1959.03.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68η.

Τρίτη 10 Μαρτίου 1959

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεὺς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Χθὲς ἔκαμα μίαν διακοπὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἶπον, ὅτι SPECU-LATION δὲν σημαίνει εἰκασιολογία καὶ ἡ διακοπή μου αὕτη δὲν ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικά.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διακοπή σας αὐτὴ, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀντικανονικῶς, δὲν ἠκούσθη οὔτε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν, οὔτε ἀπὸ τοὺς πρακτικογράφους καὶ δι’ αὐτὸ δὲν περιελήφθη εἰς τὰ πρακτικά. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Αὐγερόπουλος ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§7Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Πιπιλῆς, Ε. Σαββόπουλος, Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, Β. Κρῖκος καὶ Χ. Καραπιπέρης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ. 3790) 1957 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Σταυρόπουλος, Α. Ἀηδονᾶς, Ι. Σπαθάρης, Β. Βύζας, Ι. Σπηλιόπουλος, Σ. Πολυζωγόπουλος καὶ Π. Τσακιρίδης, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Α. Ν. 971) 1949 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας κ.λ.π.», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σταμάτης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3562)1956». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3562)1956». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν δέκα (10) οἰκογενειῶν κατοικουσῶν εἰς ἀπαλλοτριωθεῖσαν ἔκτασιν ὄπισθεν τοῦ Γηροκομείου, ὑπὲρ τοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων Ἀξιωματικῶν Π. Δ. 1940–41 αἰτουσῶν ὅπως ἐξαιρεθῶσι τῆς ἀπαλλοτριώσεως δύο ἢ τρία οἰκόπεδα, ἐφ’ ὧν θέλουσι περιορισθῆ αἱ ἐν λόγῳ οἰκογένειαι. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σ. Χούτας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Αἰτωλοακαρνανίας, αἰτοῦντος κατάργησιν προσθέτου 25% ἐπὶ τῆς συνδρομῆς τοῦ ραδιοφώνου. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Κτηματιῶν Κορινθίας ὑπογεγραμμένου ὑπὸ ἑξήκοντα ἑπτὰ (67) μελῶν, δι’ οὗ παρακαλοῦν, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 634 τοῦ Α. Κ. καί ἐπιτραπῇ ἡ κατ’ ἐλευθέραν βούλησιν τῶν ἐργατῶν καὶ Κτηματιῶν σύναψις συμβάσεως μισθώσεως, ὡς πρὸς τὸν χρόνον αὐτῆς πρὸς ὄφελος ἀμφοτέρων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Φιλίππου, Β. Μπρακατσούλας καὶ Α. Τσιπώρης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης, διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς ἀποφασισθείσης ἐκποιήσεως, ὡς δῆθεν ἀνταλλαξίμου οἰκοπέδου τῆς αὐλῆς τοῦ Αʹ Γυμνασίου Καρδίτσης καὶ αἰτοῦντος τὴν ματαίωσιν τῆς ἐν λόγῳ ἐκποιήσεως. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Δ. Κελτεμλίδης καὶ Ε. Γιαρένης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν εἰς Συνοικισμὸν Θεσσαλονίκης τέως 151, ἐγκατασταθεισῶν οἰκογενειῶν αἰτουσῶν ἐπίσπευσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ ἀπὸ ἐτῶν ἐκκρεμοῦντος νομοσχεδίου «περὶ ρυθμίσεως τῆς ὁριστικῆς παραχωρήσεως τῶν οἰκημάτων κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Βομβοπλήκτων Κορίνθου, ὑπογραφομένου ὑπὸ τούτων Πέτρου Παντελοπούλου, Ι. Δρίτσα καὶ Μ. Σωτηροπούλου, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ παρακαλοῦν, ὅπως ψηφισθῇ ὁ σχετικὸς νόμος περὶ ἀποζημιώσεως Βομβοπλήκτων, οἱ ὁποῖοι οὐδεμιᾶς ἔτυχον μέχρι σήμερον ἐνισχύσεως, πρὸς μερικὴν ἔστω ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν των. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Χριστογιῶργος καὶ Ν. Σκοπούλης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν καπνοκαλλιεργητῶν τῆς Κοινότητος Ἐλεούσης–Ἰωαννίνων, αἰτούντων ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεως περὶ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Γιαχνῆς, Γ. Αὐγερόπουλος καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργατοτεχνιτῶν Κλωστοϋφαντουργίας, αἰτοῦντος ἐπαναλειτουργίαν τῶν ἀργούντων σήμερον Κλωστοϋφαντουργικῶν ἐργοστασίων καὶ χορήγησιν ἐκτάκτων ἐπιδομάτων ἀνεργίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Βιοτεχνῶν Μετάλλου, διαμαρτυρομένου διὰ ψήφισιν Νόμου 3666)58 «περὶ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Ἐργατῶν Μετάλλου καὶ αἰτοῦντος ἀκύρωσιν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προστατευτικοῦ καὶ πολιτιστικοῦ Συλλόγου Συνοικίας Παχιανῶν Χανίων ὁ Ἅγιος Θωμᾶς, αἰτοῦντος τὴν ὑπαγωγὴν τῶν μελῶν του εἰς τὸ Ν.Δ. 3713) 1957 «περὶ ρευστοποιήσεως ἀνταλλαξίμου ἀγροκτήματος, εἰς ὃ ἀνήγειρον οἰκοδομὰς ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως δυνηθῶσι νὰ ἀνταπεξέλθωσιν εἰς τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλάς των. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ὀξυλίθου Εὐβοίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν διακοπὴν τῆς λεωφορειακῆς συγκοινωνίας Ὀξυλίθου Πλατάνου–Κύμης, λόγῳ μὴ διαρρυθμίσεως ἐπικινδύνων στροφῶν τῆς ἐγκαταλειφθείσης ἐπαρχιακῆς ἁμαξητῆς ὁδοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Λασκαρίδης καὶ Κ. Κωνσταντάρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ «ἡ Δήμητρα» Μαρκασιᾶς–Καβάλας, αἰτοῦντος Κρατικὴν παρέμβασιν πρὸς καθορισμὸν ἱκανοποιητικῶν τιμῶν διὰ τὰ ἐναπομείναντα ἀδιάθετα καπνὰ τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαδόπουλος, Γ. Εὐαγγέλου, Α. Λασκαρίδης καὶ Κ. Κωνσταντάρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινοτήτων Παρανεστίου Δράμας, αἰτούντων ἀποδέσμευσιν τῶν μεταλλευτικῶν χώρων Στρυμόνος μέχρι τοῦ Ἕβρου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Σιαφλέκης, Α. Τσιάντος καὶ Ε. Σκούρας, καταθέτουν ἀναφορὰν μητέρων καὶ συζύγων πολιτικῶν ἐξορίστων Μαγνησίας, αἰτουσῶν τὴν ἄρσιν τῆς ἐκτοπίσεως τῶν συγγενῶν των. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Σβώλου, Ν. Κιτσίκης, Ι. Εὐαγγελίδης καὶ Γ. Σπηλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Φυματικῶν τοῦ Σανατορίου «Η ΣΩΤΗΡΙΑ», ἐκφραζόντων τὴν ἀγανάκτησίν των διὰ τὰς συμφωνίας Ζυρίχης–Λονδίνου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Πρίφτης, Ι. Δραγονέτης καὶ Δ. Καρακουλουξῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων ΤΕΒΕ Ν. Κερκύρας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐπίλυσιν ζητημάτων τοῦ Κλάδου των καὶ αἰτούντων ἐπίλυσιν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Χιωτάκης, Ι. Κοντουδάκης καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Χανίων, αἰτοῦντος πιστωτικὴν παρὰ τῶν Τραπεζῶν διευκόλυνσιν τῶν μελῶν του. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Γλιγλῆς, Α. Τσιάντος καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ πολιτευτοῦ Δωδεκανήσου Δ. Χατζηαντωνίου, διαμαρτυρομένου δι’ αὐθαιρέτους ἐνεργείας εἰς βάρος του τῶν ἐν Κῷ Ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ αἰτοῦντος λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων κατὰ τῶν ἐν λόγῳ ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Σκοπούλης καὶ Μ. Χριστογιῶργος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Βομβοπλήκτων Ἰωαννίνων, αἰτοῦντος ἀποζημίωσιν ἐκ τῶν ληφθεισῶν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν πολεμικῶν ἐπανορθώσεων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Κάβδας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κοινοτήτων Σιταγρῶν, Μαυροτόπου, Μεγαλοκάμπου καὶ Μικροκάμπου Δράμας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν συγκέντρωσιν ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν καπνῶν των ἐσοδείας 1957, παρὰ τὴν βαθμολογίαν τούτων ὑπὸ τῶν πρὸς τοῦτο διατεθέντων ὀργάνων τοῦ ΕΟΚ κλπ. καὶ ζητούντων λῆψιν μέτρων πρὸς συγκέντρωσιν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Πρίφτης, Ι. Δραγονέτης καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων Ἀγαθοεργῶν Ἱδρυμάτων Κερκύρας, αἰτούντων, ὅπως συμπεριληφθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ πρόγραμμα στεγάσεως τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Χονδρονάσιος, Χ. Παγώνης καὶ Ε. Γιαρένης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἡνωμένων Συντεχνιῶν Ὑποδηματοποιῶν, Σανδαλοποιῶν, Σαγματοποιῶν καὶ Τσαρουχοποιῶν Λαρίσης, αἰτούντων λῆψιν μέτρων πρὸς προστασίαν τούτων ἀπὸ τὸν ἀθέμιτον ἀνταγωνισμὸν τῶν προσωρινῶς ἐγκατεστημένων εἰς διαφόρους πόλεις πλανοδίων ἐμπόρων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Τούμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Συνδέσμων Καρροποιῶν, Πεταλωτῶν καὶ Σαγματοποιῶν, αἰτούντων τὴν ἐπίλυσιν τῶν πρὸ 8ετίας ἐκκρεμούντων ζητημάτων των. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 58638)9.3.59 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χρηματοδότησιν τοῦ ΑΣΟ, μὲ ποσὸν δραχμῶν 20.000.000 χρησιμοποιηθησομένου πρὸς ἐφοδιασμὸν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν διὰ σταφιδοπάνων. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ Γυμνασίου Ἀεροπόλεως, ζητοῦντος συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ διὰ τριῶν καθηγητῶν Φιλολόγων, μιᾶς Γυμναστρίας, ἑνὸς καθηγητοῦ Γαλλικῶν καὶ ἑνὸς Τεχνικῶν καὶ Ὠδικῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Καρακουλουξῆς, Ε. Γιαρένης καὶ Γ. Πρίφτης καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων ΙΚΑ, αἰτούσης αὔξησιν τῶν συντάξεων κατὰ 50%, ἐνίσχυσιν τοῦ ΤΕΒΕ παρὰ τοῦ Κράτους κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Σωματείων Καρροποιῶν, Σαγματοποιῶν καὶ Πεταλωτῶν Νομοῦ Κορινθίας, ὑπογραφομένας ὑπὸ τῶν Προέδρου κ. Β. Δανιήλ, τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως κ. Ἰωάννου Κυριάκου, τοῦ ἐκπροσώπου τῶν Σαγματοποιῶν κ. Χ. Μαυροπούλου, τῶν Πεταλωτῶν κ. Σπυρ. Ζαφειροπούλου, δι’ ὧν ζητοῦν τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως, τὴν ὁποίαν τοῖς ὑπεσχέθησαν οἱ ἑκάστοτε ἁρμόδιοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, λόγω τῆς γενικεύσεως τῶν δι’ αὐτοκινήτων κλπ. μεταφορῶν καὶ στερουμένων ἤδη παντὸς πόρου ζωῆς. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἁμαξακαρραγωγέων Κιάτου, ὑπογραφομένης ὑπὸ τοῦ Προέδρου κ. Θ. Παπαγεωργίου καὶ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως κ. Κ. Ρομπόκου, δι’ ἧς ζητοῦν τὴν χορήγησιν ἀδειῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων δημοσίας χρήσεως καὶ διαμαρτύρονται, διότι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17239)3.7.58 ἀποφάσεως τοῦ Ὑφυπουργοῦ Συγκοινωνιῶν χορηγοῦνται ἄδειαι τρικύκλων εἰς τοὺς ἔχοντας ἤδη τρικύκλους μοτοσυκλέττας. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Λαγκάδος Χίου, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων ἀπορροφήσεως τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ ἀνέργων ναυτικῶν τῆς Κοινότητός του. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Κύμης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν ἀνασυντάξεως τοῦ Πολεοδομικοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Κύμης, πρωτευούσης τῆς Ἐπαρχίας Καρυστίας. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κουρέων Ἱεράπετρας, αἰτούντων νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς βιοτέχναι ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως τύχωσι πιστωτικῆς διευκολύνσεως. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Β. Πανούσης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἁμαξοκαρραγωγέων Κορίνθου, τὴν ὁποίαν ὑπογράφουν ὁ Πρόεδρος τοῦ Σωματείου κ. Χ. Νικολόπουλος, ὁ Γραμματεὺς κ. Καστινάκης καὶ ὁ Ταμίας κ. Π. Κόλλιας, δι’ ἧς ζητοῦν τὴν παροχὴν εἰς τοὺς Ἁμαξοκαρραγωγεῖς ἀποζημιώσεως ἢ ἀδειῶν αὐτοκινήτων, διότι ἐπλήγησαν ἐκ τῶν δι’ αὐτοκινήτων καὶ τρικύκλων μοτοσυκλεττῶν διενεργουμένων μεταφορῶν καὶ παρέμειναν ἄνευ ἐργασίας, στερούμενοι παντὸς πόρου ζωῆς. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Συλλόγου Κερκύρας, αἰτοῦντος ρύθμισιν τοῦ προβλήματος τοῦ δημιουργουμένου εἰς βάρος τοῦ τοπικοῦ ἐμπορίου παρὰ τῶν πλανοδίων πωλητῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνεταιρισμοῦ οἰκιστῶν καὶ οἰκοπεδούχων προαστείου Ἁγίου Παντελεήμονος Τραχώνων «Ἡ Ἀλληλεγγύη», αἰτοῦντος τὴν ἐπίστρωσιν τῆς κατεστραμμένης ὁδοῦ Δωδεκανήσου, ἧς ἡ διάβασις κατέστη προβληματικὴ διά τε τοὺς πεζοὺς καὶ τὰ λεωφορεῖα. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης Παιδείας Χαλκίδος, ζητοῦντος ἵνα τὸ Αʹ Γυμνάσιον ἀρρένων Χαλκίδος λειτουργήσῃ ὡς πρότυπον σχολεῖον καὶ τῷ παρασχεθοῦν ὅλα τὰ σύγχρονα ἐποπτικὰ μέσα διδασκαλίας κατὰ τὸν τύπον πειραματικῶν σχολείων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σ. Χούτας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καρραγωγέων Ἀμφιλοχίας αἰτοῦντος ταχεῖαν ἀποζημίωσιν αὐτῶν, πληγέντων ἐκ τῆς ἐπικρατήσεως τοῦ αὐτοκινήτου. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἰδιωτικῶν Ἀστικῶν Λεωφορείων μείζονος καὶ ἐλάσσονος Αʹ τύπου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς– Περιχώρων, αἰτούντων τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν γραμμῶν, λόγῳ ἀποχωρήσεως τῆς Η.Ε.Μ. ὑπὸ τῶν μελῶν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἀνωτάτης Πανελληνίου Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων αἰτούσης ἔκπτωσιν 50% ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν ἐσωτερικῶν συγκοινωνιῶν τῆς χώρας διὰ τοὺς πολυτέκνους καὶ τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Πρίφτης καὶ Ι. Δραγονέτης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Συλλόγου Κερκύρας, αἰτοῦντος ρύθμισιν τοῦ προβλήματος τοῦ δημιουργημένου εἰς βάρος τοῦ τοπικοῦ ἐμπορίου παρὰ τῶν πλανοδίων πωλητῶν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Κάβδας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γεωργικῶν Πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν «Ἡ Δήμητρα», «Ἡ Ἐπεξεργασία», «Ἡ Ἀναμόρφωσις» καὶ «Ἡ Ἐλπὶς» Προσωτσάνης Δράμας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀνώμαλον ἀγορὰν τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1958 παρὰ τοῦ καπνεμπορίου κλπ. καὶ αἰτούντων λῆψιν ἐνδεικνυομένων μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀρτεργατῶν Χαλκίδος, ζητοῦντος ἐπίλυσιν τῶν χρονιζόντων αἰτημάτων τοῦ Κλάδου των καὶ ἐνίσχυσιν τοῦ ΤΑΜΜΑ ἀπειλουμένου μὲ χρεωκοπίαν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Β. Μπρακατσούλας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν προμήθειαν χόρτου, κατὰ τρόπον μεροληπτικὸν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Σώματος Στρατοῦ Τρικάλων κ.λ.π.

§9Β. ΜΠΡΑΚΑΤΣΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ παρελθὸν θέρος, μία στρατιωτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ πρώτου Σώματος Στρατοῦ, προέβη εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ χόρτου εἰς τὸ χωρίον Φανάρι Καρδίτσης, πλὴν ὅμως κατὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ἀγορᾶς δὲν ἐπεκράτησεν ἡ νόμιμος διαδικασία ἀλλὰ ἐπεκράτησαν ἀνεύθυνα πρόσωπα καὶ ὄχι κριτήρια τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν. Ἠγνοήθησαν ὡρισμένοι χορτοπαραγωγοὶ πρὸς ζημίαν καὶ αὐτῶν τῶν στρατιωτικῶν ὑπηρεσιῶν, διὰ τὸν λόγον τῶν φρονημάτων καὶ μόνον. Τοῦτο δέ, ἐπιβεβαίωσε καὶ τὸ πρῶτον Σῶμα Στρατοῦ δι’ ἀνακοινώσεως καὶ εἰς τὸν τύπον τῆς Καρδίτσης. Φρονῶ, ὅτι ὅλα αὐτά, δὲν πρέπει νὰ γίνωνται καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ προφυλάξῃ τοὺς κατοίκους ἀπὸ μίαν δυσαρέσκειαν καὶ πικρίαν, ἡ ὁποία δημιουργεῖται ἀπὸ τοιαύτας ἐξαιρέσεις καὶ διακρίσεις.

§10Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἡ προμήθεια εἰδῶν ἐκ μέρους τοῦ Στρατοῦ εἶναι τοῦ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῶν μονάδων τοῦ Στρατοῦ. Ἡ προμήθεια γίνεται δι’ Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐξετάζει τὸ εἶδος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος ἐὰν εἶναι ἡ κατάλληλος διὰ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον τὸ προμηθεύεται ὁ Στρατὸς κ.τ.λ. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ἀποδεικνύεται σαφῶς αὐτό, τὸ ὁποῖον σεῖς ἀναφέρατε τὸ ὅτι προετιμήθησαν ὡρισμένοι πωληταί. Προετιμήθησαν ὡρισμένοι πωληταί, διότι, ἴσως ἡ ποιότης τοῦ χόρτου ἦτο καλλιτέρα, ἢ ἡ τιμὴ ἦτο εὐνοϊκωτέρα. Πάντως, ἀπὸ μίαν ἐξέτασιν τὴν ὁποίαν ἐνηργήσαμεν, δὲν διεπιστώσαμεν αὐτό, τὸ ὁποῖον σεῖς ἀνεφέρατε καὶ πιστεύω, ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κατσίμπας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Προδρόμου Ξηρομέρου αἰτούντων τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὰ ἐπιταχθέντα ζῶα κλπ.

§12Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νόμου ἔχει θεσπισθῇ ἡ καταβολὴ ἀποζημιώσεως εἰς ἐκείνους, τῶν ὁποίων τὰ ζῶα ἐπιτάχθησαν κατὰ τὸν Ἀλβανικὸν πόλεμον. Ἐπειδὴ ὡρισμένοι κάτοικοι τοῦ χωρίου Προδρόμου Ξηρομέρου παραπονοῦνται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι καταβολὴν ἀποζημιώσεως, εἴτε μερικῶς, εἴτε ὁλικῶς καὶ ἐπειδὴ διὰ τῆς τοιαύτης μεταχειρίσεως δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀδικοῦνται, παρακαλῶ νὰ ρυθμισθῇ τὸ θέμα διὰ τῆς καταβολῆς τῶν ὑπολοίπων ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς κατοίκους.

§13Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἡ ἰδία περίπτωσις ὑπάρχει καὶ εἰς τὸν νομὸν Δράμας. Ἀλλὰ ἤδη πρὸ δεκαημέρου, ἤρχισαν νὰ πληρώνωνται.

§14Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τὴν ἰδίαν περίπτωσιν ἔχομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν περιφέρειάν μας καὶ ἐξακολουθοῦν ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων ἐπετάχθησαν τὰ ζῶα κατὰ τὸν Ἀλβανικὸν πόλεμον νὰ μὴν ἔχουν πάρει ἀποζημίωσιν. Πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς προσώπων ποὺ ἔχουν ἀπολέσει τὰς ἀποδείξεις. Παρακαλῶ, πῶς θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό; Ὅσοι εἶναι δυνατὸν νὰ προσκομίσουν διάφορα πιστοποιητικά, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ μὴ πάρουν.

§15Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ παρουσιάσθη καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν τῆς Κρήτης. Εὐχαρίστως, πληροφορῶ, ὅτι ἐπληρώθησαν ὅλοι ἐκεῖ, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλει ἐγκαίρως τὰ χαρτιά των καὶ ἐκλήθησαν καὶ οἱ ἄλλοι, ὅσοι ἔχουν ἀποδείξεις καὶ πληροφοροῦμαι, ὅτι πρόκειται νὰ πληρωθοῦν καὶ αὐτοί. Ἀνακύπτει, ὅμως, ἕνα ἄλλο θέμα. Εἶναι μερικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὰ χαρτιά των καὶ πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος, ἢ ἕνα ἔνδικον μέσον μιᾶς διαδικασίας, ὥστε νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀποδείξουν τὰ αἰτήματά των, διότι εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὅλα τὰ χαρτιὰ κατεστράφησαν κατὰ τοὺς βομβαρδισμοὺς καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχουν. Αὐτὸ εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσῃ.

§16Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Ἤκουσα εὐχαρίστως χθές, τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δηλοῦντα, ὅτι ὁ νέος προϋπολογισμὸς προβλέπει πίστωσιν 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν δικαιούχων ἐπιταχθέντων ζώων. Πιστεύω, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ὅλων, χρειάζεται, ὅμως, μία παράτασις τῶν προθεσμιῶν διότι ἡ τελευταία προθεσμία ἔχει λήξει ἀπὸ τῆς 13 Ὀκτωβρίου 1957, εἰς τρόπον ὥστε αἱ ὑποβληθεῖσαι αἰτήσεις, μετὰ τὴν προθεσμίαν αὐτὴν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐγκαίρως ὑποβληθεῖσαι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀπολέσει τὰ δελτία ἐπιτάξεως νὰ δυνηθοῦν νὰ προσκομίσουν ἐνόρκους βεβαιώσεις κλπ.

§17Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὅσοι ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν ζώων ἐπιταχθέντων ὑπὸ τοῦ στρατοῦ κατὰ τὸ 1940–41 ἀνεγνωρίσθησαν ὡς δικαιοῦχοι θὰ ἀποζημιωθοῦν, καὶ ἂν παρετηρήθη κἄποια βραδύτης εἰς τὴν ἀναγνώρισιν διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ἀνεπαρκὲς τῶν χορηγηθεισῶν πιστώσεων. Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος 3612)56 εἶχε προϋπολογισθῆ ὅτι διὰ τὴν ἀποζημίωσιν θὰ ἀπητοῦντο 20 ἕως 30 ἑκατομμύρια καὶ ἤδη ἐφθάσαμεν τὰ 200 ἑκατομ. μὲ τὴν νέαν πίστωσιν τῶν 25 ἑκατομμυρίων τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἤδη, τὸ θέμα περιῆλθεν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἔπαυσε νὰ ἀσχολῆται τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἁρμόδιον ἑπομένως, διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τούτου εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ὡς πρὸς τοὺς ἀπολέσαντας τὰ διπλότυπα καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ὁ νόμος προβλέπει ὡρισμένην διαδικασίαν ἀποδείξεων. Σᾶς πληροφορῶ, πάντως, ὅτι ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ὑποβαλόντων αἰτήσεις ἐχρησιμοποίησε ψευδομάρτυρας μὲ ἀποτέλεσμα νὰ καταβληθοῦν ἐπὶ πλέον 75 ἑκατ. δραχ. διὰ δευτέραν φορὰν καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν φοβεῖται τὴν παράτασιν τῶν προθεσμιῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Σ. Κωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Σ. Σταματοπούλου, Γ. Ξυνοῦ καὶ λοιπῶν κατοίκων Μικρομάνης, αἰτούντων τὴν μὴ κατασκευὴν πολεμικοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ἐν λόγω πόλεως κλπ.

§19Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἑνὸς ἔτους, καὶ συγκεκριμένως ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τοῦ Μεσσηνιακοῦ κάμπου ἀνεστατώθησαν ἀπὸ τὴν παρουσίαν ἑνὸς στρατιωτικοῦ κλιμακίου, τὸ ὁποῖον προέβαινεν εἰς καταμέτρησιν τῶν κτημάτων των. Εἰς τὸ χωρίον μάλιστα, Μικρομάνη, ἐγένοντο καὶ ὡρισμέναι ἔντονοι διαμαρτυρίαι καὶ ἀπετράπη ἡ διασάλευσις τῆς τάξεως χάρις εἰς τὴν ψυχραιμίαν τῶν κατοίκων, διότι ὑπῆρχεν ἡ πληροφορία, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἐκεῖ ἐγκατάστασις βάσεων πυραύλων. Τελικῶς, ἀπεσύρθη τὸ κλιμάκιον, ἡ δὲ Ὑπηρεσιακὴ τότε, Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ γενικοῦ μέτρου καὶ ἠδύναντο οἱ κάτοικοι νὰ εἶναι ἥσυχοι, διότι δὲν ἐγίνετο ἀπαλλοτρίωσις ἢ ἄλλη ἐγκατάστασις. Ὀλίγον μετὰ τὰς ἐκλογάς, ἐδημοσιεύθη ἓν Δ)γμα διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλλοτριώθησαν 2.300 στρέμ. τοῦ Μεσσηνιακοῦ κάμπου, ἐκ τῶν πλουσιωτέρων καὶ γονιμωτέρων ἐκτάσεων, ὄχι μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης. Βεβαίως, αἱ στρατιωτικαὶ ἀνάγκαι εἶναι σεβασταί, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ...(δὲν ἠκούσθη)... εἰς τὴν δημοσίευσιν τοῦ Δ)τος δὲν ἐξήντλησαν τὰς δυνατότητας ἀπαλλοτριώσεως ἄλλων κτημάτων, ὄχι τόσον πλουσίων. Σᾶς ἀναφέρω δὲ τὸ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ 2.300 στρεμ. ἀνηκόντων εἰς 300 οἰκογενείας. Δηλαδή, ὁ κλῆρος ἑκάστης οἰκογενείας εἶναι 6 στρέμ. ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀποζοῦν, διότι ὡς προανέφερον πρόκειται περὶ πλουσίων κτημάτων. Σᾶν νὰ μὴ ἤρκουν δὲ ὅλα αὐτά, πρὸ ἡμερῶν ἐξεδικάσθη καὶ ἡ αἴτησις περὶ προσωρινῆς ἀποζημιώσεως καὶ ὁ δικηγόρος τοῦ Δημοσίου ὑπεστήριξε τὴν περίεργον ἄποψιν, ὅτι ἐπειδὴ ἡ ἀποζημίωσις θὰ βαρύνῃ τὸ Δημόσιον καὶ ὄχι τὸ ΝΑΤΟ, τὸ Δικαστήριον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι φειδωλόν. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀντίθετον θὰ ἔπρεπε νὰ συμβῇ, διότι τὸ Δημόσιον θὰ ἔπρεπε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀκολουθήσῃ πολιτικὴν ὄχι ἐμπορικήν, ἀλλὰ πολιτικὴν κοινωνικὴν καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς ἐκπρόσωπος τοῦ Δημοσίου διετύπωσε τοιαύτην ἀξίωσιν. Τί θὰ γίνουν αἱ 300 αὐταὶ οἰκογένειαι; Τὸ Δημόσιον ἐπρότεινεν τὴν πληρωμὴν δρχ. 4.000 τὸ στρέμμα, δηλ. ποσοῦ μὴ εὑρισκομένου εἰς καμμίαν ἀναλογίαν μὲ τὰς δραχ. 2– 2.500 ἐτησίως ποὺ ἀπολαμβάνει διὰ κᾶθε στρέμμα ὁ παραγωγός, καὶ κατορθώνει τοιουτοτρόπως νὰ συντηρῇ τὴν οἰκογένειάν του, μὲ 6 μόνον στρέμ. Τί θὰ γίνῃ τώρα μὲ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ὁ κόσμος αὐτός; Θὰ δώσῃ τὸ Δημόσιον τὰς 4.000 δραχμὰς αἱ ὁποῖαι ἐντὸς ἔτους θὰ ἔχουν σπαταληθῆ καὶ ἔτσι αἱ 300 αὐταὶ οἰκογένειαι, θὰ γίνουν εὔκολος λεία τῆς ἄλλης πλευρᾶς τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετὰ πάσης χαρᾶς βλέπει τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Θὰ ἤθελα, λοιπόν, ἄμεσον ἐπέμβασιν, κ. ὑπουργέ, εἰς τρόπον ὥστε, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Εἰς ἣν περίπτωσιν, θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀλλοῦ τὸ ἀεροδρόμιον, τοὐλάχιστον νὰ τοὺς δοθῇ μία ἀποζημίωσις διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀγοράσουν νέα κτήματα. Πρὸς παντός, νὰ μὴ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὴν γῆν τῶν πατέρων τους. Πρέπει νὰ καταβάλωμεν κᾶθε προσπάθειαν διὰ νὰ παραμείνουν εἰς τὴν γῆν των πιστοὶ στρατιῶται τοῦ Ἔθνους καὶ πιστοὶ φρουροὶ τοῦ Ἐθνικοῦ ἀγροῦ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§21Α. ΣΧΙΝΑΣ. Πράγματι, κ. ὑπουργέ, τοὺς κατοίκους τῶν πληττομένων διὰ τῆς ἐκ τῆς συζητουμένης ἀπαλλοτριώσεως πρὸς κατασκευὴν πολεμικοῦ ἀεροδρομίου εὐημεροῦντας μέχρι σήμερον κατοίκους τῶν χωρίων Μικρομάνης, Ἄριος κλπ., συνέχει ἕνα βαθὺ αἴσθημα παραπόνου, ἀλλὰ καὶ ἐν ταὐτῷ ἀνησυχίας διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Ἐν πρώτοις βάσιμον παράπονον τῶν κατοίκων τούτων εἶναι, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ προκριθῇ πρὸς κατασκευὴν ἀεροδρομίου ἡ περιφέρεια ἐκείνη, ἥτις εἶναι ἀπὸ τὰς γονιμωτέρας καὶ παραγωγικωτέρας ἐκτάσεις ὁλοκλήρου, τολμῶ νὰ εἴπω τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ νὰ προτιμηθῇ ἄλλη ἐκτὸς τοῦ κάμπου τῆς Μεσσηνίας περιφέρεια, ἥτις θὰ ἦτο ὀλιγώτερον γόνιμος καὶ ὀλιγώτερον παραγωγική, ὥστε νὰ μὴ πληγοῦν, καὶ μάλιστα θανασίμως, πολῖται. Πέραν, ὅμως, τούτου, κ. ὑπουργέ, τὸ παράπονον τῶν πληττομένων κατοίκων τῆς περιφερείας μου, εἶναι καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἐὰν σοβαροὶ καὶ ἀνυπέρβλητοι στρατιωτικοὶ λόγοι ἐπέβαλον τὴν κατασκευὴν ἀεροδρομίου εἰς τὸν κάμπον τῆς Κάτω Μεσσηνίας, θὰ ἦτο ἐν τούτοις δυνατὸν καὶ ἰδιαιτέρως παρακαλῶ καὶ ἐφιστῶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου τὴν προσοχὴν ὑμῶν, κ. ὑπουργέ, ἀντί νὰ γίνῃ εἰς οἷον σημεῖον γίνεται ἤδη ἡ ἀπαλλοτρίωσις, νὰ ἐξετασθῇ ἡ περίπτωσις καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἀπαλλοτρίωσις διὰ τὸ ἀεροδρόμιον πρὸς τὴν κάτωθεν τοῦ δρόμου Καλαμῶν Μεσσήνης ἔκτασιν, ἥτις καὶ ὀλιγώτερον θὰ πλήξῃ τὴν περιφέρειαν, διότι τὰ κτήματα ταῦτα εἶναι κάπως ἀγονώτερα, καὶ πρὸ παντὸς ἀνήκουν ἐν πολλοῖς εἰς μεγαλοϊδιοκτήτας, ἀλλὰ καὶ τὰ πλεονεκτήματα, νὰ ἔχῃ εὐχερῆ προσπέλασιν πρὸς τὴν θάλασσαν τὸ ἀεροδρόμιον, πρᾶγμα ποὺ ἴσως θὰ ἦτο καὶ χρήσιμον καὶ ἐξυπηρετικὸν διὰ τὸν σκοπὸν ποὺ γίνεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Παρακαλῶ, συνεπῶς ἐὰν ὑπάρχῃ δυνατότης διὰ τὴν τελευταίαν ταύτην περίπτωσιν, νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἤδη. Ἀφ’ ἑτέρου, ὅμως, κ. ὑπουργέ, τοὺς πληττομένους κατοίκους συνέχει, ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, καὶ ἕνα αἴσθημα ἀνησυχίας συγκειμένης τὸ μὲν εἰς τὴν κυκλοφορήσασαν εἴδησιν καὶ πληροφορίαν, ὅτι δῆθεν ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῶν 2320 στρεμμάτων εἶναι ἡ ἀπαρχὴ καὶ ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ γρήγορα ἢ ἀργὰ ταύτην καὶ ἑτέρα τοιαύτη καὶ μάλιστα πολὺ μεγαλυτέρας ἐκτάσεως, ἀναβιβαζομένης ἀπὸ τὴν αὐτὴν πάντοτε καὶ δὲν γνωρίζω πόθεν κυκλοφορησάσης πληροφορίας εἰς 15.000 νέα ἀκόμη στρέμματα. Ἐπὶ τοῦ σημείου μάλιστα αὐτοῦ θέλω καὶ παρακαλῶ, κ. ὑπουργέ, νὰ ἔχω μίαν ὑπεύθυνον καὶ κατηγορηματικήν σας δήλωσιν, ἐὰν πρόκειται καὶ εἰς ποίαν ἐνδεχομένως ἔκτασιν νὰ διευρυνθῇ καὶ ἐπεκταθῇ ἡ συντελουμένη νῦν ἀπαλλοτρίωσις ἢ ὄχι, τὸ δὲ ὅμως ἀνησυχοῦν τὰ μέγιστα ὡς πρὸς τὸ μέγεθος τῆς ἀποζημιώσεώς των, δεδομένου, ὅτι ἡ παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν γενομένη ἔστω καὶ ἐνδεικτικῶς ἡ ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἐκτάσεως ἐκείνης τιμὴ ἦτο πενιχρὰ πολὺ ἀπέχουσα ἀπὸ τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τῶν κτημάτων των. Βεβαίως, ὁ καθορισμὸς αὐτὸς δὲν δεσμεύει οὔτε τὴν Δικαστικὴν ἀρχήν, οὔτε τὴν μετὰ ταῦτα προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ νόμου 2βάθμιον Ἐπιτροπὴν συμβιβασμοῦ, δυναμένην ἄλλως νὰ ἀποφασίσῃ, ἀλλὰ πάντως θὰ ἐπηρεάσῃ ἴσως κατὰ κἄποιον ἐνδεχομένως ποσοστὸν τὰς ἁρμοδίας αὐτὰς ἀρχὰς καὶ δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον ἔπρεπε οἱ κύριοι αὐτοὶ ἁρμόδιοι νὰ ἦσαν προσεκτικώτεροι θέτοντες τρόπον τινὰ τὴν θεμελίωσιν τῆς ἐκτάσεως ἀποζημιώσεως. Πολλὰς ἀπαλλοτριώσεις, κ. ὑπουργέ, εἴχομεν ἐν Μεσσηνίᾳ κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλ’ ἡ παροῦσα ἀπαλλοτρίωσις εἶναι διάφορος, διότι αἱ προηγούμεναι ἐστέρουν τοὺς ἰδιοκτήτας ἑκατοντάδων μόνον μέτρων ἢ καὶ ἐλαχίστων τὸ πολὺ στρεμμάτων γῆς, ἐνῷ ἡ παροῦσα καθιστᾷ ἐντελῶς ἀκτήμονας 400 οἰκογενείας καὶ ἀντιλαμβάνεσθε τὴν κοινωνικὴν σημασίαν ποὺ ἔχει αὕτη καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως ποὺ θὰ γίνῃ ἀπὸ ὡρισμένης πολιτικῆς πλευρᾶς ἐφ’ ὅσον ἡ ἀποζημίωσις δὲν θὰ εἶναι ἱκανοποιητική. Καὶ συνοψίζων τ’ ἀνωτέρω, κ. ὑπουργέ, παρατηρῶ τὰ ἑξῆς τρία πράγματα, τὰ ὁποῖα καὶ παρακαλῶ νὰ προσέξητε ὅλως ἰδιαιτέρως καὶ νὰ τὰ προωθήσητε ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ἤτοι πρῶτον: Ἐάν, τό γε νῦν ἔχον, πρόκειται νὰ ἀπομακρυνθῇ τὸ ἀεροδρόμιον ἐκ Μεσσηνίας. Δεύτερον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπαρχούσης τυχὸν δυνατότητος, νὰ γίνῃ ἡ δέουσα ἐνέργεια, ὥστε νὰ μετακινηθῇ ἡ θέσις πρὸς τὴν κάτω τῆς σιδηρ. γραμμῆς ἔκτασιν. Καὶ τέλος τρίτον νὰ γίνῃ ἡ σύστασις εἰς τὰ ἁρμόδια ὄργανα, ὥστε αἱ ἀποζημιώσεις αἱ ὁποῖαι θὰ δοθοῦν νὰ εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν κτημάτων, ἀλλὰ ἱκαναί, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ πρὸς ἐξαγορὰν ἄλλων ἀγροτικῶν κτημάτων, τόσον πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐθνικῆς καὶ ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, ὅσον καὶ τοῦ κοινωνικοῦ συμφέροντος. Ὅλα αὐτά, παρακαλῶ καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ ληφθοῦν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, κ. ὑπουργέ, καὶ θὰ ἐνεργήσητε δεόντως ἐν τῷ κύκλῳ τῆς ἁρμοδιότητός σας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον.

§23Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐκταῖον ἀναμφισβητήτως θὰ ἦτο, ὅπως μὴ γίνῃ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Μεσσηνίαν διὰ νὰ μὴ καταστραφοῦν τὰ γονιμώτερα ἐδάφη τοῦ Μεσσηνιακοῦ κάμπου καὶ νὰ μὴ καταστοῦν ἀκτήμονες οἱ ἰδιοκτῆται τῶν κτημάτων αὐτῶν. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποφασίσῃ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἐπιλέξῃ τὴν θέσιν αὐτὴν ὡς κατάλληλον, νομίζω, ὅτι οὐδεὶς Ἕλλην καὶ οὐδεὶς Μεσσήνιος θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἀεροδρομίου αὐτοῦ προκειμένου νὰ προστατευθῇ ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας. Νὰ γίνῃ συνεπῶς τὸ ἀεροδρόμιον αὐτό, ἀλλὰ νὰ καταβληθῇ κἄθε δυνατὴ προσπάθεια καὶ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ καταστροφὴ τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν τῆς περιοχῆς αὐτῆς. Θὰ πρέπει, ὡς ἐκ τούτου, νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀγρότας αὐτοὺς διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων των μία δικαία καὶ εὔλογος ἀποζημίωσις. Διότι τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀνησυχίαι τῶν κατοίκων ἐκφράζονται, ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτό. Ἐπιτροπαὶ μᾶς ἐπεσκέφθησαν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ μᾶς παρεκάλεσαν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἱκανοποιητικῆς ἀποζημιώσεως. Βεβαίως, ἡ δικαιοσύνη ἔχει τὸν κύριον λόγον εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν κατοίκων κατόπιν μαρτυρικῶν ἐξετάσεων. Φοβοῦμαι, ὅμως, μήπως τὸ δικαστήριον ἐπηρεασθῇ ἐκ τοῦ ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ καταβάλῃ τὰς ἀποζημιώσεις καὶ καθορίσῃ οὕτω μικρὰν ἀποζημίωσιν. Ἐὰν συμβῇ τοῦτο καὶ καθορισθοῦν μικραὶ ἀποζημιώσεις, φοβοῦμαι πολύ, ὅτι μὲ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβουν οἱ δικαιοῦχοι, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν ἄλλων ἀγροτικῶν ἐκτάσεων, διὰ νὰ συνεχίσουν τὴν πατροπαράδοτον ἀγροτικὴν καλλιέργειαν. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, λοιπόν, κ. ὑπουργέ, νὰ ἐπιστήσητε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὴν προσοχὴν τόσον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσον καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε νὰ γίνῃ σύστασις εἰς τὰ ἁρμόδια ἐντεταλμένα ὄργανα, ὥστε ἡ χορηγηθησομένη ἀποζημίωσις τῶν κατοίκων νὰ εἶναι ὄχι μόνον εὔλογος καὶ δικαία, ἀλλὰ καὶ ἱκανὴ διὰ τὴν ἀγορὰν κτημάτων εἰς ἄλλας περιοχάς. Καὶ πέραν αὐτοῦ, κ. ὑπουργέ, ἐπειδὴ ἀνησυχία συνέχει τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς, θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἐὰν πρόκειται νὰ φθάσῃ ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου διὰ τῆς ἀπαλλοτριώσεως 17.000 ἀκόμη στρεμμάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει, κατὰ τὴν λαϊκὴν ἔκφρασιν, ξεκλήρισμα ὁλοκλήρων ἀγροτικῶν χωρίων. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς παράσχητε ὑπεύθυνον πληροφορίαν, διὰ νὰ καθησυχάσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ Μεσσηνιακὸς λαὸς καὶ κυρίως διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει σήμερον, εἶναι νὰ μὴ ὁδηγήσωμεν τοὺς κατοίκους πρὸς τὴν ἀριστεράν, διὰ τῆς καταβολῆς μικρᾶς ἀποζημιώσεως τῶν ἀπαλλοτριουμένων γονίμων ἐδαφῶν.

§24Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ διάταξις τῶν ἀεροδρομίων ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, εἶναι συνάρτησις τῶν ἀμυντικῶν σχεδίων τῆς χώρας. Ἐὰν ἐπήγαμεν εἰς τὰς Καλάμας, δὲν ἐπήγαμεν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε. Εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ νὰ ὑπάρχῃ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ. Δυστυχῶς, τὰ ἀεροδρόμια ὑπόκεινται εἰς ὡρισμένας δουλείας μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ μία ὅτι θὰ πρέπει τὸ ἔδαφος νὰ εἶναι τελείως πεδινὸν καὶ εἰς τὰ πέριξ ἀπηλλαγμένον ἐμποδίων διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀκίνδυνος προσγείωσις καὶ ἀπογείωσις τῶν ἀεροσκαφῶν. Ἐὰν ἐπελέγη ὁ χῶρος αὐτὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἤδη ἔχουν ἀρχίσει τὰ ἔργα, εἶναι διότι αὐτὸς εἶναι ὁ καταλληλότερος καὶ διότι ὅλοι οἱ ἄλλοι χῶροι οἱ πέραν αὐτοῦ ἐκρίθησαν ἀκατάλληλοι. Ἡμεῖς ὅπως καὶ τὰ Κράτη, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν Βορειοατλαντικὴν συμμαχίαν, εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἐπιθετικοὺς σκοποὺς καὶ ὅτι τὰ ἀεροδρόμια αὐτὰ ἐφόσον δὲν ὑποστῶμεν ἐπίθεσιν δὲν πρόκειται νὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν διὰ ἐπιθετικοὺς σκοπούς. Συνεπῶς, θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα ποὺ οἱ μεταγενέστεροί μας θὰ θεωρήσουν ὡς εὐλογίαν τὴν ἔμπνευσιν τοῦ νὰ ἐγκατασταθῇ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν περιχὴν ἐκείνην, διότι μὲ τὴν ἐξέλιξιν τὴν ὁποίαν παίρνουν τὰ μέσα τῆς ἐναερίου συγκοινωνίας δὲν ἀποκλείεται μεθαύριον αἱ Καλάμαι νὰ καταστοῦν ἕνας ἀερολιμὴν σπουδαῖος διὰ τὴν Πελοπόννησον, ὅπως καὶ ὁ θαλάσσιος λιμήν των εὑρίσκετο κάποτε εἰς μεγάλην ἀκμὴν ὡς τὸν ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγὼ ὅταν εἰς τὰ μικρά μου χρόνια εἶχον ὑπηρετήσει ὡς ἀξιωματικός. Ἀπαλλοτριώσεις δὲν ἔγιναν μόνον εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Καλαμῶν, ἔγιναν εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἐπικρατείας. Αἱ δοθεῖσαι τιμαὶ ὑπῆρξαν πάντως τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ γεννηθοῦν παράπονα. Ἀντιθέτως εἴχομεν περιπτώσεις ὅπου ἐδέχθημεν παρακλήσεις, διὰ νὰ μὴ εἴπω πιέσεις, νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν χῶρον τοῦ ἀεροδρομίου διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ κάτοικοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τώρα ἐκεῖ θὰ διατεθῇ ἕνα σημαντικώτατον χρηματικὸν ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ πέσῃ εἰς τὴν περιφέρειαν, θὰ ἀπασχοληθοῦν ἐργάται, τεχνῖται καὶ ἕνα σωρὸ κόσμος. Ἐὰν ἐγκατασταθῇ μονὰς ἀεροπορίας ἐκεῖ, ὁ τόπος θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς μονάδος αὐτῆς. Ὅταν δὲ τὸ ἀεροδρόμιον θὰ κατασκευασθῇ ἐκεῖ, τότε καὶ διὰ τὴν προσέγγισιν ἀεροπλάνων διὰ τουριστικοὺς σκοποὺς καὶ μεταφορικοὺς ἀκόμη, θὰ εἶναι τὸ πλέον κατάλληλον. Βεβαίως, εἶναι κακόν, διότι ξεσπιτώνομεν, μᾶλλον παίρνομεν τὰ κτήματα ἀπὸ ὡρισμένους ἀνθρώπους, ἀλλὰ κάμνομεν καλὸν ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν. Ἀπορῶ διὰ τὸ λεχθὲν, ὅτι ὁ δικηγόρος τοῦ Δημοσίου ἐζήτησε νὰ δοθῇ μικροτέρα τιμή, διότι θὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον. Τοιαύτην τσιγκουνιὰ τὸ Δημόσιον μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐπέδειξε καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ἐκεῖ αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ θὰ ἐπιδείξουν τὴν προσήκουσαν κατανόησιν καὶ θὰ ὁρίσουν τὴν ἀποζημίωσιν εἰς τὰ ἐπίπεδα ἐκεῖνα ποὺ θὰ ἱκανοποιήσουν τοὺς ἰδιοκτήτας. Κάμνω ἐπίσης τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται τὸ ἀεροδρόμιον νὰ ἐπεκταθῇ πέραν τῆς σημερινῆς ἐκτάσεως. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγεται διὰ 17.000 στρέμματα εἶναι ἀριθμὸς ἀστρονομικός. Εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν θὰ ὑπερβῇ τὰ 2.243 στρέμματα. Αὐτὰ εἶχον νὰ δηλώσω εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐρωτήσεως τῶν κ. συναδέλφων.

§25Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε διότι ἐπεμβαίνω εἰς τὸ θέμα. Ἐπειδὴ καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα ἐγένοντο ἀπαλλοτριώσεις, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι μὲ τὰς ὑφισταμένας τεχνικὰς δυνατότητας, εἶναι δυνατὸν τὰ ἀεροδρόμια, νὰ κατασκευάζωνται εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος, καὶ εἰς ὅλας τὰς ἀνωμάλους περιφερείας καὶ ὄχι εἰς πεδιάδας, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει μεγάλας ἐκτάσεις καλλιεργησίμους, διὰ νὰ τὰς διαθέτῃ διὰ τοιούτους πολεμικοὺς κλπ. σκοπούς. Διερωτῶμαι ἐὰν ἐμελετήθη τὸ θέμα προηγουμένως διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἐὰν θὰ ὑπῆρχε τρόπος νὰ κατασκευασθῇ ἀλλοῦ τὸ ἀεροδρόμιον. Φέρω ὡς παράδειγμα τὸ ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, εἰς ἓν ἀνώμαλον σημεῖον, εἰς τὸ Ἀκρωτῆρι, ἔγινε τὸ μεγάλον ἀεροδρόμιον τοῦ ΝΑΤΟ. Τὸ ἔδαφος ἐκεῖ εἶναι ἄγονον καὶ ἀνώμαλον καὶ βεβαίως δὲν ἐπῆλθε καμμία ζημία. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕτερον ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς ἀπαλλοτριωθὲν πεδινὸν καὶ εὔφορον ἔδαφος, εἰς τὸ Τυμπάκι. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Τυμπακίου, τὸ ὁποῖον κατὰ κἄποιον τρόπον ἔχει ἐξουδετερωθῆ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ ἀπόψεως ἀποστάσεως ἀπὸ τὰς Καλάμας, διότι δὲν ἀπέχει ἀπὸ αὐτὰς παρὰ μόνον 15 λεπτά, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον γίνεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις αὐτή, ἡ ὁποία, ὡς ἀνέφεραν οἱ προλαλήσαντες, ἀφορᾷ ἓν εὐφορώτατον ἔδαφος. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, τὸν κ. ὑπουργόν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι δὲν εἶναι περιφέρειάν μου, νὰ μελετηθῇ τὸ θέμα καὶ πάλιν. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ταξιδεύων πρὸς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, προσεγειώθη τὸ ἀεροπλάνον μὲ τὸ ὁποῖον ἐταξίδευα εἰς τὸν Ἀτλαντικὸν Ὠκεανὸν ἐπὶ μιᾶς νήσου, τῆς Ἀναλήψεως. Εἶναι ἓν ἄγονον, ἡφαιστειογενὲς καὶ ὀρεινὸν νησὶ ἐπὶ βουνοῦ, τοῦ ὁποίου εἶχε κατασκευασθῆ ἀεροδρόμιον. Δὲν λέγω ὑπερβολήν, τὸ εἶδα μόνος μου. Διατὶ λοιπόν, δὲν ἐξετάζεται τὸ θέμα, ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη θέσις τοποθετήσεως τοῦ ἀεροδρομίου ἀντὶ νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν τόσον εὔφορα ἐδάφη; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀναπόφευκτον, καλὸν θὰ ἦτο τὸ Ὑπουργεῖον —καὶ ἐλπίζω ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ δείξῃ καλὴν θέλησιν —νὰ δοθῇ δυνατότης εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ ἀποκατασταθοῦν καλύτερον διὰ τῆς παροχῆς πρὸς αὐτοὺς ἀποζημιώσεως ἀναλόγου πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν κτημάτων των.

§26Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις ὡς πρὸς τὴν διαφορὰν τοῦ ἐδάφους, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸ Ἀκρωτῆρι, μὲ τὸ ἔδαφος, τὸ ἀνατολικῶς τοῦ Παμίσου εἰς τὴν Καλαμάτα. Τὸ Ἀκρωτῆρι, βεβαίως, εἶναι ἕνα πετρῶδες ἔδαφος, πλὴν ὅμως ἐπίπεδον καὶ ἀπηλλαγμένον ἐμποδίων. Συνεπῶς, ἐὰν ὑπῆρχε τέτοιο ἔδαφος εἰς τὴν Καλαμάτα, ἀσφαλῶς θὰ τὸ ἐπροτιμούσαμεν περισσότερον ἀπὸ τὸν χῶρον αὐτὸν τὸν πεδινόν.

§27Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀνατολικώτερα τῶν Καλαμῶν, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ.

§28Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Νοτιώτερα ὑπάρχουν κἄτι λόφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν παρέχουν τὰς προϋποθέσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Σούδας, εἰς τὸ Ἀκρωτῆρι. Καὶ προπολεμικῶς, ἂν ἐνθυμῆσθε, ὅταν ἐκάμαμεν τὸ ἀεροδρόμιον Κουσὲ πλησίον τοῦ Ἡρακλείου, δὲν ἐπήγαμεν νὰ διαλέξωμεν τὸ πεδινὸν μέρος, ὄχι διότι δὲν ἠθέλαμεν τὸ πεδινὸν μέρος, ἀλλὰ ἐπήγαμεν εἰς τὸ πετρῶδες ἔδαφος, ὅπου ἐγκατεστήσαμεν τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον παρέχει δυνατότητας ἐπεκτάσεως ἂν παραστῇ ἀνάγκη. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως. Δὲν ὑπάρχει καμμία κακὴ πρόθεσις τῆς ὑπηρεσίας, εἰς τὸ νὰ στρέφωνται εἰς ἐδάφη, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ὁ πληθυσμός, κἄθε ἄλλο. Δὲν ἐπῆγε παρακάτω, διότι τὸ ἔδαφος δὲν ἐπέτρεπε. Δὲν ἐπῆγε παραπάνω, διότι τὸ ἔδαφος δὲν ἐπέτρεπεν. Αὐτὰ λαμβάνονται σοβαρώτατα ὑπ’ ὄψιν καὶ μελετῶνται ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ἀπὸ τοὺς μηχανικούς, ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν Δημοσίων Ἔργων, μέχρι καὶ τοῦ ὑπουργοῦ. Μελετᾶται πολὺ τὸ θέμα καὶ λαμβάνονται πολὺ ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀνάγκαι τοῦ νὰ μὴ θίγωνται αἱ καλλιεργήσιμοι ἐκτάσεις. Ὅπου, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατόν, καταλαβαίνετε, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ ἀνάγκαι εἶναι ἐπιτακτικώτεραι. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον εἴπατε καὶ εἶναι τὸ σπουδαιότερον, εἶναι νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τὴν ἀποζημίωσιν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ δικαστήριον θὰ τοὺς ἐπιδικάσῃ τιμήν, ἡ ὁποία, εἶμαι βέβαιος, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον θὰ τοὺς ἱκανοποιήσῃ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κώδικος τοῦ Μ.Τ.Β.Ν.

§30Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐρώτησίν μου αὐτήν, διότι τὸ σχετικὸν σχέδιον νόμου ἔχει κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, τῆς ἀφορώσης τὴν ἀνεργίαν καὶ ὑποαπασχόλησιν. Ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Γ. Ἀράπη, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ συνεχίσῃ τὴν διακοπεῖσαν ἀγόρευσίν του, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§32Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἰς διάστημα ὀλιγώτερον τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, ἀπὸ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεώς της ἐνώπιον τοῦ Σώματος, χωρὶς κἂν νὰ περιμένῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐξαγγελθέντος διὰ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων, ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τοῦ ὁποίου ἦτο ἡ ἐν γένει προώθησις τῆς οἰκονομικῆς καὶ παραγωγικῆς δραστηριότητος, διὰ τὴν ἀπορρόφησιν ἀδρανοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν βιοτικῶν συνθηκῶν τοῦ λαοῦ, κατέθεσε τὴν ὑπὸ συζήτησιν ἐπερώτησιν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν κ. βουλευτής. Διὰ τῆς κατατεθείσης καὶ ἀναπτυχθείσης ἐπερωτήσεως, ἐπικρίνεται ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν μὴ ἀποτελεσματικὴν ἀντιμετώπισιν ποικίλων προβλημάτων, μεταξὺ τῶν ὁποίων προέχουσαν θέσιν κατέχουν ἡ ἀνεργία, ἡ ὑποαπασχόλησις, ἡ μετανάστευσις, τὸ μισθολογικόν, τὸ ἀσφαλιστικόν, τὸ συνδικαλιστικὸν καὶ γενικώτερον τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς τῶν ἐργατικῶν τάξεων. Ἡ τοιαύτη, ὅμως, ἐπίκρισις, μὴ ἐμβαθύνουσα εἰς τὰ αἴτια τῶν ὑφισταμένων προβλημάτων, φέρουσα καθαρῶς ὑποκειμενικὸν χαρακτῆρα καὶ ἀγνοοῦσα τὴν ἱστορίαν τούτων καὶ ἄδικος εἶναι καὶ τὰ κοινωνικὰ προβλήματα δὲν προάγει. Διὰ νὰ κατανοηθοῦν τὰ αἴτια αὐτῶν τῶν προβλημάτων, πρέπει στοιχειωδῶς νὰ γνωρίζωμεν τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἐξέλιξιν τοῦ τόπου, διὰ νὰ συγκρίνωμεν τὸ παρελθὸν πρὸς τὸ παρόν, τὴν χθὲς πρὸς τὴν σήμερον, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἱστορικῶν δεδομένων νὰ ἐξαγάγωμεν ἀσφαλῆ συμπεράσματα διὰ τὸ μέλλον. Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωμεν, ὅτι εἰς τὸν τόπον μας ἀνέκαθεν, ἀκόμη καὶ πρὸ τῆς μεταμορφώσεως τοῦ παλαιοτέρου βιοτεχνικοῦ ἐργαστηρίου εἰς ἐργοστάσιον, ὑπῆρχεν ἀνεργία, ὑποαπασχόλησις καὶ τάσις πρὸς μετανάστευσιν. Ἡ ἀνεργία, ἡ ὑποαπασχόλησις καὶ ἡ μετανάστευσις, εἶναι προβλήματα ἐξαιρετικῆς σημασίας, τὰ ὁποῖα ἀπὸ μακροῦ ἀπασχολοῦν τὴν δημοσίαν ζωὴν καὶ τὰ ὁποῖα, διὰ μέσου τοῦ βίου τοῦ Ἔθνους, πάντοτε ἦλθον εἰς τὸ προσκήνιον. Ἡ ἀνεργία, ἡ ὁποία ζωηρῶς ἀπασχολεῖ τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν καὶ ἰδιαιτέρως τοὺς ἐργαζομένους, εἶναι πρόβλημα παλαιόν, συνδεόμενον μάλιστα καὶ μὲ τὸ μεταναστευτικὸν ρεῦμα, τὸ ὁποῖον παρετηρήθη ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων. Τοῦτο, τοὐλάχιστον, μαρτυρεῖ ὁ ἀποικισμός, ὅστις παρετηρήθη κατὰ τὴν ἀρχαιότητα, ὅταν ὁ Ἑλληνισμὸς κατέκλυσε μὲ ἀποικίας τὰ παράλια τῆς Μεσογείου Θαλάσσης. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, διαπιστώνεται καὶ ἀπὸ τοὺς ἱστορικοὺς Ἡρόδοτον καὶ Θουκυδίδην. Ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων, λοιπόν, χρόνων μέχρι σήμερον, παρατηρεῖται τάσις πρὸς μετανάστευσιν, ὀφειλομένην, πρωτίστως, κατ’ ἐμέ, εἰς τὴν πίεσιν βιοτικῶν ἀναγκῶν. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἱστορικὴ ἐξέλιξις τοῦ προβλήματος. Χωρικοί, πωλήσαντες τὴν μικροκτηματικὴν πατρικήν των περιουσίαν διὰ νὰ δημιουργήσουν, ἐγκαθιστάμενοι εἰς τὰς πόλεις, ἰδίαν ἐργασίαν καὶ ἀτυχήσαντες, μικροβιομήχανοι καὶ βιοτέχναι καταστραφέντες, ἐκ τῆς μὴ ἐγκαίρου συμμορφώσεώς των πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ἐξελίξεως, ἔμποροι ἀπολέσαντες, κατὰ τὸν συναγωνισμὸν καὶ τὰς διακυμάνσεις τοῦ ἐμπορίου, τὰ κεφάλαιά των, ἐπαγγελματίαι ἐξουδετερωθέντες ἐκ τῶν πάρα πλεύρων αὐτῶν ἀνταγωνιστῶν ἢ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκῶν κεφαλαίων, μὴ εἰδικευμένοι τεχνικῶς καὶ ἐπαγγελματικῶς νέοι, κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπόφοιτοι Γυμνασίων καὶ ἄλλων Σχολῶν, ὅλοι αὐτοὶ ἐδημιούργουν ὕπαρξιν ἀνεργίας ἐν τῇ χώρᾳ καὶ προπολεμικῶς. Τὸ κῦμα, ὅμως, τῆς ἀνεργίας, τὸ ὁποῖον ὠθοῦσε πρὸς τὸν ἐκπατρισμὸν καὶ τὴν μετανάστευσιν, κυρίως προήρχετο ἐκ τῶν χωρίων. Μέγα μέρος χωρικῶν, μὴ δυνάμενον νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰς ἰδίας του ἀνάγκας, ἢ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν οἰκογενειῶν του ἐκ τῆς καλλιεργείας ἀγόνων μικροκτημάτων, ἐγκατέλειπε κτήματα καὶ οἰκογένειαν, διὰ νὰ ταξιδεύσουν, ἐλπίζοντες εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τύχης. Οἱ χωρικοὶ τῆς κατηγορίας αὐτῆς, ἀνερχόμενοι εἰς χιλιάδας, στερούμενοι μορφώσεως καὶ ἐπαγγελματικῆς εἰδικεύσεως, συνήθως ἠκολούθουν τὰς ὁδοὺς τῆς μεταναστεύσεως. Ὑπῆρχον Νομοί, ἰδίως νήσων, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἡ μετανάστευσις εἶχεν ἀπορροφήσει ὅλον τὸ ἄνθος τῶν κατοίκων. Αἱ ἑκατοντάδες χιλιάδων τῶν Ἑλλήνων μεταναστῶν, αἱ ὁποῖαι εἰς ὅλας τὰς Ἠπείρους εἶχον διασκορπισθῆ, πιστοποιοῦν, ὅτι κατὰ τὸ ἀπώτερον παρελθόν, διὰ τῆς μεταναστεύσεως, ἐμετριάζετο ἡ ὕπαρξις τῆς ἐν τῇ χώρᾳ ἀνεργίας. Ὅπου αἱ περιοχαὶ τῆς Χώρας, νησιωτικῆς καὶ χερσαίας Ἑλλάδος, ἦσαν περισσότερον ἄγονοι, ἐκεῖ καὶ ἡ πίεσις τῶν ἀναγκῶν ἐκδηλοῦται ἐντονωτέρα καὶ αὐτὴ ὡδήγησεν εἰς ὁμαδικὰς μετακινήσεις πληθυσμοῦ. Συνεπῶς, οἱ ἐπικριταὶ τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν ἀξίωσιν εἰς τὸ διάστημα ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, ἀπὸ τῆς ὁρκωμοσίας της, ἢ καὶ κατὰ τὸ διαρρεῦσαν μέχρι σήμερον χρονικὸν διάστημα, νὰ εἶχεν ἀντιμετωπίσει ἕνα πρόβλημα ὡς τῆς ἀνεργίας, ὑποαπασχολήσεως καὶ μεταναστεύσεως ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ ὁποίου ἀποτελοῦσε καὶ ἀποτελεῖ καὶ θὰ ἀποτελῇ ἐπὶ μακρὸν τὴν ἀγωνιώδη προσπάθειαν τοῦ Ἔθνους, προσπάθειαν τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ συμμερίζωνται ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα τῆς Χώρας, ἀδικοῦν, ὄχι μόνον τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν νοημοσύνην των. Ὀξὺ πρόβλημα ἀνεργίας ἐμφανίζεται μὲ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν τοῦ 1922 καὶ τὴν εἰσροὴν τῶν προσφύγων καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Οἰκονομικοῦ Σωβινισμοῦ εἰς τὴν Ρουμανίαν, τὴν Σοβιετικὴν Ρωσίαν καὶ ἄλλας χώρας, ὅπου χιλιάδες Ἑλλήνων κατεδικάσθησαν εἰς ὁμαδικὸν ξεσπίτωμα, μὲ μόνην αἰτιολογίαν τὴν ἑλληνικὴν καταγωγήν των. Ἐπίσης, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παγκοσμίου οἰκονομικῆς κρίσεως 1929–1931, ἡ ὁποία εἶχε προκαλέσει μίαν βαθεῖαν ἀναστάτωσιν εἰς τὴν ζωὴν τῶν λαῶν καὶ ὁ ἀντίκτυπος τῆς ὁποίας ἦτο σημαντικὸς εἰς τὴν χώραν μας. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅπως ὀρθῶς ὑπενθύμισεν εἰς τὸ Σῶμα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής, εἶχον ἀσχοληθῆ, ὡς μέλος τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου τῆς Χώρας καὶ ὡς ἡγέτης τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν πρώτων στατιστικῶν στοιχείων, ἐκ τῶν ὁποίων διεφαίνετο ἡ πορεία τῆς ἀνεργίας ἐν Ἑλλάδι. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι τότε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων εἶχεν ἀνέλθει εἰς 165.000, ἐπὶ συνόλου μισθωτῶν μὴ ὑπερβαινόντων, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὰς 600.000 ἀτόμων. Ἀργότερον, πρόβλημα ἀνεργίας, ἐπίσης ὀξύτατον, σημειοῦται ἐκ τῶν συνεπειῶν τοῦ πολέμου, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν δεινῶν τῆς κομμουνιστικῆς ἀνταρσίας. Κατὰ τὴν περίοδον τῆς κομμουνιστικῆς ἀνταρσίας, μὲ τὰς ὑλικὰς καταστροφὰς καὶ μὲ τὰς μετατοπίσεις πληθυσμῶν, προεκλήθη ἀναστάτωσις εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ζωὴν τοῦ τόπου μας, μὲ συνεπείας τὴν ἀπαθλίωσιν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν καὶ τὴν διόγκωσιν τῆς ἀνεργίας. Μυριάδες προσώπων ἐξετοπίσθησαν ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς καταγωγῆς των ἢ μετεκινήθησαν, εὑρεθέντα εἰς ἄλλα διαμερίσματα τῆς χώρας, ἠναγκασμένα νὰ ἀναζητήσουν μίαν οἱανδήποτε ἐργασίαν. Ἕνα μέρος τούτων, ἀνεζήτησε διέξοδον καὶ εἰς τὸν ἐπαγγελματικὸν ὑπερπληθωρισμόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἔπασχε καὶ πάσχει ὁ τόπος ἀπὸ τὴν περίοδον ἀκόμη τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς. (Διότι ἐπάλαισεν, ἠγωνίσθη τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον, ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, ἀνεξαρτήτως παρατάξεως, εἴτε Φιλελεύθερον ἐλέγετο, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, εἴτε Λαϊκόν, ὅλοι κατέβαλον φιλοτίμους προσπαθείας, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ καταστήσουν τὴν οἰκονομίαν ἱκανὴν νὰ ἀπορροφήσῃ ἕνα μέρος τῶν παλαιῶν ἐκείνων περισσευμάτων τοῦ πληθυσμοῦ μας, ἀλλὰ καὶ τῶν νεωτέρων πλέον καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ὑπὸ τοῦ καθεστῶτος τῆς κομμουνιστικῆς ἀνταρσίας). Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι σειρὰ γεγονότων ἐμφανίζουν τὴν ὕπαρξιν προβλήματος ἀνεργίας καὶ μεταναστεύσεως. Ἀκόμη γνωρίζετε, ὅτι ὑπὸ τὴν σημερινήν του μορφὴν τὸ πρόβλημα τοῦτο παρουσιάζει καὶ ἰδιομορφίας. Πρόκειται περὶ τῆς τεχνολογικῆς ἀνεργίας. Εἰς πλείστας περιπτώσεις, ἡ προσαρμογὴ πρὸς τὰς τεχνικὰς ἐξελίξεις, εἶναι ζήτημα ὑπάρξεως διὰ τὴν ἀναπτυσσομένην βιομηχανίαν καὶ βιοτεχνίαν. Οἱ ἐργοδόται, εἴτε εἶναι βιοτέχναι, εἴτε εἶναι βιομήχανοι, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναζητοῦν διαρκῶς τὴν προσαρμογὴν τῶν ἐπιχειρήσεών των πρὸς τὰς συγχρόνους μεθόδους, τὰς ὁποίας ἡ νεωτέρα τεχνικὴ ἐπιβάλλει. Λόγῳ τοῦ γεγονότος τούτου, ἔχομεν καὶ ἀνεργίαν τεχνολογικῆς μορφῆς. Ἡ ἐξασφάλισις ἐργασίας εἰς τοὺς ἀνέργους αὐτῆς τῆς κατηγορίας, δημιουργεῖ ἕνα πρόσθετον ζήτημα, διότι προϋπόθεσις ἀπασχολήσεώς του εἶναι ἡ τεχνικὴ τούτου προσαρμογὴ πρὸς νέας ἀπαιτήσεις τῆς ἀγορᾶς ἐργασίας καὶ συνεπῶς πολλαπλῆν τεχνικὴν εἰδίκευσιν τοῦ ἀπομακρυνομένου ἀνέργου, ἥτις προϋποθέτει νέαν προσπάθειαν τοῦ ἰδίου, τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Πολιτείας. Ἤδη, ἡ Κυβέρνησις στρέφεται πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν, διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἀνέργων τῆς κατηγορίας ταύτης, εἰς παρεμφερεῖς ἐργασίας ἢ διὰ τῆς ἐπαγγελματικῆς ἀναπροσαρμογῆς των εἰς ἑτέρους κλάδους. Ἀλλά, ἐκτὸς τῆς προαναφερθείσης περιπτώσεως, ἔχομεν καὶ ἑτέραν τοιαύτην, τὴν ἀνεργίαν, τὴν σημειουμένην ὄχι εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἀλλὰ εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας. Εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν μὲ τὰ σύγχρονα τεχνικὰ μέσα, διαρκῶς συστηματοποιοῦνται αἱ καλλιέργειαι πάσης φύσεως καὶ ἡ μηχανοκαλλιέργεια, μὲ τὴν σειράν της καὶ αὐτή, ἐκτοπίζει ἐργατικὰς χεῖρας καὶ δημιουργεῖ, κατ’ ἀναλογίαν, ἀνεργίαν διαφόρου μορφῆς. Πρόκειται περὶ φαινομένου, τὸ ὁποῖον πρὸ πολλοῦ ἔχουν γνωρίσει ἄλλαι, περισσότερον προηγμέναι εἰς τὴν παραγωγικήν των ὀργάνωσιν, χῶραι. Εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι συντελεῖται μία διαφοροποίησις μεταξὺ τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ τῆς πρωτογενοῦς παραγωγῆς καί, ὡς ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀπὸ τὰ σχετικὰ στοιχεῖα, ἀπωθοῦνται ἐργατικαὶ χεῖρες ἀπὸ τὴν πρωτογενῆ παραγωγὴν πρὸς τὴν δευτερογενῆ τοιαύτην καὶ τὰς κοινωνικὰς ὑπηρεσίας. Τοῦτο διαφαίνεται, ἀπὸ τὴν διάρθρωσιν τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Ὁ ἐνεργὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος, βάσει τῶν στατιστικῶν στοιχείων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, ἀνερχόμενος εἰς 2.839.000 ἄτομα, ἐκ τῶν ὁποίων 2.329.000 ἄνδρες καὶ 510.000 γυναῖκες, ἀσχολεῖται κατὰ 48,5% εἰς πρωτογενῆ παραγωγήν, κατὰ 18,8% εἰς δευτερογενῆ παραγωγὴν καὶ κατὰ 32,7% εἰς παροχὴν κοινωνικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἡ κατανομὴ τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, κατὰ κλάδους οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ ἡ διαίρεσις τούτου εἰς πληθυσμὸν ἀπασχολούμενον εἰς τὴν πρωτογενῆ παραγωγήν, ἤτοι τὴν γεωργίαν, κτηνοτροφίαν, δασοπονίαν, θήραν, ἁλιείαν, ὀρυχεῖα, μεταλλεῖα, λατομεῖα καὶ ἁλυκαί, ἔνθα χρησιμοποιοῦνται 1.380.984 πρόσωπα, εἰς τὴν δευτερογενῆ ἢ παραγωγήν, ἤτοι τὰς μεταποιήσεις, τὴν βιομηχανίαν, τὴν βιοτεχνίαν, τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας καὶ τὰς ἐκτελέσεις πάσης φύσεως ἔργων, ἔνθα χρησιμοποιοῦται 536.695 πρόσωπα καὶ εἰς τὴν παροχὴν κοινωνικῶν ὑπηρεσιῶν, ἤτοι τὸ ἐμπόριον, τὰς Τραπέζας, τὰς ἀσφαλιστικὰς ἐπιχειρήσεις μεταφορᾶς, ἀποθηκεύσεως, ἐπικοινωνίας, δημοσία διοίκησις καὶ τὰς πάσης φύσεως ὑπηρεσίας, ἔνθα ἀπασχολοῦνται 921.992 πρόσωπα, παρουσιάζει τὴν εἰκόνα τῆς ἑλληνικῆς ἐπαγγελματικῆς διαρθρώσεως, ἀπὸ τὴν ὁποίαν διαφαίνεται ὁ σημερινὸς προσανατολισμὸς ἀπασχολήσεως, προσανατολισμὸς ὅστις παρουσιάζει ἀντίστροφον ὄψιν τοῦ προσανατολισμοῦ τῆς οἰκονομικῆς προηγμένων χωρῶν. Πάντως ἔχω τὴν βεβαιότητα, ὅτι ὁ ἐνεργὸς πληθυσμὸς σήμερον, εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερος καὶ ὅτι ἡ ἐν γένει ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας ἀπωθεῖ διαρκῶς πρόσωπα, ἀσχολούμενα εἰς τὴν πρωτογενῆ παραγωγήν, εἰς τὴν δευτερογενῆ τοιαύτην καὶ τὰς κοινωνικὰς ὑπηρεσίας. Ἡ τοιαύτη διάρθρωσις, ἐξηγεῖ τὰ φαινόμενα τῆς συντελεσθείσης διαφοροποιήσεως εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας. Ἡ σύγκρισις τῆς ἐπαγγελματικῆς διαρθρώσεως τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, μὲ τὸν τοιοῦτον τῆς Ἑλβετίας, Σουηδίας καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν, καθιστᾷ περισσότερον ἔκδηλον τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ἡ πρωτογενὴς παραγωγὴ ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὰ 11% τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ, ἡ δευτερογενὴς ἀπὸ τοῦ 50,8% καὶ αἱ κοινωνικαὶ ὑπηρεσίαι ἀπὸ τὸ 37,9%. Εἰς τὴν Σουηδίαν, ἡ πρωτογενὴς παραγωγὴ ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὸ 21%, ἡ δευτερογενὴς ἀπὸ τὸ 40,9% καὶ αἱ κοινωνικαὶ ὑπηρεσίαι 37,3%. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, τὴν ἀπέραντον αὐτὴν χώραν, ἡ πρωτογενὴς παραγωγὴ ἀντιπροσωπεύει ποσοστὸν 14,1% τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ, ἡ δευτερογενὴς 33,4% καὶ αἱ κοινωνικαὶ ὑπηρεσίαι τὸ 52,5%. Πρόκειται περὶ τῆς ἀνέργου νεολαίας. Πράγματι, περὶ τῶν νέων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς ἐργασίας. Αὐτό, λοιπόν, τὸ ποσοστόν, ἐνῷ διαρκῶς ἀναπτύσσεται ἡ οἰκονομία, ἐνῷ διαρκῶς σημειοῦται μία ἄνοδος τοῦ ἐπιπέδου ἀπασχολήσεως, διότι διαρκῶς σημειοῦται αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως τῶν ἐργατικῶν χειρῶν, δὲν κατορθώνει εἰς τὸ σύνολόν του νὰ ἀπορροφηθῇ. Δι’ αὐτό, ἐνῷ παρατηρεῖται σταθερὰ αὔξησις ἀπασχολήσεως —καὶ δι’ αὐτὸ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐτόνισα, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν ἀγωνιώδη προσπάθειαν τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος μάλιστα, ὅλων τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς χώρας, ἡ αὔξησις τῆς ἀπορροφητικῆς ἱκανότητος τῆς οἰκονομίας μας— ἔχομεν ταὐτοχρόνως καὶ κατάστασιν ἀνεργίας. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ἀνεργίας, πῶς τὴν ἀντιμετωπίζομεν; Πέραν τῆς κατευθυντηρίου γραμμῆς, τὴν ὁποίαν σᾶς προανέφερον καὶ ἡ ὁποία εἶναι βασική, διότι σχετίζεται μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὀργανικῆς διαρθρώσεως τῆς ἐν γένει οἰκονομίας, δηλαδὴ μὲ ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων, συνεπῶς δὲ καὶ μὲ τὴν ἀπορρόφησιν νέων ἐργατικῶν χειρῶν, μοιραίως ἀπομένει ἀριθμὸς ἀνέργων, κινουμένων διὰ βιοπορισμὸν πρὸς διαφόρους κατευθύνσεις. Ἕνα μέρος τῶν ἀνέργων τούτων ἀκολουθεῖ, ὅπως ἀνέκαθεν ἠκολούθει, τὴν ὁδὸν τῆς μεταναστεύσεως. Ἀρκεῖ νὰ σημειώσω, ὅτι παλαιότερον ἀκόμη, ὅταν ἐτίθεντο φραγμοὶ εἰς τὴν μετανάστευσιν, εἴχομεν κῦμα λαθρεπιβατῶν πρὸς τὴν διέξοδον αὐτήν. Σχετικῶς, ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς μου, τὴν Κεφαλληνίαν. Ἐκεῖ τὸ ἄνθος τῶν κατοίκων της, εἰς ὡρισμένας περιόδους, παρὰ πάντα φραγμὸν μεταναστεύσεως, κατώρθωνε νὰ μεταναστεύῃ εἰς ἄλλας χώρας, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν προσοδοφόρου ἐργασίας. Ἑπομένως, δὲν εἶναι παράδοξον, ὅτι καὶ σήμερον ποσοστὸν ἀνέργων κατευθύνεται πρὸς τὰς ὁδοὺς τῆς μεταναστεύσεως. Ἄλλωστε, τὸ πρόβλημα τῆς μεταναστεύσεως, ἤδη, τείνει παντοῦ νὰ συστηματοποιηθῇ, καὶ τελεῖ, τρόπον τινά, ὑπὸ καθεστὼς διεθνοῦς ἐγγυήσεως, ὑπὸ ἕνα καθεστὼς παρακολουθήσεως καὶ ὅπου συντελεῖται μετανάστευσις, συντελεῖται ὠργανωμένη, βάσει εἰδικῶν συμβολαίων, εἰδικῶν συμβάσεων ἐργασίας. Ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας εἰς τοὺς τρεῖς τομεῖς, τῆς πρωτογενοῦς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ἤδη συστηματοποιεῖται καὶ τελεῖ ὑπὸ μίαν ἔντονον προσπάθειαν μειώσεως τοῦ κόστους παραγωγῆς καὶ ἀξιοποιήσεως τοῦ πλούτου, τῆς δευτερογενοῦς παραγωγῆς, ἡ ὁποία εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ μίαν διαρκῆ προσπάθειαν συγχρονισμῶν καὶ προσαγωγῆς πρὸς τὰς συγχρόνους τεχνικὰς ἀνάγκας καὶ τὰς κοινωνικὰς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι διαρκῶς πληθύνονται καὶ προάγονται ἐπαγγελματικῶς εἰς ὅλας αὐτῶν τὰς ἐκδηλώσεις. Συνεπὴς πρὸς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Κ. Καραμανλῆ, ὅστις, μεταξὺ ἄλλων, εἶχεν εἴπει «ἐφεξῆς ὁλονὲν περισσότερον ἡ σύνθεσις τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων θὰ συγκεντροῦται εἰς ἔργα ἀμέσου ἀποδόσεως καὶ ἐφ’ ἑτέρου εἰς βασικὰς ἐπενδύσεις οἰκονομικῆς ὑποδομῆς, διὰ τῶν ὁποίων θὰ διευρυνθῇ ἡ γενικωτέρα παραγωγικὴ ἱκανότης τῆς χώρας», ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν κατευθυντήριον γραμμὴν καταβάλλουσα ἀγωνιώδη προσπάθειαν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας, τὴν ἀξιοποίησιν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἔχομεν, λοιπόν, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομίας, ηὐξημένην δραστηριότητα, καθὼς καὶ αὔξησιν τοῦ ἐπιπέδου ἀπασχολήσεως. Καὶ ἕνεκα τούτου, εὐλόγως γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Ποῦ ἔγκειται, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἡ ὕπαρξις τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας; Ἡ ὕπαρξις τοῦ βασικοῦ προβλήματος, ἡ γενεσιουργὸς τούτου αἰτία, εὑρίσκεται εἰς τὸ πληθυσμιακὸν πλεόνασμα. Ἡ οἰκονομία μας, ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, θὰ πρέπει νὰ καθίσταται ἱκανὴ νὰ ἀπορροφᾷ ἕνα σημαντικὸν ἀριθμὸν νέων ἐργατικῶν χειρῶν. Εἶναι ἐξηκριβωμένον καὶ ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζουν οἱ ἐπερωτῶντες κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ πραγματοποιεῖται μὲ ρυθμὸν 85 –95 χιλ. ψυχῶν ἐτησίως, ὅτι ἡ ἀπορροφητικὴ δύναμις τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας εἶναι μικροτέρα καὶ ὅτι ἀπαιτεῖται ἀληθὴς ἀγωνιώδης προσπάθεια, διὰ τὴν ἑκάστοτε ἀπορρόφησιν τοῦ ἐργατικοῦ αὐτοῦ δυναμισμοῦ, τὴν ὁποίαν διαρκῶς καὶ ἐπιμόνως καταβάλλει ἡ Κυβέρνησις. Ἡ προσπάθεια αὐτὴ καθίσταται ἀκόμη δυσχερεστέρα, διότι τὰ σύγχρονα μέσα ἀναπτύξεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, καθὼς καὶ ἡ ἐκδήλωσις τεχνολογικῆς ἀνεργίας εἰς ὡρισμένα ἐπαγγέλματα, συντείνουσιν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἀνεργίας. Συνεπείᾳ τῶν ἀνωτέρω, παρατηρεῖται διαρκῶς μὲν αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως, ἀλλὰ καὶ κατάστασις ἀνεργίας. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπομένουν εἰς τὸν τόπον, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν ἀνεργίας, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις παρέχεται ἀσφαλιστικὴ προστασία. Ἡ ἐπιδότησις, ἡ ὁποία χορηγεῖται, εἶναι τοῦ ὕψους τῆς ἀντοχῆς τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι κατωτέρα τῆς παρεχομένης εἰς ἄλλας χώρας, περισσότερον προηγμένας εἰς βιομηχανικὴν ὀργάνωσιν καὶ τεχνικὴν πρόοδον. Ἑπομένως, καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἡ Κυβέρνησις, ὅπως θὰ ἀποδείξω διὰ στοιχείων, ἔπραξε τὸ καθῆκόν της καὶ ἐπροστάτευσε κατὰ τὸ δυνατὸν τὸ ποσοστὸν τῶν ἀνέργων, οἱ ὁποῖοι προήρχοντο ἢ εὑρίσκοντο ὑπὸ καθεστὼς αἰφνιδίας ἀνεργίας κλπ., ἀπὸ αἴτια ἀνεξάρτητα τῆς θελήσεώς των. Σύνολον χορηγηθέντων ἐπιδομάτων, μέχρι τέλους Νοεμβρίου 1958:

Ἐπίσης δι’ ἔργα εὐκαιρίας, δι’ ἀπασχόλησιν ἀνέργων, διετέθησαν ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου 1959 2.360.000. 1959: Ἐκτὸς τῶν 22000 περίπου τακτικῶς ἐπιδοτουμένων, οἵτινες ἀπερρόφησαν ποσὸν δρχ. 18.000.000, κατεβλήθησαν ἐπιδόματα εἰς 48.000 περίπου ἐκτάκτως ἐπιδοτηθέντας, δι’ οὓς διετέθησαν δραχ. 14.500.000 καὶ πρὸς τούτοις εἰς 16.000 καπνεργάτας, δι’ οὓς διετέθη ποσὸν δραχ. 3.700.000 ἐπὶ συνολικοῦ ἀριθμοῦ ἀνέργων 103.000 καὶ τῶν ὁποίων αἱ ἐπιδοτήσεις συνεχίζονται διὰ τὸ μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς καπνεργασίας διάστημα. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐν γένει ἀγορὰ ἐργασίας τείνει νὰ ὀργανωθῇ. Βεβαίως, δὲν ἠμπορῶ νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὑπάρχει ἀρτία ὀργάνωσις τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας, διότι τὰ γραφεῖα αὐτά, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀποκτήσουν ἀπολύτως τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν, δὲν κατώρθωσαν κυρίως νὰ ἀποκτήσουν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς τάξεως τῶν ἐργοδοτῶν, ἀπαραιτήτου διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς συνεργασίας καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ τῶν ἐν λόγῳ Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας. Πάντως, ἡ κίνησις ἀνέργων, μέσῳ τῶν 46 Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας, ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1956 μέχρι Δεκεμβρίου 1959, μὲ βάσιν συγκρίσεως τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1956, ἔχει ὡς ἑξῆς:

Ἡ ἐργοδοτικὴ τάξις εἰς ὡρισμένην περίπτωσιν, ὅπως τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας, δεικνύει τάσιν ἀπομακρύνσεώς της ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Πολιτείας, ἐνῷ τοὐναντίον, ἡ συνεργασία της καὶ ἐπιβεβλημένη καὶ πολύτιμος θὰ ἦτο, διότι θὰ ἠδύνατο νὰ προμηθεύεται τὸ ἀναγκαιοῦν ἑκάστοτε ἐργατικὸν δυναμικὸν καὶ ἡ Πολιτεία θὰ ἠδύνατο νὰ βοηθῇ ἀποτελεσματικώτερον τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ εὕρουν ἐργασίαν. Τὸ κοινωνικόν μας πρόβλημα, τὸ ὁποῖον αὐτοδυνάμως προβάλλει ὡς ἐκδήλωσις ἀναγκῶν, τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὁποίων διεκδικοῦν ἐλευθέρως αἱ διάφοροι τάξεις τοῦ λαοῦ, ἐν ἀντιθέσει μὲ ἄλλα καθεστῶτα, εἰς τὰ ὁποῖα τοιαύτη ἐλευθερία δὲν ὑφίσταται, εἶναι τὸ μέγιστον τῶν συγχρόνων προβλημάτων καὶ τὸ πρόβλημα τοῦτο, δηλαδὴ τὸ ἑλληνικὸν κοινωνικὸν πρόβλημα δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ ἀφήσῃ ἀδιάφορον μίαν Κυβέρνησιν, προελθοῦσαν ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ διὰ τὸν λαὸν καὶ ἀγωνιζομένην νὰ καταστήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν καλυτέραν τὴν μοῖραν τοῦ ἐργαζομένου ἀνθρώπου. Συνεπῶς, οἱ ἐπικριταὶ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν τομέα τῆς ἀσκουμένης ἐργατικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἀδικοῦν τὴν Κυβέρνησιν, χωρὶς κἂν νὰ προωθοῦν καὶ τὰ μεγάλα προβλήματα ποὺ ἐνδιαφέρουν τὴν ζωὴν τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ καὶ τὸ Ἔθνος. Ἀλλὰ τὸ κοινωνικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον γνωρίζει καλῶς ὁ σεβαστός μου Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος καὶ κοινωνιολόγος ὑπῆρξε καὶ μέγα μέρος τῆς ζωῆς του ἠνάλωσε μὲ τὴν παρακολούθησιν αὐτῶν τῶν προβλημάτων, γνωρίζει καὶ γνωρίζουν ἀκόμη καὶ οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ προβλήματα αὐτά, ὅτι ἡ σημερινὴ κοινωνία, ἡ σύγχρονος κοινωνία, ἡ ὁποία ἀπέκτησε τόσον τεράστια μέσα παραγωγῆς, μέσα παραγωγῆς τὰ ὁποῖα οὔτε ὁ Μάρξ, ποὺ ἐδῶ καὶ 112 χρόνια, τὸ 1847, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, μὲ τὸ περίφημο μανιφέστο του λέγει, ὅτι ἡ νεωτέρα κοινωνία, ἡ ὁποία ἀνέπτυξε τόσα τεράστια μέσα παραγωγῆς καὶ συγκοινωνίας, ὁμοιάζει μὲ τὸν μάγον, ὅστις δὲν ἠμπορεῖ νὰ κυριαρχήσῃ ἐπὶ τῶν καταχθονίων δυνάμεων, τὰς ὁποίας ἐκάλεσε πρὸς βοήθειάν του. Αὐτὰ ἔλεγε τότε ὁ Μάρξ. Ἐν τούτοις, ἡ σύγχρονος κοινωνία, χάρις εἰς τὴν προηγουμένην κοινωνικὴν πολιτικὴν τῶν χωρῶν τῆς ἐλευθέρας δημοκρατίας, χάρις εἰς τὴν κοινωνικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ καὶ ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν δημιουργίαν καθεστώτων κοινωνικῆς ἀσφαλείας, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρά, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, νὰ δημιουργῇ τὴν συνείδησιν, ὅτι ὁ σημερινὸς πολιτισμός, ὁ σύγχρονος πολιτισμός, γίνεται ὀλίγον κατ’ ὀλίγον κτῆμα τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Διότι, κάτω ἀπὸ ἕνα καθεστὼς κοινωνικῆς ἀσφαλείας, ὅταν ὁ ἐργαζόμενος ἄνθρωπος ἔχῃ ἠγγυημένον τὸ βιοτικὸν του ἐπίπεδον, ἀπὸ τὴν ὥραν τῆς γεννήσεώς του μέχρι τοῦ θανάτου του εὑρίσκεται εἰς ἕνα καθεστὼς διαρκοῦς στοργῆς καὶ ἐπαγρυπνήσεως καὶ πιστεύει ὁ ἴδιος, ὅτι ἡ κοινωνία εἶναι ἐκείνη, ἐντὸς τῆς ὁποίας δύναται νὰ ἀναπτύξῃ τὴν δραστηριότητά του, τὴν ἱκανότητά του καὶ τοὺς στοχασμούς του, τότε ὁ ἐργαζόμενος αὐτὸς εἶναι συνδεδεμένος μὲ τὴν κοινωνίαν αὐτὴν μὲ τοὺς θεσμοὺς τοὺς ἐλευθέρους, μὲ τὰ ἰδεώδη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνδυάζουν καὶ διασφαλίζουν καὶ ὑπηρετοῦν τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς καὶ ὑπηρετοῦν τὴν μεγάλην ὑπόθεσιν τῆς κοινωνικῆς προόδου.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μὲ ἐπεκαλέσθητε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρῶ εἶναι, ὅτι ἐξεκινήσατε ἀπὸ ἀπαισιοδόξους προβλέψεις καὶ καταλήγετε εἰς αἰσιόδοξον συμπέρασμα. Τὸ μέγα ἑλληνικὸν θέμα, μετὰ τὸ ἐθνικόν, εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσετε. Λέγετε, ὅτι ἡ σύγχρονος πολιτικὴ ὡδήγησεν εἰς ἀποτελέσματα ἀντίθετα, ἀπὸ ὅσα προέβλεπεν ὁ Μάρξ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ἀντὶ νὰ γίνεται ἐξαθλίωσις, γίνεται εὐημερία τῶν λαϊκῶν τάξεων. Καὶ αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν τῆς Δημοκρατίας. Ὀρθῶς προέβητε εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἔχομεν, πρῶτον, μίαν αὔξησιν πληθυσμοῦ περίπου 100.000 κατ’ ἔτος. Δεύτερον, ὅσον προάγεται ἡ τεχνικὴ πρόοδος καὶ εἰς τὴν γεωργίαν καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἀντὶ νὰ αὐξάνεται, ἐλαττοῦται τὸ ἐργατικὸν προσωπικόν. Ἡ τεχνικὴ πρόοδος εἰς τοὺς ἀγρούς, ἐλαττώνει τοὺς ἐργαζομένους ἀγρότας. Καὶ γεννᾶται τὸ μέγα πρόβλημα, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνῃ ἡ ἀπορρόφησις τοῦ πλεονάσματος τῶν ἐργατικῶν χειρῶν; Βεβαίως, ὑπάρχει ἡ γενικὴ ἀπάντησις, ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ἀπορρόφησις μὲ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικῆς μας οἰκονομίας. Αὐτό, βεβαίως, εἶναι ὁ πάγιος, ὁ ὀργανικὸς τρόπος ἀπορροφήσεως τοῦ πλεονάσματος τῶν ἐργατικῶν χειρῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι δὲν ὑφίσταται μόνον τὸ πρόβλημα τοῦ πλεονάσματος κατ’ ἔτος, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Αὐτὸ θὰ συνέβαινεν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε σήμερον ἀνεργία καὶ ἂν ὑπῆρχε πλήρης ἀπασχόλησις. Ἀλλὰ σήμερον ζῶμεν ἐντὸς ἀληθινῆς τραγῳδίας. Ὑπάρχουν ἑκατοντάδες χιλιάδων ἀνέργων καὶ ὑπάρχουν πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου ὑποαπασχολούμενοι. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπεῖγον καὶ μέγα πρόβλημα. Δοκιμάζομεν ὅλοι αἴσθημα ὀδύνης, ὅταν ἔρχωνται οἱ νέοι εἰς τὰ γραφεῖα μας καὶ μᾶς ζητοῦν ἐργασίαν, οἱανδήποτε ἐργασίαν. Καὶ τοὺς ἀπαντῶμεν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν αἴτησίν των. Καὶ βουρκώνουν τὰ μάτια των ἀπὸ ἀπόγνωσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα θέμα. Ὅλα τὰ ἄλλα, περὶ τῶν ὁποίων ἀσχολούμεθα, εἶναι δεύτερα, τρίτα καὶ τέταρτα θέματα. Μετὰ τὸ ἐθνικὸν θέμα, μετὰ τὸ θέμα τῆς Δημοκρατίας, ἔρχεται αὐτὸ τὸ μέγα κοινωνικὸν θέμα. Πανηγυρίζομεν τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Δημοσίου Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ προέχει, ὡς εἶπον εἰς μίαν ἄλλην εὐκαιρίαν, τὸ πρόβλημα τοῦ κοινωνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Δηλαδὴ τῆς πλήρους ἀπασχολήσεως τῶν ἀνθρώπων. Ἴσως μοῦ εἴπητε, ἔχετε δίκαιον. Τὸ γνωρίζομεν. Ἀλλά, τὶ νὰ κάμωμεν; Σᾶς ἀπαντῶ: Πρῶτον, νὰ διαπιστώσωμεν ἑκάστοτε τὴν ὕπαρξιν τῆς τραγῳδίας καὶ νὰ μὴ καταλήγωμεν εἰς αἰσιόδοξα συμπεράσματα. Ἐφ’ ὅσον ὁ Ἑλληνικὸς πληθυσμός, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἔχει πλήρη ἀπασχόλησιν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ νεότης, ἡ Ἑλληνικὴ νεότης, ἡ ὁποία εἶναι ἔξοχος, ὑφίσταται τὴν τραγῳδίαν τῆς ἀνεργίας, πρέπει ἐδῶ νὰ μὴ ἀκούωνται αἰσιόδοξοι διαπιστώσεις οἰκονομικῆς καταστάσεως. Διότι ἀποδεικνύουν ἔλλειψιν ἐπιγνώσεως τῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Αὐτὸ πρῶτον. Καὶ δεύτερον, πρέπει νὰ ὑπάρξουν καὶ προσωρινὰ μέτρα. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία εἰδικὴ πολιτικὴ εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως. Πρέπει νὰ ὑπάρξουν, πέραν τῶν ὀργανικῶν μέτρων, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πραγματικὴν θεραπείαν, πρέπει νὰ ὑπάρξουν, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἀσθενεῖς, προσωρινὰ μέτρα καταπαύσεως πόνων. Καλὴ καὶ πρέπουσα εἶναι ἡ μέριμνα τοῦ μέλλοντος. Ἀλλὰ ἡ μέριμνα τοῦ μέλλοντος ἀποδίδει, ὅταν καθίσταται βιώσιμον τὸ παρόν. Ὅταν τὸ παρὸν εἶναι ἀβίοτον, εἰς οὐδὲν ὠφελεῖ ἡ μέριμνα τοῦ μέλλοντος. Διότι δὲν θὰ προλάβωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μέλλον. Συνιστῶ, λοιπόν, τὴν εὕρεσιν καὶ προσωρινῶν λύσεων, εἰς τρόπον ὥστε, ὅταν μᾶς ἐπισκέπτωνται οἱ νέοι ἄνθρωποι, νὰ ἠμποροῦμεν κάπου νὰ τοὺς στείλωμεν διὰ νὰ πάρουν ἕνα ἡμερομίσθιον. Διὰ νὰ τοὺς πείσωμεν, ὅτι ἡ σημερινὴ Ἑλλὰς καὶ ἡ σημερινὴ Δημοκρατία ἐξασφαλίζει τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἐργασίαν των. Ἐνῷ σήμερον, αὐτό, δυστυχῶς, δὲν συμβαίνει. Ἡ σημερινὴ πραγματικότης εἶναι ἡ τραγῳδία τῆς νεότητος καὶ ἀποτελεῖ ὑπερτάτην εὐθύνην ὅλων μας νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν. (Χειροκροτήματα).

§34Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀντικρύζω, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἑλληνικὴν κοινωνικὴν πραγματικότητα ὅπως εἶναι καὶ αὐτὴν τὴν πραγματικὴν εἰκόνα φέρω ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Προέβην εἰς διαπιστώσεις καὶ ὑπέδειξα τὴν ἀνάγκην προσωρινῶν λύσεων. Ἡ ἀπόδοσις τῶν παγίων μέτρων, θὰ εἶναι ἀπωτέρα. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ταὐτοχρόνως καὶ ἡ εὕρεσις ἀμέσων, προσωρινῶν λύσεων.

§36Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναφέρομαι εἰς τὰς χθεσινὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ ὕψος τῶν ἐπενδύσεων διὰ τὸ τρέχον ἔτος 1959, εἶναι ἀκριβῶς ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ κρατήσῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλύτερον ἀριθμὸν ἀπασχολουμένων ἀνθρώπων.

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ἐπαρκὲς διὰ τὴν πλήρη ἀπορρόφησιν τῶν ἀνέργων, τὸ χειροκροτῶ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἐπαρκές, πρέπει νὰ συμπληρωθῇ. Γνωρίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις εἶναι εὐχερὴς καὶ ἡ πραγματοποίησις δύσκολος. Ἐν τούτοις, πρέπει νὰ εὑρεθῇ λύσις. Σᾶς ὁμιλῶ ἀνθρωπίνως. Σπαράσσεται ἡ ψυχή μου καὶ ἐντρέπομαι τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἱκετεύουν διὰ ἐργασίαν καὶ τοὺς ἀπελπίζω μὲ τὴν ἄρνησίν μου. Εἶχον ἄλλοτε διακηρύξει καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, διότι δὲν εἶναι ἁπλοῦν σχῆμα λόγου, εἶναι ἀλήθεια: «Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἄνθρωποι στερούμενοι ἄρτου, στέγης καὶ ἰατροῦ, οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ εἶναι πλούσιος».

§38Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον, διότι πράγματι καταβάλλει μίαν προσπάθειαν νὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ μεγαλυτέρου τῶν συγχρόνων προβλημάτων. Διότι μεγαλύτερον πρόβλημα ἀπὸ αὐτό, δὲν ὑπάρχει. Ἁπλῶς, μόνον, θέλω νὰ ὑποσημειώσω τὴν διαπίστωσιν, ὅτι τὸ φαινόμενον ἔχει καὶ μίαν ἐνθαρρυντικὴν ὄψιν. Ποίαν; Τὸ ὅτι ἔχομεν μίαν διαρκῆ αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τῆς ἀπασχολήσεως, ἐνῷ ταὐτοχρόνως ἔχομεν καὶ κατάστασιν ἀνεργίας.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ὑποαπασχολήσεως.

§40Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἄλλος τομεὺς εἶναι αὐτός. Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν κοινωνικὴν συγκρότησιν τῆς χώρας, τὸν ἐνεργὸν πληθυσμὸν καὶ τὴν διάρθρωσίν του. Δι’ αὐτὸ δὲν συμφωνῶ μὲ μερικοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι κάποτε, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὡμίλησαν περὶ ὑπάρξεως ἑκατομμυρίου ἀνέργων. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι παρατηρεῖται σταθερὰ αὔξησις τοῦ ἐπιπέδου ἀπασχολήσεως καὶ ἡ ὕπαρξις ἀνεργίας. Ἔχω τὴν βεβαιότητα, ὅτι ὁ ἐνεργὸς πληθυσμὸς τῆς χώρας, ὡς καὶ προηγουμένως εἶπον, ἔχει, ἐντὸς τῆς διαρρευσάσης 8ετίας ἀπὸ τοῦ 1951, διαφοροποιηθῆ, ἀπὸ ἀπόψεως ἐπαγγελματικῆς συνθέσεως. Καὶ ἐὰν μὲν ἔχῃ διαφοροποιηθῆ εἰς ὄφελος τοῦ παράγοντος τῆς μετατρεψιμότητος, δηλαδὴ τοῦ λεγομένου βιομηχανικοῦ παράγοντος, ἡ διαφοροποίησις αὐτὴ εἶναι παραγωγική, εἶναι δημιουργική. Ἐάν, ὅμως, ἔχῃ διαφοροποιηθῆ εἰς ὄφελος τοῦ παράγοντος τῶν κοινωνικῶν ὑπηρεσιῶν, εἶναι βεβαίως μία ἀπασχόλησις, εἶναι μία κατανομὴ εἰσοδήματος μέσα εἰς τὸ σύνολον, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ δημιουργίαν εἰς τὸν ἐν γένει παραγωγικόν μας μηχανισμόν. Συνεπῶς, θὰ πρέπει, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς προοπτικῆς, νὰ ἔχωμεν τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἐν γένει διάρθρωσις τῆς οἰκονομίας μας θὰ ὠθήσῃ πρόσωπα ἀπὸ τὴν πρωτογενῆ παραγωγήν, κατὰ στάδια, εἰς ἄλλους κλάδους τῆς οἰκονομίας. Διὰ τοῦτο, βεβαίως, θὰ καταβληθῇ προσπάθεια καὶ θὰ καταβάλλεται διαρκῶς προσπάθεια ἀξιοποιήσεως τῶν ἀσχολιῶν τῆς γεωργίας καὶ τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, τῶν δασῶν καὶ τοῦ ὑπεδάφους. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας καὶ ἡ δημιουργία εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως, ἐκ παραλλήλου μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ὑφισταμένων παραγωγικῶν μονάδων, ἰδίως ἐκείνων τῶν ὁποίων αἱ ἐργασίαι δημιουργοῦν ἐργασίαν, εἶναι ὁ ἐπίμονος ἀντικειμενικὸς σκοπός. Τοῦτο, ἄλλως τε, ἐπιβάλλει ἡ ἀδήριτος ἀνάγκη τῆς πλήρους ἀπασχολήσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, τὴν ὁποίαν ὁ Ἀρχηγός μου καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., παντοιοτρόπως ἐπιζητεῖ καὶ διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀνεργίας. Ἡ προσπάθεια αὕτη, ἀποβλέπει κυρίως εἰς τὸ πῶς νὰ δημιουργηθῇ βάσις ὑποδομῆς τῆς οἰκονομίας, ἐπάνω εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἠμπορῇ νὰ στηριχθῇ ἡ παραγωγικὴ ἐν γένει δραστηριότης, ἐπάνω εἰς τὴν ὁποίαν ἡ κίνησις τῶν ἐργατικῶν χειρῶν νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸν πλοῦτον τῆς χώρας, εἰς ὄφελος ἀσχολιῶν καὶ βιομηχανιῶν, ἐργαζομένων δι’ ἄλλας ἀπασχολήσεις, πρὸς τὴν δημιουργίαν ἄλλων ἐργασιῶν, διὰ τὴν ἀπορρόφησιν ἀδρανοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Διότι θὰ πρέπει, ἀπὸ ἀπόψεως μέλλοντος, νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ ἐποχή μας, εἶναι ἐποχὴ τεχνικῆς ἐξελίξεως καὶ ἀναπτύξεως. Τὸ παραγωγικὸν μέλλον τῆς χώρας, θὰ στηριχθῇ ἀναμφισβητήτως ἐπάνω εἰς τὴν τεχνικὴν εἰδίκευσιν, εἰς τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐξέλιξιν, εἰς τὴν δημιουργίαν δηλαδὴ μονάδων οἰκονομικοτεχνικῶν, ἱκανῶν νὰ κινοῦν ἀποτελεσματικῶς τὴν παραγωγὴν καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἴδιον ὄφελος. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένα φαινόμενα, ποὺ ἐνεφανίσθησαν ἄλλοτε εἰς ἄλλας χώρας καὶ τῶν ὁποίων χωρῶν τὰ κοινωνικὰ φαινόμενα ἠμποροῦν νὰ ὁδηγήσουν καὶ ἡμᾶς, τοὐλάχιστον, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς προοπτικῆς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν κατανομὴν τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ τῆς Σουηδίας, τῆς Ἑλβετίας καὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἡ πρωτογενὴς παραγωγὴ εἰς τὴν Σουηδίαν, περιλαμβανομένων καὶ τῶν δασῶν, διότι ὁ κυριώτερος πλοῦτος τῆς χώρας εἰς τὴν Σουηδίαν εἶναι τὰ δάση, ἀντιπροσωπεύει, ἔναντι τοῦ ἐνεργοῦ πληθυσμοῦ, τὸ 21%, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἀντιπροσωπεύει τὸ 11% καὶ εἰς τὰς Η.Π.Α. μόλις τὸ 14,1%. Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ἀναφέρω καὶ πάλιν, διὰ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ ὅτι ἡ σύγχρονος οἰκονομία διαρκῶς συστηματοποιουμένη, ἀπωθεῖ δυνάμεις ἀπὸ τὴν πρωτογενῆ παραγωγὴν καί, κατὰ συνέπειαν, αἱ δύο κατευθύνσεις, πρὸς τὰς ὁποίας θὰ πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν, θὰ πρέπει κυρίως νὰ εἶναι ἡ διαρκὴς ἀξιοποίησις, ὄχι μόνον τῆς γεωργίας, ἀλλὰ κάθε τομέως, ὁ ὁποῖος ἔχει σχέσιν μὲ τὴν παραγωγικὴν ἀνάπτυξιν, ὅπως εἶναι καὶ ἡ σύγχρονος βιομηχανία μιᾶς ἄλλης μορφῆς, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἔχει φαινόμενα καθαρῶς οἰκονομικὰ καὶ ἐπιδρᾷ ἀποφασιστικῶς ἐπὶ τῆς ζωῆς τῶν λαῶν. Ἐννοῶ τὸν Τουρισμόν. Ἐὰν ἔχωμεν ἀνεπτυγμένον τουρισμὸν εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ ἀναπληρῇ μέρος ἐκείνου τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἐργαζομένου ἀνθρώπου, ἐὰν αὐτὸ συμβῇ, τότε θὰ ἔχωμεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι τὸ ἐργατικόν μας δυναμικόν, τὸ ἀπασχολούμενον εἰς τὰς κοινωνικὰς λεγομένας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ τὸ σύνολον τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται μὲ τὰς κοινωνικὰς αὐτὰς ὑπηρεσίας, παύει πλέον νὰ φέρῃ εἰς τοὺς ὤμους του ἢ μᾶλλον νὰ σύρῃ εἰς τὰ βήματά του τὸν παρασιτισμὸν καὶ γίνεται κατ’ ἐξοχὴν δημιουργὸς οἰκονομικῶν μονάδων βιωσιμότητος, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν τὴν διαρκῆ ἀνάπτυξιν τοῦ τομέως αὐτοῦ τῆς δραστηριότητος.

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ Τουρισμός, εἶναι ἡ μεγάλη ὑπόθεσις τοῦ μέλλοντος. Πᾶσα προσπάθεια πρέπει νὰ καταβληθῇ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Διότι ἀποτελεῖ ἀπεριόριστον δυνατότητα.

§42Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἄλλος τομεύς, ἀνεξάρτητος ἐκείνου, διὰ τὸν ὁποῖον ὡμίλησα, συνδεόμενος μὲ τὴν ἐν γένει ἀνάπτυξιν τοῦ παραγωγικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ μηχανισμοῦ τῆς χώρας καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως κατευθύνει τὰς προσπαθείας του ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Καραμανλῆς, εἶναι ὁ τομεὺς τῆς ἐκτελέσεως ὡρισμένων εἰδικῶν ἔργων. Ἔχομεν εἰς τὸν τόπον μας μίαν ἀσφάλισιν, τὴν ἀσφάλισιν τῶν μισθωτῶν, διὰ τὸν κίνδυνον τῆς ἀνεργίας. Αὐτὴ ἡ ἀσφάλισις, εἶναι μέσα εἰς τὰ πλαίσια μιᾶς ἱκανότητος περιωρισμένης. Ἀλλὰ πέραν τούτου, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναζητηθῇ καὶ κἄτι τι τὸ θετικώτερον καὶ εἶναι αὐτὸ ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἄφησε νὰ ὑπονοηθῇ ὁ σεβαστός μου Πρόεδρος κ. Παπανδρέου. Πρόκειται περὶ μιᾶς προσπαθείας δημιουργίας ἔργων εὐκαιριῶν, πρὸς τὰ ὁποῖα θὰ καταβάλλεται ἰδιαιτέρα προσπάθεια προωθήσεως τῶν ἀνέργων, τῶν ἐπιθυμούντων νὰ ἀνεύρουν ἐργασίαν.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἤθελον, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, κύριε ὑπουργέ, νὰ συζητήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖται πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων. Κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ θέμα εἶναι ἄξιον προσοχῆς καὶ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν γίνεται ἡ πρέπουσα χρῆσις. Ὁ στρατὸς εἶναι πολύτιμος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἐκείνων τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν θὰ ἐγένοντο. Ἐάν, ὅμως, ὁ στρατὸς πρόκειται νὰ ἐκτελῇ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐγίνοντο ἀπὸ τοὺς πολίτας ὡς ἐργάτας, προσθέτει παράγοντα ἀνεργίας καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν προσφέρει κοινωνικὸν ἔργον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀντίπαλος τοῦ ἐργάτου ὁ στρατιώτης. Εἰς ἕνα τόπον, μαστιζόμενον ἀπὸ τὴν ἀνεργίαν, δὲν ἐπιτρέπεται ὁ στρατὸς νὰ εἶναι παράγων ἐπιδεινώσεως τῆς ἀνεργίας. Δι’ αὐτὸ ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖ ὅπου δὲν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἔργον, προσθέτει ἕνα ἔργον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ὑπῆρχεν. Εἶναι ἀνεκτίμητος ἡ προσφορά του. Ὅπου, ὅμως ἐκτοπίζει ἐργάτας, δὲν ὠφελεῖ, βλάπτει. Ἴσως ὠφελεῖ οἰκονομικῶς, ἀλλὰ βλάπτει κοινωνικῶς καὶ ἐθνικῶς.

§44Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ παρατήρησίς σας θὰ εἶχεν, ἀσφαλῶς, ὅλως ἐξαιρετικὴν σημασίαν, ἐὰν πράγματι συνέβαινε τοιοῦτόν τι.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μὲ πληροφοροῦν κύριε ὑπουργέ, ὅτι πράγματι αὐτὸ συμβαίνει.

§46Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Ὅλαι αἱ ἐργατικαὶ ὀργανώσεις διαμαρτύρονται, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν στρατιωτικῶν ἔργων.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπαναφέρω τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν, ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων, διότι εἶναι ἄξιον μεγαλυτέρας προσοχῆς.

§48Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Φρονεῖτε, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων ὑπὸ τοῦ Στρατοῦ, γίνεται εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν;

§49Ι. ΚΟΝΤΟΒΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπ’ ὅ,τι γνωρίζω, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ὁ στρατὸς ἔχει κάμει εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀργολίδος, εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ στρατὸς ἐξετέλεσεν ὡρισμένα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἄλλως δὲν θὰ ἐγίνοντο. Εἶναι, ἐπίσης, γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, χρησιμοποιοῦνται ἐργάται, διότι οἱ στρατιῶται δὲν σκάβουν οἱ ἴδιοι. Βεβαίως, τὸ μηχανικὸν τοῦ στρατοῦ, χρησιμοποιεῖ τὰ μηχανικὰ μέσα. Ἀλλὰ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐργασίας, χρησιμοποιοῦνται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐργάται.

§50Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν διαφωνῶ, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὰς διαπιστώσεις σας. Τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας εἰς τὴν χώραν μας καὶ ἡ ἀνάγκη νὰ μὴ ἀποθαρρύνωμεν τὴν νεότητα, δικαιολογεῖ ἔκτακτα μέτρα. Προσωρινὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος, ὅπως ὀρθῶς εἴπατε. Ἐπ’ αὐτοῦ, πέραν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας πέραν δηλαδὴ τῶν μέτρων ποὺ λαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον του, ἀναφέρομαι καὶ εἰς τὰς χθεσινὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ ὕψος, κύριε Πρόεδρε, τῶν διατεθεισῶν, διὰ τὸ 1959 πιστώσεων, διὰ τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων, ὁμιλεῖ εὐγλώττως διὰ τὴν στοργὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ κρίσιμον θέμα ποὺ συζητοῦμεν. Ὁ πρῶτος σκοπὸς ποὺ ὑπηρετοῦν τὰ ἔργα ποὺ γίνονται εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, εἶναι ἡ ἀπασχόλησις. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν ἔργων τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων, κρατεῖ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἰδίως εἰς τὴν ὕπαιθρον πολλοὺς ἀνέργους, οἱ ὁποῖοι, ἄλλως, θὰ ηὔξανον τὴν πίεσιν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἐνήργησεν ὀρθῶς, ἀλλ’ ἐρωτῶ, μήπως εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἐνήργησε μὴ ὀρθῶς;

§52Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Πράγματι εἶχον ληφθῆ δύο ἢ τρεῖς διαμαρτυρίαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας σχετικῶς μὲ τὸ θέμα αὐτό. Αἱ διαμαρτυρίαι δὲν εἶχον βασιμότητα καὶ οἱ ἀποπειραθέντες νὰ δημιουργήσουν τὸ ὅλον θέμα, δὲν κατώρθωσαν νὰ συγκινήσουν πολίτας διὰ νὰ τοὺς ἀκολουθήσουν εἰς τὸ σύνθημα, τὸ ὁποῖον ἔρριψαν. Ὁ στρατὸς ἔχει περιωρισμένας τὰς προσπαθείας του ἐκεῖ ὅπου ἡ δυνατότης εἰς τεχνικὰ μέσα εἶναι ἀδύνατος. Παραδείγματος χάριν, εἰς ὀρεινὰς περιοχὰς πηγαίνει ἕνα τμῆμα τοῦ μηχανικοῦ γκρεμίζει ὡρισμένους ὄγκους καὶ ἔπειτα οἱ ἐργάται κάνουν τὴν δουλειά τους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν φυσικὰ μὲ τοὺς δυναμίτας νὰ σπάσωμεν ἕνα μεγάλο λίθινον ὄγκον. Ἐκεῖ βοηθεῖ ὁ στρατός.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἡ προσφορὰ εἶναι πολύτιμος.

§54Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ὁλόκληρος ἡ προσπάθεια ἡ καταβαλλομένη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων εἶναι κατ’ ἐμὲ πολύτιμος, χωρὶς εἰς καμμίαν περίπτωσιν τὰ ἐκτελούμενα ἔργα νὰ ἔχουν δυσμενῆ ἀντίκτυπον εἰς τὴν ἀπορρόφησιν ἐργατικῶν χειρῶν. Τοὐναντίον εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἀνατινάξεως ὄγκων ἡ συμβολὴ τοῦ Στρατοῦ ἐβοήθησεν εἰς τὴν δημιουργίαν ἀπασχολήσεως ἐργατικῶν χειρῶν.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα.

§56Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Εἶναι λοιπὸν βεβαιωμένον, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς φαινομένου, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει πέραν τῶν ὀργανικῶν καταστάσεων ἐκείνων, δηλαδὴ ποὺ δημιουργεῖ ἡ γενικωτέρα προώθησις τῆς οἰκονομίας, ἡ ἀνάπτυξις τοῦ παραγωγικοῦ μηχανισμοῦ, νὰ καταβάλλεται ἑκάστοτε ἰδιαιτέρα προσπάθεια διὰ τὴν καταπολέμησιν αὐτοῦ δηλαδὴ τοῦ φαινομένου τῆς ἀνεργίας καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ σήμερον εὑρισκόμεθα. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ δύο καὶ πλέον μηνῶν εἰς σχετικὴν συζήτησιν ἐξεδήλωσεν ὅλως ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον εἰς τὸ πῶς νὰ ὀργανωθῇ αὐτὴ ἡ προσπάθεια τῆς ἀπασχολήσεως, δηλονότι, ἀνέργων εἰς ἔργα εὐκαιριῶν. Ἐπειδὴ ὅμως τὰ οἰκονομικὰ μέσα τῶν ὀργανισμῶν τῶν σχετιζομένων μὲ τὴν καταπολέμησιν τῶν συνεπειῶν τῆς ἀνεργίας εἶναι ὄχι τόσον ἄφθονα, προεκρίναμεν σύστημα μικτῆς χρηματοδοτήσεως ἔργων πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων. Οὕτω εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν Δῆμοι. Κοινότητες ἢ Ὀργανισμοὶ ἀσκοῦντες διοίκησιν διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου εἰς τὴν περιφέρειαν, τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν ἄνεργοι, θὰ διέθετον τὸ διπλάσιον τοῦ ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας διατιθέμενον ποσὸν θὰ ἐξητάζετο ἡ περίπτωσις τῆς συμμετοχῆς τοῦ ἀνωτέρω ὀργανισμοῦ κατὰ τὸ ⅓. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἀνεζητήσαμεν τὴν δημιουργίαν εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως τῶν ἀνέργων προκαλοῦντες τοιουτοτρόπως τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων.

§57Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔξοχος μέθοδος. Εἶναι ἡ μέθοδος, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησα διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν σχολείων.

§58Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἤδη τοῦτο ἐπράξαμεν εἰς τὴν Δράμαν, τὴν Καβάλαν καὶ τὴν Χίον. Ἐξετάζεται δὲ περίπτωσις ἐπεκτάσεως τοῦ μέτρου εἰς Ἀγρίνιον, Ξάνθην καὶ τὸν Δῆμον Ν. Ἰωνίας, Ἀθηνῶν. Εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας ἄλλος τρόπος πέραν τοῦ γενικοῦ τοιούτου διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς ἀνεργίας. Ἀλλὰ ἐκτὸς τῶν μέτρων καταπολεμήσεως τῆς ἀνεργίας ἐλήφθησαν καὶ μέτρα κατὰ τῶν συνεπειῶν της. Ἡ ἀνεργία δημιουργεῖ τὴν ἀπαθλίωσιν, καταστρέφει τὴν οἰκογενειακὴν εὐτυχίαν καὶ κἄποτε τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἀτόμου. Εἶναι ἕνα ἐκ τῶν χειροτέρων κακῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἐχρησιμοποιήσαμεν καὶ ἐκτάκτους ἐπιδοτήσεις διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν τῶν ὀλεθρίων συνεπειῶν της. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ὑπουργὸς καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ κατευθυντήριος γραμμὴ καὶ ἀρκετὰ ἀποτελεσματικὴ ἡ ἐφαρμογή της. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ κἄτι ἄλλο. Ὑπάρχουν χῶραι, ὅπως τὸ γειτονικὸν Ἰσραήλ, ὅπου δὲν χορηγοῦνται ἐπιδόματα ἀνεργίας. Μάλιστα, πρὸ δύο ἢ τριῶν ἑβδομάδων, ὁμιλοῦσα μὲ ἕνα διακεκριμένον παράγοντα τῆς χώρας αὐτῆς, εἰδικῶς διὰ τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας. Ἐκεῖ δὲν χορηγεῖται ἐπίδομα ἀνεργίας καὶ ὅταν ἠρώτησα, διατὶ δὲν χορηγοῦνται ἐπιδόματα ἀνεργίας, μοῦ εἶπεν, ὅτι ἡ σύνθεσις τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι διαφορετικῆς νοοτροπίας. Ὅσοι προέρχονται ἀπὸ τὰ βόρεια εἶναι ἄνθρωποι ἐργατικοί, ἔχουν θέλησιν ἐντατικῆς προσπαθείας, ἐνῷ ὅσοι εἶναι ἀπὸ τὴν Ἀνατολὴν δεικνύουν καὶ ὀλίγον μοιρολατρισμόν. Αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν δὲν ἔχομεν, ὡς μοῦ εἶπε, συμφέρον νὰ τὴν ἐνθαρρύνωμεν ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ἐπιδόματος, τοὐναντίον θέλομεν νὰ τὴν κάμωμεν παραγωγικὴ διὰ τῆς παροχῆς ἐργασίας καὶ ὄχι ἐργασίας τοῦ ἐπαγγέλματος, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς περιπτώσεως ποὺ ἐμφανίζεται ἐν Ἑλλάδι. Διότι, ὑπάρχει καὶ ἐδῶ ἕνα πρόβλημα καὶ τὸ λέγω καὶ θὰ τὸ ἐπαναλάβω μὲ πρώτην εὐκαιρίαν καὶ εἰς τὰς ἐργατικὰς συγκεντρώσεις καὶ συνελεύσεις. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀνεργίας, ὁμιλοῦμεν περὶ ἀδυναμίας παροχῆς ἐργασίας καὶ ὄχι συγκεκριμένης ἐργασίας. Συνεπῶς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἐπιζητῆται, εἶναι εἰς τὸ πῶς θὰ ἐξασφαλίζεται ἡ ἐργασία καὶ ὄχι ἐργασία ὡρισμένης εἰδικῆς περιπτώσεως. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, βεβαίως, μειοῦται τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε παρετηρεῖτο, ὅπου παρουσιάζοντο ὅλοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ καθεὶς ἐζήτει μίαν θέσιν κλητῆρος ἢ φύλακος ἢ ἐπόπτου, ἐπιστάτου, Ἐπιμελητοῦ καὶ Ἐπιθεωρητοῦ ἀνεξαρτήτως προσόντων. Αὐτὴ ἡ τάσις ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ὑποχωρεῖ καὶ ἀρχίζει νὰ ἀνθῇ ἕνα ἄλλο πνεῦμα, τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος ἰδιαιτέρως νὰ ἐξάρω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς ἐργαζομένης νεολαίας. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, εὑρεθῆτε καμμίαν ἡμέραν εἰς κανένα ἀπὸ τὰ μεγάλα ἐργοστάσια πλησιάσατε τοὺς νέους νὰ τοὺς ὁμιλήσητε καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἕνα ποσοστὸν ἐξ αὐτῶν εἶναι νέοι ἢ νέαι μὲ ἀπολυτήρια Γυμνασίου ἢ ἄλλων σχολῶν. Θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι δι’ αὐτοὺς τοὺς νέους ποὺ ἐργάζονται εἰς αὐτὰς τὰς παραγωγικὰς ἀπασχολήσεις. Εἶναι ὅλοι δημιουργικοὶ καὶ ἀνήκουν εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν καλλιτέρων ἐργατῶν καὶ τῶν καλλιτέρων ἐργατριῶν. Ἑπομένως τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ καὶ νὰ πρυτανεύσῃ ἀκόμη καὶ εἰς ὅλους τοὺς δεομένους βοήθειαν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνεργίας, θὰ πρέπει νὰ εἶναι, ὅτι ἡ ἐργασία ὁπουδήποτε καὶ ἐὰν παρέχεται ἔχει σχέσιν μὲ τὴν κοινωνικὴν λειτουργίαν, ὅτι ἡ ἐργασία δὲν ἀποτελεῖ σὲ καμμίαν περίπτωσιν μειονέκτημα ἀλλὰ εἶναι εὐλογία Θεοῦ διὰ τὸν ἐργαζόμενον, ἀλλὰ καὶ πολύτιμος προσφορὰ διὰ τὸ σύνολον τῆς κοινωνίας καὶ τὸ Ἔθνος. Ἡ σύγχρονος Δημοκρατία, ἡ ἰδική μας Πολιτεία τιμᾷ τὸν ἄνθρωπον εἴτε εἶναι χειρώναξ ἐργαζόμενος εἰς τὰ βάθη τῶν ὑπονόμων ἢ τῶν μεταλλείων, εἴτε εἶναι διανοούμενος, εἴτε ἀνήκει εἰς ὁποιανδήποτε κατηγορίαν τῶν πνευματικῶν ἐκείνων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν τεχνῶν καὶ τῶν ἐπαγελμάτων. Αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἐπιζητοῦμεν νὰ ἐμφυσήσωμεν εἰς ὅλους ἐκείνους τοὺς τομεῖς εἰς τοὺς ὁποίους ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ ἰδίως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀναζητοῦν μίαν ἐργασίαν. Καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνέργους νέους καταβάλλομεν κάθε προσπάθειαν, διότι τὸ δρᾶμα των τὸ ἀντιλαμβανόμεθα. Ἀντιλαμβανόμεθα τὴν ψυχολογίαν τοῦ νέου, ὁ ὁποῖος ἀναζητῶν ὁποιανδήποτε ἐργασίαν, περνᾷ ἀπὸ τὸ πρῶτον γραφεῖον εἰς τὸ δεύτερον, πηγαίνει ἀπὸ γνωστοῦ εἰς γνωστὸν καὶ τέλος γνωρίζει τὴν ἄρνησιν καὶ κἄποτε μὲ μίαν ψυχολογίαν ἐντελῶς ἰδιόμορφον, εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ δυσμενῆ προοπτικὴν διὰ τὸ ἰδικόν του μέλλον. Εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ καταπολεμήσωμεν τὴν ἀποθάρρυνσιν καὶ νὰ βοηθήσωμεν τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει, παρὰ πᾶσαν δυσμένειαν τῶν περιστάσεων, τὴν ἀνάπτυξιν τῆς δραστηριότητος τῆς ἑλληνικῆς νεολαίας. Ταὐτοχρόνως, ὅμως, ἡ σκέψις μας εὑρίσκεται κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, πρὸς μίαν ἄλλην κατηγορίαν ἐργαζομένων, πρὸς τὴν κατηγορίαν τῶν ὑπερηλίκων ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπερηλίκων ἐργατριῶν. Θὰ πρέπει νὰ τὸ τονίσω, πρὸς τιμὴν τῶν ἑλλήνων ἐργοδοτῶν, ὅτι δὲν εἶναι σήμερον πολλαὶ αἱ περιπτώσεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι μετὰ 20ετῆ, 25ετῆ ἢ 30ετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν εὑρέθησαν εἰς τὸν δρόμον, χωρὶς νὰ ἔχουν συμπληρώσει τὰς προϋποθέσεις μιᾶς συνταξιοδοτήσεως, τὰς ὁριζομένας ὑπὸ τῶν κανονισμῶν ἀσφαλίσεως. Δι’ αὐτοὺς τοὺς ἡλικιωμένους ἐργάτας, τὰς ἡλικιωμένας ἐργατρίας, ὀφείλω νὰ ἀπευθύνω, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔκκλησιν πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἐργοδότας, πρὸς τὰς πάσης φύσεως ἐπιχειρήσεις καὶ νὰ τοὺς εἴπω ὅτι, ὅπου ὑπάρχουν τοιαῦται περιπτώσεις, θὰ πρέπει νὰ ἐκδηλώνουν πνεῦμα κατανοήσεως καὶ νὰ σκέπτωνται, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὑπῆρξαν ἐπὶ 10ετηρίδας ὁλοκλήρους συνεργάται των εἰς τὰς ἐργασίας των καὶ ἑπομένως αὐτὴ ἡ περίπτωσις θὰ πρέπει νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς αὐτοὺς ὄχι μόνον ἐκδηλώσεως ἐνδιαφέροντος διὰ τῆς μὴ πραγματοποιήσεως ἀπολύσεως τοιούτων προσώπων, ἀλλὰ καὶ κἄποιας στοργῆς ἔναντί των. Ἔχω ἤδη ἀπευθυνθῆ πρὸς τὸν ἐργοδοτικὸν κόσμον τῆς χώρας μας, μιᾶς χώρας ὄχι μεγάλης, εἰς τὴν ὁποίαν τὰ πρόσωπα εἶναι γνωστά, μιᾶς χώρας ποὺ ἡ γνωριμία μεταξύ μας ἐπιτρέπει τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης καὶ κἄποτε τῆς προσωπικῆς συμπαθείας. Πιστεύω, ὅτι ὁ κόσμος τῶν ἐργοδοτῶν εἰς τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν περίπτωσιν θὰ ἐκδηλώσῃ κατανόησιν, ἡ ὁποία θὰ τιμᾷ κατ’ ἀρχὴν τὸν ἴδιον, ἀλλὰ καὶ ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν πολιτείαν, ἰδιαιτέρως δὲ τὴν Κυβέρνησίν της, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφήσῃ ἐξακολουθητικῶς ἀπαρατήρητον αὐτὸ τὸ φαινόμενον.

§59Ι. ΔΡΑΓΟΝΕΤΗΣ. Μίαν μόνον ἐρώτησιν θέλω νὰ ὑποβάλω ὀλιγόλογον. Ἐὰν οἱ ἐργοδόται δὲν ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις καὶ σεῖς προσωπικῶς θὰ τοὺς ἀπευθύνετε, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὑμεῖς, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἀσφαλίσεως;

§60Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἡ ἐρώτησίς σας καὶ συνεπὴς εἶναι καὶ λογική. Ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία καταβάλλεται ἐκ μέρους μας, μέσα εἰς τὸ ἰδικόν μας κοινωνικὸν καθεστώς, εἶναι κἄπως δυσχερής, εἶναι κἄπως δύσκολος, διότι πρὶν φθάσω νὰ φέρω ἓν νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὸ καθεστὼς ἀνάγκης καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ φαινομένου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κινήσω τοὺς ἀντιπροσωπευτικοὺς ὀργανισμοὺς τῶν διαφόρων ἐπαγγελματικῶν τάξεων, τῶν διαφόρων συμφερόντων καὶ νὰ καταβάλλω προσπάθειαν πρῶτον διαφωτίσεως, δεύτερον κατανοήσεως καὶ τρίτον ἐναρμονίσεως τῶν συμφερόντων αὐτῶν τῶν τάξεων. Ἤδη δὲ αὐτὴν τὴν προσπάθειαν καταβάλλω καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ εἶναι ἐπιτυχής. Ἐὰν ὅμως, παρὰ πᾶσαν ἐλπίδα, καὶ αὐτὴ ἡ προσπάθεια δὲν θὰ εἶναι ἐπιτυχής, βεβαίως καὶ ἐγὼ ἄνθρωπος τοῦ Κοινοβουλίου εἶμαι, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωπος ὑπηρετῶν τὰς ὑποθέσεις τοῦ Ἔθνους μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσω αὐτὸ τὸ γεγονὸς καὶ νὰ ζητήσω νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀναλόγως. Καὶ ἕνεκα τούτου σᾶς εὐχαριστῶ πάρα πολὺ διὰ τὴν διακοπήν.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον ἐφθάσαμεν εἰς τὸ θέμα τῆς μερίμνης διὰ τὸ γῆρας τῶν ἐργαζομένων, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν. Ἀνέγνωσα εἰς τὸν Τύπον, ὅτι ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν τὸ θέμα τῆς παροχῆς συντάξεως γήρατος εἰς τοὺς ἀγρότας. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν εἶχον προσωπικῶς ἐπαγγελθῆ, ὡς ἡγέτης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὴν παροχὴν συντάξεως γήρατος εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἐθεωρήθη τότε δημαγωγικὴ ἡ ἐπαγγελία. Ἐπειδὴ δὲν ἀνήκει εἰς τὰς συνηθείας μου ἡ δημαγωγία καὶ ἴσως αὐτὸ νὰ ἐξηγῇ καὶ ὡρισμένας δοκιμασίας τῆς πολιτικῆς μου πορείας, ὅταν συνῆλθεν ἡ Βουλή, ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ στηριχθῇ ἡ παροχὴ συντάξεως γήρατος εἰς τοὺς ἀγρότας, καὶ ἂν ἐνθυμῆται ἡ Βουλή, αἱ ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας προσεκόμισε, ἦσαν πλήρεις. Ἐσχάτως ἤκουσα, ὅτι τὴν Κυβέρνησιν ἀπησχόλησε τὸ θέμα παροχῆς συντάξεως γήρατος εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρατείνεται αὐτὴ ἡ ἄνισος μεταχείρισις τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς πόλεις καὶ ἐργαζομένων εἰς τοὺς ἀγρούς. Ἀποτελεῖ θέμα ἠθικῆς τάξεως. Διαρκῶς, ἐδῶ, ἐπαγγελόμεθα, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἶναι ἡ πηγὴ τῶν δυνάμεων καὶ τῶν θυσιῶν τοῦ Ἔθνους καὶ ἐν τούτοις εἶναι ἐγκαταλελειμμένος. Ὀφείλομεν νὰ ἀποδείξωμεν τὴν στοργήν μας. Καὶ ἐπειδὴ ἡ παροχὴ ἄλλων μεγάλων ἱκανοποιήσεων ἀπαιτεῖ χρόνον, θὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρχίσωμεν ἀπὸ ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀμέσως πραγματώσιμα καὶ θὰ παράσχουν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τὴν ἱκανοποίησιν, ὅτι τὸν σκέπτεται ἡ Πολιτεία, ὅτι δὲν εἶναι ἀπόκληρος. Θὰ ἀπευθύνω καὶ πάλιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἔκκλησιν νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀπαιτεῖται δαπάνη περίπου 300 ἑκατομμυρίων ἐτησίως καὶ εἶχον ὑποδείξει τότε τὸν τρόπον τῆς εὑρέσεως αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ. Θὰ σᾶς εἶμαι ὑπόχρεως ἐὰν μᾶς παράσχητε πληροφορίας.

§62Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι παρίσταται ἀνάγκη νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν μελέτην αὐτοῦ τοῦ θέματος, δεδομένου, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις ὡμίλησε περὶ μελέτης τοῦ θέματος.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Περὶ ἀμέσου παροχῆς κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον γήρατος: Θὰ ἤμην εὐτυχής.

§64Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Περὶ μελέτης τοῦ θέματος.

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἔννοια τῆς ἐκκλήσεως ποὺ σᾶς ἔκαμα, δὲν εἶναι κατ’ αὐτὴν τὴν 4ετίαν νὰ γίνῃ ἡ μελέτη καὶ ἡ πραγματοποίησις εἰς τὴν ἄλλην, ἀλλὰ νὰ γίνῃ συντόμως καὶ ἡ μελέτη καὶ ἡ πραγματοποίησις.

§66Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ προχωρήσω καὶ θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέμα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος πάντως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ θέμα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλουν προηγουμένως δὲν ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἐργαζομένων κατὰ τοῦ κινδύνου γήρατος, ὡμίλησα περὶ τῶν ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι ἐνῷ εἶναι ἠσφαλισμένοι χωρὶς νὰ ἔχουν συμπληρώσει τὰς προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεώς των, εὑρίσκονται αἰφνιδίως ἐκτὸς ἐργασίας.

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ὑπῆρξε παρανόησις. Ἐκεῖνο ποὺ εἶπον εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον ἀνεφέρθητε εἰς τὸν κλάδον τῆς συντάξεως γήρατος καὶ εἰς ἐκείνους τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὰς προϋποθέσεις τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ νόμος, λαβὼν ἀφορμὴν ὑπέδειξα τὴν ἀνάγκην παροχῆς συντάξεως γήρατος καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας.

§68Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ μελέτη εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἐκ τῆς φύσεως καὶ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν ἐπιβεβλημένη.

§69Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ στερήσω τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν δάφνην τῆς ἐπαγγελίας, ὅτι ἐπιδίδεται εἰς μελέτας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εὔχομαι εἶναι ἡ συντόμευσις τῆς μελέτης καὶ ἡ πραγματοποίησις.

§70Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Πάντως, κ. Πρόεδρε....

§71Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε.

§72Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Παρακαλῶ, δὲν δέχομαι διακοπάς.

§73Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δέχεται διακοπὰς ὁ κ. ὑπουργός.

§75Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μὲ δυὸ λόγια...

§76Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὄχι, ἀγαπητέ μου, δὲν πρόκειται νὰ διακόψω τὴν ὁμιλίαν μου, διὰ νὰ ὁμιλήσητε.

§77Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§79Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἀντὶ νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἀναπτύσσει ὁ κ. ὑπουργός...

§80Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ διακόπτετε.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ θέλετε νὰ ἐξουδετερώσετε τὴν ἀγαθὴν ἐντύπωσιν τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τόσην ὑψηλὴν στάθμην.

§82Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Γίνεται ἀνάπτυξις, χωρὶς νὰ ἔχωμεν εἴπει ἡμεῖς, τί θέλομεν νὰ εἴπωμεν.

§83Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Πάντως ἠσκήθη κριτικὴ καὶ ἐπεκρίθημεν διὰ τῶν συζητουμένων ἐπερωτήσεων.

§84Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νὰ μᾶς ἀκούσητε τί θέλομεν νὰ εἴπωμεν.

§85Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐγὼ δὲν διακόπτω ποτὲ κανένα συνάδελφον καὶ μὲ ἠρεμίαν παρακολουθῶ τὰς ὁμιλίας των. Πάντως, ἡ ἐπέκτασις θεσμῶν σχετιζομένων μὲ τὴν ἀσφάλισιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ ὑπὸ τὴν Αʹ ἢ Βʹ μορφὴν εἶναι ὑπόθεσις πολὺ μεγάλη. Ἀποτελεῖ θαρραλέον βῆμα μάλιστα ἀποφασιστικῆς σημασίας. Ἕνεκα τούτου, ἀπαιτεῖται μελέτη ἀρτία ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος, ὥστε νὰ ἀποβῇ ἠγγυημένως δημιουργική. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι ὁ χρόνος ποὺ ἐπέρασεν ἀπὸ τῆς Πρωθυπουργικῆς δηλώσεως εἶναι ὀλίγος, ἴσως εἶναι πάρα πολὺ ὀλίγος. Ἀσφαλῶς, θὰ ἐνθυμῆται ὁ σεβαστός μου Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, τὸν χρόνον ποὺ διέρρευσεν ἀπὸ τοῦ 1924 μέχρι τοῦ 1937 διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἐργατῶν. Πάντως, πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ μᾶς χωρίσῃ. Μία ἄλλη πλευρὰ ἀκόμη δὲν πρέπει νὰ παραμείνῃ ἀπαρατήρητος. Ἐπιθυμῶ νὰ φθάσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡ πραγματικότης καὶ ἑνὸς ἄλλου τομέως καὶ νὰ ἐπισημάνω τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκδηλώσεως ἐντόνου ἐνδιαφέροντος. Πρόκειται περὶ τῶν ἐργατικῶν ἀτυχημάτων. Ἀπὸ τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ τῆς Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως εἰς τὴν Χώραν μας, ἱκανοποιήθη ἕνα ἀπὸ τὰ αἰτήματα τῶν ἐργοδοτῶν, τὸ ὁποῖον εἶχεν προβληθῆ καὶ ἦτο ἡ ἀπαλλαγὴ των ἐκ τῆς εὐθύνης ἐξ ἐργατικῶν ἀτυχημάτων καὶ ἡ ἀσφάλισις τῶν ἐργαζομένων ἐναντίον τοῦ κινδύνου τῆς ἀναπηρίας, τῆς ἀνικανότητος καὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ θανάτου λόγῳ ἐργατικοῦ ἀτυχήματος. Καὶ ἡ ἀσφάλισις ὡλοκληρώθη δι’ ἕνα σημαντικὸν ἀριθμὸν μισθωτῶν, ἀνερχομένων εἰς 750.000 περίπου. Οὕτω, οἱ μισθωτοί, ἀπέκτησαν μὲν ἀσφάλισιν διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀτυχήματος, ἀπώλεσαν ὅμως, εἰς περιπτώσεις τινάς, τὴν ἀσφάλειαν κατὰ τῶν ἐκ τῆς ἐργασίας των κινδύνων. Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ προσέχουν, θὰ πρέπει νὰ ἔχουν ἀνεπτυγμένην τὴν συνείδησιν, ὅτι πάντοτε εἰς τὴν ἐργασίαν των ὁ κίνδυνος παραμονεύει. Θὰ πρέπει, πάντοτε, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἀσχολοῦνται νὰ ἔχουν προσοχὴν διότι μία μικρὰ ἀπροσεξία δυνατὸν νὰ πληρωθῇ ἀκριβά, τόσον ἀκριβὰ ποὺ κάποτε καὶ μὲ τὴν ζωήν των, ἡ ὁποία εἶναι πολύτιμος καὶ διὰ τὸν ἐργαζόμενον καὶ διὰ τὴν οἰκογένειάν του. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν συμπαράστασιν ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς κοινωνικῆς ἀντιλήψεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἐπαγγελματικοῦ κόσμου ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς εἰδικῆς συνδικαλιστικῆς ἀντιλήψεως, ἀλλὰ καὶ τῶν διανοουμένων πάσης φύσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν ἀνθρώπων τῶν σκεπτομένων, διὰ νὰ γίνῃ ἀπὸ κοινοῦ μία σταυροφορία μὲ συμμετοχὴν τῶν ἐργοδοτικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν ἐργοδοτικῶν ἐπιχειρήσεων, τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν ἰδίων τῶν ἐργατῶν διὰ τὴν ἀφύπνισιν τοῦ αἰσθήματος ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν ἐναντίον τοῦ κινδύνου τοῦ ἐργατικοῦ ἀτυχήματος. Διότι φοβοῦμαι, δὲν τὸ ἔχω ἀκόμη διαπιστώσει, ἀλλὰ μία ἀμυδρὰ ἰδέα περνάει ἀπὸ τὴν σκέψιν μου, ὅτι ἴσως κάποτε ἐκδηλοῦται ἀδιαφορία, ἀδικαιολόγητος, ἐκ μέρους εὐτυχῶς ὀλίγων ἐργοδοτῶν, ἀδιαφορία ἡ ὁποία συντελεῖ εἰς τὸ νὰ πληρώνεται τόσον σκληρὰ τὸ τίμημα τῆς προσφερομένης ἐργασίας. Διὰ τὴν περίπτωσιν δὲ αὐτῆς τῆς κατηγορίας τῶν ἐργατῶν, μέγα μέρος τῶν ὁποίων εἶναι νέοι εἶναι τῆς περιόδου τῆς δημιουργίας τῆς τεχνικῆς εἰδικεύσεως, ὅλως ἰδιαιτέρως καταβάλλεται φροντὶς παρὰ τὸ ὅτι ὁ ἐξοπλισμὸς τοῦ Ὑπουργείου, θὰ πρέπει νὰ τὸ εἴπω καὶ αὐτό, δὲν εἶναι πλήρης. Ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία ἀκόμη εἶναι ξεπερασμένη εἰς τὸ θέμα τῆς πλήρους ὀργανώσεως τοῦ προληπτικοῦ ἐλέγχου τῶν δυστυχημάτων. Καταβάλλουν προσπαθείας, ἀλλὰ τὰ ὄργανα αὐτὰ λόγῳ γήρατος ἢ ἄλλων αἰτίων, πρέπει νὰ τὸ εἴπω, ὅτι παρὰ τὰς παροτρύνσεις μου, δὲν ἐπέτυχον νὰ δώσουν ἐκεῖνον τὸν ρυθμὸν τὸν ὁποῖον ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν. Βεβαίως, πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσφέρει ὑπηρεσίας, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι σήμερον τελοῦν ὑπὸ ἰδιαζούσας συνθήκας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι παρὰ τὰς προσπαθείας αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν διὰ τὴν πρόληψιν τοῦ ἐργατικοῦ ἀτυχήματος διὰ τῆς συστηματοποιήσεως τοῦ ἐλέγχου, τὸ ποσοστὸν τῶν ἀτυχημάτων τούτων δὲν ἐμειώθη εἰς βαθμὸν ἱκανοποιητικόν. Ἄλλη περίπτωσις, κύριοι, εἶναι ἡ περίπτωσις τῆς ἐργαζομένης γυναικός. Γνωρίζετε, ὅτι κάτω ἀπὸ τὴν πίεσιν οἰκογενειακῶν ἀναγκῶν, ἡ χθεσινὴ γυναίκα τοῦ σπιτιοῦ, ὡδηγήθη εἰς τὸν δρόμον τῆς βιοπάλης. Ἡ ἐργαζομένη γυναίκα ἀσφαλίζεται βεβαίως διὰ τὴν μητρότητα, τὴν ἀσθένειαν καὶ ἔχει ἐπίσης προστατευθῆ διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ πρὸ καὶ μετὰ τὸν τοκετὸν χρόνου, καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Ἑλληνὶς ἔχει ἐξισωθῆ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μὲ τὰς γυναίκας τῶν ἄλλων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν. Πρό τινων ἤδη ἡμερῶν, ὠργανώθη εἰδικὴ ὑπηρεσία ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας διὰ τὴν παρακολούθησιν τῶν συνθηκῶν ἐργασίας καὶ τῶν συνθηκῶν διαβιώσεως τῶν ἐργαζομένων γυναικῶν. Ἡ ἐργαζομένη γυναίκα ἡ ὁποία ἀπὸ 10ετηρίδων προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας της εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν βιοτεχνίαν πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι καὶ ὡς Ἑλληνὶς καὶ ὡς παράγων μέσα εἰς τὸν παραγωγικόν μας μηχανισμόν, προσέφερε καὶ προσφέρει πολυτίμους ὑπηρεσίας, ἔχει δὲ ἕνα σημαντικώτατον αἴτημα, τὸ αἴτημα τῆς ἴσης ἀμοιβῆς δι’ ἴσην ἐργασίαν. Τὸ αἴτημα τοῦτο, εἶναι συνδυασμένον μὲ τὴν τεχνικοπαραγωγικὴν πρόοδον καὶ τὴν ἐν γένει ἄνοδον τοῦ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργαζομένων γυναικῶν τῆς χώρας, τὴν ὁποίαν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, μὲ βῆμα ἴσως συντηρητικόν, ἀλλὰ σταθερόν, θὰ ἐργασθῶμεν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν. Ἀλλὰ καὶ τὸ θέμα τῶν τεχνικῶν εἰδικεύσεων τῶν νέων ἐργατῶν καὶ ἐργατριῶν, ἐπέσυρε τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία διὰ τῆς συστάσεως τῶν σχολῶν τῆς τεχνικῆς μαθητείας, ἐφρόντισε νὰ ἐπιτύχῃ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ τὴν ἐπαγγελματικὴν προσαρμογήν, ἀναλόγως πρὸς τὰς κρατούσας συνθήκας τῆς ἀγορᾶς ἐργασίας. Αἱ ἐν λόγῳ σχολαὶ τείνουν νὰ ἀπορροφήσουν τοὺς νέους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ συνδυάσουν τὰς πρακτικὰς γνώσεις τῆς καθημερινῆς ἐργασίας μὲ τὰς θεωρητικὰς τοιαύτας, ὥστε νὰ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἑκάστοτε παρουσιαζομένων δυσχερειῶν εἰς τὴν εὕρεσιν ἐργασίας διὰ τῆς προσαρμογῆς των εἰς πολλαπλᾶς ἀπασχολήσεις. Διὰ τὰς σχολὰς αὐτὰς τῆς τεχνικῆς μαθητείας, εἰς τὰς ὁποίας φοιτοῦν περὶ τὰς δύο ἕως τρεῖς χιλιάδας νέοι, ἀμφοτέρων τῶν φύλων, ἐκδηλοῦται ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Ὑπουργείου μὲ προοπτικὴν τὴν ἐπέκτασίν του. Ἀλλὰ καὶ πέραν τῶν προαναφερθέντων ζητημάτων, ὑπάρχει καὶ τὸ μισθολογικόν. Διότι καὶ αὐτὸ ἐλέχθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐκδηλώσει ἐνδιαφέρον διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἐκτὸς τῶν τελευταίων ἐθνικῶν γενικῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας, διὰ τῶν ὁποίων ἐβελτιώθησαν τὰ κατώτατα ὅρια ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν καὶ αἱ ὁποῖαι καλύπτουν 160.000 περίπου ἐργαζομένων κατὰ τὸ διαρρεῦσαν 9μηνον ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, ἐβελτιώθησαν αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ συνόλου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, καθὼς καὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ν.

Π.Δ.Δ.

Ἀκόμη, δι’ εἰδικῶν κλαδικῶν συμβάσεων εἰς διάφορα ἐπαγγέλματα, τῶν συμβάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐρρύθμισαν βελτιωμένας ἀμοιβὰς ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων πλείστων εἰδικοτήτων, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν εἰδικῶν συλλογικῶν συμβάσεων, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν διαιτητικῶν ἀποφάσεων ἀντιπροσωπεύουν ἀριθμὸν ὑπερβαίνοντα τὰς 160.000 μισθωτῶν περίπου. Βεβαίως, ὑπολείπεται ἕνα μέρος μισθωτῶν διὰ νὰ δεχθῇ μίαν προσαρμογὴν τῶν μισθῶν, τὴν ὁποίαν καὶ διεκδικεῖ καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν ἀποβλέπει. Μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ ἐπαγγέλματος, μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου καὶ μέσα εἰς τὰ πλαίσια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπαγγελματικῆς οἰκονομικῆς μονάδος, μὲ πνεῦμα συνεργασίας μὲ τοὺς ἐργοδότας, μὲ πνεῦμα ἐναρμονίσεως τῶν συμφερόντων τῶν συγκρουομένων διαρκῶς συμφερόντων, καταβάλλομεν ἐπίπονον προσπάθειαν διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν καὶ τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Αἱ περιπτώσεις αὐταὶ εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν τὸ διαρκῶς διὰ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις ὑφιστάμενον πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τῶν ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν. Καὶ ἐπὶ τούτου δὲν αὐταπατώμεθα, διότι ὁ ἐργαζόμενος ἄνθρωπος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πληρωμῆς τοῦ τιμήματος τῆς προσφερθείσης ἐργασίας, ὑπὸ τὴν ἔνοιαν ἀνταμοιβῆς τοῦ μόχθου του ἀποβλέπει πάντοτε, ὡς εἶναι φυσικὸν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς του. Ὁ ἐργαζόμενος αὐτὸς ἄνθρωπος, ὁ μισθωτὸς ἐργάτης ἢ ὑπάλληλος, ὡς κοινωνικὴ μονὰς ἐξυπηρετεῖ καὶ τὸ ἐργοδοτικὸν ἀλλὰ καὶ τὸ καθολικὸν συμφέρον καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Πολιτεία ἀνταμείβουσα αὐτὸν ἀποβλέπει εἰς τὴν προαγωγήν του. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι καὶ εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς περιπτώσεις, ὑπάρχει μία πλήρης ἀλληλεγγύη, μία πλήρης διασφάλισις τῆς ἀλληλεξαρτήσεως τῶν εἰδικῶν αὐτῶν συμφερόντων. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀλληλεξάρτησιν, δὲν δυνάμεθα νὰ φύγωμεν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φύγωμεν καὶ ἂν θέλωμεν νὰ φύγωμεν. Νὰ διατὶ μὲ πνεῦμα πλήρους κατανοήσεως ἐξετάζομεν τὰ αἰτήματα τῶν κοινωνικῶν ὁμάδων καὶ ἀποβλέπομεν εἰς τὴν ἔγκαιρον ρύθμισιν τῶν ἑκάστοτε ἀναφυομένων διαφορῶν μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν. Καὶ μὲ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς κατανοήσεως ἀντιμετωπίζονται ὅλα τὰ θέματα ἐκ μέρους τῶν διαφόρων Ὑπουργείων καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ συνέπειαν, ὅ,τι συντελεῖται, εἰς τοὺς τομεῖς τῆς ἐργατικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἐξυπηρετεῖ τὸν ἐργαζόμενον ἄνθρωπον καὶ τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Ἑπομένως, εἰς κανένα δὲν θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς τοὺς ἀδίκως ἐπικρίνοντας τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἐμφανίζωνται, ὅτι ἔχουν αὐτοὶ περισσότερον ἐνδιαφέρον ἀπὸ ἡμᾶς.

§86Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Ὅσοι ἐπικρίνουν τὴν ἐργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, διώκονται καὶ ἐκτοπίζονται.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§88Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ κ. συνάδελφος, φέρει ἐπικαίρως τὴν συζήτησιν εἰς τὸ θέμα τοῦ συνδικαλισμοῦ. Ὁ συνδικαλισμός, ὡς κίνημα διεκδικήσεων καὶ ἀλληλοβοηθείας τῶν ἐργατικῶν τάξεων εἶναι συνταγματικῶς κατωχυρωμένος καὶ ἑπομένως εἶναι ἐλευθέρα καὶ νόμιμος ἡ δρᾶσις τῶν ὀπαδῶν του. Τοὐναντίον, ὁ Κομμουνισμὸς ὡς θεωρία καὶ δρᾶσις εἶναι ἐκτὸς νόμου καὶ οἱ ὑποστηρικταὶ του διώκονται. Ὁ σαφὴς διαχωρισμὸς συνδικαλισμοῦ καὶ κομμουνισμοῦ, τοῦ πρώτου ὡς δυνάμεως ἐπαγγελματικῆς καὶ τοῦ δευτέρου ὡς δυνάμεως πολιτικῆς, ἀποκλείει τὴν σύγχυσιν. Εἶναι δίκαια, συνεπῶς, τὰ παράπονα τῶν στοιχείων ποὺ ἀκολουθοῦν τὸν ἐλεύθερον δημοκρατικὸν συνδικαλισμόν, ὅστις σήμερον ἐνισχύεται καὶ καλλιεργεῖται εἰς τὴν Χώραν μας, ἐναντίον τῆς τάσεως τοῦ κομμουνισμοῦ, νὰ παρασύρῃ τὰ Συνδικᾶτα εἰς τὴν πολιτικήν, καὶ νὰ δημιουργήσῃ παρανοήσεις καὶ σύγχυσιν διὰ δῆθεν διώξεις συνδικαλιστῶν καὶ δῆθεν ἐπεμβάσεις τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις. Τοῦτο ὅμως, εἶναι ψεῦδος. Ἄλλως τε τὸ ἀναφέρει εἰς σχετικὴν διάψευσίν του, γενομένην πρό τινων ἡμερῶν, ὁ ἐν Ἑλλάδι ἐκπρόσωπος τῆς Δ.Σ.Ε.Ε.Σ. Δὲν νομίζομεν, οὔτε σᾶς ἀναγνωρίζομεν, ὅτι δύνασθε νὰ ἔχητε περισσότερον ἀνθρωπισμόν, μεγαλυτέραν συμπόνιαν ἀπὸ ἡμᾶς, οὐδὲ κἂν τὸν πηγαῖον συναισθηματισμὸν πρὸς τὸν ἀδικούμενον ἄνθρωπον, τὸ ὁποῖον πάντοτε ὑπεστηρίξαμεν καὶ τὸν ὁποῖον καὶ ὡς Κυβέρνησις σήμερον ζητοῦμεν παντοῦ καὶ πάντοτε νὰ προστατεύσωμεν, γνωρίζετε, δὲ καλῶς, ὅτι οὐδεὶς διώκεται διὰ τὴν ἐπαγγελματικήν του δραστηριότητα ἢ τὴν συνδικαλιστικήν του δρᾶσιν.

§89Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Ὡς δεύτερον λόγον τῆς ἐκτοπίσεως καὶ ἐκπτώσεως τοῦ Σαριδάκη, ἀναφέρουν τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ ἡ ἐπίσημος ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι, ὅτι εἰς ὁμιλίαν του ἐνώπιον συγκεντρώσεως ἐργατικῆς καὶ συγκεκριμένως κατὰ τὸν ἑορτασμὸν τῆς Πρωτομαγιᾶς, ἐπέκρινε τὴν ἐργατικὴν κυβερνητικὴν πολιτικήν.

§90Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Σᾶς ἐπιτρέπομεν ὄχι μόνον τὰς ἐπικρίσεις ἀλλὰ καὶ τὴν ἄσκησιν πολεμικῆς. Καὶ τοῦτο εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ πολιτεύματος. Εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Δημοκρατίας, εἶναι, ἀκόμη, πρὸς τιμὴν τῶν ἐπικριτῶν. Διότι ὅλαι αὗται αἱ ἐπικρίσεις καὶ ἡ ἀσκουμένη πολεμική, ἀποδεικνύουν, ἄν ὄχι ἄλλο τι, τοὐλάχιστον τὴν ὕπαρξιν ἐλευθέρων θεσμῶν. Ξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι ἐγὼ ὁ ἴδιος, δέχομαι ἐπικρίσεις εἰς τὰς συνελεύσεις τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων εἰς τὰ συμβούλια τῶν ἐργοδοτικῶν ἑνώσεων, χωρὶς μὲ τοῦτο νὰ δυσανασχετῶ. Τοὐναντίον, τὰς ἐπικρίσεις αὐτὰς κἄποτε τὰς θεωρῶ ὑποβοηθητικὰς καὶ συντελεστικὰς ἐπωφελεστέρων λύσεων. Δι’ ἐμέ, δὲν ἔχουν τόσην σημασίαν τὰ συνήθη ψηφίσματα εὐγνωμοσύνης, ὅσον ἀντιθέτως τὰ ἐκδηλούμενα παράπονα καὶ αἱ διαμαρτυρίαι. Δι’ αὐτὰς ἐκδηλώνεται πάντοτε ἐνδιαφέρον, διότι συνήθως δύο πράγματα συμβαίνουν: Ἢ ὁ παραπονούμενος εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ καὶ πρέπει νὰ τοῦ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον ἢ εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι ὑπευθύνως νὰ διαβεβαιώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν Βουλήν, εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ εἰς οὐδεμίαν ἀπολύτως περίπτωσιν προέβη εἰς διώξεις, οὔτε κἂν ἐμείωσε τὴν δραστηριότητα ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ ἀσκήσῃ ἐλευθέρως κριτικὴν καὶ ἔλεγχον, εἴτε εἰς τὰ συνδικάτα, εἴτε εἰς τὸν τύπον, εἴτε εἰς οἱανδήποτε ἄλλην περίπτωσιν. Ἐὰν συνεπῶς, ὑπάρχουν διωκόμενοι, ἂς ἀναζητήσουν τὰς διατάξεις τῶν νόμων ἐκείνων βάσει τῶν ὁποίων διώκονται καὶ τότε εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀνακαλύψουν ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοὺς ὡδήγησαν ἐκεῖ ὅπου τοὺς ὡδήγησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν συνδικαλισμόν.

§91Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε...

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ὁ πρῶτος ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσετε κατόπιν.

§93Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε, θὰ ὁμιλήσετε κατόπιν. Μὴ διακόπτετε τώρα. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῶν διατυπωθεισῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐπικρίσεων ἐναντίον τοῦ ΙΚΑ. Τὰ ἰδεώδη τὰ κοινωνικά, τὰ ὁποῖα ἑδρεώνουν τὴν ἀνθρωπίνην ἀλληλεγγύην ἐντὸς τοῦ ὑφισταμένου οἰκονομικοῦ καθεστῶτος καὶ στηρίζουν τὴν ἀσφαλιστικὴν προστασίαν τοῦ ἐργαζομένου ἀνθρώπου, ἀποτελοῦν ἐγγύησιν δι’ ἕνα καλλίτερον κοινωνικὸν μέλλον. Τὰ ἰδεώδη αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα ποὺ ὁδηγοῦν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κων. Καραμανλῆ εἰς τὴν δημιουργίαν καθεστῶτος κοινωνικῆς ἀσφαλείας εἰς τὴν χώραν τοῦ ὁποίου ἡ σπονδυλικὴ στήλη εἶναι καὶ θὰ παραμείνῃ τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Ἤδη, ἐντὸς τοῦ συστήματος τούτου οἰκοδομοῦμεν ἕνα ἄλλον σημαντικὸν θεσμὸν, τὸν διανεμητικὸν λογαριασμὸν οἰκογενειακῶν ἐπιδομάτων. Ἡ σπουδαία αὐτὴ μεταρρύθμισις, ἔργον τοῦ ἰδίου Πρωθυπουργοῦ, ἐντὸς τοῦ συντομωτέρου δυνατοῦ χρόνου θὰ λειτουργήσῃ καὶ θὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν τῆς Ἑλληνικῆς ἐργατικῆς οἰκογενείας. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς ὁδηγεῖ εἰς μίαν βαθυτέραν μεταρρύθμισιν, διότι ἑδραιούμενος καὶ ἐξελισσόμενος, θὰ εἶναι ὁ θεσμὸς ὅστις ἀποβλέπει πρὸς τὴν Κοινωνικὴν δικαιοσύνην, δεδομένου, ὅτι δι’ αὐτοῦ θὰ ἐξασφαλίζεται ἡ δικαιοτέρα κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ εἰς τοῦτο ἔγκειται, πέραν τῆς βοηθείας πρὸς τὴν ἐργατικὴν οἰκογένειαν, ἡ μεγάλη του σημασία. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἓν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθίγη, τὸ ζήτημα τῶν παγωμένων ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ. Συγκεκριμένως, αἱ ὀφειλαὶ ἀνέρχονται εἰς 596 ἑκατομμύρια. Ἐξ αὐτῶν, αἱ ὀφειλαὶ τοῦ Κράτους εἶναι 13 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ 1,2%, αἱ ὀφειλαὶ τῶν διαφόρων νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου, δηλαδὴ τῶν ἀσκούντων διοίκησιν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου, ὡς λ.χ. Δῆμοι καὶ Κοινότητες εἶναι 48 ἑκατομμύρια, ἤτοι 8%. Αἱ ὀφειλαὶ μιᾶς τρίτης κατηγορίας, τῶν ἐργοδοτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι χρεωστοῦν μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 10.000 δραχ. ἕκαστος καὶ τὸ σύνολον τῶν ὁποίων ἀνέρχεται εἰς 112.252 πρόσωπα εἶναι 159.000.000 δηλαδὴ τὸ 26,7%. Πρόκειται περὶ τῆς κατηγορίας τῶν ὀφειλετῶν ἐργοδοτῶν διὰ τοὺς ὁποίους ἡ τυχὸν ἰδιαιτέρα μεταχείρισις ἀπὸ ἀπόψεως ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματός των διὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν των τούτων πρὸς τὸ ΙΚΑ εἶναι ὄχι μόνον ἐπιβεβλημένη ἐκ τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ ἴσως καὶ εἰς περιπτώσεις τινὰς ἐνδεδειγμένη. Αἱ ὀφειλαὶ μιᾶς ἄλλης κατηγορίας ἐργοδοτῶν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι χρεωστοῦν ἀπὸ 10.000 μέχρις 20.000 δραχμῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 3.885, εἶναι 59.000.000 δραχ. δηλαδὴ ἀντιπροσωπεύουν τὸ 3,3%. Αἱ ὀφειλαὶ τῶν ἐργοδοτῶν, οἵτινες ὀφείλουν ἀπὸ 20 μέχρις 100 χιλιάδων δρχ. καὶ τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς ἀνέρχεται εἰς 2.538 πρόσωπα εἶναι δραχμαὶ 105.000.000, ἤτοι ἀντιπροσωπεύουν 17,6% τῶν ὀφειλῶν καὶ τέλος, αἱ ὀφειλαὶ τῶν ἐργοδοτῶν διὰ ποσὰ ἄνω τῶν 100.000 δραχμῶν ἀνερχομένων συνολικῶς εἰς 477 εἶναι 212.000.000 δραχμῶν, ἤτοι τὰ 35,6% τοῦ συνόλου τῶν ὀφειλῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ συνολικὰ χρέη τῶν πάσης φύσεως ἐργοδοτῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ καὶ εἶναι χρέη διαφόρων χρονικῶν περιόδων. Μεταξὺ τῶν χρεῶν αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ χρέη παρελθόντα ἀπὸ ἄλλας αἰτίας σχετιζομένας μὲ μίαν περίοδον τὴν ὁποίαν καλὸν εἶναι νὰ μὴ ὑπενθυμίσωμεν, διότι τότε πολλοὶ ἔκλαυσαν, πολλὰ ἄτομα εἶδον νὰ καταστρέφεται ἡ οἰκογενειακή των εὐτυχία καὶ ἀρκεταὶ ἐπιχειρήσεις ἐγνώρισαν τὴν ἀνωμαλίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀποβλέπομεν εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου πληρωμῆς ὅλων αὐτῶν τῶν ὀφειλῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ, ἡ ἐξέλιξις τοῦ ὁποίου φανερώνει ὄχι μόνον τὴν πρόοδον τῆς ἐπεκτάσεώς του, ἀλλὰ καὶ τὴν σταθερὰν ἄνοδον τῶν ἠσφαλισμένων καὶ τῆς ἀπασχολήσεως τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, ὁ δείκτης τοῦ ὁποίου ἐμφανίζει τὴν ἀκόλουθον πορείαν:

Πράγματι, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἀγώνων τοῦ Ἔθνους, κατὰ τὴν περίοδον τῆς ὀργανώσεως τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης τῆς Χώρας καὶ τῶν ὑπερτάτων θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διετέθησαν κεφάλαια τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν καὶ δὲν θὰ εἴμεθα ἀληθινὰ ἄξιοι τῆς πατρίδος, ἐὰν ἐν ᾧ χρόνῳ ἡ Ἑλληνικὴ νεολαία καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐθυσίαζε τὴν ζωήν του διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ Ἔθνους ἡμεῖς ἐλέγομεν, ὅτι κεφάλαια τῆς Κοιν. Ἀσφαλίσεως δὲν διαθέτομεν εἰς τὸν ὑπὲρ ὅλων ἀγῶνα. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἡ ἐπίκρισις ἐστρέφετο διὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, ὅτε ἤμην πάλιν ὑπουργὸς καὶ προφανῶς μὲ ἀφορᾷ καὶ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν τῶν κεφαλαίων, ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ ἐπικριταί μου νὰ ἀντιστρέψω αὐτὴν τὴν μομφὴν καὶ νὰ ἀπευθυνθῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου πρὸς αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς εἴπω, ὅτι ἔχουν δίκαιον. Βεβαίως, ἔπρεπε νὰ ἐπιστραφοῦν τὰ ἱερὰ αὐτὰ χρήματα τὰ ὁποῖα διέθεσεν ὁ ἐργαζόμενος ἄνθρωπος, ὁ ἐργάτης καὶ ὁ ὑπάλληλος, ὀπίσω εἰς τὰ ταμεῖα. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἐπιστραφοῦν. Ἀλλὰ ἀπὸ ποῦ; Ἀσφαλῶς ἀπὸ τὰς χώρας τὰς ἡττημένας, ἀπὸ ἐκείνας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ὑπεχρεώθησαν εἰς ἐπανορθώσεις. Ἐὰν ὅμως, αὐτὸ δὲν συνέβη θὰ πρέπει νὰ αἰτιῶνται ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀπελευθερώσεως διετέλεσαν ὑπουργοὶ Ἐργασίας καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἰσηγήθησαν ὡς ὤφειλον εἰς τὴν Κυβέρνησίν των, ὅτι τὸ μέγα πρόβλημα, τὸ πλέον ἐπεῖγον καὶ ἐπιτακτικὸν πρόβλημα, ἦτο νὰ διεκδικήσουν μαζὶ μὲ τὰς ἄλλας ἐπανορθώσεις καὶ τὰ 400 καὶ πλέον ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους ἀπὸ τὰ ἐργατικὰ καὶ ὑπαλληλικὰ ταμεῖα. Ἑπομένως ἡ μομφὴ κατ’ αὐτῶν θὰ ἔπρεπε νὰ στραφῇ καὶ ὄχι πρὸς τὴν πλευρὰν ἐκείνην ἡ ὁποία ἔκαμεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκόν της ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§94Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ποίους συγκεκριμένως ὑπουργοὺς ἐννοεῖτε;

§95Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν δύο ὑπουργοί. Ὁ ἕνας εἶναι μεταξὺ τῶν νεκρῶν καὶ δὲν θέλω νὰ τὸν μνημονεύσω, ἀνῆκεν ὅμως εἰς τὴν παράταξιν ἡ ὁποία εἶχε σχέσιν μὲ τὴν κομμουνιστικὴν ἀνταρσίαν. Ὁ ἄλλος, ἐὰν δὲν ἀμφιβάλλω, εἶναι ἕνας ἐκ τῶν συναδέλφων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἤνοιξαν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν σημερινὴν ἐπερώτησιν. Ὁ ἐπικρίνων συνάδελφος, διετέλεσε καὶ ἐκεῖνος εὐθὺς ἀμέσως ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§96Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἀφοῦ ἀναγνωρίζετε, ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἀπαίτησις, διατὶ ἡ Κυβέρνησίς σας, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐπὶ τόσα ἔτη εἰς τὴν ἀρχήν, δὲν ἔδωσε λύσιν.

§97Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Θὰ εἴχατε δίκαιον, ἐὰν κἄτι εἴχατε ἀφήσει. Ἀλλὰ ἀτυχῶς, τίποτε δὲν ἄφησεν ὄρθιον ἡ κομμουνιστικὴ ἀνταρσία διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα νὰ διαθέσωμεν χρηματικὰ ποσὰ διὰ τὴν λόγῳ αἰτίαν.

§98Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ κακομεταχείρισιν τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν, διὰ τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων των εἰς ἐξωασφαλιστικοὺς σκοπούς. Καὶ σεῖς, κ. ὑπουργέ, δὲν ἀπαντᾶτε.

§99Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀσκουμένη ἐκ μέρους τοῦ σεβαστοῦ μου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ πολιτική, εἶναι φωτεινή, διότι δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τοὺς τομεῖς τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ἀσφαλίσεως, ἀλλὰ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὰς συνθήκας διαβιώσεως τῶν ἐργατῶν. Πράττομεν πᾶν τὸ δυνατὸν καὶ διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Ἐργατικῆς Κατοικίας, τὸν ὁποῖον ἐχρηματοδότησε διὰ σημαντικοῦ ποσοῦ ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός, συστηματοποιοῦμεν τὴν πολιτικὴν τῆς στεγάσεως τῶν ἐργατοϋπαλλήλων, ὅπως καὶ διὰ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας μεριμνῶμεν διὰ τὴν μετεργασιακὴν προστασίαν τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἐλέγχου τῶν ὅρων καὶ συνθηκῶν ἐργασίας, δὲν ὑστερήσαμεν. Ἐξακολουθητικῶς ἀσκῶμεν τὸν ἔλεγχον τοῦτον, πιστεύομεν συστηματικῶς νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὴν ὀργάνωσιν τούτου. Βεβαίως, εἰς περιπτώσεις τινὰς ἀντιμετωπίσαμεν δυσχερείας, διότι μερικοὶ ἐργοδόται ἀπὸ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των, εὑρέθησαν πρὸ δυσχερειῶν καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ καταβάλουν δεδουλευμένα ἡμερομίσθια εἰς τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικόν των. (Οἱ κ.κ. Παπαδημητρίου καὶ Παινέζης, ὁμιλοῦν ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενοι).

§100Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Λυποῦμαι πάρα πολὺ ἐὰν μερικοὶ συνάδελφοι τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος διαμαρτύρωνται. Ἀλλ’ ἐὰν διαμαρτύρωνται καὶ μάλιστα παρὰ τὸν Κανονισμόν, αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι εὑρίσκονται εἰς ἀδυναμίαν ἀμύνης, εἰς ἀδυναμίαν ἐπιχειρημάτων καὶ κριτικῆς. Ἂς ἔχουν τὴν ὑπομονὴν νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των, ὅταν ἀνέλθουν εἰς τὸ βῆμα. (Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου ἐπιμένει νὰ ὁμιλήσῃ).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§102Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐμφανίζεσθε ὡς δῆθεν προστάται τῶν ἐργαζομένων, ἀλλ’ οὐδέποτε προσεφέρατε τίποτε ὑπὲρ αὐτῶν. Πάντοτε εἰς τὸν δρόμον τοῦ ἐργάτου ἐθέσατε φραγμοὺς διὰ ν’ ἀνακόψητε τὴν πορείαν του πρὸς βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς του. Παντοῦ εἰς τὸ πέρασμά σας ἐδημιουργήσατε ἐρείπια, ἐχύσατε αἵματα καὶ πάντοτε, ὁπουδήποτε εὑρέθητε, ἦσθε καταστροφεῖς καὶ ποτὲ δημιουργοί. Αὐτὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω σχετικῶς μὲ τὰς ἐπερωτήσεις καὶ τὰς ἐπικρίσεις ἐπὶ τῶν προβλημάτων τῶν σχετιζομένων μὲ τὴν ἀνεργίαν, τὴν ὑποαπασχόλησιν, τὴν μετανάστευσιν τὸ συνδικαλιστικόν, τὸ ἀσφαλιστικόν, τὸ μισθολογικὸν ἀλλὰ καὶ γενικώτερον διὰ τὸ ἐπίπεδον τῆς ζωῆς τοῦ ἐργαζομένου ἀνθρώπου. Ζῶμεν εἰς μίαν κοινωνίαν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἀναπτύσσονται καὶ ἐξελίσσονται ἐλευθέρως τὰ ἀτομικὰ καὶ ὁμαδικὰ συμφέροντα. Ζῶμεν εἰς μίαν κοινωνίαν, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς διαρκῆ ἅμιλλαν τῶν παραγωγικῶν της τάξεων. Αὐτῶν τῶν ξένων ζητοῦμεν τὴν συμπαράστασιν εἰς ὁποιανδήποτε κατηγορίαν καὶ ἂν ἀνήκουν, εἴτε εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, εἴτε εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν, εἴτε εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων, εἴτε εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν παραγωγῶν καὶ λοιπῶν βιοπαλαιστικῶν τάξεων. Βεβαίως δὲν εἶναι πάντοτε δυνατὴ ἡ πλήρης ἱκανοποίησις τῶν αἰτημάτων των. Πρέπει νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν κοινὴν συγκατάθεσιν καὶ εἰς τὴν ἀπὸ κοινοῦ κατανόησιν τῶν προβλημάτων αὐτῶν. Αὐτὴν τὴν συνεννόησιν τὴν ἐπετύχαμεν καὶ τὴν ἐπετύχαμεν μὲ κόπους καὶ μόχθους. Καὶ ἐὰν κἄποτε δὲν κατωρθώσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς πέρας, λόγω διαφωνιῶν μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων, ἐλειτούργησεν ἡ διαιτησία, ὁ ἀμερόληπτος αὐτὸς θεσμός, ὁ ὁποῖος ἀπέδωσε τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον εὑρέθη μὲ τὸ μέρος, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, τῶν οἰκονομικῶς ἀσθενεστέρων. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ τονισθῇ καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι ἐὰν παρὰ τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν μεγάλην, ἡ ὁποία καταβάλλεται διὰ τὴν δραστηριοποίησιν τοῦ παραγωγικοῦ μηχανισμοῦ τῆς Χώρας διὰ νὰ βελτιωθῇ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ἀπὸ τὴν πηγήν, τοῦ ὁποίου καὶ μόνον δύναται νὰ ἀντληθῇ θετικὴ προστασία, ἐμφανίζωνται καὶ νέα αἰτήματα, αὐτὰ τὰ αἰτήματα δὲν μᾶς ξενίζουν. Εἶναι συνήθως αἰτήματα συνυφασμένα μὲ τὴν ζωήν. Προχωροῦμεν καὶ προχωροῦμεν μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι αὐτὴ ἡ συνεργασία, αὐτὴ ἡ ἐναρμόνισις τῶν συμφερόντων, παρὰ τὰ ἑκάστοτε ἐμφανιζόμενα ἐμπόδια ὁδηγεῖ εἰς μίαν συντηρητικὴν ἀλλὰ σταθερὰν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων τῆς Χώρας, τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξαγάγομεν, οὔτε κόποι, οὔτε μόχθοι, οὔτε οἱονδήποτε ἐμπόδιον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακόψῃ. Μὲ τὸ σύνθημα, ὅτι πράττομεν τὸ καθῆκόν μας καὶ ὅτι ἐπιτελοῦμεν ἔργον δημιουργικόν, μὲ ἤρεμον τὴν σκέψιν καὶ ἀναπαυμένην τὴν συνείδησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κων. Καραμανλῆ ἐπετέλεσε καὶ ἐπιτελεῖ εἰς τὸν τομέα τῆς ἐργατικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς τὸ καθῆκόν της θὰ προχωρήσωμεν. Καὶ προχωρῶντας θὰ πάρωμεν μαζύ μας χέρι μὲ χέρι ὅλας τὰς ἐργατικὰς καὶ παραγωγικὰς τάξεις καὶ πρὸ παντὸς τοὺς παραπλανημένους μεταξὺ τῶν λαϊκῶν μαζῶν, οἱ ὁποῖοι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν μᾶς ἔχουν, τυχόν, ἀντιληφθῆ καλά. Διότι ἡμεῖς, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὑστεροῦμεν εἰς λαϊκὴν διαφώτισιν καὶ εἰς αὐτό, πράγματι, μειονεκτοῦμεν ἔναντι τῆς Ἀριστερᾶς, ἡ ὁποία ἔχει ὅλην τὴν ἄνεσιν νὰ ἐπικρίνῃ τὸ ἔργον μας. Ἡμεῖς, μὲ ἐφόδιον τὴν μεγάλην προσπάθειαν καὶ τὸ ἐπιτελούμενον ἔργον, θὰ προχωρήσωμεν μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι μίαν ἡμέραν, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συγκρίνων τὴν σήμερον μὲ τὴν χθὲς θὰ δυνηθῇ νὰ διαπιστώσῃ τὰς προόδους ποὺ ἐπετελέσαμεν καὶ συγκρίνων τὴν σήμερον μὲ τὴν αὔριον, θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι οἱ δρόμοι, τοὺς ὁποίους διήνοιξεν ἡ δημιουργικὴ πολιτικὴ τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ, ἦσαν δρόμοι βεβαίως, ἀνηφορικοὶ καὶ κουραστικοὶ ὁδηγοῦντες ὅμως τὸν ἐργαζόμενον Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς του καὶ τὴν κοινωνικὴν αὐτοῦ εὐημερίαν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′)