1960.02.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39η

Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ. Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς) ... (Ἀναγινώσκει) ... (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πορτοκαλοπαραγωγῶν Ἄρτης, αἰτουμένων τὴν ταχεῖαν συγκρότησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Ὀπωροκηπευτικῶν καὶ λῆψιν μέτρων πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐξαγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀγωγέων Ἄρτης «τὰ Τζουμέρκα», αἰτουμένου ἀποζημίωσιν καὶ ἐπαγγελματικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συλλόγων Ὑπαλλήλων καὶ Συνταξιούχων τῶν Τραπεζῶν Ἑλλάδος καὶ Ἐθνικῆς, αἰτουμένων τὴν ψήφισιν τοῦ σχεδίου Ν. Δ. «περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως καθυστερουμένων ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Προσωπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης καὶ Ἑνώσεως Ἐργατοϋπαλλήλων Ἀστικῆς Συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ὅπως ματαιωθῇ προσπάθεια τῶν Λεωφορειούχων Θεσσαλονίκης ἀπαλλαγῆς των ἐκ τῆς καταβολῆς παρακρατηθέντων μισθῶν εἰς τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικόν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐπαγγελματιῶν Αὐτοκινητιστῶν μὴ πωλησάντων αὐτοκίνητον Δημοσίας Χρήσεως Ἀθηνῶν– Πειραιῶς–Περιχώρων (Ὁ Ἅγιος Χριστόφορος), αἰτουμένου τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν πειρατικῶν αὐτοκινήτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ 85ου Δημοτικοῦ Σχολείου Δʹ Περιφερείας, αἰτουμένου τὴν ἐπιδιόρθωσιν τοῦ ἐν λόγῳ ἑτοιμορρόπου Σχολείου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ Μικτοῦ Γυμνασιακοῦ Παραρτήματος Ἡλιουπόλεως, αἰτουμένου ὅπως τὸν ἐν Ἡλιουπόλει λειτουργοῦν Γυμνασιακὸν Παράρτημα καταστῇ ἀνεξάρτητον μὴ δυναμένων τῶν κατοίκων, λόγῳ ἀνυπερβλήτων οἰκονομικῶν δυσχερειῶν ν’ ἀντιμετωπίσωσι λειτουργίαν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ 85ου Δημοτικοῦ Σχολείου Δ Περιφερείας, αἰτουμένου τὴν προαγωγὴν τοῦ ἐν λόγῳ Σχολείου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συμβουλίου παραγωγικῶν τάξεων αἰτουμένου ὅπως ἡ ἐξόφλησις τῶν ὀφειλῶν τῶν ἐν λόγῳ τάξεων πρὸς τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμοὺς Κοινωνικῆς Πολιτικῆς Ἁρμοδιότητος γίνῃ εἰς 60 μηνιαίας δόσεις ἄνευ προστίμων κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Δ. Κελτεμλίδης καὶ Ε. Γιαρένης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Σωματείων ἰδιοκτητῶν ταξὶ Θεσσαλονίκης «Ὁ Ἑρμῆς» αἰτουμένου κατάθεσιν καὶ ψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ Τ.Σ.Α. κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Δ. Παπαθανασόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων φυλακῶν Πατρῶν αἰτουμένων τὴν ἀποφυλάκισίν των καὶ τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πρίφτης καὶ Ι. Δραγονέτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Λόγγου–Παξῶν, αἰτουμένου τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς ἀσφαλείας ἐλαιολάδου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων φυλακῶν Ἀκροναυπλίας, αἰτουμένων τὴν ἀπόλυσίν των ἐκ τῶν φυλακῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγερόπουλος καὶ Σ. Ἠλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Περιστερίου, αἰτουμένων τὴν ἀπόλυσιν ἐκ τῶν φυλακῶν Αἰγίνης τοῦ συμπολίτου των Ἀνδρέου Ἐξάρχου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, Δ. Μερλόπουλος, Α. Κολαμπᾶς καὶ Γ. Σπηλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Γεωργοενώσεων Ἀμαλιάδος–Πύργου–Λεχαινῶν κλπ. αἰτουμένων τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν προστασίαν τῆς πατατοπαραγωγῆς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Χονδρονάσιος, Β. Μπρακατσούλας καὶ Α. Τσιπώρης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων φυλακῶν Τρικάλων αἰτουμένων τὴν ἀποφυλάκισίν των.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν διατήρησιν τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν καὶ τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ προβλεπομένων φορολογιῶν κλπ.

§5Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπ’ ἀριθ. 7)59, ἐπετράπη εἰς ἕνα Γαλλικὸν θίασον νὰ κάμῃ 10 παραστάσεις εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀπαλλασσόμενος διὰ τῆς πράξεως αὐτῆς τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπὸ πάσης φορολογίας, ἀπὸ τὴν φορολογίαν δημοσίων θεαμάτων δηλαδή, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅτι αἱ εἰσπράξεις μιᾶς τῶν παραστάσεων, δηλαδὴ, τὸ ⅒ τῶν εἰσπράξεων, τοῦ συνόλου τῶν εἰσπράξεων, θὰ διατεθοῦν ὑπὲρ τοῦ ἐράνου τῶν Βορείων Ἐπαρχιῶν. Ἡ πρᾶξις αὐτή, βέβαια, δὲν ἦλθεν ἀκόμη πρὸς ἔγκρισιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐκκρεμής. Γεννᾶται ὅμως τὸ ἐρώτημα, ἐφ’ ὅσον ἐνεκρίθη καὶ ἐπετράπη ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτοῦ τοῦ θιάσου ἀπὸ τὴν φορολογίαν, διεφυλάχθη ὅμως ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου τὸ 10%, διατὶ αὐτὸ τὸ ποσοστὸν τοῦ ὁποίου ἐστερήθη ὁ προϋπολογισμὸς, ὁ Δημόσιος προϋπολογισμός, δὲν εἰσήχθη εἰς τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν, ποῖος λόγος δηλαδὴ συνέτρεξε νὰ μὴ εἰσαχθῇ εἰς τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν, ἀλλὰ νὰ διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν. Βεβαίως, εἶναι γνωστὸν ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι συνέτρεξαν διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ἐράνου αὐτοῦ. Οἱ λόγοι αὐτοὶ σήμερον νομίζω, ὅτι δὲν ἰσχύουν πλέον. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐκπληροῖ — αὐτὸ δὲν τὸ ἀμφισβητῶ — σκοποὺς ἐπωφελεῖς, κοινωφελεῖς, αὐτὸ δὲν θέλω νὰ τὸ ἀμφισβητήσω, δὲν τὸ γνωρίζομεν, δὲν τὸ γνωρίζει κανεὶς διότι εἶναι ἀνεξέλεγκτος ἡ διάθεσις τῶν πόρων τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν, ἀλλά, λέγω, ἀσχέτως πρὸς τὸ πῶς διαθέτει τὰ χρήματα. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχουν οἱ εἰδικοὶ ἐκεῖνοι λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν σύστασιν αὐτοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν. Διατὶ τὰ ἔσοδα γενικώτερον τοῦ ἐράνου δὲν περνοῦν ἀπὸ τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν, οὕτως ὥστε νὰ διατίθενται ὅπως διατίθενται ὅλοι οἱ δημόσιοι πόροι, ὅλα τὰ ἔσοδα τοῦ Δημοσίου; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διατὶ προστίθεται νέος πόρος, πέραν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξ ἀρχῆς, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλων τροποποιήσεων μεταγενεστέρων, ἐδόθησαν πρὸς τὸν Ἔρανον Βορείων Ἐπαρχιῶν, ἀλλά ἐξακολουθοῦν καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ δίδωνται νέοι πόροι; Ποία εἶναι ἡ δικαιολογία τῆς προσθήκης νέων πόρων ὑπὲρ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν ὅταν δὲν γνωρίζωμεν οὔτε πῶς διατίθενται, οὔτε ποῖοι εἶναι οἱ σκοποὶ τοὺς ὁποίους συγκεκριμένως ἐξυπηρετεῖ σήμερον ὁ ἔρανος αὐτός; Ἡ παράκλησίς μας συνίσταται εἰς τοῦτο: Πῶς ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν; Θὰ διατηρηθῇ, θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ σήμερον τὴν λειτουργίαν του, ἕως πότε; Ποία προοπτικὴ ὑπάρχει; Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ διατηρηθῇ τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς ἀνεξελέγκτου, ἐντελῶς, διαθέσεως τῶν πόρων τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης, ἔχει τὸν λόγον.

§7Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων ἐξέθεσε ὁ συνάδελφος, κ. Ἠλιόπουλος, ἔχω νὰ προσθέσω τοῦτο: Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπὲρ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν ἔχουν προβλεφθῆ ἔσοδα ἐξ εἰσφορῶν, φορολογιῶν κλπ. Ἐπιπροσθέτως, πέραν τῶν ἀρχικῶν σκοπῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἔχει συσταθῆ αὐτὸς ὁ ὀργανισμός, ἐπεξέτεινε τὴν δρᾶσιν του καὶ εἰς ἄλλας περιοχάς, ἐκτὸς τῶν βορείων ἐπαρχιῶν. Ἐὰν κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεστήθη ὁ ὀργανισμὸς ὑπῆρχον λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν σύστασίν του, ἤδη, μετὰ παρέλευσιν μιᾶς 12ετίας ἀπὸ τῆς συστάσεώς του καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος προγραμματίζει καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἐμπίπτουν εἰς τὸν κύκλον τῆς δράσεως τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν, δημιουργεῖται τὸ ἐρώτημα κατὰ πόσον ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἀπαραίτητος καὶ δικαιολογημένη ἡ διατήρησις τῶν φορολογιῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι διὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἔγιναν διαφεύγουν ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν. Ἐπιπροσθέτως, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν κανόνων τοῦ νόμου Σ.Ι.Βʹ περὶ ἐλέγχου κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ δὲν ἐφαρμόζεται, προκειμένου περὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν, ὁ ὁποῖος κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἔχει ἀπὸ τὴν διαχείρισίν του ἕνα, δεύτερον προϋπολογισμὸν ἀνεξέλεγκτον καὶ ὑποκαθιστᾶ ἐπίσης τὴν κυβερνητικὴν δραστηριότητα εἰς ὡρισμένους τομεῖς. Ἤδη χθὲς συζητουμένης τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων ὑπεδείχθη, ὡς ἕνας σοβαρὸς πόρος διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ τὰ ὁποῖα θ’ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος αὐτοῦ καὶ ἡ διάθεσις ἑνὸς ποσοῦ ἐκ τῶν πόρων τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν. Ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν λόγων ἤχθημεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐρωτήσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, διὰ νὰ διαλευκανθῇ ἂν ἀντιμετωπίζῃ ἡ Κυβέρνησις θέμα γενικωτέρας διατηρήσεως τῶν φορολογιῶν καὶ τῶν ὑποχρεώσεων ὑπὲρ τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν. Καὶ ἂν ναί, ἂν ἐπιμένῃ εἰς τὴν συνέχισιν τοῦ παρ’ αὐτῆς ἐκτεθέντος, ἂν ἀντιμετωπίζῃ τρόπον μεταβολῆς τῆς διαχειρίσεώς του, δηλαδή, ὑπαγωγὴν τῆς διαχειρίσεώς του εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου

Σ.Ι.Βʹ.

§8Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§9Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Ἔρανος Βορείων Ἐπαρχιῶν ἐπιτελεῖ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνεστήθη καί, ὅτι πάντοτε τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔχει τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἐράνου. Πλὴν τούτου ὅμως δὲν ἀντιλαμβάνομαι διατὶ ἡ ἐρώτησις ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας. Πᾶν θέμα ἔχον σχέσιν μὲ φορολογίαν ἢ ἀπαλλαγὴν ἀπὸ φορολογίαν εἶναι ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ν’ ἀπευθύνουν τὴν ἐρώτησίν των πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ μόνον δύναται ν’ ἀπαντήσῃ διατὶ ἔγινεν αὐτὴ ἡ ἀπαλλαγή, ἢ διατὶ δὲν ἔγινε. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι ὁ Ἔρανος Βορείων Ἐπαρχιῶν ἐπιτελεῖ τὸν σκοπὸν του καὶ ὁ σκοπὸς εἶναι ἱερός. (Χειροκροτήματα.).

§10Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἐφ’ ὅσον, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ἀναρμοδιότητα ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα θίγει ἡ ἐρώτησις, κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν. Ἀλλὰ τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπήντησε, νομίζω, ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖ. Ἐπιτελεῖ τὸν σκοπόν, ἀλλ’ ὅτι ἐλέγχεται ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχεται, ἀφοῦ κανεὶς νόμος δὲν δίδει δικαίωμα εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς διαχειρίσεως αὐτῆς.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. Γ. Αὐγεροπούλου, Μ. Σβώλου, Σ. Ἡλιοπούλου καὶ Δ. Γιαχνῆ, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ πληροφορηθῶσιν ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα ἐξασφαλίζοντα τοὺς κατοίκους τοῦ Συνοικισμοῦ Νέας Μαδύτου κλπ. διαγράφεται αἰτήσει τῶν ὑποβαλόντων ταύτην. Ὁ κ. Κ. Χιωτάκης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ποῖοι λόγοι ἐπέβαλον τὴν διάλυσιν τοῦ Πολυϊατρείου τῆς κωμοπόλεως Καστελλίου, Κισσάμου κλπ.

§12Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν κωμόπολιν Καστελλίου τῆς Ἐπαρχίας Κισσάμου ἐλειτούργει ἀπὸ τὸ 1949 πολυϊατρεῖον τὸ ὁποῖον προσέφερε πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Ἐπαρχίας Κισσάμου καὶ Δυτικοῦ Σελίνου. Εἰς τὸ πολυϊατρεῖον αὐτὸ ἐλειτούργει τμῆμα χειρουργικόν, παθολογικόν, ὀδοντιατρικὸν καὶ γυναικολογικόν. Εἶχε θαυμασίας ἐγκαταστάσεις καὶ ἄρτιον ἐξοπλισμόν. Εἶχεν ἐπαρκὲς ὑγειονομικὸν ὑλικὸν κλπ. Τὸ 1951 τὸ πολυϊατρεῖον αὐτὸ παρεχωρήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας. Ἔκτοτε ἤρχισε μειουμένη ἡ δραστηριότης του καὶ ἔφθασε νὰ λειτουργῇ σήμερον μόνον μὲ ἕνα μαιευτῆρα– γυναικολόγον καὶ μίαν καθαρίστριαν, ἡ ὁποία ἐκτελεῖ καὶ καθήκοντα νοσοκόμου. Ἡ τοιαύτη κατάστασις ἐδημιούργησεν ἀνησυχίας εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Ἐπαρχίας Κισσάμου καὶ Δυτικοῦ Σελίνου καὶ διήγειρε τὰς εὐλόγους διαμαρτυρίας των. Καὶ ὡς νὰ μὴ ἤρκουν ὅλα ταῦτα, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6693)59 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ Κοιν. Προνοίας διετάσσετο, ἡ μεταφορὰ μέρους τοῦ ὑλικοῦ εἰς ἄλλο νοσοκομεῖον, ἡ ἐκποίησις ἑτέρου τοιούτου ὑπὸ τοῦ ΟΔΙΣΥ καὶ ἡ καταστροφὴ τοῦ ἀχρηστευθέντος. Ἡ Ἐπαρχία Κισσάμου, κύριε Πρόεδρε, ἀνέμενε τὴν βελτίωσιν τῆς ὑγειονομικῆς περιθάλψεως διὰ τῆς δημιουργίας ἑνὸς ἀναρρωτηρίου δυνάμεως 15 κλινῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων της ἔναντι τῶν ὑπαρχουσῶν 6 τοιούτων τοῦ ἐκεῖ Ὑγειονομικοῦ Σταθμοῦ, σήμερον. Κατόπιν τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως, κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι ζητοῦν νὰ ἐπανδρωθῇ ὁ Ὑγειονομικὸς Σταθμὸς διὰ τοῦ ἀπαραιτήτου ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ διοριζομένου μονίμως παθολόγου καὶ ὀδοντιάτρου καὶ μεταβαίνοντος ἐκεῖ περιοδικῶς χειρουργοῦ, ἐργαστηριακοῦ καὶ ἀκτινολόγου πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς, ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου Χανίων, χορηγουμένης τῆς ἀναλόγου ἀποζημιώσεως εἰς αὐτούς. Κατόπιν ὅλων τούτων, ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ποῖοι λόγοι ἐπέβαλον τὴν διάλυσιν τοῦ πολυϊατρείου αὐτοῦ, ποῖον εἶναι τὸ καταστραφόμενον ὑγειονομικὸν καὶ λοιπὸν ὑλικὸν καὶ ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἐν λόγῳ διαταγή.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κοντουδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§14Ι. ΚΟΝΤΟΥΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κάτοικοι ποὺ ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ τὸν σταθμὸν αὐτὸν ἑλληνικῆς πολεμικῆς περιθάλψεως ἀπέχουν περὶ τὰ 80 χιλ)τρα ἀπὸ τὴν πόλιν τῶν Χανίων, ποὺ μποροῦσαν νὰ χρησιμοποιήσουν τὸ νοσοκομεῖον της. Γενικῶς ὅλη ἡ περιοχὴ ἐξηγέρθη ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐναντίον τοῦ ὑγειονομικοῦ αὐτοῦ κέντρου καὶ ἀξιοῖ τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς ἀδικίας καὶ τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς νοσοκομειακῆς περιθάλψεως διὰ τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἀσθενειῶν εἶναι ὀξύτατον πρόβλημα, δύσκολος εἶναι ἡ συγκοινωνία, καὶ ἡ ἔλλειψις ἰατρικῆς περιθάλψεως καὶ ἄλλων μέσων θεραπευτικῶν ὑποχρεώνει τοὺς κατοίκους νὰ διαμαρτύρωνται ἐντονώτατα. Δι’ αὐτὸ παρακαλοῦμεν τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα ἔχων τὴν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών του εἰς τὴν ἀπομεμακρυσμένην αὐτὴν ἀγροτικὴν περιοχήν.

§15Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλον, ὅτι ἔχει ἀνασταλῆ ἡ διαταγὴ θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταργηθέντος πολυϊατρείου. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐκ τῶν κέντρων ὑγείας τῆς πολεμικῆς περιθάλψεως, ἅτινα κατηργήθησαν ἀπὸ τοῦ 1954 ἱδρύσαμεν καὶ λειτουργεῖ εἰς τὸ αὐτὸ κτίριον ὑγειονομικὸν σταθμόν, τοῦ ὁποίου ὁ ἀριθμὸς τῶν κλινῶν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς περιφερείας. Ἡ δραστηριότης αὐτοῦ περιωρίσθη τὸ 1954, ὡς συνέβη μὲ ὅλα τὰ κέντρα ὑγείας τῆς χώρας, διότι ἐδημιουργήθησαν τὰ ἀγροτικὰ καὶ κοινοτικὰ ἰατρεῖα καὶ ὑγειονομικοὶ σταθμοί. Ὡς πρὸς τὴν ἀπομάκρυνσιν ὡρισμένου ὑλικοῦ, πρόκειται περὶ ὡρισμένων ἐργαλείων ὀδοντιατρικῆς καὶ μικρᾶς χειρουργικῆς σημασίας, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἄχρηστα διὰ τὸν Ὑγειονομικὸν Σταθμόν, ἐλλείψει εἰδικῶν ἰατρῶν καὶ θὰ μετεφέροντο εἰς νοσοκομεῖον Χανίων, ὅπου θὰ ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐπωφελέστερον. Διότι οἱ ἀσθενεῖς, προκειμένου περὶ σοβαρᾶς νόσου, μεταφέρονται εἰς τὸ νοσοκομεῖον τῶν Χανίων. Καὶ ἂν ὑπῆρχεν ἀναρρωτήριον δὲν ἐπρόκειτο νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τοὺς κατοίκους ἐλλείψει εἰδικοῦ ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας Κισσάμου θὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἐπιστημονικῶς καλύτερον εἰς τὸ νοσοκομεῖον Χανίων, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξωπλισμένον μὲ ἄριστον ἐπιστημονικὸν ὑλικόν.

§16Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Ἡ ἀπόσπασις ἀπὸ ἐκεῖ τῆς μαίας, ὁ μὴ διορισμὸς νοσοκόμου ἀδελφῆς, ἡ ὕπαρξις ἀντὶ νοσοκόμου ἀδελφῆς μιᾶς καθαριστρίας, δείχνουν τὸ μέγεθος τῆς ἐγκαταλείψεως. Καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἐκεῖ τμῆμα ὀδοντιατρικὸν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν τὰ ἀντίστοιχα μηχανήματα διὰ νὰ περιθάλψουν τοὺς κατοίκους οἱ ὁποῖοι σὺν τοῖς ἄλλοις πένονται;

§17Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν προβλέπεται, κ. συνάδελφε, νὰ εἶναι μία καθαρίστρια, προβλέπεται μία νοσοκόμος, μία καθαρίστρια καὶ μία μαγείρισα. Τὸ προσωπικὸν εἶναι πλῆρες. Τὸ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ εἶναι θέμα τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ νοσοκομείου τῶν Χανίων εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ὁ ὑγειονομικὸς σταθμός. Δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ παρακολουθῇ. Ἡμᾶς ἀφορᾷ ἐὰν προβλέπεται ἢ δὲν προβλέπεται εἰς τὸν ὀργανισμόν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ τὰς ἀπόψεις τῶν ἁρμοδίων ἐπὶ ἐπιστολῆς τοῦ τέως προϊσταμένου τοῦ κλιμακίου Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἰατροῦ Τσιρώνη εἰς τὸ Στρατόπεδον Ἁγίου Εὐστρατίου κλπ.

§19Δ. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ἐρωτήσεως σχετικῆς μὲ προηγηθεῖσαν καὶ συζητηθεῖσαν πρὸ μηνὸς τοιαύτην διὰ τὴν κατάστασιν τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀπὸ ὑγειονομικῆς ἀπόψεως εἰς τὴν νῆσον Ἁγίου Εὐστρατίου. Ἀφορμὴν μᾶς ἔδωσε νὰ ἀπευθύνωμεν τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν μία ἐπιστολὴ δημοσιευθεῖσα εἰς τὸν τύπον, καὶ μάλιστα κυβερνητικὸν τύπον, διὰ τῆς ὁποίας κατηγορεῖτο ἡ ἐκεῖ κρατοῦσα κατάστασις, καὶ ἡ ἐπέμβασις, ἡ ἀνήκουστος ἐπέμβασις, εἰς τὸ ἔργον τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐζητήσαμεν, βάσει τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὡρισμένα ἔγγραφα. Καὶ ἀπὸ μὲν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν δὲν κατετέθη οὐδὲν ἔγγραφον, καὶ ἐγένετο ἤδη συζήτησις σχετικῶς μὲ τὰ ζητήματα τῆς ἁρμοδιότητός του. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον δὲ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας κατετέθησαν ὡρισμένα ἔγγραφα πλὴν ὅμως ἀνεπαρκῆ διὰ τὴν μόρφωσιν ἀντιλήψεως καὶ πεποιθήσεως ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον, ἐκπροσωπῶν καὶ τοὺς ἄλλους ἐρωτῶντας, νὰ ἔχω τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐρώτησίν μας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§21Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, εἰς τὸ ἐπίμαχον ζήτημα εἶναι καὶ τυπικὴ καὶ οὐσιαστική. Οὐσιαστικὴ διότι εἶχεν οἴκοθεν ὑποχρέωσιν τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, ὡς ἐποπτεῦον ὄργανον νὰ γνωρίζῃ τί συμβαίνει εἰς τὸ στρατόπεδον τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου. Βεβαίως, ἐπανειλημμένως εἶχε καταγγελθῆ ἡ συμπεριφορὰ τῶν ὀργάνων ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα ἐμπόδιζαν συστηματικῶς τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ πέραν τούτου ἔρχεται καὶ μία ἐπέμβασις ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας κατὰ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν συνελήφθη πρὸ ἓξ μηνῶν ὁ ἰατρὸς τοῦ στρατοπέδου καὶ ἐνεκλείσθη εἰς τὴν φυλακήν, ὅταν ἠναγκάσθη ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς νὰ ἄρῃ τὸ σῆμα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ νὰ ἐγκαταλείψῃ τοὺς ἐκτοπισμένους ἄνευ ἰατρικῆς περιθάλψεως, οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον παραμένουν ἄνευ ἰατρικῆς περιθάλψεως. Λέγω λοιπόν, ὅτι ὁ ἀνώτατος αὐτὸς ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἐκάλυψεν οὕτως εἰπεῖν τὰς ἐνεργείας τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς, δι’ ἑνὸς χαρακτηρισμοῦ τὸν ὁποῖον ἐξετόξευσεν ἐναντίον τοῦ συλληφθέντος ἰατροῦ. Κατὰ τοῦτο ἀπευθύνομεν τὴν ἐρώτησίν μας σήμερον εἰς τοὺς ἀξ)μους ὑπουργὸν καὶ ὑφυπουργὸν Προνοίας, διότι πιστεύομεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διαφωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη ἐπὶ τοῦ βασικοῦ θέματος. Ὅταν ἡ Πολιτεία δι’ οἱονδήποτε λόγον ἀναγκάζεται νὰ φθάσῃ εἰς τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως ἀνεξαρτήτως πολιτικοῦ ζητήματος, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Πολιτεία νὰ ἐξασφαλίσῃ ἰδεώδεις συνθήκας διαβιώσεως τῶν ἐκτοπισμένων. Κατὰ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν πλήρη ὑγειονομικὴν περίθαλψιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§22Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐποπτεύῃ τὴν ἄσκησιν τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τὸν ἰατρόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκεῖ εἰς τὸ κοινοτικὸν ἰατρεῖον σήμερον, διότι ἀπεχώρησεν ὁ ἰατρὸς Τσιρώνης τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἀφ’ ἧς ἀνεκλήθη ὑπὸ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ τὸ κλιμάκιον αὐτοῦ, ἐτοποθετήθη δὲ ἀπὸ ἡμᾶς ἰατρὸς καὶ πληρώνεται μὲ 8.000 καὶ 10.000 δραχμὰς τὸν μῆνα, εἰδικῶς διὰ νὰ ἐξυπηρετῇ τοὺς κατοίκους τοῦ κοινοτικοῦ ἰατρείου καὶ τοὺς κρατουμένους. Ἀπορῶ δὲ πῶς διαμαρτύρονται οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὅταν κατ’ ἐπανάληψιν προσωπικῶς ἐπελήφθην τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἀντιμετωπίσαμεν πλήρως τὰς ἀνάγκας τῶν ἐκτοπισμένων ἀπὸ ἀπόψεως φαρμακευτικῆς περιθάλψεως καὶ ὅσα φάρμακα ἐστάλησαν εἰς τοὺς κρατουμένους εἶναι περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἐστάλησαν εἰς τὰ 30 ἰατρεῖα τοῦ Νομοῦ Λέσβου. Δηλαδή, ὅσα φάρμακα ἀπεστάλησαν ἐκεῖ δὲν διετέθησαν καὶ εἰς τὰ 30 ἰατρεῖα τοῦ Νομοῦ Λέσβου. Ἐὰν οἱ κρατούμενοι θὰ ἔχουν παράπονα καὶ ἐπιζητοῦν ἀδείας διὰ λόγους ἰδικούς τους, νὰ παίρνουν ἀδείας ἐλευθέρας διαμονῆς εἰς τὰς πόλεις, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Ὁ ἰατρὸς εἶναι ὑποχρεωμένος ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητός του νὰ παραπέμπῃ εἰς τὰ νοσοκομεῖα ἐκείνους ποὺ ἔχουν πραγματικὴν ἀνάγκην. Τόση δὲ ἦτο ἡ ἀνάγκη, ὥστε μᾶς ἐστάλησαν ἐδῶ ἀσθενεῖς καὶ ἦλθον συνάδελφοι εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ παρεπονέθησαν εἰς ἐμέ, ὅτι ὑπάρχουν ἀσθενεῖς εἰς τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν μεταφέρονται εἰς τὰ νοσοκομεῖα καὶ ἔδωσα ἐντολὴν νὰ μεταφερθοῦν ἀμέσως. Ἕνας– δύο παρεπονοῦντο, ὅτι εἶναι ψυχοπαθεῖς καί, κατ’ εἰσήγησιν τῶν ἰατρῶν, εἰσήχθησαν εἰς τὸ ψυχιατρεῖον μὲ ἀποτέλεσμα κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς εἰσόδου των νὰ ἐξέλθουν μόνοι των, διότι προσεποιοῦντο τὸν τρελλὸν ἐνῷ δὲν ἦσαν τρελλοί. Πάντοτε θὰ ὑπάρχῃ θέμα ἰατρικὸν διὰ τοὺς κρατουμένους. Παρὰ ταῦτα σήμερον ἀπεστάλη εἰδικὸς ὑγειονολόγος ἀπ’ ἐδῶ καὶ ἰατρὸς καὶ παρὰ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας, νὰ πλαισιώσῃ τὸν ἰατρὸν αὐτὸν μέχρις ὅτου εὑρεθῇ ὁ κατάλληλος ἰατρός, ἐκτὸς τοῦ ὑπάρχοντος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς λόγος νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ ἴδιος, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὺς κρατουμένους, διὰ νὰ ὑπάρχῃ θέμα καὶ ἀφορμὴ ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, διότι ὁ ἰατρὸς οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας ὄχι μόνον τῶν κρατουμένων, ἀλλὰ οἱουδήποτε ἀσθενοῦς. Εἶπα δὲ παραδείγματα τοιαῦτα ποὺ προσποιοῦνται οἱ κρατούμενοι, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ θέμα, τὸ ὁποῖον νὰ κρατῇ πάντοτε τὴν Βουλὴν ἐν συζητήσει. Πάντοτε ἡ ἱκανοποίησις εἶναι πλήρης.

§23Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπε πράγματι καὶ ἔδωσε πλήρη ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένα ζητήματα, ἀλλὰ τὸ θέμα μένει κατὰ τοῦτο ἀνοικτόν. Αἱ ἐπεμβάσεις τῶν ὀργάνων ἀσφαλείας δὲν πρέπει νὰ παρεμποδίζουν τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν ὑγειονομικῶν ὑπηρεσιῶν. Κατὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν ἐρώτησιν. Ἐδῶ ἡ καταγγελία τοῦ ἰατροῦ εἶναι συγκεκριμένη.

§24Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπ. Κοιν. Προνοίας). Ὡς ἰατρός, κ. Σπηλιόπουλε, θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε, ὅτι οὐδέποτε ὁ ἰατρὸς παραβαίνει τὸ καθῆκον του. Ἐὰν πιστεύετε, ὅτι οἱ ἰατροὶ εἶναι πράγματι ἰατροί, δὲν θὰ ἔπρεπε σεῖς ὡς ἰατρὸς νὰ ἐπισύρετε τοιαύτην κατηγορίαν ἐναντίον τῶν ἰατρῶν. Οἱ ἰατροὶ δὲν δέχονται καμμίαν πίεσιν, κάμουν δὲ πάντοτε τὸ καθῆκον των.

§25Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὑπαινιγμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐγὼ κατηγορῶ......

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι ἐπερώτησις.

§27Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς καταγγελίας ἐνυπογράφου ἀπὸ τὸν ἰατρὸν Τσιρώνην εἰς ἐφημερίδα, πάντως ἐὰν ὄχι κυβερνητικήν, φίλα φρονοῦσαν πρὸς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, ὁ ὁποῖος ἰατρὸς κατήγγειλεν ἐνυπογράφως, ὅτι τὸ ἰατρεῖον αὐτὸ ἦτο ἁμαρτωλὸν καὶ εὐθύνεται διὰ σωρείαν ἐγκληματικῶν πράξεων εἰς τὸ παρελθόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σπηλιόπουλε, δὲν εἶναι ἐπερώτησις. Δὲν ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμὸς νὰ ὁμιλήσετε διὰ δευτέραν φοράν. Κάμετε, ἐὰν θέλετε, μίαν ἐπερώτησιν καὶ ἀναπτύξατέ την ἐν ἐκτάσει. Ἡ ἐρώτησις, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, εἶναι αἴτησις πληροφοριῶν. Παρ’ ὅλην τὴν ἐκτίμησιν ποὺ ἔχω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας, κ. συνάδελφε, δὲν ἠμπορῶ νὰ παραβῶ τὸ καθῆκον μου.

§29Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν διακρίνομαι, ὅτι κρατῶ τὸ βῆμα ἐπὶ πολύ, ἀλλὰ ἐπὶ οὐσιωδῶν ζητημάτων νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἔστω καὶ πέντε λεπτὰ συζήτησις.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχομαι, ὅτι ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσετε διότι πρόκειται περὶ ἐρωτήσεως καὶ οὐχὶ ἐπερωτήσεως. Ζητᾶτε πληροφορίας, σᾶς ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργός. Δὲν εὑρίσκετε ἐπαρκεῖς τὰς πληροφορίας, τότε κάμετε ἐπερώτησιν.

§31Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὴν πληροφορίαν, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς διαφωνίας αὐτῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, ζητοῦμεν ὅμως ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας συμφώνως πρὸς τὴν καταγγελίαν διαπράττονται ἐγκληματικαὶ πράξεις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τοὺς κ. κ. ὑπουργούς, ἐπειδὴ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐμπίπτει νομίζω εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, διότι ὁμιλεῖ περὶ φόρου εἰσοδήματος, εἶναι πρόχειροι οἱ κ. κ. ὑπουργοὶ νὰ ἀπαντήσουν;

§33Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Θὰ ἀπαντήσωμεν ἐπὶ ἑνὸς σημείου.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς της, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ τροποποίησις τῶν περὶ φορολογίας εἰσοδήματος διατάξεων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐκτιμᾶται ἰδιαζόντως ἡ προσπάθεια τῶν ἀτόμων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐξουδετεροῦντα τὴν ἀναπηρίαν των, ὡς οἱ τυφλοί, κατωρθώνουν νὰ γίνουν παραγωγικαὶ μονάδες ὥστε νὰ δημιουργοῦν φορολογικὴν ὑποχρέωσιν κλπ.

§35Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ δεκαετηρίδων ὁλοκλήρων, τὰ πολιτισμένα κράτη ἔχουν θεωρήσει ὡς καθῆκον τους ἐπιτακτικόν, τὴν προστασίαν τῶν τυφλῶν. Τὸ καθῆκον αὐτὸ ἔχει ἐπεκταθῆ περισσότερον μεταπολεμικῶς, συνεπεία τῆς ἐπεκτάσεως καὶ τῆς ἐννοίας τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως, ὄχι μόνον εἰς τοὺς τυφλούς, ἀλλὰ εἰς κάθε ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν. Συνεπῶς, αὐτὸ δημιουργεῖ καὶ ἕνα δικαίωμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἀναπήρων καὶ τυφλῶν, ἕνα δικαίωμα εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν, ὄχι μόνον τὴν προστασίαν τὴν θετικὴν καὶ διὰ διαφόρων τρόπων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν. Καὶ δι’ αὐτὸ νομίζομεν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ὡς συνέπεια τῶν ἀρχῶν αὐτῶν, τὸ νὰ τυγχάνουν οἱ τυφλοὶ ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔγιναν βάρη κοινωνικὰ καὶ κατώρθωσαν, παρὰ τὴν ἀναπηρίαν των, νὰ γίνουν παραγωγικὰ μέλη τῆς κοινωνίας καὶ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ βαθμοῦ ἐκείνου, ὥστε νὰ ἐγγραφοῦν καὶ εἰς τοὺς φορολογικοὺς καταλόγους. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, μᾶς ἔδωσε μίαν ἀπάντησιν, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ εὐμενῶς τὴν ἄποψιν ταύτην. Θὰ ἠθέλομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, νὰ μᾶς εἴπουν, πῶς βλέπουν τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ ἂν θὰ εἶναι διατεθειμένοι νὰ τὰ προωθήσουν, ὥστε νὰ λάβουν σάρκα καὶ ὀστᾶ καὶ νὰ μὴ μείνῃ ἁπλῶς μία εὐμενὴς διάθεσις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Ε. Μπενᾶ ἔχει τὸν λόγον.

§37Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Πανελλήνιος Σύνδεσμος τυφλῶν μὲ ἕνα ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται εἰς ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ποὺ ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, προτείνει ὡρισμένα μέτρα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς γενικωτέρας καταστάσεως, τῆς δεινῆς καταστάσεως, τὴν ὁποία ἀντιμετωπίζουν οἱ ἀτυχήσαντες αὐτοὶ συνάνθρωποί μας. Μεταξὺ τῶν μέτρων προτείνουν τὴν ἐφαρμογὴν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ψηφισθῆ πρὸ 8ετίας καὶ οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐφηρμόσθησαν. Δὲν θὰ ἀναπτύξω αὐτὸ τὸ ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε εἶναι γνωστόν, θέλω μόνον νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ὅλον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῆ ὑπ’ ὄψει του. Νομίζω, ὅτι ὅλοι εἴμαστε ἀπολύτως σύμφωνοι εἰς τὸ ὅτι ἡ ἐκδήλωσις συμπαραστάσεως πρὸς ἀτυχήσαντας συνανθρώπους μας ἀποτελεῖ στοιχειῶδες καὶ ἐπιβεβλημένον καθῆκον κάθε πολιτισμένης Πολιτείας.

§38Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἐξετασθῇ τὸ θέμα μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν.

§39Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§40Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον πρὸ καιροῦ ἔχει ἀντιμετωπίσει τὰ ἐν γένει ζητήματα τῶν ἀναπήρων καὶ ἰδίως τῶν τυφλῶν καὶ ἔχει καταρτίσει διάφορα προγράμματα. Πρὶν ὅμως δυνηθῇ ὄχι ἁπλῶς νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ εἰσηγηθῇ, ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἀπογραφὴ τῶν τυφλῶν, ἀπογραφή, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε νὰ μᾶς δώσῃ τὸν ἀριθμὸν καὶ τὴν κατάστασίν των. Ἡ ἀπογραφὴ ἤδη ἔλαβε χώραν καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀποδελτοποιήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀνέκαθεν ἔδειξε μίαν ἰδιαιτέραν μέριμναν διὰ τὰ ζητήματα τῶν τυφλῶν καὶ πολλαὶ συσκέψεις ἔχουν γίνει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἴτε ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ συναδέλφου κ. Ψαρρέα, εἴτε ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως διὰ νὰ ρυθμισθοῦν διάφορα ζητήματα ἀφορῶντα τοὺς τυφλούς. Ἐπίσης διὰ πιστώσεων τὰς ὁποίας ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του καθ’ ἕκαστον ἔτος παρέχει μίαν νοσηλείαν εἰς ἄλλους τυφλοὺς καὶ τοὺς παρέχει τὴν δυνατότητα νὰ ὑποβληθοῦν καὶ εἰς ἐγχειρήσεις. Τέλος, ἐπανειλημμένως ἔχει συστήσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι εὔποροι οἱ τυφλοί, νὰ ἀπαλλάσσωνται τῆς φορολογίας, δηλαδὴ νὰ ληφθῇ κἄποια ἰδιαιτέρα μέριμνα ὑπὲρ τῶν τυφλῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρισκόμεθα εἰς συνεννοήσεις μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ὅλα τὰ ἄλλα θέματα, ἀλλὰ προπαντὸς ἀναμένομεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε πρόγραμμα νὰ καταρτισθῇ οὔτε αἱ συνεννοήσεις νὰ εὐοδωθοῦν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4026)59 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3340)55 «περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας αἱμοδοσίας».

§42Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχομεν κάμει μίαν συμπλήρωσιν εἰς τὴν πρότασιν νόμου, «περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως......».

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι «περὶ τροποποιήσεως», ἀλλὰ «περὶ καταργήσεως...» εἶναι.

§44Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὸ ἠξεύρομεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ δικαίωμα ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ τὸ τροποποιήσῃ καὶ νὰ τὸ καταργήσῃ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις νόμου εἶναι περὶ καταργήσεως.

§46Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὸ τροποποιήσωμεν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Ν. Σπεντζάρης ἔχει τὸν λόγον.

§48Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὑπὸ συζήτησιν πρότασις νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4026)59 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3340)55 «περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικῆς Ὑπηρεσίας αἱμοδοσίας», ἀναφέρει ὡς αἰτιολογικὸν λόγον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν της ἔκθεσιν διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ἀνωτέρω νομοθετικοῦ διατάγματος, ὅτι τοῦτο εἰσήχθη αἰφνιδίως πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, καθ’ ἣν ὥραν δὲν παρίσταντο ἐν τῇ αἰθούσῃ οἱ αἰτήσαντες ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Περαιτέρω, τὸ ἐπικρινόμενον ἐν λόγῳ Ν. Δ. 4026)59 κατηγορεῖται, ὅτι προβλέπεται δι’ αὐτοῦ μόνον ὁ πολυάριθμος διορισμὸς προσωπικοῦ διὰ τὴν διατήρησιν κέντρων καὶ σταθμῶν αἱμοδοσίας. Καὶ ἐπίσης, ὅτι διὰ τοῦ διατάγματος τούτου ἡ προβλεπομένη ὀργάνωσις τῆς αἱμοδοσίας στηρίζεται δῆθεν εἰς τὴν ἐθελοντικὴν δωρεὰν προσφορᾶς αἵματος, παρεμβάλλει δυσκολίας εἰς τὸ ἔργον τῶν φιλοτίμως ἐργαζομένων διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν. Καταλήγει, δηλονότι ἡ πρότασις αὕτη ν’ ἀποδίδῃ κακοβούλους προθέσεις εἰς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα 4026)59, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποβλέπει παρὰ μόνον εἰς ἀσκόπους διορισμοὺς καὶ παρεμβολὴν ἀδικαιολογήτων ἐμποδίων εἰς ἕνα ἱερὸν σκοπόν, ὅπως ὁ σκοπὸς τῆς αἱμοδοσίας. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς προτάσεως ἀναγραφόμενον κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον ἀποδίδω πλήρως. Ὡς εἰσηγητὴς θὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ ἐπισημάνω τὰ ἰδανικὰ τοῦ καθ’ οὗ ἡ πρότασις Ν. Δ., προκειμένου νὰ ἀχθῶμεν εἰς ὁριστικὰ συμπεράσματα διὰ τὴν κατάργησιν ἢ μὴ τοῦ ἐπικρινομένου σχεδίου Ν. Δ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἡ ἐν γένει σύλληψις τοῦ προβλήματος ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ὑπῆρξε πλήρης καὶ προφανής, τοῦτο δὲ καταφαίνεται ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ σχεδίου Ν. Δ)τος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως τὸ ὁποῖον ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «........ (ἀναγινώσκει)........». Ἀναφέρει, ὅπως βλέπετε, τὴν εὐρεῖαν συμμετοχὴν καὶ συμπαράστασιν ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, εἰς τὸν ἱερὸν θεσμὸν τῆς αἱμοδοσίας λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἀμειβομένη αἱμοδοσία δὲν δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοῦτο ἐπαρκῶς καὶ χάριν αὐτῆς ταύτης τῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ ἐθεωρήθη, ὅτι ἦτο ἀναπότρεπτος καὶ ἀπαραίτητος ἡ ἐθελοντικὴ αἱμοδοσία. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς θεμελιώσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς αἱμοδοσίας ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐδάφιον 5 τοῦ τροποποιηθέντος καὶ συμπληρωθέντος Ν. Δ. 3340)1955 ἀναφέρονται αἱ ἁρμοδιότητες τῆς αἱμοδοσίας καὶ τὴν ἀποστολὴν τῶν ἁρμοδιοτήτων αὐτῶν τὴν πραγματοποιεῖ τὸ ἄρθρον 6, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «........ (ἀναγινώσκει)........». Θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω ὅμως, ὅτι μολονότι τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐξακολουθεῖ ἰσχῦον, εἶναι τόσον ἀνεπαρκὲς ὥστε δὲν δύναται νὰ θεμελιώσῃ τὸν θεσμὸν τῆς αἱμοδοσίας.

§49Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ ἄρθρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι δὲν κατηργήθη καὶ ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ.

§50Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐγὼ ἀνέφερον, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν κατηργήθη, ἁπλῶς παρετήρησα, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔπρεπε ἐπιτακτικῶς νὰ ἐπαναλαμβάνεται καὶ νὰ ἀνετίθετο ἡ διαφώτισις εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν αἱμοδοσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατυπουμένην ἐπίκρισιν τῆς προτάσεως περὶ δῆθεν ἀσκόπων δαπανῶν ἐγὼ τὴν δαπάνην αὐτὴν τὴν θεωρῶ ἀναγκαιοτέραν πάσης ἄλλης χάριν τοῦ σκοποῦ τῆς ἐθελοντικῆς αἱμοδοσίας. Ἐν συνεχείᾳ, κ. συνάδελφοι, εἰσέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα διὰ νὰ ὑπογραμμίσω τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ἐξυπηρετεῖ καὶ καλύπτει τὸ ἐπικρινόμενον Ν. Δ)μα 4026)59. Οἱ σκοποὶ ἀναφέρονται εἰς τὸ τροποποιηθὲν καὶ συμπληρωθὲν Ν. Δ. 3340)55 ἐν ἄρθρῳ 2 τὸ ὁποῖον ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει)......». Καὶ οἱ σκοποὶ αὐτοὶ πραγματοποιοῦνται εἰς τὸ ψηφισθὲν καὶ ἐπικρινόμενον Ν. Δ. 4026) 59 ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 3 μέχρι καὶ τοῦ 20οῦ. Εἰς τὰ ἄρθρα αὐτὰ περιλαμβάνονται ἡ ὀργάνωσις καὶ ἡ ἀποστολὴ τοῦ θεσμοῦ τῆς αἱμοδοσίας καὶ λαμβάνονται ὅλα τὰ ἐπιστημονικὰ μέτρα διὰ τὰς ἐργαστηριακὰς ἐξετάσεις τοῦ αἵματος. Ἐν συνεχείᾳ θὰ ἤθελα νὰ ἔλθω εἰς τὸ θέμα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἔλεγον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τὰ ἑξῆς: «........ (ἀναγινώσκει)........». Πάντως εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἐπικράτησις τοῦ ἐθελοντικοῦ θεσμοῦ θὰ δώσῃ τὴν λύσιν εἰς τὸ θέμα, καὶ δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νέας συζητήσεως. Σήμερον ὅμως εἶναι ἀπαραίτητον νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν. Φρονῶ, ὅτι ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 2, ἥτις λέγει: «........ (ἀναγινώσκει)........», παρέχει τὴν εὐχέρειαν ρυθμίσεως τοῦ θέματος καὶ δημιουργεῖ τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν καὶ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Ἐν συνεχείᾳ θὰ ἤθελα νὰ ἔλθω εἰς τὸ θέμα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἔλεγον ἀπὸ τοῦ Βήματος τῆς Βουλῆς τὰ ἑξῆς:... (ἀναγινώσκει).... Πάντως εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἐπικράτησις τοῦ ἐθελοντικοῦ θεσμοῦ θὰ δώσῃ τὴν λύσιν εἰς τὸ θέμα, καὶ δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νέας συζητήσεως. Σήμερον ὅμως εἶναι ἀπαραίτητον νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν. Φρονῶ, ὅτι ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 2, ἥτις λέγει... (ἀναγινώσκει)... παρέχει τὴν εὐχέρειαν ρυθμίσεως τοῦ θέματος καὶ δημιουργεῖ τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν καὶ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κ. συνάδελφοι, ἐρωτῶμεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰς θεσπισθείσας καὶ διεθνῶς παραδεδεγμένας ἀρχὰς καὶ νὰ ὀπισθοδρομήσωμεν εἰς τὸ καθεστὼς τῆς ἀσυδοσίας. Παράκλησίς μου μόνη εἶναι νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐθελοντικοῦ θεσμοῦ καὶ νὰ τὸν θεμελειώσωμεν καλλίτερον διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ λύσῃ τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα. Περαίνων ὀφείλω νὰ εἴπω ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ πρότασις περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. «περὶ αἱμοδοσίας» εἶναι ἐπιζήμιος διὰ τὴν δημόσιον ὑγείαν καὶ ἀδικεῖ καταφόρως τὴν ἰδανικὴν ἐπιδίωξιν, καὶ δι’ αὐτὸ εἰσηγοῦμαι ὅπως ἡ πρότασις ἀπορριφθῇ. (Χειροκροτήματα).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Ε. Ἀρβανιτάκης ἀπουσιάζων, διαγράφεται. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Δ. Λεονάρδος.

§52Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι ἡ πρότασίς μας περὶ καταργήσεως τοῦ Ν.Δ. δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ εἰς πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. εἶναι δι’ ἐμὲ ἀπαράδεκτος, διότι ὅταν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ καταργήσῃ ἕνα νομοθετικὸν διάταγμα κατὰ μείζονα λόγον δύναται νὰ τὸ τροποποιήσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζήτησα τὴν ἐπανασυζήτησιν εἰς τὴν Ὁλομέλειαν τοῦ ἐν λόγῳ Ν. Δ)τος, ὄχι ἀπὸ κακοβουλίαν, ὅπως ἰσχυρίσθη ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ Βήματος, εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ διατυπώσῃ καὶ αὐτὸς τὰς ἀντιρρήσεις του ἀλλὰ ἁπλούστατα, διότι καὶ ἀντισυνταγματικῶς καὶ κακῶς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐψηφίσθη ἀντισυνταγματικῶς καὶ λαθραίως, διότι τὴν 16ην Ὀκτωβρίου ὅταν ἔλαβε τὸ λόγον ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἐπέκρινε τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου εἰπὼν τὰ ἑξῆς.... (ἀναγινώσκει)! .... Εἶναι λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας τοὺς ὁποίους ὑπὸ ἄλλον τόνον ἐπανέλαβε καὶ σήμερον.

§53Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι τὸ ἐπανέλαβον καὶ ἀπόψε καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως διὰ τὴν καλλιτέραν θεμελίωσιν τοῦ θεσμοῦ διορθώσῃ τὰ πράγματα.

§54Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Λέγεται, ὅτι κατὰ βάσιν δὲν ἐξασφαλίζεται ἡ θεμελίωσις τοῦ θεσμοῦ τῆς ἐθελοντικῆς αἱμοδοσίας καὶ ἡμεῖς ἠθελήσαμεν νὰ μὴ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον τοῦτο καὶ ἐζητήσαμεν νὰ συζητηθῇ τὸ Ν. Διάταγμα εἰς τὴν Βουλήν.

§55Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζετε τὸ θέμα παρέχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ σχετικὴ παράλειψις καθιστᾷ εἰκονικὴν τὴν ἐθελοντικὴν αἱμοδοσίαν, ἐνῷ ἰσχύει τὸ ἄρθρον 6 τοῦ προγενεστέρου νόμου.

§56Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Λέγετε, κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν ὑπάρχει διάταξις διὰ τῆς ὁποίας θὰ κατοχυροῦται ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ γίνῃ ὁ συναγερμὸς τοῦ λαοῦ. Τόσον ὑμεῖς ὅσον καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἐπεσημάνατε τὰ ἐλαττώματα. Ὅταν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 7ης Νοεμβρίου ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Ὁλομελείας εἰσήχθη ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ὁ Προεδρεύων κ. Βασιλικὸς ἀνέγνωσε τὰ ἐγγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν σχέδια Ν. Δ. καὶ ὅταν ἔφθασεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14 εἶπον τὴν λέξιν «κρατεῖται». Δηλαδή, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ὁμιλήσω καὶ ὅταν ζητῆται τοῦτο πρέπει νὰ τὸ σημειώσῃ ὁ Πρόεδρος διὰ νὰ τὸ ἐνθυμῆται. Τὴν ἑπομένην συνεζητεῖτο τὸ Ν. Δ. «περὶ μεταλλείων» τοῦ ὁποίου ὑπελείπετο ἡ ψήφισις 30 ἄρθρων. Τὴν 5ην ἀπογευματινὴν προσελθόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας καὶ βοηθοῦντος τοῦ κ. Βασιλικοῦ διεξάγεται ἡ ἀκόλουθος συζήτησις.... (ἀναγινώσκει) ... Καὶ οὕτω μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, τὸ Ν. Δ. ἐψηφίσθη καὶ ἠγνοήθησαν καὶ αἱ προτάσεις τῶν εἰσηγητῶν καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Α.Σ.Δ.Υ. τὸ ὁποῖον ἐζήτει νὰ προσδιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν διορισθησομένων.

§57Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Λυποῦμαι, κ. συνάδελφε, διότι δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι διεγράφησαν τὰ ἄρθρα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸ προσωπικόν.

§58Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶμεν τὶ ἐγένετο καὶ δι’ αὐτὸ ἐπαναφέραμεν τὸ σχέδιον Ν.Δ. πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς ὅλους μας νὰ τὸ συζητήσωμεν. Διότι μεταξὺ τῶν ἄλλων ὑπάρχει καὶ κατάργησις νόμου, ἡ ὁποία δὲν περιελαμβάνετο εἰς τὸ σχέδιον χωρὶς νὰ ἔχῃ γνῶσιν ἡ Ἐπιτροπή. Ὁ κ. Ὑπουργὸς στηρίζει τὸ νομοθέτημά του εἰς τὴν δωρεὰν αἱμοδοσίαν, ἀλλὰ ὅπως ὀρθῶς ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ἐὰν τὸ ὑποστηρίζουν καὶ ἐὰν δὲν τὸ ὑποστηρίζουν, τὸ ὑποστηρίζω ἐγώ, δὲν ὑπάρχει διάταξις ἐπιτρέπουσα τὴν αἱμοδοσίαν, ὑπάρχει μόνον ἡ ἀκόλουθος δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία ἔχει συγκινήσει τὸν ἀπόντα συνάδελφόν μου κ. Ζίγδη. Σᾶς διαβάζω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς:

§59Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ πληροφορήσω ................ ................. (ἀναγινώσκει) ...................

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ......................................

§61Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἄρα συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον κ. συνάδελφε.

§62Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὄχι, αὐτὸ εἶναι ὅταν ἔγινε μία τροπολογία.

§63Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Τὸ νομοσχέδιον συνεζητήθη. Αὐτὰ ποὺ λέτε εἶναι κουβέντες τοῦ καφενείου.

§64Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἦσθε κάπως εὐλαβέστερος καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν ἑαυτόν σας. Λοιπόν, ὁ κ. Στρᾶτος, στηρίζει τὴν αἱμοδοσίαν εἰς τὸν Στρατόν, τὸν ὁποῖον δὲν τὸν γνωρίζει καὶ λέγει, ὅτι ὁ Στρατὸς θὰ τοῦ δώσῃ τὸ αἷμα δωρεάν. Διατὶ ὁ Στρατὸς καὶ ὄχι ὁ λαός; Καλοῦν τὸν Στρατόν, τὸν χρησιμοποιοῦν, διὰ νὰ διορθώσῃ ἕνα σφάλμα τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν ποὺ δὲν προέβλεψαν εἰς ἕνα πρᾶγμα. Θεομηνία ἦτο. Ἐπίσης τὸν χρησιμοποιοῦν διὰ νὰ κατασκευάσῃ δρόμους. Ἤμουν καὶ ἐγὼ ἐπὶ ἔτη στὸν Στρατὸν — τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζῃ ὁ κ. Στρᾶτος — καὶ ξεύρω πῶς διοικεῖται. Τότε ὁ Στρατὸς ἐκαλεῖτο διὰ νὰ μάθῃ θεωρίαν, τὸ ὅπλον, τὰ γυμνάσια, τώρα τοῦ κάμουν ἄλλα γυμνάσια. Τὸν καλοῦν διὰ νὰ κάμῃ δρόμους καὶ μάλιστα μὲ τὴν δικαιολογίαν ἑνὸς πρώην τιτλούχου, διατὶ νὰ κάθεται ὁ Στρατὸς ἀφοῦ δὲν ἔχομεν πόλεμον. Τότε τὶ τὸν θέλετε τὸν Στρατόν; Εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸν θέτετε ὑπὸ τοὺς ἐργολάβους; Τώρα ἔχομεν καὶ τὸ ἄλλο. Δώσατε αἷμα. Πότε δίδει αἷμα ὁ Στρατὸς τώρα ἢ εἰς τὸν πόλεμον; Καὶ τώρα λέγουν. Λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, τὸν ὁποῖον δὲν βλέπω παρόντα, διότι τὸν ἠρώτησα ἐὰν ἐξέδωκε διαταγὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ μποῦν εἰς τὴν γραμμὴν καὶ νὰ δώσουν αἷμα καὶ μοῦ εἶπεν, ὄχι, δωρεάν θὰ τὸ δώσουν, θεληματικῶς. Ἀλλὰ ἐκεῖνος διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὁ Στρατὸς ὅταν μπαίνῃ εἰς τὴν γραμμήν, ἐκτελεῖ διαταγάς. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς πράγματι θέλῃ νὰ θεμελιώσῃ τὴν αἱμοδοσίαν ἐλευθέραν, θὰ ἔπρεπε νὰ στραφῇ καὶ νὰ ὀργανώσῃ ὁλόκληρον τὸν λαόν. Θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ αὐτὸς τὴν ἐξόρμησιν. Δὲν προτείνω βέβαια νὰ δώσῃ καὶ αὐτὸς αἷμα, διότι πιθανὸν νὰ μὴ μπορῇ.

§65Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Λόγῳ ἡλικίας κ. συνάδελφε;

§66Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάμετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμε πρὸ ὑμῶν ὁ Ε.Ε.Σ., ὁ ὁποῖος ἀκόμη παρεκάλεσε καὶ τὴν Βασίλισσα νὰ μετάσχῃ ἐκ τῶν πρώτων εἰς τὴν ἐξόρμησιν. Σεῖς εἴπατε εἰς τὸν Ἄνακτα νὰ δώσῃ αἷμα. Καὶ τὶ θὰ τὸ κάμετε τὸ αἷμα; Θὰ τὸ δώσετε δωρεὰν ποῦ; εἰς τοὺς πρόσφυγας; Δὲν θὰ τὸ ἀντιληφθῇ αὐτὸ ὁ Στρατός, ὅτι θὰ τοῦ πάρετε τὸ αἷμα, διὰ νὰ δώσετε εἰς τοὺς μεγαλοβιομηχάνους; Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς πολὺ καλός. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον — διότι αὐτὸ εἶναι τὸ μειονέκτημα τοῦ νομοσχεδίου — ἐκ καλῆς θεμελιώσεως καὶ καλῆς πίστεως ὁρμώμενοι ἐπανεφέραμε τὸ νομοθέτημα πρὸς συζήτησιν. Τὸ πόρισμα τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας διὰ τὸ ὁποῖον βασίζεσθε ἐπὶ μίαν 5ετίαν, δὲν εἶναι πολὺ σοβαρὸν — μπορεῖ νὰ ἔχῃ ὅρους, τοὺς ὁποίους δὲν ἀντιλαμβάνομαι — ἀλλὰ ἐγὼ βλέπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του.

§67Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἤθελα τὰ μάθω, ἂν καμμία φορὰ ἔχετε πληρώσει αἷμα διὰ κανένα πτωχὸν χωριανόν σας, ἐγὼ ξεύρω, ὅτι ὅσοι ἔρχονται ἀπὸ τὴν περιφέρειά μου, ὅταν ἔχουν χαρτὶ ἀπορίας τὸ παίρνουν δωρεάν.

§68Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Αὐτὸ ἐγένετο μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ τὸ εἶχε ὁ Ε.Ε.Σ. Ὁ κ. Βρανόπουλος βουλευτὴς Ἀθηνῶν δὲν ἐπρόλαβε νὰ εἶναι παρὼν διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν τροπολογίαν του καὶ παρευρέθη εἰς τὸ σύνολον. Τὶ εἶπεν ὁ κ. Βρανόπουλος, ὅταν ἐψηφίζετο εἰς τὸ σύνολον; Ὁ κ. Βρανόπουλος ἐκλιπαροῦσε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ τὰ βάλῃ μὲ τὸν Ε.Ε.Σ. καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντα, ὅτι εὑρίσκεται ἐν φιλικωτάτας σχέσεις μὲ τὸν Ε.Ε.Σ., ὅτι κάμει ὅ,τι μπορεῖ διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀξιώσεις αὐτοῦ καὶ, ὅτι αὐτὸς παρεδέχθη, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἔχῃ κανένα παράπονον ὁ Ε.Ε.Σ. Αὐτὴ εἶναι περίπου ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὸν Ε.Ε.Σ. καὶ ἐν πρώτοις κ.κ. βουλευταὶ τὸ σχέδιον τοῦ Ν. Δ., τὸ ὁποῖον ἤχθη πρὸς συζήτησιν, εἶχε μίαν εἰσηγητικὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖ μόνον μὲ συγκίνησιν, ὅτι τὸ αἷμα εἶναι ἰὸς καὶ δὲν πωλεῖται.

§69Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν εἶναι ἰὸς τὸ αἷμα κ. συνάδελφε, εἶναι ἱστός.

§70Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔστω, δὲν εἶμαι δόκιμος εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, σεῖς τώρα τελευταῖα ἔχετε ἀσχοληθῆ καὶ τὰ ξεύρετε. Ἀλλὰ σεῖς δὲν διακρίνεσθε δι’ ἀστεῖα, πῶς τὸ κάνετε αὐτό, εἶσθε σοβαρός. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν λοιπόν, τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν συνέταξε ὁ ὑπάλληλος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εὑρῆκε καὶ καμμίαν λέξιν διὰ τὸν Ε.Ε.Σ. Καὶ ἐν τούτοις τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἀπὸ τὸ 1935 ἕως σήμερον, τὴν διεξαγάγει ὁ Ε.Ε.Σ. καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐπαίρνατε δωρεὰν τὸ αἷμα. Δὲν εὑρέθη οὔτε μία λέξις, νὰ εἴπουν, ὅτι αὐτὴν τὴν δουλειὰ τὴν ἔκαμε ὁ Ε.Ε.Σ. Τώρα λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἶναι ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὸν Ε.Ε.Σ. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀντιρρήσεις τοῦ Ε.Ε.Σ.; Δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ καθορίζῃ τὴν τιμὴν τοῦ αἵματος, διότι θὰ τὸ πωλῇ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ θὰ πωλῇ καὶ τὸ αἷμα τὸν ὁποῖον παίρνουν ἐπὶ ἀμοιβῇ, διότι θὰ παίρνουν καὶ ἐπ’ ἀμοιβῇ αἷμα. Ἀλλὰ πῶς θὰ γίνεται, ἐὰν ἔχωμεν δωρεὰν πολύ, θὰ τὸ δίδωμεν δωρεὰν καὶ εἰς τοὺς πλουσίους; Ἢ ἐὰν ἔχωμεν πολὺ ἀπὸ τὸ πληρωμένον θὰ τὸ δίδωμεν ἐπὶ πληρωμῇ εἰς τοὺς πτωχούς; Καὶ μπορεῖ, ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, δεδομένου, ὅτι φορτώνει ὅλα τὰ ἔσοδα εἰς τὸ Δημόσιον νὰ τὸ δίδῃ παντοῦ. Ἀλλὰ ὅμως, πῶς θὰ τὸν κλείσω τὸν Ἐρυθρὸ Σταυρό, ἕνα ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσα χρόνια διεξάγει τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοὺς πλουσίους παίρνει ὀλίγα χρήματα, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον τόσον ἐξυπηρέτησεν ἐπὶ τόσα χρόνια; Δὲν εἶναι ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, ὁ ὁποῖος ἐβοήθησε κατὰ τὸ κίνημα, ὁ ὁποῖος παρέσχε αἷμα εἰς τὸν Στρατόν, δὲν εἶναι ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον παρέσχε αἷμα; Δὲν εἶναι αὐτός, ὁ ὁποῖος συνεχίζει καὶ σήμερον νὰ παρέχῃ κατὰ τὰ ⅔ τὸ αἷμα εἰς τὰς Τραπέζας; Καὶ κατὰ τὸ ἐφετεινὸν ἔτος τὸ Λαϊκὸν Νοσοκομεῖον ἐκ 500 χιλιογράμμων, τὰ ὁποῖα ἐχάλασεν, τὰ 200 τὰ ἐπῆρε δωρεὰν ἀπὸ τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν. Λοιπὸν μὲ ἕνα τοιοῦτον Ἴδρυμα, τὸ ὁποῖον διευθύνεται ἀπὸ πρώην Πρωθυπουργόν, τὸ ὁποῖον ἔχει διαπρεπεῖς ἐπιστήμονας, ὅπως εἶναι ὁ κ. Μακκᾶς, διατὶ δὲν ἦλθε τὸ Κράτος εἰς μίαν ἐπαφὴν μαζί του, ὥστε ἀλληλοκρατούμενοι νὰ προχωρήσουν ἐμπρὸς διὰ τὴν αἱμοδοσίαν; Ἀλλὰ τὶ κάμνει ὁ κ. Στρᾶτος; Λέγει, ὁ ἱστὸς δὲν πωλεῖται, ἀλλὰ πωλεῖται τόσον ὅσον ἀγοράζεται. Τώρα σεῖς ἑρμηνεύσατε τὸ τί λέγει ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός. Λέγει, ὁ πτωχὸς δωρεάν, ὁ πλούσιος νὰ πληρώνῃ κἄτι. Καὶ ἐρωτῶ ποῦ εἶναι τὸ δίκαιον; Ὁ Ὑπουργὸς λέγει, ὅσο παίρνει μὲ πληρωμή, νὰ τὸ πληρώσωμεν. Τὸ ἄλλο νὰ μὴ τὸ πληρώνωμε καὶ νὰ μπορῇ νὰ τὸ διαθέσῃ καὶ εἰς τὸν πλούσιον. Νὰ μὴ πληρώσῃ, δηλαδή, ὀλίγα, διὰ νὰ στερηθῇ καὶ ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ ἀπὸ τόσα χρόνια τὸν τόπον μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἀξίωσις τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, μὲ τὴν ὁποίαν διαφωνεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς Προνοίας. Δευτέρα ἀπαίτησις τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐννοεῖ νὰ δημιουργήσῃ κέντρα αἱμοδοσίας ὅπου νομίζει καὶ ὅπου τοῦ ἀρέσει. Καὶ λέγει ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, ἐκεῖ ὅπου ἔχω ἐγώ, τὶ χρειάζεσαι ἐσύ; Ἀντιδικία θὰ κάμνωμε; Νὰ καθορίσῃς τὴν τιμή, καὶ νὰ ἐπιβλέψῃ τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν ναὶ ἀλλὰ νὰ ἔλθῃς νὰ κάμωμεν ἀντίπραξιν, ὄχι. Ἀλλά, καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ἀπέφυγεν ὁ κ. Ὑπουργός, διότι λαθροχειρικῶς, ὄχι κακοβούλως ἐπέρασε τὸ Νομοσχέδιον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, Κύριοι, γνωρίζω τὸν κ. Ὑπουργὸν Προνοίας καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω δὲν τὸ παραδέχεται αὐτὸς τὸν ἀγαπῶ, ἀλλὰ ὅμως, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούῃ καὶ τὰ σφάλματά του. Χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλων νὰ δείξῃ τὴν συμπάθειάν του πρὸς τοὺς ἀγρότας εἶπεν, ὅτι δαπανᾷ τόσα ἑκατομμύρια. Δὲν θέλω νὰ πειράξω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ ὅμως, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν προσέφερεν εἰς τὸν νομόν του εἶναι παρομοία, ὅπως καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέρη, τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει ἐναποθέσει εἰς καλὰς χεῖρας τὴν Ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ θέμα.

§72Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸ Νοσοκομεῖον Ἀγρινίου ἕνα αὐτοκίνητον διὰ τὴν μεταφορὰν ἀσθενῶν, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν κινεῖται ἄνευ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ τὰς Ἀθήνας.

§73Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ εἰπῆτε ὅ,τι θέλετε ἡ καλωσύνη τῆς ψυχῆς σας καὶ ἡ ἀγάπη σας εἶναι τόσον γνωστή, ὥστε δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς παρεξηγήσω. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὄτι τὸ αὐτοκίνητον τοῦ Νοσοκομείου τοῦ Ἀγρινίου εἶναι ἐκεῖ διατεθειμένον διὰ δωρεὰς καὶ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ μεταβαίνῃ δὶς τῆς ἑβδομάδος εἰς τὰ χωρία σας καὶ μεταβαίνει. Ἐὰν ποτὲ μετακινηθῇ διὰ νὰ μεταφέρῃ κανένα ἄρρωστον, δὲν χάθηκεν ὁ κόσμος. Ἄρρωστος ἦτο καὶ αὐτός. Συγχωρῆστε ἐὰν ἔκαμα κἄτι διὰ νὰ σώσω ἕνα ἄνθρωπον.

§74Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἕνα παιδὶ ἔπαθε ὀξεῖα σκωληκοειδίτιδα καὶ ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦσε νὰ μεταφερθῇ, διότι τὸ αὐτοκίνητο ἔπρεπε νὰ λάβῃ διαταγὴν ἀπὸ ἐδῶ πέθανε τὸ παιδί. Κάποτε ἐπίσης, ἐδόθη ἀπὸ τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον ἐντολὴ νὰ πάῃ τὸ αὐτοκίνητο καὶ νὰ πάρῃ ἕνα ἄρρωστον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος.

§76Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν προχωρῶ διὰ νὰ μὴ σᾶς στενοχωρήσω.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λεονάρδε, ἐπερώτησιν κάμνετε;

§78Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Καὶ ἐγὼ θέλω νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι περὶ αἱμοδοσίας.

§79Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν φεύγω ἀπὸ τὸ θέμα. Λέγω τὸ ἑξῆς διὰ νὰ ἐπικυρώσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγω, ὅτι δὲν πιστεύω, ὅτι ἐὰν τὸ ψηφίσετε τὸ νομοθέτημα ὡς ἔχει εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα. Ὄχι τόσον διότι δὲν θέλει ὁ κ. ὑπουργός, ἠμπορεῖ νὰ θέλῃ, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ διότι δὲν ἔχει τὴν φαντασίαν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν διὰ νὰ μὴ κουράζω τὴν Βουλὴν διότι εἶναι καὶ ἄλλοι ποὺ θὰ ὁμιλήσουν τερματίζω, καίτοι πολλὰ εἶχον νὰ εἴπω, κ. Στρᾶτο, ἀλλὰ τὰ ἀφίνω δι’ ἄλλην συνάντησιν. Τώρα ἀρκοῦμαι μόνον, κ. Πρόεδρε, νὰ δώσω μίαν πρότασιν, τὰς δύο τροπολογίας ὑπογεγραμμένας ὑπὸ 40 βουλευτῶν διὰ νὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία ἐὰν θὰ γίνουν ἀποδεκταὶ αἱ δύο τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι λέγουν: «1) Τὸ αἷμα δωρεὰν εἰς τοὺς ἀπόρους καὶ ἐπὶ πληρωμῇ, ἂς τὸ κανονίσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ὀλιγώτερον, εἰς τοὺς πλουσίους, καὶ 2) ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, εἶναι περιττὸν νὰ ἔχῃ καὶ τὸ Κράτος». Θὰ τοῦ ἔλεγον ἀκόμη νὰ μὴ προχωρήσῃ νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ εἰς τὰ ἰδιαίτερα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, νὰ καθορίσῃ τὸν ἀριθμὸν ἐὰν θέλῃ, διότι ἔχει καὶ προσωπικὸν ἰδικόν του, νὰ τὸν ἀφήσῃ ἥσυχον ὅπως δουλεύει 30 ἔτη. Θὰ ἦτο καὶ αὐτὸ μία ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ εἰς τὴν αἱμοδοσίαν ὁ κ. ὑπουργός. Τώρα δικαίωμά σας εἶναι νὰ ἀποφασίσετε ὅπως θέλετε. Τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν δὲν τὸν ἔχω εἰς τὴν τσέπην μου. Εἶπον ὅ,τι πιστεύω. Ἐκεῖνος ὅμως ὁ ὁποῖος παραπονεῖται διὰ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ ὑπουργοῦ δὲν εἶναι μικρὸς ἄνθρωπος. Δὲν σᾶς διαβάζω τὴν ἐπιστολήν. Εἶναι μία ἐπιστολὴ τοῦ καθηγητοῦ Μακκᾶ, ὁ ὁποῖος δικαίως παραπονεῖται, διότι ἐπὶ χρόνια διεξάγει τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν καὶ ὁ ὑπουργὸς δὲν κατεδέχθη κἂν νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν διὰ νὰ δεχθῇ ὡρισμένας ἀπόψεις τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ὁ ὁποῖος διεξάγει τὸ ἔργον αὐτὸ ἐπὶ μίαν 30ετίαν περίπου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§80Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἔγγραφον ποὺ ἔχει ἐγχειρίσει ὁ κ. ρήτωρ, τί λέγει;

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ καταργήσεως τοῦ Ν.Δ. Ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ ἴδωμεν τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Λεονάρδου.

§82Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν ὑπάρχει κατ’ ἄρθρον συζήτησις. Ὑπάρχει πρότασις καταργήσεως.

§83Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε. Νομίζω, ὅτι κατ’ ἄρθρον συζήτησις δὲν ὑπάρχει, διότι πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ παραδεκτοῦ τῆς ἀρχῆς. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς πρότασιν νόμου ὑποβαλλομένην νὰ γίνῃ τροπολογία.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὸ Προεδρεῖον αὐτό. Εἶπον, ὅτι θὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Λεονάρδου, διότι πρόκειται περὶ καταργήσεως. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς.

§85Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Ν.Δ. 4026)59 στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι τὸ ἀνθρώπινον αἷμα δὲν ἠμπορεῖ οὔτε νὰ πωλῆται οὔτε νὰ ἀγοράζεται. Εἶναι μία ἀρχὴ ἀνθρωπιστική, χριστιανική, ἰδεώδης, εἶναι μία ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ κἄποτε νὰ ἀποδεχθῇ καὶ νὰ ἀσπασθῇ ὁλοκληρωτικῶς ἡ ἀνθρωπότης, ὁπότε θὰ ἐπέλθῃ πράγματι ἐπὶ τοῦ κόσμου τούτου ἡ εἰρήνη, ἡ γαλήνη καὶ ἡ ἠρεμία. Συγκινεῖ πράγματι τὴν ψυχὴν καὶ τὰς συνειδήσεις τῶν ἀνθρώπων ἡ ἀρχὴ αὐτή, τὸ ὅτι τὸ ἀνθρώπινον αἷμα οὔτε πωλεῖται, οὔτε ἀγοράζεται. Τὸ ἀνθρώπινον αἷμα προσφέρεται καὶ πολλάκις προσφέρεται μέχρι τῆς τελευταίας του ρανίδος, ὅταν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ σκοποὺς μεγάλους, ὅταν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἰδεώδη καὶ ἰδανικά. Οἱ συντάκται τοῦ Ν. Δ. 4026)59 ἐστηρίχθησαν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἀνθρωπιστικὴν αὐτὴν ἀρχὴν καὶ ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν νὰ τὴν καθιερώσουν διὰ νόμου τοῦ Κράτους καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσουν ἐν τῇ πράξει εἰς τὴν χώραν μας. Ἐάν, κ. βουλευταί, εἴχομεν φθάσει εἰς τὴν ὡριμότητα ἡμεῖς πρῶτοι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, εἰς τὴν ἔνδοξον χώραν μας νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἀνθρωπιστικὴν αὐτὴν ἀρχήν, θὰ ἄξιζε τὸν κόπον νὰ ξεσηκωθοῦμε ὅλοι νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν ἐφαρμογήν της, διότι πράγματι εἶναι ἀρχὴ μεγάλη, εἶναι ἀρχὴ ἱερά. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι τό γε νῦν ἔχον, ἡ ὡραία αὐτὴ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἐγγίζει τὰ ὅρια τῆς οὐτοπίας καὶ ὅτι δὲν εἴμεθα ἀκόμη ὥριμοι, δὲν εἴμεθα ἀκόμη ἱκανοὶ νὰ τὴν συλλάβωμεν καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν. Καὶ ἄλλοι καὶ φιλόσοφοι καὶ κοινωνιολόγοι καὶ πρακτικοὶ πολιτικοὶ εἰς ἄλλας χώρας, ἐξήγγειλαν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀρχῆς αὐτῆς καὶ ἠθέλησαν νὰ τὴν ἐπιβάλουν. Καθ’ ὅσον ἡμεῖς γνωρίζομεν μέχρι σήμερον εἰς οὐδεμίαν χώραν πλέον προηγμένην, πλέον πολιτισμένην ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας, ἠμπόρεσε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀρχὴ αὐτή. Ἔγινεν ἐπιδίωξις νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, δὲν ἐφηρμόσθη. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν ἐφηρμόσθη, εἰς τὰς Η.Π.Α. δὲν ἐφηρμόσθη. Δυστυχῶς ἡ ἀνθρωπότης ἀκόμη δὲν εἶναι ὥριμος νὰ πειθαρχήσῃ εἰς τὰς μεγάλας αὐτὰς ἰδέας. Ἐπειδὴ ὅμως οἱ σκοποὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι σοβαροὶ καὶ θίγουν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἀπολύτως τὴν δημοσίαν ὑγείαν τῶν Ἑλλήνων, θὰ πρέπει συζητοῦντες τὸ προκείμενον πρόβλημα νὰ μὴ ἐπιδιώξωμεν τὸ ἰδεατόν, τὸ ἰδεῶδες καὶ τὸ ἰδανικόν, ἀλλὰ νὰ ἐπιδιώξωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σήμερον, μὲ τὴν σημερινὴν νοοτροπίαν τῶν ἀνθρώπων, μὲ τὰς σημερινὰς ἰδέας καὶ μὲ τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ νόμου νὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ ψαύσωμεν ἰδέας τόσον μεγάλας, ὅταν αἱ ἰδέαι αὐταὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐφαρμοσθοῦν εἰς τὴν πρᾶξιν. Ἡ πεῖρα δεκάδων ἐτῶν τὴν ὁποίαν ἔχει παρ’ ἡμῖν ὁ Ἑλληνικὸς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ἀπέδειξεν, ὅτι παρ’ ὅλον ποὺ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν περιοδικῶν ἐξορμήσεων ἐτίθετο καὶ ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων καὶ ἡ Βασίλισσα καὶ οἱ ἄρχοντες τοῦ τόπου αὐτοῦ, ἐν τούτοις δὲν ἠμπόρεσεν ὁ Ἑλληνικὸς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς νὰ συγκεντρώσῃ τὸ ὁλοκληρωτικὸν ἐνδιαφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὥστε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ καταστῇ ὁ καθημερινὸς τροφοδότης τῆς Τραπέζης αἵματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ ἐπάρκεια αἵματος. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου, κ. συνάδελφε, ἐδημιουργήθησαν οἱ ἐπαγγελματίαι αἱμοδόται, οἱ ὁποῖοι προσηρτήθησαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν εἰς τὰ κατὰ τόπους Νοσοκομεῖα καὶ τὸν Σταθμὸν Αἱμοδοσίας Πειραιῶς καὶ ἐβοήθησαν σοβαρῶς εἰς τὴν στερέωσιν τοῦ θεσμοῦ τῆς αἱμοδοσίας. Ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἡ ἐθελοντικὴ προσφορὰ αἵματος, δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας ὅλων τῶν τραπεζῶν αἵματος τῆς χώρας δὲν εὐσταθεῖ. Αἱ τράπεζαι αἵματος πρέπει νὰ εἶναι ἐφωδιασμέναι καθημερινῶς διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρουν τὸ πολύτιμον αὐτὸ φάρμακον εἰς πάντα δεόμενον τούτου. Ὅσον προχωρεῖ ἡ πρόοδος τῆς ἐπιστήμης τόσον ἡ κατανάλωσις τοῦ αἵματος αὐξάνει. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὴν πολύτιμον αὐτὴν κοινωνικὴν ἀποστολὴν εἰς μόνην τὴν ἐθελοντικὴν προσφοράν, διότι ἐνδεχομένως νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ καταστάσεως ἡ ὁποία νὰ προκαλῇ ζητήματα εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Κύριοι συνάδελφοι, τρεῖς ἐπιστήμονες διακεκριμένοι οἱ ὁποῖοι κατὰ σύμπτωσιν εἶναι καὶ συμπολῖται μου, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν καθηγητὴν κ. Μακκᾶν, ἀσχολοῦνται ἀπὸ 30ετίας μὲ τὸ θέμα τῆς αἱμοδοσίας. Παρακολουθῶ τὰς ἐργασίας των καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τοὺς κόπους τοὺς ὁποίους κατέβαλον καὶ καταβάλλουν διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν Τραπεζῶν αἵματος τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, τῶν Κρατικῶν Νοσοκομείων ὡς καὶ τοῦ Σταθμοῦ Αἱμοδοσίας Πειραιῶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορρίψωμεν τὴν ἐργασίαν ταύτην καὶ νὰ μεταβάλωμεν τὸ ἐφαρμοζόμενον μέχρι σήμερον μικτὸν σύστημα τῆς ἐπαγγελματικῆς καὶ ἐθελοντικῆς αἱμοδοσίας στηριζόμενοι εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἐθελοντικῆς προσφορᾶς, μὴ δυναμένην νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν ὅλων τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον φρονῶ, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας διστάζει ἀκόμη νὰ θέση εἰς ἐφαρμογὴν τὸ ψηφισθὲν νομοθετικὸν διάταγμα 4026)59 καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ διατηρήσῃ ἀκόμη τὸ διάταγμα αὐτὸ ἐν ἀδρανείᾳ, νὰ βασανίσῃ τὸ θέμα διότι δὲν πρέπει, ἐπαναλαμβάνω, νὰ καταστρέψωμεν ἕνα θεσμὸν ὁ ὁποῖος ἰσχύει ἀπὸ μακροῦ στηριζόμενοι μόνον εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἐθελοντικῆς προσφορᾶς.

§86Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ποῖος τὸν καταστρέφει, κ. συνάδελφε;

§87Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸν καταστρέφετε, κ. Ὑπουργέ, ὅταν στηρίζεσθε ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἐθελοντικὴν προσφοράν. Εἰς ὅλας τὰς Χώρας ὑπάρχει καὶ ἡ ἐπαγγελματικὴ προσφορὰ αἵματος, καθὼς καὶ ἡ ἐθελοντική. Ἂν στηριχθῶμεν μόνον εἰς τὴν ἐθελοντικὴν προσφορὰν δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ ἔχωμεν ἐπάρκειαν αἵματος πρὸς ἱκανοποίησιν ὅλων τῶν ἀναγκῶν μας καὶ ἀντὶ καλοῦ ποὺ προβλέπει τὸ Ν. Δ. 4026)59, κακὸν θὰ προκύψῃ. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, τὰς ταλαιπωρίας καὶ τὰς ἀγωνίας ποὺ ὑφίστανται οἱ ἔχοντες ἀνάγκην προμηθείας αἵματος. Ἐὰν στηριχθῶμεν εἰς τὴν ἐθελοντικὴν προσφορὰν καὶ μόνον, αἱ τράπεζαι αἵματος δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐφοδιάζουν πάντοτε τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην, οἵτινες ὡς ἐκ τούτου θὰ καταφεύγουν εἰς ἰδιώτας ἐπὶ βλάβῃ καὶ τῆς ὑγείας των ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἁδρᾷ πληρωμῇ. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ παραμείνῃ τὸ ψηφισθὲν νομοθετικὸν διάταγμα χωρὶς νὰ ἐφαρμόζηται, νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ ἄλλο νομοσχέδιον, συμπεπληρωμένον καὶ τελειότερον ὅπου νὰ προβλέπῃ περὶ τῆς λειτουργίας τῶν Τραπεζῶν Αἵματος, διότι πράγματι ἔχομεν ἀνάγκην διατάξεων ρυθμιζουσῶν τὰ τῆς λειτουργίας τῶν Τραπεζῶν Αἵματος. Συνέπειαν τῆς ἐλλείψεως τῶν διατάξεων αὐτῶν εἶναι τὸ ἑξῆς τραγικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον περιέπεσεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου. Ἄνεργοι νέοι ἐξ ἐπαρχιῶν, ἐρχόμενοι εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ ἐξεύρουν ἐργασίαν μεταβαίνουν ἀλληλοδιαδόχως εἰς τὰς τραπέζας αἵματος καὶ προσφέρουν τὸ αἷμα των εἰς χρονικὰ διαστήματα συχνότερα τῶν ἐπιτρεπομένων διὰ νὰ εἰσπράξουν μεγαλυτέραν ἀμοιβήν. Ἐὰν ἡ ἰατρικὴ ἐπιβάλλῃ αὐτὴν τὴν προσφορὰν αὐτοῦ τοῦ αἵματος κατὰ περιοδικὰ διαστήματα, ὀφείλει νὰ παρακολουθῇ ποῖοι τὸ προσφέρουν αὐτό. Οἱ ἄνεργοι, δελεαζόμενοι ἀπὸ τὰς 500 καὶ 600 δραχμὰς μεταβαίνουν τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν μίαν τράπεζαν καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν εἰς ἄλλην τράπεζαν κ.ο.κ. καὶ ὅλους αὐτοὺς τοὺς βλέπομεν ἐδῶ εἰς τὸ Κέντρον εἰς τὸ ὁποῖον συγκεντροῦνται — διότι μοῦ τοὺς ἐπέδειξαν δι’ αὐτὸ καὶ ἐπεσήμανα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ — τοὺς βλέπομεν ἐδῶ ὠχροὺς καὶ ἰσχνούς. Καὶ εἶπον πὼς εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ προσφέρουν αἷμα, ἀφοῦ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι εἶναι ἀσθενεῖς; Διατάξεις λέγω παρακολουθήσεως τῆς λειτουργίας τῶν τραπεζῶν αἵματος μὲ σκληρὰς ποινὰς εἰς τοὺς παραβάτας πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον, δὲν ἔχει τὴν θετικότητα τῶν διατάξεων αὐτῶν, οὔτε καὶ τὴν σκληρότητα τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ τὸ πρόβλημα αὐτό.

§88Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Αὐτὸ ποὺ εἴπατε ἂν συμβαίνῃ, δὲν ζημιώνει μόνον ἐκείνους ποὺ χορηγοῦν τὸ αἷμα, δὲν καταστρέφει τὴν ὑγείαν ἐκείνων, ἀλλὰ τὸ ἀσθενὲς αἷμα τὸ ὁποῖον δίδουν δὲν προσφέρει τίποτε εἰς τοὺς ἀρρώστους.

§89Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι ἐπειδὴ ἔκαμα μίαν παρακολούθησιν τοῦ ζητήματος, ξέρω τὴν σημασίαν τῆς αἱμοδοσίας καὶ τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Ἐπίσης ἕνα ἄλλο κενὸν τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ νομοθεσία μας, καὶ τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ συμπληρώσωμεν, εἶναι τοῦτο, ὅτι δὲν παρακολουθεῖται τὸ αἷμα, ἀφ’ ἧς στιγμῆς δοθῇ ἀπὸ τὸν αἱμοδότην μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ θὰ μεταγγισθῇ εἰς τὸν ἀσθενῆ, καὶ εἶναι δυνατὸν ὁ ἔχων τὴν τράπεζαν τοῦ αἵματος νὰ πάρῃ 200 γραμμάρια αἵματος, νὰ βάλῃ καὶ 200 γραμμάρια διαλυτικοῦ ὑγροῦ, καὶ νὰ προσφέρῃ 400 γραμμάρια αἵματος δῆθεν, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι τὰ 200 τὸ πραγματικὸν αἷμα ἐνῷ τὰ ἄλλα 200 θὰ εἶναι διαλυτικὸν ὑγρόν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπάρχει κενόν, καὶ θὰ πρέπει ὁ Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα καὶ νὰ μᾶς φέρῃ συντόμως διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἠμπορῶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν παρακολούθησιν, ὥστε νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι τὸ αἷμα ὅπως ἐξέρχεται ἀπὸ τὸν αἱμοδότην, οὕτω ἁγνὸν θὰ παραδίδεται εἰς τὸν ἔχοντα ἀνάγκην αὐτοῦ ἀσθενῆ. Ἐπειδὴ κ. βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι ζωτικὸν διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν τῆς χώρας μας, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 4026 τοῦ 1959 νὰ ἐφαρμοσθοῦν ὡς ἔχουν, ἐπειδὴ ὅσον καὶ ἂν σᾶς σαγηνεύῃ ἡ ἰδέα τῆς ἐθελοντικῆς προσφορᾶς αἵματος, εἶναι δυστυχῶς ἀνεφάρμοστος οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν τὰς ἐλπίδας μας διὰ τὴν προσφορὰν εἰς μόνον τὸν στρατὸν—διότι ὁ στρατὸς ἔχει καὶ ἄλλα καθήκοντα καὶ ἄλλας ὑποχρεώσεις — καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν νὰ στερήσωμεν κανένα Ἕλληνα ἀπὸ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ τοῦ θεραπευτικοῦ, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ κάμνῃ χρῆσιν καὶ νὰ θεραπευθῇ, καὶ ἐπειδὴ φοβοῦμαι, ὅτι ἐκ τῆς μεταπτώσεως ἀπὸ τὸ σημερινὸν μικτὸν σύστημα τῆς ἐθελοντικῆς καὶ ἐπαγγελματικῆς προσφορᾶς εἰς μόνην τὴν ἐθελοντικὴν θὰ δημιουργηθῇ ἀνωμαλία καὶ χάος, καὶ διὰ νὰ προλάβωμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς κινδύνους, συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἂν ἀπόψε λάβῃ, ὅπως φαίνεται ὅτι θὰ λάβῃ, διὰ λόγους τυπικοὺς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Ν. Δ., τοῦ συνιστῶ νὰ μὴ βιασθῇ νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ — καλῶς πράττων μὴ προχωρήσας ἀκόμη εἰς τὴν ἐφαρμογήν του — νὰ τὸ βασανίσῃ ἔτι πλέον καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς καὶ θὰ τὸν συγχαρῶ ἀπὸ τοῦ Βήματος αὐτοῦ ἂν ἐπαναφέρῃ ἄλλο νομοσχέδιον ἀπεικονίζον ἐν τῇ πληρότητί του τὸ μέγα αὐτὸ κοινωνικόν μας πρόβλημα ποὺ θὰ εἶναι νομοσχέδιον μὲ πλήρεις διατάξεις καὶ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ μὴ στηρίζεται εἰς ἰδέας αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Αὐτὴν τὴν σύστασιν κάμνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, καὶ πιστεύω, — διότι καὶ αὐτὸς διὰ νὰ μὴ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου, φαίνεται ὅτι κἄπως ἐπείσθη, ὅτι αἱ ἰδέαι αὐταὶ τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἰδικαί μου ἀλλὰ τῆς πείρας — ὅτι θὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς καὶ θὰ μᾶς φέρῃ συντόμως ἕνα νέον νομοσχέδιον περὶ ἐθνικῆς αἱμοδοσίας, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἠμπορεῖ νὰ λύσῃ τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα καλῶς καὶ κατὰ βάσιν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Χιωτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§91Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι τὸ Ν. Δ. περὶ αἱμοδοσίας παρουσιάζει σημαντικὰ κενά, ἡ μεγάλη σοβαρότης ὅμως τοῦ προβλήματος τῆς αἱμοδοσίας καὶ ἡ ὁλοὲν μεγαλυτέρα διεύρυνσις τῆς θεραπευτικῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ αἵματος, ἐπιβάλλουν ἀναμφισβητήτως τὴν τοποθέτησιν τοῦ ὅλου ζητήματος ἐπὶ τῇ βάσει κρατικοῦ ἐλέγχου, ἐπὶ τῇ βάσει ἐθνικῆς ἐποπτείας θὰ ἔλεγον. Ἀλλὰ ἐνῷ ὅλα ταῦτα εἶναι ἀναγκαῖα, ἀκόμη δὲν ἔχει καθορισθῆ ἡ ἰδιότης, ἡ φύσις τοῦ αἵματος, ἐννοῶ τοῦ τὶ ἀποτελεῖ τὸ αἷμα, ἂν ἀποτελῇ φάρμακον, ἂν εἶναι ἱστὸς καὶ ἂν ὑπόκειται εἰς ἐμπορίαν ἢ ὄχι. Ὅλα αὐτὰ εἶναι προβλήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ ἔχουν λυθῆ ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας. Ὅμως εἰς τὸν τομέα αὐτὸν παρουσιάζεται κενόν. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς συντάξεως τῆς νέας φαρμακοποιΐας θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν τομέα αὐτὸν τοῦ καθορισμοῦ τῆς φύσεως τοῦ αἵματος, δεδομένου, ὅτι αἱ ξένες φαρμακοποιΐες τὸ ἀναφέρουν ὡσὰν ἰδιότυπον ἱστὸν μὴ ὑποκείμενον εἰς ἐμπορίαν. Τούτων ὅλων τῶν γνωστῶν, δημιουργεῖται τὸ πρόβλημα ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελῇ τὸ αἷμα ἀντικείμενον ἀγοραπωλησίας ἢ νὰ ἀποτελῇ ἀκόμη περισσότερον ἀντικείμενον μαύρης ἀγορᾶς, διότι, κύριοι βουλευταί, καὶ αὐτὸ δυνατὸν νὰ συμβῇ νὰ ἀγορασθῇ τὸ αἷμα πρὸς 50 λεπτὰ καὶ νὰ πωληθῇ πρὸς μίαν δραχμήν. Ἐφ’ ὅσον τὸ αἷμα ἀποτελεῖ ἀντικείμενον τοῦ ἐμπορίου, ὑπόκειται εἰς ὅλας τὰς δυνατότητας τὰς νομίμους καὶ τὰς παρανόμους τῆς καταστρατηγήσεως ἐπὶ τῶν θεμάτων τοῦ ἐμπορίου γενικώτερον. Ἡ ἐμπορία τοῦ αἵματος ὅμως κ. συνάδελφοι, δημιουργεῖ τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν διάπραξιν σφαλμάτων τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβοῦν μοιραῖα διὰ τὴν ὑγείαν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ζωὴν τῶν ἀρρώστων μας. Τὸ αἷμα δὲν ἐπαρκεῖ ὡς ἐθελοντικὸν καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ ἐπαγγελματικὸν αἷμα. Θὰ πρέπει, εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ἡ ἀξία τοῦ αἵματος ἀναμφισβητήτως νὰ καθορισθῇ ἐντὸς τῶν πλαισίων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς του. Προοπτικὴ πρέπει νὰ εἶναι νὰ ἐξοικονομήσωμεν ἐπάρκειαν αἵματος ἐκ τῆς ἐθελοντικῆς προσφορᾶς καὶ διὰ τοῦτο ὑπάρχει ἀνάγκη διαφωτίσεως, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν καταπιάνεται τὸ ὑπὸ κρίσιν Ν. Δ. τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας. Φυσικὰ ἐπειδὴ ἡ ἐπάρκεια τοῦ ἐθελοντικῶς προσφερομένου αἵματος φαίνεται δύσκολος, προβλέπεται καὶ ἡ ἀγορὰ τούτου ἐκ τῶν ἐπαγγελματιῶν αἱμοδοτῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς ποίαν τιμὴν θὰ ἀγορασθῇ αὐτὸ τὸ αἷμα καὶ εἰς ποίαν τιμὴν θὰ προσφερθῇ εἰς τὸν πελάτην, ποὺ συχνὰ κινδυνεύει ἄμεσα ἡ ζωή του ἀπὸ τὴν ἔλλειψίν του; Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ τὰς σημαντικωτάτας ὑπηρεσίας τοῦ Ε.Ε.Σ. εἰς τὸν τομέα τῆς αἱμοδοσίας εἰς τὴν χώραν μας. Μένουν, ὅμως ἀκόμα νὰ γίνουν πολλά. Ἡ κρατικὴ ἐποπτεία εἰς ἕνα τόσον βασικὸν τομέα δὲν πρόκειται νὰ βλάψῃ τὸν λαόν. Φτάνει νὰ ὑπάρξῃ τοιοῦτος ἔλεγχος καὶ νὰ μὴ μείνῃ στὰ χαρτιά, ὅπως γίνεται μέχρι σήμερον. Ἡ ἐξέλιξις τῆς αἱμοδοσίας εἰς τὴν χώραν μας, παρ’ ὅλας τὰς θαυμασίας προσπαθείας τοῦ Ε.Ε.Σ. μέχρι σήμερον, θὰ ἐξαρτηθῇ, ἀναμφισβητήτως ἐκ τῆς κρατικῆς μερίμνης εἰς τὸν βασικὸν αὐτοῦ τομέα τῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ μας καὶ εἰς τὴν παρὰ πέρα ὀργάνωσιν καὶ ἐπέκτασιν τῆς αἱμοδοσίας. Τὸ θέμα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἶναι ἐθνικόν.

§92Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῆς αἱμοδοσίας εἶναι σοβαρώτατον. Τὸ γεγονός, ὅτι σήμερον ὑπάρχει ἐθελοντικὴ προσφορὰ αἵματος, δὲν λύει κατὰ τὴν γνώμην μου τό θέμα, διότι τὸ προσφερόμενον αἷμα δὲν εἶναι ἀρκετόν. Ἐὰν κινηθῇ μία σταυροφορία διὰ τὴν διάδοσιν τῆς παροχῆς αἵματος ἀπὸ πάντα δυνάμενον νὰ προσφέρῃ, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτὴ θὰ ἔφερε καλὰ ἀποτελέσματα. Ἡμεῖς οἱ βουλευταί, πρῶτοι ἂς δώσωμεν τὸ παράδειγμα, προσφέροντες ἑαυτοὺς εἰς ἐθελοντικὴν αἱμοδοσίαν, διὰ νὰ τονίσωμεν ἐμπράκτως τὴν σημασίαν τοῦ θέματος.

§93Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Ἡμᾶς μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν κατέθεσεν ὁ συνάδελφος, κ. Λεονάρδος. Ἀντιτιθέμεθα κατὰ τῶν διατάξεων αἱ ὁποῖαι θίγουν τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν, διότι φοβούμεθα, ὅτι θὰ ἀποβοῦν εἰς βάρος τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τῆς ὑγείας τοῦ λαοῦ. Ἔχομεν ἀκόμη 10 ἡμέρας διὰ νὰ ὑποβάλωμεν τὴν τροπολογίαν. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἐπιθυμοῦμε νὰ καταπονήσωμεν τὴν Βουλήν, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§94Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ βασικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος, πρέπει νὰ τεθῇ τελείως διαφορετικῶς. Αἱ ἀνησυχίαι μας εἶναι ἂν ἐπαρκῇ τὸ Κράτος καὶ ἂν ἔχῃ τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν διὰ νὰ λειτουργήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αἱμοδοσίας. Ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα μας, ἀπέδειξεν, ὅτι ὅ,τι διεχειρίσθη τὸ Κράτος μέχρι σήμερον, δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι ἀποδίδει καὶ λειτουργεῖ ἱκανοποιητικῶς. Διότι στερούμεθα καὶ τῆς πείρας καὶ τῶν παραδόσεων, ἀλλὰ δὲν διαθέτομεν καὶ συγκροτημένα στελέχη ποὺ διαθέτουν τὰ ἄλλα προηγμένα κράτη. Ἐὰν πάρωμε παράδειγμα τὴν Γερμανίαν ποὺ εἶχε καὶ παράδοσιν καὶ πεῖραν καὶ συγκρότησιν στελεχῶν, εἴδατε τὶ θαύματα ἐπετέλεσε εἰς τὸν βιομηχανικὸν τομέα. Ἡμεῖς παρ’ ὅλα τὰ τεράστια ποσὰ ποὺ ἐξωδεύσαμεν διὰ νὰ βιομηχανοποιήσωμεν τὴν χώραν, δὲν τὸ καταφέραμε, διότι δὲν εἴχομεν οὔτε παράδοσιν, οὔτε πεῖραν, οὔτε εἰδικευμένα στελέχη. Διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἠμποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθῇ, εἶναι πράγματι πολὺ καλὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ἀποδώσῃ, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ φοβοῦμαι καὶ τρέμω μὴ τυχὸν τὸ νομοσχέδιον δὲν μπορέσῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν πρᾶξιν ρητῶς καὶ διώξουμε τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν ἀπὸ διαφόρους πόλεις ποὺ εἶναι ἐγκατεστημένος καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν τότε οὔτε τὸ αἷμα ποὺ χρειαζόμεθα καὶ ποὺ ἔχομεν σήμερον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ σύστημά του ὅπου δὲν ὑπάρχουν ἐπὶ τοῦ παρόντος Τράπεζαι αἱμοδοσίας τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς πόλεις ἐκείνας ὅπου δὲν ὑπάρχουν τράπεζαι αἵματος. Ἐὰν ἠμπορούσαμε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐφαρμόζαμε τὸ σύστημα αὐτὸ εἰς τὰς πόλεις ποὺ δὲν ἔχει ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς τραπέζας αἵματος καὶ ἐκεῖ νὰ πειραματιζώμεθα καὶ ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὴν αἱμοδοσίαν καὶ νὰ προσφέρωμεν πράγματι τὸ αἷμα ἐκεῖ νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν καὶ νὰ μὴ τὸ κάμωμεν ὅπως ἰσχυρίζεται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν πάντοτε τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς, διότι ἐγὼ δὲν συμφωνῶ, ὅτι τοὺς ἐξυπηρετοῦμεν, ὅσοι δὲ ἀναμιγνυόμεθα μὲ αὐτὴν τὴν δουλειά, βλέπομεν τὶ τραβᾶμεν διὰ νὰ βάλωμεν ἕνα ἀσθενῆ εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Τὸ αἷμα χρειάζεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ πρέπει νὰ δοθῇ, διότι κινδυνεύει ἡ ζωὴ πολλῶν ἀνθρώπων. Ἐὰν ἠμπορούσατε νὰ πειραματισθῆτε εἰς ὡρισμένα κέντρα ποὺ δὲν ὑπάρχει ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, νομίζω, ὅτι θὰ προσφέρατε μεγίστην ὑπηρεσίαν, διότι αἱ ἀνησυχίαι μου εἶναι μεγάλαι καὶ εὔχομαι νὰ διαψευσθῶ καὶ πράγματι νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀποδώσῃ ἡ νέα ὑπηρεσία σας, ὁπότε τοῦτο θὰ εἶναι διὰ τὸ καλὸν τῶν ἀσθενῶν καὶ τοῦ τόπου μας. Ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως δὲν ἔχετε τὰ μέσα νὰ τὴν ἐφαρμόσετε, καὶ γίνῃ καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ὅπως ὅλαι αἱ κρατικαὶ ὑπηρεσίαι ὁπότε ἡ ἀνησυχία μου εἶναι πολὺ μεγάλη.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἀγορητῶν κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου.

§96Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Ὑπουργός;

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκήρυξα ἤδη περαιωμένην τὴν συζήτησιν.

§98Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἕνα ζήτημα ἀρκετὰ σοβαρὸν καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσω.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς ὅταν θέλῃ νὰ ὁμιλήσῃ, λέγει τοῦτο εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ ζητεῖ τὸν λόγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἔχει τὸν λόγον.

§100Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον πρῶτον νὰ θέσω ὡρισμένα ζητήματα εἰς τὴν θέσιν τους. Κατηγορήθην προσωπικῶς, εὐτυχῶς, ὅτι κατώρθωσα λάθρᾳ νὰ περάσω ἕνα νομοσχέδιον. Πρόκειται περὶ ἀστειότητος, δεδομένου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνεζητήθη εἰς τρεῖς συνεδριάσεις. Πῶς κατωρθώθη νὰ συζητηθῇ λάθρᾳ εἰς τρεῖς συνεδριάσεις, αὐτὸ εἶναι δι’ ἐμὲ ἐκπληκτικόν. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τῆς προτάσεως καταργήσεως τοῦ Ν. Δ., διότι δὲν ὁμιλεῖ περὶ τροποποιήσεως ἀλλὰ περὶ καταργήσεως, ἀναφέρει, ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὁ ἀθρόος διορισμὸς προσώπων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεὶς διωρίσθη εἰς θέσιν τινὰ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ διορισθῇ. Ὁ κ. Λεονάρδος, ἐλπίζω οὐχὶ ἑκουσίως, ὑπέπεσε εἰς ἕνα σφάλμα. Ὡμίλησε καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν οὔτε κἂν ἡ πρότασις τοῦ ΑΣΔΥ. Ὅτε ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ΑΣΔΥ ἦτο ἄλλως πως συντεταγμένον. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου περὶ αἱμοδοσίας ἀνέφερε καὶ τὸ προσωπικὸν καὶ τὰς θέσεις καὶ τὸ ΑΣΔΥ κατὰ τὴν συζήτησιν ὑπέδειξεν, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφοῦν ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ τεθῇ εἰς ἰδίαν παράγραφον, ὅτι διὰ Β. Δ. ἐκδιδομένου προτάσει τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας, καθορίζονται κλπ. Ὅπως ἀκριβῶς ὑπέδειξεν τὸ ΑΣΔΥ οὕτω πως ὑπεβλήθη καὶ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀφορᾶ μόνον τὸ ζήτημα τοῦ ἐὰν θὰ παρέχεται δωρεὰν ἢ μὴ τὸ αἷμα. Πρὸ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ὑπῆρχε οὐδεὶς ἔλεγχος εἰς τὰς Τραπέζας αἵματος, ὅτε δὲ ἐγένετο διάφορα παρατράγουδα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα τὸν θάνατον ἀνθρώπων, τὸ Ὑπουργεῖον δὲν εἶχε ποτὲ τὴν εὐχέρειαν οὔτε τὴν δυνατότητα παρεχομένην διὰ διατάξεως νόμου νὰ ἐπέμβῃ διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐλέγξῃ. Σκοπός, λοιπόν, τοῦ νομοσχεδίου ἦτο νὰ παρασχεθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ πρὸ παντὸς νὰ καθορισθοῦν οἱ τύποι τοῦ αἵματος, ἄνευ τῶν ὁποίων οὐδεὶς ἔλεγχος ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐθελοντικὸν τῆς αἱμοδοσίας, κατηγόρησεν ὁ κ. Λεονάρδος καὶ ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ζορμπᾶς, ὅτι δὲν ἐγένετο μία προσπάθεια ἐπιστρατεύσεως ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ἐπετέλεσε μέγα ἔργον μέχρι σήμερον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἕνα ἵδρυμα ἐπιδοτούμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν τεράστιον σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔχει σήμερον ἡ παροχὴ αἵματος καὶ νὰ καλύψῃ ὅλας τὰς ὑφισταμένας ἀνάγκας. Κατόπιν τούτου, μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης συνεννοήθημεν, ὅπως, μεταξὺ τῶν καθηκόντων τοῦ στρατοῦ κατὰ τὴν ἐκπαίδευσιν εἶναι καὶ ἡ παροχὴ αἵματος. Ἔχω τὴν τιμήν, τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν εὐχαρίστησιν νὰ δηλώσω, ὅτι οἱ Ἕλληνες στρατιῶται ὁσάκις ἔφθασαν τὰ συνεργεῖα αἱμοδοσίας εἰς τὰ κέντρα ἐκπαιδεύσεώς των, ὄχι μετὰ χαρᾶς, ἀλλὰ μετ’ ἐνθουσιασμοῦ προσεφέρθησαν νὰ δώσουν τὸ αἷμα τους. Πλειστάκις δὲν παρετηρήθη διαμαρτυρία αὐτῶν, ὅταν οἱ ἰατροὶ εὕρισκον, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ λάβουν τὸ αἷμα ἀπὸ τὸν ἄλφα ἢ τὸν βῆτα διὰ λόγους ὑγείας. Ἐντὸς τοῦ 1959, ἰδίως ἐντὸς τοῦ δευτέρου ἑξαμήνου τοῦ 1959, ἀπὸ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἐλάβομεν περίπου 10.100 φιαλλίδια αἵματος τῶν 300 γραμμαρίων καὶ μολονότι εἴχομεν ὑποχρέωσιν νὰ παραδώσωμεν εἰς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν, διὰ συμβάσεως ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ ἡμῶν, τὸ 15%, παρεδώσαμεν εἰς τοῦτον τὸ 35%. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅμως, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, νὰ πωλῆται τὸ αἷμα τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν εἰς οἱονδήποτε. Ἐπίσης τὰ νοσοκομεῖα μας, τὰ Κρατικά, μολονότι εἰς ὀλίγας πόλεις, πλὴν Ἀθηνῶν καὶ Θεσ)νίκης εἰς 23 πόλεις ἤρχισαν τελευταίως νὰ λειτουργοῦν τὰ κέντρα αἱμοδοσίας, ἐντὸς τοῦ 1959 καὶ μάλιστα κατὰ τὸ τελευταῖον 6μηνον, ὅταν ἤρχισαν νὰ καταφθάνουν τὰ καινούργια μηχανήματα καὶ ὅλος ὁ νέος ἐξοπλισμὸς μὲ τὸν ὁποῖον ἐξωπλίσθησαν, ἔλαβον ἐθελοντικῶς 5.328.000 γραμμάρια αἵματος, τὸ ὁποῖον αἷμα παρέχουν τελείως δωρεὰν εἰς τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς τοὺς νοσηλευομένους εἰς τὰ Κρατικὰ νοσοκομεῖα. Συνεπῶς, πιθανὸν νὰ μὴ ἔχωμεν κάμει γενικὴν ἐπιστράτευσιν τῶν δυνάμεων, πιθανὸν νὰ μὴ ἔχωμεν φθάσει εἰς τὸ ἰδανικὸν σημεῖον, μολονότι ὡς ἐτονίσθη καὶ ὡς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, τὸ ζήτημα τοῦ αἵματος εἰς οὐδεμίαν χώραν μέχρι σήμερον ἔχει ἀπολύτως λυθῆ, ἀλλὰ πάντως εἴμεθα εἰς στάδιον ἐξελίξεως, εἰς στάδιον συνεχοῦς βελτιώσεως καὶ νομίζομεν, ὅτι διὰ τοῦ ὑφισταμένου νόμου θὰ μᾶς δοθῇ εὐχέρεια σὺν τῷ χρόνῳ νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ἱκανοποιητικὴν ἀπόδοσιν. Κύριοι, ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, ὅπως εἶπον, ἐπετέλεσε μέχρι σήμερον ἕνα θαυμάσιον ἔργον. Ἂς λησμονῶμεν, ὅτι δὲν εἶναι Κράτος, εἶναι μία ὀργάνωσις, ἡ ὁποία χρηματοδοτεῖται ἀπὸ τὸ Κράτος. Οὔτε οἱ πόροι ἐκ τῆς αἱμοδοσίας εἶναι τόσον μεγάλοι ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ ὄχι πολύ, ἀλλὰ οὔτε μίαν ἑβδομάδα τὸ ἔτος. Κατὰ τὸ 1958 τὰ ἔσοδα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, τὰ καθαρὰ ἔσοδά του ἐκ τῆς αἱμοδοσίας, ἀνῆλθον εἰς 425.000 δρχ. Ἔ! κύριοι, ἂν τοῦ λείψουν 425.000 δρχ. μέσα εἰς τὰ τόσα ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα παρέχομεν εἰς τὸ Ἐρυθρὸν Σταυρὸν θὰ τοῦ τὰ δώσωμεν καὶ αὐτά, διότι δὲν θὰ ἀφήσωμεν τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν νὰ διαλυθῇ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Ἀλλὰ βεβαίως θὰ εἴπῃ ὁ κ. Λεονάρδος, ὅτι μὲ τὸ αἷμα ποὺ τοῦ δίδεται ἀπὸ τὸν Στρατὸν θὰ βγάλῃ πολλὰ χρήματα. Δὲν νομίζω, κ. Λεονάρδε, ὅτι ἐπιτρέπεται, τὸ αἷμα τὸ ὁποῖον δίδει ὁ Ἕλλην στρατιώτης, νὰ γίνῃ ποτὲ ἀντικείμενον κερδοσκοπίας ἀπὸ οἱονδήποτε, οὔτε ἀπὸ τὸ Κράτος, οὔτε ἀπὸ κανένα Ὀργανισμόν. (Χειροκροτήματα).

§101Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὰ λέγετε διὰ νὰ προκαλέσετε χειροκροτήματα.

§102Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἠμποροῦσα ἴσως, ἐὰν τὸ ἐπέτρεπε τὸ Προεδρεῖον νὰ δεχθῶ μίαν καὶ μόνην τροπολογίαν, ὅτι οἱ νοσηλευόμενοι εἰς πρώτην θέσιν, ἢ θέσιν πολυτελείας θὰ καταβάλουν τυχὸν ἀντίτιμον διὰ τὸ παρασχεθησόμενον αἷμα καὶ τὸ ἀντίτιμον αὐτὸ θὰ καθορίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Οὐδεμίαν ἄλλην τροπολογίαν δέχομαι. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ δεχθῶ κατ’ οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ καταργηθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὑπὲρ ἑνὸς Ὀργανισμοῦ ὅσον σπουδαῖος καὶ ἂν εἶναι οὗτος. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν βουλευτής, ὁ ὁποῖος νὰ δεχθῇ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ Κράτος δικαίωμα ὅπου νομίζει, ὅπου πρέπει, ὅπου τοῦ ἐπιβάλλεται, νὰ ἀνοίξῃ ἕνα κέντρον, ἕνα σταθμόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀφίνῃ οἱονδήποτε Ὀργανισμόν, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὐτὸς νὰ ὑποκαθιστᾷ τοῦτο.

§103Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Οὔτε αὐτὸν ποὺ κάμνει τὴν δουλειάν του ἐπὶ 25 χρόνια;

§104Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, κάμνω μίαν ἔκκλησιν πρὸς ὅλους σας. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι μεγάλης σημασίας, πιθανὸν νὰ ἔχῃ ἐλαττώματα, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του θὰ τὰ εὕρωμεν καὶ ἐδῶ εἴμεθα διὰ νὰ τὰ διορθώσωμεν. Παρακαλῶ, τὸ νομοσχέδιον νὰ ψηφισθῇ καὶ νὰ ἀπορριφθῇ ἡ πρότασις τῶν κυρίων συναδέλφων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§105Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς παρεξήγησε τὸ ζήτημα. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ προσωπικοὺς λόγους μὲ τὸν κ. Λεονάρδον. Ἡμεῖς δὲν ἐθέσαμεν τὸ ζήτημα ἔτσι ποὺ τὸ ἐτοποθέτησεν ὁ κ. ὑπουργός. Δὲν εἴπομεν ἡμεῖς νὰ πωλῆται τὸ αἷμα τῶν στρατιωτῶν. Ἐκεῖνο ποὺ εἴπομεν καὶ ἐπιμένομεν καὶ τονίζομεν καὶ παρακαλοῦμεν νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι, ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, νὰ εὑρεθῇ ἀσθενὴς ἄπορος ποὺ νὰ μὴ εὑρίσκῃ αἷμα ἀμέσως. Ἂν πρόκειται νὰ μὴ εὑρίσκεται αἷμα ἀμέσως διὰ τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς, τότε καὶ τῶν στρατιωτῶν τὸ αἷμα νὰ πωλῆται καὶ ὅ,τιδήποτε νὰ συμβαίνῃ, ἀρκεῖ πάντοτε νὰ ὑπάρχῃ αἷμα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν πτωχῶν ἀσθενῶν. Ἐκεῖ εἶναι ἡ βάσις, ἐκεῖ εἶναι τὸ κύριον σημεῖον, τὰ ἄλλα εἶναι θεωρία. Ἐμὲ μὲ ἐνδιαφέρει νὰ ἠμπορῆτε νὰ ἐξασφαλίσητε αἷμα διὰ τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς ποὺ ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην, ἐξαιρετικὴν ἀνάγκην. Ἂν αὐτὸ τὸ ἐξασφαλίζετε, ὅλα τὰ ἄλλα σᾶς τὰ χαρίζομεν, δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἀνησυχεῖ εἶναι μὴ τυχόν, λέγετε, ὅτι δὲν θὰ πληρώνῃ κανεὶς αἷμα ἢ θὰ πληρώνουν μόνον τῆς Αʹ θέσεως, ἢ τῆς πολυτελείας, μὴ τυχὸν γίνεται κατάχρησις αἵματος. Δηλαδή, δὲν χρειάζεται, τυχόν, ὁ κ. Αʹ αἷμα πολύ, ἀλλὰ τζάμπα εἶναι, ἂς τοῦ βάλωμεν ἄλλα 500 γραμμάρια, καὶ μήπως συμβῇ, ὅταν εὑρεθῇ πτωχός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην αἵματος, καὶ δὲν εὑρίσκεται αἷμα. Ἂν νομίζετε, ὅτι τὸ ἐξασφαλίζετε, εἴμεθα εἰς τὸ πλευρόν σας. Βάλετε εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ πληρώνουν τὸ αἷμα αἱ εὐπορώτεραι τάξεις καὶ ἂν ἴδετε, ὅτι ἱκανοποιεῖ τοὺς ἀπόρους τὸ διαθέσιμον αἷμα, καταργήσατε τὴν πληρωμὴν καὶ διὰ τοὺς πλουσίους καὶ δι’ ὅλους. Μὴ τυχόν, ὅμως, γίνεται κατάχρησις καὶ μείνετε ἐκτεθειμένοι ἐκεῖ, ὅπου πραγματικὰ χρειάζεται. Βάλετε εἰς περισσοτέρας τάξεις νὰ πληρώνουν εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ βάλετε εἰς τὸ νομοσχέδιον διάταξιν, ὅτι τὸ καταργεῖτε μὲ ἰδικόν σας δικαίωμα, ἂν ἴδετε, ὅτι ἱκανοποιεῖτε τοὺς ἀπόρους. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἡμᾶς ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, μᾶς ἐνδιαφέρει μὴ τυχὸν δὲν ἠμπορέσετε σεῖς νὰ ἀποδώσητε καὶ χρειάζεται ἡ συνεργασία του στὴν ἀρχὴ δι’ ἕνα διάστημα, ἕως ὅτου ἀνδρωθῆτε καὶ ἠμπορέσητε νὰ ἦσθε.

§106Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς παρενόησε τὸ λόγια μας. Ἡμεῖς ἐξεφράσαμεν ἐνδοιασμούς, διότι φοβούμεθα, ὅτι, ἂν πέσωμεν εἰς τὸ ἐθελοντικὸν αἷμα, θὰ παρουσιασθῇ ἔλλειψις αἵματος. Οὔτε ἐνδιεφέρθημεν, ἂν ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς θὰ πάρῃ 400 ἑκατομμύρια ἢ τὰ λοιπά. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ κρατήσωμεν τὸ σύστημα, διὰ νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ἐπάρκεια αἵματος, διότι φοβούμεθα, ὅτι ἀπὸ τὸ ἐθελοντικὸν δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐπάρκεια.

§107Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Τὸ μικτὸν σύστημα δὲν τὸ ἐδιαβάσατε, κ. Ζορμπᾶ. Τὸ μικτὸν σύστημα ὑπάρχει.

§108Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ὑπεστήριξα, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ καὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ρυθμίσῃ ἡ Βουλή, καθ’ ὃν τρόπον θέλει, ὅλα τὰ θέματα. Ὑπεστήριξα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δεικνύεται τόση ἀγνωμοσύνη καὶ δὲν πρέπει νὰ δεικνύεται τοιαύτη τάσις ὑβριστικὴ ἐναντίον ἑνὸς Ὀργανισμοῦ ἐθνικοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξυπηρετεῖ τὸν τόπον τόσα χρόνια. Τώρα ἐνεθυμήθητε σεῖς τὴν αἱμοδοσίαν, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζεται ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ἀπὸ 30ετίας καὶ μετεχειρίσθητε φράσιν, τὴν ὁποίαν δὲν σᾶς ἔδωσα ἀφορμὴν νὰ μεταχειρισθῆτε. Ἐγὼ εἶπα, δῶστε τὰ χέρια καὶ μὴ ἐπιμένετε ἐκεῖ, ὅπου δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένετε. Ἐγὼ λέγω ὅτι θὰ ἀποτύχετε, κ. Ὑπουργέ, διότι ἂν οἱ στρατιῶται ἀντιληφθοῦν, ὅτι τὸ αἷμα των προσφέρεται διὰ τοὺς πλουσίους, θὰ ἀγανακτήσουν. Εἴπατε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπιμένω περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμένω εἰς τὰς συνταγματικάς σας γνώμας, διότι ἐγὼ λέγω, ὅτι, ἐνῷ ἠμπορεῖ νὰ καταργήσητε τὸ ὅλον, ἠμπορεῖ καὶ τὸ ἔλαττον. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ θὰ ἐπαναφέρω ἄλλην πρότασιν περὶ τροποποιήσεως. Καὶ τώρα, παραιτούμεθα αὐτῆς τῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἀγορητῶν, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις κατ’ ἀρχήν. Κύριε Λεονάρδο, παραιτεῖσθε τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως;

§110Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Παραιτοῦμαι, διότι πρόκειται νὰ καταθέσω νέαν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως.

§111Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Δὲν παραιτούμεθα ἡμεῖς.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν παραιτηθῇ ὁ ἕνας, πρέπει νὰ μοῦ ὑποβάλητε νέαν πρότασιν.

§113Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τότε, δὲν παραιτοῦμαι, ἐπιμένω.

§114Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Λεονάρδος παρῃτήθη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνάκλησις τῆς προτάσεως.

§115Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἂς διαβάσῃ, ὁ κ. Πρόεδρος, τὸν κατάλογον.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὑποβληθῇ νέα πρότασις. Ἐρωτῶ τὸ Σῶμα: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατάργησιν τοῦ Ν.Δ. νὰ ἐγερθῶσιν, οἱ μὴ παραδεχόμενοι ὄχι. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Συνεπῶς, ἡ πρότασις τῶν κυρίων συναδέλφων, ἀπερρίφθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν. Δ. 3971)59 «περὶ Τεχνικῆς καὶ Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως, Ὀργανώσεως τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ Διοικήσεως τῆς Παιδείας». Ὑπάρχουν δύο προτάσεις ἐπὶ τοῦ Ν. Δ. 3971. Θὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ δύο ὁμοῦ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Α. Μίχας, ἔχει τὸν λόγον.

§117Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀνηρχόμην κἂν εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου θὰ ἔλεγον ὀλίγας λέξεις, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν τροποποιήσεως ὡρισμένων διατάξεων τοῦ ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικῆς καὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως», ἂν δὲν εἶχε γίνει τόσος θόρυβος περὶ μίαν περιμάχητον καταστᾶσαν διάταξιν. Πρόκειται περὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 23, παράγρ. 2, τοῦ ψηφισθέντος σχεδίου Ν. Δ. Πρόκειται περὶ ὡρισμένης κατηγορίας ὑπομηχανικῶν. Οἱ ἴδιοι ὑπομηχανικοί, οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑπάρχουν καὶ προσφέρουν τὴν ὄντως ἀξιόλογον ὑπηρεσίαν των, οὐδόλως θίγονται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐν πολλοῖς ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία εἶχε γίνει τότε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα παρανοήσεως ἢ παρεξηγήσεως, διότι, ὁμολογουμένως, ὡς ἔχει ἡ διάταξις καὶ ὡς διετυπώθη, ὄχι μόνον οὐδόλως θίγει κεκτημένα δικαιώματα τῆς κατηγορίας, ἂν θέλετε, τῆς τάξεως τῶν ὑπομηχανικῶν, ἀντιθέτως, αὐξάνει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον, τὰ κεκτημένα, βάσει τῆς ἰσχυούσης μέχρι τῆς ψηφίσεως αὐτῆς νομοθεσίας. Συγκεκριμένως, διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου Ν. Δ., προβλέπεται ἡ ἵδρυσις εἰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην δύο Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν, αἱ ὁποῖαι μάλιστα, κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ἐχαρακτηρίσθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς «ἀνώτεραι». Διὰ τὰς σχολὰς αὐτὰς προβλέπεται λεπτομερῶς καὶ ἡ σύνθεσις καὶ τὰ τμήματα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ὑπάρχουν εἰς αὐτὰ καὶ θὰ εἰσέρχωνται ὑπομηχανικοὶ ὡρισμένης εἰδικότητος καὶ καθορίζεται διὰ Διατάγματος καὶ Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως πῶς θὰ λειτουργοῦν. Αὐτῶν τῶν σχολῶν οἱ ἀπόφοιτοι καὶ μόνον ἔχουν ἕνα περιορισμόν, διὰ τοῦ ἄρθρου 23 θεσπισθέντα. Αἱ σχολαὶ αὐταὶ αἱ ὁποῖαι ἱδρύονται, τὶ σκοπὸν ἔχουν; Εἰς τὶ προέβλεψεν ἡ Πολιτεία διὰ τῆς ἱδρύσεώς των; Πρῶτος βασικὸς σκοπὸς τοῦ Νομοσχεδίου εἶναι ὅπως ἐξ αὐτῶν προέλθουν οἱ καθηγηταὶ τῶν ὑπολοίπων τεχνικῶν σχολῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπίσης προβλέπονται διὰ τοῦ αὐτοῦ Ν. Δ. Προβλέπεται πράγματι διὰ τοῦ ἄρθρου 16 ἡ ἵδρυσις ἀριθμοῦ μέσων τεχνικῶν σχολῶν καὶ ἐγένετο ἤδη ἡ ἵδρυσις εἰς ὡρισμένας ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐξ ἄλλου ηὐξήθη ὁ προβλεπόμενος σχολικὸς ἀριθμὸς τῶν τεχνικῶν σχολῶν διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐξεδόθη Διάταγμα προβλέπον τὴν ἵδρυσιν καὶ ἄλλων σχολῶν. Προβλέπονται τέλος καὶ κατώτερα τεχνικὰ σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θὰ διδάξουν τὰ μαθήματα τὰ τεχνικά. Αὐτῶν τῶν σχολείων οἱ διδάσκαλοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ προέλθουν ἀπὸ τὰς σχολὰς τῶν Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης. Δεύτερος βασικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἐξασφάλισις τῆς δυνατότητος ἐπανδρώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν ἰδιωτικῶν τεχνικῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Πολλάκις συζητοῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια διὰ τὴν λῆψιν οὐσιαστικῶν μέτρων διὰ τὴν ὕπαιθρον. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἀποσκοπεῖται ἡ ἐπάνδρωσις τῆς ὑπαίθρου, τῶν κωμοπόλεων, τῶν μικρῶν τῶν κάτω τῶν 10.000 κατοίκων μὲ τεχνικούς, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἡ τεχνικὴ πρόοδος νὰ μὴ περιωρίζεται μόνον εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ τὰ ἄλλα μεγάλα ἀστικὰ κέντρα τῆς χώρας, ἀλλὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ πέρατος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας. Ἂς ἴδωμεν ὅμως, εἰδικώτερον, τὴν περιμάχητον διάταξιν καὶ τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἔθιξαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν περὶ καταργήσεως αὐτῆς. Τὸ ἄρθρον 23 παράγραφος 2 εἶναι ἐκεῖνο τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κατάργησις. Προηγουμένως ὅμως εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν δύο λέξεις διὰ τὴν παράγραφον 1 ἡ ὁποία ὁρίζει: «Οἱ πτυχιούχοι τῶν διὰ τοῦ παρόντος διατάγματος ἱδρυομένων τεχνικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν σχολῶν.... (ἀναγινώσκει) .... Αὐτὸ εἶναι ἡ βασικὴ ἀρχή. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἐκρίθη, ὅτι πέραν τοῦ καθαρῶς διδακτικοῦ ἔργου καὶ πέραν τοῦ ἔργου τοῦ νὰ εἶναι ὑπάλληλοι εἰς μηχανικοὺς τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν τοῦ Πολυτεχνείου, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα αὐτοτελοῦς ἐργασίας καὶ αὐτοδυνάμου ὑπογραφῆς, καθορίζεται περαιτέρω εἰς τὴν ὑπὸ τὴν κατάργησιν παράγραφον 2, ὅτι.... (ἀναγινώσκει) ....». Πρόκειται δηλαδὴ περὶ μιᾶς ὑπὲρ τῶν ὑποψηφίων σπουδαστῶν τῶν σχολῶν αὐτῶν διατάξεως εἰς τὴν ὁποίαν, πέραν τῶν ἄλλων, τὰ ὁποῖα προβλέπονται, ὁρίζεται, ὅτι θὰ δύνανται νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα εἰς τὰς πόλεις κάτω τῶν 10.000 κατοίκων καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ πρόκειται περὶ ἁπλῶν καὶ μικρῶν ἔργων. Διασαφηνίζω καὶ πάλιν ἐδῶ, ὅτι οἱ ἤδη ὑφιστάμενοι ὑπομηχανικοί, οἱ λεγόμενοι ἀπόφοιτοι τῶν καταργηθεισῶν δυνάμει τοῦ νόμου 3422)1955 σχολῶν, οἱ γνωστοί μας ὑπομηχανικοὶ τῆς ὑπαίθρου, οἱ ὁποῖοι ὄντως παρέχουν πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, καὶ γενικῶς εἰς τὴν ὕπαιθρον, αὐτοὶ ὄχι μόνον δὲν θίγονται ἐκ τῆς διατάξεως, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ — διότι καὶ αὐτὸ προβλέπεται — διδάσκαλοι ἢ καθηγηταὶ εἰς ἄλλας τεχνικὰς σχολάς. Καὶ ἔχουν ἐπὶ πλέον καὶ ἕν ἄλλο πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον ἴσως δὲν ἐγένετο ἀντιληπτόν: Ὅτι δηλαδὴ ἀκριβῶς ὁ περιορισμὸς διὰ τοὺς παλαιοὺς ὑπομηχανικούς, τοὺς ἤδη δηλαδὴ ἐργαζομένους δίδει εἰς αὐτοὺς τὸ πλεονέκτημα τῆς ἐργασίας, ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθουν εἰς τὸν κύκλον τῶν ἀπασχολήσεών των οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι διὰ ἄλλων κυρίως σκοπῶν προορίζονται. Λέγει λοιπὸν ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 4: «Οἱ ἀπόφοιτοι τῶν σχολῶν........ (ἀναγινώσκει)........». Συνεπῶς οὐδεὶς ἔθιξεν ἢ ἐσκέφθη νὰ θίξῃ τὴν κατηγορίαν τῶν ἄλλων, τῶν ἤδη γνωστῶν μας ὑπομηχανικῶν, τοὺς ὁποίους ὅλοι γνωρίζομεν καὶ ὅλοι ἐκτιμῶμεν. Ἀντιθέτως περὶ τῶν δευτέρων, προκειμένου δηλαδὴ περὶ τῶν ὑποψηφίων σπουδαστῶν τῶν σχολῶν Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, δὲν ὑπάρχει θέμα οὔτε κεκτημένον δικαίωμα, οὔτε ἄλλου τινὸς λόγου ὁ ὁποῖος θὰ ἠμπόδιζεν εἰς τὸ νὰ μὴ τοὺς ἀναγνωρίσωμεν αὐτὰ τὰ ηὐξημένα δικαιώματα τὰ ὁποῖα ζητοῦν. Πράγματι οἱ τῆς κατηγορίας ταύτης μέλλοντες τεχνικοὶ γνωρίζουν ἐκ τῶν προτέρων τὸ καθεστώς, ὑπὸ τὸ ὁποῖον θὰ φοιτήσουν, τὴν ὕλην ποὺ θὰ διδαχθοῦν, τὰ δικαιώματα ποὺ θὰ τοὺς δώσῃ τὸ πτυχίον, ὅταν κἄποτε σπουδάζοντες τὸ ἀποκτήσουν. Συνεπῶς, οὐδένα ἀδικεῖ καὶ κανενὸς τὰ συμφέροντα — νόμιμα, δικαιολογημένα, λογικὰ καὶ ἠθικὰ — ἀντιστρατεύεται. Εἶναι συνεπῶς ἀπορίας ἄξιον, διατὶ ἐδημιουργήθη τόσος θόρυβος καὶ μάλιστα διατὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον ὁλόκληρα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ τοῦ Κέντρου νὰ φέρουν δύο ταὐτοσήμους προτάσεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐὰν δὲν πρόκειται περὶ ὑπερβολικῆς εὐαισθησίας, ἐὰν δὲν πρόκειται περὶ ὑπερβολικῆς μερίμνης ὑπὲρ τῆς συμπαθοῦς αὐτῆς τάξεως τῶν ὑπομηχανικῶν, ἡ ὁποία μέριμνα καὶ εὐαισθησία ἀπεδείχθη, νομίζω, δι’ ὅσων εἶπον, ὅτι καὶ ταῦτα ἄνευ περιεχομένου καὶ ἄνευ ἀντικειμένου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν βλέπω ποῖον εἶχεν λόγον ἡ ὑποβολὴ τοιούτων προτάσεων. Ἄς ἔλθωμεν τώρα εἰς μίαν δι’ ἐλαχίστον ἀνάλυσιν τῶν δύο τιθεμένων περιορισμῶν, δηλαδὴ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ «μικροῦ καὶ ἁπλοῦ ἔργου» καὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν 10.000 κατοίκων. Ποῖος εἶναι ὁ σκοπός, ἡ σκέψις τοῦ νομοθέτου ὅταν θεσπίζῃ τὸν περιορισμὸν τῶν μικρῶν καὶ ἁπλῶν ἔργων. Διὰ τοῦ ὅλου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἤδη νόμος τοῦ κράτους, ἔγινε μία διάρθρωσις, μία διασαφήνισις καὶ μία ἐπέκτασις τῶν τεχνικῶν ἐκείνων σχολῶν, οἱ ὁποῖοι προορίζονται νὰ ἐπανδρώσουν μὲ τεχνικοὺς τὴν χώραν. Καὶ παραλλήλως πρὸς τὸ γνωστόν μας Πολυτεχνεῖον τῶν Ἀθηνῶν, τὸ Ε.Μ.Π., τὴν Ἀνωτάτην αὐτὴν Σχολήν, καὶ τὴν προσφάτως ἀπό τινων ἐτῶν ἱδρυθεῖσαν Πολυτεχνικὴν Σχολὴν Θεσσαλονίκης, ἀνωτάτην ἐπίσης, προχωροῦμεν ἤδη πρὸς τὰ κάτω εἰς μίαν κλιμάκωσιν λογικήν. Ἔχομεν λοιπὸν τὰς δύο αὐτὰς Ἀνωτάτας Σχολὰς. Πάρα κάτω ἔρχονται αἱ Ἀνώτεραι λεγόμεναι Σχολαὶ Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, τῶν ὁποίων τὸν σκοπὸν προεγράψαμεν. Ἔρχονται κατόπιν αἱ μέσαι Σχολαὶ τοῦ ἄρθρου 16, αἱ ὁποῖαι ἱδρύθησαν καὶ ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογὴν ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, καὶ τελευταίως τέλος ἔρχονται εἰς τὴν κλίμακα τὰ κατώτερα ἐπαγγελματικὰ σχολεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ φοιτοῦν ἀπόφοιτοι τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου. Αὐτὴν τὴν λογικὴν διάρθρωσιν ἀκολουθεῖ κατ’ ἀνάγκην μία ἱεράρχησις τῶν δυνατοτήτων ποὺ θὰ παρέχῃ τὸ πτυχίον τὸ ὁποῖον ἕκαστος ἐκ τῶν σπουδαστῶν θὰ λάβῃ. Τούτου τεθέντος δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἀνώμαλον, δὲν ὑπάρχει τίποτε εἰς βάρος οὐδενὸς καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν μικρῶν καὶ ἁπλῶν ἔργων θὰ εἶναι πλήρως κατωχυρωμένος ἐν τῇ πράξει. Κάτι ἀνάλογον συμβαίνει καὶ εἰς ἄλλους κλάδους. Ἐὰν ἐνθυμηθῶμεν τοὺς νομικοὺς θὰ ἴδωμεν, ὅτι πέραν τῶν διακρίσεων αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν ἀναλόγως τῶν ἐτῶν ἀσκήσεως τῆς δικηγορίας, ἔχομεν τὴν διάκρισιν δικηγόρων παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ παρ’ Ἐφέταις, παρὰ Πρωτοδίκαις καὶ περαιτέρω διὰ τὴν ὕπαιθρον, ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν δικηγόροι, ὑπάρχουν δικολάβοι μὲ κατώτερα προσόντα, καὶ ἀκόμη περαιτέρω ὑπάρχει δυνατότης ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχουν οὔτε δικολάβοι, νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑπεράσπισιν οἱοσδήποτε Ἕλλην Πολίτης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὀλίγα γράμματα. Δὲν νομίζομεν, ὅτι διὰ τὴν διάρθρωσιν αὐτὴν εὑρέθησαν δικηγόροι νὰ στενοχωρηθοῦν, διότι ἐτέθησαν περιορισμοὶ εἰς τὸν νόμον καὶ καθιερώθη αὐτὴ ἡ λογικὴ κλιμάκωσις. Ἄς ἴδωμεν τώρα ποῖα εἶναι τὰ «μικρὰ καὶ ἁπλᾶ ἔργα» καὶ διότι ὑπάρχει —ἐὰν ὑπάρχῃ— λόγος ἀνησυχίας καὶ ἂν αὐτοὶ εἶναι εὔλογοι. Ἐλέχθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι διὰ διατάγματος θὰ καθορισθῇ ἡ ἔννοια τῶν ὅρων καὶ ὅτι εἶναι γνωστὴ ἐν τῇ πράξει ἡ ἔκτασις τῆς ἐξουσιοδοτήσεως δυνάμει τῆς ὁποίας οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ ἀντλοῦν τὴν δύναμιν καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ρυθμίζουν τὰ πράγματα ὅπως θέλουν. Ἐν τούτοις καὶ ἐὰν αὐτὸ θεωρητικῶς θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ δεκτόν, εἰς τὴν πρᾶξιν, εἰς τὴν προκειμένην τοὐλάχιστον περίπτωσιν, τοιοῦτος κίνδυνος δὲν ὑπάρχει. Διότι πρῶτον θὰ γίνῃ μὲν πρότασις τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ νὰ ἐκδοθῇ τὸ διάταγμα, ἀλλὰ ἡ πρότασις θὰ γίνῃ μετὰ γνώμην δύο συμβουλίων, τοῦ Συντονιστικοῦ συμβουλίου τῆς ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως, τοῦ ὁποίου ἡ ἵδρυσις προβλέπεται ὑπὸ τοῦ ἰδίου νόμου, καὶ ἐπὶ πλέον τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ εἶναι τεχνικὸν συμβούλιον καὶ τὸ ὁποῖον θὰ λειτουργήσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Ὅταν ἔχωμεν τὴν κρίσιν τῶν δύο αὐτῶν συμβουλίων, εἰς τὰ ὁποῖα μετέχουν τεχνικοί, δὲν εἶναι δυνατόν, νομίζω, εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐκδώσῃ διάταγμα ἀντίθετον τῆς προτάσεως καὶ τῆς γνώμης τῶν δύο αὐτῶν συμβουλίων. Ἀντιθέτως, νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς διατάξεως τοῦ ἐπικρινομένου νομοθετικοῦ διατάγματος, ἀποτελεῖ πλήρη ἐγγύησιν καὶ συνεπῶς ὁ τιθέμενος περιορισμὸς τῶν μικρῶν καὶ ἁπλῶν ἔργων, οὐδένα δύναται νὰ στενοχωρήσῃ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 10.000 κατοίκων, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ διάταξις ὀρθῶς ἐτέθη, διότι σκοπὸν εἶχε τὴν ἐπάνδρωσιν διὰ τεχνικῶν ὑπομηχανικῶν ἀνωτέρας μορφώσεως τῆς ἐπαρχίας καὶ γενικῶς τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία τόσον ἀνάγκην ἔχει τῶν τεχνικῶν αὐτῶν. Καταλήγων ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οἱ Ὑπομηχανικοί, οὐδόλως θίγονται ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ ἐπικρινομένου νομοθετικοῦ διατάγματος, ἀντιθέτως δὲ εὐνοοῦνται διὰ τῆς προσθήκης δικαιώματος διορισμοῦ ὡς καθηγητῶν εἰς τὰς ἱδρυομένας τεχνικὰς σχολὰς καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν νέων ὑπομηχανικῶν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν μικρῶν καὶ ἁπλῶν ἔργων εἰς πόλεις κάτω τῶν 10.000 κατοίκων. Συνεπῶς προτείνω τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτεινομένης προτάσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σωτηρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§119Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ζητοῦμεν νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 23 τοῦ Ν. Δ. «περὶ ἐπαγγελματικῆς καὶ τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως» διὰ τοὺς ἀκολούθους λόγους: Πρῶτον, ἡ ἐπιψήφισις τοῦ ἄρθρου 23 εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀνώμαλος. Ἔγιναν ἀλλοιώσεις τοῦ Νομοσχεδίου κατὰ τὴν ἐπιψήφισίν του εἰς τὸ σύνολον. Αὐτοὶ ἰδίως οἱ περιορισμοί, πρῶτον, ὅτι οἱ τελειόφοιτοι τῶν δύο ἱδρυθεισῶν Σχολῶν ὑπομηχανικῶν εἰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ἔχουν αὐτοδύναμον ἐργασίαν, εἰς πόλεις ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων καὶ δεύτερον καὶ εἰς τὰς μικρὰς αὐτὰς πόλεις μόνον δι’ ἁπλᾶ καὶ μικρὰ ἔργα, αὐτοί, λέγω, οἱ περιορισμοὶ δὲν ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 23. Αὐτὸ τὸ συμπέρασμα ἐξάγεται δι’ ὅσους διαβάσουν τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ἐπὶ τῶν ὁποίων μάλιστα, ἐγένετο δὶς συζήτησις γενικὴ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ ἐπεσημάνθησαν αἱ ἀλλοιώσεις αὐταί. Ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ κἂν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δύο αὐτῶν θεμάτων, προβάλλων τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι γίνεται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τροπολογιῶν. Μὰ αἱ τροπολογίαι αὐταὶ δὲν ἐψηφίσθησαν. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ζητοῦμεν νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 23 σύμφωνα μὲ ὅ,τι ἐψηφίσθη κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ Ν.Δ. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, διατὶ αὐτὴ ἡ ὑπαναχώρησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν πραγματικότητα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ διαβάσω τὰ πρακτικά. Εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 11ης Αὐγούστου τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ... ... (ἀναγινώσκει) .... Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ ὅταν ἠρωτήθη ποῖα εἶναι τὰ ἐπαρχιακὰ Κέντρα, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀπαντήσῃ, ὅτι εἶναι χωρία καὶ πόλεις κάτω τῶν 10.000 κατοίκων. Ἐπομένως, ἡ ἀνωμαλία εἶναι ὁλοφάνερη. Τώρα διατί ἐγένετο; Ὅλοι μας ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διαφωτίσωμεν καὶ νὰ διαφωτισθῶμεν καλόπιστα. Ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητός μου Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διπλωματοῦχος τοῦ Πολυτεχνείου, ὑπέστη μεγάλην πίεσιν ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, ὅπου ἦτο καὶ πρόεδρος πρίν. Εὑρέθη, δηλαδή, εἰς μίαν διαπάλην μεταξὺ τῶν ἀποφοίτων τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τῶν ἀποφοίτων τῶν Σχολῶν αὐτῶν. Οἱ διπλωματοῦχοι τοῦ Πολυτεχνείου βλέπουν τοὺς διπλωματούχους τῶν Σχολῶν αὐτῶν ὡς ἀνταγωνιστάς. Αὐτὸς ὁ φόβος διὰ τὸν ἀνταγωνισμὸν εἶναι βεβαίως ἀνθρώπινον συναίσθημα μέσα στὸ σημερινὸν κοινωνικὸν σύστημα. Ἀλλὰ ὅταν λέγῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ μεγάλον ἀριθμὸν τεχνικῶν, ἀπὸ ἄριστα κατηρτισμένους τεχνικοὺς καὶ τεχνικὰ στελέχη τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας καὶ ὅτι ἔχει καθυστερήσει πολὺ ἡ κατάρτισις τεχνικῶν καὶ δὲν φθάνουν αἱ δύο σχολαὶ διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν καὶ τοῦ Κέντρου καὶ τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων, τότε δὲν βλέπω διατὶ οἱ πτυχιούχοι τοῦ Πολυτεχνείου ἔχουν τὸν φόβον αὐτὸν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, δὲν βλέπω διατὶ νὰ πάρῃ τὰ περιοριστικὰ αὐτὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπῆρε κατὰ τρόπον ἀνώμαλον. Τὶ θέλει, λοιπόν, τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, τὶ θέλουν οἱ πτυχιούχοι τοῦ Πολυτεχνείου; Ἁπλούστατα θέλουν νὰ ἔχουν ὑπαλλήλους εἰς τὰ γραφεῖα των, νὰ κερδίζουν αὐτοὶ ἐκμεταλλευόμενοι τοὺς συναδέλφους των. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, οἱ ὑπομηχανικοὶ τῆς καταργηθείσης Σχολῆς Ὑπομηχανικῶν ἔχουν ἐκτελέσει περίφημα ἔργα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ τὰς μελέτας κάμνουν καὶ τὰ ἔργα ἐκτελοῦν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἔχουν δικαίωμα ὑπογραφῆς διὰ μεγάλα ἔργα παίρνουν τὴν ὑπογραφὴν ἑνὸς πτυχιούχου τοῦ Πολυτεχνείου καὶ φυσικὰ ἐπ’ ἀμοιβῇ. Αὐτὴν τὴν ἀντιπαλότητα δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὴν διατηρήσωμεν, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὴν διατηρήσωμεν. Ἀπεναντίας ὑπάρχει ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ὅλοι οἱ πτυχιοῦχοι νὰ ριφθοῦν εἰς τὴν ἐργασίαν, χωρὶς περιορισμοὺς καὶ μὲ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτὸ τὸ Κόμμα τῆς ΕΔΑ εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, προτείνει νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ νὰ ἀφαιρεθοῦν οἱ δύο αὐτοὶ περιορισμοί. Ἐὰν μείνουν θὰ συγκλονισθῇ συθέμελα ἡ προσπάθεια τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας διὰ τὴν δημιουργίαν τεχνικῶν στελεχῶν τὰ ὁποῖα μᾶς εἶναι τόσον ἀπαραίτητα, διότι πολὺ δύσκολα θὰ προσελκυθοῦν ἀπόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου διὰ νὰ φοιτήσουν τέσσαρα χρόνια εἰς τὰς δύο αὐτὰς τεχνικὰς σχολὰς καὶ κατόπιν νὰ εἶναι ὑποδεέστεροι τῶν ἄλλων πτυχιούχων. Θὰ πρέπει νὰ ἐνθαρρύνωμεν τὴν τεχνικὴν μόρφωσιν πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Πατρίδος. Εἶναι ἀπαράδεκτον δὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐκεῖνοι οἵτινες θὰ προσέλθουν εἰς τὰς τεχνικὰς σχολὰς θὰ γνωρίζουν ἐκ τῶν προτέρων τὶ θὰ ἀπολαύσουν ὅταν ἀποφοιτήσουν. Τὸ ἴδιον ἐγένετο διὰ τοὺς διδασκάλους μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐρημωθοῦν τὰ διδασκαλεῖα καὶ κατόπιν ἐπειγόντως νὰ ἱδρυθοῦν τὰ μονοτάξια.

§120Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀπὸ τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἐφέρατε μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Αἱ Τεχνικαὶ Σχολαὶ εἶναι Κατώτεραι, Μέσαι, Ἀνώτεραι καὶ Ἀνώταται. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ τὸν ἰσχυρισμόν σας, ὅτι πρέπει οἱ ἀπόφοιτοι ὅλων αὐτῶν τῶν σχολῶν νὰ ἐκτελοῦν τὴν αὐτὴν ἐργασίαν. Θὰ ἐκτελοῦν ἐργασίαν τῆς εἰδικότητός των καὶ τῆς δυναμικότητός των. Καὶ ἐπειδὴ ὡμιλήσατε περὶ διδασκάλων γνωρίζετε, ὅτι ἄλλην ἐργασίαν κάμνει ὁ διδάσκαλος, ἄλλην ὁ καθηγητὴς τοῦ Γυμνασίου καὶ ἄλλο ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου. Κάθε ἕνας ἔχει ξεχωριστὸν τομέα δραστηριότητος. Βεβαίως, ὅλοι θὰ πρέπει νὰ ριχθοῦν εἰς τὴν δουλειά. Ἀλλὰ ἕκαστος εἰς τὸν τομέα τῆς εἰδικότητός του καὶ τῆς δυναμικότητός του, πάντως ὅμως μὲ πλήρη συνεργασίαν καὶ ἐναρμονισμὸν διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου.

§121Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον βεβαίως ἔχετε δίκαιον. Δὲν διηυκρίνησα τὴν φράσιν μου «νὰ ἀρθῇ ἡ ἀντιπαλότητα». Ἐννοοῦσα λοιπὸν τοὺς ἀποφοίτους τῶν δύο αὐτῶν Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν. Ὅσον διὰ τὸ ἄλλο ζήτημα διὰ τοὺς διδασκάλους καὶ τοὺς καθηγητάς, θὰ ἀντιστρέψω τὸ ἐπιχείρημά σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Ἐφόσον ἀνεγνωρίσθη —καὶ ὅσον περνάει ὁ καιρὸς τόσον καλύτερα ἀναγνωρίζεται— ὡς βασικὴ κοινωνικὴ ἀνάγκη τὸ δημοτικὸν σχολεῖον, δηλαδὴ ἡ Παιδεία τῆς πρώτης βαθμίδος, καὶ ὅταν ζητῇ καὶ ἐπιμένῃ ὁ κόσμος νὰ αὐξηθοῦν τὰ χρόνια τῆς δημοτικῆς Παιδείας ξέρετε ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Νὰ ζητοῦν οἱ παιδαγωγοὶ καὶ κοινωνιολόγοι καθὼς καὶ οἱ ἴδιοι οἱ διδάσκαλοι μὲ τὰς Ὁμοσπονδίας των, ἡ μόρφωσις τῶν διδασκάλων νὰ γίνεται μέσα εἰς τὰ Πανεπιστήμια εἰς ἰδιαιτέρας παιδαγωγικὰς σχολάς. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, ὅτι οἱ διδάσκαλοι εἶχον μικροτέραν μόρφωσιν, ὀλιγώτερα προσόντα ἀπὸ τοὺς καθηγητὰς ὅταν τὸ δημοτικὸν σχολεῖον εἰς τὸν τόπον μας ἦτο παρημελημένον ἐγκαταλελειμμένον καὶ φυτοζωοῦσε. Ὅταν ὅμως ἡ Πολιτεία ἔκαμε 6χρονο τὸ δημ. σχολ. καὶ κατανοεῖ πῶς πρέπει νὰ γίνῃ ἑπτάχρονον ἢ καὶ παραπάνω, παράλληλα ὅλο καὶ ἀνεβάζει τὴν μόρφωσιν τῶν διδασκάλων καὶ ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ φθάσῃ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς διδασκάλους πλήρη Πανεπιστημιακὴν μόρφωσιν εἰς ἰδιαιτέρας Παιδαγωγικὰς Σχολάς. Τὴν ἰδίαν ἀνάγκην κατενόησεν ἐπὶ τέλους ἡ Πολιτεία καὶ διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν τεχνικῶν στελεχῶν καὶ ἵδρυσε τὰς δύο πρώτας Ἀνωτέρας Σχολὰς Ὑπομηχανικῶν. Μὴ βάζετε λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, τοὺς δύο περιορισμούς, διὰ νὰ ἐξελιχθοῦν αἱ δύο αὐταὶ Σχολαί. Ἀλλ’ ἠκούσθη καὶ ἕνα ἄλλο ἐπιχείρημα. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἂν οἱ πτυχιούχοι ἔχουν αὐτοδυναμίαν μόνον διὰ τὰ μικρὰ καὶ ἁπλᾶ ἔργα. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο παρουσίασεν ἰδιαιτέρως ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας. Δὲν ἔχει, μᾶς εἶπε, καμμίαν σημασίαν ἂν προσετέθη ἡ διάταξις, ποὺ ζητοῦμεν τὴν διαγραφήν της. Ἂν δὲν ἔχῃ σημασίαν τότε διατὶ προσετέθη; Βγάλτε την νὰ ἡσυχάσωμεν. Αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι τὸ πιὸ ἐπίμαχον σημεῖον καὶ ζητοῦμεν τὴν διαγραφήν της. Καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἐτονίσθη, διότι εἶναι λογικόν, ὅποιος θέλει νὰ κάνῃ μίαν μεγάλην οἰκοδομήν, ἢ τὸ Κράτος ποὺ ἔχει νὰ κάνῃ ἕνα μεγάλον ἔργον, νὰ ἀποτανθοῦν εἰς αὐτὸν τὸν μηχανικὸν ποὺ εἶναι περίφημα κατηρτισμένος καὶ εἶναι ὁ ἄριστος. Αὐτὸ εἶναι λογικόν, ἀλλὰ διατὶ ὁ ἄριστος πρέπει νὰ ἀνευρεθῇ μέσα εἰς τοὺς πτυχιούχους μηχανικοὺς τοῦ Πολυτεχνείου; Τί συμβαίνει ὄχι σπανίως εἰς τὴν πραγματικότητα; Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ μείνω κάπως περισσότερον εἰς τὰ ἁπλᾶ καὶ μικρὰ ἔργα. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω σᾶς, κ. Ὑπουργέ, ποὺ εἶσθε τεχνικὸς νὰ μοῦ δώσετε κατ’ ἐπιστημονικὸν τρόπον ποῖον εἶναι τὸ κριτήριον τὸ ἐπιστημονικὸν ἐὰν ἕν ἔργον εἶναι μεγάλο ἢ μικρόν, καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἐπιστημονικὸν κριτήριον ἂν ἕν ἔργον εἶναι ἁπλοῦν ἢ σύνθετον; Διότι προσέξατε, εἰς τὴν πρᾶξιν εἰς τὴν ζωὴν μας, ἕνα πρᾶγμα ποὺ τὸ λέγομεν ἁπλοῦν καὶ ἕν ἔργον ποὺ τὸ λέγομεν ἁπλοῦν, ἴσως εἶναι εἰς τὴν πρᾶξιν πολὺ δυσκολώτερον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι εἶναι δύσκολον καὶ πολυσύνθετον. Εἰς τὴν πρᾶξιν εἶναι δύσκολον νὰ διακρίνωμεν τὸ ἁπλοῦν ἀπὸ τὸ σύνθετον. Ἐπιτρέψατέ μου, ἂν καὶ δὲν εἶμαι τεχνικὸς νὰ φέρω ἕνα παράδειγμα. Μία γέφυρα μὲ 12 τόξα, εἶναι μεγάλον καὶ δύσκολον ἔργον καὶ μία γέφυρα μὲ ἕνα ἢ δύο τόξα εἶναι μικρὸν καὶ πολὺ εὐκολώτερον ἔργον; Αὐτὴν τὴν διάκρισιν θὰ κάνετε καὶ σεῖς, κ. Ὑπουργέ, ποὺ εἶσθε τεχνικός; Τὸ κριτήριον εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν τόξων τῆς γεφύρας; Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ διάκρισις θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν βαθυτέραν μελέτην τοῦ ἐδάφους, τοῦ ὑποστρώματος. Ἐὰν τὸ ἔδαφος εἶναι στερεόν, τότε ἡ γέφυρα μὲ 12 τόξα δὲν εἶναι δύσκολον ἔργον. Ἐὰν ἀντιθέτως τὸ ἔδαφος ὅπου θὰ κατασκευασθῇ ἡ γέφυρα μὲ ἕνα ἢ δύο τόξα, δὲν εἶναι στερεόν, τότε ἡ γέφυρα αὐτὴ δὲν εἶναι ἁπλοῦν ἔργον, εἶναι ἀρκετὰ δύσκολον. Ἕνα δεύτερον παράδειγμα: Δὲν εἶμαι τεχνικός, ἀλλὰ εἶμαι ἄνθρωπος ποὺ ζῶ τὴν σημερινὴν ζωὴν καὶ θέλω νὰ τὰ ξεκαθαρίσω τὰ πράγματα. Οἱ ὑπομηχανικοὶ ἕως τώρα εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ κτίζουν αὐτοδυνάμους οἰκοδομὰς μὲ δύο πατώματα. Τὰ τρία τέσσαρα πατώματα εἶναι πολὺ βαρὺ ἔργον καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀναλάβῃ πτυχιούχος τοῦ Πολυτεχνείου μηχανικός. Τί γίνεται ὅμως ὄχι σπανίως εἰς τὴν πραγματικότητα; Πολλοὶ ὑπομηχανικοὶ ἔχουν ὀργανώσει μεγάλα τεχνικὰ γραφεῖα καὶ ἀναλαμβάνουν οἰκοδομὰς μὲ 3, 4, καὶ 10 πατώματα καὶ κατασκευάζουν ἔργα σημαντικά. Ἔχουν ὅμως προσλάβει εἰς τὰ τεχνικά τους γραφεῖα καὶ ἕνα μηχανικὸν πτυχιούχον Πολυτεχνείου διὰ νὰ ὑπογράφῃ τὰς μελέτας, ἐνῷ τὰ ἔργα αὐτὰ τὰ κατασκευάζουν οἱ ὑπομηχανικοὶ μὲ τὸ τεχνικὸν γραφεῖον τους. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν δεύτερον περιορισμόν. Ὁμολογῶ, δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ ὑπομηχανικοὶ περιορίζονται εἰς πόλεις μέχρι 10.000 κατοίκων. Μόνον εἰς πόλεις μέχρι 10.000 κατοίκων δύνανται νὰ ἐργάζωνται αὐτοδυνάμως. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν συζήτησιν ἐδήλωσεν πὼς αὐτοὶ οἱ ὑπομηχανικοὶ πρέπει νὰ τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ ἐπανδρώσουν τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα. Ἀπὸ τὸ σημεῖον αὐτὸ ὡς τὸ σημεῖον νὰ περιορίσωμεν τὴν αὐτοδύναμον ἐργασίαν των εἰς πόλεις μέχρι 10.000 κατοίκων ἡ ἀπόστασις εἶναι τεραστία. Θὰ φέρω πάλιν ἕνα παράδειγμα διὰ νὰ δείξω, ποῦ μπορεῖ νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ ὁ περιορισμὸς αὐτός. Παίρνω δύο χωρία ἐδῶ εἰς τὰ Μεσόγεια. Τὸ χωρίον Μαρκόπουλον ἔχει 7.000, καὶ τὸ Κορωπὶ ἔχει 12.000. Ἄς ὑποθέσωμεν, ὅτι θέλει τὸ Μαρκόπουλον νὰ κάμῃ ἕνα δρόμον πρὸς τὸ Κορωπί, ἢ ὅτι αἱ δύο Κοινότητες θέλουν ἀπὸ κοινοῦ νὰ κατασκευάσουν τὸ ἔργον. Ἄν ὁ ὑπομηχανικὸς κάθεται εἰς τὸ Μαρκόπουλον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάνῃ τὴν μελέτην διὰ τὴν ὁδοποιΐαν, ἄν κάθεται εἰς τὸ Κορωπὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα διότι τὸ Κορωπὶ ἔχει 12.000 κατοίκους. Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐρώτησα, κ. Ὑπουργέ, ποῖον εἶναι τὸ ἐπιστημονικὸν κριτήριον, διὰ νὰ διακρίνωμεν τὰ ἁπλᾶ ἀπὸ τὰ σύνθετα ἔργα; Θέλετε νὰ ἐπανδρώσετε τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα, κ. Ὑπουργέ; Ἔχετε δίκαιον. Αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ. Εἴμεθα οἱ πρῶτοι ποὺ τὸ χειροκροτοῦμεν. Ἀλλὰ προσέξατε, τὰ ἐπαρχιακὰ κέντρα δὲν πρέπει νὰ ἐπανδρωθοῦν μόνον ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ὑπομηχανικούς. Πρέπει ὅλοι οἱ τεχνικοὶ καὶ πρῶτοι ἀπ’ ὅλους οἱ πτυχιοῦχοι τοῦ Πολυτεχνείου νὰ καταλάβουν, πῶς εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας μας καὶ ὅπου εἶναι ἀνάγκη, ἐκεῖ πρέπει νὰ πᾶνε. Αὐτὸ εἶναι τὸ χρέος τους. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ διακρίσεις. Ἀλλὰ ἠκούσθησαν καὶ μερικὰ ἄλλα παράδοξα κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπιχειρήματα καὶ θέλω νὰ ἀφιερώσω λίγα λόγια καὶ διὰ τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά. Ἐλέχθη, ὅτι οἱ πτυχιοῦχοι τοῦ Πολυτεχνείου ὑφίστανται αὐστηρὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις μὲ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου καὶ φοιτοῦν εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον πέντε χρόνια, ἐνῷ οἱ πτυχιοῦχοι τῶν δύο αὐτῶν ἀνωτέρων Σχολῶν ὑπομηχανικῶν ὑφίστανται καὶ αὐτοὶ εἰσιτηρίους ἐξετάσεις μὲ τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, αἱ εἰσιτήριοι ὅμως ἐξετάσεις δὲν εἶναι καθόλου αὐστηραὶ καὶ ἀφ’ ἑτέρου φοιτοῦν 4 χρόνια, ἑπομένως φοιτοῦν ἕνα χρόνον ὀλιγώτερον. Ἄρα, πρέπει νὰ ἔχουν ὀλιγώτερα προσόντα διότι ἡ μόρφωσίς τους, εἶναι μικροτέρα κατὰ ἕνα χρόνον. Πράγματι τυπικὰ πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις εἰς τὰ προσόντα, πρέπει οἱ πτυχιοῦχοι τοῦ Πολυτεχνείου νὰ ἔχουν μεγαλύτερα τυπικὰ προσόντα μὲ βάσιν τὰ προσόντα τὰ πτυχιακά. Ἔτσι εἶναι, ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν τὸ πρᾶγμα διαφέρει. Καὶ πρῶτον, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ἐτόνισα, αἱ εἰσιτήριοι ἐξετάσεις, εἴτε αὐστηραὶ εἶναι, εἴτε μαλακαί, ἔτσι ὅπως γίνονται, δὲν μᾶς δίδουν τὸ κριτήριον νὰ ἐκλέξωμεν τοὺς ἱκανωτέρους, εἰσάγονται συνήθως ὅσοι τοὺς βοηθήσῃ ἡ τύχη, καὶ ὅσοι ἔχουν μπουκώσει τὸ κεφάλι τους μὲ γνώσεις. Καὶ τώρα, κ. Ὑπουργέ, νὰ θίξω μίαν ἀπὸ τὰς βασικὰς ἀδυναμίας τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ μας συστήματος. Ἐδῶ εἰς τὸν τόπον μας ἔχομεν δυστυχῶς ὑπερεκτίμησιν τῶν γνώσεων. Ἔχομεν, ὅπως ἐτόνισα καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, μεταφυσικοποιήσει τὰς γνώσεις. Πιστεύομεν δηλαδή, ὅτι αἱ γνώσεις αὐταὶ καθ’ ἑαυταὶ ἔχουν ἀξίαν, ἔχουν δύναμιν, ὅτι εἶναι αὐτοδύναμοι, αὐθύπαρκτοι, λίγο πολὺ ὅπως αἱ «ἰδέαι» τοῦ Πλάτωνος. Κύριοι συνάδελφοι, ἂς τὸ ἐπαναλάβω ἀκόμη μία φορά, μόνον μὲ τὸ φῶς τῆς ἐπιστήμης θὰ πᾶμε μπροστὰ καὶ μόνο μὲ τὸ φῶς τῆς ἐπιστήμης ἐπῆγε ἡ ἀνθρωπότης μπροστά. Φυσικά, ὅταν λέγωμεν ἐπιστήμην, ἐννοοῦμεν γνώσεις. Εἶναι ὅμως τελείως διάφορον πρᾶγμα ἡ γνῶσις ποὺ μοῦ παρέχει ἡ ἐπιστήμη ἀπὸ τὴν μεταφυσικοποίησιν τῆς γνώσεως. Δηλαδὴ ἄλλο εἶναι νὰ καταρτίσῃς ἕνα ἰατρὸν καὶ νὰ τὸν πλουτίσῃς μὲ ἐπιστημονικὰς γνώσεις, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ τὰς χρησιμοποιήσῃ, νὰ τὰς ἐλέγξῃ, νὰ τὰς ἐπαληθεύσῃ καὶ νὰ τὰς προαγάγῃ εἰς τὴν πρᾶξιν καὶ ἄλλο νὰ φτιάξῃς ὑδροκεφάλους ἰατροὺς ποὺ ξέρουν ἀπ’ ἔξω ὅλα τὰ ὀστᾶ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος ἢ ποὺ ξέρουν ἀπ’ ἔξω τὴν σύνθεσιν ὅλων τῶν φαρμάκων, δὲν εἶναι ὅμως εἰς θέσιν νὰ κάμουν τὴν παραμικρὴν διάγνωσιν καὶ νὰ ἐφαρμόσουν σωστὰ τὰς γνώσεις. Αὐτοὶ ἔχουν γεμᾶτο τὸ κεφάλι τους μὲ γνώσεις, γνώσεις ὅμως ἄχρηστες, ἀχρησιμοποίητες. Ἑπομένως, μία ἀπὸ τὶς βασικὲς ἀδυναμίες τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος, καὶ πρέπει ἰδιαίτερα νὰ τὸ προσέξετε αὐτό, κ. Ὑπουργέ, μία λοιπὸν ἀπὸ τὶς βασικὲς ἀδυναμίες τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος εἶναι ἡ ὑπερτίμησις τῶν γνώσεων, μ’ ἄλλα λόγια ὁ χωρισμὸς τῆς θεωρίας ἀπὸ τὴν πρᾶξιν. Ἐδῶ εἰς τὸν τόπον μας δὲν καταλάβατε ἀκόμη, ὅτι προοδεύει καὶ θὰ προοδεύσῃ ἡ ἀνθρωπότης μόνον ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἑνότητα τῆς θεωρίας μὲ τὴν πρᾶξιν. Τὸ συμπέρασμα εἶναι: Ὁ πτυχιοῦχος τοῦ Πολυτεχνείου, ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ περισσότερες γνώσεις στὸ κεφάλι του, διότι διαθέτει ἕν ἔτος ἐπὶ πλέον σπουδῶν ἀπὸ τὸν πτυχιούχον τῶν ἀνωτέρων Σχολῶν ὑπομηχανικῶν. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἔχῃ ἐλέγξει τὰς γνώσεις του, ἐὰν στὴν πράξη ἐπάνω δὲν τὶς ἐπαληθεύσῃ, ἐὰν στὴν πράξη ἐπάνω δὲν τὶς γονιμοποιήσῃ, δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην, διὰ τὴν καλὴν ποιότητα τῆς ἐργασίας του, διότι δὲν μπόρεσε νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς θεωρίας τὰς ὁποίας ἐδιδάχθη. Αὐτὸς λοιπὸν ἔχει ἀνώτερα τυπικὰ προσόντα, καθυστερεῖ ὅμως εἰς τὰ οὐσιαστικὰ προσόντα. Ἀντίθετα, ἕνας ἄλλος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἴσως ὀλιγωτέρας γνώσεις, ἔχει ὅμως στὴν πράξη ἐπάνω ἐπαληθεύσει τὶς γνώσεις καὶ ἔχει μι’ αὐτὸν τὸν τρόπον πλουτίσει τὴν πεῖρα του, αὐτὸς ὁ ἄλλος πρέπει νὰ μᾶς ἐμπνέῃ μεγαλύτερη ἐμπιστοσύνη καὶ ἂς μὴ ἔχῃ πτυχίον τοῦ Πολυτεχνείου, ἀλλὰ τὸ πτυχίον τῶν ἀνωτέρων αὐτῶν Σχολῶν ὑπομηχανικῶν. Νὰ γιατί, ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ κάμῃ ἕνα μεγάλο ἔργο, εἴτε Κράτος λέγεται, εἴτε ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, δὲν θὰ πάῃ σὲ ἕνα πτυχιοῦχον τοῦ Πολυτεχνείου μόνον καὶ μόνον διότι ἔχει τὸ πτυχίον τοῦ Πολυτεχνείου. Θὰ ἀπευθυνθῇ πολὺ πιθανὸν σὲ ἕνα τεχνικὸ γραφεῖο ποὺ μπορεῖ νὰ ἔχῃ ἱδρυθῆ ἀπὸ ἕνα ὑπομηχανικόν, διότι ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ τεχνικὸν αὐτὸ γραφεῖον, μὲ τὰ ἔργα ποὺ ἔχει κάνει στὴν ὁδοποιΐα, στὶς οἰκοδομές, στὴ γεφυροποιΐα, στὶς ἐγκαταστάσεις τὶς ἠλεκτρικὲς κλπ., ἔχει πλουσίαν πεῖραν πηγάζουσαν ἀπὸ τὴν πρᾶξιν καὶ ἑπομένως, θὰ εἶναι καὶ ἡ μελέτη του καλυτέρα καὶ ἡ ἐκτέλεσις καὶ ἡ ἐπίβλεψις θὰ εἶναι ἱκανοποιητικαί. Μὴ θέλουμε, κ. συνάδελφοι, μὴ θέλετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, νὰ διαιωνίσητε αὐτὴν τὴν ἀδυναμίαν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ μας συστήματος. Ἦλθεν ἡ στιγμὴ καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ τὸ καταλάβουμε. Ἡ θεωρία φωτίζει τὴν πρᾶξιν καὶ ἡ πρᾶξις ἐλέγχει καὶ γονιμοποιεῖ τὴν θεωρίαν. Μὴ λησμονῆτε ἀκόμη, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐκεῖ στὶς πόλεις καὶ τὰ χωρία τῶν 10.000 κατοίκων, ὅπου θέλετε νὰ περιορίσετε τοὺς πτυχιούχους ὑπομηχανικούς, ἐκεῖ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα ἔργα, ἔργα ὁδοποιΐας, ἠλεκτρικαὶ ἐγκαταστάσεις, οἰκοδομαὶ καὶ διάφορα ἄλλα κτίρια, ὡρισμένα λοιπὸν δύσκολα ἔργα. Καὶ ὅμως τὰ ἔργα αὐτὰ τὰ ἐμπιστεύεσθε εἰς τοὺς πτυχιούχους τῶν Σχολῶν ὑπομηχανικῶν, ὅταν ἐργάζωνται εἰς πόλεις μέχρι 10.000 κατοίκων. Εἰς πόλεις ὅμως ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων δὲν τοὺς ἐμπιστεύεσθε διὰ τὰ ἴδια αὐτὰ ἔργα. Ἀλλὰ ἀκούστηκε καὶ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ μόρφωσις ποὺ θὰ πάρουν οἱ ἀπόφοιτοι τῶν δύο αὐτῶν ἀνωτέρων Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν, εἶναι καὶ ποιοτικῶς κατωτέρα καὶ ποσοτικῶς μικροτέρα. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τὸ ἤκουσα εἰς τὴν συζήτησιν ποὺ ἔγινεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Παιδείας διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἔμεινα μὲ ἀνοικτὸ τὸ στόμα. Εἶναι ποιοτικῶς κατωτέρα ἡ μόρφωσίς των; Ἐγὼ δὲν γνωρίζω ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν, ποὺ νὰ εἶναι ποιοτικῶς κατωτέρα. Γνωρίζω ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν γενικήν, ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν εἰδικήν, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ ἐπιστημονικὴ μόρφωσις ἀνωτέρας καὶ ἐπιστημονικὴ μόρφωσις, κατωτέρας ποιότητος. Οἱ καθηγηταί, ποὺ θὰ διδάξουν καὶ εἰς τὰς Σχολὰς Ὑπομηχανικῶν εἶναι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν τοὺς ξέρω γιὰ μπακάληδες. Μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῶ, ὅτι εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον θὰ δώσουν εἰς τοὺς σπουδαστὰς ποιοτικῶς καλὴν μόρφωσιν, ἐνῷ εἰς τὰς Σχολὰς Ὑπομηχανικῶν θὰ δώσουν νοθευμένην καὶ κατωτέρας ποιότητος μόρφωσιν. Ἴσως ἡ μόρφωσις εἰς τὰς Σχολὰς Ὑπομηχανικῶν νὰ εἶναι ποσοτικῶς μικροτέρα, ἀλλὰ ὅπως ἐξήγησα, μὲ τὴν πεῖρα τῆς ζωῆς καὶ μὲ τὴν πεῖρα τῆς πράξεως, θὰ συμπληρωθοῦν τὰ κενὰ αὐτά. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Τελειώνω ποιούμενος ἔκκλησιν νὰ μὴ ἀπορρίψητε τὴν ὑπὸ κρίσιν πρότασιν ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν Ε.Δ.Α. ἀλλὰ τῆς ὁποίας ὁμοίαν ἔχει ὑποβάλει καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέφερον μὲ πείθουν, ὅτι θὰ ἀδικήσετε τοὺς ἀποφοίτους τῶν σχολῶν αὐτῶν καὶ θὰ διακινδυνεύσετε τὴν λειτουργίαν των καὶ ταυτοχρόνως θὰ διακινδυνεύσετε καὶ τὴν ἰδικήν σας ἀγάπην διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας, ἐὰν ἐμμείνετε εἰς τὰς ἀρχικάς σας ἀπόψεις. Δεχθῆτε τοὐλάχιστον νὰ δύνανται οἱ ἀπόφοιτοι τῶν δύο αὐτῶν τεχνικῶν σχολῶν ἀνωτέρας βαθμίδος, νὰ ἀσκοῦν αὐτοδυνάμως τὸ ἔργον των εἰς πόλεις μέχρι 30.000 κατοίκων καὶ ἀπαλείψατε αὐτὸ τὸ «ἁπλᾶ καὶ μικρὰ ἔργα», ἐκτὸς ἐὰν ἔχετε σαφὲς ἐπιστημονικὸν κριτήριον διαχωρισμοῦ τῶν ἔργων εἰς μικρὰ καὶ μεγάλα, εἰς ἁπλᾶ καὶ σύντομα. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἐφέραμεν τὴν ὑπὸ κρίσιν πρότασιν ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν. Τὸ ἐκάμαμεν διότι πιστεύομεν εἰς τὴν ὀρθότητα τῶν συλλογισμῶν μας.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης ἔχει τὸν λόγον.

§123Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Καὶ μακρὰ ὑπῆρξεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 23 καὶ τελικῶς, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἐτονίσαμεν εἰς ἀνώμαλον τρόπον ψηφίσεως τοῦ ἄρθρου τούτου κατελήξαμεν. Συνέπεια τούτων ἦσαν δύο βασικαὶ παρεξηγήσεις. Ἡ μία, ὅτι ἐπεζητεῖτο ὑπὸ τῶν ἀποφοίτων τῶν Σχολῶν τῶν καταργηθεισῶν διὰ τοῦ Ν. 3422)55 νὰ διευρύνουν τὰ δικαιώματά των σφετεριζόμενοι δικαιώματα τῶν διπλωματούχων μηχανικῶν, καὶ ἡ δευτέρα, ὅτι κατόπιν πιέσεων τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀνώμαλον ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 23 διότι ἐπεθύμουν οἱ διπλωματοῦχοι μηχανικοὶ νὰ ἔχουν ὑποτεταγμένους τοὺς ὑπομηχανικοὺς καὶ τοὺς ἀποφοίτους τῶν σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1. Ἀποτέλεσμα τούτων ἦτο νὰ ἐπικρατήσῃ μίαν ἀνταγωνιστικὴ διχοστασία εἰς τοὺς κόλπους τῶν τεχνικῶν μας, ἐνῷ ἡ ἀνάγκη διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας ἀπαιτεῖ ἑνότητα, σύμπνοια καὶ ἀγάπην, συνεργασίαν ὅλων τῶν τεχνικῶν στελεχῶν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ τεχνική μας στελέχωσις εἶναι ἀνεπαρκὴς στὶς μέσες καὶ κατώτερες βαθμίδες. Ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν ἀνεπάρκειαν ἀντιμετωπίζει τὸ Ν. Δ. 3917)59. Καὶ σκοπεύει νὰ συστηματοποιήσῃ τὴν λειτουργίαν τῶν τεχνικῶν σχολῶν τῶν τριῶν πρώτων βαθμίδων. Καὶ καθορίζει: 1) Τὰς σχολὰς τοῦ ἄρθρου 20, ὡς κατωτέρας, 2) τοῦ ἄρθρου 16, δηλαδὴ τεχνικῶν βοηθῶν καὶ ἐργοδηγῶν καὶ 3) τὰς τοῦ ἄρθρου 1. Ὅλων αὐτῶν τῶν ἀποφοίτων τὸ ἐπίπεδον τῶν ἐπιστημονικῶν δικαιωμάτων ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς ἐπαγγελματικῆς των σταδιοδρομίας, προσπαθεῖ νὰ καθορίσῃ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 23. Διαπιστώνομεν ὅμως ἐκ τῆς μορφῆς τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 23 πλήρη ἰσοπέδωσιν δικαιωμάτων τῶν ἀποφοίτων τῶν σχολῶν τοῦ ἄρθρου 16 καὶ τῶν σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 μὲ ἐξαίρεσιν, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις δὲν ἰσχύει διὰ πόλεις κάτω τῶν 10.000 κατοίκων καὶ δι’ ἁπλᾶ ἔργα. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ ἰσοπέδωσις αὐτὴ ἀντίκειται ὄχι μόνον εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ πνεῦμα τῶν συζητήσεων τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐψήφισε τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὸν τὸν σκοπὸν ὁ ὁποῖος ἐπεδιώκετο. Θὰ ἐνθυμῆσθε, κ. συνάδελφοι, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τοὺς εἰσηγητὰς καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ σχολαὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς σχολαὶ ἀνωτέρας στάθμης καὶ δι’ αὐτὸ ἀπητήθη διὰ τὴν δυνατότητα εἰσόδου εἰς αὐτὰς ἀπολυτήριον γυμνασίου καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἐτονίσθη, ὅτι ἡ παρεχομένη εἰς αὐτὰς μόρφωσις θὰ εἶναι ἀνωτέρου ἐπιπέδου. Καὶ εἶναι τόσον ἀκριβὲς αὐτό, ὥστε ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι προορίζει τοὺς ἀποφοίτους τῆς σχολῆς τοῦ ἄρθρου 1 ὡς καθηγητὰς τῶν σχολῶν τῶν ἄρθρων 16 καὶ 20. Καὶ ὅμως, κ. συνάδελφοι, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι λόγῳ προσόντων καὶ διδακτέας ὕλης κρίνονται κατάλληλοι νὰ ἀποτελέσουν τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν εἰς κατωτέρας καὶ μέσας Σχολάς, ἔχουν ὄχι μόνον ἴσα δικαιώματα μὲ τοὺς ἀποφοίτους τῶν κατωτέρων αὐτῶν Σχολῶν, ἀλλὰ καὶ ὀλιγώτερα καθ’ ὅσον οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Σχολῶν, ἄρθρου 16, ἔχουν δικαίωμα αὐτοδυνάμου ὑπογραφῆς καὶ ἐκτελέσεως ὡρισμένων ἔργων. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀντινομίαν. Τὴν ἀντινομίαν αὐτὴν θὰ τὴν ἴδωμεν ἐμφανεστέραν ἀπὸ τὴν διάταξιν καθ’ ἣν οἱ ἀπόφοιτοι τῶν καταργηθεισῶν Σχολῶν διατηροῦν τὰ δικαιώματα τῆς αὐτοδυνάμου μελέτης καὶ ἐκτελέσεως ὡρισμένων ἔργων, τὰ ὁποῖα εἶχον βάσει διατάξεων τοῦ Ν. 6422)34, ἐνῷ οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετικοῦ διατάγματος, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμεύσουν καὶ ὡς καθηγηταὶ δὲν θὰ ἔχουν τὰ αὐτὰ δικαιώματα. Νομίζω, ὅτι οὕτω ἡ λειτουργία τῶν Σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 καθίσταται δυσχερής. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ἐπίμαχον σημεῖον τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοθετικοῦ διατάγματος. Καὶ τὸ ἐπίμαχον σημεῖον αὐτὸ εἶναι ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ἐπιπέδου τῆς ἐπαγγελματικῆς δραστηριότητος τῶν ἀποφοίτων αὐτῶν, ποὺ μένει ἐκκρεμές. Διὰ τοὺς ἀνθρώπους δὲ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν 16 χρόνια ἐπιστημονικῶν σπουδῶν δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς των ἁρμοδιότητος, ἀλλὰ εἶναι ἀκόμη καὶ τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεώς των ἀπὸ ἀπόψεως ὑπαλληλικοῦ κώδικος. Εἶναι ἔκδηλος ἡ ἀνάγκη τοῦ καθορισμοῦ τῶν ἁρμοδιοτήτων των βάσει τῆς διδακτέας ὕλης ὡς καὶ τὸ ὄργανον τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίσῃ τὰς ἁρμοδιότητας ὅλων τῶν κλιμακίων τῶν ἀποφοίτων τῶν τεχνικῶν Σχολῶν. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν ὁ καθορισμὸς τοῦ ὁρίου αὐτοῦ ἐγένετο διὰ νομοθετικῆς πράξεως τῆς Βουλῆς. Τὸ πρᾶγμα ὅμως εἶναι δύσκολον καὶ δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ὁ καλύτερος τρόπος θεμελιώσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀποφοίτων τῶν Σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 3971)59 θὰ ἦτο νὰ ἀπαλειφθοῦν ἀπὸ τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τούτου οἱ περιορισμοὶ τῶν μικρῶν καὶ ἁπλῶν ἔργων καὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν 10.000 κατοίκων. Ἄν ἀπαλειφθοῦν αἱ δύο αὗται φράσεις, τότε τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως ὅσον καὶ τὸ Α.Σ.Ε.Π. ὅσον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μὲ τὰς ἐξουσιοδοτήσεις αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐδόθησαν ὑπὸ τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος καὶ τοῦ περὶ ἑνοποιήσεως Τεχνικῆς καὶ Ἐπαγγελματικῆς Ἐκπαιδεύσεως, εἶναι εἰς θέσιν νὰ προβοῦν εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν ὁρίων βάσει τῆς διδακτέας ὕλης ὡς καὶ τῶν ἄλλων ἀποφοίτων τῶν διαφόρων τεχνικῶν Σχολῶν. Ὁ διὰ τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 23 διαχωρισμὸς τῶν ἀποφοίτων γίνεται εἰς βάρος τῶν μελλόντων νὰ ἀποφοιτήσωσιν ἀπὸ τὰς Σχολὰς τοῦ ἄρθρου 1 καὶ δὲν συμβάλλει εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῶν σκοπῶν τοῦ Ν. Δ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§125Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ συζητούμενον θέμα θέτει δύο προβλήματα. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ τυπικὸν καὶ τὸ δεύτερον τῆς οὐσίας. Οἱ προτείνοντες συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ καταγγέλλουν, ὅτι μία φράσις τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν. Δ. 3971)59 προσετέθη εἰς αὐτὸ κατὰ τὴν εἰς τὸ σύνολον ψήφισίν του χωρὶς νὰ ἔχῃ ψηφισθῆ προηγουμένως ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς θὰ πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις διὰ νὰ φωτισθῇ τὸ Σῶμα περὶ τοῦ τὶ ἀκριβῶς συνέβη. Διότι ἐὰν οὕτως ἔχῃ τὸ ζήτημα θὰ πρέπει ἡ ὁλομέλεια τῆς Βουλῆς νὰ ἀντιδράσῃ. Ἐὰν πράγματι ἔλαβον χώραν ὅσα καταγγέλλονται καὶ περιέλθουν εἰς γνῶσιν τοῦ λαοῦ, τὸ Κοινοβούλιον καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως θὰ ἐκπέσουν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τούτου. Καὶ διὰ τοῦτο νομίζομεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἀντιδράσῃ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ νὰ ζητήσῃ διαγραφὴν τῆς παρατύπως προστεθείσης εἰς τὸ Ν. Διάταγμα 3971)59 διατάξεως. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Τὸ Ν. Δ. 3971)59 τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθη ἡ Ἐπιτροπὴ Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς σειρὰν συνεδριάσεων ἐθέσπισε τὴν νέαν μορφὴν τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς χώρας καὶ περιέλαβε διάταξιν καθ’ ἣν ἡ ἐπαγγελματικὴ ἐκπαίδευσις θὰ διακρίνεται εἰς 4 κατηγορίας. Εἰς τὴν κατωτέραν, τὴν μέσην, τὴν ἀνωτέραν καὶ ἀνωτάτην. Οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 3971)59 ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἀπόφοιτοι «ἀνωτέρας σχολῆς», διότι ἀπόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου θὰ φοιτοῦν ἐπὶ 4 ἔτη εἰς τὰς σχολὰς αὐτάς. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοὺς ἀποφοίτους τῶν σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 τοὺς προορίζει ὡς καθηγητὰς τῶν μέσων καὶ κατωτέρων τεχνικῶν σχολῶν. Τοὺς θέλει τοποθετημένους εἰς τὴν «ἀνωτέραν» στάθμην. Ἐν τούτοις ἡ τελικὴ διατύπωσις τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν. Διατάγματος 3971)59, ἀνατρέπει τὴν ἀρχὴν ταύτην καὶ ὑποβιβάζει τοὺς ἀποφοίτους τῶν Σχολῶν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. τούτου, οἱ ὁποῖοι μὲ τοὺς παρατύπως προστεθέντας εἰς τὴν παράγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 23 περιορισμούς, ὑφίστανται μίαν ἀδικαιολόγητον CAPITIS DE MINUTIO. Νομίζω, ὅτι ἐβιάσθη ὁ συντάκτης τῆς ἐπιδίκου φράσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν. Διατάγματος 3971)1959 νὰ καθορίσῃ τὴν θέσιν τῶν ἀποφοίτων τῶν ἀνωτέρων τεχνικῶν σχολῶν. Μετὰ τὴν ἀποφοίτησίν των οὗτοι θὰ καταλάβουν τὴν θέσιν ποὺ θὰ τοὺς δώσῃ ἡ πραγματικὴ μόρφωσις ποὺ θὰ λάβουν εἰς τὰς σχολάς των, ὅπως οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ παλαιοῦ Μικροῦ λεγομένου Πολυτεχνείου ἔλαβον τὴν θέσιν των εἰς τὸν Τεχνικὸν Κλάδον τῆς χώρας. Ὁ καθορισμὸς ὁρίου πόλεων ἐντὸς τῶν ὁποίων οὗτοι θὰ ἐργάζωνται αὐτοδυνάμως καὶ ὁ περιορισμὸς τοῦ ὅρου «μικρῶν καὶ ἁπλῶν ἔργων» εἶναι περιττός. Ἀρκετὸν θὰ ἦτο νὰ ἐγράφετο εἰς τὸν νόμον ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν ἀποφοίτων τούτων ὡς ἀποφοίτων ἀνωτέρων σχολῶν. Μὲ τὴν πεῖραν θὰ λάβουν τὴν θέσιν των εἰς τὸν Τεχνικὸν Κλάδον. Δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἀδίκως τοὺς καταδικάζει ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ν. Δ. 3971)59. Ἐνῷ τοὺς δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ διδάσκουν ὡς καθηγηταὶ εἰς Μέσας Σχολάς, τοὺς ἀφαιρεῖται τὸ δικαίωμα ἐκτελέσεως ὡρισμένων ἔργων καὶ εἰς ὡρισμένας πόλεις τῆς χώρας. Θὰ πρέπει ἢ νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ διάταξις ὁλόκληρος ἢ τοὐλάχιστον τὸ ὅριον τῶν πόλεων τῶν 10.000 κατοίκων ποὺ εἶναι πολὺ μικρόν, (διότι ἐκ τῶν 205 ἑλληνικῶν πόλεων καμμία σχεδὸν πόλις μὲ 10.000 κατοίκους δὲν ὑπάρχει, ὑπάρχουν κωμοπόλεις ποὺ εἶναι πρωτεύουσαι ἐπαρχιῶν ποὺ ἔχουν 4, 5, 6 χιλιάδας κατοίκους ποὺ βάσει ἑνὸς νόμου— ἔγιναν δῆμοι κλπ. Συνεπῶς, καταδικάζετε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ ἐργάζωνται μόνον εἰς τὰς κωμοπόλεις. Ποῖος ὅμως θὰ εὑρεθῇ σεβόμενος ἑαυτόν, ποὺ θὰ σπουδάσῃ 4 χρόνια εἰς τὰς ἀνωτάτας αὐτὰς Σχολὰς καὶ θὰ πάγῃ εἰς τὰς κωμοπόλεις νὰ ἐργασθῇ; Θὰ πάῃ ἐὰν εἶναι τὸ συμφέρον του. Ἐὰν δὲν εἶναι τὸ συμφέρον του, διατὶ νὰ τὸν καταδικάσωμεν εἰς αὐτὸν τὸν μαρασμὸν καὶ εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα θὰ ἀποβλέψωμεν ὅσον ἀφορᾷ τὸ σχολεῖον αὐτό, ὅταν ἀπὸ τοῦδε λέγωμεν, ὅτι θὰ εἰσάγωμεν σπουδαστὰς μὲ μαρασμὸν καὶ χωρὶς ἐλπίδας; Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἡ διάταξις θὰ βλάψῃ ἀντὶ νὰ ὠφελήσῃ τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν. Προτείνω, λοιπόν, ἢ νὰ διαγραφῇ ὁλόκληρος ἡ παρατύπως προστεθεῖσα φράσις καὶ νὰ ὁρίσωμεν, ὅτι οἱ ἀπόφοιτοι τῶν Σχολῶν αὐτῶν εἶναι ἀπόφοιτοι ἀνωτέρων Σχολῶν καὶ ἂς ἔλθῃ ἡ πεῖρα νὰ τοὺς κατατάξῃ ὅπου πρέπει νὰ τοὺς κατατάξῃ ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ὅριον τῶν 10.000 κατοίκων ποὺ εἶναι αὐθαίρετον νὰ τὸ μεταβάλωμεν καὶ νὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὸ ὅριον τῶν 30.000 διὰ νὰ ἠμποροῦν οἱ τεχνικοὶ αὐτοὶ νὰ κινηθοῦν εἰς ὡρισμένας πρωτευούσας Νομῶν. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν φράσιν «τῶν ἁπλῶν καὶ μικρῶν ἔργων» δεδομένου, ὅτι δὲν ὑπάρχει νομικὸς χαρακτηρισμός, τὴν θεωρῶ περιττὴν καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι θὰ προκαλέσῃ ζητήματα. Θὰ ὑπάρξουν ἀμφιβολίαι ποῖον τὸ ἁπλοῦν καὶ μικρὸν ἔργον. Ἐὰν ὑπῆρχε τοιοῦτος χαρακτηρισμὸς μὲ παραπομπὴν «ὅρα τὸ βιβλίον τοῦ τάδε καθηγητοῦ ποὺ καθορίζει ποῖα εἶναι ἁπλᾶ καὶ μικρὰ ἔργα ἢ ὅρα τὴν τάδε διάταξιν» τὸ πρᾶγμα θὰ καθίστατο πλέον εὐχερές. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ βοηθήματα, μὲ τὸ νὰ προσθέσωμεν τὴν φράσιν αὐτὴν εἰς τὸ νομοσχέδιον θὰ φέρωμεν μπλέξιμον τεράστιον καὶ θὰ ἀναγκάσωμεν τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ καταφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια ἀκόμη διὰ νὰ διαλευκάνουν αὐτὴν τὴν φράσιν. Δι’ αὐτὸ ἐπειδὴ σκοπός μας εἶναι νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς τεχνικῆς μας ἐκπαιδεύσεως καὶ νὰ βοηθήσωμεν νὰ λειτουργήσουν αὐταὶ αἱ Σχολαὶ διὰ νὰ ἀποδώσουν χρησίμους τεχνικοὺς εἰς τὴν χώραν, νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν πρότασιν περὶ διαγραφῆς τῆς φράσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία προώρισται νὰ ἐπιφέρῃ ἀνωμαλίας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ, τόσας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀχρηστεύσουν τὰς σχολὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων τόσα ἐστήριξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§127Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὴ διὰ τὸ κῦρος καὶ τὸ γόητρον τοῦ Κοινοβουλίου ἡ διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως καὶ ἡ συνέχισις τῆς συνεδριάσεως ἐπὶ παρουσίᾳ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Συγκεκριμένως αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρίστανται 11 κυβερνητικοὶ βουλευταὶ καὶ 22 ἀντιπολιτευόμενοι. Εἶναι προφανὴς ἡ εὐθύνη τοῦ Προεδρείου διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συνεδριάσεως ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, παράλληλος δὲ εἶναι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν πολιτικῶν Κομμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ. Τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐξ ἀφορμῆς αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ἔχουν γίνει δυσμενῆ καὶ πικρόχολα σχόλια ὁλοκλήρου σχεδὸν τοῦ Ἀθηναϊκοῦ Τύπου. Ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, κ. Πρόεδρε, καὶ ὑπομιμνήσκω τὴν εὐθύνην σας ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἡ διαπίστωσις τῆς ἐλλείψεως ἀπαρτίας ἐκ μέρους ὑμῶν δὲν γίνεται μόνον κατόπιν ὑποβολῆς ἐνστάσεως, ἀλλὰ καὶ αὐτεπαγγέλτως κατὰ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμόν. Ὀφείλετε συνεπῶς, νὰ λύσητε τὴν συνεδρίασιν, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὸ πράξητε ἀσχέτως τοῦ ἀντικειμένου τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν θλιβερὰν αὐτὴν κατάστασιν καὶ ἰδιὰ νὰ ληφθοῦν τὸ ταχύτερον τὰ προσήκοντα μέτρα ἀντιμετωπίσεώς της, πρὸς τὸν σκοπὸν εὐρύθμου καὶ ὁμαλῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς, παρουσίᾳ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Στεφανίδη, ἐὰν ὑπάρχῃ εὐθύνη διὰ τὴν μὴ παρουσίαν ἐν τῇ αἰθούσῃ μεγάλου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἡ εὐθύνη θὰ πρέπει νὰ βαρύνῃ τὰς πτέρυγας αἱ ὁποῖαι ὑπέβαλον ἀμφοτέρας τὰς προτάσεις, περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ Ν. Δ)τος 3971. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ ἀντίστοιχος εὐθύνη, ἀλλὰ ἡ κυριωτέρα εὐθύνη ὑπάρχει εἰς τὴν πλευρὰν αὐτήν. Διότι ἔχει ὑποβληθῆ ἐκ τοῦ Κέντρου ἡ πρότασις καὶ δὲν βλέπω παρὰ τρεῖς βουλευτάς. Τὸ ὅτι τὸ Προεδρεῖον δύναται νὰ κηρύξῃ τὴν λῆξιν τῆς συνεδριάσεως, αὐτὸ εἶναι γνωστόν. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, νὰ συνεχίζεται ἡ συζήτησις μὲ ὀλίγους βουλευτάς, δὲν εἶναι πρωτοφανές.

§129Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ γεγονὸς αὐτὸ πρέπει νὰ ὠθήσῃ καὶ ὑμᾶς εἰς τὴν λῆψιν τῶν προσηκόντων μέτρων ὄχι μόνον ὡς προεδρεύοντα τῆς ἀποψινῆς συνεδριάσεως, ἀλλὰ τὸ Προεδρεῖον ὁλόκληρον ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς διαβήματα διὰ νὰ μὴ παρουσιάζεται τὸ θέαμα αὐτό. Διότι αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ ἀναποτρέπτως, ἠξεύρετε ποῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ κηρύξετε λήξασαν τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν καὶ περαιτέρω νὰ προβῆτε εἰς τὰ διαβήματα, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προβῆτε.

§130Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καίτοι εἶμαι ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν ἀνελλιπῶς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος, ἐν τούτοις δὲν δύναμαι νὰ ἀδικήσω τοὺς ἀπερχομένους συναδέλφους οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἀποχωρήσεώς των ἐκδηλώνουν τὴν δυσφορίαν των ἐναντίον τῆς ἀμετροπείας καὶ τῆς σειρᾶς τῶν δεκάδων ρητόρων, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν ἐπαναλαμβάνοντες τὰ αὐτά. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὀλίγον ἐνδιαφέρει τοὺς ρήτορας ἡ παρακολούθησις ἐκ μέρους τῶν κ. συναδέλφων, ἀλλὰ τοὺς ἐνδιαφέρει μόνον ἡ ἀναγραφὴ τῶν ἀγορεύσεών των εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ τὰ στείλουν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς των. Ἐκτὸς τούτου αἱ ἀγορεύσεις ἐπὶ ἑνὸς θέματος συζητηθέντος εἰς πολλὰς συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶναι ἀδικαιολογήτως μακραὶ ὥστε νὰ εἶναι εὔλογος ἡ δυσφορία τῶν συναδέλφων τῆς συμπολιτεύσεως.

§131Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρέμβασις τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Στεφανίδη, εἶναι τοὐλάχιστον ἀτυχής, διότι ἐκ τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, ὑπάρχει μία πρότασις περὶ καταργήσεως μιᾶς παραγράφου, ὑπογεγραμμένης ὑπὸ δεκάδος καὶ πλέον βουλευτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων, οὔτε δύο δὲν παρίστανται ἐν τῇ αἰθούσῃ.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης, εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, διεμαρτυρήθη διότι κατὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν διεξάγεται ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων, ὑπάρχει φόβος νὰ λήξῃ ἡ σύνοδος τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, χωρὶς νὰ προλάβουν νὰ συζητηθοῦν αἱ προτάσεις νόμων περὶ καταργήσεως ἢ τροποποιήσεως νομοθετικῶν διαταγμάτων ψηφισθέντων παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως.

§133Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἰδικήν μας εὐαισθησίαν θὰ τὴν θεωρήσετε ὡς ἐλάττωμα; Καλέσατε ἐὰν θέλετε τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμου. Ἡμεῖς παραιτούμεθα τοῦ λόγου.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, ὑπέμνησα ἁπλῶς μίαν παρατήρησιν συναδέλφου σας, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν καὶ ἡ ὁποία ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν σημερινήν σας παρατήρησιν.

§135Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν λέγωμεν νὰ συζητήσωμεν, ἐννοοῦμεν νὰ συζητήσωμεν, ἀλλὰ ὄχι ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων.

§136Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ παρατήρησίς μου, κ. Πρόεδρε, περὶ ἐλλείψεως ἀπαρτίας, συμπτωματικῶς ἐγένετο σήμερον, διότι τὸν τελευταῖον καιρόν, κατὰ τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος, ἰδίᾳ μετὰ τὴν 10ην νυκτερινήν, παρίστανται 20–30 βουλευταί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὡς ἀτυχοῦς τῆς προτάσεώς μου, δὲν εἶναι ὁ προσήκων καθ’ ὅσον αὕτη εἶναι γενικὴ καὶ ἀναφέρεται εἰς θέμα ἀρχῆς, τουτέστι, ἐπιβεβλημένης λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου, ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐν ἀναλογίᾳ τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ, παρίστανται περισσότεροι τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, καὶ κρίνεται ταὐτοχρόνως ὁμοία πρότασις τῆς ΕΔΑ, ἧς βουλευταὶ ὡμίλησαν καὶ παρίστανται, μὴ ἀναγκαιούσης ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς παρουσίας ὅλων τῶν ὑπογραψάντων τὰς προτάσεις. Δὲν πρέπει ἄλλωστε, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ παραβλέπῃ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν πρότασιν ἀκυρώσεως Ν. Δ. καὶ εἰς τὴν σημερινὴν μάλιστα συζήτησιν, καθ’ ἣν παρίστανται 21 βουλευταὶ κυβερνητικοὶ καὶ 22 τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν συνεχισθῇ αὕτη μὲ ἐμφανῆ ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων, θὰ ἀχθῶμεν ἀμέσως εἰς ψηφοφορίαν δι’ ἀναστάσεως, ὁπότε λόγῳ τῆς παρουσίας διπλασίου ἀριθμοῦ ἀντιπολιτευομένων βουλευτῶν, ἡ πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ., θὰ γίνῃ δεκτή. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ πρότασίς μου ἀποβαίνει ὄχι ἀτυχὴς ἀλλ’ εὐτυχὴς διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ὤφειλε διὰ νὰ ἀποτρέψῃ τὸν κίνδυνον τῆς ἀπορρίψεως νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς συμπολιτεύσεως νὰ παρίστανται. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, εἶναι ἄστοχος καὶ ἀτυχὴς ἡ παρατήρησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Δὲν πιστεύω νὰ προτίθεσθε, κ. Πρόεδρε, σεῖς, ποὺ συνωμολογήσατε, ἀπαντῶντες προηγουμένως εἰς ἐμέ, τὴν ἀναμφισβήτητον ἔλλειψιν ἀπαρτίας, νὰ ἐξαντλήσητε τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων καὶ νὰ ἀναβάλητε σκοπίμως δι’ ἄλλην ἡμέραν τὴν λῆψιν ἀποφάσεως, διότι θὰ ἐπρόκειτο περὶ καταφώρου παρατυπίας, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θεωρῶ ὑμᾶς ἱκανόν. Κύριε Πρόεδρε, ἀναφέρομαι, ἐπαναλαμβάνω, εἰς ζήτημα ἀρχῆς καὶ τάξεως καὶ εἰδικώτερον εἰς τὰ δυσμενέστατα σχόλια τοῦ τύπου ὡς φορέως τῆς κοινῆς γνώμης, διὰ τὸ ἀποκαρδιωτικὸν αὐτὸ θέαμα τῆς Βουλῆς, συνεδριαζούσης ἐπὶ παρουσίᾳ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Ἡ παρατήρησίς μου αὕτη ἰσχύει διὰ πᾶσαν περίπτωσιν νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς λύσεως τῆς συνεδριάσεως, κ. Πρόεδρε, ἐξ ἀφορμῆς τῆς βασίμου αὐτῆς παρατηρήσεώς μου καὶ ἄλλων κ. συναδέλφων, περὶ ἐμφανοῦς ἐλλείψεως ἀπαρτίας, θὰ προσφέρητε θετικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἐν συνεχείᾳ πρέπει νὰ προέλθητε εἰς τὰ δέοντα διαβήματα ἁρμοδίως, ὑπενθυμίζοντες τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικῶν Κομμάτων καὶ τὴν ἀδήριτον ἀνάγκην, ὅπως ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ Προεδρείου καὶ ἐν ὄψει τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου Κανονισμοῦ, ληφθῶσιν ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα ὁμαλῆς καὶ εὐρύθμου λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἀναστηλώσεως τοῦ κύρους καὶ τοῦ γοήτρου του.

§137Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ λέγετε, ὅ,τι δύνασθε οἴκοθεν, νὰ διαπιστώνετε σεῖς τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας, ἀλλὰ δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἀποφάσεις. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις εἶναι ἄσκοπος.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀπορῶ διότι σήμερον σᾶς κατέλαβεν αὐτὴ ἡ εὐαισθησία, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν, ὅτι συνήθως αἱ συζητήσεις κατὰ τὰς ὥρας αὐτὰς γίνονται ἐνώπιον μικροῦ ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν παραιτῆσθε τοῦ λόγου ἐγὼ λύω τὴν συνεδρίασιν.

§139Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἢ διαπιστώνετε, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία ἢ θὰ καλέσετε δι’ ἀναστάσεως νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ ἀπὸ τοῦδε διαπίστωσις ἐλλείψεως ἀπαρτίας σᾶς ὑποχρεώνει νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Στεφανίδη, εἶναι μία ὑπόμνησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ Κόμματα, νὰ λάβουν τὰ ἀπαραίτητα μέτρα, ὥστε νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον.

§140Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ. Ἐὰν δὲν λύσετε τὴν συνεδρίασιν βεβαίως.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν λύω τὴν συνεδρίασιν.

§142Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ μιᾶς προτάσεως τοῦ κ. Στεφανίδη ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἤρχισε πλέον ἢ ὄχι νὰ γίνεται μία συζήτησις ἀντικειμενική, ἀλλὰ ἐπιρρίπτεται τὸ βάρος, τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχουν τόσοι βουλευταί, μόνον εἰς τὴν κυβερνητικὴν πλευράν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀπήντησεν εἰς τὸν κ. Στεφανίδην ἐν ἀρχῇ καὶ εἶπεν, ὅτι ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ κέντρου ἐξ ἧς 15 βουλευταὶ κάμνουν πρότασιν ἀκυρώσεως μιᾶς διατάξεως ἑνὸς νομοσχεδίου δὲν ὑπάρχει παρὰ ἕνας ἢ δύο. Ἐκείνην τὴν στιγμὴν δὲν ὑπῆρχε παρὰ μόνον ὁ κ. Στεφανίδης καὶ πιθανὸν καὶ ὁ κ. Ἀρβανιτάκης. Πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, εὑρίσκομαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προηγουμένου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνδιέφερε φαίνεται τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ πολὺ μεγάλη συζήτησις καὶ εἶχον διαπιστώσει, ὅτι ἐκεῖ ὑπῆρχον ἐλάχιστοι βουλευταὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, οἱ ὁποῖοι παρηκολούθουν τὴν συνεδρίασιν ἐνῷ τὸ πλεῖστον τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν εὑρίσκετο παρόν. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταί, καταπονηθέντες ἐπὶ τετράωρον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποχωρήσουν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούουν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἑκάστης συνεδριάσεως μέχρι τοῦ τέλους τὰ αὐτά, τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι οὔτε ἡ πρώτη φορά, οὔτε ἡ τελευταία καθ’ ἣν ὑπάρχουν ἐλάχιστοι βουλευταὶ εἰς τὴν συζήτησιν μιᾶς προτάσεως νόμου ἢ ἑνὸς νομοσχεδίου. Θητεύω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ τέσσαρα ἔτη καὶ εἶναι ἐλάχισται αἱ στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας δὲν παριστάμην κατὰ τὰς συζητήσεις ἐδῶ καὶ ὅμως πλειστάκις διεπιστώθη, ὅτι πρὸ κενῶν ἑδωλίων ὑπῆρχον συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλουν καὶ ὅμως συνεχίζετο ἡ συζήτησις. Λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγραφέντων βουλευτῶν καὶ ἡ ψηφοφορία νὰ γίνῃ κατὰ τὰ κεκανονισμένα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ καταπονῆται ἡ Βουλή, καὶ νὰ παρατείνεται ἡ συνεδρίασις μὲ ἀγορητὰς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ Προεδρεῖον διαπιστῶνον ἔλλειψιν ἀπαρτίας λύει τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6,30′ μ. μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.)