1959.04.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 86η

Παρασκευὴ 17 Ἀπριλίου 1959

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Εὐαγγελίδης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ἡ βουλευτὶς κ. Β. Θανασέκου ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Ν. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου, αἰτοῦντος ἀγορὰν τῶν καπνῶν καὶ ἐπεξεργασίαν τούτων εἰς Ἀγρίνιον. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου γονέων καὶ κηδεμόνων τοῦ Γυμνασίου Ἀλεξ)λεως, αἰτουμένων τὴν πλήρωσιν διὰ διδακτικοῦ Προσωπικοῦ καὶ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν σπουδαστῶν τῆς Α.Σ.Ο.Ε.Ε., αἰτουμένων τὴν μεταφορὰν ἑνὸς νομικοῦ μαθήματος εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἐπὶ τῷ τέλει ἀποτροπῆς τῆς ἠθικῆς καὶ οἰκονομικῆς καταστροφῆς των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Διαβολιτσίου, αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν Ἀγροτικοῦ Κτηνιατρείου ἐν τῇ ὡς ἄνω Κοινότητι πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ Ἀγροτικοῦ καὶ κτηνοτροφικοῦ πληθυσμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Π. Ξενοδοχειάρης, καταθέτει ἀναφορὰν Πρακτόρων καὶ Πρατηριούχων ὑγρῶν καυσίμων Νήσου Λέσβου, ζητούντων τὴν μὴ ἐπέκτασιν τοῦ Κρατικοῦ Μονοπωλίου Φωτιστικοῦ Πετρελαίου Παλαιῶν χωρῶν εἰς τὰς νέας χώρας, καθ’ ὅσον τοῦτο, θέλει ἐπιφέρει ὁλοσχερῆ ἀφανισμὸν εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματιῶν τῆς νήσου Λέσβου. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ε. Ἀρβανιτάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων αὐτοκινητιστῶν Νομοῦ Εὐβοίας, αἰτούντων τὴν βελτίωσιν τῶν συντάξεών των. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐμποροεπαγγελματικοῦ Συλλόγου Ἱστιαίας Εὐβοίας, ζητοῦντος ὑπαγωγὴν ἐπιχειρήσεων μὴ τελουσῶν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν εἰς εὐεργετικὰ μέτρα ρυθμίσεως παλαιῶν ὀφειλῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Τροχιοδρομικῶν Αὐτοκινητιστῶν ΗΕΜ, αἰτουμένου τὴν τροποποίησιν τῶν παραγρ. 2 καὶ 3 τοῦ ἄρθρου 4 τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ΗΕΜ ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ὡς ἡλικία διὰ τοὺς ἤδη συνταξιούχους λαμβάνηται οὐχὶ ἡ τῆς ἀπολύσεως, ἀλλὰ ἡ σημερινὴ τοιαύτη καὶ χορηγηθῶσιν εἰς ἅπαντας τοὺς συνταξιούχους τὰ οἰκογενειακὰ ἐπιδόματα, πλέον τῶν κατωτάτων ὁρίων συντάξεως τοῦ ΙΚΑ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Λάππα, αἰτοῦντος προστασίαν γεωμήλων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κάβδας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Οἰκοδόμων Δράμας «Ἡ Ἐλευθερία», αἰτοῦντος συνταξιοδότησιν τῶν μελῶν του, ἅτινα συνεπλήρωσαν μὲν τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των, δὲν ἔχουσιν ὅμως συμπληρώσει τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενα ἡμερομίσθια.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Κοζάνης —Γρεβενῶν κλπ.

§8Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ τὴν ἐθνικὴν ὁδὸν Κοζάνης–Γρεβενῶν καὶ συγκεκριμένως τὸ τμῆμα αὐτῆς ἀπὸ τῆς γεφύρας τοῦ Ἀλιάκμονος πρὸς Γρεβενά. Τὸ τμῆμα αὐτό, μήκους περίπου 6 χιλιομέτρων, εὑρίσκεται ἀπὸ μακροῦ χρόνου κατεστραμμένον, δυσχεραίνει τὴν συγκοινωνίαν, βασανίζει τοὺς ταξειδεύοντας καὶ ἐμποδίζει τὴν διακίνησιν τῶν ἐμπορευμάτων. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τονίσωμεν τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ συγκοινωνίαι καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὴν χώραν μας, ὅπου δὲν εἶναι ἀνεπτυγμέναι. Ἡ παραμέλησις τῆς ἐπισκευῆς τοῦ ἐν λόγῳ τμήματος, ὀφείλεται εἰς τὴν πρόθεσιν τοῦ Κράτους νὰ διανοίξῃ παρακαμπτήριον ὁδὸν μέσῳ τῶν χωρίων Πολυδένδρου–Κιβωτοῦ, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν χωρίων αὐτῶν καὶ διότι τὸ ἔδαφος εἶναι ὁμαλώτερον. Ἡ δικαιολογία αὐτή, ἐάν, βεβαίως, πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ νέα διάνοιξις συντόμως, τότε εἶναι βάσιμος. Ἀλλά, ἐπειδὴ τελευταίως ἔγινεν ἐπιδιόρθωσις πρόχειρος τοῦ παλαιοῦ τμήματος, φοβοῦνται οἱ κάτοικοι, ὅτι θὰ ἀναβληθῇ ἐπὶ πολὺ ἡ μελετωμένη νέα διάνοιξις καὶ θὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή. Ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ποῦ εὑρίσκεται τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἐὰν πρόκειται, πράγματι, νὰ κατασκευασθῇ συντόμως ἡ νέα παρακαμπτήριος ὁδός, ἡ ὁποία θὰ ἐξυπηρετήσῃ μεγάλως τὴν ἐπαρχίαν Γρεβενῶν ἡ ὁποία εἶναι μία ἀπὸ τὰς εὐφόρους περιοχὰς τῆς χώρας καὶ δύναται νὰ ἀξιοποιηθῇ.

§9Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωσταὶ αἱ ἐλλείψεις τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς χώρας καὶ καταβάλλονται σύντονοι προσπάθειαι διὰ τὴν βελτίωσιν αὐτοῦ. Τὸ 1958 ἐδαπανήθησαν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν 700 ἑκατομμύρια. Καὶ τὸ 1959 θὰ δαπανηθῇ τὸ αὐτὸ ποσόν, διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ δικτύου τῆς χώρας. Βεβαίως, ἡ βελτίωσις διέπεται ἀπὸ ὡρισμένους κανόνας καὶ τὸ σύστημα ἐπιβάλλει τὴν ἱεράρχησιν τῶν ὁδῶν, τὴν μελέτην αὐτῶν καὶ τὴν χρηματοδότησιν, παράγοντας ἀπαραιτήτους, διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἕνα ἔργον καὶ νὰ τελειώσῃ Πράγματι, τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς ὁδοῦ Γρεβενῶν–Κοζάνης, ἔχει ὡρισμένα μειονεκτήματα, διότι ἐπὶ μῆκος 9 χιλιομέτρων τὸ ἔδαφος κατολισθαίνει καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἀλλαγὴ τῆς χαράξεως καὶ ἀνακαίνισις τοῦ ὁδοστρώματος. Διὰ τοῦ κονδυλίου τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν καὶ διὰ τοῦ ἐκεῖ νομομηχανικοῦ, ἡ ὁδὸς αὐτὴ διατηρεῖται εἰς μίαν κατάστασιν ἀνεκτήν.

§10Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ κατάστασις δὲν εἶναι ἀνεκτὴ καὶ πρέπει νὰ καταβληθῇ μεγάλη μέριμνα πρὸ παντὸς δι’ ὡρισμένας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι παραμελοῦνται περισσότερον, ὅπως ἡ τῶν Γρεβενῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μερλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Καλαμῶν–Σπάρτης κλπ.

§12Δ. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐθνικὴ ὁδὸς Καλαμῶν–Σπάρτης ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν εἶχε κατασκευασθῆ μόνον εἰς τὰ δύο ἀκραῖα σημεῖα. Πρὸ 10ετίας περίπου, διηνοίχθη καὶ τὸ ἐνδιάμεσον τμῆμα τῆς ὁδοῦ ταύτης διὰ στρατιωτικῶν συνεργείων καὶ ἔκτοτε παραμένει, χωρὶς νὰ γίνῃ καμμία σοβαρὰ ἐργασία διὰ τὴν βελτίωσίν του. Ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀπαραίτητος, διότι θὰ συνδέσῃ δύο τεράστια παραγωγικὰ κέντρα, τὴν Λακωνίαν καὶ τὴν Μεσσηνίαν, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγίστην σημασίαν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ ὁδὸς αὐτή, κατὰ μὲν τὸν χειμῶνα εἶναι τελείως ἀδιάβατος, τὸ δὲ θέρος εἶναι ἀχρησιμοποίητος, διότι εἶναι ἀδύνατος οἱαδήποτε μεταφορὰ ἐμπορευμάτων. Τοιουτοτρόπως ἡ συγκοινωνία καὶ αἱ μεταφοραὶ διεξάγονται μέσῳ Τριπόλεως καὶ ἡ ἀπόστασις εἶναι 180 χιλιόμετρα, ἐνῷ ἡ ἀπόστασις Καλαμῶν–Σπάρτης εἶναι μόνον 60 χιλιόμετρα. Πρόκειται περὶ ἀρτηρίας, ἡ ὁποία θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τῶν δύο περιοχῶν, διότι τὰ προϊόντα τῆς Λακωνίας θὰ ἐξάγωνται ἐκ τοῦ λιμένος τῶν Καλαμῶν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐπίσης θὰ εἰσάγωνται ὡρισμένα εἴδη ἀπαραίτητα διὰ τὴν Λακωνίαν. Ὁ λιμὴν τῶν Καλαμῶν ἀπέχει ἀπὸ τὴν Σπάρτην περὶ τὰ 60 χιλιόμετρα, ἐνῷ ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς ἀπέχει 300 χιλιόμετρα καὶ ἀσφαλῶς ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ εἰς τὸ κόστος τῶν μεταφορικῶν. Ἀλλά, ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἔχει καὶ τουριστικὴν σημασίαν, διότι δύναται νὰ ἀξιοποιηθῇ ὅλη αὐτὴ ἡ περιοχὴ τουριστικῶς. Σήμερον ὅπως ἔχει ἡ κατάστασις, μόνον ἐξερευνηταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασίσουν περιηγήσεις εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ 1957 εἶχεν ὑποσχεθῆ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Τὸ 1958, ἐνεγράφησαν 3½ ἑκατομμύρια εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν ὁδὸν αὐτήν, ἀλλὰ δυστυχῶς διετέθησαν δι’ ἄλλους σκοπούς. Ἐπειδὴ ἐφέτος δὲν ἐνεγράφη πίστωσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, δι’ αὐτὸ ἐγένοντο πολλὰ διαβήματα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας διὰ νὰ ἐγγραφῇ πίστωσις διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Καλαμῶν, ἡ ὁποία ὅπως εἶπα, εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀπαραίτητος διὰ τὴν σύνδεσιν τῶν δύο αὐτῶν περιοχῶν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, ἐρωτᾶται ἡ Κυβέρνησις ἂν σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀσφαλτόστρωσιν τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐντὸς τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κολαμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§14Α. ΚΟΛΑΜΠΑΣ. Οἱ κάτοικοι τῶν δύο Νομῶν Λακωνίας καὶ Μεσσηνίας παρακολουθοῦν μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τὸ θέμα τῆς ὁδικῆς συνδέσεως Σπάρτης–Καλαμῶν. Ὅλαι αἱ ὀργανώσεις τῶν δύο τούτων πόλεων, ζητοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἡ ὁδὸς αὕτη περιληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων τοῦ 1959, διότι ἡ ὁδὸς αὕτη γκρεμίζει τὰ τείχη τοῦ Ταϋγέτου καὶ ἑνώνει τοὺς κατοίκους τῶν δύο περιφερειῶν, τοὺς ὁποίους φέρει εἰς ἄμεσον ἐπικοινωνίαν. Ἐκ τῶν πραγμάτων, ἐπιβάλλεται ἡ ὁδὸς αὕτη νὰ τεθῇ εἰς λειτουργίαν λίαν συντόμως, διότι πέραν τοῦ ὅτι εἶναι ἐθνικὴ ὁδός, δημιουργεῖ καὶ ἀπείρους δυνατότητας ἐμπορικῆς καὶ τουριστικῆς κινήσεως. Ὁ κύριος ὄγκος τῶν ἐργασιῶν τῆς ὁδοῦ ταύτης ἔχει περατωθῆ καὶ δὲν ἀπομένει παρὰ ἡ ἀσφαλτόστρωσις καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δώσει ὑπόσχεσιν, ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους θὰ περατωθῇ. Περαίνων, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅπως τὴν περιλάβῃ εἰς τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων τοῦ 1959, ἐπικαλοῦμαι δὲ πρὸς τοῦτο καὶ τὴν βοήθειαν τῶν λοιπὸν συναδέλφων τῶν δύο τούτων περιφερειῶν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§16Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ ἀπάντησίς μου εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ νομίζω, ὅτι πληροῖ ἕνα μέρος τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος. Συγκεκριμένως διὰ τὴν ὁδὸν αὐτὴν θὰ εἶχον μεγάλην ἐπιθυμίαν νὰ τὴν συμπεριλάβω εἰς τὸ πρόγραμμα τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν εἰς τὴν διάνοιξίν της κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1949. Πρέπει ὅμως νὰ γίνῃ δεκτὸν, ὅτι πρῶτα πρέπει ἀπὸ πλευρᾶς ὁδοποιίας νὰ ἠμποροῦμεν νὰ φθάσωμεν ὑπὸ καλὰς συνθήκας εἰς τὴν Τρίπολιν, μετὰ ἀπὸ τὴν Τρίπολιν εἰς τὰς Καλάμας καὶ ἀπὸ τὴν Τρίπολιν εἰς τὴν Σπάρτην καὶ μετὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ πρόγραμμα συνδέσεως Σπάρτης–Καλαμῶν. Παρ’ ὅτι ἀναγνωρίζω πλήρως τὴν ἀξίαν τῶν ἀναπτυχθέντων ἐπιχειρημάτων, παρὰ ταῦτα δυστυχῶς διὰ τὸ 1959 δὲν ὑπάρχουν προϋποθέσεις διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα αὐτό.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς της σχετικῶς μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τῆς ὑδρεύσεως τῶν περὶ τὴν Πρωτεύουσαν Συνοικισμῶν κ.λ.π.

§18Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἔλλειψις δικτύου παροχετεύσεως ὕδατος εἰς πολλοὺς Συνοικισμοὺς καὶ Συνοικίας πέριξ τῶν Ἀθηνῶν ἀποτελεῖ ἕνα μεγάλον κίνδυνον διὰ τὴν ὑγείαν τῶν χιλιάδων κατοίκων τῶν περιφερειῶν τούτων, ἰδιαιτέρως δὲ ἐν ὄψει τοῦ θέρους. Εἰς πολλοὺς Οἰκισμοὺς καὶ Συνοικισμούς, ἐνῷ οἱ σωλῆνες ὑδρεύσεως διέρχονται πλησίον αὐτῶν καὶ παρέχουν ὕδωρ εἰς πλέον μεμακρυσμένους συνοικισμούς, ἡ Οὖλεν δὲν τοποθετεῖ ἕνα–δύο κρουνοὺς διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν περιοχῶν τούτων. Καὶ οὕτω οἱ κάτοικοι ὑποχρεοῦνται νὰ ἀγοράζουν νερὸ μὲ τὸν τενεκέ, ὑποβαλλόμενοι ἐκ τοῦ μικροῦ των εἰσοδήματος, εἰς μίαν δαπάνην 1.000 καὶ 1.500 δραχμῶν ἐτησίως. Παραδείγματα: Ἄνω Χολαργός, Ἑκατὸν Δένδρα, Περιστερίου, Κάτω Ἡρακλείου κ.λ.π., ὅπου ἡ ἀπόστασις ἀπὸ τῶν κεντρικῶν ἀγωγῶν εἶναι ἐλαχίστη. Ἐπίσης εἰς τὰς συνοικίας Ἁγ. Δημητρίου (Μπραχάμι), Σουλίου 500 οἰκογένειαι ὑδρεύονται ἀπὸ πηγάδι ἀκάλυπτο, πλησίον βόθρων οἰκιῶν, εἰς δὲ τὰς συνοικίας Δεληγιάννη Ἀνθέων, Σουλίου καὶ Συρμάτων, οἱ κάτοικοι ἀγοράζουν νερὸ ἀπὸ βυτία πρὸς 0,50 καὶ 0,60 δραχμ. τὸ δοχεῖον, ἐνῷ ἀπὸ τὴν πρώτην τοὐλάχιστον διέρχεται ἀγωγὸς τῆς Οὔλεν. Ἀκόμη ἡ Πετρούπολις, μὲ 10 χιλ. κατοίκους στερεῖται παντελῶς ὑδρεύσεως, οἱ δὲ Β καὶ Ε τομεῖς τῆς Ἡλιουπόλεως, ἐπίσης μεγάλο τμῆμα τῆς συνοικίας Καπαπίτσα (παρὰ τὴν Κοινότητα Μεταμορφώσεως), δὲν ὑδρεύεται. Ἡ κατάστασις αὕτη δὲν πρέπει νὰ συνεχισθῇ καὶ πρέπει, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ εὕρῃ τὰ μέσα, διὰ νὰ πείσῃ τὴν Οὖλεν, ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ νερό, εἰς τοὺς συνοικισμοὺς αὐτούς, οἵτινες κατοικοῦνται ὑπὸ πολλῶν χιλιάδων οἰκογενειῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γιαχνῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§20Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Μέχρι σήμερον, ὅταν ἐζητούσαμεν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως εἰς τοὺς πέριξ τῶν Ἀθηνῶν συνοικισμούς, ἐπροβάλετο ἡ δικαιολογία, ὅτι ἡ λίμνη δὲν ἔχει νερό. Σήμερον ποὺ ἐλύθη κατὰ κἄποιον τρόπον τὸ θέμα αὐτό, μὲ τὴν καταβολὴν ὑπὸ τοῦ λαοῦ τῆς δαπάνης, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐπέκτασις τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως εἰς ὅλους τοὺς πέριξ τῆς πρωτευούσης συνοικισμούς, ἰδίᾳ ἐν ὄψει τοῦ θέρους, διότι ἐκτὸς τοῦ θέματος τῆς ὑγείας, οἱ κάτοικοι τῶν συνοικισμῶν τούτων ὑποβάλλονται εἰς μεγάλας δαπάνας διὰ τὴν ἀγορὰν ὕδατος κατὰ 50 καὶ 60 λεπτὰ τὸν ντενεκέ. Εἰδικώτερον, ἡ Κοινότης Πετρουπόλεως ποὺ ἀριθμεῖ 10.000 κατοίκους, στερεῖται παντελῶς δικτύου ὑδρεύσεως πρᾶγμα ἀπαράδεκτον. Ἐπίσης, ἡ συνοικία Ἑκατὸν Δένδρα, Περιστερίου στερεῖται πλήρους δικτύου, αἱ δὲ ἀκραῖαι συνοικίαι τῆς περιοχῆς ταύτης ὑδρεύονται διὰ βυτίων μὲ ὅλους τοὺς κινδύνους ποὺ ἀκολουθοῦν τὸ εἶδος αὐτὸ τῆς ὑδρεύσεως καὶ τὴν διάθεσιν σημαντικῶν ποσῶν ἡμερησίως ἀπὸ πτωχοὺς οἰκογενειάρχας διὰ τὴν ἀγορὰν κατὰ ντενεκὲν τοῦ νεροῦ. Ἐπίσης, ὅλαι αἱ συνοικίαι τῆς Κοινότητος Ἁγίου Δημητρίου (Μπραχαμίου) στεροῦνται δικτύου ὑδρεύσεως. Εἰδικώτερον, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς Σουλίου ὑδρεύονται ἀπὸ ἕνα ἀκάλυπτο πηγάδι ποὺ εἶναι στῖγμα γιὰ προάστιον πρωτευούσης. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ διὰ τὰς συνοικίας Ἀνθέων, Συρμάτων, Δεληγιάννη τῆς αὐτῆς Κοινότητος. Πρόκειται περὶ περιοχῶν κατοικουμένων ἀπὸ πτωχὰς οἰκογενείας, αἵτινες δὲν δύνανται νὰ χρηματοδοτήσουν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως καὶ δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐξαντλήσῃ κἄθε μέσον καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Οὖλεν νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ δίκτυον ὑδρεύσεως, διότι καὶ οἱ κάτοικοι εἶναι πτωχοὶ καὶ ἡ κοινότης δὲν εἶναι πλουσία γιὰ νὰ ἐπωμισθῇ τὴν δαπάνην.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων, ἔχει τὸν λόγον.

§22Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετώπισε τὸ πρόβλημα τῆς ὑδρεύσεως τῆς Πρωτευούσης καὶ τῶν πέριξ Δήμων καὶ Κοινοτήτων εἰς τὴν βάσιν του. Διότι καὶ μία μόνον ὀλιγόμηνος καθυστέρησις τερματισμοῦ τῶν ἔργων τῆς Ὑλίκης, σήμερον θὰ παρουσίαζεν ὅλην τὴν Πρωτεύουσαν, ἀλλὰ καὶ ὅλον τὸ λεκανοπέδιον, ἄνευ σταγόνος ὕδατος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ὑδρεύσεως εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἀνεφέρατε, ἡ ἐπέκτασις διέπεται ἀπὸ τὸν νόμον 1380)38, καθ’ ὃν αἱ δαπάναι τῆς ἐπεκτάσεως πέραν τῆς συμβατικῆς ζώνης, ὀφείλουν νὰ καταβληθοῦν ἀπὸ τοὺς Δήμους, Κοινότητας ἢ Συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἐπέκτασιν τῆς ὑδρεύσεως. Λόγῳ δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ κυρίως, οἰκονομικῶν τοιούτων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐπεβλήθη μία εἰσφορὰ 500 δρχ. εἰς οἱονδήποτε νέον ὑδρολήπτην κατοικοῦντα ἐντὸς τῆς συμβατικῆς ζώνης ταύτης ἢ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς. Ἐπὶ πλέον ἐπεβλήθη τέλος 60 δραχ. κατὰ τρέχον μέτρον προσόψεως ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν τῶν ἐκτὸς τῆς συμβατικῆς ζώνης. Τὰ μέτρα αὐτὰ ἐπέτρεψαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ χειρίζεται ἕνα χρηματικὸν ποσὸν διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεκτείνει συνεχῶς τὸ δίκτυον. Οὕτω ἀπὸ τῆς περιόδου τῆς ἐπιβολῆς αὐτῆς τῆς εἰσφορᾶς μέχρι σήμερον, τὸ δίκτυον ἐπεξετάθη κατὰ 110 χιλιόμετρα. Μὲ τὴν ἔντασιν δὲ τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἐργασιῶν ποὺ ἠρχίσαμεν, πιστεύω, ὅτι ἐντὸς τοῦ 1959 θὰ φθάσωμεν τὰ 200 χιλιόμετρα. Εἰδικῶς διὰ τὰς Κοινότητας ποὺ ἀνεφέρατε, ἔχω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν: Εἰς τὴν Κοινότητα Χολαργοῦ ἐδόθησαν ἐκτάσεις διὰ τοῦ 4ου προγράμματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν τῇ λήξει του 2470 μέτρα σωλήνων. Διὰ τοῦ προγράμματος τοῦ 5ου ἐδόθησαν ἐπὶ πλέον 2750 μέτρα σωλήνων. Ἡ Κοινότης Πετρουπόλεως ἀποτελεῖ μίαν ἰδιορρυθμίαν, λόγῳ τοῦ τρόπου ἀναπτύξεώς της, δὲν συνδέεται καθόλου μὲ τὸ Δίκτυον. Τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ συνδεθῇ κατὰ ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμὸν θὰ ἀνέλθουν εἰς 10 ἑκατομ. δραχ. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ καλυφθοῦν αὐτὰ ἐκ τῶν πόρων ἐκμεταλλεύσεως, ἢ τῆς εἰδικῆς εἰσφορᾶς ὑδροληψίας, δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, θὰ πρέπει νὰ βοηθήσῃ καὶ ἡ Κοινότης διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἰς τὴν περιοχὴν Περιστερίου εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει καὶ ἡ Συνοικία Ἑκατὸν Δένδρων, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε, ἐδόθησαν διὰ τοῦ δευτέρου καὶ τετάρτου προγράμματος 4140 μέτρα σωλήνων. Διὰ τοῦ νέου προγράμματος τοῦ 5ου, δίδονται ἄλλαι 4000 μέτρα σωλήνων. Ἐπίσης εἰς τὴν Κοινότητα Ἁγίου Δημητρίου Μπραχαμίου εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνονται αἱ συνοικίαι τὰς ὁποίας ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου ἡ κυρία Σβώλου, ἐδόθησαν διὰ τοῦ 4ου προγράμματος 1630 μέτρα καὶ διὰ τοῦ 5ου ἄλλαι 1400 μέτρα σωλήνων. Εἰς τὴν Κοινότητα Ἡλιουπόλεως, ἐδόθησαν διὰ προηγουμένου προγράμματος 4150 μέτρα διὰ δὲ τοῦ 5ου δίδονται ἄλλα 3000 μέτρα. Ἑπομένως, βλέπετε ὅτι μετὰ μεγάλης συμπαθείας παρακολουθεῖ τὸ θέμα ἡ Κυβέρνησις καὶ πράττει ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας. Πιστεύομεν, ὅτι ὁ ρυθμὸς θὰ συνεχισθῇ διαρκῶς ἐπιταχυνόμενος.

§23Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἶμαι τεχνικὸς ὥστε νὰ γνωρίζω πόσα μέτρα χρειάζονται διὰ νὰ πάῃ ἕνας κρουνὸς ἀπὸ τὴν ἀφετηρίαν του μέχρι τοῦ κέντρου τέλος πάντων τῆς συνοικίας, ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ ὑδρεύωνται οἱ κάτοικοι, ἔστω καὶ ἀπὸ ἕνα κρουνόν, ἀλλὰ ἀνέφερα ὡρισμένας περιπτώσεις ὅπου ὑπάρχουν οἱ ἀγωγοί, μεγάλοι ἀγωγοὶ τῆς Οὖλεν, εἰς ἀπόστασιν 200–300 μέτρων καὶ ἡ Οὖλεν δὲν δέχεται νὰ βάλῃ ἕνα ἀγωγὸν 200 ἢ 300 ἢ 400 μέτρων διὰ νὰ ὑδρευθοῦν χιλιάδες κάτοικοι. Νομίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ μερικώτερα μέτρα, ἠμποροῦν νὰ ἱκανοποιηθοῦν πειθομένης τῆς Οὖλεν νὰ βάλῃ αὐτοὺς τοὺς ἀγωγούς. Ἐπίσης, εἰς τὴν Κοινότητα Ἠλιουπόλεως, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ μεγάλη καὶ ἀποτελεῖ ἕνα προάστιον, ἴσως καὶ Τουριστικόν, εἰς ὡρισμένα μέρη, ἀκραῖα, δὲν ὑπάρχει καθόλου νερό. Ἐν τούτοις, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πάρουν ἀπὸ τὸν συνοικισμὸν τῶν ἐκ Ρουμανίας προσφύγων. Ἄν ὅμως δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτό, θὰ ἔπρεπε κατά τινα τρόπον, νὰ γίνῃ μία συμπληρωματικὴ δεξαμενή, διότι εἶναι μία μεγάλη συνοικία καὶ εἰς ὕψος καὶ πρέπει νὰ πάρῃ νερό. Καταλαβαίνετε πόσον δύσκολον πρᾶγμα εἶναι αὐτὸ διὰ τὰς γυναῖκας καὶ πόσον ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων. Θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον καὶ διὰ τὴν Πετρούπολιν καὶ τὴν Ἠλιούπολιν ποὺ εἶναι καὶ μεγάλες καὶ πτωχὲς συνοικίες. Δὲν θὰ πρέπει νὰ πειρμένωμεν τὸ πότε θὰ κάμῃ ὁ Δῆμος χρήματα, διότι οἱ Δῆμοι ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔχουν ποτὲ μὲ τὴν ἀποστράγγισιν ποὺ ἔχουν πάθει.

§24Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἶναι ζήτημα ἂν ἡ Κοινότης Πετρουπόλεως ἔχει προϋπολογισμὸν 500.000 δραχ. ἐτησίως. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ ἔστω καὶ τὸ παραμικρὸν ποσὸν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Κοινότητος δι’ ὕδρευσιν, ὅταν μάλιστα τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου φθάνῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 10 ἑκατομ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, νομίζω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον, ἂν δὲν κάμῃ ὡρισμένας παραχωρήσεις, αὐτὴ ἡ συνοικία εἶναι ἀδύνατον καὶ εἰς 5–10 χρόνια νὰ ἔχῃ νερό. Καὶ καταλαβαίνετε, ὅτι λόγῳ τοῦ ὕψους εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἡ Πετρούπολις, οὔτε πηγάδι δὲν ὑπάρχει.

§25Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς Κοινότητος Πετρουπόλεως, πρὸ ὀλίγου εἴπατε ὅτι κατοικεῖται ἀπὸ 10.000 κατοίκους. Πρέπει νὰ βοηθήσουν καὶ οἱ κάτοικοι διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ δίκτυον. Θὰ βοηθήσωμεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ οἱ ἴδιοι πρέπει νὰ βοηθήσουν διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς Κοινότητός των. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰς ἄλλας μεμονωμένας ὑδρεύσεις διὰ τῶν μεγάλων κρουνῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς ἀντιμετωπίσωμεν διὰ τὸ καθ’ ἕκαστον μέρος. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ κἄποιον πρόγραμμα καὶ σύστημα βάσει τῶν μέσων ποὺ ἔχομεν καὶ ἐξαντλοῦμεν ὅλα τὰ περιθώρια πρὸς τοῦτο.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν διάθεσιν πιστώσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ Ἁγ. Δημητρίου (Μπραχαμίου).

§27Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίων ἔργων, ἀναγνωρίζον τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποσυμφορήσεως τῆς λεωφόρου Βουλιαγμένης κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπεφάσισε τὴν διάνοιξιν μιᾶς ὁδοῦ ἀπὸ Ἁγίου Δημητρίου (Μπραχάμι) πρὸς Καλαμάκι. Ἡ ὁδὸς αὕτη ἀποπερατουμένη θὰ συμβάλλῃ τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἀποσυμφόρησιν τῆς ὁδοῦ Βουλιαγμένης ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὴν περιοχὴν καὶ τοὺς κατοίκους ὅλων τῶν κατὰ μῆκος της συνοικισμῶν. Δυστυχῶς, τὰ χρήματα ἐτελείωσαν καὶ ἡ Κοινότης Μπραχαμίου δὲν ἔχει νὰ διαθέσῃ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ της ποσὸν διὰ τὴν ἀποπεράτωσίν της. Ἔχει ἐκτελεσθῆ ἤδη ἓν τμῆμα τῆς ὁδοῦ αὐτῆς καὶ ἐὰν δὲν δοθοῦν πιστώσεις διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν, εἶναι φυσικὸν νὰ καταστραφῇ καὶ τὸ μέχρι σήμερον ἐκτελεσθὲν ἔργον πρὸς μεγίστην ζημίαν καὶ τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον διέθεσε ποσὸν 400 χιλιάδων νομίζω καὶ τῆς Κοινότητος καὶ τῶν κατοίκων. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ διατεθῇ ἐπὶ πλέον πίστωσις διὰ τὴν κατασκευὴν μιᾶς γεφύρας εἰς τὸ τέρμα τῆς ὡς ἄνω ὁδοῦ πρὸς τὸ Καλαμάκι. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πῶς ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα αὐτό.

§28Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ καὶ ἐπιμένω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ζεῦξις τοῦ χειμάρρου διὰ γεφύρας. Διετέθησαν μὲν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον 400 χιλ. δραχμαί, ἀλλὰ γέφυρα δὲν ἔγινε. Τὸ ἔργον εἶναι ζωτικῆς σημασίας καὶ πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ.

§29Σ. ΓΚΙΚΑΣ. (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ καθαρῶς κοινοτικῆς ὁδοῦ καὶ τὸ ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ τὴν κοινοτικὴν αὐτὴν ὁδόν. Ἁπλῶς, τὸ Ὑπουργεῖον ἠθέλησε κατὰ τὸ παρελθὸν νὰ βοηθήσῃ τὴν Κοινότητα καὶ νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν προσπάθειάν της διὰ τὴν κατασκευὴν κοινοτικῶν ὁδῶν, διότι μόνον τὴν ἐθνικὴν ὁδοποιΐαν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ συντηρήσῃ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἡ ἀναβληθεῖσα ἐρώτησις τοῦ κ. Ταλιαδούρη, διὰ τὰς μαθητικὰς κατασκηνώσεις κλπ. δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συζητηθῇ καὶ σήμερον πάλιν λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος εἰδοποιηθεὶς ἐξέφρασε τὴν λύπην του διότι δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ παραστῇ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν.

§31Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρ’ ὅλην τὴν προσπάθειάν σας νὰ δικαιολογήσητε τὴν ἀπουσίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, δὲν μὲ ἐπείσατε, ὅτι ἡ ἀπασχόλησις αὐτοῦ μὲ τὰ θέματα τῆς Ἱεραρχίας τὸν παρημπόδισαν νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸς συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, χρονολογουμένης ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς, ἀπέβαλε τὸν ὀφειλόμενον σεβασμὸν πρὸς τὸ Σῶμα θεωρῶν τὴν αἴθουσαν ταύτην κέντρον διασκεδάσεως εἰς τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προσέρχεται ὅταν βούλεται. Αἱ διαμαρτυρίαι μου, αἱ μέχρι σήμερον εἰς οὐδὲν ὠφέλησαν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπιδεικνύῃ τὴν ἀσέβειάν του πρὸς τὸ Κοινοβούλιον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπέλθω τῆς αἰθούσης.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέψατέ μου, κ. Ταλιαδούρη, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θεωρῶ ὡς γεγονὸς τὸ ὅτι θεωρεῖτε σεῖς τὸν σεβασμόν μου ἀπέναντι τοῦ Κοινοβουλίου βαθύτατον. Εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω ὑπερβολικὸν τὸ νὰ ἀπαιτήσω νὰ τὸ θεωρῆτε ἀναμφισβήτητον. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐθήτευσα ἐπὶ πολλὰς περιόδους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐπειδὴ εἴτε εὑρίσκομαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε εὑρίσκομαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὡς ἁπλοῦς βουλευτὴς συνηθίζω νὰ παρακολουθῶ μὲ φανατισμὸν σχεδὸν τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ἐνόμιζα, ὅτι ἐδικαιούμην νὰ διατυπώσω τὴν φράσιν μου, τὴν ὁποίαν ἤρχισα δίδων ἀπάντησιν εἰς ὅσα εἴπατε. Δὲν γνωρίζω εἰς ποίας προηγουμένας περιπτώσεις, ὁ κ. ὑπουργὸς Παιδείας, ἔχων καθῆκον νὰ παρευρίσκεται δὲν παρευρέθη. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς κατηγορίας αὐτὰς τὰς ὁποίας διετυπώσατε ἐν σχέσει μὲ τὰς παρελθούσας ἀπουσίας. Ἀπόψε, ὅμως εἰδικῶς, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ἀξιότιμε καὶ ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογημένον νὰ ἐκδηλώσετε αὐτὴν τὴν ἀγανάκτησιν ἀσχέτως ἐὰν ἡ ἀγανάκτησις αὕτη ἐνδεχομένως ἀποτελῇ συνάρτησιν προηγουμένων αἰτίων, τὰ ὁποῖα σᾶς ὡδήγησαν εἰς τὸ ἀποψινὸν ξέσπασμα. Ἔχετε καὶ σεῖς θητεύσει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἶσθε ἐκ τῶν τακτικωτέρων βουλευτῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχετε δίκαιον ὡς καὶ πᾶς βουλευτὴς νὰ ἐγκαλῇ ἡμᾶς τοὺς ἀπαρτίζοντας τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν προσερχώμεθα τακτικὰ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ δή, ὁσάκις εἴμεθα ὑποχρεωμένοι πρὸς τοῦτο λόγῳ τῆς Ἡμερησίας διατάξεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ πάλιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπόψε εἰδικῶς καὶ ὄχι μόνον ἀπόψε, ἀλλὰ ἀπὸ τινων ἡμερῶν, ἀπὸ δύο περίπου ἑβδομάδων εἶναι δεδικαιολογημένος ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ μὴ παρευρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἀντιμετωπίζει προβλήματα, τὰ ὁποῖα, ὡς γνωρίζετε, εἶναι κρισιμώτατα καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπησχόλησαν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν καὶ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τρίτης. Νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι δικαιοῦμαι ἐξ ὀνόματος τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Παιδείας νὰ ζητήσω ἐπιείκειαν κρίσεως ἐκ μέρους σας διὰ τὴν ἀπουσίαν του.

§33Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ συμφωνοῦσα καὶ ἐγὼ ἀπολύτως μὲ τὰ ὅσα ὀρθὰ καὶ σοφώτατα εἴπατε. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ἀποψινὴ μόνον στάσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία μὲ ἐξηνάγκασε νὰ εἴπω τὰ ὅσα εἶπον. Ἡ σημερινὴ στάσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ συνετέλεσε νὰ ὑπερχειλίσῃ τὸ ποτήριον. Ἡ ἐπερώτησίς μου, κύριε Πρόεδρε, εἶναι κατατεθειμένη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου. Ἑπομένως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῶ ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων μου, οἵτινες μὲ ἔστειλον εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ὅταν ἐπὶ ἕνα ἔτος καὶ πλέον δὲν κατορθώνω νὰ φέρω πρὸς συζήτησιν ἐπερώτησιν ἀφορῶσαν ζωτικώτατον θέμα τοῦ Νομοῦ Κοζάνης; Κατόπιν τούτου, ἐφ’ ὅσον ἔπαυσεν ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸ Κοινοβούλιον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπέλθω τῆς αἰθούσης, μέχρις ὅτου ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀποδώσῃ τὸ σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ὀφείλει πρὸς τὴν Βουλήν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ὅπως προταθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 63 ἐπερώτησις τῶν κ.κ. Λυμπερίδη, Πεταλωτῆ καὶ Παπαπαναγιώτου, ἡ ἀναφερομένη εἰς τρόπον τῆς ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ ἀντιμετωπίσεως τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Τὸ θέμα θέλει ἀποτελέσει ἀντικείμενον συνεννοήσεως τοῦ Προεδρείου μὲ τὴν Κυβέρνησιν.

§35Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, τὸ Προεδρεῖον νὰ συνεννοηθῇ τὸ ταχύτερον μὲ τὴν Κυβέρνησιν, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ καπνοπαραγωγοὶ διέρχονται σοβαρωτάτην κρίσιν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ μὴ εἰσέρχεσθε ἐπὶ τῆς οὐσίας. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον θὰ συνεννοηθῇ τὰ ταχύτερον μὲ τὴν Κυβέρνησιν.

§37Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως ἔλαβε σήμερον ἐπιστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται, ὅτι ἀπέθανεν ἕνας παραγωγὸς ἀπὸ πεῖνα.

§38Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Πρέπει, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἰντζέ, καὶ ἀπόφασιν νὰ λάβῃ τὸ Σῶμα, θὰ πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Συζητεῖται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 ἐπερώτησις τοῦ κ. Λυμπερίδη, ἀφορῶσα τὴν γενομένην τὸ ἔτος 1937 παραχώρησιν 800 περίπου στρεμμάτων ἐκ τοῦ δάσους Κοτζᾶ Ὀρμὰν Νέστου διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καὶ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἐλιποῦς κλήρου τῶν γεωργῶν τοῦ συνοικισμοῦ Χαϊδευτοῦ Νομοῦ Καβάλας καὶ τοὺς ὁποίους γεωργοὺς ἤδη ἡ Δασικὴ ὑπηρεσία Καβάλας θεωρεῖ ὡς αὐθαιρέτως κατέχοντας τὴν ἔκτασιν καὶ διώκει τούτους.

§40Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι συνηγόρησαν εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως δὶς μέχρι τοῦδε τῆς ἐρωτήσεώς μου, ἐξακολουθοῦν νὰ ὑφίστανται. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ μεταβῇ διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐπὶ τόπου τὴν κατάστασιν εἰς τὸ Κοτζᾶ Ὀρμάν. Συνεπῶς, παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρις ὅτου ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἀντιληφθῇ προσωπικῶς τὴν κατάστασιν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Α. Μπαρότσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τοὺς ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας, σχετικῶς μὲ τὴν προστασίαν τῆς κριθῆς.

§42Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησίς μου κατετέθη τὸν Ἰούνιον τοῦ 1958, παρῆλθε δὲ ἤδη ἔκτοτε σχεδὸν ἔτος. Ἡ ἐπερώτησίς μου, κατετέθη μὲ σκοπὸν τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζημιῶν τῶν παραγωγῶν κριθῆς, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἠγνόησε κατὰ τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων της, διὰ τὴν προστασίαν τῶν σιτοπαραγωγῶν. Ὁ διαρρεύσας χρόνος, ἐπεβεβαίωσε τὰς δυσαρέστους προβλέψεις μας καὶ ἡ ζημία τῶν παραγωγῶν ὑπερέβη τὴν ἔκτασιν τῶν προβλέψεών μας. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ γενικῶς τὴν κριθήν, ἰδίᾳ δὲ τὴν κριθὴν τῶν νήσων τῶν Κυκλάδων, λόγῳ τῆς ποιότητος, ἥτις τὴν καθιστᾷ κατάλληλον διὰ τὴν παρασκευὴν βύνης. Προπολεμικῶς ἡ κριθὴ αὕτη ἐπωλεῖτο εἰς τιμὴν κατὰ 30% ἀνωτέρα τῆς τιμῆς τῶν ἄλλων ποιοτήτων. Μεταπολεμικῶς ἡ κριθὴ ἐπωλεῖτο εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα καὶ ἡ κριθὴ τῆς καλῆς ποιότητος τῶν νήσων ἐξωμοιοῦτο μὲ τὴν κτηνοτροφικήν, ὁ δὲ μόνος ἀγοραστὴς αὐτῆς, ἡ ἑταιρεία «Κάρολος Φίξ», τὴν ἠγόραζεν εἰς τιμὰς μέσῳ μεσαζόντων. Ταῦτα μέχρι τοῦ 1957. Περὶ τὸ τέλος, ὅμως, τοῦ ἔτους τούτου, εἴτε διότι ὑπῆρξεν ὑπερπαραγωγή, εἴτε λόγῳ τῆς Ἀμερικανικῆς καὶ Συριακῆς κριθῆς, εὑρέθη εἰς τὴν ἀγορὰν νὰ εἶναι ἀζήτητος ἢ νὰ ζητῆται κατὰ μίαν καὶ δύο δραχμὰς κάτω τῆς τιμῆς τοῦ προηγουμένου ἔτους. Δι’ αὐτὸ κατέθεσα τὴν ἐπερώτησίν μου, διὰ νὰ προκαλέσω τὴν λῆψιν μέτρων προστασίας ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Δυστυχῶς, οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀπήντησεν, ὅτι ἐμπιστεύεται τὴν καλὴν τιμὴν τῆς κριθῆς εἰς τὴν καλὴν πίστιν τῆς ἑταιρείας Φίξ. Δυστυχῶς, ἡ βεβιασμένη τότε συζήτησις, δὲν μοῦ ἐπέτρεψε νὰ λάβω μέρος καὶ νὰ εἴπω, ὅτι ἦτο εὐχερὲς εἰς τὴν Ἑταιρείαν Φὶξ νὰ προσφέρῃ ψιχία, πέραν τῆς τιμῆς ποὺ προσεφέρετο, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ὡς εὐεργέτης τῶν παραγωγῶν. Εἰς τὴν οὐσίαν, ὅμως, οἱ παραγωγοὶ ἐπληρώθησαν κατὰ μίαν καὶ δύο δραχμὰς πολλάκις κάτω τῶν προηγουμένων ἐτῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἡ συζήτησις τῆς ὑπὸ κρίσιν ἐπερωτήσεως, ἴσως, εἶναι περισσότερον ὠφέλιμος γενομένη σήμερον, διότι θὰ καταδειχθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν προστασίαν τοῦ προϊόντος, κατὰ τὴν ἐπερχομένην ἐσοδείαν. Ταῦτα συμβαίνουν διὰ τὴν βυνοποιήσιμον κριθήν. Ἡ ἄλλη κριθή, ὡς γνωρίζετε, ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὴν κτηνοτροφίαν καὶ κατὰ ἕνα ποσοστὸν ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸν στρατόν, ὅταν ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας του ἐκ τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Αὐτὸ τελευταίως, φαίνεται ὅτι ἀπεφεύχθη καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν συνεχίζετο. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζομεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προστατεύεται καὶ ἡ κριθή, ὅπως ὁ σῖτος καὶ τὰ ἄλλα δημητριακά, διότι δὲν ἀποβλέπομεν ἀσφαλῶς εἰς τὸ εἶδος καὶ μόνον, ἀποβλέπομεν καὶ εἰς τὸ εἶδος, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἑπομένως, ἐὰν προστατεύεται ὁ σῖτος, διατὶ νὰ μὴ προστατεύεται ἡ κριθή; Ἰδιαιτέρως δὲ ἡ κριθὴ αὐτὴ τῶν νήσων, ἡ ὁποία διττῶς πρέπει νὰ προστατεύεται. Ἀφ’ ἑνὸς διότι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀποτελεῖ ἕνας εἶδος τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον διὰ τὴν ζυθοποιΐαν καὶ ἐὰν αὐτὴ ἡ παραγωγὴ δὲν συντηρηθῇ, κατ’ ἀνάγκην θὰ πρέπει νὰ εἰσάγεται εἰς τὸ μέλλον ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ συμφέρῃ τὴν ἐπιχείρησιν ζυθοποιΐας, ἀλλὰ δὲν συμφέρει τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Πέραν αὐτοῦ, εἶναι καὶ ἄλλοι λόγοι σοβαρώτεροι, ὅτι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρέπει νὰ προστατευθοῦν οἱ παραγωγοὶ τῶν νήσων. Εἰς πολλὰς νήσους βασικὸν προϊὸν εἶναι ἡ κριθή, εἰς ὡρισμένας δὲ μικρὰς νήσους εἶναι ἀποκλειστικὸν προϊὸν ἡ κριθή. Ἐὰν δὲν προσφέρωμεν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τὴν στοιχειωδῶς δικαίαν τιμὴν τῆς κριθῆς, τὴν τιμὴν ποὺ θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ συντηρήσουν ἑαυτοὺς καὶ νὰ εἶναι ἱκανοὶ διὰ τὴν ἀναπαραγωγήν της, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι, ὅπως ἤδη διαγράφεται, τρομερόν. Ἤδη, αἱ νῆσοι ἐρημοῦνται. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει εἰς τὰς Ἀθήνας περισσότερος νησιωτικὸς πληθυσμὸς ἀπὸ τὸν πληθυσμὸν εἰς τὰς νήσους, χωρὶς ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς νὰ ἔχῃ τακτοποιηθῆ, ἀπὸ ἀπόψεως ζωῆς, κατὰ τρόπον μόνιμον. Κυρίως ἀποζοῦν ἀπὸ τὸν οἰκοδομικὸν ὀργασμὸν τῆς πρωτευούσης, ὁ ὁποῖος, ὅμως, οὔτε ὑγιὲς οἰκονομικὸν φαινόμενον ἀποτελεῖ, ἀλλ’ οὔτε καὶ πρόκειται νὰ διαρκέσῃ πολύ, διότι ἤδη ἤρχισε καὶ κάμπτεται. Σκεφθῆτε τὶ θὰ γίνῃ, ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν εἰς τὰς νήσους καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐπίσης, θὰ παύσουν νὰ ἠμποροῦν νὰ ζήσουν. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει σοβαρώτατα νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ θέμα αὐτό. Ὅπως εἶπα προηγουμένως, ἡ κατάστασις ἐφέτος εἶναι χειροτέρα. Ὑπάρχουν ἤδη ἀζήτητοι ποσότητες ἀπὸ πέρυσιν εἰς μίαν νῆσον καὶ μόνον, εἰς τὴν Κύθνον, ὅπου ἔχει ἀπορροφηθῆ μόνον τὸ ⅓ τῆς παραγωγῆς καὶ οὔτε τὸ ⅓ τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀσφαλῶς τὰ ⅔ εἶναι ἀδιάθετα. Εἰς μίαν ἄλλην νῆσον, τὴν Θήραν, ἡ ὁποία, μάλιστα, ἦτο ἀξία ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ προστασίας καὶ ἐκεῖ παρέμεινεν ἀδιάθετος ἡ μισὴ ποσότης, χωρὶς νὰ προβλέπεται τί θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τὴν ἐπερχομένην ἐσοδείαν, ἡ ὁποία, ἴσως, μᾶλλον φαίνεται καλή. Πέρυσι προστασία δὲν παρεσχέθη. Ἡ Κυβέρνησις ἠρκέσθη εἰς τὰς ὑποσχέσεις τῆς ἑταιρείας. Ἡ ἑταιρεία ἔδωσε ψιχία καὶ συνεκέντρωσεν ὅσον κριθὴν τῆς ἐχρειάζετο, ἡ ὑπόλοιπος ἐγκατελείφθη καὶ παρουσιάσθη κἄτι ἄλλο, παρουσιάσθη τὸ ἀηδέστατον φαινόμενον, οἱ παράγοντες τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀρκεσθοῦν εἰς τὸ ὅτι ἡ ἑταιρεία ἐτοποθέτησε μεσάζοντας διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῆς κριθῆς, ἡ ὁποία ὑπῆρξε καὶ ἡ μόνη ἱκανοποιημένη. Ἐξηρτήθη δὲ ἀπὸ τὴν δυναμικότητα τῶν τοπικῶν παραγόντων καὶ τῶν ἱκανοτήτων τῶν μεσαζόντων, τὸ ποία περιφέρεια θὰ ἔδιδε περισσοτέραν κριθὴν καὶ ἑπομένως, ποῖοι παραγωγοὶ θὰ ἔπαιρναν κἄτι ἀπὸ τὴν παραγωγήν των. Παρουσιάσθησαν καὶ εὐχαριστήρια τῶν παραγωγῶν πρὸς τὴν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία κατεδέχθη νὰ ἀγοράσῃ τὸ κριθάρι των. Σημαίνει τοῦτο, ὅτι ὁ λαός μας κινδυνεύει νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἀπαθλίωσιν, διότι, ὅταν ὁ παραγωγός, λόγῳ ἀμεριμνησίας τοῦ Κράτους, ἀπολαμβάνῃ ἐπὶ ἔλασσον κατὰ 20–60% ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς παραγωγῆς του καὶ ἔρχεται καὶ εὐχαριστεῖ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ηὐνοήθησαν ἀπὸ τὴν κρατικὴν αὐτὴν μεταχείρισιν, καταλαβαίνετε, ὅτι αὐτὴ πλέον εἶναι ἡ νοοτροπία τοῦ πεινασμένου, ὁ ὁποῖος εὐχαριστεῖται διὰ τὸ κομμάτι τὸ ψωμί, τὸ ὁποῖον τοῦ προσφέρεται. Ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ μείζων σωφροσύνη δι’ ἐφέτος. Παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν αὐτά, τὰ ὁποῖα συνέβησαν πέρυσι. Νὰ προστατεύσῃ τοὺς παραγωγοὺς τῶν νήσων, τοὺς παραγωγοὺς τῆς κριθῆς, διότι ἄνευ τῆς προστασίας τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἔλθουν ἐπαιτοῦντες εἰς τὸ κέντρον. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγεται, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι καιρὸς νὰ τοποθετηθῇ διεθνῶς εἰς τὴν διεθνῆ οἰκονομίαν, κατὰ τρόπον ποὺ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ, ὅτι δηλαδὴ θὰ πρέπει τὸ κόστος τῶν προϊόντων μας νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς διεθνεῖς τιμὰς καὶ νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ παράγωνται μόνον τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συναγωνίσιμα πρὸς τὰ ξένα, εἶναι ὀρθόν. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ κηρύξωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἀπομόνωσιν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ πρέπει, πρῶτον, νὰ εὕρωμεν λύσιν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἀπὸ τὰ προϊόντα τὰ ἑλληνικὰ καὶ κατόπιν νὰ ἴδωμεν τί θὰ γίνῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸν διεθνῆ οἰκονομικὸν στίβον. Ἄλλωστε, μέχρι τῆς στιγμῆς, καὶ ἐπὶ τῆς προσπαθείας αὐτῆς οἱ Ἕλληνες παραγωγοί, ἔστω μὲ τὸν ὀλίγον κοινὸν νοῦν, τὸν ὁποῖον διαθέτουν, δὲν εἶναι εὐχαριστημένοι, διότι λέγεται κατὰ κόρον, ὅτι αἱ ἐπενδύσεις, ἡ ἀνάπτυξις τῶν βασικῶν ἔργων, ἡ ἀνάπτυξις τῶν βάσεων τῆς οἰκονομίας μας, αὐτὴ θὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ τῆς συναγωνιστικότητος πρὸς τὰς διεθνεῖς οἰκονομικὰς μονάδας, ἀλλά, δυστυχῶς, τὸ πρῶτον παράδειγμα ὑπῆρξεν ἀπογοητευτικόν. Ἔγιναν τὰ διϋλιστήρια πετρελαίου καὶ δὲν παρουσιάσθη καμμία βελτίωσις τῶν τιμῶν εἰς τὴν ἀγοράν. Ἀντ’ αὐτοῦ, μάλιστα, παρουσιάσθησαν καὶ ἀνωμαλίαι. Ἐὰν κρίνωμεν ἀπὸ τὰ λεγόμενα καὶ ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον λιπασμάτων, ἀντιλαμβάνεσθε ποίας ἐλπίδας τρέφομεν διὰ τὸ μέλλον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αὐτὰ εἶναι γενικώτερα θέματα. Θὰ ἀναμείνουν οἱ παραγωγοί μας, θὰ ἀναμείνωμεν καὶ ἡμεῖς. Ἐπὶ τῆς κριθῆς, ὑποβάλλομεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὴν θερμοτάτην παράκλησιν, ἀπὸ σήμερον νὰ σκεφθῇ τί εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διὰ τοὺς παραγωγοὺς τῶν νήσων, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ διατηρήσωμεν τὴν κριθὴν αὐτὴν τὴν βυνοποιήσιμον, τὴν μοναδικὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συντηρήσωμεν τοὺς πληθυσμοὺς τῶν νήσων, νὰ μὴ φαίνωνται ἐγκαταλελειμμένα τὰ νησιά μας, διότι χρειάζονται, εἶναι τμήματα τῆς ἑλληνικῆς πατρίδος, ἄξια πάσης μερίμνης καὶ προστασίας. Καὶ οἱ κάτοικοί των οὐδέποτε ἠγνόησαν τὰ προσκλητήρια τῆς πατρίδος. Ἀποτελοῦν, καὶ εἴμεθα ὑπερήφανοι δι’ αὐτό, ἕνα ἀπὸ τὰ ὑγιέστερα στοιχεῖα τῆς Ἑλλάδος.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον.

§44Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, πράγματι, ὅτι ἡ κριθὴ εἶναι ἀπὸ τὰ πτωχὰ προϊόντα καὶ καλλιεργεῖται εἰς πτωχὰ ἐδάφη.

§45Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Καὶ εἶναι πτωχοὶ ὅλοι οἱ παραγωγοί.

§46Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Πτωχὰ τὰ ἐδάφη, πτωχοὶ οἱ παραγωγοί. Καθ’ ὅλην τὴν χώραν, ἡ ποσότης ἡ παραγομένη, κατὰ μέσον ὅρον, ἀνέρχεται εἰς τοὺς 230–240 χιλιάδας τόννους. Εἰς τὸ 1956, μοῦ φαίνεται, εἴχομεν παραγωγὴν 225 χιλιάδων τόννων, εἰς τὸ 1957 249 καὶ ἐφέτος, τὸ 1958, εἴχομεν μίαν ἐξαιρετικὴν παραγωγήν, ἐφθάσαμεν εἰς τοὺς 265 χιλιάδας τόννους, ἐνῷ ἡ καλλιεργουμένη ἔκτασις ἐμειώθη σημαντικῶς, εἶχε μειωθῆ κατὰ 90 χιλιάδας στρέμματα. Σημειωτέον, ὅτι αὐτὴ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς, δὲν παρετηρήθη μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἦτο εἰς ὅλας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι παράγουν κριθὴν καὶ ἄλλα προϊόντα παρόμοια. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τὸ σιτάρι. Εἴχομεν μίαν ἐξαιρετικὴν παραγωγὴν εἰς τὰ 1958. Ἡ κριθή, ἡ παραγομένη, κατὰ μέγιστον μέρος καταναλίσκεται διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν παραγωγῶν. Μόλις τὸ 10% περισσεύει πρὸς διάθεσιν, πρὸς πώλησιν. Δηλαδή, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀπορροφήσωμεν κατ’ ἔτος γύρω εἰς τοὺς 25–30 χιλιάδας τόννους. Βεβαίως, εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Κυκλάδων, ἡ πρὸς διάθεσιν ποσότης, ἡ περισσεύουσα ποσότης, εἶναι μεγαλυτέρα. Δηλαδή, ἀπὸ τὴν παραγομένην ποσότητα, ποὺ εἶναι 15 χιλιάδες τόννοι, θὰ ὑπάρχουν πλεονάζοντες πρὸς διάθεσιν, περὶ τοὺς 4.500–5.000 τόννους. Καὶ πράγματι, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ διότι συμβαίνει αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, ἡ παραγωγὴ τῶν Κυκλάδων, ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος, νὰ εἶναι ἀπὸ τὰς καλυτέρας, χρειάζεται μίαν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν. Γενικώτερον, ποτὲ ἡ κριθὴ δὲν ἔτυχεν εἰδικῶς τῆς προστασίας, τῆς ὁποίας τυγχάνει τὸ σιτάρι. Ἄλλοι εἶναι οἱ λόγοι ἐκεῖνοι, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος, ἀπὸ τὸ 1928, εἶχεν ἀποφασίσει νὰ ὀργανώσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐξαιρετικῆς προστασίας τοῦ σίτου, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, δηλαδή, τῆς συγκεντρώσεως εἰς τιμὰς ἐξαιρετικάς, εἰς τιμὰς πολὺ ἀνωτέρας ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας προσφέρεται τὸ προϊὸν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ ἂν θὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας τοῦ σίτου. Τώρα εἶναι ἄλλαι αἱ συνθῆκαι. Δὲν εἶναι μόνον αἱ συνθῆκαι τοῦ ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὴν σιτάρκειαν. Εἶναι τὸ ὅτι, ὅπως πολλὲς φορὲς εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἀπόδοσις ἡ στρεμματική, χάρις εἰς τὰς μεθόδους, αἱ ὁποῖαι ἐφηρμόσθησαν, χάρις εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ Κράτους, εἶναι ἐξαιρετική. Ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ὑπερέβη ἡ ἀπόδοσις τὸ 2πλάσιον τῆς προπολεμικῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, σχετικῶς μὲ τὴν σιτοκαλλιέργειαν, ἐπανειλημμένως ἔχομεν ἀνακοινώσει καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δημοσίᾳ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σκεπτόμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἐφαρμόζοντες, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σῖτον. Πάντως διὰ τὸ κριθάρι, δὲν συντρέχουν οἱ ἴδιοι λόγοι τῆς εἰδικῆς προστασίας. Ἄλλωστε, εἰδικὴ προστασία μόνον διὰ τὸ σιτάρι ὑπῆρχεν ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἡ προστασία περιωρίζετο, συνίστατο εἰς τὸ ὅτι ἐλαμβάνοντο καὶ λαμβάνονται μέτρα, ὥστε εἰς τὸν παραγωγὸν κατὰ τὴν ἐποχήν, ἰδίως, τῆς προσφορᾶς τῆς μεγάλης, κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τῆς παραγωγῆς, νὰ παρέχεται ἡ συνδρομή, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἠναγκασμένος νὰ προσφέρῃ τὴν παραγωγήν του εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ νὰ καθίσταται, ἐνδεχομένως, ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως αὐτοῦ. Κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ὅπως καὶ εἰς τὰ παρελθόντα ἔτη ἢ μᾶλλον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, διότι, ὄντως, ἡ ἐπερώτησις τοῦ κυρίου συναδέλφου εἶναι ἀπὸ πέρυσιν, ἀλλ’ ἡ συζήτησίς της ἀνεβλήθη, ὄχι ἐξ ὑπαιτιότητος ἐμοῦ, προσωπικῶς, ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ ἰδίου, διότι πολλὲς φορὲς ἐζήτησε τὴν ἀναβολήν, μοῦ φαίνεται ὑπερέβη τὰς 10 φορὰς ποὺ ἐζήτησε τὴν ἀναβολήν, προσδιώρισε τὸ ἀντικείμενον, ὅτι ἀφορᾷ τὴν μέλλουσαν παραγωγήν, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ὅπως καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, διὰ τὴν προστασίαν, εἰδικώτερον τῶν παραγωγῶν κριθῆς, ἐφηρμόσθη τὸ μέτρον τῆς παροχῆς, τῆς χρηματοδοτήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, οὕτως ὥστε νὰ ἔχουν τὰ μέσα νὰ δανείζουν ἐπὶ συγκεντρώσει τοὺς παραγωγοὺς καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀποφεύγεται, ἐπαναλαμβάνω, ἡ πληθωρικὴ προσφορὰ καὶ νὰ ἀποφεύγωνται νὰ γίνωνται ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἐκ μέρους τῶν ἐμπόρων. Ἐφέτος, ἡ χρηματοδότησις τῆς συγκεντρώσεως τῆς κριθῆς, ὑπ’ αὐτὸν τὸν τύπον, ἀνῆλθεν εἰς τὰ 20.000.000 δραχμῶν. Ὡρίσθη προκαταβολή, τὸ τονίζω, εἰς δραχ. 1,80 κατ’ ὀκᾶν, ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ εἰς τὸ 70% τῆς τιμῆς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Καὶ συνέβη πέρυσι τοῦτο τὸ ἐξαιρετικόν, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι καὶ διὰ τὸ κριθάρι, ὅπως καὶ δι’ ὅλα τὰ προϊόντα, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον. Οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοί, μέσῳ τῶν ὁποίων ἐγένετο, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συγκέντρωσις, διότι τὸ προϊόν αὐτό, διεθνῶς ἦτο πτωχὸν ἀπὸ ἀπόψεως τιμῆς, ἀμφέβαλλον καὶ δὲν ἐτόλμων νὰ κάμουν τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν καὶ νὰ ἀναλάβουν τὸν κίνδυνον τῆς προκαταβολῆς, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἰσηγήθη καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε νὰ ἐγγυηθῇ ἀπὸ τὴν 1,80 τὰ 40 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατωρθώθη νὰ παρασχεθοῦν τὰ μέσα εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς κριθῆς, ὅπως καὶ εἰς τὰ ἄλλα προϊόντα, νὰ ἠμπορέσουν νὰ μὴ ἔχουν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου προσφορᾶς. Ἐκτὸς τούτου, ἐφέτος, διότι ἦτο ηὐξημένη ἡ παραγωγὴ καὶ διότι ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη τῆς παρεμβάσεως εἰς ὡρισμένας περιφερείας, ὅπως εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Κυκλάδων, ἡ Κυβέρνησις ἠγόρασε διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν ἐπηυξημέναι, ἐν σχέσει μὲ πέρυσι καὶ πρόπερσι, 1400 τόννους, ἔναντι 880 ἀγορασθέντων κατὰ τὸ 1957 καί, μοῦ φαίνεται, 330 κατὰ τὸ 1956.

§47Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Ἀπὸ ὡρισμένα νησιά, κατόπιν ἐπιλογῆς. Ηὐνοήθησαν ὡρισμένα νησιά.

§48Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ, Γεωργίας). Οὐδεμία εὔνοια, κύριε συνάδελφε. Θὰ σᾶς εἴπω τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχω. Τὸν ὑπαινιγμὸν τὸν ἠξεύρω καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἡ τιμή, εἰς τὴν ὁποίαν ἠγοράσθη ἡ ποσότης αὐτὴ τῶν 1400 τόννων ἔναντι, ἐπαναλαμβάνω, 880 τοῦ 1957 ἦτο ἀρκετὰ καλή. Ἦτο ἡ τιμὴ τῶν 3,40 κατ’ ὀκᾶν, ἡ ὁποία ἀντιστοιχεῖ εἰς 2,70 ἢ 2,80 κατ’ ὀκᾶν εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς. Σημειώσατε, ὅτι ἡ διεθνὴς τιμὴ τῆς κριθῆς τὸ 1957, ἐκυμαίνετο εἰς τὰ 2,60 ἕως 4,70. Ταῦτα γενικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Ἐπειδή, ὅμως, ἡ ἐπερώτησις κυρίως στρέφεται εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν Κυκλάδων, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ εἰδικώτερα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν παραγωγὴν τῆς περιφερείας αὐτῆς. Λέγω εἰδικώτερα μέτρα, διότι καὶ περισσοτέρα εἶναι ἡ προσφερομένη πρὸς πώλησιν ποσότης καὶ καλυτέρα ἡ ποιότης τῆς περιοχῆς τῶν Κυκλάδων. Δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα δι’ ὅλα τὰ νησιά. Ἔχω, ὅμως, διὰ τὰς νήσους Ἄνδρον, Τῆνον, Κύθνον κλπ. Ἡ παραγωγὴ κατὰ τὸ 1958 εἰς τὰ νησιὰ αὐτά, ἀνῆλθεν εἰς 12 ἑκατομμύρια ὀκάδας περίπου, δηλαδὴ εἰς 15 χιλιάδας τόννους. Ποία εἰδικὴ προστασία ἐλήφθη εἰς τὰ νησιὰ αὐτά; Ἐκτὸς τοῦ γενικοῦ μέτρου τῆς συγκεντρώσεως, μὲ προκαταβολὴν 1,80 κατ’ ὀκᾶν καὶ μὲ ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, ἐκ τῆς προκαταβολῆς αὐτῆς, τῶν 40 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ἐλήφθησαν καὶ τὰ ἑξῆς μέτρα: Πρῶτον, ἅπασα ἡ ἀναγκαιοῦσα εἰς τὸν στρατὸν ποσότης ἠγοράσθη ἀπὸ τὰ νησιὰ αὐτά, ποσότης περίπου 1400 τόννων. Δεύτερον, παρεκλήθη ἐπανειλημμένως παρ’ ἐμοῦ ἡ Ἑταιρεία Φὶξ νὰ ἀγοράσῃ κριθάρι πρὸς βυνοποίησιν, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὰ νησιὰ αὐτά. Καί, ὅπως ὡμολόγησεν ὁ ἐπερωτῶν συνάδελφος, ἡ παρέμβασις τῆς ἑταιρείας αὐτῆς, παρ’ ὅλον ὅτι τὴν κατηγόρησεν, ὑπῆρξεν ἀποτελεσματική, διότι, ὡμολόγησεν, ἔδωσε 2–3 δεκάρες παραπάνω ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς ἀγορᾶς. Καὶ τώρα ἂς ἔλθωμεν νὰ ἴδωμεν ποῖα ἦσαν τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα διετέθησαν ἀπὸ τὰς νήσους αὐτὰς καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, μὲ τὰ μέτρα αὐτά, τῆς ἀγορᾶς δηλαδὴ ἀπὸ τὸν στρατόν, τῆς παρεμβάσεως τῆς Ἑταιρείας Φίξ, τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ μέρους τῆς ΚΥΔΕΠ καὶ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Ἂς πάρωμεν, ἐπαναλαμβάνω, τὰ νησιά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Εἰς τὴν Θήραν ἔχομεν παραγωγὴν 1.100.000 ὀκάδας. Καὶ κατὰ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Διευθυντοῦ Γεωργίας, τὴν πρόσφατον, τῆς 23ης Φεβρουαρίου, δὲν ἀπέμεινεν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν οὔτε μία ὀκᾶ, διατεθείσης ὁλοκλήρου τῆς ποσότητος τῆς Θήρας. Ἀνέφερεν ἔπειτα, ὅτι εἰς τὴν Κύθνον ἔμεινεν ἀδιάθετον τὸ ἥμισυ σχεδὸν τῆς ποσότητος. Ἐκ τῶν 964 χιλιάδων ὀκάδων, παρέμεινον ἀδιάθετοι μόνον 150 χιλιάδες ὀκάδες. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν περιφέρειαν τοῦ κυρίου συναδέλφου, εἰς τὴν Νάξον, ἐκ τῶν 1.162.000 ὀκάδων, παρέμεινεν ἀδιάθετος ποσότης εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν 93 χιλιάδες ὀκάδες. Ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ καταγόμενος ἀπὸ τὴν Τῆνον, διαμαρτύρεται δι’ ἄνισον μεταχείρισιν.

§49Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν συγκέντρωσιν, κύριε ὑπουργέ.

§50Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ Τῆνος ἔχει τὴν μεγαλυτέραν παραγωγὴν κριθῆς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἔχει καὶ τὴν μεγαλυτέραν αὐτοκατανάλωσιν, διότι ἐκεῖ εἶναι ἀνεπτυγμένη κἄπως ἡ ἀγελαδοτροφία. Τὸ 1958, ἡ παραγωγὴ εἰς τὴν Τῆνον, ἀνῆλθεν εἰς 2½ ἑκατομμύρια ὀκάδας. Καὶ τὴν 20.2.1959, κύριοι συνάδελφοι, ἀπέμεινεν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ποσότης μόλις 100 χιλιάδων ὀκάδων.

§51Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Τὸ ἐρώτημά μου, κύριε ὑπουργέ, ἦτο πόση ποσότης ἠγοράσθη διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους, ἀπὸ τὴν Τῆνον.

§52Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἀκριβῶς.

§53Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Οὔτε μία ὀκᾶ, κύριε ὑπουργέ.

§54Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ παρέμβασις διὰ τῆς ἀγορᾶς, διὰ λογαριασμὸν τοῦ στρατοῦ, ἐγένετο καὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐκεῖ, ὅπου ἡ ἀπορρόφησις, λόγῳ ἐπιτοπίων ἀναγκῶν ἢ δι’ ἄλλους λόγους, δὲν ἦτο, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι. Ἔτσι ἔπρεπε νὰ γίνῃ.

§55Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Ἐπανειλημμένως, διὰ τηλεγραφημάτων, διεμαρτυρήθην πρὸς ὑμᾶς καὶ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, ἐξαιτούμενος τὴν συμμετοχὴν καὶ τῆς Τήνου εἰς αὐτὴν τὴν κατανομὴν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἀπὸ τὴν Τῆνον, οὔτε μία ὀκᾶ ἠγοράσθη.

§56Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Νομίζω, ὅτι ἔχετε καὶ σεῖς ἄδικον διαμαρτυρόμενος, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ παραγωγή σας ἀπερροφήθη σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου. Ἂς ἔλθωμεν τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς τιμάς, εἰς τὰς ὁποίας διετέθη τὸ προϊόν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἕνα προϊόν, τοῦ ὁποίου ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰς διεθνεῖς τιμάς. Τὸ 1956, αἱ τιμαὶ ἐκυμαίνοντο μεταξὺ 2,25–2,55. Τὸ 1957 εἶναι 3,10 καὶ τὸ 1958 μεταξὺ 2,60 καὶ 2,70. Διαβεβαιῶ τὸν κύριον συνάδελφον, ὅτι θὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἰδίαν πολιτικὴν ἐπὶ τῆς κριθῆς καὶ τὴν ἰδίαν εὐνοϊκὴν μεταχείρισιν διὰ τὰς Κυκλάδας, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον. Πρέπει, ὅμως, γενικώτερον, ἐπειδὴ ὁμιλοῦμεν διὰ περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὄντως μίαν πτωχὴν παραγωγήν, νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ προσπάθειά μας διὰ τὰς περιφερείας αὐτάς, εἶναι εἰς τὸ νὰ ἀναπτύξωμεν, παραλλήλως πρὸς τὸ ὑπάρχον εἰσόδημα, ἕνα πρόσθετον εἰσόδημα. Καὶ ἐπειδὴ καὶ ἡ περιφέρεια Κυκλάδων καὶ ἄλλαι περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι συμπίπτει νὰ παράγουν κριθήν, εἶναι πρόσφοροι διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας, παρέχομεν ὅλα τὰ μέσα —τὸ ὁμολογοῦν, νομίζω, οἱ συνάδελφοι ἐκ Κυκλάδων— ὅλα τὰ μέσα, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας. Ἔλαβα καὶ ἄλλοτε ἀφορμήν, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς κτηνοτροφίας εἶναι ἕνα μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δημιουργηθῇ ἕνα πρόσθετον εἰσόδημα εἰς μέγα μέρος τοῦ ἀγροτικοῦ μας κόσμου. Διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας θὰ ἀναβιβάσωμεν τὸ ἐπίπεδον τῆς διατροφῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἀκόμη διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας, θὰ ἐπιτύχωμεν νὰ ἐξοικονομήσωμεν σημαντικώτερον μέρος συναλλάγματος. 35–40 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ διαθέτομεν κατ’ ἔτος, διὰ τὴν εἰσαγωγὴν κτηνοτροφικῶν προϊόντων. Διὰ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, διότι δημιουργοῦνται καὶ εὐνοϊκοὶ οἰκονομικοὶ ὅροι, ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνάγκην οὔτε αὐτῆς τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν παρέχομεν ἤδη εἰς τὰ διάφορα γεωργικὰ προϊόντα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐξέθεσα θὰ ἐπείσθητε καὶ σεῖς, ὅτι γενικώτερον, διὰ τὸν τόπον καὶ εἰδικώτερον διὰ τὰς Κυκλάδας, ἔγινεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ὅ,τι ἐπεβάλλετο νὰ γίνῃ. (Χειροκροτήματα).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Εὐστρατιάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§58Σ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Α. Μπαρότσης, ἔχει τὸν λόγον.

§60Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, κύριε Πρόεδρε, ἰσοδυναμεῖ πρὸς καταδίκην ὁριστικὴν τῶν παραγωγῶν, διότι μᾶς τὸ εἶπε καθαρά, ὅτι τὸ καλλίτερον ποὺ ἔχει νὰ γίνῃ, εἶναι νὰ γίνῃ ὅ,τι ἔγινε πέρυσι καὶ ὅτι ἡ ἐλπὶς διὰ τὸ μέλλον, εἶναι ἡ κτηνοτροφία. Νομίζω, λοιπόν, πρῶτον, ὅτι, ὅ,τι ἔγινεν, δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ, διότι ἔπρεπε νὰ παρασχεθῇ μία προστασία καὶ εἰς τὴν Κύθνον, ἐφ’ ὅσον ἦσαν τόσον ἐπαχθεῖς αἱ συνθῆκαι τῆς ἀγορᾶς, κατὰ τὴν περυσινὴν περίοδον. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα μᾶς εἶπεν ὁ κύριος ὑπουργὸς ὅτι ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν νομίζω, ὅτι ἦσαν τὰ ἐνδεδειγμένα. Ἡ χρηματοδότησις ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός, ὑπῆρξεν ἐλλιπής, ἐν σχέσει πρὸς τὸν πανικὸν ποὺ ἐδημιουργήθη εἰς τὴν ἀγοράν, διότι δὲν ἠμποροῦσαν νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν τὰ κριτήρια τῶν προηγουμένων ἐτῶν, καὶ νὰ ἀποφασισθῇ ἡ χρηματοδότησις. Ἀπόδειξις, ὅτι ὁ ὑπουργὸς μᾶς λέγει, ὅτι ἐδόθη τιμή. Ἀλλὰ ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι εἰς ὡρισμένα νησιὰ ὑπάρχουν ἀζήτητοι ποσότητες καὶ εἰς ἄλλα νησιὰ ἔχει δοθῆ καὶ μία δραχμή, χωρὶς νὰ ἔχῃ συγκεντρωθῇ τὸ ποσόν. Εἰς τὴν Κύθνον, π.χ., ὑπάρχουν 235 χιλιάδες τόννοι ἀδιάθετοι. Εἰς τὴν Θήραν ἔγινε μία πρωτοφανὴς ἀδικία, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ πάρῃ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους 1.000 τόννους, μόνον ἀπὸ τὴν Θήραν. Μᾶς λέγει, λοιπόν, σήμερον, ὁ κ. ὑπουργός, καὶ μᾶς τὸ ἐμφανίζει ὡς μέτρον ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, ὅτι συνεκεντρώθησαν 1200 τόννοι. Ἀλλά, ὅταν ἔπρεπε νὰ συγκεντρωθοῦν, βάσει τῆς ὑποσχέσεως τῆς Κυβερνήσεως, μόνον ἀπὸ τὴν Θήραν 1.000 τόννοι, σᾶς ἐρωτῶ, οἱ ὑπόλοιποι 200 χιλιάδες ὀκάδες, εἶναι περισσότεροι τῶν 900 χιλιάδων ὀκάδων τοῦ παρελθόντος ἔτους; Δὲν τὸ νομίζω. Ἐπὶ πλέον, ἔγινε τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τοὺς Θηραίους, ὅτι θὰ συγκεντρώσῃ 1000 τόννους διὰ λογαριασμὸν τοῦ στρατοῦ, μετὰ ἔλαβον ἄλλην ἀπόφασιν, νὰ πάρῃ τοὺς 600 τόννους καὶ τοὺς ἄλλους 400 τοὺς κατένειμεν εἰς τὰς ἄλλας νήσους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἄδικον, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συγκεντρώσῃ 1000 τόννους ἀπὸ τὴν Θήραν καὶ διότι ἡ κριθὴ τῶν ἄλλων μερῶν, ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθοῦν εἰς τὸν Φίξ, ἐνῷ τῆς Θήρας ὑπολείπεται εἰς ποιότητα καὶ ἔπρεπε νὰ τὴν ἀπορροφήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς στρατός. Πέραν αὐτῶν, εἰς τὴν κατανομὴν ποὺ ἔγινε τῆς ποσότητος εἰς τὰς ἄλλας νήσους, ἐσημειώθησαν ἀδικίαι. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, δὲν ἠμπορῶ νὰ παραπονεθῶ διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, ἀλλά, ὅπως ἀνέφερε συνάδελφος, ἡ Τῆνος, π.χ., ἠγνοήθη καὶ καταφώρως ἠδικήθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅσα μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, δὲν ἀποτελοῦν, παρὰ καταδίκην τῶν παραγωγῶν. Αὐτὸ ποὺ λέγεται, περὶ ἀναπτύξεως τῆς κτηνοτροφίας, εἶναι ὡς σκοπὸς ὀρθόν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ χρειάζεται καὶ χρόνον μακρὸν καὶ βοήθειαν μεγάλην, ἐνῷ ἐδῶ δὲν ὑπάρχει οὔτε ὁ χρόνος, διότι ἡ κατάστασις ἐπείγει διὰ τὰς νήσους, οὔτε ἡ βοήθεια, οὔτε αἱ προϋποθέσεις διὰ νὰ βοηθηθῇ ἡ κτηνοτροφία, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν καλλιέργειαν τῶν δημητριακῶν. Σκεφθῆτε ὅταν λέγωμεν, ὅτι θὰ ἀναπτύξωμεν εἰς τὴν Φολέγανδρον, π.χ., κτηνοτροφίαν, ὅταν βλέπουν ἐκεῖ κτηνίατρον κἄθε 3 χρόνια. Αὐτὰ δὲν εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦμεν σοβαρῶς νὰ τὰ λέγωμεν εἰς τοὺς παραγωγούς, διὰ νὰ τοὺς παρηγορήσωμεν, διότι ἐκεῖνοι, ἐν ὄψει τῆς σκληρῆς πραγματικότητος, ὅταν τὰ ἀκούσουν αὐτά, θὰ πρέπει νὰ ἑτοιμάζουν τὰ ὑπάρχοντά των, διὰ νὰ φύγουν ἀπὸ τὰ νησιά.

§61Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας). Πρῶτα πρῶτα, ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως, εἰς διάψευσιν τῶν ὅσων εἴπατε προηγουμένως. Ἔχω ἐδῶ ἐπίσημα στοιχεῖα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα φαίνεται, ὅτι εἰς τὴν Θήραν δὲν ἔμεινεν ἀδιάθετος οὔτε μία ὀκᾶ. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἡ παρέμβασις ὑπῆρξεν ἀποτελεσματική. Δεύτερον, εἴπατε προηγουμένως, ὅτι εἶχε γίνει ὑπόσχεσις νὰ ἀγορασθῇ ποσότης 1000 τόννων ἐκ Θήρας. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές, ὄχι, ὅμως, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν πολιτικήν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσιακήν, ἡ ὁποία δὲν εἶχεν ἀντιληφθῇ τὴν ἀνάγκην τῶν ἄλλων νήσων. Καὶ μοῦ φαίνεται, ὅτι ὀρθοτέρα ἦτο ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησίς μας καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, ὅσον ἀφορᾶ τὴν κατανομὴν τῶν 1000 τόννων, τοῦτο δὲ ἀποδεικνύει, τὸ διατί, παρ’ ὅλον ὅ,τι ἀπὸ τὴν Θήραν ἐπήραμεν 600 τόννους, ἀπὸ τοὺς 1400 ἐν συνόλῳ, ἐν τούτοις, δὲν ἀπέμεινεν οὐδεμία ποσότης πλεονάζουσα.

§62Α. ΜΠΑΡΟΤΣΗΣ. Εἴκοσι χιλιάδας, ἔχει ἡ Ἕνωσις.

§63Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶπον, ὅτι ἡ ΚΥΔΕΠ καὶ ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, κάμνουν συγκέντρωσιν διὰ λογαριασμὸν τῶν παραγωγῶν, μὲ τιμὴν 1,80 σὺν 40 λεπτὰ, τὰ ὁποῖα παρέχει ὡς ἐγγύησιν τὸ Κράτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κτηνοτροφίαν, εἴπατε, ὅτι οὔτε τὰ μέσα ὑπάρχουν, οὔτε καὶ φροντὶς λαμβάνεται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέσα, ὑποθέτω, ὅτι σᾶς διαφεύγει, κύριε συνάδελφε, ὅτι, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος διετέθησαν διὰ τὴν κτηνοτροφίαν, μέσῳ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, 300.000.000 δραχμαί, ἔναντι 85.000.000 τοῦ ἔτους 1958 καὶ ἐκτὸς τῶν δανείων τῶν βραχυπροθέσμων κατ’ ἔτος. Εἶπεν, ἐπίσης, ὁ κύριος συνάδελφος, ὅτι τί νὰ τὴν κάνουν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν κτηνίατροι. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κύριος συνάδελφος, ὅτι προσφάτως ἐψηφίσθη νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου προεβλέπετο ἡ αὔξησις τῶν κτηνιάτρων. Ἐπίσης, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι τώρα, προσφάτως, ἱδρύθησαν περίπου 40–50 κτηνιατρεῖα εἰς διαφόρους περιφερείας. Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην, εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς πλήρη ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι παρέχομεν ὅλα τὰ μέσα, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας, διότι πιστεύομεν, ὅτι μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κτηνοτροφίας, εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγήν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλή, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν;

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9 μ.μ.).