1960.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41η

Παρασκευὴ 5 Φεβρουαρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἐπὶ μίαν ὥραν ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ. κ. Κ. Τσάτσος (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1952–53, 1954–55, 1955–56 καὶ 1957 ἀρμοδιότητος Προεδρίας Κυβερνήσεως (Γραφεῖον Προέδρου Κυβερνήσεως καὶ Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου) καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Ὁ κ. Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης θέσεών τινων παρὰ ταῖς Ἰατροδικαστικαῖς Ὑπηρεσίαις». Οἱ κ. κ. Δ. Μακρῆς (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1954–55, 1955– 56, 1957 καὶ 1958 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν». Οἱ κ. κ. Γ. Βογιατζῆς (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδια νόμων, 1) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1957 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων, εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου» καὶ 2) «περὶ νομιμοποιήσεως διαφόρων δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων πραγματοποιηθεισῶν δυνάμει πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Οἱ κ. κ. Σ. Γκίκας (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1954 –55 πραγματοποιηθείσης δαπάνης ἁρμοδιότητος Ὑπηρεσίας Δημοσίων Ἔργων Νομαρχίας Δωδεκανήσου». Οἱ κ. κ. Α. Δημητρᾶτος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας) καὶ Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου Συμφωνίας περὶ μεταναστεύσεως Ἑλλήνων ἐργατῶν εἰς Βέλγιον πρὸς ἀπασχόλησιν εἰς ἀνθρακωρυχεῖα». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Ἰωάννου καὶ Κ. Φρόντζος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3619)1956 «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανώσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἡμερησίων Ἐπαρχιακῶν Ἐφημερίδων», τοῦ νόμου 3805)1956, ὡς καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων σχετικῶν πρὸς τὸν Τύπον». Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Φοιτητῶν Νομικῆς Σχολῆς Π. Α. «Ἡ Θέμις» αἰτουμένου τὴν πλήρη καὶ πιστὴν ἐφαρμογὴν τῶν παραγρ. 1 καὶ 2 ἄρθρ. 17 τοῦ Ν. Δ. 3974)59 κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Ἀθανασιάδης, Δ. Παινέζης, Γ. Ἀράπης καὶ Τ. Βουλόδημος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν ἐξορίστων Ἁγ. Εὐστρατίου αἰτουμένων, ὅπως χορηγηθῇ πίστωσις διὰ τὴν θέρμασιν τῶν ἐν λόγῳ φυλακῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Βιοτεχνικῶν Σωματείων Μακεδονίας, αἰτουμένης τὴν τροποποίησιν τοῦ Ν. 496)1946. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συν)χων προϊσταμένων τηλεφωνητριῶν– χειριστῶν καὶ ραδιοτηλεγραφητῶν αἰτουμένων, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ ἄρθρ. 4 τοῦ Ν. 3636)56. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ἰντζὲς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Ἀγρινίου αἰτοῦντος ματαίωσιν μελετωμένης ἀποσπάσεως ἐνίων Κοινοτήτων τοῦ τέως Δήμου Στράτου ἐκ τῆς ἐν Ἀγρινίῳ Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ὑπαγωγὴν τούτων εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν Ἀμφιλοχίας, ὡς ἀσυμφόρου. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Δ. Ἰωάννου καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξ)κῶν Ἰωαννίνων αἰτουμένης τὴν ἄρσιν ἀδικιῶν συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἐργοστασιαρχῶν Τορνευτικῆς Ξύλου αἰτουμένης τὴν μὴ εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐξαρτημάτων κλωστοϋφαντουργίας παραγομένων εἰς τὴν χώραν μας ἐπ’ ὠφελείᾳ ἐθνικῆς οἰκονομίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις καὶ νὰ εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, διὰ νὰ διεξέλθουν ἀνέτως τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητεῖται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 165 ἐπερώτησις περὶ συντάξεως γήρατος τῶν ἀγροτῶν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως κ. Η. Τσιριμῶκος.

§6Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ δημαγωγήσω, σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχει διατυπώσει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Κυβερνητικὸς τύπος. Ἄλλως τε εἶμαι ὑπερήφανος διότι μὲ πλήρη συναίσθησιν βεβαίως τῶν ἰδικῶν μου ὁρίων ἀνήκω εἰς τὴν ἱστορικὴν χορείαν τῶν δημαγωγῶν ἐκείνων ἄνευ τῶν ὁποίων ἡ κοινωνικὴ νομοθεσία θὰ ἦτο ἐμβρυώδης, ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ εἰς τὰ σπάργανα καὶ ἡ ἐν γένει κοινωνικὴ πρόοδος οἱονεὶ ἀνύπαρκτος. Βεβαίως ἡ πρόοδος αὐτὴ δὲν ἐξηρτήθη ἀπὸ τὴν θέλησιν ὀλίγων ἀνθρώπων, ἐξηρτήθη πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸ κίνημα τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Ὅμως ὑπῆρξαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συνέτειναν, ὑπηρέτησαν τὸ κίνημα αὐτὸ καὶ ἐφώτισαν τὸν δρόμον του. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατώρθωσαν νὰ λυγίσουν καὶ τὸν νόμον τῆς ζούγκλας ποὺ εἶναι ἡ οὐσία τῆς λεγομένης φιλελευθέρας οἰκονομίας καὶ νὰ ἐπιβάλλον εἰς τὸ ἰσχῦον καθεστὼς ὡρισμένας ἀποφάσεις ἐμπνευσμένας ἀπὸ τὸν ἀνθρωπισμόν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ συνήθως ἦσαν ἀντιπολιτευόμενοι, ἀλλὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐγένοντο καὶ Κυβερνήσεις καὶ ἐπέβαλον μερικὰ ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἰσηγοῦντο ἄλλοτε. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ὅλα ὅσα προοδευτικοὶ ἄνθρωποι εἰσηγοῦντο ὠνομάζοντο δημοκοπία πάντοτε καὶ πάντοτε ἔναντι τῶν προοδευτικῶν κομμάτων ὑπῆρξεν ἡ ἀντίρρησις, ὅτι εἰσηγοῦνται δαπάνας πολλὰς ἐπιβαρυνούσας τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὅτι πρόκειται νὰ πάθῃ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία ἐὰν αἱ εἰσηγήσεις των εἰσηκούοντο. Σήμερον ὑπάρχουν πράγματα, τὰ ὁποῖα θεωροῦμεν πολὺ φυσικά, ἐν τούτοις τόσοι ἀγῶνες ἐχρειάσθησαν διὰ νὰ ὑπάρξουν οἱ στοιχειώδεις κοινωνικοὶ νόμοι. Ἐὰν κάμετε μίαν ἀναδρομὴν θὰ ἴδητε, ὅτι πολλοὶ ἀγῶνες ἐχρειάσθησαν καὶ σχετικῶς πρόσφατοι εἶναι αἱ κατακτήσεις τοῦ ἀνθρωπισμοῦ προκειμένου περὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς. Ἀρκεῖ νὰ ὑπενθυμίσωμεν, ὅτι εἰς χώρας πλουσίας καὶ χώρας προοδευμένας ὡς ἡ Γαλλία, ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐργασίας τῶν παιδιῶν κάτω τῶν 8 ἐτῶν χρονολογεῖται πρὸ 100 ἐτῶν καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ εἴπωμεν διὰ τὰς ἄλλας χώρας ὀπισθοδρομουμένας. Εἰς τὴν αὐτὴν χώραν τὸ δικαίωμα τῆς ἑβδομαδιαίας ἀναπαύσεως τοῦ ἐργάτου ἐπεβλήθη τὸ 1906. Μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν εἶχε δικαίωμα ἑβδομαδιαίας ἀναπαύσεως ὁ ἐργάτης. Πάντοτε δὲ ὅσοι ἐπρότεινον ἀνάλογα μέτρα ὠνομάζοντο δημαγωγοὶ καὶ πάντοτε τοὺς ἔλεγον, ὅτι ζημιώνουν τὴν οἰκονομίαν. Ἀλλὰ νὰ μὴ πᾶμε μακρυά· μόλις πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, ὅταν ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας τῆς Μεγ. Βρεταννίας, Ἄνιουριν Μπέβαν, μεταχειρίζομαι ἐπίτηδες τὰς πλέον προωδευμένας χώρας, διότι εἰς τὰς ὀπισθοδρομουμένας χώρας δὲν γίνεται λόγος περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, εἰσηγήθη τὸ μέτρον τῆς γενικῆς ἀσφαλίσεως, τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως καὶ ἄλλων ἀσφαλίσεων εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἡ ἐπίθεσις, ἡ ὁποία τοῦ ἐγένετο ἀπὸ μέρους τοῦ Συντηρητικοῦ κόμματος, ὑπῆρξεν ὀξυτάτη μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν ἴδιον τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Συντηρητικῶν Οὐΐνστων Τσῶρτσιλ, ὁ ὁποῖος δὲν ἄφισε λοιδορίαν νὰ μὴ μεταχειρισθῇ ἔναντι τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεπεν εἰς ἑκατομμύρια Ἄγγλων νὰ ἀποκτήσουν τεχνητὴν ὀδοντοστοιχίαν ἢ ὀμματοϋάλια, διότι μέχρι τότε δὲν διέθετον οἰκονομικὰ περιθώρια, διὰ νὰ ἀποκτήσουν τοιαῦτα. Σήμερον ὅλος ὁ κόσμος θαυμάζει τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ τὸ Συντηρητικὸν Κόμμα ἀνελθὸν εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν τὸ ἔθιξεν οὔτε τὸ κατεπολέμησε προεκλογικῶς, διότι ὁ κόσμος εἶδεν, ὅτι ὁ νόμος αὐτός, ὁποῖος δῆθεν θὰ ἀνετίνασσεν εἰς τὸν ἀέρα, ὡς ἐλέγετο τότε, τὴν οἰκονομίαν τῆς Ἀγγλίας, ἦτο ὄχι ἁπλῶς δημοτικός, ἀλλὰ καὶ ἀπαραίτητος διὰ μίαν χώραν, ἡ ὁποία θέλει νὰ προοδεύσῃ. Τυχάρπαστος ὠνομάσθη καὶ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος ἔθιξε τὰ ἱερὰ καὶ ὅσια τῆς ἰδιοκτησίας ἀποφασίζων τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ τὴν διανομὴν τῶν μεγάλων τσιφλικίων εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ δημαγωγικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα κατὰ τὰ τελευταῖα 100 ἔτη κηρύσσονται ἀνὰ τὸν κόσμον ὁλόκληρον καὶ διεκδικοῦνται ἀπὸ ἑκατομμύρια ἐργαζομένων καὶ πτωχῶν τάξεων, εἶχον καὶ μίαν ἄλλην τιμήν. Ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα μετὰ τὸν πόλεμον νὰ ἀποτελέσουν τὸ ἀντικείμενον τῆς οἰκουμενικῆς διακηρύξεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου, τὴν ὁποίαν ἐψήφισαν ὅλα τὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα μετέχουν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, καὶ διὰ πρώτην φορὰν διακηρύσσονται τὰ κοινωνικὰ δικαιώματα ἐκ μέρους τόσων Κρατῶν, ὅλων μαζί. Θὰ μοῦ εἴπητε, διακήρυξις εἶναι αὐτή, ἡ ὁποία δὲν ἐφαρμόζεται εἰς ὅλα τὰ Κράτη σήμερον. Αὐτὸ θὰ ἠδύνατο νὰ δεχθῇ πολλὰς ἀπαντήσεις μεταξὺ τῶν ὁποίων τὴν πρώτην, ὅτι ἡ ὑποκρισία ἀνέκαθεν ἦτο ἡ ἔνδειξις σεβασμοῦ τὴν ὁποίαν ἀποδίδει ἡ κακία πρὸς τὴν ἀρετὴν καὶ ὅταν ὑποχρεοῦνται μερικὰ Κράτη νὰ ὑποκρίνωνται, ὅτι θέλουν νὰ σεβασθοῦν μίαν τοιαύτην παγκόσμιον διακήρυξιν τοῦτο σημαίνει, ὅτι αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ πράξουν αὐτό, διότι ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο. Δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀνεγράφησαν αἱ ἀρχαὶ αὗται διὰ νὰ μὴ ἐφαρμοσθοῦν καὶ ὅτι ὑπάρχουν φύλακες, οἱ ὁποῖοι φροντίζουν διὰ νὰ μὴ τυχὸν μείνουν γράμμα κενόν. Καὶ οἱ φύλακες αὐτοὶ εἶναι οἱ λαοί. Διότι ὅλα ὅσα λέγονται περὶ ἰσότητος π.χ. μεταξὺ φυλῶν, τὰ βλέπομεν νὰ πραγματοποιοῦνται ὑπὸ τὰ ὄμματά μας καὶ βλέπομεν ἀνθρώπους, περὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν ὁποίων ὅταν ὡμίλει κανεὶς ἄλλοτε, θὰ ἐφαίνετο τρελλός, νὰ διεκδικοῦν καὶ νὰ ἐπιτυγχάνουν σήμερον τὴν ἀνεξαρτησίαν των. Καὶ ἡ ἀνεξαρτησία νὰ ἐπεκτείνεται ραγδαίως μέσα ἀκόμη καὶ εἰς τὴν μαύρην Ἀφρικήν. Ἀλλὰ καὶ εἰς κάθε χώραν χωριστὰ ἡ Οἰκουμενικὴ Διακήρυξις ἔδωκε πτερὰ εἰς πᾶσαν κοινωνικὴν προοδευτικὴν δύναμιν διὰ νὰ διεκδικήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν πραγματοποίησιν αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ἀπὸ τὴν Οἰκουμενικὴν Διακήρυξιν. Ἰδοὺ λοιπὸν μὲ ποίους τίτλους εὐγενείας παρουσιάζονται καὶ αἱ προτάσεις νόμου περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ γήρατος. Θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀναγνωρισθῇ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὅτι ἂν περὶ δημαγωγίας πρόκειται, τοὐλάχιστον ἡ δημαγωγία αὕτη περιέχει μίαν συνέπειαν ἰδεολογικήν. Διὸ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν θὰ ἀπετέλει κατάπτυστον πρᾶξιν τὸ νὰ μὴ προγραμματίσῃ καὶ νὰ μὴ περιλάβῃ, ὡς ἔχει περιλάβει, εἰς τὰς βασικάς της ἀρχὰς τὴν γενικὴν ἐξασφάλισιν συντάξεως γήρατος. Ὅταν δὲ λέγω γενικὴν ἐξασφάλισιν συντάξεως γήρατος δὲν ἐννοῶ μόνον τοὺς ἀγρότας, οὔτε μόνον τοὺς ἠσφαλισμένους ὑπὸ τὸν τύπον ποὺ ὑπάρχει. Διότι γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι καὶ εἰς τὰς πόλεις ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν, διότι δὲν ἔχουν συμπληρώσει ὡρισμένα ἡμερομίσθια ἢ ὡρισμένην θητείαν εἰς ἕνα ἐπάγγελμα καὶ φθάνουν εἰς μίαν ὡρισμένην ἡλικίαν χωρὶς νὰ δύνανται νὰ ἀσφαλισθοῦν ἀπὸ πουθενά. Ἡ γενικὴ ἀσφάλισις τοῦ γήρατος εἶναι πρόγραμμα ἰδικόν μας —καὶ αὐτὸ ἄλλως τε εἶναι τὸ σκοπούμενον ἀπὸ τὴν Οἰκουμενικὴν Διακήρυξιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου. Ἀλλὰ ὑπάρχει πέραν τούτου καὶ μία συνέπεια πολιτική. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ ἴδιος δὲν ὑπεσχέθη πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἀσφάλισιν γήρατος τῶν ἀγροτῶν καὶ διστάζων σήμερον ἢ ἀρνούμενος ἢ ἀναβάλλων εἶναι συνεπής; Εἶναι. Ἀλλὰ ἡμεῖς τὴν διεκηρύξαμεν καί, ἑπομένως, προτείνοντες καὶ ἐπιμένοντες εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ αὐτὴ ἡ ἀσφάλισις γήρατος, εἴμεθα ἐπίσης συνεπεῖς. Ἂς μᾶς ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅπως τοῦ ἐπιτρέπομεν νὰ εἶναι συνεπής, νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ καὶ ἐκεῖνος νὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς συνεπεῖς εἰς τὰς προεκλογικάς μας ἐπαγγελίας. Δεύτερον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὰς γενομένας προτάσεις ἡ σεμνότης, διότι οὐδεὶς δύναται ἢ θέλει ἀπὸ ἐκείνους ποὺ προτείνουν εἴτε νὰ μονοπωλήσῃ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ τὸ μέτρον αὐτό, οὐδεὶς δύναται ἢ θέλει νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι εἶναι ἐφευρέτης καὶ εἰς αὐτὸν ὀφείλεται ἡ ἐνδεχομένη ἀποδοχὴ τῆς προτάσεως. Διότι πράγματι ἡ σύνταξις τοῦ γήρατος ὑπῆρχεν εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τῶν 3 ἐκ τῶν 4 Κομμάτων ποὺ ἀπήρτισαν τὴν Π.Α.Δ.Ε. καὶ τῆς Ε.Δ.Α. Ἑπομένως περίπου ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὑπεσχέθη τὴν σύνταξιν γήρατος. Ἀλλὰ πέραν τούτου πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἴμεθα σεμνοὶ καὶ νὰ ἀνταπεξέλθωμεν εἰς διαγωνισμὸν αὐτοδιαφημίσεως μὲ τὴν ἰδιοφυΐαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὄχι μόνον κατορθώνει νὰ ἐμφανίζεται συνεχῶς, ὅτι πράττει θαύματα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς προτάσεως νόμου περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν γερόντων ἀγροτῶν νὰ ἀνάγῃ εἰς μεγάλην περιωπὴν τὴν ἀντίστροφον δημαγωγίαν, λέγουσα δηλαδή, ὅτι αὐτὴ ἔχει τὸ μυστικὸν τῆς σοβαρότητος καὶ τῆς ὑπευθυνότητος εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζητημάτων καὶ ἔχει νὰ κάμῃ μὲ μίαν Ἀντιπολίτευσιν ἀνεύθυνον καὶ ἐπιπολαίαν καὶ προχειρολόγον, ἡ ὁποία αὐτὸ τὸ θέμα τὸ προκαλεῖ ἄνευ σοβαρότητος, ἄνευ σκέψεως, μετὰ σπουδῆς, μόνον διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων, ἐνῷ ἐκείνη βαδίζει καὶ ἐναντίον τοῦ ρεύματος ἀντιδημοτικότητος καὶ λέγει εἰς τὸν λαὸν τὴν ἀλήθειαν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συνταξιοδοτηθοῦν οἱ γέροντες ἀγρόται.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶπεν αὐτά.

§8Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶπεν, ὅτι δὲν ὡλοκληρώθη ἡ μελέτη. Θὰ ἔλθωμεν καὶ εἰς αὐτό. Καὶ δὲν εἶναι μόνον, ὅτι ἔχει αὐτὴ τὸ μυστικὸν τῆς αὐτοδιαφημίσεως, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ κατέχῃ καὶ τὸ μονοπώλιον. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἀνεκίνησεν ἀπὸ τοῦ βήματος ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἴσης ἀξίας μὲ τὸ ζήτημα τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν, τὸ θέμα τῆς διαφωτίσεως τοῦ λαοῦ ἐπὶ τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐπὶ τῶν ἀντιθέτων γνωμῶν Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι «ἡ ὑπεροχὴ τῆς Δημοκρατίας συνίσταται εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ λαοῦ νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῶν τυχῶν του, ἡ ὀρθὴ ὅμως ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ προϋποθέτει τὴν ἔντιμον διαφώτισιν τοῦ λαοῦ. Καὶ διὰ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφώτισις, ἡ Δημοκρατία καθιέρωσε τὴν δημοσίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ βασικὴν ἀρετὴν παντὸς ἐλευθέρου πολιτεύματος». Ἐὰν μὲ δημοσίαν συζήτησιν ἐννοοῦμεν μόνον τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν γνωμῶν μας ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ Κοινοβουλίου, τότε εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶναι συνεπὴς μὲ ὅσα λέγει. Ἀλλὰ ἐὰν δημοσία συζήτησις σημαίνῃ τὴν διὰ παντὸς μέσου συζήτησιν μὲ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης, τότε ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον χειρίζεται τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ραδιοφώνου ἡ Κυβέρνησις, καταλύει τὴν συζήτησιν, τὴν καταλύει μέχρι τῶν λεπτομερειῶν καὶ μεταβάλλει ἀντιθέτως τὸ ραδιόφωνον εἰς μέσον προπαγάνδας κομματικῆς τοῦ κυβερνῶντος κόμματος —καὶ εἰδικῶς προκειμένου περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ὅπου δὲν φθάνουν κἂν αἱ ἐφημερίδες καὶ ὅπου τὸ ραδιόφωνον εἶναι τὸ οἱονεὶ μόνον μέσον διαφωτίσεως. Αὐτὸ τὸ θέμα, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἐξ ἴσου σπουδαῖον μὲ τὸ θέμα τῆς συνταξιοδοτήσεως, διότι ἀφορᾷ αὐτὴν καθ’ ἑαυτὴν τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἐὰν πάσχῃ, δὲν πάσχει κατὰ τρόπον ἀσύνθετον μὲ τὸ θέμα τῶν ἀγροτῶν, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμεν. Τρίτον, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὰς προτάσεις μας ἡ γενναιότης. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ὅλαι αἱ δυσχέρειαι εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἶναι δι’ ἡμᾶς, ὄχι διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Διατί; Διότι, ὅταν εἰσηγούμεθα, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἡ σύνταξις εἰς τοὺς ἀγρότας, ἔχομεν τὴν ἀπάντησιν: «Πῶς; Βρέστε μας τοὺς πόρους. Πῶς θὰ γίνῃ, χωρὶς νὰ κλονισθῇ ἡ οἰκονομία»; Καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν ἀπαντήσεις. Καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν ἀπαντήσεις, ἐνῷ τὸ θέμα τῆς συνταξιοδοτήσεως γήρατος δι’ ἡμᾶς συνάπτεται μὲ μίαν γενικωτέραν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ριζικῶς διάφορον ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ὁ προϋπολογισμός, ὅπως καταρτίζεται, ἀποτελεῖ πάντοτε τὴν εἰκόνα τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ τὸ Κράτος. Ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον παρουσιάζουν αἱ διαδοχικαὶ Κυβερνήσεις τῆς δεξιᾶς, ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ ἐτῶν, εἶναι ἡ εἰκὼν τῆς ἀντιλαϊκότητος, καθ’ ἡμᾶς. Ὁλόκληρος ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ καὶ ἡ δημοσιονομικὴ πολιτική, καθ’ ἡμᾶς, πρέπει νὰ εἶναι διάφορος. Δι’ ἡμᾶς, ἡ ὑπόθεσις τῆς συντάξεως τῶν γερόντων ἀγροτῶν θὰ ἦτο πολὺ ἁπλῆ ὑπόθεσις μέσα εἰς τὸ σύνολον τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς μας. Σήμερον μᾶς λέγετε νὰ εἰσαγάγωμεν τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν μέσα εἰς τὸ σύνολον τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς. Καὶ αὐτὴ ἡ δυσχέρεια εἶναι δι’ ἡμᾶς. Λέγετε ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ὅτι «ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ὑπευθύνως. Ἀλλὰ ἐὰν σεῖς ἦσθε ὑπεύθυνοι, εἶσθε ὑπεύθυνοι ὑπὸ ἄλλην ἔννοιαν διὰ τὴν ὅλην κατάστασιν. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ἐν ὄψει τῶν εὐθυνῶν μας, ἔναντι τῆς γενικῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς ποὺ θέλομεν νὰ ἀσκήσωμεν, τὴν ὁποίαν σεῖς δὲν κατανοεῖτε. Ἐν τούτοις, προσπαθοῦμεν ἡμεῖς νὰ εὕρωμεν καὶ μέσα εἰς τὸ ἰδικόν σας οἰκοδόμημα, πολιτικὸν καὶ οἰκονομικόν, ἐὰν ὑπάρχῃ, μία ρωγμή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν νὰ περάσῃ μία ἀκτὶς φωτὸς κοινωνικῆς πολιτικῆς, ὡς ἡ σύνταξις τῶν γερόντων ἀγροτῶν. (Χειροκροτήματα). Τέταρτον, ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀναγνωρισθῇ ἡ ἀντικειμενικότης. Ἡ Δημοκρατικὴ Ἕνωσις ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, πρὶν ἀκόμη κατατεθοῦν τὰ νομοσχέδια... (ψίθυροι ἐκ τῆς δεξιᾶς). Αὐτὰ ποὺ εἶπα σᾶς ἠνώχλησαν, κύριοι βουλευταί, ἢ τὰ χειροκροτήματα; Ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγω δὲν σᾶς εἶναι εὐχάριστα, εἶναι γνωστόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τσιριμῶκο, σᾶς παρακαλῶ, ἀφήσατε τὰς ἑρμηνείας.

§10Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διότι ἡ Δημοκρατικὴ Ἕνωσις, πρὶν ἀκόμη κατατεθοῦν αἱ προτάσεις νόμου διὰ δηλώσεων τοῦ Προέδρου της, προέτεινε τὸν σχηματισμὸν διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν θεωρεῖ ποτὲ κανένα σχέδιον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τέλειον, κυρίως οὐδὲ σχέδιον προερχόμενον ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐλλείπῃ ἡ συνεργασία τῶν Κυβερνητικῶν παραγόντων. Καὶ εἶπα, μὲ τὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα ἔχομεν σήμερον, ἂς παραπεμφθῇ τὸ θέμα εἰς μίαν διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, μὲ ὡρισμένας προθεσμίας. Θὰ ἀπεδεχόμην ἀκόμη καὶ ἐὰν ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ κατέληγεν εἰς τὸ ὁμόφωνον συμπέρασμα, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω ἐνέργεια, ἐν προκειμένῳ. Ἀλλὰ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ νὰ ἐπικαλούμεθα ὡρισμένα ἐπιχειρήματα ριπτόμενα ἀπὸ τὸν ἕνα ἐναντίον τοῦ ἄλλου, ἐπιχειρήματα στηριζόμενα ἐπὶ ἀριθμῶν, καὶ κατόπιν νὰ λέγωμεν «τὰ βλέπετε, δὲν εἴμεθα ὥριμοι», «τὰ βλέπετε, εἴμεθα ἡμεῖς ὥριμοι καὶ σεῖς δὲν εἶσθε διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὰς ἀπόψεις τὰς ἰδικάς μας» νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ κατελήγομεν, ἐὰν τὰ θέματα αὐτὰ συνεζητοῦντο εἰς μίαν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν ἠρέμως καὶ κατ’ ἀντιμολίαν. Ἐκεῖ θὰ ἐλύοντο αἱ διαφοραὶ μεταξὺ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Παπανδρέου, τῆς προτάσεως τῆς Δ. Ε. τῆς ΕΔΑ καὶ τῆς Ν.Α.Κ., διαφοραὶ ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων, ὡς πρὸς τὴν δυνατότητα ἐνάρξεως τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, ἀπὸ τὴν αʹ ἡλικίαν ἢ τὴν βʹ, καθὼς καὶ αἱ διαφοραὶ αἱ ὑπάρχουσαι μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὴν προθεσμίαν, ἡ ὁποία χρειάζεται διὰ τὴν μελέτην τοῦ θέματος. Ἐγὼ δὲν θὰ συζητήσω, πλέον ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν. Θεωρῶ, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ὅπως καὶ ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκπροσώπου τῆς ΕΔΑ, ἐβασίσθησαν ὄχι ἁπλῶς εἰς ἰδικάς των σκέψεις, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε. Καὶ νομίζω, ὅτι δὲν παρέχονται περιθώρια διαφωνιῶν, ἐὰν βασισθῶμεν εἰς τὰ θετικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. Θὰ ἤθελον μόνον, ἐπειδὴ θεωρῶ ὅτι, κατὰ βάσιν, καὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, ὡς πρὸς τὸ ἰδικόν μου σχέδιον, καὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον καὶ ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων, εἶναι ἀκριβεῖς, θὰ ἤθελον νὰ κάμω μόνον μίαν γενικὴν παρατήρησιν. Βλέπω, ὅτι εἶναι παρὼν εἷς ἐκ τῶν κ. κ. ὑπουργῶν ποὺ θὰ ἤθελα, εὐτυχῶς βλέπω, ὅτι εἶναι παρὼν ὁ κ. Τσάτσος. Ὁ Γκαῖτε ἔγραφε κάποτε, ὅτι «λέγεται, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ κυβερνοῦν τὸν κόσμον. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ δεικνύουν, πῶς ὁ κόσμος κυβερνᾶται». Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, εἶναι θλιβερὸν τὸ συμπέρασμα διὰ τὸ πῶς κυβερνᾶται ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν συζήτησιν περὶ ἀριθμῶν καὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα προσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κάμνει προγραμματισμὸν μακρόπνοον καὶ ἔχει πάντοτε πληροφορίας δι’ ὅλα, ἰσχυρίσθη ἡ ἰδία, ὅτι δὲν ἔχει βεβαιότητα διὰ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς. Καὶ καταλήγομεν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον, ὅπως π.χ. εἰς τὴν πολιτικὴν συζήτησιν νὰ μὴ κάμωμεν ὅ,τι γίνεται παντοῦ καὶ νὰ συζητοῦμεν ἐπὶ ἀριθμῶν δεδομένων δι’ ὅλους, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ βασίζωμεν ἕκαστος τὴν πολιτικήν του καὶ τοὺς συλλογισμούς του, ἀλλὰ νὰ συζητοῦμεν περὶ ἀριθμῶν, δηλαδή, περὶ τοῦ ἐὰν ὁ αʹ ἀριθμὸς εἶναι ἀκριβὴς ἢ ὁ βʹ. Διατί; Διότι καὶ ὅταν ὑπάρχουν στοιχεῖα, τὰ θέτει ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἐν ἀμφιβόλῳ, ὅπως π.χ. ἡ περίφημος στατιστικὴ τοῦ 1951, ἡ ὁποία ἔχει, ὡς λέγει, μίαν διαφυγὴν 5% καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν πολιτικῶς χρησιμοποιοῦμεν τὴν στατιστικὴν τοῦ 1940, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω πόσην διαφυγὴν ἔχει, καὶ ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι οὔτε κατὰ προσέγγισιν ἀνάλογος πρὸς τὴν στατιστικὴν τοῦ 1951. Καὶ ὅταν, ἐπὶ τέλους, ἐπ’ αὐτῆς τῆς στατιστικῆς στηρίξωμεν ὡρισμένα στοιχεῖα, τίθενται ἐν ἀμφιβόλῳ καὶ οἱ ἰδικοί μας συλλογισμοί, ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ ὅτι πρέπει τὸν Ἀπρίλιον νὰ κάμωμεν «δειγματοληπτικὴν» στατιστικήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν ἐπὶ τῆς δειγματοληπτικῆς, δεδομένου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν αὕτη νὰ παρουσιάζῃ βεβαιότερα στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951. Πρόκειται, λοιπόν, νὰ καταλήξωμεν εἰς συλλογιστικὴν στατιστικὴν διὰ νὰ φθάσωμεν μετὰ τὴν δειγματοληψίαν νὰ εἴπωμεν, ὅτι οὔτε αὐτὸ εἶναι βέβαιον στοιχεῖον καὶ ὅτι ἑπομένως, πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν τὴν γενικὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961–62 διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς μερικὰ συμπεράσματα. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι καὶ τὰ ἐπιχειρήματα καὶ αἱ προτάσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, ὡς πρὸς τὴν λύσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἶναι ἐπαρκεῖς. Δυνάμεθα κάλλιστα μὲ κάποιο περιθώριον νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν στατιστικὴν τοῦ 1951. Δυνάμεθα κάλλιστα νὰ ὁρίσωμεν πρῶτον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, βάσει τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, νὰ ζητήσωμεν τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν τῇ πράξει ὁ θεσμὸς καὶ νὰ ἔχωμεν ὁριστικὰ συμπεράσματα μετὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν στοιχείων. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος ἀναβολῆς καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ συστάσεως διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἵνα οὕτω δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν ἀμέσως εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Θὰ ἔλθω τώρα εἰς μερικὰς ἀντιρρήσεις, εἴτε ὡς πρὸς τὸν χρόνον, εἴτε ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ θέματος τῶν συντάξεων. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν καὶ ἐδιαβάσαμεν μερικὰ πράγματα, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, περίπου, τοῦτο τὸ ἐρώτημα: Φρονεῖτε, ὅτι ἡ χορήγησις συντάξεως εἰς τοὺς γέροντας ἀγρότας λύει τὸ πρόβλημα; Ἀλλὰ ἐρωτῶ, ποῖον πρόβλημα; Τὸ πρόβλημα τῆς γεωργικῆς ἀναπτύξεως, τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν τῶν προϊόντων μας, τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας τῶν νέων, τὸ πρόβλημα τῆς ἀνόδου τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, τὸ πρόβλημα τῆς σταθεροποιήσεως τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, τὸ πρόβλημα τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως; Βεβαίως ὄχι. Ποῖος ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ πρότασις νόμου, περὶ χορηγήσεως συντάξεως εἰς τοὺς γέροντας ἀγρότας, λύει ὅλα τὰ ἀγροτικὰ προβλήματα καὶ ὅλα τὰ συμπαρομαρτοῦντα προβλήματα; Οὐδεὶς τὸ ἰσχυρίσθη καὶ θὰ ἦτο ἀνόητος ἐὰν τὸ ἰσχυρίζετο. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ὅλων αὐτῶν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν ἀντιρρήσεις βασικὰς διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἔχει τὴν πολιτικήν της, ἔχει τὸ πρόγραμμά της, τῶν ἐπενδύσεων, καὶ δὲν ζητοῦμεν νὰ κλονισθοῦν αὐτὰ τὰ κονδύλια, οὔτε νὰ διαγραφοῦν. Ἔχει προσδιορίσει ἡ Κυβέρνησις τὴν πολιτικήν της. Ἔστω καὶ ἐὰν ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ριζικῶς, ἡ πολιτικὴ αὕτη τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει. Καὶ ὡς πρὸς τὰ ἄλλα κεφάλαια, ὅπως τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν τῶν προϊόντων κλπ., εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀπόψεις μας, καθὼς καὶ οἱ ἀγῶνες μας, καθὼς ὁμοίως καὶ διὰ τὸ θέμα τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος κλπ. Ἑπομένως, ἡ σύνταξις τοῦ ἀγρότου δὲν ἔρχεται νὰ ἀνατρέψῃ τὸ πρόγραμμα τὸ γεωργικὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἔρχεται νὰ συμπληρώσῃ καὶ νὰ ἀνεύρῃ τοὺς πόρους, οἱ ὁποῖοι πᾶν ἄλλο ἢ ἔχουν σχέσιν μὲ τοὺς πόρους τοὺς ὁποίους διαθέτει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἄλλα θέματα ἀντιμετωπίζονται διὰ τῆς συντάξεως τῆς ἀγροτικῆς. Πρῶτον, ἀντιμετωπίζεται αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ δίκαιον αἴτημα τῆς ἐπεκτάσεως τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὴν ὕπαιθρον. Δὲν θὰ κάμετε κανένα ἀγρότην νὰ πιστεύσῃ, ὅσον καὶ ἐὰν προσπαθήσητε καὶ εἰς οἱονδήποτε τόνον καὶ ἂν τὸ πῆτε, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων, τοὐλάχιστον ἕνα μέρος αὐτῶν, νὰ ἀσφαλίζεται καὶ νὰ αὐτασφαλίζεται καὶ νὰ δημιουργηθοῦν διάφορα σήματα, ἐπικολλώμενα ἐπὶ παντὸς χάρτου, τὰ ὁποῖα ὁ ἀγρότης πληρώνει. Καὶ μόνον ὅταν γίνῃ λόγος περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ ἀγρότου, τοῦτο νὰ θεωρῆται ἀπραγματοποίητον. Ἑπομένως, ἡ ἔναρξις τῆς ἐπεκτάσεως τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ γήρατος, εἶναι ἀνάγκη δικαιοσύνης βασικῆς διὰ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Δεύτερον, διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἐπέρχεται μία ἄμβλυνσις τοῦ μεγάλου οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ προβλήματος, ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ ὕπαιθρος ἢ ποὺ ἀντιμετωπίζομεν ὅλοι εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἶναι ἀδύνατον αὐτὸ νὰ διαφεύγῃ τὴν προσοχὴν οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, οἱουδήποτε ἀνθρώπου, ὁσονδήποτε ἀπροσέκτου. Τὸ πρόβλημα ὑπάρχει καὶ τὸ πρόβλημα εἶναι ἀγχῶδες. Αὐτὰ τὰ δύο ἀποτελέσματα, δύναται νὰ ἔχῃ ἡ σύνταξις τοῦ γήρατος. Καὶ τὸ θέμα τοῦτο, φωτίζει καὶ τὰς ἐν γένει ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐπικρατοῦν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν, εἴτε τοῦ ἀγροτικοῦ, εἴτε οἱουδήποτε ἄλλου προβλήματος. Κύριοι, ἡμεῖς ἀρνούμεθα νὰ θεωρήσωμεν, εἴτε τὸν ἀγρότην, εἴτε οἱονδήποτε πολίτην, ὡς ἁπλοῦν ἀριθμόν, ἀντικείμενον τῶν ἐργασιῶν τοῦ Γραφείου, εἴτε τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἄλλης Τραπέζης, εἴτε τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἀρνούμεθα νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι ἡ βάσις εἶναι π.χ. τὸ νόμισμα καὶ ὅτι μετρῶνται αἱ κεφαλαὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἀναλόγως τῶν ἀριθμῶν λαμβάνομεν ἀποφάσεις, χωρὶς νὰ σκεπτώμεθα τὰ κοινωνικὰ ἀποτελέσματα τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν. Καί, βεβαίως, εἶναι εὔκολον, ὅταν μᾶς φαίνεται, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἀγροτικοῦ προϊόντος εἶναι πολὺ ὑψηλή, νὰ εἰσαγάγωμεν προϊόντα τοιαῦτα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι ὑπάρχουν διεθνεῖς τιμαί, ἐνῷ παντοῦ ὑπάρχουν δύο τιμαί, μία τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ μία τῶν ἐξαγωγῶν καὶ νὰ ρίπτωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἀγροτικοῦ προϊόντος, καὶ διότι μόνον μέχρι τοῦ ποσοῦ ποὺ εἶναι σήμερον. Εἶναι δυνατὸν νὰ πέσουν αἱ τιμαὶ ἀκόμη περισσότερον, ἀρκεῖ νὰ αὐξήσωμεν τὴν ποιότητα τῶν ἐξαγωγῶν. Μᾶς εἶναι εὔκολον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἔχει μίαν βάσιν, τὴν κοινωνικήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν θὰ ἐπανέλθω, ἡ ὁποία ἀρνεῖται, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιῆται ὁ ἄνθρωπος, ὡς ἀριθμός. Ἀρνεῖται τὴν χρησιμότητα αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῆς χυδαίας ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἔκαμεν ἄλλοτε νὰ γίνεται δεκτὴ καὶ ἡ ἐργασία τοῦ παιδιοῦ κάτω τῶν 8 ἐτῶν, ποὺ ἦτο πολὺ χρήσιμος οἰκονομικῶς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐχρησιμοποίουν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ κοινωνικὴ ἄποψις, ἡ ὁποία εἶναι, ἂς εἴπωμεν, προοδευτική. Εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἄποψις, ποὺ ἐκείνη εἶναι συντηρητικὴ καὶ ἡ ὁποία ἀρνεῖται ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ὅτι εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ πορεία τῆς οἰκονομίας. Μὲ βάσιν τὸ κριτήριον αὐτό, ποῖος ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι σήμερον ἀσφυκτιᾷ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ἀσφυκτιᾷ καὶ λόγῳ τοῦ χαμηλοῦ του εἰσοδήματος καὶ λόγῳ τῆς ἐλλείψεως παντὸς αἰσθήματος οἰκονομικῆς ἀσφαλείας, ἀσφυκτιᾷ καὶ διότι, ἀκριβῶς, τὸ χαμηλόν του εἰσόδημα καὶ ἡ κακὴ πιστωτικὴ πολιτική, προκειμένου περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, τὸν ἔχει πνίξει εἰς τὰ χρέη. Βεβαίως, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μακροχρόνιον πρόγραμμα ἀναπτύξεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατόν, μὲ κοινωνικὰ μέτρα νὰ ἀντιμετωπίζεται ἐσαεὶ ἡ ὑπόθεσις τῆς ὑπαίθρου ἐν Ἑλλάδι. Βεβαίως, πρέπει νὰ καταγίνῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ καταστρώσῃ πραγματοποιήσιμα προγράμματα καὶ αὐτὰ νὰ τὰ πραγματοποιῇ μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ὑπόσχεται. Βεβαίως, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσῃ σοβαρῶς, πολὺ περισσότερον ἀπὸ σήμερον, τὴν ὑπόθεσιν τῆς πολιτικῆς τῶν ἐξαγωγῶν, διότι καὶ αὐτὴ ἀφορᾷ ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Ἀλλά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε εἰς τὸν χωρικόν, ὅτι, ὅταν ἐφαρμοσθῇ πλήρως τὸ μακροχρόνιον πρόγραμμά σας, ὁπότε πράγματι θὰ ἀνακουφισθῇ, θὰ ἴδῃ, ὅτι, ὅταν ἀρνῆσθε τὰ κοινωνικὰ μέτρα, εἶναι, διότι ἀποβλέπετε εἰς τὸ μακροχρόνιον πρόγραμμα. Ἐν τῷ μεταξύ, ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ζοῦν καὶ θέλουν νὰ ζήσουν, καὶ φυτοζωοῦν, καὶ εἰς βοήθειαν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων πρέπει νὰ ἔλθωμεν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως γήρατος, ἔχομεν ὑποβάλει πρότασιν νόμου, περὶ διαρρυθμίσεως τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσωμεν ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ σχετικὴ πρότασις νόμου, ἡ ὁποία εὐτυχῶς θὰ ἔλθῃ, διότι δὲν πάσχει ἀπὸ συνταγματικὸν ἐλάττωμα. Ἀλλὰ εἶδα, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ δημαγωγία μας, δὲν εἶναι καὶ τόσον μεγάλη δημαγωγία. Εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον», ὁ ὁποῖος ἐκυκλοφόρησε χθές, ἀνέγνωσα, ὅτι ἔγινε σύσκεψις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, εἰς τὴν ὁποίαν, σὺν τοῖς ἄλλοις, ἀπεφασίσθη, νομίζω, νὰ χαρισθοῦν οἱ τόκοι ὑπερημερίας εἰς τοὺς ἀγρότας, χάριν τῆς ἀνακουφίσεώς των. Αὐτό, περιέχεται εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν καταθέσει. Ἐὰν εἶναι θέμα μεγεθῶν μόνον, ἡ δημαγωγία καὶ ἡ μὴ δημαγωγία, θὰ τὸ συζητήσωμεν μεθαύριον. Ἐὰν εἶναι μὴ δημαγωγία, ὁ χαρισμὸς τῶν τόκων ὑπερημερίας καὶ εἶναι δημαγωγία ἡ μετατροπὴ ὡρισμένων βραχυχρονίων πιστώσεων εἰς μεσοπροθέσμους, θὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ αὐτό.

§11Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ εἴδησις, ἡ ἀναγραφομένη εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον», δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκριβής. Ἡ συζήτησις δὲν ἔγινε περὶ χαρισμοῦ τῶν τόκων ὑπερημερίας, ἀλλὰ περὶ ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος, πότε θὰ εἰσπράττωνται τόκοι ὑπερημερίας. Ἤδη, τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἔδωσεν ἐπανειλημμένας ἐντολὰς εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, πότε θὰ εἰσπράττῃ τοὺς τόκους ὑπερημερίας καὶ ποῖοι ὅροι πρέπει νὰ συντρέχουν διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐλήφθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν συσκέψεως, ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τοῦ τρόπου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι πλέον ἀσφαλής, διὰ νὰ μὴ ἀφιέμεθα εἰς τυχὸν ὑπερβολὰς τῶν διευθυντῶν ὑποκαταστημάτων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὥστε οἱ τόκοι ὑπερημερίας νὰ εἰσπράττωνται, ἐκεῖ ποὺ πρέπει νὰ εἰσπράττωνται, ὡς ποινὴ τῆς κακοπιστίας.

§12Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Χαίρω πολύ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, διὰ τὴν διευκρίνησιν, ἀλλὰ ὅ,τι ἔλεγα πρίν, δὲν ἦτο ἐναντίον σας, βεβαιωθῆτε. Πάντως καὶ αὐτὸ ἀκόμη ποὺ ἀντιμετωπίσατε, καλὸν εἶναι. Ἐλπίζω, ὅτι μέχρι τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως νόμου, θὰ δημιουργηθοῦν προϋποθέσεις καλύτεραι διὰ τὴν συνεννόησίν μας. Πάντως, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα σύμφωνοι, εἰς τὸ ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τῆς ἀνακουφίσεως τοῦ ἀγρότου ἀπὸ τὰ χρέη του, διὰ τῆς Αʹ ἢ Βʹ διαρρυθμίσεως, δὲν εἶναι ἁπλῶς κοινωνικὸν μέτρον, ἔχει καὶ οἰκονομικὴν χρησιμότητα. Σεῖς οἱ ἴδιοι, ἡ Κυβέρνησις, παρέσχετε τοιαύτην διευκόλυνσιν εἰς ἄλλου εἴδους ἐπιχειρήσεις, μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ ἀδυναμία τῆς καταβολῆς ἔκαμε τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτὰς νὰ ἀσφυκτιοῦν ἀπὸ τὸ βάρος τῶν δανείων καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσουν. Διατὶ ἡ ἀγροτικὴ ἐπιχείρησις δύναται νὰ ἀσφυκτιᾷ κάτω ἀπὸ τὰ χρέη καὶ νὰ μὴ σκέπτεται κανείς, ὅτι πρέπει νὰ ἀνακουφισθῇ, νὰ πάρῃ μίαν ἀνάσα διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ περπατήσῃ, νὰ λειτουργήσῃ, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ξανοιχθῇ εἰς ἕνα ἀγῶνα καλύτερον, διὰ νὰ βοηθήσῃ καὶ τὸ ἴδιον τὸ πρόγραμμα τὸ ἰδικόν σας, τὸ μακροχρόνιον, τῆς ἀναπτύξεως τῆς παραγωγῆς; Τέλος, θὰ ἤθελα, ἐν παρενθέσει εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ εἴπω, ὅτι ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἐφημερίδα κατ’ ἐξοχὴν ἀστικήν, ὅτι τὸ ὕψος τῆς συντάξεως εἶναι τὸ γελοῖον 300σιόδραχμον. Ἐθαύμασα τὴν εὐτυχίαν τῆς ἐφημερίδος καὶ τὴν ἔλλειψιν πληροφοριῶν, διότι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς ἰδίας Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας βγαίνει, ὅτι ἐπὶ τοῦ 1.026.000 ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν, οἱ 583.000 ἔχουν μέσον μηνιαῖον εἰσόδημα οἰκογενείας 316 δραχμάς. Καὶ αἱ 300 αὐταὶ δραχμαὶ ὡς σύνταξις ἑνὸς ἀτόμου εἶναι γελοῖον τριακοσιόδραχμον. Ἀφοῦ εἶναι γελοῖον, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ γελάσουν πράγματι τὰ χείλη τῶν ἀγροτῶν μὲ τὰς 300 αὐτὰς γελοίας δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, ὑπῆρξε καὶ ἄλλο ἐπιχείρημα ἐναντίον μας, ὅτι ἡμεῖς φωνάζομεν διὰ τοὺς γέρους καὶ δὲν σκεπτόμεθα τοὺς νέους. Κύριοι βουλευταί, ἡ σύνταξις ἡ παρεχομένη εἰς τοὺς γέροντας πάντοτε ἐθεωρήθη, ὅτι εἶναι κάτι ποὺ ἀφορᾷ καὶ τὸν νέον ἢ τὰ μέτρα ποὺ πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπὲρ τῶν νέων. Ἡ σύνταξις, κατὰ ἕνα μεγάλον ποσοστόν, δίδεται διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀπέλθῃ ἀπὸ τὴν παραγωγήν, ἢ τὴν δημοσίαν θέσιν ἢ τὴν ἰδιωτικὴν θέσιν ὁ ἄνθρωπος ποὺ συνεπλήρωσε μίαν ὡρισμένην ἡλικίαν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἔλθῃ ὁ νέος εἰς τὴν θέσιν τὴν κενουμένην. Δεύτερον, εἶναι βέβαιον, ὅτι, ὅταν πράγματι μὲ ἕνα τόσον μικρὸν εἰσόδημα οἰκογενείας ζοῦν τόσοι ἄνθρωποι, ὅταν ὁ ἀρχηγὸς τῆς οἰκογενείας φθάσῃ εἰς τὴν ἡλικίαν νὰ μὴ ἐργασθῇ, λαμβάνει 300 δραχμάς, αὐταὶ αἱ 300 δραχμαὶ προστίθενται εἰς ἕνα οἰκογενειακὸν προϋπολογισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναμφισβητήτως περιέχεται καὶ ὁ νέος. Τέλος, θὰ ἤθελα νὰ μὴ ὑποτιμήσῃ ἡ Κυβέρνησις πέραν αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων ποὺ ἀνταλλάσσονται τὴν οὐσιώδη οἰκονομικὴν σημασίαν τοῦ κοινωνικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον εἰσηγούμεθα, τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα. Διὰ νὰ ἑλκύσητε ἀκόμη καὶ τὰ ξένα κεφάλαια διὰ νὰ συντείνουν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, δημιουργεῖτε κίνητρα οἰκονομικά. Χαρίζετε φόρους ἢ δημιουργεῖτε ἐν γένει πολλαπλᾶς ἐνθαρρύνσεις διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ κεφάλαια νὰ συντείνουν εἰς τὴν παραγωγικότητα τοῦ τόπου καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Λέγετε ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ὅτι ἔχετε μακροχρόνιον πρόγραμμα καὶ ὅτι χρειάζεται νὰ ἀντιληφθοῦν καὶ οἱ χωρικοὶ τὴν προσπάθειαν ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν καὶ ἄλλα πράγματα. Διατὶ διὰ τοὺς ἀγρότας δὲν χρειάζονται κίνητρα ψυχολογικὰ διὰ νὰ ἀκούσουν ἔστω τὰς ὀρθὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἐν μεγάλῳ μέτρῳ ἀμφισβητῶ; Διατὶ νὰ μὴ δημιουργήσητε τὴν ἱκανοποίησιν τὴν ψυχικήν, ἡ ὁποία φέρει τὸν ἀγρότην πιὸ κοντὰ πρὸς τὸ Κράτος, πιὸ κοντὰ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἢ πιὸ κοντὰ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ποὺ στέλλετε διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν ἀνάγκην μιᾶς πολιτικῆς ποὺ διὰ νὰ ἀσκηθῇ ἔχει ἀνάγκην τῆς κατανοήσεως καὶ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἀγρότου; Αὐτὸν τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα τοῦ ἀγρότου, ὁ ὁποῖος αἰσθάνεται, ὅτι ἀρχίζει νὰ γίνεται κάτι παρόμοιον σὰν τὸν κάτοικον τῆς πόλεως, ἀφοῦ ἐπὶ τέλους καὶ δι’ αὐτὸν γίνεται λόγος περὶ τῆς συντάξεως, ὅπως γίνεται δι’ ὅλους τοὺς ἀστούς, αὐτὸν τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα δὲν τὸν ὑπολογίζετε ὡς οἰκονομικὸν παράγοντα, ὡς παράγοντα ἐπιτυχίας ἑνὸς ἀγροτικοῦ προγράμματος μακροπνόου, ὄχι αὐτοῦ ποὺ ἔχετε σεῖς, ἀλλὰ καλλιτέρου, ἀλλὰ ἔστω καὶ αὐτοῦ ποὺ ἔχετε σεῖς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν πεταμένα λεπτὰ ἐκεῖνα, ποὺ συντείνουν εἰς τὴν ἑδραίωσιν τοῦ ψυχολογικοῦ αὐτοῦ παράγοντος, ποὺ εἶναι ἀπαραίτητος παράγων πάσης οἰκονομικῆς προσπαθείας; Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν δύο τελευταίων ἐρωτημάτων: Πρῶτον, ἐὰν πρέπει νὰ συμμετάσχουν οἱ ἀγρόται εἰς τὴν ἀσφάλισιν δι’ ἰδικῶν των συνεισφορῶν καὶ δεύτερον, ἀπὸ ποῦ πρέπει νὰ εὑρεθοῦν οἱ πόροι. Ὡς προοπτικὴ τοῦ μέλλοντος, ὡς προοπτικὴ ὁλοκληρώσεως ἑνὸς συστήματος κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων γενικῶν, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ εἰς τὸ μέλλον καὶ ἡ συνεισφορὰ τοῦ ἀγρότου. Ἀλλά, ἐὰν σήμερον συζητήσωμεν περὶ συνεισφορᾶς τοῦ ἀγρότου, συζητοῦμεν κάτι πολὺ δύσκολον μέχρι τοῦ ἀδυνάτου καὶ πρὸ παντός, κάτι τὸ ἄνισον καὶ ἄδικον. Πολὺ δύσκολον, διότι ἀκριβῶς, εἰς τὰς οἰκογενείας ποὺ θὰ πρέπει νὰ δοθῇ σύνταξις, λόγῳ τῆς ἀπορίας, τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα εἶναι χαμηλόν, μέχρις ἐκμηδενισμοῦ. Ἐὰν εἴπωμεν σήμερον, ὅτι πρέπει νὰ συνεισφέρουν οἱ ἀγρόται, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἕνα μέγα μέρος τῶν δικαιουμένων συντάξεων δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν λάβῃ, διότι δὲν θὰ δύναται νὰ συνεισφέρῃ. Ἑπομένως, εἶναι καλλίτερον νὰ μὴ λεχθῇ, ὅτι θὰ ζητηθῇ συνεισφορά, διότι εἶναι δύσκολον. Πάντως, εἶναι ἄνισον καὶ ἄδικον. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μόνον μὲ 500 ἑκατομμύρια κοινωνικῶν πόρων βαρύνεται ὁ πληθυσμὸς διὰ τὰς ἀσφαλίσεις, τὰ δὲ ὑπόλοιπα 4 δισεκατομμύρια εἶναι εἰσφορὰ τῶν ἠσφαλισμένων. Καὶ τὰ μὲν 500 ἑκατομμύρια εἶναι πράγματι κοινωνικοὶ πόροι, δηλαδὴ προέρχονται ἀπὸ τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Αὐτὰ τὰ 500 ἑκατομμύρια θὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν καὶ ὑπὲρ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων. Ἀλλὰ οὔτε ἔτσι ἀποκαθίσταται ἰσότης, διότι τὰ 500 ἑκατομμύρια εἶναι διὰ τὸ ⅓ τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τὸ εὐπορώτερον. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἀποτελεῖ τὰ ⅔. Τὸ ⅓ παίρνει τὰ 500 ἑκατομμύρια ἀπὸ κοινωνικοὺς πόρους. Πόσα θὰ ἔπρεπε, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κάμωμεν δικαίαν κατανομὴν νὰ πάρῃ ἡ ἀγροτικὴ τάξις; Τὸ διπλάσιον. Δεύτερον, εἶναι ἀδύνατον νὰ λογαριάσωμεν τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἀγρότου μὲ μόνον τὸ ὕψος τῶν 500 αὐτῶν ἑκατομμυρίων. Διότι ἀπὸ τὴν εἰσφορὰν τῶν ἠσφαλισμένων καὶ δὴ ἀπὸ τὴν ἐργοδοτικὴν εἰσφοράν, βαρύνεται ἡ κατανάλωσις καὶ συνεπῶς, βαρύνεται ὁ ἀγρότης κατὰ ἕνα τεράστιον ποσοστόν. Εἶναι ἀδύνατον, λοιπόν, νὰ κάμωμεν τὸν λογαριασμόν. Τὰ 500 αὐτὰ ἑκατομμύρια πρέπει τοὐλάχιστον νὰ τὰ ἀναβιβάσωμεν εἰς δύο δισεκατομμύρια διὰ νὰ κάμωμεν ἕνα λογαριασμὸν χονδρόν, ὁ ὁποῖος νὰ ἐκφράσῃ τὴν πραγματικότητα τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ χωρικοῦ. Ἀλλά, πέραν τούτου, καὶ ἐξ ἀφορμῆς τῶν λεχθέντων, τὶ ἰσχύει εἰς τὰς ἄλλας χώρας, πράγματα ποὺ δὲν ἀνέφερεν ὁ κ. Μπακατσέλος χθές, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀδιαφόρως ἐὰν ἔχωμεν διαφορὰς ὡς πρὸς τὰ θεραπευτικὰ μέσα, ὁ ὁποῖος δὲν παραδέχεται, ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου, ὑπάρχουν ἀδικίαι ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανώσεως οἰκονομικῆς ζωῆς, ἀδικίαι αἱ ὁποῖαι ἔγιναν λόγῳ τοῦ εἴδους τῆς ὀργανώσεως τῆς οἰκονομίας μας, ἀδικίαι βαρύτεραι ἀπὸ πάντα ἄλλον τόπον, ἀπὸ ἐκείνους, ἐπὶ τέλους, πρὸς τοὺς ὁποίους προσβλέπομεν, διὰ νὰ λάβωμεν παραδείγματα. Ἡ ψαλὶς μεταξὺ βιομηχανικῶν καὶ ἀγροτικῶν προϊόντων εἶναι τεραστία. Ὑφίσταται αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἐκμετάλλευσιν ὁ ἀγρότης ποὺ ὑφίσταται πολὺ ὀλιγώτερον ἀλλοῦ. Τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς του εἶναι τεράστιον, αἱ τιμαὶ τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων τὰ τελευταῖα ἔτη εἶναι σχεδὸν κάτω τοῦ κόστους. Διερωτᾶται, λοιπόν, κανείς, πρὸς τὶ ἡ σύγκρισις μὲ τὴν Δανίαν; Πρὸς τὶ ἡ σύγκρισις μὲ οἱανδήποτε χώραν; Ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην εἰς Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ συζητηθῇ τὸ τὶ γίνεται εἰς ἄλλα Κράτη καὶ τὶ δὲν γίνεται εἰς ἄλλα Κράτη, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ὑπῆρχον στοιχεῖα θετικὰ διὰ τὴν σύγκρισιν τῆς ψαλίδος, τῆς περιφήμου αὐτῆς εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἐκ τοῦ ὁποίου θέλετε νὰ ἀρυσθῶμεν παραδείγματα διὰ τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τοῦ χρηματικοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου, ἐν σχέσει μὲ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, διὰ τὸ πόσον πληρώνει τὰ ἀπαραίτητα βιομηχανικὰ προϊόντα εἰς τὴν καλλιέργειαν, λιπάσματα καὶ ἄλλα. Ἂν γίνῃ μία σύγκρισις, τότε ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ποίαν χώραν θὰ πρέπει νὰ μιμηθῶμεν. Ἄλλως, δὲν ἐνδιαφέρει ποσῶς ἡ σύγκρισις μὲ ἄλλας χώρας, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ ἡ σύγκρισις, ὅταν συγκρίνῃ κανεὶς ἀνόμοια μεγέθη. Λέγομεν, ὅτι εἰς τὴν τάδε χώραν εἶναι ἐξησφαλισμένος ὁ ἀγρότης, ἄρα καὶ εἰς ἡμᾶς πρέπει νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένος. Κάθε ἄλλο, θὰ πρέπει νὰ μοῦ εἴπητε πόσον εἶναι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα εἰς τὴν τάδε χώραν καὶ τὶ συνεισφέρει. Διότι ἄλλως, εἶναι φυσικόν, ὅτι, ὅταν τὰ ἐξομοιώνωμεν ὅλα, νὰ μὴ εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ συζητῶμεν θεωρητικῶς περὶ τοῦ ἂν πρέπει ἢ ὄχι, ἢ ἂν δὲν πρέπει ὁ ἀγρότης νὰ συμμετέχῃ εἰς τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος εἰς ἓν πρῶτον στάδιον περὶ συμμετοχῆς τοῦ ἀγρότου. Ὅταν πραγματοποιηθοῦν αἱ ἐπαγγελίαι, ὅταν ἐφαρμοσθῇ πραγματικὰ σωστὴ ἀγροτικὴ πολιτικὴ καὶ ἀνέβη τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα καὶ ὑπάρξῃ σχετικὴ σταθεροποίησις τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, τότε εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθοῦν ὅλα τὰ ἀναλογιστικὰ αὐτὰ καὶ ἡ πιθανὴ συμμετοχὴ τοῦ ἀγρότου δι’ ἀμέσου καταβολῆς, διότι κατὰ τὰ ἄλλα, διὰ τῶν ἐμμέσων φόρων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι 80%, ὁ ἀγρότης συμμετέχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι φαίνεται, διότι λέγεται συνήθως, ὅτι δὲν πληρώνει ἄμεσον φόρον εἰσοδήματος. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν. Καὶ θὰ ἴδωμεν τότε, μὲ τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρύνεται ἐπὶ πλέον ὁ ἀγρότης διὰ τὴν ἀσφάλισιν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ «ἀπὸ ποῦ»; Εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου, ὅτι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ «ἀπὸ ποῦ» εἶναι ἐθελοντική, καὶ ὅτι ἡ ἀπάντησις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι: δώσατέ μου τὸν προϋπολογισμὸν νὰ τὸν «ἀνακατασκευάσω». Ἡ λέξις εἶναι τῆς μόδας. Ἐξ ὑπαρχῆς, δηλαδή, σᾶς εἶπον, ἀπὸ ποῦ θὰ δώσῃ τὰς συντάξεις εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ ποίαν ἄλλην πληγὴν πυορροοῦσαν τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ κλείσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, προτάσεις ὑπεβλήθησαν. Προσωπικῶς, ἐδοκίμασα ἕνα δυσάρεστον αἴσθημα τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶδα τὴν ὀργὴν καὶ τὴν φρίκην ποὺ κατέλαβε τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς μὲ ποσὸν εἴτε 500.000.000 ποὺ εἰσηγεῖται ὁ κ. Παπανδρέου, εἴτε μὲ τὸ ποσὸν τῶν 800.000.000, ποὺ εἰσηγοῦνται οἱ βουλευταὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων, ἂν βάλωμεν ὡς βάσιν τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Διότι αὐτὴ ἡ ὀργὴ δείχνει ἢ τοὐλάχιστον δείχνει ἀθελήτως, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλήρης συνείδησις τῆς ἀνάγκης νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ὡρισμέναι ἀνάγκαι ἢ τοὐλάχιστον νὰ μὴ ὑποτιμῶνται μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἡ ὑπόμνησις τῆς ἀνάγκης τῆς ἱκανοποιήσεως αὐτῆς νὰ προκαλέσῃ αὐτὴν τὴν ἔκρηξιν. Τὶ θὰ γίνουν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους μὲ αὐτὰ τὰ 500 ἑκατομμύρια; Θέλετε νὰ τὸν συζητήσωμεν ὁλόκληρον τὸν προϋπολογισμόν; Ἐγώ, βέβαια, δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος, ὁ ὁποῖος καταφεύγει εἰς αὔξησιν ἐμμέσων φόρων διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Διότι εἶναι ἐναντίον τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ διότι πιστεύω, ὅτι δὲν πρέπει μὲ εὐχέρειαν νὰ αὐξάνωνται οἱ ἔμμεσοι φόροι, οὔτε, ὅμως, θὰ καταφύγω εἰς ὅλας τὰς προτάσεις ποὺ ἔγιναν περὶ τῶν κονδυλίων. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι εἶναι ὥρα, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν, νὰ ἀνακινήσῃ καὶ νὰ φέρῃ εἰς τὴν μνήμην τῆς Βουλῆς ἕνα μεγάλο θέμα, τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κύριοι βουλευταί, βεβαίως, ἡ συνήθεια τοῦ νὰ θεωρῆται τὸ θέμα αὐτὸ ταμποῦ, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει κανεὶς νὰ ἐγγίζῃ, ἔχει ἐπικρατήσει μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε καὶ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μονοπλεύρως δυνάμεις τοῦ ΝΑΤΟ ἐλαττώνουν τὰς στρατιωτικάς των δαπάνας, μονοπλεύρως ἡ ἰδία ἡ Ἀμερικὴ ἠλάττωσε τὰς στρατιωτικάς της δαπάνας, ἡ Μεγάλη Βρεταννία καὶ ἄλλαι χῶραι δευτερεύουσαι τοῦ ΝΑΤΟ μονοπλεύρως ἠλάττωσαν τὰς στρατιωτικὰς των δαπάνας, ἡμεῖς εὑρισκόμεθα πάντοτε εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον. Δηλαδή, διαμαρτυρόμεθα, διότι ἡ Ἑλλὰς ὑφίσταται μίαν τεραστίαν βεβαίως δαπάνην, ἀνάλογα μὲ τὸ ἐθνικόν της εἰσόδημα, διαμαρτυρόμεθα, διότι συμμετέχει κατὰ τόσον πολὺ εἰς τὴν ἀμυντικὴν συμμαχίαν, λέγομεν, ὅτι θὰ πρέπει τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν μας δαπανῶν νὰ εἶναι συνάρτησις τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ ἔχομεν καταλήξει εἰς τὸ σημεῖον νὰ αὐξάνωνται αἱ δαπάναι αἱ στρατιωτικαὶ κατ’ ἔτος, νὰ ἐλαττοῦται δὲ ἀντιστοίχως ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια κατ’ ἔτος. Πόσοι καὶ ποῖοι Ἀμερικανοὶ παρατηρηταὶ τῶν ἑλληνικῶν πραγμάτων καὶ Ἕλληνες καὶ δημοσιογράφοι καὶ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ ἐπίσημα καὶ ἀνεπίσημα ὑπομνήματα, πόσοι ἔχουν εἴπει, ὅτι καταλήγει τὸ ὑπερβολικὸν ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν νὰ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκουν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι. Πόσοι καὶ ποῖοι, τοὺς γνωρίζετε. Δὲν εἶναι κανεὶς ποὺ νὰ μὴ τὸ ἔχῃ εἴπει. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἡ προγραμματικὴ διακήρυξις τῆς Φ.Δ.Ε., τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1955, ἔλεγεν: «Ἐὰν δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθῇ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια εἰς ἐπενδύσεις, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν δραχμῶν, εἰς τὸ γεγονός, δηλαδή, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξασφαλίσῃ κεφάλαια διὰ ἐπενδύσεις, καίτοι ὑπῆρχον διαθέσιμα τὰ ἀναγκαιοῦντα εἰς ξένον συνάλλαγμα. Εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἄμυναν ἐθυσιάσθη ἡ οἰκονομικὴ ἄμυνα ὡς καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐπιβίωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τοῦτο ὑπῆρξε τοὐλάχιστον παράλογον εἰς ἣν ἔκτασιν ἐγένετο, εἶναι δὲ ἀπαράδεκτον νὰ συνεχισθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Κατὰ ταῦτα, ἡ μείωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν εἰς εὐρυτάτην κλίμακα, ἀποτελεῖ ἕν ἀπὸ τὰ βασικὰ σημεῖα τῆς πολιτικῆς τῆς Φ.Δ.Ε.». Τὸ δὲ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ πρόγραμμά του τῶν τελευταίων ἐκλογῶν ἔλεγεν, ὅτι θὰ περιορίσῃ αὐστηρῶς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ θὰ αὐξήσῃ τὰς δαπάνας διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν. Ἰδού, ὅτι αἱ συντάξεις τῶν ἀγροτῶν ἀνάγονται εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς κοινωνικῆς προνοίας. Ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ἑλληνικὸς ἔχει μίαν ὄψιν πολεμικήν, ἔχει δὲ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν μίαν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ὅλης πορείας τῆς οἰκονομίας καὶ εἶναι καμωμένος οὔτε κἂν ὅπως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἀγαθοῦ ἐκείνου οἰκογενειάρχου, ὁ ὁποῖος, ὅταν ἤθελε νὰ κανονίσῃ τὰ ἔξοδά του, ἔλεγε: 5 στὸ κρασί, ξανάρχιζε τὸν λογαριασμόν, ἔκοβεν ἕνα κονδύλι, 5 στὸ κρασί. Δὲν εἶναι οὔτε κἂν 5 στὸ κρασί. Εἶναι 5 στὸ κρασὶ τὸν πρῶτον χρόνον, 6 στὸ κρασὶ τὸν ἄλλο χρόνον, 7 στὸ κρασὶ τὸν ἄλλο χρόνον καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. (Χειροκροτήματα). Πότε θὰ σταματήσῃ; Ἀκούσατε τὴν εἰκόνα. Εἶναι διδακτική: Τὸ 1954, ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου, εἶχεν ἐπέλθει μία γενναία μείωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ἔφθασεν εἰς 3.324.000.000. Τὸ 1955 ἀνέρχονται εἰς 3.699. Τὸ 1955–56 τὸ 18μηνον εἰς 6.577, τὸ ὁποῖον σημαίνει διὰ τὸ ἔτος 4.173. Τὸ 1957, 4.875. Τὸ 1958, 5.149. Τὸ 1959, 5.290 καὶ διὰ τὸ 1960 ἀναγγέλλεται 600 ἑκατομμύρια αὔξησις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, 500 λέγεται διὰ τὸ σχέδιον Παπανδρέου, 800 ἑκατομμύρια δραχμῶν δι’ ὑμᾶς, μὲ ἀπόλυτον ἄνεσιν 600 ἑκατομμύρια. Ἡ εἰκὼν τώρα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Τὸ 1954 1.467 ἑκατομμύρια καλύπτοντα δηλαδὴ τὸ 45% τῶν ἐμφανῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ 1955 1.319 ἑκατ. δηλαδὴ πίπτει εἰς τὸ 36%. Διὰ νὰ πέσῃ τὸ 1959 περίπου εἰς 11,4% τοῦ συνόλου τῶν ἐμφανῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει εὔκολος ἀντίρρησις. Πρόκειται περὶ τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Τὸ ἀμφισβητῶ. Εἶναι θέμα κακῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς κατ’ ἐμέ. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐθνικῆς ἀσφαλείας ἀμφισβητῶ ὅταν μία οἰκονομία σφαδάζῃ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ἀμφισβητῶ, ὅτι ἡ ἐξακολούθησις τοῦ εἴδους αὐτοῦ τῆς πολιτικῆς ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν σκοπὸν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Ἤδη τὸ 1950 ὁμιλῶν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν συνέλευσιν τοῦ Στρασβούργου ἐν πλήρει ψυχρῷ πολέμῳ καὶ μόλις ἔγινε λόγος περὶ εὐρωπαϊκοῦ στρατοῦ, ἔλεγον πρὸς ὅλους ὅσοι ἦσαν ἐκεῖ καὶ ἰδίως πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξεπροσώπουν πλουσίας χώρας τῆς Δύσεως: «Λέμε, ὅτι ἡ Εὐρώπη ὑπερασπίζεται ὅλα ὅσα ἔχουν ἀξίαν στὴ ζωή, συχνὰ ὅμως δίνουμε τὴν ἐντύπωση, πὼς ξεχνοῦμε, ὅτι μέσα σ’ αὐτὸ τὸ ὅλο ὑπάρχει προπαντὸς ἡ ἴδια ἡ ζωή». Ἐπειδὴ μέσα σ’ αὐτὸ ποὺ ὀνομάζεται Δύση δίνουν τὸν τόνο τὰ ἔθνη μὲ ὑψηλὸ ἐπίπεδο ζωῆς, συχνὰ μοιάζουμε σὰν νὰ ξεχνοῦμε, ὅτι καὶ μέσα στὴν ἴδια τὴν Εὐρώπη ὅσο καὶ στὰ ἐδάφη ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴ τῆς καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔξω ἀπὸ τὴν ἐπιρροὴ τοῦ ἀνατολικοῦ μπλόκ, ὑπάρχουν μεγάλες μάζες πληθυσμῶν ποὺ ἀγωνίζονται μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ ἐξασφαλίσουν μία στοιχειώδη συντήρησι, γιὰ ἕνα κομμάτι ψωμί. Ἂν αὐτὸ τὸ φοβερὸ πρόβλημα δὲν ἀντιμετωπισθῇ μὲ σοβαρότητα καὶ μὲ τὸ ἐνδιαφέρον ποὺ τοῦ ἀξίζει θὰ καταδικασθοῦμε νὰ μιλοῦμε ὁλοένα καὶ περισσότερο γιὰ στρατιωτικὴ ἄμυνα καὶ νὰ ἔχουμε ὁλοένα καὶ λιγώτερο τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας». Καὶ αὐτοῦ εὑρισκόμεθα, κύριοι βουλευταί, προκειμένου περὶ Ἑλλάδος. Διότι ἐνῷ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ὑψώνομεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καθημερινῶς περισσότερον μὲ ἠλαττωμένην τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν παθαίνομεν μίαν σπασμοδικότητα, ἕνα εἶδος πανικοῦ ἔναντι τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων. Καὶ ἀντὶ νὰ αὐξάνωμεν τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλειαν αὐξάνομεν τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἀπαντῶμεν εἰς τὰ κοινωνικὰ προβλήματα μὲ ἀστυνομικὰ μέτρα καὶ δὲν σκεπτόμεθα, ὅτι τὰ ζωντανὰ αὐτὰ κοινωνικὰ προβλήματα ἔχουν ἀνάγκην ἀντιμετωπίσεως καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντιμετώπισις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ὅταν βασικῶς δὲν ἀντιληφθῶμεν ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ μας ὑπὸ τὰς σημερινὰς στρατιωτικὰς καὶ στρατηγικὰς συνθήκας, ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ μεγαλυτέραν εὐημερίαν καὶ περισσοτέραν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν. Καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι μόνον κακὴ ἀντίληψις οἰκονομική, εἶναι κακὴ ἀντίληψις καὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἔπρεπε αὐτὰ ποὺ λέγονται ἑκάστοτε, ὅτι θὰ λεχθοῦν, νὰ ἐλέγοντο καὶ μετὰ ἀποτελεσμάτων. Ἔπρεπε νὰ εἴχομεν κάνει ὅσους δὲν ἔχουν ἀντιληφθῆ νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλούσια μικρὰ Ἔθνη, ὅπως τὸ Βέλγιον, νὰ ἔχουν ἕνα ποσοστὸν ἐλάχιστον στρατιωτικῶν ἐπιβαρύνσεων, παρ’ ὅλον ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς τεράστιον ποσοστὸν ἐπιβαρύνσεως διὰ τὴν κοινὴν ἀσφάλειαν.

§13Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Μίαν διακοπήν, κ. συνάδελφε. Τὸ Βέλγιον δὲν περιβάλλεται ἀπὸ ἐχθρικὰ κράτη. Καὶ ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ ὕψος τῶν πολεμικῶν δυνάμεων ἑνὸς κράτους εἶναι συνάρτησις καὶ τοῦ ὕψους τῶν δυνάμεων τῶν γειτονικῶν κρατῶν. Ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἀπὸ μακρᾶς ἱστορίας, τὰ κράτη αὐτὰ διάκεινται ἐχθρικῶς πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι ὑποχρέωσις νὰ διατηρῶμεν τῆς πρώτης ἀμύνης δυνάμεως. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ ὕψος τῆς δυνάμεως τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ εἶναι τὸ 40% τοῦ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, διατὶ ἡ Βουλγαρία διατηρεῖ τόσην στρατιωτικὴν δύναμιν; Κινδυνεύει ἀπὸ ἡμᾶς; Ὄχι.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπάρχει καμμία βεβαιότης, ὅτι διατηρεῖ αὐτὴν τὴν δύναμιν;

§15Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἴσως δὲν ἀντελήφθητε τὸ σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλῶ. Θεωρῶ τὴν ἄμυναν τῆς Ἀτλαντικῆς συμμαχίας ἑνιαίαν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν τὸ Βέλγιον ἀντιμετώπιζε τὴν ἄμυνάν του μόνον καὶ ἐπειδὴ δὲν περιβάλλεται ἀπὸ ἐχθρικὰ κράτη ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὀλιγώτερον στρατὸν καὶ ἀλλοίμονον, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἀντιμετώπιζε τὴν ἄμυνάν της μόνη, περιβαλλομένη ἀπὸ τόσα κράτη, τὰ ὁποῖα ὠνομάσατε πρὸ ὀλίγου ἐχθρικά. Ἐπομένως, ὅταν ἀντιλαμβάνωμαι τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν ὡς ἑνιαίαν, συζητῶ τὴν συνεισφορὰν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἑνιαίαν ἄμυναν. Θέλετε εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν Βαλκανικῶν χωρῶν νὰ συζητήσωμεν. Δὲν ἔχω ἀκριβεῖς πληροφορίας διὰ τὰς στρατιωτικάς των δυνάμεις. Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἐλάβατε ἤδη ἀπάντησιν ἐπανειλημμένως. Καὶ ὑπάρχει θέμα πρωτοβουλίας ἢ ἀποδοχῆς πρωτοβουλίας, ὥστε ἀπὸ κοινοῦ νὰ ὑπάρχῃ ἀπόφασις ἐλαττώσεως τῶν ἐξοπλισμῶν. Ἀντὶ τὸ θέμα αὐτὸ νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς δευτερεῦον, νὰ τὸ θεωρήσωμεν πρωτεῦον. Διότι τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι καίριον. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν δυνηθῶμεν καὶ τὸ θέμα τῶν συντάξεων τῶν ἀγροτῶν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν δι’ ἐμμέσου φορολογίας σήμερον θὰ παραμείνῃ, ὅτι αὐτὸ εἶναι πληγὴ πυορροοῦσα, ἡ ὁποία καὶ τὴν Κυβέρνησιν πιέζει καὶ τὸ Ἔθνος καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ὁλόκληρον. Ὑπάρχουν, λοιπόν, δύο σκέλη ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ὑπάρχει τὸ σκέλος τοῦ νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς εἰς γλῶσσαν τῆς ἀληθείας καὶ μετὰ συνεπείας ἀπέναντι τῶν μεγάλων δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι δὲν δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ προσφέρῃ περαιτέρω ὑπηρεσίας εἰς τὴν κοινὴν συμμαχίαν, νὰ ἐξακολουθῇ νὰ σφαδάζῃ κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν αὐτῶν δαπανῶν. Καὶ τὸ ἄλλο σκέλος εἶναι νὰ ἀναλάβῃ πρωτοβουλίαν συμφωνίας μὲ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν περιβάλλουν, εὐθεῖαν καὶ καθαράν, περὶ ἐλαττώσεως τῶν ἐξοπλισμῶν.

§16Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§17Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀφῆστε, κ. συνάδελφε, νὰ μὴ σᾶς ἐπιτρέψω. Εἶναι καλύτερον. Ἀλλὰ μὴ ὀργίζεσθε διὰ πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα μετὰ ἕνα μῆνα ἢ μετὰ ἕνα χρόνον θὰ εἶσθε σύμφωνος. Διότι νομίζετε, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ πολὺ νὰ γίνεται συζήτησις μεταξὺ τῶν μεγάλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν παγκοσμίους εὐθύνας περὶ ἀφοπλισμοῦ καὶ βασικὴν ἐχθρότητα, λόγῳ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ διὰ τὴν κοσμοκρατορίαν καὶ νὰ ἐξακολουθῶμεν ἡμεῖς ἐπ’ ἄπειρον νὰ σφαδάζωμεν ὑπὸ τὸ βάρος τῶν ὅπλων μὲ τὰς σημερινὰς στρατιωτικὰς συνθήκας, λόγῳ πείσματος ἢ ἐσωτερικῆς πολιτικῆς; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Θὰ τὸ ἴδητε μετ’ ὀλίγον.

§18Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐξεκίνησα ἀπὸ τὴν βάσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παράσχωμεν τὴν ἀσφάλισιν εἰς τοὺς ἀγρότας διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὸ ὕψος τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι κάθε Κράτος ρυθμίζει τὴν στρατιωτικήν του δύναμιν, ἀναλόγως τοῦ περιβάλλοντος τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ τῶν δυνάμεων τῶν γειτόνων του. Τί θέλετε νὰ κάνῃ τώρα ἡ Ἑλλάς; Θέλετε νὰ ἀπογυμνωθῇ; Ξεύρετε, ὅτι ἔχομεν μίαν ἔκτασιν συνόρων 1.600 χιλιομέτρων; Ποίαν σύνθεσιν ὑποδεικνύετε σεῖς ὑπευθύνως, ὅταν λέτε, ὅτι πρέπει νὰ μειωθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι;

§19Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λυποῦμαι ποὺ ἐπέτρεψα τὴν διακοπήν, διότι, ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς ὑποδείξω καὶ ποίαν σύνθεσιν δυνάμεων ἀκριβῶς πρέπει νὰ ἔχωμεν, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀναρμοδίως ἀπευθύνετε τὸ ἐρώτημα. Ἀλλὰ δικαιοῦμαι, μολονότι ἔχω ἀπαντήσει εἰς τὴν ἐρώτησίν σας, δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ἀναγνώσητε αὔριον εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἴσως εὕρητε τὸ καλύτερον νόημα αὐτῶν ποὺ λέγω, δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι, ὅταν εἰς μίαν συμμαχίαν βλέπω τὴν Ἑλλάδα σφαδάζουσαν ὑπὸ ποσοστὸν στρατιωτικῶν δαπανῶν δυσαναλόγων πρὸς τὸ ἐθνικόν της εἰσόδημα καὶ περισσότερον ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην χώραν, δὲν ὑπάρχει ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι μόνιμος καὶ αἰωνία αὐτὴ ἡ κατάστασις. Διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ μείνῃ ἡ Ἑλλὰς μόνη ὑφισταμένη κινδύνους, μέσα εἰς μίαν συμμαχίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑποτίθεται, ὅτι ὁ ἕνας εἶναι δι’ ὅλους καὶ ὅλοι διὰ τὸν ἕνα, διότι ἡ συμμαχία δὲν θὰ εἶχε νόημα, ἐὰν ἔπρεπε ἡμεῖς νὰ ἐξαφανισθῶμεν ἀπὸ προσώπου γῆς, χάριν τῆς συμμαχίας καὶ τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ δεύτερον ποὺ ἤθελον νὰ εἴπω, εἶναι, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις, αἱ ὑπεράνω ὡρισμένου βαθμοῦ, δὲν ἐκπληροῦν πλέον, καὶ τοῦτο θέλω νὰ παρατηρήσῃ ὁ στρατηγός, δὲν ἐκπληροῦν πλέον τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον γίνονται. Διότι ἡ ἐθνικὴ ἄμυνα καὶ ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια δὲν ἀποτελεῖται ἀπὸ ὅπλα, ἀλλὰ ἀπὸ ἀνθρώπους. Καὶ τοῦτο ἔχει σημασίαν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εἶναι πάστα χωριστή, εἶναι οἱ ἄνθρωποι ποὺ ζοῦν εἰς τὸ χωριό, εἶναι οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἔχουν πατέρα εἰς τὸ χωριό, γυναῖκα καὶ παιδιά. Καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ἀποτελεῖ ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, πολὺ μεγαλυτέραν, ἡ παροχὴ τῆς συντάξεως γήρατος εἰς τοὺς ἀγρότας, ἀπὸ ὅ,τι ἀποτελεῖ ἡ ἀνάλογος δαπάνη εἰς ὅπλα. Καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε σεῖς, ποὺ καθημερινῶς αὐξάνετε τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ τὰς ἀστυνομικὰς πιέσεις. Δὲν ἐπιτρέψατε οὔτε εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ ραδιοφώνου. «Αὐτὴ εἶναι ἡ δημαγωγία μας». Ἡ παροχὴ συντάξεως γήρατος εἰς τοὺς ἀγρότας, ἀποτελεῖ κοινωνικὸν καθῆκον, ἀποτελεῖ μέτρον οἰκονομικὸν ἀξιόλογον, διότι τὸ 300σιόδραχμον αὐτὸ θὰ δώσῃ ζωὴν εἰς τὴν ὕπαιθρον, καὶ ἀποτελεῖ ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν Δημοκρατίαν, διότι ἡ ἄσκησις τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει καὶ ἐπιβάλλει τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἀντιδημοκρατικῶν μέτρων. Αὐτὴ ἡ «δημαγωγία», δὲν ἀποτελεῖ ρωμαντισμόν, οὔτε τὴν προσφέρομεν ὡς πανάκειαν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἕνα στοιχειώδη πολιτικὸν ρεαλισμόν. Ἐλέχθη, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἀντιδικία εἰς τὸ θέμα αὐτό. Καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀντιδικία εἰς τὸ θέμα αὐτό, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ μακάρι εἰς ὅλα τὰ θέματα νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ὁμοφωνία τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι δὲν ἀντιδικοῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὑπάρχει ἀντίθεσις πολιτικῆς, ἐξ ἧς προκύπτει ἀντίθεσις διὰ τὸ θέμα τῆς χρησιμότητος τῆς παροχῆς συντάξεως εἰς τοὺς γέροντας ἀγρότας, εἴτε εἰς τὸ θέμα τοῦ χρόνου, εἴτε εἰς τὸ θέμα τῆς σπουδῆς, εἴτε εἰς τὸ θέμα τῆς βαθείας καὶ ἐνδελεχοῦς μελέτης. Ἡ νωχέλεια τῶν μὲν καὶ ἡ σπουδὴ τῶν δέ, εἶναι ἀπότοκοι βασικῶς διαφορετικῆς πολιτικῆς. Καὶ ἡ ἀντιδικία ὑπάρχει. Δύνασθε, ὅσον θέλετε, νὰ ὁμιλήσητε περὶ τῆς τρυφερότητος ἢ τῆς στοργῆς σας πρὸς τὸν ἀγροτικὸν ἢ ἐργατικὸν πληθυσμόν. Ἡμεῖς δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ τοιούτων πραγμάτων. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τρυφερότητα ἢ στοργὴν πρὸς τοὺς ἀγρότας ἢ ἐργάτας. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι οἱ ἐργαζόμενοι ἔχουν δικαιώματα καὶ ἔχουν δικαίωμα νὰ διεκδικήσουν τὰ δικαιώματά των. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μας. Καὶ αὐτό, δὲν εἶναι δημαγωγία, διότι δὲν λέγομεν, ὅτι πρόκειται κἄτι νὰ παράσχωμεν. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι τὰ δικαιοῦνται καὶ πρέπει νὰ τὰ πάρουν καὶ τοὺς παραστέκομεν. Ἂς μὴ φοβίζουν τὴν Κυβέρνησιν οἱ δημαγωγοί. Οἱ δημαγωγοὶ δὲν εἶναι τίποτε, οἵαν ἀξίαν καὶ ἂν ἔχουν. Ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων εἶναι μεγαλυτέρα. Ἕνας μεγάλος σοσιαλιστὴς ἡγέτης, κύριοι συνάδελφοι, ἀπευθυνόμενος μίαν ἡμέραν πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Χώρα του, τῆς Γαλλίας, ἴσως καὶ μὲ κάποιο προαίσθημα διὰ τὸ τέλος τὸ ὁποῖον τοῦ ἐπεφυλάσσετο, διότι ἐδολοφονήθη ὑπερασπίζων τὰς ἰδέας του, ὁ Ζωρές, ἔλεγε, διότι τότε δὲν ὑπῆρχε Κομμουνισμός, ὑπῆρχε Σοσιαλισμὸς καὶ ἤκουε τὰ πάντα, περὶ κακοῦ πατριωτισμοῦ καὶ περὶ ἀνατινάξεως τῆς οἰκονομίας: «Ὅταν θὰ ἔχετε φονεύσει ἢ φυλακίσει ἢ φιμώσει ἐκείνους ποὺ ὀνομάζετε δημαγωγούς, θὰ ἀναπηδήσουν ἄλλοι ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν λαόν, ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν ἀνάγκην, ἀκαταπαύστως». Τὸ ὄνομα τοῦ Πρωθυπουργοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον ἀπηυθύνετο ὁ Ζωρές, εἶναι εἰς κάποιον κατάλογον τῶν προσώπων ποὺ ἀνέβηκαν εἰς τὴν ἐξουσίαν, διότι ἠθέλησαν νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν ἄρχουσαν τάξιν, ἐνῷ τὸ ὄνομα τοῦ Ζωρὲς ἐπιζῆ καὶ θὰ ἐπιζῇ εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἑκατομμυρίων ἐργαζομένων ποὺ ἀγωνίζονται διὰ τὴν πολιτικήν, οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν Δημοκρατίαν. (Χειροκροτήματα).

§20Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχει διαπιστωθῆ, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀναζητηθῇ ἀντιδικία εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν, ὅση κι’ ἂν καταβληθῇ προσπάθεια. Δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ διαπιστωθῇ ἀντιδικία εἰς τὴν ἐκδήλωσιν ἐνδιαφέροντος καὶ στοργῆς πρὸς τοὺς ἀγρότας, διότι ἀποτελεῖ καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον ὅλων τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους ἡ ἐκδήλωσις τῆς στοργῆς καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος πρὸς τοὺς ἐργάτας τῆς γῆς, ἀκριβῶς λόγῳ τῆς θέσεως καὶ τῶν θυσιῶν τὰς ὁποίας ὁ ἀγροτικὸς κόσμος προσφέρει εἰς τὸ σύνολον τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας. Καὶ δὲν ἐχρειάζετο, κ. συνάδελφοι, ἡ ἀναδρομὴ εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν θεμελιωτῶν τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς τῶν νεωτέρων χρόνων διὰ νὰ καταδειχθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς προστασίας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς εἰς τὸν τόπον μας. Ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει ἡ Κυβέρνησις, οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐξετέθησαν ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Κυβερνήσεως πρὸ δύο μόλις ἡμερῶν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἡ σοβαρότης μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις χειρίζεται τὴν ὑπόθεσιν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ Ἰουνίου 1958, ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει μὲ σταθερότητα καὶ μὲ σύνεσιν τὸ θέμα τὸ ὁποῖον δικαίως συγκινεῖ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, ὅση καὶ ἂν καταβληθῇ προσπάθεια νὰ δημιουργηθῇ ἀντιδικία καὶ παρανόησις εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, οὔτε χρειάζεται κἂν κόπος διὰ νὰ ἀποσείσῃ κανεὶς ἀνύπαρκτον κατηγορίαν περὶ δημοκοπίας εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Ἀλλοῦ ἔγκειται τὸ ζήτημα καὶ ἀλλοῦ πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια διὰ νὰ ἀποτραπῇ τὸ ἐνδεχόμενον τῆς δικαίας προσάψεως μιᾶς τοιαύτης αἰτιάσεως. Δὲν ἀρκοῦν ὅμως, κ. συνάδελφοι, λόγοι κενοὶ διὰ τὴν σοβαρὰν καὶ οὐσιαστικὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος πρὸς τοὺς ἀγρότας. Οὔτε διὰ τὴν πίστιν ἀρκοῦν λόγοι κενοί. Χρειάζονται ἔργα. Καὶ ἔργα σημαίνουν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων, τῶν οἰκονομικῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἀντιμετώπισιν καὶ θεμελίωσιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ὅταν θὰ ἐπιστῇ ὁ χρόνος. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω καὶ κἄτι πλέον. Μακάριοι καὶ εὐτυχεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἱκανοποίησιν, ὅτι δὲν ἐγένοντο ὑπαίτιοι, ἠθελημένως εἴτε καὶ ἀθελήτως, δυστυχίας καὶ πόνου εἰς τὴν ὕπαιθρον. Μακάριοι ἐκεῖνοι, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων δὲν ἔκλαψε καὶ δὲν ἐθρήνησε ποτὲ ἡ ὕπαιθρος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως).

§21Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Πάλι ἐκεῖ τὸ πᾶτε.

§22Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὸν δυσφοροῦντα κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ προσφέρῃ τὴν μὴ ζητουμένην βοήθειαν διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ χειρισθῶ τὸ ζήτημά μου. Ἐάν τις θεωρῇ ὅσα λέγονται ὡς αἰχμὴν στρεφομένην ἐναντίον του, δὲν ἔχω λόγον νὰ καθησυχάσω τὰς τύψεις τῆς συνειδήσεώς του. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσουν ὅσα λέγονται ὑπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ χωρὶς νὰ νομίζουν, ὅτι εὑρίσκονται οἱ ἴδιοι ὑπὸ κατηγορίαν δι’ ὅσα συνάδελφός τους ὑποστηρίζει. Ἔλεγον, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα, ὅτι δὲν ἀρκοῦν λόγοι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν λαμβανομένων μέτρων καὶ διὰ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἔχει ἀκολουθήσει, ἔχει ἀποδείξει τὴν πρωταρχικὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἀποδίδει εἰς τὸν παράγοντα τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Καὶ δὲν χρειάζεται νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους ὅσα ἔχουν γίνει μέχρι σήμερον διὰ νὰ κατοχυρωθῇ ἀκριβῶς ἡ θέσις τοῦ ὑπὸ δυσχερεῖς πράγματι συνθήκας ἐργαζομένου καὶ μοχθοῦντος ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ἡ παραγωγὴ τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται ἐκτεθειμένη εἰς τὰς καιρικὰς συνθήκας, ἡ δὲ διάθεσις αὐτῆς ἐξαρτᾶται ἀπὸ τόσους παράγοντας ἀσταθμήτους καὶ συχνὰ μὴ ὑποκειμένους εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Πολιτείας. Ἡ συζήτησις, κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρξε, χωρὶς νὰ θεωρηθῇ τοῦτο ὡς ὑπαινιγμὸς ἢ αἰχμὴ ἐναντίον οἱουδήποτε συναδέλφου, ἡ συζήτησις ὑπῆρξε καὶ ἄτοπος καὶ ἄκαιρος. Τὸ Σύνταγμα ἔχει διαγράψει τὴν θέσιν καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος καὶ ἀκριβῶς εἰς τὰ θέματα ταῦτα, τὰ οἰκονομικά, τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν ὅλην οἰκονομίαν τῆς χώρας, ἔχει ἀπόλυτον τὴν ἀξίαν του ὁ ἐπιγραμματικὸς χαρακτηρισμός, τὸν ὁποῖον ἔχει δώσει ὁ σεβαστὸς Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος: «Ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐλέγχει». Καὶ ὑπῆρξε καὶ πρόωρος ἡ συζήτησις. Διότι ὅταν εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν ὁλοκληροῦται ἡ μελέτη καὶ συγκεντροῦνται ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ παράσχουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν δυνατότητα νὰ εἰσηγηθῇ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εὐχέρειαν νὰ κρίνῃ ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς ποίαν ἔκτασιν νὰ θεμελιωθῇ ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλισις, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξυπηρετεῖται ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ὅλοι ἐπιδιώκομεν, διὰ τῆς ἀνακινήσεως σήμερον τοῦ ζητήματος καὶ διὰ τῆς προσπαθείας δημιουργίας ἐντυπώσεων καὶ ἐνσταλάξεως πικρίας εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγρότου. Εἶναι ἄραγε μελετημένον τὸ θέμα μέχρι τῆς στιγμῆς, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀχθῇ πρὸς συζήτησιν καὶ διὰ νὰ εἶναι ἐπίκαιρος ἡ ἀνακίνησις τοῦ ζητήματος; Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ὅσα ἐξετέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ὅσα ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ἐπιβεβαιούμενα ἀπὸ τὰς ἐπισήμους ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, δὲν καταλείπουν οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ συζήτησις ὑπῆρξεν ἄκαιρος.

§23Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν.... (δὲν ἠκούσθη).

§24Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω διατὶ τόσον συχνὰ ὁ ἀγαπητὸς κ. συνάδελφος ἐνθυμεῖται τὰς ἐκλογάς. Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι μία οἱαδήποτε ἐκλογὴ θὰ ἐπρόκειτο νὰ μεταβάλῃ τὴν σημερινὴν πολιτικὴν κατάστασιν, λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκβιάσῃ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν τὴν ἐποχὴν αὐτήν.

§25Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δὲν τὰς ἐπιθυμῶ τὰς ἐκλογὰς ... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§26Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Λυποῦμαι, διότι εἶπον ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ὅμως, σεῖς παρενοήσατε. Εἶναι γνωστός, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν μέθοδον τῆς προβολῆς τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, ὁ ἀριθμὸς τῶν γερόντων ἀγροτῶν καὶ ἀγροτίδων, οἱ ὁποῖοι θὰ συγκεντροῦν τὴν ἡλικίαν τῶν 65 ἐτῶν τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1961. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ σοβαρὰ ἀμφισβήτησις, περὶ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ. Δὲν ἀρκεῖ, ὅμως, ἡ γνῶσις μόνον τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Διότι δι’ αὐτοῦ δὲν παρέχεται καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν συνταξιούχων. Δὲν εἶναι γνωστὰ τὰ στοιχεῖα, δὲν εἶναι γνωστοὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ μειώσουν τὸν ἀριθμὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ συνταξιοδοτηθοῦν μὲ τὰς ὑποβληθείσας προτάσεις. Δὲν εἶναι γνωστοὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν εὐπόρων, δὲν εἶναι γνωστοὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν συνταξιοδοτουμένων ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης πηγῆς. Καὶ δὲν εἶναι, κυρίως, γνωστὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει καὶ δύνανται νὰ μετάσχουν εἰς τὴν ἀσφάλισιν. Εἶναι μόνον γνωστόν, ὅτι 15.000, τοὐλάχιστον, ἄγαμοι γυναῖκες εἰς τὴν ὕπαιθρον ἔχουν περίπου συμπληρώσει τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των, ὥστε μόνον μὲ τὰς γεροντοκόρας ἀγρότιδας συμπληροῦται ὁ συμβολικὸς ἀριθμὸς τῶν 12.000 γυναικῶν τῆς ὑπαίθρου, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπει συμβολικῶς νὰ συνταξιοδοτηθοῦν κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ, σύμφωνα μὲ τὴν βάσιν τοῦ ὑποβληθέντος σχεδίου.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιβεβαιώνετε τὸν ἀριθμὸν τῶν 12.000, αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια;

§28Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀντιθέτως. Δέκα πέντε χιλιάδες εἶναι μόνον αἱ ἄγαμοι, αἱ ὑπερβᾶσαι τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας. Δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν οὔτε αἱ χῆραι, αἱ στερούμεναι ἢ μὴ τέκνων ἢ θυγατέρων ἀγάμων, οὔτε ἄλλαι περιπτώσεις γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε ἢ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μετάσχουν εἰς τὴν ἀσφάλισιν. Καὶ ἑκάστη τῶν κατηγοριῶν τούτων, ὑπερκαλύπτει, αὐτοτελῶς λαμβανομένη, τὸν ὑπολογιζόμενον διὰ τοῦ σχεδίου συνολικὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων γυναικῶν.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ τῇ βάσει ποίων στοιχείων εἶναι αἱ 15.000;

§30Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχει δώσει ἡ ἁρμοδία στατιστικὴ ὑπηρεσία καὶ δὲν εἶναι διάφορα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχετε καὶ σεῖς ὑπ’ ὄψει σας. Εἰς 30 χιλιάδας περίπου ὑπολογίζονται αἱ ἄγαμοι, αἱ ὑπερβᾶσαι ὡρισμένην ἡλικίαν εἰς ὅλην τὴν χώραν. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι τὸ ποσοστὸν εἶναι τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς τὰς πόλεις, καταλήγει τις εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι 15.000 ἄγαμοι, ὑπερβᾶσαι τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας, ζοῦν εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸς εἶναι ὑπολογισμός.

§32Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δυστυχῶς μέχρι τῆς στιγμῆς μὲ ὑπολογισμοὺς καὶ ὑποθέσεις διεξάγεται ἡ συζήτησις καὶ ἀκριβῶς αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἀδυναμίαν τῆς ὑποθέσεως.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ εἰς αὐτὸν τὸν ἤρεμον τόνον νὰ γίνῃ μία συζήτησις στοιχειώδης ἐπὶ τῶν βασικῶν ἀριθμῶν, διότι πράγματι ἔχομεν ἀπορίας ἀπὸ τὰ λεχθέντα εἰς τὸ βῆμα, ὅτι δὲν ξεύρομεν ἂν εἶναι 130,220, ἢ 300.000. Αὐτὸ δίδει τὴν εἰκόνα ἑνὸς χάους. Ἤκουσα ὅσα εἴπατε καὶ ἡ ἐκτίμησις εἶναι βάσιμος. Λέγετε, γνωρίζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀρρένων. Αὐτὰ τὰ μεγέθη εἶναι περίπου δεδομένα, 160 ἢ 165 χιλιάδας ἄρρενες, 200.000 περίπου αἱ γυναῖκες, αἱ χῆραι τὸ 70%, δηλαδὴ 140.000, τὰ βασικὰ μεγέθη εἶναι δεδομένα. Ἐπιθυμῶ εἰς αὐτὸν τὸν ἤρεμον τόνον νὰ γίνῃ μία συζήτησις στοιχειώδης ἐπὶ τῶν βασικῶν ἀριθμῶν, διότι ἔχει δημιουργηθῆ σύγχυσις. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν γνωρίζει, ἂν οἱ δικαιούμενοι συντάξεως θὰ εἶναι 130.000 ἢ 220.000 ἢ 300.000. Τοιουτοτρόπως δίδομεν τὴν ἐντύπωσιν τοῦ χάους. Ἂς συζητήσωμεν λοιπὸν ἠρέμως. Εἰς τὰ βασικὰ μεγέθη εἴμεθα σύμφωνοι. Δεχόμεθα, ὅλοι, ὅτι ἄρρενες ἀγρόται ὑπὲρ τὰ 65 ἔτη εἶναι περίπου 160.000. Γυναῖκες 200.000, ἐκ τῶν ὁποίων χῆραι 140.000. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ συζητήσωμεν τώρα μόνον τὸ θέμα τῶν ἀρρένων, ἐπειδή, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς γυναῖκας, εἰς τὴν πρότασίν μου, διὰ τὸ πρῶτον στάδιον, περιλαμβάνω μόνον ἕνα ἐλάχιστον «συμβολικὸν» ἀριθμόν. Εἴμεθα λοιπὸν σύμφωνοι, ὅτι ἔχομεν ἄρρενας 160.000. Ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν πρέπει νὰ ἐκπεσθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν εὐπόρων καὶ τῶν λαμβανόντων σύνταξιν ἄλλοθεν. Καὶ ὑπολογίζω τὸν ἀριθμὸν τῶν εὐπόρων εἰς 20%. Καὶ ὅταν λάβω καὶ πάλιν τὸν λόγον, θὰ τὸν ἀποδείξω ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων. Θέλετε ὅμως νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἶναι ὀλιγώτεροι, ὅτι εἶναι 15% ἢ ἀκόμη καὶ 10%; Ἔχομεν διαφορὰν ἐπὶ τῶν 160.000 τὸ 10% ἤτοι 16.000. Τοὺς συνταξιούχους ὑπελόγιζα εἰς 5% καὶ ὅλα ὑποστηρίζουν, ὅτι εἶναι περισσότεροι. Ἐπομένως ἡ μοναδικὴ διαφορά, ἡ μεγίστη, δύναται νὰ εἶναι τὸ 10% τῆς εὐπορίας, ἤτοι 16.000. Ἐπομένως οἱ ἄρρενες κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμοὺς θὰ εἶναι 118.000. Καὶ κατὰ τὴν μεγίστην δυνατὴν διαφορὰν 132.000. Δὲν ὑπάρχει ἐπομένως τὸ χάος, ὅπως ἐνεφανίσθη. Ἐξακολουθῶ βεβαίως νὰ φρονῶ, ὅτι τὸ 20% τῆς εὐπορίας εἶναι βέβαιον, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅσους τὸ ἀμφισβητοῦν ἡ διαφορὰ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 16.000. Εἶναι ἐπομένως μία διαφορὰ ἀσήμαντος. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῶν γυναικῶν, τὸ ὁποῖον, ὅταν ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα θὰ ἐξετάσω αὐτοτελῶς.

§34Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Ἀρχηγὸν τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, διότι ἡ διακοπή του θὰ συντελέσῃ νὰ δοθῇ ἡ ἀκριβὴς εἰκὼν τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν. Διότι ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλισις δὲν μελετᾶται εἰς τὰ πλαίσια τῆς προτάσεώς του, ἢ οἱασδήποτε ἄλλης προτάσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ ὁλοκληρωτικὴ καὶ οὐσιαστικὴ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ οὐσιώδης ἀμφισβήτησις εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ δικαιωθοῦν υἱοθετουμένης τῆς προτάσεως.....

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θέλω τὴν γνώμην σας ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ.

§36Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ οὐσιώδης διαφορὰ εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πρὸς συνταξιοδότησιν ἡλικίαν, υἱοθετουμένης τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, εἶναι πάντως ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπάρχει οὐσιώδης διαφορὰ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν γυναικῶν, αἵτινες συγκεντρώνουν ἐπίσης τὰς προϋποθέσεις τῆς ἀσφαλίσεως. Καὶ ἀκριβῶς τοῦτο τὸ γεγονὸς χαρακτηρίζει τὴν ὅλην θέσιν τῆς ὑποθέσεως. Καὶ τὴν χαρακτηρίζει ἡ ἔλλειψις στοιχείων, ἀπαραιτήτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῇ ἡ θεμελίωσις τοῦ θεσμοῦ. Καὶ τὴν ἔλλειψιν τῶν στοιχείων, ἰδίᾳ ὡς πρὸς τὰς γυναῖκας, συνομολογεῖ καὶ ὁ σεβαστὸς Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ πρότασίς του ὁμιλεῖ περὶ συμβολικῆς μόνον ἀσφαλίσεως τῶν ἐχουσῶν αὐτοτελῆ οἰκονομίαν γυναικῶν, κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον. Καὶ τὸ ἴδιον ἀκριβῶς ἐπανέλαβε πρὸ ὀλίγου μόλις κατὰ τὴν διακοπὴν εἰς τὴν ὁμιλίαν μου. Καὶ τοῦτο, προφανῶς, διότι καὶ ὁ ἴδιος διαπιστώνει, ὅτι δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν παρέχει λύσιν. Διαπιστώνει ἁπλῶς τὴν δυσχέρειαν ἐκ τῆς ἐλλείψεως στοιχείων. Καὶ τὸ ὅτι, κ. βουλευταί, τὸ θέμα δὲν ἔχει μέχρι στιγμῆς διερευνηθῆ καὶ τὸ ὅτι δὲν ἔχει ἀποτελέσει ἀντικείμενον εἰδικωτέρας ἐρεύνης, ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ ἐκεῖνα ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων εἶπε πρὸς ὀλίγων μηνῶν διὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων τὴν 11ην Ἰουλίου 1958, ἀπαντῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εἶχε δηλώσει, ὅτι ὁ ἐνεργὸς ἀγροτικὸς κόσμος ἄνω τῆς ἡλικίας τῶν 65 ἐτῶν ἀνέρχεται εἰς 100.000. Καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ὑπελόγιζε τότε τὴν δαπάνην εἰς 360 ἑκατομμύρια δραχμάς.

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πράγματι ὡμίλουν τότε περὶ 100.000. Εἶχον περιορίσει τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων. Ὅπως γνωρίζητε εἰς τὴν ἀπογραφὴν ὑπάρχουν τρεῖς κατηγορίαι ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, ὁ κυριολεκτικὸς ἀγροτικὸς πληθυσμός, ὁ ἡμιαστικὸς καὶ ὁ ἀστικός. Εἰς τὴν πρώτην πρότασίν μου εἶχον περιλάβει μόνον τὸν κυριολεκτικὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, εἰς τὴν νέαν μου ὅμως πρότασιν τὸν διηύρυνα καὶ περιέλαβον καὶ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τὸν ἡμιαστικὸν καὶ ἀστικόν. Ἐκεῖ ὀφείλεται ἡ διαφορὰ τῶν ἀριθμῶν.

§38Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συναγάγω τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν δὲν ὑπάρχει διαφορὰ ὡς πρὸς τὴν διαπίστωσίν μου. Διότι εἴτε ὁ ἀριθμὸς τοῦ συνόλου τῶν ἀγροτῶν περιορίζεται εἰς τὰς 100.000, εἴτε ἡ ἀρχικὴ σκέψις τῆς συνταξιοδοτήσεως δὲν περιελάμβανεν ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὴν γενικὴν ἔννοιαν τοῦ ἀποζῶντος ἐκ τῆς γεωργίας, ὑπάρχει, οὕτως ἢ ἄλλως καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει διαφορὰ εἰς τὸν ἀριθμὸν καὶ τὴν ἔκτασιν. Ἄλλος ἦτο ὁ ἀριθμὸς καὶ ἡ ἐκτίμησις τοῦ 1958 καὶ ἄλλη ἡ ἐκτίμησις ἡ ὁποία ἔγινε τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1960. Ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς τῶν 100.000 ἀνδρῶν ἀγροτῶν παρέχεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν 20ὴν Νοεμβρίου 1959. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου ὁ ἀριθμὸς ἀναβιβάζεται εἰς 130.000 καὶ εἰς δηλώσεις δημοσιευθείσας τὴν 4ην ἢ 5ην Φεβρουαρίου ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ὑπολογίζει τὴν ἀπαιτουμένην διὰ τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἀγροτῶν δαπάνην εἰς 500 ἑκατομμύρια, ἐνῷ ὁ ἴδιος τὸν Ἰούλιον τοῦ 1958......

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐξήγησα ποῦ ὀφείλεται ἡ διαφορά.

§40Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν νομίζω, ὅτι ἔκαμα διαστροφὴν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἴπατε.

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν εἶναι διαφορὰ ἀριθμῶν, ἀλλὰ διαφορὰ πολιτικῆς. Διηύρυνα τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων.

§42Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀμφισβήτησις καὶ ἡ διαφορὰ ἐκεῖ ἀκριβῶς ἔγκειται, εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων, διότι τὰ περαιτέρω εἶναι ἀποτέλεσμα ἁπλῆς ἀριθμητικῆς πράξεως.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπεκαλέσθητε τὰς δηλώσεις μου τὰς τελευταίας. Σᾶς εὐχαριστῶ. Γίνεται σύγχυσις ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος. Διηυκρίνησα, ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορὰ ὑπολογισμῶν, ὑπάρχει διαφορὰ πολιτικῆς. Ἄλλος αὐξάνει καὶ ἄλλος μειώνει τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαιούχων. Ἕκαστος ἐφαρμόζει τὴν πολιτικήν του.

§44Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μοῦ περιποιοῦν ἐξαιρετικὴν ἱκανοποίησιν αἱ διακοπαὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχετε δίκαιον.

§46Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ θὰ ἤθελα μὲ κάθε τρόπον νὰ φανῶ εὐχάριστος, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κατέστη φανερόν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις μὲ παράτασιν τῶν διακοπῶν. Κύριοι συνάδελφοι, εἴτε συμβαίνει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, εἴτε τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἀποδεικνύεται πάντως ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι γνωστὴ ἡ ἔκτασις τῶν ὑποχρεώσεων καὶ δὲν ὑπάρχει ἑπομένως θεμελιωμένη μελέτη τοῦ θέματος. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, ἦτο δεδομένος ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιούχων, τότε ἡ ἀνεύρεσις τῆς δαπάνης, θὰ ἀπέμενεν, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, ὡς τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ἁπλῆς ἀριθμητικῆς πράξεως. Διότι ὅταν εἶναι δεδομένος ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιούχων καὶ τὸ ποσὸν τῆς συντάξεως, δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται ἀναλογιστικὴ μελέτη ἢ ἡ σοφία τῶν βουλευτῶν τῆς αἰθούσης αὐτῆς, διὰ νὰ συναγάγωμεν τὸ ἀποτέλεσμα. Εἷς ἁπλοῦς ὑπολογισμὸς θὰ δώσῃ τὴν ὑλικὴν ἐπιβάρυνσιν ἐκ τῆς συνταξιοδοτήσεως μὲ τὴν υἱοθέτησιν τῆς προτάσεως. Ἡ ἀμφισβήτησις καὶ τὸ θέμα ὑπάρχει ἀκριβῶς εἰς τὴν ἀναζήτησιν καὶ τὴν ἀνεύρεσιν καὶ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιούχων καὶ τῶν κατηγοριῶν τῶν προσώπων ἅτινα θὰ ἀποκλεισθοῦν ἐνδεχομένως, ἐὰν ἡ Πολιτεία ἀπεφάσιζε τὴν καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ γήρατος τῶν ἀγροτῶν. Δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον εἰς τὸ θέμα αὐτό. Νομίζω, ὅμως, χωρὶς αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ ἐκδήλωσιν προσωπικῆς ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσχοληθῶ δι’ ὀλίγων καὶ μὲ τοὺς πόρους τοὺς ὁποίους ὑποδεικνύει ἡ πρότασις διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν. Ὅπως διεπιστώθη καὶ ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις καὶ προθύμως ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι ὁ πρόσθετος φόρος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν σιγαρέττων εἰς τὸ ὕψος τὸ ὁποῖον προσδιώρισεν ἡ πρότασις θὰ ἀποφέρῃ 160–162 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποδόσεως τῆς φορολογίας κατὰ τὸ 1958, ἀντὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 150 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐκ προφανοῦς παραδρομῆς ἀναγράφονται εἰς τὸ ἔγγραφον τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως, κ. συνάδελφοι, καὶ πρέπει νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας ἀπαντήσεως, εἶναι τὸ κεφάλαιον τῆς ἀποδόσεως τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ἐκ τῆς ἀγροτικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς. Διετύπωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ἐπίθεσιν στρεφομένην ἀμέσως κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς μὴ ὑποδείξαντος εἰς τὸν κ. Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Φορολογίας τὸ πρέπον καὶ τὸ καθῆκον του. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸν νόμον περὶ δημοτικῶν φόρων, ἔχει ἐπιβληθῆ εἰσφορὰ 2% ἐπὶ τῶν μεταπωλουμένων γεωργικῶν προϊόντων. Ἔχει ἐπιβληθῆ ἐπίσης καὶ εἰσφορὰ 1% τῆς ἀγροφυλακῆς ἐπὶ τῶν μεταπωλουμένων ἀγροτικῶν προϊόντων ἐξαιρέσει τῶν δασοκομικῶν, τῶν κτηνοτροφικῶν καὶ ἁλιευτικῶν καὶ ἔχει ἀπαλλαγῆ τῆς καταβολῆς αὐτῆς ἡ παραγωγὴ ὡρισμένων νήσων καθὼς δὲ καὶ ἄλλων περιοχῶν τῆς χώρας εἰς τὰς ὁποίας δὲν εἶχεν ἐπεκταθῆ τὸ καθεστὼς τῆς ὡργανωμένης ἀγροφυλακῆς. Ἡ ἀπόδοσις τῆς φορολογίας αὐτῆς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἶναι ἡ ἀκόλουθος: Ἔτος 1957: Ἀπόδοσις τῆς εἰσφορᾶς 2% ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων 127 ἑκατομμύρια δραχμαί. Ἀπόδοσις τοῦ ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς ἐξ 1% εἰσφορᾶς 45 ἑκατομμύρια. Διετυπώθη ἡ κατηγορία ἐναντίον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐξεδηλώθη ἡ ἀπορία. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ τρίτον τῆς ἀποδόσεως νὰ εἶναι ὀλιγώτερον τοῦ ⅓ τοῦ συνόλου. Καὶ ἀπαντῶ μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως καὶ παρέχω τοὺς ἀριθμούς, εἰς ἀπόδειξιν τῶν ὅσων ὑποστηρίζω. Τὰ ⅔ κατὰ τὸ ἔτος 1957 ἀπέδωσαν 127 ἑκατομμύρια δραχμῶν, διότι ἡ εἰσφορὰ ἐπεβλήθη ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς, ἐνῷ τὸ ⅓ τῆς ἀγροφυλακῆς ἀπέδωσε 45 μόνον ἑκατομμύρια, τὸ τρίτον δηλαδὴ ἀντὶ τοῦ ἡμίσεος τῆς ἀποδόσεως ὑπὲρ τῶν ὀργανισμῶν αὐτοδιοικήσεως. Κατὰ τὸ 1958 τὰ 2% ἀπέδωσαν 175 ἑκατομμύρια ἐνῷ τὸ τρίτον τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς ἀπέδωσε 64.750.000. Κατὰ τὸ ἔτος 1959, μὲ τὰ γνωστὰ στοιχεῖα, τὸ τρίτον τῆς ἀγροφυλακῆς μὲ ἔλεγχον τῶν εἰσπράξεων μέχρι 31 Δεκεμβρίου ἔχει ἀποδώσει 66.700.000, ἐνῷ ἡ ἀπόδοσις τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων δηλαδὴ τὰ 2% ἀπέδωσαν μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου 140.000.000.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ τῇ βάσει ποίου νόμου;

§48Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ τοῦ Ν. 3777)57 καὶ τοῦ Ν. 3892)1958. Προηγουμένως ἴσχυεν ὁ Ν. 3570)56.

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§50Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐξαιροῦνται βάσει τοῦ νόμου τὰ βασικὰ καὶ κτηνοτροφικὰ προϊόντα καὶ τὰ ἁλιευτικὰ τῶν ἰχθυοτροφείων. Ἐξηρέθησαν ἐπίσης τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς αἱ περιοχαὶ τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν νήσων τοῦ Σαρωνικοῦ, τῶν Κυκλάδων καὶ ἄλλων. Καὶ ἐπηκολούθησαν αἱ πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὰς ὁποίας ἐπιθυμῶ νὰ μνημονεύσω, διὰ νὰ δοθῇ πλήρης ἡ εἰκὼν τῆς ὑποθέσεως.

§51Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξηρέθησαν αἱ περιοχαὶ ὅπου δὲν ὑπῆρχε προηγουμένως ἀγροφυλακή.

§52Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐξῃρέθη τὸ 1957 καὶ τοῦ 2% καὶ τοῦ 1% τῆς ἀγροφυλακῆς ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου ἐπὶ προνομιακῶν τιμῶν. Κατὰ τὸ 1958 ἀπηλλάγη ὁ συγκεντρωθεὶς σῖτος παντελῶς τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς, ἐνῷ τῆς ὑπὲρ τῆς αὐτοδιοικήσεως εἰσφορᾶς ἀπηλλάγη ἡ εἰς ὡρισμένας κατηγορίας καταβληθεῖσα εἰδικὴ προσαύξησις ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ συγκεντρωθέντος σίτου. Κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος ἀπηλλάγησαν γενικῶς τῆς εἰσφορᾶς εἰδικαὶ προσαυξήσεις πρὸς ὡρισμένους καλλιεργητὰς σίτου. Διὰ τὸ ἔτος 1959, διὰ νὰ ἐπανέλθω, κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα, ὑπάρχουν στοιχεῖα ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους προκειμένου περὶ τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς. Καὶ ἡ ἐξήγησις εἶναι ἁπλῆ. Κατὰ τὴν καταβολὴν ὑπὸ τῶν ὑποχρέων τοῦ φόρου εἶναι δυνατὸν ὁ ταμίας νὰ διαχωρίσῃ τὸ ⅓ ὅπου εἰσπράττεται τοῦτο ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς, ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἑνιαίου λογαριασμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ διαχωρίσῃ τὰ ⅔ τῆς εἰσφορᾶς, τὰ ὁποῖα εἰσπράττονται ὑπὲρ τῆς αὐτοδιοικήσεως. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον τὰ δικαιολογητικὰ ἀποστέλλονται εἰς τὴν μηχανογραφικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία προβαίνει ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἀποδόσεως τῶν δύο τρίτων ὑπὲρ τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων ἐκ τῆς παραγωγῆς τῶν ὁποίων προέρχεται τὸ φορολογηθὲν προϊόν. Κατὰ τὸ 1959, ἡ εἰσφορὰ τῆς ἀγροφυλακῆς ἔχει ἀποδώσει 66.700.000. Διακόπτων προχθὲς τὸν κ. Παπανδρέου, εἶπον, ὅτι ὀρθῶς τὸ ἔγγραφον τῆς ΓΔΔΛ, βάσει τῶν στοιχείων τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Φορολογίας, ὁμιλεῖ περὶ ⅓ περίπου τῆς συνολικῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς παραγωγῆς καὶ ὀρθῶς ὁμιλεῖ περὶ 70 ἑκατομμυρίων περίπου ὡς περιεχομένων εἰς τὸν λογαριασμὸν τῆς ἀγροφυλακῆς, καίτοι ἡ συνολικὴ ἀπόδοσις ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 240 ἑκατομμυρίων. Καὶ προσέθεσα, ὅτι ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς Φορολογίας εἶχε προβῆ εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς ἀποδόσεως.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ τοῦ ἀποδώσω δικαιοσύνην, διότι ἐβασίζετο εἰς τὸν νόμον τοῦ 1956. Τοῦ ἀποδίδω δικαιοσύνην καὶ λυποῦμαι δι’ ὅσα εἶπον προχθές. Εἶχον ὑπ’ ὄψει μου τὸν νόμον τοῦ 56 εἰς τὸν ὁποῖον ἦτο κατηγορηματικὴ ἡ διατύπωσις τῶν ⅔.

§54Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ὕψος τῆς φορολογητέας ὕλης τοῦ 1959 πόσον εἶναι;

§55Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). 66.700.000 δραχμαὶ εἶναι ἡ ἀπόδοσις ἐκ τῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς. Ὑπάρχει ὅμως καὶ παραγωγή, ἡ ὁποία δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν εἰσφορὰν ὑπὲρ τῆς ἀγροφυλακῆς, ὑπόκειται ὅμως εἰς τὴν εἰσφορὰν ὑπὲρ τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§56Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔχετε τοὺς σχετικοὺς ἀριθμούς;

§57Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μάλιστα καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Φορολογίας κατηγορήθη ἀκόμη, ὅτι δὲν ἀντελήφθη τὸ νόημα τῆς προτάσεως καὶ τῶν προτεινομένων πόρων. Εἰδικώτερον ἀφορᾷ ἡ αἰτίασις τὴν πρόσθετον εἰσφορὰν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν πολυτελείας. Ἡ νομοθεσία μας γνωρίζει εἴδη χαρακτηριζόμενα ὡς εἴδη πολυτελείας καὶ ὑπαγόμενα εἰς τὸν φόρον πολυτελείας καὶ εἴδη μὴ ὑπαγόμενα εἰς τὸν φόρον πολυτελείας. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος κάμνει διάκρισιν τῶν εἰσαγομένων ἀγαθῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς εἴδη πρώτης ἀνάγκης καὶ εἰς εἴδη μὴ πρώτης ἀνάγκης. Καὶ ἡ αὐτὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δίδει τὸ ὕψος τῶν εἰσαγομένων ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα θεωρεῖ εἴδη μὴ πρώτης ἀνάγκης. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ βασισθῇ τις εἰς τὴν ἐκτίμησιν οἱουδήποτε περὶ τῶν θεωρουμένων ὡς εἰδῶν μὴ πρώτης ἀνάγκης, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἐν τούτῳ τῶν πληροφοριῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Φορολογίας. Διότι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος προσδιορίζει τὸ ὕψος τῆς ἀξίας τῶν εἰσαγομένων καὶ ὑπ’ αὐτῆς χαρακτηριζομένων ὡς μὴ πρώτης ἀνάγκης ἀγαθῶν. Καὶ ἐὰν ταῦτα ἀνέρχωνται εἰς 60 ἑκατομμύρια δολλάρια τὸ 1958, ἡ ἐπιβολὴ εἰσφορᾶς 5% προσδιορίζει ἀφ’ ἑαυτῆς τὴν ἀπόδοσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὁ πόρος οὗτος. Διατὶ ζητεῖται λοιπόν, ἡ παρεμβολὴ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Φορολογίας καὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου; Διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἂν πράγματι ὑπάρχῃ βάσει τῆς νομοθεσίας ἡ διάκρισις ἡ ὁποία ἐμφανίζεται εἰς τὴν στατιστικὴν τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος; Καὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις, ὅτι τοιαύτη διάκρισις δὲν ὑπάρχει. Ὁ νόμος διακρίνει εἴδη ὑποκείμενα εἰς τὸν φόρον πολυτελείας καὶ εἴδη μὴ ὑποκείμενα εἰς τὸν φόρον πολυτελείας. Καὶ τὰ ὑπαγόμενα εἰς αὐτὸν ἀποδίδουν τὸν γνωστὸν φόρον καὶ ἡ πρόσθετος ἐπιβάρυνσις θὰ ἀποδώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προσδιορίζει ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Φορολογίας, δηλαδὴ 21 ἑκατομμύρια δραχμὰς περίπου βάσει τῶν εἰσαγωγῶν τοῦ 1958. Θὰ πρέπει νὰ γνωσθῇ ἐν συνεχείᾳ, ἀφοῦ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἐλέγχου τῶν ἀριθμῶν τούτων, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ ἐπιβαρύνσεως, εἴτε ὡς φόρου πολυτελείας, εἴτε ὡς δασμοῦ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, λόγῳ τῶν δεσμεύσεων τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀναλάβει μὲ τὴν σύμβασιν τῆς ΓΚΑΤΤ, δημιουργεῖ διὰ τὴν Ἑλλάδα τὴν ὑποχρέωσιν ἀναλόγου ἐπιβαρύνσεως εἰς ὅλα τὰ ἀντίστοιχα εἴδη, τὰ ὁποῖα παράγονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ὥστε σήμερον ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία θέλῃ νὰ ἐπιβαρύνῃ δι’ οἱονδήποτε λόγον δι’ εἰσφορᾶς εἴδη εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προβῇ εἰς ἴσην ἐπιβάρυνσιν τῶν παραγομένων εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εἰδῶν. Ἀλλὰ ποῖα, κ. συνάδελφοι, εἶναι τὰ εἴδη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος χαρακτηρίζει ὡς εἴδη μὴ πρώτης ἀνάγκης καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς εἴδη πολυτελείας καὶ νὰ ὑποβληθοῦν εἰς πρόσθετον εἰσφοράν; Εἰς τὸν πίνακα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος περιλαμβάνονται εἰς τὴν γενικὴν ταύτην κατηγορίαν εἰσαγωγαὶ εἰδῶν σαπωνοποιΐας ἀξίας κατὰ τὸ 1958 δραχμῶν 42 ἑκατομμυρίων. Ἐκ τούτων εἰσαγωγαὶ ἀξίας τεσσάρων ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἤτοι τὸ ⅒ τῆς κατηγορίας ταύτης, ἀναφέρονται εἰς ἀρωματικοὺς σάπωνας καὶ καλλυντικὰ καὶ ὑπόκεινται εἰς φόρον πολυτελείας. Ἀντιθέτως δὲν ὑπόκεινται εἰς τὴν φορολογίαν ταύτην κοινὰ συσκευάσματα (ἀπορρυπαντικὰ τύπου TIDE κλπ.), ἀντιπροσωπεύοντα διὰ τὸ 1958 εἰσαγωγὰς 38 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ὅμως ἡ στατιστικὴ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χαρακτηρίζει ὡς εἴδη μὴ πρώτης ἀνάγκης. Εἰς τὸν αὐτὸν πίνακα περιλαμβάνονται ὑφάσματα βαμβακερὰ τυπωτὰ μὲ εἰσαγωγὰς 289 ἑκατομμύρια δραχμαὶ κατὰ τὸ ἔτος 1958. Οὐδὲν ἐξ αὐτῶν ὑποβάλλεται εἰς φορολογίαν πολυτελείας. Περιλαμβάνονται ἐπίσης εἰς τὸν πίνακα τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ ἄλλα ὑφάσματα, πλὴν τῶν βαμβακερῶν ἀξίας 321 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Περιλαμβάνονται ὑφάσματα ἐκ τεχνιτῶν ἰνῶν ἀξίας 63 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα καὶ μόνον ἐκ τῆς κατηγορίας ταύτης ὑποβάλλονται εἰς φόρον πολυτελείας. Εἰς τὸν πίνακα ὅμως τῆς Τραπέζης περιλαμβάνονται καὶ τὰ μάλλινα ὑφάσματα, τὰ μαλλοβάμβακα καὶ τὰ τσελβόλ, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπόκεινται εἰς φόρον πολυτελείας. Ἐπίσης περιλαμβάνεται εἰς τὸν πίνακα ἡ κατηγορία τῶν δερματίνων εἰδῶν: «... ... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐξ αὐτῶν ὑπόκεινται εἰς φόρον πολυτελείας εἴδη ἀξίας 1.500.000 δραχμῶν, δηλαδὴ δέρματα ὄφεων καὶ βερνικωτὰ δὲν ὑπόκεινται ὅμως εἰς φόρον πολυτελείας τὰ δέρματα προβάτων, αἰγῶν κλπ. τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν ὑπόδησιν τῶν κοινῶν πολιτῶν. Δὲν θὰ ἤθελον, κ. συνάδελφοι, νὰ ἐπιμείνω περισσότερον εἰς τὸ θέμα αὐτό. Διότι ἀλλοῦ ἔγκειται ἡ δυσχέρεια. Ὑπάρχει ἡ ἀμφισβήτησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀσφαλιζομένων ἀνδρῶν. Ὑπάρχει κυρίως ἀμφισβήτησις περὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπεν ἢ θὰ ἠδύναντο νὰ περιληφθοῦν εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ γήρατος. Εὑρισκόμεθα ἐν ὄψει τῆς δειγματολογικῆς ἀπογραφῆς ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ μετὰ τρίμηνον, ἀρχομένου τοῦ Ἀπριλίου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἡ ἀπογραφὴ ἐκείνη πρόκειται νὰ δώσῃ τὰ στοιχεῖα κατὰ προσέγγισιν πάντοτε, τῶν ὁποίων στερούμεθα σήμερον καὶ τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν σοβαρὰν καὶ ὑπεύθυνον ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναμείνῃ τὴν συγκέντρωσιν καὶ τῶν στοιχείων τούτων διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ διερεύνησις τοῦ θέματος καὶ διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν ἐν συνεχείᾳ νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπόθεσις ἐπὶ τῇ βάσει θετικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ ὑπόκεινται εἰς τὰς μεταβολάς, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος. Οὐδεὶς εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν σοβαρότητα τῆς προσπαθείας τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος. Νομίζω ὅμως καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μὴ μοῦ καταλογίσῃ ἔπαρσιν ἐὰν προσθέσω, ὅτι μόνη ἡ συγκέντρωσις τῶν στοιχείων, ἡ διενέργεια τῆς δειγματοληψίας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ τὰ πραγματικὰ δεδομένα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῇ ἡ θεμελίωσις τοῦ θεσμοῦ διὰ τὴν ὁποίαν, εἰλικρινῶς ἐνδιαφέρεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν νόμου ἀξιότιμος Ἀρχηγός. Πέραν τῆς προτάσεως αὐτῆς, κ. συνάδελφοι, ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ ἀξιοτίμους βουλευτὰς τῶν τριῶν Κομμάτων. Διαφέρουν πολὺ καὶ ὡς πρὸς τὰ μέσα, τὰ ἔσοδα, τοὺς πόρους, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμοῦν νὰ καθιερώσουν διὰ τὴν θεμελίωσιν τῆς συντάξεως τοῦ γήρατος καὶ ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα θὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ἀσφάλισιν. Διότι εἰς τὴν πρότασιν ταύτην γίνεται λόγος περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ συμπληρώσαντος τὸ 60ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας ἀνδρὸς καὶ τῆς συμπληρωσάσης τὸ 55ον ἡλικίας γυναικός, καὶ ἀκόμη περὶ ἐπεκτάσεως τῆς συντάξεως εἰς ἀναπήρους καὶ ἄλλας κατηγορίας. Πρόκειται, δηλαδή, περὶ ἀριθμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐὰν δὲν ὑπερβαίνῃ, πλησιάζει ὁπωσδήποτε τὰ 630.000 πρόσωπα καὶ δημιουργεῖ ἐτησίαν ἐπιβάρυνσιν 2.600 ἑκατομμύρια μόνον διὰ τὴν καταβολὴν τῶν συντάξεων χωρὶς συνυπολογισμὸν τῆς ἐπιβαρύνσεως τὴν ὁποίαν συνεπάγεται ἡ συμπλήρωσις τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσηλευτικῆς περιθάλψεως, τῆς ὁποίας ἔναρξις ἔγινε τὸ ἔτος 1956. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐκδήλωσις αἰσθημάτων καὶ στοργῆς οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς κατηγορίαν ἐπὶ δημοκοπίᾳ καὶ δημαγωγίᾳ. Ἡ ἔλλειψις θεμελιώσεως μιᾶς προτάσεως καὶ ἡ ἐπίγνωσις τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ἐκείνη εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμὴν τοιαύτης κατηγορίας. Καὶ ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ κινδύνου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλίζεται ὁ εἰσηγούμενος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν υἱοθέτησιν τῆς προτάσεώς του. Λέγει ἡ πρότασις, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως ἀμέσως τοῦ νόμου καὶ ὄχι μετὰ τὴν παρέλευσιν ὡρισμένης προθεσμίας νὰ ἀναληφθῇ δαπάνη 2.600 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν καταβολὴν τῶν συντάξεων. Καὶ ὑποστηρίζεται παραλλήλως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ αὐξηθοῦν οἱ μισθοὶ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ αἱ συντάξεις. Καὶ εἶναι ἀνάγκη συγχρόνως νὰ μειωθῇ ἡ φορολογία, τὴν ὁποίαν καταβάλλει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Καὶ εἶναι ἀνάγκη συγχρόνως νὰ χαρισθῇ ἢ νὰ διαγραφῇ ἢ νὰ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμὴ τῶν χρεῶν. Καὶ εὐλόγως εἶναι δυνατὸν νὰ διερωτηθῇ κανείς. Εἶναι ἔργον σοβαρὸν αὐτό; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται σοβαρῶς, ὅτι ὑπάρχει δυνατότης εἰς τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἀναλάβῃ τὸ βάρος τοῦ περιορισμοῦ τῶν φόρων, νὰ ἀναλάβῃ τὸ βάρος τῆς μειώσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ ταὐτοχρόνως τὴν αὔξησιν τῶν ὑποχρεώσεων καὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ τῶν συντάξεων; Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησις παρέχεται ἀφ’ ἑαυτῆς καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὴν δώσῃ ἐξ οἱασδήποτε θέσεως. Τὶ χρειάζεται, κ. συνάδελφοι, καὶ ποῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸν ὁποῖον χαρακτηρίζει τὴν σοβαρότητα ἢ μὴ οἱασδήποτε προτάσεως; Ἡ βασικὴ καὶ ἡ οὐσιαστικὴ θεμελίωσις καὶ ἡ ἀναγνώρισις τῶν μέσων καὶ τῶν δυνατοτήτων τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς ἀνάγκης, διότι εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ διεκδικήσῃ προτεραιότητα διὰ τὸ θέμα τοῦτο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις προώθησε τὸ ζήτημα διὰ τῆς συγκεντρώσεως στοιχείων καὶ τῆς διερευνήσεως τῶν συνεπειῶν. Πέραν αὐτῶν, διὰ τὴν θεμελίωσιν μέτρων κοινωνικῆς πολιτικῆς ἔπρεπε νὰ προκληθῇ ἡ δημιουργία τῶν οἰκονομικῶν προϋποθέσεων. Ποῖαι ἦσαν αἱ ἀδυναμίαι τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας εἶναι γνωσταί, διότι τὰς ἐζήσαμεν ὅλοι μέχρι πρὸ ὀλίγων ἐτῶν. Τί ἐξησφαλίσθη μέχρι σήμερον; Ἐξησφαλίσθη ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης, ἡ σταθερότης τοῦ νομίσματος, ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐξησφαλίσθη ἀκόμη ἡ δυνατότης τῆς χρηματοδοτήσεως, ἀπὸ πόρους προερχομένους ἀπὸ Ἑλληνικὰς πηγάς, τῆς χρηματοδοτήσεως ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀλλάξῃ οὐσιαστικῶς καὶ θετικῶς τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἡ σημερινὴ δημοσιονομικὴ ἐξυγίανσις δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τοὺς χειριζομένους ὑπευθύνως τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ τὴν ἀλόγιστον καὶ ἄνευ βασάνου ἀνάληψιν δαπανῶν, χωρὶς προηγουμένην ἀσφάλισιν τοῦ τρόπου τῆς καλύψεώς των, διότι τότε θὰ ὑπενόμευε τὸ πραγματοποιηθὲν ἔργον καὶ θὰ ἐτορπίλλιζε τὴν οἰκονομικὴν καὶ νομισματικὴν σταθερότητα. Πρόκειται περὶ ἐπιτεύγματος ἐξόχου σπουδαιότητος τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ βάθρον καὶ ἐξασφαλίζει τὴν θεμελίωσιν Καὶ ἀσφαλίζει κυρίως τοὺς ἀσθενεῖς οἰκονομικῶς πολίτας τοὺς ἀποβλέποντας εἰς τὴν δραχμὴν ἐργάτας τῆς πόλεως καὶ τῆς ὑπαίθρου. Ὅπως ἐτόνισεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ θλιβερὰ μοῖρα εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ Ἕλλην ἀγρότης ἔχει προσδιορισθῆ ἀκριβῶς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως ἀπὸ τὴν ἀνάγκην διατηρήσεως ἀσφαλείας ἐθνικῆς καὶ ἀπὸ τὸν περιωρισμένον καὶ ἄγονον κλῆρον εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀρκῆται ὁ Ἕλλην ἀγρότης, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἀγρόται ἄλλων χωρῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέπουν εἰς πλέον ἐκτεταμένον καὶ πλέον γόνιμον καὶ ἀποδοτικὸν κλῆρον. Κύριοι συνάδελφοι, λέγω, ὅτι ἡ γεωγραφικὴ θέσις καὶ ἄλλοι συντελεσταὶ καὶ ὄχι ἡμεῖς ἔχομεν προσδιορίσει, τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εὑρίσκεται ἡ ἐθνική μας ἀσφάλεια. Καὶ ἀτυχῶς τὴν ἀνάγκην αὐτὴν τὴν ἔχει συνειδητοποιήσει ἔτι πλέον ἡ ἱστορία τῆς προσφάτου 30ετίας κατὰ τὴν ὁποίαν τρὶς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος, ἡ Βόρειος Ἑλλάς, ἔγινε τὸ θέατρον ἐχθρικῆς εἰσβολῆς. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ὑπάρχει ἀξίωσις νὰ ἀφοπλισθῇ ἴσως ἡ Ἑλλὰς καὶ νὰ μὴ θελήσῃ νὰ λάβῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται διὰ τὴν στοιχειώδη ἄμυνάν της μέχρις ὅτου προστρέξῃ εἰς τὴν βοήθειαν τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἴμεθα ὅλοι εὐτυχεῖς καὶ ὑποθέτω ἡμεῖς οἱ τῆς συμπολιτεύσεως καὶ ὅλων τῶν ἐθνικοφρόνων Κομμάτων, θὰ εἴμεθα περισσότερον εὐτυχεῖς, ἐὰν ἡ γεωγραφικὴ θέσις καὶ ἡ ἱστορία καὶ ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος μᾶς ἐδικαιολόγουν καὶ μᾶς ἐπέτρεπον μὲ ἥσυχον τὴν συνείδησιν νὰ προβῶμεν εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει δημιουργήσει τὴν ὑποχρέωσιν ηὐξημένης ἀσφαλείας διὰ τὸν τόπον μας, ἐκεῖνος ἔχει καὶ τὴν εὐθύνην τῆς καταστάσεως αὐτῆς. (Χειροκροτήματα). Καὶ λέγω ἐπίσης, ὅτι ὁ στενὸς καὶ ἄγονος κλῆρος ἔχει προσδιορίσει τὴν μοῖραν καὶ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ Ἕλλην ἀγρότης. Καὶ ἐχρειάσθησαν προσπάθειαι καὶ θὰ χρειασθοῦν ἀκόμη ἀγῶνες διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν τοὺς ἀγρούς, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συντελοῦν εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας. Καὶ ἐπειδή, κ. συνάδελφοι, ἔγινε μεγάλη χρῆσις καὶ προσφυγὴ εἰς ἐκφράσεις καὶ γνώμας συγχρόνων ἢ παλαιοτέρων συγγραφέων, ἂς ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ἀναμνησθῶ μιᾶς ρήσεως ἀρχαίου τῆς πόλεως αὐτῆς συγγραφέως, ἀσχοληθέντος καὶ μὲ τὰ οἰκονομικά. «Τῆς γεωργίας εὖ μὲν φερομένης, αἴρονται καὶ αἱ τέχναι ἅπασαι. Ὅπου δ’ ἂν ἀναγκασθῇ ἡ γῆ χερσεύειν, ἀποσβένωνται αἱ τέχναι ὅλαι, κατὰ γῆν τε καὶ κατὰ θάλασσαν». Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἀλήθεια κρυμμένη, δὲν εἶναι ἄγνωστος πράγματι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ σημασία τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ εὐημερία τῆς γεωργίας καὶ τοῦ γεωργικοῦ πληθυσμοῦ. Καὶ ἔπρεπε διὰ τὸν λόγον αὐτὸν νὰ καταβληθῇ συντονισμένη, σταθερὰ προσπάθεια, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς της. Καὶ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ὑπηρετεῖ τὸ πρόγραμμα καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, κατωρθώθη ἡ ἐξασφάλισις τοῦ ἰσοσκελισμοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ μὲ πλήρη ἀπαλλαγὴν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπὶ συνολικοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῶν 75 δισεκατομμυρίων τῶν τελευταίων ἐτῶν, τὸ μεγαλύτερον μέρος διατίθεται εἰς τὴν κατανάλωσιν καὶ ἐλάχιστον εἰς τὴν ἀποταμίευσιν καὶ τὰς ἐπενδύσεις, ἡ συμμετοχὴ τῶν ἀγροτῶν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν κατανάλωσιν προσδιορίζεται ἀπὸ τὸ ὕψος τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται περίπου εἰς τὰ 25 δισεκατομμύρια, κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον. Καὶ εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι ἡ κατανάλωσις τῶν ἀγροτῶν στρέφεται κυρίως εἰς προϊόντα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἢ δὲν ἐπιβάλλονται ἢ ἐπιβάλλονται μειωμένοι ἔμμεσοι φόροι. Ἐπεζήτησεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀνακούφισιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Ἔχει καθιερωθῆ ἡ προστασία τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ἡ ἐπιδότησις τῶν λιπασμάτων, ἡ ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις τῶν ἀγροτῶν καὶ ἡ δωρεὰν νοσηλεία εἰς τὰ κρατικὰ νοσοκομεῖα. Καὶ ἔχει ἀναληφθῆ, χωρὶς κινδύνους διαταραχῆς τῆς ἰσορροπίας τοῦ προϋπολογισμοῦ, δαπάνη, ἡ ὁποία κυμαίνεται μεταξὺ τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἑνάμισυ δισεκατομμυρίου δραχμῶν. Καὶ δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μὲ τὰς θυσίας αὐτάς, ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἀντιλαμβανόμεθα ὅλοι, ποῖαι εἶναι αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ἀπέναντι τῶν ἀγροτῶν καὶ διεβεβαίωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι δὲν θὰ φεισθῇ οἱασδήποτε προσπαθείας καὶ θυσίας, διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ κοινωνικὸν σύνολον ἀπέναντι τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Καὶ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν, κ. συνάδελφοι, ὁλοκληρώνει ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ γήρατος τῶν ἀγροτῶν. Ὀλίγος χρόνος μᾶς χωρίζει, ἀπὸ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν συγκεκριμένα ἐπίσημα στοιχεῖα, θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεχίσῃ τὰς προσπαθείας της καὶ διὰ τὴν ἐπίσπευσιν τοῦ ἔργου καὶ διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἀσκεῖται διὰ τὴν ἀνακούφισιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα).

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θέλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ διευκρινίσωμεν τὸ θέμα τῶν πόρων τῆς προτάσεώς μου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὸ σύνολον τῶν 4 πόρων, προέβη εἰς δύο διαπιστώσεις: Πρῶτον, ὅτι ἡ φορολογία τῶν καπνῶν ἀπέδωκεν ἐπὶ πλέον 12 ἑκατομμύρια καί, δεύτερον, ὅτι ἡ φορολογία τοῦ 1% ἔδωσε 14 ἑκατομμύρια ὀλιγώτερα.

§59Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). 4 ὀλιγώτερα τῆς ἐκτιμήσεως τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Φορολογίας καὶ 14 ὀλιγώτερα τῆς ἰδικῆς σας ἐκτιμήσεως.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω, διὰ τὴν ταὐτότητα τῶν ἀπόψεών μας ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§61Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ διάθεσις τῆς εἰσφορᾶς ἐκ τῆς ἀγροφυλακῆς, δημιουργεῖ ἄνοιγμα εἰς τὴν δημοσιονομικὴν διαχείρισιν κατὰ τὸ ποσὸν αὐτῆς. Καὶ πέραν τῶν ἐσόδων, διεπιστώθη διαφορὰ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν δαπανῶν. Σεῖς ὑπολογίζετε ἄλλους ἀριθμοὺς καὶ ἡμεῖς ἄλλους. Ὁ πλήρης ἔλεγχος καὶ ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιούχων, θὰ καθορίσῃ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν.

§62Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἤθελον νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ ἀπογραφικοῦ θέματος. Βεβαίως, μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως, θὰ ἀνακεφαλαιώσω τὰ συμπεράσματα. Δύο εἶναι τὰ θέματα, τὸ θέμα τῶν πόρων καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιούχων. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πόρων, ἐπῆλθε μεταξὺ ἡμῶν πλήρης συμφωνία. Ἐμείναμεν σύμφωνοι, ὅτι οἱ 4 πόροι τοὺς ὁποίους ὁρίζω, θὰ ἀποδώσουν τὸ προβλεπόμενον ποσόν, πλὴν 2 ἑκατομμυρίων. Ὑπολείπεται πρὸς συζήτησιν, τὸ ἀπογραφικὸν θέμα.

§63Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῶν πόρων διεπιστώθη ταὐτότης, ὡς πρὸς τὴν ἀπόδοσιν. Ἀπομένουν αἱ συνέπειαι. Καὶ ἐπὶ πλέον, ὑπελογίσατε τὴν ἀπόδοσιν τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας εἰς ἔκτασιν πολὺ μεγαλυτέραν, τῆς νόμῳ προβλεπομένης. Πράγματι, ἡ φορολογία δὲν ἐπιβάλλεται ἐφ’ ὅλων τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε. Ἀλλά, πέραν τούτου, ὑπάρχει οὐσιώδης διαφορὰ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ὑποχρεώσεων. Παρ’ ὑμῶν ὑπελογίσθησαν εἰς 360 ἑκατομμύρια τὸν Ἰούνιον τοῦ 1958 καὶ εἰς 500 περίπου προσφάτως, ἐνῷ ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς ὑπολογίζονται ἀπὸ 800–1200 ἑκατομμύρια.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οἱ 4 ἀναφερθέντες ὑπ’ ἐμοῦ πόροι, ὑπελογίσθησαν, ὅτι ἀποδίδουν 468 ἑκατομμύρια. Καθ’ ὑμᾶς ἀποδίδουν 466 ἑκατομμύρια. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα, ἐὰν τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀρκῇ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα καὶ εἶναι πρὸς ἐξέτασιν.

§65Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Οἱ πόροι τοῦ 5% ἐπὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας, ἀποδίδουν 21 ἑκατομμύρια, ἐνῷ, κατὰ τὴν πρότασίν σας, ὑπολογίζονται εἰς 100 ἑκατομμύρια. Δὲν ὡμίλησα, ὅμως, μόνον περὶ τῶν πόρων καὶ τῆς ἀποδόσεως αὐτῶν. Ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος καὶ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῶν δαπανῶν.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργός, εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἡ ἀπόδοσις αὐτοῦ τοῦ φόρου εἶναι μία ἁπλῆ ἀριθμητικὴ πρᾶξις. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀξία τῶν εἰσαγομένων εἶναι 60 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὸ 5% εἶναι τρία ἑκατομμύρια δολλάρια, ἑπομένως 90 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Συνεπῶς, καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, εἴμεθα σύμφωνοι. Καὶ τὸ θέμα λήγει.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, μοῦ προεκάλεσεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἰδίᾳ ἕνα τμῆμα τῆς ἀγορεύσεως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν. Ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἐνόμισεν, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κακίσῃ τὴν πρότασιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, τὴν πρότασιν τὴν ἀναφερομένην εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν πόρων τῆς ἀσφαλίσεως. Πρὸ ὀλίγου ἠκούσατε διαλογικὴν συζήτησιν μεταξὺ τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Παπακωνσταντίνου. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀνάγκην μιᾶς τοιαύτης συζητήσεως, εἰπών, ὅτι ὁ μόνος τρόπος διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν τῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τοῦ γήρατος τῶν ἀγροτῶν εἶναι ἡ μείωσις τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν τῆς χώρας. Ἔδωσε μίαν τελικὴν ἀπάντησιν......

§68Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε......

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ καμμίαν διακοπήν.

§70Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε......

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ὁ ρήτωρ ἀρνεῖται διακοπὰς μὴ ἐπιμένετε. Παρακαλῶ, καὶ πάλιν μὴ ἐπιμένετε. Θέλετε νὰ πάρετε MANU MILITARI τὸν λόγον;

§72Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅταν εἶμαι ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ μὲ διακόπτῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος......

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν σᾶς διέκοψα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Τσιριμῶκο, μὴ ἐπιμένετε.

§75Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δηλῶ ἀπὸ τοῦδε, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐπιτρέψω εἰς οὐδὲν μέλος τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεμίαν διακοπήν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δικαίωμά σας.

§77Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ θὰ κτυπᾶτε τὸ κουδούνι.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἀπειλεῖ ὁ κ. Τσιριμῶκος ὅλους ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι......

§79Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ἔτσι; Δὲν ἠκούσατε ἀκόμη τὶ θὰ εἴπω καὶ λέγετε, ὅτι «δὲν εἶναι ἔτσι» ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἠκούσατε.

§81Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀπαγορεύσετε μίαν διακοπὴν ποὺ σᾶς ζητῶ. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄτοπον. Πῶς τὸ θέλετε;

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἅπαντες οἱ κ. κ. συνάδελφοι νὰ ἀκούσουν τί λέγει ἕκαστος ἐκ τῶν ὁμιλητῶν καὶ νὰ ἀπαντήσουν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγει ὁ ὁμιλητής. Ἐγὼ εἰς οὐδένα ἀπηγόρευσα νὰ μὲ διακόψῃ. Παρεκάλεσα νὰ μὴ μὲ διακόψῃ ὁ κ. Τσιριμῶκος, πρὶν διατυπώσω τὴν σκέψιν μου. Διότι ἡ συνήθεια νὰ γίνεται ἡ διακοπὴ πρὶν ἢ διατυπώσῃ τις τὴν σκέψιν του, νομίζω, ὅτι εἶναι ἄτοπος. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Τσιριμῶκος διέπραξεν ἀπόψε, δεδομένου, ὅτι οὔτε τὴν ἰδικήν μου ἄδειαν εἶχεν οὔτε τὴν ἰδικήν σας, διὰ νὰ μὲ διακόψῃ, μίαν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Ἠλιοῦ προχθὲς ὅταν ἐτόλμησα ἐγὼ νὰ τὸν διακόψω. Καὶ ἐὰν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐν σχέσει πρὸς ἐμὲ ἐκπροσωποῦντα τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ἀκριβές, τότε εἶναι ἔτι μᾶλλον ἀκριβὲς διὰ τὸν κ. Τσιριμῶκον. Εἶπεν, ὅτι ἦτο ἀπρεπὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔκαμα. Δὲν ἀντέδρασα προχθὲς εἰς τὴν βαρεῖαν παρατήρησίν του, ἀλλὰ ἐὰν ἦτο ὀρθὴ ἡ παρατήρησις ἐκείνη, τότε καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διαπράττετε σεῖς, κ. Τσιριμῶκο, πρέπει νὰ τύχῃ τοῦ αὐτοῦ χαρακτηρισμοῦ. Διότι ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ κ. Προέδρου καὶ ἐμοῦ, ἐπιμένετε εἰς τὸ νὰ μὴ διατυπώσω οὔτε κἂν τὴν πρώτην μου σκέψιν. Καὶ θέλετε μάλιστα, αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ δώσετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι σᾶς ἀπηγόρευσα τὴν διακοπήν. Οὐδέποτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπὶ δεκαπέντε χρόνια θητεύω ἀπηγόρευσα διακοπάς, διότι οὔτε τὰς φοβοῦμαι καὶ πολλάκις μάλιστα τὰς ἐπιθυμῶ. Ἀλλὰ βεβαίως τὰς ἐπιθυμῶ ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως ἔστω καὶ κατὰ τρόπον μὴ συμφέροντα εἰς ἐμὲ προσωπικῶς ἢ εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀναπτύσσω. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον πρὶν ἢ σημειωθῇ ἡ διακοπὴ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ζητήσω, ὅπως διατυπώσω πλήρη τὴν σκέψιν μου. Τὸν κ. Τσιριμῶκον, ἀπόψε τὸν ἤκουσα ἀγορεύοντα ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν καὶ δὲν τὸν διέκοψα. Δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα ἑπομένως, νὰ λάβῃ τὸ ὕφος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε. Κύριοι, ὁ κ. Τσιριμῶκος εἶπε —καὶ τὸ ἤκουσαν ἅπαντες οἱ συνάδελφοι— ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνει ὁ κ. Παπανδρέου, ἀναζητῶν πόρους καὶ δὴ ζητῶν νὰ ἐπιβάλῃ ἐμμέσους φόρους πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλίσεως. Καὶ ἀνεμένομεν νὰ μᾶς εἴπῃ ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ πηγή, ἡ θετικὴ πηγή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἠρύετο τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν λύσιν τοῦ μεγάλου προβλήματος, τὸ ὁποῖον ὅλους μᾶς συγκινεῖ καὶ τὸ ὁποῖον πρόβλημα μελετᾶται καὶ ἄγεται πλέον ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν εἰς τὸ τέλος τῆς μελέτης του, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν. Ἀντὶ τούτου μᾶς εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος —κύριοι, τὸ ἠκούσατε ὅλοι— ὅτι ὁ μόνος τρόπος εἶναι ἡ μείωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. 500 ἑκατομμύρια —αὐτὸ περίπου εἶπεν— εἶναι εὔκολον νὰ εὑρεθοῦν διὰ τῆς μειώσεως τῶν ὑπερβολικῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ἐκθέσει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας τὸ «πεῖσμα τῆς Κυβερνήσεως». Ὡμίλησεν, ὅπως ἠκούσατε, καὶ περὶ «πείσματος». Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα οὔτε ὁ κ. Τσιριμῶκος, οὔτε πρὸ ἡμερῶν, τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην συγκεκριμένως, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἀνάλογον ὑπαινιγμόν, νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν δημιουργίαν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι ἡ μὴ ἱκανοποίησις οἱουδήποτε δικαίου αἰτήματος τῆς μεγάλης αὐτῆς ὁμάδος τῶν Ἑλλήνων προσκρούει εἰς τὰς ὑψηλὰς ἀμυντικὰς δαπάνας τῆς χώρας. Ἡ προσπάθεια ἤ, μᾶλλον ὁ σκοπὸς τῆς προσπαθείας εἶναι ἐμφανής. Ἐπιχειρεῖται ἡ πρόκλησις μιᾶς ἀντιδικίας μεταξὺ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν τροφοδοτεῖ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις διὰ τῆς ψυχῆς της καὶ τοῦ ὑπερόχου πνεύματός της, διότι οἱ ἀγρόται τῆς Ἑλλάδος δίδουν τὸ καλλίτερον πνεῦμα καὶ τὴν καλλιτέραν ψυχὴν εἰς τὰς ἐνόπλους μας δυνάμεις. (Χειροκροτήματα). Ἐπιχειρεῖται, λοιπόν, ἡ δημιουργία μιᾶς ἀντιδικίας ἐπὶ τῇ βάσει ψευδῶν ἐντυπώσεων μεταξὺ τῆς ἀγροτιᾶς τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων.

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἡ «ρωγμὴ» εἰς τὸ οἰκοδόμημα, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε.

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, ὅπως εἶπον καὶ ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλήσω, διότι ἡ ἀγόρευσις κατ’ ἐξοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀγόρευσις ἡ ἀποψινὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπῆρξαν πλήρεις ὡς πρὸς τὸ κύριον θέμα ἤ, μᾶλλον, τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Ἡ ἐκτροπὴ ἤ, μᾶλλον, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ἡ παρεκτροπή, ἡ ὁποία ἐπεχειρήθη ὑπὸ τοῦ κ. Τσιριμώκου —καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἐπιχειρηθῆ πρὸ ἡμερῶν καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ἠλιοῦ— ἡ μετατόπισις, δηλονότι τοῦ θέματος, ἀπὸ θέματος οἰκονομικοῦ εἰς θέμα συνδεόμενον, μὲ τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας, ἦτο ἀπολύτως ἀπαράδεκτος. Κύριοι, κατὰ τρόπον ἀσαφῆ, ἀφῃρημένον, διότι μόνον μὲ ἀφῃρημένας λέξεις εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργοῦνται αἱ ἐντυπώσεις, εἶπον οἱ κύριοι —εἶπε, συγκεκριμένως ὁ κ. Τσιριμῶκος,— ὅτι ἔχομεν ἓν ὑπερβολικὸν βάρος ἀναλάβει καὶ πιέζομεν τοὺς ὤμους τῆς οἰκονομίας μας καί, ἰδίως, τῶν ἀγροτῶν διὰ τοῦ τεραστίου αὐτοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον προκαλοῦν αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι τῆς χώρας. Ἔδωσεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος στρατηγὸς κ. Ἰατρίδης μίαν ἀπάντησιν διὰ μιᾶς λακωνικῆς διακοπῆς τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησε. Τὴν ἀπάντησιν αὐτήν, καθὼς καὶ τὴν γενικωτέραν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὴν συμπληρώσω μνημονεύων ὡρισμένους βασικοὺς καὶ πολὺ εὐγλώττους ἀριθμούς. Ἡ Ἑλλάς, ὅπως τὸ γνωρίζετε, ἔχει ἀμυντικὰς δαπάνας ἀνερχομένας εἰς 4.500 ἑκατομμύρια. Εἰς τὰς ἀμυντικὰς αὐτὰς δαπάνας περιλαμβάνονται ἅπασαι γενικῶς αἱ δαπάναι, ὄχι μόνον τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Αἱ δαπάναι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀνέρχονται μόνον εἰς 2.961 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ εἰς 3, ἂς εἴπωμεν, περίπου ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ περιλαμβάνονται εἰς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσα, τῶν 4.680 ἑκατομμυρίων συγκεκριμένως, περιλαμβάνονται ὅλαι αἱ δαπάναι αἱ ἄλλαι, τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος καὶ τῶν Πυροσβεστικῶν Ὑπηρεσιῶν καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τῶν Τ.Ε.Α..... (Θόρυβος).

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Καὶ βεβαίως, κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ ἐχρειάζετο νὰ τὸ προσθέσετε, διότι περιλαμβάνονται εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀνερχομένας, ὅπως εἶπα, εἰς τρία δισεκατομμύρια.

§87Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος τὰς ἀνεβίβασεν εἰς 6 δισεκατομμύρια. Εἶναι ἀπαραίτητος ἡ διόρθωσις.

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως. Διότι ἡ πρόθεσίς του εἶναι γνωστή. Ἐπιχειρεῖται νὰ δημιουργηθῇ’ μία ἀντιδικία, μεταξὺ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, τοῦ Κράτους ὁλοκλήρου, ὡς συνόλου, οὐχὶ τοῦ Κράτους τοῦ συνδεομένου μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν καὶ ἡμᾶς, ἀλλὰ τοῦ Κράτους ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ Ἔθνους. Ἐπιχειρεῖται μία ἀντιδικία, ἡ ὁποία δημιουργεῖ μία πικρίαν εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀγροτῶν τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν δι’ ὅλων τῶν μέσων, διὰ τῆς διαφωτίσεως, διὰ τῆς χορηγήσεως ὅλων τῶν στοιχείων, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἀποκρούσεως δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν, τῆς ὑπονομευτικῆς προπαγάνδας, εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνουν οἱ προσπαθοῦντες νὰ προκαλέσουν τὴν πικρίαν αὐτήν, εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω ἐνώπιόν μου θετικὰ στοιχεῖα, σχετικῶς μὲ τὰς δαπάνας τὰς ἀμυντικάς, τῶν χωρῶν, πρὸς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα εἰς ἄμεσον γεωγραφικὴν ἐπαφήν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσω ὅλα τὰ στοιχεῖα. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὸ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1959, αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι τῆς χώρας, περιλαμβανομένων καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας καὶ Λιμενικοῦ Σώματος, ἀνῆλθον εἰς 4.680.000.000. Αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι τῆς Βουλγαρίας —καὶ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ἐὰν περιλαμβάνουν καὶ τὰς Πυροσβεστικὰς Ὑπηρεσίας,— ἀνέρχονται εἰς 7.382.760.000.

§89Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Πόθεν τὸ γνωρίζετε;

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἔχω λόγον νὰ σᾶς εἴπω πόθεν τὰ γνωρίζω. Πάντως εἶναι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ θετικά. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἄλλως τε, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ἐρώτημά σας, εἶναι ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον στρέφεται κατὰ βάθος, ἐναντίον σας. Διατὶ ὑπάρχει εἰς τὴν συνείδησίν σας ἀνησυχία, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀρθότητα καὶ ἀκρίβειαν, τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα φέρω ἐνώπιον ὑμῶν; Διατὶ ὑπάρχει ἀμφιβολία; Διατί, ἀντιθέτως, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Βουλγαρίαν ἢ τὴν Ρουμανίαν ἢ εἰς τὴν συνείδησιν τὴν ἰδικήν σας οὐδ’ ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία ὡς πρὸς τὸ ὕψος τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἀνοίγει τὰ χαρτιά της, ἡ ὁποία ζῇ ἐν Δημοκρατίᾳ, ἡ ὁποία θέτει ὅλα ὑπὸ τὴν κρίσιν ὅλων, ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὑμῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ; Καὶ διατὶ ἀμφιβάλλετε σεῖς οἱ ἴδιοι, ὡς πρὸς τὰ δεδομένα, τὰ ἀναφερόμενα, εἰς τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας τῆς Βουλγαρίας ἢ τῆς Οὑγγαρίας ἢ οἱασδήποτε χώρας, εὑρισκομένης πέραν τῆς γραμμῆς τοῦ Ἐλευθέρου Κόσμου; Δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα. Τὸ ἐρώτημα ὅπως τὸ ἔθεσα εἶναι ἐπαρκὲς διὰ νὰ σᾶς κάμῃ νὰ μὴ ἐπαναλάβετε τὸ ἰδικόν σας πρὸς ἐμὲ ἐρώτημα.

§91Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν δέχομαι διακοπήν. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρω εἶναι ἀκριβῆ καὶ δίδονται βάσει τῶν θετικῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχομεν.

§93Η. ΗΛΙΟΥ. Τὰς θετικὰς πληροφορίας εἴχατε καὶ διὰ τὰς βάσεις καὶ τὰς ἀπεσύρατε μετὰ 1½ ἔτος.

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ἠλιοῦ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μᾶς δώσητε σεῖς τὰς θετικὰς πληροφορίας, ὡς πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς Βουλγαρίας. Ἐὰν εἶσθε εἰδικώτερος καὶ ἁρμοδιώτερος, πράξατέ το. Σᾶς παρέχω τὴν εὐκαιρίαν καὶ σᾶς δίδω, πλήρως, τὸ δικαίωμα.

§95Η. ΗΛΙΟΥ. Σᾶς παρεκάλεσα καὶ σᾶς προεκάλεσε καὶ ἡ Βουλγαρία καὶ ὅλαι αἱ Βαλκανικαὶ χῶραι εἰς δημοσίαν συζήτησιν.... (θόρυβος, δὲν ἠκούσθη). Ἀλλὰ σεῖς ἀποφεύγετε ὄχι διὰ λόγους ἐθνικούς, ἀλλὰ κομματικούς.

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἄνευ τῆς ἀδείας καὶ τοῦ κ. Προέδρου καὶ ἐμοῦ, διέπραξεν ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διέπραξα καὶ ἐγὼ προχθὲς καὶ τὸ ὠνόμασεν ἀπρέπειαν ὁ κ. Ἠλιοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγώ, προχθές, ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσω ὅπως ἀνακληθῇ ἡ λέξις, διότι δὲν ἦτο ἡ πρᾶξις μου ἀπρέπεια, ἀλλὰ τὸ πολὺ ἀτόπημα καὶ δὲν τὸ ἐζήτησα. Ὅταν διετύπωσεν ὁ κ. Ἠλιοῦ τὴν βαρεῖαν φράσιν, ἔμεινα σιωπηλὸς καθὼς καὶ ἅπαντες οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα βουλευταὶ ἐσιώπησαν, διότι ὁπωσδήποτε εἶχον διαπράξει σφάλμα ἀπὸ ἀπόψεως Κανονισμοῦ, σφάλμα ἔναντι τοῦ Προέδρου, καθὼς καὶ τοῦ εὑρισκομένου ἐπὶ τοῦ βήματος συναδέλφου. Ἀλλὰ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐχαρακτήρισε τὴν πρᾶξιν αὐτὴν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅπως τὴν ἐχαρακτήρισε, εἰς κᾶθε ἀνεπίτρεπτον διακοπήν του θὰ τοῦ λέγω, ὅτι διαπράττει ἀπρέπειαν. (Χειροκροτήματα). Ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, εἶπε, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος, οὔτε ἐγὼ τοῦ ἐδώσαμε τὸ δικαίωμα τῆς διακοπῆς, ὅτι προσκαλούμεθα ἀπὸ τὰς χώρας αὐτὰς νὰ ἐξετάσωμεν ἀπὸ κοινοῦ τὴν μείωσιν τῶν ἀμυντικῶν μας δαπανῶν. Ἀλλὰ καὶ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπάρχει δημοσία δυνατότης ἐλέγχου ὅσον ἀφορᾷ τὰ στοιχεῖα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς Βουλγαρίας, ἢ οἱασδήποτε ἄλλης χώρας ἐκεῖθεν τοῦ Παραπετάσματος, εἶναι ἐπαρκὲς διὰ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ εἰς μίαν χώραν, ὡς ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ὑπέστη τόσα δεινά, νὰ πέσῃ εἰς τὴν παγίδα καὶ νὰ δεχθῇ τοιαύτας διαπραγματεύσεις. Διότι, ὅπως εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ τοὺς ἄλλους κυρίους δὲν εἶναι γνωσταὶ αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις καὶ αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι τῆς Βουλγαρίας, καὶ ἠμφισβήτησαν τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωσα, ἔτσι θὰ μείνουν ἄγνωστοι αἱ δυνάμεις καὶ δαπάναι αὐταί, καὶ μετὰ τὴν σύναψιν οἱασδήποτε συμφωνίας μὲ τὰς χώρας ὅπου δὲν ὑπάρχει κριτικὴ καὶ ἔλεγχος, ὅπου δὲν ὑπάρχει δημοκρατία. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, ὁ ἕνας νὰ ἔχῃ ἀνοικτὰ ὅλα τὰ χαρτιά του καὶ ὁ ἄλλος νὰ τὰ ἔχῃ κλειστά. Πῶς θὰ ὑπάρξουν μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν παραγόντων ἴσοι ὅροι διαπραγματεύσεων; Δὲν εἶναι νοητὸν κἂν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ πρὸ ὀλίγου, οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως Ἑλληνικῆς ἱστορίας, οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως Ἑλληνικῆς συνειδήσεως. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα πρόσθετον λόγον δὲν εἶναι νοητόν. Διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐὰν ἀκόμη ὑπετίθετο, ὅτι ἡ Βουλγαρία θὰ συμμορφοῦτο μὲ τὴν μείωσιν, ἡ ὁποία θὰ συναπεφασίζετο, ὄπισθεν τῆς Βουλγαρίας ὑπάρχει Ἤπειρος καὶ εἶναι εὐχερεστάτη ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν ἡ ἄφιξις οἱασδήποτε δυνάμεως, ἐνῷ ὄπισθεν ἡμῶν εἶναι ἡ θάλασσα καὶ δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἄφιξις συμμαχικῶν δυνάμεων πρὸ τῆς παρόδου ἡμερῶν τινῶν. Καὶ ἐπὶ τῆς διαφορᾶς αὐτῆς παρακαλῶ ἰδιαιτέρως ὅλους τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι πονοῦν τὸν τόπον, νὰ κάμουν τὰς σκέψεις των. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπανέρχομαι εἰς τοὺς ἀριθμούς. Ἐπὶ τῇ βάσει θετικῶν πληροφοριῶν, ἡ δύναμις τοῦ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ....

§97ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ἀριστερᾶς). Τοῦ Γερμανικοῦ;

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Γερμανία ἀνήκει εἰς τὸ ΝΑΤΟ, κύριε, καὶ εἶναι σύμμαχος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀνεγνωρίσθη ὡς σύμμαχος ὑπὸ πάντων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸν ἐλεύθερον κόσμον.

§99Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε.... (Κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι καὶ θόρυβος ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεμίαν διακοπὴν ἐπιτρέπω.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε διὰ νὰ δώσω τὰ στοιχεῖα. Κύριοι, αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι τῆς Βουλγαρίας ἀνέρχονται εἰς 7 δισεκατομμύρια 382 ἑκατομμύρια. Ἐνῷ ὁ στρατὸς ὁ Ἑλληνικὸς ἀνέρχεται εἰς 120.500 ἄνδρας, τὸ ναυτικόν μας ἔχει δύναμιν 16.460 καὶ ἡ ἀεροπορία 21.883, ἡ Βουλγαρία ἔχει 265.000 δύναμιν στρατοῦ, 5.000 δύναμιν ναυτικοῦ καὶ 20.000 δύναμιν ἀεροπορίας. Αὐτὴ αὕτη ἡ μικρὰ Ἀλβανία ἔχει ἀμυντικὰς δαπάνας ἀνερχομένας εἰς 1 δισεκατομμύριον 287 ἑκατομμύρια.

§102Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἔχουν ἀναχθῆ εἰς δραχμὰς αἱ δαπάναι αὗται;

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μάλιστα, ἔχουν ἀναχθῆ εἰς δραχμάς. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, μεθ’ ἧς στενῶς συνδεόμεθα, αὕτη ἔχει δύναμιν στρατοῦ μὲν 380.000, ναυτικοῦ 30.000 καὶ ἀεροπορίας 17.000 καὶ αἱ ἀμυντικαί της δαπάναι ἀνέρχονται εἰς 17 δισεκατομμύρια 800 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ Τουρκία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μέλος τοῦ ΝΑΤΟ, ἔχει δύναμιν στρατοῦ ἀνερχομένην εἰς ἥμισυ ἑκατομμύριον ἀνδρῶν. Καὶ ἔχει σημασίαν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Τουρκία εὑρισκομένη εἰς τὴν αὐτὴν συμμαχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς κινούμεθα καὶ ἔχουσα μετὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰδικωτέραν ἱστορικὴν εὐθύνην εἰς αὐτὸν τὸν κρίσιμον τομέα, ἔχει τὰς ἀμυντικάς της δαπάνας εἰς μέγα ὕψος. Θὰ ἤθελα, τὸν ἀγαπητὸν παλαιὸν φίλον κ. Πυρομάγλου, ὁ ὁποῖος προσπαθεῖ νὰ μὲ διακόψῃ, νὰ τὸν ἐρωτοῦσα, τὶ θὰ ἔλεγεν, ἐὰν ἐδημιουργεῖτο οὐσιώδης δυσαναλογία ἀμυντικῶν δαπανῶν μεταξὺ Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος; Θὰ ἦτο τοῦτο πρὸς ὄφελος τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἦτο παράγων ἐνισχυτικὸς τοῦ κύρους τῆς χώρας αὐτῆς, τῆς ὁποίας εἶναι πολίτης ὁ κ. Πυρομάγλου καὶ τῆς ὁποίας πολῖται εἴμεθα ὅλοι; Νομίζω, ὄχι. Καὶ πιστεύω, ὅτι, παρακαλῶν τὸν κ. Πυρομάγλου νὰ μὴ μοῦ δώσῃ ὁ ἴδιος τὴν ἀπάντησιν καὶ δίδων ἐγὼ ἀντ’ αὐτοῦ τὴν ἀπάντησιν, τὸν ὠφελῶ, διότι δίδω ἀπάντησιν σύμφωνον πρὸς τὴν συνείδησίν μου, πρὸς τὴν ὁποίαν συνείδησίν μου, κατὰ τὰς ὥρας τῶν μεγάλων ἀγώνων τοῦ παρελθόντος συνέπιπτε πλήρως καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς συνειδήσεως τοῦ κ. Πυρομάγλου. Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζω. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἁπλῶς δημαγωγική, εἶναι πολὺ χειροτέρα. Ἡ δημαγωγία, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι, εἶναι ἕνα μέσον ἀγῶνος εἰς τὴν Δημοκρατίαν. Ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων, εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὴν Ρώμην, εἰς πᾶσαν Δημοκρατίαν, ἠσκήθη δημαγωγία, ἀλλὰ ἠσκεῖτο δημαγωγία ἐν τῷ πλαισίῳ ὁπωσδήποτε τοῦ κοινοῦ συμφέροντος. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ δημαγωγία, ἡ ἀσκουμένη διὰ τῆς ἀντιπαραθέσεως τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς μεγάλης, γενναίας καὶ ὡραίας τάξεως τῶν ἀγροτῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ δημαγωγία αὐτοῦ τοῦ εἴδους δὲν εἶναι δημαγωγία, ἡ ὁποία σημειοῦται ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ κοινοῦ συμφέροντος τῆς πατρίδος. Ὑπερβαίνει, σπάζει τὸ πλαίσιον αὐτὸ καὶ ἀποβλέπει εἰς τὴν ὑπονόμευσιν καὶ τῆς ψυχῆς τοῦ ἀγρότου, ἀλλὰ καὶ τῶν θεμελίων τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα, ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§105Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ὁ ἐνθουσιασμὸς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ ὅσα ἐπρόκειτο νὰ εἴπῃ, τὸν ὡδήγησαν εἰς τὴν δημιουργίαν προσωπικῶν δυσαρεσκειῶν. Πράγματι, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀρξάμενος τοῦ λόγου, ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἐγὼ εἶπον τοῦτο καὶ τὸ ἄλλο. Ἠθέλησα νὰ τὸν προφυλάξω νὰ μὴ στηρίξῃ ἐπὶ ἐσφαλμένης βάσεως τὴν περαιτέρω ἀνάλυσιν, τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ. Δι’ αὐτὸ ἠγέρθην, διὰ νὰ διακόψω. Σεῖς δέ, ὡς Πρόεδρος τοῦ Σώματος, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖτε ἑνὸς ἑκάστου τὸν τρόπον συμπεριφορᾶς ἐδῶ, θὰ ἠδύνασθο νὰ σημειώσητε, ὅτι ἡ διακοπὴ δὲν ἀποτελεῖ συνήθειάν μου. Καὶ δὲν ἀποτελεῖ συνήθειάν μου, διότι πιστεύω, ὅτι σπανίως πρέπει νὰ γίνωνται καὶ μόνον διὰ τὰς περιπτώσεις, ὡς αὐταί, διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ κανεὶς μίαν ἀνακρίβειαν ἐκείνην τὴν στιγμὴν λεγομένην, διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῇ νὰ δευτερολογήσῃ ἐκ τῶν ὑστέρων. Διὰ τοῦτο, δὲν διακόπτω ποτέ, ἢ σχεδὸν ποτέ. Τὸ γνωρίζετε αὐτό, τὸ μαρτυροῦν καὶ τὰ πρακτικά. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐσκέφθη, ὅτι ἦτο καλύτερον, ὄχι νὰ μὴ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ λάβω τὸν λόγον MANU MILITARI, διότι ὅταν ἠγέρθην τοῦ εἶπον: «Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Ἀντιπρόεδρε;», ἀλλὰ νὰ μοῦ ἀφαιρέσῃ τὴν δυνατότητα τῆς διακοπῆς MANU MI-LITARI. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἐπροχώρησε, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐκ μέρους μου καμμίαν ποτὲ ἀφορμήν, ἐπροχώρησεν εἰς τὸ νὰ χρησιμοποιήσῃ λέξιν, τὴν ὁποίαν εἶχε χρησιμοποιήσει ἄλλος συνάδελφος εἰς βάρος του, καὶ τὴν ὁποίαν κατέκρινε. Δὲν θὰ τὸν ἀκολουθήσω εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτὸν καὶ λυποῦμαι πολύ, ὅτι μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως δὲν δύναμαι νὰ ἔχω τοῦ λοιποῦ τὸν ἁπλοῦν διάλογον, τὸν ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ κανεὶς διακόπτων ἕνα ἄλλον. Θὰ ἔχω πάντοτε τὸν διάλογον τῆς πρωτολογίας καὶ τῆς δευτερολογίας, διότι δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ τὸν διακόψω καί, ἀντιθέτως, δὲν θὰ τοῦ ἐπιτρέψω ποτὲ νὰ μὲ διακόψῃ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος ποὺ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω αὐτὸν τὸν διάλογον: ὁ ἐπίλογος τοῦ λόγου του. Διότι ἂν ὁ ἐπίλογος ἀφεώρα ἐκεῖνον ποὺ ἀφεώρα, καὶ ὁ πρόλογος ἐπιστρέφεται εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τέλους, καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς, πρέπει νὰ μάθωμεν καὶ τὴν λέξιν «δημαγωγία» καὶ τὴν λέξιν «ἀγοραία δημαγωγία». Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν γίνεται συζήτησις εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ἔκαμα τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ μὲ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησα εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνεκτὸν ἀπὸ κανένα, ὡς ἀπάντησις εἰς τὰ ἐπιχειρήματα, νὰ ἀμφισβητῆται ἡ πρόθεσις ἡ πατριωτικὴ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ καί, ἀντιθέτως, νὰ τοῦ ἀποδίδεται ἡ πρόθεσις τῆς διαλύσεως τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Ταῦτα, οἷα καὶ ἂν εἶναι ἡ γνώμη τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς Δεξιᾶς. Καὶ δὲν δύνανται νὰ εἶναι πατριῶται, ἐὰν ἡ γνώμη των εἶναι, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, μὲ τὸ ὄνομα τὸ ὁποῖον φέρει, μὲ τὸ αἷμα τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος ποὺ ρέει εἰς τὰς φλέβας του, εἶναι δυνατὸν ποτὲ εἴτε καλήν, εἴτε κακὴν γνώμην, ἐκφράζει, εἴτε εἰς καλὴν ἢ κακὴν πρᾶξιν, ὠφέλιμον ἢ μὴ ὠφέλιμον πρᾶξιν προβαίνει νὰ τὴν ἀποφάσιζε μὲ τὴν θέλησιν νὰ ζημιώσῃ τὴν πατρίδα. Δὲν λέγονται αὐτὰ ὑπηρεσίαι πρὸς τὴν πατρίδα. Τὸ ἀντίθετον. Διὰ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος, πρέπει ὅλα νὰ συζητοῦνται μὲ ἀνοικτὰ χαρτιά. Ἄν ὑπάρχουν χῶραι, εἰς τὰς ὁποίας δὲν δύνανται νὰ γίνωνται συζητήσεις μὲ ἀνοικτὰ χαρτιά, θέλετε νὰ τὰς μιμηθῆτε; Ἐγὼ ὄχι. Ἐγὼ θέλω τὴν συζήτησιν μὲ ἀνοικτὰ χαρτιά. Καὶ εἰς τὰς Δημοκρατίας αἱ συζητήσεις περὶ τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν γίνονται δημοσίᾳ εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια. Δὲν εἶναι πουθενὰ ταμποῦ. Καὶ ἠκούσατε τὰ ἐπιχειρήματά μου. Δὲν ἔχω νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶπον, ὅτι κακῶς ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος καὶ ὑπέδειξε πόρους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν περὶ ἀριθμῶν. Δὲν εἶπον τίποτε ἀπὸ αὐτά. Εἶπον, ὅτι διαφωνῶ, ὡς πρὸς τοὺς ἐμμέσους φόρους, τοὺς ὁποίους ὑπέδειξε καὶ εἶπον, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν δυσχέρειαν διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅταν εἰσηγῆται μίαν δαπάνην καὶ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ὑπόδειξιν πόρων. Καὶ σᾶς εἶπον, δώσατέ μου νὰ ἀνακατασκευάσω τὸν προϋπολογισμόν σας. Οὔτε εἶπον, ὅτι ἡ μόνη δαπάνη ποὺ πρέπει νὰ μειωθῇ εἶναι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι. Ὄχι. Τὸ ἔφερα, ὅμως, τὸ θέμα αὐτὸ, ὑφ’ ἣν μορφὴν τὸ ἔφερα καὶ δι’ οὓς λόγους τὸ ἔφερα καὶ τὸ ἀνέλυσα ἐδῶ, διότι πιστεύω, ὅτι τὸ θέμα πρέπει νὰ τεθῇ καὶ εἶναι τεθειμένον ἐνώπιον ὅλων τῶν λαῶν. Διὰ ποῖον λόγον, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ τὸ συζητήσω ἐγώ; Διὰ ποῖον λόγον; Ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ, κάμνοντας τὸ ταξίδι του καὶ φθάνοντας μέχρις ἐδῶ, ὡμίλησε περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ ἐλαττωθῇ τὸ φορτίον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν διὰ τῆς συμφωνίας καὶ τῆς συνεννοήσεως, διότι αὐταὶ συντρίβουν τὸν κόσμον, καὶ αἱ δαπάναι αὐταὶ δύνανται νὰ ἀφιερωθοῦν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τάξεων καὶ λαῶν. Δὲν τὸ ἔχετε ἀναγνώσει; Εἶναι, λοιπόν, ἀντεθνικὴ αὐτὴ ἡ τοποθέτησις τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ; Καὶ εἶναι ἀντεθνικαὶ αἱ συζητήσεις ποὺ γίνονται εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια, μέχρι ποίου σημείου πρέπει νὰ φθάνουν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι; Καὶ ἐρωτᾶτε, διὰ τὴν συνείδησίν μας, ἐὰν ἔχουν οἱ Τοῦρκοι ἢ οἱ ἄλλοι μεγαλυτέρας στρατιωτικὰς δαπάνας; Πρόκειται, λοιπόν, περὶ θέματος ἐμφανίσεως; Ὄχι, κύριοι. Οὐδέποτε ἐτέθη ἀπὸ ἐμὲ τοιοῦτον ζήτημα, οὔτε εἶπον ἐγώ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μόνη εἰς τὸν κόσμον πρέπει νὰ εἶναι ἄνευ ὅπλων καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι νὰ εἶναι ὡπλισμένοι. Οὐδέποτε τὸ εἶπον αὐτό. Εἶπον, ὅμως, κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται ἡ ἰδική σας συνείδησις νὰ τὸ αἰσθανθῇ ποτέ. Εἶπον, ὅτι πρέπει, ἀπέναντι τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας, νὰ εἴπητε κάποτε εἰς ὑψηλὸν τόνον καὶ νὰ προχωρήσητε καὶ εἰς πραγματοποίησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν χάριν τῆς κοινῆς συμμαχίας, ἄλλαι χῶραι τοῦ ΝΑΤΟ νὰ πληρώνουν ἐλάχιστον ποσοστὸν δαπανῶν καὶ ἄλλαι, ὡς ἡ Ἑλλάς, νὰ συντρίβεται ἀπὸ τὸ ὑπερβολικόν των μέγεθος. Καὶ τὸ εἶπον καὶ οἱ δημοσιογράφοι σας, τὸ εἴπατε καὶ σεῖς, τὸ εἶπε καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ εἶπε καὶ ἡ Φ.Δ.Ε., τὸ εἶπον ὅλοι, καὶ σεῖς ὑπεβάλατε παράπονα. Ἰδού, ὅμως, ἡ διαφορά μας, ὅτι, ἀφοῦ ὑπεβάλατε τὰ ὑπομνήματα, ὑπεχωρήσατε πάντοτε εἰς αὔξησιν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ εἰς μείωσιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, καὶ ὑπεχωρήσατε πάντοτε, διότι εἴχατε τὴν θεωρίαν τοῦ χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου, ἡ ὁποία ἦτο πάντοτε, ἡ πολιτικὴ τῆς «βρεγμένης κόττας», ἔναντι τῶν μεγάλων συμμάχων καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν πολιτικὴν τὴν Ἑλληνικήν, ἡ ὁποία μοῦ ἐπιβάλλει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἂν ἐξακολουθήσητε μὲ αὐτὸν τὸν ρυθμόν, θὰ δημιουργήσητε ἐθνικοὺς κινδύνους, ἀντὶ νὰ τοὺς ἀποφύγετε μὲ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. (Χειροκροτήματα).

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ ὕφος τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἦτο ὕφος μαινομένου ρήτορος.

§107Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἰδικόν σας τὶ ἦτο;

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ, δὲν δέχομαι καὶ ἐγὼ διακοπήν. Τὸ ἰδικόν μου, δὲν ἦτο διόλου ὕφος μαινομένου ρήτορος. Πρὸς τὸν κ. Πυρομάγλου ἀπηύθυνα καὶ φιλικὰς καὶ δὴ χιουμοριστικὰς παρατηρήσεις καὶ δὲν ᾐσθάνθην τὴν ἀνάγκην νὰ μαίνωμαι. Μαίνεται μόνον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει λογικὴν σειρὰν εἰς τὰς σκέψεις του.

§109Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, τῆς Βουλῆς; Εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ αὐταὶ αἱ προσωπικαὶ παρατηρήσεις;

§110Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μία κρίσις περὶ τῆς λογικῆς σειρᾶς τῶν συλλογισμῶν ἀποτελεῖ ὕβριν; Ἂν ἀποτελῇ ὕβριν, τότε δὲν πρέπει νὰ συζητῶμεν, διότι καὶ σεῖς ἀμφισβητῆτε τὴν λογικὴν σειρὰν τῶν ἰδικῶν μας συλλογισμῶν καὶ ἡμεῖς τῶν ἰδικῶν σας. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἐπιτρέψητε πλέον εἰς τὸν κ. Τσιριμῶκον οὔτε διακοπήν, ἀλλ’ οὔτε καὶ μίαν λέξιν νὰ βγάλῃ ἀπὸ τὸ στόμα του. Κύριε Πρόεδρε, ὁ καγχασμὸς αὐτός, τὸν ὁποῖον, ὅταν ὁ κ. Τσιριμῶκος εἶπεν αὑτὴν τὴν φράσιν περὶ ἐμοῦ καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ διακοπήν, δὲν ἐσημειώθη ἀπὸ πλευρᾶς ἰδικῆς μας, καταδεικνύει ποία εἶναι ἡ ψυχικὴ διαφορὰ μεταξὺ ἐκείνων καὶ ἡμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὡς μαινόμενος ὁμιλητὴς εἶπε τὰ ὅσα εἶπε, καὶ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ δώσω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν. Γνωρίζει Ἑλληνικὰ καὶ ὀφείλει νὰ καταλάβῃ τὶ λέγω. Οὐδέποτε ἰσχυρίσθην καὶ οὐδέποτε ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Εἰς τὰς Δημοκρατίας συζητοῦνται τὰ πάντα καὶ ἐν Ἑλλάδι ἔχει ἐπανειλημμένως συζητηθῆ τὸ θέμα. Καὶ οἱανδήποτε στιγμὴν θέλετε, εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἐκ νέου. Τὶ ἐκάκισα; Ἐκάκισα τὸν πράγματι ἠθικῶς χείριστον συνδυασμόν, τὸν ὁποῖον ἐκάματε....

§111ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ἀριστερᾶς). Μαίνεσθε.

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως μαίνομαι, κ. συνάδελφε, τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἐκάκισα, λοιπόν, τὸν ἠθικῶς χείριστον συνδυασμὸν τοῦ προβλήματος τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν μὲ τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας τῆς χώρας. Τὸν συνδυασμὸν αὐτὸν ἐπεχείρησε, τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, ὁ κ. Ἡλιοῦ, καὶ ὡλοκλήρωσε τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν ὁ κ. Τσιριμῶκος ἀπόψε. Ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς εἶναι ἄτοπος. Δὲν γίνεται μὲ καλὴν διάθεσιν. Ἐὰν ἤθελαν νὰ ἐξετάσουν ἀντικειμενικῶς τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας, θὰ ἔφερον τὸ ζήτημα, χωρὶς νὰ τὸ συνδυάσουν οὔτε μὲ τὴν ἐργατιὰ οὔτε μὲ τὴν ἀγροτιά. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ συνδυάσουν μὲ αὐτὰς ταύτας τὰς ἀντικειμενικὰς προϋποθέσεις τῆς ἀμύνης μας. Καὶ νὰ ἔλθουν νὰ ἀμφισβητήσουν, ἐπὶ τῇ βάσει συλλογισμῶν, συνδεομένων μὲ τὸ συμφέρον τῆς ἀμύνης τῆς πατρίδος, τὴν ἀνάγκην ἢ μὴ τῆς ὑπάρξεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας, εἰς ὃ ἐπίπεδον εὑρίσκονται σήμερον. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι τὸ θέμα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἶναι συζητήσιμον. Καὶ δὲν εἶχε καμμίαν θέσιν τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησε κατὰ τρόπον εὔκολον καὶ ἀγοραῖον ὁ κ. Τσιριμῶκος, τὸ ἐπιχείρημα ὅτι, ἐὰν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον ὁ κ. Τσιριμῶκος, καὶ κ. Ἡλιοῦ, περιέχουν κακὴν πρόθεσιν, τότε καὶ ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ ἀντεθνικῶς πράττει, ἐξετάζων τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῶν ΗΠΑ. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει τὸ ἓν μὲ τὸ ἄλλο.

§113Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον τῶν ΗΠΑ.

§114Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Καὶ τοῦ ΝΑΤΟ ὁλοκλήρου, κ. Μπακόπουλε. Καὶ ἡμεῖς ἐξετάζομεν τὸ θέμα καθημερινῶς, καὶ ὅπως ὁ κ. Τσιριμῶκος εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀπόψε, τὸ 1954– 1955 ἐμειώθη κατά τι τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Μολονότι δὲν εἶχον δεχθῆ καμμίαν ἀναγνώρισιν περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτη τότε, ἐξήτασα μήπως εἶναι δυνατὴ ἡ μείωσις, διεπίστωσα, ὅτι εἶναι καὶ προέβην εἰς ὡρισμένην μείωσιν. Καὶ δὲν ἀποκλείεται εἰς τὸ μέλλον νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ μείωσις εἰς ὡρισμένους τομεῖς. Ἀλλά, ποῖον θὰ εἶναι τὸ κριτήριον; Ἡ ὕπαρξις τῶν ἐπαρκῶν προϋποθέσεων ἀμύνης τῆς χώρας. Καὶ δὲν εἶναι ποτὲ ἐπιτετραμμένον, εἰς ρήτορα ὁμιλοῦντα μὲ ἐθνικὴν σωφροσύνην, νὰ συνδυάσῃ, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ γνωρίζων, ὅτι τὸν ἀκούει ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, νὰ συνδυάσῃ τὸ ζήτημα τῶν ὅπλων, μὲ τὰ ὁποῖα συνδέεται ἡ τιμὴ τῆς χώρας μὲ τὰ 500 ἑκατομμύρια τῆς ἀσφαλίσεως τοῦ γήρατος τῶν ἀγροτῶν. Πῶς ἤθελεν ὁ κ. Τσιριμῶκος νὰ μὴ παρασυρθῶ εἰς τὴν σκέψιν —ἔστω, παραδέχομαι, ὅτι παρεσύρθην εἰς σκέψιν κακήν, κακὴν ὡς πρὸς τὰς προθέσεις του— νὰ μὴ παρασυρθῶ εἰς τὴν κακὴν αὐτὴν σκέψιν; Μοῦ ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ παρασυρθῶ. Ἂς ἐφρόντιζε νὰ μὴ συσχετίσῃ τὸ ἕνα θέμα μὲ τὸ ἄλλο. Ἂς ἐσκέπτετο τὴν παράδοσιν τοῦ σπιτιοῦ του, τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ σπιτιοῦ του, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ χέρι τους κρατοῦσαν τὸ ντουφέκι. Ἔκαμεν ἀπόψε καὶ μίαν ἀναφορὰν εἰς μίαν παλαιὰν φράσιν μου, ἡ ὁποία διεστράφη ἀκολούθως καὶ τὴν ὁποίαν οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων εἶχον ἀκούσει. Ἐννοῶ μίαν παλαιὰν φράσιν μου περὶ τοῦ Ζαλόγγου. Ἐν πρώτοις, τὸ ὄνομα τοῦ Ζαλόγγου εἶναι τόσον ἱερόν, ὥστε δὲν θὰ ἔπρεπε καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ, ὅτι εἶχον χρησιμοποιήσει τὴν φράσιν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο σκόπιμος, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ τῆς ὑποδοχῆς, τῆς ὁποίας ἔτυχεν ὑπό τινων. Δεύτερον, ὅταν ἐλέχθη ἡ φράσις αὐτή, ἐλέχθη μὲ μίαν προϋπόθεσιν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ, ἀναγινώσκοντες τὰ πρακτικὰ τοῦ 1953–54, νὰ ἀνακαλύψητε. Δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλήν, ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου ἐκείνην. Τερματίζω καὶ λέγω, ὅτι ὁ κ. Τσιριμῶκος, διὰ τῶν ὅσων εἶπε, μοῦ ἔδωσε τὸ δικαίωμα νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβην. Ὅλοι μας ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ συζητῶμεν περὶ τῆς σκοπιμότητος τοῦ ὕψους τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν εἰς τὸ ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται. Οὐδεὶς ὅμως πραγματικὸς Ἕλλην ἢ ἔστω σώφρων Ἕλλην, ἔχει τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ συνδυάζῃ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας μὲ τὰς συντάξεις τῶν ἀγροτῶν, μὲ τὰ οἱαδήποτε οἰκονομικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἄτοπον. Τὸ στηλιτεύω, διότι ἀποτελεῖ μίαν πρᾶξιν κακήν, μίαν πρᾶξιν δυναμένην —εὐτυχῶς δὲν δύναται, διότι ὁ Ἕλλην ἀγρότης θὰ ἀντιδράσῃ ἐθνικῶς καὶ ὑγιῶς— δυναμένην, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θεωρητικῶς νὰ προκαλέσῃ βαρεῖαν βλάβην εἰς τὸ Ἔθνος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§115Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνόμισεν, ὅτι σήμερον ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς ὅσα παρ’ ἐμοῦ ἀνεπτύχθησαν προχθές. Καὶ νομίζω, ὅτι μετεχειρίσθη φράσεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν τοὐλάχιστον προσωπικὸν ζήτημα. Δὲν θὰ μὲ ἐπείραζε τὸ προσωπικὸν ζήτημα, ἀλλὰ δημιουργοῦν ἕνα πολιτικὸν ζήτημα εὐρύτατον. Εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῆς συνήθους τακτικῆς μὲ τὸν ὀνειδισμόν, μὲ τὸν ἰσχυρισμόν: «Ὑπονομεύετε, κύριοι, τὴν ἄμυναν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους, συνδυάζοντες τὸ πρόβλημα τοῦ ὕψους τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν μὲ τὸ πρόβλημα τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν». Ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς μᾶς εἶναι ἀπαράδεκτος. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν, καὶ ἔχομεν βαθυτάτας διαφορὰς ἐκτιμήσεως περὶ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς παράταξιν, ἡ ὁποία ἔδωσε θύματα καὶ θυσίας καὶ πάντοτε ἐκινδύνευσεν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ ἡσυχίαν.

§117Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς τόνον ἀντεγκλήσεως καὶ ὕβρεις πρὸς τὴν παράταξιν αὐτήν, ἀπέφυγε καὶ σήμερον, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἐρώτημα τεθὲν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εὐθέως. Δὲν ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς ἐρώτημα μὴ ἐπινοηθὲν ἀπὸ ἐριστικὴν καὶ ἀντίδικον φαντασίαν ἀναδημοσιευθὲν εἰς φιλοκυβερνητικὴν ἐφημερίδα, ὡς ἀνταπόκρισις ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν τοῦ ΝΑΤΟ, ὑπὸ τοῦ ἀδιαβλήτου ἐθνικόφρονος δημοσιογράφου Δημητρακοπούλου, λέγοντος, ὅτι «ἐγένετο σύστασις πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν συνέλευσιν ταύτην τοῦ ΝΑΤΟ, νὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῆς συνθέσεως τῶν μεραρχιῶν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν μεραρχιῶν, καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους, ἀλλὰ ἰδίως διὰ οἰκονομικούς, ὅτι οἱ Ἑλληνικοὶ ἁρμόδιοι κύκλοι ἐνόμισαν, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον». Ἐγὼ δὲν βασίζομαι ἔστω καὶ ἐπὶ δημοσιευμάτων τοῦ φιλίου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τύπου, διὰ νὰ σχηματίσω ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα νὰ στρέφω κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὑποβάλλω ἁπλῶς τὴν ἐρώτησιν: Εἶναι τοῦτο ἀκριβές, ἢ δὲν εἶναι; Δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως οὔτε προχθές, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, οὔτε καὶ σήμερον. Ἐγὼ νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι προχθὲς μὲ ἐπιμέλειαν καὶ εὐσυνειδησίαν προσεκόμισα ὅ,τι ἠμποροῦσα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ προσεκόμισα τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην τοῦ ἀειμνήστου καὶ ἀναγνωρισθέντος ὡς ἁρμοδιωτάτου μὲ ἐκφράσεις βαθυτάτης ἐκτιμήσεως ἐκ μέρους τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ἀειμνήστου Ἀγαλλοπούλου, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἔχει, κατὰ τὴν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν εἰς τὸν στρατόν, σωματομετρικῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως βάρους καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὕψους, καταφανῆ μειονεκτήματα, ὅτι ἡ θνησιμότης του εἶναι κατὰ πέντε ἔτη διάφορος ἀπὸ τὴν τοῦ ἀστικοῦ πληθυσμοῦ, πρᾶγμα ποὺ σπανίως συμβαίνει εἰς τὰς χώρας καί, ὅτι, ἐνῷ οἱ κρινόμενοι ἀνίκανοι καὶ βοηθητικοὶ ἐκ τῶν πόλεων ἀνέρχονται εἰς 20%, οἱ ἐκ τῆς ὑπαίθρου φθάνουν κατὰ περιοχάς, μεταξὺ 30 καὶ 60%. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι, ὅταν καταδικάζεται ὁ πληθυσμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ὁ αἱμοδότης τῶν ἀγώνων διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀνεξαρτησίαν, ὅταν καταδικάζεται εἰς αὐτὴν τὴν βιολογικὴν κατάστασιν, ἐκεῖ ὑπονομεύεται ἡ ἄμυνα τοῦ Ἔθνους, (χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς), πρῶτον. Δεύτερον, ὅταν πληροφορίας ἠλεγμένας καὶ ἐξηκριβωμένας, διότι ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ἀξιώσω ἐγὼ νὰ γίνουν δεκτὰ στοιχεῖα ἀνέλεγκτα, διότι αὐτὰ βοηθοῦν εἰς τὴν πολιτικήν μου τοποθέτησιν ἐπὶ ζητημάτων στρατιωτικῶν δαπανῶν, δὲν ἠμπορεῖ καὶ νὰ ἀξιώσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνουν δεκτὰ τὰ ἀντίθετα στοιχεῖα ποὺ ἔφερεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, σήμερον μάλιστα, παρέσχε μίαν αὔξησιν περίπου 20% τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς Βουλγαρίας, ἐξ ὅσων εἶπε πρὸ δύο μηνῶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀποδώσας τότε 240.000 δυνάμεις εἰς τὴν Βουλγαρίαν, ἐνῷ τώρα, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησε περὶ 300.000. Ἀλλά, δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ ἐξελεγχθοῦν. Θὰ εἴπω, διατὶ ἀμφισβητῶ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Κυβερνήσεως, ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύεται, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ρεκλαμάρεται, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, εἶναι τοῦτο: Ὅτι ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ τὸ ἴδιον ἐπίπεδον οἰκονομικῆς καὶ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως καὶ παραγωγῆς μὲ τὴν Βουλγαρίαν, καὶ σήμερον ἡ Βουλγαρία ἔχει 8πλασίαν βιομηχανίαν καὶ 4πλασίαν γεωργικὴν παραγωγήν. Καὶ ὅτι, ἐὰν κάνῃ αὐτὰς τὰς πελωρίας δαπάνας τὰς στρατιωτικάς, τὰς ὁποίας ὑπηνίχθη ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι μᾶλλον ἀξιοθαύμαστον ὅτι, παρὰ ταῦτα, ἔχει ἀσφάλισιν συνταξιοδοτήσεως γήρατος εἰς τὸ ἀκέραιον. Πέραν τούτου, ὅμως, ἀμφισβητῶ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἰς ἐκείνην τὴν ἀπὸ περιωπῆς, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ κρατηθῇ εἰς περιωπὴν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Κυβερνήσεως, συζήτησιν περὶ βάσεων τῆς 20ῆς Ἰανουαρίου 1958, ἦλθεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐβεβαίωσεν, ὅτι εἶναι ἐγκατεστημέναι βάσεις πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς εἰς τὴν Βουλγαρίαν—εἶναι γραμμένο τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ—καὶ μετὰ μερικοὺς μῆνας ἠναγκάσθη νὰ εἴπῃ, ὅτι ταῦτα ἐλέχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει ἐσφαλμένων πληροφοριῶν, ἐνῷ ἐγὼ λέγω, ἐπὶ τῇ βάσει ὑποβολιμιαίων πληροφοριῶν, διὰ νὰ ἔχουν τὴν Ἑλλάδα νὰ χορεύῃ τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου. Δὲν πιστεύω ἐγώ, ὅτι ἦλθε κακοπίστως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ παρέσχε τὰς πληροφορίας αὐτάς. Πιστεύω, ὅμως, ὅτι ὑπάρχουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαδίδουν αὐτὰς τὰς ὑποβολιμαίας πληροφορίας καὶ πιστεύω, ὅτι πρέπει κάποτε νὰ ἀφήσωμεν αὐτὸ τὸ «δὲν εἶναι δυνατὸν» καὶ «δὲν εἶναι δυνατὸν» καὶ νὰ ἴδωμεν μὲ ποίας ἐγγυήσεις, μὲ ποῖον ἔλεγχον εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν συνεννόησιν ἐκείνην, ἡ ὁποία νὰ παρέχῃ εἰς ὅλους τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν βεβαιότητα, ὅτι δὲν κινδυνεύουν. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σεῖς ὁ ὁποῖος μετέχετε τῆς κλασσικῆς παιδείας, λέγετε, ὅτι οἱ ἀγρόται ὑπερήσπισαν, καὶ εἶναι ἀλήθεια τοῦτο, τὸ Ἔθνος. Προσέξατε, ὅμως, ὅτι οἱ ἀγρόται σήμερον εὑρίσκονται εἰς ἐκείνην τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν περιγράφει εἰς τὴν γνωστὴν ἀποστροφὴν περὶ τῶν Ρωμαίων στρατιωτῶν ὁ Τιβέριος Γράκχος, εἰς τοὺς Παραλλήλους Βίους τοῦ Πλουτάρχου, ὅτε τοὺς ἔλεγον οἱ ἡγέται τους, ὅτε ἐμάχοντο τοὺς πολεμίους ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν, ἀλλὰ ἐνῷ καὶ τὰ πουλιὰ ἔχουν φωλεάν, στέγην καὶ τροφήν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπερασπισταὶ τῆς Πατρίδος, περιήχθησαν εἰς τὴν ἔνδειαν ποὺ ἐξετέθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ἀπόγνωσιν ποὺ ἐξετέθη. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ οὕτω ἐγκαταλειπόμενοι νὰ ἔχουν τὴν συνείδησιν, ὅτι προασπίζουν ἴδιόν τι, ὅταν καλοῦνται ἀπὸ φανταστικοὺς κινδύνους, ἀπὸ κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ὑποβολιμαίως προβάλλονται διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία ἀντιδημαγωγία πατριδοκαπηλείας, ὅτι ἔχουν τὸ αἴσθημα, ὅτι δὲν εἶναι τίποτε, τὸ ὁποῖον ἔχουν νὰ προασπίσουν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἤθελον νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ πληροφορία, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἐφημερίδα καὶ τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβής. Οὐδεμία ὑπόδειξις ἐγένετο περὶ μειώσεως τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν καὶ γενικῶς, τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ. κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§121Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, σπανίως κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου παρακολουθεῖ μὲ τόσον ἐνδιαφέρον τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅσον σήμερον ποὺ ἡ συζήτησις ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ μεγάλου προβλήματος τὸ ὁποῖον, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς τὸ θεωροῦν τεθειμένον καὶ ἀναμένον τὴν λύσιν του. Εἰς ὅλα τὰ χωρία καὶ εἰς ὅλους τοὺς οἰκισμοὺς οἱ ἀγρόται συζητοῦν περὶ τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀδιαφορήσουν, ἀλλὰ ὀφείλουν νὰ ἀκούσουν τὴν φωνὴν τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία ἔρχεται ὡς βοὴ ἀπὸ τὰ τέσσαρα σημεῖα τῆς χώρας, καὶ μᾶς ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον νὰ συζητήσωμεν τὸ πρόβλημα μὲ ὑπευθυνότητα καὶ σοβαρότητα, διότι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν θέλει νὰ ἐμπαίζεται, ἀλλὰ θέλει τὰ προβλήματά του νὰ εὑρίσκουν καθαρὰς λύσεις. Τὸ πρόβλημα, κύριοι βουλευταί, εἶναι τεθειμένον καὶ ἀναμένει τὴν λύσιν του. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἀναμένει μίαν ἀπάντησιν. Θὰ πραγματοποιηθῇ ὁ θεσμὸς τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν ἢ ὄχι; Τὸ πρόβλημα εἶναι μέγα καὶ διὰ νὰ λυθῇ χρειάζεται μεγάλην Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοῦ δώσῃ μορφὴν καὶ λύσιν. Ἐχρειάσθη ἡ μεγάλη Κυβέρνησις τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου τὸ ἔτος 1911 διὰ νὰ συντρίψῃ τὴν ἀντίδρασιν τῶν κοτσαμπάσηδων καὶ τῶν γαιοκτημόνων καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τότε τὰς πρώτας ἀπαλλοτριώσεις. Ἐχρειάσθη ἡ ἐπίσης μεγάλη Κυβέρνησις τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ἡ ὁποία ἐν ἔτει 1932 καὶ διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου 5733)32 καθιέρωσε τὸν θεσμὸν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἐργατοϋπαλλήλων. Ἐχρειάσθη τέλος ἡ μεγαλόπνοος Κυβέρνησις τοῦ Νικολάου Πλαστήρα καὶ τῶν λοιπῶν Ἀρχηγῶν τοῦ Κέντρου, ἵνα, παρ’ ὅλα τὰ τεράστια προβλήματα τοῦ 1950 καὶ τὰς ἀντιδράσεις τῆς δεξιᾶς, ἐπιβάλῃ τὰς νέας ἀπαλλοτριώσεις καὶ δώσῃ εἰς 200.000 ἀγροτικὰς οἰκογενείας γῆν πρὸς καλλιέργειαν. Ἀλλὰ διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ νέον βῆμα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ὁλοκληρωθῇ ὁ θεσμὸς τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων εἰς τὴν χώραν μας, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις, Κυβέρνησις μεγάλη, ἡ ὁποία θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀκούσῃ τὸν πόνον τοῦ λαοῦ καὶ νὰ λάβῃ ἀποφάσεις. Ὅλαι αἱ μεταρρυθμίσεις τῶν 60 τελευταίων ἐτῶν τοῦ παρόντος αἰῶνος, προῆλθον ἀπὸ Κυβερνήσεις φιλελευθέρας, δημοκρατικάς, προοδευτικάς. Ἐὰν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν θέλῃ νὰ συλλάβῃ τὴν σημασίαν τοῦ προβλήματος, ἐὰν θέλῃ νὰ τὸ ἐγκαταλείψῃ, ἢ νὰ τὸ παραγράψῃ, τὴν πληροφοροῦμεν, ὅτι ἔχει ὁ λαὸς τὴν δύναμιν ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, νὰ φέρῃ Κυβέρνησιν προοδευτικήν, Κυβέρνησιν φιλελευθέραν, ἱκανὴν διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς μεταρρυθμίσεις. Τὸ πρόβλημα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν δὲν ἐτέθη διὰ πρώτην φορὰν σήμερον καὶ δὲν συζητεῖται τὸ πρῶτον σήμερον εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν ἐσχεδιάζοντο αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1956 ἡ τότε πρώτη Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ψηφισθὲν ἔλαβε τὸν ἀριθμὸν νόμου 3487)1955 καὶ τὸ ὁποῖον τιτλοφορεῖται ὡς νόμος περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἀγροτῶν. Πολλοὶ συνάδελφοι καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀκόμη ἐχαιρέτισαν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο μὲ ἐνθουσιασμὸν καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ σχέδιον ὑπουργοὶ ἐβεβαίουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο ἀπετέλει τὸ πρῶτον βῆμα τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν καὶ ὅτι τὸ δεύτερον βῆμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ καθυστέρει ἐπὶ πολὺ θὰ ἦτο ἡ σύνταξις γήρατος τῶν ἀγροτῶν.

§122Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Ὡμιλήσατε, κ. συνάδελφε, περὶ τοῦ νόμου ἐκείνου ὡς τιτλοφορουμένου περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Θὰ ἠδύνασθο, νὰ ὁμιλήσητε περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλείας ἐφ’ ὅσον ἡ ἀσφάλισις στηρίζεται μόνον εἰς τὴν εἰσφορὰν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὴν δοθεῖσαν ἐπαγγελίαν, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ δεύτερον βῆμα διὰ τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν τῶν ἀγροτῶν, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω ἐὰν προηγουμένως δὲν θεμελιωθῇ ἐπαρκῶς καὶ δὲν ἑδραιωθῇ ἐπὶ βάσεων στερεῶν ἡ ἀσφάλισις τῆς ἀσθενείας.

§123Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ νόμος ἐκεῖνος φέρει τὸν τίτλον «περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν» καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐπαγγέλλεται τὴν πλήρη ἰατροφαρμακευτικήν, νοσοκομειακήν, σανατοριακὴν καὶ ὀδοντιατρικὴν ἀκόμη περίθαλψιν παρῆλθον ἔκτοτε 5 ἔτη καὶ παραμένουν ἀκόμη πλέον τῶν 300 ἀγροτικῶν ἰατρείων κενά. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν πιστεύει εἰς τὸν θεσμὸν τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν, ὅτι δὲν δύναται νὰ συλλάβῃ τὸ μέγα κοινωνικὸν καὶ ἠθικὸν νόημα τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ὄχι μόνον δὲν προχωρεῖ εἰς τὴν χορήγησιν συντάξεως γήρατος, ἀλλὰ καλυσιεργεῖ ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 3487)55, τὸν ὁποῖον ἡ ἰδία εἰσηγήθη καὶ ἐψήφισεν.

§124Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, κ. συνάδελφοι, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἔδωσε στοιχεῖα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἐκείνου καὶ ὑπεγράμμισε ποῦ κατατείνει ἡ προσπάθεια διὰ τὴν νοσοκομειακὴν περίθαλψιν τῶν ἀγροτῶν.

§125Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Μὴ ὁμιλῆτε, κ. Ὑπουργέ, περὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως τῶν ἀγροτῶν. Νοσοκομειακὴ περίθαλψις τῶν ἀγροτῶν δὲν ὑπάρχει. Διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἷς ἀγρότης εἰς τὸ νοσοκομεῖον ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ χαρτὶ ἀπορίας. Ἀλλὰ ἐὰν ἔχῃ τοιαύτην βεβαίωσιν δύναται νὰ εἰσέλθῃ ὡς ἁπλοῦς Ἕλλην πολίτης χωρὶς τὸ προσὸν τοῦ ἀγρότου.

§126Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, πολὺ καλὰ ὡς ἰατρὸς καὶ μάλιστα ἰατρὸς πολιτευόμενος εἰς ἐπαρχίαν, ὅτι ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος ἐκεῖνος, ἡ ἔκτασις τῆς ἀπορίας ἐπεκτείνετο μόνον ἐπὶ 1.200.000 ἀτόμων, ἐνῷ σήμερον ἡ ἔκτασις τῆς ἀπορίας ἐπεκτείνεται ἐπὶ 3.500.000 ἀτόμων, εἰς τὸ νούμερο δὲ αὐτὸ δὲν περιλαμβάνονται οἱ ἠσφαλισμένοι εἰς οἱοδήποτε Ταμεῖον καὶ ὡς γνωρίζετε, ἠσφαλισμένοι ὑπάρχουν μόνον εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα. Συνεπῶς καὶ τὰ 3.500.000 τῶν ἀγροτῶν πλὴν ἑνὸς μικροῦ ποσοστοῦ, εἶναι κάτοικοι τῆς ὑπαίθρου.

§127Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρὰ τὴν ἐπαγγελίαν τὴν δοθεῖσαν διὰ τοῦ νόμου 3487)55 περὶ ἰατροφαρμακευτικῆς, νοσοκομειακῆς, ψυχιατρικῆς, σανατοριακῆς καὶ ὀδοντιατρικῆς ἀκόμη περιθάλψεως τῶν ἀγροτῶν, οὐδὲν μέχρι σήμερον ἐγένετο. Ὑπάρχουν ἀκόμη 300 περίπου ἀγροτικὰ ἰατρεῖα κενά. Ἡ νοσοκομειακὴ περίθαλψις εἶναι ἄγνωστος καὶ μόνον ὅπου συμβῇ νὰ ὑπάρχουν νοσοκομεῖα δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὰ ὁ ἀγρότης, ἀλλὰ καὶ τότε ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι εἶναι ἄπορος. Τοιουτοτρόπως δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι μὲ τὸν νόμον 3487)55 εὑρέθη ἐργασία διά τινας ἀνέργους ἰατρούς, ἰατρικὴ ὅμως προστασία εἰς τοὺς ἀγρότας δὲν ἐδόθη. Διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ, κ. βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τὸν νόμον ἐκεῖνον θὰ πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ τὸν πιστεύῃ. Ὑπεσχέθη ὀδοντιατρικὴν περίθαλψιν εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἂς ἀναζητήσῃ ὅμως εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν ἔστω καὶ ἕνα ἀγρότην, ὁ ὁποῖος ἠδυνήθη κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ βγάλῃ ἔστω τὸ δόντι του καὶ ἂς μᾶς εἴπῃ τὸ ὄνομά του. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη παρὰ τὰς ἐπαγγελίας της νὰ ἐφαρμόσῃ πλήρως τὸν νόμον ἐκεῖνον. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τῆς ὡριμότητος, ὥστε νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ψηφίσωμεν καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον περὶ κοινωνικῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων; Ἀνεφέρθησαν κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν αἱ δαπάναι διὰ τὸ πρῶτον βῆμα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι ἀπαιτοῦνται 880.000.000 δραχμαὶ διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ὑπερβαινόντων τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των ἀγροτῶν. Τὰ τρία Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπον, ὅτι διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἀπαιτοῦνται 780.000.000 δραχμῶν. Ὁ κ. Παπανδρέου ὑποστηρίζει, ὅτι τοῦ χρειάζονται 470.000.000 διὰ νὰ δώσῃ εἰς περιωρισμένην κλίμακα σύνταξιν εἰς τοὺς γέροντας ἀγρότας. Γύρω ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς διεξάγεται τώρα ἡ συζήτησις. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εὑρίσκει τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς εὐκόλως καλυπτομένους. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως τοὺς θεωρεῖ τόσον μεγάλους, ὥστε ἀρνεῖται νὰ συζητήσῃ κἄν, ὑποσχομένη, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ θέμα εἰς τὸ μέλλον. Ὑπερασπίζουσα ἡ Κυβέρνησις τὰς θέσεις της κατηγορεῖ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι χωρὶς τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης ἀναφέρει τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ ὅτι ἀντικειμενικός της σκοπὸς εἶναι νὰ δημοκοπήσῃ, ἀνακινοῦσα τὴν ἱερὰν αὐτὴν ὑπόθεσιν τῶν ἀγροτῶν. Νομίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πλανᾶται καὶ δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ἡ ἀξιολόγησις τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ἀριθμῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἐκείνη ποὺ θὰ τὴν ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ἢ μὴ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θεσμοῦ. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἰδία μὲ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1955, παρέλαβεν ἐν ἔτει 1955 ἕνα προϋπολογισμὸν μὲ γενικὰ ἔσοδα 12.027.812.000 δραχμὰς καὶ ἔξοδα 12.528.891.500 δραχμῶν. Ἡ Κυβέρνησις τὸν προϋπολογισμὸν ἀνεβίβασεν εἰς δρχ. 17.850.598.000 ἔσοδα καὶ 18.860.077.000 ἔξοδα τὸ 1959. Ηὔξησε δηλαδὴ κατὰ τὸ διάστημα μιᾶς τετραετίας τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ 5.000.000.000. Ἡ κίνησις τῶν κονδυλίων τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων ἔχει ὡς ἑξῆς κατὰ τὴν 5ετίαν 1954–59. Τὸ 1954–55 ἦσαν 2.167.000.000, τὸ 1959 ηὐξήθησαν εἰς 3.580.000.000. Ἐκ τῶν 5 δηλαδὴ δισεκατομμυρίων, ὅση εἶναι ἡ αὔξησις τῶν ἐτῶν 1955–59, μόνον 1.683.000.000 διετέθησαν ἰδιὰ τὰς ἐπενδύσεις, τὰ ὑπόλοιπα εἰσῆλθον εἰς τὰς τακτικὰς δαπάνας τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅταν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κινοῦνται τὰ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ κατ’ ἔτος αὐξάνουν κατὰ ἕνα δισεκατομμύριον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τρέμει μὴ τυχὸν διὰ τῆς χορηγήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν 300 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν φέρῃ ἀναστάτωσιν εἰς τὰ δημόσια οἰκονομικὰ τοῦ κράτους. Εἶναι ἐπιχείρημα αὐτό, τὸ ὁποῖον προέταξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν πρότασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ἀπὸ τοῦδε τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν; Καὶ εἶναι ἐπιχείρημα, ὅταν μάλιστα ἡ Ἀντιπολίτευσις προσφέρεται νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ τὴν ἐπιβολὴν ἐμμέσων ἀκόμη φόρων πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν; Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα καὶ χωρὶς νὰ ἀναμένωμεν τὴν δειγματοληψίαν τοῦ Ἀπριλίου, νὰ προχωρήσωμεν ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ, χωρὶς νὰ περιμένωμεν τὰς παραμονὰς τῶν νέων ἐκλογῶν, πρὸς ἐπιβολήν του; Τώρα εἰς ἀνύποπτον χρόνον, πρέπει νὰ καθιερωθῇ ὁ θεσμός, διὰ νὰ μὴ ἐμφανιζώμεθα ὡς προσπαθοῦντες νὰ ἐμπαίξωμεν τοὺς ἀγρότας εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν! Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν πῶς διετέθη ἡ ἀνάλογος αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀναγινώσκω, ἐνδεικτικῶς, ἀπὸ τὸ σχέδιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως: Δαπάναι Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Γραφείου Προέδρου Κυβερνήσεως, τὸ 1954 δραχμαὶ 5.743.900, τὸ 1959 ηὐξήθησαν εἰς δραχ. 40.009.000. Βλέπετε, ὅτι εἰς διάστημα μιᾶς 5ετίας 8πλασιάσθησαν, περίπου, αἱ δαπάναι αὗται. Ἐὰν εἶχον τὴν χρονικὴν εὐχέρειαν νὰ ἐρευνήσω καὶ ἄλλα κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἐβλέπομεν, ὅτι καὶ τὰ 5 δισεκατομμύρια τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων διετέθησαν κατ’ αὐτὸν τὸν σπάταλον τρόπον. Ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, δὲν παραλείπει τὴν εὐκαιρίαν εἰς κάθε νομοσχέδιόν της, ὡς ἀκόμη καὶ τὸ τελευταῖον τῆς συμβάσεως τοῦ ἐργοστασίου σακχάρεως, νὰ ἐξαιρῇ τὰς δαπάνας ταύτας, τοῦ ἐλέγχου τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Καὶ διὰ τοῦτο ἀνεπτύχθη τὸ πνεῦμα τῆς σπατάλης καὶ ἀσυδοσίας, μὲ τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον ἡ διαχείρισις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Ὅταν ἔχω ὡς δεδομένον αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως τῶν κονδυλίων τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς δαπάνας — ὄχι τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, διὰ τὰς ὁποίας, τόσην εὐαισθησίαν ἐπιδεικνύει ἡ Κυβέρνησις — ἀλλὰ δι’ οἱασδήποτε ἄλλας δαπάνας τοῦ Κράτους, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυσχερὲς ἀπὸ μίαν οἰκονομίαν, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ ἐξευρεθῇ τὸ ποσόν, τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν. Θὰ ἦτο δυνατὸν τοῦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πράγματι ἐπεθύμει νὰ δώσῃ εὐτυχῆ λύσιν εἰς τὸ θέμα αὐτό, ὤφειλε νὰ κάμῃ μίαν περισυλλογήν, ὥστε νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐξεύρῃ πόρους καὶ νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ ἰδικόν της, ἔστω, σχέδιον ἐγκαίρως, τώρα, εἰς ἀνύποπτον, ἐπαναλαμβάνω χρόνον, καὶ ὄχι νὰ ἀναμένῃ τὰς τελευταίας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι τάχα τότε σκέπτεται τοὺς ἀγρότας. Δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε κανένα κόμμα νὰ ἐμποδίζῃ τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν μόνην τάξιν, ἥτις δίδει εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον καὶ εἰς τὸ Ἔθνος θυσίας, εἰς ἱδρῶτα καὶ αἷμα, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ τίποτε. Ἡ Κυβέρνησις, φαίνεται, δὲν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν θεσμὸν τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν. Δὲν γνωρίζει, ὅτι ἐὰν προστατεύσῃ τὸ γῆρας τῶν ἀγροτῶν, θὰ στερεώσῃ τὸν πληθυσμὸν τῆς ὑπαίθρου καὶ θὰ δώσῃ λύσιν εἰς ἕνα τεράστιον πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τῆς μετακινήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ πρὸς τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ δὴ πρὸς τὴν πρωτεύουσαν τῆς χώρας. Δὲν ἀνησυχεῖ, φαίνεται, τὴν Κυβέρνησιν τὸ γεγονὸς τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς καὶ τὴν πρωτεύουσαν 2–2½ ἑκατομμυρίων πληθυσμοῦ. Εἰς οὐδένα ἄλλο κράτος ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀναλογία τοῦ πληθυσμοῦ μεταξὺ ὑπαίθρου καὶ πρωτευούσης. Δι’ αὐτὸ τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον καθημερινῶς ἀντικρύζομεν εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν, δὲν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ λάβῃ μέτρα καὶ νὰ δώσῃ τὴν προσήκουσαν λύσιν; Μόνον δι’ αὐτὸ τὸ τεράστιον δημογραφικὸν πρόβλημα θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἀναβάλῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν παρουσιάζονται δύο προβλήματα. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ βελτίωσις τοῦ γεωργικοῦ κλήρου, ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν, ἡ προστασία τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Τὸ δεύτερον πρόβλημα εἶναι ἡ περίθαλψις τῶν ἀγροτῶν καὶ ἡ προστασία τῶν γερόντων. Καὶ ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀξιολογῶν τὰ δύο προβλήματα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ λύσῃ τὸ πρῶτον πρόβλημα. Ἀμφισβητῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἱκανότητα τῆς ἀντιμετωπίσεως καὶ ἐπιλύσεως καὶ αὐτοῦ τοῦ προβλήματος. Ἀλλὰ διερωτῶμαι, εἶναι ἆραγε ἀνάγκη νὰ περιμένωμεν τὴν λύσιν τοῦ πρώτου προβλήματος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν καὶ τὰ δύο προβλήματα συγχρόνως; Δὲν ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ λύσις τοῦ δευτέρου προβλήματος θὰ ὑποβοηθήσῃ καὶ τὴν λύσιν τοῦ πρώτου; Μὲ ποῖον ἀνθρώπινον ὑλικὸν θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λύσῃ τὸ ἀγροτικὸν πρόβλημα ὅταν τὸ ὑλικὸν αὐτὸ μαραίνεται καὶ ὑποσιτίζεται εἰς τὰ χωριὰ καὶ δὲν τοῦ ἔχῃ ἀπομείνει οὔτε ἴχνος ἐνθουσιασμοῦ; Δὲν συλλαμβάνει τὸ νόημα τοῦ προβλήματος ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἐὰν λείψῃ ὁ ἐνθουσιασμὸς ἀπὸ τὴν ἀγρότην τότε δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου της; Δὲν θὰ πρέπει νὰ περιμένῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν λύσιν τοῦ πρώτου προβλήματος διὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ δευτέρου. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ σπεύσῃ τὸ ταχύτερον νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν, ἵνα ἀνεύρῃ ἐνθουσιώδεις συμμάχους καὶ βοηθοὺς διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Δεχόμεθα νὰ ψηφίσωμεν καὶ τοὺς ἀντιδημοτικοὺς φόρους ποὺ προτείνει τὸ σχέδιον Παπανδρέου καὶ ὁποιονδήποτε ἄλλον ἤθελεν εἰσηγηθῆ ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅμως νὰ ἐπιβάλῃ φραγμὸν εἰς τὰς σπατάλας τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ καταλάβῃ, ὅτι δὲν κυβερνᾷ χώραν πλουσίαν, ἀλλὰ λαὸν πτωχὸν καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ δημιουργῆται εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας ἡ εὐχέρεια τῆς σπατάλης. Ἀσκητικὴν ζωὴν πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν ἑαυτόν της ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν εἶναι νοητὸν ἀπὸ τὰ 18 δισεκατομμύρια εἰς τὰ ὁποῖα φθάνει τὸ ὕψος τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ μὴ ἐξευρεθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ διὰ τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἀγροτῶν. Τὸ ἀγροτόσημον πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ὡς κοινωνικὸς πόρος ἀλλὰ καὶ ἄλλοι πόροι διὰ νὰ συγκροτηθῇ τὸ κεφάλαιον ποὺ θὰ ἀπαιτηθῇ ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀσφάλισις τῶν ἀγροτῶν. Φαίνεται, ὅτι τὴν Κυβέρνησιν ἐνδιαφέρουν ὡρισμέναι μόνον τάξεις καὶ ὅτι τὰ προβλήματα τῶν ἀγροτῶν δὲν τὴν συγκινοῦν, διότι ἂν τὴν συνεκίνουν θὰ ἔσπευδε νὰ ἐφαρμόσῃ ἀμέσως τὸν θεσμὸν τῶν Κοινωνικῶν ἀσφαλίσεών των. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, τὸ 1951, μὲ πλειοψηφίαν δύο μόνον βουλευτῶν, ἠδυνήθη νὰ ἐπιβάλῃ τὸν θεσμὸν τῶν ἀπαλλοτριώσεων, ὁ ὁποῖος τόσον ἀνεκούφισε τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Ἂν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ κάμῃ καλὴν χρῆσιν τῆς δυνάμεώς της, ἂς ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τῶν ἀγροτῶν καὶ ἂς ἐφαρμόσῃ τώρα —εἰς ἀνύποπτον χρόνον— τὸν θεσμὸν τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, καὶ ὄχι εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, διότι τότε κανεὶς δὲν πρόκειται νὰ ξεγελασθῇ καὶ νὰ τὴν πιστέψῃ. Ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου θέλει νὰ ζήσῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον, διότι τὴν ἀγαπᾷ. Θέλει ὅμως τὴν στοργὴν καὶ τὴν ἀγάπην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὸ Κράτος. Αἱ ἀγροτικαὶ ἀσφαλίσεις ἔχουν ἐπιβληθῆ εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τὴν συνείδησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰς ἐφαρμόσῃ ἀπὸ τοῦδε, ἂς εἶναι βεβαία, ὅτι εἰς τὴν κατάλληλον ὥραν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος θὰ ἀναθέσῃ τὴν διακυβέρνησιν τοῦ τόπου εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν πονοῦν, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ τοῦ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ μεγάλο του αἴτημα. Ἡ Κυβέρνησις ἂς ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων εἴτε τὸ θέλει εἴτε ὄχι θὰ ἐπιβληθῇ. Διότι τὸ ζητᾷ ὁ λαὸς καὶ τὸ ἐπιβάλλουν αἱ περιστάσεις. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν;

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραματεὺς, κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§131Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς).... (Ἀναγινώσκει).... (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται ταῦτα. Ὁ κ. Δ. Μανέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§133Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐτελείωσεν ὁ κατάλογος τῶν ἐπερωτώντων;

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Ἐλήφθη μία ἀπόφασις εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 26ης Ἰανουαρίου, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται δεκτόν, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν πρῶτα ὁ κ. Παπανδρέου, κατόπιν εἷς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων ἐξ ἑκάστης τῶν συζητουμένων ἐπερωτήσεων, τρίτον, δοθέντος, ὅτι ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις, θὰ δίδεται ὁ λόγος ἐναλλάξ. Συνεπῶς, εἶμαι ἀπολύτως ἐν τάξει.

§135Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐὰν ἐξηντλήθη ὁ κατάλογος τῶν ἐπερωτώντων, εἴμεθα σύμφωνοι.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δοθέντος, ὅτι ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις, θὰ δίδεται ὁ λόγος εἰς ἕνα ρήτορα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰς ἕνα τῆς Συμπολιτεύσεως.

§137Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Οἱ ἐπερωτῶντες ἐτελείωσαν; (Θόρυβος). Ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀπόφασις ἀναφέρεται εἰς τὰς ἐπερωτήσεις ποὺ εἶχον ὑποβληθῆ κατὰ τὴν ἡμέραν ποὺ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις.

§139Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι, θὰ συζητηθοῦν αἱ ἐπερωτήσεις ποὺ εἶχον ὑποβληθῆ μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Ἐτελείωσαν οἱ ἐπερωτῶντες;

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι, πλὴν τῆς ὁμάδος τῶν δέκα.

§141Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τότε, εἴμεθα σύμφωνοι.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μανέντης ἔχει τὸν λόγον.

§143Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, παρὰ τῶν ὁμιλησάντων ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, προσπάθεια κατεβλήθη, ὅπως ἐμφανισθῇ ἡ Ε. Ρ.Ε. καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὅτι ὄχι μόνον ἀδιαφορεῖ, διὰ τῆς πολιτικῆς πρὸς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ σοβαρωτάτου κοινωνικοῦ θέματος τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν μας, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἀκόμη ποικιλοτρόπως ἀρνεῖται καὶ ἀποφεύγει αὑτήν. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐπικαλούμενος καὶ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα παρουσίασεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του, καθὼς καὶ μὲ ἄλλα ἰδικά μου στοιχεῖα, νὰ ἀποδείξω, ὅτι μόνον ἡ ΕΡΕ καὶ ἡ Κυβέρνησίς της ἤρξαντο, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας τὴν συστηματικὴν μελέτην καὶ τὴν οὐσιαστικὴν ἐργασίαν πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ μεγάλου καὶ ἠθικοῦ αὐτοῦ θέματος, χωρὶς διατυμπανισμοὺς καὶ ἐπιδείξεις. Πρὶν πράξω ὅμως τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ διαχωρισθῇ ἡ ὅλη δημιουργηθεῖσα ἱστορία ἢ ἐμφανισθεῖσα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀπροόπτως, δηλονότι νὰ διαχωρισθῇ τὸ σχέδιον νόμου τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα σχέδια καὶ προτάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὰ ὁποῖα συναγωνίζονται ὀψίμως ἄλληλα εἰς δρόμον ταχύτητος καὶ δημαγωγίας εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὑμᾶς, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, μὲ πόσην Σπαρτιατικὴν λιτότητα ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσε τὴν ὅλην ὑπόθεσιν εἰς τὴν ὀρθὴν της βάσιν κατὰ τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν του, διὰ σαφῶν ἐπιχειρημάτων ἀνδρικῶν καὶ σαφῶν δηλώσεων καὶ στοιχείων. Εἶμαι ἐπίσης ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ὅλοι οἱ ὁμιλήσαντες ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἠθέλησαν νὰ ἐμφανίσουν ὄχι μόνον τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ τὰς προγενεστέρας Κυβερνήσεις καὶ ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον, ὅτι ἠγνόησε μέχρι σήμερον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ τίποτε δὲν ἔπραξεν ὑπὲρ αὐτοῦ. Θὰ ὑποχρεωθῶ ὅθεν, ἐπιτροχάδην, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἀναφερθῶ δι’ ὀλίγων εἰς τὴν χρονικὴν περίοδον 1949–50. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπήρξατε τὴν ἐποχὴν τοῦ 1950–51 εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, θὰ ἐνθυμῆσθε καλῶς, ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς ὑπαίθρου ἠσχολοῦντο μόνον μὲ θέματα τῆς περιφερείας των, ὄχι κοινωνικά, ἀλλὰ μόνον μὲ ἔργα ἀμέσου καὶ ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης, ὅπως ἦτο ἡ ἐξεύρεσις ἐλαχίστων πιστώσεων διὰ τὴν προμήθειαν κεραμιδιῶν καὶ ἄλλων οἰκοδομικῶν ὑλικῶν πρὸς στέγασιν τῶν δυστυχούντων ἀγροτῶν μας, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταφύγει εἰς τὰ κέντρα ἀσφαλείας, θύματα τοῦ ἐπαράτου συμμοριτοπολέμου. Εἶναι δὲ γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι τὴν μεγαλυτέραν καταστροφὴν εἰς τὴν χώραν μας τὴν ὑπέστη ἡ ὕπαιθρος καὶ κυρίως τὸ χωριό, τόσον ἀπὸ τὸν κατακτητήν, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν συμμορίτην. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους. Εἶναι τοῦτο ἀληθὲς ἢ ὄχι; Ἠσχολεῖτο πράγματι τὸ Κράτος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν στοιχειώδη στέγην, νὰ ἐπανορθώσῃ τὰς ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου ἐπελθούσας καταστροφάς; Κάθε καλῆς πίστεως συζητητὴς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσῃ τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης παρὰ τὴν σπατάλην, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, παρὰ τὰ λάθη των, ἐν τούτοις, πολλὰ προσέφεραν διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τῆς χώρας ἐκ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν ὑποστῆ ἐκ τοῦ 10ετοῦς πολέμου ἀπὸ τοὺς βαρβάρους κατακτητὰς καὶ τὸν ἐπακολουθήσαντα συμμοριτοπόλεμον, διότι σχολεῖα, ἀνηγέρθησαν γέφυρες, ἐκκλησιὲς καὶ πολλὰ ἄλλα ἐπείγοντα καὶ ἀναγκαῖα ἔργα ἐξετελέσθησαν, τὰ ὁποῖα χωρὶς νὰ θέλω νὰ πικράνω τὴν πτέρυγα τῆς ἀριστερᾶς, εἶχον ἐξαφανισθῆ ἀπὸ τοὺς φίλους της. Καὶ ἔρχομαι ἤδη, κύριοι, συνάδελφοι, εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ἀπὸ τετραετίας καὶ πλέον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ. Νομίζω, ὅτι μόνον ἕνας κακόπιστος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἔπραξεν, ὄχι μόνον διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀλλὰ διὰ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀνέφερεν, ὅτι ἡ κακοδαιμονία τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἔγκειται εἰς δύο τινά. Πρῶτον εἰς τὴν ὀλίγην καὶ ἄγωνον γῆν καὶ δεύτερον εἰς τὴν δυσκολίαν τῆς διαθέσεως τῆς παραγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπανέλαβεν ἀπόψε κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, ὅτι τὸ κύριον αἴτιον τῆς κακοδαιμονίας εἶναι ὁ μικρὸς γεωργικὸς κλῆρος. Πολλὰ ἐλέχθησαν κατὰ διάφορα χρονικὰ διαστήματα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ τοῦ τρόπου διαθέσεως αὐτῶν, ἀλλὰ εἰς τὴν πραγματικότητα οὐδεμία μεγαλοφυΐα ἐνεφανίσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ νὰ ὑποδείξῃ ἕνα ἀσφαλῆ καὶ βέβαιον τρόπον διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πρὸς ὄφελος τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, τρόπον τὸν ὁποῖον ἀναμφισβητήτως ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν. Εἶπεν ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου ἀποτελεῖ ἕνα οὐσιωδέστατον παράγοντα ἐκτείνοντα τὴν οἰκονομικὴν κατάθλιψιν. Εἶναι ἡ ἐτησία αὔξησις, κύριοι, τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Θὰ σᾶς διαβάσω τρία νούμερα διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κ. συνάδελφοι, τὶ σημασία ἔχει διὰ τὸν τόπον καὶ ποῦ θὰ ἀναζητήσετε τὰ αἴτια. «Τὸ 1956 γεννήσεις 156.000, θάνατοι ................................... ...... (ἀναγινώσκει) ................» Βέβαια, κ. συνάδελφοι, θὰ κάμω μίαν παρένθεσιν, ὅταν λέγω αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ αὕτη πρὸ πάντων σημειοῦται εἰς τὸν ἀγροτ. κόσμον τῆς Ἑλλάδος. Διότι ὡς γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, εἰς τὰς πόλεις καὶ αἱ εὔποροι τάξεις δὲν κάμνουν, παρὰ σπανίως πολλὰ παιδιά. Ἐπειδὴ ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἰδοὺ καὶ ἡ αἰτία τῆς κατατμήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ κλήρου καὶ ἡ αὔξησις πιέσεως τοῦ 56% ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, ποὺ προστίθεται εἰς τὸν πτωχὸν αὐτὸν τόπον. Τὶ ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ κάμῃ, κ. συνάδελφοι, μία κυβέρνησις ἐρχομένη εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ἔχουσα εὐθύνην; Νὰ ἀρχίσῃ βεβιασμένα ἀπὸ τὸ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα τῆς χορηγήσεως συντάξεως εἰς τοὺς ἀγρότας; Παρακατιὼν θὰ ἀποδείξω, ὅτι πρὶν ἀπὸ σᾶς, κ. συνάδελφοι, πρὶν ἂν τὸ σκεφθῆτε, ἀρχίζει ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ κυβέρνησις Καραμανλῆ νὰ τὸ μελετᾷ καὶ νὰ τὸ προωθῇ τὸ θέμα. Ἀλλὰ λέγω, τὶ ἠθέλατε, κ. συνάδελφοι; Ἠθέλατε ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει αὐτὴν τὴν αὔξησιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, τὶ ἠθέλατε, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν παροχὴν περιθάλψεως καὶ ἐπιδομάτων ἐπειδὴ μᾶς ἀρέσουν αἱ ἐντυπώσεις ἢ νὰ θέση γενικὰς γραμμὰς μὲ τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ κινηθῇ ὁ τόπος αὐτὸς καὶ ἡ οἰκονομία, διὰ νὰ ἠμπορέσουν πράγματι κάποτε νὰ εὕρουν ἐργασίαν τὰ Ἑλληνικὰ νειᾶτα καὶ νὰ μὴ συνοστίζωνται καὶ μὴ λαμβάνουν μέρος 6.000 ἀπόφοιτοι γυμνασίου εἰς τὸν διαγωνισμὸν τοῦ ΙΚΑ; Τί ἠθέλατε, τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῆς οἰκονομίας, νὰ τὸ παραβλέψῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ τόσον εὔκολον ὡς θὰ σᾶς ἀποδείξω καὶ τὸ ἔκαμεν ὁ κ. Κ. Καραμανλῆς καὶ εἰς τὰς προεκλογικὰς ἡμέρας ἀκόμη; Ἐχάραξε λοιπόν, κ. συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν γραμμὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἐκφράζω τὴν λύπην μου διότι δὲν εἶναι παρών, εἰς μίαν ὁμιλίαν του, τὴν περίφημον ἐκείνην καὶ ἱστορικὴν ὁμιλίαν του ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ποὺ εἶχε θέσει ἡ Κυβέρνησις ζήτημα ἐμπιστοσύνης, εἶχεν εἴπει: «Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι δὲν......... ......... (ἀναγινώσκει).....................». Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέγνωσα τὸ κείμενον τοῦ κ. Παπανδρέου, διότι εἶναι χαρακτηριστικὸν ποῖον ἀπὸ τὰ θέματα πρέπει νὰ ἱεραρχηθῇ καὶ θὰ σταματήσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ διὰ νὰ ἐπανέλθω ἐκεῖ ἀπ’ ὅπου ἐξεκίνησα καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν τετραετίαν ποὺ ἐκινήθη ἐπὶ τῆς ὀρθῆς γραμμῆς —καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς ὡρισμένα σημεῖα ὄχι μόνον ὑπῆρξεν ἄκαμπτος, ὄχι μόνον εἶναι σκληρός, ὄχι μόνον ἔχει γνῶσιν τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀπέναντι τοῦ τόπου —ἀλλὰ γενικὰ εἶναι ἀδιάφορος πρὸς πᾶσαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ὅσον καὶ ἐὰν εἶναι θεαματική, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ παρέκκλισιν ἀπὸ τῆς ὀρθῆς γραμμῆς ποὺ ἔχει χαράξει διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐμποδίσῃ εἰς τὴν πορείαν πρὸς μίαν ἀνύψωσιν πράγματι καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπανέρχομαι μετὰ ἀπὸ τὰ ὀλίγα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον διὰ νὰ καταλήξω, ὅτι ὅλα τὰ ζητήματα εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ὅλα τὰ θέματα συγκινοῦν καὶ ἡμᾶς καὶ δὲν εἶμαι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον δὲν συγκινοῦν θέματα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ἔζησα, κ. συνάδελφοι, τὸ δρᾶμα τῆς ἀγροτιᾶς τῶν πτωχῶν Ἑλληνικῶν χωριῶν καὶ ἡ περιφέρεια, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ συγκαταλέγεται μεταξὺ τῶν πλέον πτωχῶν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τὸ δρᾶμα τοῦ γέροντος ἀγρότου, ὁ ὁποῖος πηγαίνει τὸ βράδυ εἰς τὸ φτωχὸ σπίτι νὰ ἀκουμπήσῃ καὶ δὲν ἔχει οὔτε δύο δραχμὲς νὰ πάρῃ καραμέλλες εἰς τὰ ἐγγονάκια του. Ἀναγνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν στοργὴν τῶν ἄλλων συναδέλφων, ἀλλὰ δὲν παραδέχομαι τὸ λεγόμενον ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, ὅτι ἡ ΕΡΕ καὶ ὁ Ἀρχηγός της καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ, δὲν ἔχουν τὴν ἰδίαν στοργήν, ἀγάπην καὶ φροντίδα διὰ τὸν γέροντα ἀγρότην ὅπως καὶ αὐτοί. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον προηγουμένως, ὅτι θὰ ἀποδείξω διὰ στοιχείων, ὅτι ἡ ΕΡΕ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ὄχι μόνον πρώτη ἐσκέφθη νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σύνταξιν μιᾶς μελέτης πραγματικῆς, ρεαλιστικῆς διὰ νὰ χορηγηθῇ, ὄχι ἁπλῶς ἡ σύνταξις —διότι θὰ ἴδετε, ὅτι ἔχω τὸ θάρρος νὰ διαφωνήσω ἀκόμη ἴσως καὶ μὲ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, διότι κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι διαφωνῶ ἀπολύτως διὰ νὰ δοθῇ μόνον ἡ σύνταξις εἰς τοὺς ἡλικιωμένους ἀγρότας— ἀλλὰ καὶ ἀσφάλεια. Θέλω ταὐτοχρόνως νὰ μπῇ τὸ ἀσφάλιστρον διὰ τοὺς νέους ἀγρότας, ἐναντίον θανάτου καὶ ἀτυχήματος. Καὶ διὰ τὸ ἀσφάλιστρον αὐτὸ ὁ νέος ἀγρότης πρέπει νὰ πληρώσῃ κἄτι τι, ἕνα ἀσήμαντον ποσὸν 10–20 δραχμάς. Αὐτὸ θὰ τὸ καθορίσωμεν ὅταν γίνουν οἱ ὑπολογισμοί, διότι τότε, κ. συνάδελφοι, θὰ λέγεται σύνταξις. Μὴ αὐταπατώμεθα. Ἐὰν ἐψηφίζαμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦ φιλτάτου κ. Παπανδρέου, δὲν θὰ παρείχομεν σύνταξιν εἰς τὸν ἀγρότην, ἀλλὰ μίαν περίθαλψιν, ἕνα βοήθημα, διὰ νὰ μὴ εἴπω μίαν ταπεινωτικὴν ἐλεημοσύνην, τὴν ὁποίαν ἀποκρούει ὁ ἀγρότης. Διότι ὁ Ἕλλην ἀγρότης ἔχει τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ μὴ τοῦ δοθῇ κἄτι ὡς ἐλεημοσύνη, ἀλλὰ νὰ καταβάλλουν οἱ νεώτεροι ἀγρόται ἀσφάλιστρον καὶ μόνον διὰ τοὺς γέροντας εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ ληφθῇ πρόνοια. Εἶπον λοιπόν, ὅτι θὰ ἀποδείξω δι’ ἐγγράφων, ὅτι πρώτη ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς χρόνον πολὺ μακρὰν τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, ἐσκέφθη τὸ θέμα τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸν Δεκέμβριον ἢ Νοέμβριον — δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς — τοῦ 1957 εἶχα τὴν τιμὴν νὰ συνταξιδεύω πρὸς Θεσσαλονίκην μὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆν, ὁ ὁποῖος κάποιαν στιγμὴν μὲ ἐφώναξε καὶ μοῦ εἶπεν. «Κύριε Μανέντη, ἀσχολήσου μὲ τὸ θέμα τῆς συντάξεως τῶν ἀγροτῶν». Ἴσως μοῦ πῆτε, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀποκυήματα τῆς φαντασίας μου. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὶ ἔγραφεν ἡ ἐφημερὶς «Βῆμα» τῆς 3ης Ἰανουαρίου 1958. Τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἔκαμα δηλώσεις πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου καὶ ἔλεγα ..... (ἀναγινώσκει) ..... Ἐπίσης εἰς τὴν προμετωπίδα ἡ ἐφημερὶς «Βῆμα» τῆς ἰδίας ἡμερομηνίας, γράφει τὰ ἑξῆς: ... (ἀναγινώσκει) ... Ἐκ πρώτης ὄψεως, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐγὼ ἐνόμιζα, ὅτι τὸ θέμα συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν εἶναι εὐκολώτατον. Ὅταν ὅμως μετέβην εἰς τὴν ΑΤΕ εὑρέθην πρὸ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Δὲν ὑπῆρχε καμμία στατιστικὴ μελέτη περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Τότε ἐσκέφθην, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν, ἐὰν δὲν γίνῃ μία στατιστικὴ μελέτη τοῦ ἀγροτ. πληθυσμοῦ. Καὶ ἀνέθεσα εἰς τὴν ΑΤΕ νὰ κάμῃ μίαν στατιστικὴν μελέτην περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ σχετικόν μου ἔγγραφον πρὸς τὴν ΑΤΕ... (ἀναγινώσκει) ... Κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ μελέτη τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅλα τὰ στοιχεῖα βασίζονται εἰς τὴν μελέτην τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας κ. Κονιδάρη, τὴν ὁποίαν οὗτος ἐπραγματοποίησε κατόπιν ἐντολῆς μου. Τὸ θέμα τὸ πῶς θὰ ἐξευρεθοῦν οἱ πόροι δὲν μὲ ἀπασχολεῖ καὶ εἶμαι σύμφωνος οἱ πόροι νὰ ἐξευρεθοῦν καὶ κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ὑπέδειξεν ὁ κ. Παπανδρέου. Ἀλλὰ ἡ δυσκολία ἔγκειται εἰς τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀκόμη τὰ πλήρη στοιχεῖα καὶ θὰ ἐδημιουργούσαμε μίαν ἀναταραχὴν εἰς τὴν ὕπαιθρον μὲ πρόχειρον καὶ ἀμελέτητον ψήφισιν νόμου. Ὅπως ἀπέδειξα μὲ τὰ δύο αὐτὰ ἔγγραφα, ὁ κ. Καραμανλῆς μόλις εἶχε θέσει τὰς βασικὰς ἀρχὰς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, ταὐτοχρόνως ἐσκέφθη καὶ τὸν κοινωνικὸν τομέα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ ἠθέλησε νὰ δημιουργήσῃ τὰς σταθερὰς προϋποθέσεις διὰ νὰ παράσχῃ εἰς αὐτὸν τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν καὶ σύνταξιν. Μέσα εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἔζησε καὶ ἐμεγάλωσεν εἰς ἀγροτικὴν οἰκογένειαν, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι ἀμείωτος ἡ ἀγάπη καὶ ἡ στοργὴ πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Καὶ μὲ πίστιν πρὸς αὐτήν του τὴν καταγωγὴν καὶ ἀρετὴν ἄλλως τε, πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι τὸν ἀκολουθήσαμεν. Ἕνας ἄνθρωπος, λοιπόν, ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη κοντὰ εἰς τὸν ἀγρότην, ὅσον καὶ ἂν ἀνέλθῃ, εἶναι ἀδύνατον νὰ ξεχάσῃ τοὺς ἀγρότας. Ἤρξατο λοιπὸν, ἀπασχολούμενος ὁ ὁ κ. Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1958 διὰ νὰ λύσῃ τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, τὸ θέμα τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὸν κ. Κονιδάρην νὰ κάμῃ τὴν στατιστικὴν μελέτην. Ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξύ, κ. συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἀνετράπη καὶ συνεπῶς ὁ χρόνος ἦτο πολὺ μικρὸς καὶ ἦτο φυσικὸν ἐκ τῆς ἀνατροπῆς αὐτῆς, νὰ ἐπέλθῃ μία καθυστέρησις τοῦ ἔργου. Ἐπηκολούθησαν αἱ ἐκλογαὶ τῆς 11ης Μαΐου καὶ μῆνας τινὰς μετὰ τὰς ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι ἔφερον καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸν κ. Κωνσταντῖνον Καραμανλῆν, καταρτίζει ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία λαμβάνει ὡς βάσιν τὴν ἔκθεσιν Κονιδάρη. Ἡ σχετικὴ ἀπόφασις τῆς καταρτίσεως τῆς Ἐπιτροπῆς ἔχει ὡς ἑξῆς... (ἀναγινώσκει) ... Ἡ μελέτη Κονιδάρη παρεδόθη ὀλίγας ἑβδομάδας μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ παρὰ τὰς ἀτελείας της εἶναι μία ἀξιόλογος μελέτη διὰ τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν κ. Κονιδάρην, ὅπως ἐπίσης καὶ πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῶν Ἀγροτικῶν Ἀσφαλίσεων τῆς Α.Τ.Ε. κ. Νοταρᾶν καὶ τὸν κ. Πρεβελάκην, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν πράγματι καὶ κατέβαλον ἀξιέπαινον προσπάθειαν, ὅταν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ συνεργάζωμαι μαζί των. Ἀποδεικνύεται δηλαδή, ὅτι 5 μῆνες μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μελέτης Κονιδάρη, ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ συνέστησεν Ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων ἐν τῷ συνόλῳ των. Ἀλλὰ μαζὺ μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ μελετηθῇ αὐτὸ τὸ μέγα θέμα ἐν τῷ συνόλῳ του, δίδεται εἰς τὸ ἴδιον κείμενον ἐντολὴ νὰ μελετηθῇ καὶ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ τῆς συνταξιοδοτήσεώς των. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι μὲ τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα καὶ τὰ ὁποῖα θὰ καταθέσω διὰ νὰ περιληφθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, ἀποδεικνύεται κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, ὅτι πρὶν ἢ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος κ. Παπανδρέου κάμῃ τὴν πρότασίν του πρὶν ἢ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων περιλάβῃ εἰς τὸ προεκλογικόν του πρόγραμμα τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἀγροτῶν, ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχεν ἀρχίσει τὴν μελέτην καὶ τὴν θετικὴν ἐργασίαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν ἀποκάλυψιν, ἀκόμη ἔστω καὶ ἐὰν εἶναι εἰς βάρος μου. Ἐπεσκέφθην πρὸ τῶν ἐκλογῶν τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Καραμανλῆν καὶ τοῦ ἔδωκα ἕνα σημείωμα καὶ ἐπέμενα ὅπως θέση τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν ἐπισήμως ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ τὸ περιλάβῃ εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. Ὁ κ. Καραμανλῆς ἀνέγνωσε τὸ σημείωμα καί, εἶναι τοῦτο πρὸς τιμὴν του, καὶ ἀποδεικνύει τὸ αἴσθημα τῆς ἡγετικῆς εὐθύνης ποὺ ἔχει, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα μου εἶναι ἀνεπαρκῆ, καὶ ἠρνήθη νὰ περιλάβῃ, κ. βουλευταί, εἰς τὸ προεκλογικὸν πρόγραμμα τοῦ κόμματος τό θέμα, τὸ ὁποῖον τιθέμενον θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. ἔτι μεγαλυτέραν ἐκλογικὴν δύναμιν. Ἐν τούτοις, ἡ ἐργασία ὅπως ἀπέδειξα εἶχε ἀρχίσει καὶ μεθοδικῶς προετοιμασθῇ. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τὴν πρότασιν νόμου, τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ μου κ. Παπανδρέου, διότι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς ἄλλας προτάσεις. 1) Πιστεύω καὶ γνωρίζω εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ὅτι ὅταν ἐσκέφθη νὰ καταθέσῃ τὴν πρότασίν του, δὲν τὸ ἔπραξε μὲ πρόθεσιν δημαγωγίας καὶ κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ πρόθεσις αὐτὴ ὑπάρχει εἰς τὰς προτάσεις τῆς ἀριστερᾶς, ὡς ἄλλως τε ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶπα καὶ προηγουμένως, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλίσεως καὶ τῆς συντάξεως τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου εἶναι ζήτημα πόρων. Οἱ πόροι θὰ ἐξευρεθοῦν ὁπωσδήποτε. Ἐκεῖνο ποὺ χρειάζεται καὶ εἶναι ἀνάγκη, εἶναι νὰ ὑπάρξουν τὰ στοιχεῖα ποὺ εἶναι ἀπαραίτητα καὶ νὰ μὴ ὑπάρξουν αἱ ἐξαιρέσεις τοῦ κ. Παπανδρέου. Ὁ κ. Παπανδρέου διέπραξεν ἕνα βασικὸν κατὰ τὴν γνώμην μου σφάλμα. Εὗρε πρῶτα τοὺς πόρους καὶ κατόπιν ἐκείνους ποὺ δικαιοῦνται συντάξεως. Ἐδεσμεύθη ἀπὸ τοὺς πόρους του καὶ ἠναγκάσθη νὰ περιορίσῃ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν δικαιουμένων συντάξεως. Δὲν ἐπιθυμῶ, κ. συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς κουράσω μὲ ἀριθμούς. Τίθεται ὅμως ὡς κριτήριον ἐξαιρέσεως ἡ εὐπορία. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐρωτήσω οἱονδήποτε ἀπὸ σᾶς νὰ μοῦ πῇ ποιὸς εἰς τὰ χωριά σας εἶναι ἄπορος καὶ ποιὸς εἶναι εὔπορος, νὰ μοῦ πῆτε ἀκόμη ἐὰν ἔχετε τὴν δύναμιν νὰ πῆτε εἰς τὰ χωριά σας, ὅτι σύ εἶσαι εὔπορος καὶ σὺ εἶσαι ἄπορος. Ἐὰν τολμήσητε νὰ πάρετε ὡς μέτρον κρίσεως τὰ στρέμματα, τότε θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει πολλὰ στρέμματα εἰς τὸν Γράμμον παράγει πολὺ ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνον μὲ τὰ 5 στρέμματα εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶτε τὸν ἀστάθμητον καιρικὸν παράγοντα, τὴν χάλαζαν ἢ τὸν παγετὸν ὁπότε εἶναι δυνατὸν τὸν ἕνα χρόνον νὰ τοῦ δώσῃ τὸ εἰσόδημα τῶν 1500 δραχμῶν καὶ εἶναι πολὺ πιθανὸν τὸν ἄλλον χρόνον νὰ μὴ τοῦ τὸ δώσῃ. Φαντασθῆτε, κ. συνάδελφοι, μέσα στὰ χωριὰ νὰ πῆτε εἰς 20 γέροντας, ὅτι δὲν θὰ πάρετε σεῖς σύνταξιν, διότι εἶσθε εὔποροι, ἐνῷ θὰ πάρουν ὅλοι οἱ ἄλλοι. Ἀλλὰ ἂς παραδεχθῶ πρὸς στιγμήν, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κ. Παπανδρέου ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἄνδρας. Ἀλλὰ ἀπορῶ πῶς σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἄλλοι δὲν σταματήσατε εἰς τὸ ζήτημα τῶν γυναικῶν. Ὑπάρχουν, κ. βουλευταί, εἰς τὴν Ἑλλάδα 130.000 χῆρες καὶ ὁ μέγας αὐτὸς ἀριθμὸς ηὐξήθη μὲ τὰ γεγονότα ποὺ δὲν εἶναι ἄμοιρος εὐθυνῶν ἡ ἀριστερὰ πτέρυξ. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς παραλείπεται ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Παπανδρέου. Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, τῶν ἀγροτικῶν περιοχῶν καὶ ὑμᾶς, κ. Ζορμπᾶ, πῶς θὰ πᾶτε εἰς τὰ χωριὰ σας καὶ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσητε τὸν ὄγκον τῶν γυναικῶν αὐτῶν; Ἀπορῶ καὶ ἐγὼ πῶς ὁ κ. Παπανδρέου διαπνέεται ἀπὸ τόσον ἀντιφεμινισμὸν καὶ δὲν ἐφοβήθη μήπως αὐταὶ αἱ 100.000 χῆρες ποὺ παραλείπει θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν μίαν ἐφιαλτικὴν πορείαν καὶ νὰ τοῦ διαταράξουν τὴν γαλήνην εἰς τὸ Καστρί ὅπου διαμένει; Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐδεχόμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν πρότασιν αὐτὴν μὲ τὴν βιασύνην τοῦ κ. Παπανδρέου, μὲ τὰς παραλείψεις αὐτὰς τὰς τόσον ἀπαραδέκτους, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ ἐφέρναμεν εἰς τὴν ὕπαιθρον τὴν γαλήνην, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κατάραν καὶ τὸ ἀνάθεμα ἐναντίον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ τῆς Βουλῆς αὐτῆς. Ἐπικρίνω, λοιπόν, τὴν πρότασιν νόμου, διότι ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα ἐξευρέσεως τῶν πόρων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε σαφῶς ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, ὅτι ἐντὸς 6 μηνῶν θὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ ἡ μελέτη καὶ θὰ ὑπάρχουν ὅλα τὰ στοιχεῖα καί, κρίνων, θὰ ἐξεύρῃ τοὺς πόρους καὶ θὰ θεσπίσῃ τὴν ἀσφάλισιν τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν. Καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος εἶδε τόσα δείγματα στοργῆς τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, δὲν πρόκειται ν’ ἀκούσῃ τὰ δημαγωγικὰ κηρύγματα, τὰ ὁποῖα κάμνει ἡ ἄκρα ἀριστερὰ εἰς κἄθε εὐκαιρίαν ποὺ τῆς δίδεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἡ πραγματοποιηθεῖσα οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας δὲν εἶναι δυνατὸν ὡς διὰ μαγείας νὰ μετατρέψῃ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην μίαν χώραν ἐνδεῆ εἰς εὐημεροῦσαν. Ὁσηδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ δημαγωγία τῆς Ἀριστερᾶς πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, δὲν πιάνει, διότι ἔχει ἐμπιστοσύνην ὁ Ἕλλην ἀγρότης εἰς τὸν κ. Κωνσταντῖνον Καραμανλῆν καὶ τοῦ παρέχει τὴν πίστωσιν χρόνου ποὺ ἐζήτησε. Προτιμᾶ νὰ ἔλθῃ ὁλοκληρωμένον καὶ περίλαμπρον τὸ οἰκοδόμημα τῆς χορηγήσεως συντάξεων εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ τῆς ἀσφαλίσεως αὐτῶν θεμελιωμένον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ δημιουργήσῃ παράπονα καὶ φέρει κατάρας ἀντὶ εὐλογιῶν. Ὑπῆρξα, κύριοι, ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἤκουσα τὴν ἱστορικὴν ἀπόφασιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆ, νὰ μελετηθῇ τὸ θέμα συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ ὑπῆρξα ὁ πρῶτος ἀπὸ τοὺς συνεργάτας του ποὺ εἰργάσθη διὰ τὸ θέμα αὐτό, καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τιμὴν δι’ ἐμέ, δι’ ὃ καὶ ἀπευθύνω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν τιμὴν αὐτὴν ποὺ μοῦ ἔκαμε. Πιστεύω καὶ ὁραματίζομαι, ὅτι τὸ λαμπρὸν αὐτὸ ἠθικὸν οἰκοδόμημα τῆς συντάξεως γερόντων τῆς ὑπαίθρου, μὲ ταὐτόχρονον ἀσφάλισιν τῶν νέων ἀγροτῶν θὰ τὸ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ ἐπειδὴ εἰργάσθην ἔστω ὀλίγον χρόνον καὶ ἐγὼ πρὸς θεμελίωσίν του, μὲ ἕνα μικρὸ λιθαράκι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ θεωρῶ τιμήν μου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§145Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος, διεκδικεῖ τὴν προτεραιότητα τῆς ἰδέας τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν. Εἶπεν, ὅτι τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1958, εἶχε προβῆ εἰς σχετικὴν δήλωσιν. Καὶ δημιουργεῖται τὸ ἐρώτημα, τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἔκτοτε ἐπὶ δύο ἔτη; Παραδόξως καὶ οἱ κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι, οἱ ἀγορεύσαντες, ὑπερημύνθησαν τῆς ἰδέας καὶ διεκήρυξαν τὴν πίστιν των εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν, λόγῳ γήρατος καὶ ἀναπηρίας. Μὲ τοιαύτην ὁμόθυμον ὑποστήριξιν θὰ ἤλπιζε τις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐνεφανίζετο ἱκανοποιοῦσα τὸ αἴτημα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Εὑρεθεῖσα ὅμως ἡ Κυβέρνησις πρὸ δύο προτάσεων νόμου, ἔκαμε τὸ πᾶν διὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν συζήτησιν. Καὶ ἤδη ἤχθημεν εἰς μίαν συζήτησιν τοῦ θέματος, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν συζήτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν ἄμεσον ἀποτέλεσμα, ἐνῷ ἡ συζήτησις τῶν προτάσεων ἐκείνων θὰ εἶχεν ἄμεσον ἀποτέλεσμα. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἡ πρότασίς μας εἶναι πραγματώσιμος, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἀρκεῖται εἰς ἀδικαιολογήτους ἀμφισβητήσεις ἐπὶ τοῦ ὕψους τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δικαιουμένων συντάξεως ἀγροτῶν καὶ τοῦ ὕψους τῆς δαπάνης. Ἡ πρότασίς μας ἀνεπτύχθη ἀπὸ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, ὁ ὁποῖος ἐθεμελίωσε κατὰ τρόπον πρακτικὸν καὶ δυνατὸν τὴν ἐφαρμογήν της ὑπὸ τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας. Εἶπεν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογοῦνται φόβοι ἀπὸ τὸ μέτρον τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν, ἀλλὰ θὰ προκύψουν ἀγαθὰ λόγῳ τῆς κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, νομίζω, ὅτι παρέλκει κάθε προσπάθειά μας νὰ ἐμμείνωμεν. Πάντως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὸ συντομώτερον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν. Ὅλοι μας ἔχομεν ἄμεσον ἀντίληψιν τῆς ἀθλιωτάτης οἰκονομικῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ ὕπαιθρος καὶ ὅτι συνεχῶς αὕτη ἐπιδεινοῦται εἰς βαθμὸν ἐπικίνδυνον. Ἰδιαιτέρως ἀθλία εἶναι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν καπνοπαραγωγῶν, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ χρῆμα εἶναι ἄγνωστον μέχρι τοῦ σημείου νὰ στεροῦνται τῶν στοιχειωδῶν καὶ νὰ ὑποσιτίζωνται. Ἀκόμη ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία τῶν καπνοπαραγωγῶν, εἶναι χρεωμένη εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἐφ’ ὅσον πωληθῇ δὲν θὰ εἰσπράξουν τίποτε, διότι θὰ τὰ εἰσπράξῃ ἡ Τράπεζα. Εἰς τὴν ἰδίαν ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκονται καὶ οἱ παραγωγοὶ ὅλων τῶν ἄλλων παραγωγικῶν προϊόντων. Οἱ σιτοπαραγωγοὶ ἀναγκάζονται νὰ παίρνουν ἕνα κιλὸν σιτάρι διὰ νὰ ἐπιστρέψουν κατὰ τὸν θερισμὸν τρία κιλά.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συζητεῖται τὸ καπνικόν, κ. συνάδελφε.

§147Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Μανέντης ἐπὶ τρία τέταρτα ὡμίλει περὶ τοῦ κ. Καραμανλῆ. Δὲν θὰ καθορίσητε σεῖς τὸ περιεχόμενον τῆς ὁμιλίας μου.

§148Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Τὸ καθορίζει ἡ ἐπερώτησις, κ. συνάδελφε.

§149Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν δυνάμεθα νὰ ἑρμηνεύσωμεν τὰς προσφάτους ἐκδηλώσεις τῶν ἀγροτῶν ὡς στοιχεῖον εὐημερίας. Περὶ τοῦ ἀντιθέτου μᾶς πείθει τὸ συλλαλητήριον τῆς Κρήτης, ἡ κάθοδος τῶν καπνοπαραγωγῶν τῆς Σταυρουπόλεως κλπ. Ρεῦμα φυγῆς καὶ ἐρημώσεως πνέει εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας. Ἔναντι αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ θεμελίωσις τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων εἶναι μέτρον ἐπιβεβλημένον καὶ ἐπεῖγον καὶ ἀποτελεῖ πίστιν μας ἡ ἀναγκαιότης ἀμέσου λήψεως τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοιαύτη ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὥστε μία ηὐξημένη ἐσοδεία νὰ ἀποτελῇ κατάραν. Οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοὶ εἶναι ἐγκαταλελειμμένοι καὶ τὰ προβλήματά των παρημελήθησαν. Αἱ γηκτησιακὲς σχέσεις παρουσιάζουν φεουδαρχικὴν μορφήν. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἤχθημεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς καταθέσεως τῶν τριῶν προτάσεων νόμων, δηλαδὴ α) τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν, β) τῆς ἀναστολῆς χρεῶν καὶ γ) τῆς προστασίας τῆς παραγωγῆς. Ἔναντι αὐτῶν τῶν προτάσεων, ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν ὑπερευαισθησίαν, τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν ἐπιδεικνύει ὅταν πρόκειται νὰ προβῇ εἰς χαριστικὰς παροχὰς πρὸς τοὺς κεφαλαιούχους. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἀποπειρᾶται ἀτέχνως νὰ ἀποποιηθῇ τὸ πικρὸν ποτήριον. Πράγματι, ὁ κ. Μανέντης, εἰλικρινῶς, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέταξε τὴν ρουκέτταν αὐτὴν εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν.

§150Α. ΜΙΧΑΣ. Διαστρέφετε τὰ πράγματα. (Θόρυβος).

§151Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Οὐδεμίαν προεκλογικὴν ὑπόσχεσιν ἔδωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά.

§152Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπεστήριξεν, ὅτι συμφωνεῖ μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς καθιερώσεως τοῦ θεσμοῦ. Ὅλαι ὅμως αἱ ὑπηρεσίαι ἀπεκαλύφθησαν ὡς μὴ ἔχουσαι στοιχεῖα διὰ νὰ θεμελιώσουν οἰκονομικὰ συμπεράσματα. Ὑπεστηρίχθησαν καὶ ἠμφισβητήθησαν στοιχεῖα. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπῆρχε συνέπεια τῶν λόγων τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀρχῆς, δίδοντες ἓν ἐπίδομα, ἔστω καὶ μειωμένον ἢ ἔστω πρὸς τοὺς ἔχοντας ἡλικίαν ἄνω τῶν 70 ἐτῶν ἢ τοὺς ἀναπήρους. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν πιστεύει εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Πολὺ εὐκόλως θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἐπιζητεῖ, διὰ τοῦ μηχανισμοῦ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, μέσῳ τῶν Νομαρχιῶν καὶ νὰ μὴ τάσσῃ προθεσμίας διὰ τὴν παραπομπὴν τοῦ θέματος εἰς τὰς καλένδας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξε συνεπής, εἰπών, ὅτι δὲν ὑπεσχέθημεν διὰ τῆς παροχῆς ἐπιδομάτων νὰ μεταβάλλωμεν τὴν Ἑλλάδα εἰς πρυτανεῖον. Ἀλλὰ μία ἐνίσχυσις πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ μάλιστα εἰς μίαν χώραν, τῆς ὁποίας τὰ ἔσοδα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, πραγματοποιοῦνται ἀπὸ τὴν ἔμμεσον φορολογίαν, ἦτο ἐπιβεβλημένη, διότι τὸ χρῆμα αὐτὸ κατὰ 50% θὰ ἐπεστρέφετο εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐμμέσου φορολογίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας παρουσίασε τὴν κατάστασιν ἐξογκωμένην, ἀπὸ ἀπόψεως κλινικῆς καὶ ἰατρικῆς περιθάλψεως. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἰατρικὴ περίθαλψις εἶναι ὑποτυπώδης, ἡ δὲ κλινικὴ τοιαύτη ἀνύπαρκτος. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καυχᾶται ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς ὑπαίθρου. Ὁ Ἕλλην ἀγρότης ἐργάζεται, μοχθεῖ καὶ παράγει, πλὴν ὅμως πεινᾷ καὶ συνεχῶς ἐξαθλιοῦται. Παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ ἐμμένῃ εἰς τὴν γνώριμον πολιτικήν της, τὴν πολιτικὴν τοῦ ὑπηρετεῖν τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ συμφέροντα. Πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως εὑρεθέντες, κύριοι βουλευταί, κατεθέσαμεν τὰς γνωστὰς τρεῖς προτάσεις, διὰ τῶν ὁποίων νομίζομεν, ὅτι θὰ διορθώσωμεν, μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ, τὴν δυστυχίαν τῆς ὑπαίθρου. Πιστεύομεν εἰς τὰς προτάσεις αὐτὰς καὶ θὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ τὴν καθιέρωσίν των, πιστεύοντες, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν ὑποστήριξιν σύμπαντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πλὴν ἑνὸς μικροῦ τμήματος, τοῦ μεγάλου κεφαλαίου, τὴν ὁποίαν ἀφίνομεν νὰ ἐκπροσωποῦν οἱ πολιτικοὶ ἀντίπαλοί μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.30′ π.μ.)