1960.01.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25η

Πέμπτη 14 Ἰανουαρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.40′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν διότι ταῦτα μόλις διενεμήθησαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Κ. Ἀδαμόπουλος (ὑπουργὸς Γεωργίας), καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἐπεκτάσεως καὶ βελτιώσεως τῶν δενδροκηπευτικῶν μας καλλιεργειῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3969) 1959 Ν. Δ. «περὶ ἀπ’ εὐθείας πωλήσεως, ἐκμισθώσεως καὶ ὑποθηκεύσεως ἀκινήτου τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης πρὸς ἀνέγερσιν τουριστικοῦ ξενοδοχείου». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως καθυστερουμένων ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ Ὀργανισμῶν Κοινωνικῆς Πολιτικῆς ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Κοίτης Μποκλουτζᾶ Κομοτινῆς, ἐπικαλουμένης τὴν συμπαράστασιν τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῶν δεινῶς πληγέντων ἐκ τῶν πλημμυρῶν κατοίκων τῆς ἐν λόγῳ περιφερείας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Μαιευτηρίου «Μαρίκα Ἡλιάδη», αἰτοῦντος τὴν ἀπαλλοτρίωσιν γειτνιαζόντων εἰς τὸ ἐν λόγῳ ἵδρυμα οἰκοπέδων, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεως τοῦ Ἱδρύματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ξυλίνων Παραπηγματούχων Κάτω Τούμπα Θεσσαλονίκης, αἰτοῦντος ὅπως οἱ ἄστεγοι δικαιοῦχοι ἀναποκατάστατοι νέοι παραπηγματοῦχοι Κάτω Τούμπας, κατοικήσαντες μετὰ τὸ 1956 τύχωσι τῶν εὐεργετημάτων τοῦ Ν. 2044)52 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Θ. Δούκας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἁλωνιστῶν τοῦ Νομοῦ Ξάνθης, αἰτουμένων νομοθετικὴν ρύθμισιν τῆς ἀπαλείψεως διατάξεων τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. Δ. 3777. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Θ. Δούκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Ἐργατῶν Καπνοῦ Ξάνθης, αἰτούντων ἔνταξιν τῶν μελῶν του εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Θ. Δούκας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Α. Γαζῆ, Β. Γιαννάκη κλπ. καπνεργατῶν Ξάνθης, αἰτούντων ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρ. 15 τοῦ Ν. Δ. 2954)1954 καὶ εἰς τοὺς ἐν λόγῳ καπνεργάτας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ν. Λιτινοῦ καὶ Γ. Μπασᾶ, συνταξιούχων τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων, αἰτουμένων ἐπιστροφὴν τῶν ἐκ τῆς ἀποζημιώσεώς των παρακρατηθέντων χρημάτων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Δραγονέτης καὶ Γ. Πρίφτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Γ.Π.Σ. Λιαπάδων–Κερκύρας Κοινότητος Νυμφῶν–Κερκύρας, αἰτουμένων τὴν ἀναστολὴν τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρεῶν τῶν ἀγροτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνδικάτων προσωπικοῦ Η.Ε.Μ., διαμαρτυρομένων διὰ τὰς ὁμαδικὰς ἀπολύσεις τῶν μελῶν των ὑπὸ τῆς ἐν λόγῳ ἑταιρείας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ Ἐξωραϊστικοῦ Ὁμίλου «Λουτροπύργου», αἰτοῦντος τὴν μὴ ἀνέγερσιν αὐθαιρέτως οἰκιῶν εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιοχήν, ἐπὶ τῷ τέλει ἐγκρίσεως ρυμοτομικοῦ σχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Κυρίας Ἀσφαλίσεως Συνταξιούχων Δομικῶν ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν κλπ., αἰτούσης τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν της. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Σβώλου, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Δ. Παπαθανασόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων τοῦ Δήμου Πατρέων, αἰτούντων τὴν ἀπόλυσιν ἐκ τῶν φυλακῶν τοῦ συμπολίτου των Ν. Γιαβρίδη. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Σβώλου, Β. Θανασέκου, Ε. Μπενᾶ καὶ Γ. Αὐγερόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων φυλακῶν Σανατορίου «Σωτηρίας», αἰτούντων τὴν ἀπόλυσίν των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Μ. Σβώλου καὶ Α. Κακογιάννης, καταθέτουν ἀναφορὰν συγγενῶν τῶν φυλακισμένων καὶ ἐξορίστων πόλεως Ἀγρινίου, αἰτούντων τὴν ἀποφυλάκισίν των καὶ τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Σεπολίων, Κάτω Πατησίων κλπ., αἰτούντων τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ Ἐργοστασίου Ἄτλαντος ἀπὸ τὰς ἐν λόγῳ περιοχάς, ἐπὶ τῷ τέλει διασφαλίσεως τῆς δημοσίας ὑγείας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Κ. Χιωτάκης καὶ Γ. Παπαγεωργίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν εἰς Ἀντικύθηρα μετεκτοπισμένων Φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς, αἰτούντων τὴν ἀπόλυσίν των ἢ τὴν μεταγωγήν των εἰς Ἅγ. Εὐστράτιον. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Μπενᾶ, Γ. Αὐγερόπουλος καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων Φυλακῶν Αἰγίνης, αἰτούντων τὴν ἀποφυλάκισίν των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Ι. Ἀθητάκης, Α. Χονδρονάσιος καὶ Δ. Γιαχνῆς καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Διεθνοῦς Ἑνώσεως Δημοκρατικῶν Νομικῶν, Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργασίας τῆς Γαλλίας (C.G.T.), Ἑνώσεως Χαλυβδουργῶν βαρείας Βιομηχανίας περιφερείας Μεγαρίδος κλπ., διαμαρτυρομένων διὰ τὴν σύλληψιν συνδικαλιστοῦ Γεωργίου Στεργίου. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Χαλκιδέων, τοῦ Ἐπιμελητηρίου Εὐβοίας, τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Εὐβοίας καὶ λοιπῶν ὀργανώσεων καὶ Σωματείων Χαλκίδος, διαμαρτυρομένων ἐντόνως δι’ ἐξαγγελθεῖσαν ἀπόφασιν κατασκευῆς προβλῆτος εἰς Βοιωτικὴν ἀκτὴν πρὸς ἐπιβίβασιν ἐπιβατῶν πλοίων καταδικάζουσαν εἰς ἀποκέντρωσιν προσφορωτέρας πρὸς τοῦτο ἐμπορικῆς ἀκτῆς καὶ πόλεως Χαλκίδος. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ψηφίσματα τοῦ ἐλαιουργικοῦ καὶ Δασικοῦ Συνεταιρισμοῦ Καστέλλας, διαμαρτυρίας διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν πατατοπαραγωγῶν καὶ τὴν μὴ λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ δὴ τῶν γεωμήλων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Συνταξιούχων καὶ ἐφέδρων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, αἰτουμένης βελτίωσιν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν της. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας, αἰτουμένου διευκόλυνσιν οἰκοδομήσεως ἐπὶ οἰκοπέδων ἀνηκόντων ἐξ ἀδιαιρέτου εἰς πολλοὺς συνιδιοκτήτας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Ἀράπης, Δ. Παινέζης καὶ Ι. Δραγονέτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Σιδήρου Μετάλλου «Ὁ Ἀρχιμήδης», αἰτουμένου τὴν μὴ μείωσιν τοῦ τιμολογίου ἐπὶ τῶν φορτοεκφορτωτικῶν ἐργασιῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Μ. Σβώλου, Σ. Ἡλιόπουλος καὶ Δ. Γιαχνῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Χαλανδρίου, αἰτούντων κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παινέζης καὶ Γ. Ἀράπης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἀναγκαστικῶν Ἀμπελουργικῶν Συν)σμῶν Ἀττικῆς, αἰτουμένων ἀποχώρησίν των ἀπὸ τὴν

Ε.Ο.Α.Σ.

§3Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Κανονισμοῦ ὁρίζει, ὅτι ὁ Πρόεδρος ἀνακοινοῖ κατὰ τὴν ἔναρξιν ἑκάστης συνεδριάσεως τὰς ὑποβληθείσας ἀναφορὰς ὡς καὶ πᾶν ἔγγραφον. Τὴν 3ην Ὀκτωβρίου 1959 τὸ Ἀνώτατον Σοβιὲτ ἔστειλεν ἕνα ἔγγραφον...... (δὲν ἠκούσθη).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, γνωρίζω τὸ θέμα, ἀλλὰ ἐπειδὴ τὸ ἔγγραφον αὐτό, τὸ ὁποῖον περιῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὰς διακοπάς, ἦτο συντεταγμένον εἰς τὴν Ρωσικήν, ἀπεστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὴν ἐπίσημον μετάφρασιν εἰς τὴν Ἑλληνικήν.

§5Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος ἔχει δίκαιον, διότι ἔγγραφον ἄλλης Βουλῆς ἀπευθυνόμενον πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε ληφθῆ μέριμνα ὅπως μεταφρασθῇ ἐγκαίρως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἔκαμε τὸ Προεδρεῖον.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἐπεκτάσεως καὶ βελτιώσεως τῶν δενδροκηπευτικῶν μας καλλιεργειῶν». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Ι. Λύρας, ἔχει τὸν λόγον.

§7Ι. ΛΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ γίνῃ πολὺς λόγος καὶ εὐρεῖα συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διότι σύμπασα ἡ Βουλὴ ἔχει ἀναγνωρίσει κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ κατὰ παμψηφίαν, ὑποθέτω, ὅτι δέχεται καὶ σήμερον, ὅτι τὸ πλέον ἀπὸ τὰ σοβαρὰ προβλήματα τῆς χώρας εἶναι τὸ ἀγροτικὸν πρόβλημα. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς παραγωγῆς, ἡ μείωσις τοῦ κόστους αὐτῆς, ἡ βελτίωσις τῆς ποιότητος καὶ ἡ διάθεσις τῶν προϊόντων εἰς βελτιωμένας τιμάς, εἶναι ζητήματα ἀμέσως συνδεόμενα μὲ τὴν ζωὴν καὶ τὴν τύχην τῶν ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὲ τὴν ὅλην ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδουσα ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα μὲ συνέχειαν καὶ συνέπειαν ἐφαρμόζει πρὸ πολλοῦ ρεαλιστικὸν πρόγραμμα μὲ βασικὴν ἐπιδίωξιν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, φέρει σήμερον πρὸς συζήτησιν ἐκτὸς τῶν ἄλλων νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι προηγηθῆ ἢ πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσουν, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, συνέχειαν τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰ νωπὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ διὰ τοῦ ὁποίου καθιεροῦται ἐπιμελημένον πρόγραμμα κατευθύνσεως καὶ ἀναπτύξεως τῶν παραγωγικῶν μας δυνατοτήτων, καὶ τὸ ὁποῖον ἐλπίζω νὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν μείωσιν τῶν ὀργανικῶν ἀδυναμιῶν τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς «ὑψηλὸν κόστος, ἔλλειψιν ὀργανώσεως καὶ τυποποιήσεως κλπ.». Εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργὸν παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ ἐφαρμόσῃ ἐντατικὸν πρόγραμμα παραγωγῆς καὶ βελτιώσεως καλλιεργειῶν καὶ ποικιλιῶν ποὺ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀναζωογόνησιν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Εἰς ὑμᾶς δέ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, κατὰ πρῶτον λόγον ἐναπόκειται διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ ποὺ ἐπιδιώκει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἀπὸ συναλλαγματικῆς καὶ παραγωγικῆς πλευρᾶς εἶσθε εἰς θέσιν καλύτερον ἐμοῦ νὰ ἐκτιμήσητε πόσον ὠφέλιμα θὰ ἀποβῶσι διὰ τὸν τόπον. Οὐδεμίαν δὲ ἀμφιβολίαν διατηροῦμεν διὰ τὰς φιλοτίμους προσπαθείας σας καὶ τοῦτο μᾶς ἐγγυᾶται ἡ ἐν γένει καὶ τόσον ἀποδοτικὴ πολιτεία σας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Πᾶσαι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σοβαρᾶς σημασίας, ἀλλὰ ἐκείνη ἥτις δέον νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ αὐστηρᾶς ἐφαρμογῆς, εἶναι ὁ ποιοτικὸς ἔλεγχος τῶν ἐξαγομένων φρούτων καὶ λαχανικῶν διὰ νὰ δύνανται νὰ διατεθῶσιν εὐχερῶς καὶ ἀπορροφηθῶσιν ἀπὸ τὰς ξένας ἀγορὰς πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ παραγωγοῦ, διότι τί νὰ κάμωμεν τὴν πλουσίαν παραγωγὴν χωρὶς τὴν εὐχερῆ διάθεσίν της; Καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, κ. βουλευταί, ὑπὸ ποίας κρίσεως μαστίζονται σήμερον σχεδὸν ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα συνεπεία τοῦ ἀσκουμένου συναγωνισμοῦ τῶν χωρῶν ἐκείνων ποὺ παράγουν ὁμοειδῆ προϊόντα. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἐντείνωμεν τὰς προσπαθείας μας διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων καὶ θὰ ἔλεγα ὄχι νὰ ἀναμένωμεν προτάσεις, ἀλλὰ νὰ λαμβάνωμεν πρωτοβουλίαν. Ἐπιφυλασσόμενος ὅπως ἐπανέλθω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, συνιστῶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν. (Χειροκροτήματα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἕτερος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, κ. Δ. Μανέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§9Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς ζητήσεως καὶ καταναλώσεως τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων εἰς τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης, ηὐξήθη μεταπολεμικῶς εἰς βαθμὸν σημαντικὸν καὶ καθημερινῶς αὐξάνεται ἡ ζήτησις τῶν προϊόντων αὐτῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀποδίδει, εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν τὴν αὔξησιν εἰς τὴν μεγάλην ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν λαῶν τῆς Κεντρικῆς καὶ Βορείου Εὐρώπης. Πιστεύω, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς ζητήσεως τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων ὀφείλεται πρὸ πάντων εἰς τὰς προόδους τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης μὲ τὴν προβολὴν τῶν βιταμινῶν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ προϊόντα αὐτὰ περιέχουν βιταμίνας πλουσίας, ἀπαραιτήτους διὰ τὸν ἀνθρώπινον ὀργανισμόν, μέχρι μάλιστα τοῦ σημείου νὰ καθορισθῇ ἀπὸ τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην καὶ εἰδικὴ διαιτολογία θεραπευτικὴ διὰ φρούτων, ὅπως εἰς τὴν παχυσαρκίαν καὶ ἄλλας ἀσθενείας. Ἐκτὸς τούτου, τὰ μέγιστα συνέτεινεν εἰς τὴν αὔξησιν καὶ ζήτησιν νωπῶν γεωργικῶν προϊόντων ἡ βελτίωσις καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῶν μεταφορικῶν μέσων ἰδίᾳ τῶν ψυκτικῶν, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ὑπῆρξε τὰ προϊόντα αὐτὰ νὰ προωθηθοῦν εἰς χώρας, αἱ ὁποῖαι μέχρι πρό τινος δὲν ἦτο δυνατὸν λόγῳ τῶν μεγάλων ἀποστάσεων νὰ ἔχουν ηὐξημένην κατανάλωσιν φρούτων καὶ λαχανικῶν. Καὶ τὴν ζήτησιν αὐτὴν ἔσπευσαν νὰ καλύψουν ὅλαι αἱ παραγωγικαὶ ἐκεῖναι χῶραι τῆς Νοτίου Εὐρώπης καὶ τῆς Μεσογείου, αἱ ὁποῖαι εἶχον παράδοσιν ὀπωροκηπευτικήν. Αἱ χῶραι αὐταὶ ἔσπευσαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν νέας πηγὰς εἰσαγωγῆς συναλλάγματος, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διὰ νὰ ἀξιοποιήσουν περισσότερον καὶ ἐντονώτερον τὰς γεωργικάς των δυνατότητας, διότι, ὡς γνωστόν, ἡ καλλιέργεια τῶν φρούτων καὶ τῶν λαχανικῶν ἀποτελεῖ μίαν τῶν πλέον ἐντατικῶν μορφῶν τῆς γεωργικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ χώρα μας ἠφνιδιάσθη ἐκ τῆς μεγάλης ζητήσεως καὶ καταναλώσεως τῶν φρούτων καὶ λαχανικῶν καὶ δὲν εὑρέθη ἑτοίμη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Βεβαίως, δὲν ἐπιθυμῶ διὰ τοῦτο νὰ ἀποδώσω ὀλιγωρίαν εἰς προηγουμένας Κυβερνήσεις, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔπραξε καὶ πράττει ὅ,τι εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἀπόδειξις εἶναι καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, καθὼς καὶ ὅλα τὰ προστατευτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν φρούτων καὶ λαχανικῶν καὶ διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων αὐτῶν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικόν. Αἱ κλιματολογικαὶ συνθῆκαι, ἄλλωστε, τοῦ τόπου μας εἶναι τόσον εὐνοϊκαὶ διὰ τὰς καλλιεργείας αὐτὰς καὶ ἔχομεν τοιαύτας γεωργικὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας ὀφείλομεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν, ὥστε νὰ μὴ ὑστερήσωμεν εἰς προσπαθείας διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ τόσον ἐνδιαφέροντος ἀπὸ συναλλαγματικῆς καὶ παραγωγικῆς πλευρᾶς σκοποῦ αὑτοῦ. Θὰ ἀναφέρω, κ. βουλευταί, ἐν συντομίᾳ, ὡρισμένους ἀριθμοὺς τοῦ εἰσαχθέντος εἰς τὴν χώραν μας συναλλάγματος κατὰ τὰ ἔτη 1954–59, διὰ νὰ καταδείξω τὴν σημασίαν τοῦ κλάδου αὐτοῦ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἀπὸ συναλλαγματικῆς πλευρᾶς. Τὸ 1954–55 εἶχε συναλλαγματικὸν εἰσόδημα ἡ χώρα ἐκ 3.100.000 δολλαρίων. Τὸ 1955–56 4.400.000 δολλ. Τὸ 1956–57 7.400.000 δαλλάρια. Τὸ 1957–58 13.200.000 δολλάρια. Κατὰ τὸ 1958–59 σημειοῦται μία κάμψις εἰς 8.300.000 δολλάρια. Ἐφ’ ὅσον, συνεπῶς, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀνεγνωρισμένη ἡ σημασία, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ νέος αὐτὸς κλάδος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, εἶναι καθῆκον τῆς Πολιτείας νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὴν καλλιέργειαν καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν διάθεσιν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Ἐξ ἄλλου, ὅμως, πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῇ ὁ ὀξύτατος συναγωνισμός, τὸν ὁποῖον συναντοῦν τὰ προϊόντα μας εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς ἀπὸ τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα, ἄλλων χωρῶν, ἔναντι ὡρισμένων, τῶν ὁποίων μάλιστα μειονεκτοῦμεν συγκοινωνιακῶς, λόγῳ ἀποστάσεως καὶ εἰδικῶν γεωγραφικῶν συνθηκῶν. Πρέπει, συνεπῶς, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν συναγωνισμὸν αὐτόν, νὰ κινηθῶμεν ἐπὶ τῶν κάτωθι γραμμῶν. Καὶ πρώτη εἶναι, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ κατευθύνωμεν τὴν ὀπωροκηπευτικὴν πολιτικήν μας, διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ ἀναρχία, ἡ σημερινή, τῆς καλλιεργείας καὶ παραγωγῆς. Τὴν γραμμὴν αὐτὴν λαμβάνει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διὰ τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἡ δευτέρα προσπάθεια, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ κατατείνωμεν ὅλοι ἡμεῖς εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ πεισθοῦν οἱ παραγωγοί μας, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ φροντίζουν μὲ ἐπιμέλειαν διὰ τὴν τυποποίησιν τῶν προϊόντων των καὶ νὰ μὴ προσπαθοῦν νὰ ἐξαπατήσουν τὸν ἐξαγωγέα, διότι τοῦτο εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν σημαίνει συνεχῆ δυσφήμησιν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων καὶ ἀνυποληψίαν. Πρέπει, ἐπίσης, ὅλοι ἡμεῖς, οἱ ἐκ τῆς ὑπαίθρου προερχόμενοι, νὰ πείσωμεν τὸν παραγωγόν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολαμβάνῃ κἄθε χρόνον τὴν ἰδίαν ἱκανοποιητικὴν τιμὴν διὰ τὰ προϊόντα του καὶ πρέπει νὰ μάθῃ ὁ παραγωγός, ὅτι τὸ προϊόν του εἶναι δυνατὸν τὸν ἕνα χρόνον νὰ διατίθεται εἰς καλὴν τιμήν, τὸν ἑπόμενον ὅμως χρόνον, λόγῳ τῆς μεγάλης προσφορᾶς ἀπὸ ἄλλας χώρας εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν αἱ τιμαὶ νὰ εἶναι μειωμέναι καὶ ὅτι συνεπῶς καὶ αὐτὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πωλήσῃ εἰς μειωμένην τιμήν. Τὸ νὰ τὸν ἐνθαρρύνωμεν, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ Κράτος τὰς τιμὰς τοῦ προηγουμένου ἔτους δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι κακὴν ὑπηρεσίαν προσφέρομεν εἰς τὸν παραγωγόν. Ἐὰν ἐπιτύχωμεν αὐτό, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι μεγάλην ὑπηρεσίαν προσφέρομεν εἰς τὸν ἀγρότην μας. Ἄλλη γραμμή, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν, εἶναι ἡ ἐξασφάλισις τῆς διακινήσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν τόσον πρὸς τὸ ἐσωτερικόν, ὅσον καὶ πρὸς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς τῶν καταναλωτριῶν χωρῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἔλαβεν ἀνάλογα μέτρα καταλλήλου ἐξοπλισμοῦ ὄχι μόνον διὰ τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφέρω χαρακτηριστικῶς ὡρισμένους ἀριθμούς, διὰ νὰ καταδειχθῇ ἡ φροντίδα καὶ ἡ στοργὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ σημασία, τὴν ὁποίαν ἀποδίδει εἰς τὸν νέον αὐτὸν κλάδον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Θὰ ἀναγνώσω, κ. συνάδελφοι, τὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα ἱδρύθησαν μέχρι σήμερον εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς χώρας. Εἶναι τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...». Ἐπὶ πλέον αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, εἶναι ἡ κατασκευὴ τῆς μεγάλης λαχαναγορᾶς τῶν Ἀθηνῶν, τῆς ὁποίας ἡ σημασία διὰ τὴν διακίνησιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων εἶναι γνωστή. Ἐκτὸς τῶν 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα διέθεσαν οἱ Ἀμερικανοί, καὶ ἄλλα 44 ἑκατομμύρια ἑλληνικῶν δραχμῶν διετέθησαν προσφάτως διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν λαχαναγοράν. Μεγίστη σημασία ἀποδίδεται εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτήν, διότι θὰ εἶναι δυνατὸν οἱ παραγωγοί, διὰ τῶν Συνεταιρισμῶν των, νὰ ἐνοικιάζουν πρατήρια καὶ ψυκτικοὺς χώρους πρὸς διατήρησιν τῶν προϊόντων, ὥστε νὰ παύσουν τοῦ λοιποῦ νὰ εἶναι ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως τῶν διαφόρων ἐπιτηδείων, οἱ ὁποῖοι καραδοκοῦν νὰ ἀγοράζουν τὰ προϊόντα των ἀντὶ πινακίου φακῆς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν θὰ ὠφεληθῇ σημαντικῶς καὶ οἱ παραγωγοί μας θὰ ἀπολαμβάνουν καλυτέρας τιμάς. Συνεχίζω τὴν ἀνάγνωσιν, κ. συνάδελφοι, τῶν ἱδρυθέντων ἐργοστασίων καὶ παραγωγικῶν κέντρων: «....... ...... (ἀναγινώσκει) ...........». Πέραν τούτου, κ. συνάδελφοι, ἔχουν προγραμματισθῆ διὰ τὸ ἔτος 1960, τὰ κάτωθι ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τὸ ἐνδιαφέρον μὲ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐνηγκαλίσθη τὸν νέον αὐτὸν κλάδον. «... (ἀναγινώσκει) ...». Σύνολον 107 ἑκατομμύρια. Μεγάλην συνεπῶς σημασίαν ἔχει ἡ ἐξασφάλισις τῶν μέσων διακινήσεως τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων, ὅπως ἐπίσης μεγάλην σημασίαν ἔχει ὅταν ἡ παραγωγὴ τῶν ἐν λόγῳ προϊόντων εἶναι πρώϊμος. Ἡμεῖς, λόγῳ τοῦ κλίματος —ἰδιαιτέρως δὲ λόγῳ τοῦ ἡλίου— ἔχομεν κατορθώσει νὰ ἀποκτήσωμεν παραγωγὴν εἰς πλεῖστα γεωργικὰ προϊόντα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην σημασίαν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν μᾶς παρέχεται ἡ εὐχέρεια νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξαγωγὴν μεγαλυτέρων ποσοτήτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἐπιτύχωμεν ἀρίστας τιμάς. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογικήν μου περιφέρειαν, τὸ Βελβενδὸ τῆς Κοζάνης ἐπετεύχθη ἡ παραγωγὴ φράουλας εἰς ἔξοχον ποιότητα, πρωϊμωτέραν τῆς φράουλας τῆς Φλωρίνης, κλπ. καὶ ἡ ὁποία ἐξήχθη εἰς τιμὰς πράγματι καταπληκτικάς. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ παρελθὸν ἐδημιουργήθη θόρυβος πολὺς διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ροδακίνων καὶ παρετηρήθη μάλιστα ἓν εἶδος κατακραυγῆς ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἐξαγάγωμεν ὅλας τὰς ποσότητας τοῦ παραχθέντος προϊόντος, γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπέβαινε πρὸς ὄφελος τῶν παραγωγῶν. Ἐν τούτοις, πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι μία αἰφνιδιαστικῶς μεγάλη παραγωγή, ἡ ὁποία μάλιστα πρέπει νὰ ἐξαχθῇ εἰς διάστημα τὸ πολὺ ἑνὸς μηνός, παρουσιάζει μεγίστην πρακτικὴν δυσκολίαν καὶ ἐν πολλοῖς εἶναι ἀδύνατος. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ μέγα τοῦτο θέμα διὰ τῆς παραγγελίας ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ βαγονίων–ψυγείων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ταχυτάτην διακίνησιν τοῦ προϊόντος κατὰ τὰς κρισίμους ἡμέρας. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ διατυπώσω μίαν προσωπικήν μου πρότασιν πρὸς τὸν φίλτατον κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἐπέβαλον προσφάτως φορολογίαν ἐπὶ παντὸς αὐτοκινήτου ψυγείου κυκλοφοροῦντος ἐπὶ τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς χώρας των καὶ προερχομένου ἐξ Ἑλλάδος. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι κατόπιν διαβήματος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἐν λόγῳ φόρος, ἐπιβληθεὶς ὑπὸ μορφὴν διοδίων κατηργήθη.

§10Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν κατηργήθη, κ. συνάδελφε.

§11Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. συνάδελφοι, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένωμεν ἐσαεὶ εἰς τὸ ἔλεος αὐτῆς τῆς χώρας, ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν ὅπως δημιουργηθῇ ἡ μεγάλη ὁδικὴ ἀρτηρία Θεσσαλονίκης–Βερροίας–Κοζάνης–Ἡγουμενίτσης, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ταχυτάτην διακίνησιν τῶν ἐν λόγῳ προϊόντων. Ἡ ὁδικὴ αὕτη ἀρτηρία συνδέουσα κατ’ ἐξοχὴν φρουτοπαραγωγικὰς περιοχὰς θὰ καταλήγῃ εἰς τὴν Ἡγουμενίτσαν, ἀπ’ ὅπου δύο ταχυκίνητα πλοῖα–ψυγεῖα, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελέσουν τὴν διακίνησιν τῶν φρούτων μας πρὸς ἄλλους λιμένας ὑπὸ καλυτέρους ὅρους, μὲ ταχύτερον τρόπον καὶ μὲ πλήρη ἐξασφάλισιν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ ἐν λόγῳ χώρα, μὲ τὴν ὁποίαν αἱ σχέσεις μας, βεβαίως, εἶναι ἄρισται, ἐξελίσσεται εἰς χώραν φρουτοπαραγωγικήν. Ὀφείλομεν συνεπῶς νὰ εἴμεθα προβλεπτικοὶ διὰ τὸ μέλλον ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζομεν ποίου εἴδους δυσχερείας καὶ ἐμπόδια εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μᾶς ἐμφανίσῃ εἰς τὸ μέλλον ἐξ αἰτίας τοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀκριβῶς ἐπιζητῶ τὴν συμπαράστασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ, οὕτως ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ταχύτερον δυνατὸν ἡ χάραξις αὐτῆς τῆς ἀρτηρίας. Διὰ τῶν ἀριθμῶν ποὺ ἀνέφερον ἐνώπιον τοῦ Σώματος, κ. βουλευταί, ἀποδεικνύεται καὶ ἡ ἐκτέλεσις μιᾶς πλήρους σειρᾶς ἀξιολόγων ἔργων ἐγένετο καὶ εὑρίσκεται ἐν προγραμματισμῷ. Πέραν ὅμως τούτου μεγάλην σημασίαν ἔχει καὶ ἡ ἵδρυσις κονσερβοποιείων καὶ ξηραντηρίων, διότι ἀναμφισβητήτως ἓν μέρος τῆς παραγωγῆς δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε νὰ ἐξαχθῇ, οὔτε νὰ καταναλωθῇ. Ἐπίσης τὸ σχέδιον νόμου προβλέπει τὴν τοποθέτησιν ἓξ γεωπόνων ὡς γεωργικῶν ἀκολούθων. Ἐπικροτῶ τὴν τοιαύτην τοποθέτησιν, διότι οὗτοι θὰ εἶναι τὰ ἁρμοδιώτερα πρόσωπα νὰ παρακολουθοῦν τὴν στροφὴν τῆς ἀγοραστικότητος τῶν χωρῶν εἰς τὰς ὁποίας ἐξάγονται τὰ ὀπωροκηπευτικὰ προϊόντα μας ὅπως ἐπίσης καὶ θὰ δύνανται νὰ διαπιστώνουν τὸ εἶδος τῶν προϊόντων, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον μελλοντικῶς νὰ ζητηθῇ. Ἔχω τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐν λόγῳ γεωπόνων θὰ γίνῃ μεταξὺ τῶν ἀρίστων, διὰ τοὺς ὁποίους ἐξ ἄλλου καὶ τὸ σχέδιον νόμου καθιεροῖ σειρὰν προσόντων. Ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἐκλείψῃ τοιουτοτρόπως τὸ ἄτοπον φαινόμενον τῆς μὴ συστηματικῆς παρακολουθήσεως τῶν προβλημάτων τῶν ἐξαγωγῶν μας ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους τοῦ ἐξωτερικοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον διεπίστωσα ἰδίοις ὄμμασι, ὅτε εἰς πρόσφατον ταξείδιόν μου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀναζητήσας τὸν ἐμπορικὸν ἀκόλουθον εἰς δύο ἢ τρία σημεῖα τῆς αὐτῆς χώρας ἐξ ἧς διηρχόμην, ἔλαβον τὴν πληροφορίαν, ὅτι οὗτος εὑρίσκετο εἰς Βερολῖνον, ἵνα συμμετάσχῃ εἰς διαγωνισμόν, καθ’ ὅσον ἐθεωρεῖτο εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων χορευτῶν. Ὁμοίως, κύριοι συνάδελφοι, ὑστεροῦμεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς προπαγάνδας. Εἰς τὴν διεθνῆ ἔκθεσιν τῶν Βρυξελλῶν, ἀπ’ ὅπου 48 ἑκατομμύρια ἐπισκέπται παρήλασαν, προσεφέρετο, εἰς τὸ μὲν Ἱσπανικὸν περίπτερον ἓν φιαλίδιον ἐλαίου, εἰς ἄλλα δὲ κυτία σιγαρέττων, φροῦτα κλπ. Ἡ ἀπουσία τῆς χώρας μας ὑπῆρξεν ἀπογοητευτική. Ὑστεροῦμεν δὲ ὄχι μόνον εἰς τὴν διαφήμισιν τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν προβολὴν τῶν πλεονεκτημάτων μας τὰ ὁποῖα διαπιστώνουν ξένοι. Πρό τινος χρόνου ἐπεσκέφθη τὸ Ἡράκλειον τῆς Κρήτης ὁ διάσημος Ἀμερικανὸς καρδιολόγος κ. Γουάϊτ ἵνα μελετήσῃ ἐπιτοπίως καὶ ἀποδείξῃ τὴν θεωρίαν του κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ βρῶσις ἐλαιολάδου ἐμποδίζει τὴν ἀρτηριοσκλήρυνσιν καὶ τὰς καρδιοπαθείας. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τοῦ σχεδίου νόμου προβλέπονται ὡρισμένα βραβεῖα εἰς τοὺς καλοὺς καλλιεργητάς. Ἐγὼ προτείνω τὴν καθιέρωσιν δύο βραβείων. Πρῶτον, βραβεῖον ἐξ 100 χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἐκείνην τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν ἢ τὸ Ἐργαστήριον ἢ τὸν ἰδιώτην ἰατρὸν ποὺ θὰ παρουσιάσῃ τὴν καλυτέραν πραγματείαν περὶ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ἐλαίου καὶ τῆς σημασίας του ἐν ἀντιδιαστολῇ πρὸς τὰ βούτυρα καὶ τὰ λίπη. Σήμερον ἓν μεγάλο τμῆμα τῆς ἀνθρωπότητος πάσχει ἀπὸ καρδιοπαθείας καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι προσπαθεῖ νὰ ἀποφύγῃ τὰς τροφὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὑποβοηθοῦν τὴν ἐπιδείνωσιν τῆς ἀσθενείας αὐτῆς. Εἶναι ἀνάγκη συνεπῶς, ἐκμεταλλευόμενοι τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, νὰ διαφημίσωμεν τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα, ἐφ’ ὅσον καὶ ξένοι ἀκόμη ἐπιστήμονες ἔχουν διαπιστώσει, ὅτι τὰ ἑλληνικὰ ἐλαιόλαδα ἔχουν εὐεργετικὴν καὶ προληπτικὴν ἐπίδρασιν τῶν νόσων αὐτῶν. Τὴν ἐπιστημονικὴν ἐργασίαν αὐτὴν θὰ πρέπει μετὰ ταῦτα νὰ τὴν δημοσιεύσωμεν εἰς τὸν ξένον Τύπον καὶ γενικῶς νὰ δώσωμεν ὅσον εἶναι δυνατὸν μεγαλυτέραν δημοσιότητα. Μόνον μὲ τοιαῦτα ὅπλα, κ. βουλευταί, θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν αὔξησιν τῆς διαθέσεως εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ καθιερωθῇ καὶ τὸ ἑξῆς δεύτερον βραβεῖον. Ἀνεγράφη εἰς τὸν ἑλληνικὸν καὶ ξένον τύπον, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς καπνὸς περιέχει τὴν ὀλιγωτέρα νικοτίνην ἐν σχέσει μὲ τὰ καπνὰ ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς θὰ πρέπει νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῶμεν καὶ νὰ προκηρύξωμεν βραβεῖα διὰ τὴν ἐργασίαν ἐκείνην τὴν ἐπιστημονικήν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ τοῦ θέματος, εἰς τὴν ἐργασίαν δὲ ταύτην νὰ δώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν δημοσιότητα. Πιστεύω, κ. βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ καθιερώσωμεν τὰ δύο αὐτὰ βραβεῖα. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς κουράσω μὲ λεπτομερείας τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου. Μὲ δύο λέξεις, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, παρέχει πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἀγροτικήν μας οἰκονομίαν. Διὰ πρώτην φορὰν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον προγραμματίζεται ἡ καλλιέργεια καὶ τίθεται τέρμα εἰς τὴν παρατηρουμένην μέχρι σήμερον ἀναρχίαν τῆς παραγωγῆς δενδροκηπευτικῶν προϊόντων, ἡ ὁποία ἀναρχία ἐπιδρᾷ τόσον δυσμενῶς εἰς τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων μας καὶ ἐν κατακλεῖδι εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν παραγωγήν μας. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ προσαρμόζῃ τὰς δενδροκηπευτικάς μας καλλιεργείας μὲ τὴν ὑπάρχουσαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ζήτησιν. Παρέχει ἔτι δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προστατεύῃ κατὰ τρόπον ἐξαιρετικὸν καὶ νὰ ἐνισχύῃ τὰς καλλιεργείας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐφαρμόζωνται τὸ πρῶτον ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 προβλέπεται ἡ χορήγησις μακροπροθέσμων δανείων διὰ τὰς προτύπους καλλιεργείας. Ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια, δὲν εἶναι ἴσως ἀποτελεσματικὰ διὰ τὴν ἐπίδοσιν τοῦ ἀγρότου εἰς νέας καλλιεργείας, τῶν ὁποίων τὰ ἀποτελέσματα, φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ γνωρίζῃ ὁ καλλιεργητής. Διὰ τῶν ἄρθρων 4 ἕως 8 ρυθμίζονται τὰ συνδεόμενα μὲ τὰ φυτώρια ζητήματα. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι τὰ ἰδιωτικὰ φυτώρια ἐξυπηρέτησαν εἰς μεγάλον βαθμὸν τὴν γεωργικήν μας παραγωγήν. Ὅταν τὰ δημόσια φυτώρια δὲν ἐπήρκουν διὰ τὴν προμήθειαν τῶν ἀπαραιτήτων δενδρυλλίων, ἦλθον τὰ ἰδιωτικὰ φυτώρια καὶ ἐξυπηρέτησαν πλήρως τὸν τομέα αὐτόν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι σήμερον ποὺ τίθεται κἄποιος ρυθμὸς εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν δενδροκηπευτικῶν προϊόντων, εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ καὶ κἄποιος ἔλεγχος εἰς τὰ φυτώρια. Ἐπίσης εἶναι ὀρθὴ ἡ τιθεμένη ἀρχή, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἐκ πολλῶν στρεμμάτων συγκείμενα φυτώρια, δέον νὰ προσλαμβάνουν ὑποχρεωτικῶς γεωπόνον. Ἀντίρρησιν μόνον ἔχω ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν στρεμμάτων, αὐτὸ ὅμως θὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Διὰ τῶν ἄρθρων 9 ἕως 12 παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λαμβάνῃ ὅλα τὰ ἀναγκαῖα ἐκεῖνα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ὕπαρξιν σπόρων ὑγιεινῶν καὶ παραγωγικῶν. Διὰ τῶν ἄρθρων 13 καὶ 14 ρυθμίζεται ὁ ποιοτικὸς ἔλεγχος τῶν ἐξαγομένων φρούτων καὶ λαχανικῶν. Αὐτὸ τὸ σημεῖον, κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ σπουδαιότερον τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ νὰ συμβαίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον κάμνουν ἀσυνείδητοί τινὲς ἐξαγωγεῖς, σχετικῶς μὲ τὴν ποιότητα τῶν ἐξαγομένων προϊόντων, πρέπει νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι αἱ ξέναι ἀγοραὶ θὰ κλείσουν ὁριστικῶς διὰ τὰ γεωργικά μας προϊόντα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων αὐτῶν, νομίζω, ὅτι εἶναι ὅλως ἐξαιρετικῆς σημασίας. Μάλιστα πιστεύω, ὅτι θὰ πρέπει ὁ ἔλεγχος αὐτὸς νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα θὰ καταναλίσκωνται εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 15 συμπληροῦται ἡ πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου σχετικῶς μὲ τοὺς γεωργικοὺς ἀκολούθους, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου. Διὰ τῶν ἄρθρων 16 καὶ 17 ἐξασφαλίζεται ὁ τεχνολογικὸς ἔλεγχος ὅλων τῶν βιομηχανιῶν καὶ βιοτεχνιῶν, τῶν συνδεομένων μὲ τὰ γεωργικὰ προϊόντα. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ μένουν ἀνεξέλεγκτοι αἱ βιομηχανίαι π. χ. τοματοπελτέ, κονσερβῶν, ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι βιομηχανίαι, αἱ βιομηχανοποιοῦσαι γεωργικὰ προϊόντα. Διὰ τοῦ ἄρθρου 18 προβλέπεται ἡ αὔξησις τῶν ὀργανικῶν θέσεων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 21 προβλέπονται αἱ ἀπαραίτητοι ποινικαὶ κυρώσεις. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι πάντες μὲ προθυμίαν θὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ἐφ’ ὅσον αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ σχεδίου τούτου. Πάντες γνωρίζομεν ὅτι τὰ γεωργικά μας προϊόντα διέρχονται μίαν πρωτοφανῆ κρίσιν ὡς πρὸς τὴν διάθεσίν των εἰς τὰς ξένας ἀγοράς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μάλιστα ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν συνεχῶς ἐπιδεινοῦται. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει κάθε προσπάθειαν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν τοποθέτησιν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Μετὰ λύπης μου διαπιστώνω, ὅτι τινὲς ἀποδίδουν τὴν δυσχέρειαν τῆς διαθέσεως τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων εἰς ραθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ κατηγορία αὐτή, κ. βουλευταί, εἶναι ἄδικος καὶ ἐπιδρᾷ δυσμενῶς εἰς τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος. Πάντες γνωρίζομεν, ὅτι διεθνεῖς συνθῆκαι εἶναι ἐκεῖναι ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν διατίθενται τὰ γεωργικά μας προϊόντα εἰς τὴν ἔκτασιν ποὺ ἐπιθυμοῦμεν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ὡς πρὸς αὐτὸν τὸν τομέα κάμνει πᾶν τὸ δυνατὸν καὶ θὰ πρέπει νὰ τῆς ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι δικαίως ὑπερηφανεύεται διὰ τὰ ἐπιτεύγματά της καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Δὲν παρέλειψε μὲ οἰκονομικὰς θυσίας, μὲ δραστηριοποίησιν τῶν ὑπηρεσιῶν της, νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῆς τοποθετήσεως τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου εἶναι μία συμβολὴ ἀξιόλογος, δι’ ὃ καὶ ζητῶ τὴν ἐπιψήφισίν του.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν.

§13Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν. Ὁ κ. Δ. Κελτεμλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§15Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου θίγει κεντρικὸν πρόβλημα τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας, δοθέντος, ὅτι αἱ καλλιέργειαι αὗται συγκαταλέγονται μεταξὺ τῶν ἀποδοτικωτέρων, προσέτι δὲ ἡ χώρα μας παρέχει ἐδαφοκλιματολογικὰς συνθήκας εὐνοούσας τὴν ἀνάπτυξίν των. Πλὴν τούτων ἡ προβλεπομένη λόγῳ διεθνοῦς ὑφέσεως ἄνοδος τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν λαῶν καὶ αἱ τάσεις τῆς συγχρόνου διαιτητικῆς, προσδίδουν εἰς τὸ θέμα ἐξαιρετικῶς ἰδιάζουσαν σημασίαν τόσον διὰ τὸν ἀγροτικόν μας πληθυσμὸν ὅσον καὶ τὴν ἐθνικήν μας ἐν γένει οἰκονομίαν. Αἱ ὀπωροκηπευτικαὶ καλλιέργειαι εἶναι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας αἱ μᾶλλον ἐνδεδειγμέναι καλλιέργειαι διὰ τὴν ἄνοδον τῆς οἰκονομίας καὶ τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ περισσότερον δοκιμαζομένου ἀπὸ τὴν ἀνέχειαν ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς δὲν δυνάμεθα παρὰ νὰ ἐπιδοκιμάσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ὡς καὶ πᾶσαν ἄλλην προσπάθειαν τείνουσαν εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ παραγωγικοῦ μας χώρου. Τὸ πρόβλημα, ὅμως, τῶν ὀπωροκηπευτικῶν καλλιεργειῶν, εἶναι κατ’ ἀρχὴν πρόβλημα δημιουργίας εὐνοϊκῶν τεχνικῶν καὶ οἰκονομικῶν συνθηκῶν ἰδίᾳ δι’ ἐκτελέσεως ἀρδευτικῶν ἔργων, ὡς ἐπίσης, καὶ πρόβλημα διαθέσεως εἰς ἱκανοποιητικὰς τιμὰς τῶν προϊόντων διὰ τῆς ἐξευρέσεως ἀγορῶν καὶ τῆς λήψεως ὅλων τῶν συγχρονισμένων τεχνικῶν μέσων κατὰ τὴν συντήρησίν των, τὴν διακίνησιν καὶ τὴν ἐμπορίαν των. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, ἐνῷ εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ἀναγνωρίζει τὴν σημασίαν καὶ τὸν ρόλον τῶν προϋποθέσεων αὐτῶν, δυστυχῶς εἰς τὰ ἄρθρα του παραγνωρίζει ἐντελῶς αὐτὰς καὶ περιορίζεται εἰς προβλήματα τεχνικοεπιστημονικοῦ χαρακτῆρος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παραγωγικῆς ἰδίᾳ διαδικασίας χωρὶς καὶ αὐτὰ νὰ ἀντιμετωπίζωνται ἐν πληρότητι. Αἱ δενδροκηπευτικαὶ καλλιέργειαι μέχρι σήμερον, ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν χώραν μας μὲ πρωτοβουλίαν τῶν ἰδίων παραγωγῶν, ἄνευ οὐδεμιᾶς κρατικῆς προστασίας καὶ μερίμνης. Ὑστεροῦμεν, ὡς ἐκ τούτου, κατὰ πολὺ ἀπὸ τὰς γειτονικάς μας χώρας διὰ νὰ συναγωνισθῶμεν αὐτὰς εἰς τὸν διεθνῆ ἐμπορικὸν στίβον. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου Ν.Δ. ἐπιδιώκομεν τὸν προγραμματισμὸν καὶ προσανατολισμὸν τῆς παραγωγῆς πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς, ὀφείλομεν νὰ νομοθετήσωμεν κατὰ τρόπον διασφαλίζοντα τὸν ὑπὸ ἴσους ὅρους συναγωνισμὸν μὲ τὰς προοδευμένας ἄλλας χώρας, ἄλλως πολὺ φοβούμεθα, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ συνυπάρξωμεν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν μὲ τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι παράγουν ὁμοειδῆ μὲ ἡμᾶς προϊόντα, ὅπως εἶναι ἡ Ἰταλία, ἡ Γαλλία, ἡ Ὁλλανδία κ.ἄ., καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀπεργαζώμεθα δι’ αὔριον συμφορὰς διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν μας. Καθ’ ἡμᾶς, νομοσχέδιον θῖγον ἰδιόρρυθμον καὶ πολύπλοκον πρόβλημα θὰ ἔδει νὰ εἶναι ἀποτέλεσμα ἀντικειμενικῆς ἐκτιμήσεως τῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς τοῦτο διατελεῖ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον Ν. Δ. ἀγνοεῖ παντελῶς τὴν ἀρχὴν ταύτην, διότι ἐνῷ τὰ ὀπωροκηπευτικά μας προϊόντα διέρχονται σήμερον κρίσιν τιμῶν καὶ διαθέσεως, οὐδὲν μέτρον περὶ τούτων διαλαμβάνεται εἰς τὰ ἄρθρα του. Ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφερομένη διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ποσοτικὴν αὔξησιν καὶ τὴν ποιοτικὴν βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς, ἀγνοεῖ τὴν σχέσιν, ἥτις ὑφίσταται μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς διαθέσεως καὶ τὴν ἐπίδρασιν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ διάθεσις καὶ αἱ τιμαὶ διαθέσεως ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ διερευνήσῃ τὴν πορείαν τῆς παραγωγῆς ἑνὸς τῶν κυριωτέρων νωπῶν προϊόντων τῆς πατάτας λ.χ. ἐν συσχετισμῷ μὲ τὰς τιμὰς καὶ τὴν πορείαν διαθέσεως κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἰδίᾳ μετὰ τὴν παταγώδη ἀποτυχίαν τῶν περυσινῶν μέτρων της, θὰ ἐδιδάσκετο πολλὰ ὡς πρὸς τὸν δρόμον τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ, ἵνα ἐπιτευχθῇ ἡ ἀνάπτυξις τῶν ὀπωροκηπευτικῶν μας καλλιεργειῶν. Ὁ δρόμος αὐτὸς ἀρχίζει ἀπὸ τὴν διάθεσιν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν ἐξασφάλισιν ἱκανοποιητικῶν διὰ τοὺς παραγωγοὺς τιμῶν καὶ καταλήγει εἰς τὴν ὀρθολογιστικὴν ὀργάνωσιν τῆς παραγωγῆς. Ἂν λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται καὶ ἔχει πρὸς τοῦτο ὑποχρέωσιν, νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ζωτικὸν πρόβλημα τῶν δενδροκηπευτικῶν καλλιεργειῶν πρὸς ὄφελος τῶν παραγωγῶν καὶ τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, ὀφείλει: 1) Νὰ καθορίσῃ σαφῶς τὸν προσανατολισμὸν τῆς πολιτικῆς της ἐπὶ τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ κύκλου τῆς ἀγροτικῆς μας πολιτικῆς. 2) Νὰ ἐπιλύσῃ ἀποτελεσματικῶς τὰ προβλήματα τῶν τιμῶν καὶ τῆς διαθέσεως διὰ τοῦ καθορισμοῦ καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῶν φορέων τῆς διακινήσεως καὶ τῆς ἐμπορίας, τῶν προϊόντων τούτων ποὺ πρέπει νὰ εἶναι αἱ συνεταιρικαὶ ὀργανώσεις. 3) Νὰ ἐνισχύσῃ οἰκονομικῶς τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις καὶ νὰ ἐπιδοτήσῃ ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν τὴν κατασκευὴν συγχρονισμένων κέντρων διαλογῆς, ἀποθηκεύσεως κλπ. 4) Νὰ καθορίσῃ τιμὰς ἀσφαλείας, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι ἄνω τοῦ κόστους παραγωγῆς. 5) Νὰ χρηματοδοτήσῃ τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἐποχιακῶν πλεονασμάτων τῆς παραγωγῆς καὶ 6) Νὰ ἀναπροσαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου διὰ τῆς διευρύνσεως τῶν ἀγορῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Δὲν νομίζομεν, ὅτι διαφεύγει τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὅτι τὰ ὀπωροκηπευτικὰ προϊόντα μας ἐκτοπίζονται ἀπὸ τὸν χῶρον τῆς Δυτ. Εὐρώπης ἐκ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῶν ἄλλων χωρῶν καὶ ἰδίᾳ τῆς Ἰταλίας. Χαρακτηριστικὴ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι ἡ πορεία τῶν ἐξαγωγῶν μας εἰς τὴν Δ. Γερμανίαν, ἥτις ἀποτελεῖ τὴν κυριωτέραν ἀγορὰν καταναλώσεως τῆς Δ. Εὐρώπης. Οὕτω αἱ ἐξαγωγαί μας κατὰ τὸ 1957 εἰς πορτοκάλια ἐκάλυψαν τὸ 1,25% τῶν εἰσαγωγῶν τῆς χώρας ταύτης, ἐνῷ αἱ εἰσαγωγαὶ ἐξ Ἰταλίας τὸ 16,6% εἰς μανταρίνια 5,1%, ἐνῷ ἐξ Ἰταλίας 69,0%, εἰς λεμόνια 0,7% ἐνῷ αἱ εἰσαγωγαὶ ἐξ Ἰταλίας τὸ 82,7%. Εἰς σταφύλια 8,8% ἐνῷ ἐξ Ἰταλίας τὸ 52%. Εἰς ροδάκινα 8,1%. ἐνῷ ἐξ Ἰταλίας τὸ 88%. Χαρακτηριστικὸν τῶν ἐπιδόσεων τῆς κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς ἐπὶ τῆς πορείας διαθέσεως τῶν νωπῶν προϊόντων μας εἶναι ἡ ἀναφερομένη περίπτωσις εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον» τῆς 2.10.58, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ σταφύλια ἐξετοπίσθησαν ἤδη ἀπὸ τὴν Δυτικογερμανικὴν ἀγορὰν πρὶν ἀκόμη λειτουργήσῃ ἡ Κοινὴ Ἀγορά. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὰ ἀγωνιώδη προβλήματα τῶν δενδροκηπευτικῶν μας καλλιεργειῶν τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἀνησυχοῦν τὴν Κυβέρνησιν. Περαίνων, ἔχω νὰ δηλώσω, ὅτι ἀποδεχόμεθα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἐπιφυλασσόμενοι νὰ κάμωμεν τὰς παρατηρήσεις μας εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§17Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὄντως τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου ἅπτεται προβλημάτων τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας σοβαρῶν καὶ βασικῶν καὶ ὀφείλει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν προσοχὴν ὅλων μας μετὰ πολλῆς σοβαρότητος, ὥστε νὰ διατυπωθοῦν αἱ διατάξεις του κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἵνα τοῦτο καταστῇ δημιουργικὸν διὰ τὴν ἀγροτικήν μας οἰκονομίαν καὶ καταστήσῃ τὰ προϊόντα μας συναγωνίσιμα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὸ νομοσχέδιον θίγει καὶ ἐνδιαφέρεται διὰ τέσσαρα βασικὰ προβλήματα τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας, διὰ τὴν δενδροκαλλιέργειαν καὶ σποροκαλλιέργειαν, τὰ ὁποῖα εἶναι πράγματι βαρυσήμαντα προβλήματα, διότι ἐκ τῆς καλῆς ποιότητος τῶν σπόρων καὶ δενδρυλλίων καὶ τῆς εὐθηνῆς τιμῆς αὐτῶν καὶ τῆς καλῆς καθοδηγήσεως τῶν ἀγροτῶν διὰ τὴν ὀρθὴν φύτευσίν των, ἐξαρτᾶται ἡ πρόοδος καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῆς παραγωγῆς μας. Δεύτερον πρόβλημα μὲ τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖται τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὁ ποιοτικὸς ἔλεγχος τῶν ἐξαγομένων προϊόντων. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα σοβαρὸν πρόβλημα, διότι ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ἐκεῖ χωλαίνει ἡ ἀγροτική μας οἰκονομία. Κατὰ ἕνα τρόπον ἠδυνήθημεν νὰ αὐξήσωμεν τὴν γεωργικήν μας παραγωγήν, δὲν κατέστη δυνατὸν ὅμως νὰ καταστήσωμεν τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα συναγωνίσιμα πρὸς ὁμοειδῆ προϊόντα ἄλλων χωρῶν. Καὶ εἰς αὐτὸ πταίει τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη μέχρι σήμερον ἀπὸ τὴν πολιτείαν. Ἅπτεται κάπως τὸ νομοσχέδιον καὶ τοῦ προβλήματος τῆς προπαγάνδας καὶ ἐνημερώσεως τῶν ξένων ἀγορῶν ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Καὶ νομίζει ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι διὰ τῶν γεωργικῶν ἀκολούθων λύει τὸ πρόβλημα αὑτὸ. Ἂν ἄλλαι χῶραι ἔχουν καθιερώσει τὸν θεσμὸν τῶν Γεωργικῶν Ἀκολούθων, δὲν γνωρίζω πάντως, ὁ θεσμὸς αὐτὸς εἰς τὴν χώραν μας διὰ πρώτην φορὰν εἰσάγεται καὶ ὀφείλει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς ἡ σχετικὴ διάταξις. Τέλος τὸ νομοσχέδιον ἐπιλαμβάνεται τοῦ θέματος τῆς ἱδρύσεως γεωργικῶν βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι πράγματι σοβαραὶ καὶ βασικαὶ καὶ τὰς ὁποίας δυστυχῶς δὲν ἐπροσέξαμεν, ὅταν ἦτο καιρός, ὅταν εἴχομεν τὸν πακτωλὸν τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Τότε ἔπρεπε νὰ ὀργανώσωμεν καὶ νὰ ἱδρύσωμεν γεωργικὰς βιομηχανίας, ἀλλὰ τὰ χρήματα διετέθησαν δι’ ἄλλας δασμοβιώτους βιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ γίνουν βιώσιμοι καὶ ἐδημιουργήθησαν οὕτω αἱ παγωμέναι πιστώσεις. Ἐὰν διετίθεντο τὰ χρήματα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ἢ ἕνα μέρος αὐτῶν διὰ τὴν ἵδρυσιν Γεωργικῶν βιομηχανιῶν, σήμερον τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα θὰ εὑρίσκοντο εἰς πολὺ καλυτέραν θέσιν ἔναντι τῶν ὁμοειδῶν ξένων προϊόντων. Πρέπει, λοιπόν, τούτων οὕτως ἐχόντων, νὰ ἐγκύψωμεν πάντες μετὰ προσοχῆς εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ καταστήσωμεν τοῦτο ἀρτιώτερον, ὥστε νὰ ἀποδώσῃ καλύτερα ἀποτελέσματα. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἰς τὸ πρῶτον πρόβλημα τῆς σποροκαλλιεργείας καὶ δενδροκαλλιεργείας, ἀκολουθεῖ ἐσφαλμένην γραμμὴν καὶ ἀντίθετον ἀπὸ τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἀκολουθήσῃ, ἐὰν ἀποφασισθῇ κατὰ ἕνα τρόπον ἡ σύνδεσις τῆς οἰκονομίας μας μὲ ἕνα ἐκ τῶν οἰκονομικῶν συνασπισμῶν τῆς Εὐρώπης. Τότε θὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ λάβωμεν μέτρα ὥστε νὰ καταστήσωμεν τὰ προϊόντα μας συναγωνίσιμα: Ἡ γραμμὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, διότι ἤδη αὐξάνει τὸ κόστος τῶν σπόρων καὶ τῶν δενδρυλλίων καὶ ὅταν αὐξάνῃ τὸ κόστος αὐτῶν αὐξάνει γενικῶς τὸ κόστος τῶν προϊόντων. Καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐκπλήττεται ποῦ εὗρον αὐτὴν τὴν αὔξησιν, τοῦ ἀπαντῶ, εἰς τὰ φυτώρια ποὺ ὑπάρχουν σήμερον δὲν ἦτο ὑποχρεωτικὴ ἡ πρόσληψις γεωπόνων ἐνῷ εἰς τὸ μέλλον θὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ πρόσληψις γεωπόνων. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἕνα φυτώριον 20 στρεμμάτων, θὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὴν δαπάνην ἀμοιβῆς γεωπόνου ποὺ σημαίνει μίαν ἐτησίαν δαπάνην 60.000 δραχμῶν, διότι οὐδεὶς γεωπόνος θὰ δεχθῇ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ νὰ παρακολουθήσῃ ἓν φυτώριον ἂν δὲν λάβῃ ὡς μισθὸν τοὐλάχιστον 5000 δραχμὰς μηνιαίως. Καὶ οὕτω, ἕνα φυτώριον θὰ ἀρχίζῃ ἀμέσως μὲ ἔξοδα 60.000 δραχμῶν ἐτησίως.

§18Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ξεύρετε, ὅτι ἡ καλλιέργειά των γίνεται εἰς μικρὰς ἐκτάσεις, ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν φυτωριούχων, τῶν ἀσχολουμένων δηλαδὴ αὐτοπροσώπως καὶ μὲ τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν των εἰς τὴν ἐπίδοσιν αὐτήν. Εἶναι ζήτημα ἐὰν εἶναι πάρα πάνω ἀπὸ μισὸ στρέμμα. Ὅταν ὅμως πρόκειται νὰ κάνῃ ἐπιχείρησιν φυτωρίων —διότι τὸ νὰ καλλιεργῇ 20 στρέμματα καὶ πάνω εἶναι μεγάλη ἐπιχείρησις— ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ κἄθε στρέμμα ἔχει δενδρύλλια ἑσπεριδοειδῶν πάρα πάνω ἀπὸ 1.000 καὶ συνεπῶς τὰ 20 στέμματα θὰ ἔχουν 20.000, ἐρωτῶ αἱ τρεῖς ἢ πέντε χιλιάδες τὶ θὰ ἐπιβαρύνουν τὸ κἄθε δενδρύλλιον; Ὅταν, λοιπόν, πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεως, διότι ἐπιχείρησις θὰ εἶναι πλέον τὸ φυτώριον τῶν 20 στρεμμάτων, καὶ δὲν εἶναι γεωργικὴ ἐκμετάλλευσις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιδόσεως τοῦ ἀγρότου εἰς τὴν δουλειὰν αὐτήν, ἐρωτῶ, εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, προκειμένου νὰ ἔχωμεν τὸν ἔλεγχον τὸ τὶ κάνει ὁ ἐπιχειρηματίας αὐτός, θὰ πρέπει νὰ τοῦ ἔχωμεν ἕνα ὑπεύθυνον γεωπόνον, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὁ ὑπεύθυνος ἔναντι τῶν γεωργικῶν ἐπιχειρήσεων διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν φυτωρίων; Δὲν εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις, κύριοι συνάδελφοι, σοβαρά. Εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ εἶναι λεπτὰ τινὰ διὰ τὸ κἄθε δενδρύλλιον.

§19Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ τὰς διευκρινήσεις αὐτάς, ἀλλὰ ἔχω νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι παρεδέχθη ὅτι πράγματι εἰς τὰ φυτώρια αὐτὰ θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν λεπτῶν, ποὺ ἠμποροῦν νὰ γίνουν δραχμὴ ἢ δίδραχμον, καὶ ἀκόμη περισσότερον. Ὁ ὑπολογισμὸς ποὺ κάμνει ὁ κ. ὑπουργὸς Γεωργίας, δὲν μᾶς πείθει, ὅτι θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις ἑνὸς δενδρυλλίου λεπτῶν τινῶν. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι μία δραχμή, καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι 100 δραχ., ὅταν εἶναι 1.000 δενδρύλλια, αἱ ὁποῖαι παίζουν σήμερον μεγάλην σημασίαν. Ἐγὼ θὰ ἤθελον τὸν κ. ὑπουργὸν Γεωργίας εἰς τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ὀργανώσῃ τὴν σιτοκαλλιέργειαν κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ νομοσχεδίου του καὶ τὴν δενδροκαλλιέργειαν, ἀλλὰ νὰ ὁρίσῃ εἰς τὰς Διευθύνσεις Γεωργίας καὶ νὰ προσλάβῃ αὐτοὺς τοὺς γεωπόνους, τοὺς ὁποίους προσπαθεῖ νὰ μεταβάλῃ εἰς ἐπιχειρηματίας καὶ φυτωριούχους εἰς τὰ φυτώρια. Νὰ τοὺς προσκολλήσῃ ὡς εἰδικοὺς εἰς εἰδικὰς περιφερείας, ὡς εἰδικοὺς ἐπιστημονικοὺς καθοδηγητὰς —διότι δὲν ἀναπτύσσονται φυτώρια καὶ ἡ σποροκαλλιέργεια εἰς ὅλας τὰς περιφερείας— εἰς περιφερείας ποὺ ἀναπτύσσονται αἱ καλλιέργειαι, καὶ νὰ τοὺς καταστήσῃ Διευθυντὰς καὶ καθοδηγητὰς ἐπιστημονικοὺς τῆς καλλιεργείας. Τότε καὶ ἡ ἀπόδοσις θὰ εἶναι ἡ καλλιτέρα καὶ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς μικρόν. Καὶ τότε θὰ εἴμεθα μέσα εἰς τὴν γραμμὴν τὴν ποίαν εἴτε θέλομεν, εἴτε δὲν θέλομεν, θὰ ὑποχρεωθῶμεν συντόμως νὰ ἀκολουθήσωμεν, καὶ συντόμως θὰ ἔλθωμεν ἐδῶ, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ θέμα τῆς Κοινῆς ἀγορᾶς, τὸ ὁποῖον συζητεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἢ τῆς ἄλλης, τὴν ὁποίαν συζητοῦν ἄλλοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ πρόβλημα τῆς ὀργανώσεως, τῆς ὀρθολογιστικῆς ὀργανώσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ μας ἐμπορίου, ὀφείλομεν νὰ τὸ προσέξωμεν. Καὶ θὰ ἰδῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ τὰ ὀλίγα λεπτά, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβαρύνουν, κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τὰ δενδρύλλια, καὶ αὐτὰ ἀκόμη θὰ θελήσωμεν νὰ τὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν παραγωγήν, διὰ νὰ καταστήσωμεν τὰ προϊόντα μας εὐθηνά. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, τὴν γενικὴν ἀρχήν, εἶχα νὰ κάμω εἰς τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν σποροκαλλιέργειαν καὶ τὴν δενδροκαλλιέργειαν, τὸ ὁποῖον κεφάλαιον, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ ἤδη ἐφαρμοσθῆ, καὶ χωρὶς νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς Γεωργίας νὰ λάβῃ εἰδικὸν νομοθετικὸν μέτρον, βάσει τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἔλαβε μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ διάθεσις τῶν γεωπόνων εἰς ἰδιωτικὰ φυτώρια, ἐνῷ ἡμεῖς θέλομεν τοὺς γεωπόνους εἰς Κρατικὰ φυτώρια, διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦν ἀμισθὶ καὶ χωρὶς ἐπιβάρυνσιν τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον, τοῦ ποιοτικοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον προβλέπει καὶ ὀργανώνει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, νομίζω, ὅτι τὸ κεφάλαιον αὐτὸ εἶναι περιττόν, διότι ἤδη ἀπὸ τὰς 6.8.56 ἰσχύει τὸ Διάταγμα «περὶ ἱδρύσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Γεωργίας τμήματος τυποποιήσεως ποιοτικοῦ ἐλέγχου δενδρυλλίων καὶ κηπευτικῶν προϊόντων». Καὶ βάσει αὐτοῦ τοῦ Διατάγματος, ἐξεπαιδεύθη ἱκανὸς ἀριθμὸς γεωπόνων, οἱ ὁποῖοι, ἐξ ὅσων γνωρίζομεν καὶ ἐξ ὅσων παρηκολουθήσαμεν εἰς τὴν περιφέρειάν μας, ἐκτελοῦν εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκον των. Καὶ γνωρίζει ἀσφαλῶς ὁ κύριος ὑπουργὸς Γεωργίας, καὶ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι βεβαία καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐκτελεῖ πράγματι εὐσυνείδητον ἔργον. Καὶ κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια, θὰ ἔχετε ἀκούσει, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μανέντης, ὅτι ἐπὶ τῆς κορυφῆς πηγαίνουν τὰ φροῦτα τῆς μόστρας, ἐνῷ κάτω εἶναι τὰ σεσηπότα, τοῦτο κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια καὶ δὴ μετὰ τὴν ἐπιμελῆ ἐφαρμογὴν τοῦ Διατάγματος τοῦ 1956 δὲν παρατηρεῖται, οὔτε εἰς τὸ ἐσωτερικόν, οὔτε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅπου γίνεται ἡ παρακολούθησις διότι ὑπάρχει ἕνα Σῶμα ἐλεγκτῶν γεωπόνων, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ ἔργον των μετὰ πολλῆς εὐσυνειδησίας. Τοὺς παρηκολούθησα εἰς τὴν περιφέρειάν μου ποὺ κάμνουν τὸν ἔλεγχον τῆς ἐξαγωγῆς, ὅπου δὲν ὑπάρχει κἂν μηχάνημα τυποποιήσεως καὶ διαλογῆς τῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ γίνεται ἡ διαλογὴ διὰ τῶν χειρῶν. Τοὺς παρηκολούθησα στὶς βροχές, στὸ χαλάζι καὶ στοὺς ἀνέμους, νὰ παρακολουθοῦν καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας συσκευασίας καὶ εἰς τὴν παραλίαν τὰς ἐξαγωγὰς τῶν προϊόντων καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη δὲν παρετηρήθη κανὲν παράπονον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, τοὐλάχιστον διὰ τὰ προϊόντα τῆς περιφερείας μου. Ἕνα παράπονον μόνον ποὺ διετυπώθη ἐδημιουργήθη ἀπὸ ἀνταγωνισμὸν ὡρισμένων ἐμπόρων εἰς τὴν Ρουμανίαν καὶ ἐκ τοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος ἐγένετο, ἀπεδείχθη ἀβάσιμος. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι τὸ Διάταγμα αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, τὸν ποιοτικὸν ἔλεγχον τῶν ἐξαγομένων προϊόντων. Ἐπιβάλλεται τοὺς ἐλεγκτὰς αὐτοὺς τοὺς εὐσυνειδήτους νὰ τοὺς ἀφήσωμεν —καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας— νὰ τοὺς ἀφήσωμεν νὰ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των καὶ νὰ μὴ τοὺς μεταθέτουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἀπὸ περιφερείας εἰς περιφέρειαν, χωρὶς λόγον. Διότι ἔχω, δυστυχῶς, παράδειγμα, ὅτι χωρὶς λόγον ἀπὸ τὴν περιφέρειάν μου μετετέθη ἕνας γεωπόνος ἐσχάτως, ἴσως, διότι ἦτο εὐσυνείδητος καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τῆς ἀποστολῆς του. Ἐὰν ἀφήσωμεν τὸν ἐλεγκτὴν γεωπόνον νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκον του, ὅπως τὸ ἐκτελεῖ, θὰ εἴμεθα ἥσυχοι, ὅτι δὲν θὰ ἐκτεθῶμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§20Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἔχει ἐπέλθει κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μία σημαντικὴ βελτίωσις, χάρις εἰς τοὺς ἐλεγκτὰς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ἰδίως διὰ τὰ πορτοκάλια καὶ τὰ λεμόνια, τὰ ὁποῖα παράγει ἡ περιφέρειά σας. Καὶ ὅταν ἤμην ὑπουργὸς παρηκολούθησα τὰς ἐργασίας αὐτῶν. Ὡμίλησα, προκειμένου διὰ τὴν παραγωγὴν ροδακίνων καὶ μήλων ὅπου δὲν ἦτο ἐπαρκὴς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐλεγκτῶν καὶ ἐδῶ ἔγκειται ἡ μεγαλυτέρα ἀξία ποὺ ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι αὐξάνει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀπαιτουμένων ἐλεγκτῶν. Διότι εἶπον, μερικοὶ ἀσύδοτοι ἐξαγωγεῖς ἠγόραζον ἀπὸ τὰ περιβόλια κατ’ ἀποκοπὴν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν τὸν ἔλεγχον καὶ ἔβαζον ἐπάνω εἰς τὰ κασόνια ροδάκινα καλὰ καὶ ἀπὸ κάτω ἦσαν ἄγουρα καὶ σάπια.

§21Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῶν ἑσπεριδοειδῶν πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων προϊόντων καὶ εἶχε τὴν εὐχέρειαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον αὐτό, βάσει τοῦ Διατάγματος τοῦ 1956 καὶ δὲν ἐχρειάζετο ἡ λῆψις εἰδικοῦ μέτρου. Καὶ τὸ τονίζω αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, διότι εἶναι ἀνάγκη οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των νὰ ἐπαινοῦνται καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου, δὲν πάσχομεν εἰς τὴν χώραν μας ἀπὸ ἔλλειψιν διατάξεων, διότι ἔχομεν, διὰ κάθε ἀντικείμενον πολλὰς διατάξεις, πάσχομεν ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν διατάξεων. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόζωνται καὶ ἦσαν ἐπαρκεῖς διὰ νὰ μᾶς ἐξασφαλίσουν τὸν ποιοτικὸν ἔλεγχον τῶν ἐξαγομένων προϊόντων. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ὀργανώσεως τῆς προπαγάνδας τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς καὶ τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, ποὺ κατὰ ἕνα τρόπον θέλει τὸ νομοσχέδιον νὰ τὴν ἀναθέσῃ εἰς τὸν εἰσαγόμενον θεσμὸν τῶν γεωργικῶν ἀκολούθων. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, κ. Μανέντης, ἔδωσε τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτῶν τῶν ἀκολούθων καὶ ἀνέφερε χαρακτηριστικὸν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι πράγματι ζωντανὸν καὶ μὲ ἐπρόλαβεν εἰς τὴν ἄποψίν μου, μήπως διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ Σώματος τῶν γεωργικῶν ἀκολούθων εἰσαγάγωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ποὺ εἶναι συνηθισμένο νὰ εὑρίσκεται κοντὰ εἰς τοὺς ἀγρότας, νὰ ἀνεβαίνῃ εἰς τὰς κορυφὰς τῶν βουνῶν, νὰ ζῇ μέσα εἰς τοὺς κάμπους καὶ μέσα εἰς τὴν σκληρὴν ζωὴν τῆς ὑπαίθρου καὶ τῆς ἑλληνικῆς πραγματικότητος, μήπως εἰς αὐτὸ τὸ σκληραγωγημένον Ὑπουργεῖον εἰσαγάγωμεν συνηθείας ἀσυμβιβάστους πρὸς τὴν ἀποστολήν του καὶ φοβοῦμαι μήπως αὐτοὶ οἱ κύριοι γεωργικοὶ ἀκόλουθοι, ἀντὶ νὰ μᾶς κατατοπίσουν ἀπὸ τὴν Ἑσπερίαν περὶ τοῦ τὶ γίνεται διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν καλλιεργειῶν, περὶ τοῦ τὶ γίνεται διὰ τὴν προπαγάνδαν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων, ποὺ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν οἱ ἐμπορικοὶ ἀκόλουθοι, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Μανέντης, θὰ ζητήσουν προτεραιότητα ἁρμοδιότητος καὶ δὲν θὰ τὴν ἀφήσουν νὰ ἀσχοληθοῦν, νομίζω καὶ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ μᾶς φέρουν νέας συνηθείας, ὅτι χορεύουν, ὅτι γλεντοῦν, ὅτι ἀναπτύσσουν σχέσεις καὶ ὅλοι οἱ γεωπόνοι θὰ θελήσουν νὰ ἀκολουθήσουν αὐτὸν τὸν Κλάδον καὶ τότε εἰς τὸν προθάλαμον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς σκληραγωγημένους, τοὺς μαύρους, μὲ τὰ ροζιασμένα χέρια, ποὺ εἰς αὐτοὺς τοὺς γεωπόνους ὀφείλεται ἡ πρόοδος εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα, ἀντὶ νὰ τοὺς βλέπωμεν νὰ ἐπιζητοῦν νὰ πηγαίνουν εἰς τὴν ἐπαρχίαν διὰ νὰ ὑπηρετοῦν μὲ στοργὴν καὶ ἀγάπην τὴν ὕπαιθρον, θὰ τοὺς βλέπωμεν νὰ ζητοῦν νὰ πᾶνε εἰς τὸ Παρίσι ἢ ἄλλας χώρας, διὰ νὰ ἐκτελοῦν αὐτὴν τὴν ἄνευ συγκεκριμένης ἀποστολῆς ἐργασίαν τοῦ γεωργικοῦ ἀκολούθου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§23Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι ἡ περίπτωσις ἡ μεμονωμένη, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Μανέντης περὶ ἑνὸς ἐμπορικοῦ ἀκολούθου, ἀποτελεῖ τὸν κανόνα; Ἐγὼ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω, διότι εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρακολουθήσω τὴν ἐργασίαν τῶν ἐμπορικῶν ἀκολούθων, ὅτι οὗτοι πάντοτε ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν διαφώτισιν καὶ διὰ τὴν διάδοσιν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Τὸ ἀναφερθὲν περιστατικὸν ὑπὸ τοῦ κ. Μανέντη δὲν μειώνει καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν θεσμὸν τῶν γεωργικῶν ἀκολούθων, διότι μόνον διὰ τῶν γεωργικῶν ἀκολούθων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προπαγανδίσωμεν τὰ προϊόντα μας, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζουν οἱ ξένοι.

§24Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὰ προϊόντα μας τὰ ἐξαγόμενα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μποροῦμεν νὰ τὰ προπαγανδίσωμεν διὰ παντὸς τρόπου. Οἱ γεωργικοὶ ἀκόλουθοι, τὸ καλύτερον ποὺ θὰ μποροῦν νὰ κάμουν εἶναι, νὰ μᾶς διαφωτίσουν περὶ τῶν νέων καλλιεργητικῶν μεθόδων ποὺ ἀκολουθοῦνται εἰς τὴν Ἑσπερίαν. Ἀλλὰ ἔχομεν ἐδῶ δύο Γεωπονικὰς Σχολάς, ἔχομεν Ἰνστιτοῦτα Ἐλαίου εἰς τὴν Κέρκυραν, καὶ Οἴνου καὶ Ἀμπέλου εἰς τὴν Λυκόβρυσιν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μᾶς διαφωτίσουν περὶ τῶν νέων καλλιεργητικῶν μεθόδων, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας νὰ διοχετεύῃ διὰ τῶν ὀργάνων του τὰς νέας αὐτὰς μεθόδους εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἰς τὸν ἀγρότην. Συνεπῶς, εἰς τὸν τομέα αὐτὸν οἱ γεωργικοὶ ἀκόλουθοι οὐδὲν δύνανται νὰ προσφέρουν καὶ μᾶλλον σύγχυσιν θὰ ἐπιφέρουν παρὰ ὠφέλειαν. Εἰς τὸν τομέα τὸν ἐμπορικόν, ὑπάρχουν οἱ ἐμπορικοὶ ἀκόλουθοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον αὐτὸ ἐὰν τὸ θελήσουν καὶ τὸ κατακτήσουν. Λέγω τοῦτο, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι τὸ 1958 ὁ ἐμπορικὸς ἀκόλουθος τοῦ Μονάχου, ἐπέδειξε πλήρη ἀδιαφορίαν εἰς τὸ θέμα τῆς ἐνημερώσεως τῆς Κυβερνήσεως περὶ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τοποθέτησιν τῶν ἑσπεριδοειδῶν μας τότε καὶ ἐχάσαμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἰσαγάγωμεν μανδαρίνια μὲ τὴν τιμὴν τῶν 200 δολλαρίων κατὰ τόννον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἰς τὸν προπαγανδιστικὸν τομέα τῶν προϊόντων μας, δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ ἄλλην ἀποστολὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀρκοῦν οἱ ἐμπορικοὶ ἀκόλουθοι, φθάνει νὰ ἐργάζωνται ὀρθῶς. Νομίζω, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν γεωργικῶν ἀκολούθων εἶναι περιττὸς ἢ τοὐλάχιστον εἴμεθα ἀκόμη ἀνώριμοι νὰ τὸν εἰσαγάγωμεν.

§25Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡμιλήσατε περὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἀκολούθου τῆς ἐν Βόννῃ Ἑλληνικῆς Πρεσβείας.

§26Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τοῦ Μονάχου.

§27Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ Μόναχον δὲν ὑπάρχει Πρεσβεία. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἀκολούθου τῆς Βόννης, τοῦ κ. Τσιμικάλη, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ καλύτερος ἐξ ὅλων τῶν ἐμπορικῶν ἀκολούθων.

§28Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ἐχάσαμεν εὐκαιρίας διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τοποθετήσεως τῶν προϊόντων μας ἀπὸ ἀδιαφορίαν τῶν ἐμπορικῶν ἀκολούθων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ διαγραφῇ, καὶ ἂν θέλῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἂς ἀποστείλῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς δοκιμασίαν ἕνα ἢ δύο, ἵνα ἐξειδικευθοῦν εἰς τὴν διαγραφομένην ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀποστολὴν καὶ ἐὰν ἐπιτύχουν, τότε ὄχι μόνον ἕξ, ἀλλὰ εἴκοσι ἓξ γεωργικοὺς ἀκολούθους νὰ διορίσωμεν. Πρὶν ὅμως δοκιμασθῇ ὁ θεσμὸς αὐτός, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναστείλωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς σχετικῆς διατάξεως. Ἔρχομαι, τέλος, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν. Τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ θέσῃ εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἕνα ὀρθολογισμόν. Ὡς εἶναι ὅμως διατυπωμέναι ὡρισμέναι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρουν σύγχυσιν περὶ τὰς ἁρμοδιότητας τῶν Ὑπουργείων Γεωργίας καὶ Βιομηχανίας. Πρέπει, συνεπῶς, ἐν πρώτοις, νὰ ἀποσαφηνισθῇ τοῦτο καὶ πρέπει ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀναθέσῃ τὴν παρακολούθησιν τοῦ Κλάδου τούτου τῶν βιομηχανιῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας ὁ τεχνικὸς ἔλεγχος. Πάντα ταῦτα ὅμως θὰ μᾶς ἀπασχολήσουν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Μὲ τὰς γενικὰς αὐτὰς παρατηρήσεις ἠθέλησα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τῶν εὐπαθῶν σημείων τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐξέλθῃ τοῦτο καλύτερον τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ὀφείλω, ὅμως, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, τὸ ὁποῖον διατηρεῖ τὴν παράδοσιν δημιουργικῆς ἐργασίας δὲν ἐλλείπουν αἱ διατάξεις, ἐλλείπει ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων καὶ αὐτὴ ἡ ἐφαρμογὴ θὰ γίνῃ, ἐὰν τὰ ὄργανα παρακολουθοῦνται καὶ ἂν ἡ διοίκησις τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τηρῇ ἀπαραβλέπτως τὴν ἀρχὴν νὰ χρησιμοποιῇ τὸν κατάλληλον ἄνθρωπον εἰς τὴν κατάλληλον θέσιν. Τότε καὶ μόνον τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἐπιτελέσῃ τὸν προορισμόν του, τοὐτέστι τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀγροτῶν μας. (Χειροκροτήματα).

§29Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι μοῦ φαίνεται, ὅτι μὲ τὰς εἰσηγήσεις τῶν εἰσηγητῶν τῆς πλειοψηφίας, ὅσον καὶ μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ζορμπᾶ, ἐξεκαθάρισαν τὰ πράγματα ἀπὸ ἀπόψεως παρατηρήσεων καὶ ἀντιδράσεων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Μπορεῖ κανεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι αἱ κυριώτεραι ἐπιδιώξεις εἰς τὴν ἀγροτικήν μας πολιτικὴν εἶναι τρεῖς: Ἡ μία εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῆς κτηνοτροφίας, περὶ τῆς ὁποίας ἐπανειλημμένως ἔχω ὁμιλήσει, ἀποβλεπούσης εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ παράλληλον εἰσόδημα, ἰδίως εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ὅπου καλλιεργοῦνται τὰ ἐτήσια φυτά. Ἔπειτα, ἡ ἀνάπτυξις τῆς καλλιεργείας τῶν βιομηχανικῶν καὶ ἰδίᾳ τοῦ βάμβακος, μιᾶς νέας καλλιεργείας, ἡ ὁποία ὁσημέραι παίρνει ἔκτασιν καὶ ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ γίνῃ πολὺ ἐπωφελὴς καὶ γενικώτερον εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ εἰδικώτερον εἰς τοὺς καλλιεργοῦντας τὸν βάμβακα ἀγρότας. Τρίτη ἐπιδίωξις, κυρία ἐπίσης, εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῆς καλλιεργείας τῶν δενδροειδῶν καὶ τῶν κηπευτικῶν. Μὲ τὰς τρεῖς αὐτὰς ἐπιδιώξεις, ὡς κυρίας τοῦ γεωργικοῦ προγράμματος, βεβαίως, κατ’ ἀρχήν, προσπαθοῦμεν νὰ ἀναπτύξωμεν τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, ἀλλὰ πρέπει ὅμως νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνάπτυξιν γενικώτερον τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ θὰ ἐπιτύχωμεν ἀκόμη καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν συναλλαγματικῶν μας πόρων. Διὰ μὲν τῆς ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας, θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνάγκην ἐξαγωγῆς συναλλάγματος διὰ τὴν προμήθειαν τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων, διὰ τὰ ὁποῖα, ὅπως πολλές φορές ἔχω εἴπει, ἕως τὰ τώρα, χρειαζόμεθα 35–40 ἑκατομμύρια δολλάρια, μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βαμβακοκαλλιεργείας, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ φθάσῃ εἰς 120–150 χιλ. τόννους, θὰ αὐξήσωμεν τὴν ἐξαγωγήν μας εἰς βάμβακα κατὰ 60 καὶ 70 χιλ. τόννους μὲ εἰσαγωγὴν συναλλάγματος 40– 45 ἑκατομμύρια δολλάρια. Διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ὀπωροκηπευτικῶν, μπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ἡ προοπτικὴ εἶναι μεγάλη καὶ ἀπεριόριστος. Πράγματι, ἡ αὔξησις τῶν καλλιεργειῶν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων αὐτῶν, ἔχει μίαν προοπτικὴν πραγματικῶς εὐοίωνον. Ὅπως ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους, καὶ ἰδίᾳ ἀπὸ τοὺς εἰσηγητὰς ἀμφοτέρων τῶν παρατάξεων τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας, ἡ χώρα μας, λόγῳ τοῦ κλίματός της, εἶναι φτιασμένη, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τὴν καλλιέργειαν αὐτὴν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν, μπορεῖ νὰ παραγάγῃ ἰδίᾳ πρώϊμα καὶ ὑπερπρώϊμα καὶ πολὺ ὄψιμα προϊόντα, νὰ παραγάγῃ καρποὺς εὐχύμους καὶ καλοὺς εἰς τὴν ἐμφάνισιν, καὶ μπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὑπερέχοντας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν φυσικῶν προϊόντων ἀπὸ τοὺς ὁμοίους καρποὺς τῶν ἄλλων χωρῶν τῶν Μεσογειακῶν καὶ συνεπῶς προσφέρεται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν ἐπίδοσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν αὐτὴν ὁ τόπος μας. Ἐπίσης, ἡ καλλιέργεια αὐτή, θὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς ἐκτάσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν μεγάλων ἀρδευτικῶν ἔργων καὶ τρίτον, ὡς παραγωγικὸς σκοπὸς εἶναι, ἀπὸ τὰς καλλιεργείας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν περισσότερον ἀπὸ τὰς ἄλλας συνήθεις καλλιεργείας τὸν ἀγρότην καὶ τοῦτο ἔχει ἀποδοτικὴν σημασίαν εἰς μίαν χώραν, ὅπου, ὅπως ξέρουμεν λείπει ἡ ἀπασχόλησις εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐξαγωγικοῦ ἐνδιαφέροντος, ὅπως ἐτονίσθη καὶ ὅπως εἶναι ἀνεγνωρισμένον, εἶναι πραγματικῶς ἐξαιρετικαὶ αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν ὀπωροκαλλιέργειαν, διότι μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, ἰδίως εἰς τὴν Κεντρικὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν ἀκόμη, μὲ τὴν τάσιν, ἢ ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Μανέντης, λόγῳ τῆς ἰδιότητός του ὡς ἰατροῦ τὴν τάσιν τῆς χρησιμοποιήσεως τροφῶν αἱ ὁποῖαι περιέχουν βιταμίνας, ἡ κατανάλωσις τῶν προϊόντων αὐτῶν βαίνει ὁσημέραι αὐξανομένη, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ καλλιέργειαί μας χρειάζονται νὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις. Ἡ πρώτη προϋπόθεσις εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ καλλιεργοῦμεν εἴδη καὶ ποικιλίες ποὺ εἶναι δυνατὸν —ὁμιλῶ περὶ ἐξαγωγῶν— εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὰς χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν τὰς ἐπιθυμίας καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν καταναλωτῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἕνα παράδειγμα. Ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡραιότατα πορτοκάλια, ποὺ ἀρέσουν εἰς ἡμᾶς. Δὲν ἀρέσουν εἰς τοὺς καταναλωτὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἰδίᾳ εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῆς κεντρικῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Γερμανίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐνῷ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἔχομεν ὡραιότατα πορτοκάλια, δὲν κατορθώνομεν νὰ κάμωμεν ἐξαγωγὰς καὶ τοποθετήσεις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τῶν πορτοκαλίων αὐτῶν, διότι ἔχομεν ποικιλίας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀρεσταί. Διότι ἐκαλλιεργήσαμεν ποικιλίας ποικιλιῶν καὶ δὲν ἔχομεν ὁμοιότητα εἰς τὴν παραγωγήν, εἰς μίαν ὡρισμένην ποικιλίαν, νὰ ἔχωμεν μεγάλας ποσότητας, ὥστε νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ. Βέβαια δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ προϋπόθεσις. Αὐτὴ ἡ προϋπόθεσις εἶναι εἰς τὴν παραγωγήν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι προϋποθέσεις. Εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῆς ἐμπορίας. Εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι γνωστὰ τὰ ἐλαττώματα τῶν συστημάτων ποὺ ἐπικρατοῦν εἰς τὸ ἤδη διεξαγόμενον ἐμπόριον, ἰδίᾳ τῶν νωπῶν. Καὶ προκειμένου περὶ τοῦ ἐμπορίου τοῦ ἐσωτερικοῦ, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι συνήθως, ὅτι ὁ παραγωγὸς γίνεται ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως τῶν πολλῶν ἐνδιαμέσων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐξωτερικὸν ἔχομεν ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα πολλὲς φορὲς εἶναι καταστρεπτικὰ διὰ τὸ προϊόν. Ἔπειτα ἄλλη προϋπόθεσις, εἶναι ἡ μεταχείρισις τῶν προϊόντων, ἡ τυποποίησις, ἡ ἐμφάνισις, ἡ διαλογή. Εἶναι ἐργασίαι αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ ἐμφανίζωνται τὰ προϊόντα κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ προκαλοῦν τὸν ἀγοραστὴν καὶ νὰ τοῦ εἶναι εὐχάριστα. Ἔπειτα ἡ τυποποίησις τῶν προϊόντων θὰ συντελέσῃ πάρα πολύ, τόσον εἰς τὸν ἀγορανομικὸν ἔλεγχον, ὅσον καὶ εἰς τὸν ποιοτικὸν ἔλεγχον. Ἔπειτα, τὰ μέσα ὑποδοχῆς των, αἱ ἀγοραὶ προκειμένου διὰ τὸ ἐσωτερικόν, αἱ ἀγοραὶ καταναλώσεως εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, αἱ ἀποθῆκαι καὶ οἱ τόποι ὑποδοχῆς καὶ ἀποθηκεύσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν αἱ μεγάλαι ψυκτικαὶ ἐγκαταστάσεις, αἱ ἀποθῆκαι αἱ ἀερόψυκτοι π.χ. διὰ τὰ γεώμηλα, διὰ τὰ μῆλα, διὰ τὰ χειμωνιάτικα ἀχλάδια. Ἄλλη προϋπόθεσις προκειμένου περὶ τῶν ἐξαγωγῶν, εἶναι ἡ ἅλυσις τῶν μεταφορῶν, ἡ ἅλυσις τῶν μεταφορῶν συνδυασμένη καὶ μὲ τὰς ψυκτικὰς ἐγκαταστάσεις, ἡ προμήθεια μέσων μεταφορικῶν καταλλήλων, ἰδίως διὰ τὰ προϊόντα τὰ θερινά, βαγόνια ψυγεῖα, πλοῖα ψυγεῖα, αὐτοκίνητα ποὺ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Καὶ ἔπειτα, τὸ τελευταῖον, γεωργικαὶ βιομηχανίαι, πρὸς τίνα σκοπόν; Πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἀπορροφήσουν τὰ πλεονάσματα τῆς παραγωγῆς, —ὄχι τὰ σκάρτα, ὄχι τὰ βεβλαμμένα, διότι τὰ βεβλαμμένα δὲν πρέπει νὰ βιομηχανοποιοῦνται καὶ τοῦτο διότι δὲν σημαίνει ἐπειδὴ κάνομεν πορτοκαλάδες πρέπει νὰ τὰς κάμνωμεν ἀπὸ πορτοκάλια βεβλαμμένα, διότι τοῦτο δὲν συνιστᾶται πρῶτον ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας καὶ δεύτερον ἀπὸ ἀπόψεως παρουσιάσεως τοῦ προϊόντος— τὰ πλεονάσματα τὰ μὴ κατάλληλα δι’ ἐμπορίαν καὶ ἐξαγωγὴν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐμφανίσεως, εἴτε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως μεγέθους, εἴτε ἀπὸ ἀπόψεως φλούδας. Ὅλαι αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις πρέπει νὰ συντρέχουν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν ν’ ἀναπτύξωμεν τὴν καλλιέργειαν, προωθοῦντες τόσον τὴν κατανάλωσιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν, ὅσον καὶ τὰς ἐξαγωγὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τώρα ἂς ἴδωμεν εἰς τί ἀποσκοπεῖ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἀποσκοπεῖ νὰ θέσῃ κατὰ ἕνα τρόπον κυρίως ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τὰς καλλιεργείας, ἀπὸ ἀπόψεως εἰδῶν καλλιεργείας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ποικιλιῶν. Παραλλήλως δημιουργεῖ καὶ ἀσχολεῖται μὲ τὸν ἔλεγχον τῶν ἐξαγομένων προϊόντων καὶ περιέχει καὶ διατάξεις σχετικὰς μὲ τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας. Κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου νὰ κατευθύνωμεν τὴν παραγωγὴν εἰς τὴν Α ἢ Β κατεύθυνσιν, δὲν ἔχομεν μέσα ἐπιβολῆς, ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀσκῶν τὴν ἁρμοδιότητά του, τὴν κυρίαν ἁρμοδιότητα, δὲν ἔχει πολιτικὴν ἐξουσίαν, διότι δὲν δύναται νὰ διατάξῃ κανένα νὰ φυτεύσῃ τὸ Α ἢ Β εἶδος πορτοκαλιᾶς, ἢ νὰ κάνῃ ἢ νὰ μὴ κάνῃ τὴν τάδε ποικιλίαν πατάτας ἢ τομάτας ἢ οἱουδήποτε ἄλλου προϊόντος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπον εἰς τὸ νὰ κατευθύνῃ τὴν παραγωγὴν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν πρὸς τὰ εἴδη καὶ τὰς ποικιλίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι προτιμῶνται εἰς τὴν κατανάλωσιν, αἱ ὁποῖαι παρέχουν στάδιον εὐρυτέρας ἐξαγωγῆς λόγῳ πρωϊμότητος, ὑπερπρωϊμότητος ἢ καὶ ὀψιμότητος. Μεταχειρίζεται καὶ καθιερώνει ἔμμεσα μέτρα, μέτρα εἴτε οἰκονομικῶν κριτηρίων, εἴτε καὶ πειθαναγκασμοῦ, κ. συνάδελφοι. Πειθαναγκασμοῦ μὲ τὸ μέσον τῆς παροχῆς ἢ τῆς μὴ παροχῆς δανείων ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὅταν εἶναι βεβαιωμένον, ὅπως εἶπον προηγουμένως διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν πορτοκαλιῶν, ὅτι αὐτὰ ποὺ ἐκάναμεν ἕως τώρα νὰ βάζωμεν δηλαδὴ τὰς ποικιλίας ἐκείνας ποὺ μᾶς ἀρέσουν, ὡς τὰ ὡραῖα Μέρλιν δὲν ἀρέσκουν εἰς τὰς ἀγορὰς καταναλώσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξουν μέσα, εἴτε παροτρύνσεις δι’ οἰκονομικῶν κινήτρων εἴτε πειθαναγκασμοῦ οὕτως εἰπεῖν τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὴν καλλιέργειαν αὐτήν, διὰ νὰ κάμουν τὰς ποικιλίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παράγουν προϊόντα δυνάμενα νὰ ἐξαχθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ καταναλωθοῦν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ συνεπῶς νὰ τοὺς δώσωμεν περισσότερον εἰσόδημα. Αὗται εἶναι αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 ἕως 3. Ἔπειτα, προκειμένου νὰ κατευθύνωμεν τὴν παραγωγήν, -τὴν κατευθύνομεν δὲ ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὴν ρίζαν, νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι, νὰ θέσωμεν ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν μας τὰ φυτώρια, τὰ σπορεῖα. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἀποσκοποῦν εἰς αὐτὸ τὸ μέτρον. Λέγει ὁ κ. Ζορμπᾶς: Ἐπιβαρύνεις, κ. Ὑπουργέ, τὸ κόστος. Κάνεις λάθος μεγάλο καὶ τοῦ εἶπον, κάθε στρέμμα ἔχει 5 ἕως 10 χιλιάδας δενδρύλλια ἀναλόγως τοῦ εἴδους. Ἀναλογισθῆτε ἔκτασιν 20 στρεμμάτων. Ὁ φίλος μου κ. Πιπιλῆς, θέλει νὰ τὴν περιορίσωμεν εἰς 10 στρέμματα, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ εἶναι καλλίτερος ὁ ἐπιστημονικὸς ἔλεγχος.

§30ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι εἶναι γεωπόνος.

§31Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι πρὸς τιμήν του, διότι εἶναι γεωπόνος, ἐγὼ μετάνοιωσα διότι δὲν ἐσπούδασα, κ. συνάδελφοι, γεωπόνος. Λοιπὸν εἰς τὰ 20 στρέμματα, ἐὰν θέσωμεν μέσον ὅρον 8 χιλιάδες δενδρύλλια, εἶναι 160 χιλιάδες, πόση εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις; Εἶναι ζήτημα νὰ εἶναι 30 λεπτὰ τὸ ἕνα.

§32ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν 20 στρέμματα φυτωρίων.

§33Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶμαι σύμφωνος, εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὸ ἀποδεχθῶ ἐφ’ ὅσον θελήσετε, καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ζορμπᾶς, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς διατάξεως αὐτῆς, κατόπιν τῶν ὅσων θὰ εἴπουν οἱ κ. συνάδελφοι θὰ τὸ ἀποδεχθῇ. Ἔκανε μία παρατήρησιν ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ὅτι «τὸ νομοσχέδιόν σου, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ἀτελές, διότι ἐνῷ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν γίνεται λόγος περὶ ἱδρυμάτων ἐρεύνης, τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει τὴν ἵδρυσιν καὶ τὴν σύστασιν τῶν ἱδρυμάτων ἐρεύνης καὶ τῶν σταθμῶν ἐρεύνης». Ἀναμφισβητήτως, κ. συνάδελφοι, μὲ χωρὶς ἔρευναν, οὔτε εἰς τὸ προκείμενον θέμα, οὔτε εἰς οἱονδήποτε θέμα ἀφορῶν τὴν γεωργίαν, εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν. Καὶ ἠμπορεῖ νὰ σᾶς εἴπω καὶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, μοῦ φαίνεται, ὅτι καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ τὸ εἴπω, ὅτι ὡς ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἱδρυμάτων ἐρεύνης. Ἀλλὰ θέλω νὰ καθησυχάσω τὰς ἀνησυχίας τοῦ κ. συναδέλφου, τὸ λέγει καὶ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπρόσεξαν, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὸ ποὺ εἶπε δὲν τὸ εἶπεν ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ νόμου περὶ ὀργανώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, δίδεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία εἶχε συσταθῆ κατὰ Ὑπουργεῖον, ἡ ὁποία θὰ συντάξῃ τὸν ὀργανισμόν, δίδεται ἡ εὐχέρεια τῆς συστάσεως διαφόρων ὑπηρεσιῶν, μεταξὺ δὲ τῶν ὑπηρεσιῶν ποὺ ἠμποροῦν νὰ συσταθοῦν εἶναι καὶ τὰ ἱδρύματα ἐρεύνης προκειμένου περὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κ. συνάδελφοι, ἐνῷ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει λέγεται ποῖα ἱδρύματα χρειάζονται, παρακατιὼν ἀναφέρεται, ὅτι τὰ ἱδρύματα αὐτὰ θὰ προβλεφθοῦν εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, τοῦτο ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς νομοτεχνικῆς. Δὲν εἶναι σωστὸν εἰς ἕνα νόμον νὰ περιέχεται ἕνα τμῆμα τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου, ἐνῷ τὸ σύνολον τῆς ὀργανώσεώς του θὰ περιέχεται εἰς τὸ διάταγμα. Καὶ μάλιστα δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὸ ἄρθρον 18, μοῦ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προβλέπει τὰς θέσεις, νὰ διαγραφῇ, διότι αἱ θέσεις αὗται, ὅπως ἐδήλωσα κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως θέσεων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, αἱ θέσεις αὗται περιελήφθησαν εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάρχῃ διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὐτῷ. Ἄλλη διάταξις ἐνδιαφέρουσα εἶναι ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἐλέγχου. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν γίνεται ἤδη ἔλεγχος. Γίνεται ἐπαρκὴς ἔλεγχος, εἰς τὴν πατρίδα μάλιστα τοῦ κ. Ζορμπᾶ ὅπου συντρέχει καὶ ἡ πειθαρχικότης τῶν παραγωγῶν.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ πεῖρα αἰῶνος τῶν παραγωγῶν.

§35Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Καὶ ἡ πειθαρχικότης. Διότι πεῖρα ὑπάρχει καὶ εἰς τοὺς συμπολίτας μου, ἀλλὰ δὲν εἶναι πειθαρχικοὶ ὅσον οἱ Χῖοι.

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡμεῖς κάμνομεν ἐξαγωγὰς ἀπὸ 300 ἐτῶν, κ. Ὑπουργέ.

§37Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἐλέγχου, κύριοι, ὁ αὐστηρὸς ἔλεγχος, διότι γίνεται ὁ ἔλεγχος καὶ αὐστηρὸς εἶναι, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι ἔτι αὐστηρότερος, εἶναι ἀπαραίτητος καὶ δι’ αὐτὸ περιέχονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατάξεις σχετικαί. Παραδόξως ἠκούσθη καὶ ἀντίρρησις κατὰ τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἵδρυσιν θέσεων Γεωπόνων–Ἀκολούθων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐπικρίνας τὴν διάταξιν αὐτὴν φαίνεται, ὅτι δὲν τὴν ἀνέγνωσεν ἐξ ὁλοκλήρου. Οἱ Γεωπόνοι– Ἀκόλουθοι, δὲν ἔχουν ἁρμοδιότητας ὁμοίας ἐκείνων τὰς ὁποίας ἔχουν οἱ Ἐμπορικοὶ Ἀκόλουθοι, οὔτε ἔχουν σκοπὸν νὰ κάμνουν διαφήμισιν τῶν προϊόντων. Ἡ διαφήμισις τῶν προϊόντων ἀνήκει εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τοὺς Ἐμπορικοὺς Ἀκολούθους. Οἱ Γεωπόνοι–Ἀκόλουθοι, σκοπὸν ἔχουν —ἀναγράφεται εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀναλυτικῶς— νὰ παρακολουθοῦν πῶς πηγαίνουν τὰ προϊόντα μας. Αὐτὰ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ παρακολουθήσουν διότι ἠμπορεῖ μόλις φθάσῃ καὶ ἀνοιχθῇ τὸ καφάσι ἐκ πρώτης ὄψεως νὰ φανῇ, ὅτι ἐπῆγε καλά, ἀλλὰ τὸ ἔμπειρο μάτι τοῦ γεωπόνου θὰ ἀντιληφθῇ ἐὰν ἐπῆγε καλὰ ἢ ὄχι. Νὰ παρακολουθοῦν πῶς πηγαίνουν καὶ ὑπὸ ποίαν ἐμφάνισιν πᾶνε τὰ προϊόντα ἄλλων χωρῶν ποὺ ἀνταγωνίζονται τὰ ἰδικά μας, νὰ μᾶς πληροφοροῦν ποίας μεθόδους μεταχειρίζονται αἱ ἄλλαι χῶραι ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέσα τῆς συσκευασίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐμφάνισιν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον ἐν γένει ποὺ προσφέρουν τὰ προϊόντα των. Ὅλα αὐτὰ εἶναι χρησιμώτατα, κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προωθηθῇ ἡ ἐξαγωγὴ καὶ ἡ κατανάλωσις τῶν προϊόντων μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κύριοι συνάδελφοι, μὴ νομίσετε, ὅτι εἶναι ἐφεύρεσις ἑλληνικὴ οἱ Γεωργικοὶ Ἀκόλουθοι. Ὅλα τὰ προηγμένα γεωργικὰ κράτη καὶ ἰδίως ὅλα τὰ κράτη τὰ ὁποῖα κάμνουν ἐξαγωγὴν νωπῶν προϊόντων, ἔχουν Γεωργικοὺς Ἀκολούθους. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἠμπορούσατε νὰ μὲ ἐπικρίνετε εἶναι, ὅτι βάζω μόνον 6 θέσεις Γεωργικῶν Ἀκολούθων καὶ Συμβούλων, ὄχι ὅτι δημιουργῶ τὸν θεσμόν. Εἶμαι βέβαιος, ἀφοῦ μάλιστα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λαμβάνεται μέριμνα ἐπιλογῆς τῶν προσώπων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀνατεθῇ αὐτὸ τὸ λειτούργημα τοῦ Γεωργικοῦ Ἀκολούθου, ἐκλογῆς ἀντικειμενικῆς, διότι αὐτή, ἡ ἐκλογὴ γίνεται ἀπὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι συντεθειμένον ἀπὸ ἀνωτάτους ὑπαλλήλους, ὄχι μόνον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἀλλὰ καὶ ἄλλων Ὑπουργείων καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὐτὴ θὰ εἶναι ἀντικειμενική, οὕτως ὥστε νὰ προσφέρουν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν οἱ Γεωργικοὶ Ἀκόλουθοι, διὰ τὴν θέσπισιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ ὁποίου σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι κατέβαλα μεγάλην προσπάθειαν, διότι ὑπῆρχον τινὲς σὰν τὸν κ. Ζορμπᾶ, ὁ ὁποῖος λέγει, τί θὰ κάμουν οἱ Γεωργικοὶ Ἀκόλουθοι; Ἔπειτα τὸ νομοσχέδιον προβλέπει τὴν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας παρακολούθησιν καὶ ἔλεγχον τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν, τῶν βιομηχανιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι σκοπὸν ἔχουν τὴν βιομηχανοποίησιν, τὴν μεταποίησιν τῶν προϊόντων τῶν γεωργικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, πόρρωθεν ἀπὸ ἐμὲ νὰ πιστεύω, ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἔλυσα ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν προώθησιν καὶ ἐξαγωγὴν κυρίως τῶν νωπῶν προϊόντων καὶ τῶν λαχανικῶν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παραλείψω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τί ἔχει γίνει εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα προηγουμένως, ὅτι ἀποτελοῦν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν. Πρῶτα, πρῶτα ὁ τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς τῆς χώρας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἁλματωδῶς καὶ ταχέως βαίνει εἰς τὴν πραγματοποίησίν του. Ἤδη μία ἐπερώτησις, ἡ ὁποία συνεζητήθη πρὸ τῶν ἑορτῶν, ἔδωσε ἀφορμὴν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ μάθῃ, ὅτι δύο ψυκτικαὶ ἐγκαταστάσεις εἰς δύο μεγάλα κέντρα παραγωγῆς ροδακίνων, εἰς τὴν Νάουσαν καὶ εἰς τὴν Σκύδραν, εἶναι ὑπὸ κατασκευήν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὁμιλῶ περὶ ψυκτικῶν ἐγκαταστάσεων, πρέπει νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἐνεκρίθη καὶ ἀναμένεται ἡ ἀποστολὴ μελετῶν ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου ἢ τὸ πολὺ ἕως τὰς 15 Φεβρουαρίου, εἰς Ἰταλὸν εἰδικόν, ἡ μελέτη ψυκτικῶν ἐγκαταστάσεων εἰς τὴν Βέρροιαν, εἰς τὴν Κατερίνην, εἰς τὰς Πάτρας καὶ τῶν ψυκτικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς λαχαναγορᾶς Ἀθηνῶν, ψυκτικῶν ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται ἀπὸ ἀπόψεως ὄγκου εἰς 80.000 κυβικὰ μέτρα. Ἡ ψυκτικὴ ἐγκατάστασις τῆς λαχαναγορᾶς Ἀθηνῶν θὰ ἀνέλθῃ εἰς 24.000 κυβικὰ μέτρα. Εἴχομεν ἀρχικῶς προβλέψει 8, τὰ ηὐξήσαμεν εἰς 16 καὶ τέλος εἴδομεν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις αὐτὴ εἰς τὸ ὕψος τῶν 24.000 κυβικῶν μέτρων. Κέντρα διαλογῆς, συσκευασίας καὶ τυποποιήσεως τῶν προϊόντων. Εἰς πολλὰ μέρη τῶν παραγωγικῶν περιφερειῶν ἔχουν ἐγκατασταθῆ τὰ κέντρα αὐτά· τὰ ἀνέφερεν ὁ φίλτατος συνάδελφος κ. Μανέντης. Εἶπον προηγουμένως διὰ τὴν σημασίαν τῆς διαλογῆς καὶ τῆς τυποποιήσεως τῶν προϊόντων. Ἐργοστάσια χυμῶν σχεδὸν εἰς τὰς περισσοτέρας τῶν περιφερειῶν ποὺ παράγουν ἑσπεριδοειδῆ. Εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὴν Σπάρτην, εἰς τὴν Ἄρταν ὅπου τελειώνει ἕνα μεγάλο ἐργοστάσιον χυμῶν τῆς ἐκεῖ συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως καὶ μάλιστα παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐνεκρίναμεν νὰ κάμουν καὶ ἐγκαταστάσεις καταψύξεως τῶν χυμῶν τῶν πορτοκαλίων. Ἐργοστάσιον χυμῶν μήλων καὶ σταφυλῶν ἐπάνω εἰς τὴν Μακεδονίαν. Ἐργοστάσιον πούλπας εἰς τὴν Νάουσαν παραπλεύρως πρὸς τὸ ἐκεῖ ἐγκατεστημένον ψυγεῖον χυμῶν μήλων. Ἠξεύρετε, ὅτι ἔχομεν μία μεγάλη παραγωγὴν μήλων, τῶν ὁποίων ἡ διάθεσις δὲν εἶναι εὐχερὴς διότι ὅλαι σχεδὸν αἱ χῶραι τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης ἔχουν παραγωγὴν μήλων καὶ συνεπῶς λαμβάνομεν τὰ μέτρα νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰ πλεονάσματα τῆς παραγωγῆς διὰ τῆς μεταποιήσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ εἰς χυμόν. Εἶναι ἕνας χυμός, ὁποῖος ἔχει ἀρκετὴν κατανάλωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Διὰ πρώτην φορὰν ἀρχίζομεν καὶ ἡμεῖς νὰ φτιάχνωμεν χυμὸν μὲ τὸν σκοπὸν ὄχι μόνον τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἠμπορῶ νὰ ἀπαριθμήσω πολλὰς ἄλλας ἐγκαταστάσεις, ἀποβλεπούσας εἰς τὴν τυποποίησιν, τὴν διαλογὴν καὶ τὴν συντήρησιν τῶν προϊόντων αὐτῶν. Διὰ τὴν ἐμπορίαν τῶν προϊόντων, εἷς τομεύς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ τοὺς πλέον ἐνδιαφέροντας, σημαντικοὺς καὶ ἀποτελεσματικούς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ πλέον τῶν προϊόντων μεγάλην σημασίαν ἔχει ἡ ἀνέγερσις τῆς Λαχαναγορᾶς Ἀθηνῶν. Διότι τὸ ἵδρυμα αὐτὸ θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν συστηματοποίησιν τῆς ἐμπορίας. Εἰς τὴν μεγάλην ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν ἐκτὸς τῶν ἐγκαταστάσεων τῶν ψυκτικῶν καὶ γενικῶς τῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων θὰ ὑπάρχῃ δυνατότης νὰ κινηθοῦν αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις. Διότι, κύριοι, μὴ ἀπατώμεθα, διὰ νὰ λείψουν οἱ ἐνδιάμεσοι καὶ παρακαλῶ ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ τὸ προπαγανδίσουν αὐτό, διὰ νὰ λείψουν οἱ ἐνδιάμεσοι, οἱ ὁποῖοι ἀφ’ ἑνὸς ἀπορροφοῦν ἕνα μέρος τοῦ κόπου τῶν παραγωγῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ὕπαρξίς των ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν εἰς τὴν κατανάλωσιν καὶ συνεπῶς, δροῦν καὶ εἰς βάρος τῆς τσέπης τῶν καταναλωτῶν, διὰ νὰ λείψουν οἱ πολλοὶ ἐνδιάμεσοι, πρέπει νὰ ὀργανωθοῦν οἱ συνεταιρισμοὶ καὶ ἰδίᾳ οἱ συνεταιρισμοὶ τῆς ἀπὸ κοινοῦ πωλήσεως τῶν προϊόντων. Ἂν μὲν γίνῃ αὐτό, κύριοι, τότε καὶ ὁ νόμος περὶ συνεταιρισμῶν καὶ οἱ συλλαβόντες τὴν θέσπισιν τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ περὶ συνεταιρισμῶν μεταξὺ τῶν ἄλλων ὡς κύριον σκοπὸν εἶχον τὴν δημιουργίαν συνεταιρισμῶν κοινῆς πωλήσεως τῶν προϊόντων. Δυστυχῶς ὁ θεσμὸς αὐτὸς λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας, λόγῳ καὶ τοῦ συνεταιριστικοῦ πνεύματος, ὁ θεσμὸς αὐτὸς δὲν ἐπέτυχεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρὰ μόνον εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις. Τελευταίως ὁ υἱὸς ἑνὸς σεβαστοῦ καὶ σπουδαίου πολιτικοῦ τῆς χώρας, τοῦ Ἐμμανουὴλ Τσουδεροῦ, ἐξέδωσεν ἕνα βιβλίον περὶ συνεταιρισμῶν. Σᾶς συνιστῶ νὰ τὸ διαβάσετε. Πραγματικῶς ἀπεικονίζει τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν συνεταιρισμῶν ὡς εἶναι σήμερον. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς μεγάλης λαχαναγορᾶς τῶν Ἀθηνῶν θὰ συντελέσῃ πολύ, ἐφ’ ὅσον κινηθῇ, —ἐπαναλαμβάνω— καὶ ὁ συνεταιρισμός, εἰς τὴν μείωσιν τῶν πολλῶν ἐνδιαμέσων, μὲ ἀποτέλεσμα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ παραγωγὸς νὰ ἀπολαμβάνῃ καλυτέρων τιμῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ καταναλωτὴς νὰ ἀγοράζῃ τὰ προϊόντα εἰς μικροτέρας τιμάς, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως, ἡ ὁποία πάλι θὰ ἀποβῇ ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἐμπορίαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐκτὸς τοῦ τεχνικοῦ ἐξοπλισμοῦ χρειάζονται μεταφορικὰ μέσα ψυγεῖα, ὡς εἶπον, ἐντὸς τῶν ἡμερῶν ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναγγείλῃ τὴν προμήθειαν 400 βαγονίων ψυγείων. Διαπραγματευόμεθα μὲ τρεῖς χώρας: Τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, μὲ τὴν Ὁλλανδίαν καὶ τὴν Ἑλβετίαν. Ἐλπίζω—ἐπαναλαμβάνω—ὅτι ὁ συνάδελφός μου ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου θὰ εἶναι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν ἐντὸς τῶν προσεχῶν ὀλίγων ἡμερῶν, νὰ ἀναγγείλῃ τὸ κλείσιμον τῆς συμφωνίας μὲ μίαν ἐκ τῶν τριῶν χωρῶν διὰ τὴν προμήθειαν 400 βαγονίων ψυγείων. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτου χρειάζεται καὶ ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσατε, τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, τίθενται αἱ βάσεις τοῦ ἐλέγχου τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ἐλέγχου κυρίως τῶν νωπῶν, διότι τὸ ἐμπόριον τῶν ἄλλων προϊόντων ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ἔχει μίαν παράδοσιν καὶ εἶναι ὠργανωμένον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ τῶν νωπῶν εὑρίσκεται κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς χεῖρας ἀνιδέων, οἱ ὁποῖοι ἐκ περιστάσεων ἐμπορεύονται τὰ προϊόντα. Ἀλλὰ δὲν θὰ μᾶς λύσῃ μόνον ὁ ἔλεγχος τὸ μέγα θέμα τῆς ὀργανώσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Ὡς εἶχον ἀφορμὴν ἄλλοτε νὰ ἀναγγείλω, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀποφασίσει νὰ συστήσῃ ἕνα μεγάλον ὀργανισμόν, μὲ συμμετοχὴν τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, νὰ τὸν πριμοδοτήσῃ μὲ ἕνα σημαντικὸν ποσόν, ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος κύριον σκοπὸν καὶ ἀντικειμενικὸν θὰ ἔχῃ τὴν ἐμπορίαν τῶν νωπῶν φρούτων καὶ λαχανικῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Νομίζω, ὅτι μὲ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ θὰ προωθήσωμεν τὸ θέμα τῆς ἐμπορίας τῶν προϊόντων αὐτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ρυθμίζει τὴν μίαν πτυχὴν τοῦ προβλήματος, τῆς παραγωγῆς κυρίως καὶ τοῦ ἐλέγχου εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ εἰς τὴν ἐμφάνισιν τῶν προϊόντων. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς ἀποδέχονται τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ τοῦτο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν καιρόν, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἐκ μέρους τῶν κυρίων βουλευτῶν θὰ ὑποδειχθοῦν, ἐὰν ὑπάρχουν, παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι χρήσιμοι εἰς τὴν ὀρθὴν καὶ τελικὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, δέχονται οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς κύριοι βουλευταὶ νὰ παραιτηθοῦν;

§39Ε. ΡΗΓΑΣ. Ὄχι. Θέλομεν νὰ ὁμιλήσωμεν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ρήγα, ἔχετε τὸν λόγον.

§41Ε. ΡΗΓΑΣ. Ὀρθῶς, κ. βουλευταί, ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ἀντιμετωπίζει μόνον μία πλευρὰν τοῦ ὅλου προβλήματος τῶν ὀπωροκηπευτικῶν μας προϊόντων. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν ὀρθολογισμένην παραγωγήν, εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς παραγωγῆς καὶ μερικῶς εἰς τὴν βιομηχανοποίησιν τῆς παραγωγῆς. Δὲν ἀποβλέπει καθόλου εἰς τὴν διακίνησιν τῶν παραγομένων προϊόντων, εἰς τὴν τυποποίησιν καὶ συσκευασίαν καὶ πρὸ παντὸς εἰς διάθεσιν αὐτῶν εἴτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἴτε εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Τὰ ὀπωροκηπευτικά μας προϊόντα εἶναι ἀγροτικὰ προϊόντα ἐξαγώγιμα. Ὅπως γνωρίζετε ὅμως, κυρίως ἐξαγώγιμα προϊόντα μας εἶναι τὸ λάδι, ἡ σταφίδα, ὁ καπνός, τὸ κρασί, τὰ σῦκα καὶ ἄλλα τινά, τὰ ὁποῖα, ὅπως γνωρίζετε, διέρχονται δεινὴν κρίσιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησίν των εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Καὶ ἐδῶ, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναπτύξῃ τὴν δραστηριότητά της ἡ Κυβέρνησις. Τὸ νὰ ἐκθειάζῃ τὰ μὲν καὶ νὰ ἐγκαταλείπῃ τὰ δέ, δὲν εἶναι πολιτική. Τοῦτο δεικνύει, ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς ἐξαγωγῆς ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ τὸ θέσῃ εἰς τὰς πραγματικάς του διαστάσεις. Δεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀδυνατεῖ νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955 ἐψηφίσθη ὁ νόμος 3475 «περὶ τυποποιήσεως νωπῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ περὶ ἀγορῶν κεντρικῶν καὶ τοπικῶν», ὅστις προέβλεπε μέτρα ποὺ περιλαμβάνει καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Παρῆλθον ὅμως ἔκτοτε 4 ἔτη καὶ δὲν ἔγινε τίποτε, γιατὶ δὲν ἐξεδόθησαν τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου διατάγματα. Τὰ ὀπωροκηπευτικά μας προϊόντα διέρχονται καὶ αὐτὰ σοβαρὰν κρίσιν διὰ τὴν ἐξαγωγήν των. Ἐφέτος τὰ ροδάκινα, τὰ σταφύλια, ἡ πατάτα, τώρα τὰ μῆλα, πέρυσι τὰ ἴδια κ.ο.κ. Τὴν κρίσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον δὲν ἠθέλησε νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ. Συνήθως, ἔρχεται μετὰ τὴν πάροδον τῆς κρίσεως καὶ διακηρύττει, ὅτι θὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον προφανῶς ἀποσκοπεῖ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν παραγωγῶν διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν των καὶ ὄχι νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ κακὸν εἰς τὴν ρίζαν του. Οἱ ἀγρόται μας κ. βουλευταί, χωρὶς τὴν βοήθειαν τοῦ Κράτους μὲ μόνον τὴν ἰδικήν των προσπάθειαν καὶ τὴν βοήθειαν τῶν γεωπόνων μας κατώρθωσαν νὰ ἐξειδικεύσουν τὴν καλλιέργειαν καὶ νὰ βιομηχανοποιήσουν τὴν παραγωγὴν καὶ νὰ αὐξήσουν οὕτω τὴν παραγωγὴν καὶ νὰ βελτιώσουν τὴν ποιότητα τῶν παραγομένων προϊόντων, ὅπως τὰ ἀχλάδια, τὰ ροδάκινα, τὰ σταφύλια. Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ πορτοκάλια, ἡ ποιότης τῶν ὁποίων ὑστερεῖ πολύ. Καὶ ὅμως, πάντοτε ἡ βελτίωσις πρέπει νὰ ἀναπτύσσεται. Ἐν τούτοις, ὅσον ἀφορᾷ τὰ σταφύλια, θὰ φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Βουλγαρίαν, ἡ ὁποία ἐπέτυχε τὴν παραγωγὴν μιᾶς ἐξαιρετικῆς ποιότητος σταφυλῶν ροζακί, τὸ Ἀφοὺζ–Ἀλῆ καὶ καλλιεργεῖ ἀπὸ χρόνια τὸ μυρωδᾶτο Ἀμβοῦργου εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ μᾶς συναγωνίζεται παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι αἱ κλιματολογικαὶ συνθῆκαι τῆς Ἑλλάδος εἶναι πολὺ καλύτεραι ἀπὸ ἐκείνας τῆς Βουλγαρίας διὰ τὴν παραγωγὴν σταφυλῶν. Ἀπὸ ἀπόψεως πρωϊμότητος ἐπίσης, παρ’ ὅλον, ὅτι τὸ κλῖμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι πολὺ θερμότερον ἐν σχέσει μὲ τὸ κλῖμα τῆς Βουλγαρίας, οἱ Βούλγαροι κατώρθωσαν νὰ παράγουν ντομάτες καὶ ἀγγουράκια πολὺ πρωϊμώτερα ἀπ’ ὅ,τι παράγονται εἰς τὴν Ἱεράπετραν. Τοῦτο τὸ ἐπέτυχαν διὰ τῆς ὀργανώσεως τῶν θερμοκηπίων καὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ζεστοῦ νεροῦ τῶν θερμοπηγῶν των. Ἐν Ἑλλάδι, δυστυχῶς, τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν γίνονται, καὶ ἔρχονται ἀκόμη καὶ ἀνταγωνίζονται τὴν παραγωγήν μας καὶ στὴν δικήν μας ἀγοράν. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι παρὰ τὴν ηὐξημένην παραγωγὴν καὶ παρὰ τὴν καλὴ ποιότητα, οὔτε στὸ ἐσωτερικὸ ὁ κόσμος χόρτασε, οὔτε στὸ ἐξωτερικὸ διετέθησαν ἀνάλογοι ποσότητες, ἐνῷ οἱ φρουτοπαραγωγοὶ εἰσέπραξαν μειωμένο καὶ ἐλλειμματικὸ εἰσόδημα. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν διακίνησιν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, ἡ Κυβέρνησις κανένα σωστὸ μέτρον δὲν ἐπῆρε. Ἐγκαίρως, κ. βουλευταί, ἐπεσκέφθημεν τὸν ὑφυπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ ὑπεδείξαμεν τί πρέπει νὰ κάμῃ διὰ τὴν προστασίαν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων μας. Δυστυχῶς, ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβεν οὐδὲν μέτρον. Διὰ τὴν διάθεσιν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἡ Κυβέρνησις ἠγνόησε τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμοὺς καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, νὰ μᾶς ὁμιλήσῃ περὶ μεσαζόντων καὶ περὶ τοῦ ἐπωφελοῦς ἔργου, τὸ ὁποῖον ἀσκοῦν οἱ συνεταιρισμοί. Προκειμένου π. χ. περὶ τῆς χρηματοδοτήσεως τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον ἐχρηματοδοτεῖτο μὲ μεγαλύτερα ποσὰ ἀπ’ ὅ,τι ἐχρηματοδοτοῦντο αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις. Ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ὀργανώσῃ εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα τὰ συνεταιριστικὰ πρατήρια. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὅμως, δυστυχῶς, δὲν ἔκαμε τίποτε καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμείωσε τὰ κόμιστρα διὰ τὴν διακίνησιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ νὰ ἐπιδοτήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ προϊόντα αὐτά, διὰ νὰ φάγῃ ὁ κόσμος φθηνὰ τὰ φροῦτα καὶ νὰ ἀποκτήσουν συναγωνιστικότητα στὰς ἐξαγωγάς. Ἡ Ἰταλία π. χ. ἐμείωσε τὰ κόμιστρα κατὰ 50% καὶ τὸ Ἰσραὴλ ἐπιδοτεῖ τὰ ἑσπεριδοειδῆ κατὰ 15–30%. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπεβοήθησε τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις. Εἰς τὸ Ἰσραὴλ π. χ. τὸ 50% τῆς παραγωγῆς τῶν πορτοκαλίων βιομηχανοποιεῖται καὶ παράγει πορτοκαλάδας. Ἡμεῖς ἐδῶ, παρὰ τὴν κρίσιν ποὺ διέρχονται τὰ ἑσπεριδοειδῆ μας οὐδὲν μέτρον ἐλάβομεν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην καὶ μόνον περὶ τοὺς 30 χιλιάδας τόννους χυμοποιοῦνται καὶ μάλιστα μὲ περιεκτικότητα 20% εἰς χυμόν. Πέραν ὅμως ὅλων αὐτῶν ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν διατήρησιν, τὴν συντήρησιν καὶ τὴν διάθεσιν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Ποῦ εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλε τόσον πομπωδῶς ἡ Κυβέρνησις; Τὰ ἀχλάδια μας καὶ τὰ βερύκοκά μας ἐσάπισαν.

§42Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ παραγωγὴ τῶν βερυκόκων διετέθη ἐξ ὁλοκλήρου.

§43Π. ΚΑΠΝΙΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὰ βερύκοκα τῆς περιφερείας Εὐβοίας ἐσάπισαν καὶ κατεστράφησαν τελείως.

§44Ε. ΡΗΓΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἰς τὴν πατρίδα μου τὴν Χαλκιδικήν, ἔμειναν ἀδιάθετα, ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν πατρίδα σας, τὴν Κορινθίαν, ἐπωλήθησαν πρὸς 40 ἢ 50 λεπτὰ τὴν ὀκᾶ. Εἴχαμεν τὴν δυνατότητα νὰ διπλασιάσωμεν τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων μας πρὸς δυσμάς. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀξιοποίησε τὴν δυνατότητα αὐτὴν καὶ δὲν ἐχρησιμοποίησε τὸν θεσμὸν τῶν γεωργικῶν συμβούλων καὶ ἀκολούθων. Ἄλλωστε, πλὴν τοῦ Μονάχου εἰς καμμίαν ἄλλην πόλιν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας δὲν ὑπάρχει ὠργανωμένον γραφεῖον διαθέσεως τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Ποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ρόλος τῶν γεωργικῶν συμβούλων; Πρῶτον, ἡ ἐπισήμανσις τῶν ποικιλιῶν, δεύτερον τῶν νέων εἰδῶν ὀπωρικῶν καὶ κηπευτικῶν καὶ τρίτον, ἡ μελέτη τῶν μεθόδων καλλιεργείας, ἐπιλογῆς καὶ συσκευασίας τῶν προϊόντων. Ὁ γεωπόνος εἶναι θετικὸς ἄνθρωπος καὶ τοποθετούμενος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ προσέφερε θετικὰς ὑπηρεσίας. Δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὑπὸ τὸν ἐμπορικὸν ἀκόλουθον. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑπὸ τὸν Πρεσβευτήν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν 6 γεωπόνων εἶναι μικρός, χρειάζεται νὰ τοποθετηθοῦν πολλοὶ περισσότεροι εἰς ὅλας τὰς χώρας ποὺ ἀπορροφοῦν τὰ γεωργικά μας προϊόντα. Ἑπομένως, οἱ γεωργικοὶ ἀκόλουθοι δὲν θὰ φροντίζουν μόνον διὰ τὴν ἐπισήμανσιν καὶ διάθεσιν τῶν ὀπωροκηπευτικῶν, ἀλλὰ θὰ ρυθμίζουν ἀκόμη καὶ τὴν παραγωγήν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς ἐξαγωγάς μας δὲν κατεβάλαμεν προσπαθείας διὰ νὰ κερδίσωμεν τὰς ἀγορὰς τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν, ἀκόμη καὶ τῆς Κίνας. Ἡμᾶς μᾶς διευκολύνουν ἀκόμη καὶ αἱ περιστάσεις ὡς πρὸς τὰς χώρας αὐτάς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ χώρα μας ἔχει τὰς καλλιτέρας κλιματολογικάς, ἐδαφολογικὰς καὶ ἐν γένει οἰκολογικὰς συνθήκας διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καλλιεργείας τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων. Δυνάμεθα νὰ παράγωμεν εἰς ἀρίστην ποιότητα καὶ ἐμφάνισιν προϊόντα καὶ ὄψιμα καὶ εἰς κάθε ἐποχὴν καὶ ζήτησιν τῆς ποιότητος καὶ πρωϊμότητος. Ἔχομεν δηλαδὴ τὸ προνόμιον ποὺ δὲν διαθέτουν αἱ ἄλλαι ἀνταγωνίστριαί μας χῶραι. Δὲν ὑπάρχει ὅμως οὔτε προγραμματισμὸς οὔτε ὀργάνωσις οὔτε καὶ ἐνδιαφέρον. Γενικὰ ἡ ἐξασφάλισις τῶν ἐξαγωγῶν μας μὲ τὰ λαμβανόμενα μέτρα, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτύχῃ, διότι δὲν ἀρκεῖ ἡ λελογισμένη παραγωγὴ μόνον, πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῶμεν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων αὐτῶν. Τὸ θέμα εἶναι, καὶ καίει σήμερα τοὺς παραγωγούς μας, ἡ διάθεσις! Ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ἀνικανότητά της γιὰ τὴν διάθεσιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ὡδηγήθηκε εἰς τὸ νὰ θεωρῇ κατάρα γιὰ κάθε αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, ὅπως ἡ αὔξησις τῆς σιτοκαλλιεργείας, τῆς καπνοκαλλιεργείας, τῆς σταφιδοκαλλιεργείας κλπ. θεωρεῖται κατάρα. Οὕτως ἔρριψε ὅλο τὸ βάρος της εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας καὶ βαμβακοκαλλιεργείας, ποὺ ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀπαιτοῦνται πολλαὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνάπτυξιν, ἀποτελοῦν δευτερεύοντα κλάδον καὶ δὲν μποροῦν νὰ ἀντικαταστήσουν τὸ παραπάνω εἰσόδημα. Τὸ θέμα τῆς προστασίας τῶν ὀπωροκηπευτικῶν μας, εἶναι θέμα κυρίως: 1) Ἡ ἐξασφάλισις ἀγορῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. 2) Ἡ ἐξασφάλισις συγχρόνων μέσων μεταφορᾶς καὶ 3) ἡ ἐξασφάλισις καθορισμοῦ τοῦ φορέως ἢ τῶν φορέων ποὺ θὰ ἐνεργήσουν αὐτὰς τὰς ἐξαγωγάς. Ἐὰν παράγουν καλῆς ποιότητος προϊόντα καὶ αὐτὰ δὲν διατίθενται, τί θὰ γίνῃ; Προέχει, λοιπόν, τὸ ζήτημα τῆς ἐξευρέσεως ἀγορῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον δίδει ὡρισμένας λύσεις διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ καὶ αὐταὶ δὲν εἶναι ὡλοκληρωμέναι, ὅπως εἶναι ἡ παράλειψις ψηφίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἔχουν γίνει πολλὰ σχέδια τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ὅλα ἀπερρίφθησαν, διὰ νὰ συνταχθοῦν νέα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει σαφὲς πρόγραμμα διὰ τὴν λύσιν τῶν θεμάτων τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ὥστε νὰ ἐξέλθῃ αὕτη ἀπὸ τὴν δεινὴν κρίσιν ποὺ ὑποφέρει. Φοβοῦμαι, ὅτι τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον δὲν θὰ εὕρῃ τὴν ἐφαρμογήν, ὅπως δὲν εὗρε τὴν ἐφαρμογήν του καὶ ὁ ψηφισθεὶς νόμος περὶ Α.Τ.Ε. Πάντως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ περιλάβῃ καὶ ὡρισμένα ἄλλα θέματα. Νὰ ἐπιδοτηθοῦν οἱ καλλιεργηταὶ εἰς τὸν ἐμβολιασμὸν διὰ τὴν ταχυτέραν βελτίωσιν. Ἐπίσης πρέπει νὰ δημιουργηθοῦν κέντρα διαλογῆς, διότι μέχρι σήμερον, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις τῶν ὑπουργῶν, αὐτὰ ποὺ ὑπάρχουν, δὲν ἐπαρκοῦν. Μάλιστα τὰ κέντρα αὐτὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι συνεταιριστικὰ καὶ νὰ ἐπιδοτηθοῦν, ὅπως ἐπιδοτοῦνται εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὸ Ἰσραήλ. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ μειωθῇ καὶ τὸ κόστος μεταφορᾶς, ὅπως τοιαύτην μείωσιν ἔκαμαν ἡ Ἰταλία καὶ τὸ Ἰσραήλ. Ἐπίσης, κ. συνάδελφοι, ἔχομεν ἀνεπάρκειαν βιομηχανιῶν ἐκχυμώσεως καὶ ἀνεπάρκειαν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐμπορίας. Ὁ τομεὺς τῆς ἐμπορίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, διότι μὲ τὴν ἐμπορίαν καὶ τὴν διάθεσιν θὰ ρυθμίζῃ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ θέμα τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἂς γίνῃ κἄτι ἀνάλογον, ὅπως ἔχῃ γίνει εἰς τὸ Ἰσραήλ, δηλαδὴ νὰ συγκροτηθῇ μία ἐπιτροπὴ ποὺ θὰ δεσπόζουν οἱ συνεταιρισμοὶ καὶ θὰ ρυθμίζῃ ὅλα τὰ θέματα, ἀπὸ τὴν παραγωγὴν μέχρι τὴν διάθεσιν. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἀντιμετωπίζει ὡρισμένα προβλήματα μελλοντικά, ἡμεῖς θὰ τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν. Ὅμως, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ λύσιν μερικῶν προβλημάτων πρέπει αὐταὶ νὰ στηριχθοῦν εἰς τὴν θέλησιν καὶ ὄχι εἰς τὸν ἐξαναγκασμὸν τῶν παραγωγῶν μας.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μέρος ἔχει τὸν λόγον.

§46Α. ΜΕΡΟΣ. Κατόπιν παραστάσεων ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργὸς εἶχεν ἀποστείλει πρὸ ἑνὸς μηνὸς περίπου ἕνα γεωπόνον ἐκ τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου του εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πηλίου διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἐκεῖ κατάστασιν. Ὁ κ. Σίτας —πρόκειται περὶ τοῦ γεωπόνου— ἐπανελθὼν ὑπέβαλε μίαν ἔκθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν ὁποίαν βεβαίως ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. ὑπουργός. Ἡ ἔκθεσις αὐτὴ εἶναι αὐτόχρημα τραγική. Ἀναφέρει ὁ κ. Σίτας, ὅτι ἐπὶ 9.500 οἰκογενειῶν αἱ 5.000 πένονται καὶ πένονται ἐν κυριολεξίᾳ, διότι προτείνει νὰ παρασχεθῇ εἰς τὰς 5.000 οἰκογενείας ἀλεύρι καὶ λάδι. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία εἶναι ἡ θέσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε εὐημεροῦσαν καὶ σήμερον ἐκλιπαροῦν τὴν χορήγησιν ὀλίγου ἀλεύρου καὶ ὀλίγου λαδιοῦ, τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοικοι μιᾶς περιφερείας ἀπὸ τὰς κατ’ ἐξοχὴν δενδροκομικὰς καὶ παραγωγικὰς εἰς ἐλαίας καὶ ἔλαιον. Ἡ δυστυχία αὐτὴ ἡ ὁποία ἁπλώνεται ὑπὸ ἠπιωτέραν μορφὴν εἰς ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν τοῦ Πηλίου, ἀνερχομένου εἰς 50.000 περίπου, ὀφείλεται βεβαίως καὶ εἰς εἰδικοὺς λόγους, ἤτοι εἰς τὸν παγετὸν ὁ ὁποῖος ἔπληξε κατὰ τὸ ἔτος 1957 ἕνα μεγάλο τμῆμα τοῦ ἐλαιῶνος τοῦ Πηλίου καὶ τὸ κατέστησεν μὴ παραγωγικόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ παγετὸς ἡ κυρία αἰτία τῆς δυστυχίας. Οἱ παραγωγοὶ κατακλύζονται μὲ ὅλην τὴν ἐπελθοῦσαν καταστροφὴν ἀπὸ προϊόντα, ἀλλὰ τὰ προϊόντα αὐτὰ εἶναι ἀζήτητα, καὶ ὅπως ἀναφέρει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ κρατικοῦ γεωπόνου σήπονται κατὰ μέγα μέρος ὑπὸ τὰ δένδρα. Κυρίως ἡ πατάτα διατίθεται, ἐὰν διατίθεται, εἰς τιμὰς λίαν χαμηλάς, ἢ μᾶλλον ἐξευτελιστικάς. Καὶ ὡρισμέναι ποιότητες ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐντελῶς ἀζήτητοι. Ἀκόμη καὶ αἱ βρώσιμοι ἐλαῖαι, καὶ αὐταὶ διέρχονται μίαν κρίσιν. Γενικῶς ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα τῆς περιοχῆς τοῦ Πηλίου ἔχουν μίαν ἀζητησίαν, καὶ ἀντὶ νὰ φέρουν τὴν εὐτυχίαν εἰς τοὺς παραγωγοὺς παρέχουν ἕνα θέαμα θλιβερὸν μένοντα τὰ προϊόντα αὐτὰ ἀζήτητα ὑπὸ τὰ δένδρα. Τόση εἶναι ἡ δυστυχία τοῦ Πηλίου ὥστε ἑτοιμάζεται διὰ τὴν προσεχῆ Κυριακὴν ἕνα πανπηλιακὸν συνέδριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀσχοληθῇ μὲ ὅλα τὰ προβλήματα αὐτά, καὶ θὰ ἀπευθύνῃ ἐκκλήσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ παρασχεθῇ μία ἀντιμετώπισις τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου. Ἡ Κυβέρνησις, ἢ μᾶλλον ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργὸς μετὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ γεωπόνου Σίτα ἔλαβεν τὴν ἀπόφασιν νὰ παρασχεθῇ εἰς τὰς πενομένας 5.000 οἰκογενείας τοῦ Πηλίου μία ποσότης ἀλεύρου καὶ μία ποσότης ἐλαίου, ἀρκετὴ διὰ ἕνα δίμηνον. Τὸ ζήτημα ὅμως αὐτὸ μὲ ὅλην τὴν θερμὴν συνηγορίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Γεωργίας παραμένει ἀκόμη ἐκκρεμές, καὶ ὑπάρχει φόβος, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ πενιχρὰ βοήθεια θὰ ματαιωθῇ ἐν τέλει. Αὐτὸ μαρτυρεῖ, ὅτι τὸ Κράτος, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ σύνολόν της, δὲν ἔχει ἀντιληφθῆ τὴν δεινὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει ὄχι μόνον ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἡ ὁποία εὑρίσκεται, εἰς τὸ Πήλιον ἀλλὰ εἰς τὸ σύνολόν της, εἰς τὸ σύνολόν του ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος. Λέγεται συνήθως ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι οἱ χωρικοὶ διέρχονται κρίσιν, ὅτι τὰ προϊόντα εἶναι ἀζήτητα, ὅτι ὁ καπνὸς δὲν ἔχει τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας ἔπρεπε, ὅτι ὁ βάμβαξ πωλεῖται εἰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι δὲν καλύπτουν τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς του κ.ο.κ. Αὐτὰ λέγονται χωρὶς νὰ ἀφίνουν τὴν βαθεῖαν ἐκείνην ἐντύπωσιν καὶ νὰ ἔχουν ὡς συνέχειαν τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς. Σήμερον ἡ ὁλότης σχεδὸν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ὑποφέρει, εἰς ἕνα βαθμὸν ἀφάνταστον. Βεβαίως θὰ προβληθῇ ἡ ἄποψις, ὅτι ἐδημιουργήθησαν διὰ τοὺς παραγωγοὺς πρόσθετοι ἀνάγκαι πολιτισμοῦ. Βεβαίως ὑπάρχει αὐτὴ ἡ δίψα διὰ κἄποιαν ζωὴν ἀνωτέραν καὶ πλέον πολιτισμένην. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν ὄνειρον, ἀποτελοῦν ἰδανικὸν διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, διότι μὲ τὸ πενιχρὸν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον διαθέτει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ οὔτε τὰς στοιχειώδεις του ἀνάγκας. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει πεισθῆ. Παράδειγμα, ὅτι εἰσηγήθη μέτρον προστασίας καὶ βοηθείας διὰ τὸ Πήλιον. Εἰς τὸ σύνολον ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἐνημερωμένη, ἢ μᾶλλον δὲν εἶναι κἂν ἐνημερωμένη. Δὲν αἰσθάνεται τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον εἶναι ὀξύτατον, καὶ πρόβλημα καθ’ ἑαυτὸ ἐθνικόν. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν, καὶ ὅλοι μαζί, καὶ ὡς Κυβέρνησις καὶ ὡς Πολιτεία ἐν γένει νὰ προστατεύσωμεν τὸν ἀγρότην. Ἡ θέσις του εἶναι δεινή, καὶ δὲν ἀρκοῦν μόνον οἱ λόγοι, ὅτι αὐτὸς ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ Ἔθνους, καὶ τὸν κυριώτερον παράγοντα τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Χρειάζονται μέτρα, καὶ μέτρα γενναῖα καὶ μέτρα ἄμεσα. Τὸ νομοσχέδιον ἀντιμετωπίζει πράγματι......

§47Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν, κ. συνάδελφε. Ἐθίξατε ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σχετικὸν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ἀντιλαμβάνομαι τὸν πόνον σας διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι πονᾶτε τοὺς συμπολίτας σας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ βάλωμεν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των ἀπὸ ἀπόψεως κυβερνητικοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὸν πληθυσμὸν τοῦ Πηλίου. Εἶναι ἀληθές, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ Πήλιον ἐπανειλημμένως ἐπλήγη ἀπὸ θεομηνίας. Ἀλλὰ ἐπίσης εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ 1957 διέθεσεν σημαντικὰ ποσὰ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομίας τῶν πληγέντων. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τῇ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους, διότι οἱ καλλιεργηταὶ τοῦ Πηλίου ἐκ παλαιοτέρων ἐσοδειῶν, δὲν ἐξετάζω τοὺς λόγους ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ ἐξ ἀμελείας, ἐκ παλαιῶν ἐσοδειῶν ἦσαν ὑπόχρεοι. Τὸ Κράτος λοιπὸν διὰ νὰ συνδράμῃ τοὺς καλλιεργητὰς τοῦ Πηλίου τοὺς πληγέντας, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὰς θεομηνίας ἀπὸ τοῦ 1957 διέθεσεν ἓν ποσὸν 30.000.000 δραχ. ἀκριβῶς διὰ νὰ δοθοῦν δάνεια μακροπρόθεσμα ἢ μεσοπρόθεσμα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πληγέντων, ἀπὸ τῶν καλλιεργειῶν τῶν ἐλαιοδένδρων τῶν ἄλλων καρποφόρων δένδρων καὶ ἐν γένει τῶν καλλιεργειῶν. Δυστυχῶς, οἱ Πηλιορῖται, διὰ τοὺς ὁποίους —πρέπει νὰ εἴπω— τρέφω καὶ ἐγὼ μία συμπάθειαν, λόγῳ ἑνὸς δεσμοῦ μου παλαιότερον— τὸ γνωρίζει ὁ κ. Μέρος, δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐπωφεληθοῦν ἐξ ὁλοκλήρου αὐτῶν τῶν εὐνοιῶν τῆς Κυβερνήσεως.

§48Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Διατὶ δὲν ἀπερροφήθη, κ. Ὑπουργέ;

§49Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν γνωρίζω, κ. συνάδελφε. Νὰ τὸ εἰπῆτε σεῖς. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἔκαμε νεωτέραν ἔρευναν, ἵνα διαπιστώσῃ, τί ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπὶ πλέον ἀπὸ πλευρᾶς ἀναπτύξεως τοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας τῶν πληγέντων. Σχετικῶς μὲ τὴν ἔρευναν αὐτὴν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ συνάδελφος κ. Μέρος. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ γεωπόνος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἔρευναν, ὁμιλεῖ εἰς τὴν προσωρινὴν αὐτὴν ἔκθεσίν του περὶ τῆς ἀνάγκης ἐνισχύσεως τοῦ πληθυσμοῦ διὰ τῆς ἀποστολῆς ἀλεύρου καὶ ἐλαίου. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ περιθάλψεως. Ἀλλὰ ἡ περίθαλψις, ὡς γνωστόν, δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, δι’ ὃ καὶ θὰ διαβιβάσω τὴν ἐν λόγῳ ἔκθεσιν εἰς τὰ Ὑπουργεῖον Προνοίας, ἵνα τοῦτο ἐν τῇ ἁρμοδιότητί του λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα.

§50Α. ΜΕΡΟΣ. Εἶναι ἀληθές, πράγματι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐγγυηθῆ τὴν χορήγησιν πιστώσεως 30.000.000, ἀλλὰ ἕνα μέρος τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ μένει ἀκόμη ἀδιάθετον. Ἴσχυσαν παράδοξα κριτήρια καὶ ἔτσι δὲν ἐδόθη εἰς δάνεια ὁλόκληρον τὸ ποσόν. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ διὰ τὰ γενικώτερα μέτρα, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομίας τοῦ Πηλίου, θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἀνανέωσιν τῶν καταστραφέντων ἐλαιοδένδρων. Νὰ ληφθῇ μέριμνα ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας. Μέτρα διὰ τὴν συγκοινωνίαν καὶ τὸν τουρισμόν. Τὰ ληφθέντα μέτρα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκῆ, τοῦτο δὲ προκύπτει ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀπὸ τοὺς 9.500 κατοίκους αἱ 5.000 πένονται. Δὲν δυνάμεθα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴμεθα ἥσυχοι, ὅταν ἕνα τόσον παραγωγικὸν τμῆμα τῆς Χώρας εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ στερῆται ἀκόμη καὶ τοῦ ἄρτου.

§51Ι. ΣΙΑΦΛΕΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεστήριξε προηγουμένως, ὅτι δὲν ἀπερροφήθη ἐξ ὁλοκλήρου ἡ πίστωσις. Ἡ μὴ ἀπορρόφησις ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι τὸ Πήλιον ἦτο ὑπερχρεωμένον. Ὀφείλει 120.000.000 δραχ. Πρέπει δὲ νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ Πήλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα λαὸν ἐργατικὸν καὶ φιλότιμον, τοῦ ὁποίου μόνιμον αἴτημα εἶναι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐνσκηψάσης θεομηνίας, ἡ ἀναστολὴ τῶν παλαιῶν χρεῶν.

§52Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι, κύριε συνάδελφε, δὲν πρόκειται περὶ 120.000.000 δραχ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ποσοῦ 35 ἢ 40 περίπου ἑκατομμυρίων.

§53Α. ΜΕΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἴσως νὰ μένετε μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ κακοδαιμονία τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος περιφερείας τοῦ Πηλίου, ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς εἰς τὰς θεομηνίας. Τοῦτο κατὰ ἕνα μέρος μόνον εἶναι ἀληθές. Ὁ κύριος παράγων τῆς ἀθλιότητος εἶναι τὸ ὅτι, ἐνῷ οἱ παραγωγοὶ εὑρίσκονται ἐν μέσῳ ἀφθονίας γεωργικῶν ἀγαθῶν, διότι δὲν ἀπορροφῶνται ταῦτα ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν ἢ δὲν ἐξάγονται ἐπαρκῶς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔχουν ὡς μόνιμον κατάστασιν τὴν δυστυχίαν. Ἡ ἀπορρόφησις δὲν γίνεται εἰς τὸ ἐσωτερικὸν διότι ἕνα μέγα μέρος τοῦ λαοῦ ἔχει πενιχρὰν μόνον ἀγοραστικὴν δύναμιν καὶ ἠμπορεῖ σχετικῶς νὰ λεχθῇ, ὅτι διὰ τοῦ φτωχοῦ τὸ σπίτι τὸ φροῦτο εἶναι ἀκόμη πολυτέλεια. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐξαγωγὰς, ἐσημειώθη ἀσφαλῶς, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, μία πρόοδος, αὐξανομένη, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοιαύτη ἀκόμη, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν πλεονάσματα ἀδιάθετα. Αἱ ὑπηρεσίαι μας ἦσαν ἀνέτοιμοι καὶ ἀνεπαρκεῖς διὰ τὸ μέγα πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν. Ἐὰν δὲ διὰ ἀμέσων καὶ δραστηρίων ἐνεργειῶν δὲν ἀναπτύξωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας, πρὸς πᾶσαν πλευράν, καὶ δὲν ἀποκλείομεν καμμίαν πλευράν, ἡ ἀγροτικὴ τάξις καὶ ὅταν ἀφθονοῦν τὰ γεωργικὰ προϊόντα, δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ζήσῃ. Τὸ ζήτημα τῶν ἐξαγωγῶν εἶναι κεφαλαιώδους σημασίας καὶ πρέπει νὰ συγκεντρώσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καθ’ ὃν τρόπον πρέπει νὰ στραφῇ τῆς ἰδίας ἡ προσοχὴ καὶ πρὸς τὸ ἄλλο μέγα ζήτημα, τὸ ζήτημα τῆς ἀνεργίας. Δὲν ἀρκεῖ νὰ λέγωμεν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅτι ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ Ἔθνους καὶ προσφέρει πολυτίμους ὑπηρεσίας... Πρέπει νὰ δείξωμεν στοργὴν καὶ δι’ ἔργων. Τὸ νομοθέτημα συνιστᾷ ἕνα μηχανισμὸν ἀποβλέποντα εἰς τὸ νὰ βελτιωθοῦν αἱ ποικιλίαι τῆς δενδροκομίας, ὀργανώνει τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν καὶ καθιερώνει καὶ τοιοῦτον τεχνολογικὸν ἐπὶ τῶν βιομηχανιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπεξεργάζωνται τὰ πλεονάσματα τῆς ὀπωροπαραγωγῆς μας καὶ ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα. Ἡ προσπάθεια τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας εἶναι ἐπαινετή. Ἂς σημειωθῇ ὅμως, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου ἀναλαμβάνει πολλὰς ἁρμοδιότητας καὶ μίαν νέαν ἰσχύν, ἡ ὁποία ὅσον μεγαλυτέρα εἶναι, τόσον καὶ μεγαλυτέρας εὐθύνας δι’ αὐτὸ δημιουργεῖ. Εἶναι εὐχῆς ἔργον ἂν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δι’ ἑνὸς ἐμπνευσμένου ἐπιτελείου καὶ δι’ ἀξίων ἐν γένει στελεχῶν ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπωμίζεται. Ἀλλὰ μέχρις ὅτου ὁ νόμος, ψηφιζόμενος, καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ, θὰ μεσολαβήσῃ ἕνα ὁπωσδήποτε χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀφεθοῦν οἱ ἀγρόται ὅλης τῆς χώρας εἰς ἣν εὑρίσκονται σήμερον δυστυχίαν. Ὑπάρχει κίνδυνος δι’ ἐκδηλώσεις λίαν δυσαρέστους καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ λάβῃ τὸ ταχύτερον μέτρα προστασίας καὶ ἐνισχύσεως. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει δὲν ἐπιδειχθῇ πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ἡ δέουσα φροντὶς καὶ πρόνοια, καμμία φραστικὴ εὔνοια δὲν πρόκειται νὰ τὸν καταπραΰνῃ. Χρειάζεται ριζικὰ μέτρα. Ἡμεῖς, ὡς βουλευταὶ καὶ ὡς ἄτομα, πρέπει διὰ παντὸς τρόπου νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τοῦ ἀγρότου. Ἄλλως δὲν θὰ εἴμεθα ἄξιοι τοῦ λειτουργήματος, μὲ τὸ ὁποῖον ἔχομεν περιβληθῆ. Ἐν τέλει, ἡ ψῆφος μας εἶναι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς μέτρου κατ’ ἀρχὴν προστατευτικοῦ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. (Χειροκροτήματα).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ Προεδρεῖον ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως ἔχει διαπιστώσει, ὅτι ἐξ οὐδεμιᾶς πλευρᾶς ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἀποδοχὴν τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ παρασχεθῇ κἄποια ἄνεσις λόγου εἰς τοὺς ἤδη ἐγγεγραμμένους νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς συναδέλφους.

§55Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Δεχόμεθα, κ. Πρόεδρε, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1, νὰ ἀναπτύξωμεν εὐρύτερον τὰς ἀπόψεις μας.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐν συντομίᾳ. Δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου;

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μέτρων ἐπεκτάσεως καὶ βελτιώσεως τῶν δενδροκηπευτικῶν καλλιεργειῶν». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§59Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ συνεχισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις, τίνα λόγον εἶχεν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν;

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10.30 μ.μ.).