1959.11.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 11η

Δευτέρα 30 Νοεμβρίου 1959

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 10.45′ π.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Πρὶν ἢ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν πρῶτον ἐγγεγραμμένον κ. Μητσοτάκην, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τοὺς ἀγορητάς, νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομοι εἰς τὰς ἀγορεύσεις των. Ἡ παράκλησις αὐτὴ τοῦ Προεδρείου, δὲν σημαίνει περιορισμὸν τοῦ λόγου, τοὐναντίον τείνει εἰς τὸ νὰ διευκολυνθοῦν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν. Εἶναι, δηλαδή, προστασία τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου ὅλων, διότι, ὡς ἔχει ἤδη ἀποφασισθῆ, ἀπόψε τὸ ἑσπέρας εἰς τὰς 11.55′ μ.μ. θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία. Θὰ παρεκάλουν, ἑπομένως, ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διέλθουν ἐκ τοῦ βήματος, νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι. Καὶ λόγοι συναδελφικῆς ἀλληλεγγύης ἐπιβάλλουν νὰ εἶναι σύντομοι, διὰ νὰ ὁμιλήσουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων. Τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ κουρασθῇ, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ συζήτησις γίνῃ συνεχής. Ἐνδεχομένως θὰ κάμωμεν μιᾶς ὥρας διακοπήν, διὰ νὰ γευματίσωμεν. Συνεπῶς, ἔχομεν ἀπὸ τῆς πρωΐας μέχρι τῆς 12ης νυκτερινῆς 13 ὥρας ὁλοκλήρου συνεδριάσεως, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι συνάδελφοι.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως, ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§2Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερος, ἱκανοποιῶν, ἐν τούτῳ, τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Σώματος. Καὶ τοῦτο καθίσταται εὐχερές, διότι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως διευκρινίσθησαν πλεῖστα θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἐπανέλθω. Νομίζω, ὅτι ἤδη ἔχομεν συμφωνήσει εἰς ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα διευκρινίσθησαν ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε γενομένης συζητήσεως. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς νυκτὸς τοῦ παρελθόντος Σαββάτου, ἐμφανίζεται ἡ Κυβέρνησις ἐγκαταλείπουσα τὸν ὑπερβολικὸν τόνον καυχησιολογίας καὶ ἤρχισε νὰ συναισθάνεται τὴν ὠμὴν πραγματικότητα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ ἐξαντλήσω τὰ οἰκονομικὰ θέματα, ἀλλὰ θὰ ἐπισημάνω ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν, διὰ νὰ συναγάγω συμπεράσματα. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένα δεδομένα καὶ ὅσον εἶναι δυνατὸν μὲ ἀριθμούς, διὰ νὰ μὴ ἀμφισβητηθοῦν. Βασικὸν θέμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ξεκινήσωμεν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων, εἶναι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐγένετο λόγος κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῆς σημειουμένης αὐξήσεως καὶ τῆς ἀναμενομένης, ἐθεμελίωσε τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν. Εἶναι χαρακτηριστικόν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπέμνησεν ὁ κ. Μαῦρος, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Σαββάτου. Ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὸ 1958 ἀνέρχεται εἰς 5% καὶ αὐτὸ εἰς σταθερὰς δραχμάς. Ἐπίσης χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι ἐκ τῆς προβλεπομένης συνεχοῦς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ 5%, ἐστηρίχθη καὶ στηρίζεται τὸ ἐξαγγελθὲν 5ετὲς πρόγραμμα.

§3ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἕξ τοῖς ἑκατόν.

§4Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λέγω 5%, διότι δὲν θέλω εἰς καμμίαν περίπτωσιν νὰ ἀμφισβητηθοῦν οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους δίδω. Τὸ πρῶτον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ, εἶναι ἂν ὄντως ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εὑρίσκεται εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ὁ ἀριθμὸς 2,1% τοῦ παρελθόντος ἔτους εἶναι ἀριθμὸς ἐξαιρετικὰ χαμηλὸς καὶ ἀποδεικνύει τὴν στασιμότητα τῆς οἰκονομίας. Καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν ἐμφανίζει αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐὰν ἀφαιρεθῇ ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τὰ τυχὸν σφάλματα τῶν στατιστικῶν δεδομένων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυσμενὴς μόνον διὰ τὸ 1958 ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διότι ἡ προβλεφθεῖσα διὰ τὸ 1959 εἶναι ἐξ ἴσου δυσμενής. Νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὴ δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ 2%. Ἐὰν προσθέσωμεν τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῶν δύο ἐτῶν 1958 καὶ 1959, θὰ ἔχωμεν 4%. Ἐὰν ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ ἀφαιρεθῇ ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ, τότε ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὴν διετίαν 1958 καὶ 1959 θὰ εἶναι κάτω τῆς 2,5%. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι ἀπογοητευτικὸς καὶ ἐπικίνδυνος διότι ἀποδεικνύει τὴν στασιμότητα τῆς οἰκονομίας καὶ δημιουργεῖ ἀνησυχίας. Κατόπιν αὐτοῦ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν μακαριότητά της καὶ τὴν αἰσιοδοξίαν της καὶ θὰ θέσῃ τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων, νὰ ἀναζητήσῃ τὴν αἰτίαν αὐτῆς τῆς στασιμότητος καὶ θὰ προτείνῃ λύσεις διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τὴν χώραν ἀπὸ τὴν στασιμότητα τῆς οἰκονομίας εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθεν. Δὲν εἶναι μόνον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἀπαισιοδοξίαν. Οἱ μέχρι τοῦδε ὁμιλήσαντες συνάδελφοι δὲν ἀνεφέρθησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ δι’ ὀλίγων καὶ εἰς τὸν τρέχοντα προϋπολογισμὸν καὶ διὰ τὰς προβλέψεις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν πολιτικὴν παρατήρησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε πολιτικὸν θέμα καὶ ἐζήτησε τὴν ψῆφον τοῦ Σώματος. Ἐν τούτοις, εἶχεν ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Συντάγματος ἕνα μῆνα πρίν, νὰ καταθέσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1960. Γνωρίζω, ὅτι πάντοτε καθυστερεῖται ἡ κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ γνωρίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀντιμετωπίζει τεραστίας δυσχερείας διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1960. Ὅταν ὅμως ἡ Κυβέρνησις θέτῃ πολιτικὸν θέμα καὶ ἐμφανίζῃ αἰσιοδοξίαν διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὰς ὑπευθύνους προβλέψεις της διὰ τὸ 1960. Νὰ δώσῃ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ πολιτικὴν ἔκφρασιν εἰς τὰ δεδομένα ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζει τὴν αἰσιοδοξίαν της. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως δὲν ἠθέλησε νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ δὲν εἶναι ἄνευ αἰτιολογίας ἡ καθυστέρησις αὐτὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ ὑπευθύνως διαχειριζόμενος τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἀνεφέρθη καθόλου εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἐὰν ἀναλύσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 10μήνου τοῦ τρέχοντος ἔτους, θὰ ἴδωμεν, ὅτι παρουσιάζεται κάμψις τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἡ ὁποία δὲν δύναται ἀσφαλῶς νὰ προσδιορισθῇ, ἀλλὰ πάντως εἰς ὁλόκληρον τὸ ἔτος θὰ ὑπερβῇ τὰ 750.000.000. Τὰ δεδομένα, τοῦ 10μήνου τοῦ τρέχοντος ἔτους ἀποδεικνύουν, ὅτι αἱ πραγματοποιηθεῖσαι εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς 11.234.000.000 δραχ., ἔναντι προβλεφθεισῶν 14.750.000.000 δραχ. Δηλαδὴ κατὰ τὸ 10μηνον αὐτὸ αἱ εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς τὸ 76,4% τῶν προβλεφθεισῶν. Πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι κατὰ τὸ 1958 διὰ τὸ αὐτὸ διάστημα αἱ εἰσπράξεις ἀνῆλθον εἰς 11. 229.000.000 (ἤτοι τὸ 81% τῶν προβλεφθεισῶν). Εἶναι σαφές, ὅτι αἱ προβλεπόμεναι εἰς τὸν προϋπ)σμὸν εἰσπράξεις δὲν θὰ πραγματοποιηθοῦν καὶ ὅτι αὗται θὰ κυμανθοῦν εἰς τὸ ἐπίπεδον τοῦ προηγουμένου ἔτους. Πῶς θὰ ἐκτελεσθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ πῶς θὰ εἰσφέρῃ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τὸ προβλεπόμενον ποσόν; Ὁ προϋπολογισμὸς θὰ δώσῃ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐγγίζει τὸ ἀρχικῶς προβλεφθέν. Κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, προϋπολογισμὸς θὰ δώσῃ πλεόνασμα, ὑποτιθέμενον εἰς 800.000.000. Ἀλλὰ ἀπὸ ποῦ θὰ προέλθῃ; Λυποῦμαι νὰ εἴπω ὅτι τὸ περίσσευμα αὐτὸ δὲν εἶναι πραγματικόν. Γίνεται ἀναβολὴ τῶν δαπανῶν καὶ τοῦτο εἶναι δυνατὸν κατὰ λόγον νὰ εἶναι ὑγιὴς πολιτικὴ ἐφ’ ὅσον αὗται οὕτως δὲν πραγματοποιοῦνται. Πέραν τούτων ὀφείλομεν νὰ ὑπολογίσωμεν τὸ κονδύλιον τῶν 200 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κυμαινομένου χρέους, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ πληρωθῇ, τὴν μετάθεσιν τῆς ζημίας τῶν 350 ἑκατομμυρίων τῆς Μποῦγκε διὰ τὴν προσεχῆ διετίαν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων ἐκ τῶν ἐντόκων γραμματίων. Οὐσιαστικῶς, ὁλόκληρον τὸ ποσὸν προέρχεται ἀπὸ δανεισμόν, ἀπὸ δὲ τὰ τακτικὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὐδεμία δραχμὴ διατίθεται διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Κύριοι βουλευταί, ἡ προοπτικὴ διὰ τὸ ἔτος 1960 ἔχει εἰκόνα ἀπολύτως δυσοίωνον καὶ δὲν γνωρίζω ποίαν εἰκόνα θὰ ἐμφανίσῃ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1960 καθίσταται ἐκ τῶν πραγμάτων ἀπολύτως ἀδύνατος νὰ ἐμφανίσῃ ἀληθὲς περίσσευμα διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν ὁ δὲ ἰσοσκελισμός του καθ’ ἑαυτὸν θέλει παρουσιάζει μεγίστην δυσκολίαν. Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀμείλικτοι. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1960 ἀποτελεῖ ἕνα μέγα ἐρωτηματικόν, κατέχομαι δὲ ὑπὸ τῆς βασίμου ὑποψίας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἐπιφυλάσσει νέας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις. Ἡ Κυβέρνησις θέτουσα πολιτικὸν ζήτημα καὶ ζητοῦσα τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος, χρέος εἶχε πρὸ πάσης συζητήσεως νὰ δηλώσῃ εὐθέως καὶ ἀπεριορίστως ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπιβάλῃ καὶ νέα βάρη ἐπὶ τῶν ὤμων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ δήλωσις αὕτη ἀπετέλει πρωταρχικὴν ὑποχρέωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἐπίσης καὶ τῶν κ. Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν. Τὸ δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ἐπισημάνω, εἶναι τὸ θέμα τῶν ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καυχώμενος διὰ τὰ μεγάλα ἐπιτεύγματα τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐνεφάνισε τὴν χώραν μας ὡς σχεδὸν τὴν μοναδικὴν χώραν, ἥτις ἐσημείωσεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἄνοδον καὶ δὴ εἰς περίοδον γενικῆς ὑφέσεως.

§5Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἤκουσα νὰ ὁμιλῆτε περὶ καυχησιολογιῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ εἴπητε πόθεν ἐξάγετε αὐτὸ τὸ συμπέρασμα.

§6Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶπον, ὅτι εἰς οὐδὲν συμπέρασμα καταλήγω. Ὅσα λέγω ἐξάγονται ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ ἀπὸ τὰ ἐπίσημα κείμενα τῶν δηλώσεών σας ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§7Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, καὶ τώρα καί εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου σας ὡμιλήσατε περὶ καυχησιολογίας. Δὲν μοὶ ἐξηγήσατε ποῖος εἶναι ὁ λόγος ποὺ σᾶς ὡδήγησεν εἰς τὴν συναγωγὴν αὐτοῦ τοῦ συμπεράσματος.

§8Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ὅλη συζήτησις, ὡς αὕτη ἔλαβε χώραν κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον ἐδημιούργησεν ἔκδηλον τὴν ἀντίληψιν, ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὰς καυχησιολογίας.

§9Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἡ ἐρώτησίς μου κύριε συνάδελφε, ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι βάσει ποίων στοιχείων ἐξάγεται αὐτὸ τὸ συμπέρασμα. Ἐὰν ἐπιθυμῆτε δύνασθε νὰ ἀπαντήσητε.

§10Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τοῦ Συντονισμοῦ ἡ ἀπαρχὴ τῶν καυχησιολογιῶν σας ἐγένετο ἀφ’ ἧς ἐποχῆς καὶ δὴ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἐθέσατε εἰς τὰ χείλη τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δηλώσεις ὡς πρὸς τὸ ὕψος τοῦ εἰσοδήματος, αἱ ὁποῖαι ἀφίστανται οὐχὶ κατὰ 100 ἀλλὰ κατὰ 150%, τῆς πραγματικότητος. Ἤδη μετὰ παρέλευσιν τόσου χρονικοῦ διαστήματος καὶ μετὰ τόσην καθυστέρησιν ἔρχεται νὰ ἀντιληφθῇ τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν κάμψιν ἂν ὄχι τὴν στασιμότητα εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία μας.

§11Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἡ καυχησιολογία εἰς τί ἔγκειται, κύριε συνάδελφε;

§12Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ ἀδικαιολόγητος καὶ ὑπέρμετρος τόνος τῆς αἰσιοδοξίας σας ἀποτελεῖ πλήρη ἀπόδειξιν τῆς καυχησιολογίας σας. Ἡ προοπτικὴ διὰ τὸ ἔτος 1959 εἶναι ἀπολύτως δυσοίωνος, ἡ δὲ προοπτικὴ διὰ τὸ ἔτος 1960 φέρει στοιχεῖα πλήρους κάμψεως τῆς οἰκονομίας μας, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν δικαιούμεθα νὰ εἴμεθα αἰσιόδοξοι.

§13Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἡ ἔκθεσίς μου ἔχῃ ἐλαττώματα καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ, τὸ κυριώτερον ἐξ αὐτῶν εἶναι, τὸ ὅτι ἀνέφερα κυρίως ἀριθμούς. Ἐὰν ὑπάρχῃ καυχησιολογία αὕτη ὀφείλεται εἰς τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ συγκεκριμένοι καὶ σαφεῖς ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους περιλαμβάνει. Συνεπῶς, ἐάν τις καυχησιολογηθῇ, αὐτὸς εἶναι οἱ ἀριθμοὶ καὶ μόνον.

§14Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδώσατε ὑπερβάλλοντα τόνον ὑπερηφανείας διὰ τὰ οἰκονομικά σας ἐπιτεύγματα, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι τόσον ὑμεῖς ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις κατέχεσθε ἀπὸ ὑπερβολικὴν αἰσιοδοξίαν, ἡ ὁποία ἐκ τῶν πραγμάτων δὲν δικαιολογεῖται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ νὰ μὴ κατατριβώμεθα εἰς διαλογικὰς συζητήσεις θὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν ὅσων ἤρχισα νὰ ἐκθέτω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνέφερεν, ὅτι αἱ ἑλληνικαὶ ἐξαγωγαὶ ηὐξήθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ μάλιστα εἰς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ δείκτης τῶν ἐξαγωγῶν εἰς παγκόσμιον κλίμακα δεικνύει πτῶσιν. Τοῦτο εἶναι ἀκριβὲς ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῆται, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν μηνὶ Νοεμβρίῳ καὶ ὅτι ἐὰν τὸ παρελθὸν ἔτος ἐμφανίζῃ αὔξησιν 6%, τὸ τρέχον ἔτος ἐμφανίζει κάμψιν κατὰ 10%, εἰς τὴν ὁποίαν ἐὰν δὲν ὑπολογίσωμεν καὶ τὴν ἀλησμόνητον ἐξαγωγὴν σίτου τῆς Μποῦγκε, τότε τὸ ποσοστὸν ἀνέρχεται εἰς τὴν τάξιν τοῦ 14%. Ἐπὶ πλέον ἐὰν αἱ ἐξαγωγαί μας ἀντιπαραβληθοῦν μὲ ἐκείνας τοῦ ἔτους 1957, τότε πάλιν ἔχομεν οὐσιώδη μείωσιν. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ δεδομένα ὁμιλοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν, ἡ προοπτικὴ εἶναι σαφῶς δυσοίωνος καὶ ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορηθῶ τί ὑπολογίζει ὁ κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργὸς διὰ τὰς ἐξαγωγὰς τοῦ 1959. Τὸ ὕψος τῶν ἐξαγωγῶν δὲν πιστεύω ὅτι θὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τῶν 220 ἑκατ. Δηλαδὴ θὰ ἔχωμεν μίαν μείωσιν τῆς τάξεως τῶν 10%. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξ ὅσων ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἐξέθεσα, τρία εἶναι τὰ φαινόμενα: 1) Ἡ μείωσις ἢ ἡ στασιμότης τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. 2) Αἱ σαφεῖς δημοσιονομικαὶ δυσχέρειαι καὶ 3) ἡ κάμψις τῶν ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν. Καὶ τὰ τρία στοιχεῖα ἀποτελοῦν τὰ βασικὰ χαρακτηριστικὰ τῆς παρούσης καταστάσεως καὶ δημιουργοῦν εὐλογωτάτας ἀνησυχίας, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ τὰς θέση πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος διαγράφουσα καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον προὐτίθεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ζητήματα. Κύριοι συνάδελφοι, πᾶς τις ἀναλύων τοὺς λόγους δι’ οὓς δὲν ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα κατὰ τὸ ἔτος 1958, οὐδὲ αὐξάνεται διὰ τὸ ἔτος 1959, δύναται εὐλόγως νὰ προβῇ εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ βασικὴ αἰτία εἶναι ἡ μείωσις τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ στασιμότης ἂν ὄχι ἡ πτῶσις τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος παρασύρει εἰς τὴν πτῶσιν τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ἐν τῇ οὐσίᾳ ἔχομεν φθάσει εἰς τραγικὸν ἀδιέξοδον, ὅτι τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα ἔπαυσαν νὰ ἐξάγωνται καὶ ὅτι ὁσάκις τοῦτο συμβαίνῃ, ἐπιτυγχάνουν τιμὰς αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς οὔτε τὰ ἔξοδα. Ἡ Κυβέρνησις ἐγκαταλείψασα τὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἐξηθλίωσε τοὺς παραγωγοὺς ἐνῷ ταὐτοχρόνως ἠλάττωσε τὰς ἑλληνικὰς ἐξαγωγὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ εἰς ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα. Θὰ ἀναφέρω μόνον δύο χαρακτηριστικὰ παραδείγματα. Πρῶτον τὴν σουλτανίναν ἐξ αἰτίας τῆς ὁποίας ἔλαβε χώραν καὶ τὸ γνωστὸν συλλαλητήριον καὶ διὰ τὴν τὴν Κρήτην καὶ εἰδικῶς τὸν Νομὸν Ἡρακλείου. Μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς σουλτανίνας ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε καὶ τὸν παραγωγὸν νὰ ἐξεγείρῃ καὶ νὰ ἀφήσῃ ἀπώλητον τὴν σουλτανίναν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἤδη λήγοντος τοῦ ἔτους ἔχουσιν ἐξαχθῆ 25 χιλιάδες τόννοι περίπου, παραμένουν ἀπώλητοι 35 χιλιάδες περίπου, τὰ δὲ περαιτέρω περιθώρια ἐξαγωγῆς τώρα πλέον, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι εἶναι ἐλάχιστα. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέτυχεν εἰς τὴν προστασίαν τῆς σουλτανίνας ὄχι μόνον διότι ἀντιμετώπισεν ὄντως δυσχερείας ἐξ ἀντικειμένου ὅπως ὑπῆρξεν ἡ τουρκικὴ ἐπιδότησις τοῦ προϊόντος, ἀλλὰ καὶ διότι ἐβάδισεν ἄνευ σχεδίου καὶ προγράμματος. Δὲν εἶχε καμμίαν πολιτικὴν καὶ ἐγκατέλειψε τὰ πράγματα εἰς τὴν τύχην των. Κύριοι συνάδελφοι, ἤκουσα κατάπληκτος τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν διαψεύδοντος τὴν πληροφορίαν περὶ συγκροτήσεως συλλαλητηρίου εἰς τὸν Νομὸν Ἡρακλείου. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ σέβεται τὸ δημόσιον αἴσθημα καὶ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν ἀπὸ ὑπεύθυνα χείλη νὰ διατυπώνωνται τοιαῦται κραυγαλέαι ἀνακρίβειαι. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω δύο λόγια δι’ ἕνα ἄλλο Ἑλληνικὸν προϊὸν τοῦ ὁποίου ἡ τύχη κρίνεται αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα καὶ τοῦ ὁποίου ἡ μεταχείρισις ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸν δεῖγμα τῆς ἀσυναρτησίας τῆς ὅλης Κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Πρόκειται διὰ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ λαδιοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφέτος ἡ χώρα μας ἔχει τὴν εὐτυχίαν νὰ ἔχῃ μίαν ηὐξημένην παραγωγὴν λαδιοῦ.

§15Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ θέμα τοῦ συλλαλητηρίου. Δηλαδὴ γίνεται χρῆσις λέξεως συλλαλητήριον χωρὶς νὰ ἔχῃ λάβει χώραν τότε συλλαλητήριον. Δὲν ἀντελήφθην καλῶς ἐὰν σεῖς, κύριε συνάδελφε, εἴπατε προηγουμένως συλλαλητήριον. Δὲν ἤκουσα ἐπακριβῶς πῶς τὸ διετυπώσατε.

§16Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν δὲν ἠκούσατε ἐπακριβῶς ἔπρεπε νὰ μὴ μὲ διακόψετε. Πάντως ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ εἴπω καὶ πάλιν εἶναι, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐνεφάνισε τὰ γεγονότα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν νύκτα τοῦ παρελθόντος Σαββάτου εἶναι τόσον ἀνακριβῆ, ὥστε νὰ προσβάλῃ τὸ Δημόσιον αἴσθημα.

§17Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ἀναφέρεσθε εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα τοῦ ἐὰν ἔλαβε χώραν ἢ δὲν ἔλαβε συλλαλητήριον;

§18Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀναφέρομαι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὰ διατρέξαντα, εἰς τὰ γεγονότα ὅπως διεδραματίσθησαν καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ σοβαρότης μιᾶς Κυβερνήσεως ἐπιβάλλουν, ὅπως ὅταν ἐκτίθενται πραγματικὰ περιστατικά, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, νὰ ἐκτίθενται κατὰ τρόπον στοιχειωδῶς ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν πραγματικότητα.

§19Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, μένω κατάπληκτος διὰ τὴν φρασεολογίαν τὴν ὁποίαν μεταχειρίζεσθε, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, στερουμένη Κοινοβουλευτικοῦ ἤθους. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μένω κατάπληκτος. Ἐπαναλαμβάνω, κύριε Πρόεδρε, τὴν δήλωσιν ἐπιβεβαιώνω βεβαίως ἂν καὶ δὲν παρίσταται πρὸς τοῦτο ἀνάγκη, τὴν δήλωσιν τὴν προχθεσινὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καθ’ ἣν οὐδέποτε ἔλαβε χώραν συλλαλητήριον εἰς τὸ Ἡράκλειον. Ὁ κ. Μαρῆς, ὁ ὁποῖος παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεχειρεῖτο νὰ συγκροτηθῇ συλλαλητήριον εἰς τὸ Ἡράκλειον καὶ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἀνακρίβειαν περὶ τοῦ ὅτι συνεκροτήθη συλλαλητήριον. Πάντως, δηλῶ διὰ τελευταίαν φοράν, ὅτι τὸ συλλαλητήριον εἶχεν ἀπαγορευθῆ. Ὅτι τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὁ κ. Μαρῆς συνεκέντρωσε εἰς τὰ γραφεῖα του τοὺς κομματάρχας του, ἀνερχομένους εἰς τὸν ἀριθμὸν περίπου τῶν 200 καὶ συνεσκέπτετο μετ’ αὐτῶν διὰ νὰ γίνῃ δεκτὴ μία Ἐπιτροπὴ μεταβαίνουσα εἰς τὸν Νομάρχην. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῶν ζυμώσεων ἐντὸς τοῦ γραφείου τοῦ κ. Μαρῆ, ἔλαβε χώραν ἡ ἐπίσκεψις τοῦ κ. Βαρδουλάκη πρὸς τὸν κ. Μαρῆν, τοῦ ὁποίου ἐπέστησε τὴν προσοχήν, ὅτι οἱαδήποτε ἐκδήλωσις τείνουσα εἰς τὴν ἐμφάνισιν συλλαλητηρίου, ἔστω καὶ εἰς τὸν περιωρισμένον ἀριθμὸν τῶν 200 ἀτόμων θὰ ἀντιμετωπίζετο κατόπιν τῆς ἀπαγορεύσεως ὡς ἔδει, καταστήσας αὐτὸν καὶ προσωπικῶς ὑπεύθυνον. Κατόπιν τῆς δηλώσεως αὐτῆς τοῦ στρατηγοῦ, ὁ κ. Μαρῆς παρῃτήθη τῆς προσπαθείας νὰ ἐπιδώσῃ ψήφισμα ἐκ μέρους τῶν εἰς τὸ Γραφεῖον του συγκεντρωμένων 200 ἀτόμων. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀκριβῶς τὰ αὐτὰ εἶπεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Λυποῦμαι βαθύτατα διότι ὁ κ. Μητσοτάκης μετεχειρίσθη φράσεις αἱ ὁποῖαι οὔτε πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀνταποκρίνονται οὔτε τὸ γνωστόν του Κοινοβουλευτικὸν ἦθος ἔρχονται νὰ ἐπιβεβαιώσουν καὶ ἀπασχολεῖ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μὲ μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὰ πλαίσια τῆς κομματικῆς τοποθετήσεως τοῦ κ. Μαρῆ καὶ πλέον αὐτοῦ οὐδέν.

§20Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ πολιτικοῦ ἤθους. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέραν εἶναι γεγονός, ὅτι πολλαὶ χιλιάδες ἀγανακτισμένων ἀγροτῶν ἔφθασαν πρὸ τῆς πύλης τοῦ Ἡρακλείου καὶ πάρα πολλοὶ εἰσῆλθον εἰς αὐτήν, ἄρα τὸ συλλαλητήριον ἔγινε κατὰ συνέπειαν ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν συζήτησιν. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἔπρεπε νὰ ἀντιπαρέλθῃ τὸ θέμα ἐν σιγῇ. Λυποῦμαι διότι ὁ κ. ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι τὸ συλλαλητήριον ἐκρίθη ὡς ἔνοπλον. Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ συλλαλητήριον ἐκρίθη ὡς μαχητικόν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐπίδοσις τοῦ ὑπομνήματος εἰς τὴν Νομαρχίαν χωρὶς νὰ ληφθοῦν τόσον σπασμωδικὰ μέτρα. Ἀντὶ ὅλων αὐτῶν ἐστρατοκρατήθη τὸ Ἡράκλειον ἐτέθησαν συρματοπλέγματα καὶ πολυβόλα διὰ νὰ ἐμποδισθῇ ἡ εἴσοδος ἐκ τῆς ὑπαίθρου. Τί ἐφοβήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔλαβε ὅλα αὐτὰ τὰ σπασμωδικὰ μέτρα; Ἔλεγα προηγουμένως διὰ τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου καὶ ἐὰν ἡ σουλτανίνα εἶναι ἐξαγώγιμον προϊόν, τὸ λάδι καταναλώνεται σχεδὸν ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου θὰ ἔπρεπε νὰ κανονισθῇ ἡ τιμή του ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ νὰ μὴ ἐπηρεασθοῦν οἱ ἁρμόδιοι ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι κατὰ τὰ 2 ἢ 3 τελευταῖα ἔτη ἐπετύχαμεν μερικὰς μικρὰς ἐξαγωγὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἄλλωστε μὲ τὴν ἐφετεινὴν πτῶσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ἀντιμετωπίζομεν σοβαρὰν ἐξαγωγὴν τοῦ προϊόντος. Χαρακτηριστικὸν ἄλλωστε εἶναι, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ λαδιοῦ τὰ τρία τελευταῖα χρόνια ἦτο ἀσήμαντος. Τὸ 1957 ἦτο 8,6 χιλ. τόννοι, τὸ 1958 9,3 χιλ. τόννοι καὶ τὸ 1959 μόλις χίλιοι τόννοι. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συνδέσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου μὲ τὰς τιμὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ ὅταν μάλιστα πρόκειται περὶ προϊόντος τὸ ὁποῖον καταναλώνεται σχεδὸν ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§21Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Γνωρίζετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι τὸ χρηματικὸν εἰσόδημα τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν θὰ εἶναι ἐφέτος μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ περυσινόν;

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι ἀσφαλῶς μεγαλύτερον ἀφοῦ ἔχομεν εὐφορία καὶ σεῖς τοὐλάχιστον δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ τὴν ἐπηρεάσετε.

§23Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζεται τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ποὺ ἀντιμετωπίζεται ὅταν ἔχωμεν μικρὰν ἐσοδείαν; Ἐφέτος θὰ ἔχωμεν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν κατὰ 60 ἢ 70%.

§24Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰδικῶς διὰ τὸ λάδι, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἴχατε τὸ δικαίωμα νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, διότι οὐδέποτε κατὰ τὸ παρελθόν, ὅταν εἴχαμεν ὑψηλὴν τιμὴν ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐπετρέψαμεν εἰς τὸν ἐλαιοπαραγωγὸν νὰ τὴν ἀπολαύσῃ. Φοβοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὸν τομέα τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀκολουθήσει δρόμον ἀπολύτως σφαλερόν. Καὶ ἄλλοτε εἶχον εὕρει τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαδηλώσω τοὺς φόβους μου, ὅτι ἡ ἐξαθλίωσις τῶν γεωργικῶν πληθυσμῶν, πρὸς τὴν ὁποίαν συνεχῶς ὁδηγούμεθα ἐκ τῶν ἀστόχων κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν, ἀποτελεῖ παράγοντα λίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν τύχην τῆς χώρας μας, διὰ τὴν τύχην τοῦ καθεστῶτος, ὑπὸ τὸ ὁποῖον διαβιοῦμεν. Ἐὰν εἰς αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν προστεθῆ καὶ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ὕπαιθρον ἔχομεν μίαν ηὐξημένην ἀνεργίαν, ἐκτάσεως ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἀνέργων ἢ ὑποαπασχολουμένων, τότε θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι αἱ προβλέψεις διὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου αὐτοῦ, θὰ πρέπει νὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν δυσοίωνοι. Μὴ λησμονοῦμεν, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ οἰκογένεια δὲν ἔχει ἐπαρκῆ κλῆρον, ὅτι ἔχομεν ἀγροτικὰς οἰκογενείας παντελῶς ἄνευ κλήρου, ὅτι ἔχομεν ἀγροτικὰς οἰκογενείας μὲ μονοκαλλιέργειαν καὶ τέλος, ὅτι δὲν ἔχομεν προοπτικὴν νέων ἀπαλλοτριώσεων ἢ καὶ σημαντικῶν ἐγγείων βελτιώσεων διαθέσεως ἐπαρκῶς νέων γαιῶν. Συνεπῶς, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ ὁδηγήσῃ εἰς δυσαρέστους συνεπείας, εἰς ἀνατίναξιν αὐτοῦ τούτου τοῦ καθεστῶτος, ἐὰν δὲν ληφθοῦν μέτρα ριζικὰ διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν της. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντελήφθη τὴν ἀνάγκην αὐτὴν καὶ κατέβαλε κἄποιαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν της. Ἡ προσπάθεια ὅμως αὐτή, ἐγένετο πολὺ καθυστερημένα καὶ τὰ ληφθέντα μέτρα δὲν ἦσαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν. Ἡ κυβερνητικὴ προσπάθεια διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν εἶχε τὴν ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, δὲν εἶχε τὴν πνοὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐμφορῆται. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἐπιτεύγματα εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα εἶναι συνεχῶς ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι, νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι τὸ Κράτος θὰ περιέλθῃ εἰς ἀδιέξοδον. Ὅλα αὐτά, κύριοι βουλευταί, ἀποτελοῦν τὴν βασικὴν αἰτίαν, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἡ ἀγανάκτησις τοῦ λαοῦ καὶ δὴ τοῦ διαμένοντος εἰς τὴν ὕπαιθρον, συνεχῶς ὀγκοῦται. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἐπαρχίαν, ἀσφαλῶς γνωρίζουν τὴν δυσφορίαν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ διὰ τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Μὲ αὐτά, κ. συνάδελφοι, θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος. Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει, ὅτι ἡ πολιτική της ἀποτυγχάνει, γνωρίζει, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ εἰδικώτερον ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός, δυσφορεῖ, παρὰ ταῦτα ὅμως αἰσθάνεται ἀσφάλειαν εἰς τὴν θέσιν της, στηριζομένη εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Κοινοβουλευτικῆς της πλειοψηφίας καὶ στηριζομένη εἰς τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἐμφανίζεται ἡ δυνατότης διαδοχῆς της. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβητήτως, ὁ ἑλληνικὸς πολιτικὸς βίος, τὸν τελευταῖον καιρόν, ὠθεῖται σταθερῶς πρὸς πόλωσιν καὶ ἀναμφισβητήτως σήμερον ὑπέρποτε ἄλλοτε, τὰ συμπτώματα τῆς πολώσεως εἶναι ἔκδηλα. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν πεποίθησιν, ἡ Κυβέρνησις συνειδητὰ ὤθησε τὴν χώραν πρὸς πόλωσιν, διότι ἀποτελεῖ τὴν μόνην δι’ αὐτὴν διέξοδον, ἀποτελεῖ τὴν μόνην δυνατότητα διὰ νὰ ἐπιπλεύσῃ διὰ μίαν ὑστάτην φορὰν ὑπὸ τὴν μορφὴν ἑνὸς ἐθνικοῦ μετώπου εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς. Ἀκριβῶς ὅμως, τὸ γεγονός, ὅτι ὀγκοῦται ἡ λαϊκὴ ἀγανάκτησις, ἀκριβῶς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἀποτυχία τῆς πολιτικῆς της εἶναι ἔκδηλος, ἀκριβῶς τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὸν λαόν μας, ὑπάρχει τὸ αἴσθημα τῆς ἀναζητήσεως μιᾶς ἄλλης λύσεως, ἔπρεπε νὰ ὁδηγήσῃ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ ἀντιληφθῇ ποῦ ὡδήγησε καὶ ποῦ ὁδηγεῖ τὴν χώραν μὲ τὴν τετραετίαν τῆς ἰδικῆς του διακυβερνήσεως. Δὲν θέλω, κ. συνάδελφοι, νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ παρελθόν. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πλειστάκις διετύπωσαν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ὅπως τοῦτο ἐνεφανίσθη ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1955. Θέλω μάλιστα νὰ προσθέσω, ὅτι μετὰ τὰς προσφάτους ἐκλογὰς καὶ τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν, δὲν ξεύρω ἐὰν ἀπομένῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ δικαιοῦται νὰ ὁμιλῇ περὶ πολιτικῆς εὐνοίας, διότι εἰς τὸ τέλος–τέλος, εἶναι δυστυχῶς βέβαιον καὶ πρέπει νὰ τὸ συνομολογήσωμεν ὅτι καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων συνεμερίσθη τότε τὴν εὔνοιαν ἢ ἀπεπειράθη νὰ τὴν συμμερισθῇ μὲ τὴν κατάρτισιν ἑνὸς φαύλου ἐκλογικοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον αὐτὸ μὲν ἐπλήρωσε μὲ τὴν οὐσιαστικήν του διάλυσιν, διὰ τὸν ὁποῖον δὲ δὲν ἔχει τὸ ἠθικὸν δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ. Καὶ ἐπίσης καὶ ἡ ΕΔΑ ὠφεληθεῖσα χωρὶς νὰ ἔχῃ συντελέσει εἰς τὸ ἐκλογικὸν αὐτὸ σύστημα, δὲν ἔχει καὶ αὐτὴ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς εὐνοίας.

§25Η. ΗΛΙΟΥ. Πάντοτε ἐπιμένομεν, ὅτι ἦτο φαῦλος ὁ νόμος αὐτός, ἀνεξαρτήτως οἱουδήποτε ἀποτελέσματος.

§26Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχει καλῶς. Δὲν ἐσημείωσα παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ σεῖς ὠφελήθητε. Ἀπομένει ὅμως, τὸ βασικὸν πρόβλημα ποῦ θὰ ὁδηγηθῇ ὁ πολιτικός μας βίος. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι τὰ συμπτώματα τῆς πολώσεως εἶναι ἤδη ἔκδηλα καὶ πρέπει εὐθέως νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἤδη ἕνα σημαντικὸν ποσοστὸν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος κινεῖται μεταξὺ τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς ΕΔΑ ἀρχίζει νὰ προσαρμόζεται πρὸς μίαν δεδομένην πραγματικότητα, ὅπως νομίζω καὶ νὰ ἀποδέχεται καὶ αὐτὸς ἢ νὰ εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀποδεχθῇ μαζὶ μὲ τὴν ΕΡΕ τὸ οὐσιαστικὸν γεγονὸς τῆς πολώσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἐγένετο προηγουμένως ἀπὸ ἄλλον συνάδελφον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης, ἡ πρότασις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁρίσῃ ἕνα ἐκλογικὸν νόμον ἀπὸ τώρα, ὁ ὁποῖος θὰ διευκολύνῃ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος τῆς χώρας μας, εἶναι πρότασις ἀπολύτως ὀρθή. Ἀλλὰ ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἤδη σήμερον δὲν ἀποτελεῖ πλέον πανάκειαν, δὲν ἀποτελεῖ καθ’ ἑαυτὸ λύσιν. Ἐὰν τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητεῖτο ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1956 ἐὰν τὴν ἐποχὴν ἀκόμη ποὺ συνεζητεῖτο ὁ νόμος τοῦ 1958, εἶχον ἐπικρατήσει ὑγιέστεραι ἀντιλήψεις, εἶχεν ἐπικρατήσει τολμῶ νὰ τὸ εἴπω εἰς τὴν κυβερνῶσαν παράταξιν τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης ἔναντι τοῦ τόπου καὶ ὄχι τὸ στενόν της κομματικὸν συμφέρον καὶ εἴχομεν ψηφίσει ἄλλον νόμον, ἀσφαλῶς τὰ πράγματα τὰ πολιτικὰ τῆς χώρας, δὲν θὰ εἶχον ὁδηγηθῆ εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ὡδηγήθησαν. Ὅμως τώρα πλέον ὁ ἐκλογικὸς νόμος δὲν φθάνει. Χρειάζεται ἡ ψήφισις ἡ ἔγκαιρος, ἡ ἄμεσος θὰ ἔλεγα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἑνὸς ἐκλογικοῦ συστήματος ἐπάνω εἰς τὸ ὁποῖον θὰ θεμελιωθοῦν αἱ προσεχεῖς πολιτικαὶ ἐξελίξεις, ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς χρειάζεται εἶναι νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὸ πρόβλημά της. Νὰ σχηματισθῇ πολιτικὸς ὀργανισμός, δυνάμενος νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ διεκδικήσῃ τὴν ψῆφον του. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν φίλον Ἀρχηγὸν τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι προτίθεται νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ προσπαθήσῃ νὰ τὸν κερδίσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπείγουσα ἀνάγκη αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ τὴν χώραν καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν οὐσιαστικὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπολίτευσις, ὅπως καθιερώθη νὰ ὀνομάζεται, πρέπει νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν χώραν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ εἶμαι ἀπαισιόδοξος εἰς τὰς προβλέψεις μου, ἀποτελεῖ ὅμως δι’ ἐμὲ πεποίθησιν, ὅτι ἂν τὰ πράγματα τὰ πολιτικὰ εἰς τὴν χώραν μας ἀφεθοῦν εἰς τὴν τύχην των νὰ βαδίσουν τὴν ὁδὸν πρὸς τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον αὐτὴν τὴν στιγμὴν φερόμεθα ἀκάθεκτοι, τὸ τέλος, ἡ κατακλείς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εὐτυχής. Σήμερον εἰς τὴν χώραν μας ἀντιμετωπίζομεν μίαν ἀδυναμίαν ἐπιλύσεως τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον πιέζει τὰς εὐρείας μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι βέβαιον, ὅπως προηγουμένως ἐξέθεσα, καὶ ὅπως γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, εἶναι χαμηλὸν καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὑποφέρει. Ἐξ ἄλλου ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι περιφρουροῦμεν τὰς βασικὰς ἀρχὰς τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος, τοῦ ἐλευθέρου πολιτεύματός μας, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους ἀποτελεῖ μίαν ἐλπίδα καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν κατάστασιν. Τὸν τελευταῖον καιρόν, ἂν κάμῃ κανεὶς μίαν οὐσιαστικὴν κριτικὴν τῶν πολιτικῶν πραγμάτων, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι ὅλοι σχεδὸν οἱ βασικοὶ θεσμοὶ τοῦ πολιτεύματός μας κλονίζονται. Ἂν ξεκινήσῃ διὰ νὰ ἀπαριθμήσῃ ὡρισμένους ἀπὸ αὐτούς, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ συμφωνήσῃ ἀμέσως, ὅτι τὸ Κοινοβούλιον ἔχει οὐσιωδῶς ἐκπέσει εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, διότι αἱ διακοπαί του εἶναι μακρόταται, διότι κάθε λίγο καὶ λιγάκι, φροντίζομεν νὰ τὸ στέλλωμεν εἰς διακοπάς, διότι δὲν παρίσταται εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις, διότι τὰ βασικὰ πολιτικὰ θέματα τῆς χώρας συζητοῦνται καὶ ἀποφασίζονται ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶναι ὄργανον ἀνύπαρκτον καὶ διαρκῶς καὶ περισσότερον ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. προχωρεῖ εἰς τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρχῆς τοῦ ἑνὸς ἀνδρός, ὁ ὁποῖος οὐσιαστικῶς διευθύνει. Ἡ δικαστικὴ λειτουργία πλήττεται εἰς πλείστας περιπτώσεις κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον ἄλλοτε δὲν ἠδύνατο κανεὶς νὰ διανοηθῇ καὶ θὰ ὑπογραμμίσω τὴν περίπτωσιν Κόλβες. Αἱ προσωπικαὶ ἐλευθερίαι, δὲν γίνονται σεβασταί, διότι εἰς τὸ τέλος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ κανείς, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας τὸ 1960, ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ ἔτη μακρὰ ὑπόδικοι, χωρὶς νὰ δικάζωνται, ἢ ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκτοπισμένοι εἰς τὰ ξερονήσια ἐπὶ 10 ἔτη μὲ ἀπόφασιν τοῦ κ. Καλαντζῆ, ὁ ὁποῖος δὲν ἐννοεῖ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν ἐκτόπισίν των. Αἱ ἐλευθερίαι δὲν ἐξασφαλίζονται, τὸ ἐπαναλαμβάνω, καὶ εἰς τὴν χώραν μας διαρκῶς καὶ περισσότερον ἁπλοῦται ἓν ἀστυνομικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι στρέφεται ἐναντίον τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ οἱουδήποτε ἀνωτέρου ἢ κατωτέρου ὀργάνου, στρέφεται συχνότατα ἐναντίον παντὸς ἀντιπολιτευομένου τὴν Κυβέρνησιν. Ἐκλογικὸς νόμος δὲν ὑπάρχει, οὔτε ὑπάρχει πρόβλεψις διὰ συμφωνίαν περὶ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἡ Κυβέρνησις προκαλεῖται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ εἴπῃ μὲ ποῖον σύστημα θὰ κάνῃ τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς. Νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ τὰς κάμῃ μὲ οἱονδήποτε ἀπὸ τὰ φαῦλα συστήματα τὰ ὁποῖα ἡ ἰδία παρεσκεύασε καὶ αὐτὸ δὲν τὸ λέγει. Αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σημαίνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον, ὅτι περιμένομεν νὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα ποὺ θὰ ἀποφασίσῃ νὰ κάμῃ ἐκλογὰς διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸ ἐκλογικόν της σύστημα τῆς ἰδικῆς της προτιμήσεως. Διότι ἐκεῖ δυστυχῶς ἐφθάσαμεν. Τὸ 1958 ἐὰν διενηργοῦντο αἱ ἐκλογαὶ μὲ οἱονδήποτε σύστημα ἀπὸ τὰ συστήματα τὰ ὁποῖα εἶχε γνωρίσει ἡ χώρα, μηδὲ τοῦ φαύλου τρισυποστάτου ἐκλογικοῦ συστήματος τοῦ 1956....

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φαῦλον, δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὴ ἔκφρασις, κ. Μητσοτάκη. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωμεν φαῦλον ἕνα σύστημα μὲ τὸ ὁποῖον ἤλθομεν ἐδῶ.

§28Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν τὴν ἔκφρασιν τὴν εὑρίσκετε ὑπερβολικήν, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὴν μεταβάλω, πάντως ὁπωσδήποτε, τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ 1958 δὲν ἀπετέλεσεν ἔντιμον ἐκλογικὸν νόμον. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἀριστερᾶς). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν αἱ ἐκλογαί...

§29Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Σεῖς τὸ ἐψηφίσατε.

§30Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν τὸ ἐψήφισα, κ. Γιαννούση, ἀλλὰ δὲν ἔχει σημασίαν, εἶπα προηγουμένως τὴν ἄποψίν μου, δὲν ἔχει ἀξίαν τὸ νὰ ἀντιδικοῦμεν ἐδῶ μέσα διὰ τὸ τί ἔκαμεν ὁ ἕνας καὶ τί ἔκαμεν ὁ ἄλλος. Προσπαθῶ νὰ θέσω τὸ πολιτικὸν πρόβλημα.

§31Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Διαμαρτύρεσθε, διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον· ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ σεῖς τὸν ἐψηφίσατε.

§32Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἐψήφισα, ὡμίλησα ἐναντίον καὶ νὰ σᾶς φέρω τὴν ἀγόρευσίν μου. Ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ λέγω τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις, ἂν καὶ σεῖς εἰς τὴν ΕΡΕ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγετε τὴν ἰδικήν σας ἄποψιν, ἡμεῖς καὶ ὅταν ἤμεθα εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ σήμερον τὰς λέγομεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου). Ἡ ἰδική μου ἄποψις ὡς ἀνεξαρτήτου σήμερον βουλευτοῦ, ἡ ὁποία εἰς τίποτε δὲν ἀφίσταται ἀπὸ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν πάντοτε ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶναι, ὅτι μέσα εἰς τὴν ὅλην κατάρρευσιν τῶν θεσμῶν τοῦ πολιτεύματος, βασικὸν ρόλον παίζει καὶ ἡ τακτικὴ τῆς ψηφίσεως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἐκλογικῶν νόμων, οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦν τὸ ἑκάστοτε κυβερνῶν Κόμμα καὶ ἔλεγα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἀρνῆται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἴπῃ τὴν ἄποψίν της περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἂν ὄντως ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτικοῦ προβλήματος. Καὶ ἤθελα ἀκόμη, τερματίζοντας τὴν περὶ θεσμῶν συζήτησιν, νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ὁ θεσμὸς τοῦ Στέμματος τὸν τελευταῖον καιρὸν κλονίζεται, διότι τὸ Στέμμα γίνεται διαδοχικῶς καὶ κατὰ συχνὰς περιπτώσεις ἀντικείμενον δημοσίων συζητήσεων, ἀντεγκλήσεων καὶ δημοκοπίας, ἂν θέλετε, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ λείπουν, προκειμένου νὰ περιφρουρηθῇ καὶ αὐτὸς ὁ βασικὸς θεσμὸς τοῦ πολιτεύματος. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δύσκολον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὑπὸ τὴν σημερινήν του μορφὴν νὰ δώσῃ τὴν μάχην ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, καὶ πολὺ ἀμφιβάλλω, ἂν ὑπάρχῃ εἰλικρινὴς πρόθεσις εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν Πρόεδρόν της, νὰ ἐπιλύσῃ τὸ βασικὸν πολιτικὸν πρόβλημα καὶ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν, ὅπως προηγουμένως τὴν ἐξέθεσα. Βεβαίως, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁποιονδήποτε στέλεχος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂν ἐρωτήσετε, θὰ σᾶς διατυπώσῃ τὴν εὐχὴν νὰ ἐπιλυθῇ τὸ πολιτικὸν πρόβλημα, νὰ μὴ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν πόλωσιν καὶ νὰ δημιουργηθῇ ὁ τρίτος πολιτικὸς ὀργανισμός, τὸν ὁποῖον χρειάζεται ἡ χώρα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κατὰ τὴν προσωπικήν μου πεποίθησιν, ὅλα αὐτὰ λέγονται μόνον ἐφ’ ὅσον λέγονται ὡς θεωρητικὴ ἔκφρασις εὐχῶν. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κινδυνεύουν νὰ γίνουν πραγματικότης, τότε βλέπετε νὰ ἐξεγείρεται τὸ κομματικὸν Κράτος καὶ τότε βλέπετε νὰ γαντζώνεται ἡ ΕΡΕ εἰς τὴν ἐξουσίαν, διότι αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην νὰ διατηρήσῃ τὸ κομματικὸν Κράτος. Τὸ ἐζήσαμεν καὶ τὸ εἴδομεν, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1958. Κύριοι συνάδελφοι, οὕτω πως ἐμφανίζεται τὸ Ἑλληνικὸν πολιτικὸν πρόβλημα. Νομίζω, ὅτι μία διευκρίνισις τῆς πολιτικῆς ἀτμοσφαίρας εἶναι ὑπέρ ποτε ἄλλοτε ἐπιβεβλημένη. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βενιζέλος, ἐπρότεινε πρὸς τὸ Σῶμα τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ ἀναλογικοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ τὴν μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Προσωπικῶς εὑρέθην πάντοτε σύμφωνος πρὸς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, καὶ εἶπον τοῦτο, διότι πιστεύω, ὅτι αὐτὴ ἡ νοθεία τοῦ πολιτικοῦ μας βίου, πρέπει κάποτε νὰ τερματισθῇ, πρέπει κάποτε νὰ παύσουν καὶ τὰ ἑνιαῖα μέτωπα τῆς Ἀριστερᾶς, τὰ ὁποῖα νοθεύουν καὶ αὐτὰ τὴν σειρὰν εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν. Ἀλλὰ πρέπει κάποτε, τὰ κόμματα, οἱ Ἀρχηγοὶ καὶ ἡμεῖς οἱ βουλευταί, νὰ ἐμφανισθῶμεν μὲ τὰς ἰδικάς μας δυνάμεις, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖος ἐπὶ τέλους εἶναι Ἀρχηγός, ποῖα εἶναι τὰ κόμματα καὶ ποῖος ἔχει τὴν δύναμιν νὰ βγῇ βουλευτής. Ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ πολιτικοῦ μας προβλήματος ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ταχέως αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἰς μίαν κρίσιμον διεθνῆ ὥραν, κρίσιμον ἐν τῇ ἐννοίᾳ ὄχι ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ φυσικὰ ἀτομικὸς πόλεμος, ἀλλὰ μέσα εἰς τὸ κλῖμα τῆς ὑφέσεως, ἡ ὁποία διαμορφοῦται, ἀρχίζει νὰ δημιουργῆται ὁ συναγωνισμός, νὰ ἀναπτύσσεται ὁ ὑγιὴς συναγωνισμός, τῶν δύο κόσμων καὶ τῶν δύο συστημάτων, ἐπὶ οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου, εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων τῶν λαῶν τῆς ἀνθρωπότητος. Εἰς μίαν τοιαύτην ὥραν, ἡ Ἑλλὰς κυβερνᾶται ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία, ὅπως προηγουμένως εἶπον, οὔτε τὴν Δημοκρατίαν κατοχυρώνει, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δύναται νὰ δώσῃ. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν θέλει, ἀλλὰ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ. Καὶ ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ εἴπω, κάμνομεν μίαν σύγκρισιν τῆς προόδου ἡ ὁποία συντελεῖται εἰς τὴν χώραν μας μὲ τὴν πρόοδον ἡ ὁποία συντελεῖται εἰς τὰ κράτη τὰ Βόρεια, εἰς τοὺς βορείους γείτονάς μας, ἡ σύγκρισις αὐτὴ θὰ ἀπεδεικνύετο ἀμέσως ἀπογοητευτική. Θὰ ἴδητε, ὅτι οἱ βόρειοι γείτονές μας μὲ τὸ ἀνελεύθερον καθεστώς των προχωροῦν παρὰ ταῦτα εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς, ἐπιτυγχάνουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι ἐπιτυγχάνομεν ἡμεῖς. Αὐτὸ πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις καὶ εἰς ἀνησυχίας ἔπρεπε καὶ ἡμεῖς νὰ ἐρευνήσωμεν πῶς θὰ ἦτο δυνατόν νὰ τακτοποιήσωμεν μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ ἐλευθέρου δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος τὰς δυνάμεις τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνταπεξέλθωμεν εἰς τὴν σύγκρισιν αὐτήν. Δὲν γνωρίζω, οὔτε θέλω νὰ προβλέψω ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τοῦ κόσμου μετὰ μερικὰς 10ετίας. Εὔχομαι οἱ δύο ἀντίθετοι κόσμοι νὰ πλησιάσουν ἀλλήλους, ὥστε οἱ λαοὶ τοῦ κόσμου νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν καλλίτερα καὶ οἱ ἀνθρώπινες ἐλευθερίες νὰ καταστοῦν δυνατὸν νὰ περιφρουρηθοῦν εἰς τὸν μέλλοντα κόσμον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀκριτικὴν χώραν εἰς τὸ σύστημα τῶν δύο κόσμων δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας νὰ ἀντιστῇ εἰς τὴν πίεσιν οὔτε νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν συναγωνισμόν. Καὶ ἀλλοίμονον, ὅταν θὰ φθάσῃ ἡ ὥρα ἐκείνη, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἀρκετὴ προστασία οὔτε ἡ εὔκολος πατριδοκαπηλεία, οὔτε τὰ ἀστυνομικὰ μέτρα τοῦ κ. Καλαντζῆ.

§33Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ στοιχειώδης δικαιοσύνη τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιβάλλει νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς τὰ ὅσα ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας κ. Καλαντζῆς, εἶπεν, καὶ τὰ ὁποῖα μὲ ἀφοροῦν. Ἄλλωστε, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ προσωπικὸν θέμα. Στοιχειώδης λοιπόν, δικαιοσύνη, ἐπιβάλλει νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαρῆ, ἔχω συμπάθειαν πρὸς ὑμᾶς ἀλλὰ καὶ εἶμαι καὶ ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος κρίνει ὁ Πρόεδρος, σᾶς βεβαιῶ μὲ τὴν ἄνω συμπάθειαν ἀλλὰ καὶ πλήρη ἀντικειμενικότητα, ἐπρόσεξα τὸ τί εἶπεν ὁ κ. Καλαντζῆς. Ἀνέφερε τὸ ὄνομά σας, χωρὶς νὰ τὸ θίξῃ. Τὸ νὰ μνημονεύσῃ ἁπλῶς τὸ ὄνομα ἑνὸς βουλευτοῦ δὲν σημαίνει, ὅτι δημιουργεῖται προσωπικὸν ζήτημα. Συνεπῶς, οὐδεὶς σᾶς ἔψεξεν, οὔτε εἶπέ τι, διὰ τὸ ὁποῖον νὰ χρειάζεται νὰ δικαιολογηθῆτε ἢ νὰ ἀναιρέσητε. Ἐπομένως δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα, κ. Μαρῆ.

§35Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπεν, ὅτι ἐχάλασα τὸ συλλαλητήριον διὰ τὴν πολιτικήν μου τοποθέτησιν. Θεωρῶ τὴν φράσιν αὐτὴ ἀπαράδεκτον, διότι γεννᾷ θέμα προσωπικόν, ὡς ἀποτελοῦσαν ὕβριν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαρῆ, δὲν εἶναι ὕβρις αὐτό. Ὅλοι ἔχομεν μίαν τοποθέτησιν. Ὕβρις θὰ ἦτο ἐὰν δὲν εἴχατε.

§37Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι γεννᾶται δι’ ἐμὲ προσωπικὸν καὶ πολιτικὸν ζήτημα καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Μαρῆ.

§39Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρχίζει νὰ ἐξέρχεται τοῦ σοβαροῦ, ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀμφισβητήσῃ ἐὰν εἰς τὴν τετάρτην κατὰ σειρὰν πόλιν τῆς Ἑλλάδος τὸ Ἡράκλειον, δὲν συνεκροτήθη τὸ συλλαλητήριον διαμαρτυρίας τῶν ἀγροτῶν....

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαρῆ, παρακαλῶ νὰ περιορισθῆτε ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος.

§41Κ. ΜΑΡΗΣ. ... καὶ νομίζω, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν αἱ κυβερνητικαὶ ἐφημερίδες τῆς πόλεως τοῦ Ἡρακλείου ἀναφέρουν συγκεκριμένους ἀριθμούς, ἀναβιβάζουσαι ἄλλαι μὲν τὸν ἀριθμὸν τῶν συγκεντρωθέντων εἰς 1500, ἄλλαι δὲ εἰς ἀναλόγους ἀριθμοὺς καὶ ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πάντοτε σκοπιὰν δύνασθε νὰ κρίνετε πόσοι ἦσαν οἱ συγκεντρωθέντες. Δεύτερον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας κατέσχε τὰς φωτογραφικὰς μηχανὰς τῶν φωτορεπόρτερς καὶ ἀφῄρεσε τὰ φίλμς τῶν φωτογραφιῶν. Διατί, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν συνεκροτήθη τὸ συλλαλητήριον δὲν δημοσιεύει μίαν ἀπὸ τὰς φωτογραφίας αὐτάς; Διότι, κ. συνάδελφοι, συνέβη μία ὁμαδικὴ κάθοδος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἡρακλείου καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὅλα αὐτὰ τὰ στρατοκρατικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατήγγειλα καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ληφθῆ οὔτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κατοχῆς. Ἠκούσθη, κύριοι συνάδελφοι, προχθὲς τὸ βράδυ ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ Ἀσφαλείας, ὅτι ἐφοβήθην καὶ διέλυσα τὸ συλλαλητήριον διότι τὸ πρῶτον θῦμα θὰ ἤμουν ἐγὼ ἐὰν ἐγίνοντο ταραχαί. Αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, μόνον εἰς τὴν Κατοχὴν τὸ ἐγνωρίσαμεν. Καὶ ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ ὑπενθυμίζω, ὅτι τὰ ὅπλα τοῦ Λαοῦ δὲν τὰ κρατοῦν τὰ τέκνα τῶν ἐργολάβων τῆς Ὁμονοίας, ἀλλὰ τὰ τέκνα τῶν ἀγροτῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, καὶ δὲν στρέφονται εὐκόλως κατὰ τῶν γονέων των καὶ τῶν ἀδελφῶν των.

§42Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐσωτερικῶν) Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πιστεύω, ἀνεπίτρεπτον νὰ καταπονῆται τὸ Σῶμα, ἀλλὰ καὶ νὰ κακοποιῆται ἡ ἀλήθεια ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ διευκολύνεται ὁ κ. Μαρῆς εἰς τὴν κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν ἑνὸς μηδέποτε λαβόντος χώραν συλλαλητηρίου. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Μαρῆς δημιουργεῖ τὸν θόρυβον καὶ ἐν τῇ προσπαθείᾳ του ταύτῃ δὲν παρασύρεται εἰς τὴν παραμόρφωσιν ἁπλῶς τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ καὶ εἰς βάναυσον μεταχείρισιν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης. Ἡ Δημοκρατία ἔχει καὶ αὐτὴ τὰ ὅριά της καὶ ὅταν κακῶς τὰ ὑπερβῇ τότε δὲν ἀξίζει νὰ παρακολουθήσω ἐγὼ τὸν κ. Μαρῆν εἰς τὸν κατήφορον εἰς τὸν ὁποῖον παρασύρεται διὰ τῶν τελευταίων φράσεών του διὰ νὰ συγκαλύψῃ καταφανῶς τὴν μείωσιν τὴν ὁποίαν ὑπέστη διότι αἱ μικροκομματικαί του ἐπιδιώξεις ἐματαιώθησαν.

§43Ε. ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συζητεῖται κατ’ ἐπανάληψιν, ἐὰν ἔγινε ἢ ὄχι συλλαλητήριον. Ἤμουν παρών. Τὰ πράγματα ἔχουν ὡς ἑξῆς:...

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαλενιανέ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Παπαληγούρας, ὁ ὁποῖος παρακαλεῖται νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ Βῆμα.

§45Ε. ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ εἴπω μίαν λέξιν διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπεδοκιμάσθη ἡ πρόκλησις πρὸς διενέργειαν συλλαλητηρίου ὑπὸ τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ἡμερομηνίας τῆς προσκλήσεως.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)....

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαλενιανέ, παρακαλῶ ἡσυχάσατε. Κύριε Παπαληγούρα, ἀρχίσατε παρακαλῶ.

§47Ε. ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει δίκαιον, διότι πράγματι ἐγεννήθη θέμα προσωπικῆς ἐπιρροῆς τοῦ κ. Μαρῆ καὶ δι’ αὐτὸ προσῆλθον μόνον οἱ φίλοι του. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαλενιανέ, σᾶς παρακαλῶ ἀρκεῖ, τὰ εἴπατε. Προχωρεῖτε παρακαλῶ, κ. Παπαληγούρα.

§49Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα μικρά, πτωχὴ καὶ ἀκριτική. Ἀκριτικὴ ὄχι μόνον διότι ἡ μοῖρα τῆς Ἱστορίας ἠθέλησε νὰ μᾶς τάξῃ εἰς τὰ διαχωριστικὰ σύνορα διαφόρων πολιτισμῶν ἐπανειλημμένως, ἀλλὰ καὶ διότι καὶ ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, οἱ ἴδιοι τὸ ἠθελήσαμεν. Ἀκρίτης δὲν εἶναι τις ἐκ τοῦ φυσικοῦ γεγονότος, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὰ σύνορα, ἀλλὰ ἀκρίτης γίνεται τις ἐκ τῆς βουλήσεώς του νὰ ἀμυνθῇ τῶν συνόρων. Τὰ τρία αὐτὰ συστατικά, ἡ πενία, τὸ μικρὸν μέγεθος τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁ ἀκριτικός της χαρακτὴρ προσδιορίζουν παγίως τὴν γενικὴν πολιτικὴν γραμμήν της ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν θεμάτων. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα φιλειρηνικὴ καὶ διότι ἔχει ἀνθρωπιστικὴν παράδοσιν καὶ διότι ἔχει πικρὰν πεῖραν ἀπὸ τοὺς ἐπανειλημμένους πολέμους καὶ ἑπομένως μόνον παράφρονες θὰ ἦσαν φιλοπόλεμοι. Καὶ τέλος, διότι εἴμεθα, δυστυχῶς, μικροί. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ συμβάλωμεν ἐνεργῶς εἰς τὴν συνεννόησιν, ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, δυνάμεθα νὰ συμβάλωμεν καὶ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ συμβάλωμεν; Ἐλέχθη, ὅτι ἐμεσολάβησεν ἕνα παγκόσμιον γεγονός, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἀγνοεῖ. Τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι ἡ ὕφεσις. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὑπὸ μίαν μὲν ἔννοιαν ὑπάρχει τοιοῦτον γεγονός, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλην ἔννοιαν δὲν ὑπάρχει. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν, ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ συμφωνήσουν οἱ μεγάλοι εἶναι προφῆται καὶ ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ τοὺς παρακολουθήσω. Εἶπεν, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι ὁ πόλεμος εἶναι ἀδιανόητος σήμερον. Ἡ θεωρία αὐτὴ μοῦ φαίνεται ἀπόλυτος καὶ μοῦ φαίνεται, ὅτι στηρίζεται ἐπὶ ἑνὸς ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐλέγχεται ὡς ἀκριβὲς ἀπὸ τὴν ἱστορίαν. Προϋποθέτει δηλαδή, ὅτι οἱ ἰσχυροὶ τῆς γῆς λογοκρατοῦνται. Ἀλλ’ ἔχομεν πρόσφατον τὴν πεῖραν τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Ἰταλίας, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐκινδυνεύσαμεν νὰ ἴδωμεν ἐπιβαλλόμενον εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον ἕνα καθεστὼς παραφροσύνης. Δι’ αὐτό, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ μακροπροθέσμου, τίποτε δὲν εἶναι ἀδιανόητον καὶ ἀδύνατον εἰς τὴν ἱστορίαν. Καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι οἱ σημερινοὶ ἡγέται τῶν μεγάλων Δυνάμεων λογοκρατοῦνται καὶ ὅτι συνεπῶς, ὁ πόλεμος εἶναι ἀπίθανος καὶ μάλιστα σχεδὸν ἀδύνατον σήμερον. Ὄχι ὅμως καὶ ἀδιανόητος διὰ τὴν αὔριον. Δὲν εἶναι ἐξ ἄλλου ἀδιανόητος καὶ ἀπίθανος ἕνας τοπικὸς πόλεμος. Οὐδὲ εἶναι ἀδύνατος ἕνας γενικώτερος πόλεμος, διὰ τῆς καταργήσεως τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἀτομικῶν ὅπλων. Εἶναι ἀκόμη δυνατή, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡ ἐξακολούθησις τοῦ ψυχροῦ πολέμου καὶ ὅσον καὶ ἂν ἐπιθυμοῦμεν νὰ συμφωνήσουν οἱ μεγάλοι, οἱαδήποτε κρίσις ἐπὶ τοῦ ἐνδεχομένου τούτου ἀποτελεῖ πρόβλεψιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ κανεὶς ἀπολύτως ἐπ’ αὐτῆς. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ μεσοπολέμου, δηλαδὴ μεταξὺ τοῦ Αʹ καὶ τοῦ Βʹ παγκοσμίου πολέμου, σωρεία διανοουμένων ὑπεστήριζον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸς ὁ πόλεμος καί, ἐν τούτοις, ὡδηγήθημεν εἰς τὸν Βʹ παγκόσμιον πόλεμον. Πράγματι, παραδέχομαι, ὅτι ὑπὸ ἄλλην ἔννοιαν ὑπάρχει ὕφεσις ὄντως. Εἶναι γεγονός, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ συνάντησις τῶν μεγάλων, ἀλλ’ εἶναι ἀβέβαιον, ἐὰν καὶ πότε θὰ ἐπέλθῃ συμφωνία. Ἡ ὕφεσις καὶ ἡ συμφωνία παγκοσμίως εἶναι ἐπιθυμηταὶ καὶ ἐδημιουργήθη, ὡς ἐκ τούτου, ἀτμόσφαιρα πλήρης ἐλπίδων. Κατηγορεῖται ὅμως ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τάχα δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν συνεννόησιν τῶν μεγάλων καὶ διατηρεῖ τὴν ἀτμόσφαιραν τοῦ ψυχροῦ πολέμου διὰ τὸν λόγον, ὅτι θέλει νὰ διατηρηθῇ εἰς τὴν ἀρχήν. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο συνέβαινεν, ἐγὼ πρῶτος θὰ κατηγόρουν τὴν τοιαύτην τακτικήν. Δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ μαντεύσωμεν ποῖαι αἱ μύχιαι σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ περιορισθῶμεν νὰ κρίνωμεν τὰς πράξεις καὶ τὴν στάσιν αὐτῆς. Τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα τῶν Δυτικῶν χωρῶν, ἔχουν μέγιστον συμφέρον νὰ παραστήσουν, ὅτι εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ὑπογραφῇ συμφωνία μεταξὺ τῶν μεγάλων Δυνάμεων. Τὸ συμφέρον των συνίσταται εἰς τὴν δημιουργίαν κλίματος, τὸ ὁποῖον θὰ θέσῃ τοὺς ἡγέτας τῆς Δύσεως ὑπὸ τὴν πιεστικὴν ἐπιρροὴν τῆς κοινῆς γνώμης. Ἐνῷ οἱ Ἀνατολικοὶ ἡγέται δὲν ἔχουν ἀνάγκην καὶ δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψει τὴν Κοινὴν Γνώμην. Περαιτέρω, συμφέρον τῶν κομμουνιστικῶν κομμάτων τῆς Δύσεως εἶναι νὰ καλλιεργοῦν αὐτὴν τὴν ψευδαίσθησιν, χάριν τῆς προωθήσεώς των εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, ἔχομεν συμφέρον νὰ προσέξωμεν καὶ νὰ μὴ πέσωμεν εἰς τὴν παγίδα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὅσον ἰσχυρότεροι εἶναι οἱ Δυτικοὶ Σύμμαχοι, τόσον μεγαλυτέρα ἐλπὶς συνεννοήσεως ὑπάρχει καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει ὅλοι μας νὰ εἴμεθα προσεκτικοί. Καὶ δὲν πρέπει μὲ ἀδεξίους χειρισμούς, ἔστω καὶ ψυχολογικά, νὰ ἀδυνατίζωμεν τὴν θέσιν τῶν Δυτικῶν Συμμάχων. Ἐάν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶχεν εἴπει τις τί τὸ συγκεκριμένον, θὰ ἔπρεπε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν διάθεσιν ὑφέσεως, θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ συμφωνήσω. Ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ ὑποδείξῃ κανεὶς ἐκ τῶν προλαλησάντων κυρίων συναδέλφων, τί τὸ συγκεκριμένον. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστέψῃ κανείς, ὅτι θὰ δύναται νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε ἐπίδρασιν εἰς διεθνεῖς ἐξελίξεις, ἢ παγκοσμίου σημασίας, ἡ ἐνδεχομένη σύναψις σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν ἢ ἡ συμμετοχή μας εἰς Βαλκανικὴν Διάσκεψιν. Ἐχάσαμεν φαίνεται, εἰς τὴν χώραν τοῦ μέτρου, τὴν αἴσθησιν τῶν ἀναλογιῶν. Ἐπίσης, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι θεωρῶ ὀρθὴν τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δυσχεραίνονται αἱ σχέσεις μας μετὰ τῆς Ρωσίας ἐκ τῆς παρουσίας τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι αἱ σχέσεις μας μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἀνεπτύχθησαν, ἀφ’ ἧς ἔπαυσεν αὕτη νὰ ἔχῃ δεσμόν τινα μὲ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα Ἑλλάδος. Ἀναμφισβήτως, ἡ Ἑλλὰς μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῶν συμμαχιῶν της, πάντοτε πρέπει νὰ κινῆται ἐλευθέρως καὶ μὲ σχετικὴν ἀνεξαρτησίαν, ὅσην ἐπιτρέπει αὐτὴ αὕτη ἡ διατήρησις τῆς συμμαχίας.

§50Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, θὰ ἤθελα, ἐπωφελούμενος τῆς εὐκαιρίας, νὰ προβῶ εἰς μίαν διευκρίνισιν, τὴν ὁποίαν νομίζω ἀπαραίτητον, κατόπιν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, κ. Βενιζέλος προχθές, διὰ τὴν πολιτικὴν τῶν Σκοπίων. Πρῶτον, τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Γιουγκοσλαυΐας καθορίζει ἀποκλειστικῶς τὸ Βελιγράδιον. Τὸ Σύνταγμα τὸ Γιουγκοσλαυϊκόν, καθορίζον τὰς ἁρμοδιότητας τῶν Συνεταίρων τῆς Συνομοσπονδίας, ὁρίζει ὅτι τὰ μέλη δὲν ἔχουν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ὅτι αὕτη εἶναι τῆς ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τῆς Συνομοσπονδιακῆς Κυβερνήσεως. Ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ αὐτή, εἶναι γνωστὴ καὶ μᾶς ἱκανοποιεῖ τόσον, ὥστε περιττεύει νὰ εἴπω περισσότερα ἐπ’ αὐτῆς. Ὡς πρὸς τὰ Σχολεῖα ἐν Σκοπίοις, ἐὰν ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλος ἦσαν ἀκριβῆ, βεβαίως καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς ἀναρμοδιότητος, θὰ ἦσαν ἀπαράδεκτα καὶ θὰ ἐδημιούργουν μέγα θέμα μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας. Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι τὰ θέματα διεστρεβλώθησαν ἀπὸ τὸν ἢ τοὺς πληροφοριοδότας τοῦ κ. Βενιζέλου, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ εἴπω, ὅτι ἀπὸ τὰς ἐπισήμους πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, προκύπτει, ὅτι δὲν διδάσκεται εἰς τὰ Σχολεῖα τῶν Σκοπίων, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Μακεδονία εἶναι μέρος τῆς Σερβικῆς Μακεδονίας, ὅπως καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει σχολικὸς χάρτης περιλαμβάνων τὴν Θεσσαλονίκην, ὡς πρωτεύουσαν αὐτῆς τῆς Ἑνιαίας Μακεδονίας. Δὲν ἀποκλείω, καὶ διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι θὰ διεστρεβλώθησαν ὡρισμένα γεγονότα πρὸς τὸν κ. Βενιζέλον, δὲν ἀποκλείω νὰ ἐκυκλοφόρησαν εἰς τὸ παρελθὸν τοιοῦτοι χάρται ἀλλὰ χάρται ἀνάλογοι εἰς ἐξωφρενικότητα ἐκυκλοφόρησαν καὶ οἱ ἰδικοί μας, ὄχι βεβαίως κρατικοί, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἀποδίδουν τὴν πολιτικὴν εἴτε τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εἴτε τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς περίοδον, λοιπόν, παλαιοτέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρχον ζητήματα, πιθανόν, ἢ μᾶλλον εἶναι βέβαιον σχεδόν, ὅτι ἐκυκλοφόρησαν τοιοῦτοι χάρται. Ἐνόμισα χρέος μου, ἔναντι τοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ γενικῶς νὰ προβῶ εἰς αὐτὴν τὴν διευκρίνισιν καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διότι μοῦ ἐπιτρέψατε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτὴν τὴν διακοπήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω μίαν κατηγορηματικὴν καὶ ἐπίσημον δήλωσιν, τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι ὅλοι νὰ προσέξουν. Διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἐκφράζουσαν ἐν τούτῳ τὴν θέλησιν τῆς ὁλότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οἱοσδήποτε καὶ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον θέσει θέμα Ἑλληνικῆς Μακεδονίας, θέτει θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος θὰ ἀντιδράσῃ δι’ ὅλων της τῶν δυνάμεων. (Χειροκροτήματα).

§51Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τὸ θέμα τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων πυραύλων, εἶναι σήμερον κατὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀνύπαρκτον. Θεωρητικῶς, ἑπομένως, τοῦτο δύναται νὰ παρατηρηθῇ, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς καθολικότητος εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ὅτι μετέχομεν συμμαχίας, ἀνεξαρτησίαν δικαιούμεθα μόνον βάσει τοῦ ἰδικοῦ μας ἐθνικοῦ συμφέροντος νὰ τὸ κρίνωμεν. Διὰ νὰ μὴ πολυλογῶ, ἀναφέρομαι εἰς τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κόμματος, κ. Παπανδρέου. Θὰ ἤθελα ὡς τόσον νὰ τονίσω τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Τουρκία καὶ βάσεις πυραύλων ἐγκατέστησε καὶ βοήθειαν μεγίστην ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἔλαβε καὶ μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν εὑρίσκεται εἰς καλλιτέρας ἀπὸ ἡμᾶς σχέσεις, πάντως ὄχι εἰς χειροτέρας. Βεβαίως ἐντὸς τῶν συμμαχιῶν μας θὰ πρέπει νὰ διατηρήσωμεν καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ τὴν αὐτονομίαν μας καὶ τὴν συμβιβαζομένην πρὸς τὸ γεγονός, ὅτι μετέχομεν συμμαχίας, ἀνεξαρτησίαν. Περαιτέρω, θὰ ἤθελα νὰ ἀναφερθῶ εἰς δύο συμμάχους χώρας, τὰς ὁποίας δὲν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὴν Δυτ. Γερμανίαν καὶ τὴν Γαλλίαν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξιον ἐξάρσεως τὸ γεγονός, ὅτι αἱ σχέσεις μὲ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν ἐνισχύθησαν σημαντικῶς καὶ εὑρίσκονται εἰς ἄριστον σημεῖον. Ἐχορηγήθη εἰς τὴν χώραν μας ἐκ μέρους τῆς Δυτικῆς Γερμανίας καὶ κρατικὸν δάνειον ὑπὸ ὅρους εὐνοϊκούς. Καὶ μὲ τὴν Γαλλίαν αἱ σχέσεις μας εἶναι ἀγαθαὶ καὶ ἡ συνεργασία τῶν δύο χωρῶν εἶναι μόνιμος. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἐνώπιον τῶν δυτικῶν συμμαχιῶν μας θὰ πρέπει κάποτε νὰ θέσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ὅλον οἰκονομικὸν ζήτημα τῆς χώρας μας. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπανέλθω, ὅταν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς κοινῆς ἀγορᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1952–1957 ἐσημείωσε συνεχῆ πραγματικὴν ἄνοδον. Μία ἄνοδος, τῆς ὁποίας ὁ ρυθμὸς εἶναι σχετικὰ ἱκανοποιητικός. Ἀπὸ τοῦ 1958 ὅμως, τὰ πράγματα ἤρχισαν νὰ μεταβάλλωνται κάπως. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος νομίζω, ὅτι ἐξηντλήθη. Φρονῶ, ὅτι ἐπείσθη ἡ Βουλή, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα δὲν ηὐξήθη μὲ ρυθμὸν πρωτοφανῆ ὡς εἶπεν εἰς τὴν ἀρχικήν του ἀγόρευσιν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§52Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν τὴν ἔκαμε καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Παπανδρέου.

§53Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον εἶναι ἐξηντλημένον τὸ θέμα.

§54Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, μὲ τὴν εὐκαιρίαν ποὺ τὸ ἐπαναλαμβάνετε, νὰ δώσω μίαν διευκρίνησιν, ἡ ὁποία ἴσως εἶναι χρήσιμος καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον κ. Παπανδρέου. Ὁμιλῶν, ὁ κ. Παπανδρέου περὶ τῶν ἀντιλήψεών του, περὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀνέφερεν αὐτὴν τὴν φράσιν καὶ μοῦ κατελόγισε καὶ ἄγνοιαν τῆς ἱστορίας. Τὴν φράσιν αὐτὴν ἐγὼ δὲν τὴν διετύπωσα ἐν συσχετισμῷ πρὸς τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Τὴν φράσιν αὐτὴν τὴν διετύπωσα ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ἀπολύτου μεγέθους τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μὲ αἰφνιδίασε προχθὲς ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ἀνέτρεξα εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ διαπιστώσω ἐὰν ὑπάρχῃ κανένα λάθος ἢ ὄχι. Ἴσως ἡ διατύπωσις εἰς τὸ σημεῖον ποὺ διατυπώνεται ἡ φράσις αὐτή, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος κ.λ.π., ἴσως ἡ διατύπωσις νὰ μὴ εἶναι ἀρκετὰ σαφὴς καὶ ἐξ αὐτοῦ νὰ συνήγαγεν ὁ κ. Παπανδρέου τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ φράσις αὕτη ἀνεφέρετο εἰς τὴν ἐξέλιξιν, ἐνῷ ἡ ἔννοια εἰς τὸ ὕψος τὸ ὁποῖον ἔχει φθάσει ἢ ἔφθασεν ἡ οἰκονομικὴ δραστηριότης κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν εἶναι ἄνευ προηγουμένου. Καὶ εἶναι. Νομίζω, ὅτι ἡ διευκρίνισις αὐτὴ ἦτο ἀπαραίτητος, διότι, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, εἶδα καὶ τὰ πρακτικά, ἐκ τῆς μὴ ἐπαρκῶς σαφοῦς διατυπώσεως τῆς φράσεως αὐτῆς, τῆς διατυπώσεως ἡ ὁποία ἀνεφέρετο εἰς τὸ ἀπόλυτον μέγεθος τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ἴσως νὰ ἤχθη ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον ἤχθη. Αὐτὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Θὰ ἀναμείνω —δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ εὐκαιρία— δὲν ἦτο ἴσως ἐδῶ ὁ κ. Παπανδρέου τὴν ἄλλην φορὰν ὅταν ἀνεπτύχθη τὸ θέμα τῆς διαδοχικῆς ἐπιρροῆς, τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, κατ’ ἔτος, ἡ ὁποία ἐπέδρασεν εἰς τὴν εἰκόνα αὐτὴν τὴν γνωστήν....

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιβεβαιωθῇ τοῦτο: ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην εἰς ἀπάντησιν, ἦσαν ἀκριβεῖς.

§56Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθητε σεῖς.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τοὺς πρὸ τοῦ 1955 ποὺ ἀνεφέροντο εἰς τὴν πρόσφατον ἱστορίαν, ἦσαν ἀκριβεῖς.

§58Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Μάλιστα, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου νὰ συμπληρώσω. Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀκριβεῖς, ἀλλὰ ὅταν ἔγινεν ἡ συζήτησις —νομίζω τὸ Σάββατον τὸ βράδυ ἢ τὴν Παρασκευήν— ἀπουσιάζατε καὶ ἴσως νὰ μὴ ἠκούσατε ἢ νὰ μὴ ἀνεγνώσατε εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦτο: Ὅτι τὰ ἔτη 1953, 1955, 1957 καὶ 1959 εἶναι ἔτη μεγάλης ἐλαιοπαραγωγῆς. Ἀντιθέτως, τὰ ἔτη 1952, 1954, 1956 καὶ 1958 εἶναι ἔτη μικρᾶς ἐλαιοπαραγωγῆς. Εἰς τὴν τριετίαν τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε, 1953–1955, ὑπάρχουν δύο ἔτη μεγάλης ἐλαιοπαραγωγῆς καὶ ἓν ἔτος μικρᾶς ἐλαιοπαραγωγῆς. Εἰς τὴν τριετίαν 1955 ἕως 1958, δηλαδὴ 1956, 1957 καὶ 1958, συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Ὑπάρχουν δύο ἔτη μικρᾶς ἐλαιοπαραγωγῆς καὶ ἓν ἔτος μεγάλης. Τοῦτο ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὸ ἑξῆς: Τοῦτο ἔχει τὴν ἑξῆς συνέπειαν. Ἐὰν ἐξετάσωμεν τὰς τριετίας, τὰς ἀλληλοδιαδόχως ἀπὸ ἕκαστον ἔτος ἀρχομένας, δηλ. τὴν τριετίαν ποὺ ἀρχίζει τὸ 53 (1953, 1954, 1955) εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνονται δύο ἔτη μεγάλης ἐλαιοπαραγωγῆς, καὶ ἀναλόγως τὰς μετέπειτα ἀρχομένας τριετίας, θὰ ἴδητε, ὅτι συμβαίνει τὸ ἑξῆς χαρακτηριστικόν. Ἡ μέση ἐτησία αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς τιμὰς τῆς τριετίας 1953–55 εἶναι 9,2 καὶ τῆς ἀντιστοίχου καὶ ἰσοδυνάμου οὕτως εἰπεῖν τριετίας 1954 ἕως 1957, εἶναι 8,8. Ἀντιστοίχως πάλιν ἡ 3ετία 1953–56 ἔχει μέσην ἐτησίαν αὔξησιν 6,1% καὶ ἡ 3ετία 1956–58 ἔχει μέσην ἐτησίαν αὔξησιν 6,4%. Πέραν ὅμως αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἡ ἀπόστασις 1952–53. Ἔλαβον τὴν εὐκαιρίαν καὶ προχθὲς νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ αὔξησις τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1952 καὶ 1953 εἶναι ὅση περίπου καὶ ἡ αὔξησις τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1953–58. Ἔτι δὲ πλέον ἔχομεν τὸ ἔτος 1952, τὸ ὁποῖον ὡς γνωστόν, παρουσίασε πτῶσιν. Συνεπῶς, ἡ σύγκρισις μὲ βάσιν τὸ ἔτος 1952 εἶναι σύγκρισις ἡ ὁποία δίδει ἐσφαλμένην εἰκόνα, διότι ὑπάρχει μία ἀπότομος ὕψωσις τὸ 1953. Ἂν π.χ. λάβωμεν τὴν μέσην αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς δραχμὰς τῆς 5ετίας 1953–58, θὰ ἴδητε, ὅτι αὕτη εἶναι 4,8%.

§59Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀριθμοὶ μένουν ἀριθμοί, δὲν μεταβάλλονται. Δίδετε μίαν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν ἂν θέλωμεν τὴν δεχόμεθα ἢ ὄχι.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπεδόθητε εἰς μίαν ἀνάλυσιν καὶ ἐξήγησιν τῶν ἀριθμῶν· δὲν ἐπρόκειτο προχθὲς ἐπὶ τῆς ἐξηγήσεως τῶν ἀριθμῶν, ἐπρόκειτο περὶ τῶν ἀριθμῶν, οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἀκριβεῖς. Ποίαν ἔννοιαν ἔχει τώρα ἡ ἐπίδοσις εἰς τὴν ἀλχημίαν τῆς ἀναλύσεως; Μὲ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ 1956, 1957 καὶ 1958 διὰ νὰ ἐξηγήσωμεν ἐὰν αὐτὸ τὸ ἔτος εἶναι περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον, εἶναι ἄλλο θέμα. Τὸ θέμα μας εἶναι τὸ ὕψος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, συνέβη διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν κατὰ τὸ 1955 ἢ ὑπάρχει καὶ προηγούμενον; Οἱ ἀριθμοὶ ἐπεβεβαίωσαν, ὅτι ὑπάρχει προηγούμενον. Τὸ θέμα ἔληξε.

§61Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὄχι, κ. Παπανδρέου, λυποῦμαι διότι δὲν μὲ ἐπροσέξατε ἄλλο ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος καὶ ἄλλο τὸ ἀπόλυτον ὕψος αὐτοῦ. Καὶ ἐξήγησα ἐν ἀρχῇ τῆς διακοπῆς μου, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐπέτρεψεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι δὲν ὑπάρχει προηγούμενον ἀναφερόμενον εἰς τὸ ἀπόλυτον ὕψος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος.

§62Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ὑφέσεως, δὲν λαμβάνομεν τὸ ἀπόλυτον ὕψος, λαμβάνομεν τὸ ποσοστὸν αὐξήσεως ἢ μειώσεως. Αὐτὸ ἔχει σημασίαν δι’ ἡμᾶς ποὺ ὑποστηρίζομεν ὕφεσιν.

§63Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν εἶπον ἐν συσχετισμῷ μὲ τὴν ἐξέλιξιν, εἶπον ἐν συσχετισμῷ μὲ τὸ ἀπόλυτον ὕψος.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καθιστᾷ περισσότερον ἀκριβῆ τὴν ὑποψίαν ἡ ἐπιμονὴ εἰς τὴν ἐξήγησιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε, κ. Παπαληγούρα καὶ μὴ ἐπιτρέπετε διακοπάς.

§66Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἐπιτρέπω διακοπὰς εἰς τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, ἀρκεῖ οἱ κ.κ. Ἀρχηγοὶ καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοί, νὰ μὴ κάμνουν μεγάλας διακοπάς.

§67Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἔκαμα κατάχρησιν τῆς φιλίας μας.

§68Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ κάμω, ἀλλὰ ἄλλου εἴδους κατάχρησιν, καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσητε εἰς αὐτὰ ποὺ πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσουν. Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ μᾶς ἔκαμε μίαν ἔκθεσιν τῆς δραστηριότητος τῆς ἀναπτυχθείσης κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἔκαμεν ἕνα κυβερνητικὸν ἀπολογισμόν. Εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀνεφέρθη εἰς ἀπολύτους ἀριθμούς; Καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὁ ὁποῖος βεβαίως λογοκρατεῖται....

§69Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δηλαδή;

§70Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὅτι εἶσθε ἄνθρωπος τοῦ ὁποίου ἡ σκέψις εἶναι μαθηματικὴ καὶ αὐστηρὰ καὶ τοῦτο τὸ πιστεύω καὶ ἕνεκα τῆς τεχνικῆς προπαιδείας σας καὶ ἐκ τῆς συνεργασίας τὴν ὁποίαν εἴχαμε καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἐβεβαίωσε προχθές. Ἀλλ’ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ πιστεύω, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἔχετε σκέψιν αὐστηρὰν μαθηματικήν, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν φράσιν σας παρὰ μόνον διὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ ἀκολούθου ἀξιώματος. Τοῦ ἀξιώματος καθ’ ὃ ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία δὲν ἄρχεται ἀπὸ τῆς καθόδου τῶν Ἀχαιῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἀναρρήσεως τῆς ἰδικῆς σας εἰς τὴν ὑπατίαν ἐπὶ τοῦ συντονισμοῦ. Ἀλλοιώτικα δὲν ἔχουν νόημα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε, διότι δὲν μᾶς τὰ εἴπατε διὰ νὰ κάμετε μίαν πλατωνικὴν διαπίστωσιν, μᾶς τὰ εἴπατε διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συγκρίνωμεν τὸ ἔργον τὸ συντελεσθὲν ὑφ’ ὑμῶν μὲ τὰ ἔργα τὰ συντελεσθέντα προηγουμένως. Ἐπειδὴ δὲν εἶσθε ἱστορικὸς ἀλλὰ μαθηματικός, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς τὴν οὐσίαν μᾶς εἴπατε, εἶναι ὅτι ἐὰν συγκρίνῃ κανεὶς τὴν περίοδον ταύτην πρὸς μόνον τὸν ἑαυτόν της, τότε πράγματι καθίσταται ἡ περίοδος ἐκείνη αὐτομάτως ἡ ὑψηλοτέρα. Ὁπότε ἀποτελεῖ ἡ ὅλη αὐτὴ ἱστορία ἐμπειρικὴν ἐπιβεβαίωσιν τοῦ πρώτου ἀξιώματος τῆς ἰσότητος καθ’ ὃ πᾶς ἀριθμὸς εἶναι ἴσος πρὸς τὸν ἑαυτόν του. Ἂν αὐτὰ δὲν ἠθέλατε νὰ εἴπητε, τότε τί ἠθέλατε νὰ εἴπητε; Τί ἠθέλατε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν καὶ τὸ εἴπατε μὲ τοιοῦτον ὕφος;

§71Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Φαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ πῶς ἀρχίζει ἡ ἀγόρευσίς μου. Νομίζω, ὅτι ἀπαντῶν, λέγων πρὸς ὑμᾶς, ποία ἦτο ἡ αἰτία καὶ ποία ἡ ἀρχὴ τῆς ἀγορεύσεώς μου. Προκύπτει καὶ αὐτὸ ἀπὸ τὴν πρώτην φράσιν.

§72Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐάν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων σας, σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι αὐτὸ δὲν χρησιμεύει πρὸς ἐκτίμησιν τῆς προσπαθείας οἱουδήποτε. Δὲν δύναται ἡ προσπάθεια οἱουδήποτε νὰ ἐκτιμηθῇ δι’ ἀπολύτων ἀριθμῶν. Ἡ προσπάθεια καὶ τὸ ἔργον ἐκτιμῶνται δι’ ἀριθμῶν σχετικῶν.

§73Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ θέμα ἦτο, ἐὰν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ αἰσιοδοξία ἢ ἀπαισιοδοξία. Καὶ εἶπον, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμεν καὶ αὐτὸ εἶναι ἀκριβές. Καὶ κατόπιν ἐρχόμεθα καὶ ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς προόδου, περὶ τῆς ἐξελίξεως. Καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἁρμόδιος εἶμαι ἐγὼ διὰ νὰ ἑρμηνεύσω τοὺς λόγους, ὄχι σεῖς.

§74Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς ἀναγνωρίζω ὅτι ἡ ἑρμηνεία σας μάλιστα εἶναι αὐθεντική, δέχομαι καὶ νὰ μετατρέψητε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπατε. Τότε, μάλιστα, καὶ ἐγὼ θὰ συμφωνήσω.

§75Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ ὅτι λέγει «διὰ πρώτην φορὰν» τοῦτο σημαίνει, ὅτι συγκρίνει μὲ ἄλλας φορὰς τὴν περίπτωσιν, εἰς ἀπολύτους ἀριθμούς.

§76Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὄχι ἀπολύτους ἀριθμούς, ἀλλὰ ἀπόλυτον μέγεθος, δηλαδὴ τὸ συνολικὸν μέγεθος.

§77Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἀπόλυτοι ἀριθμοὶ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰς συγκρίσεις.

§78Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὑπάρχουν ἀπόλυτοι ἀριθμοὶ εἰς τὴν ἐξέτασιν μιᾶς ἐξελίξεως, ἀλλὰ εἰς τὴν μὲν πρώτην περίπτωσιν ἀναφερόμεθα εἰς τὸ ἀπόλυτον ὕψος τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, εἰς δὲ τὴν δευτέραν περίπτωσιν, ἀναφερόμεθα εἰς τὴν ἐξέλιξιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια. Ἴσως νὰ μὴ εἶναι ἀρκετὰ σαφῶς διατυπωμένον, ὥστε νὰ εἶναι νοητόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγω εἶναι σαφῆ.

§79Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ συζήτησις κατέστησε πλήρως νοητὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐδιαφέρει. Ὅτι δηλαδὴ ὁ ρυθμὸς τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος κατὰ τὴν περίοδον τὴν ὑπὸ κρίσιν, ὄχι μόνον δὲν ηὐξήθη, ἀλλά, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἐνδεχομένως δύναταί τις νὰ ἐξετάσῃ, ἐμειώθη. Αὐτὰ ἐπιβεβαιοῦνται δι’ ἀριθμῶν. Ἔχω δὲ τοὺς μέσους ὅρους τῆς πενταετίας καὶ τῆς 3ετίας καὶ τῆς 2ετίας καὶ τῶν ἐτῶν. Δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἐξεταζόμενοι ἄγουν εἰς τὸ συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἀνέφερα πρίν. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ οἰκονομία κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐστηρίχθη εἰς τρία κυρίως συστήματα μέτρων. Τὰ συστήματα ταῦτα τῶν μέτρων ἐδημιούργησαν ὡρισμένα περιθώρια τὰ ὁποῖα ἐπέτρεψαν εἰς τὴν οἰκονομίαν νὰ ἐξελιχθῇ μέχρι τοῦ σημείου εἰς τὸ ὁποῖον ἐξηλίχθη σχεδὸν αὐτομάτως. Καὶ τὰ μέτρα ταῦτα εἶναι νομίζω κατὰ σειρὰν τὰ ἑξῆς: Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τοῦ 1953. Τὰ δημοσιονομικὰ μέτρα τὰ ληφθέντα ἀπὸ τὸ 1955 καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν τὸ 1956–57 διὰ τὴν προσέλκυσιν τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ποὺ συνήλθομεν ἐδῶ κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1958, νὰ τονίσω, ὅτι τὰ δύο πρῶτα ἐκ τῶν περιθωρίων τούτων τείνουν πρὸς ἐξάντλησιν τὸ δὲ τρίτον περιθώριον κινδυνεύει νὰ μὴ χρησιμοποιῆται λόγῳ τῆς ὀργανωτικῆς μας ἀνεπαρκείας. Καὶ ἤδη ἐπιβεβαιοῦται, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἰσοτιμίαν τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων καὶ ἤδη ἐπιβεβαιοῦται, ὅτι ἀνακύπτει δημοσιονομικὸν πρόβλημα καὶ ἤδη ἐπιβεβαιοῦται, ὅτι τὸ γεγονὸς τῆς συσσωρεύσεως ἀχρησιμοποιήτων καταθέσεων. Ἡ συσσώρευσις αὕτη δηλοῖ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία δὲν εἶναι ἐπαρκῶς ὠργανωμένη, ὥστε νὰ δύναται νὰ κάμῃ χρῆσιν λογικὴν καὶ πρακτικὴν τῆς ἀποταμιεύσεως, ἡ ὁποία συσσωρευομένη συνεχῶς αὐξάνεται. Αὐτὰ εἶναι πραγματικὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύνανται νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Ἐὰν ἀμφισβητηθοῦν θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῶν περιστατικῶν τούτων, προσκομίζων ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§80Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὡμιλήσατε περὶ ὀργανώσεως.

§81Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἀκόμη δὲν ὡμίλησα. Θὰ ὁμιλήσω.

§82Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἤκουσα, ὅτι εἴπατε, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ὀργάνωσις.

§83Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Χωρὶς νὰ εἴπω ἂν πταίετε ἢ ὄχι ἀκόμη. Δι’ αὐτὸ μὴ βιάζεσθε, διότι, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ συνηθίζω νὰ ὁμιλῶ ἀντικειμενικὰ καὶ δὲν ἦλθα εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ κάμω προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἤμουν ἐγὼ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ σᾶς ἔλεγον ἁπλᾶ, ὅτι μέχρι τοῦ ἔτους 1957 ἡ ἄνοδος τῆς οἰκονομίας ἦτο σχετικῶς ἐπαρκής, καὶ ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1958, ἐσημειώθη μία ἀνάσχεσις εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας ἡ ὁποία ὡς συνέπειαν εἶχεν τὴν κάμψιν τῶν συναλλαγῶν καὶ τὴν σημερινὴν στασιμότητα. Εἶναι ὅμως παράδοξον αὐτὸ ποὺ συμβαίνει εἰς τὴν χώραν μας νὰ ἀποφεύγεται ἀπὸ τοὺς κυβερνῶντας ἡ ὁμολογία τῆς σημειουμένης στασιμότητος διὰ νὰ τὴν συζητήσωμεν καλοπίστως καὶ διὰ νὰ ἀναζητήσωμεν καὶ νὰ εὕρωμεν ριζικὰ μέτρα ἀντιμετωπίσεώς της. Εἰς ὅλας τὰς πολιτισμένας χώρας, ὅταν συμβῇ καὶ οἰκονομικὴ ὕφεσις ἀκόμη, αὐταὶ αἱ ἴδιαι αἱ Κυβερνήσεις ἐμφανίζονται καὶ ἐξαγγέλλουν τοῦτο. Ἡμεῖς ἐδῶ ἀντιθέτως, ἐσυνηθίσαμεν νὰ ὁμιλῶμεν πάντοτε εἰς τὸν ὑπερθετικὸν βαθμὸν καὶ ἀρνούμεθα νὰ ξεπεζέψωμεν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς θετικότητος. Ἤκουσα κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν, ἀξιότιμον ἀρχηγὸν συνομιλοῦντα ἐπὶ ὥραν μὲ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἐπὶ τοῦ πόσον θὰ εἶναι τὸ εἰσόδημα τοῦ 1959 ἐκ τοῦ σίτου καὶ τοῦ ἐλαίου. Μά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ συζητήσωμεν ἐδῶ περὶ ἀφορίας ἢ εὐφορίας τῶν καρπῶν ἢ περὶ τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως; Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν τοὺς ἀναμφισβητήτους δείκτας τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τοῦ ἔτους 1959, τοὺς ὁποίους, νομίζω θὰ πρέπει νὰ πληροφορηθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία διὰ νὰ σχηματίσῃ σαφῆ ἀντίληψιν. Προκύπτει πρῶτον, ὅτι αἱ εἰσαγωγαὶ εἰδῶν κλωστοϋφαντουργίας ἐμειώθησαν. Ἐάν, πράγματι τοῦτο συνέβαινε καὶ παραλλήλως εἴχομεν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς τῆς κλωστοϋφαντουργίας, θὰ ἦτο πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς ὅμως τὸ τελευταῖον τοῦτο δὲν συνέβη. Δὲν φαντάζομαι νὰ θέλετε νὰ σᾶς ὁμιλήσω καὶ περὶ τοῦ δείκτου τῆς ὑφαντουργίας, διότι ὅλοι τὸν γνωρίζετε. Ὡς συμπέρασμα προκύπτει, ὅτι πράγματι, αἱ σχετικαὶ ἐμπορικαὶ συναλλαγαὶ ἐμειώθησαν κατὰ τὴν περίοδον ποὺ ὁμιλοῦμεν καὶ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐνεδύθη, ἑπομένως χειρότερα.

§84Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ ὁμολογήσητε, ὅτι μέχρι τοῦ 1958 εἴχομεν διόγκωσιν τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὰς προϋποθέσεις κορεσμοῦ τῆς καταναλώσεως. Θὰ ὁμολογήσητε ἐπίσης, ὅτι κατὰ τὸ 1958 ἐλήφθησαν δύο μέτρα, τὸ μέτρον μειώσεως τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον μετέφερεν ὡρισμένας εἰσαγωγὰς ἀπὸ τὰς Δυτικὰς Χώρας εἰς τὰς Ἀνατολικάς. Αὐτὰ τὰ μέτρα ἐπηρέασαν κατὰ ἕνα βαθμὸν τὸν ρυθμὸν τῶν εἰσαγωγῶν καὶ δεύτερον ἐξυγίαναν τὰς εἰσαγωγάς. Τὰ μέτρα αὐτὰ ἐλήφθησαν ἐνσυνειδήτως.

§85Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι ἠσκήθη ἐνσυνειδήτως πολιτικὴ μειώσεως τῶν εἰσαγωγῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἄλλα ἔπραττεν ὡς μέλος τῆς ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὡς μέλος τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἄλλα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔχομεν διχασμὸν τῆς προσωπικότητός του. Διότι, ἐνῷ αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐλάμβανον μέτρα μειώσεως, ἐκεῖνος εἰς τὸν προϋπολογισμὸν προέβλεψεν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν.

§86Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ πρόσωπόν μου — καὶ δύναται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ αὐτοῦ — ἡ ἐπίκρισις περὶ διχασμοῦ τῆς προσωπικότητος. Ἂς ἔχουν ἄλλοι τὸ προνόμιον αὐτό. Θὰ ἤθελον νὰ δώσω ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς κατηγορίας μόνον. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δεδομένον, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν νομοθετικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα εἰσηγήθη καὶ τὰ ὁποῖα ἐψήφισε πέρυσιν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἐπεδίωξε τὸν ἐπηρεασμὸν τῆς εἰσαγωγῆς ὡρισμένων ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα ἐκρίθη, ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦν τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς πολιτικὴν ὑπηρετοῦν καὶ τὰ μέτρα, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε προηγουμένως ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ αἱ ἀποφάσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ τὰ νομοθετικὰ μέτρα καὶ τὰ ἄλλα, τὰ πιστωτικὰ καὶ τὰ συναφῆ μέτρα, ἀπέβλεπον ὅλα ταὐτοχρόνως εἰς τὸν αὐτὸν σκοπὸν καὶ εἶχον τὴν αὐτὴν ἐπιδίωξιν, τὸν ἐπηρεασμὸν τῶν εἰσαγωγῶν. Ἑπομένως, πέραν αὐτοῦ ἡ ἐκτίμησις τῶν πιθανῶν εἰσπράξεων, κατὰ τὴν κατάρτισιν καὶ κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ εἰς αὐτὸ ὁ ἀγαπητός μου συμπολίτης, ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ βήματος, ἠθέλησε νὰ ἀναζητήσῃ τὸν διχασμὸν τῆς προσωπικότητος. Ἀπορῶ πῶς παρεσύρθη. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ διατύπωσις προβλέψεων, ἄλλο εἶναι ἡ κατάστρωσις τῶν προβλέψεων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, διὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω, νὰ παραδεχθῶ, ὅτι διαπιστοῦται ὑπερεκτίμησις τῶν προβλέψεων καὶ ἄλλο εἶναι ἡ συνειδητὴ ἐπιδίωξις ὡρισμένης πολιτικῆς. Καὶ αὐτὸ ἐγένετο καὶ δι’ ἄλλων μέτρων καὶ δι’ αὐτῶν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου.

§87Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τῆς διακοπῆς του, ἁπλῶς ἠρκέσθη νὰ ἐπιβεβαιώσῃ, ὅτι κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν προϋπελόγισε τὴν ἐπίπτωσιν τῶν μέτρων. Κατὰ τὸ ἐννεάμηνον διάστημα τοῦ 1959 σημειοῦται τὸ περιστατικόν. Ἐνῷ εἴχομεν κάμψιν τῶν εἰσαγωγῶν, δὲν εἴχομεν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Συνεπῶς ἐμειώθη ἡ κατανάλωσις τῶν λαϊκῶν τάξεων.

§88Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀπὸ τὸ 1954 μέχρι καὶ τὸ 1957 εἴχομεν αὔξησιν τῶν ἀποθεμάτων καὶ αὔξησιν ρυθμοῦ αὐξήσεως τῶν ἀποθεμάτων. Τὸ 1958 ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν ἀποθεμάτων δὲν ἦτο ὁ αὐτός. Καὶ τὸ 1959 προκύπτει πιθανῶς μείωσις τῶν ἀποθεμάτων μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου. Ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου ἔχομεν αὔξησιν τοῦ δείκτου παραγωγῆς τῆς ὑφαντουργίας. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἐμειώθησαν προηγουμένως τὰ ἀποθέματα.

§89Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Τὰ ἀποθέματα τῆς βιομηχανίας ἠλαττώθησαν, διότι ηὔξησεν ἡ ζήτησις τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου κλωστοϋφαντουργίας.

§90Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Αὐτὸ εἶναι μεταφυσική. Φυσικὴν ἀποτελοῦν μόνον αἱ σειραὶ τῶν δεικτῶν τῆς κλωστοϋφαντουργίας, τοὺς ὁποίους θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω.

§91Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ σᾶς ὁμιλῶ ὑπευθύνως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων.

§92Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ποίας πληροφορίας μοῦ δίδετε; Ὅσα περιλαμβάνουν οἱ δεῖκται τῆς κλωστοϋφαντουργίας ἢ ἄλλα στοιχεῖα; Ἐδῶ ἔχομεν τὸν δείκτην τὸν μέχρι καὶ τοῦ Σεπτεμβρίου, ὁ ὁποῖος καλύπτει ἕνα 9μηνον. Οἱ δεῖκται κινοῦνται σαφῶς κάτω τῶν περυσινῶν δεικτῶν. Τὶ δηλοῖ, κύριοι συνάδελφοι, ὁ μῦθος; Δηλοῖ καὶ ἐκφράζω τὴν ἀπορίαν μου, διατὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τοιαύτην ἐπιδεικνύουν ἀντίστασιν εἰς τοὺς ἀριθμούς...

§93Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀποδεχόμεθα τοὺς ἀριθμούς, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ τὰ συμπεράσματά σας.

§94Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὅταν εἰσάγωνται ὀλιγώτεραι πρῶται ὗλαι, ὅταν δεικνύῃ κάμψιν ὁ δείκτης τῆς βιομηχανίας, τότε ὅλα αὐτὰ δηλοῦν κάμψιν ἑνὸς ἐκ τῶν κυριωτέρων κλάδων τῆς βιομηχανίας μας.

§95Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πλὴν τοῦ Σεπτεμβρίου.

§96Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ δείκτης τῆς κλωστοϋφαντουργίας κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους ὁμοίως ἐδείκνυεν αὔξησιν ἀπὸ 165–170, ὅπως καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος δεικνύει αὔξησιν ἀπὸ 135–147,5. Ἤτοι, ὁ δείκτης κινεῖται καὶ τὸν Σεπτέμβριον κατὰ 22,5 μονάδας κάτω τοῦ ἀντιστοίχου δείκτου τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἡ βασικὴ αἰτία τῆς γενικωτέρας στασιμότητος ὀφείλεται εἰς τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Δὲν παρετηρήθη καὶ ὑπὸ τὰς κρατούσας συνθήκας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατηρηθῇ οὐσιώδης αὔξησις τοῦ Ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀγρόται ἀπέδειξαν καταπληκτικὴν ἱκανότητα προσαρμογῆς εἰς τὰς νέας μεθόδους καλλιεργείας. Χάρις εἰς τὴν ἱκανότητα ταύτην ἐφθάσαμεν εἰς τὰ ἐπιτεύγματα τοῦ ἔτους 1953. Ἐσημειώθη δὲ καὶ νέα ἀξιόλογος πρόοδος κατὰ τὸ ἔτος 1957. Παρὰ ταῦτα, ἰσχυρίζομαι, ὅτι τῶν πραγμάτων οὕτως ἐχόντων, οὐδεμία εἶναι δυνατὴ περαιτέρω οὐσιώδης μεταβολὴ τῆς τάξεως τῶν μεγεθῶν. Εἰς ποίαν καλλιέργειαν τῶν βασικῶν προϊόντων εἶναι δυνατόν, κύριε συνάδελφε, νὰ λάβῃ χώραν κολοσσιαία αὔξησις; Οὔτε τοῦ καπνοῦ, οὔτε τῆς σταφίδος ἢ τοῦ σίτου; Ποίου προϊόντος τὴν αὔξησιν ἀναμένει ἡ Κυβέρνησις; Μένει ὁ βάμβαξ, τὰ κτηνοτροφικὰ καὶ τὰ φροῦτα. Καὶ διὰ μὲν τὸν βάμβακα καὶ τὰ κτηνοτροφικὰ φυτά, ἡ τοιαύτη παραγωγὴ τελεῖ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐκτελέσεως μεγάλων ἐγγείων βελτιώσεων. Εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων ἐπροχώρησε κατὰ πολύ, ἀλλὰ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὁμολογήσω, ὅτι οὐδόλως εἶμαι εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν ποιότητα τῶν ἔργων καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν ρυθμὸν ἐκτελέσεως τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Οὕτω τὸ ἔτος 1958 ἔναντι προβλέψεως 409 ἑκατομμυρίων ἐπραγματοποιήθησαν ἔργα ἀξίας 251, τὸ δὲ ἔτος 1959 ἔναντι προβλέψεως 565.000.000 θὰ διατεθοῦν μόλις 300.000.000 πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ὁ μῦθος, κ. συνάδελφοι, δηλοῖ, ὅτι ἐπέσαμεν ἔξω εἰς τοὺς καιρίους αὐτοὺς ἀριθμούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ μόνον ἐξαρτᾶται ἡ ἐξέλιξις τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἡ προβλεπομένη ἐτησία δαπάνη εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα ἀνέρχεται εἰς 900.000.000 δραχμῶν, πλὴν ὅμως ἡμεῖς παρὰ ταῦτα δὲν κατέστημεν ἱκανοὶ νὰ ἐκτελέσωμεν ἔργα οὐδὲ 300.000.000 δραχμῶν. Πέραν τούτων, κ. συνάδελφοι, προβλέπεται ἄρδευσις 400.000 στρεμμάτων. Ἔναντι αὐτοῦ τοῦ ἰλιγγιώδους ἀριθμοῦ, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος — δὲν ὑπάρχουν ἐπίσημα στοιχεῖα ἀλλὰ τοὐλάχιστον κατὰ τὰς πληροφορίας— ἐλάχιστα στρέμματα κατέστη δυνατὸν νὰ ἀρδευθοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπισημάνω τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς καιρίου ὀργανωτικοῦ σφάλματος. Δὲν ἔχομεν συλλάβει τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐγγειοβελτιωτικοῦ ἔργου. Αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι εἶναι διηρημέναι, ἀσυντόνιστοι καὶ εἰς ἀπελπιστικὴν κατάστασιν. Πρὸς τιμὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τοῦ ὑπὸ ἔκδοσιν διατάγματος νὰ διοργανώσῃ τοὐλάχιστον τὰς κεντρικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου του. Δὲν ἀμφισβητῶ τὰς καλὰς προθέσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, οὐδὲ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ διατυπώσω τὴν διαφωνίαν μου ἐπὶ τῆς ὀρθότητος τῆς ἀκολουθουμένης μεθόδου. Ἀπαραίτητος εἶναι ἡ σύστασις ἑνιαίου ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ καὶ θὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ὅλον ἔργον, Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1951–52 μέχρι τοῦ ἔτους 1958, ἐδαπανήθησαν 1529 ἑκατομ. δραχμῶν μὴ ὑπολογιζομένων τῶν 300 τοῦ τρέχοντος ἔτους, δηλαδὴ 2.500 ἑκατ. δραχμῶν τῆς σημερινῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως περίπου. Παρὰ ταῦτα τὰ δύο μεγαλύτερα ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα δικαίως ὑπερηφανεύεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Ἀχελώου καὶ τῆς πεδιάδος τῆς Θεσσαλονίκης, παρίστανται οὐχὶ ὡς ἔργα, ἀλλὰ ὡς μνημεῖα, ἀκριβῶς λόγῳ τῆς ὀργανωτικῆς ἀνεπαρκείας τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι οὐδὲ τὰς ἀπαλλοτριώσεις ἐπραγματοποίησαν, οὐδὲ τὰ δευτερεύοντα δίκτυα, οὐδὲ τὴν ὀργάνωσιν τῶν ὑπερκειμένων πληθυσμῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁμολογουμένως καταβάλλει προσπαθείας, αἱ ὁποῖαι ὅμως παρὰ ταῦτα φαλκιδεύονται συνεπείᾳ ὀργανωτικῶν σφαλμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν πειραματικὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀποτυχίας τοῦ ἐν ἰσχύϊ συστήματος, ἡ δὲ διάθεσις τῶν κονδυλίων πολὺ κάτω τοῦ προβλεφθέντος ὕψους, ἀποτελεῖ τὴν περὶ τούτου ἀψευδῆ μαρτυρίαν. Κατεσκευάσθησαν ἔργα ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων, ἐν τούτοις ὅμως, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τὰ χαρῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Δὲν ἀποδίδω εἰδικὰς εὐθύνας εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ἀποδίδω τὴν πλημμέλειαν εἰς τὸ σύστημα καὶ ἑπομένως τὰς εὐθύνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν ἀποφασίζει τὴν μεταβολὴν τοῦ ἀποτυχημένου ἐν ἰσχύϊ συστήματος. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἐκ τῶν μικροτέρων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων μπορεῖ νὰ προκύψῃ κἄποια αὔξησις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος ἀλλὰ ἡ αὔξησις αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τοιαύτη οἵα θὰ ἦτο μὲ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων καὶ μεσαίων ἐγγειοβελτιωτικῶν μέτρων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δηλῶ, ὅτι διαφωνῶ ἀκόμη καὶ μὲ τὴν μέθοδον ποὺ ἐκτελοῦνται τὰ μικρὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ μέτρα. Πολλὰς φορὰς συμβαίνει τὰ μικρὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ μέτρα νὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα μίαν ἐξαιρετικὴν ἀπόδοσιν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τοὺς Νομοὺς ὑπάρχουν αἱ ἀπαραίτητοι ἐκεῖναι ὑπηρεσίαι διὰ τὴν μελέτην, τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ ἔργου καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι σπαταλῶνται χρήματα ἀσκόπως. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Πρὸ ἡμερῶν εὑρισκόμην εἰς τὴν περιφέρειάν μου καὶ εἶδα αἰφνιδίως ἀσφαλτοστρωμένην μίαν ἐσωτερικὴν ὁδὸν ἑνὸς χωρίου. Σᾶς ἐξομολογοῦμαι, ὅτι ᾐσθάνθην καὶ κἄποιαν προσωπικὴν ὑπερηφάνειαν, διότι ἐξ ὑπερβολικῆς ἐπιεικείας τῶν συμπολιτῶν μου ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἔφερε τὸ ὄνομά μου. Ἀλλὰ τὸ αἴσθημα αὐτὸ τῆς κἄποιας ἱκανοποιήσεως καὶ ὑπερηφανείας ἤρχισε νὰ μετριάζεται εὐθὺς ὡς ἐσκέφθην, μήπως ἡ τελειότης τοῦ ἀσφαλτοστρώματος ἀπέβλεπε μόνον καὶ μόνον εἰς τὸ νὰ ὑπενθυμίζῃ τὴν ἰδικήν μου ἀτέλειαν ὡς κομματάρχου. Ἀλλὰ ὅταν ἐσκέφθην ἀκόμη περισσότερον, εἶδα, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος, ποὺ κατεσκευάσθη αὐτὴ ἡ ἐσωτερικὴ ὁδὸς τοῦ χωρίου. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον κατεσκευάσθη ἡ ὁδὸς αὐτὴ εἶναι διότι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὄχι ἀπὸ φαυλότητα, ἀλλὰ διότι δὲν ἔχει πρόγραμμα παραγωγικὸν τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ δὲν δύναται συνεπῶς νὰ ἱεραρχήσῃ τὰ ἔργα ἀπὸ ἀπόψεως παραγωγικῆς. Εἶναι ὡς ἐκ τούτου ἠναγκασμένη νὰ ἐξοδεύῃ χρήματα μέσῳ τοῦ Α ἢ τοῦ Β ταμείου.

§97Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, διατὶ ὁ κ. συνάδελφος εἶχε τὴν εὐγένειαν νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν πληροφορίαν αὐτὴν καὶ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ γεγονός, ὅτι πράγματι, τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Κορινθίας, μὲ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐξασφαλίσει ἀπὸ τὸν νόμον, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν ἐπιχορήγησιν ἐκ τῶν εἰδικῶν ἐσόδων καὶ ἀπὸ τοὺς τοπικοὺς πόρους τοὺς ὁποίους ἔχει δημιουργήσει ἀπὸ εἰσφορὰν ἐπὶ τῶν κομίστρων τῶν τοπικῶν συγκοινωνιῶν, κατέστη δυνατὸν νὰ ἀσφαλτοστρώσῃ ὡρισμένους δρόμους ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῶν Κοινοτήτων. Ἰδιαιτέρως, τὸ Ταμεῖον ἀπέβλεψεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν Κοινοτήτων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ηὐξημένον πολιτιστικὸν ἐπίπεδον καὶ παραγωγήν. Φυσικὰ τὸ ὅτι δικαίως ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἔφερε τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου συναδέλφου, τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ λόγον ἐξαιρέσεως ταύτης ἀπὸ τὸ ληφθὲν ὑπὸ τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου, γενικὸν μέτρον. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ Διοίκησις τοῦ Ταμείου ἀνήκει εἰς κρατικὰ ὄργανα καὶ εἰς τοὺς Νομαρχιακοὺς Συμβούλους, τοὺς ὁποίους οἱ Κοινοτικοὶ Σύμβουλοι τοῦ Νομοῦ Κορινθίας, ἔχουν τάξει εἰς τὸ ἔργον αὐτό. Καί, πράγματι, εἰς δρόμους ἀσφαλτοστρωθέντας εἰς τὴν πεδινὴν περιοχήν, ἡ ὁποία ἔχει ἀνεπτυγμένην κοινωνικὴν ζωὴν καὶ παραγωγὴν καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν, λυποῦμαι διότι τὸ προσθέτω, ἐγὼ δὲν κατάγομαι, τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον, περιέλαβε καὶ τὴν κοινοτικὴν ἐκείνην ὁδόν, ἡ ὁποία, δικαίως, φέρει τὸ ὄνομα τοῦ κ. Παπαληγούρα.

§98Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς...

§99Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγώ, μὴ προσενεγκὼν ὑπηρεσίας εἰς τὴν περιφέρειάν μου, δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἐπώνυμον ὁδόν, καὶ θὰ ἦτο μάταιον νὰ ἀναζητήσῃ κανεὶς ἐνδιαφέρον ἀσφαλτοστρώσεως ὁδοῦ μὲ τὸ ὄνομά μου.

§100Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι ἀδίκως τὸ μικρὸν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον καὶ τὸ ὁποῖον πράγματι εἶχε τὴν ἔννοιαν ἀστεϊσμοῦ, ἐπήρατε σεῖς τόσον σοβαρά, ὥστε νὰ κάμετε ὁλόκληρον ἀνάλυσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀπὸ τὴν ἀνάλυσιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε, συγκρατῶ, κύριε Ὑπουργέ, τὰς ἑξῆς σκέψεις σας, αἱ ὁποῖαι πιστεύω, ὅτι εἶναι οἰκονομικῶς ἐσφαλμέναι. Καὶ γνωρίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ θέματος, δὲν θὰ ἀρέσουν εἰς τοὺς συμπατριώτας μου. Δὲν θὰ τοὺς ἀρέσουν, διότι βλέπουν βραχυπρόθεσμα καὶ δὲν βλέπουν μακροπρόθεσμα. Θεωρῶ ἀπαράδεκτον τὴν διάκρισιν μεταξὺ πόρων εἰδικῶν, διότι πιστεύω, ὅτι ὅταν ὑπάρχουν πόροι, κάπου οἱ πόροι αὐτοὶ πρέπει νὰ κατανέμωνται κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Καὶ ὁ καλύτερος δυνατὸς τρόπος εἶναι, ὅταν δὲν ἔχουν ἐκτελεσθῆ, εἰς τὴν περιφέρειαν ποὺ πρόκειται, παραγωγικὰ ἔργα, νὰ δαπανῶνται οἱ πόροι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν προηγουμένως εἰς παραγωγικὰ ἔργα. Διότι, ἀπὸ μίαν πηγὴν προέρχονται ὅλοι οἱ πόροι, ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§101Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐκτιμῶ ἀπολύτως τὴν φιλοπαίγμονα διάθεσιν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ μόνον διότι θὰ ἤθελα νὰ ἀνταποκριθῶ καὶ ἐγὼ εἰς αὐτήν, παρατηρῶ, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν εἰς τὴν κοινότητα τῆς ἐπωνύμου του ὁδοῦ θὰ τὸν εἶχον πείσει, ὅτι ἦτο περιττὴ οἱαδήποτε προσπάθεια κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Χωρὶς νὰ κάμω κατάχρησιν τῆς καλωσύνης σας, κ. συνάδελφε, ἐπαναλαμβάνω καὶ ὑπενθυμίζω, ὅτι τὰ ἔργα ἐξετελέσθησαν ἀπὸ τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀπὸ πόρους οἱ ὁποῖοι προορίζονται εἰδικῶς διὰ τὴν ὁδοποιΐαν. Δὲν διετέθησαν πόροι προοριζόμενοι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἄλλου εἴδους ἔργων. Καὶ ὅπως γνωρίζετε, ἐξυπηρετοῦν πραγματικὰς παραγωγικὰς ἀνάγκας. Πρὸς ἡσυχίαν σας, καίτοι ἀσφαλῶς γνωρίζετε τὰ πράγματα, θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι εἰδικῶς τὸ πρόγραμμα τῆς ὁδοποιΐας εἰς τὸν Νομὸν Κορινθίας, δὲν εὑρίσκεται ἐν ἐγκαταλείψει καὶ ἡ εἰδικὴ μέριμνα, περὶ τῆς ὁποίας ἐνομίσατε, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ λόγος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ἐπέδρασεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ τοπικοῦ προγράμματος τῆς ὁδοποιΐας τῆς Κορινθίας, ἀναπτυσσομένου πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Νομίζω, ὅτι θὰ εἶσθε σύμφωνος.

§102Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Βεβαιότατα. Δὲν ὁμιλῶ ὅμως περὶ κορινθιακῶν καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀχθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὰ γενικώτερα. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι τοῦτο αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ἐδῶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἐκείνη ἡ ὀργάνωσις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ, τρέπονται αἱ ἐπενδύσεις, ὄχι πρὸς ἐκεῖνα τὰ ἔργα τῶν ὁποίων ἡ ἐκτέλεσις εἶναι ἐπιβεβλημένη διὰ λόγους παραγωγικούς, ἀλλὰ τρέπονται αἱ ἐπενδύσεις πρὸς ἐκεῖνα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι εὐκολώτερον νὰ ἐκτελεσθοῦν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸν ὁποῖον, πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία πλήρης ἀναδιάρθρωσις τοῦ προγράμματος τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, περὶ τῆς ὁποίας πράγματι, νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ κάμωμεν, καλοπίστως, μίαν συζήτησιν, ὅταν ἔλθῃ τὸ θέμα τὸ οἰκονομικόν, ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§103Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω, κ. συνάδελφε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Ἀφοῦ ἐδέχθητε διακοπὴν διὰ νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα διὰ τὴν εἰς Κορινθίαν ὁδόν, τὴν φέρουσαν τὸ ὄνομά σας, πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν διακοπὴν διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἐθέσατε. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ παρὰ ἐλάχιστα, διὰ νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων τὰ ὁποῖα ἐθέσατε, ἐρωτημάτων ἀναγομένων εἰς θέματα τῆς ἁρμοδιότητός μου.

§104Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἶναι ἀγόρευσις αὐτὸ ποὺ κάμνετε, κύριε Ὑπουργέ.

§105Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι, δὲν εἶναι ἀγόρευσις. Μὲ ἐρωτήσατε ἐὰν εἶναι δυνατὴ ἡ αὔξησις τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος ἢ ὄχι. Σᾶς ἀπαντῶ: Εἶναι δυνατὴ διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας, ὅπως ἀνέπτυξε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Παρέχω τὴν πληροφορίαν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ κτηνοτροφία ἀποτελεῖ μόλις τὸ 25% τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, ἐνῷ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας χώρας ἀποτελεῖ τὸ 50%. Καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν στρεφόμεθα.

§106Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὀρθῶς, ὡς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν.

§107Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶναι δυνατὴ ἡ ἀνάπτυξις τῆς κτηνοτροφίας χωρὶς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀρδευομένων ἐκτάσεων; Βεβαίως χρειάζεται νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ ἀρδευόμεναι ἐκτάσεις. Ἀλλὰ σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἶναι δυνατή, ἡ ἀνάπτυξις τῆς κτηνοτροφίας, καὶ εἰς τὰς ἐκτάσεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι δὲν ἀρδεύονται. Καὶ αὐτό, κύριε συνάδελφε, ἐπιδιώκομεν. Ἐπιδιώκομεν νὰ στρέψωμεν τοὺς σιτοκαλλιεργητάς, ἐπὶ ἐκτάσεων ξηρικῶν, εἰς τὴν καλλιέργειαν κτηνοτροφικῶν φυτῶν, ἡ ὁποία καλλιέργεια θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καλυτέραν διατροφὴν τοῦ ὑφισταμένου γεωργικοῦ κεφαλαίου καὶ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν αὐτοῦ. Εἴπατε, ὅτι ἡ βάσις τῆς ἀναπτύξεως τῆς γεωργίας εἶναι ἡ ἐπέκτασις τῶν ἀρδεύσεων δι’ ἐκτελέσεως ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Εἶμαι σύμφωνος εἰς αὐτό, κύριε συνάδελφε. Ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα, προβλέπει τὴν διάθεσιν σημαντικῶν πιστώσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ πρέπει νὰ σημειώσω, ὅτι εἰς τὰς πιστώσεις, τὰς ὑπὲρ τῆς γεωργίας, πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ καὶ τὸ ποσὸν τῶν 5 δισεκατομμ. δραχμῶν, τῶν προβλεπομένων νὰ διατεθῶσιν μέσῳ τῆς Α.Τ.Ε., δι’ ἔργα παραγωγικά. Μὲ τὸν ἀριθμὸν δὲ τοῦτον, ἀλλάζει βασικὰ ἡ ὄψις, ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστοῦ, συμμετοχῆς τῆς γεωργίας εἰς τὰς πιστώσεις τοῦ προγράμματος. Διότι, ὁ ἀριθμὸς αὐτός, μᾶς δίδει, ἐν σχέσει μὲ τὰ λοιπὰ ἐκτελούμενα ἔργα δημοσίων ἐπενδύσεων, ὅτι διὰ τὰ ἔργα πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας διατίθεται τὸ 40% τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ εἴπατε, κύριε συνάδελφε, ὅτι δὲν εἴχομεν ὀργάνωσιν διὰ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ σεῖς καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μεγάλων φραγμάτων, δηλαδὴ τοῦ Ἀλιάκμονος, τοῦ Ἀξιοῦ καὶ τοῦ Ἀχελώου, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ δυσκολώτερον στάδιον τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, τὸ στάδιον τῆς κατασκευῆς ἀρδευτικῶν δικτύων. Εἴχομεν τὴν πρώτην δυσκολίαν, τῶν ἀπαλλοτριώσεων, δυσκολίαν τὴν ὁποίαν ἐθεραπεύσαμεν διὰ προσφάτως ψηφισθέντος νόμου. Ἄλλη δυσκολία ἦτο ἡ ἔλλειψις ὀργανώσεως, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε. Ἀλλά, τὴν ὀργάνωσιν αὐτήν, τὴν ἀποκτήσαμεν διὰ τοῦ νόμου περὶ ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, διὰ τοῦ ὁποίου νόμου ἐπετεύχθη ἡ ἑνοποίησις ὅλων τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐπετεύχθη, τὸ κυριώτερον, ὁ προγραμματισμὸς τῶν ἔργων ἐγγείου βελτιώσεως, ἐντὸς τοῦ γενικωτέρου γεωργικοῦ προγράμματος, ἐπετεύχθη ἡ τακτοποίησις τῶν σχέσεων τοῦ προγραμματίζοντος Ὑπουργείου καὶ τοῦ ἐκτελοῦντος Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ὁδοῦ Παπαληγούρα. (Θόρυβος).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἡσυχία. Θὰ τελειώσῃ ὁ κ. ὑπουργός. Δὲν ἠμπορεῖτε διὰ τοῦ θορύβου νὰ διακόψητε τὸν κ. ὑπουργόν.

§109Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρέμβω. Κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς συζητήσεως. Ὅσα λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ἐκτάκτως ἐνδιαφέροντα. Ἐπιθυμῶ φιλικῶς νὰ πληροφορήσω τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι βλάπτει τὸν ἑαυτόν του, διότι τὰ λέγει εἰς μίαν ὥραν ἐνοχλήσεως τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῆς διακοπῆς. Ἐὰν τὰ ἐλέγατε, κ. Ὑπουργέ, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τοῦ ὁμιλητοῦ, θὰ τὰ ἤκουε μὲ πλήρη ψυχραιμίαν καὶ ἠρεμίαν ἡ Βουλή. Εἰλικρινῶς σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐκλέγετε ψυχολογικῶς ἐσφαλμένον χρόνον, διότι ἡ Βουλὴ αὐτὴν τὴν ὥραν θέλει νὰ ἀκούσῃ τὸν ρήτορα, ὁ ὁποῖος μέχρι τοῦδε ὑπερμέτρως ὑπέστη διακοπάς. Δι’ αὐτό.....

§110Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Κόμματος τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἐὰν δὲν ἐπεμβαίνατε σεῖς, θὰ εἶχον ἤδη τελειώσει. Σεῖς παρατείνατε τὴν συζήτησιν.

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὴν παρατείνω, διὰ νὰ χαραχθῇ γραμμὴ πορείας διὰ τὸ μέλλον.

§112Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἠναγκάσθην νὰ παρέμβω, διότι ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, μοῦ ἀπηύθυνεν ὡρισμένα ἐρωτήματα. Καὶ τελειώνων προσθέτω, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλλιπεν, ἀλλ’ ἦτο ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων, ἡ ὀργάνωσις τῶν ἀγροτῶν πρὸς ὠφέλειαν τῶν ὁποίων γίνονται τὰ ἔργα, προβλέπεται ὑπὸ τοῦ ρηθέντος νόμου «περὶ ἔργων ἐγγείων βελτιώσεων». Καὶ πληροφορῶ καὶ ὑμᾶς, κ. συνάδελφοι, καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἤρχισεν ἡ ὀργάνωσις τῶν ἐνδιαφερομένων ἀγροτῶν καὶ ἡ σύστασις τοῦ ὀργανισμοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ἀ. Καμβύσης).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαληγούρα, παρακαλῶ, συντομεύσατε, ἡ ὥρα παρῆλθε.

§114Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν παρατήρησιν θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν ἀπευθύνετε εἰς τοὺς κ.κ. ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι μὲ διακόπτουν συνεχῶς. Ἐγὼ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐδήλωσα, ὅτι ἐντὸς μιᾶς ὥρας θὰ τελειώσω τὴν ἀγόρευσίν μου, θὰ κρατήσω τὴν ὑπόσχεσίν μου αὐτὴν πλὴν τοῦ χρόνου τῶν διακοπῶν.

§115Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπολείπονται διὰ νὰ ὁμιλήσουν περὶ τοὺς 40 ἀγορηταί. Σημειώνομεν τὸ γεγονός, ὅτι ἐδόθη εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν χρόνος ἀγορεύσεως μιᾶς ὥρας.

§116Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς Γεωργίας, δὲν μεταβάλλουν τὰ γεγονότα. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις, ἂν δὲν ὀργανωθῇ προηγουμένως ἡ ὑπηρεσία ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων κατὰ τρόπον συστηματικόν. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου καὶ εἰς ὡρισμένα σημεῖα θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐμπορίου. Πιστεύω, ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐκάμφθη αἰσθητῶς ὁ ρυθμὸς τῶν ἐξαγωγῶν μας καὶ δὴ κατὰ 10%. Βεβαίως ἐγένοντο καὶ σφάλματα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸν καπνὸν θὰ ἔπρεπε νὰ καῇ ἓν μέρος τῶν ἀποθεμάτων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὰς κρατικὰς ἀποθήκας, τοὐλάχιστον καπνῶν παλαιῶν ἐσοδειῶν. Θὰ πρέπει νὰ καῇ μέρος τῶν καπνῶν κυρίως διὰ λόγους ψυχολογικούς. Διότι ἐντὸς ὀλίγου ἀνοίγει ἡ ἀγορὰ καπνῶν καὶ τὰ παλαιὰ ἀποθέματα θὰ ἐπιδράσουν ψυχολογικῶς ἐπὶ τῶν ἀγοραστῶν. Ἡ ὕπαρξις νοσηρῶν ἀποθεμάτων θὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὴν ψυχολογίαν τῶν ἀγοραστῶν, διότι τὰ νοσηρὰ αὐτὰ ἀποθέματα θὰ μεταδώσουν τὴν νοσηρότητά των καὶ εἰς τὰ καπνὰ τῆς τρεχούσης ἐσοδείας. Ἤδη, ὑφίσταται δυσχέρεια τοποθετήσεως τῶν καπνῶν μας εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Πρὸ καιροῦ εἶχον γράψει σχετικὸν ἄρθρον καὶ εἶχον ἐκφράσει τὰς ἀνησυχίας μου διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, εἴτε τὸ θέλει, εἴτε ὄχι, θὰ ἀναγκασθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ λάβῃ μέτρα διὰ λόγους κοινωνικοὺς —ὄχι μόνον πολιτικοὺς— ὑπὲρ τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, νομίζω, ὅτι ἡ φιλελευθέρα πολιτική σας ἐπὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ τηρῆτε οὐδετέραν στάσιν. Μετὰ τὰ δημιουργούμενα προβλήματα εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ καπνοῦ, τῆς σουλτανίνας καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ληφθοῦν μέτρα; Μερικοὶ ἐκ τῶν προλαλησάντων κυρίων συναδέλφων, ὡμίλησαν περὶ ἀναπτύξεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ μας ἐμπορίου μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας. Εἶχα ἀνέκαθεν τὴν γνώμην, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἐμπορίου πρέπει νὰ εἶναι ἡ Ἑλλὰς χώρα ἄχρους, ἀλλὰ δὲν δέχομαι τὰς ὑπεραπλουστεύσεις κατὰ τῶν ὁποίων δικαίως, διεμαρτυρήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Εἶχον προτείνει δημοσίᾳ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου, ὅπως, διὰ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων ἱδρυθῇ ἓν Ταμεῖον τὸ ὁποῖον νὰ εὐκολύνῃ τὰς ἐξαγωγάς. Ἡ πολιτικὴ τοῦ Ταμείου αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐλαστική. Φοβοῦμαι...

§117Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, τὸ ἐπροτείνατε αὐτὸ ὅταν ἦσθε Ὑπουργός;

§118Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν ἤμην Ὑπουργὸς ἐγὼ —καὶ δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι αὐτὸ ὠφείλετο εἰς ἐμέ— αἱ ἐξαγωγαὶ ηὐξάνοντο σταθερῶς. Συνεχὴς ἦτο ἡ ἄνοδος τῶν ἐξαγωγῶν μας. Πρόβλημα βεβαίως ὑπῆρχε καὶ τότε ὡς πρὸς τὰ καπνά, δὲν ὑπῆρχον ὅμως τόσαι ἀνησυχίαι καὶ τόσα νοσηρὰ ἀποθέματα. Ἐπὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ προβλήματος εἶχα ἄλλωστε πράγματι πάντοτε ἀμφιβολίας. Τὸ γνωρίζει αὐτὸ ἡ Βουλὴ διότι εἶχα κάμει ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος καὶ εἶπον, ὅτι ὁ ρυθμὸς τῶν ἐξαγωγῶν δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὸς καὶ ὅτι βαίνομεν πρὸς στασιμότητα τῶν ἐξαγωγῶν. Βέβαια δὲν ἐπηλήθευσε τότε ἡ πρόβλεψίς μου. Ἀλλὰ ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰ 242 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς τὰ ὁποῖα εἶχον ἀνέλθει αἱ ἐξαγωγαί μας πέφτομεν εἰς τὰ 220 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐνδείκνυται ἡ λῆψις γενναίων μέτρων. Ἄλλωστε, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν ἐγὼ ἤμουν Ὑπουργός, ἐπηρωτήθην διὰ τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ἀπήντησα. Ἤθελα ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω καὶ ὀλίγα ἐν σχέσει πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν παρεξηγήσεις. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ πιστεύουν, ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένη ἡ ἀνταλλαγὴ ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ ὅλας τὰς χώρας καὶ συνεπῶς καὶ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Καὶ ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κατέβαλα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν κάθε προσπάθειαν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἀνησυχῇ κἄτι, εἶναι ἡ ἀντίληψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου περὶ τοῦ καθεστῶτος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, τὸ σύστημα τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου ἐλειτούργει αὐτομάτως, τότε θὰ ἐχρειάζετο μόνον ἀστυνομία διὰ νὰ τὸ παρακολουθῇ καὶ δὲν θὰ εἶχε κανένα λόγον ἡ ὕπαρξις τοῦ Ὑπουργείου. Ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι ὁ συνάδελφός σας ὑπουργὸς τῆς Δυτικῆς Γερμανίας κ. Ἔρχαρτ εἶναι ὑποαπασχολούμενος ἄνθρωπος, ἀρκούμενος εἰς τὸ νὰ παρακολουθῇ μόνον τὰ πράγματα; Εἶπα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ εἰς τὸ τέλος, ὅτι κἄποτε, θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Ἑλλὰς νὰ θέσῃ μὲ ὠμότητα τὸ οἰκονομικόν της πρόβλημα ἐνώπιον τῶν Δυτικῶν Συμμάχων της. Ὄντως, ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἕνα κολοσσιαῖον οἰκονομικὸν πρόβλημα. Ὅλοι τὸ γνωρίζουν καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπιλύσεώς του ἐνετάθη ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι συνέβη ἕνα καινούργιο γεγονός, εἰς τὸν κόσμον. Καὶ εἶναι τὸ γεγονὸς αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κοινὴ ἀγορά.

§119Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Αὐτὸ συνέβη τὸ 1957.

§120Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, θὰ μὲ εὕρητε σύμμαχον. Πράγματι ἐσημειώθη τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ 1957. Ἀλλὰ ἡ κοινὴ ἀγορὰ δὲν ἐδημιούργησεν ἀκόμη τὰ ἀποτελέσματά της. Εἶναι ἀκόμη ἕνα νομικὸν καθεστὼς τοῦ ὁποίου ἡ ἐπίδρασις θὰ εἶναι κολοσσιαία εἰς τὰς ἀγορὰς τῶν μετεχουσῶν εἰς αὐτὴν χωρῶν. Ἤδη, ἤρχισαν εἰς τὰ πλαίσια τῶν Κρατῶν ποὺ μετέχουν νὰ δημιουργοῦνται κολοσσιαῖαι οἰκονομικαὶ ἀνακατατάξεις καὶ διαρθρωτικαὶ μεταβολαί. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡμεῖς καὶ οἱ Τοῦρκοι νὰ μποῦμε κάποτε εἰς τὴν κοινὴν ἀγοράν. Καὶ δὲν θὰ εἰσέλθωμεν ἁπλῶς διότι δὲν ἔχομεν νὰ κάμωμεν τίποτα ἄλλο. Θὰ εἰσέλθωμεν, διότι θὰ γίνουν δεκτοὶ κατὰ λογικὴν ἀνάγκην, οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους θὰ θέσωμεν. Καὶ τοῦτο θὰ γίνῃ ὄχι μόνον πρὸς τὸ συμφέρον μας, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν Χωρῶν αὐτῶν τούτων τῆς κοινῆς ἀγορᾶς. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἐὰν δὲν κερδίσωμεν εἰς τὴν πρώτην φάσιν, θὰ κερδίσωμεν τελικῶς καὶ ὅτι θὰ εὑρεθῇ τρόπος συνδέσεώς μας. Ἄλλως, εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε ὄχι, θὰ ἐξωθεῖτο ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πρὸς ἄλλας κοινὰς ἀγοράς, καὶ δὴ τὴν Ἀνατολικήν.

§121Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐξ οὗ καὶ ἡ ἐπίκρισις ἀπὸ ἄλλας πλευρὰς διὰ τὴν σύνδεσίν μας εἰς τὴν κοινὴν ἀγοράν.

§122Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διαφωνοῦμεν εἰς πολλὰ σημεῖα. Ἀλλὰ ἐπίσης πολλὰ εἶναι καὶ τὰ σημεῖα ποὺ θὰ μὲ εὕρητε σύμφωνον, ὅπως πρὸ πάντων εἰς τὸ σημεῖον τὸ συζητούμενον. Ἡ ἵδρυσις κοινῆς ἀγορᾶς δὲν εἶναι γεγονὸς τυχαῖον. Εἶναι συνέπεια τῶν ἐξελίξεων τῆς τεχνικῆς καὶ τῆς οἰκονομίας ἀναπόδραστος. Ἐντὸς δεκαπενταετίας, ἀμφιβάλλω ἐὰν θὰ ὑπάρχουν αὐτόνομοι οἰκονομίαι μικρῶν κρατῶν. Καὶ ὅσα μικρὰ Κράτη θελήσουν νὰ παραμείνουν ἐκτὸς τῶν γενικωτέρων οἰκονομικῶν σχηματισμῶν, θὰ περιπέσουν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου, εἰς κατάστασιν οἱονεὶ ἀποικιακήν. Ἀλλά, βεβαίως, δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν κοινὴν ἀγορὰν ἄνευ τῆς ἀποδοχῆς τῶν λογικῶν αἰτημάτων μας. Ἂν τὰ αἰτήματά μας δὲν ἐγένοντο δεκτὰ θὰ συνέβαινεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προεῖπον, θὰ ἠναγκαζόμεθα ἀφεύκτως νὰ τραπῶμεν πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην, μὲ σαφήνειαν καὶ εἰλικρίνειαν, πρέπει νὰ τεθῇ, ἐξ ἀφορμῆς τῶν συζητήσεών μας διὰ τὴν κοινὴν ἀγοράν —καὶ δὴ ἐπὶ καθαρῶς πολιτικοῦ ἐπιπέδου— πρὸς τοὺς Δυτικούς μας συμμάχους. Εἰς τὴν θαυμασίαν ἀγόρευσίν του προχθές, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου εἶπεν, ὅτι ὁ μέγιστος κίνδυνος ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπειλεῖται ὁ τόπος, εἶναι ἡ δυσαρμονία, ἡ ἀπόστασις ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἀξιώσεων τῶν μαζῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ ρυθμοῦ τῶν αὐξήσεων τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ἐτόνισε περαιτέρω ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, ὅτι εἶναι ἔργον τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας νὰ προλαμβάνῃ καὶ ἐπεκαλέσθη ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ μία φράσιν τοῦ Βίσμαρκ εἰπόντος, ὅτι ἡ ἡγεσία ὀφείλει νὰ ὠτακουστῇ εἰς τὸν ροῦν τῆς ἱστορίας. Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν ὠτακουστήσωμεν θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐκπλήξεων. Κατέρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ βήματος μὲ τὴν ἑξῆς φράσιν, ἡ ὁποία ἔχει ληφθῆ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴν φιλολογίαν καὶ ἡ ὁποία ἔχει τὴν αὐτὴν ἔννοιαν μὲ τὴν φράσιν τοῦ Βίσμαρκ, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθη ὁ κ. Παπανδρέου. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὴν φράσιν τοῦ Φιλοστράτου εἰς τὸ σύγγραμμά του περὶ τοῦ Ἀπολλωνείου Τυανέως. Λέγει λοιπόν: «Θεοὶ μὲν μελλόντων, ἄνθρωποι δὲ γιγνομένων, σοφοὶ δὲ προσιόντων αἰσθάνονται». Καὶ ἐθνικὸς ποιητής, σχολιάζων, λέγει: «Ἡ μυστικὴ βοὴ τοὺς ἔρχεται τῶν πλησιαζόντων γεγονότων. Καὶ τὴν προσέχουν εὐλαβεῖς. Ἐνῷ εἰς τὴν ὁδὸν ἔξω, οὐδὲν ἀκούουν οἱ λαοί». Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὴν βοὴν τῶν πλησιαζόντων γεγονότων τὴν ἀκούει. (Χειροκροτήματα).

§123Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἡ περιφρόνησις τῶν ἀγορευσάντων μέχρι τώρα ἔναντι τῶν συναδέλφων των τῶν ἐγγεγραμμένων ἦτο ἄνευ προηγουμένου. Πλὴν τούτου ὅμως, ὑπῆρξε καὶ ἀδιαφορία ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου, ἡ ὁποία νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ἐγγίζει τὰ ὅρια τῆς ἀνικανότητος. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἀπὸ 60 ἐγγεγραμμένους ὁμιλητὰς, νὰ ἔχουν ὁμιλήσει εἰς τὸ τέταρτον εἰκοσιτετράωρον μόνον τρεῖς ρήτορες. Ἔπρεπε νὰ λάβῃ πρόνοιαν τὸ Προεδρεῖον νὰ ὑπάρξῃ κἄποιος περιορισμὸς εἰς τὰς ὁμιλίας.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠθέλατε νὰ ὑπάρξῃ ἀμέσως περιορισμὸς τοῦ λόγου;

§125Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἔπρεπε νὰ εἶχεν ὑπάρξει λογικὸς περιορισμός.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐξαρτᾶται αὐτὸ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον ἔκαμε μόνον σύστασιν, ὅπως οἱ ἀγορηταὶ εἶναι σύντομοι.

§127Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἁρμόδιον τὸ Προεδρεῖον, τότε ποῖος εἶναι ἁρμόδιος; Καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν εἶναι εἰδικὸς καὶ ἔμειναν ἀπ’ ἔξω ἄλλοι εἰδικοί.

§128Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἀρβανιτάκις, ἔχω νὰ προσθέσω τοῦτο: Ὅτι δὲν εἶναι νοητὸν ὅταν ἡ Κυβέρνησις θέτῃ θέμα ἐμπιστοσύνης νὰ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις τὸν περισσότερον χρόνον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές.

§130Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Μὴ μὲ ἀναγκάζετε νὰ κάμω παρατήρησιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ τρέφω. Παρατηρῶ, ὅτι ἕκαστος ρήτωρ ὁμιλεῖ ἐπὶ τρεῖς ὥρας ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν 2½ ὡρῶν, διακόπτεται ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πλέον λαμβάνουν τὸν λόγον διὰ νὰ ἀπαντήσουν. Δηλ. κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τεσσάρων ἡμερῶν, τὰς 3½ ἡμέρας ἐχρησιμοποίησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ἡμισείαν ἡμέραν οἱ ἀγορηταί. Ὁμιλοῦν, συνεχῶς οἱ Ὑπουργοί, εἴτε ἀγορεύοντες, εἴτε διακόπτοντες.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὡμίλησε καὶ τώρα θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κατ’ ἀνάγκην, πρέπει νὰ γίνωνται διακοπαί. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ ὁμιλήσουν ὡρισμένα λεπτά.

§132Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ ἀναφέρω ὡρισμένα στοιχεῖα. Προηγουμένως, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, ν’ ἀναφέρω, ὅτι τὰ ὅσα θὰ εἴπω δὲν ἔχουν σκοπὸν ποσῶς νὰ μειώσουν τὴν ἐπιτυχίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Πράγματι, ἦτο ἐπιτυχὴς Ὑπουργός. Θὰ ἀναφέρω ὡρισμένους ἀριθμοὺς διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἐπὶ τέλους ἐὰν πράγματι ὑπῆρξε κάμψις τῶν ἐξαγωγῶν, εἰς οἵαν μορφὴν καὶ ἔκτασιν ἐνεφανίσθη, καὶ πότε ὑπῆρξεν ἡ κάμψις αὐτή. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν αὐτόματον αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ἡ ἀναπροσαρμογὴ καὶ ἡ ὁποία ἐξηντλήθη τὸ 1955, μεταξὺ 1955 καὶ 1956 —ὅτε βέβαια, ὁ ὁμιλῶν δὲν ἦτο ὑπουργός— ηὐξήθησαν αἱ ἐξαγωγαὶ κατὰ τρία ἑκατομμ. δολλ., δηλ. κατὰ 1½%. Μεταξὺ 1956 –57 ηὐξήθησαν αἱ ἐξαγωγαὶ κατὰ 13 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἤτοι κατὰ 6% ὅταν βεβαίως δὲν ἦτο ὑπουργὸς ὁ ὁμιλῶν. Σημειώσατε, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ 1957 ἦτο ἔτος ἀκμῆς ἐξαγωγῶν διεθνῶς, δηλ., εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος οὐδέποτε ἦσαν αἱ διεθνεῖς ἐξαγωγαὶ τόσον πολὺ ἀνεπτυγμέναι, ὅσον τὸ 1957. Παρὰ ταῦτα ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν ἡ Ἑλλάς. Δὲν θριαμβολογῶ. Τὰ λέγω μόνον, διότι ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, εὗρον ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ εὑρίσκοντο εἰς τὸ ὕψος τῶν 222 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ἔτος 1957 ἦτο ἔτος ἀκμῆς καὶ αἱ διεθνεῖς ἐξαγωγαὶ ἦσαν ἀνώτεραι πάσης ἄλλης ἐποχῆς. Καὶ ἀρχίζει ἡ κάμψις ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1958 καὶ ἡ Ἑλλὰς παρὰ ταῦτα ἐπετέλεσεν ἐντὸς τοῦ 1958, 20 ἑκατομμύρια αὔξησιν ἐξαγωγῶν. Δηλ. ποσοστιαίαν αὔξησιν 9%. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Ὅτι συγκριτικῶς μὲ ὅλα τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, εἴχομεν τὴν μεγαλυτέραν ποσοστιαίαν αὔξησιν ἐξαγωγῶν. Ἐὰν περιορισθῶμεν εἰς τὴν σύγκρισιν μὲ τὰ Μεσογειακὰ Κράτη οἱ ἀριθμοὶ λέγουν, ὅτι ἡ Αἴγυπτος ἔχει μείωσιν 5%, ἡ Ἰταλία μείωσιν 1%, ἡ Τουρκία μείωσιν 28%. Ἡ Ἱσπανία ἔχει αὔξησιν 2%, ὁμοίως ἡ Γαλλία, ἡ Ἑλλὰς ἔχει αὔξησιν 9%. Καὶ ἐρωτῶ: Χωρὶς νὰ ἔχω διάθεσιν θριαμβολογίας, ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἄλλη χρονικὴ περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς συγκριτικῶς ἦλθε πρώτη εἰς ποσοστιαίας ἐξαγωγάς, ἐντὸς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ καὶ παγκοσμίου χώρου; Πρῶτον αὐτό. Δὲν λέγω, ὅτι ἐλύθη τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν εἶναι κρίσιμον τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν, λέγω μόνον, ὅτι ἐὰν κριθῇ ἡ Ἑλλὰς συγκριτικῶς μὲ ὅλα τὰ ἄλλα κράτη καὶ μὲ τὸν ἑαυτόν της, διὰ πρώτην φοράν, τὸ ἐπικρινόμενον ἔτος 1958 ἐμφανίζει τοιαύτην αὔξησιν καὶ κατὰ συνέπειαν συγκριτικῶς κρινομένη ἡ Ἑλλὰς δικαιοῦται νὰ εἴπῃ, ὅτι εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν ἐπέτυχε.

§133Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνεφέρθη εἰς ἐμὲ προσωπικῶς καὶ ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος, ὅπως καὶ ἀπὸ ὑμᾶς νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω μόνον δύο λέξεις. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν σελίδα 93 τῆς ἐκθέσεως λέγει διὰ τὰς ἐξαγωγὰς τοῦ 1956, ὅτι παρουσίασαν μικρὰν αὔξησιν τὸ 1958, ἡ ὁποία αὔξησις ὀφείλεται μόνον εἰς τὰς ἐξαγωγὰς οἴνου. «.... ........ (ἀναγινώσκει)........». Δὲν συμφωνῶ μὲ ὅλα ὅσα λέγει ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω τοιαύτας μικρότητας καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς πολεμήσω προσωπικῶς. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ γνωρίζω τὰ ἑξῆς: Ὅτι οἱ ἀριθμοὶ λέγουν, ὅτι τὸ 1953 ποὺ εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου τὸ σύνολον τῶν ἐξαγωγῶν ἦτο 134 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ὅταν ἐξῆλθον 222,8 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§134Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Μὴ συγκρίνετε τὸν χρόνον τῆς ἀναπροσαρμογῆς.

§135Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Σεῖς ἐσυγκρίνατε πρὸ ὀλίγου τὰς Ἑλληνικὰς ἐξαγωγὰς μὲ τὰς ἐξαγωγὰς τῆς Τουρκίας τὴν παραμονὴν τοῦ ἔτους ποὺ ἡ Τουρκία ἔκαμε τὴν νομισματικὴν ἀναπροσαρμογήν. Ὡμίλησεν ἡ Κυβέρνησις περὶ τῆς ὑφέσεως τῆς παγκοσμίου οἰκονομίας ἡ ὁποία διήρκεσεν ὀλίγους μῆνας. Ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶχε ἐπίδρασιν, ἐὰν ἐξαιρέσητε τὴν περίπτωσιν τῶν μεταλλευμάτων, τὴν ὁποίαν δὲν ἀρνοῦμαι, ἐὰν ἐξαιρέσητε τὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν ἀδήλων πόρων, εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ ναυτιλιακοῦ συναλλάγματος, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ δὲν ἀρνοῦμαι, εἶναι ἀστεῖον νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἡ διεθνὴς ὕφεσις εἶχεν οἱανδήποτε ἐπήρειαν ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν. Αἱ ἐξωγενεῖς αἰτίαι ἐπηρεάζουν τὰς ἀνεπτυγμένας οἰκονομίας αἱ ὁποῖαι ἔχουν βιομηχανίας μεγάλας. Ἡ Ἑλλάς, δυστυχῶς δι’ αὐτήν, δὲν ἔχει βιομηχανίας τόσον μεγάλας καὶ μάλιστα βιομηχανίας ἐξαγωγίμους, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὴν διεθνῆ ὕφεσιν. Δὲν φαντάζομαι ἡ Γερμανία νὰ ἐπτώχευσε τόσον, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἀγοράσῃ τὴν ἑλληνικὴν σουλτανίνα καὶ τὰ καπνά.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κ. Παπακωνσταντίνου ἔχει τὸν λόγον.

§137Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς καὶ κατὰ τὴν σημερινήν, ἐγένετο λόγος καὶ περὶ τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ κυρία ἀφορμή, ἡ ὁποία μὲ ὑποχρεώνει νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ παράσχω στοιχεῖα καὶ πληροφορίας ἀναφερομένας εἰς τὴν ὅλην οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς συγκροτήσεώς της, ἀκριβῶς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἡ ὁποία ἤρχισεν εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956. Εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ ὁμιλήσαντες βουλευταὶ κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως, δὲν ἠσχολήθησαν ἰδιαιτέρως μὲ τὰ δημόσια οἰκονομικὰ καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἐξήγησιν τῆς ἀποφυγῆς ἐκ μέρους μου διακοπῶν. Βεβαιωθῆτε, ὅτι θὰ ἤθελον νὰ ἀποφύγω καὶ τὴν σημερινὴν διακοπὴν ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἐστρέφετο προσωπικῶς ἐναντίον μου. Ὅταν τὸ 1956 ἐσχηματίσθη ἡ δευτέρα Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου μας ἠδύνατο νὰ προσδιορισθῇ ἀπὸ τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα. Ἐξηκολούθει νὰ ὑπάρχῃ ἐλλειμματικὸς προϋπολογισμὸς τῶν τακτικῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, ἐξηκολούθει νὰ ὑπάρχῃ πληθωριστικὴ πίεσις, ὑπῆρχε ἀδυναμία ἐπαρκοῦς χρηματοδοτήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ ἀνεπαρκὴς τραπεζιτικὴ ρευστότης. Διετηροῦντο πληθωριστικαὶ πιέσεις καὶ ἐξ αἰτίας τοῦ ἐλλειμματικοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ οἰκονομία ἀντιμετώπιζε δυσχερείας εἰς τὴν χρηματοδότησιν τῆς παραγωγῆς, δεδομένου, ὅτι αἱ ἀνάγκαι ταύτης ἦσαν ὑπέρμετροι τῶν ἰδιωτικῶν εἰς τὰς Τραπέζας καταθέσεων. Καὶ ὁ κύκλος συνεπληροῦτο μὲ τὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ἦτο φυσικὸν νὰ ἀπειλῇ τὰ εὐνοϊκὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐξασφαλίσει ἡ ἀναπροσαρμογὴ τοῦ 1953. Συνυφασμένη μὲ τὴν εἰκόνα αὐτὴν πρέπει νὰ θεωρηθῇ καὶ ἡ ροπὴ πρὸς κατανάλωσιν, ἡ ὁποία ἐμείωνε τὴν δυνατότητα διαθέσεως μέρους τῆς οἰκονομίας εἰς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Ἀποτέλεσμα μοιραῖον τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἦτο ἡ ἐξασθένισις τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῶν δραχμοβιώτων Ἑλλήνων, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν σταθερότητα τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Πρὸ τῆς καταστάσεως ταύτης, αἱ ἐπιδιώξεις τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τοῦ 1956, ὅπως ἦτο φυσικόν, ἔπρεπε νὰ στραφοῦν κυρίως εἰς τὴν ἐξαφάνισιν τῶν αἰτίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργουν τὰς ἀνωμαλίας περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα προηγουμένως. Ἐδόθη, λοιπόν, προτεραιότης εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς προσπαθείας τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς οἰκονομίας, ἀπὸ τὰς ἐκτεθείσας ἀδυναμίας. Εἰς αὐτὰς πρέπει νὰ καταλεχθῇ καὶ ἡ ἀδυναμία τῆς προτιμήσεως τῆς ἀποταμιεύσεως εἰς τὸν ἀποθησαυρισμὸν χρυσῶν λιρῶν. Αὗται διετηροῦντο ἀκόμη ὡς μέσον ἐκφράσεως μεγάλου μέρους τῶν συναλλαγῶν. Ἡ δυσχέρεια τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν φαινομένων τούτων ἐπετείνετο λόγῳ τῆς συνεχιζομένης ἐπιφυλακτικότητος ἔναντι τῆς νομισματικῆς σταθερότητος. Τὸ βασικόν, βεβαίως, πρόβλημα τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἔγκειται εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος καὶ εἰς τὴν ἐπίτευξιν ἐπιπέδου πλήρους ἀπασχολήσεως. Προηγουμένως, ὅμως, ἔπρεπε νὰ ἐξουδετερωθοῦν οἱ διαταράσσοντες τὴν νομισματικὴν ἰσορροπίαν παράγοντες, διὰ νὰ ἀποκλεισθῇ ὁ κίνδυνος ἐπιστροφῆς εἰς τὸ παλαιὸν καθεστώς. Καὶ ἡ προτεραιότης ἐδόθη, ὅπως ἔπρεπε, εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὴν χαρακτηρίζουσαν αὐτὴν ἀστάθειαν. Μὲ τὰς θυσίας πάντοτε τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐξησφαλίσθη ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τὰ ἐλλείμματα. Καὶ περὶ ταύτης εἰδικώτερον θὰ κάμω λόγον ἐν συνεχείᾳ. Καὶ ἐξησφαλίσθη ἐπὶ πλέον χρηματοδότησις τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957 καὶ ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπετεύχθη ἡ αὔξησις τῶν καταθέσεων εἰς τρόπον ὥστε νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ ἐκ τῆς ἀποταμιεύσεως χρηματοδότησις τῆς παραγωγῆς. Ἐχρειάσθη νὰ ληφθοῦν πρὸς τοῦτο θετικὰ μέτρα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ ὀργανισμοῦ. Ἀπέβλεπον ταῦτα εἰς τὴν ἐμπέδωσιν τῆς πεποιθήσεως, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία παρέχει τὰ ἐχέγγυα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται νὰ θεμελιωθῇ ἡ αὔξησις τῶν ἀποταμιεύσεων καὶ ἡ ἀποκατάστασις ὁμαλῶν συνθηκῶν λειτουργίας τῆς παραγωγῆς. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ὅταν μεταγενεστέρως ἡ Κυβέρνησις ἐμείωσε τὸ ἐπιτόκιον, ἡ τάσις ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ, ἡ ἐμπιστοσύνη ἐπὶ τὴν σταθερότητα τῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος δὲν ἀνέτρεψαν τὸν ρυθμὸν τῶν καταθέσεων. Σήμερον, αἱ καταθέσεις τὸ χρῆμα τὸ ἰδιωτικόν, ἐξασφαλίζει τὴν χρηματοδότησιν τῆς παραγωγῆς, ἀπομένουν δὲ, ἐκτὸς τῆς χρηματοδοτήσεως τῶν Τραπεζῶν κατὰ βάσιν τομεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμπίπτουν εἰς τὴν κυρίαν ἀποστολὴν τῆς Τραπεζιτικῆς λειτουργίας. Παραλλήλως καὶ κατὰ τὴν περίοδον ἀκόμη ἐκείνην, τῆς πρώτης διετίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεδιώκετο ἡ ἄρσις τῶν ἀνωμαλιῶν περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα προηγουμένως, δὲν ἐγκατελείφθη τὸ βασικὸν πρόγραμμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὰ ἔτη 1956–57 ἐπετελέσθη πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἐδημιουργήθησαν βασικαὶ βιομηχανίαι, ἔργα ὑποδομῆς, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ βασισθῇ ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις καὶ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Τερματίζων τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς περιόδου αὐτῆς, ἐπεθύμουν νὰ προσθέσω, ὅτι μὲ ὅσα ἔγιναν, δὲν πρέπει νὰ νομισθῇ, ὅτι ἀποκλείεται ἡ ἐπανεμφάνισις προσωρινῶς, ἐκ τῆς συνδρομῆς διαφόρων λόγων, καταστάσεων ὅπως ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἀντιμετώπισεν ἡ Χώρα καὶ παλαιότερον καὶ κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1956. Πρέπει, ὅμως, νὰ συνομολογηθῇ, ὅτι ἔχουν τεθῆ, ἤδη, σταθερὰ τὰ θεμέλια, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῇ ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τοῦ τόπου. Πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος, ὄχι βεβαίως διὰ νὰ προλογίσω, ὡς ἐλέχθη, τὴν ἐπικειμένην ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν, ἀλλὰ διότι τότε ἡ ὑπηρεσία τῆς Ραδιοφωνίας εἶχε προσδιορίσει τὴν μετάδοσιν τῆς ὁμιλίας μου, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἀποκλείεται ἡ ἐπανεμφάνισις ἀντιξόων φαινομένων καὶ ἐμποδίων εἰς τὴν σταθερὰν πρόοδον, τὴν ὁποίαν σημειώνει συνεχῶς ἡ χώρα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἡ οἰκονομικὴ δραστηριότης, ἡ μετάβασις εἰς περισσότερον ἀνεπτυγμένας καὶ πλέον πολυπλόκους συναλλαγάς, εἶναι φυσικὸν νὰ ἀντιμετωπίζουν καὶ νὰ προκαλοῦν διάφορα προβλήματα. Αὐτά, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατρέψουν τὴν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔχει θεμελιωθῆ ἡ προσπάθεια διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν πρόοδον τῆς χώρας. Καὶ ἡ πρόοδος τῆς χώρας, κύριοι συνάδελφοι, ἐκφράζεται βασικῶς εἰς ὡρισμένα μεγέθη τῆς οἰκονομίας. Μεταξὺ τῶν μεγεθῶν αὐτῶν πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἔχει πρωτεύουσαν σημασίαν τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπραγματοποιήθη αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀνερχομένη εἰς 33,9%. Βεβαίως, ἡ αὔξησις αὐτὴ δὲν ἔλυσε τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς χώρας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐξακολουθεῖ ἡ προσπάθεια καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον γίνεται τὸ πρόγραμμα τῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Εἶναι βέβαιον, ἐπίσης, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ταύτην, δὲν ἐξησφαλίσθη ἡ εὐημερία τῆς χώρας. Διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ εὐημερία χώρας πτωχῆς, ὅπως ἡ Ἑλλάς, χρειάζεται μακρὰ προπαρασκευή, χρειάζεται μελέτη, πρόγραμμα, συστηματικὴ προσπάθεια καὶ χρόνος μακρός. Διότι εὑρισκόμεθα μακρὰν τῆς ἐποχῆς τῶν θαυμάτων καὶ τῶν θαυματοποιῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως παραμένει ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀρξάμενος τὴν συζήτησιν κύριος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπραγματοποιήθη αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς τὸ ὕψος, τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος ἔχει προσδιορίσει. Καὶ τὸ ποσοστὸν αὐτῆς εἶναι ἀνώτερον τῆς αὐξήσεως ἡ ὁποία ἐσημειώθη κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον εἰς ἄλλας χώρας. Καὶ ἦτο μὲν φυσικὸν νὰ εἶναι ἀνώτερος ὁ ρυθμὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῆς Ἑλλάδος ἔναντι χωρῶν ἀνεπτυγμένων, ὅπως εἶναι αἱ πλεῖσται χῶραι τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Δὲν ἦτο ὅμως φυσικὸν νὰ εἶναι ηὐξημένος ὁ ρυθμὸς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλλάδος ἔναντι χωρῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν. Καὶ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰδικὴ ἐξήγησις τῆς αἰτίας, λόγῳ τῆς ὁποίας ἡ οἰκονομία κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἐσημείωσε ρυθμὸν ἀνώτερον τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς τὰς ἄλλας καθυστερημένας χώρας. Καὶ ἡ ἐξήγησις αὐτή, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῶν Κυβερνήσεων ἐπηρεάζει τὴν πορείαν τῶν πραγμάτων καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις πρέπει νὰ εἶναι ὑπεύθυνοι καὶ διὰ τὰς δυσμενεῖς ἐξελίξεις αἱ ὁποῖαι ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐξήγησις αὕτη ὁδηγεῖ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι αἱ εὐμενεῖς ἐξελίξεις ὀφείλονται εἰς τὴν πρόνοιαν καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις. Παραλλήλως εἶναι δεδομένον ὅτι κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ὁ τιμάριθμος τῆς ζωῆς ἐσημείωσεν ὕψωσιν 7,5%, ἡ ὁποία εἶναι μικροτέρα τοῦ τετάρτου τῆς ἀντιστοίχου ἀνόδου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Εἶπον, ὅτι θὰ χρειασθῇ μακρὺς χρόνος καὶ συστηματικὴ προσπάθεια καὶ θὰ ἀπαιτηθῇ ἐπὶ πλέον ἡ ἐμπιστοσύνη ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν προσπαθειῶν καὶ ὅλων τῶν δυνάμεων διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἑνὸς ἔργου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθῶς ἐθνικὸν καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται αὐτὴ ἡ ἐπιβίωσις τῆς φυλῆς μας. Εἶχε τὴν εὐκαιρίαν προηγουμένως, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, δι’ ἀριθμῶν νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται διεθνὴς κάμψις τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου ἀντιθέτως εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐσημειώθη αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν μέρος τῆς αὐξήσεως αὐτῆς εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὀφείλεται εἰς εἰδικοὺς λόγους δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω πῶς εἶναι δυνατόν, πῶς ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, στοιχεῖα ἀναμφισβήτητα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ἄνοδον τῆς οἰκονομίας, αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀκόμη αὔξησιν καὶ τῶν ἐξαγωγῶν μέχρι τοῦ 1958, πῶς εἶναι δυνατὸν ὅλα τὰ ἀδιάψευστα στοιχεῖα νὰ δικαιολογήσουν τὰς θρηνῳδίας καὶ τὴν ἀπελπισίαν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰς τελευταίας ἡμέρας. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσεν ἡ Κυβέρνησις δὲν δικαιολογῇ διθυράμβους καὶ θὰ μὲ εὕρετε προσωπικῶς συντηρητικὸν εἰς τὰς ἐκτιμήσεις, δὲν εἶναι ὅμως ἐξ ἴσου δυνατὸν ἡ οὐσιαστικὴ καὶ ἀναμφισβήτητος πρόοδος, ἡ ὁποία ἔχει πραγματοποιηθῆ, νὰ δικαιολογῇ τοὺς θρήνους οἱ ὁποῖοι ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§138Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ἀκούονται, κύριε Ὑπουργέ.

§139Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, πῶς καλλιεργοῦνται καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Ἐνόμιζε κανείς, ὅτι ὁ Ἱερεμίας θρηνεῖ ἐπὶ τῶν ἐρειπίων τῆς παρακαταθήκης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἢ ὅτι ἡ Κασσάνδρα θρηνεῖ τὴν ἀπειλοῦσαν τὴν πόλιν τοῦ Ἰλίου συμφοράν. Καὶ ταῦτα εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς παραμένει ἀναμφισβήτητον τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὑπάρχει ἄνοδος τῆς οἰκονομίας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος, ἢ κατὰ τὸ 1958, ἐμφανίζεται μείωσις τοῦ ρυθμοῦ τῆς αὐξήσεως, τοῦ ρυθμοῦ τῆς ἀνόδου τῆς οἰκονομίας, μείωσις τοῦ ρυθμοῦ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὅταν θέλῃ κανείς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἶναι ἀντικειμενικὸς καὶ ὅταν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ βασίζεται ἐπὶ τῶν δεδομένων καὶ τῶν ἀριθμῶν καὶ οἱ ἀριθμοὶ βεβαιωθῆτε —καὶ τοῦτο ἄλλωστε εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους— δὲν εἶναι καθόλου βολικοί, ἀλλὰ σκληροὶ καὶ ἀμείλικτοι, ὅταν θέλῃ κανεὶς νὰ βασίζεται ἐπὶ τῶν δεδομένων τῶν ἀριθμῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξῃ εἰς ἄλλο συμπέρασμα, παρὰ μόνον εἰς τὸ ὅτι καὶ αὔξησις ὑπάρχει καὶ ἡ πρόοδος συνεχίζεται, ἔστω καὶ εἰς μειωμένον ρυθμόν. Καὶ ἡ θρηνῳδία καὶ ἡ ἀπελπισία καὶ τὸ κήρυγμα τῆς ἀπειλουμένης συμφορᾶς, ὅσα ἠκούσθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν. Δὲν δικαιολογοῦνται τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ πράγματα, ὅπως ταῦτα παρέχονται ἀνάγλυφα ἐκ τῶν ἀδιαψεύστων στοιχείων. Καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εἶναι εἰς θέσιν καὶ νὰ παρακολουθῇ καὶ νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματά του. Καὶ ἀπέδειξεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὅτι εἶναι ὥριμος νὰ συναγάγῃ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐξασφαλίζουν τὴν ἠρεμίαν τοῦ τόπου. Καὶ ἀπέδειξε τοῦτο δίς· καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1958. (Χειροκροτήματα). Εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἐξησφαλίσθη ἡ εὐτυχία καὶ εὐημερία εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν τὴν διαπίστωσιν τοῦ γεγονότος αὐτοῦ προκειμένου ἰδιαιτέρως περὶ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἔχει διαμορφωθῆ εἰς τὴν ὕπαιθρον, τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἰδιαιτέρως τὸν προϋπολογισμὸν τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Ὅσοι ἀπὸ εὔνοιαν τῆς μοίρας, ἢ ἀπὸ σύμπτωσιν ἁπλῶς προερχόμεθα ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον, ὅσοι ἀκόμη εἴχομεν καὶ τὸ προνόμιον, ἔστω καὶ εἰς μικρὰν περίοδον τῆς νεότητός μας, νὰ ἀσχοληθῶμεν προσωπικῶς μὲ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς καὶ τὴν παραγωγήν, γνωρίζομεν περισσότερον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παριστάνουν τὸν προστάτην τῆς δυστυχίας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, τὴν ὁποίαν μὲ κάθε τρόπον ἐπεδίωξαν ἐπὶ τόσα ἔτη νὰ ἐπιτείνουν, ὅσοι λέγω ἔχομεν ζήσει τὴν ζωὴν αὐτὴν εἰς τὴν ὕπαιθρον, γνωρίζομεν καλλίτερα ἀπὸ ὅλους ἐκείνους, ὅτι δὲν ἔχει ἐξασφαλισθῆ ἡ εὐτυχία τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Γνωρίζομεν, ὅτι μικρὸς εἶναι ὁ κλῆρος καὶ τὴν μικρότητα τοῦ κλήρου ἔχει προσδιορίσει ἡ ἐδαφολογικὴ σύστασις τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ κρατικά της ὅρια. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ ἔφθασε καὶ μέχρις αὐτοῦ ἡ συζήτησις, πρέπει νὰ ἀναλογίζεται κανεὶς μετὰ ἀγανακτήσεως καὶ μετὰ πάθους καὶ μετὰ μίσους ἀκόμη, ποία θὰ ἦτο ἡ κατάστασις εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἂν ἀντὶ τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία διαθέτει αὐτὸ τὸ γνωστὸν ποσοστὸν τῶν καλλιεργουμένων ἢ καλλιεργησίμων γαιῶν, τὸ τέλος τοῦ πολέμου μᾶς εὕρισκεν μὲ κολοβωμένα τὰ σύνορά μας, ὅπως τὸ ἐπεδίωξαν ὡρισμένοι ἐκτὸς ἢ καὶ ἴσως ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, μὲ ἀποκεκομμένας τὰς πλέον γονίμους καὶ τὰς πλέον παραγωγικὰς περιοχὰς τοῦ ἐθνικοῦ ἐδάφους. Ἡ κατάστασις τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας ἐπιβάλλει ὡς πρῶτον μέλημα τὴν ἐντατικοποίησιν τῆς παραγωγῆς, τὴν αὔξησιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐξασφαλισθῆ μέχρι σήμερον, χωρὶς αὔξησιν τῶν διαθεσίμων γαιῶν τῆς ἑλληνικῆς γῆς. Εἶχε τὴν εὐκαιρίαν ὁ συμπολίτης μου καὶ συνάδελφός μου ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας νὰ δώσῃ πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας περὶ τοῦ ἀναληφθέντος ἔργου εἰς τὸν τομέα τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων πάσης μορφῆς, εἰδικώτερον δὲ εἰς τὰ ἀρδευτικὰ καὶ τὰ ἄλλα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ προκύψῃ ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἀναμένωμεν ἀπὸ τὴν ἐντατικὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑφισταμένων γαιῶν, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐρυνθοῦν κατ’ ἄλλον τρόπον αἱ ἐκτάσεις, τὰς ὁποίας καλλιεργεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Δὲν ἐξαντλεῖ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, τὰς ἀνάγκας τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου ἡ ἐντατικοποίησις τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ αὔξησις τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Εἶναι ἀνάγκη εἰς τὰς ἀργούσας ἢ ὑποαπασχολουμένας χεῖρας τῆς ὑπαίθρου νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἄλλου εἴδους ἀπασχόλησιν. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἐξυπηρετεῖ ἀμέσως καὶ εὐθέως καὶ τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται σήμερον προσκεκολλημένοι εἰς τὴν γῆν. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ καταστῇ δυνατὸν τὸ πλεονάζον ἔμψυχον δυναμικὸν τῆς ὑπαίθρου νὰ ἀπασχοληθῇ εἰς ἄλλας εὐκαιρίας, ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει προσπαθείας συμπληρώσεως τοῦ μικροῦ εἰσοδήματος τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας καὶ ἰδίως τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας τῶν ὀρεινῶν διαμερισμάτων τῆς Ἐπικρατείας, διὰ τῆς ἐκτελέσεως ἔργων, περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος καὶ προηγουμένως, ἔργων πάσης μορφῆς. Καὶ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος τῶν κοινωφελῶν ἔργων τὸ ὁποῖον πραγματοποιεῖται ἀπὸ τὰς Νομαρχίας καὶ τὸ ὁποῖον ἐξέθεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ὁποῖον χρηματοδοτεῖ σήμερον 5.000 ἔργα εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς Ἐπικρατείας, προσθέτει ἕνα μέρος εἰς τὴν ἐλλείπουσαν ἀγοραστικὴν δύναμιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν δυσχερῆ θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν λύει τὸ πρόβλημα. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλισθῇ διέξοδος δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ χρησιμοποιοῦνται εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, χάριν τῶν κατοίκων τῆς πόλεως καὶ τῆς ὑπαίθρου, ἀστῶν καὶ ἀγροτῶν, χάριν τῶν ἐργατῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ συναγερμός, πραγματικὸς ὅλων τῶν μέσων καὶ προσπαθειῶν καὶ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ταχύτερον ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ καὶ ἀποτελεῖ ἀπὸ τὸ 1956 τὴν βασικὴν ἐπιδίωξιν τῆς ἀσκουμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Τῆς πολιτικῆς ταύτης ἠκούσθησαν ἐπικρίσεις κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πέντε ἡμερῶν, κατὰ τὰς ὁποίας διεξάγεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἐγένετο ἀναδρομὴ εἰς διαφόρους πηγὰς καὶ ἐχρησιμοποιήθη κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους ἡ ἔκθεσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ, τελευταῖος ὅλων, νὰ χρησιμοποιήσω τὴν ἰδίαν ἔκθεσιν διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἐξ αὐτῆς δικαιολογοῦνται τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν. Λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πέραν τῶν ὅσων ἠκούσατε νὰ ἀναγιγνώσκωνται ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς «Ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλας χώρας, ἡ πορεία τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας ὑπῆρξεν εὐνοϊκωτέρα. Ἡ κατὰ τὸ ἔτος 1958 χαλάρωσις τοῦ ρυθμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀνόδου, καίτοι συμπίπτει εἰς περίοδον διεθνοῦς ὑφέσεως, εἶναι κατὰ μέγα μέρος ἀνεξάρτητος καὶ ὀφείλεται εἰς αἴτια διάφορα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν εἰς στασιμότητα ἢ καὶ κάμψιν τῆς παραγωγῆς εἰς ἄλλας περισσότερον βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένας χώρας. Τὸ μικρὸν ποσοστὸν αὐξήσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1958 ὀφείλεται εἰς τὴν δυσμενῆ ἐξέλιξιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, καθ’ ὃν χρόνον εἰς τὴν Βιομηχανίαν ἐσυνεχίσθη ἡ ἀρξαμένη ἀπὸ τοῦ 1957 ἄνοδος καὶ ἐπραγματοποιοῦντο ἐπίπεδα παραγωγῆς πολὺ ὑψηλότερα ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ προηγούμενον ἔτος. Εἰς μικρὸν βαθμὸν συνετέλεσε καὶ ἡ μείωσις τοῦ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσοδήματος, ὀφειλομένη κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν παγκόσμιον ναυτιλιακὴν κρίσιν». Καὶ γράφονται εἰς ἄλλην σελίδα τῆς ἐκθέσεως: «Αἱ ἐπενδύσεις παγίου κεφαλαίου ἐν γένει κατὰ προσωρινὰ πάντοτε στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργ. Συντονισμοῦ, ηὐξήθησαν ἐντὸς τοῦ 1958 μὲ ρυθμὸν οὐσιωδῶς ὑψηλότερον τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ αὔξησις ἐξεδηλώθη εἰς ὅλους τοὺς βασικοὺς κλάδους, ἀλλ’ αἱ οἰκοδομαὶ ἐκάλυψαν καὶ πάλιν σημαντικώτατον τμῆμα». Καὶ προστίθενται ἐν συνεχείᾳ: «Εἶναι ἀναμφισβήτητος, βεβαίως, ἡ συντελουμένη εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομίας πρόοδος, ἡ ὁποία κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν ἐκφράζεται μὲ μέσον ἐτήσιον ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ μὲν συνολικοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατά τι ἀνώτερον τοῦ 7%, τοῦ δὲ κατὰ κεφαλὴν τοιούτου προσεγγίζοντος τὸ 7%». Καὶ πέραν αὐτῶν διαπιστοῦται διὰ τῆς ἐκθέσεως: «Ἐντελῶς ἰδιαιτέρας σημασίας καὶ σοβαρότητος εἶναι ἡ ἔκτασις τῆς ὑποαπασχολήσεως καὶ ἀνεργίας, ὁ ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς ρυθμὸς ἀπορροφήσεως αὐτῆς καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ ὀξύτερον πρόβλημα τῆς Χώρας. Ἡ προώθησις ἐντατικῶν ἐκμεταλλεύσεων ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τῆς μηχανοκαλλιεργείας καὶ τὴν ἐφαρμογὴν πλέον συγχρονισμένων μεθόδων εἰς τὴν ἀγροτικὴν παραγωγὴν εἰς μικρὸν μόνον ποσοστὸν δύναται νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν ἐπίτευξιν πλήρους ἀπασχολήσεως εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα. Ἀπομένουν κατ’ ἀνάγκην ἑπομένως ἰδίως αἱ μεταποιητικαὶ δραστηριότητες δηλαδή, κυρίως, ἡ βιομηχανία, καθὼς καὶ ὁ τουρισμὸς καὶ αἱ λοιπαὶ ὑπηρεσίαι. Ἡ μόνη διέξοδος ἐκ τοῦ κλοιοῦ τῶν ἐπιδράσεων αὐτῶν εἶναι ἡ οὐσιώδης αὔξησις τοῦ ρυθμοῦ τῶν δημιουργικῶν εἰσοδήματος καὶ ἀπασχολήσεως παραγωγικῶν ἐπενδύσεων καὶ τῶν ἀπαραιτήτων πρὸς τοῦτο ἔργων ὑποδομῆς ἠλεγμένης παραγωγικῆς σημασίας, ἔναντι μειώσεως τῶν δαπανῶν εἰς τὰς ὀλιγώτερον παραγωγικὰς δραστηριότητας». Καὶ διὰ νὰ κλείσω τὸ κεφάλαιον αὐτό, ἀπαλλάσσων καὶ Ὑμᾶς τῆς ἀκροάσεως τῶν περικοπῶν τῆς ἰδίας ἐκθέσεως Ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης ἐπάγεται ἐν συμπεράσματι. «Ἡ χαλάρωσις αὕτη τῶν ἐντόνων ἀνοδικῶν τάσεων τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας ὀφείλεται βεβαίως εἰς προσωρινῆς φύσεως ἐπιδράσεις, συνδέεται ὅμως καὶ μὲ τὰς βαθυτέρας οἰκονομικὰς ἀδυναμίας τῆς Χώρας καὶ εἰδικώτερον ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὴν ἐξάρτησιν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου ἐκ τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὲ τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκῶν εὐκαιριῶν παραγωγικῆς ἀπασχολήσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Μόνον ἡ δι’ ὑγιῶν μέσων ἐπιτάχυνσις ἐπενδύσεων ἠλεγμένης παραγωγικῆς σημασίας καὶ δημιουργικῶν πραγματικοῦ εἰσοδήματος, συναλλαγματικῶν πόρων καὶ προσθέτων εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως, δύναται προοδευτικῶς νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ὑπερνίκησιν τῶν βαθυτέρων ἀδυναμιῶν τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας καί, διὰ τῆς μειώσεως τῆς ἐξαρτήσεώς της ἐκ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ τῶν αὐξομειώσεών της, εἰς τὴν ἐξάλειψιν ἀπροβλέπτων κυμάνσεων τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος». Τὸ ἔργον τοῦτο ἀκριβῶς, κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶναι κατ’ ἀνάγκην μακρὸν καὶ προϋποθέτει τὴν κατανόησιν καὶ τὴν συμπαράστασιν ὅλων τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὴν παραγωγήν. Καὶ τὰ οὐσιαστικὰ ἀποτελέσματα, ὑπὸ μορφὴν σημαντικῆς καὶ οὐσιαστικῆς αὐξήσεως τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῶν εἰσοδημάτων, ἰδίᾳ δὲ τῶν ἐργαζομένων καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, δὲν εἶναι λογικὸν νὰ ἀναμένωνται ἀπὸ τῆς μιᾶς ὥρας εἰς τὴν ἄλλην. Διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς προσπαθείας καὶ τὴν κατοχύρωσιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλισθῇ περαιτέρω ἡ μείωσις τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ ἐξυγίανσις τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ περιστολὴ τοῦ ἐπαγγελματικοῦ παρασιτισμοῦ καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ διεύρυνσις τῶν ἐξαγωγῶν μὲ ἰδιάζουσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν συναλλαγῶν μας μὲ τὸν ἀνατολικὸν κόσμον. Καὶ ἡ προσπάθεια ἔχει ἀρχίσει. Εἰς τὰ μέτρα μειώσεως τοῦ κόστους πρέπει νὰ περιληφθῇ ἡ ρύθμισις τῶν χερσαίων μεταφορῶν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προσδοκᾶται καὶ ἡ δημοσιονομικὴ ἐξυγίανσις μὲ ἀνακούφισιν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Διότι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αὐξάνονται τὰ ἐλλείμματα τῶν σιδηροδρόμων. Ὁ ἐπαγγελματικὸς παρασιτισμὸς πλήττει κυρίως τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα καὶ εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι καὶ ἐξετέθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Ἡ ἵδρυσις κεντρικῆς ἀγορᾶς εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ ἡ δημιουργία μικροτέρων κέντρων συγκεντρώσεως καὶ διαλογῆς τῶν προϊόντων εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν δημιουργίαν ἀποθηκευτικῶν χώρων καὶ ψυγείων, ἀσφαλῶς θὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν περιστολὴν τοῦ παρασιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος πλήττει σοβαρῶς, τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα. Γενικώτερον, δύναται νὰ ἐξαχθῇ συμπέρασμα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τεθέντων ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας στοιχείων καὶ τὸ συμπέρασμα εἶναι εὐχερές, δοθέντος ὅτι τὰ στοιχεῖα ταῦτα δὲν ἐπιδέχονται ἀμφισβήτησιν. Ἀμφισβήτησις δύναται νὰ ὑπάρξῃ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑρμηνείαν καὶ τὴν χρησιμοποίησιν τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἀγορητὴς θὰ κάμῃ τῶν δεδομένων στοιχείων. Ἐπὶ τῇ βάσει, λοιπόν, τῶν ἀναμφισβητήτων τούτων στοιχείων δέον νὰ ἐξαχθῇ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τὴν οἰκονομίαν μας χαρακτὴρ παραγωγικός, ὅτι πρέπει νὰ περισταλοῦν αἱ δαπάναι, μὲ ἀφετηρίαν τὰ δημόσια οἰκονομικὰ καὶ τὰ οἰκονομικὰ τῶν δημοσίων ὀργανισμῶν. Καὶ πράγματι, ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, καὶ ἡ διαχείρισις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν ἀσκοῦν ἀποφασιστικὴν ἐπίδρασιν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Διὰ νὰ συντρέξῃ ὅμως ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς εἰς τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἔπρεπε πρῶτον νὰ καταστῇ ὁ ἴδιος αὐτάρκης. Καὶ ἡ προσπάθεια, ἡ ἀρξαμένη παλαιότερον βεβαίως καὶ ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις, πρὶν ἢ ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐπωμισθῇ τὰς εὐθύνας τῆς διακυβερνήσεως τοῦ τόπου, ἡ προσπάθεια αὕτη μόνον ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957 ἀπέδωσεν ἀποτελέσματα. Ὁ προϋπολογισμὸς ἔγινεν αὐτάρκης. Ἐξησφαλίσθη ἐν συνεχείᾳ ἡ συμβολὴ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, διὰ τοῦ περισσεύματος τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισε πέραν τῶν τρεχουσῶν ἀναγκῶν, εἰς τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Βεβαίως, δὲν ἀρκεῖ μόνον ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῶν ἐπενδύσεων. Συμβάλλει εἰς τὴν προσπάθειαν ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ἡ ὑπὸ μορφὴν δωρεᾶς ἢ ἡ ἐπὶ δανεισμῷ παρεχομένη. Συμβάλλουν πιστώσεις καὶ δάνεια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἴτε κρατικά, ὅπως τὸ τελευταῖον δάνειον ἀπὸ τὴν Γερμανίαν, εἴτε πιστώσεις τῶν διαφόρων διεθνῶν ὀργανισμῶν χρηματοδοτήσεως. Καὶ συμβάλλει ἐπὶ πλέον καὶ ἡ οἰκονομία τῆς Ἑλλάδος διὰ τοῦ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ἀσκεῖται ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων. Εἶναι ἀνάγκη καὶ πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὅλαι αἱ πηγαί. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων εἰς ὃ ὕψος προσδιώρισεν ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ συμβάλλουν ὅλαι αὗται αἱ πηγαί. Ὑπάρχει ὅμως μία διαφορά. Ὅτι πέραν τῆς δωρεὰν βοηθείας, μόνον τὸ χρῆμα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀδάπανον. Καὶ κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ καταβάλλωμεν πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν ἵνα καὶ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς συμβάλῃ, κατὰ μικρότερον ἢ μεγαλύτερον ποσοστὸν εἰς τὸ ἔργον τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων. Τὸ ποσοστὸν τῆς συμβολῆς προσδιορίζει ἡ θέσις τῆς κρατικῆς οἰκονομίας καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐκτελέσεως τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Κατὰ τὸ 1957 ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς συνέβαλε μὲ 200 περίπου ἑκατομμύρια εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων, ἀφοῦ προηγουμένως εἶχε καταστῆ αὐτάρκης. Μέχρι τοῦ 1957, περιλαμβανομένου καὶ τοῦ ἔτους 1956, ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς ἦτο συνεχῶς ἐλλειμματικός. Ἐλλειμματικὸς καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν τρεχουσῶν ἀναγκῶν. Διότι ἄλλως ἐὰν συνυπολογισθῇ καὶ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς κρατικῆς δημοσιονομικῆς διαχειρίσεως, τότε καὶ σήμερον ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς εἶναι ἐλλειμματικός. Μέχρι τοῦ 1956 ἦτο ἐλλειμματικός. Μέχρι τοῦ 1956 ἦτο ἐλλειμματικὸς καὶ κατὰ τὰς τρεχούσας ἀνάγκας.

§140Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἴχομεν τοὺς σεισμοπλήκτους.

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ μετὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς εἰδικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων πάλιν ὁ προϋπολογισμὸς ἦτο ἐλλειμματικός. Τὸ ἔλλειμμα ἐκυμαίνετο ἀπὸ 650 μέχρι τῶν 300 ἑκ. δραχμῶν. Εἰδικῶς κατὰ τὸ δεκαοκτάμηνον 1955–56 τὸ ἔλλειμμα ἔφθασε τὰ 460 ἴσως ἑκατ. Καὶ ἡ ξένη βοήθεια ἐκάλυψε καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ τρέχοντος κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ σταθερῶς ἐπὶ μακρὰ ἔτη. Μέρος τῆς ξένης βοηθείας ἐχρησιμοποιήθη ἀφ’ ἧς ἀποκατεστάθη ἡ ἐσωτερικὴ γαλήνη καὶ ὁμαλότης διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς τμήματος τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦ 1957 ἐξυπηρετεῖτο ἀπὸ τὴν ξένην βοήθειαν κυρίως καὶ ἀπὸ τὰς πολεμικὰς ἐπανορθώσεις, ἐξαιρέσει τοῦ παραγωγικοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποίησεν ὡς ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Κατὰ τὸ ἔτος 1958, ἡ συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει πλέον καλύψει ἐξ ὁλοκλήρου τὰς ἰδίας του ἀνάγκας, ἀνέρχεται εἰς 1050 ἑκατ. διὰ νὰ περιορισθῶ εἰς στρογγυλοὺς ἀριθμούς. Ἐδόθησαν δηλαδὴ 850 ἑκατ. ἐπὶ πλέον τοῦ ποσοῦ μὲ τὸ ὁποῖον συνέβαλεν εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων κατὰ τὸ ἔτος 1957. Καὶ κατὰ τὸ διανυόμενον ἔτος 1959, κατὰ τὰς ἀρχικὰς προβλέψεις τοῦ κατατεθέντος προϋπολογισμοῦ καὶ ἐκ τῶν πόρων τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν τρεχουσῶν ἀναγκῶν, προβλέπεται συμβολὴ εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων κατὰ δραχμὰς 925 ἑκατ. Σημειωτέον, ὅτι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος τὸ ὕψος τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων, ὄχι ἁπλῶς τὸ προβλεπόμενον ἀλλὰ τὸ πραγματοποιούμενον, αὐξάνει σταθερῶς. Κατὰ τὸ 1957 ἔχει πραγματοποιηθῆ πρόγραμμα ὑψηλὸν καὶ κατὰ τὸ 1958 ἀκόμη ὑψηλότερον μὲ πληρωμὰς νομίζω, 2600 ἑκατ. δραχμῶν. Καὶ τὸ 1959, μετὰ πάσης βεβαιότητος, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῇ, ὅτι τὸ ὕψος τῶν πληρωμῶν θὰ φθάσῃ τὰ 3200 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Εἰς τὸ αὐξανόμενον συνεχῶς ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων, προβλέπεται συμβολὴ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος εἰς 925 ἑκατομμύρια. Τὸ ὑπόλοιπον ἐπρόκειτο νὰ καλύψῃ ἡ ξένη βοήθεια, ἡ ὁποία ὑπελογίζετο εἰς 800 ἑκατομμύρια περίπου. Προεβλέπετο ἀκόμη βοήθεια ἀπὸ διαφόρους διεθνεῖς ὀργανισμοὺς ἐξωτερικοῦ, πιστώσεις τοῦ Ταμείου ἀναπτύξεως, μέρος τοῦ κρατικοῦ γερμανικοῦ δανείου. Καὶ προεβλέπετο τελικῶς ἄνοιγμα 480 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καλυφθῇ διὰ τῆς ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων. Σημειωτέον, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἐκτελουμένου προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων δὲν ἔγινε ποτὲ ἐπὶ θυσίᾳ τῶν κοινωνικῶν ὑποχρεώσεων καὶ τῶν κοινωνικῶν βαρῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀντιθέτως, μάλιστα, αἱ δαπάναι κοινωνικῆς προνοίας καὶ ὑγείας αὐξάνονται σταθερῶς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, ἐνῷ αἱ δαπάναι προστασίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἀναπτύξεως τῆς γεωργίας πλὴν τῶν κεφαλαίων τὰ ὁποῖα ἀνάγονται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων αὐξάνονται ἐπίσης σταθερῶς. Αἱ δαπάναι τῆς ἐθνικῆς παιδείας ἐπίσης αὐξάνονται. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰδικώτερον εἰς τὸν τομέα τῆς ἐθνικῆς παιδείας δὲν ἐδίστασε νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμόν, κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον, δὲν ἐδίστασε νὰ προσθέσῃ τὸ βάρος τῆς αὐξήσεως τῶν θέσεων τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ κατὰ 1600, εἰς τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν καὶ κατὰ 560 εἰς τὸν τομέα τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Ταῦτα πράττουσα ἡ Κυβέρνησις δὲν παρέβλεψε καὶ τὰς ἀνάγκας καὶ τὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων διὰ τῆς λειτουργίας τῆς κρατικῆς διοικήσεως. Αἱ αὐξήσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους εἰς τὰ ὄργανα τῆς κρατικῆς διοικήσεως, κατὰ τὸ 1956–59 ἐπιβαρύνουν τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν κατὰ τὸ ποσὸν τῶν 1.600 καὶ πλέον ἑκατ. Εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, ὅτι αἱ αὐξήσεις αὗται, θεωρούμεναι κατ’ ἄτομον δὲν ἐξησφάλισαν φυσικὰ τὴν εὐτυχίαν εἰς τὰ ὄργανα τῆς κρατικῆς διοικήσεως. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον, ὅτι λόγῳ τοῦ μεγάλου συντελεστοῦ, ἀπὸ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς ἕνα ἕκαστον δημόσιον ὑπάλληλον, δημιουργεῖται βάρος δυσβάστακτον διὰ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Καὶ ἐπὶ πλέον ηὐξήθησαν ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνατοτήτων τὰς ὁποίας μᾶς παρέχει ἡ δημοσιονομικὴ κατάστασις καὶ αἱ συντάξεις πάσης μορφῆς, αἱ πολιτικαί, στρατιωτικαὶ καὶ αἱ πολεμικαί. Ηὐξήθησαν ἐπίσης αἱ ἐπιδοτήσεις καὶ αἱ ἐπιχορηγήσεις. Καὶ ἐπὶ πλέον, κύριοι συνάδελφοι, ἐξησφαλίσθη καὶ ἡ ἐξυγίανσις ὡρισμένων ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ διαχειρίσεων. Ἐλέχθη, ἀπὸ τὸν κ. Μητσοτάκην νομίζω, ὅτι ὁ τρέχων προϋπολογισμὸς ἐξασφαλίζει συμβολὴν κατὰ 800 ἑκατομμύρια εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, διὰ δανεισμοῦ, διότι μεταφέρει τὸ βάρος τὴν καλύψεως 200 ἑκατ. δραχμῶν τοῦ λογαριασμοῦ τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν τῆς τρεχούσης χρήσεως.

§142Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, εἶπον ὅτι ὑπολογίζω τὸ πλεόνασμα περίπου εἰς 925 καὶ 800 τὸ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν διατιθέμενον. Ἐὰν εἶναι αὐτὸ ἀκριβές, νὰ μᾶς εἴπητε.

§143Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Περὶ ὅλων αὐτῶν θὰ γίνῃ λόγος. Ἀλλὰ εἰδικώτερον θὰ ἤθελον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ συμφωνήσωμεν. Δὲν ἔχω πρόχειρον τὸ σημείωμα τῆς περικοπῆς τῆς ὁμιλίας σας. Εἴπατε, ὅτι ὁλόκληρος ἡ συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὸ 1959 εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων ἐξασφαλίζεται διὰ δανεισμοῦ.

§144Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ναί.

§145Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ μάλιστα ἐξηγήσατε, ὅτι αὐτὸ ἐπέρχεται, διότι ὁ προϋπολογισμὸς ἀπαλλάσσεται ἀπὸ 200 ἑκατομμύρια κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν διότι ἀναβάλλει τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ρύθμισιν ὑποχρεώσεως ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἐφέτος καλύπτει ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον ἀφήνει ἡ διαχείρισις τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν.

§146Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πλὴν τοῦ σίτου τῆς Μποῦνκεν.

§147Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν καλύπτει ἁπλῶς ἀνοίγματα προϋπάρχοντα. Ἐλλείμματα προϋπάρχοντα ἀφ’ ἧς ἔχουν καθιερωθῆ οἱ διάφοροι ἐκεῖνοι λογαριασμοί. Τὸ ἄνοιγμα αὐτῶν δὲν ἀνήκει ὁπωσδήποτε εἰς τὴν χρῆσιν περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται. Δὲν γίνεται λοιπόν, διάθεσις ποσοῦ τὸ ὁποῖον προωρίζετο διὰ τὴν κάλυψιν ἐλλειμμάτων τῆς τρεχούσης χρήσεως. Διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων δὲν ἐγκαταλείπεται ἔλλειμμα ἐπαναλαμβάνω τῆς τρεχούσης χρήσεως. Καὶ μὲ τὴν εὐκαιρίαν ταύτην ἐπιθυμῶ νὰ παράσχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπεγράφη τὰς τελευταίας ἡμέρας σύμβασις ρυθμίσεως πολλῶν ἐκκρεμοτήτων τοῦ παρελθόντος ἐκ τῶν ὑφισταμένων εἰδικῶν λογαριασμῶν. Καὶ ἡ ὑπογραφεῖσα σύμβασις θὰ ἀχθῇ ἐν τῷ δέοντι χρόνῳ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὁ ἐκτελούμενος προϋπολογισμὸς δὲν καλύπτει ἐπίσης ὅπως εἴπατε καὶ τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία ἐπρογραμματοποιήθη ἐφέτος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς σίτου περὶ τοῦ ὁποίου ἐκάματε λόγον προηγουμένως. Ἀλλὰ καὶ ἡ ζημία ἐκείνη, κατὰ τὸ μέγιστον μέρος τῆς ἀναφέρεται εἰς παρελθούσας χρήσεις, διότι πρόκειται περὶ σίτου συγκεντρωθέντος κατὰ τὸ μεγαλύτερον αὐτοῦ μέρος εἰς παλαιὰς χρήσεις. Καὶ ἡ ζημία ὅμως ἐκείνη περιελήφθη εἰς τὴν γενομένην ρύθμισιν τοῦ χρέους πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν εἶναι ἑπομένως δικαιολογημένον νὰ γίνεται λόγος, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ὁ τακτικὸς κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν ἐγκαταλείπει τὴν ρύθμισιν ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται καὶ ἀναφέρονται εἰς τὴν ἰδίαν χρῆσιν, διὰ νὰ καταστῇ οὕτω δυνατὸν νὰ συμβάλλῃ ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων κατὰ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑπολογισθῆ κατὰ τὴν κατάστρωσιν καὶ κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ ἐξέλιξις τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρέχοντος ἔτους δὲν ἐπιτρέπει τὴν διάθεσιν τῶν 925 ἑκατομ. ὡς προεβλέπετο κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀντὶ ὅμως τοῦ ποσοῦ τῶν 925 ἑκατ., ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς θὰ συμβάλλῃ καὶ πάλιν εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων κατὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ μάλιστα μὲ τὸ ποσὸν τῶν 800 περίπου ἑκατ. Τὸ ποσὸν τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, δὲν προέρχεται ἐκ δανείων. Ἀπὸ τὰ ἔντοκα γραμμάτια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἐσωτερικὸν δανεισμόν, πρόκειται νὰ καλυφθῇ τὸ ἄνοιγμα τῶν πληρωμῶν τῶν ἔργων ἐπενδύσεων. Τοῦτο εἶχε προϋπολογισθῆ εἰς 480 ἑκατ. δραχμάς. Καὶ τὸ ὕψος τούτου εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέλθῃ, διότι ἐμειώθη κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἡ ἐξωτερικὴ βοήθεια καὶ διότι δὲν ἔγινεν ἠθελημένως χρῆσις τοῦ γερμανικοῦ δανείου, διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς εἰδικὰ μεγάλα ἔργα ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς ἔτους.

§148Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ποῦ θὰ φθάσωμεν εἰς ἔντοκα γραμμάτια;

§149Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὑπολογίζω εἰς τὸ ἕνα δισεκατομμύριον δραχμῶν. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἀναπληροῖ τὴν συμβολὴν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς ἐπρόκειτο νὰ διαθέσῃ 925 καὶ θὰ δώσῃ τὰ 800 ἑκατ. ὁπωσδήποτε.

§150Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. 520 ἦτο ἡ πρόβλεψις.

§151Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). 480 ἀπὸ ἔντοκα γραμμάτια.

§152Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχομεν ἄλλα 520.

§153Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ἔχομεν ἄλλα 520. Ἡ ἐξήγησις αὐτῶν δύναται νὰ δοθῇ ἀμέσως. Μόνον 125 ἑκατομμύρια ἀναπληροῦν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐξασφαλίσῃ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὰ ὁποῖα ἡ ἐξέλιξις, ἡ πορεία τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν παρέχει. Τὰ ἄλλα 400 ἑκατομμύρια προστίθενται λόγῳ τῆς κατὰ τὸ πλεῖστον ἠθελημένης μὴ χρησιμοποιήσεως ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ κατὰ τὸ λῆγον ἔτος καὶ κατὰ ἓν μέρος λόγῳ τῆς μειώσεως ὡρισμένης μορφῆς βοηθείας. Διετυπώθη πρόβλεψις ἀπὸ ἀγαπητὸν συνάδελφον τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ὅτι ἡ μείωσις τῶν εἰσπράξεων τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ θὰ φθάσῃ περίπου τὰ 700 ἑκατ., διότι αἱ μέχρι σήμερον εἰσπράξεις ἀντιπροσωπεύουν κατὰ τὸ 10μηνον τὰ 76,4 τῶν προϋπολογισθέντων ἐσόδων, ἐνῷ κατὰ τὸ ἀντίστοιχον δεκάμηνον τοῦ 1958 εἶχον πραγματοποιηθῆ 80,8 τῶν πραγματοποιηθεισῶν ἐν συνόλῳ εἰσπράξεων. Βεβαίως εἶναι καὶ αὐτὸ εἷς ἐκ τῶν τρόπων τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ πιθανοῦ ἀποτελέσματος. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἀκριβέστερος καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὴν περίπτωσίν μας. Διότι κατὰ τὸ δεκάμηνον τοῦ προηγουμένου ἔτους εἶχον πραγματοποιηθῆ ἔκτακτα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα δὲν περιελήφθησαν κατὰ τὸ δεκάμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους καὶ διότι εἰς τὸ τελευταῖον δίμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους πρόκειται νὰ πραγματοποιηθοῦν ὁμοίως ἔκτακτα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα δὲν περιελήφθησαν εἰς τὸ τελευταῖον δίμηνον τῆς περυσινῆς χρήσεως. Συγκεκριμένως πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου ἔσοδον ἐκ τῆς κυκλοφορίας νέων κερμάτων καὶ ἕτερον ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ διϋλιστηρίου.

§154Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι νέον, ἀπρόβλεπτον ἔσοδον.

§155Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κατὰ ἓν μέρος εἶναι ἀπρόβλεπτον ἔσοδον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι ἔσοδον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠμπορεῖ νὰ βασισθῇ πρόβλεψις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§156Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀσφαλῶς.

§157Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δύναμαι, λοιπόν, νὰ παράσχω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν βεβαίωσιν, ὅτι καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ὁ προϋπολογισμὸς ὄχι μόνον θὰ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὴν κάλυψιν τῶν τακτικῶν του ἀναγκῶν, ἀλλὰ θὰ συμβάλλῃ καὶ μὲ τὸ ποσὸν τῶν 800 ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων.

§158Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἐγὼ μὲ τὸν ἀπολύτως συντηρητικὸν ὑπολογισμὸν ὑπελόγισα τὰ δημόσια ἔσοδα εἰς 700 ἑκατομμύρια κάτω ἀπὸ τὰ προϋπολογισθέντα. Σεῖς πόσα τὰ ὑπολογίζετε;

§159Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὰ ὑπολογίζω εἰς 400–450 ἑκατομμύρια κατ’ ἀνώτατον ὅριον.

§160Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ αὐτὰ πῶς θὰ τὰ ἀντιμετωπίσητε;

§161Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀμέσως περὶ αὐτοῦ ὁ λόγος. Τὰ 400 ἢ 450 ἑκατομμύρια ἀναπληροῦνται τὸ μὲν διὰ τῆς περιστολῆς ὡρισμένων δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνάγονται ὁπωσδήποτε εἰς τοὺς τομεῖς περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, οὔτε εἰς τὴν παιδείαν καὶ εἰς τὴν γεωργίαν, οὔτε εἰς τὴν ἐπιδότησιν, οὔτε εἰς τοὺς μισθοὺς καὶ τὰς συντάξεις. Ὀφείλονται κατὰ ἓν μέρος εἰς τὴν μὴ ἐξ ὁλοκλήρου διάθεσιν τῆς προβλέψεως διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ καπνοῦ κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν, κατὰ ἄλλο μέρος εἰς ἔκτακτα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα πραγματοποιοῦνται, κατὰ δὲ τὸ ὑπόλοιπον ἀπὸ τὴν διάθεσιν τῶν 200 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπρόκειτο νὰ καλύψουν ἐλλείμματα τοῦ λογαριασμοῦ τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν τῆς τρεχούσης χρήσεως, ἀλλὰ προωρίζοντο διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ ἀνοίγματος, τὸ ὁποῖον ἔχει δημιουργήσει ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἡ διαχείρισις τοῦ λογαριασμοῦ τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν. Κατὰ τὸν ἐκτεθέντα εἰς γενικὰς γραμμὰς τρόπον ἐξασφαλίζεται ἡ κάλυψις τοῦ ποσοῦ. Θὰ πρέπει εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ προστεθῇ, ὅτι ἐὰν αἱ εἰσπράξεις τοῦ τρέχοντος ἔτους ὑπολειφθοῦν τῶν προϋπολογισθέντων ἐσόδων κατὰ 400–450 ἑκατομμύρια, πάντως αἱ εἰσπράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀναμένονται μετὰ βεβαιότητος θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ κανείς, ἐὰν ἐπιτρέπεται ἡ διατύπωσις βεβαιότητος εἰς τὰ οἰκονομικά, θὰ ὑπερβοῦν τὰς πραγματοποιηθείσας κατὰ τὴν προηγουμένην χρῆσιν τοιαύτας. Καὶ ἡ αὔξησις αὕτη, ἡ ὑπέρβασις ἔναντι τῶν εἰσπράξεων τῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὸ 1958 θὰ εἶναι ἐπίσης τοῦ ὕψους τῶν 400 ἑκατομμυρίων δραχμῶν περίπου.

§162Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰς τὸ πρῶτον ἐννεάμηνον εἴμεθα ἀπολύτως ἴσα–ἴσα.

§163Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Εἰς τὸ πρῶτον δεκάμηνον, διότι περὶ δεκαμήνου πρόκειται, εἴμεθα εἰς τὸ αὐτὸ ποσόν, πλὴν δύο περίπου δεκάδων ἑκατομμυρίων ἢ μιᾶς. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὸν λήγοντα μῆνα Νοέμβριον καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν εἰς τὴν διάθεσίν του, μᾶς ἐπιτρέπουν τὴν πρόβλεψιν ταύτην, ὅτι δηλαδὴ κατὰ τό, μέχρι τῆς λήξεως τῆς χρήσεως διάστημα καὶ τὴν παράτασιν, ἀνάλογον μὲ ἐκείνην, ἡ ὁποία ἔχει γίνει καὶ εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1958, θὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα προηγουμένως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κ. συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἐξησφαλίσθη χωρὶς νὰ αὐξηθῇ τὸ φορολογικὸν βάρος τοῦ ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Διότι εἶναι δυνατὸν νὰ διατυποῦνται ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς φόβοι περὶ αὐξήσεως τοῦ φορολογικοῦ βάρους, δὲν θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ λησμονῆται, ὅτι σταθερῶς ἀπὸ τοῦ 1957 μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν ηὔξησε τὸ φορολογικὸν βάρος, ἀλλὰ τοὐναντίον σταθερῶς τὸ ἐμείωσε. Καὶ γνωρίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν κατὰ τὸ 1957 ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τοῦ εἰσοδήματος τῶν φυσικῶν προσώπων, ἐπραγματοποιήθη ἀπώλεια ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς τάξεως τῶν 500 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐψήφισε πέρυσιν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος τὰ ἀναφερόμενα καὶ εἰς τὴν μείωσιν τῆς προεισπράξεως τοῦ φόρου εἰσοδήματος τῶν φυσικῶν προσώπων καὶ τῶν νομικῶν προσώπων ἀπὸ τὰ 75% εἰς τὰ 62½% καὶ ἡ διαρρύθμισις φορολογίας τῶν κληρονομιῶν μὲ μείωσιν τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν καὶ μὲ πλήρη ἀπαλλαγὴν τῆς φορολογίας τῶν ἀγροτικῶν κληρονομιῶν μέχρι ποσοῦ 200 χιλιάδων δραχμῶν, ἦτο φυσικὸν νὰ ἐπιφέρουν μείωσιν τῆς φορολογικῆς ἀποδόσεως. Καὶ ἡ ἀπώλεια εἶχεν ὑπολογισθῆ εἰς 180–200 ἑκατομμύρια δραχμὰς περίπου ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία διεξήχθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅλα ταῦτα ἀποδεικνύουν πόσον ἀβάσιμα εἶναι ὅσα ἐν τούτῳ ἐλέχθησαν. Ἐξαίρεσιν ἀποτελεῖ ἡ διαρρύθμισις τῆς εἰδικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τὸ ὕψος τῆς ὁποίας ἀνήρχετο εἰς ἥμισυ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἀλλὰ ἐβάρυνε μόνον τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα εἰσήγοντο διὰ τῶν λιμένων Βορείου Ἑλλάδος.

§164Η. ΗΛΙΟΥ. Τότε ἦτο ἓν τοῖς ἑκατόν.

§165Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχετε δίκαιον. Ἀνήρχετο εἰς ἓν ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἀλλὰ ἐβάρυνε μόνον τὰς εἰσαγωγάς, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιοῦντο διὰ τῶν τελωνείων τῆς Β. Ἑλλάδος. Ἡ γενομένη διαρρύθμισις ἐμείωσε μὲν τὴν ἐπιβάρυνσιν εἰς ἥμισυ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἐγενίκευσε ὅμως τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐφ’ ὅλων τῶν πραγματοποιουμένων εἰς τὴν Ἐπικράτειαν εἰσαγωγῶν ὑπὲρ τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων καὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἐθνικῶν προϊόντων. Ἡ διαρρύθμισις αὕτη συνεπάγεται αὔξησιν τοῦ φορολογικοῦ βάρους, παρὰ τὴν μείωσιν τοῦ συντελεστοῦ ἀπὸ 1 εἰς 0,5% καὶ συνεπάγεται αὔξησιν διότι ἐπεβλήθη ἐφ’ ὅλων τῶν εἰσαγωγῶν, ἐνῷ πρότερον ἀπηλλάσσετο τὸ μεγαλύτερον αὐτῆς τμῆμα. Πέραν τῆς ἐπιβαρύνσεως ταύτης δὲν ὑπάρχει αὔξησις τοῦ φορολογικοῦ βάρους. Ἀντιθέτως, ὑπάρχει σταθερὰ ἀπὸ τοῦ 1957 μείωσις. Δὲν λησμονῶ, βεβαίως καὶ τὰ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ληφθέντα μέτρα. Τὴν αὔξησιν τῶν τελῶν κυκλοφορίας αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ τὴν αὔξησιν τελωνειακῶν δασμῶν ἢ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ ὡρισμένων εἰδῶν τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἢ παράγονται εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος προηγουμένως κατὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Παπαληγούρα. Πρόκειται περὶ μέτρων ἠθελημένου ἐπηρεασμοῦ καὶ συστολῆς ὡρισμένης μορφῆς καταναλώσεως καὶ εἰσαγωγῶν. Ἀλλὰ ἡ ἀπόδοσις τῶν μέτρων αὐτῶν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογος πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ. Διότι ἡ ἐπιτυχία τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ ἐκρίνετο ἀπὸ τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἐπηρέαζον τὰς εἰσαγωγὰς καὶ ἐὰν κατὰ πόσον θὰ ἐμειοῦντο ἑπομένως αἱ εἰσπράξεις τῶν Τελωνείων. Ἐὰν αἱ εἰσπράξεις τῶν Τελωνείων ηὐξάνοντο λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ καὶ τῶν ἄλλων ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπεβλήθησαν ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων καὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν, ἐὰν ηὐξάνοντο αἱ εἰσπράξεις τῶν Τελωνείων, ἡ προσπάθεια θὰ εἶχεν ἀποτύχει εἰς τὸν σκοπόν της. Διότι ἐπηρεασμὸν τῆς εἰσαγωγῆς καὶ μείωσιν ταύτης ἠθέλαμεν καὶ ὄχι αὔξησιν. Καὶ τὰ ἀποτελέσματα τοὐλάχιστον τοῦ ἐννεαμήνου, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν μου, αὐτὸ διαπιστώνει. Διαπιστώνει, ὅτι πράγματι ἐπηρεάσθη ἡ εἰσαγωγὴ τῶν εἰδῶν ἐκείνων καὶ ὅτι ἀντὶ αὐξήσεως — ἐνισχύσεως τῶν πόρων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς γενομένης διαρρυθμίσεως, ὁ προϋπολογισμὸς οὔτε ἐκέρδισεν, οὔτε ἔχασεν. Ἀρκοῦμαι εἰς τοῦτο σήμερον, διότι δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ παράσχω λεπτομερειακὰ στοιχεῖα. Ἀποδεικνύει τοῦτο, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐπιβαρύνσεως ὡρισμένων προσώπων, τῶν εἰσαγαγόντων αὐτοκίνητα καὶ χρησιμοποιούντων ὡρισμένα ἄλλα ἀγαθά, ὅτι τὸ φορολογικὸν βάρος, ἐν συνόλῳ λαμβανόμενον, δὲν ηὔξησε. Τοὐναντίον μειοῦται. Ὅταν αὐτὰ εἶναι δεδομένα, νομίζω, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ διατύπωσις τῶν ἀνησυχιῶν περὶ τοῦ κινδύνου τῆς αὐξήσεως τοῦ φορολογικοῦ βάρους. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡμεῖς, ὡς Κυβέρνησις, ἐνδιαφερόμεθα ἐπίσης διὰ τὸν ἑλληνικὸν Λαόν, ὁ ὁποῖος ἔχει δώσει εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως βασικῶς καὶ κατὰ μικρότερον ποσοστὸν εἰς ἡμᾶς ὅλους τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, τὴν τιμὴν νὰ ἐπιμελούμεθα τῶν συμφερόντων του κατὰ τὴν περίοδον ταύτην. Εἶναι ηὐξημένη ἑπομένως ἡ εὐθύνη ἡμῶν καὶ μείζων ἡ ὑποχρέωσις. Ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ προσφύγῃ εἰς αὔξησιν τοῦ φορολογικοῦ βάρους. Καὶ αὐτὸ ἐνδιαφέρει. Ἄσχετον πρὸς τοῦτο εἶναι τὸ θέμα τῆς διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας, ὅπου αὕτη παρίσταται ἐπιβεβλημένη. Καὶ εἰς αὐτὴν περιλαμβάνεται καὶ ἡ διαρρύθμισις τοῦ Δασμολογίου. Τὸ θέμα ἔχει ἀπὸ μακροῦ τεθῆ καὶ συνάπτεται μὲ τὴν αὐξανομένην ἀνάγκην τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ μὲ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει σήμερον ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ οἰκονομία της, ἰδίᾳ μάλιστα ἐν ὄψει τῆς συζητουμένης συνδέσεως μὲ εὐρυτέρους οἰκονομικοὺς χώρους. Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ πολιτικὴν αὐξήσεως τοῦ φορολογικοῦ βάρους. Τὸ νέον δασμολόγιον πρὸς ἀναπλήρωσιν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἰσχύει βασικῶς ἀπὸ τοῦ 1926, ἔχει ἄλλην ἀποστολήν. Ἀποστολή του εἶναι ἡ βελτίωσις τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας κινεῖται σήμερον ἡ ἑλληνικὴ παραγωγή. Καὶ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, πέραν τῶν ἀναγκῶν του, πέραν τῶν ἰδίων ἀναγκῶν, πέραν τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν δαπανῶν τῆς κρατικῆς διοικήσεως καὶ τῆς συμβολῆς του εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, ἀντιμετωπίζει καὶ ἄλλας ἀνάγκας. Ἔχει ἐπωμισθῆ μέγα μέρος τῆς μισθοδοσίας τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου τῆς ἐπισήμου Ἐκκλησίας. Καλύπτει ἔλλειμμα τῆς μισθοδοσίας τῶν ὀργάνων τῆς Ἀγροφυλακῆς καὶ ἐπὶ πλέον ἐπωμίζεται βάρος τεσσάρων καὶ πλέον ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων δραχμῶν τῶν ἐλλειμμάτων τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων.

§166ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τετρακόσια δηλαδὴ ἑκατομμύρια;

§167Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ πλέον, κ. συνάδελφοι, ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἐπιβάλλει μελέτην προσεκτικὴν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται ἡ κατάστασις αὐτή, τὰ αἴτια τῆς ὁποίας εἶναι πολλὰ καὶ ποικίλα. Καὶ τὸ ὕψος τοῦ κομίστρου καὶ ὁ ἀχαλίνωτος ἀνταγωνισμὸς ὁ ὁποῖος ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὸν τόπον μας, εἰς τὰς χερσαίας ἤδη μεταφοράς, μεταξὺ σιδηροδρόμων καὶ αὐτοκινήτων, πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς κατὰ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν ὑπεύθυνοι τοῦ ἐλλείμματος. Λέγουν πολλοὶ καὶ εἶναι δεδομένον, ὅτι περίπου εἰς ὅλον τὸν κόσμον αἱ σιδηροδρομικαὶ ἐκμεταλλεύσεις εἶναι ἐλλειμματικαί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀπαθής τις πρὸ τοῦ ἀποτελέσματος τούτου. Εἶναι λοιπὸν ἐπιβεβλημένον νὰ ληφθοῦν μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποβοῦν τοὐλάχιστον πρὸς ὄφελος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, τοῦ φορολογουμένου ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διὰ τὸ βάρος τὸ ὁποῖον ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία ἔχει ἐπωμισθῆ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων. Διαπιστοῦται ἀπὸ τὴν συζήτησιν, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὰ ἔσοδα θὰ ὑστερήσουν κατὰ 400–450 ἑκατομμύρια, ὡς εἶπον, τῶν προϋπολογισθέντων. Πρόκειται περὶ ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται περίπου εἰς 3% ἔναντι τοῦ συνόλου τῶν ἐξ ἑλληνικῶν πηγῶν ἐσόδων. Ὅσοι ἔχουν ἀσχοληθῆ μὲ τὸ ἔργον τῆς καταστρώσεως τῶν προβλέψεων τοῦ προϋπολογισμοῦ δύνανται νὰ γνωρίζουν ἐὰν τὸ περιθώριον τῶν 3 ἢ 4% ὑπὲρ τὰς προβλέψεις ἢ ὑπὸ τὰς προβλέψεις, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ δικαιολογημένον, χωρὶς νὰ ἀναζητήσῃ κανεὶς εἰδικοὺς λόγους δικαιολογίας τῆς ἀπωλείας, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς χρήσεως. Ἐνθυμούμεθα ὅλοι, κ. συνάδελφοι, τὸν θόρυβον, τὸν μέγα θόρυβον, ὁ ὁποῖος ἠγέρθη κατὰ τὸ 1957 ἐκ τῆς ἀποκληθείσης τότε ὑπεραποδόσεως τῶν ἐσόδων. Ὁ κ. Μαῦρος εἶχεν εἴπει εἰς τὴν Βουλὴν ἢ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὸ 1957, ὅτι «οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ γίνῃ κατὰ τὴν κατάστρωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισμὸς μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας τῶν εἰσπράξεων, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ πραγματοποιηθοῦν». Καὶ ἐτόνισεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα ἀνεκτὸν ὅριον ὑπὲρ ἢ ὑπὸ τὰς προβλεπομένας εἰσπράξεις. Καὶ ἔλεγε μάλιστα ἐν συνεχείᾳ, ὅτι ἀκόμη καὶ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, προκειμένου νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ μεγάλος σκοπὸς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, θὰ ἦτο συγκεχωρημένον, ἐφόσον θὰ εὑρίσκετο ἐντὸς τῶν λογικῶν ὁρίων.

§168Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Καὶ ἐμμένω ἀκόμη εἰς αὐτό.

§169Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Χαίρω ἰδιαιτέρως διὰ τοῦτο, οὔτε καὶ διεπίστωσα ἀπὸ τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν σας, ὅτι ἔχετε ἀποστῆ τῆς γνώμης ἐκείνης. Δὲν εἶπον τὶ διάφορον. Ἐὰν δὲν ἐφοβούμην, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἔχω κάμει κατάχρησιν τῆς ὑπομονῆς σας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσω κατὰ κατηγορίας ἐσόδων καὶ δαπανῶν ὡρισμένους ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἴδητε εἰς ποίους κυρίως λόγους ὀφείλεται ἡ μείωσις τῶν εἰσπράξεων κατὰ 400–450 ἑκατομμύρια καὶ πῶς εἰδικώτερον καλύπτεται, πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπον εἰς γενικὰς γραμμάς, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην. Νομίζω, ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς ἄλλας συζητήσεις νὰ δώσω τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ προσθέσω εἶναι ὅτι, πέραν τῆς κατὰ τὸ τρέχον ἔτος μειώσεως τῶν εἰσπράξεων τῶν τελωνειακῶν, τῶν δασμῶν δηλαδὴ καὶ τῶν συμπαρομαρτούντων φόρων, τῶν εἰσπραττομένων εἰς τὸ Τελωνεῖον, φόρων πολυτελείας, φόρου κύκλου ἐργασιῶν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐμφανίζουν αὔξησιν οἱ ἔμμεσοι φόροι ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἀντιθέτως, ὁ φόρος τοῦ χαρτοσήμου σημειώνει μείωσιν ἔναντι τῶν προβλέψεων, αὔξησιν ὅμως ἔναντι τῆς ἀποδόσεως τοῦ 1958. Οἱ ἄλλοι ἔμμεσοι φόροι ἐπὶ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, ἐμφανίζουν αὔξησιν εἰς τοὺς πλείστους τομεῖς, ἀκόμη καὶ ἔναντι τῶν προϋπολογισθέντων ἐσόδων διὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν 1959. Ἡ αὔξησις, κ. συνάδελφοι, τῆς ἀποδόσεως τῶν τακτικῶν καὶ τῶν ἐκτάκτων ἐσόδων ἔναντι τοῦ 1958, θὰ κυμανθῇ ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως εἰς τὰ 400 περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ τοῦτο, παρὰ τὴν ἠθελημένην, διὰ νομοθετικῶν πράξεων μείωσιν τῶν ἐσόδων, παρὰ τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος διὰ τῶν μέτρων τοῦ 1957, τὴν ὑπολογισθεῖσαν εἰς 500.000.000, παρὰ τὴν μείωσιν τῆς προεισπράξεως, παρὰ τὴν μείωσιν τοῦ φόρου κληρονομίας καὶ δωρεᾶς. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐπιτρέπει τὴν συναγωγὴν ὡρισμένων συμπερασμάτων. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀπόδοσις τῆς φορολογίας, ἡ ἀπόδοσις γενικώτερον τῶν ἑλληνικῶν πόρων, ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται σταθερῶς εἰς τὰ 20% περίπου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐνῷ παραλλήλως ἔχομεν μείωσιν τοῦ φορολογικοῦ βάρους, πρέπει νὰ συναχθῇ τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα ἐξασφαλίζεται λόγῳ τῆς καλυτέρας βεβαιώσεως καὶ τοῦ καλυτέρου ἐλέγχου τοῦ φόρου. Λόγῳ δηλαδὴ τῆς κατὰ ἕνα ποσοστὸν —δὲν εἶναι εἰς τὰς συνηθείας μου νὰ εἴπω, ὅτι ἐπετεύχθη ὁλοσχερῶς— λόγῳ τῆς κατὰ ἕνα μέρος περιστολῆς τῆς φοροδιαφυγῆς. Διατὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐνῷ μειοῦται τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου, ἐνῷ ἀπαλλάσσονται ὡρισμένα εἰσοδήματα τῆς φορολογίας, ἡ ἀπόδοσις νὰ αὐξάνεται ὅσον καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα.

§170Α. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχετε μείωσιν τοῦ φόρου εἰσοδήματος.

§171Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ τοῦ φόρου εἰσοδήματος δὲν θὰ εἴχομεν μείωσιν χωρὶς τὸν περιορισμὸν τῆς προεισπράξεως καὶ τὴν διαρρύθμισιν τῆς φορολογίας τῶν νομικῶν προσώπων. Καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διότι μοῦ ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν ταύτην. Ὑπολογίζω, ὅτι ἡ τρέχουσα χρῆσις θὰ παρουσιάσῃ μείωσιν ἔναντι τῶν προβλέψεων ἐπὶ τῆς ἀμέσου φορολογίας, πλὴν ὅμως ἡ ἀπόδοσις καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 1959 θὰ εἶναι κατὰ 25 περίπου ἑκατομμύρια μεγαλυτέρα τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἔτους 1958.

§172Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ τὸν φόρον εἰσοδήματος, ὁμιλεῖτε ἢ διὰ τὴν ἄμεσον φορολογίαν;

§173Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ τὴν ἄμεσον φορολογίαν.

§174Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ τὸν φόρον εἰσοδήματος ποίαν πρόβλεψιν ἔχετε;

§175Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ τὸν φόρον μὲν τοῦ εἰσοδήματος τῶν φυσικῶν προσώπων, ὑπολογίζω μείωσιν 60 τοὐλάχιστον ἑκατομμυρίων ἔναντι τῶν προβλέψεων, αὔξησιν ὅμως κατὰ 70 περίπου ἑκατομμύρια δραχμὰς ἔναντι τῶν πραγματοποιήσεων τοῦ 1958. Διὰ τὰ νομικὰ πρόσωπα μείωσιν 20 ἑκατομμυρίων τοὐλάχιστον ἔναντι τῶν προβλέψεων, μείωσιν δὲ ἐπὶ πλέον 3 ἑκατομμυρίων ἔναντι τῶν πραγματοποιήσεων τοῦ 1958. Οἱ λόγοι τούτων εἶναι εἰδικοί. Διὰ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὸ 1958 καὶ διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ συστήματος τῆς ἑνιαίας φορολογίας ἐπὶ τῶν νομικῶν προσώπων, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπῆλθεν ἀπαλλαγὴ ἐκ τῆς φορολογίας ὡρισμένων νομικῶν προσώπων μὴ κερδοσκοπικοῦ χαρακτῆρος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐμειώθη καὶ αὐτὸ τὸ βάρος τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ τῶν ἄλλων κερδοσκοπικοῦ χαρακτῆρος νομικῶν προσώπων. Ἐρρυθμίσθη κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον διὰ τῆς φορολογίας μόνον τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον διανέμεται, παραμένοντος ἀφορολογήτου τοῦ μὴ διανεμομένου κέρδους. Ἀπὸ ἄλλας εἰδικὰς ἀπαλλαγὰς ἀναμένεται μείωσις κατὰ 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν, εἰς τρόπον ὥστε ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς ἀμέσου φορολογίας ὑπολογίζω ἐπὶ πλέον ἀπόδοσιν 25.000.000 δραχμῶν περίπου, ἔναντι τοῦ 1958.

§176Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ νόμος περὶ ἑνιαίας φορολογίας, προβλέπει δημοσίευσιν τῶν φορολογικῶν καταλόγων καὶ ἐρωτῶ, πότε οὗτοι θὰ δημοσιευθοῦν;

§177Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς δώσω περαιτέρω πληροφορίας. Εἶπον, κ. συνάδελφοι, ἐπίσης, εἰς τὴν ἀπὸ ραδιοφώνου ὁμιλίαν μου, ὅτι ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς ἀπορροφᾷ σταθερῶς τὸ ⅕, δηλαδὴ τὸ 20% τοῦ ἐτησίου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἔγινεν ἐπίκρισις τῆς βεβαιώσεως ταύτης. Νομίζω, ὅτι οἱ ἐπικρίνοντες εὑρίσκονται ἐν ἀδίκῳ. Εἶναι φυσικόν, ἡ σύγκρισις νὰ γίνεται μεταξὺ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις εἰς ὡρισμένον ἔτος, θὰ ὑπολογίζεται πάντοτε ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ προηγουμένου ἔτους. Καὶ ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον γίνῃ ὁ ὑπολογισμός, ἀναμφισβητήτως ἀπὸ τοῦ 1955 ὁ προϋπολογισμὸς ἀπορροφᾷ σταθερῶς περίπου τὸ 20% ἢ 19,7% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς δώσω καὶ ὡρισμένους ἀριθμούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ ἐπιβεβαιωθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον. Ἡ σταθερὰ ἀπόδοσις τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ ⅕ περίπου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, παρὰ τὴν μείωσιν τῆς φορολογίας, ἀποδεικνύει, ὅτι ἔχει περισταλῆ ἡ φοροδιαφυγή. Τὰ βάσει τῶν δηλώσεων ὑπαχθέντα εἰς φορολογίαν εἰσοδήματα φυσικῶν καὶ νομικῶν προσώπων ἀνῆλθον κατὰ τὸ 1957 εἰς 9 δισεκατομμύρια 660 ἑκατομμύρια. Κατὰ τὸ 1958 ἔφθασαν εἰς 11 δισεκατομμύρια 320 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1959 εἰς 13 δισεκατομμύρια 760 ἑκατομμύρια. Τοῦτο σημαίνει ὅτι, ἐνῷ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα μεταξὺ 1956 καὶ 1957 ηὐξήθη κατὰ 9%, τὸ ὑπαχθὲν εἰς φόρον βάσει δηλώσεως καὶ ὄχι βάσει ἐλέγχου εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 17% καὶ πλέον. Ἐνῷ δὲ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα κατὰ τὸ 1958, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1957, ηὐξήθη κατὰ 4,4%, τὸ ὑπαχθὲν εἰς φορολογίαν βάσει δηλώσεων ηὐξήθη κατὰ 21,6%. Ἐὰν γίνῃ σύγκρισις τῆς σημειωθείσης αὐξήσεως τοῦ δηλωθέντος εἰσοδήματος κατὰ τὸ 1958, μὲ τὸ κατὰ τὸ 1956, συνάγεται, ὅτι ἐνῷ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 15%, τὸ δηλωθὲν εἰσόδημα παρουσιάζει αὔξησιν κατὰ 42,5%. Συνάγεται συνεπῶς, ὅτι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος παρατηρεῖται αὔξησις τοῦ δηλουμένου εἰσοδήματος φυσικῶν καὶ νομικῶν προσώπων, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐπιπέδου τῆς φορολογικῆς συνειδήσεως τῶν Ἑλλήνων φορολογουμένων καὶ εἰς τὰ ληφθέντα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα διὰ τὴν καλλιτέραν παρακολούθησιν τῶν ὑποχρέων ἀπὸ μέρους τῆς φοροτεχνικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ σύλληψις τοῦ εἰσοδήματος, κ. συνάδελφοι, γίνεται καὶ εἰς βάθος καὶ κατ’ ἔκτασιν. Κατὰ τὸ 1957 ὑπεβλήθησαν δηλώσεις εἰσοδήματος ἀπὸ 228.000 πρόσωπα, τὸ 1958 ἀπὸ 235.000 πρόσωπα καὶ τὸ 1959 ἀπὸ 247.000 πρόσωπα. Καὶ αὐτὰ μὲν εἶναι τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δηλωθέντος εἰσοδήματος. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ὁ ἔλεγχος ὁλοκληρωθεὶς διὰ τὸ 1957, ἔλεγχος περίπου συμπληρωθεὶς διὰ τὸ 1958, διότι ὑπάρχουν ἀκόμη ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις ἐπὶ ἐνστάσεων ἐνώπιον τῶν ἐκδικαστικῶν ἐπιτροπῶν καὶ ὑπάρχει ὁ συνεχιζόμενος ἔλεγχος τοῦ 1959. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐλέγχου, τὸ πέραν τοῦ δηλωθέντος ὑπὸ τῶν ὑποχρέων συνολικὸν εἰσόδημα, ἀνῆλθεν κατὰ τὸ 1957, εἰς 2 δισεκατομμύρια 600 ἑκατομμύρια πλέον τοῦ δηλωθέντος ἐξ 9 δισεκατομμυρίων 600 ἑκατομμυρίων. Κατὰ τὸ 1958, μὴ συμπληρωθείσης τῆς διαδικασίας τοῦ ἐλέγχου, ἀνῆλθεν εἰς 2 δισεκατομμύρια 230 ἑκατομμύρια. Ἔχομεν δηλαδὴ κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος, αὔξησιν 29% καὶ κατὰ τὸ δεύτερον 21%. Πρέπει ἀκόμη, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ μεγαλυτέρα αὔξησις, ἡ ὁποία προσδιορίζεται ἐκ τοῦ διενεργουμένου ἐλέγχου, ἀφορᾷ τὸ εἰσόδημα ἐκ τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον τὰς ἄλλας πηγὰς τοῦ εἰσοδήματος. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσω ἄλλους ἀριθμούς, εἰδικῶς εἰς τὰ εἰσοδήματα τῆς δʹ πηγῆς. Ἡ ἀπόδοσις τοῦ φόρου εἰσοδήματος ἔχει ὡς ἑξῆς εἰς γενικὰς γραμμάς. Κατὰ τὸ 1955–56 ἀνελόγει ἐπὶ τοῦ δηλωθέντος ποσοῦ εἰσοδήματος φόρος 795 ἑκατ. Κατὰ τὸ 1957 ὁ φόρος ἀνῆλθεν εἰς δραχ. 947 ἑκατ. Κατὰ τὸ 1958 εἰς ἓν δισεκατ. καὶ κατὰ τὸ 1959 εἰς ἓν δισεκατ. 95 ἑκατομμύρια. Βάσει τοῦ ὁριστικοποιηθέντος ἐλέγχου προστίθεται ἐπὶ πλέον κατὰ τὸ 1955–56 φόρος 336 ἑκατ., κατὰ τὸ 1957 δραχ. 326 ἑκατ. Κατὰ τὸ 1958 βάσει τῶν σημερινῶν στοιχείων ὀφείλεται ἐπὶ πλέον φόρος 330 ἑκατ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω στοιχεῖα διὰ τὸ 1959. Θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος ἐξασφαλίζεται, παρὰ τὰς μειώσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν συνεπείᾳ τῶν μέτρων ἀναπτύξεως τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ἀλλὰ καὶ τῆς βιομηχανίας τῆς Πρωτευούσης. Εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὸ 1957. Ὁμοίως εἶναι γνωστὰ τὰ μέτρα φορολογικῶν κινήτρων, τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως ἐψήφισε πρὸ 2 περίπου μηνῶν. Διὰ τούτων ἐπιζητεῖται ἡ αὔξησις τοῦ ἐπενδυομένου κεφαλαίου τοῦ προερχομένου ἐκ τῶν κερδῶν τῶν ἐπιχειρηματικῶν μονάδων καθ’ ὃν χρόνον ἀπαλλάσσεται τῆς φορολογίας εἰσόδημα. Καὶ θὰ ἦτο φυσικὸν ἡ ἀπαλλαγὴ ἐκείνη νὰ ἔχῃ μειωτικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου ἀντὶ τοῦ αὐξητικοῦ ἀποτελέσματος τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἠρώτησεν ὁ κ. Ζορμπᾶς διατὶ μέχρι σήμερον δὲν ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις ἡ προβλέπουσα τὴν δημοσίευσιν τῶν φορολογικῶν καταλόγων. Ὁ ἀρχικὸς περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος τῶν φυσικῶν προσώπων νόμος, προβλέπει, κ. συνάδελφοι, τὴν δημοσίευσιν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τοὺς ἀνακριβῶς ἢ οὐδόλως δηλοῦντας τὰ εἰσοδήματά των. Κατὰ τὸ τέλος περίπου τοῦ 1957 ἔγινε συμπλήρωσις τῆς ἀρχικῆς διατάξεως τοῦ Ν. Δ. 3323 διὰ τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Ν. Δ. 3765 ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς. Καὶ προβλέπεται πλέον ἡ δημοσίευσις κατὰ οἰκονομικὴν Ἐφορίαν τῶν στοιχείων τῶν ἀναφερομένων εἰς ὅλους τοὺς φορολογουμένους τῆς ἐφορίας. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἔγινεν ἐφαρμογὴ τῆς νέας διατάξεως τοῦ τροποποιητικοῦ νόμου. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἄλλοτε, ὅταν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογικῶν κινήτρων νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τὰς ὁποίας θὰ ἐπαναλάβω ἐν συντομίᾳ. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα τῆς δημοσιεύσεως τῶν φορολογικῶν καταλόγων. Ἔχουν διατυπωθῆ ἐπιφυλάξεις. Νομίζουν πολλοί, ὅτι ἡ δημοσίευσις τῶν φορολογικῶν καταλόγων θὰ παραδώσῃ εἰς τὴν κοινὴν ἐπίκρισιν φορολογουμένους, ἐπαγγελματίας εὐσυνειδήτους καὶ τιμίους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰδικοὺς λόγους νὰ μὴ περιέλθῃ εἰς τὴν δημοσίαν γνῶσιν καὶ εἰς τὰ σχόλια παντὸς πολίτου ἡ ἐπαγγελματική των δρᾶσις. Ἀντιθέτως, εἶναι δυνατὸν ἡ δημοσίευσις νὰ ἀφήσῃ ἔξω τῆς ἐπικρίσεως ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδήλωσαν καθόλου εἰσόδημα, ἐνῷ πραγματοποιοῦν κέρδη. Ἡ Κυβέρνησις ἔχουσα γνῶσιν τῶν λύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς ἄλλας χώρας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι εἰς πολλὰς χώρας τῆς Εὐρώπης ὑπάρχει δημοσιότης τῶν φορολογικῶν καταλόγων. Ὑπάρχει, ἀντιθέτως, πλήρης ἀπαγόρευσις γνωστοποιήσεως τῶν φορολογικῶν στοιχείων εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Ἀμερικήν. Μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν συστημάτων πρέπει νὰ κινηθῇ ἡ ἑλληνικὴ πραγματικότης, εἰς τρόπον ὥστε καὶ τὸ αἴτημα τοῦ ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὸ δίκαιον καὶ εὔλογον, νὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ ἡ φοροδιαφυγὴ νὰ παταχθῇ, χωρὶς νὰ προκληθῇ ὅμως διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἀνάσχεσις εἰς τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συμβάλλουν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος πραγματοποιοῦντες παραλλήλως ἀτομικὰ κέρδη.

§178Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κανονικῶς σήμερον καὶ ὑμεῖς καὶ ἡμεῖς ἔπρεπε νὰ ὁμιλῶμεν διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1960.

§179Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐπ’ αὐτοῦ ἀρχίζω τώρα τὸν λόγον.

§180Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μίαν λέξιν, κ. Ὑπουργέ, μήπως ἐπωφελούμενος τῆς εὐκαιρίας εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσετε βασικὰ μεγέθη τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ 1960, ὁ ὁποῖος, πρὸ παντὸς πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμος;

§181Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσω ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ μάλιστα ἀρκετά, προκειμένου περὶ τοῦ σκέλους τῶν ἐξόδων. Γίνεται προσπάθεια περιορισμοῦ τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ, χωρὶς νὰ θιγοῦν δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὸν κοινωνικὸν τομέα καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν. Πρόβλεψις περὶ τῆς ἀποδόσεως τῆς φορολογίας τῆς ὑφισταμένης αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι συμπεπληρωμένη. Ὑμεῖς καλύτερον παντὸς ἄλλου γνωρίζητε, ὅτι ἡ ἐκτίμησις αὕτη προϋποθέτει κυρίως τὴν γνῶσιν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐπὶ πλέον δὲ γνῶσιν τῆς δραστηριότητος καὶ τοῦ βαθμοῦ τῆς δραστηριότητος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ κινηθῇ ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ ὁλοκληρωθοῦν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταστρωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1960. Κατετέθη εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Μαρτίου ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1959 μὲ καθυστέρησιν ἔναντι τῆς συνταγματικῆς προθεσμίας. Καὶ εἶπον κατὰ τὴν κατάθεσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἱκανοποιημένη ἀπὸ τὴν καθυστέρησιν καὶ τὴν παραβίασιν τῆς συνταγματικῆς ἐπιταγῆς, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι τὸ φαινόμενον αὐτὸ εἶναι σύνηθες εἰς τὸν τόπον μας. Διότι ἀποτελεῖ σπανίαν ἐξαίρεσιν ἡ ἐμπρόθεσμος κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, πολὺ δὲ περισσότερον ἡ ψήφισίς του. Εἶναι δὲ φαινόμενον σύνηθες κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον εἰς πολλὰς ἄλλας χώρας, ἡ διαχείρισις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν νὰ γίνεται ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει κατατεθέντος προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰδικοῦ νόμου τῆς διοικήσεως καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν. Πολλὰ συντάγματα, τὰ νέα συντάγματα τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Δυτ. Γερμανίας καὶ τὸ τελευταῖον τῆς Γαλλίας, προβλέπουν διὰ ρητῆς διατάξεως τὸν τρόπον τοῦτον τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἱκανοποίησεν οὔτε προσωπικῶς ἐμέ, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, ἡ καθυστέρησις. Ἐπιθυμοῦμεν κατὰ πάντα λόγον νὰ ἐπανευρεθῇ ὁ τρόπος διὰ τὴν ἐπάνοδον εἰς τὴν ἐμπρόθεσμον κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἡ εὐχέρεια τῆς συζητήσεως καὶ λήψεως ἀποφάσεως. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς κατετέθη τὴν 9ην Μαρτίου 1959 καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ συζήτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν καὶ εἰς ποῖον συμπέρασμα κατέληξεν ἡ εἰδικὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς. Εἶναι γεγονὸς ὅμως, ὅτι μόνον ἐκ τῶν εἰσηγητῶν ὁ κ. Οἰκονομίδης μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχει καταθέσει τὴν ἔκθεσίν του.

§182Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶμαι ἐκ τῶν Εἰσηγητῶν, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἐντελῶς περιττὸν νὰ ταλαιπωρηθῇ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, ὅταν θὰ ἔπρεπε νὰ συζητοῦμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1960.

§183Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν θὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψίν σας, κ. συνάδελφε, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ταλαιπωρῆται τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον. Διότι ἡ γνῶσις τῶν ἀπόψεών σας καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων ἐπὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὰ δημόσια οἰκονομικὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ κατατεθέντος διὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος τοῦ 1959 θὰ ἦτο κέρδος διὰ τὸν τόπον.

§184Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἀφεώρα κρίσιν τοῦ ἀπολογισμοῦ.

§185Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ διὰ τὸν ἀπολογισμόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν μέλλουσαν οἰκονομικὴν διαχείρισιν θὰ ἀπετέλει κέρδος. Νομίζω, ὅτι μᾶλλον θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν πρόκειται νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου. Βεβαιωθῆτε, ὅτι ὡς ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ ὑπεύθυνος διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, θὰ ᾐσθανόμην εὐχαρίστησιν νὰ δώσω ἐντολὴν τῆς ταχείας ἐκτυπώσεως τῆς εἰσηγήσεώς σας. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ βραδύτης τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀποτελεῖ παράβασιν τῆς τυπικῆς ἐπιταγῆς τοῦ συντάγματος. Εἶναι ὅμως ἐπίσης ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ διαχείρισις τῶν οἰκονομικῶν δὲν γίνεται πάντως ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ δὲν γίνεται κατὰ τὴν ἀρέσκειαν καὶ τὴν βούλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὸν τομέα τῶν ἐσόδων, κ. συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα, ἀδιαφόρως τῶν κρατούντων εἰς ἄλλας χώρας, τὰ ἔσοδα ἔχουν προσδιορισθῆ ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν. Ὁ προϋπολογισμὸς παρέχει ἁπλῶς τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν εἴσπραξιν, βάσει τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας τὴν ὁποίαν οὔτε θίγει οὔτε περιορίζει ὁ προϋπολογισμός. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, αἱ Δημόσιαι Ὑπηρεσίαι καὶ τὰ Δημόσια Ταμεῖα νὰ εἰσπράξουν τίποτε περισσότερον ἢ τίποτε ὀλιγώτερον ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει προσδιορίσει ἡ ἰσχύουσα μέχρι σήμερον νομοθεσία. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν τομέα τῶν κρατικῶν δαπανῶν θὰ εἴπω ἐπίσης. Οὐδεὶς διορίζεται κατὰ τὸ Σύνταγμα εἰς μὴ νομοθετημένην θέσιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν κρατικῶν λειτουργῶν. Τὸ σοβαρώτερον τμῆμα τῶν κρατικῶν δαπανῶν προσδιορίζεται οὕτως ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν. Ἡ μισθοδοσία τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἡ καταβολὴ τῶν συντάξεων ἔχει ἀπορροφήσει 6,5 δισεκατομμύρια δραχμάς. Ἂν ὑπολογίσῃ κανεὶς καὶ τὰς ὑποχρεωτικὰς οὐσιαστικῶς δαπάνας τῆς κρατικῆς προνοίας, τῆς παιδείας, τῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ συνταγματικὴν ὑποχρέωσιν, καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ἐλάχιστον τὸ περιθώριον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία διαμορφώνουσα τὸ ὕψος τῶν πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὰς δαπάνας. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ διὰ τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου τῆς προσωρινῆς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν, γνωρίζει ἐπίσης ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ τὸ ὕψος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ κινηθῇ καὶ τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων, ὅπως γνωρίζει ἐκ τῶν προτέρων καὶ πρὸ τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὸ ὕψος τοῦ σκέλους τῶν ἐσόδων, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε νὰ ὑπερβῇ οὔτε νὰ μειώσῃ ἠθελημένως ἡ Διοίκησις. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω ὅτι, ἐνῷ δὲν ηὐξήθη τὸ φορολογικὸν βάρος, τὸ Κράτος ἤσκησε κοινωνικὴν πολιτικήν. Ἀπόδειξις ἡ αὔξησις τῶν δαπανῶν εἰς τοὺς τομεῖς τῆς Παιδείας, τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ τῆς Ὑγείας. Νομίζω δέ, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ προσθέσω τὴν μέριμναν διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ ἀγρότου, διὰ τὴν ὁποίαν τόσος ἐγένετο λόγος τὰς ἡμέρας αὐτάς. Πρόκειται περὶ ἔργου, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ἡ προσωπικὴ ὑπὲρ τοῦ ἀγρότου μέριμνα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ παριστάμενος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Κατσαφάδος, ὡς ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955 ὑπῆρξε μετ’ ἐμοῦ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἰσχύοντος σήμερον νόμου, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλισιν τῆς ὑγείας. Καὶ ὅπως ἔλεγον πρὸ ἡμερῶν, δὲν ὁλοκληρώθη βεβαίως ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλισις ὑγείας, σήμερον ὅμως λειτουργοῦν 1150 Ἀγροτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Ἰατρεῖα, τὰ ὁποῖα παρέχουν τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν καὶ κατὰ ἕνα ποσοστὸν καὶ τὴν φαρμακευτικὴν τοιαύτην εἰς τοὺς ἀγρότας. Καὶ παραλλήλως ἡ λειτουργία τῶν κρατικῶν νοσοκομείων ἐξασφαλίζει τὴν δωρεὰν νοσηλείαν εἰς ὅλον τὸν ἄπορον πληθυσμὸν τῆς χώρας. Ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη κατὰ τὰς ὁμιλίας τῶν ἀξιοτίμων ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ μοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχω στοιχεῖα καὶ ἐπὶ ἄλλων τομέων, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἀναλύσω τώρα, διὰ νὰ μὴ περιορίσω τὸν ὑπολειπόμενον χρόνον τῆς συζητήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ μὴ προβῶ καὶ εἰς ὡρισμένας γενικὰς παρατηρήσεις. Δὲν ηὐξήθη τὸ φορολογικὸν βάρος. Ἐμειώθη τὸ φορολογικὸν βάρος τῶν μικρῶν καὶ μεσαίων εἰσοδημάτων. Ἀπηλλάγησαν ἢ ἐλαφρύνθησαν φορολογικῶς 200 χιλιάδες μικροεπαγγελματίαι. Ἀπηλλάγη τῆς φορολογίας διὰ σειρᾶς μέτρων ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα. Καταβάλλονται μεγάλαι προσπάθειαι ἐνισχύσεως τῶν ἀπόρων λαϊκῶν τάξεων διὰ τοῦ προγράμματος στεγάσεως τῶν προσφύγων, τοῦ πραγματοποιουμένου ἐκ τῶν ἰδικῶν του πόρων, διὰ τοῦ προγράμματος ἐργατικῆς κατοικίας, διὰ τοῦ προγράμματος στεγάσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Βεβαίως, κ. συνάδελφοι, ἐκτελεῖται εἰς τὴν χώραν μας προϋπολογισμὸς μὲ μικρὰ μέσα καὶ μικρὰ περιθώρια, διότι εἶναι προϋπολογισμὸς πτωχῆς καὶ μικρᾶς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἑλληνικὸς Λαὸς δὶς ἐνεπιστεύθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τὴν διακυβέρνησιν τοῦ τόπου, ἐμπιστευόμενος κυρίως εἰς τὰς ἱκανότητας καὶ τὴν δραστηριότητα, ἡ ὁποία φλέγει τὸν Ἀρχηγὸν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καταβάλλει πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ εἰς τὸ ἐπίμονον αἴτημά του. Εἶναι τοῦτο ἡ ταχεῖα, ἡ κατὰ πάντα τρόπον, ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἡ αὔξησις τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος καὶ ἡ ἐξασφάλισις ἐργασίας καὶ ἀπασχολήσεως εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον δὲν ἀπασχολοῦνται. Καὶ τὴν προσπάθειαν αὐτὴν θὰ συνεχίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀνενδότως. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠ. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§187Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ὑπερμέτρως μακρὰν καὶ ἀδικαιολογήτως, κατὰ καταχρηστικὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ Συντάγματος παραταθεῖσαν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας συνόδου αὐτῆς σημαντικὰ γεγονότα ἐσημειώθησαν τόσον εἰς τὸν διεθνῆ, ὅσον καὶ εἰς τὸν οἰκονομικὸν καὶ τὸν ἐσωτερικὸν τομέα τοῦ ὁποίου δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθημεν νὰ συλλάβωμεν τὴν κοσμοϊστορικὴν σημασίαν. Διεθνῶς, πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ μιᾶς ἀποφασιστικῆς τροπῆς τῆς διεθνοῦς καταστάσεως πρὸς τὴν εὐδίαν, πρὸς τὸν τερματισμὸν τοῦ ψυχροῦ πολέμου, πρὸς τερματισμὸν τὸν γενικὸν καὶ πλήρη ἀφοπλισμόν, τὴν εἰρηνικὴν συνύπαρξιν καὶ τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς βίας ὡς μέσου διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν καὶ μὲ τὴν ἀντικατάστασίν της μὲ τὴν ἅμιλλαν ἐπὶ τοῦ πολιτιστικοῦ, τεχνολογικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ πεδίου. Πρόκειται περὶ τῆς ἀποδεσμεύσεως 2½ δισεκ. ἀνθρώπων, πρῶτον ἀπὸ τὰς ἰλιγγιώδεις ἀντιπαραγωγικὰς δαπάνας, τιθεμένων εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἀνθρωπότητος δι’ εἰρηνικὰ παραγωγικὰ ἔργα καὶ αἱ ὁποῖαι μὲ τὴν σύγχρονον τεχνολογικὴν ἐξέλιξιν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλουν ἄρδην τὴν μορφὴν τῆς ἀνθρωπότητος. Καὶ δεύτερον τὴν ἀποδέσμευσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἀπὸ τὸ ἄγχος τοῦ πολέμου καὶ τοῦ ὀλέθρου, ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὰ μίση. Αὐτὸ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ κοσμοϊστορικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν τοῦ Σώματος. Ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ἐσημειώθη μία ὀξεῖα ἐπιδείνωσις τῆς καὶ ἄλλως ὄχι καλῆς καταστάσεως. Μαύρη δυστυχία στὸ χωριό, ἀνεργία καὶ πεῖνα στοὺς ἐργάτας, ἐκκαθάρισις τῶν μεσαίων στρωμάτων. Τρίτον, ἀπὸ ἐσωτερικῆς ἀπόψεως, λόγῳ τοῦ συνεχῶς διευρυνομένου χάσματος μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ λαοῦ ἀποχαλίνωσις τῆς διοικήσεως, μία ἐκτεταμένη ἐκστρατεία ἐξανδραποδισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὄχι μόνον μὲ τὴν ἀναζωογόνησιν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν ἀντισυνταγματικῶν καὶ ἀνελευθέρων νόμων περὶ ἐκτάκτων μέτρων, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ εἰς τὴν ἄσκησιν διοικήσεως διὰ τῆς τελέσεως ἀξιοποίνων πράξεων ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, τὰ σημαντικὰ γεγονότα ποὺ συνέβησαν κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς. Διαρκούσης τῆς παρούσης συζητήσεως, ὑπάρχουν πολλαὶ χαρακτηριστικαὶ διαπιστώσεις, ἀφορῶσαι καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Πρῶτον, χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι δύο πράγματα εἶναι ἄκρως δυσάρεστα εἰς τὴν Κυβέρνησιν: 1) Ἡ ἄνετος δημοσία κατ’ ἀντιμωλίαν συζήτησις ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν συζητεῖται. Ἐπερωτήσεις ἐπίσης περὶ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους, παρὰ τὰς αἰτήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν συζητοῦνται. Προτιμᾷ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν τῶν σπουδαιοτάτων, τὸν μονόλογον ἀπὸ ραδιοφώνου καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Ἡμερησίου Τύπου. 2) Δεύτερον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀποστρέφεται ἡ Κυβέρνησις εἶναι κάθε πρᾶγμα ποὺ τῆς ὑπενθυμίζει τὴν ἐπερχομένην διεθνῆ ὕφεσιν. Ἴσως ἔχει ἐπίγνωσιν, ὅτι ἔχει συνδεθῆ μὲ τὸν ψυχρὸν πόλεμον, ὁ ὁποῖος τὴν διευκολύνει νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Συνέδεσε τὴν τύχην του μὲ αὐτὸ καὶ ὁ τερματισμός του, ἐνῷ χαροποιεῖ τὸν λαόν, τὴν ἐξοργίζει καὶ τὴν ἐρεθίζει. Ἀντιδρᾷ δὲ κατὰ τρόπον πρωτόγονον. Πάντως, δὲν συνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἱστορικὴν σημασίαν τῶν διεθνῶν ἐξελίξεων. Ἐν τούτοις, καὶ εἰς τὸν οἰκονομικὸν καὶ εἰς τὸν ἐξωτερικὸν τομέα ὑπῆρξε μία μεταβολή, εἰς τὰς θέσεις τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν πορείαν τῶν συζητήσεων. Ἀφ’ ἑτέρου, ἀπὸ πλευρᾶς ἀντιπολιτεύσεως εἴχομεν τὴν ἐκδήλωσιν ἑνὸς Πρωτεϊκοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἡγέτου καὶ ἄλλων ἀξιολόγων ἡγετικῶν στελεχῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ ἐμὲ ἔγινεν ἀντιληπτή, ὡς ἑξῆς: Διεπίστωσαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέτυχεν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Ὑπογραμμίζουν τοὺς ἐξ αὐτῆς κινδύνους. Εἶναι εὔλογον, ὅτι ἡ τροπὴ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν κατάστασιν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς διαμόρφωσιν νέων ὀργάνων, τὰ ὁποῖα θὰ κληθοῦν νὰ ἐφαρμόσουν τὴν νέαν πολιτικήν. Ἐγκαταλείπουν λοιπὸν παλαιοτέρας ἀπόψεις ποὺ ἐξέθεσεν ἐντὸς αὐτῆς τῆς αἰθούσης καὶ ἐναντίον ρεύματος, ἐπιδεικνύουν σκλήρυνσιν τῆς θέσεώς των. Διαπιστώσεις κάμνω. Δὲν προχωρῶ εἰς συναγωγὴν συμπερασμάτων. Διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὑπῆρξεν ἡ διαπίστωσις, ὡς πρὸς τὴν διεθνῆ ὕφεσιν, ὅτι ἐφαρμόζει πιστῶς τὸν λόγον τοῦ ἐθνικοῦ μας ποιητοῦ Παλαμᾶ: «ὅ,τι δὲν ἀγαποῦμε, δὲν ὑπάρχει». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν, ὅτι «δὲν ὑπάρχουν, δὲν ἐσημειώθησαν γεγονότα τὸ τελευταῖον ἑξάμηνον δυνάμενα νὰ ἐπηρεάσουν τὴν πολιτικὴν ζωὴν καὶ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας». Ὁ καταπληκτικὸς αὐτὸς λόγος του, ἐλογοκρίθη ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν φιλικόν του, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Θιβετιανὴν ραψῳδίαν καὶ τὰ ἐπεισόδια τὰ συνοριακά, τὰ ὁποῖα, ὅταν γίνωνται εἰς τὴν χώραν μας, εἰς τὸν Ἕβρον, προσπαθοῦμεν νὰ μὴ δίδωμεν σημασίαν καὶ εὐρεῖαν δημοσιότητα, ἀλλὰ ἐξεγειρόμεθα ὅταν γίνωνται περὶ τὰ Ἱμαλάϊα. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, τόσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅσον καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ 4 θεμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναφέρω, ἀπηύθυνον ἔντονον ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Βουλγαρίας. Καὶ διερωτῶμαι, κύριοι συνάδελφοι, τὶ συνέβη ἀπὸ τοῦ 1955, ὅταν, μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐζήτησε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος· τὶ συνέβη ἀπὸ τοῦ 1956, ὅταν ἐζήτησε καὶ πάλιν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος καὶ ἀπὸ τοῦ 1958 ποὺ ἐνεφανίσθη καὶ πάλιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐζήτησε τὴν ἐμπιστοσύνην της, τὶ τὸ νέον, ἐπαναλαμβάνω, συνέβη μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος ποὺ νὰ δηλητηριάσῃ τὰς μεταξύ των σχέσεις καὶ νὰ δικαιολογῇ αὐτὰς τὰς ἐπιθέσεις κατὰ τῆς Βουλγαρίας; Τίποτε ἄλλο, παρὰ προτάσεις τῆς Βουλγαρίας πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν σχέσεων, πρὸς συνομολόγησιν συμφωνίας καὶ μὴ ἐπιθέσεως. Συμπεραίνω, λοιπόν, ὅτι αἱ ἐπιθέσεις αὐταὶ δὲν στρέφονται κατὰ τῆς Βουλγαρίας, δὲν ἐκφράζουν παράπονα κατὰ τῆς Βουλγαρίας, στρέφονται κατὰ τῆς ὑφέσεως. Ἡ μία ἐκ τῶν ἐπιθέσεων αὐτῶν εἶναι ἡ ὑπόμνησις 4 ἐπιδρομῶν ποὺ ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν. Εἶναι περίεργον, ὅτι ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ καθεστῶτος ποὺ διεξήγαγε τὰς ἐπιχειρήσεις ἐκείνας πρώην Βασιλεὺς Συμεὼν παρεδρεύει εἰς τὰς ἐπισήμους ἑορτὰς κατ’ ἀποκλεισμὸν τῶν ἡγετῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐνῷ οἱ Βούλγαροι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν κατὰ τῶν Ἑλλήνων ἐτιμωρήθησαν ἀπὸ τὸ νέον καθεστὼς παραδειγματικῶς, ὅταν ἐδῶ ἄλλως συνέβησαν τὰ πράγματα, παράδειγμα ὁ Μέρτεν. Τὸ δεύτερον, εἶναι ἡ ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τυμβωρυχία, ἄρθρου τοῦ Κολάρωφ δημοσιευθέντος τὸ 1946, ὅταν εἰς τὸ Παρίσι διεξήγοντο διαπραγματεύσεις τοῦ συνεδρίου τῆς εἰρήνης καὶ τὸ ὁποῖον ἄρθρον ἐβασίζετο εἰς τὸ ἄρθρον 48 τῆς συνθήκης τοῦ Νεϋγί. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὰς διεκδικήσεις τῆς Γιουγκοσλαβίας ἐπὶ τῆς Θεσσαλονίκης, οὔτε τῆς Τουρκίας. Κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Κυπριακοῦ, ὁπότε ἐδημοσιεύοντο εἰς τὰς Τουρκικὰς ἐφημερίδας χάρται τῆς Τουρκίας περιλαμβάνουσαι Λέσβον, Χίον, Σάμον, Δωδεκάνησα καὶ Κρήτην. Καλὰ ἐκάματε καὶ τὰ ἐξεχάσατε ὅλα αὐτά. Ἠγνόησεν ὅμως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ πρωθυπουργὸς τῆς Βουλγαρίας κ. Γιούγκωφ, ὑπευθύνως εἰς τὰς 18 Αὐγούστου τοῦ 1959 ἐδημοσίευσεν ἄρθρον εἰς τὴν Πράβντα καὶ εἰς τὸ ὁποῖον τονίζει, ὅτι ἀναγνωρίζει ΣΤΑΤΟΥΣ ΚΒΟ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας καὶ ὅτι ἡ Βουλγαρία δὲν ἔχει καμμίαν διεκδίκησιν καὶ προέτεινε τὴν σύναψιν συμφώνου φιλίας καὶ μὴ ἐπιθέσεως μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἐρωτῶ, κατὰ τὶ θὰ ἔβλαπτεν αὐτὸ τὴν Ἑλλάδα; Δὲν ἐζήτει ἡ Βουλγαρία νὰ ἀφοπλισθῶμεν, οὔτε νὰ τὴν ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὰ τυφλά. Μίαν ἔναρξιν διαδικασίας διὰ τὴν παγίωσιν τῆς εἰρήνης μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν καὶ εἰς τὰ Βαλκάνια. Ἑπομένως καὶ ἂν ἀκόμα ἡ Βουλγαρία δὲν ἐτίμα τὴν ὑπογραφήν της —ποὺ θὰ τὴν ἐτίμα— ἡ ὑπογραφή της εἰς τὸ σύμφωνον φιλίας θὰ τὴν ἄφηνε περισσότερον ἐκτεθειμένην καὶ θὰ μᾶς ἐξησφάλιζε τὴν συμπαράστασιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Τὸ τρίτον σημεῖον τῆς ἐπιθέσεως τῆς Βουλγαρίας σχετίζεται μὲ τὰς χρηματικὰς διαφοράς. Βεβαίως, ὑπάρχει ἀξίωσις ἀποζημιώσεως ἀπὸ μέρους τῆς Ἑλλάδος, καθὼς βεβαίως ὑπάρχουν καὶ διὰ διεθνῶν συμφωνιῶν ἀνεγνωρισμέναι ἀνταπαιτήσεις τῆς Βουλγαρίας. Ἀλλὰ διερωτῶμαι, ἐτέθη παλαιότερα τέτοιο ζήτημα διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀξιώσεών μας ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν; Καὶ ὅμως ἐγίναμεν στενώτατοι φίλοι. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ 1942 ὑπεγράφη εἰς τὴν Ρώμην συνθήκη διὰ τῆς ὁποίας πέραν τῶν ἐξόδων κατοχῆς ἐπεβλήθη εἰς τὸν λιμοκτονοῦντα Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ πρόσθετον βάρος νὰ φέρῃ τὰ ἔξοδα τοῦ στρατοῦ τοῦ Ρόμελ εἰς τὴν Ἀφρικὴν καὶ ἡ Γερμανία καὶ Ἰταλία ἀνέλαβαν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰ ἐξοφλήσουν μετὰ τὸν πόλεμον, ἀνέρχεται δὲ τὸ ποσὸν γύρω εἰς τὰ 200 ἑκατ. δολλάρια. Καὶ ἐρωτᾶται, ἐγενήθη ζήτημα μὴ ἐπαναλήψεως τῶν σχέσεών μας μετὰ τῆς Ἰταλίας καὶ Γερμανίας λόγῳ τῆς ἐκκρεμότητος αὐτῆς; Δὲν ἐγεννήθη καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ. Ἐγώ, κύριοι, νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ τραχεῖα συμπεριφορὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς προτάσεως Στόϊκα ὀφείλεται εἰς τὴν δυσφορίαν τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς ὑφέσεως. Περαιτέρω, εἶναι παιδαριῶδες τὸ ἐπιχείρημα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Ἀλβανία εὑρίσκεται εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν μὲ τὴν Ἑλλάδα, διότι εἶχε τὴν κακὴν τύχην νὰ κατακτηθῇ δύο χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, οἱ ὁποῖοι τὴν προσήρτησαν, ὅπως ἄλλωστε καὶ τὴν Αἰθιοπίαν ὑπὸ μορφὴν προσωπικῆς Ἑνώσεως εἰς τὸ στέμμα τοῦ Βίκτωρος Ἐμμανουήλ, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὸν τίτλον «τοῦ Βασιλέως τῆς Ἰταλίας καὶ Ἀλβανίας καὶ αὐτοκράτωρ τῆς Αἰθιοπίας». Καὶ ἐπειδὴ ὑπ’ αὐτὸν τὸν τίτλον ὁ πρεσβευτὴς Γκράτσι μᾶς ἐκήρυξε τὸν πόλεμον, διατεινόμεθα ὅτι ἐξακολουθοῦμεν νὰ εὑρισκώμεθα ἐν πολέμῳ μὲ τὴν Ἀλβανίαν, ἐνῷ ἐγίναμεν φίλοι —ὀρθῶς— μὲ τὴν Ἰταλίαν. Ἐπίσης ὑπάρχουν αἱ τοιχοκολλήσεις ὑπὸ τῆς Χωροφυλακῆς ἢ ὑπὸ τὴν προστασίαν αὐτῆς ἀηδῶν λιθογραφιῶν ἐναντίον ὄχι μόνον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Ὁ προκλητικὸς ἀντισοβιετικὸς λόγος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ἀπόρριψις τῶν προτάσεων Στόϊκα ὄχι εἰς τὸν τομέα τῆς ἀπυραύλου ζώνης, ἀλλὰ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπαφῶν, εἴτε διμερῶν, εἴτε διαβαλκανικῶν, πρὸς δημιουργίαν κλίμακος ὑφέσεως εἰς τὰ Βαλκάνια. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μάλιστα, δυσφορῶν μήπως πραγματοποιηθῇ ἡ ὕφεσις, εἶχε χάσει τὴν ψυχραιμίαν του καὶ ἀπηύθυνεν ἀπροκλήτως ἐναντίον κυριῶν συναδέλφων βαρεῖς χαρακτηρισμούς. Κατόπιν ἀπεκαλύφθη ἡ κακὴ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς ὑφέσεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἐχαρακτήρισεν ὡς παγίδα, εἰπών, ὅτι δὲν θὰ πέσωμεν εἰς τὴν παγίδα. Ἐν συνεχείᾳ δέ, μαζὺ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος, ἀμβλυωπῶν ἐμπρὸς εἰς τὴν ἀποθέωσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους, μᾶς ἐπανέλαβε τὸν μῦθον περὶ τοῦ λεγομένου ἐλευθέρου κόσμου καὶ τὰ ἐπιγράμματά του περὶ ἐλευθερίας καὶ βίας. Ὡς πρὸς τὴν ἀπύραυλον ζώνην, ὁ κ. Ἀβέρωφ, ἀπάντησιν εὗρε τὴν ἑξῆς διατύπωσιν: «Δὲν συμφωνοῦμεν εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἢ δύο ἀπυραύλων ζωνῶν. Ἡ ἰδέα αὐτὴ μᾶς φοβίζει. Δὲν ἐνδιαφέρει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ βομβαρδισθῇ ἀπὸ κοντὰ ἢ μακρυά. Θέλει νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ βομβαρδισθῇ ἀπὸ πουθενά». Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀπολύτου εὐθυβολίας τῶν πυραύλων ποὺ διεπιστώθη ἀπὸ τὸ βλῆμα ποὺ εὑρέθη εἰς σημεῖον τῆς Σελήνης ἐκ τῶν προτέρων καθορισθέν, δύναται πᾶς τις νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πιθανότητος, ἀλλὰ θετικότητος μὴ προσβολῆς παρὰ μόνον τῶν περιοχῶν ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑπάρξουν βάσεις πυραύλων ποὺ θὰ ἑλκύσουν ὡς μαγνήτης τὰς πυρηνικὰς βόμβας. Ὄχι διότι μᾶς ἐκφοβίζουν ἢ θέλουν νὰ μᾶς ἐκβιάσουν. Εἶναι ἀπολύτως ἀνάγκη ἀμύνης, νὰ καταστρέψουν τὰς βάσεις ἀπὸ τὰς ὁποίας κινδυνεύουν νὰ καταστραφοῦν οἱ ἴδιοι. Σήμερον κάθε μὴ ἀπαραίτητος ἔκρηξις πυρηνικῆς βόμβας εἶναι ἐπικίνδυνος καὶ δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν χώραν, ἡ ὁποία ἐνεργεῖ τὴν ἔκρηξιν, λόγῳ τῆς ραδιενεργοῦ τέφρας. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι κάθε τέτοια ἔκρηξις σημαίνει τὸν θάνατον 40.000 ἀτόμων, φίλων καὶ ἐχθρῶν. Κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν περὶ ἀπυραύλου ζώνης, ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Μαῦρος ἔλαβον θέσιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον λάβει παλαιότερα. Ὁ κ. Μαῦρος μάλιστα ἐξέλαβε τὸ λεχθέν, ὅτι αἱ πυραυλικαὶ βάσεις θὰ ἀποτελέσουν στόχον, ὡς προσπάθειαν ἐκφοβισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. Παπανδρέου κατήγγειλεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν εἰσηγηθέντα τὴν πρότασιν κ. Μαρκεζίνην, ὡς μὴ προσφέροντα ὑπηρεσίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ τὴν φράσιν «ἐπέδωκεν (ὁ κ. Μαρκεζίνης) τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐνῷ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις εἶναι πρόθυμος νὰ ἐγγυηθῇ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας καὶ νὰ τὴν προφυλάξῃ ἀπὸ τὸ ὁλοκαύτωμα, οἱ ἄλλοι, οἱ φίλοι μας, οἱ σύμμαχοι, δὲν παρέχουν αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν». Ὥστε, λοιπόν, θὰ ἦτο ἐθνικὴ ὑπηρεσία τὸ νὰ συγκαλύψῃ ὁ κ. Μαρκεζίνης τὸ ὅτι ἡ Ἀμερική, ἐνῷ τροφοδοτεῖ τὸ αἴσθημα ἀνασφαλείας στὴν Ἑλλάδα, διὰ τοὺς ἰδικούς της σκοπούς, ἀρνεῖται νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν διὰ μιᾶς κοινῆς ἐγγυήσεως τῶν τεσσάρων μεγάλων ποὺ θ’ ἀποκαθίστα μόνιμον εἰρήνην εἰς τὰ Βαλκάνια; Ἐπίσης, θὰ ἤθελα νὰ ὑπομνήσω, ὅτι προχθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ Βουλγαρία διαθέτει 240.000 στρατοῦ. Ὅτε, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ ἀπυραύλου ζώνης τὸν Ἰανουάριον 1958, ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι βάσεις πυραύλων εἶχον ἤδη ἐγκαταστήσει καὶ ἡ Ἀλβανία καὶ ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Ρουμανία, αὐτὸ τότε ἦτο τὸ ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων. Ἐγὼ ἤμην εἰς τὸ βῆμα καὶ εἰς ὀξεῖαν στιχομυθίαν μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν ἐβεβαίωσα κατηγορηματικῶς, ὅτι τοιαῦται βάσεις δὲν ὑπάρχουν. Ὁ κ. Καραμανλῆς ἐπέμεινεν ἐπὶ τῆς ἀντιθέτου πληροφορίας του, ἐν τούτοις δὲν ἐβράδυνε νὰ φανῇ καὶ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχουν βάσεις πυραύλων εἰς τὰς χώρας αὐτάς. Καὶ τώρα ἂς καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ὅσα λέγει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅσα ὑποστηρίζομεν ἡμεῖς. Καὶ θὰ ἔλθῃ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπενθυμίσωμεν μὲ αὐθεντικὰς ἀποδείξεις, ὅτι ἡ Βουλγαρία δὲν διατηρεῖ οὔτε τὸ ἥμισυ τοῦ στρατοῦ τῶν 240.000 ἀνδρῶν, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα ἐνῷ περιβάλλεται ἐχθρικῶς καὶ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, κατὰ περιόδους δὲ ἐντείνονται αἱ σχέσεις της καὶ μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν.

§188Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Εἶναι πολύτιμος ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν μᾶς δίδετε, καὶ προερχομένη ἀπὸ σᾶς εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ τύχῃ ὅλως τῆς δεούσης προσοχῆς τῶν Ὑπηρεσιῶν Πληροφοριῶν. Ἀλλ’ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἤδη εἶχον αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ εἶναι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας μετέδωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ἡμερῶν καὶ παλαιότερον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Τώρα, πῶς σεῖς συμβαίνει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἶναι κάτω τῶν 120 χιλιάδων, αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἰδικόν σας. Πάντως λόγῳ τῆς τοποθετήσεώς σας θὰ προσέξωμεν τὴν πληροφορίαν σας. Ἔχετε δὲ ἐπὶ πλέον τόσην βεβαιότητα ὥστε λέγετε, ὅτι θὰ ἐπιβεβαιωθῇ καὶ ἀπὸ ἄλλην πηγήν. Ἐλπίζω ἡ ἐπιβεβαίωσις αὐτή, νὰ μὴ προέλθῃ ἀπὸ μίαν βουλγαρικὴν δήλωσιν.

§189Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀσφαλῶς ὄχι.

§190Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἂν σεῖς ἔχετε δίκαιον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχετε βεβαίως ἀπόλυτον ἐλευθερίαν νὰ ἑρμηνεύετε τὰ γεγονότα ὅπως θέλετε, συμφώνως πρὸς τὴν ἰδικήν σας κοσμοθεωρίαν καὶ τοποθέτησιν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ ὑπευθύνως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστηρίζῃ πράγματα μὴ ἀκριβῆ. Εἴπατε πρὸ ὀλίγου: Τὶ πταίει ἡ καημένη ἡ Ἀλβανία, ἡ ὁποία δὲν συμμετεῖχε εἰς τὸν πόλεμον καὶ ἁπλῶς συμμετεῖχε εἰς μίαν Ἕνωσιν; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαβάσετε, ἐπὶ παραδείγματι, τὸ βιβλίον τοῦ Ἰταλοῦ Ἀρχιστρατήγου Πράκα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἴδητε, ὅτι συμμετεῖχον 16 Ἀλβανικὰ Τάγματα εἰς τὴν εἰσβολὴν κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Θὰ ἴδητε ἐπίσης ἐκεῖ, ὅτι ὑπῆρχον ἄλλαι μονάδες ἀτάκτων Ἀλβανῶν. Ὅταν εἰς μίαν Χώραν τῆς ἐκτάσεως τῆς Ἀλβανίας, 16 Τάγματα προστίθενται εἰς τὸν Ἰταλικὸν Στρατόν, εἶναι δύσκολον νὰ ὑποστηρίξῃ τὶς, ὅτι ἡ Ἀλβανία δὲν συμμετέσχεν εἰς τὸν κατὰ τῆς Ἑλλάδος πόλεμον. Ταῦτα δὲ κατ’ ἐπίσημα Ἰταλικὰ στοιχεῖα.

§191Η. ΗΛΙΟΥ. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, τὴν δύναμιν τοῦ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ, ὑπομιμνήσκω, ὅτι καὶ τότε, κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρθην καὶ προηγουμένως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπέμενεν, ὅτι αἱ πληροφορίαι του προήρχοντο ἀπὸ τὰς ἐντεταλμένας ὑπηρεσίας ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐγκατάστασιν πυραύλων εἰς τὴν Βουλγαρίαν, Ρουμανίαν καὶ Ἀλβανίαν καὶ ἐν τούτοις ἀπεδείχθη, ὅτι πληροφορίαι, αἱ παρασχεθεῖσαι, δὲν ἦσαν ἀκριβεῖς. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα, τῆς συμμετοχῆς τῆς Ἀλβανίας εἰς τὸν πόλεμον μετὰ τῶν Ἰταλῶν, εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ Ἀλβανοὶ ηὐτομόλουν κατὰ ἑκατοντάδας. Ἐκτὸς τούτου, ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς χώρας κατεχομένης ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς ποὺ ἠδύναντο νὰ τοὺς ὑποχρεώσουν. Ἀλλὰ πέραν ὅλων αὐτῶν, σήμερον πλέον εἴμεθα φίλοι μὲ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί, ἐνῷ εἴμεθα φίλοι μὲ τοὺς ἐπιτεθέντας, διατὶ νὰ μὴ γίνωμεν καὶ μὲ τοὺς Ἀλβανούς, οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς νὰ μετάσχουν εἰς τὴν ἐπίθεσιν. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἀνασκευάζων τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α. περὶ τῶν τεχνολογικῶν καὶ ἐπιστημονικῶν κατακτήσεων, εἶπεν, ὅτι αἱ κατακτήσεις αὗται ἀνάγονται εἰς τὴν ἐπιστήμην καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ τί εἶναι λοιπὸν ἡ πολιτική; Μήπως εἶναι ἀγυρτεία; Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι προβαίνομεν εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῆς καταστάσεως, διαπιστώνοντες ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὴν πάλην τῶν λαῶν διὰ τὴν εἰρήνην, τὰς τεχνολογικὰς προόδους, τὴν μεταβολὴν συσχετισμοῦ δυνάμεων, τὰς προόδους τοῦ σοσιαλισμοῦ μὲ τὸ 7ετὲς σχέδιον καὶ τὸ ἅλμα πρὸς τὰ ἐμπρὸς τῆς Κίνας, τὴν ἀποσύνθεσιν τῆς ἀποικιοκρατίας, τὰς ἀντιθέσεις τοῦ ἰμπεριαλιστικοῦ στρατοπέδου, προελέγομεν ἀπὸ τότε αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ σήμερον πραγματικότητα. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1956, εἶχον εἴπει τὰ ἑξῆς: Σήμερον τὰ πράγματα βεβαιώνονται ἀπὸ ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Η.Π.Α. χαρακτηρίζων τὴν κριτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς ὁ κ. Ἄτσεσον, εἶπεν, ὅτι αὕτη βασίζεται ἐπὶ πεπαλαιωμένων ἀντιλήψεων. Ἡ σχετικὴ ἔκθεσις πρὸς τὸ Κογκρέσσον, ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ........». Ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐγένοντο καὶ δηλώσεις τοῦ κ. Σπάακ ὡς καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας στρατηγοῦ Ντὲ Γκώλ. Ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα ὡδήγησαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν ἀρχικῶν θέσεών της. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διακόπτων τὸν ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν, παρεδέχθη, ὅτι ὑπάρχει ὕφεσις καὶ προσέθεσεν, ὅτι δι’ αὐτὸ ἄλλωστε ἔρχεται ἐδῶ ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἡ Βουλὴ ἐχωρίσθη εἰς δύο γραμμάς. Ἡ μία γραμμή, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, τὸν κ. Μαῦρον καὶ τὸν κ. Παπαληγούραν, εἶναι, ὅτι ἔρχεται ἡ ὕφεσις, ἡ Ἀμερικὴ ὅμως πρέπει νὰ διεξαγάγῃ τὰς συνεννοήσεις καὶ διαπραγματεύσεις, νὰ διαχειρισθῇ τὸ ζήτημα, ἡμεῖς δὲ θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ νὰ ἐλπίζωμεν καὶ νὰ εὐχώμεθα. Ἡ ἄλλη ἄποψις εἶναι, ὅτι ἡ ὕφεσις θὰ ἀκολουθήσῃ διαδικασίαν, ἡ ὁποία θὰ διέλθῃ ἀπὸ ὡρισμένας φάσεις. Θὰ γίνουν διαπραγματεύσεις καὶ θὰ ὑποστηριχθοῦν διάφορα συμφέροντα. Ἡ Ἑλλάς, ἐκτὸς τοῦ συμφέροντος καὶ τοῦ καθήκοντος νὰ συμβάλῃ μὲ τὰς δυνάμεις της εἰς τὴν ἐμπέδωσιν τῆς εἰρήνης ἔχει καὶ τὰ ἐπὶ μέρους ἰδιαίτερά της συμφέροντα. Ὁ φυσικὸς συνήγορος τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἡ Ἑλλάς, καὶ θὰ πρέπει καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ πρωτοβουλίαν, νὰ μὴ εὔχεται ἁπλῶς. Πρὸ ἡμερῶν ἦλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ καταιωνισμὸς τῆς συμφωνίας Ἡνωμ. Πολιτειῶν–Βουλγαρίας. Ὁ Ἀγγλικὸς Τύπος ἀνέγραψεν, ὅτι ἡ συμφωνία αὕτη καθιστᾷ δυσχερῆ τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος, ὡς πρὸς τὰς Ἑλληνοβουλγαρικὰς διαφοράς. Ὕστερα ἀπὸ μερικὰς ἡμέρας θὰ ἀκούσωμεν τὴν Ἀμερικανοαλβανικὴν συμφωνίαν. Ἡ μία λοιπὸν γραμμὴ εἶναι νὰ εὐχώμεθα καὶ νὰ ἐλπίζωμεν, ἡ ἄλλη γραμμὴ εἶναι νὰ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς συντελεσταὶ τῆς ὑφέσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάκρισις τῶν δύο γραμμῶν ποὺ προέκυψαν ἀπὸ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Ὡς πρὸς τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ἡ ἐγκατάλειψις τῶν θέσεων τῆς πρώτης ἡμέρας καὶ ἡ ὑποχώρησις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο μεγαλυτέρα. Τὴν θριαμβολογίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἠκολούθησε χαμηλότερος τόνος. Ὁ κ. Δερτιλῆς δύναται νὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ ὅσων ἐπιμένει νὰ ὑποστηρίζῃ ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν κ. Δερτιλῆν. Ὁ κ. Δερτιλῆς εἰς τὸ Τόκιο εἶχεν εἴπει τὰ ἑξῆς: «Μεγάλα ἀποθέματα ἀπωλήτων πλεονασμάτων βασικῶν προϊόντων ἐξαγωγῆς, ὡς καπνῶν καὶ κορινθιακῆς σταφίδος, συνεσωρεύθησαν. Αἱ ἐκ παραδόσεως ἀγοραί μας διὰ τοιαῦτα προϊόντα δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τὰ ἀπορροφήσουν. Τὰ ἑλληνικὰ ὀρυχεῖα ἠναγκάσθησαν, ἐπίσης, νὰ εὕρουν ἀγορὰς διὰ τὰ μεταλλεύματά των». Ὡς πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἦτο ἀνιαρόν, νομίζω, νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ τὸν ἔλεγχον τῶν ἀναφερθέντων ὑπ’ αὐτοῦ ἀριθμῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ προέβη εἰς μίαν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία περιέχει δύο ἐλαττώματα. Κάμνει μίαν αὐθαίρετον ἐπιλογὴν ἀριθμῶν, παραλείπων τὰ σπουδαιότερα μεγέθη τῆς οἰκονομίας, τὴν ἀπασχόλησιν καὶ τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, ἐπίσης δὲ ἐνεφάνισεν ἑνιαίαν τὴν παρελθοῦσαν 4ετίαν 1955–59, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τοὺς εἰδικούς, ὅτι ὑπάρχει κάθετος τομὴ μέχρι τοῦ 1957 καὶ ἀπὸ τοῦ 1957 καὶ ἐντεῦθεν, καθ’ ἣν ἐξηντλήθησαν ὅλα τὰ περιθώρια αὐτομάτου αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Μέχρι τοῦ 1952 ἡ προσπάθεια ἀνασυγκροτήσεως ἐστηρίχθη κυρίως εἰς τὴν διαγραφὴν τῶν χρεῶν διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων ὑποτιμήσεων. Ἐν συνεχείᾳ ἐδραστηριοποίησε τὴν οἰκονομίαν, ἡ ἀναπροσαρμογὴ τοῦ 1953, ἡ ὁποία ἔδωσε μὲν εἰς τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα τὴν δυνατότητα τοῦ διεθνοῦς ἀνταγωνισμοῦ, ἡ ὁποία ὅμως ἐσυνοδεύθη καὶ ἀπὸ τὴν δυναμίτιδα τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ὁπωσδήποτε παραλείπω τὰ περὶ καταθέσεων καὶ ἄλλα διὰ νὰ σημειώσω ὡρισμένα τινὰ μόνον ἐπὶ τοῦ τιμαρίθμου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ τιμάριθμος καθορίζεται βάσει ἑνὸς δείκτου τοῦ 1926. Δὲν εἶναι ὅμως ποτὲ δυνατὸν ὁ τιμάριθμος αὐτὸς νὰ εἶναι γνήσιος, διότι βασίζεται εἰς τὸ μαῦρο ψωμὶ ἐνῷ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἡ πλειονότης σήμερον τρώγει ἄσπρο ψωμί. Ἐπίσης βασίζεται ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου ἐνῷ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι σήμερον μόνον 15% τῶν οἰκιῶν τελεῖ ὑπὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα.

§192Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ πρέπει, κ. συνάδελφε, νὰ συναγάγωμεν τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐφ’ ὅσον ὡς εἴπατε μόνον τὸ 15% τῶν οἰκιῶν εὑρίσκεται εἰς ἐνοικιοστασιακὴν κατάστασιν πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ἐπίσης, ἐφ’ ὅσον ἡ πλειονότης τοῦ λαοῦ τρώγει ἄσπρο ψωμὶ νὰ καταργήσωμεν τὸ μαῦρο. Εἶναι ἕνα θέμα βεβαίως, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε κατὰ τὰς περιστάσεις τὰς ὁποίας σᾶς συμφέρει.

§193Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι ἐπεμβαίνετε εἰς ἁρμοδιότητα θεμάτων συναδέλφου σας Ὑπουργοῦ. Ἠθέλησα ἐξ ἀρχῆς νὰ κρατηθῇ ἡ συζήτησις εἰς περιωπήν, ἂν τώρα νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ συνεχίσω εἰς τὸν τόνον ποὺ σεῖς δίδετε, τότε θὰ εἶναι εἰς βάρος σας. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὅταν ὁ τιμάριθμος ὑπολογίζῃ ὡς στοιχεῖον τὸ ἐνοικιοστάσιον τότε ὁ τιμάριθμος αὐτὸς δὲν εἶναι ἀληθής, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι σήμερον τὰ μισθώματα τῶν οἰκιῶν εἶναι ἐλεύθερα κατὰ τὰ 85% καὶ ἀκριβότερα πολὺ ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα.

§194Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἔθιξεν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ἕτερος συνάδελφος, ἐὰν μάλιστα ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔδωκα ἀπάντησιν καὶ πληροφορίας.

§195Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, πιθανὸν νὰ μὴ ἤμουν παρών, ὅταν ἐδώσατε τὴν ἀπάντησιν καὶ τὰς πληροφορίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἀναγνώσω τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ λάβω γνῶσιν τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι θέμα τῆς παρούσης στιγμῆς, διότι θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι.

§196Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἔχει γίνει μία ἔρευνα τῶν οἰκογενειακῶν προϋπολογισμῶν εἰς 3.000 περίπου οἰκογενείας εἰς 20 πόλεις. Ἡ ἔρευνα αὐτὴ ἔγινε μὲ τὴν βοήθειαν ξένων ἐμπειρογνωμόνων καὶ ἐκρίθη ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς εἰδικοὺς ἐμπειρογνώμονας, ὅτι ἦτο ἡ καλυτέρα ἔρευνα ποὺ ἐγένετο εἰς τὸν κόσμον. Ἡ ἔρευνα αὐτὴ ἐδημοσιεύθη καὶ βάσει αὐτῆς τῆς ἐρεύνης τῶν οἰκογενειακῶν προϋπολογισμῶν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ πραγματικαὶ δαπάναι καὶ καταρτίζεται τιμάριθμος κόστους ζωῆς βάσει αὐτῆς τῆς προσφάτου ἐρεύνης. Μὲ ἠρώτησεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς τί ἐγένετο μὲ αὐτόν, καὶ τοῦ ἀπήντησα, ὅτι προχωρεῖ ἡ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία δοκιμαστικῶς. Μὲ ἠρώτησε περαιτέρω πότε ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ δημοσιευθῇ καὶ τοῦ ἀπήντησα, ὅτι ὅταν ἡ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία, ὡς Ὑπηρεσία, κρίνῃ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δημοσίευσιν τοῦ τιμαρίθμου. Τοῦ εἶπον καὶ τοῦτο: Ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ πῶς ἐξελίσσεται ἡ δοκιμαστικὴ κατάρτισις αὐτοῦ τοῦ τιμαρίθμου καὶ μοῦ ἐδόθησαν ὡρισμένα στοιχεῖα. Ἐξ αὐτῶν προκύπτει, ὅτι ὁ τιμάριθμος αὐτός, δοκιμαστικῶς καταρτιζόμενος, ἔχει μεγαλυτέραν σταθερότητα ἀπὸ τὸν τιμάριθμον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὁ τιμάριθμος αὐτὸς δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὸ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα, ἀλλὰ τὸ μέσον μίσθωμα. Δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὸ μαῦρο ψωμὶ ἀλλὰ καὶ τὸ λευκὸν ψωμί. Εἶπον ἐπίσης, ὅτι μέχρις ὅτου καταρτισθῇ αὐτὸς ὁ τιμάριθμος εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑπολογίζωμεν μὲ κἄποιον τιμάριθμον. Θὰ χρησιμοποιοῦμεν τὸν τιμάριθμον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος μέχρις ὅτου δημοσιευθῇ ὁ τιμάριθμος τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει δὲν εἶναι καθόλου τὸ ἀπόλυτον ὕψος τοῦ τιμαρίθμου, ἀλλὰ ἡ μεταβολή του. Καὶ ἡ μεταβολὴ τοῦ τιμαρίθμου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δὲν ἀπέχει εἰς σταθερότητα τοῦ δοκιμαστικῶς καταρτιζομένου τιμαρίθμου.

§197Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε τὰ εἶχα ἀκούσει, ἀλλὰ μοῦ διέφυγαν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερον, ὅτι ὁ δοκιμαστικὸς αὐτὸς τιμάριθμος θὰ δημοσιευθῇ ὡς ὁριστικὸς ὅταν εἶναι ἑτοίμη καὶ ἀποφασίσῃ ἡ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία, δὲν εἶναι ἀσφαλές, διότι ἔχομεν πικρὰν πεῖραν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀποφασίζει, μόνον ὅταν λάβῃ κυβερνητικὴν ἐντολὴν καὶ ἡ ὁποία ὑπηρεσία δὲν ἠθέλησε μέχρι σήμερον νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 καὶ συντελεῖ εἰς τὴν ὕπαρξιν διαφορετικοῦ ἐκλογικοῦ μέτρου ἀπὸ περιφέρειαν εἰς περιφέρειαν καὶ εἰς τὴν νόθευσιν τῶν ἐκλογῶν 1956 καὶ 1958 ἀφοῦ ἀλλοῦ χρειάζονται 26.000 ψῆφοι δι’ ἕνα βουλευτὴν ἀστικοῦ κέντρου καὶ ἀλλοῦ —εἰς Θεσπρωτίαν— 3.500 ψῆφοι, τὸ ἴδιο θὰ συμβῇ καὶ μὲ τὸν δοκιμαστικὸν αὐτὸν τιμάριθμον, ὁ ὁποῖος θὰ δημοσιευθῇ ἀπὸ τὴν στατιστικὴν ὑπηρεσίαν μόνον ὅταν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις. Σᾶς ἐρωτῶ, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, διατὶ κατηργήσατε τὸν λιανικὸν τιμάριθμον καὶ δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τοῦτον;

§198Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διότι κύριε συνάδελφε, ὁ τιμάριθμος ὅπως γνωρίζετε, δὲν διαβαθμίζεται κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὅπως ὁ τιμάριθμος λιανικῆς πωλήσεως.

§199Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ συμπληρώσω, κ. συνάδελφε, τοὺς λόγους ἕνεκεν τῶν ὁποίων ἀνέρχονται ἢ κατέρχονται αἱ τιμαὶ μὲ στοιχεῖον τὴν ἔκθεσιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κ. Χέλμη, τῆς ὁποίας μία περικοπὴ ἀναφέρει, ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τὴν πτῶσιν τῶν πρώτων ὑλῶν οἱ εἰσαγωγεῖς βιομήχανοι μέσα σὲ τρία χρόνια, κέρδισαν 30 ἑκατομ. δολλάρια, δὲν ἔπεσαν καθόλου αἱ τιμαὶ τῶν ἑτοίμων προϊόντων. Ἰδού, ὅτι τὸ εἰσόδημα δὲν κατανέμεται, ἀλλὰ τὸ καρποῦται ἡ ὀλιγαρχία. Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, νομίζω, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ τίθεται κἂν ζήτημα, διότι οὗτος ὑπῆρξεν ἕνα Βατερλὼ διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§200Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ προηγουμένως ἀνεγνώσατε περικοπὴν ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, νομίζω, ὅτι πρέπει αἱ ἐκθέσεις νὰ ἀναγινώσκωνται πλήρως καὶ ὄχι μόνον περικοπαὶ τούτων. Νομίζω δέ, ὅτι χθὲς καὶ ὁ κ. Μαῦρος κατὰ τὴν ὁμιλίαν του ἀνέγνωσε μίαν περικοπὴν ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐπειδὴ δυστυχῶς δὲν εἶχα τὴν στιγμὴν ἐκείνην εἰς χεῖρας μου τὴν ἐν λόγῳ ἔκθεσιν δὲν ἔδωκα ἀπάντησιν ἐπιφυλαχθεὶς νὰ ἀπαντήσω ἐν καιρῷ. Θέλω μὲ τοῦτο νὰ τονίσω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ ἀναγινώσκωνται λεπτομερέστερον αἱ ἐκθέσεις καὶ ὄχι ἀποσπάσματα αὐτῶν διὰ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν πλήρως, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία.

§201Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἀνεφέρθην μόνον εἰς ὡρισμένα ἀποσπάσματα ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ ἀπεσιώπησα ἄλλα σημεῖα τῆς ἐκθέσεως διότι τοῦτο δὲν μὲ συνέφερε, ἐγὼ κύριε Πρόεδρε, ἀνέγνωσα τὴν σελίδα 23 τῆς ἐκθέσεως καὶ τὴν σελίδα 108 γνωρίζω δέ, ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν πρὸς τὴν ΕΖΕΣ καὶ ἀφοροῦν τὴν ἀπασχόλησιν εἶναι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν, ἐκτὸς ἐὰν ἄλλα στοιχεῖα ἐστάλησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἄλλα ἀναφέρονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§202Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, νὰ μὲ διακόπτῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ παράσχῃ πληροφορίας ἐπὶ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Μαῦρος κατὰ τὴν προχθεσινήν του ἀγόρευσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, συνεχίζων λέγω, ὅτι παρὰ τὰ ἐξαγγελθέντα θριαμβευτικῶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἀνεγνωρίσθη, ὅτι ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπάρχει ἔλλειμμα. Μὲ τὴν διαφοράν, βεβαίως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάμνει χρῆσιν ὅρων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐπιστημονικῶς ἀκριβεῖς, τοῦτο δὲ ἰδιὰ νὰ ὑπάρξῃ συσκότισις περὶ τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Λέγει ὅτι ἐκαλύφθη τὸ ἔλλειμμα, διότι δὲν ἐπληρώθη μία δόσις εἰς τὴν ἐξόφλησιν λογαριασμοῦ ἐφοδίων ἐκ 200 ἑκατ. Ὅτι δὲν ἐπληρώθη εἰς τὴν Τράπεζαν ποσὸν 350 ἑκατ. δρχ. ζημία σίτου Μποῦγκε. Ὅτι ἀντὶ τῶν 480 ἑκατ. δραχ. ἐντόκων γραμματίων ποὺ προέβλεπεν ὁ προϋπολογισμός, θὰ ἐκδοθοῦν ἑνὸς δισεκατομμυρίου. Ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ τὰ κονδύλια ἀποτελοῦν κυμαινόμενον χρέος πληθωρισμοῦ, ποὺ πιέζει τὴν οἰκονομίαν καὶ ὄχι κάλυψιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ στοιχεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ἀναφέρω ὡς πρὸς τὴν χρηματοδότησιν τῆς οἰκονομίας, ἔχω ὡς πηγὴν τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ ἔτους 1959. Εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν ἀναγράφονται τὰ ἑξῆς: «Αἱ πάσης φύσεως πιστώσεις πρὸς τὴν οἰκονομίαν ηὐξήθησαν κατὰ 17,7% περίπου μεταξὺ τοῦ τέλους 1957 καὶ τοῦ τέλους 1958 ἐνῷ ἡ αὔξησις τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ προϊόντος ἐντὸς τοῦ 1958 ὑπολογίζεται εἰς 5% περίπου». Δηλαδὴ ἡ χρηματοδότησις αὐτὴ βαρύνει τὴν κυκλοφορίαν. Ἔγινε χωρὶς ἀντίκρυσμα παραγωγῆς. Ἔγινε διὰ νὰ καλύψῃ ἀποθεματοποίησιν. Ἔπειτα διὰ τὴν εὕρεσιν τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον καὶ εἰς τὴν ἀγροτικὴν καὶ εἰς τὴν βιομηχανικὴν παραγωγὴν ἐμειώθη, ὑπολογίζεται ηὐξημένον εἰς τὸ ἐμπόριον, τὰς ὑπηρεσίας, ὅπου συστηματικὰ δὲν παράγονται ἀξίαι, ἀλλ’ ἀνακατανέμονται εἰσοδήματα ἤδη ὑπολογισθέντα ὡς ἀγροτικὰ καὶ βιομηχανικά. Ἐσφαλμένη ἀντιεπιστημονικὴ τακτικὴ ποὺ θέλει νὰ παρουσιάσῃ τὸ ἐθνικὸν προϊὸν ὡς ηὐξημένον.

§203Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶναι αὐτό, κ. συνάδελφε. Τὸ εἰσόδημα ὅπως γνωρίζετε, ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸ ἐγχώριον προϊὸν καὶ ἀπὸ τὸ καθαρὸν εἰσόδημα ἐκ τῆς Ἀλλοδαπῆς.

§204Η. ΗΛΙΟΥ. Ὑπάρχει ἡ κλασσικὴ οἰκονομία καὶ ἡ μαρξιστική, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι εἰσόδημα εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παράγεται ἀπὸ τὴν ἐργασίαν τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὄχι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπώλησεν ὁ ἔμπορος, διότι διὰ τοῦ ἐμπορίου γίνεται ἁπλῶς ἀνακατανομὴ τῶν ἀγαθῶν.

§205Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὑπάρχει διαφορὰ ὁρισμοῦ. Σύμφωνα μὲ τὸ οἰκονομικὸν σύστημα ἀπὸ τὸ ὁποῖον διεπόμεθα, ὁ ὁρισμὸς τῆς οἰκονομίας εἶναι αὐτὸς ποὺ σᾶς ἀνέφερα.

§206Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἔχετε δίκαιον, ἂς μὴ ἐπιμένωμεν, δὲν πρόκειται τώρα νὰ δώσω μαθήματα μαρξισμοῦ. Μᾶς εἴπατε ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη. Ὁ κ. Διοικητὴς τῆς Α.Τ.Ε., εἰς ἔκθεσίν του ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: Ὄχι, ὅτι ηὐξημέναι τιμαὶ ἐκάλυψαν τὴν διαφορὰν τῆς ἠλαττωμένης εἰς ὄγκον παραγωγῆς, ἀλλ’ ὅτι ὑπῆρξε πτῶσις, 5,5% εἰς τὸν ὄγκον καὶ 5% εἰς τὰς τιμάς, σύνολον 10,5%. Ἀναφέρω εἰς σταθεροὺς ἀριθμοὺς ὅλην τὴν γεωργικὴν καὶ κτηνοτροφικὴν παραγωγὴν τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν. Ἐξ αὐτῶν προκύπτει ὅτι τὸ 100% τοῦ 1957 ἔγινε 95% τὸ 1958. Ταῦτα περιλαμβάνονται εἰς τὸν πίνακα. Νο 22. Καὶ ἐπὶ πλέον λέγει, ὅτι ὁ δείκτης τιμῶν ἀπὸ 59 τὸ 1957 ἔγινε 55. Εἴχομεν δηλ. ἄλλα 4%. Ἐπὶ πλέον, περὶ τῆς ἐκθέσεως εἶχε γραφῆ, ὅτι διετάχθη ὁ Διοικητὴς τῆς ΑΤΕ νὰ μὴ τὴν δημοσιεύσῃ, διότι τὰ στοιχεῖα δὲν συνεφώνουν.

§207Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ Α.Τ.Ε. λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰς τιμὰς τοῦ ἡμερολογιακοῦ ἔτους, ἐνῷ εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ εἰσοδήματος λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αἱ τιμαὶ αἱ ὁποῖαι πραγματοποιοῦνται κατὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων τῶν παραχθέντων κατά τι ἔτος. Δηλαδή, διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1957 θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ τιμαὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων, αἱ πραγματοποιηθεῖσαι ὄχι κατὰ τὸ ἡμερολογιακὸν ἔτος 1957 ἀλλὰ κατὰ τὸ γεωργικὸν ἔτος 1957–58. Συνεπῶς ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ ὑπάρχει διαφορά.

§208Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπάρχει καὶ τρίτος συντελεστής, ἡ διαφορὰ τῆς ψαλίδος μεταξὺ τιμῶν ἀγροτικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων ποὺ ἀπὸ 967 τὸ 1956 καὶ 935 τὸ 1957 ἔπεσε στὸ 902 τὸ 1958. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς ἀνέφερε στοιχεῖα ἐπενδύσεων καὶ ὑποστηρίζει, ὅτι ηὐξήθησαν αἱ ἐπενδύσεις. Ἡ αὔξησις τῶν ἐπενδύσεων ἡ σημειωθεῖσα τελευταίως ἔχει ὡς ἀφορμὴν κυρίως τὴν μεταφορὰν πλοίων ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπένδυσις καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Μαύρου.

§209Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ ὑπολογίζωνται τὰ πλοῖα, διότι δὲν ἀποτελοῦν ὀργανωτικὴν καὶ μόνιμον αὔξησιν τῶν ἐπενδύσεων, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐφ’ ἅπαξ γενομένην.

§210Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ κεφάλαιον τὸ ξένον τὸ ὁποῖον γίνεται ἑλληνικὸν δὲν θὰ τὸ ὑπολογίσωμεν; Ἐφ’ ὅσον τὰ πλοῖα εἶναι ὑπὸ ξένην σημαίαν δὲν εἶναι ἑλληνικὸς πλοῦτος. Ὅταν ἔρχωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα γίνονται ἑλληνικὸς πλοῦτος. Δὲν θὰ τὸν ὑπολογίσωμεν;

§211Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐὰν αὔριον ὅλοι οἱ ἐφοπλισταὶ τοῦ κόσμου ὑψώσουν τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν ἐπὶ τῶν πλοίων των τότε θὰ εἴπητε, ὅτι ἐξετελέσατε ἐν μιᾷ νυκτὶ ὅλο τὸ 5ετὲς πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Πῶς ὅμως μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν θὰ προωθηθοῦν ἡ ἀπασχόλησις καὶ ἡ παραγωγή;

§212Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶναι μεταφορὰ πλούτου ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Εἶναι ὡσὰν νὰ λύσετε ἓν ἐργοστάσιον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ τὸ φέρετε νὰ τὸ τοποθετήσετε εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν ἔχομεν αὔξησιν πλούτου;

§213Η. ΗΛΙΟΥ. Εὔχομαι, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας νὰ ἔλθουν πολλὰ πλοῖα καὶ νὰ ὑψώσουν Ἑλληνικὴν σημαίαν καὶ διὰ τῶν ἐσόδων αὐτῶν, νὰ καλύψετε ὁλόκληρον τὸ 5ετὲς σας πρόγραμμα. Ἔτσι ὅμως ἀπατηλὰ ἐμφανίζομεν, ὅτι γίνονται ἐπενδύσεις ποὺ δὲν γίνονται.

§214Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὀρθόδοξος ἐπένδυσις. Κάποτε ἡ Κυβέρνησις ἐδημοσίευσεν ὡρισμένους ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους διώρθωσε κατόπιν διὰ νὰ ἀφαιρέσῃ αὐτὰς τὰς ἐπενδύσεις. Ἄλλως τε αἱ νηολογήσεις διηυκολύνθησαν καὶ ἀπὸ τὴν δυνατότητα ἐξασφαλίσεως εὐμενῶν ὅρων, ἔναντι τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§215Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἡ ἐξασφάλισις καλυτέρων ὅρων ἐδῶ καὶ ἡ προσέλκυσις τῶν ξένων πλοίων ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν, ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§216Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι. Εἰς τὴν πίεσιν τῆς Διεθνοῦς Ὁμοσπονδίας Μεταφορῶν, ἐναντίον τῶν σημαιῶν εὐκολίας. Καί μόνον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ἕνα πρόγραμμα καὶ τὸ γεγονός, ὅτι τὸ διεφήμισε διὰ τοῦ Τύπου καὶ τοῦ Ραδιοφώνου, εἶναι κἄτι τὶ ἀπὸ ἀπόψεως διαφωτίσεως καλὸν καὶ θετικόν, διότι ἐκλαϊκεύει τὴν ἀνάγκην προγραμματισμένης οἰκονομίας ποὺ ἐπὶ ἔτη διακηρύσσομεν. Κατεδείχθη ὅμως, ὅτι αὐτὸ ποὺ λέτε πρόγραμμα, δὲν εἶναι πρόγραμμα. Εἶναι ἕνας γνωστὸς κατάλογος ἔργων, ὄχι πρόγραμμα, γνωστὸς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ κ. Στεφανοπούλου καὶ τοῦ κ. Μαρκεζίνη. Καὶ ἐνῷ εἶχε δηλωθῆ ὅτι ὁ κατάλογος αὐτὸς θὰ ὁριστικοποιηθῇ μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου, κατὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, αὐτὸ θὰ γίνῃ τὸν Μάρτιον, κατὰ δὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κυρίου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ εἶναι τὸ πλαίσιον προγράμματος ποὺ δὲν θὰ πραγματοποιῆται ὄχι ἐντὸς τακτῶν προθεσμιῶν καὶ ὄχι πρὸς ὡρισμένας ἱεραρχημένας ἐπενδύσεις, ἀλλὰ ὅπου εἶναι δυνατὸν μεταφερομένων τῶν πιστώσεων. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ παρουσιάσω τὴν ὄψιν τῆς οἰκονομίας μας ὅπως ἀκριβῶς τὴν νοιώθω ἐγὼ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω τὴν ἄποψιν τὴν διατυπωθεῖσαν παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς μίαν προχθεσινὴν διακοπήν του πρὸς τὸν κ. Μαῦρον, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ δὲν ἀποτελοῦν μεταφυσικὴν ἀλλὰ ἀντικειμενικὴν πραγματικότητα. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὅπως τοὐλάχιστον ἐμφανίζεται εἰς τὴν χώραν μας τὸ ζήτημα, τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελοῦν γνησίως μεταφυσικήν. Εἰς τὸν μέσον ὅρον τοῦ ἐτησίου εἰσοδήματος τοῦ Ἕλληνος τῶν 280 δολλαρίων, περιλαμβάνεται ὁ Κατσάμπας, ταὐτοχρόνως δὲ καὶ ἡ ὑφάντρια, ποὺ ἐργάζεται καὶ ἐκείνη ποὺ ἀπελύθη καὶ πεινᾶ. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἰσοπεδώνονται ἑνιαίως πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ μίαν παραπλανητικὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως. Ἐπισημαίνομεν τὰ φαινόμενα ὠθούμενοι ἀπὸ τὴν πρόθεσιν καὶ μόνον νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἀναλύοντες τὸν ἀριθμὸν 280 θὰ ἐξεύρωμεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τοῦτος διὰ τὸν ἀγρότην ὑποβιβάζεται εἰς τὸ 140, διότι ὁ μέσος ὅρος διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον εἶναι τὸ ½ τοῦ γενικοῦ μέσου ὅρου. Πέραν τούτου ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ 50% τῶν ἀγροτῶν ἔχουν τὸ 40% τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει 56 δολλάρια ἐτησίως. Ἐπιθυμῶ νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ Σώματος τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς δειγματοληψίας Βέλγων ἐπιστημόνων ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς ἕνα χωριὸ τῆς Ἠπείρου, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξήτασαν λεπτομερῶς ἓν πρὸς ἓν τὰ εἰσοδήματα ὅλων τῶν κατοίκων.

§217Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ποίου κείμενα εἶναι αὐτά;

§218Η. ΗΛΙΟΥ. Δημοσιεύεται εἰς τὴν «Ν. Οἰκονομίαν» τοῦ καθηγητοῦ κ. Ἀγγελοπούλου.

§219Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἄ!... καλά. (Θόρυβος).

§220Η. ΗΛΙΟΥ. Διαβάστε τὸ κείμενον. Δὲν χάνετε τίποτε. «......... (ἀναγινώσκει) ...........». Δηλαδὴ συνάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα κατ’ ἄτομον εἶναι 1.000 δραχμαί. Ἡ εἰκών, κ. συνάδελφοι, εἶναι πράγματι φρικιαστική.

§221Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ὑπουργὸν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὸ Σῶμα τὶ ἀκριβῶς ἐννοεῖ διὰ τῆς φράσεως «Ἄ! καλά», ὅτε ἐγένετο συζήτησις πρὸ ὀλίγου περὶ τοῦ περιοδικοῦ «Νέα Οἰκονομία» καὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ καθηγητοῦ κ. Ἀγγελοπούλου. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, τιμῶντες τὸ πρόσωπον τοῦ καθηγητοῦ καὶ δὲν θεωρῶ παραδεκτὸν διὰ τῶν ἐκφράσεων «Ἄ! καλά», νὰ ἐπιχειρῆται ἡ κατάργησις τῆς ὑπολήψεως ἐπιστημόνων διακεκριμένων καὶ ἐξόχως τιμωμένων.

§222Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἔκφρασις εἰς ἣν ἀναφέρεσθε, ἔχει πλὴν τῶν ἄλλων καὶ τὴν ἑξῆς σημασίαν. Ὅταν ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἵδρυσε τὴν ἰδιωτικὴν Ἑταιρείαν Προγραμματισμοῦ, εἴχομεν ἔκτοτε διατυπώσει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι μία ἰδιωτικὴ ἑταιρεία δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διαθέσῃ τὰ ἀπαιτούμενα μέσα διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας μίαν τόσον σοβαρὰν ἐργασίαν καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ πορίσματα αὐτῆς, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνονται ἀσφαλῶς καὶ οἱ ἀριθμοί, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξουν εἰς οὐσιαστικὸν καὶ ἀντικειμενικὸν ἔλεγχον. Κατὰ συνέπειαν, ἡ ἔκφρασις «Ἄ! Καλά», σημαίνει, ὅτι αἱ ἀντιλήψεις καὶ τὰ στοιχεῖα τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνθέξουν εἰς ἀντικειμενικὸν ἔλεγχον.

§223Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. συνάδελφος ἔφερεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, κ. Ὑπουργέ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἀποτελοῦν ἀντιλήψεις τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου, ἀλλὰ τὸ πόρισμα μιᾶς ἐργασίας γενομένης ὑπὸ Βέλγων ἐπιστημόνων.

§224Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὅταν γνωρίζωμεν τὸν τρόπον καὶ τὰς μεθόδους ἐργασίας καὶ τὴν εὐσυνειδησίαν τῆς ἁρμοδίας Κρατικῆς Ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τελοῦν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν οἱ ἀριθμοὶ τοῦ οἱουδήποτε κ. Ἀγγελοπούλου.

§225Η. ΗΛΙΟΥ. Συνεχίζων, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι παρ’ ὅλον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἐμφανίζεται ἀπηλλαγμένη φόρων, ἐν τούτοις τὸ 43% παντὸς εἴδους λαϊκῆς καταναλώσεως ἀποτελεῖ φόρον ἔμμεσον καταβαλλόμενον ἀντιστοίχως ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Εἰς χεῖρας μου, ἐπίσης, ἔχω πίνακα τῶν ἐπιβαρύνσεων διὰ τὰ λιπάσματα, ἔχοντα οὕτω: (100 κιλὰ φώσφατα εἰς δολλ. μετ’ ἀφαίρεσιν ἐπιδοτήσεων)

Βλέπετε, ὅτι ὁ Ἕλλην ἀγρότης, χάριν ἑνὸς παρασιτικοῦ μονοπωλίου μὲ κεφάλαια οὐσιαστικῶς τοῦ Κράτους καὶ τῆς Α.Τ.Ε., πληρώνει τὰ ἀκριβότερα λιπάσματα τοῦ κόσμου.

§226Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, μὲ κίνδυνον νὰ κατηγορηθῶ καὶ πάλιν, ὅτι καταπατῶ ξένα οἰκόπεδα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παρέμβω, διότι ὡμιλήσατε περὶ μιᾶς ἐρεύνης πολλῶν οἰκονομολόγων εἰς κἄποιο χωριὸ τῆς Ἠπείρου. Κατὰ τὴν μελέτην αὐτὴν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖ ζοῦν μὲ συνολικὸν εἰσόδημα 3 δραχμῶν τὴν ἡμέραν καὶ ἴσως καὶ κάτω αὐτοῦ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ 3 δραχμὰς τὴν ἡμέραν ὡς συνολικὸν εἰσόδημα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ ἕνας ἄνθρωπος, κ. συνάδελφε. Καὶ ὅμως, ἐμφανίζεται ἔτσι τὸ χωριὸ αὐτό. Φαίνεται ὑποθέτω, ὅτι οἱ Βέλγοι οἰκονομολόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν ἐκεῖ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συλλάβουν τὸ νόημα τῆς κλειστῆς καὶ μὴ ἐκχρηματισμένης οἰκονομίας, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ παρατηρῆται εἰς τὰ ὀρεινά μας διαμερίσματα. Μόνον διὰ ξύλα, κ. συνάδελφε, εἰς τὰ 1.000 μέτρα ὑψόμετρον ποὺ εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀσφαλῶς εἰς τιμὰς τῶν γειτονικῶν πόλεων δαπανοῦν 5–6 δραχμὰς τὴν ἡμέραν. Προφανῶς, μαθημένοι μὲ τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα μιᾶς προηγμένης Χώρας, ὅπου ἡ οἰκονομία εἶναι πλήρως ἐκχρηματισμένη, οἱ Βέλγοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν λειτουργίαν τῆς μὴ ἐκχρηματισμένης οἰκονομίας, ὅπου π.χ. ἡ γυναίκα κουβαλᾶ ξύλα ἀπὸ τὸ δάσος καὶ τὰ καταναλίσκει χωρὶς νὰ εἰσπράττῃ ἡμερομίσθιον ἢ τὸ προϊὸν τῆς πωλήσεως ξύλων. Διὰ νὰ ἰσχυρισθῶ ἐγώ, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 270 δολλαρίων τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τὸ ἔχει τὸ 90% τῶν Ἑλλήνων, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ ἰδανικὸν μέσον εἰσόδημα εἶναι 280 ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὀλιγώτερα καὶ λέγω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι καθόλου ἱκανοποιητικὸν τόσον ἀπὸ ἀπόψεως ὕψους τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κατανομῆς του. Ἀντιθέτως λέγω, ὅτι δὲν εἴμεθα καθόλου ἱκανοποιημένοι. Ἀλλὰ βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν περίπτωσιν μιᾶς οἰκογενείας, ἑνὸς χωριοῦ, καὶ μὲ προφανῶς λανθασμένους καὶ ἐντελῶς ἀπαραδέκτους ἀριθμοὺς νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ συνολικὸν εἰσόδημα πολλῶν Ἑλλήνων, εἶναι τρεῖς δραχμαὶ τὴν ἡμέραν.

§227Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὄχι ὀρθὸν νὰ παραταθῇ ἡ παραμονή μου εἰς τὸ βῆμα εἰς βάρος τῶν ἄλλων κυρίων συναδέλφων τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, λόγῳ τῶν διακοπῶν τῶν κ.κ. ὑπουργῶν. Βεβαίως καὶ τὰ δύο θιγέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θέματα εἶναι σημαντικὰ καὶ ἀπαιτεῖται χρόνος πρὸς συζήτησίν των. Κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ ὑπολογίσω τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει μόνον τοὺς ἐργαζομένους. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία ἀνεκοίνωσεν, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τῆς ἐργατικῆς οἰκογενείας ἀνῆλθεν ἀπὸ 1387 εἰς 1666, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ἀπόλυτον PAUPE-RISMUS, ἐξαθλίωσιν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα ἀντιπροσωπεύει πρὸ διετίας τὸ 18% ὡς στοιχεῖον κόστους τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, ἡ δὲ ἔκθεσις τῶν Ἑλλήνων βιομηχάνων ἀναφέρει, ὅτι τὸ 1958 τὸ μέσον ἡμερομίσθιον ἦτο 60, 50 δηλ. 17.847 δραχ. τὸν χρόνο (ἂν δὲν τοῦ τύχῃ ἀνεργία) καὶ ὅτι ἀπὸ κάθε ἐργάτην παράγεται προϊὸν 161879 δραχ. τὸν χρόνον, δηλ. τὸ μερίδιον τοῦ ἐργάτου εἰς τὸ ἐθνικὸν προϊὸν περιωρίσθη σὲ 11,02%. Δηλαδὴ τὸ 18% ὑποβιβάζεται εἰς 11.02%. Κατὰ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀνέρχεται εἰς 33.9% ἡ δὲ αὔξησις τῶν ἡμερομισθίων εἰς 21.5%. Συνεπῶς λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν μόνον τῶν ἀπασχολουμένων, ἔχομεν μίαν μείωσιν κατὰ 10%.

§228Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀκριβεῖς.

§229Η. ΗΛΙΟΥ. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἰδικοί σας, κύριε Ὑπουργέ.

§230Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὄχι. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐπροσέξατε τὰς ἀνακοινώσεις μου ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, αἱ ὁποῖαι μάλιστα ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν τύπον. Εἶπον τὰ ἑξῆς: Ἐν ὄψει τοῦ γεγονότος, ὅτι ἔχομεν αὔξησιν τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος κατὰ 45,7%, συνάμα δὲ μέσην αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων κατὰ 21,5%, ἕπεται ὡς λογικὴ συνέπεια τοῦ φαινομένου τούτου αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως. Τώρα ἐὰν ὑμεῖς δὲν θέλετε νὰ ἀποδεχθῆτε, ὅτι ἔχομεν πράγματι αὔξησιν τῆς ἀπασχολήσεως, τότε δὲν ἀπομένει παρὰ νὰ ἀποδεχθῆτε, ὅτι ἔχομεν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων κατὰ 45,7%.

§231Η. ΗΛΙΟΥ. Πέραν τούτων, ὑπάρχει ἡ κατηγορία τῶν συνταξιούχων τοῦ ΙΚΑ καὶ τῶν ἄλλων ἀσφαλιστικῶν ταμείων, ἡ ὁποία ἔχει ὡς εἰσόδημα πολὺ μικρότερον τοῦ μέσου κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος. Εἶναι 75.000 πολῖται. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἠμφισβήτησε τὴν αὔξησιν τῶν διαμαρτυρήσεων καὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύουν αἱ διαμαρτυρήσεις. Ἔχω, κύριοι βουλευταί, μίαν στατιστικὴν τῶν γενομένων διαμαρτυρήσεων καὶ ἐξ αὐτῆς προκύπτει, ὅτι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος βαίνομεν εἰς καταπληκτικὴν αὔξησιν. Ἔναντι 169 χιλιάδων ἀγωγῶν ἐκ συναλλαγματικῶν ποὺ ἐγένοντο κατὰ τὸ ἔτος 1958 ἤδη κατὰ τὸ πρῶτον 10μηνον τοῦ 1959 ἔχομεν ὑπερβῆ τὰς 200 χιλιάδας. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὰς πτωχεύσεις. Θὰ πρέπει, νομίζω, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴ ἐπικρίνωμεν ἁπλῶς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ νὰ κάμωμεν καὶ ὡρισμένας προτάσεις. Νὰ ὑποδείξωμεν ποῖα μέτρα θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν. Κατὰ τὴν γνώμην μας, κύριοι βουλευταί, ἡ βιομηχανικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας εἶναι ἡ καινούργια γῆ ποὺ θὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Θὰ εἴμεθα ἐκτὸς τῆς πραγματικότητος, ἐὰν ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι μόνον μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς αἰγοτροφίας ἢ τῆς ἀγελαδοτροφίας θὰ σώσωμεν τὸν τόπον. Ἡ παροχὴ ἐργατικῆς ἀπασχολήσεως εἰς τὸν πλεονάζοντα διὰ τὴν γεωργίαν πληθυσμὸν θὰ δώσῃ λύσεις εἰς τὴν στενότητα τῆς γῆς. Ἡ βιομηχανία μας ὅμως, εἶναι πάρα πολὺ καθυστερημένη. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ τὰς 100 δραχ. παραγομένων βιομηχανικῶν πραγμάτων μόνον 1½ δραχ. ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αἱ 98½ δραχμαὶ καταναλίσκονται εἰς τὸν τόπον μας. Σήμερον δὲν ὑπάρχει σχεδὸν κλειστὴ ἀγροτικὴ οἰκονομία, ἀλλ’ ἐμπορευματικὴ ἀγροτικὴ παραγωγή. Τὸ προϊὸν τοῦ ἀγρότου, δὲν ἀρκεῖ νὰ παραχθῇ πρέπει καὶ νὰ πωληθῇ, ἀλλέως δὲν ἀποδίδει ἀποτελέσματα, καταστρέφεται ἢ ἀποθεματοποιεῖται καὶ πιέζει παραπέρα τὰς τιμάς. Ὅταν πωληθῇ ὅμως, πραγματοποιεῖ ὁ ἀγρότης χρηματικὸν εἰσόδημα καὶ αὐτὸ ὁδηγεῖ εἰς μίαν μεγαλυτέραν βιομηχανικὴν κίνησιν, ἡ ὁποία πάλιν θὰ ἐξασφαλίσῃ ἕνα εἰσόδημα εἰς περισσοτέρους ἐργάτας, ποὺ καὶ αὐτοὶ θὰ καταναλώσουν κ.ο.κ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ ἐγχωρία ἀγορὰ εἶναι τὸ θερμοκήπιον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ βιομηχανία μας. Ὅταν τὸ 1957 εἴχαμεν αὔξησιν ἀγροτ. εἰσοδήματος 10%, αὐτὸ ἔδωσε κίνησιν εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ ηὐξήθη τὸ βιομηχανικὸν εἰσόδημα κατὰ 11%. Ἀλλά, ἐρωτᾶται εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὴν παραγωγήν μας νὰ τὴν μετατρέψωμεν σὲ χρῆμα ὅταν αὕτη θὰ εἶναι ηὐξημένη; Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι δυνάμεθα νὰ τὸ κάμωμεν. Οἱ Τοῦρκοι, οἱ ὁποῖοι ὡς ἀπέδειξε καὶ ἡ Ζυρίχη εἶναι ἱκανώτεροι ἀπὸ ἡμᾶς, κατώρθωσαν νὰ πωλοῦν εἰς τὴν Γερμανίαν περισσότερα καπνὰ καὶ σταφίδα ἀπὸ ἡμᾶς. Καὶ τοῦτο συμβαίνει, διότι οἱ Γερμανοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀγοράζουν τουρκικὰ προϊόντα διὰ νὰ ἐξαγάγουν ἐκεῖ τὰ ἰδικά των προϊόντα, ἐνῷ εἰς ἡμᾶς δὲν συμβαίνει τὸ ἴδιον, διότι, ὡς γνωστόν, μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν οἱ Γερμανοὶ εἰς ἡμᾶς πωλοῦν τὰ προϊόντα των μὲ ἐλεύθερον συνάλλαγμα. Ὡς πρώτην, λοιπόν, κατευθυντήριον γραμμὴν συνιστῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀγοράζωμεν τίποτε ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἐὰν τοῦτο δὲν πληρώνεται μὲ ἐγχώρια προϊόντα. Ἡ δευτέρα ἀρχὴ τὴν ὁποίαν προτείνομεν, εἶναι νὰ κλείσῃ ἡ ἀγορά μας, εἰς ὅλα ἐκεῖνα τὰ προϊόντα ὁμοειδῆ τῶν ὁποίων παράγονται ἐν ἐπαρκείᾳ εἰς τὸν τόπον μας π.χ. σπορέλαιον, σιτάρι καὶ βαμβάκι, ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ πρέπει νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ θέματος τῆς κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς. Θεωρῶ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν ἀγορὰν αὐτήν, ὡς θανάσιμον πλῆγμα διὰ τὴν χώραν. Περὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔχω κάμει μίαν μελέτην τὴν ὁποίαν ἀπέστειλα εἰς ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους.

§232Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἡμεῖς τὴν ἐπήραμεν.

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ ἡμεῖς.

§234Η. ΗΛΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι εὐχάριστον. Καὶ τώρα συνεχίζων, ἐπιθυμῶ νὰ διορθώσω κἄτι τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῆς Ἑλλάδος εἶναι διπλασίως ἀνώτερον ἀπὸ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῆς Βουλγαρίας. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές, διὰ τὴν πρὸ τοῦ πολέμου περίοδον. Μετὰ τὸν πόλεμον, ἔχομεν ὀκταπλασιασμὸν περίπου τῆς παραγωγῆς εἰς τὴν Βουλγαρίαν, πλὴν τῆς μπύρας. Δηλ. σήμερον ἡ Βουλγαρία ἔχει 4 φορὲς ὑψηλότερον ἀπὸ ἡμᾶς ἐπίπεδον παραγωγῆς καὶ εἰσόδημα. Δυστυχῶς, κύριοι βουλευταί, κοντεύομεν νὰ μείνωμεν οἱ τελευταῖοι εἰς τὸν κόσμον ὑπὸ ἔποψιν ὑποαναπτύξεως. Ἄς μὴ κομπορρημονοῦμεν λοιπόν, ἀλλ’ ἂς ἔχωμεν τὸν νοῦν μας. Πῶς θὰ γίνῃ ὅμως ἐκβιομηχάνισις, ὅταν ἀντὶ νὰ δημιουργήσωμεν δημοσίους φορεῖς ἐμμένωμεν εἰς τὴν ἀπόλυτον κυριαρχίαν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ἐνῷ σήμερον αὑτὴ δείχνει ἀνικανότητα καὶ ἀπροθυμίαν, δὲν δραστηριοποιεῖ τὰς ὑπαρχούσας πιστώσεις καὶ διαθέσιμα, θέλει νὰ τῆς δίδωνται τὰ κεφάλαια, νὰ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τοὺς φόρους, νὰ φορτώνῃ εἰς τὸ σύνολον τὰς τυχὸν ζημίας καὶ νὰ καρποῦται τὰ κέρδη; Νοοτροπία ἐθνικοποιήσεως τῶν κινδύνων καὶ τῆς φροντίδος διὰ τὴν ἐξεύρεσιν κεφαλαίων, καὶ ἀτομικῆς ἰδιοποιήσεως τῶν κερδῶν. Ἔτσι χάνει ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία τὴν δικαιολογίαν ποὺ εἶχε παλαιότερα, νὰ παίρνῃ ἕνα μεγάλο μερίδιον ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Εἶπεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, ὅτι εἰς τὸ πρόγραμμα ἱεραρχήθησαν τὰ βασικὰ ἔργα κατὰ σειρὰν σημασίας. Ἀλλὰ ἐλλείψει φορέων αἱ περισσότεραι πιστώσεις μεταφέρονται εἰς τὸν τουρισμὸν ἢ τὴν ΔΕΗ. Μὲ τὸν τουρισμὸν ὅμως, μόνον βοηθητικὰ ἀναπτύσσεται ἡ οἰκονομία. Δέν δημιουργεῖται ἐκτεταμένη ἀπασχόλησις. Εἰς τὴν Ἱσπανίαν καὶ τὴν Νότιον Ἰταλίαν ἑκατομμύρια τουρίστες δὲν ἐβελτίωσαν τὴν κατάστασιν τοῦ λαοῦ. Ἔτσι σήμερα χρηματοδοτοῦμεν καὶ εὐκολύνομεν τὸν Πεζᾶν —χρεωκοπήσαντα— νὰ κτίσῃ μὲ χρήματα τοῦ ΟΧΟΑ τὸ ξενοδοχεῖον Χίλτον καὶ τοῦ χαρίζομεν τὰς δόσεις τοῦ ἀκριβοῦ οἰκοπέδου του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐξηλεκτρισμὸν αὐτὸ δὲν ἔγινε διὰ καταναλωτικοὺς κατὰ κύριον λόγον σκοπούς. Ἔγινε διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν παραγωγικῶν ἔργων τῆς χώρας. Βεβαίως ὁ τουρισμὸς εἶναι καλός, δὲν δίδει ὅμως ἀπασχόλησιν παρὰ εἰς περιωρισμένον κλάδον. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ ἄρνησις τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἀνταλλαγῶν μας μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας καὶ ἡ ἐκ παραλλήλου μὴ πίεσις τῶν δυτικῶν συμμάχων, νὰ παίρνουν τὰ προϊόντα μας ἐπ’ ἀνταλλαγῇ, ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα ἐδημιούργησαν τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἀντιταχθῇ εἰς ἐκείνους ποὺ δὲν θέλουν νὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡ παράταξίς μας, ὅπως ἄλλωστε τὸ ἐδήλωσε καὶ ὁ πρόεδρός μας, θὰ καταψηφίσῃ τὴν Κυβέρνησιν.

§235Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ὁμιλίας μου ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἀβέρωφ, διαμαρτυρόμενον διὰ τὸ εἰσόδημα ἑνὸς ὀρεινοῦ χωρίου. Λυποῦμαι, ἀλλὰ εἶναι ἀπὸ ὅλους μας διαπιστωμένον, ὅτι τὸ εἰσόδημα τῶν ὀρεινῶν μας περιοχῶν ἀποτελεῖ ἕνα μεγάλον ἐθνικὸν πρόβλημα. Ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἐπανάληψιν, ἀπὸ τῆς παρελθούσης ἀκόμη Βουλῆς τοῦ 1956 ἐξήγγειλεν, ὅτι προγραμματίζει, ὅ,τι γίνεται καὶ ὅτι θὰ ἐξαγγείλῃ ταχέως πρόγραμμα ἀναπτύξεως τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Εἰδικῶς, ὅμως, εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὸν ἀπουσιάζοντα ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ἀβέρωφ, διαμαρτυρηθέντα διότι ἀνεφέρθη ὅτι πενταμελὴς οἰκογένεια ἔχει εἰσόδημα 5.300 δραχμῶν, ἔχω νὰ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς συγκεκριμένα: Εἶναι ἀπὸ ὅλους ὑμᾶς γνωστόν, ὅσοι εἰς τὴν περιοχήν σας ἔχετε ὀρεινὸν πληθυσμόν, ὅτι τὸ εἰσόδημα τῆς ὀρεινῆς οἰκογενείας ἀνέρχεται κατὰ μέσον ὅρον ὄχι ἄνω τῶν 300 ὀκάδων σίτου, 200 ἢ 300 περίπου ὀκάδων καλαμποκιοῦ καὶ ὀλίγων, 50 ἢ 100 ὀκάδων ξηρῶν καρπῶν. Καὶ προσθέτοντας ὅλα αὐτὰ θὰ δῆτε, ὅτι διακυμαίνεται μεταξὺ τῶν 3–5 χιλ. δραχμῶν. Ἐξανίσταμαι, διότι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πράγματι εἰσελθὼν εἰς ξένα ἀμπέλια, ἀλλὰ ὡς βουλευτὴς προερχόμενος ἀπὸ ὀρεινὴν περιοχήν, εἶπεν, ὅτι θὰ πρέπει εἰς τὸ εἰσόδημα αὐτὸ νὰ συνυπολογισθῇ καὶ τὸ τίμημα τῶν καυσοξύλων δι’ ἰδίαν τῶν χωρικῶν χρῆσιν. Κύριοι βουλευταί, σέβομαι τὰς γυναῖκας τῆς περιοχῆς τῆς Πίνδου ποὺ ἔχουν καταντήσει ἐθνικὸν σύμβολον, ἀπὸ τὰς 28 Ὀκτωβρίου, ὅτε ἐδέχθημεν τὴν ἄτιμον εἰσβολὴν τῶν Ἰταλῶν. Αἱ γυναῖκες, λοιπόν, τῆς Πίνδου φορτωμέναι τότε τὰ πολεμοφόδια δὲν ἐφορτώνοντο διὰ πρώτην φοράν, εἰς τὴν ράχην μεταφέρουν κατὰ κανόνα αἱ ὀρειναὶ γυναῖκες καὶ τὰ καυσόξυλα, ἀλλὰ καὶ ἄλλα προϊόντα τῆς ἀποκρήμνου περιοχῆς των. Αὐτὸ, λοιπόν, θὰ τοὺς ὑπολογίσῃ τὸ Σῶμα ὡς εἰσόδημα οἰκογενειακόν; Ἐξανίσταμαι δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ἀπὸ ἄνθρωπον μάλιστα, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν περιοχήν του, γνωρίζει, ὅτι διὰ νὰ ἐπιβιώσουν μεταβάλλονται εἰς ὑποζύγια.

§236Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας) Γνωρίζω, ὅτι προέρχεσθε ἀπὸ ὀρεινὴν περιοχήν. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς προερχόμεθα ἀπὸ ὀρεινὰς περιοχάς. Ἐν ὀνόματι τῆς ἰδιότητος αὐτῆς καὶ τῆς προσθέτου ἰδιότητος τὴν ὁποίαν ἔχω ὡς ὑφυπουργοῦ Γεωργίας, καίτοι δὲν ἔχω πρόχειρα τὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ προσκαίρως ἀντικαθιστῶν τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, πρέπει νὰ σᾶς πληροφορήσω, ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχω, ὅτι εἰς τὸν ὀρεινὸν ὄγκον ἔχομεν περίπου 500.000 οἰκογενειῶν ὀρεινῶν. Ἐξ αὐτῶν αἱ 150.000 εἶναι καθαρῶς ὀρειναὶ οἰκογένειαι, αἱ 350.000 δὲ εἶναι οἰκογένειαι τῶν ἡμιορεινῶν περιοχῶν. Ἀπὸ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἐκ τῶν 150.000 οἰκογενειῶν τῶν καθαρῶς ὀρεινῶν περιοχῶν ἓν 8% τῶν οἰκογενειῶν ἔχουν εἰσόδημα κυμαινόμενον μεταξὺ 6.000 ἕως 8.000 δραχ. Ὅλος δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν 350.000 οἰκογενειῶν τῶν ἡμιορεινῶν περιοχῶν καὶ τὸ ὑπόλοιπον 92% τῶν 150.000 οἰκογενειῶν τῶν καθαρῶς ὀρεινῶν περιοχῶν ἔχουν εἰσόδημα ἄνω τῶν 10.000 δραχ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν μένει βεβαίως ἱκανοποιημένη μὲ τὸ εἰσόδημα αὐτό, καὶ δι’ αὐτὸ ἀπαντῶν εἰς σᾶς καὶ εἰς τὸν πρῶτον ἰσχυρισμόν σας, λέγω, ὅτι δὲν ἐλησμόνησε τὰς ὑποσχέσεις ἡ Κυβέρνησις τὰς ὁποίας ἔδωσε πρὸς τὸ περισσότερον πτωχὸν τμῆμα τοῦ ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ. Καὶ ἤρξατο ἐφαρμόζουσα τὸ πρόγραμμα εὐρύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν βελτίωσιν τῆς ὀρεινῆς οἰκονομίας. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰς ἑπτὰ περιοχὰς ὀρεινὰς ἐργάζονται συνεργεῖα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦνται ἀπὸ γεωπόνους, ἀπὸ δασολόγους, ἀπὸ μηχανικούς, ἀπὸ οἰκονομολόγους, διὰ τὴν συγκέντρωσιν ὅλων τῶν στοιχείων προκειμένου νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς ἑπτὰ αὐτὰς περιοχὰς κατ’ ἀρχήν, καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς ὅλας τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς τὸ εἰδικὸν πρόγραμμα τῆς οἰκονομίας τῶν οἰκογενειῶν. Δὲν ἔχει μία ἀγροτικὴ ὀρεινὴ οἰκογένεια εἰσόδημα ἐκ τῆς μακρᾶς καλλιεργείας τοῦ σίτου. Ἔχει εἰσόδημα πολὺ ὑψηλότερον ἀπὸ κτηνοτροφίαν. Καὶ σεῖς ὡς ἀπὸ ὀρεινὴν περιοχὴν προερχόμενος καὶ μάλιστα ἀπὸ καθαρῶς κτηνοτροφικήν, πρέπει νὰ τὸ γνωρίζετε αὐτό. Καὶ πρέπει νὰ ἔχετε προσθέσει εἰς τὸ εἰσόδημα τὸ μικρὸν τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου, τὸ εἰσόδημα πρὸ παντὸς τὸ ὑψηλὸν τῆς κτηνοτροφίας.

§237Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, διὰ τὴν πληροφορίαν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξαγγέλλει ἑκάστοτε, ὅτι μελετᾷ τὸ ζήτημα τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν. Μὲ βεβαιώνετε, ὅτι ἔχουν σταλῆ δασικοὶ καὶ ἄλλοι ἀνώτεροι καὶ εἰδικοὶ ὑπάλληλοι, διὰ τὴν μελέτην τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἄλλην μορφὴν ἡ ὀρεινὴ οἰκονομία. Εὔχομαι νὰ μὴ διαψευσθῆτε, ὅπως διεψεύσθησαν ὅλοι οἱ προηγούμενοι συνάδελφοί σας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ποσοστὰ —τὰ ὁποῖα δέχομαι— διότι δὲν ἔχω πλήρη στοιχεῖα τῶν ὀρεινῶν καὶ ἡμιορεινῶν περιοχῶν, ἤθελον νὰ σᾶς συμπληρώσω τὰς γνώσεις σας λέγοντας, ὅτι αἱ ὀρεινότεραι περιοχαὶ τῆς χώρας ἦσαν ἄλλοτε πτωχότεραι συγκριτικῶς. Ἀπό τινος ὅμως ἔπαυσαν νὰ εἶναι πτωχότεραι, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Πρὶν ἀκόμα ἀνοιχθῇ ὁ δρόμος τῆς Ἀμερικῆς, οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν τῆς Ἠπείρου —οἱ πατεράδες των ἀκόμη ἐνθυμεῖσθε τοὺς ἔλεγαν καὶ «σιμιτζῆς εἰς τὴν πόλιν»— εἶχον τὸν δρόμον τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Καὶ ἐὰν ἐξετάσητε, ὁ πληθυσμὸς τῆς σημερινῆς Κωνσταντινουπόλεως προέρχεται κατὰ κανόνα, κατὰ μέγιστον ποσοστόν, ἀπὸ ὀρεινὰς περιοχὰς τῆς Ἠπείρου, τῆς Θεσσαλίας, τῆς Φθιώτιδος. Ὅλαι, λοιπόν, σχεδόν, αἱ οἰκογένειαι αἱ παραμένουσαι εἰς τὰς καθαρῶς ὀρεινὰς περιοχὰς ἔχουν καὶ σήμερον εἰσόδημα εἴτε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅπου ὁ ἀριθμὸς σιγὰ–σιγὰ ἐλαττοῦται —εἴτε ἔχουν, οἱ περισσότεροι— εἰσόδημα εἰς δολλάρια ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς των. Παρεμπιπτόντως, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω τὸν εὐεργετικὸν ρόλον εἰς τὴν οἰκονομίαν μας, τὴν τοιαύτην εἰσαγωγὴν ἀδαπάνως, ξένου συναλλάγματος. Ὑπάρχουν στατιστικαὶ καὶ ὅποιος ἐξ ὑμῶν θέλει δύναται νὰ διακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν αὐτήν. Εἶναι πολὺ σοβαρὸν τὸ ποσὸν τοῦ συναλλάγματος τὸ ὁποῖον μηνιαίως ἐξάγεται χάρις εἰς τοὺς ξενητεμένους διὰ τὴν διατροφὴν τῶν ἐνταῦθα συγγενῶν των. Ἀκόμα ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πράγματι ἓν μικρὸν ποσοστὸν ἐξ αὐτῶν ἀποζῇ ἀπὸ τὴν κτηνοτροφίαν. Αὐτοὶ ἀναμφισβητήτως ἔχουν καλύτερον εἰσόδημα. Ἡ κτηνοτροφία ὅμως, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, γνωρίζετε ποίας κρίσεις διῆλθεν. Ἡ κατοχή, ὁ μετέπειτα ἐσωτερικὸς πόλεμος, ἐπέφεραν ὁλοκληρωτικὴν σχεδὸν καταστροφήν. Ἐλαχίστη κτηνοτροφία τῶν καθαρῶς ὀρεινῶν περιοχῶν ἀπέμεινε, διότι πράγματι αἱ περιοχαὶ αὗται ὑπέφεραν ἀπὸ τὰς ἀνωμαλίας τὰς μετὰ τὴν μετακατοχικὴν περίοδον μέχρι τοῦ 1950. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατὰ τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, χωρὶς νὰ ἔχω ἐπίσημα στοιχεῖα στατιστικά, ἐλάχιστον ποσοστόν, ἴσως ἕνα 5% τῶν καθαρῶς ὀρεινῶν περιοχῶν διατρέφονται καὶ στηρίζουν τὴν ζωήν των εἰς τὴν κτηνοτροφίαν. Κακόν, ὀλέθριον, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Καὶ εἰσέρχομαι, κύριοι βουλευταί....

§238Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσῃ κανεὶς εἰς τὸ εἰσόδημα τῶν ὀρεινῶν οἰκογενειῶν πέραν τοῦ εἰσοδήματος τῆς κτηνοτροφίας, καὶ τὸ εἰσόδημα ποὺ ἔχουν αἱ καθαρῶς ὀρειναὶ οἰκογένειαι ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν δασῶν, ἡ ὁποία γίνεται μὲ αὐτοεπιστασίαν πλέον τοῦ Κράτους. Ἰδίᾳ δέ, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν πολλαπλασιασθῆ αἱ κρατικαὶ ἐκμεταλλεύσεις καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἕνας ἀριθμός, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, διότι σᾶς εἶπον δὲν ἔχω πρόχειρα στοιχεῖα, ἕνας ἀριθμὸς 21.000 περίπου οἰκογενειῶν ἀπολαμβάνουν ἕνα πρόσθετον εἰσόδημα πέραν τῆς τοῦ εἰσοδήματος καλλιεργείας καὶ τῆς κτηνοτροφίας 6.000 δραχ. ἐπὶ πλέον. Εἴκοσι χιλιάδες οἰκογένειαι. Ἐλπίζομεν δέ, ὅτι εἰς τὸ τέλος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πενταετοῦς προγράμματος οἱ 21.000 θὰ φθάσουν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 50.000.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, παρακαλῶ νὰ προχωρήσητε εἰς τὸ θέμα.

§240Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι πράγματι ἕνας ἀριθμὸς μικροϋλοτόμων ἔχει ἕνα αʹ εἰσόδημα ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι τὸ εἰσόδημα αὐτὸ ἀναλογεῖ εἰς 5–7 κυβικὰ διὰ κάθε ὑλοτόμον, κοστολογούμενον πρὸς τὸ ποσὸν τῶν 450 δραχμῶν κατὰ κυβικόν, ἐκ τῶν ὁποίων ἕνα μέρος πηγαίνει διὰ φόρους τοῦ δημοσίου. Δὲν νομίζετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς θὰ ἔπρεπε νὰ διαγραφῇ τελείως ἢ τοὐλάχιστον νὰ μετριασθῇ;

§241Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Γεωργίας). Καὶ αὐτὸ θὰ εἶχε γίνει, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ ὅπως καὶ σεῖς εἴπατε, ὁ ἀριθμὸς τῶν μικροϋλοτόμων αὐτῶν εἶναι πολὺ μικρός. Γνωρίζετε δὲ ἐπίσης, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον περιέρχεται εἰς τὸ Κράτος, χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων δασικῶν, τεχνικῶν εἰς τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν καὶ διατίθεται οὕτω εἰς ἡμερομίσθια ὑπὲρ τοῦ συνόλου τῶν οἰκογενειῶν τῶν περιοχῶν καὶ οὐχὶ μόνον διὰ τοὺς ὀλίγους ὑλοτόμους.

§242Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Θὰ ἠμποροῦσε, κ. Ὑπουργέ, αὐτὰ τὰ ποσὰ διὰ τὰ ἔργα νὰ εὑρεθοῦν ἀπὸ ἀλλοῦ. Τὰ δάση ἀνήκουν εἰς τοὺς μικροϋλοτόμους, εἰς τοὺς χωρικούς. Εἰσέρχομαι ἤδη, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ἀγορεύσεώς μου. Δύο εἶναι αἱ περιπτώσεις μὲ τὰς ὁποίας θὰ ἀπασχοληθῶ. Ἐν πρώτοις, θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Εἴμεθα ἀναμφισβητήτως, κύριοι συνάδελφοι, χώρα ὑποανάπτυκτος. Εἴμεθα χώρα μὲ βάσιν τῆς οἰκονομίας μας τὴν γεωργίαν. Ἄπειραι πηγαὶ πλούτου παραμένουν ἀνεκμετάλλευτοι. Διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀξιοποίησις τῶν πηγῶν αὐτῶν τοῦ πλούτου καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀπαιτεῖται ἡ ἐκτέλεσις μεγάλων παραγωγικῶν καὶ ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων. Διὰ νὰ γίνουν ὅμως τὰ ἔργα αὐτὰ χρειάζεται νὰ ὑπάρξῃ κάποιος φορεύς. Ὁ πρῶτος φορεὺς εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Φυσικὰ ὡς δεύτερος ἔρχεται τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ αἱ Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὡς ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπε, κάμουν μελέτας μόνον, τὴν εὐθύνην τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἔχει ἕνα ὀργανισμὸν ἀπηρχαιωμένον. Δὲν γνωρίζω πότε ἔγινεν ὁ ὀργανισμὸς αὐτός. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἔχει μίαν πυραμίδα ἀνεστραμμένην. Αἱ ἀνώταται καὶ ἀνώτεραι θέσεις εἶναι ὑπερπλήρεις ἐνῷ τῶν μηχανικῶν Α καὶ Β εἶναι ἐλλιπεῖς. Οἱ ἀνωτέρω ἀσχολοῦνται μὲ τὸν ἔλεγχον. Οἱ μηχανικοὶ Α καὶ Β μὲ τὰς μελέτας καὶ ἐπιβλέψεις.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, τί σχέσιν ἔχουν αὐτά; Παρακαλῶ εἰς τὸ θέμα.

§244Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ὁ πρὸ ἐμοῦ, κ. Πρόεδρε, ἀνῆλθεν εἰς τὸ Βῆμα εἰς τὰς 3 παρὰ τέταρτο καὶ κατῆλθεν εἰς τὰς 5½. Δὲν θὰ ὑποδείξετε τὸν τρόπον τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι ἦτο ἐντεταλμένος ἑνὸς κόμματος, καὶ πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ παρακλήσεις τῶν κομμάτων.

§246Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἀπαιτῶ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἰδίαν μεταχείρισιν. Ἔχει λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων μίαν ἀνεστραμμένην πυραμίδα καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἐπὶ 190 ὀργανικῶν θέσεων μηχανικῶν Α καὶ Β ὑπηρέτουν μόλις 63. Δηλαδὴ τὸ Ὑπουργεῖον ἦτο τελείως ἐξηρθρωμένον. Ἐκεῖνοι, κ. Ὑπουργέ, ποὺ θὰ ἐπιβλέψουν τὴν ἐκτέλεσιν καὶ θὰ παρακολουθήσουν τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως εἶναι τὸ κατώτερον προσωπικόν. Εἶναι λοιπὸν τελείως διαλελυμένον τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ τὰ ἀποτελέσματα εἶναι γνωστά. Τὰ ἔργα ὑδρεύσεως Ἀθηνῶν, τὰ ἔργα τῆς Ὑλίκης ἐμελετήθησαν εἰς τὸ γόνατον καὶ ἐξετελέσθησαν μὲ δαπάνην διπλασίαν τοὐλάχιστον τοῦ προϋπολογισμοῦ των. Τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας, τὸ ἴδιο. Καὶ τὰ ἔργα αὐτὰ ἐπροκάλεσαν τὴν πικρίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶχαν ὅμως καὶ ἕνα μόνον καλόν, ἔδωσαν τροφὴν εἰς τὴν συγγραφὴν θεατρικῶν ἐπιθεωρήσεων.

§247Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς διακόψω. Πρῶτον, διότι ὡμιλήσατε μὲ περιφρόνησιν διὰ τὰ ἔργα τῆς Ὑλίκης. Σᾶς πληροφορῶ, λοιπόν, ὅτι τὰ ἔργα τῆς Ὑλίκης εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ἐπιτεύγματα ποὺ ἔγιναν ποτὲ διὰ τὰς Ἀθήνας. Ἀπὸ τότε ποὺ ἤρχισαν νὰ λειτουργοῦν εἰσέρρευσαν εἰς τὴν λίμνην τοῦ Μαραθῶνος 45.000.000 κυβικὰ μ. ὕδατος καὶ σήμερα ἔχει ἡ λίμνη 20.000.000 κυβικά. Ἐὰν δὲν ἐγίνοντο τὰ ἔργα αὐτά, καὶ δὲν εἴχαμε τὴν εἰσροὴν αὐτὴν θὰ εἴχαμε ἔλλειμμα 45.000.000 κυβικῶν ὕδατος.

§248Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Δὲν κατηγόρησα τὸ ἔργον, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ κατήγγειλα, ὅτι ἐγένετο ἕνα ἔργον χωρὶς μελέτην καὶ ἐνῷ ὑπῆρξε πρόβλεψις διὰ 45.000.000, ἔφθασε 245.000.000. Αὐτὸ τὸ θέμα συνεζητήθη διὰ μακρῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν. Καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς πάντα καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ ἐγώ. Ἐγὼ σᾶς ἐλέγχω, διότι ἀφήσατε ἀνεπανόρθωτον τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ κάμω μίαν βασικὴν διαπίστωσιν καὶ νὰ τονίσω τὴν ὑπόληψιν τὴν ὁποίαν τρέφω διὰ τοὺς μονίμους ὑπαλλήλους τόσον ὡς πρὸς τὴν ἐπιστημονικὴν των ἀρτιότητα, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὴν τεχνικήν των πεῖραν καὶ τιμιότητα. Ἀκόμη ὅμως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι τὸ σφάλμα τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν ὀφείλεται ὄχι μόνον εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ εἰς ὅλας τὰς μεταπολεμικὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν κατέβαλον ἀναλόγους προσπαθείας καὶ δὲν κατώρθωσαν νὰ δώσουν λύσιν εἰς τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ὀργανώσεως τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, μὲ ἀποτέλεσμα εἰς ἐκτάκτους ἐθνικὰς ἀνάγκας, ὅπως π.χ. τοὺς σεισμοὺς τῆς Μαγνησίας, νὰ μὴ δύναται νὰ ἐξευρεθοῦν μηχανικοὶ καὶ νὰ προβαίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς ἐπιστράτευσιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν διπλωματούχων μηχανικῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκτάκτων αὐτῶν ἀναγκῶν. Μία ὑποανάπτυκτος χώρα, ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ καταφεύγῃ εἰς ἐπιστρατεύσεις μηχανικῶν διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν της.

§249Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκ. καὶ Δημοσίων Ἔργων). Αἱ καταστροφαὶ ἀπὸ σεισμοὺς δὲν εἶναι τί τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ, ὥστε νὰ ἔχῃ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων τὸν ἀπαιτούμενον ἐξοπλισμὸν πρὸς ἀντιμετώπισίν των. Καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸν Στρατόν, ὁ ὁποῖος ἔχει ὀργάνωσιν καὶ διαθέτει τὰ σχετικὰ μέσα, ὥστε αἱ ζημίαι νὰ ἀποκατασταθοῦν τὸ ταχύτερον. Τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἐπενέβη ἀμέσως τόσον μετὰ τοὺς σεισμοὺς τῶν Ἰονίων Νήσων, ὅσον καὶ τῆς Μαγνησίας καὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη εἶναι ἄξιον ἐξάρσεως.

§250Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Θεωρητικῶς ἔχει δίκαιον ὁ κ. ὑπουργός. Ἀλλὰ αἱ ἀνάγκαι τότε δὲν ὑπερέβησαν τοὺς 20 μηχανικούς. Διὰ μεγαλυτέρας ἀνάγκας θὰ εἶχεν ἴσως δίκαιον τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, οὔτε 20 μηχανικοὺς δὲν εἶχε; Ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων, καὶ εἶναι πρὸς τιμήν του, ἐπεχείρησε κἄπως νὰ δώσῃ ριζικὴν λύσιν, ἀλλὰ τελικῶς καὶ πάλιν δὲν ἔδωσε ριζικὴν λύσιν. Ὅπως γνωρίζομεν ἀπὸ σχετικὰς ἀνακοινώσεις τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, διετέθη ποσὸν 150 ἑκατομ. διὰ μελέτας διαφόρων ἔργων εἰς ἰδιωτικὰ τεχνικὰ γραφεῖα, ἑλληνικὰ καὶ ξένα. Εἰς τὰ ἔργα ταῦτα βεβαίως περιλαμβάνονται καὶ μελέται βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων.

§251Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκ. καὶ Δημοσίων Ἔργων). Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἀκριβής. Τὸ ποσὸν τοῦτο προβλέπεται ὄχι διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἀλλὰ διὰ μακροχρόνιον πρόγραμμα καὶ περιλαμβάνει ἔργα ὅλων τῶν τομέων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλας τὰς μελέτας νὰ τὰς κάμουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ καταφεύγωμεν εἰς ὡργανωμένα τεχνικὰ γραφεῖα, ὅπως συμβαίνει εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα κράτη, διότι τὰ τεχνικὰ αὐτὰ γραφεῖα ἔχουν ἀνωτάτης ἀξίας τεχνικοὺς τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς προσλάβωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ καταφεύγωμεν εἰς τὰ τεχνικά των γραφεῖα ἀρκεῖ ἡ ἐπιλογή μας νὰ εἶναι ἡ ἐμπρέπουσα.

§252Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς ἀναθέσεως μελετῶν εἰς τεχνικὰ γραφεῖα δὲν λύεται τὸ ζήτημα. Ἐνῷ μὲ μικρότερον ποσὸν ἀπὸ αὐτὸ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ διοργανώσωμεν πλήρως τὰς τεχνικάς μας ὑπηρεσίας. Καὶ ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἐτόλμησε. Πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ δώσῃ γενναίαν καὶ ριζικὴν λύσιν εἰς τὸ θέμα. Πέραν αὐτῶν ὅλοι οἱ μηχανικοὶ μιᾶς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, πλὴν 10, εἶναι ἐπὶ συμβάσει, δηλαδὴ ἔκτακτοι. Διαχειρίζονται ὁλόκληρον τὸ ἐθνικὸν θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τὴν ἐκτέλεσιν 5.000 ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων καὶ εἶναι εἰς αὐτοὺς ἐμπεπιστευμένη ὁλόκληρος ἡ τεχνικὴ ἐργασία τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Διατί δὲν τοὺς μονιμοποιήσατε; Ἀδίκως παραπονεῖσθε διὰ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας καὶ εἰς αὐτὰς φορτώνετε τὴν ἀποτυχίαν σας. Πταίει πρώτη ἡ Κυβέρνησις.

§253Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκ. καὶ Δημοσίων Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, σήμερον ἔχομεν 903 μονίμους τεχνικούς. Ἐξ αὐτῶν 577 μηχανικοὶ Αʹ καὶ οἱ ὑπόλοιποι Ὑπομηχανικοί. Θὰ ἠδύνατο νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν τεχνικῶν αὐτῶν ἀλλὰ ἐπειδὴ συμβαίνει πολλοὶ νὰ θέλουν νὰ παραμείνουν εἰς τὰς Ἀθήνας δι’ αὐτὸ περιοριζόμεθα εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ηὐξημένος ἐν σχέσει πρὸς τὸ παρελθόν.

§254Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλουν νὰ μείνουν ἔκτακτοι οἱ προσλαμβανόμενοι τεχνικοὶ καὶ τοῦτο λόγῳ ὡρισμένων εὐεργετημάτων ὅπως αἱ μειωμέναι κρατήσεις τῶν ἐκτάκτων καὶ ἡ ηὐξημένη μισθοδοσία. Ἐνῷ ὁ μισθὸς χορηγεῖται ὑπὸ μορφὴν ἐπιδόματος καὶ δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν σύνταξιν. Δι’ αὐτὸ πολλοὶ δὲν ζητοῦν μονιμοποίησιν. Ἐκτὸς τούτου δυνατὸν ὁ ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπηρχαιωμένος νὰ μὴ προβλέπῃ αὔξησιν τῶν μηχανικῶν ἀλλὰ καὶ ἐξέλιξιν. Σ’ αὐτὸ δυστυχῶς τοὺς ἐνισχύει τὸ Κράτος. Οὕτω, πρὸ δύο μηνῶν περίπου, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔφερε νομοσχέδιον περιλαμβάνον διάταξιν καθ’ ἣν νὰ ἐπιτρέπεται ἡ πρόσληψις μηχανικῶν ἐπὶ συμβάσει ἐκτάκτων εἰς θέσεις ὀργανικὰς προβλεπούσας μονίμους μηχανικούς. Ἐπολέμησα, βεβαίως, τὴν διάταξιν, ἀλλὰ ἡ διάταξις ἐψηφίσθη. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπηρέτησα ἐπὶ 13½ χρόνια προϊστάμενος μιᾶς τεχνικῆς ὑπηρεσίας. Συμπέρασμά μου εἶναι, ὅτι ἐὰν ὁ ὑπάλληλος δὲν ἀγαπήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν του, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδώσῃ. Ἐὰν ὁ κατασκευαστὴς ἑνὸς ἔργου δὲν δώσῃ τὴν ψυχήν του δὲν θὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον. Πῶς τὸ θέλετε, ἕνας ὑπάλληλος ἔκτακτος, ἐπὶ συμβάσει, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνδέσῃ τὴν ζωήν του, τὴν πρόοδόν του μὲ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅσον εὐσυνείδητος καὶ ἂν εἶναι. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνασυνταχθῇ ἡ τεχνικὴ τοῦ Ὑ. Δ. Ἔργων. Ὁ ἀριθμὸς τῶν 477 μηχανικῶν Αʹ θὰ πρέπει κατὰ τὴν γνώμην μου νὰ αὐξηθῇ καὶ εἰ δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ καὶ τὰς 3.000 ἀντὶ οἱασδήποτε θυσίας. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συντάσσωνται μελέται νὰ γίνεται ἐπίβλεψις, νὰ ἔχωμεν σαφεῖς προϋπολογισμοὺς καὶ νὰ κατορθωθῇ νὰ ὑποβιβασθῇ τὸ κόστος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα ὑπευθύνως νὰ ἐπανορθώσω ὡρισμένας ἀδικίας. Οἱ φορεῖς τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἶναι μηχανικοὶ καὶ ἐργολάβοι. Εἶναι κακὴ ἡ ἀντίληψις διὰ τοὺς ἐργολάβους.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, σᾶς παρακαλῶ, τελειώνετε. Εἶναι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν.

§256Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Συντομεύω, κ. Πρόεδρε. Εἶναι ἀποδεδειγμένον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν τεχνικῶν συναδέλφων, ὅτι τὰ ἐκτελούμενα ἔργα ἐν Ἑλλάδι εἶναι κατὰ 30% εὐθηνότερα τῶν ἐκτελουμένων ἔργων εἰς ἄλλας χώρας. Ἀπόδειξιν τούτου ἀποτελεῖ τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ΝΑΤΟ τὸ ὁποῖον κάμνει διεθνεῖς δημοπρασίας διὰ τὰ ἐκτελούμενα ὑπ’ αὐτοῦ ἔργα οὐδεὶς ξένος ἐργολάβος ἢ ἑταιρεία προσέρχεται εἰς τὰς δημοπρασίας διότι οἱ Ἕλληνες εἶναι εὐθηνότεροι ὅλων. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης διὰ τοὺς Ἕλληνας ἐργολάβους καὶ ἡ Βουλὴ ἂς βγάλῃ τὰ συμπεράσματά της. Ἀναγνωρίζω τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖται ἀπὸ ἄλλους φορεῖς ὅπως ἡ ΜΟΜΑ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, πᾶς διαχειριστὴς δημοσίου χρήματος θεωρεῖται κλέφτης μέχρι τῆς ἀποδείξεως τοῦ ἐναντίου. Σέβομαι τὴν ἀποστολὴν τῶν ΜΟΜΑ. Ὁσάκις ὅμως ἔργα δημόσια ἐκτελοῦνται ἀπολογιστικῶς καὶ ἡ ΜΟΜΑ ἐκτελεῖ τὰ ἔργα μόνον ἀπολογιστικῶς. Ἐπεκράτησεν ἀπὸ μακροῦ ἡ ἀρχὴ διὰ τὰ ἀπολογιστικῶς ἐκτελούμενα ἔργα, ταῦτα μετὰ τὴν ἐκτέλεσίν των συγκαλεῖται μία ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ πεπειραμένους τεχνικούς, ἡ ὁποία μετὰ τὸν ποιοτικὸν καὶ ποσοτικὸν ἔλεγχον παραλαμβάνει ταῦτα καὶ κάμνει ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου. Ζητῶ ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς ἐὰν θέλουν νὰ μᾶς πείσουν περὶ τῆς καλῆς διαχειρίσεως καὶ ἐὰν θέλουν νὰ διασφαλίσουν τὴν τιμὴν τῶν διαχειριζομένων τῶν ὑπὸ τῆς ΜΟΜΑ ἐκτελουμένων ἔργων εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκολουθήσουν τὴν ὁδὸν ἡ ὁποία τηρεῖται διὰ τὰ δημόσια ἔργα.

§257Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπουργ. Συγκ. καὶ Δημοσίων Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ ἡ ἄποψίς σας ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπὸ τῆς ΜΟΜΑ ἐκτελούμενα ἔργα. Ἡ οἰκονομία ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τῆς τοιαύτης ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἶναι σημαντική, δεδομένου, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ λαμβάνουν τὸν μισθόν των, οἱ ὑπαξιωματικοὶ ὁμοίως καὶ μόνον εἰς τοὺς ὁπλίτας παρέχεται, νομίζω, ἕνα μικρὸν ἐπίδομα.

§258Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ ἔλεγχος κάμνει καλὸν εἰς τοὺς ἐκτελοῦντας. Δὲν δέχομαι ἀορίστους διαβεβαιώσεις.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, τελειώνετε, παρακαλῶ, εἶναι πολιτικὸν τὸ θέμα. Ἐὰν ὁ καθεὶς εἰδικὸς ἀναπτύσσῃ λεπτομερείας ἀσχέτους μὲ τὸ συζητούμενον θέμα, τί θὰ γίνῃ; Εἶναι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι περιμένουν νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος.

§260Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἴσως ὀχλῆσθε, μὲ τὰ ὅσα λέγω. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου. Κύριοι βουλευταί, εἰσέρχομαι ἤδη εἰς ἕνα ἄλλον τομέα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τομέα ἀναφερόμενον εἰς τὸ Ὑφυπουργεῖον Οἰκισμοῦ. Δὲν ὑπάρχει πολεοδομικὴ νομοθεσία. Τὸ νὰ ζητῇ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τὴν κεφαλὴν ἐπὶ πίνακι ὡρισμένων ὑπαλλήλων ἐνῷ δὲν ἔχει πολεοδομικὴν νομοθεσίαν, δὲν εἶναι νοητόν. Ἐπιβάλλεται ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς πολεοδομικῆς νομοθεσίας, ἥτις θὰ προσκομίσῃ τεράστια ὀφέλη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς χώρας.

§261Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω;

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ μὴ ἀπαντήσετε, διότι ὁ ρήτωρ εἶναι ἐκτὸς θέματος καὶ παρὰ ταῦτα δὲν θέλει νὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος, παρὰ τὰς συστάσεις μου. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν ὑποχρεοῦται νὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος, ἐν τούτοις δὲν τὸ πράττει.

§263Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἔλεγχον τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου ἀσκῶ, κύριε Πρόεδρε, καὶ δὲν δέχομαι ὑποδείξεις τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐγὼ προκρίνω.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν, κ. Κωστῆ, πολιτικὸν θέμα ὅπερ ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις ἐκθέσασα τὴν οἰκονομικὴν καὶ ἐξωτερικήν της πολιτικήν. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ ὁμιλῶμεν διὰ τὸν ΜΟΜΑ. Παρακαλῶ, ἢ νὰ εἰσέλθετε εἰς τὸ θέμα ἢ νὰ περαιώσητε τὴν ἀγόρευσίν σας.

§265Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀγορεύετε, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τῆς θέσεώς σας. Νὰ κατέλθετε τῆς θέσεώς σας, διὰ νὰ ὁμιλήσετε.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, τὸ λέγει ρητῶς ὁ Κανονισμός, ὅτι ὁ ρήτωρ πρέπει νὰ περιορίζεται εἰς τὸ θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑπαινιγμόν σας διὰ τὸν Πρόεδρον, ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος κατευθύνων τὰς συζητήσεις καὶ ἀναφερόμενος εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἀγορεύει. Ἀσκεῖ τὰ καθήκοντά του. Φαίνεται, ὅτι καὶ ἐν τούτῳ ἀγνοεῖτε τὸν Κανονισμόν.

§267Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ποῖον θέμα συζητοῦμεν;

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τερματίσετε τὸν λόγον σας. Πολιτικὸν θέμα εἶναι αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖτε αὐτὴν τὴν στιγμήν; Ἔχετε 40 λεπτὰ τῆς ὥρας ποὺ κατέχετε τὸ βῆμα καὶ οὐδὲ λέξιν εἴπατε εἰσέτι ἐπὶ τοῦ θέματος. Καταλήξετε τέλος πάντων.

§269ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. ........ (Δὲν ἠκούσθη).

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί, ἄλλωστε εἶναι ἐκτὸς θέματος καὶ ἐκτὸς Κανονισμοῦ ὁ κ. συνάδελφος. Δυστυχῶς, ὁ Κανονισμὸς δὲν μοὶ παρέχει ἄλλα μέσα πλὴν τῶν συστάσεων.

§271Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσει ὁ ρήτωρ εἶναι ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ ἀποτελεῖ θέμα ἰδιαιτέρας ἐπερωτήσεως. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν εἶναι ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται. Λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω, ἀλλὰ ἔτσι εἶναι. Δὲν εἶναι ἔλεγχος αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε. Εἶναι τεχνικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τῆς στιγμῆς ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλή. Ἀποτελεῖ θέμα ἰδιαιτέρας ἐπερωτήσεως.

§272Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἀποτελεῖ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὅτι αὕτη ἀφήνει ἀναδιοργάνωτον μίαν σοβαρωτάτην ὑπηρεσίαν καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ χώρα πρέπει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ἔχει μεγίστην ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς; Κύριοι βουλευταί, πρὶν ὀλίγας ὥρας, ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁμιλῶν, ἀνεφέρθη καὶ εἰς τὸ ἔλλειμμα τοῦ Σιδηροδρομικοῦ δικτύου, τὸ ὁποῖον, ὡς ἐδήλωσεν, ἀνέρχεται εἰς 400 ἑκατομμ. δραχμῶν. Γνωρίζω ἐξ ἄλλων προϋπολογισμῶν, ὅτι τὰ 330 ἑκατομμ. τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ ἀνήκουν εἰς τοὺς Σ.Ε.Κ. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἶναι ἡ δευτέρα μεταπολεμικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καὶ πλειοψηφίαν διαθέτει καὶ εὐκαιρίας εὗρε, καὶ συνεπῶς, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀντιμετωπίσει τὸ σιδηροδρομικόν μας θέμα, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἀναφερόμενον ἔλλειμμα τῶν 400 ἑκατ. δραχμῶν. Βεβαίως, οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι καὶ εἰς ἄλλας χώρας εἰς τὰ Σιδηροδρομικὰ δίκτυα ὑπάρχουν ἐλλείμματα, ἀλλὰ ὄχι ἐλλείμματα ἀστρονομικὰ ὅπως τοῦ ἰδικοῦ μας Σιδηροδρομικοῦ δικτύου. Κατηγορῶ συνεπῶς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ σοβαρὸν τοῦτο θέμα. Δύο εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου τὰ βασικὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἐπροκάλεσαν τὸ μέγα τοῦτο ἔλλειμμα. Τὸ πρῶτον εἶναι, ὅτι παραλλήλως τῆς Σιδηροδρομικῆς γραμμῆς κυκλοφοροῦν μὲ τὰς εὐλογίας τῆς Κυβερνήσεως, χιλιάδες φορτηγῶν καὶ λεωφορείων ὡς καὶ πούλμαν, καὶ ἀπορροφοῦν τὴν ἀξίαν τῶν μεταφορῶν, ἐνῷ αἱ ἀπολαυαὶ αὐταὶ θὰ ἔπρεπε νὰ περιέρχωνται εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν Σ.Ε.Κ. Τὰ λεωφορεῖα αὐτὰ θὰ ἠδύναντο νὰ τὰ τοποθετήσῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἰς ἀστικὰς γραμμὰς καὶ ἀλλαχοῦ. Οἱ φορτηγοί, ἀσφαλῶς θὰ ἐδέχοντο μετατροπὴν εἰς ἀστικὰ λεωφορεῖα. Ἡ δευτέρα αἰτία τοῦ νοσήματος, εἶναι αἱ ἁμαρτωλαὶ μηχαναὶ Μπρέντα. Ὅπως γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, τὸ Σιδηροδρομικὸν ὑλικὸν τῆς χώρας εἶχε καταστραφῆ ἐξ ὁλοκλήρου κατὰ τὴν ἐπάρατον περίοδον τῆς κατοχῆς. Μόνον κατὰ τὸ ἔτος 1953 παρηγγέλθησαν ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ ἤδη Ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν αἱ περιτταὶ αὐταὶ μηχαναὶ ΜΠΡΕΝΤΑ, αἱ ὁποῖαι ἀπῄτησαν τεράστια ποσὰ διὰ προμήθειαν καὶ ἐνίσχυσιν προσθέτου τῶν γραμμῶν καὶ γεφυρῶν λόγῳ τοῦ βάρους των. Ἕξ μῆνας μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς λειτουργίας, αἱ ἀτμομηχαναὶ αὗται, 20 τὸν ἀριθμόν, ἠχρηστεύθησαν ἅπασαι. Κατὰ τὸ ἔτος 1957 ἀπεστάλησαν ἀνὰ δύο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ ἐπισκευασθοῦν —δὲν γνωρίζω δὲ ποῖος κατέβαλε τὰς μεγάλας δαπάνας ἐπισκευῆς των— ἐτέθησαν δὲ κατὰ τὸ ἔτος 1958 καὶ πάλιν ἐν λειτουργίᾳ, ἀλλὰ ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος ὑπέστησαν καὶ πάλιν τοιαύτας βλάβας, ὥστε σήμερον ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ τῶν 20 αὐτῶν ἀτμομηχανῶν, νὰ λειτουργοῦν μόνον 6 ἂν καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν ἀχρηστίᾳ ἀτμομηχανῶν εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερος. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως ἐνοικιάζομεν ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν μηχανὰς ἕλξεως καὶ βαγόνια. Ἰδοὺ συνεπῶς διατὶ ἐδημιουργήθη τὸ ἔλλειμμα τῶν 400 ἑκατομμυρίων, ἐκ τῶν ὁποίων 330 ἑκατομμύρια ἀνήκουν εἰς τοὺς ΣΕΚ. Εἶχον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὑποβάλει σχετικὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ οὐδεμία, ὡς συνήθως, μοὶ ἐδόθη ἀπάντησις. Καὶ τὰ σπασμένα τὰ πληρώνει τὸ προσωπικόν. Ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ προσωπικὸν ἕλξεως ἐργάζεται σκληρά, πολλάκις 20 ὥρας τὸ 24ωρον, μὲ τὰς γνωστὰς γλίσχρας ἀποδοχάς, χωρὶς οὐδεμίαν πρόσθετον ἀμοιβὴν λαμβάνει τῶν ἐξαιρεσίμων ἡμερῶν, ὅπως συμβαίνει εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους ὀργανισμούς. Καὶ τοῦτο, ὡς ἰσχυρίζονται οἱ ὑπεύθυνοι, διότι ἔχουν οἱ ΣΕΚ ἐλλείμματα.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ νὰ συντομεύσητε, διότι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι βουλευταί. Νὰ περιορισθῆτε ἐντὸς τοῦ θέματος.

§274Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ καθορίσετε σεῖς τὴν ἀγόρευσίν μου, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦσθε Πρόεδρος μόνον ὡρισμένων βουλευτῶν. Θὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου, ὅταν ἐγὼ θελήσω, διότι οὐδὲν χρονικὸν ὅριον περιορισμοῦ ἀγορεύσεως ὑπάρχει εἰς τὸν Κανονισμὸν μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκριβῶς, κ. βουλευτά, διότι εἶμαι Πρόεδρος τοῦ Σώματος ὅλων τῶν βουλευτῶν, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῆτε τὸ Προεδρεῖον καὶ τοὺς συναδέλφους σας, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Πρέπει συνεπῶς νὰ συντομεύσητε τὴν ἀγόρευσίν σας περιοριζόμενος εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα καὶ μόνον καὶ ὄχι εἰς θέματα ἄσχετα πρὸς αὐτό.

§276Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀκριβῶς ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, μοῦ ἔκαμε τὴν τιμήν, εἰς διακοπήν μου, νὰ μοῦ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Ἤκουσα μὲ συγκίνησιν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἰδιαιτέρα μέριμνα λαμβάνεται διὰ τὴν προστασίαν τῆς πτηνοτροφίας καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἀσχολουμένων οἰκογενειῶν μὲ τὴν καλλιέργειαν. Πράγματι, κατὰ τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν ἡ τάξις αὐτὴ εἶναι σήμερον ἡ πλέον πενομένη τάξις καὶ ἡ ὑποστᾶσα τὰς μεγαλυτέρας καταστροφὰς καὶ πλήγματα, τόσον κατὰ τὴν κατοχικὴν περίοδον ὅσον καὶ τὸν συμμοριτοπόλεμον κατὰ τὰς ἐπιχειρήσεις, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ ἀπὸ τὸν μηχανικὸν πολιτισμὸν καλλιεργείας. Πέραν αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ Κυβερνήσεως Καραμανλῆ κατηργήθη τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Ἡ κτηνοτροφία μας κατὰ τὰς ἰδικάς μας ἐκτιμήσεις, αἱ ὁποῖαι διΐστανται πρὸς τὰς ἐκτιμήσεις τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἀριθμητικῶς ἐμειώθη, τοὐλάχιστον εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου, τὴν ὁποίαν γνωρίζω κατὰ 60%. Ἀπὸ ὅσας δὲ πληροφορίας ἔχω, οὐδαμοῦ τῆς Ἑλλάδος ἡ κτηνοτροφία ἐμειώθη ὀλιγώτερον τοῦ 50%. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ διαπιστώνω. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι πρόκειται νὰ ἐνισχύσῃ τὴν οἰκόσιτον κτηνοτροφίαν. Σᾶς λέγω, ὅτι ἡ κτηνοτροφία ἡ νομαδικὴ ἔχει σχεδὸν ἐκλείψει εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ κτηνοτροφία οὐσιαστικῶς τὸν χειμῶνα εἶναι οἰκόσιτος. Εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι διὰ νὰ ἀποδώσῃ ἡ κτηνοτροφία ἀπαιτοῦνται τρία τινά. Πρῶτον αὔξησις αὐτῆς, δεύτερον καλὴ διατροφὴ καὶ τρίτον καλὴ στέγασις. Ἀλλὰ ἡ κτηνοτροφία μας ζῇ εἰς ὀρεινὰς ἐκτάσεις καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπιβιώσῃ ἐκεῖ. Πρέπει νὰ κατέλθῃ εἰς πεδινὰς περιοχάς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως κατηργήθη τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν ποῦ θὰ στεγασθῇ; Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ἑρμηνεύσητε τὸν κώδικα, ὥστε πᾶσα ἐνοικίασις βοσκῆς νὰ ἰσχύῃ διὰ μίαν τετραετίαν. Πέραν αὐτῶν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν κτηνοτρόφον νὰ κατασκευάσῃ στέγην διὰ τὰ ζῶα του. Τὴν ὀρθότητα, κύριοι, τῶν σκέψεών μου αὐτῶν τὴν ἀνεγνώρισεν εἰς προφορικὴν συνομιλίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργός. Πρέπει, κύριοι, νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὰ 25% τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προέρχονται ἀπὸ τοὺς κτηνοτρόφους. Ἀποδεικνύεται ὅμως ὅτι πολλοὶ τῶν κυρίων συναδέλφων δὲν διάκεινται συμπαθῶς πρὸς τὴν τόσον προσοδοφόρον αὐτὴν τάξιν, διὰ τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα, ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οὔτε τὸ νομοθέτημα περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς τῶν ποιμνίων, δὲν ἠδυνήθητε, κ. ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, νὰ φέρετε πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Κύριοι βουλευταί, δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ διότι ἡ Κυβέρνησις εἰς ὅλα τὰ θέματα περιήγαγε τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ὁποίου τυγχάνουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς μίαν ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν, θὰ ἀρνηθῶ ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον αἴτησις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὅπως βάσει τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ, περιορισθοῦν αἱ ἀγορεύσεις εἰς ἓν τέταρτον τῆς ὥρας. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, ἔχει τὸν λόγον διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως.

§278Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι ἔχει ἐξαντληθῆ τὸ θέμα καὶ θὰ πρέπει διὰ νὰ παρασχεθῇ εὐχέρεια νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι, νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων εἰς τέταρτον τῆς ὥρας.

§279Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι προφανές, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς θὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν πρότασιν. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ὑποβάλω τὴν παράκλησιν τοὐλάχιστον νὰ παύσουν αἱ διακοπαὶ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, διότι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν συζητήσεων ἠναλώθη μὲ ἀγορεύσεις καὶ διακοπὰς τῶν κ.κ. ὑπουργῶν.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, ὅπως ἡ συζήτησις περιορισθῆ εἰς τέταρτον, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων ἀπεφασίσθη, ὅπως περιορισθῇ ἐφεξῆς, εἰς τέταρτον τῆς ὥρας. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§282Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ περίεργον σύμπτωσιν ἐλέχθη πρὸ ἡμερῶν, ὅτι κατὰ τὴν γενομένην πολιτικὴν συζήτησιν ἐπρόκειτο νὰ προταχθοῦν δύο ἐπερωτήσεις, μία ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ μία ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς αὐτῆς. Παραδόξως τὴν ἑσπέραν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἔναρξις τῆς συζητήσεως τῶν δύο αὐτῶν ἐπερωτήσεων ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε πολιτικὸν ζήτημα. Ἐπίσης, κατὰ δευτέραν περίεργον σύμπτωσιν, πρὶν ἢ κληθῶ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου νὰ ὁμιλήσω, ὑπεβλήθη ὑπὸ συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως αἴτησις κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζητοῦσαν ὅπως καθιερωθῇ ἐφ’ ἑξῆς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας διὰ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν. Συνεπῶς, ἡ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος τοῦ ὁποίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία, λόγῳ τοῦ τεθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πολιτικοῦ ζητήματος δὲν ἐπροτάθη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ αὕτη ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Σώματος ἐάν, ἡ ἐπερώτησίς μου αὕτη θεωρῆται ἰσχύουσα ἢ ὄχι.

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω; Πρὸς ἐμέ, ὑποθέτω, ἀπευθύνατε τὴν ἐρώτησιν. Βεβαίως, ὅλαι αἱ ἐπερωτήσεις ἰσχύουν, δὲν ἰσχύει ὅμως ἡ πρόταξις, διότι ἠτόνισε κατόπιν τοῦ τεθέντος πολιτικοῦ ζητήματος. Καὶ δὲν θὰ ἰσχύσῃ, βεβαίως, δι’ ὅσους ὡμίλησαν πλέον καὶ δὲν ἔχουν λόγον νὰ ἐπανέλθουν, ἐλπίζω δέ, ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι θὰ ζητήσουν τὴν διαγραφήν των, ἀσχέτως, βεβαίως, μὲ τὸ τί θὰ πράξῃ τὸ Προεδρεῖον.

§284Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Συνεπῶς, κ. Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησίς μου θεωρεῖται ὡς ἰσχύουσα καὶ θὰ λάβῃ τὴν θέσιν της εἰς τὴν σειρὰν τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων. Νομίζω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ προχωρήσω περαιτέρω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ πράξω, εἶναι νὰ ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν τρόπον ὅστις καθιερώθη διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον.

§286Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πράγματι πρωτοφανὴς ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐμεθοδεύθη μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἐγὼ παρεδρεύω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ 1923 διὰ πρώτην φορὰν βλέπω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, διεξαγομένην, ὡς διεξάγεται ἡ παροῦσα συζήτησις, ὅταν μάλιστα καὶ αἱ διεθνεῖς συνθῆκαι καὶ αἱ συνθῆκαι, γενικῶς, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ τὸ Ἔθνος ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἐσωτερικῶν ζητημάτων εἶναι τόσον κρίσιμος. Ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ θὰ τὰ εἴπωμεν ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον, ὅτι αἱ ἐθνικαὶ περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας διεξάγεται ἡ συζήτησις εἶναι κατ’ ἐξοχὴν κρίσιμοι. Κρίσιμοι, διότι αἱ διεθνεῖς ἐξελίξεις εἰσήγαγον τὴν ἀνθρωπότητα εἰς νέαν περίοδον τῆς ἱστορικῆς αὐτῆς ζωῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸν ἀντίκτυπόν της καὶ ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν μας ζητημάτων. Κρίσιμοι καὶ διότι ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω καὶ τὰ ἐθνικά μας ζητήματα καθὼς ἐπίσης τὰ ἐσωτερικὰ καὶ τὰ οἰκονομικὰ ἰδιαιτέρως εὑρίσκονται εἰς θέσιν τοιαύτην ὥστε νὰ ἐμβάλλουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀμερολήπτως τὰ παρακολουθοῦν εἰς σοβαρωτάτας ἀνησυχίας. Καὶ ἐὰν μὲν ἐξ ἀντικειμενικῶν λόγων προήρχετο ἡ κρισιμότης τῶν περιστάσεων αὐτῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ καὶ τὸ Ἔθνος καὶ ὁ Λαός, ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ ἀντιμετώπισις τῶν πραγμάτων. Ἀλλ’ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἂν ἐφθάσαμεν εἰς τὴν σημερινὴν κρισιμότητα, ἐφθάσαμεν μόνον ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ κυβέρνησις καὶ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν θεμάτων. Καὶ περὶ μὲν τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος δὲν θὰ ἐπιμείνω. Ἐξηντλήθη τὸ θέμα ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν προηγηθέντων ἐμοῦ ἐπὶ τὸ βῆμα συναδέλφων καί, κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν καὶ κατὰ τὴν ἐμὴν διαπίστωσιν, καὶ οἱ ἀριθμοὶ τῆς κυβερνήσεως ἐκονιορτοποιήθησαν καὶ ἡ αἰσιοδοξία, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἐξηλείφθη τελείως εἰς τρόπον, ὥστε καὶ ἡ ἰδία ἡ κυβέρνησις νὰ ἀναγκασθῇ νὰ ὑποβιβάσῃ τὸν τόνον τῆς φωνῆς της. Ἀλλ’ ὑπάρχει τὸ θέμα τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τὸ ἐσωτερικόν. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ σημερινὴ κυβέρνησις, ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία χάρις εἰς τὸν ἡρωϊσμὸν καὶ τὴν αὐτοθυσίαν τῶν τέκνων της εἶχεν ἀνέλθει εἰς ὕψη ἀπρόσιτα τοῦ διεθνοῦς σεβασμοῦ καὶ τῆς διεθνοῦς ἐκτιμήσεως, ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ σημερινὴ κυβέρνησις εὗρε τὸ κρυστάλλινον καὶ παγκύπριον αἴτημα τῆς αὐτοδιαθέσεως τῆς Μεγαλονήσου ἐνώπιον τοῦ παγκοσμίου κριτηρίου. Εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ αἴτημα, πρῶτον, ὅτι ἡ αὐτοδιάθεσις ἀποτελεῖ θεμέλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Δεύτερον, ὅτι ἡ αὐτοδιάθεσις ἀποτελεῖ κυρίαν βάσιν τῆς Διακηρύξεως τοῦ Ἀτλαντικοῦ. Τρίτον, ὅτι ἡ αὐτοδιάθεσις ὑπεστηρίζετο μετ’ ἐνθουσιασμοῦ ἀπὸ ὅλους τοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίζοντο διὰ νὰ ἀποτινάξουν τὸν ἀποικιοκρατικὸν ζυγόν. Τέταρτον, εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ἐνθουσιώδη ἐπίσης ὑποστήριξιν τῶν λαῶν, οἱ ὁποῖοι μόλις εἶχον ἀπαλλαγῆ τοῦ ζυγοῦ αὐτοῦ καὶ ἠγωνίζοντο διὰ νὰ στερεώσουν τὴν ἐθνικὴν των ἀνεξαρτησίαν καὶ ἐλευθερίαν. Πέμπτον, εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ἐνθουσιώδη ὑποστήριξιν τῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνήκουν εἰς οὐδένα τῶν συνασπισμῶν. Ἕκτον, εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ὑποστήριξιν ὅλων τῶν ἐλευθέρων, τῶν πράγματι ἐλευθέρων ἀνθρώπων ὅλου τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι τιμοῦν βαθύτατα τοὺς ἀγωνιζομένους μετὰ θυσιῶν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας των. Ἕβδομον, εἶχεν ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ἐνθουσιώδη, ἐπίσης, ὑποστήριξιν ὅλων τῶν Ἀραβικῶν χωρῶν, διότι ἀντελαμβάνοντο, ὅτι τὸ θέμα ἦτο συνηρτημένον καὶ πρὸς τὴν ἰδικήν των ἀσφάλειαν. Ὄγδοον, εἶχε τὴν ὑποστήριξιν ὅλων τῶν χωρῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὴν Σοβ. Ἕνωσιν. Ἔννατον, εἶχε τὴν συμπαράστασιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους —καὶ τοῦ ἐλευθέρου καὶ τοῦ ὑποδούλου καὶ τοῦ ἐν διασπορᾷ—. Καί, πέραν ὅλων αὐτῶν, εἶχε τὸν ἡρωϊκὸν ἀγῶνα τῶν ἀδελφῶν μας Κυπρίων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς προθυμίας των, τῆς ἀπαραμίλλου εἰς θυσίας, ἀνεβίωσαν τὰς λαμπροτέρας σελίδας τῆς ἐθνικῆς μας ἱστορίας. Εἰς χεῖρας —τὸ ὑποστηρίζω μετὰ πάσης πεποιθήσεως— καὶ τῆς πλέον ἀνικάνου καὶ τῆς πλέον ἀνεπαρκοῦς κυβερνήσεως τὰ ὅπλα αὐτὰ θὰ ὡδήγουν εἰς πράγματι εὐτυχῆ τοῦ ζητήματος λύσιν. Ἤρκει ἡ Κυβέρνησις αὕτη, ἡ ἀνίκανος καὶ ἀνεπαρκής, νὰ ἔχῃ εὐθυγραμμίσει τὴν πολιτικήν της πρὸς τὴν πίστιν τοῦ ἔθνους ἐπὶ τὸ δίκαιον τοῦ ἀγῶνος πρὸς τὴν πίστιν τῶν Κυπρίων ἐπὶ τὸ δίκαιον τοῦ ἀγῶνος των. Ἤρκει μόνον τοῦτο. Εἰς χεῖρας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὅλα αὐτὰ μετεβλήθησαν εἰς σποδὸν καὶ τέφραν καὶ τέφραν καὶ ἀντὶ τῆς λύσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος ἐπερίμενε καὶ οἱ Κύπριοι ἐπερίμεναν, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἐπονείδιστον συνθηκολόγησιν τῆς Ζυρίχης, τὴν τελεσθεῖσαν ἐν Λονδίνῳ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν μακραίωνα ἱστορίαν τοῦ Ἔθνους μας θὰ ἀνεύρητε περιπτώσεις πολλὰς κατὰ τὰς ὁποίας τὸ Ἔθνος ἐκάμφθη ἐνώπιον ὑπερτέρων ὑλικῶν δυνάμεων, ἀλλὰ δὲν θὰ ἀνεύρητε οὔτε μίαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος νὰ ἔχῃ συνθηκολογήσει. Δὲν θὰ ἀνατρέξω εἰς ἀρχαιοτέραν ἐποχήν. Τὸ 1453 ὁ τελευταῖος τῶν Ἑλλήνων Αὐτοκρατόρων ἔπεσεν ἐπὶ τῶν τειχῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Καὶ ὅταν ἠγέρθη ὁ μέγας ἀγὼν τῆς Ἀνεξαρτησίας ἔχομεν τὸ Μεσολόγγι. Καὶ ἔχομεν, ἐν συνεχείᾳ, τὸ Ἀρκάδι. Καὶ ἔχομεν ἐν συνεχείᾳ, τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς φασιστικῆς εἰσβολῆς. Καὶ ἔχομεν, ἐν συνεχείᾳ, τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς χιτλερικῆς ἐπιδρομῆς. Ἔπεσε τὸ Ἔθνος, ἀλλὰ δὲν ἐσυνθηκολόγησεν. Ἐδῶ, ἐνῷ εἴχομεν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, ἐνῷ εἴχομεν ὅλα τὰ ὅπλα διὰ νὰ ὁδηγήσωμεν τὸ Ἔθνος εἰς μίαν εὐτυχῆ, πράγματι εὐτυχῆ, ὁδόν, ἐσυνθηκολογήσαμεν! Ἀλλά, παρέλειψα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ δύο ἄλλα ἀκόμη ὅπλα, δύο ἀκόμη ἰσχυρότατα ὅπλα, τὰ ὁποῖα εἴχομεν. Καὶ τὰ ὅπλα αὐτὰ ἦσαν, πρῶτον, τὸ ἐγκληματικὸν ὄργιον τῶν Ἄγγλων εἰς τὴν Κύπρον. Καί, δεύτερον, θείᾳ συνάρσει καὶ συνευδοκίᾳ, αἱ καννιβαλικαὶ σκηναὶ τῆς 6ης Σεπτεμβρίου 1955, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς τὴν Κων)λιν καὶ τὴν Σμύρνην. Εἰς χεῖρας μιᾶς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως αὐτὰ τὰ δύο ὅλα, προστιθέμενα εἰς τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσουν παγκόσμιον ἔκρηξιν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν πίστιν εἶχε εἰς τὸν ἀγῶνα. Καί, πέραν τούτου, ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν πίστιν εἶχε καὶ εἰς τὰ ἐθνικὰ πεπρωμένα. Δι’ ὃ καὶ τὴν ἡμέραν τῶν συμφωνιῶν τῆς Ζυρίχης, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐχαρακτήρισεν ὡς τὴν εὐτυχεστέραν τῆς ζωῆς του.

§287Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἔχετε σεῖς πίστιν εἰς τὰ πεπρωμένα τῆς Ἑλλάδος;

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κ. Λαντζούνη. Σᾶς παρακαλῶ,

§289Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἀτυχίαι τοῦ Ἔθνους κατὰ τὴν τετραετίαν δὲν περιωρίζοντο μόνον εἰς αὐτό, καίτοι βεβαίως τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄκρως ὀδυνηρόν. Ἀλλὰ δὲν περιωρίσθησαν, δυστυχῶς, μόνον εἰς αὐτό. Ἕρπουσα ἐσύρθη ἡ Ἑλλάς, ἱκέτις πρὸ τοῦ κυριάρχου τῆς σημερινῆς Τουρκίας, τὸν ὁποῖον ἡ Τουρκικὴ ἀντιπολίτευσις καταγγέλλει ὡς τὸν ἐμπνευστήν, τὸν ὀργανωτήν, τὸν ἐκτελεστὴν τῶν σκηνῶν τῆς 6ης Σεπτεμβρίου. Ἱκέτις ἐσύρθη ἡ Ἑλλὰς πρὸ τοῦ κυριάρχου τῆς νέας Τουρκίας, διὰ νὰ προσφέρῃ νέας παραχωρήσεις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἱκέτις ἐσύρθη ἐπίσης ἡ Ἑλλὰς καὶ πρὸ τοῦ κυριάρχου σήμερον τῆς χώρας τῶν Ἔς–Ἔς καὶ ἐδέχθη νὰ ὑποβληθῇ εἰς νέας ταπεινώσεις, ὄχι μόνον ἀναστέλλουσα ἤ, μᾶλλον, καταπαύουσα τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν τῶν χιτλερικῶν, ἀλλ’ ἀπολύουσα καὶ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη κατεδίκασε. Καὶ ἐδέχθη νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς ταπεινώσεις αὐτάς, ἐδέχθη νὰ κολαφίσῃ τὴν Δικαιοσύνην τοῦ Ἔθνους, διατί; Διὰ νὰ τύχῃ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Καὶ ποία εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις, τὴν ὁποίαν ἐπέτυχεν; 50 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὑπὸ βαρυτάτους πολιτικοὺς καί, ὑπὸ βαρυτάτους, οἰκονομικοὺς ὅρους, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ γραπτὰ τοῦ μακαρίτου Διομήδους, μονονουχὶ φωνὴ ἐκ τοῦ τάφου, λέγουν, ὅτι ἔχομεν ἐκκαθαρισμένην ἀπαίτησιν ἀπέναντι τῆς Γερμανίας, μὴ δυναμένην νὰ συγχυσθῇ πρὸς οἱανδήποτε ἄλλην ἀπαίτησιν, 110 ἑκατομ. δολλαρίων. Ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ οὔτε λέξις! Ἰδού, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ συνεχίσω περισσότερον, διότι ὄχι τέταρτον τῆς ὥρας, ἀλλὰ οὐδὲ τέτατρον ἔτους, δὲν θὰ ἦτο ἀρκετὸν διὰ νὰ ἐκθέσῃ κανεὶς τὰς ἐθνικὰς ζημίας, τὰς ὁποίας προεκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή. Ἰδού, κύριοι συνάδελφοι, ὡρισμένα περιστατικὰ τὰ ὁποῖα μαρτυροῦν ἀφ’ ἑαυτῶν. Καὶ δικαιοῦμαι νὰ εἴπω κατόπιν αὐτοῦ, ὅτι ἡ ὑπερήφανος Ἑλλάς, κατήντησε νὰ θεωρῆται διεθνῶς, ὄχι ἀμελητέα ποσότης, ἀλλὰ περιφρονητέα ποσότης. Κατήντησεν ἡ ὑπερήφανος αὐτὴ δρῦς, ἡ πανύψηλος αὐτὴ δρῦς νὰ καταπέσῃ διὰ νὰ προσέρχωνται ἐλευθέρως φίλοι καὶ ἀντίπαλοι νὰ ξυλεύωνται εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους, εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Διατί, ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι; Διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀκολουθεῖ πολιτικὴν αὐθύπαρκτον, πολιτικὴν Ἑλληνικήν, πολιτικὴν ἐθνικήν. Ἔχομεν Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχομεν καὶ ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὄχι διὰ νὰ ἀσκῇ βεβαίως εἰς τὰ πλαίσια τοῦ ΝΑΤΟ βεβαίως μὲ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών μας ἔναντι τοῦ ΝΑΤΟ κανεὶς δὲν ἔχει περὶ αὐτοῦ ἀντίρρησιν, ὄχι διὰ νὰ ἀσκῇ λέγω, ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ ΝΑΤΟ ἐθνικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀπαγγέλλῃ μετὰ στόμφου τὰ ξένα παραγγέλματα. Καί, ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, παρηκολούθησα προχθὲς τὴν ἔκρηξιν τῆς ὀργῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὸ γραμματόσημον, διὰ τὸ ὁποῖον περιττὸν νὰ εἴπω, ὅτι υἱοθετῶ ἀπολύτως τὰς ἀπόψεις τὰς ἐκτεθείσας ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὅταν ἤκουσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἶδον τὴν ὀργίλην ἔκρηξίν του καὶ κατόπιν ἤκουσα καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπικαλῆται τὸν Ἑλληνοχριστιανικὸν πολιτισμόν, ὅταν αὐτὰ ἤκουσα εἰς τὴν μνήμην μου, κύριοι βουλευταί, ἦλθον δύο ἀποστροφαὶ τοῦ θεμελιωτοῦ τοῦ Χριστιανικοῦ πολιτισμοῦ τὰς ὁποίας ἀναφέρει ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής. «Οὐαὶ ὑμῖν γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, οἱ διϋλίζοντες τὸν κώνωπα τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες». «Ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου καὶ τότε, διαβλέψας, ἐκβαλεῖς τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου». Καὶ βεβαίως, κύριοι, αὐταὶ αἱ δύο ὀργίλαι ἀποστροφαὶ τοῦ Εὐαγγελίου, διὰ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους οἱ ὁποῖοι ἐπικαλοῦνται τὸν Ἑλληνοχριστιανικὸν πολιτισμόν, ἔχουν ἀπόλυτον ἐφαρμογήν. Διότι πράγματι, διϋλίζεται παρ’ αὐτῶν ὁ κώνωψ, ὅταν οὗτος προέρχεται ἐξ Ἀνατολῶν, καταπίνεται δὲ ἡ κάμηλος καὶ δὴ εὐγνωμόνως, ὅταν αὕτη προέρχεται ἐκ Δυσμῶν. Παραμερίζεται ἡ δοκὸς ἡ ὑπάρχουσα εἰς τὸν ὀφθαλμόν των καὶ διαβλέπεται τὸ κάρφος, τὸ ὑπάρχον εἰς τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ ἄλλου. Ἰδού, κύριοι συνάδελφοι, ποία ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἰδοὺ διατὶ πιστεύω, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ προεκάλεσε τὰς μεγαλυτέρας διὰ τὸ ἔθνος συμφοράς.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, συντομεύετε. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι παρῆλθε τὸ τέταρτον.

§291Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλετε νὰ ἀνοίξωμεν συζήτησιν; Ἂν θέλετε ἀνοίγομεν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐξ ἴσου καταστροφικὴ ὑπῆρξεν ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τομέα τῶν σχέσεων μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Καὶ πιστεύω ἀδιασείστως, ὅτι τὸ ὅλον δρᾶμα τοῦ λαοῦ μας ὀφείλεται, κατὰ μέγιστον μέρος, εἰς αὐτὴν τὴν καταστροφικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησε ἔναντι τῶν χωρῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ ἡ Κυβέρνησις. Εἶπον καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ λέγωμεν, ὅτι καταβάλλομεν προσπαθείας διὰ νὰ ἐπαυξήσωμεν τὰς μετὰ τῶν χωρῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ ἐμπορικάς μας συναλλαγάς. Δὲν ἀρκεῖ αὐτὸ ὅταν ἀναλισκώμεθα καταβάλλοντες συνεχεῖς προσπαθείας διὰ νὰ δημιουργήσωμεν ἐχθρότητας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τῶν χωρῶν αὐτῶν καὶ ὅταν ἐπιλαμβανώμεθα πάσης εὐκαιρίας τοῦτο μὲν διὰ τοῦ φανεροῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦτο δὲ διὰ μυστικῶν κονδυλίων νὰ διασπαροῦν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν βιβλιάρια διὰ τῶν ὁποίων καταγγέλλεται —καὶ τοιαῦτα βιβλιάρια κατέθεσα ἄλλοτε ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος— ὅτι ἡ ἐπαύξησις τῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ ἀποτελεῖ βαρεῖαν διὰ τὸ ἔθνος ζημίαν καὶ κίνδυνον ἐθνικόν. Ἂν δὲν ἀσκούσαμεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, μίαν πολιτικὴν ἀκατανόητον ἐντελῶς καὶ μόνην πηγὴν ἔχουσαν τὸ πνεῦμα τῆς ὑποτελείας, τὸ ὁποῖον κρατεῖ παρὰ τῇ Κυβερνήσει, ἂν δὲν ἀσκούσαμεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, βεβαίως δὲν θὰ ὑπῆρχον σήμερον τὰ πλεονάσματα τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ βεβαίως δὲν θὰ συνετρίβετο ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς καὶ βεβαίως σὺν τῷ ἀγροτικῷ πληθυσμῷ δὲν θὰ συνετρίβετο καὶ ὁλόκληρος ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία. Ὅταν ἀποστέλλωμεν δαπάναις τοῦ Κράτους ἀποστολὴν εἰς τὴν Ἄπω Ἀνατολὴν διὰ νὰ διευρύνωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας καὶ δίδωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν τὴν ἐντολὴν νὰ μὴ ἐπισκεφθῇ τὴν Λαϊκὴν Κίναν τῶν 650 ἑκατ., ἀλλὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Κίναν τοῦ Τσὰγκ–Κάϊ–Σὲκ καὶ μετ’ ἐκείνης νὰ προσπαθήσῃ νὰ διανοίξῃ ὁδὸν ἐξαγωγῆς τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων. Τί πολιτικὴ εἶναι αὐτὴ ποὺ κάνει ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι; Εἶναι πολιτικὴ Νατικὴ αὐτή, ὅταν ἡ Ἀγγλία ἀνεγνώρισε τὴν Λαϊκὴν Κίναν καὶ ὅταν ἡ Ἀγγλία λαμβάνῃ πᾶν μέτρον μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διευρύνῃ τὰς ἐξαγωγάς της μὲ τὴν Λαϊκὴν Κίναν; Εἶναι πολιτικὴ ὑπηρετοῦσα τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα; Ἀλλὰ ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι καὶ ὁ τομεὺς ὁ ἐσωτερικός. Καὶ εἰς τὸν ἐσωτερικὸν τομέα ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἐξ ἴσου καταφατική. Πρῶτον διότι δὲν ἐνόθευσεν ἁπλῶς, ἀλλ’ οὐσίᾳ κατέλυσε τὸ ἐλεύθερον δημοκρατικὸν πολίτευμα. Ἀφήρεσε, κατὰ τὸ μέγιστον μέρος, τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ὁποίαν ἀπέστειλεν εἰς ἑξάμηνον ἄδειαν, διὰ νὰ θέσῃ ἐν λειτουργίᾳ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία νὰ συνεδριάζῃ ὄχι δὶς τῆς ἑβδομάδος, ὡς ὁρίζει ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ τετράκις τῆς ἑβδομάδος καὶ ἀνελλιπῶς. Τὸ σκέλος τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας τοῦ Σώματος ποὺ ἀποτελεῖ θεμελιώδη καὶ βασικὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος ἔχει τελείως ἀπισχναθῆ ἂν μὴ ἀπονεκρωθῇ.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, παρακαλῶ, κ. Κύρκο.

§293Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δεύτερον κατέλυσεν οὐσιαστικῶς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ τύπου. Σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐλευθερία τοῦ τύπου δὲν ὑπάρχει. Διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ψηφίσματος Γʹ ἐναντίον δύο ἀλλεπαλλήλων ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τοῦ Ἀνωτάτου Διοικητικοῦ Δικαστηρίου ἡ Κυβέρνησις ρυθμίζει τὰ τῆς ἀδείας ἐκδόσεως ἐφημερίδων καὶ βεβαίως δὲν ἀρνεῖται τὴν ἄδειαν εἰς τοὺς φίλους της, τὴν ἀρνεῖται ὅμως, εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐκδώσῃ ἐφημερίδα καὶ δὲν εἶναι φίλος της. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἄν τις διαφύγῃ καὶ ἄν τις διαλάθῃ τῆς ἀγρύπνου προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατορθώσῃ νὰ λάβῃ ἄδειαν πῶς νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἐφημερίδα καὶ πῶς νὰ τὴν κυκλοφορήσῃ καὶ πῶς νὰ ἐκδοθοῦν καὶ κυκλοφορήσουν καὶ αἱ ὑπάρχουσαι ἀντιπολιτευόμεναι ἐφημερίδες, ὅταν ἕνας πακτωλὸς ἀπὸ τὰ χρήματα τοῦ λαοῦ ρέῃ πρὸς τὰς κυβερνητικὰς ἐφημερίδας καὶ ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν εὔνοιαν τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἔρημος Σαχάρα περιβάλλει τὰς ἀντιπολιτευομένας ἐφημερίδας; Πῶς εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς νὰ ὑπάρξῃ ἐλευθερία τοῦ τύπου; Ἀλλὰ ἡ ἀνυπαρξία ἐλευθερίας τοῦ τύπου συνεπάγεται μέγιστα δεινὰ καὶ πρώτιστον κρίνω τὴν ἠθικὴν διαφθοράν, τὴν ἠθικὴν σῆψιν εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Καὶ κατήντησαν, κύριοι συνάδελφοι, σήμερον ὅλαι αἱ Διοικήσεις τῶν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου, τῶν δημοσίων ἐπιχειρήσεων, τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων τῶν συνδεομένων μὲ τὸ Κράτος διὰ συμβάσεως ἢ προνομίου, τῶν Τραπεζῶν, ὅλαι αὗται αἱ Διοικήσεις νὰ κύπτουν τὸν αὐχένα πρὸ τῶν ἀνόμων διαταγῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μεταβάλλουν καὶ ἐπιχειρήσεις καὶ Τραπέζας εἰς κομματικὰ παραρτήματα τῆς ΕΡΕ. Καὶ εἴδομεν καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ εἴδομεν καθηγητὰς ἀνωτάτων σχολῶν εἰς τοὺς ὁποίους ἡ πολιτεία ἐνεπιστεύθη τὴν ἠθικὴν διαπαιδαγώγησιν τῆς νεολαίας νὰ κύπτουν πρὸ τῶν ἀνόμων αὐτῶν διαταγῶν. Διατί; Διὰ νὰ μὴ χάσουν τὰς παχυλὰς, τὰς πλουσίας ἀμοιβάς, τὰς ὁποίας προθύμως παραχωρεῖ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ᾐσθάνθην κύριοι συνάδελφοι, ὑπερηφάνειαν ἐθνικὴν καὶ χρέος ἔχω νὰ τὸ διακηρύξω ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτὴν ὅταν παρηκολούθησα καὶ τοὺς δικαστὰς τοὺς κατωτέρους καὶ τοὺς ἀνωτέρους καταπονουμένους ἀπὸ πρωΐας μέχρι βαθείας νυκτὸς διὰ νὰ ἀπονείμουν τὴν δικαιοσύνην νὰ μὴ συγκινοῦνται ἀπὸ τὸν πειρασμὸν νὰ σπιλώσουν τὴν συνείδησίν των ἀντὶ τῶν τριάκοντα ἀργυρίων, ἀλλὰ νὰ συνεχίσουν, καίτοι γλισχρότατα ἀμειβόμενοι, νὰ ἐκπληροῦν κατὰ συνείδησιν τὸ ἐπίμοχθον καὶ κοπιῶδες ἔργον των. Τεσσαράκοντα χιλιάδας δραχμὰς ἀπὸ τὴν ΔΕΗ ὁ κ. Πεζόπουλος καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου καὶ ἄλλας περίπου τόσας οἱ Διοικηταὶ τῶν Τραπεζῶν. Ἕξη χιλιάδας ὁ Πρόεδρος Ἐφετῶν καί, ὅμως, κάθεται μὲ τὰς ἕξη χιλιάδας ἐνῷ καὶ ἐκεῖνος γνωρίζει τὴν ὁδὸν νὰ κάμῃ τὰς 6.000, 40.000, πωλῶν τὴν συνείδησίν του καὶ παραβιάζων τὸν ὅρκον του, τὸ καθῆκον του ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε 35 λεπτὰ τῆς ὥρας. Σταματῆστε, κ. Κύρκο, διότι αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ζητήσῃ καὶ κάθε ἕνας ἀγορητής, ὁ ὁποῖος θὰ ὁμιλήσῃ μετὰ ἀπὸ σᾶς. Παρακαλῶ νὰ σταματήσητε.

§295Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κατελύθη, λοιπόν, ἡ ἐλευθερία τοῦ τύπου καὶ συνέπεια τῆς καταλύσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου ὅλα αὐτὰ τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ἀπειλοῦν μὲ ἀποσύνθεσιν καὶ μὲ διάλυσιν τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Ἀλλὰ περαιτέρω κατελύθησαν καὶ ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις ἐκ τοῦ Συντάγματος διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν. Καὶ σᾶς λέγω εἰλικρινῶς, λυποῦμαι τὰ ὄργανα τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὸ κράτος αὐτοῦ τοῦ καθεστῶτος καὶ ἐν μέσῳ αὐτοῦ τοῦ τρομοκρατικοῦ κλίματος εἶναι ὑποχρεωμένα —εἶμαι βέβαιος, παρὰ τὴν συνείδησίν των— εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ ἐκτελοῦν τὰς ἀνόμους διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως. «Συλλάβατε», συλλαμβάνουν, «ἐκτοπίσατε», ἐκτοπίζουν. «καταλάβατε γραφεῖα», καταλαμβάνουν γραφεῖα. «Τρομοκρατήσατε», τρομοκρατοῦν. Ἀδιακρίτως, κύριοι. Ταῦτα κατήγγειλε, πλὴν ἄλλων, καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μ. Στεφανίδης, φιλελεύθερος βουλευτής, γνωστὸς διὰ τὴν σεμνότητα καὶ τὸ ἦθος του, ὅτι τοὺς ἴδιους φιλελευθέρους τρομοκρατοῦν. Ὅλα αὐτὰ δῆθεν διὰ νὰ κολασθῇ ἡ ἀνατρεπτικὴ δρᾶσις. Πάντοτε μὲ τὸ πρόσχημα τοῦ κολασμοῦ τῆς ἀνατρεπτικῆς δράσεως. Ἀλλὰ δρᾶσις ἀνατρεπτικὴ σημαίνει πρᾶξις. Καὶ τῶν πράξεων τὸν κολασμὸν τὸ Σύνταγμα ἀνέθεσεν εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Δὲν ἀνέθεσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ γίνῃ ἐκείνη δικαστὴς καὶ νὰ κρίνῃ διὰ τῶν ὀργάνων της ἐὰν ὑπάρχῃ παράβασις νόμου ἢ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ παράβασις νόμου. Ἰδοὺ λοιπόν, καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν κατελύθη πᾶσα ἔννοια ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖ, κ. Κύρκο.

§297Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε. Καὶ τέλος, διεσύρθη καὶ διασύρεται καὶ ἡ ἰδία ἡ δικαιοσύνη. Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας περιφρονοῦνται καὶ παραμένουν ἀνεκτέλεστοι. Ἀποφάσεις τελεσίδικοι καὶ ἀμετάκλητοι τῶν τακτικῶν δικαστηρίων ἀναιροῦνται διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ, διότι καὶ τὴν δικαιοσύνην θέλει νὰ φθείρῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ αὐτὴν θέλει νὰ καθυποτάξῃ, διότι, ὡς εἶπον, αὕτη παρέμεινε τὸ τελευταῖον ὀχυρὸν τῆς δημοκρατίας. Ὑπὸ ταύτας τὰς συνθήκας, κύριοι συνάδελφοι, αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον προκειμένου νὰ κατέλθω τοῦ βήματος διὰ νὰ εὐχαριστήσω καὶ τὸν κ. Πρόεδρον, αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀποστροφήν, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ προειδοποίησιν. Ἐπανέλθετε εἰς τὴν νομιμότητα, ἀναστηλώσατε τοὺς δημοκρατικοὺς τῆς χώρας θεσμούς. Ἐφαρμόσατε ὑπερήφανον ἑλληνικὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Τὸ κέρδος θὰ εἶναι ἀκέραιον ὑπὲρ ὑμῶν. Ἐὰν ὅμως δὲν εἰσακούσετε τῆς φωνῆς καὶ συνεχίσετε τὴν ἰδίαν τακτικήν, τὴν ὁποίαν συνεχίζετε ἐπὶ τόσα ἔτη, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ φάλαγξ τῶν μαχητῶν τῆς δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν δὲν πρόκειται νὰ σᾶς χαρίσῃ κάστανον ἓν, οὔτε πρόκειται κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον νὰ σᾶς ἀφίσῃ νὰ σταθῆτε εἰς χλωρὸ κλαρί. Ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἀρχηγοῦ μας δὲν θὰ πάψωμεν νὰ σᾶς καταγγέλλωμεν καὶ νὰ σᾶς στιγματίζωμεν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μέχρι τῆς εὐλογημένης ὥρας κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέλθῃ ἡ λαϊκὴ θελήσει ἀνατροπή σας. Ἀλλὰ σᾶς προειδοποιῶ ἀπὸ τώρα, ὅτι δὲν θὰ πέσετε εἰς τὰ μαλακά, ἐὰν συνεχίσετε αὐτὴν τὴν πολιτικήν. Ἡ ἀνατροπή σας θὰ σημάνῃ τὴν ὁριστικὴν ἐξαφάνισίν σας ἀπὸ τοῦ πολιτικοῦ ὁρίζοντος τῆς Ἑλλάδος.

§298Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Οἱ σφαγὲς δὲν θὰ ἐπαναληφθοῦν, νὰ τὸ ξεύρετε. Ἡ περίοδος τοῦ αἵματος ἔληξε. Ὁ λαὸς τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψει του.

§299Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Θὰ σημάνῃ τὴν ὁριστικὴν διαγραφήν σας ἀπὸ τοῦ πολιτικοῦ ὁρίζοντος τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ. Θὰ ἐπισύρετε ἐφ’ ὑμῶν τὰς ἀρὰς ὄχι μόνον τῆς παρούσης ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν ἐπελευσομένων ἑλληνικῶν γενεῶν καὶ σᾶς διαβεβαιῶ ἀκόμη, ὅτι καὶ οἱ ἡρωϊκοὶ νεκροί μας τοὺς ὁποίους ἐταπεινώσατε ἀναστήσονται πρῶτοι διὰ νὰ ρίψουν καθ’ ὑμῶν τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§301Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Κύρκου ἀξίζει λεπτομεροῦς ἀπαντήσεως. Ὁ κ. Κύρκος ἀνεμάσησεν ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔτυχον ἀποστομωτικῶν ἀπαντήσεων. Ἐπὶ τοῦ θέματος, εἰς τὸ ὁποῖον προσεπάθησε νὰ δημοκοπήσῃ, τοῦ θέματος δηλαδὴ τῆς διαθέσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, περιορίζομαι νὰ εἴπω, ὅτι πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Μόσχαν Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὸν ἐμπειρότατον Γενικὸν Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου κ. Τριανταφύλλην. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἠγωνίσθη ἐπὶ ἡμέρας διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀνεύρῃ τρόπους ὥστε νὰ φθάσουν αἱ συναλλαγαὶ ἐκεῖ ὅπου ἔφθασαν, διότι ἡ Κυβέρνησις ὁπουδήποτε ἤθελε νὰ πωλῇ καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τίποτε δὲν πρόκειται νὰ τὴν σταματήσῃ. Ἀλλὰ ὑπάρχουν ἀντικειμενικαὶ δυσχέρειαι τὰς ὁποίας οἱ ἴδιοι οἱ τεχνικοὶ συναντοῦν. Ὡς πρὸς τοὺς τίτλους, μὲ τοὺς ὁποίους προσεπάθησε νὰ μὲ κοσμήσῃ ὁ κ. Κύρκος, δηλώνω, ὅτι δὲν μὲ ἠνώχλησαν. Θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ὅταν περετήρησεν, ὅτι μὲ ἐνοχλεῖ ὁ κώνωψ ἐξ ἀνατολῶν καὶ δὲν ἐνοχλεῖ ἡ κάμηλος ἐκ δυσμῶν, ἔκαμε λάθος εἰς τὴν διεύθυνσιν. Εἶναι γνωστόν, ἀπὸ διεθνῆ κείμενα, ἀπὸ διεθνῆ συνέδρια, ἀπὸ πλείστους ἐκπροσώπους κυβερνήσεων καὶ ἀπὸ παραστάντα μέλη αὐτοῦ, τούτου τοῦ Κοινοβουλίου, ὅτι ὅταν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον καὶ ἡ ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια τὸ ἐπέβαλεν, ὡμίλησα εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Δύσεως πολὺ σκληρότερα ἀπὸ ὅ,τι ὡμίλησα ποτὲ πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἀνατολῆς. Ἀλλὰ τὸν κ. Κύρκον ἄστρον λαμπρὸν τὸν ὁδηγεῖ. Καὶ τὸν ὁδηγεῖ καὶ εἰς τὸ Εὐαγγέλιον ἀκόμη. Δι’ αὐτὸ μετὰ τὴν τελευταίαν ἐπίκλησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε περὶ τῆς νομιμότητος, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ κάμῃ τὸ ἄστρον αὐτὸ νὰ εἴπῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του: Οὐαὶ τοῖς Φαρισαίοις καὶ τοῖς ὑποκριταῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§303Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἀπησχόλησε πολὺ τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως. Παρεστάθη ἡ ὕφεσις ὡς μία νέα εὐκαιρία διὰ νὰ συμφιλιωθῇ ὁ κόσμος, διὰ νὰ ἐπικρατήσῃ ἐπὶ τῆς Γῆς ἡ Εἰρήνη. Καὶ ἐπετιμήθη ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν ἔχει σπεύσει ἤδη εἰς Μόσχαν νὰ ὑποδεχθῇ τὴν νύμφην, ἡ ὁποία ἔρχεται ἀπὸ τὸν Βορρᾶν. Ποῖος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐναντίον τῆς ὑφέσεως; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, κατὰ τὴν ἀρχικήν του ἀγόρευσιν ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρακολουθοῦν τὴν σχετικὴν κίνησιν καὶ ἀναμένουν τὴν ὕφεσιν μετὰ πολλῶν ἐλπίδων καὶ μὲ πολλὰς καὶ θερμὰς προσδοκίας. Παρεστάθη, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὕφεσις, ὅτι εἶναι μία κατάστασις νέα, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἄλλοτε ὑπῆρξεν εἰς τὸν κόσμον καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν πολλὰς ἐλπίδας καὶ μεγάλας ἐλπίδας ἀπὸ αὐτήν, ὡς νὰ ἦτο κάτι περίπου τὸ ἀπολύτως βέβαιον κάτι, ἀπὸ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λείψῃ ἡ Ἑλλάς, καὶ ποὺ μερικοὶ ἐκ τῶν ἀγορητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως παρέστησαν ὅτι πρῶτοι αὐτοὶ ἀνεκάλυψαν, πρῶτοι αὐτοὶ ἀντελήφθησαν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἡμεῖς εἴμεθα καθυστερημένοι. Κύριοι συνάδελφοι, λόγος περὶ ὑφέσεως γίνεται εἰς τὸν κόσμον ἀπὸ τῆς ἐπαύριον τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ὁ τότε ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῆς Ἀγγλίας, τῆς Ἐργατικῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ἔρνεστ Μπέβιν, ἤσκησε τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως μέχρι τοῦ πραξικοπήματος τῆς Τσεχοσλοβακίας, ὅτε ἀντελήφθη ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθει ἦτο ἐσφαλμένη καὶ τὴν ἐγκατέλειψεν. Ἡ πολιτικὴ τῆς ὑφέσεως, κύριοι συνάδελφοι, εἶχεν ἐφαρμογὴν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐπέβαλεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν μετὰ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου 1944, νὰ κάμῃ τὴν ἀνακωχὴν καὶ τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ ὁποίου τότε ἡγεῖτο ὁ ἀείμνηστος Θεμιστοκλῆς Σοφούλης ὕψωσε καὶ αὐτὸ τὴν σημαίαν τοῦ Κατευνασμοῦ. Ἀλλὰ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, ὁ μεγάλος ἐκεῖνος πατριώτης νὰ τεθῇ κατόπιν ἐπὶ κεφαλῆς ὄχι τοῦ ψυχροῦ, ἀλλὰ τοῦ θερμοῦ πολέμου διὰ νὰ καταβληθῇ ὁ Κομμουνιστικὸς Συμμοριτισμός. Ἡ ὕφεσις, κύριοι, ἐθεωρήθη, ὅτι εἶχεν ἐπιτευχθῆ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1955, ὅτε μία Διάσκεψις Κορυφῆς ἐπὶ Ἀνωτάτου Ἐπιπέδου μὲ ὅλους τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Μεγάλων Δυνάμεων συνῆλθεν εἰς τὴν Γενεύην καὶ ἔλαβεν ἀποφάσεις διὰ νὰ λύσῃ τὸ Γερμανικὸν πρόβλημα. Καὶ τότε οἱ ἀριστεροὶ ὅλου τοῦ κόσμου μᾶς ἐκαλοῦσαν —καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα φυσικὰ— νὰ ἀποκαλυφθῶμεν ἐνώπιον τοῦ Πνεύματος τῆς Γενεύης καὶ νὰ προσχωρήσωμεν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Μόσχας, ἡ ὁποία ἦτο ἡ μόνη ὀρθή. Καὶ ὅμως δὲν παρῆλθον πολλαὶ ἑβδομάδες καὶ ἡ Μόσχα ἠκύρωσε καὶ ἀνέτρεψε τὴν συμφωνίαν, καὶ τὸ Γερμανικὸν πρόβλημα ἔμεινε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ ἄλυτον. Ἦτο δὲ καὶ τότε ἀντιπρόσωπος εἰς τὴν Γενεύην τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργὸς κ. Χρουτσώφ, τότε ἀκόμη μόνον Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Τώρα διερχόμεθα τὴν τρίτην ἢ τετάρτην περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ πάλιν γίνεται λόγος περὶ ὑφέσεως. Τώρα ἔχομεν τὴν συμφωνίαν τοῦ Κὰμπ Ντέϊβιντ, τὴν συμφωνίαν Ἀϊζενχάουερ–Χρουτσώφ, ἡ ὁποία τὶ λέγει; Λέγει μόνον τοῦτο, ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ Βερολίνου, διὰ τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἔγιναν πολλαὶ Διασκέψεις, θὰ ἐπανασυζητηθῇ εἰς Διάσκεψιν Κορυφῆς. Καὶ ὅτι ἡ Ρωσία, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐπανάληψιν τῶν διαπραγματεύσεων, ἀποσύρει τὴν ἀπειλὴν τοῦ τελεσιγράφου της διὰ τὸ Βερολῖνον. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἄλλη παραχώρησις ἐκ μέρους τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Δὲν γνωρίζομεν, κύριοι, αὐτὴν τὴν ὥραν, ἐὰν θὰ γίνῃ ἡ Διάσκεψις Κορυφῆς. Ἐπρόκειτο νὰ συνέλθῃ ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἔπειτα ἀνεβλήθη διὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1960 καὶ τώρα γίνεται λόγος περὶ νέας ἀναβολῆς. Κύριοι, ὅλοι εὐχόμεθα καὶ ἐλπίζομεν νὰ συνέλθῃ ἡ Διάσκεψις Κορυφῆς καὶ νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τὴν ὕφεσιν καὶ νὰ φέρῃ Εἰρήνην καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ εἰς τὸν κόσμον τὴν ὁμόνοιαν. Ἀλλὰ διατὶ πρέπει ἡ Ἑλλὰς νὰ σπεύσῃ πρώτη ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν; Διατὶ ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἐξέλθῃ μόνη ἀπὸ τὴν συμμαχικὴν παράταξιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται; Διατὶ νὰ παραδοθῇ πρώτη καὶ μόνη εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμόν; Αὐτό, ἐγώ, κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀντιληφθῶ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ποῖον συμφέρον θὰ εἴχαμεν διὰ νὰ κάμωμεν μίαν διαφορετικὴν ἀπὸ τὴν παροῦσαν πολιτικήν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ὑποστηρίζει, ὅτι καὶ κάθε μικρὸν Κράτος πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἰδικήν του πολιτικήν. Ἀλλὰ κάθε μικρὸν Κράτος διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἰδικήν του πολιτικήν, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ τὰ μέσα διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἰδικήν του πολιτικήν. Ὅταν ὅμως ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ξένην βοήθειαν καὶ εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῶν ξένων, πῶς αὐτὸ τὸ Κράτος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψῃ τοὺς συμμάχους του καὶ νὰ ἀναλάβῃ πρωτοβουλίας διὰ μίαν ἄλλην πολιτικήν, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζει ἐὰν οἱ σύμμαχοί του θὰ δυνηθοῦν εἰς τὸ τέλος νὰ ὑποστηρίξουν; Μᾶς λέγει, ἐπίσης, ἡ Ἀντιπολίτευσις: Ἐὰν δὲν πηγαίνετε εἰς τὴν Μόσχαν, πηγαίνετε τοὐλάχιστον εἰς τὴν Βαλκανικὴν Διάσκεψιν, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Ρουμανικὴ Κυβέρνησις. Καὶ ἡ Βαλκανικὴ Συνεννόησις, κύριοι, δὲν εἶναι τίποτε τὸ νέον. Δὲν εἶναι καμμία νέα ἀνακάλυψις. Εἶναι καὶ αὐτὴ μία παλαιὰ προσπάθεια, ἡ ὁποία ἐπίσης δὲν ἐπέτυχεν. Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἔκαμε τὴν Βαλκανικὴν Συμμαχίαν. Μόλις ἡ Τουρκία ἐξετοπίσθη ἀπὸ τὴν Εὐρώπην ἡ Βαλκανικὴ Συμμαχία διεσπάσθη καὶ οἱ Βαλκανικοὶ Σύμμαχοι εὑρέθησαν εἰς πόλεμον μεταξύ των, ἐρίζοντες περὶ τὴν διανομήν. Κατόπιν ὁ ἀείμνηστος Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου διεξήγαγε μακροτάτην ἐκστρατείαν διὰ νὰ φέρῃ τὴν συνεννόησιν εἰς τὰ Βαλκανικὰ Κράτη. Καὶ ἡ συνεννόησις εἰς τὸ τέλος ἔγινεν ἐπισήμως ἐπὶ Μεταξᾶ, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη. Ἀλλὰ ἐπῆλθεν ὁ Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος καὶ ἡ συμφωνία διεσπάσθη. Τέλος, καὶ μετὰ τὸν Δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον, τρεῖς Βαλκανικαὶ Χῶραι ἔκαμαν ἕνα νέον σύμφωνον, τὸ ὁποῖον καὶ πάλιν διεσπάσθη μόλις ὁ ἕνας ἐκ τῶν συνεταίρων ἐνόμισεν, ὅτι δὲν τὸν συνέφερε πλέον καὶ ἀφοῦ προηγουμένως ἐξησθένισε μὲ τὴν Ἑλληνοτουρκικὴν περὶ Κύπρου διαφωνίαν. Νὰ πᾶμε, κύριοι, καὶ εἰς τὸ Βουκουρέστι, νὰ προσπαθήσωμεν νὰ κάμωμεν καὶ Βαλκανικὴν συμφωνίαν, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν μὲ ποίους θὰ συνεννοηθῶμεν, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μᾶς καλοῦν καὶ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ εὑρίσκονται πίσω ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μᾶς καλοῦν. Ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ἐκ τῶν προτέρων βέβαιοι, ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ Βαλκανικὴ Συνεννόησις θὰ ἔχῃ κάποιας σοβαρὰς ἐλπίδας εἰλικρινείας καὶ σοβαρότητος. Ἀπήντησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὅτε τὴν προσεκάλεσαν, ὅτι δὲν ἔχω οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ ἔλθω εἰς τὴν Διάσκεψιν, ἀλλὰ προηγουμένως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λύσωμεν τὰς ἐπὶ μέρους διαφοράς μας τὰ Βαλκανικὰ Κράτη, ἐκ τῶν ὁποίων μερικὰ θέλουν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ὑποχρεώσεις προερχομένας ἀπὸ τὴν Συνθήκην Εὐρώπης, μετὰ τὸν Δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον. Ἀλλὰ μᾶς λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἕνα πρόσχημα καὶ ὅτι ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ συνεννοηθῶμεν μὲ τοὺς Βουλγάρους. Μᾶς κατηγοροῦν, ὅτι ἐνῷ συνεννοήθημεν μὲ τοὺς Τούρκους καὶ τοὺς Γιουγκοσλαύους, ἀρνούμεθα νὰ συνεννοηθῶμεν μὲ τοὺς ἄλλους μας γείτονας. Ἡ Τουρκία, κύριοι συνάδελφοι, ἔπαυσε νὰ ἔχῃ ἐδαφικὰς ἐπιδιώξεις ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ Ἑλλὰς ἔπαυσε νὰ ἔχῃ διεκδικήσεις ἀπέναντι τῆς Τουρκίας. Αὐτὴ εἶναι μία συμφωνία ποὺ ἔγινε καὶ ἡ ὁποία τηρεῖται καὶ ποὺ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας. Μὲ τοὺς Βουλγάρους δὲν ἔχομεν ξεκαθαρίσει τὸ παρελθόν. Οἱ Βούλγαροι ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν βλέψεις ἐπὶ τῆς Καβάλας καὶ ἐπὶ τῆς Θρᾴκης. Καὶ μᾶς ἐρωτοῦν, διατὶ συνεννοήθητε μὲ τοὺς Γιουγκοσλαύους; Δὲν γνωρίζετε, ὅτι καὶ οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἔχουν βλέψεις ἐπὶ τῆς Θεσσαλονίκης; Κύριοι βουλευταί, γνωρίζομεν, ὅτι οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἔχουν βλέψεις ἐπὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Γνωρίζομεν, ὅτι ἡ συμφωνία μὲ τὸν Πάγκαλον διὰ τὴν ἐλευθέραν ζώνην ἦτο ἐκδήλωσις τῶν βλέψεων ἐπὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Γνωρίζομεν, ὅτι διαρκοῦντος τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ὅταν ὁ Μουσολίνι ἐπετέθη κατὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁ Χίτλερ προσεπάθη νὰ συγκρατήσῃ τοὺς Γιουγκοσλαύους, τοὺς ὑπεσχέθη τὴν Θεσσαλονίκην. Καὶ οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἐδέχθησαν τὴν συμφωνίαν ποὺ τοὺς ὑπέσχετο τὴν Θεσσαλονίκην. Αὐτὸ ἔγινε μὲ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἀντιβασιλέως Παύλου. Ἡ ἐπανάστασις τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἐναντίον τοῦ ἄξονος Βερολίνου–Ρώμης ἀνέτρεψε τὴν θέσιν αὐτήν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ὅταν εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἦλθε τὸ Κομμουνιστικὸν καθεστὼς τοῦ στρατάρχου Τίτο, ἐξεδηλώθησαν ἐκ νέου αἱ βλέψεις ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς Μακεδονίας. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, εἴμεθα ἕνα Κράτος παραθαλάσσιον καὶ μικρόν. Ἐπάνω εἰς τοὺς ὤμους μας κρατοῦμεν ὅλον αὐτὸ τὸ βάρος τῶν στεριανῶν Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ζητοῦν νὰ κατέλθουν πρὸς τὴν θάλασσαν. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀγνοοῦμεν τὸ γεγονὸς αὐτό. Ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται καὶ νὰ ἀγνοοῦμεν καὶ νὰ διαγράφωμεν ὅλας ἐκείνας τὰς πηγάς, ἀπὸ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἔλθῃ βοήθεια, διὰ νὰ ἀντισταθῶμεν εἰς τὸν κίνδυνον. Καὶ ἡ βοήθεια αὐτὴ δύναται νὰ προέλθῃ καὶ ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχωμεν καὶ κάποιους φίλους εἰς τὴν δύσκολον αὐτὴν θέσιν ὅπου εὑρισκόμεθα. Ὅταν ἡ Γιουγκοσλαυΐα μᾶς δηλώνῃ μὲ ἐπίσημον ὅρκον, ὅτι αὕτη δὲν ἔχει πλέον βλέψεις, εἰς τὴν Μακεδονίαν, ἠμποροῦμεν καὶ νὰ μὴ τὴν πιστεύωμεν; Ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ βασιζώμεθα εἰς τὸν διδόμενον λόγον, ἔστω προσωρινῶς, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν πολλοὺς ἐχθροὺς νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ταὐτοχρόνως. Κύριοι βουλευταί, ἡ συνεννόησις μὲ τὰς Βαλκανικὰς Δυνάμεις εἶναι μία πολὺ συμφέρουσα ὑπόθεσις. Ἀλλὰ εἶναι μία ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν εἰς πέρας οἱ Βαλκανικοὶ λαοὶ μόνοι μας. Τοὺς Ρουμάνους καὶ τοὺς ἄλλους Κομμουνιστὰς τοὺς παρακινοῦν εἰς τὰς προτάσεις των οἱ Ρῶσοι καὶ ἐκεῖνοι θὰ παίξουν τὸ πολιτικὸν παιχνίδι τοῦ Ἀνατολικοῦ μπλόκ, ἐνῷ ἡμεῖς θὰ εἴμεθα ἐντελῶς ἀπομεμονωμένοι, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ πᾶμε εἰς τὸ Βουκουρέστι χωρὶς τὴν συγκατάθεσιν τῶν συμμάχων μας. Κύριοι βουλευταί, παράρτημα τῆς Βαλκανικῆς Συνεννοήσεως εἶναι καὶ ἡ Ἀπύραυλος Ζώνη. Ἀκούσατε τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν μὲ πόσον ὡραίας ἐκφράσεις καὶ μὲ ποῖον ἐνθουσιασμὸν ἐπήνεσε καὶ παρουσίασε τὴν πρότασιν ὡς ἰδικήν του. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἀνακάλυψιν. Θὰ προσθέσω ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ἡ μόνη ἀνακάλυψις Ἀπυραύλου Ζώνης ποὺ ἔχει γίνει κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν. Πρὸ τῆς Ἀπυραύλου Ζώνης τῆς Βαλκανικῆς, ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις μέσῳ τῆς Πολωνίας, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλων μέσων ἔχει προτείνει τὴν Ἀπύραυλον Ζώνην τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης. Ὅταν ἔφυγεν ἀπὸ τὰ Τίρανα, ὅπου ἔκανεν ὁ Σοβιετικὸς Πρωθυπουργὸς τὴν ἰδικήν του πρότασιν περὶ Ἀπυραύλου Ζώνης εἰς τὴν Βαλκανικὴν καὶ τὴν Ἀδριατικήν, μετέβη εἰς τὴν Πολωνίαν καὶ ἀπὸ τὸν λιμένα τοῦ Στεττίνου ἐκήρυξε τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἄλλης Ἀπυραύλου Ζώνης εἰς τὴν Σκανδιναυΐαν καὶ τὴν Βαλτικὴν Θάλασσαν. Καὶ ἐπηκολούθησε καὶ τετάρτη πρότασις μιᾶς Ἀπυραύλου Ζώνης εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Ποῖος εἶναι ὁ Ρωσικὸς σκοπὸς δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν προτάσεων; Ὁ Ρωσικὸς σκοπός, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι προφανής. Θέλει ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις νὰ περιβληθῇ ἀπὸ μίαν φασκιὰ Ἀπυραύλων Ζωνῶν, διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἀπὸ τοὺς πυραύλους μέσου βεληνεκοῦς τῶν πιθανῶν ἀντιπάλων της. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρόβλημα αὐτὸ εἶναι βέβαια πολὺ μεγάλο καὶ θὰ ἤθελε μακροτάτην ἀνάλυσιν. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγας λέξεις. Ἡ Ἀμερική, ὅταν ἀνεκάλυψε τὴν ἀτομικὴν βόμβαν, μετὰ τὴν Χιροσίμα, δὲν ἠπείλησε κανένα καὶ ὁ κόσμος κάτω ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν ἀτομικὴν βόμβαν ἔζησεν εἰρηνικῶς, καὶ δὲν εἴχαμεν κἂν ψυχρὸν πόλεμον. Ὅταν ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ἀνεκάλυψε καὶ αὐτὴ τὴν ἀτομικὴν βόμβαν, ἐδημιουργήθη τότε μία ἰσορροπία δυνάμεων, ἡ Ἰσορροπία τοῦ Τρόμου, ὅπως ἐλέχθη, ἡ ὁποία ἠνάγκασε πλέον καὶ τὰς δύο Δυνάμεις νὰ μὴ ἐπιθυμοῦν τὸν πόλεμον, ἀπὸ τὸν φόβον, ὅτι ἀμφότεραι θὰ καταστραφοῦν. Κατόπιν ὅμως νέων προόδων τῆς Σοβιετικῆς ἐπιστήμης, ἡ Ρωσικὴ Κυβέρνησις, καὶ ὁ Ρωσικὸς στρατός, ἀπέκτησαν τὸν πύραυλον μακροῦ βεληνεκοῦς, τὸν διηπειρωτικὸν λεγόμενον πύραυλον, διὰ τοῦ ὁποίου λέγεται, καὶ ἴσως εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀπὸ τὴν Ρωσίαν βλήματα δύνανται νὰ ἐκσφενδονίζωνται εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἀπ’ εὐθείας, ἄνευ ἐνδιαμέσου σταθμοῦ. Ἔκτοτε καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἔχει προχωρήσει πρὸς τὴν αὐτὴν κατεύθυνσιν. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι κατέχει τοὺς πυραύλους μέσου βεληνεκοῦς. Καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς συμμάχους καὶ ἀπὸ τὴν Εὐρώπην νὰ ἀφήσουν νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὰ ἐδάφη των βάσεις πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προστατεύσῃ ἑαυτὴν καὶ τοὺς ἄλλους συμμάχους ἀπὸ τὰ Ρωσικὰ βλήματα μακροῦ, διηπειρωτικοῦ βεληνεκοῦς. Ἡ Ἀγγλία ἐδέχθη τοὺς πυραύλους ἀμέσως. Τὰ ἄλλα σύμμαχα κράτη ἐκυμάνθησαν. Τέλος, ἐδέχθησαν τοὺς πυραύλους ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Τουρκία. Λέγει δὲ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις: Ποῖος λόγος ὑπάρχει τώρα νὰ συζητοῦμεν περὶ Ἀπυραύλου Ζώνης εἰς τὴν Βαλκανικήν, τὴν στιγμὴν ὅπου ἡ Βαλκανικὴ διὰ τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Τουρκίας μετέχει τοῦ ἐνδεχομένου πολέμου πυραύλων, καὶ ἑπομένως, εἴτε ἔχομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα πυραύλους, εἴτε δὲν ἔχομεν, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ ἴδιον; Ἴσως ἡ ἄποψις νὰ εἶναι ὀρθή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ δικαιολογία τῆς τοποθετήσεως πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς εἰς τὴν Εὐρώπην δὲν εἶναι ἐπιθετική. Ὁ μόνος σκοπὸς εἶναι νὰ ἐξουδετερώνεται διὰ τῆς ἀνταπειλῆς ἡ ἀπειλὴ τῆς Ρωσίας διὰ τῶν διηπειρωτικῶν βλημάτων κατὰ τῆς Ἀμερικῆς, τοῦ πρώτου τῶν συμμάχων. Καὶ εἶπε κάποιος τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Καὶ διατὶ θὰ δεχθῶμεν ἐμεῖς τοὺς πυραύλους τοὺς Ἀμερικανικούς, τὴν στιγμὴν ποὺ ὁ κ. Χέρτερ, ὁ νέος ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν ἐδήλωσεν εἰς τὸ Κογκρέσσον, ὅτι ἡ Ἀμερικὴ θὰ κάμῃ ἀτομικὸν πόλεμον καὶ θὰ χρησιμοποιήσῃ πυρηνικὰ ὅπλα της ἐὰν ἀπειληθῇ ἡ ἀσφάλεια τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ δήλωσις αὐτὴ ἡρμηνεύετο εἰς τὴν ἄλλην Εὐρώπην, ὅπως ἡρμηνεύθη ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, νομίζω, καὶ νομίζω, ὅτι καὶ σεῖς θὰ συμφωνῆτε, ὅτι ἡ Συμμαχία ἡ Ἀτλαντικὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἤδη διαλυθῆ. Διότι οὐδεὶς πλέον θὰ εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἡ Ἀμερικὴ θὰ ἐπολεμοῦσε μόνον ὅταν θὰ προσεβάλετο αὐτή. Αὐτὴ ὅμως δὲν εἶναι ἡ ἀληθὴς ἑρμηνεία τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Χέρτερ. Ἐὰν ἀναγνώσητε ὅλας τὰς δηλώσεις τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ὁσάκις ἔστειλε βοήθειαν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, στρατιωτικὴν ἢ οἰκονομικὴν βοήθειαν, πάντοτε ἐδικαιολόγησε τὴν ἐνέργειαν μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμερικανικῆς ἀσφαλείας. Ἔστειλε στρατεύματα εἰς τὴν Κορέαν χάριν τῆς Ἀμερικανικῆς ἀσφαλείας. Ἔστησεν τὴν ἀερογέφυραν εἰς τὸ Βερολῖνον χάριν τῆς Ἀμερικανικῆς ἀσφαλείας. Ἔστειλεν εἰς τὴν Ἑλλάδα χρήματα, ὅπλα καὶ στρατιωτικὴν συμβουλευτικὴν ἀποστολὴν κατὰ τὸν συμμοριακὸν πόλεμον μὲ τὴν αὐτὴν ἐξήγησιν. Καὶ χάριν τῆς ἀμερικανικῆς ἀσφαλείας κάθε χρόνο τὸ Κογκρέσσον ψηφίζει τὴν Ἀμερικανικὴν ἐξωτερικὴν βοήθειαν. Αὐτὴ τὴν ἔννοιαν ἔχει πάλιν ἡ δήλωσις, ὅτι θὰ κάμῃ ἀτομικὸν πόλεμον ἡ Ἀμερικὴ μόνον ὅταν ἀπειληθῇ ἡ ἰδική της ἀσφάλεια. Ὅταν ὀλίγον πρὸ τῆς τελευταίας διασκέψεως τῆς Γενεύης διὰ τὸ Βερολῖνον, ἐθεωρήθη πολὺ σοβαρὸν τὸ σοβιετικὸν τελεσίγραφον πρὸ ἑξαμήνου, ὁ Ἀμερικανὸς ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὴν Εὐρώπην, ὁ πτέραρχος Νόρσταντ, ἐδήλωσεν, ὅτι ἐὰν μᾶς κρατηθῇ ὁ δρόμος πρὸς τὸ Βερολῖνον, θὰ τὸν ἀνοίξωμεν μὲ τὰ τάνκς, διότι θὰ ἐκινδύνευε ἡ Ἀμερικανικὴ ἀσφάλεια. Καὶ ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὁ κ. Μακελρόϋ, ἠπείλησε διὰ τὸ Βερολῖνον ἀτομικὸν πόλεμον. Κύριοι συνάδελφοι, δυνάμεθα τώρα νὰ συμπεράνωμεν δύο πράγματα. Πρῶτον, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις διὰ τῆς προπαγάνδας τῆς ὑφέσεως προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ μεγάλας ἐλπίδας ἡσυχίας εἰς τοὺς Εὐρωπαϊκοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸ ΝΑΤΟ, διὰ νὰ ἐξέλθουν ἀπὸ αὐτό. Καὶ δεύτερον, ὅτι διὰ τῶν πυραύλων καὶ τῶν ἀτομικῶν βλημάτων μέσου βεληνεκοῦς καὶ διηπειρωτικοῦ βεληνεκοῦς μᾶς ἀπειλεῖ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ διὰ τοῦ φόβου τὸν ἴδιον σκοπόν. Μᾶς εἰδοποιεῖ, ὅτι ἐὰν ἐγκαταστήσωμεν βάσεις πυραύλων εἰς τὸ ἔδαφός μας θὰ μᾶς κατακαύσῃ μέσα εἰς ἕνα εἰκοσιτετράωρον. Πρόκειται περὶ πολιτικῆς βέβαια, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, καὶ περὶ πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν τὰ κομμουνιστικὰ καθεστῶτα καὶ κόμματα εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Εὐρώπης. Ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ προπαγάνδας, ἡ ὁποία ἐνισχύει τὴν Σοβιετικὴν πολιτικὴν ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος διὰ τῆς ὑπερεξογκώσεως τῶν ἐλπίδων ἀπὸ τὴν ὕφεσιν καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος διὰ τῆς μεγαλοποιήσεως τῶν φόβων διὰ τῶν πυραύλων. Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ κάμῃ τυχοδιωκτικὴν πολιτικήν. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἕνα μικρὸ Κράτος, τοῦ ὁποίου ἡ ὕπαρξις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνην ποὺ θὰ ἔχουν οἱ φίλοι του πρὸς αὐτήν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι προωρισμένη, οὔτε λόγῳ ἀναστήματος, οὔτε λόγῳ τῶν μέσων ποὺ διαθέτει, νὰ σώσῃ τὸν κόσμον ἀπὸ καμμίαν ἀπειλήν. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀπὸ τὸ συμφέρον της ὑποχρεωμένη νὰ ἀκολουθῇ τὰ ρεύματα, τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν πρὸς τὴν ὕφεσιν καὶ τὴν εἰρήνην. Ἀλλὰ δὲν δύναται οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ ἀναλαμβάνῃ πρωτοβουλίας, τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἦτο βεβαία, ὅτι παρακολουθοῦν οἱ σύμμαχοι αὐτῆς. Οἱ σύμμαχοι τῆς Ἑλλάδος θέλουν τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως. Ἡ Ἑλλὰς κάμνει μαζί τους τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως. Ἡ πολιτικὴ τῆς ὑφέσεως πρέπει νὰ ἐπιτύχῃ, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἀνοίξωμεν τὰς ἀγκάλας μας εἰς τὴν νύμφην ποὺ μᾶς στέλλεται ἀπὸ τὸν βορρᾶν καὶ ποὺ δὲν γνωρίζομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τί ἀκριβῶς κρύπτει κάτω ἀπὸ τὰ πέπλα της. Ἴσως νὰ κρύπτῃ πράγματι τὴν συνεννόησιν, ἴσως ὅμως καὶ τὴν ἐπάνοδον εἰς τὸν ψυχρὸν ἢ ἄλλον θερμότερον πόλεμον. Ποτὲ κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι βέβαιος τί ὑποκρύπτουν αἱ σοβιετικαὶ ὑποσχέσεις περὶ ὑφέσεως, περὶ κατευνασμοῦ καὶ αἱ ἄλλαι παρόμοιαι ἐναλλασσόμεναι ἀνακαλύψεις τῆς Σοβιετικῆς διπλωματίας, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ μακρῶν ἤδη ἐτῶν δὲν μεταβάλλουν οὐσιαστικῶς τὴν διεθνῆ κατάστασιν. Κύριοι, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπομονήν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ ἀκολουθεῖ σώφρονα πολιτικήν. Πρέπει νὰ τῆς ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην. Δὲν δύναμαι νὰ ἐκταθῶ περισσότερον. Ὁ κ. Πρόεδρος δὲν περιορίζεται μόνον διὰ τῆς ἀκοῆς νὰ μοῦ ὑπενθυμίζῃ τὸ τέταρτον, ἀλλὰ καὶ δι’ ἑνὸς φωτεινοῦ ἐμπρός μου πίνακος μοῦ τὸ ὑπενθυμίζει καὶ διὰ τῆς ὁράσεως. Ἐκφράζω τὸ παράπονον, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν Βουλὴν δὲν ὑπάρχει ἰσοτιμία μεταξὺ τῶν βουλευτῶν. Μία κατηγορία εἶναι οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ καὶ οἱ Ὑπουργοί. Καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐμεῖς ἀναγκαζόμεθα νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ τέταρτον, τὸ ὁποῖον κἄποτε παρακούοντες τὸν Πρόεδρον, δυνάμεθα νὰ παρατείνωμεν καὶ ἐπὶ ἡμίωρον. Δὲν πρόκειται ὅμως ἐγὼ νὰ διορθώσω τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ὅπως καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ διορθώσῃ τὸν κόσμον. Ἐκεῖνο ποὺ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, κατερχόμενος τοῦ βήματος, καὶ ἀπευθυνόμενος κυρίως πρὸς τοὺς φίλους μου τῆς παρατάξεως τῆς ΕΡΕ, εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μου, ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ τομέως, νὰ ἔχωμεν καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἀκολουθοῦμε τὴν ὀρθὴν πολιτικήν, ἐκείνην ποὺ θὰ διατηρήσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν φίλων πρὸς ἡμᾶς καὶ τὸν σεβασμὸν τῶν ἀντιπάλων μας. (Χειροκροτήματα).

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βαρδινογιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§305Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι, πόσον εἶσθε κουρασμένοι καὶ θὰ προσπαθήσω δι’ ὀλίγων μόνον νὰ ἐκτελέσω τὸ καθῆκον μου, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ στείλῃ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Θὰ εἶχον μίαν πρότασιν νὰ κάμω εἰς τὸ Σῶμα. Αἱ γενικαὶ πολιτικαὶ συζητήσεις νὰ μεταδίδωνται διὰ τοῦ ραδιοφώνου οὕτως ὥστε ὁ κυρίαρχος Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἀντιληφθῇ ἐπὶ τέλους, τί γίνεται καὶ τί συζητεῖται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἔτσι θὰ μπορῇ νὰ παρακολουθῇ μὲ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον τὴν πορείαν τῶν συζητήσεων καὶ δὲν θὰ ἀναμένῃ μόνον τὴν ἑπομένην τῆς ψηφοφορίας, διὰ νὰ ἀκούσῃ τὴν Κυβέρνησιν θριαμβολογοῦσαν, ὅτι ἐπέτυχε καὶ πάλιν μίαν πλειοψηφίαν. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ δύναμις τῶν ἀριθμῶν εἶναι μεγαλυτέρα τῶν λόγων. Ἀπαντῶμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ δύναμις τῶν πραγμάτων εἶναι ἰσχυροτέρα τῶν λόγων καὶ τῶν ἀριθμῶν. Καὶ τὰ πράγματα, κ. ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαψευσθοῦν. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ μίαν μικρὰν περιφέρειαν καὶ τὰ ὅσα θὰ εἴπω μόνον οἱ βουλευταὶ Ρεθύμνης ἠμποροῦν νὰ τὰ διαψεύσουν. Ἡ τοπικὴ ἐφημερὶς τοῦ κυβερνῶντος κόμματος κάμνει μίαν ἔκκλησιν πρὸς τοὺς βουλευτὰς Ρεθύμνης καὶ τοὺς καλεῖ νὰ ἑνωθοῦν καὶ νὰ ἀγωνισθοῦν μήπως τυχὸν προλάβουν τὴν καταστροφήν. Γράφει: «Ἡ κατάστασις εἰς τὴν πόλιν μας ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως εἶναι ἀληθῶς δραματική. Ἡ ἀγορά μας διέρχεται κρίσιν πρωτοφανῆ ........ (ἀναγινώσκει) ...... .......... κ.λ.π.». Αὐτὰ γράφει ἡ τοπικὴ ἐφημερὶς τοῦ κυβερνῶντος κόμματος, ἡ ὁποία συντάσσεται ἀπὸ στελέχη τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ βεβαίως, τὰ στελέχη τῆς Ε.Ρ.Ε. δὲν παύουν ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι Ρεθύμνιοι, δὲν παύουν ἀπὸ τοῦ νὰ βλέπουν τὴν πραγματικότητα πῶς ἔχει. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν τοὺς ἡγέτας τῶν κομμάτων ἠκούσαμεν τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς νὰ διαπληκτίζωνται μεταξύ των περὶ τῶν πυραύλων ἢ τῶν ἀπυραύλων ζωνῶν. Θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ ὡς βουλευτὴς ἁπλοῦς νὰ τονίσω, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει κἄποιος ἄλλος πύραυλος, πύραυλος, τὸν ὁποῖον γομώνομεν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι συνεχῶς. Εἶναι ὁ ἐξηθλιωμένος ἀγρότης καὶ αὐτὸς ὁ πύραυλος, ἐὰν ἐκραγῇ, δὲν θὰ ὑπάρξουν περιθώρια συζητήσεων περὶ πυραύλου ἢ ἀπυραύλου ζώνης εἰς τὴν Βαλκανικὴν ἢ τὸν κόσμον ὁλόκληρον. Εὐχόμεθα ὅλοι τὴν εἰρήνην, εὐχόμεθα ὅλοι τὴν ἀπύραυλον ζώνην ἀνὰ τὸν κόσμον, ἀλλ’ ἓν ἔχομεν καθῆκον, νὰ ἀντιληφθῶμεν μήπως τυχὸν ὁ πύραυλος αὐτὸς ἐκραγῇ. Μήπως ἐπὶ τέλους ὁ ἐργάτης παύσει νὰ ἀναμένῃ καὶ ἐπιμείνει διὰ μίαν λύσιν. Νομίζω, ὅτι ὑπέστη, χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῇ μέχρι σήμερον, ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 20ετίαν, πολέμους, καταστροφάς, ἐπαναστάσεις, σεισμούς, λιμούς, καταποντισμοὺς καὶ τὰ ὑπέμεινεν ὅλα στωϊκώτατα μὲ μίαν καὶ μόνην ἐλπίδα τὴν καλλιτέραν αὔριον, ἐθυσίασε πολλὰ παρόντα μὲ τὴν ἐλπίδα ἑνὸς μέλλοντος. Ἀλλὰ ἡ ὑπομονὴ του ἐξηντλήθη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνῃ περισσότερα, δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ εὐχὲς νὰ γεμίσῃ τὸ στομάχι του, δὲν ἠμπορεῖ καὶ δὲν νομίζω, ὅτι προσπαθεῖ νὰ πείσῃ ἡ Κυβέρνησις γενικώτερον καὶ εἰδικώτερον οἱ ἀξιότιμοι Οἰκονομικοὶ ὑπουργοί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσουν τὴν λαὸν μὲ ἀριθμούς, μὲ κλάσματα καὶ δεκαδικούς, ὅτι εὐημερεῖ, ὅτι εὐτυχεῖ. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὸν οἰκονομικὸν ἰδίᾳ τομέα ἐπιτρέπονται διαστροφαί. Ὁ μόχθος τοῦ λαοῦ, δὲν ἐπιδέχεται ἐμπαιγμόν, διότι οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι λειτουργοῦν ἀμείλικτοι καὶ διαψεύδουν τοὺς δημαγωγούς. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ζητήσῃ νὰ πληροφορηθῇ, ἂν δὲν θέλῃ ἀπὸ τοὺς ἄλλους βουλευτάς, νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ τοὺς φίλους της βουλευτὰς τὴν ἀλήθειαν καὶ μόνην τὴν ἀλήθειαν. Καὶ τότε ἀσφαλῶς θὰ συνέλθῃ καὶ τότε θὰ λάβῃ μέτρα τὰ ὁποῖα πράγματι θὰ εἶναι μέτρα ἀντάξια τῶν περιστάσεων. Κύριοι βουλευταὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλήν, διότι ἄλλοι ἔμπειροι συνάδελφοι περὶ τὰ οἰκονομικὰ ἐξήγησαν ἤδη ἐπαρκῶς, μὲ ἀριθμούς, μὲ στοιχεῖα, μὲ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπόρεσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ διαψεύσῃ, τὴν κατάστασιν τὴν οἰκονομικήν. Ἐγὼ ἤθελον μόνον ὀλίγας λέξεις νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάστασιν ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Εἶναι ἁπλῶς ἕνα δεῖγμα τῆς ἐπαρχίας καὶ φέρω ἕνα παράδειγμα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μὲ διαδεχθοῦν εἰς τὸ βῆμα θὰ τὸ ἐπαναλάβουν πολλὲς φορές. Δεκάδες χιλιάδες γράμματα διαμαρτυριῶν. Οἱ ἔμποροι, οἱ ἐπαγγελματίαι, οἱ βιοτέχναι, οἱ βιομήχανοι, ἀκόμη δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς στοιχειώδεις ὑποχρεώσεις των. Μία πρωτοφανὴς ἀνεργία μαστίζει τὸν τόπον καὶ νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας θὰ ἐπληροφόρησε τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ 50 θέσεις τοῦ Ι.Κ.Α., ἔχουν ὑποβάλει μέχρι τῆς στιγμῆς 4.000 τελειόφοιτοι αἰτήσεις. Νομίζω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἐπληροφόρησε τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πόσες χιλιάδες νέοι ἄνθρωποι μεταναστεύουν, διότι ἐβαρύνθησαν νὰ κτυποῦν πιθανὲς καὶ ἀπίθανες πόρτες, διὰ νὰ εὕρουν μίαν οἱανδήποτε ἐργασίαν. Μᾶς ἔλεγον χαρακτηριστικῶς, εἰς ἕνα χωρίον τῆς ἰδιαιτέρας ἐκλογικῆς περιφερείας τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ 400 οἰκιῶν κατοικοῦνται μόλις αἱ 40, διότι αἱ ὑπόλοιποι ἔχουν κενωθῆ, διότι μετηνάστευσαν εἰς Αὐστραλίαν.

§306Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Διὰ τὸ θέμα τῆς ἀνεργίας, ὅταν θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ Βῆμα θὰ σᾶς ὁμιλήσω, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου μερικὰς πληροφορίας διὰ τὴν Κρήτην. Θέλω νὰ σημειώσετε ἐν πρώτοις, ὅτι ἡ κατάστασις εἰς τὸν ἐργατικὸν τομέα, δὲν ἔχει ἐπιδεινωθῆ, τοὐναντίον, εἶναι τοὐλάχιστον, κατά τι βελτιωμένη. Εἰς τὰ Χανιά, ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφερομένη νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τὰ διάφορα αἴτια, τὰ ὀργανωτικὰ τυχὸν αἴτια, οὕτως ὥστε ἡ πραγματικότης νὰ γίνεται ὁδηγὸς εἰς τὰ λαμβανόμενα μέτρα, ἐνήργησε διαφόρους ἐρεύνας. Μία ἀπὸ τὰς ἐρεύνας αὐτὰς ἀφεώρα τὸ εἰσόδημα τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ διηνηργήθη καὶ εἰς τὴν Κρήτην τὸν περασμένον μῆνα. Εἰς τὰ Χανιὰ ἐργάζονται 5627, εἰς τὸ Ἡράκλειον 6456, εἰς τὸ Ρέθυμνον 1531, σύνολον 13.614. Μέσος ἀριθμὸς ἡμερῶν ἀπασχολήσεως κατὰ μῆνα, Χανιὰ 21,5 ἡμέρας ἀπασχολήσεως κατὰ μῆνα τῶν ἐργατοϋπαλλήλων, Ἡράκλειον 20,5 ἡμέρας, Ρέθυμνον 21 ἡμέρας. Μέσον ἡμερομίσθιον, Χανιὰ 59,80, Ἡράκλειον 62,40, Ρέθυμνον 58,20. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἡ κατάστασις δὲν ἔχει ἐπιδεινωθῆ. Βεβαίως, ὅλαι αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις, ὅπως καὶ κάθε ἐργαζόμενος ἄνθρωπος, καταβάλλουν κἄθε προσπάθειαν διὰ νὰ βελτιώσουν τὴν θέσιν των καὶ αὐτὸ τὸ ἀντιλαμβάνομαι, διότι ὅταν καλύπτωνται αἱ ὑφιστάμεναι ἀνάγκαι, νέαι ἀνάγκαι προβάλλονται, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ κατάστασις δὲν ἔχει ἐπιδεινωθῆ.

§307Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τῆς Ἐργασίας, δὲν ξεύρω ποῖον σκοπὸν εἶχε ἡ διακοπή σας, ἀσφαλῶς σκοπὸν θὰ εἶχε νὰ διαφωτίσῃ τὸ Σῶμα. Ἐμένα προσωπικῶς δὲν μὲ ἐπείσατε περὶ τῆς ἀληθείας τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐφέρατε εἰς τὸ Σῶμα. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, τὰ Χανιὰ εἰδικώτερον, λόγῳ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. καὶ λόγῳ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Ναυστάθμου, παρουσιάζουν πράγματι μίαν δυνατότητα ἀπορροφήσεως ἐργατικῶν δυνάμεων, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει ἐξ αἰτίας της ἡ ἀπορρόφησις αὐτὴ τῶν ἐργατῶν. Ἀλλὰ διὰ τὸ Ρέθυμνον εἰδικῶς, μίαν πόλιν ἡ ὁποία ἀπαριθμεῖ μόλις 10 ἕως 15 χιλιάδας κατοίκους, ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὑπευθύνως, ὅτι ὑπάρχουν 1150 ἄνεργοι. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ μόνοι δυνάμενοι νὰ μὲ διαψεύσουν εἶναι οἱ συνάδελφοι Ρεθύμνης.

§308Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ διαψεύσω τὸν συνάδελφον, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων εἰς τὸ Ρέθυμνον. Μὲ τὰ τελευταῖα μέτρα ποὺ ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις καὶ μέσῳ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἐδόθησαν χρήματα διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν ἔργα εἰς περιοχὰς ὅπου πράγματι ὑπάρχει ἀνεργία καὶ διότι τότε ἐνδιεφέρθην καὶ ἐγὼ εἰδικώτερον προσωπικῶς διὰ τὸ Ρέθυμνον, ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα, εἶδον, ὅτι μόνον 25 ἐργάται ἐπιδοτοῦνται ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας καὶ ὑπάρχουν καὶ 150 οἱ ὁποῖοι δὲν συμπληρώνουν τὰς προϋποθέσεις ἐπιδοτήσεως. Περίπου ἐκεῖ κυμαίνεται ὁ ἀριθμὸς καὶ ὄχι εἰς τοὺς 1000 καὶ πλέον ποὺ ἀνεφέρατε.

§309Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Βλέπω δυστυχῶς, ὅτι ὡς βουλευτὴς Ρεθύμνης, ἀσπάζεσθε τὴν ἄποψιν τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος παίρνει τὰ στοιχεῖά του ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας. Σεῖς ὅμως, ὅπως καὶ ἐγώ, πρέπει νὰ παίρνωμεν τὰ στοιχεῖα μας ἀπὸ τὰς συνεχεῖς ἐπισκέψεις καὶ τὰς ἐπαφὰς μὲ τὸν λαὸν καὶ νὰ μὴ ἀναμένωμεν ἀπὸ τὸν οἱονδήποτε στατιστικολόγον νὰ μᾶς τὰ δώσῃ. Νομίζω, ὅτι οἱ ἄνεργοι ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι 1150, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὀλιγώτεροι, ἀλλὰ ὄχι κάτω τῶν 1.000, καὶ νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς εἶναι ὑπερβολικὸς διὰ μίαν πόλιν ὡς τὸ Ρέθυμνον, καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι τὴν ἀπασχολῶ μὲ τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι εἶναι ἕνα δεῖγμα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας καὶ δι’ αὐτὸ ἠθέλησα νὰ ἀπασχοληθῶ εἰδικώτερον μὲ τὴν περιοχήν μου. Κύριοι βουλευταί, ἂν ὅμως ὅλαι αἱ ἄλλαι τάξεις αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑποφέρουν, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κυριολεκτικῶς ἔχει ἐξαθλιωθῆ εἶναι ὁ ἀγρότης. Τὰ γεωργικὰ προϊόντα, κύριοι συνάδελφοι, ἢ σήπονται ἢ πωλοῦνται εἰς τιμὰς ἐξευτελιστικάς. Χαρακτηριστικῶς εἰς τὴν περιοχήν μου, ἡ ὁποία συνεχῶς παράγει λάδι, ἤλπιζον, ὅτι θὰ πληρώσουν τὰ χρέη τῶν παρελθόντων ἐτῶν, δὲν μπόρεσαν ὡρισμένας βασικὰς ὑποχρεώσεις νὰ τὰς ἐξοφλήσουν. Δυστυχῶς ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ προσπαθήσῃ νὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου μὲ τὴν τιμὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλαν, ἔρριξαν ἀκόμη περισσότερον τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου καὶ ἐπεκαλέσθη ἡ Κυβέρνησις τὰς διεθνεῖς τιμάς, ἀλλὰ ἐπικαλοῦμαι καὶ ἐγὼ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Γεωργίας, οἱ ὁποῖοι κατὰ σύμπτωσιν εἶναι ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ 1957 καὶ ἐζήτησαν τὴν προστασίαν τοῦ ἐλαίου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διεθνῶν τιμῶν καὶ μᾶς ἀπήντησε τότε ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θυσιάσωμεν τὰς ἐσωτερικὰς τιμάς, διότι τὸ λάδι τὸ ἰδικόν μας, δὲν ἐξάγεται εἰς τόσην ποσότητα, ὥστε νὰ μπορέσωμεν νὰ τὸ συσχετίσωμεν μὲ τὰς διεθνεῖς τιμάς. Καὶ θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ εἴπω, ὅτι εἰδικώτερον τὸ λάδι, εἶναι τὸ μόνον προϊόν, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον δὲν προστατεύεται, ἀλλὰ καὶ διώκεται, ὅτι μία φορὰ κατέστη δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαιολάδου καὶ εἰς τιμὴν συμφέρουσαν, τότε ἐπέβαλε παρακράτημα ἡ Κυβέρνησις. Δηλαδή, ὅταν ὁ παραγωγός, ὅταν ὁ γεωργὸς ἔχῃ δυνατότητα νὰ ἐπιτύχῃ μίαν τιμὴν ἡ ὁποία νὰ καλύπτῃ τὰ ἔξοδα παραγωγῆς, νὰ καλύπτῃ τὰς ἀνάγκας του καὶ νὰ τοῦ δίδῃ τὴν δυνατότητα νὰ ἀναμένῃ καὶ νὰ ὑπομένῃ τὰ μελλοντικὰ μέτρα, ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾶ, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς διεθνεῖς τιμάς. Ὅταν ὅμως πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ τιμὴν ἀσφαλείας, ἡ ὁποία δικαίως ἐπροκάλεσε τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ χωρὶς νὰ ἀπειλῆται κανένα ἔνοπλον συλλαλητήριον, ἀλλὰ αἱ ἑνώσεις στέλλουν τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας, τότε ἡ Κυβέρνησις οὔτε αὐτὴν τὴν φωνὴν διαμαρτυρίας ἤκουσε καὶ ἀπαντᾷ μὲ μίαν σύσκεψιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, οἰκογενειακήν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὁ κ. ὑπουργὸς μὲ τοὺς κυβερνητικοὺς βουλευτάς, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ ληφθοῦν καλλίτερα μέτρα καὶ ὅτι πρέπει νὰ βγῆτε εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ νὰ προπαγανδίσετε τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης προσωπικότητες ἀνήκουσαι εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν πνευματικὸν ἐν γένει τῆς χώρας, πολλάκις ἔχουν ἐπισημάνει τὸν κίνδυνον καὶ τῆς ἀστυφιλίας καὶ πολλὲς φορὲς ἔχουμε ἀκούσει ἐκκλήσεις πὼς θὰ παραμείνουν εἰς τὰ χωριὰ καὶ νὰ παύσουν νὰ προσέρχωνται εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Εἶναι ὡραῖαι ἐκκλήσεις ἀλλὰ δὲν συνοδεύονται μὲ μέτρα τὰ ὁποῖαι θὰ πείσουν τὸν χωρικὸν νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ χωριό, δὲν πείθουν τὸν στρατιώτην, ὁ ὁποῖος ἔζησεν ἐπὶ 2,5 ἔτη ὑπὸ συνθήκας πάντως καλλιτέρας ἀπὸ ὅ,τι ἔζη εἰς τὸ χωριὸ νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ χωριό του καὶ νὰ μὴ παραμείνῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας χωρικός, ὁ ὁποῖος ἔρχεται διὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Μητρόπολιν πρωτεύουσαν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ χωριὸ καὶ νὰ ζήσῃ ἐκεῖ, διότι τοῦτο ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις; Κύριοι, παρέστην εἰς ἕνα συνέδριον ὁμογενῶν καὶ ἤκουσα λόγους συγκινητικοὺς διὰ τοὺς πτωχοὺς τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ τέλος ἐλήφθη μία ἀπόφασις νὰ συλλεγοῦν τὰ ράκη καὶ ὅ,τι ἔχει κάθε οἰκογένεια καὶ νὰ σταλλοῦν εἰς βοήθειαν πρὸς τοὺς πτωχοὺς τῆς Ἑλλάδος. Πρᾶξις καλὴ καὶ ἀξιέπαινος καὶ φιλάνθρωπος. Τοὺς εὐχαριστοῦμεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν τοῦτο ἀποτελῇ βάσιν τῆς πολιτικῆς, νὰ υἱοθετηθῇ ἀπὸ ἡμᾶς τοὐλάχιστον. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὑπάρχῃ δυνατότης, ὄχι νὰ γίνωμε πλούσιοι πρὸς Θεοῦ, ἀλλὰ νὰ γίνωμεν ὀλιγώτερον πτωχοί, ὅταν ὑπάρχῃ τρόπος νὰ προστατευθοῦν τὰ γεωργικά μας προϊόντα, ὑπάρχει τρόπος ἐξευρέσεως τῶν διεθνῶν ἀγορῶν νὰ παύσωμεν νὰ ζητῶμεν τὰ πιστοποιητικὰ τῶν κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ἀποφασιστικότητα ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, ἐδήλωσε πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ἐξετάσωμεν εὐμενῶς πᾶσαν αἴτησιν. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν μετέχομεν ὡς μέτοχοι μιᾶς ἀνωνύμου ἑταιρείας καὶ τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ λόγος νὰ προσερχώμεθα εἰς τὰς συνεδριάσεις. Εἶναι γνωστόν, ποῖος ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῶν μετοχῶν ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μετέχομεν ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ἐφ’ ὅσον ἡ Δημοκρατία εἶναι ἕνας θεσμὸς καὶ δὲν εἶναι δικαίωμα ἀλλὰ εἶναι καθῆκον νὰ λέγεται ἡ ἀλήθεια ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἐθεωρήσαμεν καθῆκόν μας νὰ εἴπωμεν ὡρισμένας ἀληθείας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Θέλω νὰ τονίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὸ τελευταῖον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔχει ἐξαντληθῆ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσθησαν πολλάκις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατηγορίες βαρύτατες ἐναντίον τῶν ὁλοκληρωτικῶν καθεστώτων. Αἰσθανόμεθα ὑπερήφανοι, διότι ζοῦμε εἰς μίαν χώραν, ὅπου λειτουργοῦν οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοί, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ πολιτικὴ Δημοκρατία, δὲν ἀρκεῖ μόνον νὰ πείσωμεν τοὺς βορείους γειτόνους μας, ὅτι ἡμεῖς ζῶμεν καλλίτερον ἀπὸ ἐκείνους. Πρέπει νὰ πείσωμεν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ζῇ καλλίτερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους οἱ ὁποῖοι ζοῦν βορείως τῶν συνόρων μας. Κύριοι βουλευταί, ἀπαιτεῖται μία ἐπαναστατικὴ στροφὴ εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν πολιτικήν. Τὸ αὐξανόμενον ἐθνικὸν εἰσόδημα, πρέπει νὰ κατανεμηθῇ κατὰ τρόπον δίκαιον. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτὴν ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα ἀνθρωπιστικὸν αἴτημα, ἀλλὰ κατεπείγουσαν ἐθνικὴν ἀνάγκην. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὅλον τὸν χρόνον, ἐὰν θέλῃ ἔχει τὴν δύναμιν καὶ τὴν δυνατότητα νὰ κηρύξῃ ἕνα σύνθημα, τὸ σύνθημα τῆς ἀλλαγῆς, τὸ ὁποῖον χρειάζεται ὁ τόπος. (Χειροκροτήματα).

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον.

§311Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὰς ὁμιλίας τῶν ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἄλλων ἐξεχόντων συναδέλφων, ὅλα τὰ ἐπίμαχα θέματα ἔχουν ἐξαντληθῆ πλέον καὶ νομίζω, ὅτι ἀναμφισβητήτως προβάλλει πλέον ἀνάγλυφος ἡ ἀνεπάρκεια τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Δὲν προτίθεμαι κατόπιν τούτων νὰ μακρηγορήσω, ἀλλὰ θὰ προβῶ ἁπλῶς εἰς μερικὰς διαπιστώσεις γενικῆς φύσεως διὰ νὰ καταλήξω εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, πιστεύω δὲ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία οὐδαμόθεν σοβαρὰ ἐπ’ αὐτῶν ἀντίρρησις. Διαπίστωσις πρώτη, κύριοι συνάδελφοι εἶναι ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐξωτερικὸν τομέα, ὅτι ἡ θέσις, ἡ σημερινὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος μέσα εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον, τὸν Δυτικὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει καὶ πρέπει νὰ ἀνήκῃ, δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὁραματίζεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅταν προσέφερεν ἑαυτὸν ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Ἀπὸ τοῦ 1955, ἡ Ἑλλὰς τῶν θριάμβων καὶ τῶν θρύλων ὑπέστη μειώσεις καὶ ἐξευτελισμούς, οἵους οὐδέποτε ἐδοκίμασεν κατὰ τὴν μακρὰν ἱστορικήν της διαδρομήν. Ὁ χρόνος δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἀνάλυσιν, ἀλλὰ καὶ χρειάζεται, διότι εἶναι γνωστὰ καὶ τὰ γεγονότα τῆς Σμύρνης καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ αἱ ὕβρεις τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν εἰς τὰ διεθνῆ συνέδρια ἐναντίον τῆς ἐνδόξου αὐτῆς χώρας. Ἐκακοποιήθη, ἐπροπηλακίσθη ἡ Ἑλλὰς καὶ ἀντὶ οἱασδήποτε ἱκανοποιήσεως, ὑπεχρεώθη τελικῶς νὰ ἐκχωρήσῃ εἰς τοὺς ὑβρίσαντας εἰς τοὺς κακοποιήσαντάς την, ἀπαράγραπτα ἱστορικά της δικαιώματα ἐπὶ ἐθνικοῦ ἐδάφους. Ἐννοῶ τὴν συγκυριαρχίαν τῆς Κύπρου, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν Τουρκίαν διὰ τῶν συμφωνιῶν Ζυρίχης καὶ Λονδίνου. Δύναται ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ νὰ θριαμβολογῇ διὰ τὴν ἐξωτερικήν της πολιτικήν, πάντως ὅμως πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἡ ἐθνικὴ φιλοτιμία εἶναι πλέον βαρειὰ τραυματισμένη. Δευτέρα διαπίστωσις, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅσον ἀφορᾷ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ὅτι ὅλαι αἱ ἐργαζόμεναι καὶ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς χώρας δυστυχοῦν, διέρχονται ἡμέρας διαβιώσεως πραγματικῶς δραματικάς. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν τάξιν τῶν παραγωγῶν ἑνὸς ἐθνικοῦ προϊόντος ἐκ τῶν πρώτων, τῆς σταφίδος, διότι ἄλλοι συνάδελφοι ἀνέλυσαν τὸ θέμα αὐτό. Ἀναφέρομαι ὅμως εἰς μίαν ἄλλην τάξιν ἑτέρου ἐξ ἴσου σημαντικοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος, τοῦ καπνοῦ, καὶ δύναμαι νὰ δηλώσω καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις, ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς καταναλώσεως, διέρχονται πραγματικῶς δραματικὰς ἡμέρας. Ἐσωτερικῆς καταναλώσεως παραγωγοὶ τηλεγραφοῦν μόλις προχθὲς τὰ ἑξῆς: «Καπνοβιομηχανίαι μετὰ τὴν ἀγορὰν μέρους καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως περιφερείας μας ἐσοδείας 1958 (δὲν ἠκούσθη) μετ’ ὀλίγον διέκοψαν περιοριζόμενοι εἰς σποραδικὰς μόνον ἀγοράς, ἀναγκάζουσαι οὕτω ἐξηθλιωμένους οἰκονομικῶς παραγωγοὺς νὰ δέχωνται τιμὰς ἐξευτελιστικάς». Καὶ εἶναι ἀρκετὸν νομίζω, τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ νὰ σᾶς δώσῃ τὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τῶν παραγωγῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ καὶ ἡ τύχη τῶν ἄλλων παραγωγῶν, τῶν ἐξωτερικῆς καταναλώσεως καπνῶν εἶναι ἡ ἰδία. Ἠγόρασαν οἱ καπνέμποροι μερικὰς ποσότητας εἰς τιμὰς πολὺ κατωτέρας τῶν περυσινῶν καὶ ἔτι κατωτέρας τῶν προπερυσινῶν, ἦλθε τὸ Κράτος διὰ τῆς παρεμβάσεως τοῦ μέσῳ τοῦ Ε.Ο.Κ. καὶ καθώρισε τιμὰς ἔτι κατωτέρας. 24 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν ἐπλήρωσαν οἱ ἔμποροι, 17 τὸ Κράτος. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ τὰ ἔξοδα καὶ μόνον συγκεντρώσεως καὶ συντηρήσεως τῶν καπνῶν, τὰ ὁποῖα ἠγόρασε τὸ Κράτος, ἀνῆλθον εἰς ἑτέρας 17 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, χάρις εἰς τοὺς παχυλοὺς μισθοὺς καὶ τὴν ἀπαράδεκτον πολυτελῆ διοίκησιν τοῦ ΕΟΚ. διὰ τὴν συγκρότησιν ἐν τούτοις τοῦ ὁποίου πλειστάκις ἐκαυχήθη ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν κατάστασιν τῶν σιτοπαραγωγῶν, τῶν βαμβακοπαραγωγῶν, τῶν ὀρυζοκαλλιεργητῶν. Ὅλων ἡ τύχη κοινή, κακή, καὶ τὸ μέλλον δυστυχῶς ἀόρατον. Ὡμίλησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐκαυχήθη διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐν κατακλεῖδι ὅμως, οἱ ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀπέδειξαν, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη ηὐξήθη τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα εἰς 280 δολλάρια κατὰ κεφαλήν, ὅπως ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις πρωτεύουσαν σημασίαν δὲν ἔχει αὐτὸ διὰ τὰς μεγάλας λαϊκὰς τάξεις. Ἀλλὰ ἡ κατανομή του. Διότι ἡ κατανομὴ εἰς 280 δολλάρια κατὰ κεφαλὴν ποὺ ἀναφέρει ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι πραγματική, ἀλλὰ ἰδεατή. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι διὰ τοὺς ὀλίγους δὲν εἶναι μόνον 280 δολλάρια, ἀλλὰ χιλιάδες δολλάρια κατὰ κεφαλὴν των ἐτησίως. Ἀλλὰ οἱ πολλοί, τὰ ἑκατομμύρια τῶν Ἑλλήνων, δὲν κερδίζουν οὔτε 60 δολλάρια κατὰ κεφαλήν, ὅπως ἐδήλωσε πρὸ τινος καὶ ὁ κυβερνητικὸς βουλευτὴς κ. Κασιμάτης. Ἀλλὰ καὶ μιᾶς ἄλλης τάξεως ἐξ ἴσου συμπαθοῦς μὲ τὰς ἄλλας παραγωγικὰς τάξεις καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ στηρίγματα τοῦ Ἔθνους, ἡ βιοτική τους κατάστασις εἶναι ἐξ ἴσου δραματική. Ἐννοῶ τὴν τάξιν τῶν κτηνοτρόφων. Ἀνεφέρθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὑτήν, ὅτι διατίθενται ἐτησίως διὰ τὴν εἰσαγωγὴν κτηνοτροφικῶν προϊόντων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς 1.800 ἑκατ. δραχμῶν. Ἐν τούτοις οὐδὲν μέτρον προστασίας ἢ ἐνισχύσεως ἐλήφθη διὰ τὴν τάξιν αὐτὴν διὰ νὰ σταματήσῃ καὶ ἡ εἰς συνάλλαγμα ἀφαίμαξις τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀνθρώπων ποὺ δὲν παραδέχονται τὸ γραπτὸν τῆς μοίρας, οὔτε διὰ τὸ ἄτομον, οὔτε διὰ τὸ Ἔθνος. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι γραπτὸν τῆς μοίρας νὰ ὑποφέρῃ τὸ μέγα αὐτὸ ποσοστὸν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, οἱ παραγωγοί. Ὑπάρχει κἄποιος ὑπεύθυνος καὶ ὁ ὑπεύθυνος αὐτὸς εἶναι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Τὸ ὅτι καὶ μόνον ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν ἐπενδύσεων διατίθεται διὰ τὴν γεωργίαν ποσοστὸν 9,4% καὶ μόνον, δηλαδὴ οὔτε τὸ 10% διὰ τὴν γεωργίαν, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς καὶ μόνον εἶναι ἀρκετὸς διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ τραγικὴ κατάστασις τῶν παραγωγῶν μας ὀφείλεται εἰς τὴν ἀστοργίαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὶ νὰ εἴπῃ τις διὰ τὴν διοίκησιν; Κύριοι βουλευταί, ἡ περίοδος αὐτὴ —καὶ τὸ λέγω τοῦτο ἐν πλήρει συνειδήσει— δηλαδὴ ἡ περίοδος Καραμανλῆ, εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθῇ εἰς φαυλότητα μόνον τὴν περίοδον Δεληγιάννη. Ὁλόκληρος ὁ Κρατικὸς μηχανισμὸς ἐσκεμμένως ἐτέθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κόμματος. Ἀντὶ τὸ κόμμα νὰ τεθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἔθνους, ἐδῶ ἐτέθη τὸ Κράτος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κόμματος. Νομάρχαι, Διοικηταὶ Χωροφυλακῆς καὶ διάφορα ἄλλα Κρατικὰ Ὄργανα, ὑπακούουν εἰς τὰς διαταγὰς μόνον τῶν διαφόρων κομματικῶν παραγόντων τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ὅτι παραγκωνίζονται ἢ διώκονται οἱ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀντεθνικῶς δράσαντες. Τοὐναντίον ἀντεθνικῶς δράσαντες, ἐφ’ ὅσον εἰλικρινῶς ἢ ἀπατηλῶς δηλώσωσι φιλίαν πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε., τυγχάνουν τῆς πλήρους προστασίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐθνικοὶ ἀγωνισταὶ, χάρις εἰς τοὺς ἀγῶνας καὶ θυσίας τῶν ὁποίων ὑπάρχει τὸ σημερινὸν Κράτος καὶ κυβερνῶντες εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, διώκονται σήμερον διότι δὲν εἶναι φίλοι τῆς κυβερνώσης φατρίας καὶ εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Κύριοι βουλευταί, ἔχω εἰς χεῖρας μου ἐπιστολὴν ἐθνικοῦ ἀγωνιστοῦ, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁπλαρχηγὸς εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, καὶ ὁ ὁποῖος ἀφοῦ ἐκθέτει τὴν φαυλοκρατικὴν πολιτικὴν ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, γράφει: «Γίνεσαι Τοῦρκος Διάκο μου τὴν πίστιν σου ν’ ἀλλάξῃς». Δηλαδὴ λέγει μὲ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ὕπαιθρον, γίνεσαι φίλος τῆς ΕΔΑ ἢ ὄχι; Οἱ πόρτες τῶν Δημοσίων Γραφείων, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνοικτὲς μόνον διὰ τοὺς παράγοντας τοῦ κόμματος καὶ κατὰ διαβολικὴν σύμπτωσιν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐκ τῶν τάξεων τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ., διότι αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὸ κομματικὸν ὑπόβαθρον τῆς Κυβερνήσεως, τοὐλάχιστον εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου. Ἀφοῦ, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μερικὰ ράκη ποὺ συνέλεξαν διάφοροι φιλανθρωπικαὶ Ὀργανώσεις τοῦ Ἐξωτερικοῦ, διετέθησαν ὄχι βάσει πιστοποιητικῶν ἀπορίας, ἀκόμη δὲ καὶ πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, ἀλλὰ βάσει πιστοποιητικῶν τῶν κατὰ τόπους κομματικῶν παραγόντων τῆς Ε.Ρ.Ε. Κύριοι βουλευταί, τὸ καθιερωθὲν 15λεπτον ὁμιλίας, ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι σέβομαι τὴν κόπωσιν τοῦ Σώματος, δὲν προτίθεμαι νὰ εἴπω παρὰ μόνον ὀλίγα εἰσέτι. Κύριοι βουλευταί, ἡ φτώχεια καὶ ἡ δυστυχία ἡ ὁποία μαστίζει τὸν λαόν, ἡ ἔλλειψις στοργῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἡ κακοδιοίκησις καὶ ἡ προκλητικὴ διαβίωσις τῶν ὀλίγων προνομιούχων, τῶν ὀλίγων οἰκονομικῶν παραγόντων, ἐνισχυομένων ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἔχουν πικράνει πολὺ τὸν λαόν μας. Ἔχουν δημιουργήσει τὴν ἐντύπωσιν εἰς αὐτόν, ὅτι αὐτὸς ὁ λαός, ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἐκ μέρους τῆς ἀρχούσης τάξεως. Ὅταν αὐτὰ τὰ αἰσθήματα δοκιμάζῃ ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου, ὅταν αὐτὰ τὰ αἰσθήματα ἔχῃ ἡ μεγάλη τάξις τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ Ἔθνους, νομίζω, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, ὅτι πρέπει νὰ εἶσθε πολὺ ἀνήσυχοι διὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ὡμίλησαν ἄλλοι συνάδελφοι περὶ τῆς διαγραφομένης διεθνοῦς ὑφέσεως. Πράγματι εἶναι γεγονός, ὅτι ὁδηγούμεθα πρὸς μίαν διεθνῆ ὕφεσιν. Ἐγὼ ὅμως προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταλαμβανώμεθα ἀπὸ προώρους ἐνθουσιασμούς. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἀντιδράσωμεν κατὰ τῆς διαγραφομένης ὑφέσεως. Ἀλλὰ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐπαγρύπνησις, εἶναι στοιχειῶδες ἐθνικὸν καθῆκον. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι αἱ ὑποσχέσεις καὶ ὑπογραφαὶ ἀκόμη τῆς Κομμουνιστικῆς ἡγεσίας, εἶναι περιωρισμέναι εἰς ἀξίαν ἐντὸς τῶν χρονικῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει ἡ δύναμις τοῦ ἀντιπάλου. Ἐπαγρύπνησιν, ὅταν συνιστῶ, δὲν ἐννοῶ τὸ εἶδος τῆς ἐπαγρυπνήσεως ποὺ ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν θὰ διατρέξῃ κίνδυνον ἡ Ἑλλὰς ἐκ πραξικοπήματος ἔσωθεν ἢ ἔξωθεν. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, κινδυνεύσῃ ἡ Ἑλλάς, θὰ κινδυνεύσῃ ἐκ τῆς εἰρηνικῆς καὶ ὑπούλου διαβρώσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας μετώπου. Καὶ ἡ διάβρωσις αὐτὴ εἶναι μαθηματικῶς βεβαία, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ λάβωμεν τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ φέρουν ψυχικῶς πλησίον τοῦ Κράτους τὰς μάζας τῶν ἐργαζομένων καὶ κυρίως τῶν ἀγροτικῶν τάξεων. Ἐὰν συνεχισθῇ ἡ ἀστοργία καὶ ἡ ἰδία οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς κυβερνήσεως, ἐὰν ἐνταθῇ ἡ πικρία καὶ ἀπογοήτευσις τῶν μαζῶν αὐτῶν ἀπὸ τὸ κράτος, τότε πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἀκριβῶς ὑπὸ τὸ κλῖμα τῆς ὑφέσεως καὶ εἰρήνης εἶναι δυνατὸν νὰ κινδυνεύσῃ ὅ,τι ἐκερδίσαμεν εἰς τὸν πόλεμον: δηλαδὴ ἡ Ἑλλάδα μας. (Χειροκροτήματα).

§312Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξε τόσον μεγάλη ἡ περιπέτεια εἰς τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε τὴν παροῦσαν συζήτησιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὑπῆρξε τόσον χαρακτηριστικὴ ἡ ἄνισος μεταχείρισις βουλευτῶν παρισταμένων εἰς τὴν αἴθουσαν ἐπὶ ἴσῳ τίτλῳ, ὥστε ἐδημιουργήθη, νομίζω, εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν συναδέλφων τὸ χρέος νὰ διαμαρτυρηθοῦν. Κάποιος συνάδελφος ἐθεώρησε χρέος του εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας νὰ παραιτηθῇ τοῦ λόγου του. Ἐσκέφθην πρὸς στιγμὴν νὰ τὸν μιμηθῶ, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχει καὶ παράλληλος ὑποχρέωσις, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ καταλήξωμεν εἰς ψηφοφορίαν μέσα εἰς αὐτὸ τὸ στραγγαλιστικὸν ὅριον τῶν 15 λεπτῶν, νὰ δικαιολογήσωμεν τὴν ψῆφον μας. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε τὴν συζήτησιν καὶ μὲ φόβον καὶ μὲ τεχνάσματα, ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς νὰ δημιουργηθοῦν τὰ αἴτια καὶ αἱ ἀποδείξεις τῆς χρεωκοπίας τῆς ἐν γένει πολιτικῆς της. Νομίζω, ὅτι ὁ φόβος καὶ τὰ τεχνάσματα ἦσαν ἄχρηστα, ἦσαν περιττά, διότι τὸ γεγονὸς τῆς χρεωκοπίας τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικήν της πολιτικὴν καὶ τὴν κατ’ ἐπέκτασιν, ἢ καὶ ἀντιστρόφως τὴν αἰτίαν της, δηλαδὴ τὴν ἐξωτερικήν της πολιτικήν, νομίζω, ὅτι ἐκφράζουν καὶ ἐκφράζουν ἀκόμη περισσότερον τὰ πράγματα. Ἀλλὰ ὑπῆρξε χρήσιμον, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ ἐφοβήθη καὶ μετεχειρίσθη τεχνάσματα, διότι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐμμέσως, ἀλλὰ παταγωδῶς, ὡμολόγησεν ἡ ἰδία τὴν χρεωκοπίαν τῆς πολιτικῆς της. Διότι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε συνείδησιν, ὅτι ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον ἡ πολιτική της ἐπέτυχεν ἢ εἶχε μίαν αἰσιόδοξον πολιτικήν, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἦτο ἀπηλλαγμένη καὶ τοῦ φόβου καὶ τῶν τεχνασμάτων, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθη. Θὰ ἄφινε νὰ γίνῃ ἐλευθέρα, ἀκώλυτος, ἡ συζήτησις διὰ τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων καὶ δὲν θὰ μετεχειρίζετο τὰ ὅσα μετεχειρίσθη. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ὁμολογία πρέπει νὰ παραμείνῃ ὡς ἕνα συμπέρασμα τῆς παρούσης συζητήσεως καί, νομίζω, ὅτι καὶ ἡ κοινὴ γνώμη πέραν τῶν ὅσων ἤδη οἱ λαοὶ ὑφίστανται ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, θὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν, ὅτι ἡ ἔνοχος Κυβέρνησις δι’ ὅσα ὑφίσταται ὁ λαός, ἀναγκάζεται καὶ ὁμολογεῖ δι’ αὐτοῦ τοῦ ἀρνητικοῦ τρόπου τὴν χρεωκοπίαν τῆς πολιτικῆς της. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅλον πρόβλημα τοῦ τριπτύχου τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς εἶναι γεγονός. Καὶ ἀνελύθησαν καὶ ἀπεδείχθησαν ἐπὶ μέρους καὶ ἐν τῷ συνόλῳ, οἱ λόγοι καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα στοιχειοθετοῦν τὴν χρεωκοπίαν αὐτὴν τῆς πολιτικῆς της. Ὅμως, δὲν θὰ πρέπει, νομίζω, νὰ θεωρηθῇ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐγεννήθησαν οἱ λόγοι, ἡ ἀνάγκη τοῦ νὰ προσαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, τοῦ νὰ ἀλλάξῃ αὐτὴ ἡ ἐσωτερικὴ πολιτικὴ καὶ πολὺ περισσότερον, τοῦ νὰ προσαρμοσθῇ ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸ σύγχρονον, ἀκατάσχετον ρεῦμα τῆς ὑφέσεως. Τὸ πρόβλημα προϋπῆρχεν, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν κατέστη κατεπεῖγον. Κατεπεῖγον τόσον, ὥστε ἐὰν δὲν εὑρεθῇ τρόπος νὰ συντελεσθῇ ἡ ἀναπροσαρμογὴ αὐτή, πρέπει ὅσοι ἔχομεν συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν, πρέπει νὰ ἐπισημάνωμεν, ὅτι ἐπίκειται εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους μας κίνδυνος ἴσως ἀνεπανόρθωτος. Κύριοι συνάδελφοι, προϋπῆρχε καὶ πολὺ ὀξύτερον τὸ πρόβλημα, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς εἶναι μία οἰκονομία ὑποανάπτυκτος καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ πρὸ πολλοῦ προχωρήσει εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀναπτύξεως. Ἡ κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ 1955 κατευθύνουσα τὰς τύχας τοῦ τόπου αὐτοῦ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀποδείξῃ καὶ εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἀλλὰ καὶ εἰς οἱανδήποτε ἄλλην φάσιν τοῦ κυβερνητικοῦ της ἔργου, ὅτι κατά τι συνετέλεσεν, ὥστε ὁ τόπος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀναπτύξεως. Ἀφῆκε τὸν τόπον τὸν κατεδίκασεν εἰς τὴν ὑποανάπτυξιν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, νὰ ἐπιχειρήσω νὰ ἀναλύσω ἢ νὰ ἀποδείξω διατὶ καὶ πῶς πράγματι κατεδίκασεν εἰς τὸ τέλμα τῆς ὑποαναπτύξεως τοῦ τόπου. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κατανεμηθοῦν αἱ συνέπειαι τῆς ὑποαναπτύξεως αὐτῆς. Εἶναι γνωστόν, καὶ δὲν ἔχει ἀμφισβητηθῆ, οὔτε ἀπὸ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀρέσκεται διὰ παρατάξεως ψεύτικων ἀριθμῶν νὰ ἀμφισβητῇ γεγονότα, ὅτι ἡ χώρα μας ἔχει ὡρισμένον θλιβερὸν ρεκόρ. Αὐτὸ εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τῶν 8.000.000 κατοίκων ἕνα καὶ πλέον ἑκατομμύριον Ἕλληνες εἶναι ὑποαπασχολούμενοι καὶ ἄνεργοι. Εἶναι ἐπίσης βέβαιον καὶ ἔχει ἐκτεθῆ εἰς ἀρκετὰς στατιστικὰς ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ὅτι ὑπάρχουν 2.500.000 ἄποροι εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Εἶναι ἐπίσης γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἔχομεν καὶ τὸ ρεκὸρ τῶν μεταναστεύσεων. Ἔχομεν δηλαδὴ ἐν ἀναλογίᾳ μὲ τὸν πληθυσμόν, τὸν μεγαλύτερον ἀριθμὸν νέων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐγκαταλείπουν τὴν γῆν, ἐγκαταλείπουν τὴν πατρίδα τους, διὰ νὰ ἀνεύρουν τύχην τὶς οἶδεν εἰς ποῖα σκλαβοπάζαρα τοῦ ἐξωτερικοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐταὶ αἱ συνέπειαι, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν διαγραφομένην αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατάστασιν τῆς οἰκονομίας μας, μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει κάμψις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1959, ἀντὶ αὐξήσεως ἔχομεν μείωσιν, μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει στασιμότης καὶ ὑποχώρησις τῶν ἐξαγωγῶν, μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ὅλοι οἱ δεῖκται καὶ τῆς βιομηχανικῆς καὶ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ὑποχωροῦν, μὲ τὸ γεγονός, ὅτι αὐτὸ ποὺ λέγεται Ἑλληνικὴ ἀγορὰ διατελεῖ σήμερον ὑπὸ τὸν ἔσχατον μαρασμὸν καὶ ἀπειλεῖ κυριολεκτικῶς νὰ ἀπαλλοτριώσῃ, νὰ ἐξοντώσῃ, ὅλα τὰ μεσαῖα στρώματα καὶ ἕνα μέγα τμῆμα τῶν ἀστικῶν στρωμάτων, τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται μὲ μεγαλεμπόριον, μεγαλοβιομηχανίαν κλπ., ἀποδεικνύει, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ προοπτικὴ εἶναι ἐξαιρετικὰ δυσοίωνος, ἐξαιρετικὰ ἀπαισιόδοξος. Καὶ δὲν ἀρκοῦν, κύριοι συνάδελφοι, οὔτε τὰ εὐχολόγια, οὔτε οἱ καθημερινοὶ ραδιοφωνικοὶ καταιγισμοί, τοὺς ὁποίους ἐπιχειρεῖ τοῦτο καὶ τὸ ὁποῖον μετατρέπει εἰς κομματικὸν ραδιόφωνον ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ καλύψῃ τὴν πραγματικότητα αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιταχθῇ, ὅτι αὐτὰ περίπου ἐλέχθησαν εἰς τὰς προηγηθείσας συζητήσεις. Εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ προωθηθῇ τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι. Ποία εἶναι ἡ βασικὴ αἰτία τῆς οἰκονομικῆς κακοδαιμονίας καὶ διὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν καὶ διὰ τὸ μέλλον, ὅταν καταδικασθῇ καὶ καταδικάζεται ὁ τόπος εἰς τὴν ὑπανάπτυξιν; Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βεβαιωμένον καὶ νομίζω, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Μαῦρος ἀπὸ πολὺ ἐπίσημον πηγὴν ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἡ χώρα μας, ἡ ὁποία θεωρεῖται ἡ πτωχοτέρα τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ, ἐπιβαρύνεται ἀναλογικῶς βαρύτατα ἐξ ἀπόψεως στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει αὐτὸς ὁ συντελεστὴς τῶν καταπληκτικῶν ἀντιπαραγωγικῶν δαπανῶν, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἡ δυνατότης διὰ νὰ ἀρδευθῇ ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία μὲ τοὺς πόρους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ ἀρχίσῃ κάποια βήματα ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ καὶ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἕνα σύμπτωμα καὶ δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ εὕρωμεν τὸ αἴτιον. Πίσω ἀπὸ τὸ σύμπτωμα, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑποκρύπτεται, κυρίως, τὸ βασικὸν αἴτιον. Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ εἶναι προσανατολισμένη δουλικῶς εἰς μίαν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, εἰς τὴν πολιτικὴν ὡρισμένων ἢ ὡρισμένης ξένης δυνάμεως, ἡ ὁποία μὲ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἰδικά της ἐθνικὰ ἢ καὶ ἀκόμη γενικώτερα ἀλλὰ πολὺ ἰδικά της συμφέροντα, ὑπαγορεύει ὡρισμένην πολιτικὴν εἰς τὴν χώραν μας. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐν μιᾷ λέξει ἐλέχθη, λέγεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τῆς ξενοκρατίας, τῆς ὑποτελείας, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ τόπος αὐτὸς νὰ ἴδῃ καλυτέρας ἡμέρας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀναπτύξεως. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι, ἐὰν εἰς ἄλλην περίοδον καθυστεροῦσεν ἡ χώρα μας, ἐὰν δὲν ἔβλεπεν ἀμέσως τὸν χρόνον τῆς σταθερᾶς εἰσόδου της εἰς μίαν περίοδον ἀναπτύξεως, τὸ πρᾶγμα βεβαίως θὰ ἦτο κακόν, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶχε τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀνεπανορθώτου, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπὸ τὰς παρούσας βαλκανικὰς καὶ διεθνεῖς περιστάσεις. Διότι πράγματι σήμερον μέσα εἰς ὅλας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι περιβάλλουν τὴν Ἑλλάδα, ἀκόμη καὶ εἰς αὐτὰς τὰς τέως ἀποικιακὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, συντελοῦνται γοργώτατα βήματα ἀναπτύξεως. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ χάσωμεν πλέον τὸ λεωφορεῖον, νὰ μὴ εἶναι πλέον δυνατὸν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸν δρόμον αὐτὸν τῆς ἀναπτύξεως καὶ ἡ χώρα μας νὰ ἐρημωθῇ. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ βασικοῦ αἰτίου τῆς ὑποτελοῦς πολιτικῆς, μέχρι τοῦδε, ὑπῆρχε μία ἐπιχειρηματολογία. Ὑπῆρχε τὸ βασικὸν ἐπιχείρημα, ὅτι ὑφίστατο μία κατάστασις ψυχροῦ πολέμου, μία κατάστασις ἐντάσεως καὶ ὑπὸ τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς, δὲν ἦτο δυνατόν, δὲν εἶναι εὐχερὲς εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαγγιστρωθῇ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Ἀλλὰ σήμερον, κύριοι βουλευταί, ὅσον εἶναι κοινὴ συνείδησις, ὅτι ὑφίσταται κακὴ οἰκονομικὴ καὶ ἐξωτερικὴ πολιτική, ἄλλο τόσον εἶναι συνείδησις, ὅτι ὁ κόσμος εἰσῆλθεν εἰς περίοδον διεθνοῦς ὑφέσεως, ἡ δὲ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὸ κλῖμα αὐτό. Ἐσημείωσα μίαν δῆθεν ρεαλιστικὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰπόντος: «Τὶ ἐννοεῖτε λέγοντες, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπωφεληθῇ τοῦ κλίματος τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ τὶ ἔχομεν νὰ χάσωμεν, ἐὰν δὲν ἐπωφεληθῶμεν»; Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἀορίστως ἐξηγγέλοντο τὰ ἀνωτέρω, πιθανὸν νὰ ἀπετέλουν βάσιμον παρατήρησιν, ἀλλὰ ἐξαγγελλόμενα ἀπὸ ἐπισήμων χειλέων, ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πιστεύει εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι μὲ ὡρισμένας γειτονικὰς χώρας ὑφίστανται ἐκκρεμῆ ζητήματα, διερωτῶμαι, ποία ἄλλη περίστασις εἶναι ἡ πλέον κατάλληλος διὰ τὴν λύσιν των. Αἱ πραγματικαὶ ἢ φανταστικαὶ διαφοραὶ μὲ τὴν Ἀλβανίαν, πρόκειται νὰ λυθοῦν διὰ πολέμου; Ὄχι. Αἱ διαφοραὶ ἐπίσης, μὲ τὴν Βουλγαρίαν πρόκειται νὰ λυθοῦν διὰ πολέμου; Ὄχι. Ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ Βουλγαρία διαθέτει στρατὸν ἐκ 250.000 ἀνδρῶν καὶ τρέφει βλέψεις ἐπὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἐδαφῶν. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς Βαλκανικὰς Χώρας, οὔτε ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς τὰς προτάσεις Στόϊκα, ἐνῷ μόνον εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν μὲ τὰς Βαλκανικὰς Χώρας εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ καταγγείλῃ ἐπισήμως τὰ ὅσα ἤδη σήμερον ἰσχυρίζεται καὶ νὰ ζητήσῃ εὐθέως ἐξηγήσεις ἐκ μέρους τῶν ἐν λόγῳ Βαλκανικῶν Χωρῶν, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι αἱ γειτονικαὶ αὐταὶ χῶραι δὲν ἔχουν ἀξιώσεις εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν πιστεύῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ ὅσα ἐπικαλεῖται διὰ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας εἶναι πράγματι ἐπικίνδυνα διὰ τὸν τόπον μας, εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ σπεύσῃ νὰ ἐκκαθαρίσῃ αὐτοὺς τοὺς κινδύνους καὶ τὰς ἐκκρεμότητας. Τοῦτο μὴ πράττουσα εἶναι κατάδηλον, ὅτι ἢ δὲν πιστεύει εἰς τὴν ὕπαρξιν τῶν κινδύνων αὐτῶν ἢ πιστεύει, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν χώραν ἀπὸ τοὺς κινδύνους αὐτούς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν διεβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ κάμνουν ὅ,τι δύνανται διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐμπορικῶν μας σχέσεων μὲ τὰς χώρας τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ὅμως τῆς Κυβερνήσεως, παρακαθήσας χθὲς εἰς γεῦμα τὸ ὁποῖον παρέθεσεν ὁ Δῆμος Πατρέων εἰς ἐκφωνηθὲν λογίδριόν του εἶπεν, ὅτι ἡ ΕΔΑ καὶ ἓν ἄλλο ἔτι τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πιέζουν τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὰς συναλλαγάς της μετὰ τῆς Ρωσίας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν τὸ πράττει ἡ Κυβέρνησις, διότι αὐτὸ θὰ ἀπετέλει μέγα ἐθνικὸν κίνδυνον.

§313Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχα παρακαθήσει καὶ ἐγὼ εἰς τὸ γεῦμα ἐκεῖνο καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι.

§314Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι τοῦτο τὸ ἐπληροφορήθην ἀπὸ ἀνευθύνους παράγοντας, σᾶς ἀναγινώσκω τὸν «Ἐθνικὸν Κήρυκα» Πατρῶν, ὁ ὁποῖος ἀναγράφει αὐτὴν τὴν πληροφορίαν «............ (Ἀναγινώσκει)................». Καὶ ἀποσκοπεῖ εἰς τὸ νὰ ὑπονομεύσῃ τὸ Κράτος. Εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰσχυρισμοὺς ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι, ὅτι ἐὰν ἐγένοντο ἐξαγωγαὶ τοιαῦται πρὸς τὴν Ρωσίαν, θὰ ὡδηγούμεθα εἰς μεγάλα δεινά.

§315Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐλέχθη αὐτό. Εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβὴς ἡ διατύπωσις αὐτή. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Ἐφραιμίδη.

§317Κ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διαβᾶστε καλά. Ἐκεῖ λέγει, ὅτι τὰ λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις αὐτά, κατηγοροῦσα τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§318ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΗΣ ΕΔΑ. Ὄχι. Ὄχι. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§319Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑποτίθεται, ὅτι γνωρίζομεν ἀνάγνωσιν καὶ γραφὴν καὶ ὅτι ἐπίσης καταλαβαίνομεν αὐτά.

§320Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν διευκρίνησιν, παρ’ ὅλον ὅτι θὰ τὴν δώσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε, παρακαλῶ, κύριε Παπαρρηγόπουλε.

§322Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι γίνεται μία διαστροφὴ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸ Σῶμα. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—ἤμην παρὼν κατὰ τὴν ὁμιλίαν αὐτοῦ—ἀντελήφθην, ὅτι εἶπε ταῦτα.....

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε, κ. Παπαρρηγόπουλε. Συνεχίσατε, κ. Ἐφραιμίδη, διότι παρῆλθε τὸ τέταρτον.

§324Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅταν ἀκόμη παραδέχεται, ὅτι ὑπάρχει ὕφεσις, ἵσταται ἔκφοβος καὶ ἀντίθετος ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ πασιδήλου γεγονότος, νομίζω, ὅτι καὶ ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς ἐπιβεβαιοῦται, ὅπως ἰσχυρίσθην προηγουμένως ἐπὶ τοῦ θέματος, βάσει τοῦ σημειώματος, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσα. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ προσήλωσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἐμμονή της εἰς τὴν νοοτροπίαν αὐτὴν ἔχει καὶ μίαν ἄλλην ὄψιν, τὴν πολιτικήν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἔπρεπε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπικαλεσθῇ οὐδεμίαν σειρὰν συγκεκριμένων ἐνεργειῶν καὶ γεγονότων, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθοῦσα, ἐμμένουσα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τὴν νοοτροπίαν τοῦ ψυχροῦ πολέμου, ἐφαρμόζει ἀντιδημοκρατικήν, ἀντιλαϊκὴν πολιτικὴν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Θὰ ἀναφέρω μόνον ἕνα παράδειγμα, τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατέχεται ἀπὸ τὴν νοοτροπίαν αὐτήν. Συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως διεγράφη ἀμέσως τοῦ Κόμματος τῆς ΕΡΕ, διότι ἀσκῶν ἀναφαίρετον δημοκρατικὸν δικαίωμα παρευρέθη ἁπλῶς εἰς τὴν ἔναρξιν τοῦ συνεδρίου τῆς ΕΔΑ. Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένοι τύποι, οἱ ὁποῖοι κινοῦνται εἰς τὰ παρασκήνια καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν ἀντιδημοκρατικὴν κατάστασιν καὶ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περιστολὴν τοῦ ρόλου τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐπιβάλουν προσωπικὴν δικτατορίαν. Εἶναι φανερὸν καὶ κατέστη ἐθνικὴ ἀνάγκη, ὅτι ἡ χώρα μας πρέπει νὰ ἀναπροσαρμώσῃ κατεπειγόντως τὴν ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικήν της πολιτικήν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ τόπος νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ οἰκονομικῶς. Τὴν ἀναπροσαρμογὴν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις οὔτε θέλει, οὔτε ἠμπορεῖ νὰ τὴν κάνῃ. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ φύγῃ. Περὶ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς νομίζω εὐσυνειδήτως —ἀσχέτως τοῦ ἐὰν ἐνδεχομένως θὰ ψηφίσετε ὅλοι τὴν Κυβέρνησιν— εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ σεῖς, οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἔχετε πεισθῆ. Ἐλέχθη ὅμως ὑπό τινων συναδέλφων καὶ ἀντιπολιτευομένων ἡ περίεργος ἄποψις, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἀρχήν, διότι δὲν ἔχει ἑτοιμασθῆ διάδοχος κατάστασις. Αὐτό, κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ παραδοξολογίαν καὶ ἀπαράδεκτον πολιτικὴν ἄποψιν. Ἐὰν πιστεύωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὡς κυρίαρχον, θὰ πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὸν νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν διάδοχον κατάστασιν καὶ νὰ μὴ τὴν ἑτοιμάσουν εἰς τὰ παρασκήνια τῆς εὐνοιοκρατίας παράγοντες ἄλλοι, ὅπως συνέβη εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, παρῆλθεν ἡ ὥρα, ἐπιθυμῶ νὰ τερματίσω τὸν λόγον μου μὲ ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ διευκρινισθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Εἶναι τὸ θέμα, τὸ ἀφορῶν τὴν ἔκδοσιν γραμματοσήμου μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ Γλέζου. Περὶ τοῦ θέματος τούτου ἐδόθησαν πολλαὶ ἑρμηνεῖαι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔσπευσε νὰ δώσῃ πληροφοριακὰ στοιχεῖα. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ὁ Ἐμμανουὴλ Γλέζος, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, ἀπὸ ἓν μέγιστον τμῆμα τῆς Ἑλληνικῆς καὶ παγκοσμίου γνώμης θεωρεῖται σύμβολον τῆς Ἀντιστάσεως. Ἔγινε προσπάθεια ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὸ σύμβολον νὰ ριφθῇ εἰς τὴν λάσπην. Ἐκεῖνοι ὅμως, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν τὸν Ἐμμανουὴλ Γλέζον ὡς σύμβολον τῆς ἀντιστάσεως, ἐσκέφθησαν ἔκδοσιν γραμματοσήμου μὲ τὴν προσωπογραφίαν του. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ ἀναγνώρισιν καὶ τιμὴν πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Γλέζου. Ταὐτοχρόνως ὅμως περιποιεῖ καὶ τιμὴν εἰς τὴν χώραν μας καὶ τὸν λαόν μας, ἀπὸ τοὺς ἀγῶνας τοῦ ὁποίου ἀνεδείχθη ἕνα παγκόσμιον σύμβολον ἀντιστάσεως.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§326Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀκούσω τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Παπαρρηγόπουλος μὲ ἐπληροφόρησε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης, βασισθεὶς ἐπὶ μιᾶς συντόμου περιλήψεως λόγου μου, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησα χθὲς εἰς Πάτρας, ὑπεστήριξεν, ὅτι ἰσχυρίσθην κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Ὑπεστήριξε συγκεκριμένως, ὅτι κατὰ τὴν χθεσινὴν ὁμιλίαν μου ἐν Πάτραις, ἐχαρακτήρισα, τὰς ἐμπορικὰς μετὰ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν συναλλαγάς, ὡς κατ’ ἀρχὴν καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπικινδύνους. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι αὐτὰ εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Τουλάχιστον, αὐτὰ μοῦ μετέδωσεν ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος. Ἡ διατύπωσις τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Ἐπίσης ἡ περίληψις ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν «Ἐθνικὸν Κήρυκα» Πατρῶν δὲν ἀποδίδει ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀκριβῶς τὴν γνώμην μου. Εἰς τὰς Πάτρας, ὁμιλήσας χθὲς τὸ βράδυ, εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξεν, πράττει καὶ θὰ πράξῃ εἰς τὸ μέλλον πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἐμπορικῶν μας συναλλαγῶν μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τῶν ἄλλων Ἀνατολικῶν χωρῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προσέθεσα, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι δὲν πρέπει ποτὲ νὰ γίνουν αἱ ἐμπορικαὶ μετὰ τῶν ἀνατολικῶν χωρῶν συναλλαγαὶ ἐπὶ θυσίᾳ τῶν ἀγορῶν τῆς Δύσεως. Καὶ τοῦτο διότι αἱ ἀγοραὶ τῆς Δύσεως, βασιζόμεναι ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ φιλελευθερισμοῦ δὲν διέπονται ἀπὸ καθοδήγησιν Κυβερνητικήν. Καὶ ὅπως ἐμνημόνευσεν— ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι— ἕνας ἐκ τῶν ἀγορητῶν πρὸ 2 ἢ 3 ἡμερῶν, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν κακῶν σχέσεων μετά τινος Κράτους, καὶ μεγάλου Κράτους, ὅπως συνέβη εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Κυπριακοῦ μὲ τὴν Μ. Βρεταννίαν, ἡ Κυβέρνησις ἡ Βρεταννικὴ οὔτε ἐσκέφθη οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῇ —καὶ ἐὰν ἤθελε δὲν ἦτο δυνατὸν —νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της εἰς τὴν ἀγγλικὴν οἰκονομίαν. Ἑπομένως καὶ αὐτὸ εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον ἐδικαιούμην νὰ εἴπω, καὶ δικαιοῦμαι νὰ ἐπαναλάβω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, αἱ ἐμπορικαί μας σχέσεις μὲ τὰς ἐλευθέρας οἰκονομίας ἀποτελοῦν ἐγγύησιν θετικήν. Οὐδεμίαν Κυβέρνησις τῶν χωρῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι Δημοκρατικαὶ καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν φιλελευθέραν οἰκονομίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέμβῃ, εἴτε κατὰ τὸν Αʹ εἴτε κατὰ τὸν Βʹ τρόπον. Δὲν εἶναι λοιπόν, ἀκριβές, ὅτι ἐχαρακτήρισα ὁπωσδήποτε καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ὡς ἐπικινδύνους τὰς μετὰ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν ἐμπορικὰς συναλλαγάς. Εἶπον ἁπλῶς ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἐξασφάλισιν θετικὴν ἡ αὔξησις τῶν συναλλαγῶν μας μὲ οἱανδήποτε ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν δεδομένου, ὅτι αἱ συναλλαγαί μας αὗται δὲν γίνονται μὲ τὰς ἀγορὰς ἀπ’ εὐθείας, ἀλλὰ γίνονται κατ’ οὐσίαν μὲ τὰς Κυβερνήσεις, γίνονται μὲ τὰ Κράτη. Αὐτὴ ἦτο ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Καὶ τὴν ἐβάσισα εἰς ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἀκλόνητα. Τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά, εἶναι ἐπιχειρήματα λογικῶς καὶ ἐπιστημονικῶς ἀδιαμφισβήτητα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ δηλώσω καὶ ἐν Πάτραις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐντόνους προσπαθείας διὰ τὴν αὔξησιν τῶν πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας ἐξαγωγῶν. Καὶ ἐμνημόνευσα μάλιστα καὶ ὡς παράδειγμα τῆς προσπαθείας αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὴν χθὲς ἀνακοινωθεῖσαν ἐξαγωγὴν 5.000 τόννων σουλτανίνας εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν.