεστὼς ἐκμεταλλεύσεως. Διὰ τοῦ ἐσωτερικοῦ Κανονισμοῦ, κ. βουλευταί, ρυθμίζονται τὰ τῆς εἰσόδου καὶ τῆς ἐξόδου καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν εἰς τὰς καπναποθήκας. Διὰ τὴν εἴσοδον, προβλέπεται νὰ κτυπᾷ ἕνα κουδούνι καὶ διὰ νὰ ἀναλάβῃ ἐργασίαν μετὰ 10 λεπτά, δεύτερον κουδούνι. Καὶ ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργ. Ὑπάρχει καμμία καπναποθήκη εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ὁ ἐργαζόμενος ἐργάτης ἢ ἐργάτρια, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσέρχεται μέσα, πρὶν ἀκόμη σημάνη τὸ κουδούνι, δὲν ἀναλαμβάνει ἐργασίαν; Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία. Κανείς, βέβαια, δὲν τὸν ὑποχρεώνει, ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἀναλάβῃ ἐργασίαν, τὸ Σάββατον θὰ ἀπολυθῇ. Καὶ αὐτὸ σημαίνει, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, ὅτι ἐπὶ 1.000 ἐργαζομένων εἰς μίαν καπναποθήκην, ἔχει ἐξοικονόμησιν ὁ καπνέμπορος 20 ἡμερομισθίων τὸ πρωΐ καὶ 20 τὸ ἀπόγευμα, δηλαδή, σύνολον 40. Ἰδοὺ μία ἐκμετάλλευσις, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος.

§164Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐγώ, κ. συνάδελφε, δέχομαι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέτε. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ κἄτι τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ. Δηλαδή, ἐὰν συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, τότε ἔχομεν καταπάτησιν τοῦ ὀκταώρου.

§165Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Τὸ εἶπον καὶ εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῆς Καβάλας, ὅτι εἰς τὴν Καβάλαν, λόγῳ τῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν, παραβιάζεται καταφώρως τὸ ὀκτάωρον, τὸ ὁποῖον προβλέπει ἡ νομοθεσία μας. Καὶ αὐτὸ συμβαίνει ὄχι μόνον εἰς τὴν καπνεργασίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς εἰσπράκτορας τῶν αὐτοκινήτων καὶ εἰς τοὺς ὁδηγούς, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ μὲν ὑπογράφουν ὅτι θὰ πληρωθοῦν πρὸς 2.500 δραχ., παίρνουν 1.500 δραχ. καὶ ἐπιστρέφουν τὰ ἄλλα.

§166Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ὁμιλῶ εἰδικῶς διὰ τοὺς καπνεργάτας. Διότι καὶ αἱ Ὀργανώσεις τῶν καπνεργατῶν, ἀνεξαρτήτως τῶν ἀντιθέσεών των, ἔχουν κἄποιον κῦρος καὶ ἠμπορεῖ νὰ ἀσκοῦν ἕνα ἔλεγχον. Μέχρι τῆς στιγμῆς, δὲν ἔχω ἐκ μέρους τῶν καπνεργατικῶν Ὀργανώσεων καταγγελίαν διὰ τὴν καταστρατήγησιν τοῦ ὀκταώρου.

§167Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὴ εἰς γενικὰς γραμμὰς εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἤρχισε νὰ ἔχῃ δυσμενεστάτας οἰκονομικὰς ἐπιπτώσεις εἰς τὴν οἰκονομίαν τῶν κέντρων κατεργασίας καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν πόλιν τῆς Καβάλας. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2348, τὸ εἰσόδημα τῆς πόλεως διὰ ποσότητας καπνῶν εἰδικῶς ἐπεξεργαζομένων, πρὸ τῆς ἄρσεως τῆς κατοχυρώσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, ἐμειώθη κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἀκόμη, ἐδημιουργήθη μία κατάστασις προσφορᾶς ἐργασίας. Ἐχρειάσθησαν κατὰ χιλιάδες νέοι καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι, διότι ἐξ αὐτοῦ ὑπῆρξεν οἰκονομικὸν ὄφελος τοῦ ἐργοδότου, διότι οἱ πρωτοεισαγόμενοι πληρώνονται ὀλιγώτερον. Ἀκόμη, ἐξυπηρετήθη καὶ ἕνας ἄλλος σκοπός. Δίδεται ἕνας ψεύτικος ἐπαγγελματικὸς προσανατολισμὸς πρὸς τὴν νεολαίαν, ἡ ὁποία νομίζει, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπασχοληθῇ ἕνα ἢ δύο ἔτη εἰς τὴν καπνεργασίαν, ἔχει ἀντιμετωπίσει τὰ προβλήματα τῆς ζωῆς. Δημιουργεῖται ἕνας ὄγκος ἐργαζομένων, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει νὰ ἀπασχοληθῇ κατὰ 100%. Διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν 14.500 καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι καὶ ἐργάζονται 12.000. Καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀποτελεῖ μόνιμον ἀπειλὴν, ἡ ὁποία δημιουργεῖ ἔτι δυσμενεστέρας συνθήκας διὰ τοὺς ἐργαζομένους. Ἀκόμη, ἡ ἀσυνέπεια τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς σημερινῆς, ἡ ὁποία ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐπαγγελμάτων ἐψήφισε τὸν νόμον 2348, εἶναι κραυγαλέα. Διότι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἐφαπαξιούχων, μὲ ποίαν λογικὴν τοὺς ἐπιτρέπει ὁ ἐργοδότης νὰ ἀπασχοληθοῦν εἰς τὴν καπνεργασίαν; Ἀλλὰ καὶ εἰς πλείστας ὅσας ἄλλας περιπτώσεις. Καὶ ἀκόμη, εἰς τὴν πόλιν τῆς Καβάλας, διὰ νέους καπνεργάτας ἢ ἐὰν θέλετε καπνεργάτας νεαρᾶς ἡλικίας, ἐφαρμόζεται μέτρον δεσμευτικόν, τὸ ὁποῖον ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν μονιμωτέραν τοποθέτησιν τῶν ἐργαζομένων. Ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, λοιπόν, ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἐργαζομένων παραμένει πάντοτε ἄνεργος. Ἑπομένως, αἱ δεσμεύσεις ὑπάρχουν καὶ ἡ ἱστορία ὑποδηλοῖ, ὅτι ἡ κατοχύρωσις τοῦ ἐπαγγέλματος δὲν ἦτο μία συμπτωματικὴ πρᾶξις, ἀλλὰ ἐπεβλήθη ἀπὸ τὴν ἀνάγκην. Διότι μία μερὶς ἐργατῶν ἐπάλεψε, κατωχύρωσε τὸ ἐπάγγελμα καὶ μὲ τὴν ἀσφάλειαν αὐτὴν ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ζωῆς. Σήμερον, ὅμως, μὲ τὴν ἀσυδοσίαν ποὺ ὑπάρχει καὶ μὲ τὴν ἀντίφασιν μεταξὺ ἐλευθερίας καὶ κατοχυρώσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, ἐδημιουργήθησαν πλεῖστα ὅσα κοινωνικὰ προβλήματα. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι οἱ ἀπασχολούμενοι ἄνδρες εἰς τὴν καπνεργασίαν, νομίζω, ὅτι ἀνέρχονται εἰς 12%, ἐνῷ ἄλλοτε ἦσαν 50% ἄνδρες καὶ 50% γυναῖκες. Καὶ βλέπει κανεὶς τὸ τραγικὸν φαινόμενον, οἱ ἄνδρες νὰ εἶναι νταντάδες εἰς τὴν Καβάλαν ἢ νὰ κουβαλοῦν τὰ παιδιὰ των διὰ νὰ τὰ θηλάσῃ ἡ κουρασμένη μάνα, ἡ ἐμποτισμένη μὲ τὴν νικοτίνην, καὶ ἀκόμη οἱ ἄνδρες νὰ περιμένουν νὰ πάρουν τὸ χαρτζηλίκι τους ἀπὸ τοὺς «ἄνδρες», ὅπως ὀνομάζουν τὰς γυναῖκας, διότι αἱ γυναῖκες ἔγιναν ἄνδρες. Ἀλλά, ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, ποὺ προκαλοῦν ἀνάμικτα συναισθήματα καὶ τὰ ὁποῖα καταβιβάζουν τὴν ἀνθρωπίνην ἀξιοπρέπειαν, ἔρχονται καὶ εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἀνδρός, ὁ ὁποῖος, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, θέλει νὰ ἐργασθῇ καὶ δὲν ἐξευρίσκει ἐργασίαν. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ γοεραὶ κραυγαί, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τὰ κέντρα καπνεργασίας, τῆς Καβάλας ἐντονώτατα, τῆς Δράμας καὶ τῆς Ξάνθης, ἀκούονται συνεχῶς, δὲν δικαιολογοῦνται ἀπὸ πολιτικὰς διαφοράς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν. Εἶναι γενικαὶ καὶ ἀγκαλιάζουν ὅλους τοὺς κοινωνικοὺς παράγοντας καὶ ὅλας τὰς τάξεις. Καὶ σήμερον ἔντονος εἶναι ἡ ἀξίωσις νὰ ἀρθοῦν αἱ ἀδικίαι τοῦ Ν. 2348, διὰ νὰ σταθοῦν τὰ κέντρα αὐτά. Καὶ εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι εἰς τὴν Καβάλαν καὶ Ἐπιτροπαὶ σωτηρίας ὑπάρχουν καὶ ἐκκλήσεις στέλλονται καθημερινῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ σωθῇ ἡ πόλις τῆς Καβάλας. Καὶ ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὴν ἱστορίαν ἑνὸς ζητήματος, τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ παραποιήσῃ τὴν ἱστορικὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ ἐπιρρίπτῃ εὐθύνας ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχουν. Κύριοι βουλευταί, τόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Μαΐου τοῦ 1958, ὅσον καὶ ὁ κ. Βενέτης προχθές, εἰς μίαν συνέλευσιν τῶν συνταξιούχων καπνεργατῶν Καβάλας— ὁ ὁποῖος, ἀτυχῶς, δὲν ἦτο βουλευτὴς εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, καὶ δι’ αὐτὸ τοῦ δίδομεν τὸ ἐλαφρυντικὸν— εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καταθέσει σχετικὸν νομοθέτημα διὰ τὴν ἄρσιν τῶν ἀδικιῶν τοῦ νόμου 2348, ἀλλ’ ἀτυχῶς, δὲν ἄφησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ εἰδικώτερον ἡ ΕΔΑ, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Τὸ ἴδιον ἐπιχείρημα προέβαλε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας πρὸ μηνῶν, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ΗΕΜ, τοῦ ὁποίου εἶχον ζητήσει μίαν διακοπὴν διὰ νὰ ἀπαντήσω καὶ δὲν μοῦ ἐπέτρεψεν.

§168Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἀναφέρεσθε, εἰς τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν, σᾶς λέγω, ὅτι θὰ ἦσαν εὐτυχεῖς οἱ καπνεργάται, ἐὰν ἐπετύγχανον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπέτυχον οἱ ἐξελθόντες ὑπάλληλοι καὶ ἐργάται τῆς ΗΕΜ. Διότι ὅσοι ἐκ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν τῆς ΗΕΜ ἐξῆλθον τῆς ὑπηρεσίας, ἔλαβον σύνταξιν μὲ 28 χρόνια μεγαλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην τῶν συναδέλφων των, ὅπως αἱ περιπτώσεις Ροδινοῦ καὶ Χαμπέρη, οἱ ὁποῖοι εἶχον συνταξιοδοτηθῆ ὑπὸ τὸ παλαιὸν καθεστὼς τοῦ κλαδικοῦ Ταμείου, ἂν καὶ εἶχον 40ετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν. Συνεπῶς, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, παρὰ τὴν κριτικήν, ἡ ὁποία ἠσκήθη ἐναντίον του, εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἱστορία θὰ τὸ δείξῃ.

§169Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Τὰς ἀντιλήψεις μας, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου τὰς ἀνεπτύξαμεν καὶ εἶναι ἀναγεγραμμέναι εἰς τὰ πρακτικά. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, ἀναφέρω τὰ θύματα τοῦ νόμου 2348, τὰ ὁποῖα εἶναι θύματα τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς καὶ τὰ ὁποῖα ἀπωλέσατε, λοιπόν, αὐτὰ τὰ τραγικὰ θύματά σας, διὰ νὰ συγκρίνετε τὰς συντάξεις ποὺ ἐδίδατε εἰς τοὺς τροχιοδρομικούς, ἐνῷ γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι, ἐὰν ἐλάμβανον σύνταξιν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον των, θὰ ἦτο πολὺ μεγαλυτέρα, ὅπως συμβαίνει σήμερον καὶ μὲ τοὺς τυπογράφους, ποὺ τοὺς σφαγιάσατε. Κύριοι βουλευταί, τὸ 1956 εἶναι γνωστὴ ἡ ὑπόσχεσις τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ ἡ μὴ πραγματοποίησις τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν κραυγαλέαν ἀπόδειξιν, ὅτι στελέχη συνδικαλιστικὰ ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν συναδέλφων των κατὰ τοῦ ἐγκληματικοῦ νόμου 2348)53, εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὴν ἐξορίαν. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ τοῦ νόμου 2348 ἔγιναν ἀδικίαι καὶ ὅτι, εὐθὺς ὡς ἀνέλθῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, αὗται θὰ ἐπανορθωθοῦν, καὶ ὅμως, τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ δὲν ἐγένετο. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δι’ ἐρωτήσεώς μας ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν σχετικοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐρώτησίς μας κατετέθη εἰς τὰς 10 Ἰουνίου 1956 καὶ εἰς τὰς 21. 6.56 εἴχομεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Ἐν συνεχείᾳ, κατατίθεται ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας τὴν 6.10.56 σχέδιον Ν.Δ., τὸ ὁποῖον ἐνεγράφη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ οὐδέποτε κατέστη δυνατόν, παρὰ τὰς ὀχλήσεις μας, νὰ συζητηθῇ. Κατόπιν, τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα, ὡς νομοσχέδιον κατατίθεται εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Νοέμβριον τοῦ 1957, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν συνεζητήθη. Συζητουμένης σχετικῆς ἐπερωτήσεως, ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ ὁ κ. Παπαδημητρίου ἀνεφέρθησαν ἐπὶ τῶν γενικῶν θεμάτων καὶ ἐπέκριναν τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἔφερε σχετικὸν νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ρυθμίζωνται τὰ θέματα αὐτά. Ἐν συνεχείᾳ, εἰσάγεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν 8.8.57 καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ὑπέβαλε τὴν εἰσήγησίν του εἰς τὰς 30.8.57, ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ νομοσχέδιον δὲν συνεζητήθη. Διὰ τὸ ἴδιον θέμα, εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1957, ὁ κ. Παπανδρέου ζητεῖ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Τὴν αὐτὴν αἴτησιν ἔκαμε καὶ ὁ κ. Ζάκκας, καθὼς καὶ ὁ κ. Ἡλιοῦ τὴν 6.2.58. Ἔχομεν, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς εἰς τὰς αἰτήσεις αὐτάς, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι τὴν εὐθύνην διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὴν φέρει ἀποκλειστικῶς ἡ Κυβέρνησις, ὡς πρὸς τὴν σειρὰν τῆς συζητήσεως τῶν διαφόρων νομοσχεδίων καὶ τῆς σοβαρότητος αὐτῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ κείμενα, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐμεσολάβησαν ἀπὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου 15 μῆνες, χωρὶς νὰ συζητηθῇ. Κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, διὰ προτάξεως ἐπερωτήσεώς μας διὰ τὸ καπνεργατικὸν ζήτημα, γίνεται ὁ συμβιβασμὸς νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ ἐπὶ τοῦ καπνεργατικοῦ νομοσχεδίου. Καὶ οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως θὰ ἐπεκταθοῦν ἐπὶ ὅλων τῶν καπνεργατικῶν θεμάτων. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, γίνεται συζήτησις εἰς τὰς 18 Ἰανουαρίου τοῦ 1958, ἀλλὰ παρεμβάλλεται ὁ Κανονισμός. Μετὰ ταῦτα, ὅταν ἤρχισε πάλιν νὰ συζητῆται τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἐψηφίσθη εἰς πρώτην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, ὑποβάλλεται ἡ γνωστὴ 9σέλιδος μὲ 16 ἄρθρα τροπολογία, ἡ ὁποία ἔθιγε σοβαρὰ ἀσφαλιστικὰ θέματα καὶ προεκάλεσε τὴν ματαίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ποίαν ἔννοιαν, κ. Ὑπουργέ, ἔχει ἡ κατηγορία, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις παρημπόδισε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου; Ἡ αὐτὴ ἀπάντησις ἰσχύει καὶ διὰ τὸν κ. Βενέτην, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ ἀναμνησθῇ τὰ ὅσα εἶπε κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 2348)53, ὡς εἰσηγητής. Δὲν ἤθελα, νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ἀλλὰ ὅταν παραποιῆται ἡ ἀλήθεια, καθ’ ὃν τρόπον παραποιεῖται, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὑπομνήσω αὐτὰ τὰ πράγματα, μολονότι ἔχει τὸ ἐλαφρυντικόν, ὅτι ὁ κ. Βενέτης ἀπουσίαζεν ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, παρὰ τὴν θέλησίν του. Δὲν δικαιοῦται, λοιπόν, ἀπὸ κατηγορούμενος νὰ μετατρέπεται εἰς κατήγορον. Κύριοι βουλευταί, τελειώνω, μὲ τὴν ἑξῆς ὑπογράμμισιν: Ὁ νόμος 2348 ἔπληξε τὸν καπνεργατικὸν κόσμον καὶ ἐδημιούργησε ζητήματα κοινωνικὰ ἀσυλλήπτου ἐκτάσεως. Ὁ νόμος αὐτὸς ἀπετέλεσε μίαν μελανὴν σελίδα εἰς τὰ καπνεργατικὰ ζητήματα μὲ τὰς διαφόρους ἀνελευθέρους διατάξεις του εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν καὶ ἰδίᾳ μὲ τὴν 6ήμερον σχέσιν. Βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ, τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεως ἑνὸς ἐργάτου δὲν τὸ ἔχει ὁ ἐργοδότης, ἀλλὰ ὁ Διοικητὴς Ἀσφαλείας, καὶ σήμερον εἰς τὴν Καβάλαν ὑπάρχουν ἐργάται οἱ ὁποῖοι πένονται ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἐψήφισαν τὴν ΕΔΑ. Αὐταὶ αἱ ἀπάνθρωποι καὶ ἐξοντωτικαὶ διατάξεις, μόνον ἐγκληματικὸς νοῦς ἠμποροῦσε νὰ τὰς συλλάβῃ καὶ τοιαύτη ἦταν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις διατηρεῖ αὐτὸ τὸ ἀπαράδεκτον καθεστώς, διότι εἶναι ἀνίσχυρος νὰ προχωρήσῃ εἰς λῆψιν μέτρων, ἐπηρεαζομένη ἀπὸ τὸ καπνεμπόριον καὶ οὕτω διαιωνίζεται ἡ ἀπαράδεκτος κατάστασις καὶ καταρρέει ἡ οἰκονομία τῶν κέντρων καπνεργασίας.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§171Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συνεπὴς πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ πτέρυξ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολύ, διότι ἤδη προλαλήσαντες συνάδελφοι ἀνέπτυξαν τὸ θέμα καὶ ἐτοποθέτησαν αὐτὸ εἰς τὴν ὀρθήν του βάσιν. Ἐξ ἄλλου, τὴν δημιουργηθεῖσαν εἰς βάρος τῶν καπνεργατῶν σωρείαν θεμάτων καὶ ἀδικιῶν, ἡ Κυβέρνησις τὰ γνωρίζει ἀπὸ μακροῦ. Θέλω καὶ ἐγὼ νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εἰς τὸν συντομώτερον χρόνον φέρῃ πρὸς ψήφισιν τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀρθοῦν αἱ ὑφιστάμεναι ἀδικίαι εἰς τὴν μεγάλην καὶ συμπαθεστάτην κατηγορίαν ἐργατῶν, ὅπως οἱ καπνεργάται καὶ αἱ καπνεργάτριαι.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§173Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν ὅσων ἐξέθεσεν ὁ πρῶτος ὁμιλήσας ἀπὸ τοῦ βήματος συνάδελφος καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ συνάδελφος κ. Παπαδημητρίου, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἀπόψεις τοῦ Κόμματός μας καὶ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν, δὲν πρόκειται νὰ μακρηγορήσω. Θὰ ἐπαναλάβω ὅμως τὴν παράκλησιν, μολονότι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπρόκειτο περὶ παρακλήσεως, ἀλλὰ περὶ ἀπαιτήσεως ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, διότι τὸ καπνεργατικὸν θέμα εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸ σύνολον, θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγώ, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις νὰ σπεύσῃ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος τῆς δεξιᾶς, διότι αἱ κυβερνήσεις της ἐδημιούργησαν καὶ διατηροῦν τὰ ἀντεργατικὸν καθεστὼς διὰ τοὺς καπνεργάτας. Νὰ καταθέσῃ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ἀδικιῶν ἔστω καὶ ἂν τοῦτο φέρῃ τὴν σφραγίδα τὴν ἀντεργατικήν, ὅπως τὸ πρὸ ἐλαχίστου χρόνου ψηφισθὲν νομοσχέδιον διὰ τοὺς τυπογράφους. Νομίζω, μάλιστα, ὅτι εἰδικῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος διαβεβαιοῖ, ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὴν καπνεργατικὴν τάξιν, θὰ εὕρῃ κἄποιαν ἐξιλέωσιν, ἐὰν φέρῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρὸς ψήφισιν, διὰ νὰ ἀρθοῦν αἱ γενόμεναι ἀδικίαι εἰς βάρος τέως συναδέλφων του καπνεργατῶν καὶ νὰ βελτιωθοῦν αἱ συνθῆκαι ἐργασίας εἰς τὸν κλάδον αὐτόν.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον.

§175Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συνεπεῖς πρὸς ὅσα ἐδηλώσαμεν, ὅτι δὲν θὰ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρὸν διὰ νὰ περατωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, ἀλλὰ θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου δι’ ὀλίγων νὰ ἀναπτύξω διατὶ ὁ νόμος 2348 ἀπὸ τοῦ 1953, δηλαδή, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἐψηφίσθη, ἀπασχολεῖ συνεχῶς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐπιφέρει ἀναστάτωσιν εἰς τὴν καπνεργατικὴν τάξιν καὶ ἔχει περιάγει αὐτὴν εἰς κατάστασιν ἐξαθλιώσεως, ὡς ἐξέθεσαν προηγουμένως οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μας, κ. Πρόεδρε, εἶναι νὰ θέσωμεν ὡρισμένα ἐρωτήματα καὶ νὰ πληροφορηθῶμεν τὶ σκοπεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ μὲ τοὺς 5.500 συνταξιούχους τοῦ εἰδικοῦ λογαριασμοῦ καὶ μὲ τοὺς ἄλλους ἐκείνους καπνεργάτας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν προηγουμένως ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ ΤΑΚ. Θὰ ἐξακολουθήσῃ, δηλαδή, νὰ ἔχῃ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους μὲ τὰς ἐξευτελιστικὰς συντάξεις πείνης τῶν 300–550 δραχμῶν καὶ ἄνευ ἀσφαλιστικῆς στέγης; Καὶ θὰ ὑπαγάγῃ αὐτοὺς εἰς τὸ ἀσφαλιστικὸν Ἵδρυμα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, διὰ νὰ ἡσυχάσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὅτι εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν προστασίαν ἑνὸς βεβαίου ἀσφαλιστικοῦ φορέως; Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπέστη πλέον ὁ καιρὸς νὰ σταματήσῃ ἡ ἀγωνία τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀρχικῶς ἦσαν 11.000 καὶ ἐντὸς ὀλίγου χρονικοῦ διαστήματος ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἐμειώθη κατὰ 2.500, λόγῳ θανάτου. Δὲν θέλω ποτὲ νὰ πιστεύσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πρόθεσιν αὐτήν, νὰ ἀναμείνῃ δηλαδὴ τὸν θάνατον μεγάλου ἀριθμοῦ τῆς κατηγορίας τῶν συνταξιούχων αὐτῶν, διὰ νὰ τακτοποιήσῃ μόνον ἐλαχίστους, 2 ἕως 3.000 ἐναπομείναντας. Δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ρυθμισθῇ συντόμως, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἑξαημέρου σχέσεως ἐργασίας. Δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐκτενῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ ὅλη κατάστασις, ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἁπλῶς θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα παράδειγμα μόνον. Ὑπάρχει μία ἑταιρεία εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ΕΡΜΑΣ ΣΠΙΡ, ἡ ὁποία ἐπεξεργάζεται τὰ ἑλληνικὰ καπνά. Εἶναι γνωστόν, ἐπίσης, ὅτι τὸ Κράτος δι’ εἰδικῆς νομοθεσίας ἔχει καθορίσει τὰς ἐθνικάς μας ἑορτὰς καὶ προέβλεψεν, ὅπως τὸ ἡμερομίσθιον τῆς 25ης Μαρτίου καταβάλλεται εἰς τοὺς ἐργάτας. Χάρις ὅμως εἰς τὸν νόμον 2348, ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἀπέλυσε τὴν 21ην Μαρτίου ἀριθμὸν ἐργατῶν, 4 ἡμέρας δηλαδὴ πρὸ τῆς ἐθνικῆς ἑορτῆς, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν καταβολὴν τοῦ ἡμερομισθίου τῆς 25ης Μαρτίου. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ μόνον μίαν πτυχήν, διότι ὑπάρχει σωρεία τοιούτων παραδειγμάτων εἰς τὴν ἐργαζομένην τάξιν. Εἶναι καιρός, λοιπόν, νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ, βάσει τοῦ νόμου 2348, σχέσις ἑξαημέρου ἐργασίας, ἡ ὁποία ὑποδουλώνει τοὺς καπνεργάτας καὶ τὰς καπνεργατρίας, χωρὶς νὰ ἔχουν τὸ μέσον νὰ ἀμυνθοῦν. Τὶ θὰ γίνῃ ἐπίσης, κύριε Ὑπουργέ, μὲ τοὺς ὑπερήλικας καπνεργάτας ἄνδρας καὶ γυναῖκας τῶν 50 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν χωρὶς νὰ ἔχουν συμπληρώσει τὸ προβλεπόμενον ποσοστὸν ἡμερομισθίων διὰ νὰ συνταξιοδοτηθοῦν; Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ρακένδυτοι περιφέρονται εἰς τοὺς δρόμους, διότι τὰ καπνομάγαζα δὲν τοὺς παίρνουν διὰ νὰ συμπληρώσουν τὰ ἡμερομίσθια αὐτὰ καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐκλιπαροῦν νὰ πάρουν τὴν σφραγῖδα εἰς τὰ βιβλιάριά των, διὰ νὰ τύχουν τοὐλάχιστον φαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Τὶ θὰ γίνουν, ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, οἱ καπνεργάται τῆς Δράμας, τῆς Καβάλας καὶ τῆς Ξάνθης, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰς τελείαν ἐξαθλίωσιν; Τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐφευρέθη ἡ μέθοδος τῆς διαθέσεως τῶν κεφαλαίων τοῦ Ταμείου Ἀνεργίας εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων. Αὐτό, ὅμως, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἡ τοπικὴ αὐτοδιοίκησις ἔπρεπε νὰ ἐνισχυθῇ ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰ ἔργα αὐτὰ νὰ γίνουν ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἦτο δυνατὸν τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας νὰ δανειοδοτήσῃ τὸν Ὀργανισμὸν καπνοῦ διὰ τὴν ἀνέγερσιν συγχρόνων καπναποθηκῶν εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα ἐπεξεργασίας, ὡς ἡ Δράμα, ἡ Καβάλα, ἡ Ξάνθη κτλ.; Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ τὸ προσέξουν ἰδιαιτέρως. Πέραν αὐτοῦ, ὅμως, ὑπάρχει ὀξὺ πρόβλημα τῆς τεχνολογικῆς ἀνεργίας καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου καὶ συνεπῶς δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθω. Ἁπλῶς μόνον θὰ τονίσω, ὅτι μέχρι τοῦ ἔτους 1960 προβλέπεται, ὅτι θὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ ἡ ἀνεργία. Καὶ ἐνῷ ὅλα αὐτὰ εἶναι γνωστὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν βλέπομεν οὐδεμίαν ἀνησυχίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἦτο νὰ θέσωμεν ὡρισμένα ἐρωτήματα, διὰ νὰ μάθωμεν ἀπὸ αὐτήν, ἐὰν ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς τὴν λύσιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν καπνεργατῶν, τὰ ὁποῖα καὶ προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς ὑπεσχέθη καὶ διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι δεσμευμένη. Πρὸ ὀλίγου ἀκόμη, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς Ἐπιτροπὴν ἐκπροσώπων τῆς καπνεργατικῆς τάξεως, ἡ ὁποία τὸν ἐπεσκέφθη, ἐδήλωσε καὶ ὑπεσχέθη, ὅτι ἐντὸς τριῶν ἢ τεσσάρων ἑβδομάδων κατατίθεται εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐλύοντο ὁμαλῶς τὰ αἰτήματά των. Παρῆλθον τρεῖς ἕως τέσσαρες ἑβδομάδες, χωρὶς νὰ ἐπαληθεύσῃ ἡ ὑπόσχεσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου καὶ νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον. Κατόπιν αὐτοῦ, ἐρωτῶμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, θὰ συνεχισθῇ ἡ παρελκυστικὴ αὐτὴ κατάστασις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἢ θὰ καταθέσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πολλάκις ὑπεσχέθη, χωρὶς νὰ πραγματοποιήσῃ; Καὶ ἐρωτῶμεν, ἐπίσης, τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, μήπως ἡ ἐπελθοῦσα διάστασις εἰς τὸ καπνεργατικὸν συνέδριον ἔχει σχέσιν μὲ ἰδικήν του ἀνάμιξιν, διότι τοιοῦτόν τι κυκλοφορεῖ μεταξὺ τῶν συνδικαλιστικῶν στελεχῶν. Ἐὰν δὲν συμβαίνῃ τοιοῦτόν τι, ὁ κ. ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς διασπαστὰς τοῦ ἀγῶνος, ὅτι ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ μποῦν μέσα εἰς τοὺς σχηματισμοὺς τοῦ συνδικαλιστικοῦ κινήματος καὶ ἐκεῖ νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των, ἀντὶ νὰ γίνωνται οἱ διασπασταὶ ἑνὸς ἱεροῦ ἀγῶνος τῆς καπνεργατικῆς τάξεως.

§176Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος θέλει, πάσῃ θυσίᾳ, νὰ μὲ ἀναμίξῃ εἰς τὰ συνδικαλιστικὰ πράγματα. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλά, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἐπιθυμίαν του ταύτην.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§178Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἐψηφίσθησαν ποτὲ νόμοι, οἵτινες νὰ εὑρίσκωνται εἰς τοιαύτην ἀντίθεσιν μὲ πᾶσαν ἔννοιαν δικαίου, ὡς οἱ νόμοι 2348 τοῦ 1953 καὶ τὸ Ν.Δ. 2519. Διὰ τῶν δύο τούτων νόμων, ἐσφαγιάσθησαν τὰ δικαιώματα τῶν καπνεργατῶν, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν τὰ δύο αὐτὰ νομοθετήματα, παρὰ νὰ εὕρουν τὴν ἀποδοκιμασίαν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ φθάσῃ, ὥστε νὰ ἐπαγγελθῇ τὴν κατάργησίν των. Ἀλλὰ ἡ ἐπαγγελία αὕτη μόνον ὡς μία προεκλογικὴ ὑπόσχεσις ἐγένετο. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, διατάξεις εἰς τὸν νόμον 2348, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄκρως ἀντεργατικαί, ὑπάρχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 2348 ποὺ καθιερώνει τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐπιλαμβάνεται τῆς προσλήψεως τῶν ἐργατῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μᾶς εἶπεν, ὅτι διὰ τῶν καταβαλλομένων προσπαθειῶν, τὸ κακὸν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν μειοῦται συνεχῶς. Δὲν ἀρνεῖται, ὅτι πράγματι ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη, τῆς ὁποίας μετέχει ἀστυνομικός, κάμνει ἀπαραδέκτους διακρίσεις εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν. Κύριε Ὑπουργέ, καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι δὲν προσλαμβάνονται, διότι ἔχει ἀντίρρησιν ὁ Διοικητὴς τῆς Ἀσφαλείας. Συνεπῶς, τὰ ὅσα μᾶς εἴπατε εἰς τὰς ἀπαντήσεις σας ἀφίστανται τῆς πραγματικότητος καὶ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ Ν. 2348, ἔχει ἰσχύν, τοὐλάχιστον ὅσον γνωρίζω εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, ὅπου δὲν προσλαμβάνονται ἐργάται, ἐὰν ἔχῃ ἀντίρρησιν τὸ ἀστυνομικὸν μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἷς δικαιολογητικὸς λόγος διὰ τὴν μὴ ρύθμισιν τοῦ θέματος, προεβλήθη ὁ οἰκονομικός. Μήπως, ὅμως, ὅταν εἰσήγετο τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐψηφίσθη, δὲν συνέτρεχον οἱ οἰκονομικοὶ λόγοι; Μήπως οἱ νόμοι 2348 καὶ 2519 δὲν περιέχουν ἀδικίας; Καὶ μήπως ἡ διόρθωσις τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν δὲν προϋποθέτει οἰκονομικὸν ἄλλου νόμου μὲ περιεχόμενον; Πλὴν ὅμως, οὐδὲν μέτρον ἐξηγγέλθη διὰ τὴν κατάργησιν τῶν δύο αὐτῶν ἀντεργατικῶν νόμων. Ἔχω, κ. Πρόεδρε, νὰ καταγγείλω καὶ μίαν εἰδικὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Εἰς τὸ Ἀγρίνιον εἶχον συγκεντρωθῆ καπνά, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐπεξεργασθοῦν εἰς αὐτὸ διὰ νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοὺς ἐργάτας νὰ ἐργασθοῦν. Τῇ παρεμβάσει, ὅμως, ἰσχυροῦ κυβερνητικοῦ παράγοντος ἄλλης περιφερείας, μετεφέρθησαν εἰς ἄλλην πόλιν. Ἀκόμη καὶ ἄλλη ποσότης καπνοῦ μετεφέρθη ἀπὸ τὸ Ἀγρίνιον εἰς ἄλλα κέντρα, χωρὶς νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ οἰκονομικὸς μαρασμὸς τῆς πόλεως αὐτῆς. Ὅλα αὐτά, κύριε Πρόεδρε, ἀποτελοῦν αἰτήματα τῶν ἐνδιαφερομένων ἐργατῶν τῆς περιφερείας Αἰτωλοακαρνανίας. Νομίζομεν, ὅτι εἶναι χρέος τῆς Κυβερνήσεως νὰ διαγράψῃ τοὺς προαναφερθέντας ἀντεργατικοὺς νόμους, διότι ἀντίκεινται εἰς πᾶσαν ἔννοιαν δικαίου.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Κωνσταντάρας.

§180Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας κυρίους συναδέλφους ἔχουν θιγῆ ὅλα τὰ θέματα, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι σύντομος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀδιαφοροῦσε διὰ τὰ ζητήματα τῶν ἐργατῶν, δὲν θὰ ἐκινδύνευαν παλαιοὶ καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι νὰ ριφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤκουε τὰς ἐκκλήσεις τῶν ἐργατῶν καὶ ἐνεθυμεῖτο τὰς ὑποσχέσεις της, ἀσφαλῶς πολλὰ ἀπὸ τὰ αἰτήματά των θὰ εἶχον ἐπιλυθῆ, διότι πολλὰ ἔτη εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐξετέθη ἀπὸ ρήτορας ὅλων τῶν παρατάξεων ἡ τραγικὴ κατάστασις τῶν καπνοπαραγωγῶν μας. Εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν εὑρίσκονται καὶ οἱ καπνεργάται. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μεταπολεμικὰ ἐπέδρασεν εἰς τὴν κρίσιν τῆς καπνεργασίας ἡ ἁπλοποίησις αὐτῶν, ἀλλὰ τὴν κρίσιν, κυρίως, τὴν ἐδημιούργησαν οἱ δύο ἀντεργατικοὶ νόμοι, 2348 καὶ 2519, διὰ τῶν ὁποίων ἤρθη ἡ κατοχύρωσις τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος. Ἤδη, νέα κρίσις ἐμφανίζεται μὲ τὰς ξεφυλλιστικὰς μηχανάς. Ἀπὸ 11.585 τόννους ποὺ ἐπεξειργάσθησαν τὸ 1959, ἔναντι 11.600 τόννους τὸ 1958, ἔχομεν 2.000 ἡμερομίσθια ὀλιγώτερα. Ἐὰν γενικευθῇ ἡ ξεφυλλιστικὴ μηχανή, τὸ 80% τῶν ἐργατῶν καὶ τὸ 60% τῶν καπνεργατριῶν, θὰ ἐκδιωχθοῦν. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, νὰ ληφθοῦν μέτρα ἐγκαίρως, διὰ νὰ προληφθῇ ἡ νέα ἐπαπειλουμένη καταστρεπτικὴ κρίσις. Καὶ ὅταν αἱ μηχαναὶ δὲν ὠφελοῦν τὸ σύνολον, ἀλλὰ ὀλίγα ἄτομα, φέρνουν ὀπισθοδρόμησιν. Ὀρθῶς ἐλέχθη, ὅτι δὲν ὑπῆρξαν νόμοι, ποὺ ἠδίκησαν τὸν ἐργατικὸν κόσμον περισσότερον, ὅσον οἱ δύο νόμοι τοὺς ὁποίους ἀνέφερα προηγουμένως καὶ οἱ ὁποῖοι, παρὰ ταῦτα, ἐξακολουθοῦν νὰ ἰσχύουν. Ἤκουσα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, νὰ ρίπτῃ τὸ βάρος τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου τὸ 1958 εἰς τὴν Ἀριστεράν, ἡ ὁποία κατὰ καθῆκον ἐπεζήτησε νὰ κάμῃ τὰς ἀπαραιτήτους παρατηρήσεις διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ νόμου ἐκείνου, καθ’ ὃ εἶχε χρέος ἀπέναντι τῆς καπνεργατικῆς τάξεως. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ἐδόθη ἀπὸ τοὺς καπνεργάτας, ὅπως καὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι δὲν εἶναι ἀφελεῖς νὰ πιστεύουν εἰς τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἂν ἤθελε πολλὰ ἐν τῷ μεταξὺ νομοσχέδια θὰ ἠδύνατο νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ τὰ ψηφίσῃ μὲ τὴν πλειοψηφίαν ποὺ ἔχει. Ἄλλη ἀντεργατικὴ διάταξις εἶναι ἡ παράγραφος 6 τοῦ ἄρθρου 5, ἥτις συμψηφίζει τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν διὰ τῆς καταβολῆς πρὸς τὸ ΙΚΑ τῶν εἰσφορῶν ἐπὶ τῶν συντελεσθέντων ἡμερομισθίων καὶ ἀποστερεῖ οὕτω τοῦ συνταξιοδοτικοῦ δικαιώματος τοὺς ἐφαπαξιούχους καπνεργάτας. Πέραν τούτου, καὶ τὰ ἐπὶ πλέον ἡμερομίσθια τὰ συντελεσθέντα δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν χορήγησιν συντάξεως, ἀλλὰ διὰ τὴν προσαύξησιν αὐτῆς. Ἑτέρα ἀντεργατικὴ διάταξις εἶναι ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 3, ποὺ ἀπαγορεύει τὴν ἐργασίαν εἰς συνταξιούχους καπνεργάτας. Οὐσιαστικά, δηλαδή, καταλύει τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας, καταδικάζουσα οὕτω τοὺς συνταξιούχους καπνεργάτας εἰς συνεχῆ ἀνεργίαν καὶ ἀπαθλίωσιν. Πέραν αὐτῶν τῶν διατάξεων, ὑπάρχει ἄλλη διάταξις, ἐπιτρέπουσα εἰς τὸν Διοικητὴν Ἀσφαλείας νὰ διαγράψῃ ἀπὸ τοὺς καταλόγους τῶν προσληφθησομένων τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν κρίσιν του, θεωρεῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐργασθοῦν. Ἔχει παρέλθει 7ετία ἀπὸ τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ΤΑΚ μὲ τὸ ΙΚΑ καὶ ἐν τούτοις, οἱ συνταξιοῦχοι καπνεργάται εὑρίσκονται εἰς εἰδικὴν κατάστασιν, λαμβάνοντες μειωμένην σύνταξιν, ἔναντι τῶν λοιπῶν ἠσφαλισμένων τοῦ ΙΚΑ. Αἴτημα τῶν καπνεργατῶν εἶναι νὰ καταργηθῇ ὁ εἰδικὸς λογαριασμός, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργοῦ, παρουσιάζει ἔλλειμμα 240.000.000 καὶ νὰ ὑπαχθοῦν οἱ συνταξιοῦχοι καπνεργάται εἰς τὸ ΙΚΑ, διὰ νὰ ἀποκτήσουν ἀσφαλιστικὴν στέγην καὶ συνταξιοδοτικὴν δικαιοσύνην. Διὰ νὰ συνοψίσω, κύριοι, τὰ προτεινόμενα μέτρα, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, θὰ πρέπει, διὰ νέου σχεδίου νόμου, ἐρχομένου συντόμως εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψηφιζομένου, νὰ καταργηθοῦν οἱ δύο αὐτοὶ ἀντεργατικοὶ νόμοι, πρὸς ἄρσιν τῶν ἀδικιῶν. Δεύτερον, νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ταχύτερον ὁ Κῶδιξ τοῦ ΙΚΑ, ὁ ὁποῖος, καίτοι ἔχει καταρτισθῆ ἀπὸ τοῦ 1955, δὲν ἔρχεται πρὸς ψήφισιν. Εἰς τὸν Κώδικα αὐτὸν νὰ τεθοῦν διατάξεις, αἵτινες νὰ ἀγκαλιάσουν ὁλόκληρον τὸ καπνεργατικὸν πρόβλημα (ὅριον ἡλικίας, ἀριθμὸς ἡμερομισθίων, τεχνολογικὴ ἐξέλιξις). Τρίτον, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εἰδικὴ προστασία ἐργασίας διὰ τοὺς παλαιοὺς καπνεργάτας καὶ καπνεργατρίας, διὰ νὰ δημιουργήσουν τὰς προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεως καὶ νὰ ἔχουν ἀσφαλιστικὴν στέγην, ὥστε ἀποχωροῦντες, ἐφ’ ὅσον θὰ λαμβάνουν σύνταξιν νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ ἐπαγγέλματος. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν συνταξιοδότησιν ὅλα τὰ πραγματοποιηθέντα ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα ἔκαναν εἰς τὸ ΤΑΚ. Περαιτέρω, νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ ἐπάγγελμα ἀνθυγιεινὸν καὶ νὰ μειωθῇ τὸ ὅριον ἐξόδου ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συνταξιοδότησις τῶν καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν, τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς ἔχει ἀνέλθει πολύ. Τέλος θὰ πρέπει διὰ νόμου νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, αἵτινες χρησιμοποιοῦν μηχανὰς ὅπως ἐφαρμόσουν τὸ 7ωρον ἐργασίας καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ ἐπάγγελμα λόγῳ τῆς χρησιμοποιήσεως μηχανημάτων, νὰ καταβληθῇ ἀποζημίωσις. Θὰ πρέπει ἐξ ἄλλου νὰ καταβληθῇ προσπάθεια διὰ τοὺς ἐξερχομένους, ὥστε νὰ προσανατολισθοῦν πρὸς ἄλλα ἐπαγγέλματα καὶ ἄλλας ἀπασχολήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι οἵτινες ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των ἐργαζόμενοι ἐπὶ ὁλοκλήρους 10ετίας ὑπὸ ἀνθυγιεινὰς συνθήκας εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ ἐθνικοῦ μας προϊόντος τοῦ καπνοῦ, κυριολεκτικῶς πένονται, διότι εἴτε πραγματοποιοῦν 70–80 ἡμερομίσθια ἐτησίως ἀπολαμβάνοντες δηλαδὴ ἔσοδα ποὺ δὲν τοὺς ἐπιτρέπουν νὰ ζήσουν μίαν ζωὴν ἀνθρωπινήν, εἴτε λαμβάνουν μίαν μικρὰν σύνταξιν, ἥτις δὲν τοὺς ἐπιτρέπει νὰ ζήσουν, εἴτε τέλος παραμένουν ἐντελῶς χωρὶς ἐργασίαν καὶ διατηροῦνται εἰς τὴν ζωὴν μὲ πενιχρὰ ἐπιδόματα. Ἡ λύσις τοῦ θέματος ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν αὐτῶν τῶν μέτρων ἅτινα εἶναι καὶ αἰτήματα τῶν ἐργαζομένων, τὰ ὁποῖα καίτοι ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ τὰ θέσῃ ἐν ἐφαρμογῇ διὰ νόμου ἀθετοῦσα τὴν ὑπόσχεσίν της δὲν τὰ ἐφαρμόζει, τοὐναντίον δὲ τὰ ἀφήνει ἄλυτα, ὅπως ἀφήνει ἄλυτα ὅλα τὰ θέματα ποὺ ἐνδιαφέρουν ὅλας τὰς ἐργατικὰς τάξεις. Τὰ ἔχει ὑπὸ διαρκῆ μελέτην καὶ δὲν δίνει λύσεις μὲ ἀποτέλεσμα καὶ οἱ καπνεργάται νὰ δυστυχοῦν καὶ τὰ καπνεργατικὰ κέντρα νὰ διατελοῦν εἰς μίαν κατάστασιν συνεχῶς ἐπιδεινουμένης ὑφέσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βενέτης, ἔχει τὸν λόγον.

§182Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, διότι, ὅπως γνωρίζετε, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς ἄλλος πλὴν τῶν ἐπερωτώντων καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν, ἐγὼ τοὐλάχιστον τὸ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν, ἔπρεπε νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ τὰς ἀπόψεις μου, διότι εἰς πολλὰ σημεῖα συμφωνῶ μαζύ σας, κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Δ.Α., ἀλλὰ διαφωνῶ ριζικῶς ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀναπτύξεως τοῦ θέματός σας κατὰ τὸν δημοκοπικώτατον τρόπον, τὸν ὁποῖον συνηθίζετε. Ἐκεῖνο δὲ ποὺ μοῦ κάμνει κατάπληξιν εἶναι τοῦτο: Ἐνῷ ὑμεῖς ἡ ἀριστερὰ πιστεύετε ὅτι τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ ἐνῷ ἡμεῖς, θέλοντες νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν προσπάθειάν σας θέλομεν νὰ ὁμιλήσωμεν, διαμαρτύρεσθε, διότι θὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν λόγον καὶ ἀπειλεῖτε, ὅτι ἂν γενικεύσωμεν τὴν συζήτησιν ἀκυρώνομεν τὰ συμφωνηθέντα μεταξὺ ὑμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἐξηγήσω, διότι κἄτι ἄλλο ἐπιδιώκετε ἢ δὲν πιστεύετε, ὅτι τὸ καπνεργατικὸν θέμα εἶναι σοβαρόν, διότι ἀπόδειξις, ὅτι δὲν πιστεύετε, ὅτι εἶναι σοβαρὸν καὶ δὲν θέλετε νὰ ἀσχοληθῆτε καὶ ὅτι δημιουργεῖτε ἐντυπώσεις εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης, εἶπεν, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος καθ’ ἕνας θὰ ὁμιλήσῃ μόνον ἓν τέταρτον τῆς ὥρας.

§183Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Χάριν τῶν πρακτικῶν θὰ σημειώσω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρίστασθε δύο μόνον συνάδελφοι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι ὁλόκληρος παροῦσα.

§184Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Οἱ ὑπογράψαντες τὴν γενίκευσιν ἠναγκάσθησαν νὰ φύγουν, διότι ὕστερα ἀπὸ ὅ,τι ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὅτι ἐντὸς τῆς ἑσπέρας πρέπει νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις, τὶ νὰ ὁμιλήσουν; Καὶ ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῶ, ἂν καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἐπεκταθῶ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον θὰ ὁμιλήσω πρὸ κενῶν ἑδωλίων, περιορίζω τὴν συζήτησιν εἰς ὡρισμένα θέματα μόνον. Ὁ κ. Λασκαρίδης, μὲ κατηγόρησεν, ὅτι εἶμαι καὶ ὑπεύθυνος. Τὸν εὐχαριστῶ πολύ. Ξέρει ὁ κ. Λασκαρίδης πῶς ἀντιμετωπίζω τὰ πράγματα εἰς τὸν Νομὸν Καβάλας καὶ μοῦ ἔκαμεν κατάπληξιν, διότι ἠθέλησε νὰ προσδώσῃ μεγάλην σημασίαν, ὅτι ἐκ μέρους μου ἔγινεν ὅ,τι ἔγινε. Εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, κύριοι, πράγματι ἤμουν ὁ εἰσηγητής, ἀλλ’ εἰσηγητὴς ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὅλος ὁ κόσμος. Τότε ἡ ἐποχὴ ἐκείνη ἦτο ἄλλη καὶ σήμερον εἶναι ἄλλη. Τότε ἀντιμετωπίσθη ἕνα θέμα σοβαρὸν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ἐπίσης εὐεργετικόν. Διότι πρέπει νὰ συνηθίσωμεν νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν, εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκωμεν. Διότι ἐνῷ 5.500 ἦσαν οἱ κατωχυρωμένοι καπνεργάται, ἔκτοτε ἐργάζονται 10.000 καὶ 11 καὶ 12 καὶ τὸ 1958 εἰργάσθησαν 13.500.

§185Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. 7.000 ἦσαν εἰς τὴν Καβάλαν μόνον.

§186Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Τὰ νούμερά σας εἶναι λανθασμένα, κ. συνάδελφε. Οἱ κύριοι ποὺ παρακολουθοῦν καλλίτερον τὸ καπνεργατικόν, ἠμποροῦν νὰ μὲ διαψεύσουν ἂν εἶναι σωστὰ τὰ ἰδικά μου ἢ ὄχι. Αὐτοὶ ποὺ προσετέθησαν εἰς τὴν καπνεργασίαν δὲν ἔλαβον ἀπὸ ἄλλη μεριά. Εἶναι τὰ παιδιὰ τῶν καπνεργατῶν, αἱ γυναῖκες τῶν καπνεργατῶν, οἱ χῆρες, τὰ ὀρφανά. Εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν μίαν κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄνεργος, κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν εἰς τὴν Καβάλαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀντιμετωπίσθη τότε μία κατάστασις καὶ ἀσφαλῶς ὑπῆρχον, ὑπάρχουν καὶ τώρα, ὅπως ἐξειλίχθη ἡ κατάστασις, ὑπάρχουν ὡρισμένα τρωτὰ καὶ τὰ ὁποῖα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἀντιμετωπίζοντες τὴν κατάστασιν αὐτήν, νὰ τὰ τονίσωμεν καὶ νὰ τὰ ἐπισημάνωμεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας γνωρίζει, πόσας προσπαθείας κατεβάλλομεν καὶ ἐκεῖνος καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ τρωτὰ τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου. Ἐπίσης, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι πρὸς ἀντιμετώπισιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ ἡ Κυβέρνησις, διέθεσεν ἐπὶ ἔτη καὶ συνεχίζει νὰ διαθέτῃ ἑκατομμύρια πολλὰ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἀντιμετωπίσεως αὐτῆς τῆς ἀνεργίας. Τὸ ξέρετε πολὺ καλὰ καὶ αὐτά. Ἐπειδὴ ὕστερα ἀπὸ τὴν διαμαρτυρίαν καὶ τὴν ἀπειλὴν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, μὲ περιορίζετε νὰ ἀναπτύξω τὸ ὅλον καπνεργατικὸν θέμα, καὶ λόγῳ τῆς ὥρας καὶ λόγῳ τῆς καταστάσεως ποὺ ἐδημιουργήθη, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, διότι ὡρισμένα πράγματα εἶναι δίκαια, βασικά, τὸ ταχύτερον, εἰ δυνατόν, νὰ τὰ ἀντιμετωπίσετε καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐπανάληψιν εἶπον καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι τὸ θέμα τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν καπνεργατῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι εἶναι θέμα οἰκονομικόν. Βεβαιότατα εἶναι οἰκονομικόν, ἀλλὰ πρέπει κἄποτε νὰ δοθῇ μία λύσις. Διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν διανύομεν τὸ 7ον ἔτος καὶ ἡ λύσις δὲν εὑρέθη. Παρακαλῶ λοιπόν, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὸν κ. Ὑπουργόν, τὸ θέμα τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν καπνεργατῶν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ταχύτερον. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς, ὡς Ὑπουργὸς Ἐργασίας, μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ἐδῶ, δὲν λύει τὸ θέμα τὸ καπνεργατικόν. Τὸ λύει ὅμως κατὰ τὸ ἥμισυ περίπου καὶ περισσότερον. Εἴπατε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε νὰ ψηφισθῇ καὶ θὰ σᾶς ἐρωτήσω. Ὅταν ἐπὶ ἡμέρας συνεζητεῖτο τὸ θέμα λόγῳ τῆς κωλυσιεργίας ἡ ὁποία παρουσιάζετο διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ διαφόρους ρήτορας τῆς ἀριστερᾶς, εἶναι δυνατὸν νὰ αἰτιᾶσθε τὴν τότε Κυβέρνησιν καὶ τὸν τότε Ὑπουργόν, ὅτι ἐκεῖνος δὲν ἤθελε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§187ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πέρασαν χρόνια ἀπὸ τότε.

§188Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν τὶ ἐγένετο κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§189Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τώρα ποῖος ἐμποδίζει νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος;

§190Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα.

§191Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θέλω νὰ σᾶς πιέσω περισσότερον, διότι γνωρίζω, ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς δύσκολον θέσιν.

§192Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ἀπήντησα εἰς ὅσα εἴπατε ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι ὑπαιτιότητι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, ἐνῷ ἀντιθέτως ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς ἀριστερᾶς δὲν ἐψηφίσθη. Ἐπίσης ἕνα θέμα σοβαρόν, κ. Ὑπουργέ, εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ἡμερομισθίων ποὺ ἔχασαν οἱ ἐφαπαξιοῦχοι μὲ τὴν ἔξοδόν των. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ πενηνταπεντάρηδες ἢ οἱ 54 ἐτῶν— σήμερον εἶναι 62 χρόνων οἱ ἄνθρωποι αὐτοί— δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρώσουν ἀπὸ ἄλλην ἐργασίαν συνταξιοδότησιν ἢ ἀπὸ ἄλλο ταμεῖον, καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ Ι.Κ.Α. Βέβαια τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ καιροὺς ἔλαβε φροντίδα καὶ διέταξεν οἱ ἐφαπαξιοῦχοι νὰ ἐργάζωνται καὶ ἐργάζονται σιωπηρῶς ὅλοι. Ἀλλὰ αὐτὸ καλὸν εἶναι νὰ θεσπισθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ καταθέσῃ τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα τῶν καπνεργατῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὸ συνταξιοδοτικὸν ἀφ’ ἑτέρου. Ἐπίσης κατὰ τὴν γνώμην μου, κ. Ὑπουργέ, ἡ Ἐπιτροπὴ πλέον δὲν ἔχει οὐδένα λόγον ὑπάρξεως εἰς τὰς καπνεργατικὰς πόλεις. Κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ ἐπιθεώρησις ἐργασίας μὲ τοὺς ὑπαλλήλους ποὺ ἔχομεν ἐκεῖ ἠμποροῦν κάλλιστα καὶ μὲ τὸν Νομάρχην καὶ μὲ τὸ ἐργατικὸν κέντρον, καὶ μὲ τὸ καπνεμπόριον ἐν συνεννοήσει νὰ ἀντιμετωπίζουν τὴν κατάστασιν. Διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, κ. Ὑπουργέ, πρῶτοι εἰς τὰς δουλειὰς βγαίνουν πάντοτε οἱ τῆς ἀριστερᾶς. Νὰ εἶσθε δι’ αὐτὸ βέβαιοι, κύριοι. Δι’ αὐτὸ διερωτῶμαι τὶ ρόλο παίζει ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. Πρῶτοι καὶ καλλίτεροι εἶναι οἱ τῆς ἀριστερᾶς, διὰ νὰ μὴ εἴπω οἱ κομμουνισταί. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα τὸ καπνεργατικὸν εἶναι σοβαρὸν διὰ τὴν Καβάλαν. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, δηλαδὴ πέρυσι καὶ ἐφέτος, παρουσιάζεται σοβαρώτερον καὶ τείνει νὰ ἐλαττώσῃ εἰς μεγαλύτερον ποσοστὸν τὸν καπνεργατικὸν κόσμον τῆς Καβάλας μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν τῶν καπνεμπόρων νὰ ἐπεξεργάζωνται καὶ νὰ φυγαδεύουν τὰς καπνὰ εἰς Θεσσαλονίκην. Οἱ λόγοι εἶναι πολλοὶ καὶ δὲν μοῦ δίδεται ὁ καιρὸς νὰ τοὺς ἀναπτύξω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Πάντως ὅμως εἶναι αὐτὸ κἄτι τὸ σοβαρώτατον, καὶ πρέπει νὰ ρυθμισθῇ νομοθετικῶς, ὥστε ἡ Καβάλα νὰ διατηρήσῃ ἕνα ποσοστὸν ἐπεξεργασίας, ἂν ὄχι τοὐλάχιστον ὅσον τῆς Θεσσαλονίκης, πάντως ἕνα μεγάλο ποσοστόν. Ὁ κ. Λυμπερίδης, εἶπεν, ὅτι ἐνῷ τὸ 1950 —αὐτὸ τὸ ἐδημοσίευσα ἐγὼ πρὸ τριετίας— ὅτι ἐνῷ τὸ 1950 ἡ Καβάλα εἶχε 10.500.000 ὀκάδες καὶ ἡ Θεσσαλονίκη 7.000.000, τὸ 1959 εἶχε 7.000.000 ἡ Καβάλα καὶ 27.000.000 ἡ Θεσσαλονίκη. Αὐτὸ εἶναι ἕνα θέμα κοινωνικόν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ἔχει βαρύνουσαν γνώμην διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν καὶ δι’ αὐτὸ τὸν παρακαλοῦμεν νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὸ τὸ κοινωνικὸν θέμα. Βέβαια ἡμεῖς ὡς βουλευταὶ καὶ οἱ παραγωγοὶ τῆς Καβάλας προσπαθοῦμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἀνεργίαν μὲ τὴν δημιουργίαν ἄλλων βιομηχανιῶν. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ἔκαμνε, κάμει καὶ θὰ κάμῃ ὅ,τι ἠμπορεῖ, πέρυσι μᾶς ἔδωσε 11.000.000 ἐφέτος μᾶς δίδει σχεδὸν ἄλλα τόσα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἀνεργίαν. Δυστυχῶς ὅμως ἡ ἀνεργία αὐξάνει. Καὶ αὐξάνει, διότι ὁ καπνὸς φυγαδεύεται πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς Θεσσαλονίκην, διότι τὰς ξεφυλλιστικὰς μηχανὰς βεβαίως δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰς σταματήσωμεν καὶ οἱ μηχαναὶ μειώνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐργαζομένων κατὰ ἕνα ποσοστὸν 35 ἕως 40% εἰς τοὺς ἄνδρας καὶ 20 ἕως 22% εἰς τὰς γυναῖκας. Εἶναι λοιπὸν αὐτὰ θέματα σοβαρώτατα διὰ τὴν Καβάλαν. Πῶς ὅμως θὰ τὰ ἀντιμετωπίσουν ἐὰν δὲν ἀποκτήσωμεν ἕνα νόμον, αὐτὸν τὸν ὁποῖον, καλῶς ἢ κακῶς, ἔφερεν ὁ κ. Μπουρνιᾶς, ὁ ὁποῖος συνεζητήθη, ἀλλὰ δὲν ἐψηφίσθη; Τότε δὲν ὑπῆρχε οἰκονομικὸν θέμα; Ὑπῆρχε καὶ τότε. Ἑξῆντα ἑπτὰ χιλιάδες θέλουν τὸν χρόνον οἱ συνταξιοῦχοι καπνεργάται. Κατὰ τὸ Ι.Κ.Α. θέλουν 220.000 καὶ τὸ Ὑπουργεῖον λέγει 24.000. Μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Μπουρνιᾶ ἀντιμετωπίζεται τὸ θέμα κατὰ 50%. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ καπνεργατικὸν θέμα ἔχω νὰ εἴπω πάρα πολλά. Λυποῦμαι ὅμως, διότι κατόπιν τῆς διαμαρτυρίας τοῦ κ. Ἐφραιμίδη καὶ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι πρέπει νὰ τελειώσωμεν, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ περαιτέρω.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§194Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς 17. 3.1953, φαίνεται, ὅτι ἠγωνίσθην νὰ πείσω τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ψηφισθέν, ἔλαβεν ἀριθμὸν 2348. Ἐπεσήμανον τὰς ἀντεργατικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, καὶ λυποῦμαι, διότι διαπιστώνεται, ὅτι ἐν τῇ διαδρομῇ τοῦ χρόνου καὶ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἀπεδείχθη, ὅτι εἶχον δίκαιον. Ἕνεκα τῆς διαπιστώσεως ταύτης θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Ἐργασίας νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον θὰ ξεκαθαρίζῃ τὰς ἀντεργατικὰς διατάξεις ποὺ περιλαμβάνονται εἰς τὸν νόμον 2348 καὶ εἰς τὸ Ν. Δ. 2519. Καὶ οἱ δύο αὐτοὶ νόμοι εἶναι εἰς τὸ σύνολόν των ἀντεργατικοὶ νόμοι καὶ νομίζω, ὅτι δὲν τιμοῦν τὴν Πολιτείαν μας, καὶ ὅτι πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἐκκαθαρισθοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, καταλήγων εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς ἑσπέρας τῆς 17.3.53, καὶ ἀπευθυνόμενος εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως, ἔκαμα μίαν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπαναλάβω καὶ ἀπόψε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὸ νόημα τῶν λόγων μου. «Θὰ ἤθελα κατὰ τὴν ἀποψινὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, νὰ ὑψώσετε τὸ ἀνάστημά σας σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, τῆς συμπολιτεύσεως, καὶ νὰ εἴπητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε, ὅτι δὲν εἶναι καλὸς ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς διοικήσεως τῆς χώρας, ὅτι δημιουργεῖ ἡ Κυβέρνησις συνθήκας ζωῆς τρομεράς, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς συνθλίψουν, αἱ ὁποῖαι θὰ καταρρακώσουν τὸ Κράτος μας, δημιουργεῖ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι θὰ συγκλονίσουν ἐκ θεμελίων τὸ δημοκρατικόν μας πολίτευμα. Σκεφθῆτε το καλά, σκεφθῆτε τὸ τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον κλονίζει τὸν συνδικαλισμὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ ἴδητε πόσον δίκαιον ἔχομεν». Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, τὴν αὐτὴν ἔκκλησιν ἀπόψε, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν νὰ ἀντιληφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας τὴν σημασίαν της καὶ νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν κατάθεσιν τοῦ αἰτουμένου νομοσχεδίου, περὶ καταργήσεως τῶν ἀντεργατικῶν διατάξεων τῶν νόμων 2348 καὶ 2519.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων ἐξηντλήθη. Τὸ Σῶμα ἔχει καταπονηθῆ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κάμῃ μίαν εὐρεῖαν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος καὶ ἀσφαλῶς θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἀνταπάντησις. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ ἐν συνεχείᾳ τότε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξ ἄλλου νὰ ὁμιλήσῃ πρὸ κενῶν ἑδωλίων.

§196Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ Συμπολίτευσις, κ. Πρόεδρε, συνήθως κατὰ τὰς ἡμέρας Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου εἶναι ἀποῦσα. Ἡμεῖς εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ μείνωμεν καὶ ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ὥρας διὰ νὰ τελειώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος ὅμως ὡς κατέχων τὰ πράγματα, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ χρειασθῇ περισσότερον τοῦ ἡμιώρου. Ἀνταπάντησις ἀπὸ ἡμᾶς δὲν θὰ ὑπάρξῃ δι’ αὐτὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ συνεχίσωμεν.

§197Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ σοβαρότης τοῦ θέματος μοὶ ἐπιβάλλει νὰ δώσω μίαν ἀνάλογον ἀπάντησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσω μὲ δύο λέξεις διὰ νὰ κλείσωμεν τυπικῶς τὸ θέμα. Ἡ ὥρα ὅμως εἶναι μία μεταμεσονύκτιον καὶ οἱ παριστάμενοι συνάδελφοι δὲν ὑπερβαίνουν τοὺς 25, φρονῶ συνεπῶς, ὅτι πρέπει νὰ διακόψωμεν, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ ἀπαντήσω μὲ κἄποιαν ἄνεσιν. Μὲ μίαν ὥραν τὴν ὁποίαν θὰ χρειασθῶ, ἐνδεχομένως ἀπὸ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν διὰ νὰ ὁμιλήσω δὲν σημαίνει ὅτι θὰ παρακωλυθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἑπομένης ἐπερωτήσεως.

§198Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε, θὰ ἔχωμεν τὴν ἑξῆς ἀνωμαλίαν: Οἱ βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπόντες καὶ δὲν ἤκουσαν τὴν συζήτησιν θὰ θελήσουν διευκρινίσεις καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις. Δι’ αὐτὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπόψε.

§199Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ὀρθὸν οἱ ὀλίγοι βουλευταί, ποὺ ἐναπέμειναν νὰ ἀνατρέψουν τὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία ἔγινε χθές, ἀποφασίζοντες τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως. Δι’ αὐτό, παρακαλῶ πολὺ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπόψε. Ἐξ ἄλλου ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν εὐθύνεται, διότι ἀπουσιάζει ἡ Συμπολίτευσις.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν εὐθύνεται διὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς συμπολιτεύσεως, ἀλλ’ ὅμως καὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν παρίσταται παρὰ μία μόνον πτέρυξ καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ κενῶν ἑδωλίων. Μὴ λησμονῶμεν ἄλλωστε, ὅτι ἡ ὥρα εἶναι μία μετὰ τὸ μεσονύκτιον καὶ συνεδριάζομεν συνεχῶς ἐπὶ ἑπτάωρον. Ἡ ἀπασχόλησις τοῦ Σώματος ἐπὶ μίαν ὥραν ποὺ ἐνδεχομένως θὰ χρειασθῇ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς, δὲν σημαίνει, ὅτι θὰ παρακωλύσῃ τὴν συζήτησιν τῶν ἑπομένων ἐπερωτήσεων. (ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ τῆς ΕΔΑ ὁμιλοῦν μὴ ἀκουόμενοι). Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας, διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφορὰς ἐρωτήσεις καὶ Νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 01.00′ π.μ.)