1960.02.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42α

Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ν. Μάρτης (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 11 Δεκεμβρίου 1959 συμβάσεως μεταξὺ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου, τῆς ἐν DELAWARE τῶν Η. Π.Α. Ἑταιρείας ESSO HELLENIC INC περὶ παραχωρήσεως εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην τοῦ δικαιώματος ἐρεύνης καὶ ἐκμεταλλεύσεως ὑδρογονανθράκων ἔν τισι περιοχαῖς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους». Ὁ κ. Α. Στρᾶτος (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐνισχύσεως ἀπροστατεύτων παίδων». Οἱ κ.κ. Ι. Ψαρρέας (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος». Ὁ κ. Α. Δημητρᾶτος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων τινῶν τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἐμπόρων». Ἀνακοινῶ ἐπίσης, τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν: Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ δηλοῦμεν ὅτι, ἱδρύσαντες νέαν πολιτικὴν μερίδα, συγκροτοῦμεν ἰδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ὁμάδα καὶ ὁρίζομεν ἐκπρόσωπον αὐτῆς, κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, τὸν ἐξ ἡμῶν κ. Γεώργιον Ἀθανασιάδην–Νόβαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Φεβρουαρίου 1960 Γεώργιος Ἀθανασιάδης–Νόβας, Στέλιος Ἀλλαμανῆς, Φωκίων Ζαΐμης, Ἰωάννης Ζίγδης, Τάκης Κωστῆς, Ἐμμ. Λουλακάκης, Γεώργιος Μαῦρος, Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης, Παναγιώτης Παπαληγούρας, Ἰωάννης Τούμπας. Σημείωσις: Διευκρινίζεται, ὅτι ὁ κ. Φ. Ζαΐμης μετέχει τῆς Ὁμάδος ὡς συνεργαζόμενος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Σπηλιόπουλος, Χ. Πιπιλῆς καὶ Θ. Μπάρμπας, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3619)56 «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανώσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἡμερησίων Ἐπαρχιακῶν Ἐφημερίδων» τοῦ νόμου 3505)56, ὡς καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, σχετικῶν πρὸς τὸν Τύπον». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3619)56 «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανώσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἡμερησίων Ἐπαρχιακῶν Ἐφημερίδων», τοῦ νόμου 3505)56, ὡς καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, σχετικῶν πρὸς τὸν Τύπον». Οἱ βουλευταὶ κύριοι κύριοι Γ. Πρίφτης, Ι. Σιαφλέκης καὶ Α. Λασκαρίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεων α) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν ἑταιρειῶν MASCHINENFABRIK BUCKAY R. WOLE A. G. GREVEN BROICHNIEDERRHEIN, BRAUNSCHWE-IGISCHE MASCHINENBAUANS TALE BRAUN-SCHIWEIG καὶ LUKS AND G. G.M.B.H. INDU-STRIEDAU διὰ τὴν κατασκευήν, θέσιν εἰς λειτουργίαν καὶ τεχνικὴν διεύθυνσιν κατὰ τὴν πρώτην περίοδον λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως ἐν τῇ περιοχῇ Λαρίσης Θεσσαλίας καὶ β) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας DEUTSCHE BANK A. G., ὑποκατάστημα BRAUNSCHWEIG, περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμήν της εἰς ξένον συνάλλαγμα δαπάνης κατασκευῆς κ.λ.π. τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ὡς καὶ τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κύριοι κύριοι Σ. Ἠλιόπουλος, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Ε. Πρωϊμάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεων α) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν ἑταιρειῶν MASCHINENFABRIK BUCKAY R. WOLE A. G. GREVEN BROICHNIEDERRHEIN, BRAUNSCHWE-IGISCHE MASCHINENBAUANS TALE BRAUN-SCHIWEIG καὶ LUKS AND G. G.M.B.H. INDU-STRIEDAU διὰ τὴν κατασκευήν, θέσιν εἰς λειτουργίαν καὶ τεχνικὴν διεύθυνσιν κατὰ τὴν πρώτην περίοδον λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως ἐν τῇ περιοχῇ Λαρίσης Θεσσαλίας καὶ β) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας DEUTSCHE BANK A. G., ὑποκατάστημα BRAUNSCHWEIG, περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμήν της εἰς ξένον συνάλλαγμα δαπάνης κατασκευῆς κ.λ.π. τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ὡς καὶ τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Οἱ βουλευταί κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Ι. Σιαφλέκης καὶ Σ. Ἠλιόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεων α) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν ἑταιρειῶν MASCHINENFABRIK BUCKAY R. WOLE A. G. GREVEN BROICHNIEDERRHEIN, BRAUNSCHWE-IGISCHE MASCHINENBAUANS TALE BRAUN-SCHIWEIG καὶ LUKS AND G. G.M.B.H. INDU-STRIEDAU διὰ τὴν κατασκευήν, θέσιν εἰς λειτουργίαν καὶ τεχνικὴν διεύθυνσιν κατὰ τὴν πρώτην περίοδον λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως ἐν τῇ περιοχῇ Λαρίσης Θεσσαλίας καὶ β) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας DEUTSCHE BANK A. G., ὑποκατάστημα BRAUNSCHWEIG, περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμήν της εἰς ξένον συνάλλαγμα δαπάνης κατασκευῆς κ.λ.π. τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ὡς καὶ τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Σ. Καρασάββας καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεων α) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν ἑταιρειῶν MASCHINENFABRIK BUCKAY R. WOLE A. G. GREVEN BROICHNIEDERRHEIN, BRAUNSCHWE-IGISCHE MASCHINENBAUANS TALE BRAUN-SCHIWEIG καὶ LUKS AND G. G.M.B.H. INDU-STRIEDAU διὰ τὴν κατασκευήν, θέσιν εἰς λειτουργίαν καὶ τεχνικὴν διεύθυνσιν κατὰ τὴν πρώτην περίοδον λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως ἐν τῇ περιοχῇ Λαρίσης Θεσσαλίας καὶ β) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας DEUTSCHE BANK A. G., ὑποκατάστημα BRAUNSCHWEIG, περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμήν της εἰς ξένον συνάλλαγμα δαπάνης κατασκευῆς κ.λ.π. τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ὡς καὶ τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ταλιαδούρης, Ε. Κοθρῆς καὶ Π. Πολυχρονίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162)59 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ «περὶ ρυθμίσεως τρόπου ἐξοφλήσεως καθυστερουμένων ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεων α) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν ἑταιρειῶν MASCHINENFABRIK BUCKAY R. WOLE A. G. GREVEN BROICHNIEDERRHEIN, BRAUNSCHWE-IGISCHE MASCHINENBAUANS TALE BRAUN-SCHIWEIG καὶ LUKS AND G. G.M.B.H. INDU-STRIEDAU διὰ τὴν κατασκευήν, θέσιν εἰς λειτουργίαν καὶ τεχνικὴν διεύθυνσιν κατὰ τὴν πρώτην περίοδον λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως ἐν τῇ περιοχῇ Λαρίσης Θεσσαλίας καὶ β) μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας DEUTSCHE BANK A. G., ὑποκατάστημα BRAUNSCHWEIG, περὶ χορηγήσεως πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμήν της εἰς ξένον συνάλλαγμα δαπάνης κατασκευῆς κ.λ.π. τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ὡς καὶ τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Ὁ κ. Κ. Πυρομάγλου ἔχει τὸν λόγον.

§4Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον θεωρεῖται κατεπεῖγον καὶ δικαιολογημένως, ἀλλὰ ἀκριβῶς, διότι ἐμφανίζεται ὡς κατεπεῖγον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθω ὀλίγον τι εἰς τὸ παρελθὸν διὰ νὰ ἐξετάσω τὸ ἱστορικὸν τοῦ κατεπείγοντος. Ἡ προκήρυξις τοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως ἔγινε τὸν Νοέμβριον τοῦ 1957, τὸ ἄνοιγμα τῶν προσφορῶν ἔγινε τὸν Μάρτιον τοῦ 1958 καὶ ἐπανερχόμεθα τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1960 διὰ νὰ ζητήσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου κατεπειγόντως. Νομίζω, ὅτι ἡ καθυστέρησις ἀπὸ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1957 μέχρι τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1960 ὀφειλομένη εἰς πολλοὺς λόγους καὶ μή, πρὸ παντός, διότι ἡ σύμβασις δὲν ἐθεωρήθη κατεπείγουσα, μᾶς ἄγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐθεωρήθη κατεπεῖγον δι’ ἄλλους λόγους, πέραν ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις. Ποῖαι εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς ἀργοπορίας ἀπὸ τὸ 1957– 1960 καὶ αἱ συνέπειαι τοῦ κατεπείγοντος, ὡς ἐμφανίζονται σήμερον; Αἱ συνέπειαι νομίζομεν, ὅτι θὰ εἶναι ἂν ὄχι ὀδυνηραί, τοὐλάχιστον κακαὶ διὰ τὸ ἐργοστάσιον. Πρῶτον, θὰ εἶναι κακαὶ διὰ τὴν τήρησιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, θὰ εἶναι κακαὶ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἐργοστασίου, θὰ εἶναι κακαὶ διὰ τὴν ἐπωφελῆ χρησιμοποίησιν τῶν τεύτλων. Ὁ χρόνος παραδόσεως εἶναι ὁ ἑξῆς, ἂν δὲν ἀπατῶμαι: Τὴν 1ην Ἰουλίου 1961 τὸ ἐργοστάσιον πρέπει νὰ λειτουργήσῃ, δηλαδή, ἀπὸ σήμερον μέσα σὲ 16 μῆνες. Ἐφ’ ὅσον ἀκόμη ἡ πίστωσις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν μηχανημάτων δὲν ἔχει ἀνοιχθῆ, ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ ἐργοστάσιον τὴν 1ην Ἰουλίου 1961; Σημειωτέον, ὅτι τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὸ ἐργοστάσιον, ἀνέρχονται εἰς 5.000 τόννους καί, ὅτι πρόκειται περὶ ἐργοστασίου εἰδικῆς κατασκευῆς καὶ δὲν ὑπάρχουν μηχανήματα σειρᾶς. Ἀφήνω εἰς σᾶς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὑπολογίσητε, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθοῦν οἱ 5.000 τόννοι μηχανήματα, νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὸν τόπον ὅπου θὰ ἱδρυθῇ τὸ ἐργοστάσιον καὶ νὰ κτισθοῦν τὰ κτίρια, τὰ ὁποῖα θὰ περιλάβουν τὸ ἐργοστάσιον μέχρι τῆς ἡμερομηνίας τῆς 1ης Ἰουλίου 1961, ὁπότε πρέπει νὰ λειτουργήσῃ τὸ ἐργοστάσιον. Δεδομένου, βεβαίως, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἡ δοκιμαστικὴ λειτουργία τῶν μηχανημάτων, τὸ δεύτερον ἐρώτημα, εἶναι τὸ ἑξῆς: Διαγωνισμὸς ἀνεγέρσεως κτιρίων ἐγένετο, προφθάνουν νὰ ἀνεγερθοῦν τὰ κτίρια διὰ τὴν 1ην Ἰουλίου 1961; Τρίτον ἐρώτημα. Ἡ ἐσπευσμένη ἐργασία καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κατασκευῆς τῶν μηχανημάτων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κατασκευῆς τῶν κτιρίων, θὰ εἶναι ὑπὲρ τῆς καλῆς λειτουργίας καὶ τῆς καλῆς ποιότητος τῶν κτιρίων καὶ τῶν μηχανημάτων; Διατὶ ὁ χρόνος παραδόσεως πρέπει νὰ τηρηθῇ; Διότι τὴν 1ην Ἰουλίου 1961 θὰ ὑπάρχουν ἕτοιμα τεῦτλα ἀξίας 2 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἀπόδοσις σακχάρεως ἀπὸ τὰ τεῦτλα, τὰ τεῦτλα πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀμέσως. Ἐὰν παρέλθῃ διάστημα 2–3 μηνῶν, τὰ τεῦτλα δὲν εἶναι πλέον διὰ τὴν βιομηχανίαν σακχάρεως, εἶναι διὰ τὴν κτηνοτροφίαν. Αὐτὸ μᾶς ἐπιβάλλει νὰ θέσωμεν ἓν ἄλλο ἐρώτημα: Ἡ ρήτρα, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ Σύμβασις, εἶναι ρήτρα, ἡ ὁποία θὰ ἀσφαλίζῃ καὶ τὴν τυχὸν ἀχρήστευσιν τῶν τεύτλων, ἀπὸ ἀπόψεως σακχαροποιήσεως, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐργοστάσιον δὲν θὰ λειτουργήσῃ; Ἐὰν τὸ ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ κατασκευάσῃ τὰ μηχανήματα, δὲν παραδώσῃ ταῦτα τὴν τακτὴν προθεσμίαν, ποῖος θὰ ἀποζημιώσῃ τὴν τιμὴν τῶν τεύτλων; Ἡ ρήτρα, ἡ διεθνὴς 5% ἢ 10%, τὸ πολύ, δὲν εἶναι ἀρκετὴ διὰ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν, διὰ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν, ἡ ρήτρα θὰ πρέπει νὰ καλύπτῃ ὄχι μόνον τὸ 5% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν μηχανημάτων, ἀλλὰ καὶ τὸ 50% τῆς τιμῆς τῶν τεύτλων, ἀφ’ ἧς στιγμῆς δὲν θὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ τεῦτλα, παρὰ μόνον ὡς κτηνοτροφή. Ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ τοιαύτη ρήτρα, φοβούμεθα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δεχθῇ μίαν αἴτησιν παρατάσεως, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον. Διότι κατὰ μέγα μέρος τὰ κτίρια θὰ ἔχουν ἀνεγερθῆ, ἡ ἐκτέλεσις θὰ ἔχῃ γίνει κατὰ μέγα μέρος καὶ οὔτε ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠμπορῇ νὰ ὑπαναχωρήσῃ, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχῃ ἀνοίξει καὶ ἀνέκκλητον πίστωσιν. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς χρηματοδοτήσεως. Εἴθισται εἰς τὰς διεθνεῖς ἀγοράς, τὸ ἐργοστάσιον ἢ ὁ Ὀργανισμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προμηθεύει τὰ μηχανήματα, νὰ ζητῇ χρηματοδότησιν ἀπὸ τὰς Τραπέζας, διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν παραγγελίαν. Εἰς τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν, οἱ ὅροι ἀντιστρέφονται. Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε χρηματοδότησιν, διὰ νὰ ἀνοίξῃ πίστωσιν εἰς τὸ ἐργοστάσιον. Ἐνῷ, ἀντιθέτως, τὰ ἐργοστάσια, ἐφ’ ὅσον ὑπέγραψαν μίαν σύμβασιν, θὰ ζητήσουν ἀπὸ μίαν Τράπεζαν τὴν χρηματοδότησιν τῆς ἐργασίας τῆς ἐμπορικῆς αὐτῆς ἐπιχειρήσεως. Διατὶ συμβαίνει αὐτό; Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν, διότι ἔτσι τὸ ἐργοστάσιον, ὄχι μόνον δὲν πληρώνει τὸ 2– 3% τόκον διὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐδανείζετο, διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν παραγγελίαν, ἀλλὰ ἐπιτρέπει καὶ εἰς τὴν Γερμανικὴν Τράπεζαν νὰ εἰσπράττῃ 7% τόκον καὶ νὰ ἔχῃ κέρδος πολὺ μεγαλύτερον τὸ ἐργοστάσιον. Ἐὰν ἡ Γερμανικὴ βιομηχανία συνῆπτε τὸ δάνειον αὐτό, ὁ τόκος δὲν θὰ ὑπερέβαινε τὸ 2 ἢ 2,50 ἢ 3% καὶ δὲν ἀντιλαμβανόμεθα —καὶ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ μᾶς τὸ ἐξηγήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ— εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, θὰ καταβληθῇ τόκος 5% πλέον τῶν διεθνῶν ὁρίων, ἐνῷ ἐκ παραλλήλου, ἐὰν ἐδίδετο ἡ παραγγελία εἰς τὴν Πολωνίαν, θὰ εἴχομεν κερδίσει τὸ 8% τόκον. Ἴσως θὰ μᾶς προβληθῇ, ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι ὁπωσδήποτε τὸ συνάλλαγμα τὸ διαθέτει ἡ Κυβέρνησις. Ἐρχόμεθα ὕστερα εἰς τὴν σύγκρισιν τῶν τιμῶν ἐν σχέσει μὲ τὰ ἄλλα ἐργοστάσια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶπεν, ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν προσφορῶν, καὶ κυρίως μεταξὺ Γερμανίας καὶ Πολωνίας ἦσαν αἱ ἴδιαι.

§5Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶπα τέτοιο πρᾶγμα.

§6Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ἐγὼ εἶπον, ὅτι τοῦ Ἰταλικοῦ ἐργοστασίου, ἐὰν γίνῃ πληρωμὴ τοῦ 8%, ποὺ ἐζήτησαν, διὰ νὰ συμπεριληφθῇ ὁ ὅρος τῆς μὴ ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμῶν, φθάνομεν εἰς τὰ αὐτὰ περιθώρια.

§7Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Ἡ σύγκρισις τῶν τιμῶν μεταξὺ γερμανικῆς καὶ πολωνικῆς προσφορᾶς γίνεται μὲ τὸ MIO-NHET DE CAUGE. Καὶ ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ποίαν βάσιν λαμβάνει, διὰ νὰ ἀποτιμήσῃ τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἐν σχέσει μὲ τὴν Πολωνικὴν προσφοράν; Διότι ἀπὸ ἐκεῖ ἐξαρτᾶται, κατὰ πόσον ἡ τιμὴ τῆς γερμανικῆς προσφορᾶς, εἶναι συμφέρουσα ἢ ἡ τιμὴ τῆς πολωνικῆς προσφορᾶς εἶναι συμφέρουσα. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἔπρεπε πρῶτον, τὰ 4 ἑκατομμύρια δολλάρια δάνειον διὰ τὴν γερμανικὴν προσφορὰν νὰ διατεθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων. 160 ἑκατομμύρια δραχμαί, ὥστε καὶ τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα νὰ ἐξαχθοῦν καὶ τὸ ἐργοστάσιον νὰ γίνῃ πολὺ περισσότερον ποὺ ἀπὸ τὸ 1958 ἡ προθεσμία παραδόσεως καὶ αἱ Πολωνικαί, εἰσέρχονται μέσα εἰς τὰς δυνατότητας καὶ τῶν Πολωνικῶν καὶ τῶν Γερμανικῶν, ὥστε νὰ εἶχε μεγάλας δυνατότητας προτιμήσεως καὶ παζαρεύματος. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι ἡ βάσις τοῦ MIONET DE CAU-GE, ὅπως ὁρίζεται διὰ τὴν συγκρότησιν τῶν τιμῶν, δὲν εἶναι πραγματικὴ καί, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον ἐὰν παρηγγέλετο ἀπὸ τὸ 1958 εἰς τὴν Πολωνίαν, τὸ δεύτερον θὰ μποροῦσε νὰ παραγγελθῇ εἰς τὴν Γερμανίαν, θὰ ἦτο ἡ τιμὴ καὶ ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας συμφέρουσα καὶ θὰ ἦτο ταχυτέρα. Ἔρχεται τὸ ἄλλο ἐρώτημα. Ἐὰν κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν λειτουργήσῃ τὸ ἐργοστάσιον τὴν 1.7.61, τί θὰ κάμετε τὴν παραγωγὴν τῶν τεύτλων, τότε; Καὶ ποῖος θὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς παραγωγούς; Τέλος ἕνα ἄλλο ἐρώτημα ἤθελα νὰ κάμω, εἶναι τὸ ἑξῆς: Μὲ τὴν προοπτικὴν τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι συντόμως, ὅπως προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνική, θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν κοινὴν ἀγορὰν καὶ θὰ ἔχῃ νὰ συναγωνισθῇ παραγωγὴν σακχάρεως καὶ ἄλλων χωρῶν μὲ εὐθηνοτέραν τιμήν. Ἰδοὺ τὰ ἐρωτήματά μου. Νομίζω, ἓν εἶναι ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τοῦ λιγνίτου δὲν εἶναι συμφέρον διὰ τὸ ἐργοστάσιον καὶ διότι ὁ λιγνίτης παράγει θεῖον καὶ αἱ κτηνοτροφαὶ ποὺ θὰ πωληθοῦν ἀπὸ τὴν παραγωγὴν σακχάρεως, δὲν θὰ τρώγωνται καὶ διότι ἡ ποσότης τοῦ λιγνίτου εἶναι ὀλιγωτέρα ἀπ’ ὅ,τι νομίζομεν καὶ τὸ πετρέλαιον χρησιμοποιεῖται καλλίτερον. Εἰς αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα, θὰ παρακαλοῦσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Νομίζω, ὅτι μετεχειρίσθη τὸ ζήτημα ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου, τὸ μετεχειρίσθησαν περισσότερον ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι, διὰ νὰ μὴ ἔχουν εὐθύνην καὶ ὀλιγώτερον ὡς ἔμποροι, διότι πρόκειται περὶ καθαρᾶς ἐμπορικῆς ὑποθέσεως τοῦ Κράτους, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ τὸ χειρισθοῦν ἀπολύτως ὡς ἔμποροι ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§9Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, παρὰ ἐλάχιστα λεπτά, διὰ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν προχθεσινήν του ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὁμιλίας μου, μοῦ συνέστησε νὰ εἶμαι προσεκτικός. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφρόντισα νὰ εἶμαι προσεκτικὸς καὶ τὰ στοιχεῖα ποὺ θὰ ἀναφέρω προέρχονται ἀπὸ τὰ διατάγματα περὶ ἀμοιβῶν Μηχανικῶν καὶ ἀπὸ τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἀθηνῶν. Πρόκειται περὶ τῶν ποσοστῶν μελέτης καὶ ἐπιβλέψεως τῶν ἔργων, πολιτικοῦ μηχανικοῦ, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς συμβάσεως ὡρίσθησαν εἰς 11,3% καὶ τὰ ὁποῖα, μὲ τὰς δαπάνας τῆς δημιουργουμένης Ἑλληνικῆς Ὑπηρεσίας καὶ τὴν ἀμοιβὴν τοῦ Δανοῦ εἰδικοῦ, θὰ ἀνέλθουν εἰς 15% τοὐλάχιστον. Εἶπα τότε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀρχιτέκτονες καὶ μηχανικοὶ λαμβάνουν διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ τὸ πολὺ 3–5%. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀντιθέτως, ἐτόνισε, ὅτι τὰ ποσοστὰ τῶν Ἑλλήνων μηχανικῶν, διὰ μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν, φθάνουν ἐνίοτε εἰς τὰ 13%. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ ἀμοιβὴ τῶν Ἑλλήνων ἀρχιτεκτόνων καὶ πολιτικῶν μηχανικῶν, κατατίθεται προκαταβολικῶς παρὰ τοῦ ἐργοδότου εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ μόνον κατόπιν αὐτοῦ δύναται νὰ ἐκδοθῇ ἡ ἄδεια οἰκοδομῆς παρὰ τοῦ Πολεοδομικοῦ Γραφείου. Τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον ἔχει ὁρίσει εἰς τρεῖς κατηγορίας τὰς ἀμοιβάς, ἀναλόγως τῆς σοβαρότητος καὶ τοῦ εἴδους τῶν κτιρίων, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Β. Διατάγματος 1938. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνονται ἐργοστάσια, ὡς τὸ προκείμενον, τὸ ποσοστὸν ἀμοιβῆς εἶναι 1,76% δι’ ἔργα ἀξίας ἀνωτέρας τῶν 3.000.000 Διὰ τὰς εἰδικὰς κατασκευάς, δηλαδὴ ἔργα μπετὸν ἀρμὲ καὶ ἐπὶ πλέον ἀντισεισμικὰς κατασκευάς, τὸ ποσοστὸν διὰ τὰς κατασκευὰς ταύτας μπορεῖ νὰ φθάσῃ τὸ ποσοστὸν τῶν 6,75% ὥστε τὸ ποσοστὸν μελέτης καὶ ἐπιβλέψεως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ περιλαμβάνεται μεταξὺ τοῦ 1,76 καὶ 6,75%. Τὸ συνηθέστερον δὲ κυμαίνεται γύρω στὸ 3,5%. Εἰδικώτερον τὸ ἔντυπον, τὸ ὁποῖον ἔχω καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ περίληψιν τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ Β. Δ. 1938 περὶ ἀμοιβῶν Μηχανικῶν καὶ τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατόπιν τροποποιοῦντα τὸ Διάταγμα τοῦ 1938, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται ἀπὸ τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ἑκάστοτε τὰς ἀμοιβάς ἐπὶ προϋπολογισμοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον προβαίνει αὐτὸ τὸ ἴδιον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὄγκου τῆς οἰκοδομῆς. Τὸ ἐν λόγῳ ἔντυπον εὑρίσκεται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς. Ἠμπορεῖ ἄλλωστε, οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν νὰ τὸ προμηθευθῇ ἀπὸ τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὸ ἔντυπον αὐτὸ τοῦ Πολεοδομικοῦ Γραφείου, ἔχουν ὡς ἑξῆς:

ΠΙΝΑΞ ΑΜΟΙΒΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙ’ ΟΙΚΟ-

ΔΟΜΙΚΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Κατηγορία Ι. Ἀγροτικὰ οἰκοδομήματα, ἀποθῆκαι ἐν γένει, σταῦλοι, σιτοβολῶνες, σιταγοραί, κτίρια ἐργαστηρίων καὶ ἐργοστασίων, χωρικαὶ οἰκίαι, ξύλινα παραπήγματα, κ.λ.π. Κατηγορία ΙΙ. Ἐργατικαὶ οἰκίαι καὶ οἰκίαι καθ’ ὁμάδας, μονοκατοικίαι, ἐπαύλεις πολυκατοικίαι μέχρι τριῶν ὀρόφων ἐν τῇ προσόψει, σχολεῖα, ἐμπορικὰ καταστήματα, κτίρια γραφείων μέχρι τριῶν ὀρόφων ἐν τῇ προσόψει, ξενοδοχεῖα μέχρι 15 δωματίων, κλπ. Κατηγορία ΙΙΙ. Πολυκατοικίαι πλέον τῶν τριῶν ὀρόφων, ξενοδοχεῖα ἐν γένει, δημαρχεῖα, φιλανθρωπικὰ καταστήματα, δικαστήρια, σχολεῖα μέσης καὶ ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως, ᾠδεῖα, κέντρα ἀναψυχῆς, νοσοκομεῖα ἐν γένει, ἀναρρωτήρια, ἐκκλησίαι.

Παρατήρησις 1η. Προκειμένου περὶ ἀντισεισμικῶν κατασκευῶν, αἱ ἀμοιβαὶ ἐπὶ τῶν εἰδικῶν κατασκευῶν λογίζονται πάντοτε ἐπὶ τῶν ἀμοιβῶν τῆς κατηγορίας ΙΙΙ, καὶ προσαυξάνονται κατὰ 50%. Παρατήρησις 2α. Προκειμένου περὶ ἔργων τοῦ Δημοσίου, ὅλαι αἱ ὡς ἄνω ἀμοιβαὶ μειοῦνται κατὰ 10%. Παρατήρησις 3η. Δι’ ἔργα κατασκευαζόμενα ἐκτὸς τῆς ἕδρας τοῦ μελετητοῦ, προστίθεται ποσοστὸν 1% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἔργου.

ΑΜΟΙΒΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΛΕΨΕΩΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟΥ ΑΞΙΑΣ 70.000.000 ΔΡΧ.

α) Ἐὰν ἡ ἀξία τῶν εἰδικῶν κατασκευῶν ἀνέρχεται εἰς τὰ 20% τῆς ὅλης δαπάνης, ἤτοι εἰς 14.000.000, αἱ δὲ λοιπαὶ οἰκοδομικαὶ ἐργασίαι εἰς 56 ἑκατομ.

β) Ἐὰν ἡ ἀξία τῶν εἰδικῶν κατασκευῶν ἀνέρχεται εἰς τὸ 25%, ἤτοι 52.500.000 τῶν δὲ λοιπῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν, εἰς 75%, ἤτοι 52.500.000

γ) Ἐὰν ἡ ἀξία τῶν εἰδικῶν κατασκευῶν ἀνέρχεται εἰς τὸ 30%, ἤτοι 21.000.000, τῶν δὲ λοιπῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν εἰς 49.000.000.

Ἤτοι 4,02%. Διὰ 50% ποσοστῶν εἰδικῶν κατασκευῶν 4.50%. Καθὼς βλέπετε, κύριοι βουλευταί, καταθέτω καὶ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ποσοστῶν διὰ περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ ἀξία τῶν εἰδικῶν κατασκευῶν θὰ ἀνήρχετο εἰς 20% ὁπότε τὸ ποσοστὸν ὑπολογίζεται εἰς 3,57% εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ ἀξία τῶν εἰδικῶν κατασκευῶν θὰ ἀνήρχετο εἰς 25% ὁπότε τὸ ποσοστὸν θὰ ἀνήρχετο εἰς 3,80%, διὰ 30% εἰς 4,02%, εἰς 50% ὁπότε τὸ ποσοστὸν εἶναι 4,5%. Αἱ ὡς ἄνω ἀμοιβαὶ εἶναι τὸ ἐλάχιστον ὅριον ποὺ ἐπιτρέπει ὁ νόμος. Εἰς τὴν πραγματικότητα ὅμως οἱ μελετηταὶ μηχανικοὶ λαμβάνουν πολὺ μικροτέρας ἀμοιβάς. Κατὰ τὸν νόμον αἱ ἀμοιβαὶ κατατίθενται ἀπὸ τὸν ἐργοδότην εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τὸ ὁποῖον κρατεῖ τὰ 3%. Ἂν ἡ μελέτη τῶν κτιριακῶν ἐγκαταστάσεων ἀνετίθετο εἰς Ἕλληνας μηχανικοὺς ἡ καθαρὰ ἀμοιβή των θὰ ἐπεβαρύνετο ὄχι μόνον μὲ 3% ὑπὲρ τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου ἀλλὰ καὶ μὲ 3% ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Συντάξεως Μηχανικῶν μὲ τὸν φόρον εἰσοδήματος ποικίλλοντα ἀναλόγως τοῦ κύκλου ἐργασιῶν τοῦ μελετητοῦ, ἀλλὰ δυνάμενον νὰ ἐκτιμηθῇ μὲ 10% κατὰ μέσον ὅρον. Ὁ φόρος οὗτος ἰσοδυναμεῖ μὲ μείωσιν τῆς ἀμοιβῆς ἀφοῦ περιέρχεται εἰς τὸ Δημόσιον. Ἑπομένως τὰ ὡς ἄνω ποσοστὰ ἀμοιβῶν 3,57%, 3,80%, 4,02% καὶ 4,50% μειοῦνται κατὰ τὰς ἀνωτέρω ἐπιβαρύνσεις. Καθὼς ἀνέφερε ἤδη τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἀθηνῶν δὲν δέχεται τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἀρχιτεκτόνων καὶ μηχανικῶν, ἀλλὰ ὑπολογίζει τὸ κόστος τῶν ἔργων λαμβάνον ὑπ’ ὄψει του τιμὴν κατὰ κυβικὸν μέτρον οἰκοδομῆς. Αἱ τιμαὶ αὗται κατὰ κυβικὸν μέτρον διὰ τὰς διαφόρους κατηγορίας οἰκοδομῶν, περιλαμβάνονται ἐπίσης εἰς τὸ ἔντυπον τοῦ Πολεοδομικοῦ Γραφείου, τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Εἶναι κατώτεραι τῆς πραγματικότητος. Ἑπομένως αἱ ἀμοιβαί, τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα ἀνέφερον ὑπολογίζονται ἐπὶ μικροτέρας δαπάνης καὶ ἑπομένως ἐὰν ἀναχθοῦν ἐπὶ τῆς πραγματικῆς θὰ γίνουν ἀκόμη μικρότερα. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶχα δίκαιον ὑποστηρίζων, ὅτι τὰ ποσοστὰ μελέτης καὶ ἐπιβλέψεως τῶν ἔργων αὐτῶν ἐὰν ἐπρόκειτο τὴν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν νὰ ἀσκήσουν Ἕλληνες μηχανικοὶ θὰ ἦσαν γύρω ἀπὸ τὸ 3% ἐνῷ διὰ τῆς συμβάσεως θὰ ὑπερβοῦν τὰ ποσοστὰ αὐτὸ τὸ 15%. Αὐτὰ εἶχα νὰ προσθέσω εἰς διευκρίνισιν τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῶν ἰδικῶν μου. Ἄλλωστε, ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ μόνον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἠμφισβήτησε τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ διὰ τὴν σύμβασιν σακχάρεως.

§10Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐὰν ἐπρόκειτο, ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, νὰ ἐπιδιώξῃ νὰ ἐκλεγῇ πάλιν Πρόεδρος τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἑλλάδος, ἀνεξαρτήτως ἄλλων λόγων καὶ μόνον ἐξ αὐτῆς τῆς ἀγορεύσεώς του, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐξελέγετο. Ἐφρόντισα καὶ ἐγὼ νὰ ἔχω ἕνα ὑπολογισμὸν τῶν ἀμοιβῶν τῶν μηχανικῶν. Θὰ τὸν καταθέσω καὶ ἐγὼ καὶ παρακαλῶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς ἐγένετο ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἕνα–δύο μηχανικοὺς ἀσχολουμένους μὲ μελέτας. Ἀλλὰ πρὶν νὰ ἀναφέρω τὰ ἀποτελέσματα τοῦ πίνακος αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, θὰ ἤθελον νὰ ἀναφέρω μερικὰ ποσοστά, ὄχι πλέον ἀπὸ τὸ τεῦχος τοῦ πολεοδομικοῦ γραφείου, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ διάταγμα. Εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ διατάγματος ἀναφέρονται τὰ ἔργα μὲ στατικοὺς ὑπολογισμούς, μὲ σιδηροπαγὲς σκυροκονίαμα, μπετὸν ἀρμέ. Ἀλλὰ πρῶτον θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν ἑξῆς: Εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, ὅτι μέχρις ὡρισμένου ποσοῦ τὰ ποσοστὰ εἶναι ὑψηλότερα καὶ πέραν αὐτοῦ χαμηλότερα. Πράγματι, ὑπάρχει ἡ κλιμάκωσις αὐτὴ μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι τὸ πρῶτον, τὸ δεύτερον, τὸ τρίτον κλιμάκιον ἀμοιβῶν γίνεται μὲ τὰ ὑψηλὰ ποσοστὰ καὶ τὸ ὑπόλοιπον τμῆμα τῶν ἀμοιβῶν ὑπολογίζεται βάσει τῶν χαμηλοτέρων ποσοστῶν. Τὰ ποσοστὰ αὐτὰ εἶναι διὰ τὴν πρώτην κατηγορίαν ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Κιτσίκης, τὰ ἑξῆς: «Μελέτη ..... (ἀναγινώσκει)» .....

§11Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Μέχρις ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων δραχμῶν.

§12Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε. Ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα καὶ διότι δὲν ἐπιθυμεῖτε τὰς διακοπὰς καὶ διότι χρειάζεται κάποια προσοχὴ διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν τοὺς ἀριθμούς. Τὸ εἶπον, ὅτι ὑπάρχουν τὰ κλιμάκια. Καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὸ πρῶτον κλιμάκιον... (ἀναγινώσκει)... Διὰ τὸν δεύτερον πίνακα Α, Β, Γ, κατηγορίας, ἀντιστοιχοῦν 7–8 καὶ 9%. Διὰ τὸ ἑπόμενον κλιμάκιον 6–7 καὶ 8%. Ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, ἁπλῶς διὰ νὰ σᾶς δώσω μίαν ἰδέαν διότι δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποῦ εὑρῆκε αὐτὰ τὰ ποσοστά, τὰ τόσον χαμηλά, διότι δὲν εἶναι καὶ εὔκολον νὰ κατανοήσωμεν καὶ ἀριθμοὺς ἀναφερομένους, καθ’ ὃν τρόπον τοὺς ἀνέφερεν ὁ κ. Κιτσίκης, ἀλλὰ διατὶ νὰ καταβάλωμεν προσπαθείας νὰ κάμωμεν αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμούς, ὅταν αὐτοὶ οἱ ὑπολογισμοί, ὅπως σᾶς εἶπα προηγουμένως, ἔχουν γίνει ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου; Ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, ὅταν ὑπάρχῃ μία κατασκευὴ κτιρίου, ὅπου ὑπάρχουν καὶ στατικοὶ ὑπολογισμοί, γίνεται μία διανομὴ τοῦ ἀντικειμένου τῆς μελέτης, πόσον εἶναι καθαρῶς μελέτη κτιριακοῦ ἔργου καὶ πόσον εἶναι μελέτη ἔργου μπετὸν ἀρμέ, μὲ στατικὸν ὑπολογισμὸν κλπ. Καὶ ἀνέφερεν ὡς παράδειγμα, ὅτι διὰ τὸ ὑπόλοιπον 20% θὰ εἶναι ἔργον μὲ στατικὸν ὑπολογισμὸν καὶ τὰ 80% θὰ εἶναι καθαρῶς ἔργον κτιριακόν, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι προφανές, ὅτι, προκειμένου περὶ ἑνὸς ἐργοστασίου, τὸ κτιριακὸν μέρος εἶναι ἐλάχιστον καὶ τὸ μεγαλύτερον μέρος εἶναι προφανῶς τὸ μπετὸν ἀρμέ, οἱ στατικοὶ ὑπολογισμοὶ κλπ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐργασία αὐτὴ ἡ ὁποία εἶναι ἀναλυτικὴ δηλαδὴ ὑπελογίσθησαν κεχωρισμένως τὸ κύριον ἔργον... (ἀναγινώσκει)... Εἶναι 16 κεφάλαια, ὑπελογίσθησαν μὲ βάσιν κτιριακήν, ὅτι θὰ εἶναι 16.500.000 καὶ στατικὴν μπετὸν ἀρμὲ 32.166.000. Θὰ τὰ ἴδητε εἰς τὰ πρακτικὰ διότι θὰ δημοσιευθοῦν. Ἡ ἀμοιβὴ διὰ τὰ κτιριακά, ἀνέρχεται εἰς 7%, ἡ ἀμοιβὴ διὰ τοὺς στατικοὺς ὑπολογισμοὺς 9,15%. Ὁ μέσος ὅρος εἶναι 8,40%. Ἀλλὰ πέραν τούτων πρέπει νὰ προστεθοῦν τὰ ἑξῆς τὰ ὁποῖα ἀνέφερα καὶ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν. Τὰ ἔξοδα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθῇ ὁ μηχανικὸς διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῶν δεδομένων πρὸς ἐκπόνησιν τῆς μελέτης, θὰ ἐνθυμῆσθε τὴν ἰδίαν φράσιν τὴν ὁποίαν ἀνέφερα, τὰ ἔξοδα ταξιδίου τοῦ μηχανικοῦ καὶ τοῦ προσωπικοῦ του ὡς καὶ τὰ ἔξοδα διανομῆς καὶ διατροφῆς, ἡ ἵδρυσις Γραφείου καὶ ἐγκαταστάσεις ... (ἀναγινώσκει) ... Εἰς τὰ ποσοστὰ ποὺ ἠκούσατε προηγουμένως, προστίθενται καὶ αἱ δαπάναι αὐταὶ καὶ ἀπὸ 8,4% μέχρι 11,3% εἶναι 2,9%. Καλύπτονται αἱ δαπάναι αὐταὶ μὲ τὸ 2,9%. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Κιτσίκην καὶ νὰ τὸν συμβουλεύσω φιλικῶς, λόγῳ τῆς παλαιᾶς γνωριμίας ποὺ ἔχομεν, νὰ μὴ θέσῃ ὑποψηφιότητα διὰ τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα καταθέτουν, ἔχουν ὡς ἑξῆς: Ὑπολογισμὸς τῆς καταβλητέας ἀμοιβῆς διὰ τὴν μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν ἔργων πολιτικοῦ μηχανικοῦ τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως Λαρίσης.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Τὸ γενικὸν ποσοστὸν ἀμοιβῆς προκύπτει ἴσον πρὸς 8,4%. 2. Τὸ ἀνωτέρω ποσοστὸν προκειμένου διὰ μελέτας τοῦ Δημοσίου ἀνατιθεμένας εἰς Ἕλληνας μελετητὰς μειοῦται κατὰ 10%. περίπου. 3. Τὸ μέσον ποσοστὸν διὰ τὰ οἰκοδομικὰ προκύπτει ἴσον πρὸς 7%. 4. Τὸ μέσον ποσοστὸν διὰ τὰ ἀντισεισμικὰ προκύπτει ἴσον πρὸς 9,15%. 5. Συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 12 τοῦ ἀπὸ 19.2.1938 Β. Δ. πέραν τοῦ ἀνωτέρου γενικοῦ μέσου ποσοστοῦ ἀμοιβῆς τὸν ἐργοδότην βαρύνουσι ἐπίσης: α) Τὰ ἔξοδα διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῶν δεδομένων πρὸς ἐκπόνησιν τῆς μελέτης. β) Τὰ ἔξοδα ταξειδίου τοῦ Μηχανικοῦ καὶ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ ὡς καὶ τὰ ἔξοδα διαμονῆς καὶ διατροφῆς αὐτῶν. γ) Ἡ ἵδρυσις γραφείου καὶ αἱ δαπάναι διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ λειτουργίαν τούτου ὡς καὶ ἡ δαπάνη προσλήψεως βοηθητικοῦ προσωπικοῦ. 6. Πέραν τῶν ἀνωτέρω ἔργων ἀξίας 48.726.000 δι’ ἃ ὑπελογίσθη ἡ ἀμοιβὴ εἰς τὰ ἔργα Πολιτικοῦ Μηχανικοῦ Ἐργοστασίου Σακχάρεως περιλαμβάνονται καὶ ἕτερα ἔργα ὡς ὁδοποιΐας, σιδηροδρομικῶν γραμμῶν κλπ. συνολικῆς ἀξίας 4.570.8000 διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἠδύνατο ἐλλείψει ἀκριβῶν στοιχείων (ὡς μήκους κλπ.) νὰ ὑπολογισθῇ ἡ ἀμοιβή. Ὑπολογισμὸς ποσοστῶν ἀμοιβῆς διὰ μελέτην καὶ ἐπίβλεψιν βάσει Β. Δ. 19.2.1938

(Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας ἔχει τὸν λόγον.

§14Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς κατ’ ἀρχὴν σύμφωνοι διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, διότι πράγματι ἡ χώρα μας ἀπὸ ἀπόψεως ἐκβιομηχανοποιήσεως εἶναι πολὺ καθυστερημένη. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι βιάζεται νὰ ψηφισθῇ ὁ παρὼν νόμος, διότι ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐὰν τὸ ἐργοστάσιον δὲν λειτουργήσῃ μέχρι τῆς 1ης Ἰουλίου 1961, ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ καταστραφοῦν τὰ τεῦτλα ποὺ θὰ παραχθοῦν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀπαντῶ. Εἶναι μονοετὴς ἡ καλλιέργεια τῶν τεύτλων καὶ ἑπομένως, δυνάμεθα τὴν καλλιέργειαν νὰ τὴν ρυθμίσωμεν μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ τὸ ἐργοστάσιον θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμον μετὰ ἀπὸ 17 μῆνες, ὅπως ἰσχυρίζονται οἱ Γερμανοὶ ἢ μετὰ ἀπὸ 30 μῆνας ὡς διαβεβαιοῦν οἱ Πολωνοί. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν εἰσηγητικήν της ἔκθεσιν τονίζει, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν γίνεται ἐργοστάσιον σακχάρεως εἰς τὴν Ἑλλάδα· φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ ἔχωμεν εἰδικευμένους ἐπιστήμονας διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις χωρὶς τοὺς εἰδικοὺς ἐπιστήμονας τοὺς ὁποίους θὰ ὤφειλε νὰ εἶχε συμβουλευθῆ διὰ τὴν σύνταξιν τῶν ὅρων τῆς δημοπρασίας, αὕτη ἐπροχώρησεν εἰς τὴν διακήρυξιν τῆς δημοπρασίας καὶ εἶναι ἀποκαρδιωτικὸν τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς δημοπρασίας. Ἡ Κυβέρνησις ἀφοῦ ἔγινε δημοπρασία, ὅπως ἔγινε, κατόπιν ἐκάλεσε εἰδικὸν ἐπιστήμονα καὶ ὥρισεν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς δημοπρασίας, δηλαδὴ νὰ κρίνῃ τὰς προσφοράς. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ αἰτιολογικὸν τῆς σπουδῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπείγεται νὰ κατασκευασθῇ τὸ ἐργοστάσιον δὲν δικαιολογεῖται ἀπὸ τὰ πράγματα, διότι μετὰ τὸν διορισμὸν τοῦ εἰδικοῦ καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, παρῆλθον ἀπὸ τῆς δημοπρασίας 14 μῆνες διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ἐπὶ τέλους, ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν προσφορῶν εἶχον ἐλλείψεις καὶ ἀσαφείας. Κατόπιν αὐτῶν ὁ τεχνικὸς καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔπειτα ἀπὸ 14 μῆνας (5.3.1958–20.6.1959) ἀνακαλύπτουν, ὅτι ἐκ τῶν 12 προσφορῶν ποὺ ἔλαβον μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν μόνον 5 ἐξ αὐτῶν ἐθεωρήθησαν ἱκαναὶ καὶ παρέχουν ἐχέγγυα διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς τοὺς Οἴκους ὅμως τοὺς ἐκάλεσεν ἀργότερον νὰ συμπληρώσουν τὰς προσφοράς των καὶ ἔδωσε νέας ὁδηγίας διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀρχικῶν των προσφορῶν, ὁπότε κατόπιν αὐτοῦ ὑπέβαλεν ὁ Γερμανικὸς Οἶκος συμπληρωματικὰς προσφοράς. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1959 καταρτίζεται ἐπὶ τέλους ὁ συγκριτικὸς πίναξ καὶ πληροφορούμεθα ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, ὅτι ὁ πρῶτος Ἰταλικὸς Οἶκος δὲν ἦτο ἱκανός, διότι δὲν εἶχε πεῖραν, ὁ δεύτερος Ἰταλικὸς Οἶκος ἵδρυσε μὲν πέντε ἐργοστάσια εἰς Ἰταλίαν, ἀλλὰ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν ὑπῆρξεν ἐλαττωματικόν. Ἐν συνεχείᾳ ἔχομεν τὸν Πολωνικὸν Οἶκον, ὁ ὁποῖος ἵδρυσεν 4 ἐργοστάσια εἰς τὴν Ρωσίαν, 1 εἰς τὴν Περσίαν καὶ 2 εἰς τὴν Κίναν, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1955. Καὶ ὅμως, παρ’ ὅ,τι παρῆλθεν τόσον χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς δημοπρασίας μέχρι τῆς μελέτης τῶν προσφορῶν, δὲν κατώρθωσε νὰ συγκεντρώσῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ πληροφορίας διὰ τὸν Πολωνικὸν Οἶκον, πῶς λειτουργοῦν τὰ ἐργοστάσιά του καὶ ἑπομένως, κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὸν τεχνικὸν πάντοτε ἔμειναν ὑπὸ τὴν κρίσιν της οἱ δύο Γερμανικοὶ Οἶκοι. Οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατασκευάσουν τὸ ἐργοστάσιον ὅλοι οἱ λαβόντες μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν ὑπῆρξεν ἡ κατηγορηματικὴ ὑποχρέωσις, ὅπως χρηματοδοτήσουν τὸ ἔργον τῆς εἰς συνάλλαγμα ἀξίας τοῦ ἐργοστασίου διὰ τοῦ 8% μὲ ἐπιτόκιον ἀπὸ 5½–6½%. Ὁ Πολωνικὸς μάλιστα Οἶκος μὲ τόκον 5½% καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ πληρωθῇ μὲ ἀξίαν κατὰ 90% γεωργικῶν προϊόντων καὶ μὲ ἐγγύησιν καλῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου 20%, ὅταν οἱ Γερμανικοὶ Οἶκοι καὶ εἰς τὴν ἐγγύησιν προσφέρουν 10% μόνον. Ὁ Πολωνικὸς Οἶκος προσφέρεται λοιπὸν εὐθέως, ὅπως πάρῃ γεωργικὰ προϊόντα κατὰ 90% τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς πιέζουν τὰ ὑπάρχοντα ἀγροτικὰ πλεονάσματα καπνοῦ καὶ ἑσπεριδοειδῶν τοῦ ὕψους τῶν 90– 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Καὶ δὲν γνωρίζω διατὶ ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὁ Γερμανικὸς Οἶκος ἀντὶ νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ ἔργον διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ἐργοστασίου, νὰ συνάψῃ ἡ ἰδία δάνειον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Γερμανίας μὲ τόκον βαρύτατον 7% καὶ ὅταν δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νόμου χαρίζῃ εἰς τοὺς Γερμανοὺς ἐπιχειρηματίας 8.000.000 δραχμὰς ἀπὸ τὴν διαφορὰν τοῦ τόκου. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ μᾶς βασανίσῃ πάρα πολὺ τὸ θέμα τῶν προσφορῶν αὐτῶν. Διότι, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν συζήσιν ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 29.1.1960, ἰσχυρίσθη τὰ ἀντίθετα ἐντελῶς ἐκείνων τὰ ὁποῖα σήμερον ὑποστηρίζονται ἀπὸ τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς τῆς Βιομηχανίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἀφ’ ἑτέρου. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου λέγει εἰς τὴν συνεδρίασιν αὐτὴν εἰς ἕνα σημεῖον τῶν πρακτικῶν σελὶς 24: «Ἀνέφερα καὶ ἄλλοτε, λέγει ὁ κ. ὑπουργός, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι διεπραγματεύθην καὶ διαπραγματεύομαι τὸ θέμα τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι μοῦ ἐδηλώθη, ὅτι διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ συναλλαγὴ δέχονται νὰ πάρουν ἐπὶ τοῦ παρόντος μόνον ἕνα ποσοστὸν ἐκ τῶν καπνῶν μας, διότι δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα ἀπορροφήσεως μεγαλυτέρων ποσοτήτων...». Αὐτὰ λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἔρχεται ἡ παροῦσα σύμβασις ἐξ ἧς ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ Πολωνοὶ ἔχουν ἀπορροφητικὴν ἱκανότητα μεγίστην, προσφέροντες κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ πληρωνόμενοι μὲ ἀγροτικὰ προϊόντα. Ἄρα ἢ ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου δὲν εἶναι ἀληθής, ὅτι δὲν ἔχουν οἱ Πολωνοὶ ἀπορροφητικὴν ἱκανότητα ἢ ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν κ. κ. ὑπουργῶν Βιομηχανίας καὶ Συντονισμοῦ οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται, ὅτι ἡ Πολωνία ἔχει ἀπορροφητικὴν ἱκανότητα ὡς ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῆς προσφορᾶς. Κἄποιος ἀπὸ τοὺς δύο ἰσχυρισμοὺς θὰ πρέπει νὰ εἶναι λανθασμένος. Ἡ Πολωνία, κ. συνάδελφοι, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἀπορροφήσῃ 90% γεωργικά μας προϊόντα. 60% εἰς καπνὸν καὶ 30% εἰς ἄλλα. Κύριοι βουλευταί, ἡ Γερμανία μᾶς ἐδήλωσεν ἐφέτος, ὅτι περιορίζει τὴν εἰσαγωγὴν καπνῶν ἀπὸ 20.000 τόννους εἰς 16.000 τόννους. Ἐπίσης ἡ Γαλλία μειώνει τὴν ἀγορὰν καπνῶν κατὰ 25%. Ἡ Ἰταλία δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ πάρῃ καπνὰ πέραν τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεών της τῶν 2 ἑκατομμυρίων κιλῶν. Ἡ Αὐστρία ἐπίσης καὶ ἀποδεικνύεται, ὅτι συνεχῶς μᾶς ἐκτοπίζουν τὰ καπνὰ Βιρτζίνια ἀπὸ τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀγοράς, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἔχωμεν σήμερον ἀποθέματα εἰς τὰς ἀποθήκας μας 46.000 τόννους καπνῶν. Ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἡ μὴ διάθεσις τῶν γεωργικῶν πλεονασμάτων ποὺ πιέζουν σήμερον καὶ συνθλίβουν τὰς τιμάς των, εἶναι ἡ πλήρης οἰκονομικὴ ἐξαθλίωσις τῶν ἀγροτῶν μας. Ἀλλά, κ. βουλευταί, μοῦ μένει ἀκόμη μία ἀπορία. Διατὶ ἡμεῖς νὰ δανεισθῶμεν ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Τράπεζαν μὲ τόσον βαρυτάτους τόκους καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχομεν ἀδιάθετα ἀγροτικὰ προϊόντα, καπνόν, πορτοκάλια καὶ ἄλλα, τοῦ ὕψους τῶν 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων; Διατὶ νὰ πάρωμεν δάνειον ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ βοηθήσωμεν τοὺς Γερμανοὺς ἀναδόχους ὅταν ἄλλη χώρα προσφέρεται μὲ πολὺ καλυτέρους ὅρους νὰ κατασκευάσῃ τὸ ἐργοστάσιον αὐτό; Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν ἀρκετοὶ ἐπιστήμονες ποὺ ἀμφιβάλλουν ἐὰν τὸ κόστος τῶν τεύτλων εἰς τὴν χώραν μας θὰ εἶναι εὐθηνότερον ἀπὸ τὸ κόστος τῶν Βορείων χωρῶν. Ἐπίσης εἶναι ἄγνωστον ἀκόμη ἂν θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἀποδόσεις τὰς ὁποίας ἰσχυρίζεται τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν. Ἐγὼ προσωπικῶς πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι αἱ ἀποδόσεις αὐταὶ δὲν θὰ συμφωνήσουν μὲ τὴν προοπτικὴν ποὺ ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὸ κόστος τῶν τεύτλων θὰ εἶναι παρ’ ἡμῖν πάρα πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ κόστος τῶν Βορείων χωρῶν. Ὑπάρχουν μάλιστα πολλοὶ ποὺ προβλέπουν, ὅτι τὸ κόστος αὐτὸ τῶν τεύτλων θὰ εἶναι μέχρι καὶ τοῦ διπλασίου τοῦ προβλεπομένου.

§15Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Εἶσθε συνεπῶς, κατὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως. Αὐτὸ τοὐλάχιστον σαφῶς προκύπτει ἐκ τῆς ὁμιλίας σας.

§16Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀτυχῶς βιασθήκατε νὰ βγάλετε τὰ συμπεράσματά σας. Ἀντιθέτως μάλιστα, ὑποστηρίζω νὰ γίνῃ τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως καὶ μάλιστα τὸ ταχύτερον. Ἀλλὰ τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ νὰ γίνῃ κατ’ ἀρχὴν ὡς ἐργοστάσιον πειραματικὸν διὰ νὰ ἴδωμεν τί μπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ, ποίας ἀποδόσεις θὰ ἔχουν τὰ τεῦτλα εἰς ποσότητα ὕψους παραγωγῆς. Θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, κ. βουλευταί, ὅτι εἰς τὸ ἔδαφος τὸ ἰδικόν μας μὲ τὰς διαρκεῖς μεταλλαγὰς τοῦ καιροῦ, ἡ τευτλοκαλλιέργεια σὰν εὐπαθὴς καλλιέργεια, ὑπόκειται εἰς πολλὰς ἀντιξόους μεταβολὰς καὶ ἀσθενείας, ἀντιθέτως μὲ τὰς Βορείους χώρας, ὅπου τὸ κλῖμα εἶναι ψυχρότερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν θὰ πρέπει τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τὸ πειραματικὸν νὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς Γερμανικοὺς Οἴκους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπιβάλλουν νὰ δανεισθῶμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν σύμβασιν διὰ τῆς ὁποίας θὰ ὁδηγηθῶμεν πρὸς τὴν Γερμανικὴν ἀγοράν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὅ,τι νὰ πάρωμεν, θὰ τὸ πάρωμεν μὲ δάνεια καὶ τόκους βαρεῖς, καὶ νὰ ἀπορρίψωμεν ἢ νὰ ἐγκαταλείψωμεν προσφορὰς ἄλλων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπορροφήσουν κατὰ 90% ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα σήμερον παραμένοντα ἀδιάθετα σήπονται. Προτείνω λοιπόν, ὅπως τὸ ἐργοστάσιον νὰ γίνῃ ταχύτατα, δοκιμαστικῶς ὅμως, τοῦ Οἴκου ἐκείνου ποὺ δέχεται τὴν ἀνταλλαγὴν γεωργικῶν προϊόντων, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πράγματι θὰ θέλῃ νὰ κάμῃ, ὡς ἰσχυρίζεται κατὰ κόρον, ὅτι ἔχει σωστὴν γεωργικὴν πολιτικήν. Ἐὰν παρὰ ταῦτα, κ. βουλευταί, προτιμηθῇ ὁ Γερμανικὸς Οἶκος καὶ ὄχι ὁ Πολωνικὸς Οἶκος, τότε τὰ προϊόντα θὰ παραμείνουν ἀδιάθετα καὶ ἂς εἶσθε βέβαιοι, ὅτι σεῖς μὲ τὴν τακτικὴν θὰ κάμετε μεγάλην ζημίαν εἰς τὸν ἀγρότην. Σωστὴ ἀγροτικὴ πολιτική, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἐκείνη διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἀπορροφηθῶσι καθ’ οἱονδήποτε ὠφέλιμον τρόπον τὰ ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας ἔχει τὸν λόγον.

§18Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐν πρώτοις τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπαράδεκτον συνταγματικῶς, διότι ἐμφανίζει εἰς ξένην γλῶσσαν οὐσιώδεις διατάξεις ποὺ ἀφοροῦν τὰ μηχανικὰ συγκροτήματα χωρὶς νὰ συνοδεύωνται μὲ ἑλληνικὴν μετάφρασιν. Ἑπομένως, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ Κυβέρνησις τὸ κατέθεσε καὶ τὸ ὑποστηρίζει, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἐξετάσωμεν. Εἰσέρχομαι συνεπῶς, εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, εἰς τὸ κατ’ ἀρχὴν παραδεκτὸν ἢ μὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ οὐσίᾳ του. Ἐγώ, κ. βουλευταί, νομίζω, ὅτι οὐδεὶς λόγος συντρέχει νὰ γίνῃ τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως. Διότι ὁμιλοῦμεν περὶ ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἡ ἵδρυσις αὐτοῦ σημαίνει ἀφαίρεσιν δυνατοτήτων ἐξαγωγῆς εὐδοκίμως καλλιεργουμένων καὶ σωρευμένων γεωργικῶν προϊόντων. Θὰ ἐκμεταλλευθῶμεν προϊόντα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καλλιεργήσωμεν. Καὶ ἐνῷ δὲν ἔχομεν τεῦτλα, σκεπτόμεθα νὰ ἱδρύσωμεν ἐργοστάσιον σακχάρεως διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν τὰ τεῦτλα ἅμα θὰ τὰ ἀποκτήσωμεν. Δὲν γνωρίζω ὅμως ἐὰν θὰ τὰ ἀποκτήσωμεν εἰς καλὴν ποιότητα καὶ ἐπαρκῆ ποσότητα. Στελέχη ἐξ ἄλλου διὰ τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχουν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐλήφθη πρόνοια νὰ δημιουργηθοῦν ἐπὶ τόσον τώρα καιρόν. Θὰ ἠμπορούσαμεν ὅμως νὰ τὰ εἴχομεν ἐκπαιδεύσει καὶ εἰς τὴν Τσεχοσλοβακίαν καὶ εἰς τὴν Πολωνίαν, ὅπου ἡ παραγωγὴ σακχάρεως ἐκ τῆς καλλιεργείας τῶν τεύτλων ἔχει μακρὰν παράδοσιν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ ἀντιληφθῶ πῶς ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὸ νὰ ζητοῦμεν τὴν ἵδρυσιν αὐτῆς τῆς βιομηχανίας, ὅταν δὲν ἔχωμεν τὸ κατάλληλον καὶ εἰδικευμένον προσωπικὸν ποὺ εἶναι ἀπαραίτητον ἀκόμη καὶ διὰ τὸν ἔλεγχον περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι νομίζω ὁ κατάλληλος τρόπος αὐτὸς μὲ τὸν ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ προωθήσωμεν τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον εἶναι δεῖγμα ἀμελετήτου, ἀνερματίστου καὶ χωρὶς καμμίαν φροντίδα καὶ μελέτην ἐπιδιώξεως τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας μας. Καὶ ἐπιδιώκομεν νὰ δημιουργήσωμεν ὑπὸ πολὺ ἀμφιβόλους προβλέψεις καὶ ἐν βίᾳ μίαν βιομηχανίαν εἰς βάρος τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, διότι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἔγινε κἄποια πολὺ περιωρισμένη καλλιέργεια τεύτλων. Ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ κυρίως μὲ κάμνει, κ. βουλευταί, νὰ ἀντιτίθεμαι εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι, ὅτι τοῦτο στρέφεται κατὰ τῶν Ἑλλήνων γεωργῶν. Συζητῶν πρὸ ἡμερῶν μὲ πρέσβυν Ἀνατολικῆς χώρας, ἠρωτήθην ἀπὸ αὐτόν, διατὶ σεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐλαττώνετε τὰς δυνατότητας ἐξαγωγῆς τῶν γεωργικῶν σας προϊόντων; Τί τὸ θέλετε τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως; Δύνασθε κάλλιστα νὰ εἰσάγητε τὴν σάκχαριν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἡμεῖς εἰς ἀντάλλαγμα νὰ εἰσάγωμεν ἀπὸ σᾶς τὰ γεωργικά σας προϊόντα. Αὐτὴν τὴν βιομηχανίαν ἐδιαλέξατε νὰ κάμετε διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν; Δὲν εἶχα τί νὰ ἀπαντήσω, διότι ἡ ἀπάντησις θὰ ἦτο, ὅτι μᾶς λείπει ἡ στοιχειώδης σύνεσις καὶ σωφροσύνη. Ἀλλὰ δὲν ἤθελα νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς ἕνα ξένον. Νομίζω, λοιπόν, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε σπουδή, οὔτε ἀνάγκη νὰ γίνῃ τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, διότι καὶ τὰ τεῦτλα δὲν γνωρίζομεν τί θὰ μᾶς ἀποδώσουν, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους μᾶς ἐμβάλλουν εἰς ἀνησυχίας καὶ φοβούμεθα ἀναστάτωσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης ἐξαιρετικὰ καταπληκτικόν, εἶναι ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ θὰ ξεσπάσῃ εἰς βάρος τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου. Δι’ αὐτοὺς ποὺ θὰ τὸ κατασκευάσουν καὶ θὰ ἐργασθοῦν εἰς αὐτό, δὲν ὑπάρχει καμμία προστασία καὶ ὅλα τὰ ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων μέτρα προβλέπεται νὰ καταργηθοῦν. Ἀφίνω ποὺ ἔχομεν περαιτέρω διατάξεις φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ, καὶ περὶ ἐξαιρετικῶν ἀμοιβῶν καὶ τρόπου προσλήψεως τῶν ὅσων θὰ προσληφθοῦν εἰς τὸ ἐργοστάσιον καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐλέγχου ποὺ θὰ ἱδρυθῇ. Μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις καὶ περὶ Ἐπιτροπῆς ἐξ εἰδικῶν, οὐδὲν ὅμως ὄνομα ἐπιστήμονος μὲ κῦρος μᾶς ἀνεφέρθη, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην. Κύριοι βουλευταί, τελειώνων δὲν ἔχω νὰ πῶ τίποτε ἄλλο. Διότι αὐτὰ εἶναι ἀρκετὰ φαντάζομαι.

§19Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καταργοῦμεν τὴν νομοθεσίαν περὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν;

§20Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὅλα καταργοῦνται, βέβαια, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις ἡ ὁποία τὰ καταργεῖ ὅλα αὐτά. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα διὰ κἄτι τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐπιζήμιον διὰ τὸν ἀγροτικόν μας κόσμον καὶ πολὺ ἀμφιβόλου ἀποδόσεως ἂν ἐξετασθῇ ἀπὸ πλευρᾶς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας; (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§21Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λέγεται, ὅτι διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν καταργοῦνται αἱ διατάξεις περὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν. Εἶναι ἀλήθεια;

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου ἔχει τὸν λόγον.

§23Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ μελέτη τῆς συζητουμένης συμβάσεως ἀλλὰ κυρίως ἡ συζήτησις ἡ κατατοπιστικὴ ἡ ὁποία γίνεται, μὲ ἔπεισεν ἀπολύτως, ὅτι ἡ σύμβασις ἡ ὑπογραφεῖσα δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ ἀλλὰ εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν συμφωνιῶν τῆς Μπόν. Διατί; Διότι, κ. συνάδελφοι, τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα κυρίως ἐστήριξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ποὺ συνίστανται εἰς τοὺς 17 μῆνας κατασκευῆς καὶ ὄχι εἰς τοὺς 30 καὶ εἰς τὸ «πεῖρα κατασκευῆς καὶ λειτουργίας ἐργοστασίου σακχάρεως» ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους νομίζω, ὅτι κατήντησαν πολὺ διαφανῆ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ θελήσω καὶ ἐγὼ νὰ συνεχίσω ἐπ’ αὐτῶν. Ὅμως, ἡ πρότασις ἡ Πολωνικὴ τί ἔχει; Ἔχει κάτι ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς πάσχει ἡ οἰκονομία μας. Ἔχει πληρωμὴν μὲ 90% ἕως 100% γεωργικὰ προϊόντα καὶ ὅμως, αὐτὴν τὴν πρότασιν τὴν ἀπορρίπτομεν, τὴν ἀπορρίπτομεν εἰς περίοδον ποὺ ἡ χώρα μας πιέζεται καὶ ἡ οἰκονομία μας πιέζεται ἀπὸ ἀδιάθετα γεωργικὰ προϊόντα τῆς τάξεως τῶν 90 ἕως 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Καὶ εἶναι μονάχα αὐτό, κ. συνάδελφοι; Δυστυχῶς εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον» δημοσιεύονται μέσες–ἄκρες τὰ πορίσματα τῆς περιφήμου Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Προγραμματισμοῦ, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀποστῇ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν χαραχθεῖσαν τακτικήν, ἀλλὰ θὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη μέχρι σήμερον καὶ ἡ ὁποία, ἐὰν θὰ συνεχισθῇ, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ παραμένουν ἀδιάθετα τὰ γεωργικά μας προϊόντα ἀναλώμασι τῆς δῆθεν προσελκύσεως ξένου κεφαλαίου. Ἡ σύμβασις κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κ. συνάδελφοι, ἔχει ὅλα τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς ἀποικιακῆς συμβάσεως τῆς τάξεως τῶν συμβάσεων τοῦ Βάβδου, τῶν διϋλιστηρίων τοῦ πετρελαίου, τῆς Λαρύμνης, τῆς Πτολεμαΐδος. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν καὶ ἀπὸ μιᾶς ἄλλης πλευρᾶς τὴν συζητουμένην σύμβασιν, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐργατικῆς θὰ ἴδωμεν ποῦ ἐφθάσαμεν. Τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως, κ. συνάδελφοι, νομοθετικῶς οὔτε λίγο οὔτε πολὺ καταργεῖ κεκτημένα δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων, διὰ τὰ ὁποῖα οἱ ἐργάτες μὲ τὶς συνδικαλιστικές των ὀργανώσεις ἔχουν παλαίψει ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν διὰ νὰ τὰ κατακτήσουν. Θὰ κληθοῦν, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, οἱ Ἕλληνες τεχνικοὶ καὶ ἐργάται νὰ παίρνουν, ὅπως συμβαίνει καὶ ὅπως συνέβαινε μὲ τὰ ἔργα τῆς Πτολεμαΐδος, νὰ παίρνουν τὸ ¼, τὸ ⅓, ἢ ½ ἀπ’ ὅ,τι θὰ παίρνουν οἱ ξένοι ἐργάται καὶ τεχνῖται ποὺ θὰ κάνουν τὴν ἰδίαν δουλειὰν ποὺ θὰ κάνουν καὶ αὐτοί. Καὶ οἱ Ἕλληνες ἐργάται καὶ τεχνικοὶ θὰ ἔχουν στερηθῆ τῆς προστασίας ἔστω καὶ τῆς κειμένης ἐργατικῆς νομοθεσίας καὶ κυρίως τοῦ Ν. 2112 τῆς προσλήψεως καὶ ἀπολύσεως, τὰς ὑπερωρίας, τὴν Κυριακὴν ἀργίαν καὶ μία σειρὰν ἄλλων κατακτήσεων τῶν ἐργαζομένων. Καὶ αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 35 τῆς συζητουμένης συμβάσεως μοῦ ἐνεθύμισε ἕνα νόμον τῆς κατοχῆς, τὸν νόμον 1018 ποὺ τότε ἡ Κυβέρνησις τῆς κατοχῆς μὲ αὐτὸν τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον προσεπάθει νὰ διοχετεύσῃ τὰ Ἑλληνικὰ ἐργατικὰ χέρια εἰς τὰ σκλαβοπάζαρα τοῦ Γʹ Ράϊχ. Σήμερον, λοιπόν, ἐν ἔτει 1960, προσπαθοῦμεν, ἀρχῆς γενομένης μὲ τὸ ἄρθρον 35 τῆς παρούσης συμβάσεως, νὰ μετατρέψωμεν τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας εἰς σκλάβους μέσα εἰς τὸν τόπον τους.

§24Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ ἰσχυρίζεσθε. Διότι αὐτὴ ἡ διάταξις ἔχει συμπεριληφθῆ εἰς ὅλας τὰς συμβάσεις τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν καὶ ἀφορᾷ μόνον τὴν διαδικασίαν τῆς προσλήψεως καὶ τῆς ἀπολύσεως.

§25Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Λάθος ἔχετε, κ. Ὑπουργέ.

§26Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Διαβᾶστε τὸ ἄρθρον 35.

§27Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Λέγει καὶ αὐτά, ἀλλὰ λέγει καὶ ἄλλα. «Οἱ ἀνάδοχοι ἀπαλλάσσονται πάσης ὑποχρεώσεως... ... (ἀναγινώσκει)...». Αὐτὰ εἶναι, κ. Ὑπουργὲ καὶ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν θέλετε νὰ δώσωμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας τοῦ ὁποίου ἡ ὑπογραφὴ ἐφ’ ὅσον θέλει νὰ τοῦ δώσωμεν τοιαύτην εὐχέρειαν, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον. Διατὶ δὲν ὑπάρχει ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας ὁ ὁποῖος θέλει νὰ τοῦ παρέξωμεν τοιαύτην ἐξουσιοδότησιν διὰ νὰ ἄρῃ τὴν Κυριακὴν ἀργίαν, διὰ νὰ θεσπίσῃ ὑπερωρίας, πέραν τῶν κεκανονισμένων ὡρῶν καὶ τῶν περιθωρίων ποὺ ἔχει; Ἴσως, σκοπίμως, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας δὲν ἠθέλησε νὰ θέσῃ εἰς τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως τὴν ὑπογραφήν του, διατὶ εἶναι τόσον λεπτὸν τὸ θέμα. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ ὁ προσβλητικὸς ὅρος μὲ ἕνα τέως ἐχθρὸν νὰ θέλωμεν νὰ διαπραγματευώμεθα συμβατικῶς ζητήματα δῆθεν ἀσφαλείας. Νομίζω, ὅτι προσβάλλει τὴν ἐθνικήν μας ἀξιοπρέπειαν, κύριοι συνάδελφοι. Εἰς τὸ σύνολόν του δὲ τὸ ἄρθρον 35 προσβάλλει τὸ φιλότιμον τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἐν τῷ συνόλῳ του τὸ ἄρθρον 35. Κύριοι συνάδελφοι, συμπερασματικῶς θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1941 ἤρχισεν ἐναντίον τῆς πατρίδος μας ἡ στρατιωτικὴ ἐπιδρομὴ τῶν Γερμανῶν. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1960 ἀρχίζει ἡ οἰκονομικὴ ἐπιδρομὴ τῶν Γερμανῶν. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι πάρα πολὺ συντόμως, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν συζητωμένην σύμβασιν, θὰ κληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἐπικυρώσῃ καὶ ἄλλην σύμβασιν τοῦ εἴδους αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, πρέπει ἀπόψε νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς, διὰ νὰ φρονιματίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ φέρῃ ἄλλοτε ἐνώπιόν μας τοιούτου εἴδους συμβάσεις.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Μ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον.

§29Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν βραχεῖαν ὁμιλίαν μου τῆς παρελθούσης Πέμπτης, ἐπεσήμανα τὰς σοβαρὰς ἀτελείας τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν σχεδίου νόμου, καθὼς καὶ τῆς συνημμένης πρὸς αὐτὸ συμβάσεως. Νομίζω, ὅτι διαλύσας τὸν μῦθον περὶ τοῦ κατεπείγοντος, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἀπέδειξα, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον ἡμῶν καὶ μέχρι τῆς πρώτης συζητήσεώς του, ἀφέθησαν νὰ παρέλθουν καὶ παρῆλθον ἄπρακτοι 47 ὁλόκληροι ἡμέραι. Ἐὰν πράγματι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν συνείδησιν, ὅτι ἦτο τόσον ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον, βεβαίως δὲν θὰ ἄφηνε νὰ παρέλθουν αἱ 47 αὐταὶ ἡμέραι. Ἀλλὰ ἐνῷ ἡ ἰδία ἔδωσε τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐπείγοντος νομοσχεδίου, εἶχεν ἐν τούτοις τὴν τόλμην ὄχι μόνον νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ ἐπεῖγον καὶ νὰ μεμφθῇ ἡμῶν, τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν περὶ συζητήσεως καὶ ψηφίσεώς του κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, ἀλλὰ καὶ κάτι πέραν τούτου, νὰ μᾶς θέσῃ οὕτως εἰπεῖν ὑπὸ κατηγορίαν ἐνώπιον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου λέγουσα, ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος ἰδικῆς μας, παρατεινομένης τάχα ἀσκόπως τῆς συζητήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταστραφοῦν τὰ τεῦτλα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὴν πρώτην ὕλην τοῦ ὑπὸ ἵδρυσιν ἐργοστασίου. Νὰ ζημιωθοῦν καὶ νὰ καταστραφοῦν οἱ ἀγρόται καὶ ἐπὶ πλέον νὰ μὴ εὕρουν ἐργασίαν οἱ ἐργάται καὶ οἱ κατάλληλοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὸ ἐργοστάσιον. Ἀπεδείχθη, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἦσαν πομφόλυγες καὶ ἐλέχθησαν διὰ νὰ δημιουργήσουν ἐντυπώσεις καὶ ὄχι διότι ὑπῆρχε οὐσία εἰς αὐτά. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὑπομνηματίσας τὸ νομοσχέδιον εὕρηκα, ὅτι οὔτε ὀλίγον οὔτε πολὺ εἰς τὰ 12 ἄρθρα, ἐκ τῶν ὁποίων σύγκειται, ζητοῦνται ἀπὸ ἡμᾶς 16 ἐξουσιοδοτήσεις, ἡ μία εὐρυτέρα τῆς ἄλλης. Ἐξουσιοδοτήσεις διὰ νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις ὅ,τι θέλει, ἐξουσιοδότησιν διὰ νὰ καταργήσῃ πάντα ὑφιστάμενον νόμον, σχέσιν ἔχοντα εἴτε πρὸς τὸ θέμα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος, εἴτε πρὸς τὸν τρόπον ἐνεργείας τῶν προμηθειῶν κλπ., εἴτε εἰς τὸ θέμα τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν σύναψιν συμβάσεως μὲ τὸν ἴδιον ἢ μὲ ἄλλους οἴκους, διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἄλλων ἐργοστασίων σακχάρεως, εἴτε, εἴτε, εἴτε.... Καὶ ἐὰν ὑπομνηματίσητε καὶ σεῖς τὸ νομοσχέδιον, θὰ εὕρητε τὰς αἰτουμένας ἐξουσιοδοτήσεις. Καὶ διερωτῶμαι, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, τὶ νόημα ἔχει ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία διεξάγεται ἐνώπιον ἡμῶν, διότι περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμελιωδῶν διατάξεων ἡ Βουλὴ δὲν πρόκειται νὰ γνωρίζῃ τίποτε ἀπολύτως; Ταῦτα ἰδὼν καὶ ὡρισμένας τινὰς σκέψεις ἐξ αὐτῶν ποιησάμενος, κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω μίαν τροπολογίαν εἰς τὸ σχέδιον αὐτὸ νόμου, τὴν ὁποίαν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς ὑμᾶς εὐθὺς ἀμέσως. Ἀλλὰ πρὸ τούτου, θὰ ἤθελα νὰ ἐπισημάνω καὶ κἄτι ἄλλο, περὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβον πρόνοιαν καὶ εἰς τὴν τροπολογίαν. Εἰς τὸ σχέδιον νόμου, ἄρθρον 5 παράγραφος 4, ὅπου ζητεῖται ἡ δεκάτη κατὰ σειρὰν ἐξουσιοδότησις, ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Ἡ πρόσληψις τοῦ προσωπικοῦ ........ (ἀναγινώσκει) ........». Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι χάρις εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, δὲν ἔμεινε τίποτε πλέον ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς τὸν διορισμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Πέραν ὅμως καὶ τούτου, εἰς τὸ ἄρθρον 5 —εἰς τὴν Σύμβασιν ἄρθρον 35— τίτλος «νομοθεσία» παράγραφος 2, ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς καταπληκτικά: «........ (ἀναγινώσκει) ........». Αὐτὸ τὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, ὅπως βλέπετε, δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐνῷ περιλαμβάνονται ὅλαι αἱ παρεκκλίσεις. Πρᾶγμα ἰδιὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀγαπητὸς ἐξ Ἀχαΐας συνάδελφος, λέγει, ὅτι καὶ ἐὰν δὲν τὸ λέγῃ ἀνατίθεται. Τὸ μὲν κείμενον τοῦ νομοσχεδίου δὲν τὸ ἀναφέρει, τὸ διεπραγματεύθημεν ὅμως μὲ τοὺς Γερμανοὺς καὶ ἀπετέλεσεν ἄρθρον τῆς μετὰ τῶν Γερμανῶν Συμβάσεως. Τὶ δὲ σημαίνει αὐτὸ ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα; «Δέον νὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῶν ἁρμοδίων Ἑλληνικῶν Δημοσίων Ἀρχῶν ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας». Τὶ σημαίνει αὐτό; Δὲν εἶναι ἀνάγκη βεβαίως νὰ τὸ ἀναλύσω. Διότι ὅλοι μας γνωρίζομεν καὶ ὅλοι μας ἀντιλαμβανόμεθα ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ ἔννοια αὐτῆς τῆς διατάξεως. Θὰ πρέπει καὶ ὁ ἐργάτης, ὁ ὁποῖος θὰ πάῃ νὰ ἐργασθῇ νὰ περάσῃ προηγουμένως ἀπὸ τὸν σταθμόν, ἀπὸ τὴν ὑποδιοίκησιν καὶ τὴν διοίκησιν Ἀσφαλείας νὰ πάρῃ πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι κατέληξα εἰς ὡρισμένας σκέψεις. Καὶ αἱ σκέψεις μου ἐπηρεάζονται ἀπὸ τὴν διάθεσιν νὰ διευκολύνω τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της, νὰ διευκολύνω καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Τὶς ὁ λόγος νὰ καθήμεθα νὰ συζητῶμεν διὰ ὅλα τὰ ἄρθρα, νὰ συζητῶμεν διὰ 16 ἐξουσιοδοτήσεις, καὶ νὰ μὴ κάνωμεν κἄτι ἄλλο ἁπλούστερον; Νὰ τὰ συμπτύξωμεν ὅλα αὐτὰ εἰς ἓν καὶ μόνον ἄρθρον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀκωλύτως, ἀνεμποδίστως, πάντοτε λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος, νὰ προέλθῃ εἰς πᾶσαν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔκρινεν ἐνδεικνυομένην. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καταθέτω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ἄρθρον μόνον. Ἐξουσιοδοτεῖται ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῷ σκοπῷ ... ...... (ἀναγινώσκει) ........». (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, δὲν τὸ νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἄλλωστε, αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ πῆτε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§31Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε καὶ καθιέρωσε τὸ τέταρτον, μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ οὐδεμία διακοπή. Παρακαλῶ θερμῶς νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία διακοπή, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ τέταρτον.

§32Μ. ΚΥΡΚΟΣ. «..... (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν) ... ......». (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι παρῆλθε τὸ τέταρτον. Παρακαλῶ νὰ σεβασθῆτε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§34Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κακῶς τοποθετεῖτε τὸ θέμα. Δὲν εἶναι θέμα τετάρτου, ἀλλὰ παραβιάζεται ὁ Κανονισμός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§35Μ. ΚΥΡΚΟΣ. «Τούτου δοθέντος ........ (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν) ........».

§36Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἶναι ἐντροπή σας, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§37Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα ἀβάσιμα ἐλέχθησαν ἐναντίον τῆς Συμβάσεως, προσετέθη πρὸ ὀλίγου ἡ κορωνίς, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν σοβαρότητα τὴν ὁποίαν ἡ παράταξις εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κύρκος, δίδει εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας καὶ ἐπὶ πλέον, εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Εἶναι ὄντως λυπηρὸν τοῦτο διὰ κοινοβουλευτικὸν τόσον παλαιόν, ὡς εἶναι ὁ κ. Κύρκος.

§38Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Λυπηρὸν καὶ μάλιστα ἀποκαρδιωτικόν.

§39Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ θέματος προσωπικοῦ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα, κ. συνάδελφε.

§41Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Πῶς δὲν ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε; Δὲν ἠκούσατε τὶ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός; Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀπάνθισμα τοῦ σχεδίου νόμου καὶ τῆς Συμβάσεως. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς θεωρῇ, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα δὲν εἶναι σοβαρά, ἑαυτὸν νὰ αἰτιᾶται καὶ τοὺς συναδέλφους του, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν ἕνα τοιοῦτον σχέδιον νόμου καὶ μίαν τοιαύτην σύμβασιν. Νὰ μοῦ εἴπῃ τὶ ἐκ τῶν ἀναγραφομένων εἰς τὰς πέντε παραγράφους, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν περιλαμβάνεται μέσα εἰς τὸ σχέδιον νόμου καὶ εἰς τὴν σύμβασιν, καὶ θὰ κρίνουν ἐπὶ τῆς σοβαρότητος τῶν ἑκατέρωθεν λεγομένων ὄχι μόνον οἱ παρόντες εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀκροᾶται τὴν στιγμὴν αὐτήν.

§42Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω περαιτέρω εἰς τὸν κ. Κύρκον. Ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω ὅμως, ὅτι αἱ διατάξεις αὗται, αἱ ἴδιαι ἀκριβῶς, ἔχουν ψηφισθῆ μέχρι σήμερον τρεῖς φορὰς ἀπὸ τὴν Βουλήν. Καὶ εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ διϋλιστηρίου καὶ τοῦ ἀζώτου δύο φορὰς καὶ τώρα εἶναι ἡ τρίτη φορά. Συνεπῶς, δὲν ἀποτελεῖ τοῦτο νέον τί.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§44Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν νὰ διατυπώσω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ὀλίγας βασικάς, νομίζω, παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου καὶ τῆς συμβάσεως. Ἰδιαιτέρως ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ θίξω μίαν πλευρὰν τοῦ ζητήματος, περὶ ἧς δὲν ἐγένετο λόγος μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς γεωγραφικῆς τοποθετήσεως τῆς ὑπὸ κατασκευὴν βιομηχανικῆς μονάδος. Ἀπὸ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου προκύπτει, ὅτι τὸ 75% τῆν πρώτης ὕλης τῆς προοριζομένης διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς ὑπὸ ἵδρυσιν βιομηχανικῆς μονάδος, θὰ προέρχεται ἐξ ἄλλων περιοχῶν καὶ οὐχὶ ἐκ τῆς περιοχῆς, ἐν ᾗ τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο πρόκειται νὰ ἐγκατασταθῇ. Ἀλλὰ τοῦτο, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, μεταφράζεται εἰς 150.000 τόννους τεύτλων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μεταφέρωνται ἐκ τῆς περιοχῆς τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας, ὅπου θὰ παράγωνται εἰς τὴν περιοχὴν Λαρίσης, ἔνθα τὸ ὑπὸ ἵδρυσιν ἐργοστάσιον προβλέπεται νὰ ἐγκατασταθῇ. Καὶ δὲν θὰ εἶχε σημασίαν ἡ τοιαύτη μὴ ὀρθολογικὴ τοποθέτησις τοῦ ὑπὸ ἵδρυσιν ἐργοστασίου, ἐὰν δὲν εἶχεν ἄμεσον ἐπίπτωσιν ἐπὶ τῶν παραγωγικῶν τιμῶν τῶν τεύτλων, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ καταστήσῃ ἀσύμφορον τὴν καλλιέργειαν διὰ τοὺς παραγωγούς. Ἡ μεταφορὰ τοῦ προϊόντος ἐξ ἀποστάσεως 80 χιλιομέτρων μεταφράζεται εἰς 20 λεπτὰ κατὰ κιλόν. Εἶναι δεδομένον, ὅτι, διὰ νὰ καταστῇ οἰκονομικῶς ὑγιὴς καὶ συναγωνιστικὴ ἡ ἐν λόγῳ βιομηχανικὴ μονάς, ὀφείλει νὰ προμηθεύεται τὴν πρώτην ὕλην παραδοτέαν εἰς τὸ ἐργοστάσιον, ἀντὶ 30 λεπτῶν κατὰ κιλόν. Ἀλλὰ ἐὰν ἓν εἰκοσάλεπτον κατὰ κιλὸν ἀπορροφηθῇ ἀπὸ τὴν μεταφορὰν ὡς κόστος αὐτῆς, δὲν παραμένει εἰμὴ ἓν δεκάλεπτον διὰ τὸν παραγωγόν. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι οὐδεμία πατριωτικὴ ἔκκλησις θὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ πείσῃ τὸν γεωργόν, ὅπως ἐγκαταλείψῃ τὰς γνωρίμους εἰς αὐτὸν ἁπλᾶς καλλιεργείας καὶ ἀποδυθῇ εἰς τὴν ἄγνωστον εἰς αὐτὸν καὶ δαπανηρὰν τευτλοκαλλιέργειαν, ἵνα εἰσπράξῃ δέκα λεπτὰ κατὰ κιλὸν διὰ τὸ νέον προϊὸν ποὺ θὰ παράγῃ. Φοβοῦμαι πολύ, ὅτι, παρὰ τὰς ἀντιθέτους ὑπηρεσιακὰς εἰσηγήσεις πρὸς τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν, ἠγνοήθησαν τὰ ὅσα προγενεστέρως ἀνέπτυξα ἐκ λόγων οἱ ὁποῖοι, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπηρεάζουν εἰς τὴν λῆψιν μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως, διὰ τὴν κατασκευὴν ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ἔργου. Ἡ ἀπασχόλησις 200–300 περίπου ἐργατοτεχνιτῶν ἐπὶ τετράμηνον κατ’ ἔτος, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὸ ἐργοστάσιον, ἀναμφισβητήτως, δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ δώσῃ ζωὴν καὶ κίνησιν εἰς μίαν περιφέρειαν, ὥστε νὰ προτιμηθῇ αὕτη διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἐργοστασίου καὶ μάλιστα, ὑπὸ τοὺς μνησθέντας ἀντιοικονομικοὺς ὅρους. Ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτό, θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ὀλέθρια ἀποτελέσματα καὶ ἀποτελεῖ χρέος διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναμετρήσῃ τὰς εὐθύνας της, ἔστω τὴν τελευταίαν στιγμήν, καὶ νὰ ἀποτρέψῃ τὴν ἐπιλεγεῖσαν ἀντιοικονομικὴν λύσιν. Ἡ ἐπιλογὴ τῆς περιφερείας, εἰς ἣν μέλλει νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ ἐργοστάσιον, στηρίζεται εἰς κριτήρια μὴ οἰκονομικά, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιλογῆς αὐτῆς θὰ εἶναι, ὅτι, ἐὰν πρόκειται ἡ τιμὴ τῶν τεύτλων νὰ προσδιορισθῇ εἰς 30 λεπτὰ κατὰ κιλόν, ἐκ τῆς τιμῆς ταύτης δέον νὰ ἐκπεσθῶσιν 20 λεπτὰ κατὰ κιλόν, διὰ τὴν μεταφοράν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ἀφαίρεσιν τῶν δύο τρίτων τοῦ μόχθου τοῦ παραγωγοῦ, χάριν μιᾶς «ἰδιοτροπίας» κυβερνητικοῦ παράγοντος, ἡ ὁποία οὐδεμίαν οἰκονομικὴν βάσιν κέκτηται. Ἀλλά, ἐὰν πάντα ταῦτα εἶναι ἀκατανόητα, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἐπιδεινώνεται ἡ εἰκὼν ἐκ τῆς ἀκολούθου διαπιστώσεως. Πράγματι, τὸ σοβαρώτερον ὑποπροϊὸν ἐκ τῆς παρασκευῆς σακχάρεως προορίζεται διὰ τροφὴν ζώων, πλὴν ὅμως, ματαίως θὰ ἀναζητήσῃ τὴν κτηνοτροφίαν εἰς τὴν ἐπιλεγεῖσαν περιοχὴν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐργοστασίου. Εὑρίσκεται πράγματι αὕτη εἰς τὴν ἰδίαν περιοχήν, ὅπου θὰ καλλιεργῆται τὸ 75% τῆς πρώτης ὕλης, ἡ δὲ μεταφορὰ τοῦ ὑποπροϊόντος ἐκ νέου εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, θὰ ἀποτελέσῃ μίαν νέαν πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν, ἡ ὁποία ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει θὰ συμπιέσῃ ἔτι περαιτέρω τὰς παραγωγικὰς τιμάς. Καὶ εἰς ἐπίμετρον πάντων τούτων, κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἄλλος ἀγοραστὴς τῶν τεύτλων, παρὰ μόνον ἡ ὑπὸ κατασκευὴν μονάς, ἡ ὁποία καὶ θὰ προσδιορίζῃ τὰς τιμὰς ἀγορᾶς τῶν τεύτλων. Διῆλθον πρὸ 8ετίας, περίπου, ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἔστω καὶ διὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα. Διατηρῶ ζωηρὰν τὴν ἀνάμνησιν, ὅτι αἱ μελέται τοῦ Ὑπουργείου εἶχον καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὡς ἰδεώδης περιοχὴ διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου σακχάρεως ἐθεωρεῖτο ἡ Δυτικὴ Θεσσαλία. Ὑπάρχουν πρόσφοροι περιοχαὶ εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ ἡ Δυτικὴ Θεσσαλία θεωρεῖται ὡς ἡ πλέον κατάλληλος καὶ ὡς ἔχουσα κτηνοτροφίαν δυναμένην νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς μεγάλην κλίμακα, δι’ οὓς λόγους μάλιστα καὶ ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου γάλακτος εἰς Τρίκαλα, ἐφαρμόζουσα τὴν πολιτικὴν ὅλων τῶν προκατόχων της. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, εἶναι καὶ «ἀνιστόρητος», ἡ τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν μία ἰδιωτικὴ φωτεινὴ πρωτοβουλία εἶχεν ἐγκαταστήσει βιομηχανικὴν μονάδα παραγωγῆς σακχάρεως ἐν Ἑλλάδι καὶ μάλιστα εἰς τὴν καρδίαν τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Λαζαρίνας. Ἡ πρωτοβουλία αὕτη ὠφείλετο εἰς τὸν ἀείμνηστον Ζωγράφον, τὸ δὲ ἐργοστάσιον ηὐδοκίμησε καὶ ὑπῆρξαν ἄλλοι τελείως λόγοι, δι’ οὓς ἀνεκόπη ἡ ὡραία αὕτη προσπάθεια. Βεβαίως, πάντα ταῦτα δὲν ἀποτελοῦν κριτικὴν τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ κριτικὴν τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὡδήγησε τὸ ἐργοστάσιον μακρὰν τοῦ τόπου παραγωγῆς καὶ μὲ τὰ γνωστὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Ἀλλά, διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς ἕτερον θέμα, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι θὰ ἤρκει μόνον ἡ ὀδυνηρὰ διαπίστωσις 1) τῆς ὀξυτάτης κρίσεως τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν μας προϊόντων, 2) τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ κρίσις αὕτη ὁδηγεῖ εἰς πρωτοφανῆ δυσπραγίαν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ 3) τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ δυσπραγία αὕτη ἐπηρεάζει ἀποφασιστικῶς τὴν ὅλην οἰκονομίαν τῆς χώρας, διὰ νὰ ἀντιλαμβάνετο ἡ Κυβέρνησις ποία προσφορὰ θὰ τὴν ὡδήγει εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν γεωργικῶν ἀποθεμάτων. Αἱ προτάσεις τοῦ Πολωνικοῦ Οἴκου, ὁ ὁποῖος ἐδέχετο τὴν ἀγορὰν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων (καπνοῦ καὶ ἑσπεριδοειδῶν), εἰς ἀντάλλαγμα τῆς δαπάνης κατασκευῆς τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, ὑπῆρξαν αἱ καλλίτεραι, ἀπὸ ἀπόψεως ὅρων προμηθείας. Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην ἀκόμη, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι καὶ ἡ ἀναγραφὴ τῶν ὅρων τῶν τεχνικῶν ἑλληνιστὶ εἰς τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ ἤλλαζε κατὰ τίποτε τὴν κατάστασιν, ἐφόσον δὲν θὰ ἐπηνέγκοντο τροποποιήσεις εἰς τὸ κείμενον αὐτό. Ἀλλὰ θεωρῶ ζήτημα ἀρχῆς, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἀναγόμενον καὶ εἰς τὴν ὑμετέραν ἁρμοδιότητα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται κείμενα νομοθετικὰ πρὸς ψήφισιν, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ γνωρίζουν καὶ νὰ τὰ κατανοοῦν οἱ συνάδελφοι, τοὺς ὁποίους καλεῖτε νὰ τὰ ψηφίσουν. Εἶναι, ἐὰν θελήσητε νὰ ἐμβαθύνωμεν, μία καταπληκτικὴ ἐκδήλωσις περιφρονήσεως πρὸς τὴν Βουλὴν ὡς Νομοθετικὸν Σῶμα. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, χωρὶς νὰ ἀποδίδω πρακτικὴν σημασίαν, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διατυπώσω ἔντονον διαμαρτυρίαν. Ἀλλοίμονον ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι αὐτοὶ οἱ ὅροι δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας εἰδικοὺς νὰ κατανοηθοῦν, διότι δὲν ὑπόκεινται εἰς μετάφρασιν. Ἀλλοίμονον ἐὰν αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπιχείρημα δικαιολογοῦν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἀνωμαλίαν. Ἁπλῶς αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα πολλαπλασιάζει τὴν ἀνωμαλίαν τῆς συμβάσεως, διότι ἀποδεικνύει, ὅτι οὔτε κἂν ἐκεῖνοι ποὺ διεπραγματεύθησαν τὰς συμβάσεις αὐτὰς καὶ ὑπογράφουν τὸ νομοσχέδιον ἔχουν κατανοήσει τοὺς ὅρους, τῶν ὁποίων ζητοῦν ἀπὸ ἡμᾶς τὴν ἐπιψήφισιν. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ τερματίσω τὴν παρέμβασίν μου μὲ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν. Δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν καὶ ἐπιμένουν ἴσως, νὰ τηρηθῇ ἡ συνήθης διαδικασία ἐπιψηφίσεως. Ἴσως ἡ ὑποβολὴ τῆς αἰτήσεως εἶχε μίαν πρακτικὴν σημασίαν, νὰ ὑπάρξῃ ἄνεσις εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς καὶ ἐλπίζω νὰ ὑπάρξῃ ἄνεσις καὶ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων. Μεθ’ ὅλα ταῦτα δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ καὶ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν συζήτησις. Πράγματι, κ. Ὑπουργέ, ἀποδίδω σημασίαν εἰς τὸ νὰ καταστῇ ἐφικτὴ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς καλλεργείας τοῦ ἔτους 1961. Μεγάλην ἀναλαμβάνει εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις ὑποσχομένη, ὅτι ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπὸ τὴν Βουλὴν σήμερον, πράγματι θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῆς τῆς ἐσοδείας τοῦ ἔτους 1961. Ὑποχρεούμενοι ὅμως νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν, ἡμεῖς τοὐλάχιστον θὰ συστήσωμεν τὴν ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν καὶ μορφὴν τοῦ κατεπείγοντος, ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ διατυπώσω ἀπὸ τοῦδε καὶ θὰ τὸ ἐπαναλάβω λεπτομερέστερον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, τὴν ριζικὴν ἀντίθεσίν μου πρὸς τὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὄχι μόνον ἄνευ διαγωνισμοῦ νὰ συνάψῃ συμβάσεις τοιαύτης φύσεως, οἵα ἡ παροῦσα, ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ οὔτε κἂν νὰ φέρῃ τὰς συμβάσεις ταύτας ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν ἔχουν προηγούμενον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν. Αὐταὶ αἱ προφυλάξεις, κύριε Πρόεδρε, δὲν λαμβάνονται μόνον πρὸς προστασίαν τοῦ δημοσίου πλούτου, λαμβάνονται πρὸ παντὸς πρὸς τὸ συμφέρον καὶ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ κύρους τῶν δημοσίων ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι κυβερνοῦν τὴν χώραν. Πρὸς τὸ ἴδιον δὲ αὐτῶν συμφέρον ἢ ἐν τέλει, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιζητήσουν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῆς τῆς διατάξεως. Διότι γνωρίζουν, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς ἓν ἐλεύθερον καθεστώς, ὅπου ὑπάρχει τύπος ἐλεύθερος, νὰ λεχθοῦν καὶ νὰ ὑποστηριχθοῦν πλεῖστα ὅσα καὶ δικαίως, διότι δὲν θὰ ἔχῃ ὑποστῆ ἡ σύμβασις τὸν ἔλεγχον τοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον αὐτὸν ἀκριβῶς ἔχει τὸν προορισμὸν ἐκ τοῦ Συντάγματος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θέλω νὰ συμπεράνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ πρῶτον θέμα, τῆς τοποθεσίας τοῦ ἐργοστασίου, θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ, ὅτι παρεσύρθη εἰς εἰσηγήσεις ἀνεπιτρέπτους, ἡ υἱοθέτησις τῶν ὁποίων ὁδηγεῖ ἐκ τῶν προτέρων εἰς τὴν καταστροφὴν καὶ τῆς μονάδος αὐτῆς τῆς βιομηχανικῆς καὶ τῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ συναλλάσσωνται μὲ αὐτὴν καὶ ἐξ ἄλλου, ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν διάταξιν διὰ τὴν ἐν λευκῷ ἐξουσιοδότησιν πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεων ἄνευ διαγωνισμοῦ καὶ ἄνευ ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ.

§46Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντηχοῦν ἀκόμη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οἱ ὄντως συγκινητικοὶ λόγοι στοργῆς πρὸς τὴν τήρησιν τοῦ Συντάγματος καὶ περίεργοι, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ γενικώτερον ἐπίπεδον τοῦ σεβασμοῦ τοῦ Συντάγματος, συζητήσεις τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος περὶ τοῦ συνταγματικῶς παραδεκτοῦ ἑνὸς ἄλλου σχεδίου νόμου, μιᾶς ἄλλης προτάσεως νόμου, ὑποβληθείσης ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐγένετο, ἔστω ἐπὶ μέρους, μία καλὴ ἀρχή, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἀμφισβητήσῃ κανείς, ὅτι ἀπὸ ὅσα προέκυψαν ἀπὸ τὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συζήτησιν περὶ ἐργοστασίου σακχάρεως ὑπάρχουν τρία τοὐλάχιστον βασικὰ καὶ ἀκλόνητα συνταγματικὰ ἀπαράδεκτα. Τὸ πρῶτον ἀπαράδεκτον καὶ τὸ δεύτερον ἀναφέρονται εἰς τὸ γνωστὸν παράρτημα, τὸ μὴ μεταφρασθὲν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καὶ μὴ δημοσιευθὲν εἰς τὴν προπαρασκευαστικὴν ἐργασίαν τῆς διανομῆς τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον ἐπίκειται νὰ ψηφίσωμεν. Ἐν τούτοις ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 παράγραφος 1 ρητῶς ὁρίζει, ὅτι κυροῦται ἡ τάδε σύμβασις μετὰ τῶν προσηρτημένων αὐτῇ σχεδίων ἐγγυήσεως καὶ παραρτημάτων, ὄχι μεθ’ ὅσων παραρτημάτων μετεφράσθησαν ἢ ἐδημοσιεύθησαν, ἀλλὰ μετὰ πάντων καὶ ἅπασαι αἱ διατάξεις: «......... .......... (ἀναγινώσκει) ...............». Ἐντεῦθεν προκύπτουν δύο ἀπαράδεκτα. Τὸ πρῶτον ἐκ τοῦ ἄρθρου 107 τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει, ὅτι ἐπίσημος γλῶσσα τοῦ Κράτους εἶναι ἐκείνη, εἰς τὴν ὁποίαν συντάσσονται τὸ Πολίτευμα καὶ τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας τὰ κείμενα. Δὲν προσδιορίζει ἄλλως παρὰ δι’ ἀναφορᾶς εἰς τὴν γλῶσσαν εἰς τὴν ὁποίαν συντάσσεται τὸ πολίτευμα καὶ τὰ κείμενα τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας. Ἐδῶ προτείνεται νὰ ἀποκτήσῃ ἰσχὺν νόμου ἓν ἀγγλικὸν κείμενον. Δυοῖν θάτερον, ἢ ἀναθεωροῦμεν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἐξουσίαν τὸ Σύνταγμα καὶ ὁρίζομεν, ὅτι ἐπίσημος γλῶσσα εἶναι καὶ ἡ Ἀγγλική, διότι καὶ εἰς αὐτὴν ὡρισμένα κείμενα πρόκειται νὰ ψηφισθοῦν, ἢ παραβιάζομεν τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος καὶ εἶναι ἀπαράδεκτος εἰς τὸ σύνολον ἡ διάταξις. Διότι ἐν συνόλῳ κυρώνει ὅλα τὰ συνημμένα παραρτήματα, ἑπομένως καὶ τὸ ξενόγλωσσον παράρτημα. Τὸ δεύτερον τοῦτο σημεῖον ἀπορρέει ἐκ τῆς ἐπιδιώξεως κυρώσεως καὶ κτήσεως ἰσχύος νόμου ἑνὸς ἀγνώστου ἀγγλογλώσσου παραρτήματος, εἶναι τὸ συναπτόμενον μὲ τὸ δικαίωμα πάντως τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος νὰ κυρώνῃ καὶ δημοσιεύῃ τοὺς νόμους. Ἡ δημοσίευσις τοῦ νόμου, σύμφωνα μὲ τὴν παγίαν νομολογίαν τῶν ἀνωτάτων δικαστηρίων, τῶν τακτικῶν καὶ διοικητικῶν, γίνεται διὰ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ κειμένου Ἑλληνιστί, κατὰ τρόπον προσιτόν, εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἠκυρώθησαν αἱ διοικητικαὶ πράξεις κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἀπελευθερώσεως, ἠκυρώθησαν διοικητικαὶ πράξεις ἐν Ἑλλάδι ἐκδοθεῖσαι εἰς ἐκτέλεσιν νόμων τῶν ἐλευθέρων Κυβερνήσεων τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι δὲν εἶχον οἱ νόμοι αὐτοὶ δημοσιευθῆ καὶ ἐδέησε νὰ δημοσιευθοῦν ὕστερον εἰς τὴν ἐδῶ ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ὑπάρξῃ τὸ στοιχεῖον τῆς δημοσιεύσεως ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἡ γνῶσις τοῦ νόμου, τὸ τεκμήριον τοῦ νόμου, ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου, ἑπομένως ἔχομεν δευτέραν συνταγματικὴν παράβασιν. Ἡ τρίτη συνταγματικὴ παράβασις, ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν τοῦ ἄρθρου 2. Ἀναφέρεται γενικώτερον εἰς συμβάσεις, εἰς σχέσεις ἐμπορικὰς τοῦ δημοσίου καὶ εἰς παραχωρήσεις, τὸ δὲ θέμα ρυθμίζεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 32 τοῦ Συντάγματος καθ’ ὃ αἱ συμβάσεις αὐτοῦ τοῦ εἴδους καὶ ὅσαι ἄλλαι περιέχουσι παραχωρήσεις, δὲν ἔχουσιν ἰσχὺν ἄνευ συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς. Ἐν προκειμένῳ ὁ Ν. Σαρίπολος εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ 1912 τοῦ Συνταγματικοῦ του Δικαίου εἰς τὸν δεύτερον τόμον σελίδα 197–198, διευκρινίζει, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐνίοτε δίδωσι τὴν συγκατάθεσιν αὐτῆς ἐντελῶς ἐκ τῶν προτέρων ψηφίζουσα νόμον ἐξουσιοδοτοῦντα τὴν Κυβέρνησιν πρὸς συνομολόγησιν συμφωνίας τινὸς ὑφ’ ὡρισμένους ὅρους καὶ μεθ’ ὡρισμένης πολιτείας— ἂν πρόκειται περὶ συνθήκης μὲ πολιτείαν— ἄνευ περαιτέρω κυρώσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Τοιαύτη ὑπὸ τοῦ νόμου ἐξουσιοδότησις, δηλαδὴ ἐξουσιοδότησις ἐμπεριέχουσα ἐκ τῶν προτέρων τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ συναφθῇ ἡ σύμβασις ὡς εἰδικὴ κατὰ περιεχόμενον, δὲν ἀντιβαίνει πρὸς τὸ ἄρθρον 32 τοῦ Συντάγματος. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ αὐτῆς ἐδῶ, διότι δὲν προσδιορίζονται οἱ ὅροι, ἀλλὰ καταλείπεται ἐν λευκῷ ἡ ἐξουσία εἰς τὸν ὑπουργόν, καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνάψῃ μὲ οἱονδήποτε περιεχόμενον καὶ ὑπὸ οἱονδήποτε ὅρον τὰς συμβάσεις τὰς μνημονευομένας εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ κυρωτικοῦ νόμου. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι νομίζω, ὅτι εἶναι σαφέσταται, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, πᾶμε πρὸς ἐπιψήφισιν κειμένων ἀντισυνταγματικῶν. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ὑπάρχῃ διπλῆ κρίσις, ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ εὐαισθησία περὶ τὴν περιφρούρησιν τοῦ Συντάγματος καὶ ὑπερευαισθησία ὁσάκις πρόκειται περὶ νόμου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ θὰ ὑπάρχῃ ἀδιαφορία ἢ παραμέλησις ἐὰν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως. Πάντως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν συνταγματικῶς ἔχουσαι αἱ ὑπὸ κύρωσιν συμβάσεις φέρουσαι αὐτὰ τὰ βαρύτατα πλημμελήματα καὶ συγκρουόμενα εὐθέως πρὸς ρητὰς διατάξεις τοῦ πολιτεύματος.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σιαφλέκης, ἔχει τὸν λόγον.

§48Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον διὰ δευτέραν φοράν, διότι ἐπιθυμῶ νὰ θίξω ἕνα βασικώτατον ζήτημα ἀρχῆς, τὸ ὁποῖον ἀνακύπτει ἐκ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου νόμου. Διὰ τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἐπιψήφισιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, μᾶς ζητοῦνται μεταξὺ ἄλλων κείμενα μὴ προσαρτηθέντα κἂν εἰς τὴν Σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν δύο Γερμανικῶν Οἴκων, κείμενα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν μεταφρασθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Ὅπως εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, τὸ νομοθετικὸν ἔργον τοῦ Σώματος καὶ τὰ νομοθετικὰ κείμενα τοῦ Σώματος, διατυποῦνται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν, κατὰ τὴν ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος. Ἡ Κυβέρνησις μὴ προσκομίζουσα κἂν ἐνώπιον τοῦ Σώματος κείμενα, τὰ ὁποῖα ἀξιοῖ νὰ ψηφίσωμεν καὶ νὰ τὰ μεταβάλωμεν εἰς νόμον τοῦ Κράτους, συντεταγμένα εἰς ξένην γλῶσσαν, ζητεῖ κατάφωρον παραβίασιν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Συντάγματος. Δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐξοργιστικὸν τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἁπλῶς περιφρόνησις πρὸς τὸ Σῶμα, εἶναι πλήρης παραγνώρισις τῆς συνταγματικῆς τάξεως, τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος τῆς Χώρας. Εἶναι ὄντως πρωτοφανὲς νὰ ζητῆται ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἐπιψηφίσῃ κείμενα εἰς ξένην γλῶσσαν. Ὑπεστηρίχθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ κείμενα αὐτὰ τῶν παραρτημάτων εἶναι συντεταγμένα εἰς τὴν Ἀγγλικὴν γλῶσσαν, καὶ τὰ κείμενα αὐτὰ περιλαμβάνουν τεχνικοὺς ὅρους δυσμεταφράστους εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ, διότι, ὅπως θὰ ἔχετε προσέξει εἰς τὴν Σύμβασιν, τὴν ὁποίαν μᾶς παρουσιάζει ἡ Κυβέρνησις, ἤδη προσαρτῶνται παραρτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεταφρασθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι πλήρη ὅρων τεχνικῶν. Συνεπῶς, ἂν τὸ παράρτημα τὸ συντεταγμένον εἰς τὴν Ἀγγλικὴν γλῶσσαν περιέχῃ ὅρους τεχνικούς, τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δύναται ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα νὰ τὸ ἐκφράσῃ. Πέραν τῶν λόγων τῆς οὐσίας, πέραν τῶν λόγων τοῦ ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἀνάγκην πλήρους διαφωτίσεως ἐπὶ τῶν ὅρων τῆς προκειμένης συμβάσεως, εἶναι πρωτάκουστον, ἔστω καὶ τυπικῶς, νὰ δεχθῶμεν πρὸς συζήτησιν κείμενα διατυπωθέντα εἰς ξένην γλῶσσαν καὶ μὴ μεταφρασθέντα. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ θέμα πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς τὴν Βουλήν, διότι, πέραν τῶν ἄλλων ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι παρετηρήθησαν εἰς τὴν ὑπὸ κρίσιν Σύμβασιν καὶ αἱ ὁποῖαι κατηγγέλθησαν, νομίζω, ὅτι ἡ ἀνωμαλία αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν Βουλήν, τὴν παροῦσαν Βουλήν. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ ἐπισημανθῇ σοβαρῶς ἕνας κίνδυνος, ὁ κίνδυνος τῆς ἀσυδοσίας, ὁ κίνδυνος τῆς καταργήσεως τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος, ὁ κίνδυνος τῆς ἀνατροπῆς τοῦ Συντάγματος, ὁ κίνδυνος περαιτέρω ἀνωμαλιῶν. Διότι, ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ εἴμεθα οὐσίᾳ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα, ἀλλὰ πρόκειται ἁπλῶς νὰ λαμβάνωμεν γνῶσιν κειμένων, ἔστω καὶ εἰς ξένην γλῶσσαν διατυπωθέντων, τότε δὲν ἐπιτελοῦμεν τὸν προορισμόν μας, δὲν λειτουργεῖ κοινοβουλευτισμός. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι ἐξόφθαλμον. Καὶ δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀπορρίψῃ τὸ σχέδιον νόμου καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν εὐθιξίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε πλουσίαν εἰς ἄλλας περιπτώσεις, νὰ ἀποσύρῃ τὸ σχέδιον νόμου, νὰ μεταφράσῃ τὸ κείμενον ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν καὶ νὰ τὸ φέρῃ ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὸ συζητήσωμεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ συνταγματική, αὐτὴ εἶναι ἡ κοινοβουλευτικὴ τάξις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Κύριοι συνάδελφοι, παρῆλθον ἀπὸ τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισεν ἡ συζήτησις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, μέχρι σήμερον, τοὐλάχιστον 20 ἡμέραι. Θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ διατάξῃ τὴν μετάφρασιν τοῦ κειμένου αὐτοῦ, ὅπως διέταξε τὴν μετάφρασιν καὶ ὅλων τῶν παραρτημάτων ποὺ συνυπῆρχον εἰς τὸ σχέδιον νόμου. Ὅμως, δὲν τὸ ἔπραξε. Δὲν θέλω νὰ περιβάλλω τὴν παράλειψιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως μὲ μυστήριον, ὅτι δηλαδή, κἄτι κρύβεται, κἄτι τὸ ἀνώμαλον περιέχεται εἰς αὐτὸ τὸ παράρτημα. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἔχει χρέος ἡ Κυβέρνησις, ἂν δὲν ὑπάρχῃ τὶ τὸ ἀνώμαλον, νὰ φέρῃ ἐν μεταφράσει τὸ παράρτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἄλλως, παραγνωρίζει θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ καθιστᾷ, κατ’ εὐθεῖαν ἀπαράδεκτον τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἂν ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ συνεχίσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, τότε ἡμεῖς ἀρνούμεθα νὰ συζητήσωμεν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον δὲν συνοδεύεται ἀπὸ κείμενον συντεταγμένον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Μᾶς παραπέμπει ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὅπου εὑρίσκονται τὰ κείμενα, διὰ νὰ τὰ ἀναγνώσωμεν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν γλῶσσαν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ὄψις τοῦ ζητήματος, ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα φύλακες τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§50Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§52Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν, ἐγεννήθησαν ὡρισμέναι ἀπορίαι, περὶ τῶν ὁποίων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Πρῶτον, ἀνεφέρθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ δύο προκριθέντες Γερμανικοὶ οἶκοι, ἐν ἀρχῇ εἶχον καθορίσει εἰς τὴν προσφορὰν των ἐκχυλιστῆρας Γερμανικοῦ τύπου. Μετὰ τὴν πρόσληψιν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὡς συμβούλου τοῦ TOESE, ὅστις χρησιμοποιεῖ ὡς τεχνικὸν σύμβουλον Δανόν, τεχνικὸν ἐφευρέτην εἰδικοῦ τύπου ἐκχυλιστηρίου, ἡ προσφορά των μετεβλήθη καὶ καθωρίσθησαν ἐν αὐτῇ ἐκχυλιστῆρες Δανικοῦ τύπου. Τέλος, ὁ τύπος τῶν ἐκχυλιστήρων πάλιν μετεβλήθη καὶ κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως καθωρίσθησαν ἐκχυλιστῆρες Γερμανικοῦ τύπου. Περὶ αὐτοῦ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, διατὶ ἐγένοντο αἱ μεταβολαὶ αὐταί. Δεύτερον, ἀνεφέρθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι ὑπῆρχον προσφοραὶ Πολωνικαί, Γερμανικαὶ καὶ Ἰταλικαί. Παρὰ ταῦτα, ὑπῆρχε καὶ μία Αὐστριακὴ προσφορά, ἡ ὁποία, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ἦτο συμφέρουσα καὶ περὶ τῆς ὁποίας, ὅμως, οὐδεμία ἐγένετο συζήτησις. Ὁ Αὐστριακὸς οἶκος ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποστείλῃ δύο Ἕλληνας τεχνικοὺς νὰ διαπιστώσουν τὴν ἀρτιότητα τῶν ἐργοστασίων του καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ γίνῃ συζήτησις μετ’ αὐτοῦ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πάντα ταῦτα τὰ ἄφισεν ἀναπάντητα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ οἴκου τούτου ἦτο συμφέρουσα. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξηγήσῃ διατὶ ἐγένετο τοῦτο. Τρίτον, εἶναι τὸ θέμα τῶν παραρτημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι συντεταγμένα εἰς τὴν Ἀγγλικήν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἰσχυρίσθη, ὅτι τὰ κείμενα ταῦτα δὲν μετεφράσθησαν, διότι περιέχουν πολλοὺς τεχνικοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μεταφρασθοῦν. Τότε, πῶς δύναται νὰ βεβαιώσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπῆρξεν Ἕλλην τεχνικός, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε καὶ κατενόησε τὰ κείμενα ταῦτα καὶ προτείνει νὰ γίνουν ἀποδεκτὰ παρ’ ἡμῶν; Ποῖος ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως κατενόησε τὰ κείμενα καὶ ζητεῖ τὴν ψήφισιν τούτων ὑπὸ τῆς Βουλῆς; Ἐπὶ τῶν τριῶν αὐτῶν ἐρωτημάτων, κ. Πρόεδρε, θὰ πρέπει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ἡ Κυβέρνησις, διότι ἐκ τῶν ἐξηγήσεων τούτων, θὰ ἐξαρτήσω τὴν ψῆφον μου ἐπὶ τῆς συζητουμένης συμβάσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§53Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, ὑπεστήριξε μὲ μίαν σειρὰν ἐπιχειρημάτων, τὸ παραδεκτὸν ἢ μή. Ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξεν ἡ ἄποψις αὐτὴ περὶ ἀπαραδέκτου, πρὶν συνεχίσωμεν ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐνδεχομένη ἀντίκρουσις ἐπὶ τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ ἐλύετο αὐτὸ τὸ ζήτημα δι’ ἀποφάσεως τοῦ Σώματος, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Ἀλλὰ σεῖς, δίδετε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς συμβάσεως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἠλιοῦ. Τὸ ἄρθρον 107, λέγει: «...... (Ἀναγινώσκει) ......». Τὰ κείμενα τῆς Ἑλληνικῆς Νομοθεσίας. Δηλαδή, ὅταν δημοσιευθῇ ὁ νόμος καὶ δὲν ὑπάρχῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν, ἐκεῖνο εἶναι συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου ἢ ὄχι. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ πρῶτα ὁ κατάλογος. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§55Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ δύο ἀπόψεων, κ. Πρόεδρε, ἐξητάσθη τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικότητος. Ἀπὸ οὐσιαστικῆς ἀπόψεως ἐπεκρίθη παρά τινων συναδέλφων, ὡς πρὸς σημεῖα τινά. Καὶ συγκεκριμένως, εἶπον συνάδελφοι τινές, διατὶ κάμνετε τὸ ἐργοστάσιον, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχετε εἰδικοὺς νὰ ἐπιβλέψουν εἰς τὴν κατασκευήν του καὶ εἰς τὴν λειτουργίαν του; Τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα δύο, τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, καταλέγονται μεταξὺ τῶν ἔργων ἀνασυγκροτήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι πλήρης ἐπάρκεια εἰδικῶν, εἶχε τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, θὰ προσέθετον ἐγώ, νὰ μετακαλέσῃ εἰδικοὺς συμβούλους. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι μὲ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ Δανοῦ τεχνικοῦ καὶ μὲ τοὺς Ἕλληνας τεχνικοὺς ἔχει τοὺς καταλλήλους τεχνικοὺς συμβούλους, νομίζω, ὅτι ἡ περὶ τοῦ ἀντιθέτου ἐπίκρισις δὲν εὐσταθεῖ καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν δύναται νὰ μὲ ὁδηγήσῃ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφον μου ὑπὲρ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου. Ἐλέχθη περαιτέρω, ὅτι τἄχα ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ ἐν λευκῷ ἐξουσιοδότησιν διὰ νὰ συνάπτῃ νέας συμβάσεις διὰ τὴν ἵδρυσιν νέων ἐργοστασίων σακχάρεως, ὅπερ, ἐὰν ἦτο ἀληθές, θὰ ἦτο τάχα συνταγματικῶς μὴ ὀρθὸν καὶ ἠθικῶς μὴ πρέπον, ὡς ἐτονίσθη. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἐπίκρισις δὲν εὐσταθεῖ. Καὶ ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ σχεδίου νόμου ἐξάγεται, ἀλλὰ καὶ ἐξηγήσεις περὶ αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐδόθησαν, ὅτι ἡ παρεχομένη ἐξουσιοδότησις δὲν εἶναι γενικὴ καὶ ἀπεριόριστος. Διὰ τῆς παρεχομένης ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ Κυβέρνησις θὰ δύναται νὰ συνάψῃ συμβάσεις μὲ ὅρους, κατ’ ἀνώτατον ὅρον οὐχὶ δυσμενεστέρους τῶν περιεχομένων εἰς τὴν ὑπὸ κύρωσιν Σύμβασιν. Ἑπομένως, δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ διαβλητοῦ, διότι, ἐφ’ ὅσον οἱ ὅροι τῆς ὑπὸ κύρωσιν Συμβάσεως δὲν εἶναι διαβλητοί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι διαβλητὴ καὶ πᾶσα Σύμβασις περιέχουσα κατ’ ἀνώτατον ὅριον τοὺς ὅρους τῆς Συμβάσεως ταύτης. Βεβαίως ἐπεκρίθησαν διατάξεις τινὲς τῆς συμβάσεως ταύτης, ἐδόθησαν ὅμως ἀπαντήσεις ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ μὴ θεμελιοῦται ἐπίκρισις περὶ διαβλητοῦ τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἐλέχθη ἐπὶ πλέον, ὅτι, διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἀπεμπολοῦνται τὰ συμφέροντα τοῦ ἀγρότου, διότι παρωράθη προσφορὰ ἐκ μέρους μιᾶς Ἀνατολικῆς Χώρας καὶ δὴ τῆς Πολωνίας, νὰ κατασκευάσῃ ἐργοστάσιον, διὰ τὸ ὁποῖον νὰ πληρωθῇ ἐν μέρει μὲ ἀγροτικὰ προϊόντα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει καὶ εἰς τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεως μὲ τοὺς Πολωνούς.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι μόνον ἀποβλέπει, ἀλλὰ καὶ διαπραγματεύεται.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἀπὸ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας μόνον τὴν Πολωνίαν ἔχομεν, νομίζω, ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ἐπιθυμία καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ κατασκευὴ τοῦ ἐργοστασίου, ἐπ’ ἀνταλλαγῇ ἑλληνικῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Ἐπίσης, νομίζω, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔχῃ κώλυμα νὰ διαπραγματεύεται πέραν αὐτῶν καὶ μὲ ἄλλας Ἀνατολικὰς Χώρας. Οὔτε καθορίζονται εἰς τὴν ἐξουσιοδότησιν περιορισμοί, δηλαδή, ὅτι θὰ διαπραγματευθῶμεν μόνον μὲ τοὺς Πολωνοὺς καὶ τοὺς Ἰταλούς. Δυνάμεθα νὰ διαπραγματευθῶμεν καὶ μὲ ἄλλους. Παραμένει, ὅμως, ἡ γνώμη μου διὰ τὸ συνταγματικόν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σύμφωνος οὔτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε καὶ μὲ τὸ Προεδρεῖον. Ὅταν συνεζητεῖτο ἡ ἔνστασις τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς περὶ ἀντισυνταγματικότητος τῆς προτάσεως Παπανδρέου, εἶπον, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἔχει καταπιῆ καμήλους ἀντισυνταγματικάς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι θέλει νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα, διότι θὰ ἀποτελέσῃ προηγούμενον. Εἶπον τότε, ὅτι ναί, θὰ ἀποτελέσῃ προηγούμενον, ἀλλὰ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Προεδρεῖον. Καὶ γεννᾶται σήμερον τὸ ἐρώτημα: Πῶς εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις πρὸς ψήφισιν νομοθέτημα μὲ κείμενα ἀγγλόγλωσσα; Τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου, ἀναφέρει σαφῶς, ὅτι καὶ αἱ διατάξεις τῆς Συμβάσεως ἀποκτοῦν ἰσχὺν νόμου. Ἄρα καὶ αὐτὴ ὑπάγεται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 107 τοῦ Συντάγματος. Γεννᾶται δὲ καὶ τὸ ζήτημα, τὶ θὰ δημιουργηθῇ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὡς νόμος πλέον; Τὸ ἄρθρον 1, τῆς Συμβάσεως, λέγει: «μετὰ τῶν συνηρτημένων παραρτημάτων». Πῶς θὰ περιληφθῇ, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τὸ παράρτημα αὐτό; Τὰ Δικαστήρια τὰ Ἀστικὰ καὶ τὰ Διοικητικὰ διακρίνουν τὰ θέματα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐξωτερικὴν ἐμφάνισιν τοῦ νόμου, ἀπὸ τὰ τῆς συζητήσεως καὶ ψηφίσεως αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ εἰσηγηθῇ τάχα εἰς τὸν Βασιλέα νὰ κυρώσῃ ὡς κείμενον νόμου καὶ τὸ κείμενον τὸ Ἀγγλικόν, ποὺ δὲν συνεζητήθη εἰς τὴν Βουλήν; Δηλαδή, θὰ εἰσηγηθῇ πλαστογραφίαν; Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, θὰ κληθοῦν τὰ δικαστήρια νὰ ἀποφανθοῦν ἐπὶ τυχὸν ἀναφυησομένων διαφορῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως καὶ πιθανὸν τινὲς ἐκ τῶν διαφορῶν αὐτῶν νὰ ἀναφέρωνται εἰς τὸ ἀγγλόφωνον κείμενον. Θὰ ἀφήσητε, λοιπόν, αὐτὸ τὸ κείμενον ἕρμαιον; Ἐγὼ προσωπικῶς, εἰς τὴν ἔνστασιν περὶ ἀντισυνταγματικότητος, θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἐνστάσεως καὶ εἶμαι περίεργος τὶ θὰ πῇ ἡ Συμπολίτευσις. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διὰ νὰ μεταφρασθῇ εἰς τὸ ἀγγλόφωνον παράρτημα. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι αἱ δύο ἐνστάσεις τοῦ κ. Ἠλιοῦ εὐσταθοῦν, ἡ τρίτη ὄχι.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει, ὅτι, πᾶς βουλευτὴς δύναται νὰ προβάλῃ τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον δύναται νὰ τὸ προβάλῃ καὶ τὸ Προεδρεῖον. Εἰς τὸ παρὸν τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔλαβε θέσιν.

§59Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ παράπονόν μου εἶναι, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ὤφειλε νὰ μὴ τὸ ἀναγράφῃ ἐκ νέου εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν μετὰ τὴν ἀνακίνησιν τοῦ θέματος κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ παραδεχόμενοι τὰ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι. Συνεπῶς ἡ ἔνστασις ἀπαραδέκτου ἀπερρίφθη.

§62Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἐγειρομένης ἀμφισβητήσεως ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας δι’ ἀνατάσεως, τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ προχωρήσῃ εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ προκύψῃ τὸ πραγματικὸν ἀποτέλεσμα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον, κ. συνάδελφε, διεπίστωσεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ θέσῃ καὶ ἀντιθέτως τὸ ἐρώτημα. Συνεπῶς, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον, τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τόσον καταφανὴς ἡ πλειοψηφία, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ἀμφισβήτησις ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος. Συνεπῶς, καὶ πάλιν ἡ ἔνστασις τῶν συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, περὶ τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου, τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, ἀπορρίπτεται. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§65Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ψηφοφορία περιέργως διεξήχθη ἀνωμάλως ὄχι μόνον κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν γνώμην βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, διότι ἐκεῖθεν ἠκούσθησαν φωναὶ διαμαρτυρίας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσθησαν φωναὶ διὰ τὴν ἀνεκτικότητα τοῦ Προεδρείου καὶ ὄχι διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας.

§67Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῆς ἀντισυνταγματικότητος τῆς ὑπὸ κύρωσιν συμβάσεως, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος ὑπὸ τῶν κ.κ. Ἠλιοῦ καὶ Μπακοπούλου, δὲν νομίζω, ὅτι πρόκειται νὰ προσθέσω ἐγὼ περισσότερα. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἐννοήσω, διατὶ αὐτὸ τὸ πεῖσμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἐπισυνάψῃ καὶ τὰ κείμενα τὰ ὁποῖα περιέχει ἡ σύμβασις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν ἔχομεν ὑπαλλήλους ἱκανοὺς νὰ μεταφράσουν τὰ ἔγγραφα αὐτά, διότι ἔχομεν συνάψει ἀλλεπαλλήλους συμβάσεις μὲ ξένας κυβερνήσεις παρομοίου περιεχομένου, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑπογραφῆ καὶ ἔρχονται μεταφρασμέναι εἰς τὴν Βουλήν. Διατὶ εἰς αὐτὴν τὴν σύμβασιν αὐτὴ ἡ δυσκολία; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ὅροι οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ μεταφρασθοῦν ἀπὸ τὴν μίαν γλῶσσαν εἰς τὴν ἄλλην; Ὑπάρχουν βέβαια ὡρισμένοι ὅροι οἱ ὁποῖοι ἔχουν διεθνῶς καθιερωθῆ καὶ ἂν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ πιστὴ ἀπόδοσις τοῦ ὅρου ἀπὸ τὴν μίαν γλῶσσαν εἰς τὴν ἄλλην, διὰ τὸν κίνδυνον αὐτόν, ἐπισυνάπτεται καὶ τὸ κείμενον εἰς τὴν γλῶσσαν τὴν ὁποίαν ἐγράφη. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν: Ποῖοι εἶναι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι διεξήγαγον τὰς διαπραγματεύσεις; Εἰς ποίαν γλῶσσαν; Ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι κατέχουν ἄριστα τὴν Ἀγγλικὴν γλῶσσαν. Θὰ ἦτο δύσκολον εἰς αὐτοὺς νὰ μεταφράσουν τὸ κείμενον ὥστε νὰ λάβουν γνῶσιν οἱ βουλευταὶ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως; Δὲν νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αὐτὸ τὸ πεῖσμα τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύει ἡ Κυβέρνησις, εἶναι παραδεκτόν. Προεβλήθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον τῆς συμβάσεως. Δὲν γνωρίζομεν ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι εἰς τὸ μέλλον ἐκ τῆς προβολῆς τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου. Διατὶ νὰ ἀφίσωμεν νὰ γεννηθοῦν εἰς τὸ μέλλον ἀμφισβητήσεις; Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν τακτικὴν ποὺ ἐπρότεινεν ὁ κ. Μπακόπουλος. Νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν πρὸς ψήφισιν τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως νὰ προσκομίσητε μεταφρασμένον τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει μεταφρασθῆ.

§68Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, τὸ μὲν θέμα τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου, ἐλύθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅπως ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω τὰ ἑξῆς: Διατὶ αἱ ἀντιλήψεις αὐταὶ δὲν ἐξετέθησαν ὅταν ἐκυρώθη ἡ σύμβασις διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ διϋλιστηρίου, ἡ ὁποία μάλιστα ἐκυρώθη καὶ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος καὶ κατόπιν ἀπὸ τὴν Βουλήν; Διατὶ δὲν ἐξετέθησαν αἱ ἀπόψεις ὅταν ἐκυρώθη ἡ σύμβασις τῆς κατασκευῆς τοῦ ἐργοστασίου τοῦ ἀζώτου; Διατί; Ἀλλὰ ἔπρεπε σήμερον νὰ προβληθοῦν αὗται αἱ ἀντιλήψεις; Τὸ ὅτι δὲν ἐξετέθησαν αὗται αἱ ἀντιλήψεις ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἰς δύο συζητήσεις, μὲ ἄγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀπὸ ὡρισμένης πλευρᾶς τοὐλάχιστον καὶ ἀπὸ ὡρισμένα ἐλατήρια, ἔγινεν ἡ προβολὴ τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ εἶναι τελείως ἀδύνατον νὰ μεταφρασθοῦν ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος οἱ τεχνικοὶ ὅροι καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα τῶν τεχνικῶν ὅρων εἶναι λεπτὸν καὶ χρειάζεται μελέτην, ἰδίᾳ διότι πρόκειται περὶ τελείως ἐξειδικευμένων τεχνικῶν ὅρων, οὐχὶ δὲ διότι εἶναι τυχὸν συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον ἐκεῖνο ποὺ ἔγινε καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἄλλως τε ἀπεφάνθη ἡ Βουλή, ἀλλὰ διὰ νὰ πεισθοῦν καὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δὲν θὰ πλουτίσουν τὰς γνώσεις των ἐκ τῆς μεταφράσεως τῶν παραρτημάτων Α καὶ ΚΓΕ, (τὸ μὲν πρῶτον ἔχει τεχνικὴν περιγραφήν, τὴν ὁποίαν εἰς οἱανδήποτε γλῶσσαν καὶ ἐὰν τὴν δώσωμεν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀντιληφθοῦν οἱ μὴ ἐξειδικευμένοι τεχνικοί, τὸ δὲ παράρτημα ΓΚΕ ἔχει περιγραφὴν τῶν ἐργαλείων, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν καὶ ἰσχύει καὶ δι’ αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου εἶπον διὰ τοῦτο, διὰ νὰ πεισθοῦν, ὅτι ματαιοπονοῦν ἐπιμένοντες εἰς τὴν μετάφρασιν αὐτήν, ἐγὼ θὰ προβῶ εἰς τὴν μετάφρασιν, ἀλλὰ μὲ μίαν συμφωνίαν, ὅτι ἡ καθυστέρησις τυχὸν τῆς μεταφράσεως δὲν θὰ σημαίνῃ καὶ καθυστέρησιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι νὰ κυρωθῇ τὸ ταχύτερον δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ χάσουν οἱ Θεσσαλοὶ ἀγρόται τὴν παραγωγὴν τῶν τεύτλων τοῦ ἔτους 1961.

§69Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, κύριε Ὑπουργέ, θὰ τὸ μεταφράσετε καὶ θὰ δημοσιευθῇ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως;

§70Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μάλιστα.

§71Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτό, κατὰ νομικὴν ὀρθολογίαν λύει τὸ ζήτημα ἀπολύτως. Ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογήν, θὰ παρεκάλουν, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ μία, ἐν πάση περιπτώσει, ὄχι ἀπολύτως, ἀλλὰ ἐντελῶς τυπικὴ ἀξίωσις ἡμῶν, νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ καταθέσετε εἰς τὴν Βουλὴν ἔστω τὸ ἀγγλικὸν κείμενον, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἔστω μία τυπικὴ κατάθεσις εἰς τὴν Βουλήν.

§72Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ κείμενον εἰς τὴν Ἀγγλικήν, δύναται νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν οἱ κ.κ. βουλευταί. Δὲν ὑπάρχει καμμία δυσχέρεια πρὸς τοῦτο. Αὐτὸ δύναται κάλλιστα νὰ κατατεθῇ διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν οἱ κ. βουλευταί, μετὰ ταῦτα ὅμως, θὰ ἐπιστραφῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§73Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θὰ ἐκτυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ, κύριε Ὑπουργέ;

§74Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ καὶ διὰ νὰ ἐκτυπωθῇ, χρειαζόμεθα δύο μῆνας.

§75Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τυπικὴ κατάθεσις νὰ γίνῃ, κύριε Ὑπουργέ, διὰ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ πράγματα καὶ χρονοτριβὴ νὰ μὴ ἐπέλθῃ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κατατεθῇ τὸ κείμενον εἰς τὴν ἀγγλικὴν γλῶσσαν, θὰ προβῇ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἰς τὴν μετάφρασιν διὰ νὰ ὑπάρχῃ τὸ συνταγματικῶς παραδεκτόν, ἀλλὰ ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου θὰ προχωρήσῃ.

§77Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀκολουθῶν ἕνα σύστημα τὸ ὁποῖον κάποτε πρέπει νὰ τερματισθῇ, ἔκαμεν ὑπαινιγμὸν περὶ διαφαινομένων βλέψεων μιᾶς ὡρισμένης παρατάξεως διὰ νὰ κωλυσιεργήσῃ κλπ., ἀναφερόμενος εἰς τὸ ὅτι ὑπάρχουν προηγούμεναι συμβάσεις διϋλιστηρίου καὶ ἐργοστασίου ἀζώτου ὅπου παρὰ τὰ ξένα κείμενα ὑπῆρχε καὶ ἡ ἑλληνικὴ ἀπόδοσις.

§78Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι, κ. Ἡλιοῦ. Τὰ ἀντίστοιχα πρὸς τὰ κείμενα αὐτὰ δὲν μετεφράσθησαν καὶ δὲν ἐδημοσιεύθησαν.

§79Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἐζητήθη νὰ λάβουν ἰσχὺν νόμου. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι οὐσιῶδες, διότι ὅταν προτείνεται ἕνα κείμενον διὰ νὰ λάβῃ ἰσχὺν νόμου καὶ ἄγνοια νόμου δὲν ἐπιτρέπεται, ἡ δημοσίευσις πρέπει νὰ γίνεται εἰς τὴν ἐπίσημον γλῶσσαν τοῦ Κράτους, ὁπότε ἔπρεπε νὰ ἰσχύσουν καὶ τότε ὅσα ἐλέχθησαν καὶ σήμερον.

§80Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐγὼ εἶπα, κύριε Ἠλιοῦ, ὅτι καὶ εἰς ἐκείνας τὰς δύο περιπτώσεις τοῦ διϋλιστηρίου καὶ τοῦ ἐργοστασίου ἀζώτου κατὰ τὸν αὐτὸν ἀκριβῶς τρόπον ἐπροχωρήσαμεν καὶ εἶπα, ὅτι τότε δὲν προεβλήθη καμμία ἀντίρρησις καὶ τότε τὰ ἀντίστοιχα κείμενα τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν ἔχοντα τὴν τεχνικὴν αὐτὴν περιγραφὴν καὶ τὴν περιγραφὴν τῶν ἐργαλείων, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν, πάλιν δὲν μετεφράσθησαν, δὲν ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὐδεμία ἀντίρρησις ἀπὸ οὐδεμιᾶς πλευρᾶς προεβλήθη. Διὰ πρώτην φορὰν προβλέπεται ἀντίρρησις διὰ τὸ θέμα αὐτὸ τοῦ ἐργοστασίου τῆς σακχάρεως, τὸ ὁποῖον τόσον ἀμεσώτερον ἐνδιαφέρει τὸν ἀγρότην καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀγρότην τῆς Θεσσαλίας.

§81Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν δὲν ὑπεβλήθη αὐτὴ ἡ ἀντίρρησις διότι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τυχὸν ἔγινε πλημμελὴς ἐπεξεργασία τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, δὲν αἴρει τὴν ὀρθότητα τῶν ἀντιρρήσεων, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν παρ’ ἐμοῦ καὶ ἀνεπτύχθησαν κατόπιν ἐν πλάτει παρὰ τοῦ συναδέλφου κ. Μπακοπούλου. Πληροφορῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἶναι μία συντεταγμένη ἐξουσία, ὀφείλουσα νὰ κινῆται ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ Συντάγματος. Δὲν εἶναι συντακτικὴ ἐξουσία καὶ ἑπομένως ὅταν λέγῃ, ὅτι ἐλύθη τὸ ζήτημα τοῦ συνταγματικῶς παραδεκτοῦ ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι προσωρινῶς ἐλύθη ὡς πρὸς τὴν πρόοδον τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ ὅτι ἀνήκει εἰς τὰ δικαστήρια νὰ ἐκτιμήσουν πάντοτε, διότι κατασκευάζετε ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος φέρει τὰ στίγματα τῆς ἀντισυνταγματικότητος. Πέραν τούτου ἡ πτέρυξ κατὰ τῆς ὁποίας ἐξετοξεύθη αὐτὸς ὁ ὑπαινιγμός, ὅτι κωλυσιεργεῖ, ἐνδιαφέρεται ὄχι ἁπλῶς νὰ δημιουργήσῃ ἕνα ἐργοστάσιον σακχάρεως, ἀλλὰ νὰ δημιουργηθῇ ἓν βιώσιμον ἐργοστάσιον σακχάρεως, ἐργοστάσιον μὲ τοιούτους ὅρους καὶ τέτοιο κόστος ὥστε νὰ μὴ λάβῃ τὴν τύχην τῆς Λαρύμνης, τῆς Πτολεμαΐδος καὶ ἄλλων τοιούτων ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπεδείχθη, ὅτι ἀπέβησαν ἀντιοικονομικαί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὡς πρὸς τὴν εἰς δύο συζητήσεις ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, κατόπιν τῆς εὐρυχωρίας, ἡ ὁποία ἐδόθη διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεων, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτὸ τὸ αἴτημα. Τὸ αἴτημα δὲν εἶναι νὰ ἐπαναλαμβάνωνται αἱ συζητήσεις, ἀλλὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια ἀνέτου συζητήσεως, ὅπως πράγματι ἐδόθη μέχρι σήμερον ἡ ἄνεσις αὐτή.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον ἀποσύρεται ἡ σχετικὴ πρότασις, τὸ νομοσχέδιον νόμου συζητεῖται εἰς μόνον συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Συμφωνεῖ ἡ Βουλή;

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μέρος, ἔχει τὸν λόγον.

§85Α. ΜΕΡΟΣ. Ἀφίνεται ἡ ἐντύπωσις καὶ ἀπὸ ἀγορεύσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἢ ἐπιχειρεῖται νὰ σχηματισθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει προκαθωρισμένην πολιτικὴν γραμμὴν νὰ μὴ δέχεται, ὁσάκις ὑποβάλλωνται καὶ εὐνοϊκαὶ ἀκόμη προτάσεις διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων, ἐφ’ ὅσον προέρχονται ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἐπίσης, ἤτοι τὴν προκαθωρισμένην πολιτικὴν δὲν γίνεται ἡ διεύρυνσις τῶν ἐμπορικῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὰς ἰδίας χώρας. Τὰ λεγόμενα, κ. Πρόεδρε, ἀποτελοῦν κατηγορίαν καὶ νομίζω, ὅτι χρειάζεται διαλεύκανσις πλήρης. Τὸ Ἑλληνικὸν κοινὸν ἐπηρεάζεται καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον νὰ ἄρῃ τὰς ὑποψίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐργοστάσιον, ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι οἱονδήποτε ἔργον καὶ μάλιστα ἐργοστάσιον ὡς αὐτὸ τῆς σακχάρεως, ἔχει χαρακτῆρα κατεπείγοντα. Δι’ αὐτό, εἴμεθα κατὰ τῶν παρελκύσεων καὶ ζητοῦμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ σχέδιον νόμου, παραγνωριζομένων τῶν τυπικῶν λόγων. Ἐλέχθη ἀπόψε εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ διακεκριμένον συνάδελφον, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ εἶναι περιττόν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ὅταν ἡ πρώτη ὕλη διὰ τὸ ἐργοστάσιον θὰ παράγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν ἔχωμεν ἀφθονίαν ἐργατικῶν χειρῶν ποὺ ἀδρανοῦν, ὅταν ἡ κατανάλωσις τοῦ προϊόντος εἶναι ἐξησφαλισμένη εἰς τὸ ἐσωτερικόν, εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὁμιλῶμεν ὡς περὶ ἀνωφελοῦς πράγματος; Οὐδεμία ἀντίρρησις πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διὰ τὸ ἐργοστάσιον. Τὸ ἐργοστάσιον πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ταχύτατα μάλιστα, ἡ δὲ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε ἡ κατασκευή του νὰ εἶναι ἀρίστη καὶ ἡ λειτουργία του ἀρτία. Τὸ εἰσόδημα τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου μὲ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου τούτου, θὰ βελτιωθῇ. Τονίζομεν δέ, ὅτι κάθε προσπάθεια διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου, ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ἀνάγκην. (Χειροκροτήματα).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§87Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ θέμα τοῦ παραρτήματος Α καὶ G, τὸ ὁποῖον δὲν κατετέθη, τὸ ὁποῖον δὲν μετεφράσθη, νομίζω, ὅτι ἀπετέλεσεν ἓν ἀπὸ τὰ οὐσιώδη σημεῖα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω καὶ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν καὶ ἐνδεχομένως νὰ τὴν διευκρινήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐπεκαλέσθη τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς ὅλα τὰ σημεῖα ἡ σύμβασις καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰ τεχνικὰ νὰ μεταφρασθῇ. Ἐὰν τὸ αὐτὸ ἐγένετο προκειμένου καὶ περὶ τῶν προσφορῶν τῶν ἄλλων οἴκων, εἶχον διαγωνισθῆ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὑφ’ ἃς συνθήκας —εἶχον διαγωνισθῆ, 12 οἶκοι καὶ τελικῶς ἐπελέχθησαν διὰ τὸν τελικόν, ἂς εἴπωμεν ἀγῶνα, 5 οἶκοι— ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργόν, οἱ ἄλλοι 4 οἶκοι, πλὴν τῶν Γερμανικῶν, ἔχουν καταθέσει πλήρη μετάφρασιν τῶν προσφορῶν των, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ τεχνικὰ σημεῖα; Καὶ ἂν αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς προκειμένου διὰ τοὺς ἄλλους οἴκους, διά τινα λόγον ὑπάρχει ἡ δυσχέρεια περὶ τῶν μεταφράσεων, μόνον προκειμένου περὶ τῶν γερμανικῶν οἴκων; Ἀλλὰ θὰ προχωρήσω καὶ περαιτέρω, κ. Πρόεδρε. Ἂν εἴχομεν τὴν μετάφρασιν αὐτήν, ἔστω καὶ ἀτελῆ, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἡ κοινὴ γνώμη, πᾶς ὅστις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, ὡς παράγων τῆς δημοσίας ζωῆς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ, γνώμην, θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐξακριβώσῃ τότε καθ’ ὅλας τὰς λεπτομερείας, διὰ μιᾶς συγκρίσεως τῶν 5 τελικῶν προσφορῶν ποῖαι αἱ διαφοραί, ποῖαι αἱ καλλίτεραι, ποῖαι αἱ χειρότεραι. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπὸ οὐδένα ἡ σύγκρισις αὐτὴ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ καὶ τοὺς τεχνικοὺς ὅρους καὶ τὰ τεχνικὰ σημεῖα τῶν προτάσεων τῶν γερμανικῶν οἴκων, διότι ἀκριβῶς παραμένουν ἄγνωστα. Φοβοῦμαι, λοιπόν, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα πῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφρασθοῦν εἶναι πρόσχημα, διὰ νὰ καλύψωμεν αὐτὸν τὸν δημόσιον ἔλεγχον καὶ διὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλή, πέραν τῶν συνταγματικῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν ἄλλοι συνάδελφοι, νὰ ψηφίσῃ, νὰ ἐγκρίνῃ, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐνέκρινε τὴν χειροτέραν προσφοράν. Τέλος, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ὑπομνήσω μίαν γενικὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι πᾶς τις γνωρίζει καὶ ἐνθυμεῖται. Κατὰ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ὅταν τίθεται θέμα τι ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, τότε ἐκεῖνος, καθ’ οὗ ἀπευθύνεται ἡ ἀμφισβήτησις, ἐὰν σιωπᾶ, τοῦτο σημαίνει, ὅτι καὶ συναινεῖ. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, κ. Πρόεδρε, ὑπῆρξε καὶ ἐτέθη κατὰ τρόπον διαφωτιστικώτατον τὸ θέμα τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου. Περιέργως, ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὸ γεγονός, καὶ τὸ ἐπρόσεξα αὐτό, ὅτι ἐγένοντο πρόχειρα νομικά, συνταγματικὰ συμβούλια παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ ἐπεκαλέσθησαν καὶ τὴν συνδρομὴν ἐγκρίτων νομικῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἀντήλλαξαν μετ’ αὐτῶν ἀπόψεις, ἐν τούτοις, ἐδέχθησαν νὰ τεθῇ τὸ θέμα εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ν’ ἀναλάβουν δηλαδὴ τὴν εὐθύνην τῆς ἐπικυρώσεως ἑνὸς συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι παρίστατο καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὔτε αὐτός, οὔτε καὶ οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀντικρούσουν. Δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι ἡ σιωπὴ αὐτὴ ἐσήμαινε συναίνεσιν, ἐσήμαινε παραδοχήν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου. Εἰς τοιαύτην περίπτωσιν, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ δύναμις τῆς πλειοψηφίας νὰ ἐπιβάλῃ κἄτι τὸ ἀνώμαλον, εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι μπορεῖ νὰ εἴμεθα μειοψηφία, ἀλλ’ ἔχομεν τὴν ὀρθὴν ἄποψιν, δὲν ἀπομένει παρὰ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν «οὐαὶ τοῖς παραβάτοις τοῦ Συντάγματος».

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ὅπως τὸ Σῶμα ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Δοθέντος, κ. βουλευταί, ὅτι μεταξὺ τῶν λόγων διὰ τοὺς ὁποίους ὑπεβλήθη ἡ ἐν λόγῳ πρότασις περιλαμβάνεται καὶ τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον, καὶ δεδομένου, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ἤδη μόλις πρὸ ὀλίγου ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν κ. συναδέλφους ἐὰν ἐπιμένουν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας.

§89Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον ἦτο ἐπικουρικὸν θέμα διὰ τὴν πρότασιν τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ ἄλλα θέματα οὐσιαστικὰ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, προχωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον λέγουσι ναί. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι, λέγουσιν ὄχι. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σταμάτης καὶ Ι. Γαβριηλίδης. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως, εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:).

Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψεν τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν 156, εἶπον ΝΑΙ 109 καὶ ΟΧΙ 47. Συνεπῶς, τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας ἔχει τὸν λόγον.

§92Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Δὲν γνωρίζω ποῖοι λόγοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἐργοστασίου εἰς τὴν Λάρισαν. Ὁ τόπος οὗτος εἶναι τελείως ἀκατάλληλος καὶ ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου εἰς αὐτὸν θὰ ἀποτελέσῃ ζημίαν καὶ θὰ καταδικάσῃ τὸ ἐργοστάσιον. Τὰ τεῦτλα εἶναι φυτὰ ὑδροχαρῆ ἡ δὲ Λάρισα ἔχει ἔδαφος πτωχὸν ἀπὸ ἀπόψεως ὕδατος. Συνεπῶς, θὰ ἔχωμεν τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς παραγωγῆς τῶν τεύτλων εἰς μίαν περιοχὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν διὰ νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ ἐργοστασίου θὰ ἐπιβαρύνωνται μὲ μεταφορικά. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ μεταβάλῃ τὸν τρόπον ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐργοστασίου.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καπνίσης ἔχει τὸν λόγον.

§94Π. ΚΑΠΝΙΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 2 τῆς συμβάσεως λέγει: «... (ἀναγινώσκει)...». Τὸ ἄρθρον 25 παράγραφος 3 ἐδάφιον βʹ τῆς συμβάσεως λέγει: «...... (ἀναγινώσκει)......». Δηλαδὴ εἰς τὴν μὲν μία περίπτωσιν ἔχομεν περιεκτικότητα μελάσσης 4,8% εἰς δὲ τὴν ἄλλην 4%. Ποῖον ἰσχύει ἐκ τῶν δύο; Ἐὰν ἰσχύῃ τὸ 4% νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «περίπου» καὶ νὰ ἀναγραφῇ ἡ λέξις «μάξιμουμ». Ἡ σύμβασις ὁμιλεῖ περὶ παραγωγῆς μελάσσης, ἀλλὰ ἡ μελάσσα δὲν παράγεται, διότι ἀποτελεῖ ὑποχρεωτικὴν ἀπώλειαν σακχάρεως τὴν ὁποίαν ὅλα τὰ ἐργοστάσια προσπαθοῦν νὰ μειώσουν εἰς τὸ ἐλάχιστον διὰ τελειοτέρας μεθόδου καθάρσεως τοῦ ἀκατεργάστου χυμοῦ καὶ γενικῶς διὰ τῆς καλλιτερεύσεως τῆς ἐργασίας τῶν χρησιμοποιουμένων ἐγκαταστάσεων, διότι ἡ ἀξία τῆς σακχάρεως εἶναι τετραπλασία τῆς μελάσσης. Πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὸν ἀνάδοχον παραδόσεως μελάσσης οὐχὶ ἀνωτέρας τοῦ 3,5%, οὕτως ὥστε ὁ ἀνάδοχος νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἐγκαταστήσῃ μηχανήματα συγχρονισμένα διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἀπώλειαν σακχάρεως.

§95Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Προτείνω τὴν διαγραφὴν τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου νόμου, ὡς ἀντιτιθέμενος εἰς τὸν δανεισμὸν ἐκ τῆς Γερμανικῆς Τραπέζης καὶ ἀντὶ τούτου προτείνω, ὅπως περιληφθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 22, ἐδάφιον γʹ τῆς παραγράφου 1, τροπολογία τὴν ὁποίαν καὶ...... (ἀναγινώσκει). Ὁμοίως προτείνω, ὅπως ἡ χρηματοδότησις γίνῃ ἀπὸ τὸν ἀνάδοχον ἐπιστρεφομένου τοῦ 80% τοῦ τιμήματος ἐντὸς 7ετίας καὶ μὲ τόκον 5,5%. Ὁμοίως προτείνω τὴν διαγραφὴν τῆς τελευταίας περιόδου τοῦ ἐδαφίου αʹ καὶ τῆς δευτέρας καὶ τρίτης περιόδου τοῦ ἐδαφίου βʹ τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 8 τῆς συμβάσεως, τὴν διαγραφὴν τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 8 τῆς συμβάσεως, τὴν διαγραφὴν τῆς τελευταίας περιόδου τοῦ ἐδαφίου αʹ τῆς παραγράφου 21 τῆς συμβάσεως.

§96Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ τὸν κόπον τῆς περαιτέρω ἀναγνώσεως τροπολογιῶν ἀφορωσῶν εἰς τὴν τροποποίησιν τῆς συμβάσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὑποθέτω, ὅτι ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς Κοινοβουλευτικῆς πείρας, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς πληροφορήσω τὰ ἑξῆς: Ἡ σύμβασις εἶναι δεδομένη καθ’ ὅλας αὐτῆς τὰς διατάξεις καὶ συζήτησις περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων αὐτῆς δὲν νοεῖται. Ἡ σύμβασις ὑπεγράφη καὶ τίθεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως, ἢ θὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει ἢ θὰ ἀπορριφθῇ ὁλόκληρος ὑπὸ τοῦ Σώματος. Σᾶς διέκοψα, κ. συνάδελφε, διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ τὸν περαιτέρω κόπον.

§97Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐλησμόνησε ἀντίθετον προηγούμενον καὶ θέλει νὰ ἀποστερήσῃ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπικρίνῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, καὶ ν’ ἀναπτυχθοῦν ἀπόψεις ἀντίθετοι. Λησμονεῖ ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ὅταν συνεζητεῖτο ἡ σύμβασις περὶ παραχωρήσεως τῶν Ἑλληνικῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν εἰς τὴν Ὀλυμπιακὴν ἑταιρείαν, ἡ Βουλὴ ἐπέβαλεν ὡρισμένας τροποποιήσεις εἰς τὴν σύμβασιν, τὰς ὁποίας καὶ ἀπεδέχθη ὁ ἀνάδοχος. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἡ Κυβέρνησις ὁπλίζεται μὲ δύναμιν νὰ ζητήσῃ τὰς ἐπιβληθείσας τροποποιήσεις καὶ ὁ ἀνάδοχος δικαιοῦται ἢ νὰ τὰς ἀποδεχθῇ ἢ νὰ ὑπαναχωρήσῃ. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὁ ἀνάδοχος θὰ θελήσῃ νὰ ἐγκαταλείψῃ μία τοιαύτην εὐκαιρίαν.

§98Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιηθοῦν οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη ὑπογραφῆ.

§99Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 1 κυροῦται ἡ σύμβασις καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι τὸ σοβαρώτερον ἄρθρον. Κατὰ τὴν συζήτησιν μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπικρίνωμεν ἢ νὰ ἔχωμεν ἀντιρρήσεις ἐπὶ οὐσιωδῶν θεμάτων τῆς συμβάσεως, ἐπὶ τῶν ὁποίων ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν ἢ ἀπάλειψιν αὐτῶν, ὥστε νὰ κληθῇ ὁ ἀνάδοχος καὶ τροποποιήσῃ τὴν σύμβασιν ἀναλόγως. Εἴμεθα ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 23 τῆς συμβάσεως διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιεῖται ἡ καύσιμος ὕλη καὶ ἀντὶ τῶν μπριγκεττῶν Πτολεμαΐδος, ὅπως ἦσαν καὶ οἱ ἀρχικοὶ ὅροι τῆς διακηρύξεως, νὰ χρησιμοποιῆται ὡς καύσιμος ὕλη πετρέλαιον. Ὅλαι ἐν τούτοις αἱ προσφοραὶ ἐγένοντο μὲ βάσιν καυσίμου ὕλης τὰς μπριγκέττας καὶ αἰφνιδίως ἐδέχθημεν νὰ εἶναι ὡς καύσιμος ὕλη τὸ πετρέλαιον. Βεβαίως, τὸ τίμημα τοῦ ἐργοστασίου διὰ μπριγκέττας θὰ εἶναι μεγαλύτερον, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ ὑποστῶμεν αὐτὴν τὴν θυσίαν, δεδομένου, ὅτι ἡ ὠφέλεια θὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα διὰ τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὴν χρησιμοποίησιν ὡς καυσίμου ὕλης τῶν μπριγκεττῶν τοῦ ἐργοστασίου Πτολεμαΐδος διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν 20 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἄνω. Πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως καὶ νὰ καθιερώσωμεν ὡς καύσιμον ὕλην τὰς Ἑλληνικὰς μπριγκέττας. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς ἡ Κυβέρνησις φθάνει εἰς τὸ σημεῖον ν’ ἀπαρνῆται καὶ ν’ ἀποδοκιμάζῃ τὴν βιομηχανικὴν χρῆσιν καὶ κατανάλωσιν τῶν μπριγκεττῶν Πτολεμαΐδος, αἱ ὁποῖαι εἰς τόσην ἀφθονίαν παράγονται κυρίως διὰ τὰς βιομηχανίας μας. Τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως περιέχει διατάξεις ἀντεργατικοῦ περιεχομένου. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ Ἕλληνες ἐργάται νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ δυσμενεστέρους ὅρους ὅταν ἐργάζωνται ὑπὸ ξένον ἐργοδότην. Ἡ πλήρης αὐτὴ ἀσυδοσία τῶν μεγάλων ἑταιρειῶν εἶναι ἀπαράδεκτος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐργατική μας νομοθεσία εἶναι σκιώδης καὶ δὲν διακρίνεται διὰ τὴν προοδευτικότητά της. Θὰ πρέπει τοὐλάχιστον αἱ μεγάλαι ξέναι ἑταιρεῖαι ἐργαζόμεναι ἐν Ἑλλάδι, νὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τὴν νομοθεσίαν αὐτὴν καὶ νὰ τυγχάνουν ἴσης μεταχειρίσεως μὲ αὐτὰς οἱ Ἕλληνες ἐργάται. Εἴμεθα ἐξ ὁλοκλήρου ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἀσυδοσίαν καὶ τὰ προνόμια αὐτὰ ὑπὲρ τῶν ξένων. Ἐπίσης, ἡ ἀστυνομικὴ διάταξις τῆς παραγράφου 2 εἶναι τελείως ἄστοχος καὶ ἄδικος καὶ πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§101Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 1 κυροῦται ἡ σύμβασις ὅπως ἐπίσης καὶ ἡ σύναψις τοῦ δανείου ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Τράπεζαν διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἀξίας τοῦ ἐργοστασίου. Βεβαίως, ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου καὶ τῆς παραχωρήσεως αὐτοῦ ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Τοῦτο ὅμως δὲν κωλύει τίποτε τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ τροποποιήσῃ ὡρισμένους ὅρους τῆς συμβάσεως. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν ὑποβοηθεῖ τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 1 ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς τροποποιήσεως ὡρισμένων ὅρων τῆς συμβάσεως. Ὑπάρχουν ὡρισμένα ἄρθρα εἰς τὴν σύμβασιν τὰ ὁποῖα ἔρχονται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ ὅσα ἀναγράφονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παρ. 2 ὡς καὶ τὴν παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 8. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἀναγράφεται, ὅτι ὁ ὅρος τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμῶν ἐθεωρήθη ἀπαράδεκτος καὶ ἕνεκα τούτου ἀπεκλείσθησαν οἱ Ἰταλικοὶ οἶκοι. Παρὰ ταῦτα εἰς τὴν σύμβασιν περιλαμβάνεται διάταξις ἀναπροσαρμογῆς τιμῶν ἐπὶ τῶν μετάλλων καὶ τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ προμηθεύσῃ ὁ οἶκος. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 παράγραφος 2 ἀναγράφονται τὰ ἑξῆς: «Κατεβλήθησαν..... (ἀναγινώσκει).....». Περαιτέρω καθορίζεται ποῦ βασίζονται αἱ τιμαὶ αὐταί: «Ἡ ἀνωτέρω τιμὴ βασίζεται... (ἀναγινώσκει)...». Προκύπτει, σαφῶς, ὅτι αὐτὴ ἡ τιμὴ καθορίζεται διὰ τὰ ὑλικά, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀναλάβει νὰ προμηθεύσῃ ὁ Γερμανικὸς οἶκος. Ἡ προσφορὰ αὐτὴ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν προσφορὰ τῶν Ἰταλικῶν οἴκων. Ἐν συνεχεία ἀναγράφεται τὸ ἑξῆς: «Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τὰ ἀνωτέρω.......... ......... (ἀναγινώσκει).............». Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι εἶναι ἀντίθετος καὶ πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα, διὰ τῆς προσφορᾶς των, ἐζήτησαν οἱ Γερμανικοὶ οἶκοι ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον, διότι ἐνῷ τίθεται εἰς τὴν σύμβασιν, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν προσφοράν. Τὸ γεγονὸς δὲ τοῦτο φέρει εἰς δυσχερεστάτην θέσιν τοὺς Ἰταλικοὺς οἴκους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν νὰ περιληφθῇ τοιοῦτος ὅρος. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νομίζω, νὰ ἀποκλείωμεν ὡρισμένας προσφοράς, διότι περιέχουν τὸ ὅριον τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ νὰ ἐρχώμεθα ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ δεχώμεθα τὸν ὅρον αὐτὸν εἰς προσφοράν, ἡ ὁποία ἀρχικῶς δὲν τὸ περιεῖχε. Περαιτέρω, νομίζω, ὅτι καὶ τὸ θέμα τῆς χρηματοδοτήσεως θὰ πρέπει νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας διαπραγματεύσεως. Ἐξεθέσαμεν ἐπ’ αὐτοῦ τὰς ἀπόψεις μας εἰς τὴν ἀρχικὴν συζήτησιν καὶ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτὰ πράγματα. Ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη, ἐφ’ ὅσον οἱ ἴδιοι εἶχον ἀναλάβει τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐργοστασίου. Δὲν ἐπιθυμῶ περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναφερθῶ εἰς ὅλας τὰς διατάξεις, τῶν ὁποίων ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν. Ἀνέπτυξε ταύτας ὁ συνάδελφος κ. Καρασάββας καὶ ἀναφέρομαι εἰς ὅσα οὗτος εἶπεν. Ἐπιθυμῶ μόνον νὰ προσθέσω δύο λέξεις, σχετικῶς μὲ τὸ ἄρθρον 35. Δὲν εἶναι ὀρθόν, κ. Πρόεδρε, διαπραγματευόμενοι πρὸ πάντων μὲ ξένους νὰ καταργῶμεν τὰς διατάξεις τῆς κειμένης Ἑλληνικῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι τὸ τεθὲν εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο περὶ πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων περιελήφθη ἐκ παραδρομῆς καὶ θὰ πρέπει συνεπῶς νὰ διαγραφῇ.

§102Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργῶμεν καὶ τὰ ἐλάχιστα μέτρα τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας. Προσβάλλομεν μὲ τὴν διάταξιν ταύτην τὸ φιλότιμον τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§104Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ματαιοπονήσω νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν μας, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ μᾶς προφυλάξῃ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ματαιοπονίαν. Τὸ ἄρθρον 1, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦνται βασικὰ ἄρθρα τῆς συμβάσεως, εἶναι πολὺ χαρακτηριστικόν, ἀπὸ τῶν ἑξῆς ἀπόψεων: Πρῶτον, δίδει τὴν εὐκαιρίαν ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων πλέον ἄρθρων τῆς συμβάσεως, συζητοῦντες νὰ ἴδωμεν τὰ βάθος καὶ τὴν ἔκτασιν τοῦ ἀσυμφόρου τῆς συμβάσεως, ὄχι πλέον γενικῶς καὶ ἀφηρημένως, ἀλλὰ θέτοντες τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων. Δεύτερον, εἶναι δυνατὸν ἐπίσης νὰ ἀκουσθοῦν αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας κατεθέσαμεν, ὡς καὶ διὰ τίνα λόγον ἐπροτείναμεν τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοθετήματος καὶ διατὶ ἀντετάχθημεν κατὰ τῆς ἀρχῆς. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ὅπως κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συζήτησιν, ἔτσι καὶ ἀπόψε, ἴσως καὶ αὔριον, διὰ τῶν στηλῶν ὡρισμένης μερίδος τοῦ Τύπου θὰ ἐπιχειρηθῇ ἡ κατασυκοφάντησις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀντετάχθησαν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δῆθεν δὲν θέλουν νὰ γίνῃ τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως. Ἡ συζήτησις τῶν τροπολογιῶν μας ἀποδεικνύει, ὅτι ἀκριβῶς ἡ ἐπιθυμία μας, ὅπως γίνῃ τοῦτο ὑπὸ τοὺς καλυτέρους ὅρους ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία μᾶς ἐπέβαλε καὶ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς νὰ ζητήσωμεν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀντίθεσίν μας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοθετήματος καὶ τῆς συμβάσεως, ὡς ἔχει αὕτη, νὰ ἐκδηλώσωμεν. Συνεπῶς, ἀπὸ αὐτῶν τῶν ἀπόψεων, νομίζω, ὅτι εἶναι χρήσιμος ἡ ματαιοπονία. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, εἶναι καὶ μία ἄλλη ἄποψις. Καθεὶς ἐξ ἡμῶν παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπὸ ὡρισμένην ἐντολήν, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι πρέπει ἀνὰ πᾶν βῆμα νὰ ὑπερασπίζεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζει, ὅτι συμφέρει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ἡ ὑπεράσπισις αὐτὴ δὲν ἐξαντλεῖται μόνον διὰ μιᾶς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου καὶ ἐπὶ τῆς τελευταίας λέξεως, τὴν ὁποίαν ἔχει οἱονδήποτε νομοθέτημα. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν θὰ καταπονήσω τὴν Βουλὴν ἀναπτύσσων εἰς τὸ ὁλόκληρον τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, θὰ ἔλεγον μόνον, ὅτι ἡ τροπολογία, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ ἄρθρα 8, 22 καὶ 24 τῆς συμβάσεως, ἀναφέρεται κυρίως καὶ ἐπιδιώκει νὰ προστατεύσῃ ἀπὸ τὰς ὑπερβάσεις τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας διευκολύνουν τὰ ἄρθρα αὐτά, ὡς τὰ ἀνέγνωσε προηγουμένως ὁ συνάδελφος κ. Ἡλιόπουλος. Καὶ πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νόμου καὶ τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως, ἀφήνομεν εἰς τὸν ἀνάδοχον καὶ τοὺς δύο Γερμανικοὺς οἴκους ἐλεύθερον τὸ πεδίον νὰ ὑπερβοῦν κατὰ πολὺ τὸ περίφημον τίμημα, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη συμφέρον διὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως. Θὰ ἔλεγον ἀκόμη, ὅτι καθιεροῖ καὶ ἕνα ἐπικίνδυνον, διὰ νὰ ὑπερβοῦν ἴσως οἱ Γερμανικοὶ οἶκοι καὶ ἕνα ἄλλον βασικὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἐδῶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἐμνημόνευσεν. Εἶπε, καὶ ἂν καθ’ ὅλα ἦτο ἀσύμφορος ἡ σύμβασις, ἐφ’ ὅσον εἶχε τὸ στοιχεῖον, ὅτι ἐντὸς 17μήνου καὶ μόνον θὰ περατώσουν τὸ ἔργον οἱ Γερμανοί, ἔπρεπε νὰ τὸ δώσωμεν εἰς αὐτούς, ἂς ἦτο ἀκριβόν, ἂς ἦτο χωρὶς ἀνταλλαγὴν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἤρκει τὸ 17μηνον. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, κυρώσωμεν ἀσυζητητὶ καὶ δὲν δεχθῶμεν τὰς τροπολογίας εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ παραβάσεις εἰς τὸ κεφάλαιον «δαπάναι», τελικὸν τίμημα, δηλαδή, τελικὴ ἐπιβάρυνσις, φοβοῦμαι, ὅτι δημιουργεῖται κατ’ ἀντιδιαστολήν, κατ’ ἀναλογίαν καὶ τὸ ἐπιχείρημα ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου νὰ παραβιάσῃ καὶ αὐτὴν τὴν προθεσμίαν τοῦ 17μήνου. Φοβοῦμαι, μάλιστα, καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη, ὅτι ὁ ὑπερτονισμὸς τοῦ στοιχείου αὐτοῦ, τοῦ κατεπείγοντος, πιθανὸν νὰ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἤδη οἱ Γερμανικοὶ οἶκοι εἰδοποίησαν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἠμποροῦν ἐντὸς 17μήνου καὶ προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ ἐκ τῶν προτέρων ἕνα εὐνοϊκὸν κλῖμα διὰ τὴν παράβασιν τοῦ 17μήνου. Εὔχομαι νὰ μὴ συμβῇ τοῦτο, ἀλλὰ ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι θὰ συμβῇ, κ. Πρόεδρε. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 1 κυροῦνται καὶ τὰ ἄρθρα 35 καὶ 25. Τὸ 25 ἀναφέρεται εἰς τὸ θέμα λεβητοστάσιον, καὶ καύσιμος ὕλη. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀλλαγὴ αὐτὴ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν καύσιμον ὕλην, σύμφωνα μὲ ὅσα δύναται κανεὶς νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ τὰ κείμενα τῶν προσφορῶν τῶν 5 ἄλλων οἴκων, καθὼς καὶ τῶν ὑπολοίπων 7, οἱ ὁποῖοι ἀπεκλείσθησαν, δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸν διαγωνισμόν, καὶ ὅταν ἔγινεν ἡ ἀντικατάστασις ἐκ μέρους τῶν Γερμανικῶν οἴκων, δὲν τὸ ἐπληροφορήθησαν οἱ ἄλλοι οἶκοι. Εἶναι βέβαιον, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἂν οἱ ἄλλοι οἶκοι πέραν τῶν Γερμανικῶν, εἶχον τὴν εὐχέρειαν νὰ ὑποβάλουν προτάσεις νέας ἐπὶ τῇ βάσει καύσιμος ὕλη πετρέλαιον, θὰ εἴχομεν ἴσως κατὰ πολὺ εὐνοϊκωτέρους ὅρους ἐκ μέρους αὐτῶν ἀπὸ ὅ,τι εἶχον ὑποβάλει ἀρχικῶς, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ καὶ τὸ ἀρχικὸν τίμημα καὶ ἄλλα στοιχεῖα τῆς προσφορᾶς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἑπομένως αὐτῆς, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μας, διότι ἀποκαθιστᾷ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μίαν ἰσότιμον μεταχείρισιν τῶν διαγωνισθέντων, ἴσως αὐτὸ δὲν θὰ εἶχε τόσην σημασίαν, ὡς ἁπλῆ τακτοποίησίς μας ἔναντι ξένων οἴκων, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι αὐτὸ τὸ συμφέρον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, ἐπιβάλλει πλέον τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῆς τῆς πρώτης ὕλης. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐγένετο ἡ συζήτησις διὰ τὴν ΛΙΠΤΟΛ, καὶ ἐνθυμοῦμαι τότε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί, περίπου ἐθριαμβολόγησαν, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν των ἱδρύεται αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον τῶν μπριγκεττῶν, καὶ θὰ γίνῃ, περίπου, ἡ περιοχὴ τῆς Πτολεμαΐδος γῆ τῆς ἐπαγγελίας, τὸ Ροὺρ τῆς Ἑλλάδος καὶ σήμερον καταδικάζετε ἐπισήμως μὲ νομοθετικὴν πρᾶξιν τὰ προϊόντα τῆς Πτολεμαΐδος. Ὁ λιγνίτης, ἡ μπριγκέττα, κ. Πρόεδρε, σήμερον δὲν ἔχουν τιμὴν πλέον, ἐφ’ ὅσον δὲν τὰ ζητεῖ ἡ Λάρυμνα, ἐφ’ ὅσον δὲν τὰ ζητοῦν οἱ σιδηρόδρομοι, ἐφ’ ὅσον δὲν τὰ ζητεῖ ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία, ἐφ’ ὅσον δὲν τὰ ζητεῖ, παρὰ τὰ ἀρχικῶς διαληφθέντα εἰς τὸ ὑπόμνημα, οὔτε τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως. Εἶναι πλέον ἕνα προϊόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν τιμήν, ἑπομένως, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, δὲν ὑπάρχει θέμα κόστους τῆς καυσίμου ὕλης, δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ συγκρίνῃ ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ νὰ εἰπῇ, ὅτι εἶναι εὐθηνοτέρα ἡ παραγωγὴ νὰ γίνῃ μὲ καύσιμον ὕλην τὸ πετρέλαιον, διότι τὸ πετρέλαιον ἔχει μίαν Α τιμήν, πρὸς ποίαν τιμήν, κ. Ὑπουργέ, μπριγκέττας συγκρίνετε τὸ πετρέλαιον διὰ νὰ εὕρητε, ὅτι εἶναι συμφερώτερον τὸ πετρέλαιον; Δὲν ἔχει τιμὴν ἡ μπριγκέττα σήμερον εἰς τὸ ἐσωτερικόν, διότι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ἐξάγεται καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν δὲν καταναλίσκεται, παρὰ εἰς ἐντελῶς περιωρισμένην χρῆσιν, καὶ ἐντελῶς δυσανάλογον πρὸς τὸν ὄγκον τῆς παραγωγῆς. Ἐάν, ἑπομένως, θέλετε, κ. Ὑπουργέ, γενικῶς νὰ προστατεύσητε τὸ οἰκονομικὸν συμφέρον τῆς χώρας αὐτῆς, ἂν καὶ εἰδικώτερον θέλετε καὶ ἡ μονὰς αὐτὴ νὰ μὴ ἀνατιναχθῇ εἰς τὸν ἀέρα, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῆτε αὐτὸ τὸ μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 1, τὸ ὁποῖον κυρώνει τὸ ἄρθρον 25 τῆς συμβάσεως. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ, κ. Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 35, ἐλέχθησαν ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ κυρουμένου ἄρθρου. Θὰ ἔλεγον, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ διηυκρίνιζεν αὐτὸν τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ ἄρθρον 35. Τὸν ἐζήτησαν οἱ Γερμανικοὶ οἶκοι ἢ ὑπῆρξε πρωτοβουλία ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ ἔχει ἐνδιαφέρον τὸ πρᾶγμα, κ. Πρόεδρε, διότι ἔχουν προαναγγελθῆ καὶ ἴσως ἐντὸς τοῦ Φεβρουαρίου ἢ τοῦ Μαρτίου ὑπογραφοῦν αἱ συμφωνίαι μετὰ τῆς Γερμανίας, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς ἐπενδύσεις καὶ τὴν ἵδρυσιν μικτῶν Ἑλληνογερμανικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐὰν τυχὸν καθιερώσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι μικτὴ Ἑλληνογερμανικὴ ἐπιχείρησις, τύποις τοὐλάχιστον — διότι, κατὰ τὴν ἄποψίν μου, θὰ εἶναι μικτὴ Ἑλληνογερμανικὴ ἐπιχείρησις, ἢ ἀκόμη ἂν θέλετε οὐσιαστικώτερον, θὰ εἶναι ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τῆς Ντόϊτς Μπάνκ— ἐάν, λοιπόν, εἰς αὐτὴν τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία δὲν φέρει τὸ στίγμα τῆς μικτῆς Ἑλληνογερμανικῆς ἐπιχειρήσεως, τῆς ἐπιχειρήσεως, δηλαδή, ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον κυριαρχίαν τοῦ Γερμανικοῦ κεφαλαίου, τότε ἐρωτᾶται, κ. Πρόεδρε, ἂν δὲν προφθάσωμεν ἐκ προοιμίου τοιούτους ὅρους, τὶ θὰ γίνῃ μεθαύριον, ὅταν καὶ τύποις καὶ ἐπισήμως θὰ εἰσβάλῃ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τὸ σύστημα τῶν μικτῶν Ἑλληνογερμανικῶν ἐπιχειρήσεων; Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην, τὰ Γερμανικὰ μονοπώλια, τὰ ὁποῖα ἔστησαν καὶ ἐξαπέλυσαν εἰς βάρος τῆς ἀνθρωπότητος τὸ Χιτλερικὸν κτῆνος, θὰ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν ἢ μᾶλλον τὴν ἀσυδοσίαν καὶ ἀπὸ τὴν ἐργατικήν, ἀντεργατικὴν νομοθεσίαν τῆς Χιτλερικῆς περιόδου. Θὰ ἀνασύρουν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐρρύθμιζον κατὰ τὴν ναζιστικὴν περίοδον σχέσεις ἐργασίας, θὰ τὰ μεταφράζουν καὶ θὰ ζητοῦν νὰ ἐπιβληθοῦν ὡς ἐργασιακὸν καθεστὼς αὐτούσια, ἐνδεχομένως, μάλιστα, κατὰ τὸ σύστημα ποὺ ἔχει ἐπικρατήσει, οὔτε κἂν θὰ τὰ μεταφράζουν, ἀλλὰ θὰ ἐπισυνάπτωνται εἰς τὰς συμβάσεις εἰς τὴν Γερμανικὴν αὐτούσια καὶ θὰ ἀποτελοῦν τμήματα συμβάσεων, τμήματα ἑταιρικοῦ, τὰ ὁποῖα θὰ ὑπογράφωνται μεταξὺ Ἑλληνικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ Γερμανικῶν ἐπιχειρήσεων, διὰ νὰ περιέλθῃ ὁ Ἑλληνικὸς ἐργατικὸς κόσμος ὑπὸ τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἔζησεν, ὅταν μὲ τὶς κλοῦβες ὡδηγεῖτο εἰς τὰ Γερμανικὰ στρατόπεδα ἐργασίας. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἄρθρου 35 θέμα παρατάξεων, εἶναι κυριολεκτικῶς θέμα ἐθνικόν, καὶ εἶναι ἀνάγκη παρ’ οἱανδήποτε τυπικὴν ἢ οὐσιαστικὴν ἔννοιαν πειθαρχίας καὶ σεβασμοῦ τῆς κομματικῆς ἐννοίας, ἕκαστος, ὁ ὁποῖος παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ σκεφθῇ, ὅτι τὰ κόμματα, ἡ Κυβέρνησις, οἱ ὑπουργοί, ἔρχονται καὶ παρέρχονται. Αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ πολυτιμότερον παραγωγικὸν τμῆμα τοῦ Ἔθνους, ἡ Ἑλληνικὴ ἐργατικὴ τάξις, θὰ παραμείνῃ καὶ ἔναντι αὐτοῦ ἔχομεν χρέος ἐθνικὸν καὶ ὑποχρέωσιν προσωπικὴν νὰ σταθῶμεν καὶ νὰ καταψηφίσωμεν τὸ ἄρθρον 35, καὶ διὰ νὰ μὴ καταψηφίσωμεν, δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ψηφισθῇ μία τροπολογία, ἡ ὁποία σώζει τὰ πράγματα.

§105Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον, ἔγινεν ἐπανειλημμένως λόγος, διατὶ δὲν χρησιμοποιεῖτε λιγνίτας ὡς καύσιμον, ἀλλὰ πετρέλαιον, καὶ ἐφ’ ὅσον ἐνδεχομένως ἐκ τῶν διατυπώσεων, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν, εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν ὡρισμέναι ἐντυπώσεις, θὰ ἤθελα νὰ παράσχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι, ἐὰν ἐχρησιμοποιεῖτο λιγνίτης εἰς τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τῆς σακχάρεως, θὰ ηὐξάνετο ἡ κατανάλωσις λιγνίτου, παραγωγῆς Πτολεμαΐδος, κατὰ 30.000 τόννους ἐτησίως, καθ’ ἣν στιγμὴν συζητοῦμεν, προκειμένου περὶ Πτολεμαΐδος, ἀπὸ 2 ἑκατομμύρια ἐτησίως νὰ φθάσωμεν τὰ 4 ἑκατομμύρια, ἀντιλαμβάνεσθε ποῖον ποσοστὸν ἀποτελοῦν αἱ 30.000 τόννοι, ἐν συγκρίσει μὲ τὰ 4 ἑκατομμύρια, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ αὐξηθῇ ἡ παραγωγή. Ὑπῆρξαν λόγοι τεχνικοί, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἤγαγον εἰς τὴν προτίμησιν τοῦ πετρελαίου ὡς καύσιμον διὰ τὸ ἐργοστάσιον. Συγχρόνως, ἐπετεύχθη καὶ μία σημαντικὴ οἰκονομία εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ἐγκαταστάσεως. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβές, ὅτι δὲν εἰδοποιήθησαν ὅλοι. Ἀντιθέτως ὅλοι, οἱ 5 ἀρχικῶς ἐπιλεγέντες εἰδοποιήθησαν καὶ εἶχον ὑπ’ ὄψει τους τὴν προσφορὰν διὰ τὴν περίπτωσιν ποὺ ἀντὶ λιγνίτου θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο πετρέλαιον. Οὕτω, ἡ μὲν B.M.A. ἐμείωσε τὴν δαπάνην κατὰ 352.000 δολλάρια, ἡ B.W. κατὰ 368.000 δολλάρια, ἡ A.I.E. κατὰ 350.000 δολλάρια, ἡ CEKOP κατὰ 235.000 δολλάρια καὶ ἡ N. REGGIANE κατὰ 588.000 δολλάρια. Συνεπῶς, ὅλοι αὐτοὶ ἔλαβον γνῶσιν τῆς τοιαύτης μεταβολῆς τῆς σκέψεως ἡμῶν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως, δὲν ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 35 περὶ καταργήσεως τῶν ἐργατικῶν νόμων, ἁπλῶς λέγει, ὅτι δὲν θὰ ἰσχύσῃ ἡ διαδικασία προσλήψεως, ἀλλὰ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐργατικοὶ νόμοι θὰ ἐφαρμόζωνται.

§106Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι καὶ τῆς ἀπολύσεως.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). «Οἱ ἀνάδοχοι ὑποχρεοῦνται ὅπως, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἀλλὰ τὶ σημαίνει; Ὅπως γνωρίζετε, ὑπάρχει ὁ περιορισμός, ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατόν, κανεὶς ἐργοδότης νὰ ἐπιβάλῃ περισσοτέρας ἀπὸ 60 διώρους ὑπερωρίας κατ’ ἔτος. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἐδῶ ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ἐργοδότης νὰ ἐπιβάλῃ ὑπερωρίας, καταβάλλων φυσικὰ τὸ ποσὸν τὸ ἐπὶ πλέον ὁριζόμενον διὰ τὰς ὑπερωρίας. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐπανελήφθησαν ὅσα συνεζητήθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τὰς ἀπαντήσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας ἠκούσατε, κ. βουλευταί, ἐπανειλημμένως. Ἔχω ὅμως νὰ παρατηρήσω τοῦτο, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ ἰσοδυναμεῖ πρὸς ματαίωσιν τοῦ ἔργου, διότι σκεφθῆτε ἐὰν μετὰ τόσας διαπραγματεύσεις τὰς ὁποίας καταναλώσαμεν, εἰς μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία εἶναι καὶ λεπτομερὴς καὶ ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον προκύπτει πόσον δυσχερεῖς ὑπῆρξαν αἱ διαπραγματεύσεις καὶ τώρα νὰ κάμωμεν τροποποιήσεις, αὐτὰς τὰς ὁποίας προτείνουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἢ καὶ ἄλλοι. Θὰ πρέπει πάλιν νὰ κληθῇ ὁ ἀνάδοχος, θὰ πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ἡ σύμβασις, θὰ πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συνεπῶς κατ’ οὐσίαν καταλήγομεν εἰς τὴν ματαίωσιν τοῦ ἔργου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τοιαύτας τροπολογίας. Εἶναι ἄλλωστε γνωστόν, ὅτι μπορεῖ ἐνδεχομένως ἀπὸ τοὺς νόμους, ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν νὰ μὴ ἀπαγορεύεται τοιαύτη συζήτησις ἀλλὰ ἡ πραγματικότης τὴν ἀπαγορεύει. Δὲν εἶναι δυνατὸν προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως νὰ γίνῃ συζήτησις. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν μία διεθνὴς σύμβασις ἢ συνθήκη νὰ ὑποστῇ τροπολογίας; Δὲν γίνονται αὐτὰ τὰ πράγματα, εἰς κανένα ἀπολύτως Κοινοβούλιον τοῦ Κόσμου.

§108Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαφωνῶ ριζικῶς μὲ τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διατυπωθεῖσαν ἄποψιν. Διότι δὲν ἀπαγορεύεται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἡ διεξαγωγὴ οὐσιαστικῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς ὑπὸ κύρωσιν συμβάσεως. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ λάβωμεν σαφῆ θέσιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦνται τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, ἐνῷ οἱ Οἶκοι ποὺ ἔλαβον μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν προσεφέρθησαν νὰ χρηματοδοτήσουν τὸ ἔργον, ποῖος ἦτο ὁ λόγος ποὺ ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προκρίνῃ τὴν χρηματοδότησιν μέσῳ τῆς Γερμανικῆς Τραπέζης μὲ ἀσυμφόρως ὑψηλότοκον δάνειον; Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίσθη, ὅτι ἐζήτησε νὰ κάμῃ τὸ πρῶτον χρῆσιν τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων. Καὶ ἐρωτῶ, ἦτο συμφερώτερον διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ χρηματοδότησις νὰ γίνῃ ἀπὸ τὰς ἀναδόχους Γερμανικὰς Ἑταιρείας μὲ τόκον 5½ ἢ 6½% καὶ μὲ 7ετῆ ἐξόφλησιν ἢ νὰ συνάψωμεν δάνειον ἀπὸ τὴν ΝΤΟΪΤΣ ΜΠΑΝΚ μὲ τόκον 8%;

§109Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν τὴν ἠκούσαμεν πολλὰς φοράς, ἀπὸ τοὺς συναδέλφους σας. Δὲν σᾶς προκαλεῖ ἀνίαν νὰ τὴν ἐπαναλαμβάνετε;

§110Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Κύριε, Ὑπουργέ, δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν ἡ ἀπάντησίς σας καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος. Καὶ ἐρωτῶ τὶ ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῶν προσφορῶν μέχρι τῆς ὑπογραφῆς τῆς Συμβάσεως, ὥστε νὰ ἐμφανισθῇ ἡ Γερμανικὴ Τράπεζα μὲ αὐτὸ τὸ δάνειον; Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ σύναψις τοῦ Γερμανικοῦ δανείου εἶναι ἀσύμφορος διὰ τὴν χώραν μας. Παρὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει νὰ ὑποστηρίζῃ, ὅτι κάμνει χρῆσιν τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων ὑπὸ ὅρους οἱ ὁποῖοι εὐνοοῦν τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας. Δι’ αὐτὸ κατετέθη παρ’ ἡμῶν τροπολογία διὰ τὸ Γερμανικὸν δάνειον, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν τὴν ἀπόρριψιν τῆς σχετικῆς διατάξεως περὶ ἐγκρίσεως τοῦ δανείου μετὰ τῆς Γερμανικῆς Τραπέζης. Ἐπίσης ἔχομεν τροπολογίαν διὰ τὸ ἄρθρον 35. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπαντῶν εἰς τοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἐπέκριναν τὸ ἄρθρον 35, ἠθέλησε νὰ ἀμβλύνῃ τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Δὲν τὸ κατώρθωσεν ὅμως, διότι τὸ ἄρθρον 35 εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι καταργεῖ τὴν ἰσχύουσαν ἐργατικὴν νομοθεσίαν ὄχι μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόσληψιν καὶ ἀπόλυσιν τῶν ἐργαζομένων, ἀλλὰ τὴν καταργεῖ ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὴν προστασίαν τῶν πολεμιστῶν καὶ τῶν ἐφέδρων. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἀσκεῖται μία πίεσις ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ ἐμποροβιομηχανικοῦ κόσμου τῆς χώρας διὰ τὴν τροποποίησιν τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας ὑπὲρ τῶν ἐργοδοτῶν. Ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, τὶ θὰ ἀπαντήσῃ αὔριον εἰς τὰ Ἐμποροβιομηχανικὰ Ἐπιμελητήρια ὅταν ζητήσουν μίαν τοιαύτην τροποποίησιν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἰδία Κυβέρνησις συναλλασσομένη μὲ ξένους οἴκους καὶ δὴ Γερμανικοὺς παραχωρεῖ εἰς αὐτοὺς τὰ προνόμια αὐτά; Αὐτὸς ὁ δρόμος εἶναι ὀλισθηρὸς καὶ θὰ ὁδηγήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς μέτρα στραγγαλισμοῦ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργατῶν.

§111Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τοιαύτην πίεσιν ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀντελήφθην νὰ ἠσκήθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§112Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Ἔχουν ὑποβληθῆ, κ. Ὑπουργέ, διάφορα ὑπομνήματα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας.

§113Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐὰν εἶχον ὑποβληθῆ τοιαῦτα ὑπομνήματα ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ τὰ ἐγνώριζα. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἰδικήν της πολιτικὴν καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ οὐδένα.

§114Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀνοίγει ἕνα δρόμον ἐπικίνδυνον ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργαζομένων. Καὶ εἶναι λυπηρὸν εἰς μίαν σύμβασιν μὲ τοὺς Γερμανοὺς νὰ ὑπάρχουν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι περιορίζουν τὰ δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀναλάβῃ ἕκαστος τὰς εὐθύνας του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζῃ ἡ Βουλὴ νόμους, οἱ ὁποῖοι καταργοῦν κεκτημένα δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων, νὰ ψηφίζωμεν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι καταργοῦν προστατευτικοὺς νόμους τῶν πολεμιστῶν καὶ τῶν ἐφέδρων.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§116Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν κατασκευῆς ἐργοστασίου σακχάρεως ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κωστόπουλος, ὅστις ἐπέκρινεν αὐστηρῶς τοὺς ὅρους συνομολογήσεώς της καὶ ἐπεσήμανε τὴν βαρυτάτην εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὅλην διαχείρισιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἶναι ἀληθῶς ἐπαχθεῖς διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ περιορίζομαι δικαιολογῶν οὕτω τὴν ἀρνητικὴν ψῆφον μου νὰ ἐπισημάνω ἓν ἀδιαμφισβήτητον γεγονός, ποὺ καταδεικνύει τὴν ἀπεμπόλησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς Χώρας καὶ τὴν προσγενομένην εἰς αὐτὴν ζημίαν. Συγκεκριμένως εἶναι βεβαιωμένον τὸ γεγονός, ὅτι συνεχιζομένης τῆς δημοπρασίας ἐκ τῶν ἐμφανισθέντων ἐν συνόλῳ 12 ξένων οἴκων ὑποβαλόντων προσφοράς, ἐπελέγησαν 4, ἤτοι δύο Γερμανικοί, εἷς Ἰταλικὸς καὶ εἷς Πολωνικὸς καὶ τελικῶς προεκρίθη ὁ Γερμανικὸς οἶκος ὁ ἀκριβότερος μὲ διαφορὰν 400.000 δολλαρίων, ἐνῷ καὶ οἱ 4 οἶκοι ἐκρίθησαν ὡς κεκτημένοι ἅπαντες τὰ τεχνικὰ ἐχέγγυα κατασκευῆς τοιούτου ἐργοστασίου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ ἀπεκλείσθησαν οἱ ἄλλοι, οἱ εὐθηνότεροι ἢ μᾶλλον διατὶ προεκρίθη ὁ Γερμανικὸς μὲ πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου κατὰ 400.000 δολλάρια; Μάλιστα εἶναι ἐξηκριβωμένον, ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἐδήλωσεν, ὅτι προτίθεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν Πολωνικὸν καὶ εἰς τὸν Ἰταλικὸν οἶκον τὴν κατασκευὴν ἐργοστασίου σακχάρεως, τοῦθ’ ὅπερ σημαίνει, ὅτι εἶχεν ἤδη κρίνει τεχνικῶς ἰσαξίους τοὺς προκριθέντας οἴκους. Ἀλλὰ τότε ἐπαναλαμβάνω, διατὶ ἐγένετο προτίμησις τοῦ ἀκριβοτέρου; Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ συνίσταται ἡ εὐθύνη, ἡ βαρεῖα εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις δὲν ἐπροστάτευσεν ἐπαρκῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Δὲν προτίθεμαι, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἤδη διατυπωθέντα λοιπὰ ἐπιχειρήματα. Θὰ περιορισθῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ ἄρθρα τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως 25 καὶ 35 ποὺ ἐμπίπτουν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν συμμερίζομαι τὴν κυβερνητικὴν ἄποψιν, ὅτι δῆθεν ἀποκλείεται ἡ τροποποίησις καὶ γενικώτερον βελτίωσις τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 35 εἶναι βαρυσήμαντος διότι καταργεῖ κεκτημένα δικαιώματα τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ κόσμου τῆς χώρας. Καὶ ὀφείλω ἐξ ὀνόματος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τὸν ἐντονώτερον τρόπον διὰ τὴν καταθλιπτικὴν καὶ ἄτοπον αὐτὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως καὶ νὰ ζητήσω τὴν διαγραφήν της. Δὲν πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ καταργήσεως ἁπλῶς καὶ μόνον διατάξεως ἰσχυόντων ἐργατικῶν νόμων ἀναφερομένων εἰς τὴν πρόσληψιν καὶ ἀπόλυσιν τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, τὴν προστασίαν πολεμιστῶν ἢ ἐφέδρων ἢ τὴν προστασίαν ἄλλων εἰδικῶν κατηγοριῶν ἐργατῶν ἢ ὑπαλλήλων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 35 καὶ διὰ τῆς πρώτης παραγράφου ὡς εἶναι διατυπωμένη, ἀποκλείεται ἐν τῇ ὑπὸ κρίσιν συμβάσει ἡ ἐφαρμογὴ καὶ ἰσχὺς οἱασδήποτε διατάξεως τῆς ἰσχυούσης ἐργατικῆς νομοθεσίας πλὴν τῶν διατάξεων περὶ μέτρων ἀσφαλείας τῶν ἐργαζομένων... (ἀναγινώσκει)... Ὡς εἶναι πρόδηλον καθορίζεται, ὅτι οἱ ἀνάδοχοι ὑποχρεοῦνται κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς παρούσης συμβάσεως ὅπως συμμορφοῦνται πρὸς τοὺς ἐν Ἑλλάδι ἰσχύοντας νόμους καὶ ἐκ τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας πρὸς τὰς διατάξεις περὶ μέτρων ἀσφαλείας τῶν ἐργαζομένων. Ἁπλῶς εἰς τὴν ἰδίαν παράγραφον ἐν συνεχείᾳ γίνεται κατὰ πλεονασμὸν ἐνδεικτικὴ μνεία τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν ἀναδόχων ἀπὸ πάσης ὑποχρεώσεως ἐκ τῶν ὑφισταμένων ἐργατικῶν νόμων τῶν ἀφορώντων τὴν πρόσληψιν καὶ ἀπόλυσιν τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ τὴν προστασίαν τῶν ἐφέδρων πολεμιστῶν.

§117Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀφοῦ εἰς τὴν παράγραφον 1 συνομολογεῖται, ὅτι ἐκ τῶν ἐργατικῶν νόμων ὑποχρεοῦται ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ ἐτέθη ἑτέρα παράγραφος;

§118Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρατήρησις τοῦ συναδέλφου, κ. Πλατῆ εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ πρέπει ἀντὶ νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς ἐμέ, τὸν ἐπικρίνοντα τὴν διάταξιν αὐτήν, τὴν παρατήρησίν του ταύτην, νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἣν ὑποστηρίζει διὰ τὴν βαρεῖαν της παράλειψιν νὰ κάμῃ σαφῆ διατύπωσιν μιᾶς τόσον σπουδαιοτάτης διατάξεως. Θὰ ἐξηγήσω ὅμως ἐν συνεχείᾳ συνδυάζων τὴν διάταξιν τῆς πρώτης παραγράφου πρὸς τὴν διάταξιν τῆς δευτέρας παραγράφου, ποῖοι κομματικοὶ σκοποὶ κρύπτονται ὄπισθεν αὐτῆς τῆς διατυπώσεως. Πέραν ὅθεν τοῦ μνησθέντος γενικοῦ ἀποκλεισμοῦ τῆς ἰσχύος τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας συλλήβδην, θεσπίζεται μία ἀσυδοσία τοῦ ἀναδόχου νὰ προσλαμβάνῃ καὶ ἀπολύῃ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικὸν ἄνευ διατυπώσεων καὶ δεσμεύσεων καὶ χωρὶς τὴν καταβολὴν τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ νόμου 2112 καὶ νὰ μὴ τηρῇ τοὺς ἰσχύοντας προστατευτικοὺς διὰ τοὺς ἐφέδρους καὶ πολεμιστὰς νόμους 751 καὶ 1836. Ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ ὅμως τῆς παραγράφου αὐτῆς τοῦ ἄρθρου 35 πρὸς τὴν δευτέραν παράγραφον, δι’ ἧς θεσπίζεται, ὅτι ἅπαν τὸ χρησιμοποιηθησόμενον ὑπὸ τῶν ἀναδόχων προσωπικὸν ἐν Ἑλλάδι δέον νὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως τῶν ἁρμοδίων ἑλληνικῶν δημοσίων ἀρχῶν ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας καὶ δὴ ὁ ἐργοδότης δικαιοῦται νὰ μὴ παράσχῃ τοιαύτην ἔγκρισιν ἢ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπομάκρυσιν διὰ λόγους ἀσφαλείας οἱουδήποτε προσώπου χρησιμοποιουμένου ὑπὸ τοῦ ἀναδόχου ἢ τῶν ὑπερεργολάβων αὐτοῦ, καταδεικνύεται ἡ κομματικὴ πλεκτάνη καὶ ἡ ἀπροκάλυπτος ἀλλ’ ἀνεπίτρεπτος ἐπιδίωξις καὶ προσπάθεια τοῦ κυβερνῶντος Κόμματος νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ νὰ διορίζῃ καὶ παύῃ κατὰ τὸ συμφέρον του πάντα ἐργαζόμενον. Μὲ ἄλλας λέξεις τίθεται πάλιν εἰς ἐφαρμογὴν ἡ μέθοδος τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ τῆς διακρίσεως τῶν Ἑλλήνων εἰς δύο κατηγορίας, ἐξ ὧν ἡ μία εὐνοεῖται καὶ ἡ ἄλλη διώκεται ἀπὸ τὸ Κράτος ἀναλόγως τῶν πολιτικῶν φρονημάτων τῶν πολιτῶν.

§119Ι. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ ζωηρὸς τόνος ποὺ δίδεται εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν παρατηρήσεών σας δὲν ἔχει θέσιν. Διότι ὅπως εἶναι σαφὲς ἐδῶ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐργοστασίου, ἡ κατασκευὴ τοῦ ὁποίου θὰ διαρκέσῃ 8–10 μῆνες καὶ θὰ ἀπασχολήσῃ 300 ἐργάτας. Συνεπῶς ποῦ εἶναι τὸ μέγα ἔγκλημα;

§120Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, κ. Σπηλιόπουλος, ἔκαμε μίαν ἀτυχῆ παρέμβασιν, διότι ἡ θερμὴ ὑπεράσπισις τῶν δικαίων τῶν Ἑλλήνων ἐργατοϋπαλλήλων ἔναντι ξένου μεγάλου οἴκου ἀποτελεῖ στοιχειῶδες χρέος ὅλων ἡμῶν ποὺ παριστάμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Φαίνεται ὅμως, ὅτι ἐγένετο τὸ λάθος, διότι δὲν ἔχει ἀναγνώσει τὸ νομοσχέδιον. Διότι ἀπὸ πολλὰς ἄλλας διατάξεις παρεχούσας εὐρεῖαν ἐξουσιοδότησιν εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς προκύπτει, ὅτι αἱ αὐταὶ διατάξεις θὰ ἰσχύσουν καὶ διὰ τὰ ἄλλα κατασκευασθησόμενα ἐργοστάσια. Δυστυχῶς, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη γίνεται συστηματικῶς κατάργησις ἢ φαλκίδευσις κεκτημένων δικαιωμάτων τῶν ἐργαζομένων ποὺ κατεκτήθησαν μὲ μυρίας θυσίας καὶ ἐξ ἀσυγχωρήτου σφάλματος τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο πλήρης ἀπεμπόλησις αὐτῶν εἰς μίαν τοιαύτης σημασίας καὶ σπουδαιότητος σύμβασιν. Ἔρχομαι ἤδη, κ. Πρόεδρε, εἰς τὴν παράγραφον 5 τοῦ ἄρθρου 25 τῆς συμβάσεως δι’ ἧς ἀπεκλείσθη ἡ χρῆσις τοῦ λιγνίτου ὡς καυσίμου ὕλης τοῦ λεβητοστασίου. Αἱ δικαιολογίαι τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου προέβαλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Πρόκειται, κ. συνάδελφοι, περὶ ἑνὸς πολυτίμου ἐθνικοῦ προϊόντος, τοῦ λιγνίτου, ποὺ ἔχει τεραστίαν σημασίαν διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ διὰ τὴν εὐρυτέραν κατανάλωσιν τοῦ ὁποίου ἔδει νὰ μεριμνήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων. Διαφωνοῦμεν ὅμως ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς καταρτίσεως τῶν συμβάσεων, ὑποστηρίζοντες τὴν ἀνάγκην πληρεστέρας περιφρουρήσεως τῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§122Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὅ,τι λέγεται καὶ ὅ,τι ἀποφασίζεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀποτελεῖ καὶ ἕν εἶδος νομολογίας τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ἀπόψε ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τροποποιῇ τὰς ὑποβαλλομένας συμβάσεις, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς. Ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κυρώσῃ ἢ νὰ ἀκυρώσῃ μίαν σύμβασιν, νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχει τὸ μεῖζον ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα τὸ ἔλασσον, δηλαδὴ νὰ τροποποιηθῇ. Ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχῆς καὶ μόνον.

§123Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐγὼ δὲν εἶπα, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλή. Ἐγὼ ἀντιθέτως, εἶπα, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ ἀλλά, ὅτι ἡ πραγματικότης δὲν τὸ ἐπιτρέπει.

§124Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συμφωνοῦμεν λοιπόν, εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Δεύτερον, ἔθεσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δύο ἐρωτήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως. Δηλαδή, ἐὰν εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ προκριθέντες γερμανικοὶ οἶκοι κατὰ τὴν διαδρομὴν τῆς συμβάσεως αὐτῆς ὑπέβαλον ἀρχικῶς μὲν ἐκχυλιστῆρας γερμανικούς, ἐνδιαμέσως τοὺς ἐτροποποίησαν καὶ τοὺς ἔκαμαν γαλλικοὺς καὶ εἰς τὸ τέλος τοὺς ἔκαμαν πάλιν γερμανικούς. Καὶ τὸ δεύτερον ἐρώτημα ἦτο, διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως αἴτημα Αὐστριακοῦ οἴκου ὅπως Ἕλληνες τεχνικοὶ ἐπισκεφθοῦν τὰ ἐργοστάσιά του καὶ ἐὰν διαπιστώσουν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἱκανὸν νὰ κατασκευάζῃ ἐργοστάσιον σακχάρεως νὰ περιληφθῇ καὶ αὐτὸ εἰς τὸν διαγωνισμόν. Τὰ ἐρωτήματά μου αὐτὰ ἔμειναν ἀναπάντητα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτὸ τὰ ἐπαναλαμβάνω. Θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπέδειξεν ἓν εἶδος σοβαρᾶς ἀδιαφορίας διὰ τὸ ζήτημα τῶν παραρτημάτων καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι καὶ ὁ ὑπεύθυνος ἐκτελεστὴς τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου κυροῖ πέραν τῶν συμβάσεων καὶ τὰ παραρτήματα. Κατὰ συνέπειαν τὰ παραρτήματα θὰ ἔχουν ἰσχὺν νόμου, θὰ δημοσιευθοῦν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν γερμανικὴν καὶ εἰς τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν.

§125Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι εἰς τὴν γερμανικήν, εἰς τὴν ἀγγλικήν.

§126Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ μεταφρασθῇ καὶ νὰ δημοσιευθῇ τὸ παράρτημα ἕνα, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ προκληθοῦν ζητήματα. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν λιγνιτῶν, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Ἡ ἀδιαφορία, τὴν ὁποίαν δεικνύει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ προϊόντος τοῦ ἐργοστασίου τῆς Πτολεμαΐδος ἀποτελεῖ μίαν νοοτροπίαν ἐπικίνδυνον, ἡ ὁποία ἐὰν ἐπικρατήσῃ θὰ καταστήσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐργοστάσια τῆς χώρας ἄχρηστα. Δηλαδή, ἐνδιαφερόμεθα νὰ κατασκευάσωμεν ἓν ἐργοστάσιον καὶ διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος του ἀδιαφοροῦμεν. Δι’ αὐτὸ ἐπισημαίνω καὶ παρατηρῶ καὶ ἐγώ, ὅτι ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν τὰ προϊόντα τῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα κατασκευάζομεν νὰ προσπαθῇ νὰ τὰ διαθέτῃ, ὅπως καὶ τὰ προϊόντα τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἐπιδεικνύει ἐξαιρετικὴν ἀμέλειαν καὶ δι’ αὐτὸ τὴν κατηγοροῦμεν καὶ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξαντλήσῃ κάθε προσπάθειαν νὰ καταναλίσκωνται τὰ παραγόμενα ὑπὸ τοῦ ἐργοστασίου Πτολεμαΐδος προϊόντα. Καὶ τέλος ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ ἄρθρου 35 τῆς συμβάσεως. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ σειρὰν χιλιετηρίδων ἐδοξάσθη εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καταναλίσκων ψωμὶ καὶ ἐληές. Οὐδέποτε ὅμως ἐπώλησε εἰς κανένα τὴν ψυχήν του καὶ τὴν συνείδησίν του. Ἐὰν πρόκειται ἔστω καὶ μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ βελτιώσωμεν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ παραχωρήσωμεν κἄτι ἀπὸ τὴν συνείδησιν αὐτοῦ τοῦ λαοῦ εἰς τοὺς ξένους, τότε ἐρρέτω, ἐγὼ τοὐλάχιστον προτιμῶ νὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν παλαιὰν λιτότητα, ἀλλὰ νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἀξιοπρέπειάν μας. Εἰδικώτερον πρὸς τοὺς Γερμανούς, τοὺς ὁποίους ἀκόμη δὲν ἐλησμόνησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ δημιουργῇ κλῖμα βελτιώσεως τῶν σχέσεων, ἀλλὰ νὰ εἶναι εὐαίσθητος καὶ εἰδικῶς κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως αὑτῆς, ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνῃ καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ νὰ ὑποδείξῃ εἰς τοὺς γερμανικοὺς οἴκους, ὅτι συμφέρον διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σχέσεων αὐτῶν, ἦτο νὰ περιληφθῇ εἰδικὴ διάταξις προστασίας τῶν Ἑλλήνων πολεμιστῶν καὶ ἐφέδρων καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν καὶ οἱ γερμανικοὶ οἶκοι, ἐὰν εἶχε ζητήσει καὶ ἡ Κυβέρνησις, νὰ εἶχεν ἐπιδιώξει συνεργασίαν καὶ εἰδικώτερον νὰ εἰργάζοντο οἱ Ἕλληνες πολεμισταί. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ψυχικὴ ἐπαφὴ τοῦ γερμανικοῦ λαοῦ μὲ τὸν ἑλληνικόν. Ὅταν ἐρχώμεθα διὰ ρητῆς διατάξεως νόμου καὶ ἀποκλείωμεν ἀπὸ ἐργασίαν γερμανικὴν τοὺς Ἕλληνας παλαιοὺς πολεμιστὰς καὶ τοὺς Ἕλληνας ἐφέδρους, νομίζομεν, ὅτι δὲν ἀσκοῦμεν καλὴν πολιτικὴν καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀποκαταστήσῃ διὰ γενικωτέρους πολιτικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς λόγους τὰς σχέσεις μὲ τὴν Γερμανίαν, δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχῃ. Καὶ ἡ παροῦσα γενεά, ἡ ὁποία δὲν θὰ λησμονήσῃ τὰ ὅσα συνέβησαν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ὑπὸ τῶν Γερμανῶν. Νομίζω, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὅταν διαπραγματεύεται μὲ τοὺς Γερμανικοὺς οἴκους, πρέπει νὰ διαπραγματεύεται μὲ σοβαρότητα καὶ νὰ μὴ λησμονῇ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπέναντι τῶν Γερμανῶν εἶναι ἐξαιρετικὰ εὐαίσθητος καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως δὲν ἐξυπηρετεῖ τόν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις.

§127Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἐγένετο λόγος διὰ τοὺς παλαιοὺς πολεμιστάς, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν ὑπάρχῃ τις ἄνω τῶν 30 ἐτῶν ποὺ νὰ μὴ εἶναι πολεμιστής. Ὅλοι εἶναι, πλὴν ἐκείνων ποὺ ἐπολέμησαν ἐναντίον τῆς Πατρίδος των καὶ εὑρίσκονται εὐτυχῶς ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Πατρίδος. Τὸν νόμον 751, ἐγὼ τὸν εἶχον εἰσηγηθῆ καὶ ὁ σκοπός του ἦτο νὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς τοὺς ἀνέργους πολεμιστάς. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι σήμερον 10 ἔτη μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ συμμοριτοπολέμου εἶναι ἄνεργοι πολεμισταί; Ἀντιλαμβάνεσθε ἑπομένως, ὅτι ὅσα λέγονται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικὴν ἀνάγκην.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§129Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισις τοῦ σχεδίου νόμου, συνεπάγεται κατ’ οὐσίαν τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως. Ἡ ἄποψις τῆς ἀριστερᾶς νὰ προέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν μεταβολὴν ὅρων τῆς συμβάσεως εἶναι παντελῶς ἀδικαιολόγητος. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ μονοπλεύρως νὰ τροποποιήσῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως ἄνευ προηγουμένης συγκαταθέσεως τοῦ ἀντισυμβαλλομένου. Ἄλλως τε ἐκ τούτου ματαιοῦται ἡ ἐπιψήφισις τῆς συμβάσεως ἥτις, ἐν τούτοις ἐπιψηφίσθη μὲ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Οὐδέποτε συνέβη εἰς τὸ παρελθὸν ἡ Βουλὴ μονοπλεύρως νὰ μεταβάλῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐὰν συνέβη εἰς συγκεκριμένην περίπτωσιν τοιοῦτόν τι εἰς τὸ παρελθόν, πρᾶγμα ποὺ ἐγὼ δὲν ἐνθυμοῦμαι, σπανιώτατα θὰ συνέβη καὶ ἀσφαλῶς θὰ ὑπῆρχε προηγουμένη συνεννόησις ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου σημείου μὲ τὸν ἀντισυμβαλλόμενον. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλλωμεν ἡμεῖς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία συνωμολογήθη κατόπιν μακρῶν διαπραγματεύσεων μὲ τὸν ἀντισυμβαλλόμενον; Ἡ ὑποστηριζομένη ἄποψις τῆς ἀριστερᾶς νὰ μεταβληθοῦν οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως διὰ τροπολογιῶν εἶναι ἀνεδαφική, ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος καὶ ἀδύνατος καὶ εὐθέως ὁδηγεῖ εἰς τὴν ματαίωσιν τῆς συμβάσεως δηλαδὴ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως τὸ ὁποῖον τόσον θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γιαχνῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§131Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπεσημάνθη ἡ ἀντισυνταγματικότης καὶ ἡ ἀντεργατικότης τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπὸ τῶν προλαλησάντων κ. συναδέλφων. Πλὴν ὅμως, πέραν τῆς διατάξεως ἥτις ἀφορᾷ τὰς προσλήψεις καὶ ἀπολύσεις, ὑπάρχει καὶ περαιτέρω στάδιον ἀντεργατικότητος. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, τί ἐννοεῖ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία λέγει: «... (ἀναγινώσκει)...». Δὲν ἀπαλλάσσει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸν ἐργοδότην τῆς συμβάσεως πάσης εἰσφορᾶς εἰς τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα τῶν ἐργατῶν τῶν εἰδικῶν αὐτῶν κατηγοριῶν ὅπως τὰς ὀνομάζει; Διότι εἰς τὸν ὅρον εἰδικὴ κατηγορία περιλαμβάνονται οἱ ἐργάται μετάλλου, οἱ ξυλουργοί, οἱ ἠλεκτροτεχνῖται κλπ., οἵτινες ὑπάγονται εἰς ὡρισμένα Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα. Πρόκειται περὶ μεγάλου ἀριθμοῦ ἐργατῶν καὶ θὰ πρέπει νὰ προσέξῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Διότι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ ἀνάδοχος τῆς καταβολῆς τῶν ἀσφαλίστρων εἰς τὰ Ταμεῖα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζουν μεγάλας οἰκονομικὰς δυσχερείας. Ἀπηλλάξαμεν τὸν Ὠνάσην ἀπὸ τὰς εἰσφορὰς εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ἀπηλλάξαμεν τὴν Η.Ε.Μ. τῶν εἰσφορῶν πρὸς τὸ Ἀσφαλιστικὸν Ταμεῖον τοῦ προσωπικοῦ της καὶ ἐρχόμεθα σήμερον νὰ θεσπίσωμεν νὰ μὴ ἰσχύουν αἱ διατάξεις ἀσφαλίσεως διὰ τὸν ἀνάδοχον αὐτῆς τῆς νέας συμβάσεως. Θὰ πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς καταβολὴν τῶν ἀσφαλίστρων καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως τὸ θέμα τοῦτο.

§132Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ὑπάρχει τέτοιο πρᾶγμα.

§133Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Ὑπάρχει, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι οἱ ἀνάδοχοι ἀπαλλάσσονται πάσης ὑποχρεώσεως ὡς καὶ πάσης ἐν γένει διατάξεως νόμου ἀφορώσης τὴν προστασίαν εἰδικῶν κατηγοριῶν ἐργατῶν.

§134Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τοιαύτην ἔννοιαν δὲν ἔχει ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ὅτι ἡ ἀσφάλισις θὰ εἶναι πλήρης.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐξήγησεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἑπομένως ἡ δήλωσις αὕτη εἶναι ἑρμηνεία τῆς σχετικῆς διατάξεως τῆς συμβάσεως. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§136Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 θὰ κάμω δύο παρατηρήσεις καὶ ἐπὶ τῆς πρώτης καὶ ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου. Ἐπὶ τῆς πρώτης μὲν παραγράφου ἀφορᾶ τοὺς τρεῖς γερμανικοὺς οἴκους. Ἀπὸ ὅσα διαβάζω εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἀναφέρεται, ὅτι δύο γερμανικοὶ οἶκοι ἔχουν λάβει μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ ἀκόμη πάρα κάτω λέγει, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὰς 30)6) 1959 ἀναγνωρίζει αὐτοὺς τοὺς δύο γερμανικοὺς οἴκους ὡς τοὺς καλυτέρους διὰ νὰ ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ ἔργον. Εἰς τὰς 31)7)59 ἐγκρίνει αὐτὴν τὴν πρᾶξιν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Μετὰ παρέλευσιν 35 ἡμερῶν, ἀφοῦ τὰ πάντα εἶναι ἕτοιμα πρὸς ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, παρουσιάζεται ἄλλη συμπληρωματικὴ προσφορὰ τῶν δύο ἐργοστασίων καὶ φέρουν καὶ πίσω τους καὶ ἄλλο ἕν ἐργοστάσιον χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸ πουθενά. Ἔτσι διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἀναγνωρίζεται καὶ τρίτος γερμανικὸς οἶκος διὰ πρώτην φορὰν ἐμφανιζόμενος.

§137Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ τρίτον ἐργοστάσιον ποῖον εἶναι;

§138Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ὄχι τρίτον ἐργοστάσιον, ὁ τρίτος γερμανικὸς οἶκος, ὅπως λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις. Εἶναι ὁ οἶκος LUX.

§139Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ οἶκος αὐτὸς συνειργάζετο ἀρχῆθεν μὲ τὸ ἐργοστάσιον ΒΜΑ.

§140Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Δὲν ἀναφέρεται αὐτὸς πουθενά.

§141Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) Εἶπα καὶ προχθές, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναφέρωνται εἰς μίαν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοιαῦται λεπτομέρειαι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὁ οἶκος LUX συνεργάζεται μὲ τὴν Β.Μ.Α. ἀπὸ τὴν ἀρχήν.

§142Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Δι’ ἡμᾶς εἶναι ἄγνωστον τοῦτο.

§143Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν συνειργάζετο, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ τελικὴ προσφορά, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ τρεῖς οἶκοι εἶναι εὐνοϊκωτέρα ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην, δικαιολογεῖ καὶ τὴν τοιαύτην συμμετοχήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ οἶκος LUX συνειργάζετο, ἐπαναλαμβάνω, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μὲ τὴν Β.Μ.Α.

§144Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ συνεργάζεται ὁ οἶκος αὐτός, ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς ὁ οἶκος αὐτὸς εἶναι τελείως ἄγνωστος καὶ ἀπορῶ πῶς ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ ἐδέχθη τὰς δύο προσφοράς, ἐδέχθη εἰς τὸ τέλος καὶ τὸν οἶκον LUX. Ἐὰν αὐτοὶ θέλουν νὰ συνειργάζωνται καὶ μὲ ἄλλους συμπληρωματικοὺς οἴκους, εἶναι δικαίωμά των, ἠμπορεῖ νὰ συνεργάζεται καὶ μὲ 10 ἄλλους οἴκους, ἀλλὰ ἡ σύμβασις δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν τρίτον γερμανικὸν οἶκον. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ λέγω αὐτὸ διότι κατέχομαι ἀπὸ μερικοὺς φόβους, ὅτι παρὰ τὰς ἀθρόας διαβεβαιώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ δοθοῦν τὰ ἄλλα δύο ἐργοστάσια εἰς τοὺς ἄλλους προκριθέντας....................

§145Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὡμιλήσατε περὶ διαβεβαιώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπανέλαβα προχθὲς καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι πρόφασις μὲν τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει, ἀπόφασις ὄχι καὶ ἐξήγησα προχθὲς καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ σήμερον, ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις.

§146Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Ὑπουργέ, δυναμώνουν τὴν ὑπόνοιάν μας, ὅτι δὲν πρόκειται τὰ ἄλλα 2 ἐργοστάσια νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς οἴκους ποὺ προεκρίθησαν, δηλαδή, εἰς τὸν Ἰταλικὸν καὶ τὸν Πολωνικόν, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι οἱ γερμανικοὶ οἶκοι θὰ πάρουν καὶ τὰ ἐργοστάσια αὐτά, διότι διαφορετικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ κατηγορηματικὴ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πράγματι θὰ δοθοῦν καὶ τὰ ἄλλα δύο ἐργοστάσια εἰς τοὺς ἄλλους δύο οἴκους. Δὲν γνωρίζω τὶ θὰ κάμετε μὲ τὸν Ἰταλικὸν οἶκον, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὴ τὸ τηρήσετε ὡς κυβέρνησις, εἶναι τὸ Πολωνικὸν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπορροφήσῃ γεωργικὰ προϊόντα. Ἐὰν πρόκειται νὰ μὴ δώσετε τίποτε εἰς τοὺς Πολωνοὺς διὰ νὰ μὴ πάρουν γεωργικὰ προϊόντα, ὀφείλετε νὰ τὸ δηλώσετε εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν, διὰ νὰ γνωρίζῃ καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς τὴν πολιτικὴν σας, ἡ ὁποία πολιτικὴ θὰ στρέφεται ἐναντίον τῆς ἐξαγωγῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ πιστεύω, ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι, τῆς συμπολιτεύσεως, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ψηφίσουν. Ἐπίσης θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 25, ἀλλὰ κατόπιν τῶν δηλώσεών σας, ὅτι ἐκλήθησαν οἱ οἶκοι καὶ ἔλαβον γνῶσιν τῆς μεταβολῆς, δὲν ἐπιμένω, παρ’ ὅλον ποὺ ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνωμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὴν πρώτην ὕλην, ποὺ τὴν ἔχομεν ἐν ἀφθονίᾳ καὶ εἰδικῶς τῆς Πτολεμαΐδος. Εἰς τὸ ἄρθρον 35, κ. Πρόεδρε, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸ νὰ παραδίδωμεν τοὺς οἱουσδήποτε ἐργαζομένους εἰς μίαν ξένην ἑταιρίαν, τὴν ὁποίαν νὰ ἀφίνωμεν ἐντελῶς ἀσύδοτον ἔναντι τῶν ἑλληνικῶν ἐργατικῶν νόμων.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τσιάρα, ὅπως διαβάζω εἰς τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως, δὲν ἀποκλείεται ἡ προστασία τοῦ νόμου 751 καὶ 1836. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας προστατεύσιμος τῶν νόμων 751 καὶ 1836 καὶ εἶναι εἰδικευμένος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν προσλάβῃ. Ὁ νόμος 751 καὶ 1836 λέγει, ὅτι μεταξὺ 10 ὑπαλλήλων οἱ 3 πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτικῶς τοῦ νόμου 751, ἀλλὰ ἐὰν οἱ τρεῖς αὐτοὶ δὲν εἶναι εἰδικευμένοι, πῶς θὰ ὑποχρεώσετε τὸ ἐργοστάσιον νὰ τοὺς προσλάβῃ.

§148Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τῶν προσλήψεων καὶ τῶν ἀπολύσεων. Διότι δὲν ἐφαρμόζεται κανένας ἐργατικὸς νόμος διότι ἠμπορεῖ νὰ τοὺς προσλαμβάνῃ καὶ νὰ τοὺς ἀπολύῃ ὅποτε θέλει.

§149Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι μόνον.

§150Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅτι ἐπετράπη, μία ξένη ἑταιρεία νὰ μεταχειρίζεται τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας ὡς δούλους, χωρὶς νὰ ἔχουν προστασίαν, εἶναι πρᾶγμα ἀπαράδεκτον.

§151Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Μήπως δὲν ἔχουν δικαίωμα αἱ Ἑλληνικαὶ ἑταιρεῖαι νὰ ἀπολύσουν τοὺς ἐργάτας κατόπιν ἀποζημιώσεως;

§152Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἐπειδὴ δὲ βλέπω, ὅτι εἶναι ὁμόθυμος ἡ ἐπιθυμία τοῦ Σώματος διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ προσέξῃ καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τοῦ Σώματος ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξαφανίσῃ ὅσα πρέπει νὰ ἐξαφανισθοῦν διὰ νὰ προστατευθοῦν ἀπολύτως οἱ ἐργάται ἔναντι τῆς ἑταιρείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι διότι πρόκειται περὶ Γερμανικῶν αὐτὸ θίγει τὴν ἀξιοπρέπειαν ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Διότι οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, λέγομεν εἰς τοὺς Γερμανούς, «δὲν θὰ πάρετε κανένα ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐπολέμησαν κατὰ τὴν ἀντίστασιν». (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι) .............. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὴν σύμβασιν ἡ διάταξις αὐτή, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν ἐξαλείψῃ. Ἄλλωστε δὲν χρειάζεται. Ἐμπιστευτικὰ ἔχουν δοθῆ τόσαι ὁδηγίαι ποὺ ἀπολύονται καὶ ἀπὸ Ἕλληνας καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ Γερμανούς. Μὴ τὸ λέτε λοιπὸν δημοσίᾳ.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§154Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγνώριζον καὶ γνωρίζω, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἔχουν δικαίωμα καὶ ὄχι ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλοῦν οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν θεμάτων ποὺ συζητοῦνται. Καὶ βεβαίως διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν δικαιοῦμαι νὰ παραπονεθῶ, καὶ νὰ καταλογίσω παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τοὺς δύο ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἀπήντησαν διὰ τῆς σιωπῆς των, εἰς μίαν, ὑποθέτω, πάρα πολὺ συγκεκριμένην βασικὴν παρατήρησιν, θεμελιωμένην ἐπὶ στοιχείων ἀντικειμενικῶν, καὶ ἀναφερομένην εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἐργοστασίου ἡ ἐπιλογὴ τῆς ὁποίας εἶναι ἀπολύτως συνηρτημένη μὲ τὴν βιωσιμότητα τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς μονάδος, καὶ τὴν τύχην ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει τῶν πολυαρίθμων παραγόντων τοῦ νέου προϊόντος τῶν σακχαροτεύτλων. Θὰ ἐδικαιούμην ὅμως, ἐφ’ ὅσον ὁ Κανονισμὸς σιωπᾷ καὶ σιωποῦν καὶ οἱ κ. Ὑπουργοί, κατὰ λογικὴν ἀρχήν, ἰσχύουσαν καὶ εἰς τὸ δίκαιον ἐν μέρει νὰ ἑρμηνεύσω τὴν σιωπὴν ὡς ἀποδοχὴν τῶν ἀπόψεών μου. Ἴσως εἶναι ἕτοιμοι νὰ διαμαρτυρηθοῦν οἱ κ. Ὑπουργοί. Καὶ θέλω νὰ συμπεράνω, ὅτι ἡ παρατήρησις ἐκείνη τοὐλάχιστον θὰ ὁδηγήσῃ τοὺς κ. Ὑπουργούς, εἰς τὴν σκέψιν νὰ ἐρευνήσουν τὸ θέμα. Δὲν δεσμεύονται ἔναντι τῆς ξένης ἑταιρείας καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν τοῦ ἐργάτου. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ τροποποιήσῃ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τὴν σύμβασιν χωρὶς νὰ προκαλέσῃ ὑπαναχώρησιν τῆς ἑταιρείας. Καὶ θέλω νὰ διατηρήσω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὑπὸ τὸ φῶς τῶν προσκομισθέντων στοιχείων, ἡ Κυβέρνησις μὲ ψυχραιμίαν θὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα ἐὰν πράγματι ἀποδίδῃ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν καὶ ὁ ὁμιλῶν προσεπάθησε νὰ ἀποδώσῃ. Καὶ θέλω εὐθὺς ἀμέσως νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ προκαλῇ ἀνίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ὡμίλησαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι. Τὸ θέμα τοῦτο εἶναι τὸ προκῦπτον ἀπὸ τὸ ἄρθρον 35 τῆς συμβάσεως. Πρῶτον, ἀντελήφθην μίαν ἀντίδρασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰς τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἐπιχείρησε νὰ κάνῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Στεφανίδης. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Στεφανίδης, ὅτι ὡς εἶναι διατυπωμένη ἡ πρώτη περικοπὴ τῆς πρώτης παραγράφου, συνάγεται γραμματικῶς ἐκ τῆς διατυπώσεως, ὅτι ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία ἐν τῷ συνόλῳ της δὲν ἔχει ἐφαρμογήν, ἐξαιρέσει μόνον τῶν διατάξεων ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὰ μέτρα ἀσφαλείας τῶν ἐργαζομένων. Αἱ γνώσεις μου εἰς τὴν Γερμανικὴν δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, ὥστε καίτοι προσέτρεξα εἰς τὸ ἀντίστοιχον Γερμανικὸν κείμενον, δὲν ἠδυνήθην κἂν νὰ συναγάγω ἐπιχειρήματα ὑπὲρ ἢ ἐναντίον τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Στεφανίδη.

§155Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, εἶναι Ἀγγλικὸν τὸ κείμενον.

§156Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Μάλιστα Ἀγγλικόν, ἔχετε δίκαιον. Ἀλλὰ καὶ αἱ γνώσεις μου εἰς τὴν Ἀγγλικὴν δὲν μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ ἔχω γνώμη αὐθεντικήν. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἁπλούστερον ἐπειδὴ ἀντελήφθην τὴν ἀντίδρασιν τῶν κ. Ὑπουργῶν, τὴν πηγαίαν νὰ ἔσπευδον πρὸς μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν ἡ ὁποία θὰ ἀποκαθίστα τὰ πράγματα καὶ θὰ ἔλεγεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα. Ἄλλωστε ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία ἐν τῷ συνόλῳ της ἐφαρμόζεται ἐξαιρέσει τῶν διατάξεων περὶ προσλήψεως καὶ ἀπολύσεως τῶν ἐργατοϋπαλλήλων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ ἡ δευτέρα περικοπὴ τῆς πρώτης παραγράφου. Ἰδοὺ ἡ πρώτη δήλωσις, τὴν ὁποίαν ἀναμένω νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις.

§157Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐὰν θελήσητε νὰ ἀνοίξητε τὸ κείμενον, θὰ ἴδητε, ὅτι ἔγινε κακὴ μετάφρασις. Ἡ μετάφρασις δὲν ἀποδίδει ὀρθῶς τὸ κείμενον. Διότι εἰς τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Ἀγγλικοῦ κειμένου θὰ ἴδητε, ὅτι, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐργασίας ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς συμφωνίας, οἱ ἀνάδοχοι θὰ συμμορφωθοῦν πρὸς τοὺς Ἑλληνικοὺς νόμους, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς τοὺς Κανονισμοὺς τοὺς ἀναφερομένους εἰς τὴν ἀσφάλισιν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἔχω οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ κάμω τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν, ὅτι ἀφορᾷ ὅλους τοὺς ἐργατικοὺς νόμους, ὅτι ὅλοι οἱ ἐργατικοὶ νόμοι θὰ τηρηθοῦν, πλὴν τῶν ρητῶς ἐξαιρουμένων.

§158Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πλὴν τῶν περιπτώσεων ποὺ ἀφορᾷ ἡ δευτέρα περικοπὴ τῆς δευτέρας παραγράφου.

§159Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μάλιστα.

§160Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ ἑρμηνεύσω μίαν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ὅταν ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του ὁ κ. Στεφανίδης εἶπεν, ὅτι αἱ διατάξεις περὶ προσλήψεως καὶ ἀπολύσεως ποὺ δὲν ἐφαρμόζονται, περιλαμβάνουν κατὰ τὸν νόμον 2112 καὶ τὴν ὀφειλομένην ἀποζημίωσιν, ἐν περιπτώσει, ἀπολύσεως. Ἤκουσα τὸν κ. Μάρτην νὰ ψιθυρίζῃ: «καὶ ποῦ τὸ εὑρήκατε αὐτό, κ. Στεφανίδη;». Καὶ ἀναμένω πράγματι αὐτὸ ποὺ πηγαίως εἶπε νὰ τὸ ἐπιβεβαιώσῃ μὲ μίαν δήλωσιν. Ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν ἡ δευτέρα περικοπὴ τῆς δευτέρας παραγράφου, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσυδοσίαν τῆς ἀπολύσεως τῶν ἐργατῶν δὲν θὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὴν ἀποστέρησιν τῶν μισθωτῶν ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον δικαίωμα ποὺ ἔχουν νὰ ἀποζημιώνωνται ὁσάκις ἄνευ καταγγελίας ἀπολύωνται. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιθυμῶ ἀκόμη, διὰ νὰ τερματίσω, νὰ εἴπω πρὸς σᾶς, ὅτι, ἐὰν τυχόν, ἐπειδὴ ὑπεισήλθατε εἰς τὴν οὐσιαστικὴν συζήτησιν, εἴχατε ἀναγνώσει πρῶτον τὸ δεύτερον ἐδάφιον καὶ μετέπειτα τὸ τρίτον ἐδάφιον, θὰ εἴχατε συλλάβει τὸ ἀληθὲς νόημα τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται περὶ παραχωρήσεως, εἰς τὸν ἀνάδοχον ἑταῖρον, διευκολύνσεως. Δὲν πρόκειται κἂν περὶ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Οἰκονομίδης μὲ τόσην ζέσιν ὑπεστήριξεν, ὅτι δηλαδή, ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι νὰ ἐπιφυλάξῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον τὴν δεδικαιολογημένην ἐλευθερίαν νὰ ἐκλέγῃ τοὺς εἰδικευμένους ἐργάτας. Τοὐναντίον, τὸ ἄρθρον αὐτό, ἀπαγορεύει εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ τὴν ἀποστερεῖ πάσης δυνατότητος νὰ ἐκλέγῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους χρειάζεται. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα περιέρχεται εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ μηχανισμοῦ θὰ καθορίζῃ καὶ ἐκείνους ποὺ προσλαμβάνονται καὶ ἐκείνους, πού, προσλαμβανόμενοι, θὰ πρέπει ἑκάστοτε νὰ ἀπολύωνται. Ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἦτο, ἐπαναλαμβάνω, νὰ κατοχυρώσῃ συμφέροντα τῆς ἑταιρείας. Καὶ ἰδοὺ διατὶ ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δὲν προσκρούει εἰς τὴν γνωστὴν ἀντίρρησιν, ὅτι θὰ προκαλέσῃ ὑπαναχώρησιν τῆς ἑταιρείας. Διότι, ἄλλως, κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ εἶχε νόημα ἡ προσθήκη τοῦ ἐδαφίου 2. Ὑπάρχει ἐκτεταμένη νομοθεσία περὶ πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, ἥτις ἰσχύει καὶ μέχρι σήμερον. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, θεωρεῖ φαίνεται, ἀνεπαρκῆ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, δι’ ὃ καὶ προσθέτει τὸ ἐδάφιον 2. Ἡ ἰδία, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν, ὅπως δεχθῇ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπολύῃ ἢ νὰ προσλαμβάνῃ, συμφώνως πρὸς τὰς ἀστυνομικὰς ἐντολάς της. Μεγίστην, συνεπῶς, ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις, δεχομένη ἢ μὴ τὴν ἀπάλειψιν αὐτοῦ τοῦ ἐδαφίου. Ὑπάρχει δρακόντειος νομοθεσία εἰς τὸν τομέα τῆς ἀσφαλείας τῶν ἐπιχειρήσεων, ὥστε ἡ προσθήκη τοῦ ἐδαφίου 2, νὰ μὴ σημαίνῃ ἄλλο τί, πλὴν τῆς ἐπιθυμίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸ μέτρον τῆς προσλήψεως ἢ ἀπολύσεως ὑπαλλήλων, ἀστυνομικῇ ἐντολῇ τηρήσῃ τόσον εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν, ὅσον καὶ εἰς ἐκείνας, ποὺ πρόκειται νὰ ὑπογράψῃ εἰς τὸ μέλλον.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ρήγας ἔχει τὸν λόγον.

§162Ε. ΡΗΓΑΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 25 τῆς συμβάσεως, προβλέπεται, ὅτι τὸ 75% τῶν σακχαροτεύτλων, θὰ μεταφέρεται ἐξ ἄλλων περιφερειῶν ἀπὸ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ τὸ ἐργοστάσιον. Τοῦτο, ὅμως, σημαίνει, ἐπιβάρυνσιν εἰς τὸ κόστος παραγωγῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπώλειαν τῆς σακχάρεως, διότι τὰ τεῦτλα χάνουν μέρος τῆς σακχάρεώς των ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, τὸ ἐργοστάσιον πρέπει νὰ ἱδρυθῇ εἰς περιοχὰς τευτλοκαλλιεργείας. Ἐπίσης, προβλέπεται παραλαβὴ τεύτλων, μὴ ἐχόντων γαιώδεις προσμίξεις μεγαλυτέρας τοῦ 20%, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ μὴ πεπειραμένους καλλιεργητάς, ὅπως, ἐπίσης, δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ περιεκτικότης σακχάρεως νὰ εἶναι 14–19%, οὔτε καὶ ἡ περιεκτικότης τοῦ χυμοῦ νὰ εἶναι 2,5%. Εἰς τὴν τελευταίαν περίπτωσιν, τὸ ποσοστὸν πρέπει νὰ γίνῃ 3%. Ἰδοὺ διατὶ ἡ πρώτη ὕλη ἀποτελεῖ τὴν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ὀργανωθῇ τὸ ἐργοστάσιον, ἅμα τῇ ἱδρύσει τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχουν οὔτε 50.000 τόννοι τεύτλων. Εἶναι δὲ ἀπορίας ἄξιον, πῶς οἱ κύριοι ὑπουργοί, μὴ ἔχοντες συναίσθησιν τῆς πραγματικότητος, ὑποστηρίζουν τὸ ἀντίθετον.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος ἔχει τὸν λόγον.

§164Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πέραν τῶν ὅσων ἀνέπτυξαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι διὰ τὸ σύνολον τῆς ὑπὸ κύρωσιν Συμβάσεως, ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ ἄρθρον 35, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω ὀλίγα τινά.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον.

§166Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ νὰ ἀποκαταστήσω, κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν, ὡρισμένας πλάνας, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως, ἐδημιουργήθησαν, δι’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, περὶ τῆς ἀξίας τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐπὶ μιᾶς συμβάσεως ἡ ὁποία ἔχει ἤδη ὑπογραφῆ. Καὶ πρῶτον, πρέπει νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἀπὸ τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν μας, τὴν πτέρυγα τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὁμόθυμος εἶναι ἡ ἐπιθυμία καὶ τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ νὰ γίνῃ καὶ τὰ ἄλλα δύο ἐργοστάσια, περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος νὰ γίνουν καὶ ἐκεῖνα, ἀλλὰ νὰ μὴ γίνουν ὅπως–ὅπως. Νὰ γίνουν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος καὶ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον θὰ ἐξυπηρετῇ, καὶ τὸν ἐργατικὸν κόσμον θὰ ἐξυπηρετῇ. Αἱ συζητήσεις, ἑπομένως, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ μιᾶς συμβάσεως ὑπογραφείσης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἔχουν τοῦτον τὸν σκοπόν, νὰ διαφωτισθῇ ἡ Κυβέρνησις περὶ τῶν πλημμελῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζει ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν ὑπέγραψε, νὰ διαφωτισθῇ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, περὶ τῶν πλημμελῶν σημείων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὴν Σύμβασιν καὶ εἴτε ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ μελλοντικῶς νὰ μὴ ὑπογράψῃ συμβάσεις περιλαμβανούσας αὐτὰ τὰ πλημμελήματα, εἴτε νὰ ὠθηθῇ πρὸς αὐτὸ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς διαφωτισμένης κοινῆς γνώμης. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι ὄχι ἁπλῆν, ἀλλὰ βαρεῖαν σημασίαν ἔχουν αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται καὶ ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα ἄρθρων τῆς συμβάσεως. Καὶ δὲν ἄγονται οἱ ὁμιλοῦντες —ὅπως ἐλέχθη καὶ πάλιν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ— ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ κωλυσιεργήσουν ἤ, ἀκόμη χειρότερον, ὅπως εἶπον, νὰ ματαιώσουν τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου. Θέλομεν τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, πασχίζομεν διὰ τὴν ἵδρυσιν, ἀλλὰ θέλομεν τὸ ἐργοστάσιον νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξυπηρετῇ τὸ δημόσιον συμφέρον, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, ἡ προκειμένη Σύμβασις, νὰ ἀποτελέσῃ πρότυπον εἰ δυνατὸν καὶ δι’ ἄλλας συμβάσεις. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἡ Σύμβασις αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ πρότυπον. Καὶ τώρα, κ. Πρόεδρε, θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 35 τῆς συμβάσεως. Αἱ συμβατικαὶ διατάξεις δύνανται νὰ διακριθοῦν εἰς δύο κατηγορίας: Εἰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δεκταὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἰσηγήσει τοῦ ἀναδόχου. Συνεζητήθησαν ἀπὸ αὐτήν, καὶ τελικῶς συνεφωνήθησαν. Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ συμβατικαὶ διατάξεις, καὶ περὶ αὐτῶν ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος τέως Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος κ. Ἀλλαμανῆς, αἱ ὁποῖαι εἰσήχθησαν εἰς τὴν σύμβασιν ἀξιώσει τῆς Κυβερνήσεως, διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐνδιαφέρουν τὸν ἀνάδοχον. Περὶ τῶν διατάξεων αὐτῶν, δὲν ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ δὲν δύναμαι νὰ τὰς μεταβάλω, δὲν δύναμαι νὰ τὰς ἀπαλείψω, δὲν δύναμαι νὰ τὰς καταργήσω. Ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ κακῶς παρενεβλήθησαν εἰς τὴν Σύμβασιν, χρέος ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν κατάργησίν των. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, ἀκόμη καὶ περὶ τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι παρενεβλήθησαν, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν κατόπιν συμφωνίας Κυβερνήσεως καὶ ἀναδόχου, ὑπάρχει ἔδαφος περαιτέρω συζητήσεως. Ὅταν ἐκδηλοῦται ἡ ἀντίδρασις τῆς Βουλῆς, ὁπλίζεται ἡ Κυβέρνησις ἔναντι τοῦ ἀναδόχου, εἰς τὸν ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ χαρακτηριστικῶς: αὐτὴν τὴν διάταξιν δὲν τὴν δέχεται ἡ Βουλή, μήπως ἠμποροῦμεν κἄτι νὰ κάνωμεν καί, ἑπομένως, νὰ ἐξυπηρετηθῇ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τὸ δημόσιον συμφέρον; Ἂν δέ, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς ὁ κυριώτερος τῶν παραγόντων ἢ εἷς ἐκ τῶν παραγόντων μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου του, ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας, ἐδέχοντο νὰ προέλθουν αἱ τοιούτου εἴδους διαπραγματεύσεις ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς τροποποιήσεως ὡρισμένων ὅρων τῆς Συμβάσεως, οἱ ὁποῖοι καταδεικνύονται ἐπιβλαβεῖς καὶ ἐπιζήμιοι καὶ νὰ ἐπιτύχουν τὴν βελτίωσιν τῶν διατάξεων, καμμίαν ἀντίρρησιν δὲν θὰ εἶχεν ἡ Βουλὴ νὰ τὸν ἐξουσιοδοτήσῃ, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη, ἐπερχομένων τινῶν τροποποιήσεων εἰς τὴν Σύμβασιν, νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Σύμβασις εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ψηφισθῇ ἐκ νέου. Ἀλλὰ τοιαύτην πρόθεσιν δὲν ἐξεδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 35. Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος φίλος κ. Ἀλλαμανῆς, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἐμπεριστατωμένην ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου κ. Στεφανίδη, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὴν θέσιν τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ προσθέσω τίποτε, τοῦτο μόνον θὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπίκλησις τοῦ Ἀγγλικοῦ κειμένου, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν μετέβαλε καθόλου τὰ πράγματα. Ἀνέγνωσα καὶ ἐγὼ τὸ Ἀγγλικὸν κείμενον, τὸ ὁποῖον λέγει: «......... (Ἀναγινώσκει)............». Ἑπομένως, τὸ κείμενον τὸ Ἑλληνικὸν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ κείμενον τὸ Ἀγγλικὸν καὶ ἔχει τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Στεφανίδης. Ὁλόκληρος ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία καταργεῖται καὶ δὲν ἰσχύει παρὰ μόνον ἐκεῖ, ὅπου ἀναφέρεται εἰς τὰ μέτρα ἀσφαλείας τῆς ἐργασίας.

§167Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ὀρθῶς ἡρμήνευσα ἐγὼ τὸ Ἀγγλικὸν κείμενον, ἀλλά, ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, προέβην εἰς μίαν ἑρμηνευτικὴ δήλωσιν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, ἰσχύει, πλὴν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ρητῶς ἐξαιροῦνται.

§168Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν διευκρίνησιν.

§169Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὅταν ὡμίλει ὁ κ. Ἀλλαμανῆς τὸ ἀπεσαφήνισα αὐτό.

§170Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Βλέπετε, ὅτι δὲν εἶναι ἀνωφελὴς ἡ συζήτησις; Καὶ μόνον αὐτὸ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον προέκυψεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκ τῆς ἑρμηνευτικῆς σας δηλώσεως, ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ἐπωφελής.

§171Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ ὑπῆρχεν ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς Συμβάσεως. Ἁπλῶς ἔκαμα τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν διὰ νὰ διαλύσω τὰς ἀνησυχίας σας, αἱ ὁποῖαι, κατ’ ἐμέ, ἦσαν ἀδικαιολόγητοι.

§172Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι προέβητε εἰς δύο ἑρμηνευτικὰς δηλώσεις ἀπόψε καὶ κατὰ τοῦτο ἦτο ἐπωφελὴς ἡ συζήτησις, ὥστε εἰς ἄλλην σύμβασιν νὰ προνοήσητε καὶ νὰ εἶναι ἀρτιωτέρα. Θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν διαγραφὴν τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 35. Εἶναι βαρύταται αἱ ἠθικαὶ συνέπειαι. Φαντασθῆτε τὸν ἠθικὸν κλονισμὸν τοῦ λαοῦ, ὑποχρεουμένου διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ἡμερομισθίου νὰ προσκομίζῃ πιστοποιητικὰ εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν. Ἐξεπλάγητε, ὅταν εἶπον, ὅτι διορίζονται οἱ γνήσιοι ὀπαδοὶ τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ τὶ ἄλλο λέγει ἡ διάταξις, ὅταν διὰ λόγους ἀσφαλείας θὰ κρίνωνται οἱ προσλαμβανόμενοι; Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀπεφάνθη, ὅτι οἱ λόγοι ἀσφαλείας πρέπει νὰ ἐξετάζωνται μόνον εἰς τὰς Δημοσίας Ὑπηρεσίας καὶ τοὺς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου. Ποῖον κίνδυνον διατρέχει ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἀπὸ τοὺς ἐργάτας; Ποῖα ἀπόρρητα θὰ περιέλθουν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως; Δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως θὰ συντρίψητε τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ, καθιστῶντες ἀνθρώπους ἔχοντας ἀνάγκην νὰ ἐργασθοῦν διὰ νὰ ζήσουν, δούλους. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν σας, τότε πρέπει νὰ διαγράψητε τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νὰ ἐμπιστευθῆτε εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν.

§173Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πιστεύετε, ὅτι μόνον φίλοι τῆς ΕΡΕ παρέχουν τὴν ἀπαιτουμένην ἀσφάλειαν;

§174Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀσφάλειαν παρέχουν πάντες οἱ Ἕλληνες. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ φθάσῃ εἰς ἠθικὴν ἐξουθένωσιν καὶ δι’ αὐτὸ διαμαρτύρομαι δι’ ὅλης τῆς δυνάμεώς μου. Κύριε Ὑπουργέ, σπεύσατε νὰ διαγράψητε τὴν διάταξιν αὐτήν, ἐκ τῆς ὁποίας καὶ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ καὶ τὸ ἠθικὸν κῦρος τῆς Κυβερνήσεως βαρύτατα θὰ πληγῇ.

§175Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΑΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαγραφῇ ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 35. Ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου ὁ συνάδελφος κ. Τσιάρας εἶπεν, ὅτι θὰ ἀποκλεισθοῦν ἀπὸ τὴν ἐργασίαν διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν τοὺς Γερμανούς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κ. Πρόεδρε, σχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον, Γερμανοὶ προτίθενται νὰ ἱδρύσουν ἐν Ἑλλάδι νεκροταφεῖον διὰ 13.500 νεκροὺς Γερμανούς. Ὅλους αὐτοὺς τοὺς Γερμανούς, προφανῶς, τοὺς ἔχουν σκοτώσει Ἕλληνες καὶ ἀντιλαμβάνεσθε, συνεπῶς, ὁποῖαι διακρίσεις θὰ γίνωνται. Κατόπιν τούτου, νομίζομεν, ὅτι σύσσωμος ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ πρέπει νὰ ἀρνηθῇ τὴν ψήφισιν τῆς παραγράφου ταύτης.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἐπειδὴ ὅμως διαπιστῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν καὶ συνεπῶς, ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ ἀποδεκτοῦ ἢ μὴ τοῦ ἄρθρου 1 θὰ ληφθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ἐλλείψει ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Δαιτάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 01.15′ π.μ.)