1959.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42α

Πέμπτη 29 Ἰανουαρίου 1959

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.55 μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Εὐστρατιάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μπακατσέλος, ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλή, ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις α) ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κοπῆς μεταλλικῶν κερμάτων τῶν δέκα δραχμῶν καὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 15 Δεκεμβρίου 1958 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος» καὶ β) ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων: 1) «Περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 1 ἕως 4, 12, 17 καὶ 18 τοῦ Ν. Δ. ὑπ’ ἀριθ. 3839) 1958 «περὶ φορολογίας τῶν πετρελαιοκινήτων αὐτοκινήτων, τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τῆς φορολογίας τῶν αὐτοκινήτων καὶ τοῦ Νόμου 1910)1944 «περὶ προστασίας πολυτέκνων κλπ.» καὶ 2) «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. ὑπ’ ἀριθ. 3912)1958 «περὶ ρυθμίσεων ζητημάτων τινῶν ἐθελουσίας ἐξόδου προσωπικοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Σπυρίδης καὶ Α. Παπαθανασίου καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἰδιοκτητῶν Ἀστικῶν Συν)σμῶν Ἰωνίας–Πισιδίας Σερρῶν, αἰτοῦντος ἀναθεώρησιν τῆς περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων νομοθεσίας, ἐπὶ τῷ τέλει καταργήσεως τῶν διὰ τοῦ νόμου (2044)1953 ἐπιβαλλομένων αὐτοῖς οἰκονομικῶν ὑποχρεώσεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Παρανεστίου, Μεσοχωρίου, Καπνοφύτου κλπ., αἰτούντων ἐπίσπευσιν χορηγήσεων τῶν ἀδειῶν μεταλλευτικῶν ἐρευνῶν, εἰς τὰς ἐν λόγῳ περιοχάς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Κακογιάννης, Ι. Κοντουδάκης, Χ. Μπούσιος καὶ Β. Μπρακατσούλας, διὰ τηλεγραφήματός των, ἀνακοινοῦν ἀπόφασιν τῆς ἐν Κολόμπῳ Κεϋλάνης συνελθούσης ἐκτελεστικῆς ἐπιτροπῆς Παγκοσμίου Ὀργανώσεως Δημοκρατικῆς Νεολαίας, περὶ αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Εὐαγγέλου, Δ. Κελτεμλίδης, Ε. Γιαρένης καὶ Σ. Καρασάββας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν συνεργαζομένων ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένων δι’ αὐθαιρέτους ἐνεργείας τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἰς βάρος πολιτῶν καὶ αἰτούντων τὴν κατάπαυσιν τούτων καὶ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Ἐμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πολεμιστῶν Ν. 751–1836 τοῦ Νομοῦ Δράμας, αἰτούντων τὴν διὰ νόμου εἰς τὸ διηνεκὲς προστασίαν τῶν πολεμιστῶν, ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Λασκαρίδης καὶ Κ. Κωνσταντάρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως συνταξιούχων καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν Νομοῦ Καβάλας, αἰτούσης ἐξίσωσιν τῶν συντάξεών των πρὸς τὰς τῶν συνταξιούχων τοῦ Ι.Κ.Α. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Δ. Παπαθανασόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Χειμαδιοῦ (Ρεντενοῦ) Ἠλείας, αἰτούντων λῆψιν μέτρων διὰ τὴν τελείαν καὶ ριζικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῆς ψιλῆς κυριότητος τοῦ τέως τσιφλικίου Γιαννοπούλου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, Β. Θανασέκου, Α. Κολαμπᾶς καὶ Σ. Ἠλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀκτημόνων καὶ ἐργατῶν γῆς Βάρδας καὶ περιχώρων, αἰτοῦντος, ὅπως ὁλοκληρωθῇ ἡ διανομὴ τῶν κλήρων εἰς τὰς παραχωρηθείσας ἐκτάσεις. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Ε. Γιαρένης καὶ Δ. Κελτεμλίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου συνοικισμῶν Κολοκοτρώνη–Ρήγα Φερραίου, αἰτοῦντος ἐπικάλυψιν τοῦ ρεύματος Ρήγα Φερραίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γιαχνῆς, Σ. Ἠλιόπουλος καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Συνδικάτων ἐργαζομένων καὶ συνταξιούχων ΗΕΜ, αἰτούντων ρύθμισιν τῶν μισθῶν τῶν ἐργαζομένων, ἀνάλογον πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν ἐργαζομένων εἰς τὴν ΗΕΑΠ, χορήγησιν ἐνισχύσεως ἐκ 1000 δραχ. εἰς ὅλους τοὺς συνταξιούχους κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, αἰτούσης νοσοκομειακὴν καὶ ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν στρατιωτικῶν συνταξιούχων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπαθανασόπουλος καὶ Γ. Σπηλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προοδευτικοῦ Συλλόγου ὁδηγῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων Πατρῶν–Περιχώρων «Ἡ Ἀλληλεγγύη», αἰτοῦντος πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὀκταώρου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου συνοικισμῶν Κολοκοτρώνη — Ρήγα Φερραίου, αἰτοῦντος ἐπικάλυψιν τοῦ ρεύματος Ρήγα Φερραίου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κεντρικοῦ Ἰσραηλιτικοῦ Συμβουλίου Συντονισμοῦ καὶ Γνωματεύσεως, αἰτοῦντος τὴν παραπομπὴν εἰς δίκην τοῦ Γερμανοῦ ἐγκληματίου πολέμου Μὰξ Μέρτεν. Ὁ βουλευτὴς Μυτιλήνης κ. Μ. Γαληνός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Παραγωγῶν Ἑλλάδος, τοῦ Συνδέσμου Ἐλαιοκτηματιῶν κλπ., αἰτούντων ὅπως πριμοδοτηθῇ ἡ εἰς λιθογραφημένα δοχεῖα ἐξαγωγὴ τυποποιημένου ἐλαιολάδου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Γαβριηλίδης, Κ. Τσιγάρας, Σ. Καρασάββας καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, διὰ τηλεγραφήματός των, διαμαρτύρονται δι’ αὐθαιρεσίας ὀργάνων Ἀσφαλείας Κιλκὶς κατὰ Θ. Κερεμίδου καὶ αἰτοῦσι τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Τσιγάρας, Φ. Περισσοράτης καὶ Δ. Κελτεμλίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἐδέσσης, ἐκφραζόντων ἀνησυχίας διὰ τὴν ἵδρυσιν ψυκτικῶν χώρων καὶ φρουτοψυγείων ὑπὸ τῶν Ἑνώσεων Συνεταιρισμῶν Ἐδέσσης καὶ Βερροίας. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Θ. Δεσύλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Ἐλαιοπαραγωγικῶν Συνεταιρισμῶν Κερκύρας, αἰτούσης ἀναστολὴν εἰσπράξεων διὰ δαπάνας πειραματικῆς καταπολεμήσεως δάκου, περιόδου 1956.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις, ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1954–55, 1955–56 καὶ 1957 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκον. ἔτους 1958».

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκ. ἔτη 1954–55, 1955–56 καὶ 1957 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκον. ἔτους 1958». Βʹ συζήτησις, ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς περιουσίας τοῦ Ἀλβανακείου Κληροδοτήματος εἰς τὰ Ἀλεξανδράκεια Κληροδοτήματα Καλαμῶν».

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τῆς περιουσίας τοῦ Ἀλβανακείου Κληροδοτήματος εἰς τὰ Ἀλεξανδράκεια Κληροδοτήματα Καλαμῶν». Βʹ συζήτησις, ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ ἡμίσεος ἐξ ἀδιαιρέτου τῆς ἐν Πάτραις καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ρήγα Φερραίου 78 οἰκίας τῶν Ἱερῶν Ναῶν Εὐαγγελισμὸς τῆς Θεοτόκου καὶ Ἁγίου Διονυσίου Πατρῶν, ἐκ κληρονομίας Γεωργίας Χρ. Καρακίτσου ἢ Ζητσιώτη».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ ἡμίσεος ἐξ ἀδιαιρέτου τῆς ἐν Πάτραις καὶ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ρήγα Φερραίου 78 οἰκίας τῶν Ἱερῶν Ναῶν Εὐαγγελισμὸς τῆς Θεοτόκου καὶ Ἁγίου Διονυσίου Πατρῶν, ἐκ κληρονομίας Γεωργίας Χρ. Καρακίτσου ἢ Ζητσιώτη». Συνέχεια τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς διώξεως ἐγκληματιῶν πολέμου». Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος, ἔχει τὸν λόγον. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἔχει περιορισθῆ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων, εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας.

§14Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι δὲν παρίσταται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος, ὅπως ἐξ ἄλλου ὡμολόγησεν ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Κανελλόπουλος, εἶναι καὶ ὁ οὐσιαστικὰ ἐνδιαφερόμενος διὰ τὸ θέμα. Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ θὰ ξεκινήσω τελείως διαφορετικά, ἀπὸ ὅ,τι ἐξεκίνησαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Ὅλοι ἰσχυρίσθησαν μέχρι τοῦδε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ βασίζεται εἰς ὡρισμένας συζητήσεις τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Ἐγώ, ἀντιθέτως, πιστεύω καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ πιστεύσω, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικά, ὅτι οὐδεμία συζήτησις ἐγένετο καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον παρέχεται ἁπλῶς καὶ μόνον ἀπὸ ἑλληνικὴ λεβεντιά. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἀκριβῶς καὶ μόνον, ἐπειδὴ πιστεύω, ὅτι ἡ λεβεντιὰ αὐτὴ εἶναι ἀρνητική, κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ συνεχισθῇ ἡ πορεία αὐτή, ἡ ὁποία ἔχει χαραχθῆ ἀπὸ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, νὰ παρέχωμεν τὰ πάντα καὶ οὐδέποτε νὰ μᾶς δίδεται ἀντάλλαγμα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νικῶμεν εἰς τοὺς διαφόρους πολέμους καὶ νὰ χάνωμεν πάντοτε λόγῳ ἀβελτηρίας, ἡ ὁποία ἐπενδύεται τὸν ὡραῖον μανδύαν τῆς λεβεντιᾶς, κάθε φορὰν τὴν εἰρήνην. Κύριοι, ἐλέχθησαν πολλὰ καὶ ποικίλα, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἀνεφέραμεν διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, τὴν ἔννοιαν Δημοκρατία, τὴν ἔννοιαν ἐλευθερία ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας, τὴν ἔννοιαν ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια. Ἐγὼ θὰ χρησιμοποιήσω τὴν ἔννοιαν ἐθνικὴ ὀδύνη. Ἐθνικὴ ὀδύνη, κύριοι συνάδελφοι, ἀκριβῶς δι’ ὅσα ἐλέχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν δύναται νὰ λεχθῇ δι’ ἐμέ, ὅτι εἶμαι κομμουνιστής. Ἔχετε καὶ ἕνα πρόσφατον παράδειγμα τῶν τελευταίων ἡμερῶν, τὸ διανεμηθὲν βιβλίον μου, ὅπου καὶ θεωρητικῶς διατυπώνω, διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, τὴν ἀντίθεσίν μου μὲ τὸν κομμουνισμόν. Πλήν, ὅμως, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ σύγκρισις Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, ἔστω καὶ μὲ κακοὺς Ἕλληνας. Κύριοι, πιστεύω, ὅτι ὁ χειρότερος Ἕλλην, εἶναι ὁ καλύτερος ξένος. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ἔχωμεν ἕνα παιδὶ εἰς τὴν οἰκογένειάν μας, τὸ ὁποῖον ἔστω ἠκολούθησε τὸν στραβὸν δρόμον, τὸ παιδὶ αὐτό, ἀντὶ νὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὸν δρόμον τοῦ Θεοῦ, νὰ τὸ συγκρίνωμεν μὲ ἄλλο ἐξ ἴσου κακὸ παιδὶ εἰς τὴν οἰκογένειαν.

§15Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Συνύπαρξις, δηλαδὴ εἶσθε ὑπὲρ τῆς συνυπάρξεως;

§16Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος, σᾶς εἶπε χθές, ὅτι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες θὰ τσακωνώμαστε, θὰ εἴμαστε οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μαλλώνουμε. Ἐνῷ οἱ Ἀμερικάνοι μὲ τοὺς Ρώσους, θὰ τὰ φτιάξουν, ἡμεῖς θὰ ὑβριζώμεθα μεταξύ μας. Λέγω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ χρησιμοποιῶ τὸ παράδειγμα ποὺ ἀνέφερεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, τὸ παράδειγμα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γερμανικοῦ σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν τὰ διάφορα σοσιαλιστικὰ κόμματα, καίτοι παθὼν ὁ ἴδιος ἀπὸ τὸν Χίτλερ, δὲν ὕβρισε τοὺς Γερμανούς. Κύριοι συνάδελφοι, ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἀλλὰ μὲ τὸν τρόπον ποὺ νομίζομεν ἡμεῖς. Ἀλλὰ μὴ θέλωμεν διεθνῶς δι’ ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀκουμπάει τὴν ψυχὴν ὅλων μας, οἱ περισσότεροι ἀπὸ ἡμᾶς ἔχομεν κάμει ἀντίστασιν καὶ ἔχομεν τραυματισθῆ, νὰ τὸ κατεβάζωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἡ ἑλληνικὴ φιλία καὶ ἡ ἑλληνικὴ φιλοξενία εἶναι τὸ εὐγενέστερον ἰδανικόν. Κατηντήσαμεν νὰ ἀγωνιζώμεθα τὶς περισσότερες φορὲς βλέποντας μακρυά. Κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι πείθομαι ἀπὸ ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο, ὅτι οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τύχωμεν ποιᾶς τινος ἱκανοποιήσεως ἀπὸ τὴν ἀπολαμβάνουσαν, τοὐλάχιστον ἀπὸ ἐμέ, ἀπολύτου σεβασμοῦ σημερινὴν Γερμανίαν. Διότι πράγματι —καὶ ἐδῶ διαφωνῶ μὲ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς ἀριστερᾶς— ἡ Γερμανία εἶναι Γερμανία τῶν φιλοσόφων, ἀλλὰ οἱ Γερμανοὶ ἔχουν ἕνα ἐλάττωμα ὅτι, ὅταν στρατεύωνται πετᾶνε τὸν φιλόσοφον εἰς τὴν πάντα, προβάλλουν ἕνα ἄνθρωπον καὶ ἐκτελοῦντες διαταγὰς τοῦ οἱουδήποτε ἐπὶ κεφαλῆς των εὑρισκομένου κάμουν αὐτὰ ποὺ ἔκαμαν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς λήθης. Σᾶς εἶπα καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι σέβομαι καὶ τιμῶ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν. Πιστεύω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ σύσφιγξις τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἀλλὰ ἐπὶ ἴσοις ὅροις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχώμεθα ἐκβιασμοὺς οἷοι ἦσαν οἱ ἐκβιασμοὶ ποὺ ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους γύρω ἀπὸ τὸν τουρισμόν μας, τὸ ἐμπόριόν μας, γύρω ἀπὸ τόσας ἄλλας προσπαθείας, ποὺ κάμνομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν προώθησιν τῶν ζητημάτων τῆς Πατρίδος μας καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἡμεῖς, εὐγενῶς φερόμενοι, νὰ παρέχωμεν τὸ πᾶν. Κύριοι, ὅσα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Πρίφτης εἶναι ὀρθά. Εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν ἔχω ἀσχοληθῆ μὲ τὸ θέμα τῶν Γερμανικῶν οἰκονομικῶν ὑποχρεώσεων ἀπέναντι τῆς Πατρίδος μου. Ἐπειδὴ δυστυχῶς δὲν μὲ παίρνει ὁ χρόνος διὰ νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα, ἔχω μόνον νὰ τονίσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον καὶ εἰδικῶς πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς αἴτησιν τοῦ συνδέσμου βομβοπλήκτων Ἰωαννίνων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν νὰ ἱκανοποιηθοῦν ἔστω ἐν μέρει δι’ ὅσα ὑπέστησαν, ἀπήντησε διὰ τῆς ἀκολούθου ἐπιστολῆς: «Ἐν Ἀθήναις τῇ 2ᾳ Μαΐου 1958. Φίλε κ....... (ἀναγινώσκει) ............».

§17ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὰς 2 Μαΐου δὲν ἦτο Πρόεδρος ὁ κ. Καραμανλῆς.

§18Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑποψήφιος ὁ κ. Καραμανλῆς. Εἶναι ἕνας λόγος αὐτὸς περισσότερον ποὺ δὲν ἠμπορεῖ, ὡς ὑποψήφιος, ἕνας ἄνθρωπος ἐντιμότητος τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἄλλα νὰ λέγῃ καὶ ἄλλα νὰ πράττῃ. Μετὰ φαίνεται, ὅμως, διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι οἱ παρασκηνιακῶς δρῶντες —λυποῦμαι καὶ πάλιν, διότι δὲν εἶναι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδῶ, ὁ ὁποῖος, πράγματι, πέρυσιν ἠθέλησε νὰ βοηθήσῃ τὸ θέμα, δυστυχῶς πάλιν οἱ διάφοροι ἄλλοι παράγοντες τὸν ἐδέσμευσαν καὶ δὲν τὸ ἐβοήθησε τελικῶς— φαίνεται, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, οἱ παρασκηνιακῶς δρῶντες κάτι ἔκαμαν, ὥστε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ λησμονήσῃ τὸ ἔγγραφον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔγγραφον, ἤθελε τηρηθῇ εἰς εἰδικὸν φάκελλον διὰ τὴν ἐν καιρῷ ἐνέργειάν του. Καὶ ἐρωτῶ, ποία εἶναι ἡ καλυτέρα εὐκαιρία ἀπὸ τῆς μεταβάσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βόννην διὰ συζητήσεις οἰκονομικῆς φύσεως; Συνεζητήθησαν τὰ θέματα τῶν πολεμοπαθῶν, συνεζητήθησαν τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν ἔχω χρόνον νὰ τὰ ἐπαναλάβω εἰς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὰ γνωρίζουν καὶ τὰ ὁποῖα ἐν μέρει ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Πρίφτης.

§19Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Θὰ ἔλθουν ἐμπορικαὶ συμβάσεις. Μὴ σχετίζετε τὸ ἕνα θέμα μὲ τὸ ἄλλο.

§20Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ συμβάσεις ἔρχονται μετὰ ἀπὸ 2 ἢ 3 ἔτη εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ τὰς ἐπικυροῖ. Εἶναι ἀληθὲς ἢ ψευδὲς αὐτό; Ἡ συνθήκη τῶν Παρισίων πότε προσυπεγράφη; Τὸ 52 καὶ τὸ 56 ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Διὰ τίνα λόγον κάνει παζάρι ἡ Γερμανία εἰς βάρος τοῦ τουρισμοῦ μας; Δὲν τὸ καταλαβαίνω. Δηλαδή, ὅλο λεβέντες εἴμαστε ἐμεῖς; Ὅλα θὰ τὰ κάμωμεν ἡμεῖς; Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι δὲν ἐγένετο συζήτησις οὐδεμία. Πιστεύω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ κάνουμε μόνοι μας, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ζητοῦμεν ἡμεῖς τίποτα. Κύριοι συνάδελφοι, ὄχι μόνον δὲν ζητοῦμεν, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐκφράσω καὶ ἕνα παράπονον ἐναντίον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ὑπάρχει ἕνα ἔγγραφον ἐδῶ τῆς Ἑνώσεως τῶν Ὁμήρων τῆς Γερμανίας, τῶν ὁποίων ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ἐπίτιμος Πρόεδρος. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ἀξιοτίμου Γενικοῦ Γραμματέως τῆς Βουλῆς, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ διανομὴ εἰς τοὺς συναδέλφους καὶ μοῦ ἀπηγορεύθη ἡ διανομή. Λυποῦμαι, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ καταθέσω.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σαββόπουλε, τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἑνιαῖον καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος δὲν εἶχεν οὐδεμίαν διάθεσιν νὰ ἀπαγορεύσῃ τὸ βιβλίον σας. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος ἤθελε νὰ λάβῃ γνῶσιν ἐνωρίτερον καὶ ἂν τὸ διενέματε μισὴ ὥρα πρίν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ. Ὁ κ. Πρόεδρος καὶ τὸ Προεδρεῖον γενικά, νομίζω, ὅτι ἔχουν καθῆκον νὰ λαμβάνουν γνῶσιν, τυπικῶς, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα διανέμονται εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς.

§22Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ διατυπώσω τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν. Δὲν ἀρκοῦν 24 ὧραι διὰ νὰ ἐνημερωθῇ τὸ Προεδρεῖον; Ἔστω κάνοντας καὶ λογοκρισίαν, δικαίωμά του καὶ ὑποχρέωσίς του εἶναι, ἠμπορεῖ ἐγὼ νὰ λέγω καὶ τρέλλες, νὰ προσβάλῃ τὸ Σῶμα, ἀλλὰ 24 ὧραι δὲν ἀρκοῦν διὰ 2 σελίδας, νὰ ἐνημερωθῇ τὸ Προεδρεῖον, ὥστε νὰ διανεμηθῇ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ζωτικώτατον ἐθνικὸν πρόβλημα καὶ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν πόθον χιλιάδων Ἑλλήνων;

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶχεν οὐδεμίαν διάθεσιν τὸ Προεδρεῖον νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν κυκλοφορίαν τοῦ βιβλίου σας.

§24Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχομαι τὴν ἄποψίν σας, κ. Πρόεδρε. Ἐπειδὴ σᾶς εἶπον, ὅτι ἔχω ἕνα ἰδιαίτερον σεβασμὸν καὶ ἀγάπην πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἤθελα ἀπὸ τὸ στόμα του νὰ ἀκούσω, ὅτι συντόμως θὰ ἔλθῃ ἡ σύμβασις τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βόννην, ὥστε νὰ μπορέσωμεν νὰ συζητήσωμεν ἐν λεπτομερείᾳ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Γενικῶς διὰ τὸ νομοσχέδιον. Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται νὰ δεχθῶμεν μίαν κατάστασιν, ἤδη, ὑφισταμένην, μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐμὲ προσωπικῶς δὲν μὲ ἐκπλήσσει. Πράγματι, πολλοὶ Γερμανοὶ ἠδίκησαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ἡ σημερινὴ Γερμανία τὴν ὁποίαν σᾶς εἶπα σέβομαι καὶ πιστεύω καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ Γερμανία τοῦ Γκαῖτε, τοῦ Σίλλερ καὶ ὄχι τῶν θεωρητικῶν τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, νομίζω, ὅτι εἶναι φίλη τῆς πατρίδος μας, ταὐτοχρόνως, ὅμως, πιστεύω, ὅτι σὰν Γερμανία —διότι δὲν ἔφερεν ὁ Ἐθνικοσοσιαλισμὸς τὸ «DEUTSCHLAND UBER ALLES», ὑπῆρχεν ἀνέκαθεν— ἀγαπᾶ τοὺς Γερμανοὺς καὶ αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμήν τους, ὅπως ἀγαπᾷ ἡ Βουλγαρία τοὺς Βουλγάρους καὶ δὲν μᾶς τοὺς παραδίδει καὶ αὐτούς. Ὑπάρχει μία κατάστασις. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὴν ἀνεχόμεθα.

§25Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς Βουλγάρους δὲν χρειάζεται νὰ τοὺς παραδώσουν, διότι τοὺς φιλοξενοῦμεν ἐν Ἑλλάδι.

§26Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα, κ. συνάδελφοι, εἶναι, ὅτι —καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς μὲ ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίαν— ὅτι μὲ τόσον ἐσπευσμένον τρόπον, ἀπόδειξις αὐτοῦ εἶναι καὶ ἡ διανεμηθεῖσα σήμερον συμπληρωματικὴ Ἡμερησία Διάταξις, ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ δὲ ἔχω ἐλαφρὰς ὑποψίας καὶ ὑπονοίας, θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ ἀποσύρῃ καὶ νὰ τὸ φέρῃ μετὰ τὴν δίκην τοῦ Μέρτεν.

§27Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν εἶσθε, ὅμως, ἀντίθετος εἰς τὸ περιεχόμενον.

§28Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ πιστεύω εἰς τὴν λήθην, κ. συνάδελφοι. Πιστεύω εἰς τὴν λήθην, ζητῶ τὴν ἐφαρμογήν της. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἔχω ἕνα φόβον, ὅτι ἀκαίρως καὶ εἰς στιγμὴν ψυχολογικῶς ὄχι κατάλληλον εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον.

§29Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν τὸ ἀποδοκιμάζετε τὸ περιεχόμενον.

§30Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, δὲν τὸ ἀποδοκιμάζω τὸ περιεχόμενον. Οἱ Γερμανοὶ εἶναι Γερμανοί, οἱ Βούλγαροι εἶναι Βούλγαροι, οἱ Γάλλοι εἶνε Γάλλοι. Ἄς σκεπτώμαστε κι’ ἐμεῖς μὲ τὸν ἴδιον τρόπον, ὥστε καὶ τὸν χειρότερον Ἕλληνα νὰ τὸν προστατεύωμεν ἀπὸ τὸν ξένον. Ἀγαποῦν τὴν πατρίδα των καὶ εἶναι πρὸς τιμήν των. Μακάρι νὰ τὸ μάθωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὥστε νὰ γίνωμεν καὶ ἡμεῖς Ἑλληνόφιλοι.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§32Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀκαίρως εἰσάγει πρὸς ψήφισιν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἰς ἡμέρας καθ’ ἃς ἀναμένεται εἰς τὴν χώραν μας νὰ γίνῃ μία δίκη, ἡ ὁποία συγκλονίζει τὸν Γερμανικὸν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ εἰς παραμονὰς συζητήσεως τῶν Ἑλληνογερμανικῶν οἰκονομικῶν συμφωνιῶν εἰς τὴν Γερμανικὴν Βουλήν. Ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἔπρεπε ν’ ἀπόσχῃ τῆς συζητήσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ ἀντίθετα ἀπὸ τὰ ἐπιδιωκόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελέσματα. Ἡ κοινὴ γνώμη συνδυάζει τὴν παροῦσαν συζήτησιν, μὲ τὰ ἐπικείμενα δύο σοβαρὰ γεγονότα ποὺ θὰ λάβουν χώραν λίαν προσεχῶς ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν Γερμανίᾳ. Οἱ ἔντιμοι Ἕλληνες δικασταὶ θὰ ἐκτελέσουν εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκόν των. Ἐὰν ὁ Μέρτεν δικασθῇ αὐστηρῶς, θὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅτι οἱ δικασταὶ ἐπηρεάσθησαν ἀπὸ τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ ἀπὸ τὴν κοινὴν Ἑλληνικὴν γνώμην. Ἐὰν πάλιν οἱ ἔντιμοι δικασταὶ εὕρουν ἐλαφρυντικὰ στοιχεῖα κατὰ τὴν διαδικασίαν καὶ τὸν δικάσουν ἐπιεικῶς, πάλιν ἡ ἀπόφασίς των θὰ παρεξηγηθῇ ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς, διότι θὰ θεωρηθῇ ὅτι οἱ Ἕλληνες δικασταί, ἐπηρεάσθησαν ἀπὸ τὴν παροῦσαν συζήτησιν καὶ ἐδείχθησαν ἐπιεικεῖς. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν μετὰ τὴν δίκην καὶ τὴν ψήφισιν τῶν Ἑλληνογερμανικῶν συμφωνιῶν, εἰς ἀνύποπτον ὥραν καὶ ὑπὸ ἄλλην ἀτμόσφαιραν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ἔχει δύο σκέλη. Διὰ τῶν παραγράφων 1 καὶ 2 τοῦ μόνου ἄρθρου, παραδίδονται οἱ Γερμανοὶ ἐγκληματίαι πολέμου εἰς τὴν κρίσιν τῶν Γερμανικῶν Δικαστηρίων. Αὐτὸ κατ’ οὐσίαν, ἀποτελεῖ ἀμνηστίαν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Ἀποτελεῖ μίαν πολιτικὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς παραγράφου 3 ὅμως, γίνεται κάτι τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποτραπῇ, διότι τὸ θεωρῶ ἠθικῶς ἀπαράδεκτον. Διὰ τῆς παραγράφου αὐτῆς, παραδίδονται ἄλλην μίαν φορὰν εἰς τὴν κρίσιν τῶν Γερμανικῶν δικαστηρίων καὶ τοῦ Γερμανικοῦ Κράτους, τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ. Δὲν ἀρκεῖ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ πτωχοὶ αὐτοὶ Ἕλληνες καὶ Ἑλληνίδες ἀπωρφανίσθησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατακτητὰς καὶ κατεστράφησαν, ἀλλὰ τώρα τοὺς παραπέμπομεν πρὸς κρίσιν διὰ τὰς θυσίας των εἰς τὰ Γερμανικὰ Δικαστήρια.

§33Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, διὰ τῆς παραγράφου αὐτῆς δὲν γίνεται οὔτε προσθήκη, οὔτε ἀφαίρεσις, ἀλλὰ διαφύλαξις δικαιώματος. Τὰ πράγματα δὲν θίγονται, παραμένουν ὡς ἔχουν.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τῆς παραγράφου αὐτῆς, ὁρίζεται, ὅτι οἱ παθόντες δικαιοῦνται νὰ παραστῶσιν ὡς πολιτικοὶ ἐνάγοντες. Ἀφοῦ αἱ δίκαι αἱ ποινικαὶ θὰ γίνουν, ἂν θὰ γίνουν ἐν Γερμανίᾳ, ἐκεῖ δὲν θὰ παραστῶσιν ὡς πολιτικοὶ ἐνάγοντες οἱ παθόντες;

§35Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν ἔχετε ἄλλην πληρεστέραν διατύπωσιν, κ. συνάδελφε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ τὴν δεχθῶ, ἀρκεῖ νὰ μὴ βλάπτῃ τοὺς δικαιούχους.

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ζητῶ ἄλλην διατύπωσιν. Ζητῶ τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως ταύτης ἐκ λόγων σεβασμοῦ πρὸς τὰ θύματα τοῦ Γερμανικοῦ Ναζισμοῦ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον τὰ θύματα ταῦτα νὰ τὰ ἐπαναφέρωμεν ὑπὸ τὴν Γερμανικὴν κρίσιν. Ἐλπίζει ἡ Κυβέρνησις, διαγράφουσα τὴν διάταξιν ταύτην νὰ διαπραγματευθῇ μετὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, τὸν τρόπον ἱκανοποιήσεως τῶν παθόντων, χωρὶς οὗτοι νὰ ἐμπλακοῦν εἰς περιπετείας νέας καὶ χωρὶς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀντικρύσουν ἐκ νέου Γερμανοὺς Δικαστάς; Ἡ διάταξις δὲ αὕτη θὰ εἶναι δυσεφάρμοστος. Διότι καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ γίνουν αἱ δίκαι ἐν Γερμανίᾳ — πρᾶγμα ποὺ ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν— καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ παραστῶσιν οἱ παθόντες ὡς πολιτικοὶ ἐνάγοντες, δεδομένου, ὅτι αἱ πολιτικαὶ ἀπαιτήσεις θὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ποινικῶν δικῶν, θὰ εὑρεθῶσιν Γερμανοὶ Δικασταὶ νὰ καταδικάσουν τοὺς συμπολίτας των, διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν οἰκονομικῶς Ἕλληνας παθόντας; Δὲν θὰ γίνῃ τοῦτο! Διὰ τοῦτο εἴμεθα ἀντίθετοι καὶ ζητοῦμεν τὴν διαγραφὴν τῆς διατάξεως, ἵνα μὴ περιπλέξωμεν τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ εἰς νέας περιπετείας καὶ δαπάνας ἀνωφελεῖς.

§37Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐὰν δικασθοῦν, κ. συνάδελφε, θὰ ὑπάρξῃ καὶ πολιτικὴ ἀπαίτησις. Ἐὰν ἀπαλλαγοῦν, τί θὰ ζητήσουν;

§38Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οἱ Γερμανοὶ δικασταὶ θὰ ἔλθουν εἰς κρίσιν συνειδήσεως. Δὲν θὰ εἶναι εὐχερὲς δι’ αὐτοὺς νὰ καταδικάσουν ποινικῶς τοὺς συμπατριώτας των, δεδομένων τῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν διάταξιν ταύτην.

§39Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἐπειδὴ εἶναι νομικὸν τὸ θέμα, θέλω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, ὅτι, ὅταν λέγωμεν, ὅτι διαφυλάσσονται τὰ δικαιώματα τῶν πολιτικῶν ἀπαιτήσεων, ὅτι καὶ ἐν Ἑλλάδι, εἶναι δυνατὸν οἱοσδήποτε παθών, ἐνώπιον τῶν Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων, νὰ ἐναγάγῃ ἕνα Γερμανὸν τελέσαντα ἀδίκημα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐὰν ἐπιτύχῃ ἀπόφασιν ἐκδοθεῖσαν ὑπὸ Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων, καταδικάζουσαν τὸν Γερμανόν αὐτὸν εἰς ἀποζημίωσιν, κατόπιν ἀπομένει τὸ θέμα τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἀποφάσεως, ἡ δὲ ἀπαλλακτικὴ τυχὸν ἀπόφασις τοῦ Γερμανικοῦ Δικαστηρίου, δὲν ἀποτελεῖ δεδικασμένον.

§40Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εἶναι πρᾶξις, κατὰ πρῶτον λόγον πολιτική. Θὰ ἀποτελέσῃ τὸ δεδικασμένον τοῦτο δέσμευσιν καὶ ἠθικὴν καὶ νομικήν; Καὶ οὐδεὶς θὰ θελήσῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς διεκδικήσεις, ὅταν ἔχῃ μίαν ἀθωωτικὴν ἀπόφασιν τῶν καταστάντων ἁρμοδίων γερμανικῶν δικαστηρίων. Διὰ τοῦτο ζητῶ τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἵνα προστατευθοῦν τὰ θύματα τῶν Γερμανῶν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τὰς περιπετείας των.

§41Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει τεθῆ πρὸς διαφύλαξιν τῶν δικαιωμάτων τῶν θυμάτων ποὺ ἀναφέρατε, παρακαλῶ, νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν προτείνετε τὴν διαγραφὴν της.

§42Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποτελεῖ πολιτικὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις, πρὶν ἢ καταλήξῃ εἰς τὴν διατύπωσίν του, νὰ εἶχεν ἔλθει εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Γερμανίαν, διὰ νὰ εὕρῃ ἕνα τρόπον, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ πολιτικαὶ ἀπαιτήσεις τῶν θυμάτων τῶν Γερμανῶν, χωρὶς νὰ ἐμπλακοῦν εἰς περιπετείας μὲ τὴν διάταξιν τῆς παραγράφου 3 τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Εἶπον ὅτι ζητῶ τὴν διαγραφήν της.

§43Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ πολέμου μέχρι σήμερον, μόνον ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἐμφανίζεται ὑπερασπίζουσα τὴν Γερμανίαν καὶ τοὺς ἐγκληματίας πολέμου, ἀπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, μέχρι τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡρισμένων συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως.

§44Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ νομοσχέδιον, ὡς διατυποῦται, δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν, διότι εἰς τὴν πραγματικότητα ἐπιζητεῖ νὰ ἀμνηστεύσῃ τὰ ἀδικήματα τῶν Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὴν λήθην καὶ παραγραφὴν ἢ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εὐθέως διὰ νόμου καὶ νὰ ἀμνηστεύσῃ τὰ ἀδικήματα αὐτά, ἐὰν ἔκρινεν, ὅτι εἶναι σήμερον ἡ κατάλληλος στιγμή, κατόπιν ὅμως διαπραγματεύσεων καὶ ἰσοπόσου ἠθικοῦ ἀνταλλάγματος, διότι τὸ ἠθικὸν κέρδος, τὸ ὁποῖον παραχωροῦμεν διὰ τοῦ νόμου τούτου εἰς τὴν Γερμανίαν, εἶναι μέγα. Ἡ συνείδησις τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσουν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, θὰ συγκλονίζεται, διότι καὶ αὐτοί, μαζὶ μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἔχουν ὑποστῆ τὰς τρομερὰς συνεπείας τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς. Θὰ συγκλονισθῇ ἡ συνείδησίς των, ὅταν θὰ ἐκτελέσουν μίαν πολιτικὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν δίδοντες τὴν ψῆφον των εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ θὰ πληγωθῇ ἡ καρδία των, μὲ τὴν ἀνάμνησιν τῶν φρικτῶν γεγονότων τῆς κατοχῆς καὶ τῶν ἐγκλημάτων τῶν ἀμνηστευομένων Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ὁ συγκλονισμὸς ὅμως αὐτός, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, μὲ τί θὰ ἀνταλλαγῇ; Θὰ ὑποστῇ καὶ ὁ Γερμανικὸς λαὸς καὶ τὸ Γερμανικὸν Κοινοβούλιον ἀνάλογον συγκλονισμὸν ἐπὶ Ἑλληνικῶν θεμάτων; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, κατὰ συνείδησιν ἔχῃ πεισθῆ, ὅτι ἡ πρᾶξις εἰς τὴν ὁποίαν ἤδη προβαίνει θὰ πληρωθῇ δι’ ἠθικῶν ἀνταλλαγμάτων ἐκ μέρους τοῦ Γερμανικοῦ Λαοῦ, ἂς προχωρήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἄν ὅμως, ἀμφιβάλῃ περὶ τούτου, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀναβάλῃ τὴν χειρονομίαν αὐτὴν δι’ εὐθετώτερον χρόνον, ἵνα ζητήσῃ ἰσόποσα ἠθικὰ ἀνταλλάγματα ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὴν τὴν πρότασιν, κύριοι βουλευταί, ἤθελα νὰ κάμω, μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τώρα ποὺ συζητεῖται ἡ ψῆφος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, πληγώνεται πράγματι καὶ ἡ ψυχὴ καὶ ἡ καρδία καὶ ἡ συνείδησίς της...

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης, ἔχει τὸν λόγον.

§46Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐθεώρησα καὶ ἐγὼ καθῆκόν μου ἐθνικὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ὑψίστης σημασίας αὐτοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις, θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ ψηφίσω, ἔστω καὶ ἐὰν εἶμαι ἐκτὸς τῶν ἀριστερῶν, καὶ θῦμα τῶν Γερμανῶν. Νομίζω, ὅτι τὸ τελευταῖον τοῦτο τὸ πληροφορεῖσθε σήμερον διὰ πρώτην φοράν, καίτοι ἐπὶ 12 ἔτη παρακάθημαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἀντιτίθεμαι ὅμως σφοδρῶς πρὸς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι δὲν ἔχει δημιουργηθῆ ὁ κατάλληλος ψυχολογικὸς παράγων εἰς τὸν λαὸν διὰ τὰ θύματα. Ὅπως καὶ ὅταν ὁ μακαρίτης ὁ Σοφούλης ἐζήτησε τὴν λῆψιν εὐεργετικῶν μέτρων διὰ τοὺς κομμουνιστὰς ἀντέδρασα, διότι ἐπίστευα, ὅτι κανένα ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐκεῖνος ἀνέμενε, θὰ ἐπήρχετο εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἐν τούτοις, ἐγὼ καὶ τότε ἤμουν ἀντίθετος καὶ εἶχον εἴπει, ὅτι δίδω ἄφεσιν, ὅπως καὶ τώρα διὰ τὸ παρελθόν, διότι ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀναστήσωμεν τοὺς νεκρούς. Ἀλλὰ ὅμως, δὲν πρέπει καὶ νὰ προκαλῶμεν τοὺς νεκρούς. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου καὶ πεποίθησίς μου. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον ἤμουν καὶ τότε ἀντίθετος εἰς τὸ αἴτημα τῆς Ἀριστερᾶς, ἡ ὁποία ἐζήτει ἐλευθερίαν, χωρὶς νὰ δείχνῃ, ὅτι πράγματι ἐξέχασε ἡ ἴδια τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐξ ἴσου τρομερὰ καὶ φρικαλέα ὅπως καὶ τῶν Γερμανῶν. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ δι’ ἕνα ἄλλο ἱερὸν καθῆκον ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Εἰς τὰς 25 Ἰουλίου 1943, ἐπέστρεφον εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ καταταγῶ εἰς τὴν ἀντίστασιν τοῦ στρατηγοῦ Ζέρβα προπομπὸς 400 ἀξιωματικῶν, συνελήφθην πλησίον τοῦ Τερόβου ἀπὸ τοὺς Γερμανούς. Ἀπὸ μίαν ἀπόστασιν ἑνὸς τετάρτου, ἠκούοντο αἱ οἰμωγαὶ καὶ οἱ θρῆνοι 151 ἀθώων Ἑλλήνων. 151 κάτοικοι τῆς Μουσιωτίτσης Ἰωαννίνων, γυναῖκες, γέροι καὶ παιδιά, εὗρον τὸν μαρτυρικὸν θάνατον ἐκεῖ. Ζῇ εὐτυχῶς ἕνας μόνον, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε 11 ἐτῶν καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει κατεστραμμένον ὅλο τὸ πρόσωπόν του καὶ ἐγὼ ὡς βουλευτὴς τὸν ἔφερα ἐδῶ καὶ τοῦ ἔκαμε πλαστικὴν ἐγχείρησιν ὁ ἰατρὸς κ. Πολυκράτης. Ἡ Ἤπειρος ἔχει καὶ ἄλλα τοιαῦτα ὁμαδικὰ ἐγκλήματα καὶ ὄχι μόνον οἱ Ἕλληνες, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι καὶ ὅλοι οἱ πολιτισμένοι λαοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ συγχωρήσουν. Νομίζω, ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι οἱ Γερμανοί, παρὰ τοῦ ὅτι εἶναι πατριῶται καὶ ὁ κανονισμός των πιθανῶς νὰ μὴ τοὺς ἐπιτρέπῃ νὰ τὸ ἐκδηλώσουν, ἐν τούτοις κατὰ βάθος θὰ εἶναι σύμφωνοι νὰ τιμωρηθοῦν τὰ φρικτὰ αὐτὰ ἐγκλήματα. Ἀλλὰ πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐξυπηρετεῖ οὔτε τὸν ἑαυτόν της ἐπιδιώκουσα τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, οὔτε τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐπιδιώκει. Ἡμεῖς οἱ Ἠπειρῶται, ἐκτὸς τῶν Καλαβρύτων καὶ τοῦ Διστόμου, ποὺ ὅλοι αἰσθανόμεθα πληγωμένοι δι’ αὐτοὺς τοὺς συνανθρώπους μας, ἔχομεν καὶ τὴν Μουσιωτίτσαν Ἰωαννίνων μὲ 151 θύματα, ἔχομεν καὶ τὰς Λιγγιάδες μὲ 84 θύματα. Ἔβαζαν οἱ Γερμανοὶ τὰ πυροβόλα τους ἀπέναντι τῆς Λίμνης τῶν Ἰωαννίνων, ἔκαμνον σκοποβολὴν καὶ ἐσκότωναν τὰ ἀθῶα θύματα. Εἰς τὸ Κομμένο, εἰς τὰς 16 Αὐγούστου, τὴν ἄλλην ἡμέραν τῆς Παναγίας, ὅπως ἡ «Ἕλλη» ἐτορπιλλίζετο ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, τὸ ἴδιον συνελαμβάνοντο ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς 340 ἄτομα, ὅλοι δηλαδὴ οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν γυναῖκες, ἄνδρες καὶ παιδιά. οἱ δὲ ἄνδρες εὑρίσκοντο πολλάκις καὶ μακράν, διότι τότε λόγῳ τῶν δυσχερειῶν τῆς Κατοχῆς, ἐπήγαιναν μήπως ἠμπορέσουν καὶ εὕρουν ὀλίγα τινὰ διὰ νὰ ζήσουν τὴν οἰκογένειά τους. Ὅλοι ἦσαν ἄοπλοι, δι’ αὐτὸ δὲν ἦτο καὶ περίεργον διὰ τοὺς Γερμανοὺς νὰ τοὺς συλλάβουν. Ἐμεῖς συνελάβομεν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης αἰχμαλώτους Γερμανοὺς καὶ τοὺς ἐπεριποιήθημεν, ὅπως θὰ ἐπεριποιούμεθα τοὺς ἀδελφούς μας. Ἐπίσης εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Παραμυθιᾶς 49 πρόκριτοι ἐξετελέσθησαν μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ Γυμνασιάρχης καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης.

§47Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Πόσα χωρία δὲν κατεστράφησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς ἢ τοὺς Ἰταλοὺς νὰ εἴπητε.

§48Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Τὰ ἐζήσατε καὶ τὰ ἠξεύρετε.

§49Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Πόσα δὲν κατεστράφησαν; Καὶ ποίαν ἀποζημίωσιν ἐπῆραν οἱ κάτοικοι τῆς Ἠπείρου.

§50Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Εἰς τὸ Σταυροχῶρι εὑρῆκαν τὸν θάνατον ἄλλοι 27.

§51Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. Ὅπως σᾶς διηύθυνε τότε, ἔτσι σᾶς διευθύνει καὶ τώρα ὁ κ. Πυρομάγλου.

§52Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Ποῦ ἤσασθε εἰς τὰ Τζουμέρκα;

§53Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. Δὲν θὰ ἠρχόμην ποτὲ μαζί σας.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ νὰ μὴ δώσητε ἀπάντησιν, διότι σεβόμεθα ἀπολύτως τὸ ἐθνικόν σας ἦθος.

§56Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Θὰ ἀκολουθήσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω τώρα. Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν ἔξω ὅταν θὰ ὁμιλήσωμεν φιλικά.

§57Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. .... (δὲν ἠκούσθη).

§58Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Καρατζένης εἶπεν, ὅτι ὅσοι ἦσαν εἰς τὸν Ζέρβαν, ἦσαν προδότες. Νὰ τὸ ἀνακαλέσῃ.

§59Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. Ὄχι, ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Διὰ τὸν κ. Πυρομάγλου τὸ εἶπον, ὄχι διὰ τὸν κ. συνάδελφον ἐπὶ τοῦ βήματος. Σεῖς κ. Πυρομάγλου, ἐπροδώσατε τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν εἰς τοὺς Ἐαμίτας.

§60Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ Σταυχῶρι τῆς Παραμυθιᾶς, 27 Ἕλληνες πολῖται εὗρον τὸν τραγικὸν καὶ μαρτυρικὸν θάνατον ἀπὸ τοὺς Γερμανούς. Ἐπίσης, ἕτερον τραγικὸν παράδειγμα. Οἱ Γερμανοὶ εἰς τὰς 25 Ἰουλίου 1943 συνέλαβον ἑπτὰ ἄτομα, μέσα εἰς μίαν καλύβην, τὰ ὁποῖα ἐξῆλθον μὲ τὸν ἱερέα ἐπικεφαλῆς διὰ νὰ παραδοθοῦν, τοὺς ἐνέκλεισαν εἰς τὴν καλύβην καὶ τοὺς ἔκαυσαν. Βεβαίως, ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα, ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ θέλομεν εἰλικρινῶς, νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ τί ἔγινε διὰ νὰ γίνῃ πράγματι παρελθόν; Ἀτυχῶς, ὅπως καὶ ὁ κ. Σαββόπουλος προηγουμένως ἀνέγνωσε ὡρισμένα τηλεγραφήματα καὶ αἰτήσεις καὶ ὑπομνήματα, ἀκόμη λόγῳ τῶν δυσκόλων ἡμερῶν ποὺ διῆλθεν ἡ Ἑλλάς, δὲν ἔχουν ἀποκατασταθῆ αὐτὰ τὰ θύματα. Ἐπιτρέψατέ μοι, καὶ λυποῦμαι ποὺ δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἔχω ἀντίθετον γνώμην καὶ δὲν θὰ τὸν παρακολουθήσω εἰς τὰς νέας θεωρίας του εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει οὔτε περὶ ρεαλισμοῦ, οὔτε ὅτι πρέπει νὰ τὰ ξεχάσωμεν καὶ ὅπως εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν διαφοραὶ τοιαῦται καὶ μὲ τοὺς Τούρκους. Ὅταν, λέγῃ, ὅτι δὲν μᾶς χωρίζουν 4 αἰῶνες δουλείας, ἀλλὰ μόνον 20 ἔτη. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νομίζω, ὅτι εἶναι ἀντεθνικὸν, διότι ἡ Ἑλληνικὴ νεολαία καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐὰν ἐπέζησαν, δὲν ἐπέζησαν διότι εἶχον μέσα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἀντιπαλαίσῃ μὲ ὅλους τοὺς ἐχθροὺς καθ’ ὅλους τοὺς αἰῶνας, ἀλλὰ διότι εἶχεν ἰδανικὰ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὡς παράφρονες οἱ Ἕλληνες ἔδωσαν μάχας καὶ εἶπον ὄχι μὲ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ τοὺς Γερμανούς. Ἐὰν δὲν εἶχον αὐτὰ τὰ ἰδανικά, δὲν θὰ ἐπετέλουν τὰ θαύματα τὰ ὁποῖα ἐπετέλεσαν. Θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀγνοήσῃ τοὺς οἰκονομικοὺς λόγους καὶ νὰ εἴπῃ ὑπερηφάνως, ὅτι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες τὰ σβύνουμε ὅλα ὅσα μᾶς ἐκάματε καὶ δὲν δεχόμεθα γι’ αὐτὸ ἀνταλλάγματα. Ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπῃ: τί ἐπράξατε μέχρι σήμερον, ὥστε νὰ ἴδωμεν, πράγματι, ὅτι ἔχετε μεταμελήσει; Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἀπὸ τοὺς 1952 ἐλήφθη τοιαύτη μέριμνα. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οὐδέποτε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία συνεζήτησε μέχρι σήμερον θέμα περὶ ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἐὰν ἐλήφθη κατὰ ἕνα τρόπον μία ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν γνωρίζω, δίδω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι οἱ βουλευταὶ τοῦ Συναγερμοῦ, δὲν ἐγνώριζον τοῦτο, διότι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἐλήφθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, χωρὶς νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον. Διότι καὶ τότε καὶ τώρα καὶ πάντοτε, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπῆλθεν ἡ πλήρης ἐθνική μας ἱκανοποίησις, θὰ εἶχα τὰς ἀντιρρήσεις μου καὶ νομίζω ὅτι ἔχω ἀποδείξει, ὅτι δύναμαι νὰ ἔχω γνώμην. Σέβομαι τοὺς Ἀρχηγοὺς καὶ τὰ Κόμματα εἰς τὰ ὁποῖα ὑπηρετῶ, ἀλλὰ πάντοτε ἔχω γνώμην, διότι θέλω νὰ ἔχω τὴν φιλίαν σας, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐκπροσωπῶ. Τὸ θέμα τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, κύριοι, δὲν εἶναι μόνον Ἑλληνικόν, εἶναι θέμα διεθνές. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω, ἐὰν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἄλλα Κράτη ἔλαβον μέτρα ἀπὸ ἐτῶν, εἶναι ἀληθές.

§61Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔτσι ἐδήλωσεν.

§62Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἀπὸ ὅ,τι ἐγὼ γνωρίζω, δὲν ἐλήφθη ἀπὸ οὐδεμίαν χώραν ἀνάλογον μέτρον, καίτοι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἡ πρώτη χώρα, ἡ ὁποία ὑπέστη τὰ ὅσα ὑπέστη καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ αὐτὸ τὸ παράδειγμα. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ σβυσθοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα διὰ τῆς παραγραφῆς, παρὰ δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παρὰ τοῦ ὅτι ἐμφανίζεται ὡς ἀθῶον, ἐν τούτοις ἀποτελεῖ χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστείας καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα ἔστω παράδειγμα κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ Γερμανοὶ ἐδίωξαν καὶ ἕνα ἔστω μέχρι σήμερα.

§63Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῶν ὅσων ἔλαβον χώραν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, νομίζω, ὅτι ἔδωσεν ἐξηγήσεις ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον εἰς ἀπάντησιν νὰ εἴπω, εἶναι τοῦτο. Τί ὠφέλησεν ἡ ἐκκρεμότης εἰς τὴν Ἑλλάδα, προκειμένου περὶ ἀπόντων; Διότι περὶ ἀπόντων ἐν προκειμένῳ πρόκειται. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε διὰ τὰς θυσίας τοῦ Ἔθνους, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ παρελθόν, εἶναι πραγματικὰ πρᾶξις ἀφορῶσα τὸ μέλλον, ἔχουσα τὴν ἀφετηρίαν εἰς τὸ ἔτος 1952 καὶ πρέπει νὰ προσθέσω ὅτι αἱ θυσίαι τοῦ Ἔθνους ἀποτελοῦν μέγα ἐθνικὸν ἀποθεματικὸν καὶ οἱ νεκροί μας ἀποτελοῦν τὴν δόξαν τοῦ ἔθνους. Τοῦτο ὅμως, δὲν σημαίνει, ὅτι τὰ ἔθνη, προκειμένου περὶ τοῦ μέλλοντος, δὲν θὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν των τὸ ἐθνικὸν συμφέρον.

§64Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Σᾶς παρηκολούθησα κ. ὑπουργὲ, καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ὁμιλίαν σας. Πιστεύω εἰς αὐτὸν τὸν ἀπώτερον σκοπὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει σήμερον ἡ κατάλληλος ψυχολογικὴ κατάστασις. Ἡμεῖς εἴμεθα ἐδῶ 12 χρόνια ἀκριβῶς καὶ ὅπως βλέπετε, ὁ λαὸς νομίζει, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὰς ἡμέρας ἀκόμη τῆς κατοχῆς. Καὶ δι’ αὐτό, δὲν νομίζω, ὅτι ἐπιτυγχάνετε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιζητεῖτε. Ἐὰν εἶχον πεισθῆ, ὅτι ἐφθάσαμεν ἐκεῖ θὰ ἐδεχόμην τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ χρόνου, ὄχι μόνον αὐτὸ δὲν ἐπιτυγχάνετε, ἀλλά, δίδετε ὅπλα καὶ εἰς τοὺς ἀριστερούς, διὰ νὰ λέγουν, ὅτι αὐτοὶ ἀγωνίζονται διὰ τὰ ἐθνικὰ θέματα τῆς Ἑλλάδος. Τοὺς δίδετε τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ παρουσιασθοῦν εἰς τοὺς πεινασμένους καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δεινοπαθοῦν καὶ νὰ εἴπουν, ὅτι ἡμεῖς κοπτόμεθα καὶ φωνάζομεν γιὰ σᾶς. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ δεχθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ὅπως τίθεται εἶναι σὰν νὰ δέχεται «νότα» σὰν νὰ ζῶμεν πάλιν τὰς ἡμέρας τοῦ πολέμου, ὅταν μᾶς εἶπον, ὅτι ἐντὸς τῆς νυκτὸς πρέπει νὰ ὑποχωρήσετε ὄπισθεν τοῦ Καλαμᾶ. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὡς ἦλθε τὸ νομοσχέδιον, διότι καὶ ἐὰν ἔχετε καλὰς προθέσεις, ἐν τούτοις ὁ κόσμος δὲν τὸ δέχεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρετε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅταν εἴχατε δημιουργήσει τὰς προϋποθέσεις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διὰ νὰ εἴπητε, ὅτι πρέπει νὰ κλείσητε τὸ παρελθόν. Νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς προσέφερε τοιαύτας παρακαταθήκας, ὥστε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένῃ σήμερον νὰ εἶναι σεβαστή. Δὲν πρέπει συνεπῶς νὰ νομισθῇ, ὅτι τιμωρεῖται ἡ Ἑλλάς, διότι ἔκαμε τὸν καθῆκον της. Δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονοῦνται τὰ ὅσα μετεδίδοντο ἀπὸ τὰ συμμαχικὰ στρατηγεῖα ἀπὸ τὴν Μ. Ἀνατολήν, ὅτι: «σκοτωθεῖτε Ἕλληνες, θὰ γραφοῦν τὰ κατορθώματά σας, μὲ χρυσᾶ γράμματα καὶ θὰ καθίσητε εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς εἰρήνης νὰ κρίνετε τοὺς ἡττημένους». Σήμερον δὲν συνέβη τίποτα ἀπ’ ὅλα αὐτά. Αὐτὰ εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ὑποστηρίξω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ κρίνωμεν ὡς Ἕλληνες μὲ τὸ μέτωπον ὑψηλά, διότι οἱ πρόγονοί μας ἄφησαν μίαν παρακαταθήκην καὶ πρέπει νὰ τὴν παραδώσωμεν εἰς τοὺς ἐπιγενομένους μας. Δι’ αὐτὸ εἶμαι ἀντίθετος μὲ τὸ νομοσχέδιον, παρακαλῶ νὰ τὸ ἀποσύρετε, καὶ νὰ τὸ φέρετε εἰς τὴν κατάλληλον στιγμήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Μπρακατσούλας, ἔχει τὸν λόγον.

§66Β. ΜΠΡΑΚΑΤΣΟΥΛΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συζητοῦμεν ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τυπικόν, ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τυχαῖον οὔτε ὑπηρεσιακόν. Εἶναι ἕνα νομοσχέδιον σημαντικόν, ποὺ συνδέεται ἀρρήκτως μὲ μίαν ἱστορικὴν καὶ ταραχώδη περίοδον τοῦ Ἔθνους, περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶδε πολλὰ καὶ ἔπαθεν ἐπίσης πολλά, ὅσον καμμία ἄλλη χώρα ἀπὸ τὴν Γερμανίαν. Ἐλέχθη ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι προηγήθησαν, ὅτι τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ ποὺ ἀμνηστεύομεν, εἶναι ἐγκλήματα πολύμορφα, εἶναι ἐγκλήματα πολυσχιδῆ, τὰ ὁποῖα συνιστοῦν μίαν περιφρόνησιν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς ὑποστάσεως τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ δὲν εἶναι ἐγκλήματα μόνον κατὰ τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς ἀνυπολογίστου ἀξίας οἰκονομικὰς καταστροφὰς εἰς βάρος τῆς χώρας. Μὲ αὐτὴν τὴν μορφὴν τῶν ἐγκλημάτων, προτίθεμαι νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Μὲ στατιστικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας ἀφορῶντα ἐν λεπτομερείᾳ τὰς καταστροφὰς ποὺ διέπραξαν οἱ ἐγκληματίαι αὐτοί, θὰ διαπιστώσητε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦμεν περὶ ἀμνηστεύσεως τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ποῖα εἶναι τὰ ἐγκλήματα. Οὕτω κατέστρεψαν τὸ 25% τῶν δασῶν, τὴν δὲ μεγαλυτέραν καταστροφὴν ὑπέστη τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς. Κατέστρεψαν τὰ 56% τοῦ μήκους τοῦ ὁδικοῦ δικτύου. Τὰ 90% τῶν γεφυρῶν μήκους ἄνω τῶν 6 μέτρων καὶ τὰ 50% κάτω τῶν 6 μέτρων. Κατέστρεψαν τὰ 83% τῶν ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων, τὰ 80% τῶν φορτηγῶν καὶ τὰ 90% τῶν λεωφορείων. Κατέστρεψαν ἐπίσης τὸ 100% τῶν σιδηροδρομικῶν γεφυρῶν μεγαλυτέρου τῶν 40 μέτρων μήκους, τὰ 80% τῶν μικροτέρου καὶ τὰ 90% τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ. Εἶναι ἀναρίθμητοι οἱ καταστροφὲς σὲ ἄλλες σιδηροδρομικὲς ἐγκαταστάσεις, λιμάνια καὶ χώρους κοινῆς ὠφελείας. Τὰ 75% κατὰ μέσον ὅρον τοῦ ἐμπορικοῦ μας στόλου ὅλων τῶν τύπων, κατεστράφη. Τὸ σύνολον 100% τῆς πολιτικῆς μας ἀεροπορίας, τὸ 100% τοῦ τηλεφωνικοῦ δικτύου καὶ τὸ 70% τοῦ τηλεφωνικοῦ καὶ τηλεγραφικοῦ ὑλικοῦ. Ἠθέλησεν ὁ κ. Πυρομάγλου, εἰς μίαν διακοπήν του, πρὸς τὸν προλαλήσαντα, κ. συνάδελφον, νὰ πληροφορηθῇ πόσα εἶναι τὰ χωρία ποὺ κατεστράφησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανούς. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι 1.770 Ἑλληνικὰ χωρία ἐπυρπολήθησαν. Ἐπὶ 1.730.000 οἰκοδομῶν κατεστράφησαν αἱ 401.000, ἤτοι τὸ 23%. Ἀπὸ τοὺς 72.606 Ἑβραίους 58.760 ἀπήχθησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ μετεφέρθησαν εἰς τὴν Πολωνίαν. Ἐπίσης ἄλλοι 30.000 Ἕλληνες μετεφέρθησαν ὅμηροι εἰς Γερμανίαν. Σύνολον ὁμήρων Ἑλλήνων 210.000. Σύνολον ἐξαφανισθέντων ὁμήρων 105.000. Σύνολον ἀστέγων 1.200.000 ἤτοι τὸ 18% τοῦ πληθυσμοῦ. Σύνολον θανόντων ἐκ πείνης 410.000. Αὐτός, εἶναι, κ. συνάδελφοι, ὁ κατάλογος ποὺ ἐδημιούργησαν ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους σήμερον ζητοῦμεν νὰ ἀμνηστεύσωμεν, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀκριβῶς καλούμεθα νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ἐγκληματίας αὐτοὺς συγχωροχάρτι καὶ ἀποδεσμευόμεθα πάσης ἐρεύνης διὰ τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν καὶ οὐδὲν ἁρμόδιον ὄργανον ἐπιλαμβάνεται νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἤρχισεν ἔστω καὶ μία δίωξις ἐγκληματίου πολέμου, εἰς τὴν Γερμανίαν, ἀπὸ τοὺς ἐγκληματήσαντας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεραμυνομένη τοῦ νομοσχεδίου, λέγει, ὅτι ἦλθε πλέον ὁ καιρὸς νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν λήθην χάριν τῆς καλῆς δημιουργίας καλῶν σχέσεων μὲ τὴν Γερμανίαν. Τὴν λήθην ὅμως αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐφαρμόζει διχοτομημένην διότι ἐνδιαφέρεται μόνον νὰ ἀμνηστεύσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἀνήκουστα καὶ φρικιαστικὰ ἐγκλήματα καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν λήθην τῶν τέκνων της, τὰ ὁποῖα οὔτε ἐγκλημάτησαν οὔτε παρεβίασαν τοὺς κανόνας τοῦ διεθνοῦς δικαίου. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιολογητικὸς λόγος διὰ νὰ εὐσταθήσῃ σοβαρῶς ὅτι ἐπειδὴ δῆθεν παρῆλθε μία 14ετία δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀναζήτησις τῶν ἐγκληματιῶν, ἡ ἐξέτασις τῶν φακέλλων των καὶ ἡ δίωξίς των. Πάντοτε ὑπάρχει καιρὸς ἐφ’ ὅσον βεβαίως πράγματι ἐνδιαφερόμεθα διὰ νὰ ἀσχοληθῶμεν καὶ μὲ τοὺς φακέλλους καὶ μὲ τοὺς ἐγκληματίας αὐτοὺς πολέμου, οἱ ὁποῖοι μεγάλας καταστροφὰς ἐπροξένησαν εἰς τὸν δυστυχῆ αὐτὸν τόπον. Καὶ δὲν εἶναι λόγος ἐπίσης σοβαρὸς νὰ ἐπιμένωμεν, ὅτι χάριν τῶν οἰκονομικῶν συμφωνιῶν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συσχετίσωμεν καὶ νὰ δεχθῶμεν καὶ τὸ θέμα τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Εἶναι ἕνα πρᾶγμα ἀπαράδεκτον διὰ τὴν ἐθνικήν μας συνείδησιν, ὅπως ἐπίσης εἶναι ἀπαράδεκτον τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι καὶ ἄλλαι χῶραι τῆς Εὐρώπης χάριν τοῦ ἐθνικοῦ των συμφέροντος καὶ τῆς δημιουργίας καλῶν σχέσεων ἔπαυσαν τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπεστράτευσεν ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ μᾶς σταλοῦν πληροφορίαι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅτι οὕτως ἔχει πράγματι τὸ θέμα. Βεβαίως ἔπαυσαν αἱ διώξεις κατὰ τῶν ἐγκληματιῶν εἰς τὰς χώρας αὐτάς, ἀλλὰ δὲν ἔπαυσαν νομικῶς. Ἔπαυσαν ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς πραγματικότητος καὶ διότι ἐτερματίσθη ἡ δίωξις τῶν καταδικασθέντων καὶ ἐκτελεσθέντων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν καταδικαστέοι. Ἡ Κυβέρνησις, ἐπίσης προσάπτει εἰς τὴν πτέρυγα αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἐνδιαφέρεται νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ μὴ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλάς, φιλικὰς σχέσεις μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ ἄλλα κράτη καὶ νὰ μὴ ἀναπτυχθῇ οἰκονομικῶς. Ἡμεῖς ἐπιστρέφομεν τὴν ἀπάντησιν καὶ τονίζομεν ὅτι ἐνδιαφερόμεθα πάντοτε διὰ τὴν δημιουργίαν φιλικῶν σχέσεων, ὄχι ὅμως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ὑποτελείας, ἀλλὰ τῆς ἀμοιβαιότητος καὶ τῆς ἐκτιμήσεως. Καὶ ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτό, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβῶμεν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Πέραν ὅμως τῆς αἰθούσης αὐτῆς, κύριοι συνάδελφοι, οἱ εἰς τὴν Γερμανίαν εὑρισκόμενοι ἐγκληματίαι, παρακολουθοῦν τὰς συζητήσεις μας καὶ καγχάζουν, βέβαιοι περὶ τῆς ἀπαλλαγῆς των. Παρακολουθεῖ ἐπίσης τὰς συζητήσεις καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι δὲν ἐπιτρέπει νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον μας εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι τότε θὰ εἴχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς λοιδορίας καὶ τὰς ἀράς του.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§68Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι δικαίως ἡ Βουλὴ κατεπονήθη διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐπίκρισιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, διότι νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον διαβαθμίζει τὴν ἐθνικὴν ἠθικὴν καὶ καθορίζει τὸν ἠθικὸν ὁπλισμὸν τοῦ Ἔθνους. Νομίζω, δέ, ὅτι αἱ θυσίαι ἑνὸς λαοῦ ἀναγράφονται ὄχι μόνον εἰς τὰς δέλτους τῆς Ἱστορίας, ὅπως συνήθως λέγομεν, ἀλλὰ αἱ θυσίαι ἑνὸς λαοῦ, ἀποτελοῦν τὴν παρακαταθήκην καὶ τὴν κληρονομίαν διὰ τοὺς ἐπιγενομένους καὶ εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ παραμερίζωμεν ἡμεῖς τὰς θυσίας τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, νὰ περιφρονοῦμεν τὰ θύματα καὶ νὰ ἀπαλλάσσωμεν καὶ ἐπιβραβεύωμεν τοὺς θύτας. Διότι τὸ νομοσχέδιον ἀκριβῶς αὐτὸ ἐπιτυγχάνει, νὰ ἐπιβραβεύῃ τοὺς ἐγκληματίας. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ τί χρειάζεται τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ δημιουργηθοῦν ἀγαθαὶ σχέσεις μὲ τὴν Γερμανίαν, ἐφ’ ὅσον οὐσιαστικῶς οἱ ἐγκληματίαι ἔχουν ἤδη ἀποκτήσει τὴν ἀτιμωρησίαν των, κυκλοφοροῦντες ἐλευθέρως εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς ἄλλας χώρας καὶ ἐρχόμενοι εἰς τὴν χώραν μας ὡς τουρίσται. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπερίττευεν, ἐὰν ἐπρόκειτο πράγματι, μόνον περὶ τῆς δημιουργίας ἀγαθῶν σχέσεων, ἐφ’ ὅσον ὡς ἐλέχθη, οἱ ἐγκληματίαι αὐτοὶ ἔχουν ἤδη ἀπολύτως ἐξασφαλίσει τὴν ἀτιμωρησίαν των. Ἐπιβάλλεται ὅμως νὰ ἐξετάσωμεν διατὶ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἐπιμένει νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἐγκληματίας διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ καὶ εἰς ποῖον λάθος ἐμπίπτει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις φέρουσα αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ζητοῦσα τὴν ἐπιβράβευσιν καὶ ἀπαλλαγὴν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκτὸς τῆς ἠθικῆς πλευρᾶς, περιέχει καὶ τὴν οὐσιαστικὴν τοιαύτην. Εἶναι δηλαδή, δυνατὸν νὰ πιστεύῃ πράγματι ἡ Κυβέρνησις ὅτι αἱ ἀγαθαὶ σχέσεις μεταξὺ τῶν λαῶν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ βασίζωνται ἐπὶ τῆς πρωταρχικῆς ἀμνηστεύσεως τῶν ἐγκληματιῶν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσῃ οὐδένα ἐπιμένουσα εἰς τὴν βάσιν αὐτήν, διότι ἐὰν δεχθῶμεν τοῦτο τὸ ὀλιγώτερον θὰ ἦτο νὰ φανῶμεν ὡς κατώτεροι ἔναντι τῶν Γερμανῶν, καὶ νὰ τραυματίσωμεν βαρύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καθὼς καὶ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἕνα ποσοστὸν εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐγκληματιῶν αὐτῶν καὶ ζητεῖ τὴν τιμωρίαν των καὶ συνεπῶς ἐρχόμεθα εἰς ἀντίθεσιν καὶ μὲ τὴν μερίδα αὐτὴν τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἔρχεται ὁμοίως εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν μερίδα τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Ἐὰν λοιπόν, ἀναζητήσωμεν τὰ βαθύτερα αἴτια τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ οὐσιαστικὴ ἀπαλλαγὴ μὲ κύρωσιν ὑπὸ τῶν διαφόρων Βουλῶν ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς πανηγυρικῆς ἐπιβραβεύσεως τῶν ἐγκληματιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμεν, ὅτι ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἡγήθησαν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ ἔδρασαν καὶ ἐγκλημάτησαν εἰς ξένας χώρας, ἐσπούδασαν προηγουμένως εἰς εἰδικὰς Ναζιστικὰς σχολὰς καὶ συνεπῶς εἶναι πρόσωπα περισπούδαστα καὶ ἀπαραίτητα διὰ μίαν μελλοντικὴν χρησιμοποίησίν των εἰς παρομοίαν περίπτωσιν. Διὰ τοῦτο, λοιπόν, εἶναι καὶ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ὑποχρεωμένη, συνεπὴς πρὸς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἰς τὰ πλαίσια τοῦ ΝΑΤΟ ἀσκεῖ σήμερον, νὰ ζητήσῃ, ἐκεῖ ποὺ βεβαίως ἠμπορεῖ, ἀπὸ τὰς Βουλὰς νὰ ἀναγνωρίσουν νομοθετικῶς τὴν πανηγυρικὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐγκληματιῶν αὐτῶν, ἐπιβραβεύοντας αὐτούς. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡμίλησε περὶ σκιαμαχήσεως καὶ μιᾶς καταστάσεως ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν ἀφορμὴν νὰ διατηρῆται εἰς αὑτὴν τὴν ὀξύτητα, διότι ἁπλουστάτην ἐγγύησιν διὰ τὴν τιμωρίαν τῶν ἐγκληματιῶν ἀποτελεῖ σήμερον, ἡ σημερινὴ Δημοκρατικὴ Κυβέρνησις τῆς Ὁμοσπόνδου Γερμανίας. Δὲν εἶμαι ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται, ὅτι οἱ λαοί, εἶναι δυνατὸν νὰ σφάλουν καὶ ὅτι οἱ ἴδιοι λαοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνανήψουν καὶ νὰ ἐπιδιώξουν τὴν ἐπιδιόρθωσιν τῶν λαθῶν των. Ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, νὰ εἴμεθα ἀπόλυτοι. Πρέπει, ὅμως, νὰ κάμωμεν μίαν διευκρίνισιν δι’ ἐκεῖνα ποὺ ἐπιδιώκομεν, διότι διώξεις τοιαύτας, ὅπως ἠθέλησε νὰ τὰς παρουσιάσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργός, μεταξὺ Ἀνατολικῆς καὶ Δυτικῆς Γερμανίας, δὲν κάμνουν οὔτε οἱ ἴδιοι οἱ Γερμανοί, οἱ ὁποῖοι ἀνεξαρτήτως κομματικῆς των τοποθετήσεως δικαίως ποθοῦν τὴν ἕνωσιν τῆς Γερμανίας. Θέλω, λοιπόν, νὰ τονίσω, ὅτι παρὰ τὸ μεγάλο ποσοστόν, τὸ ὁποῖον σήμερον μέσα εἰς τὴν ἰδίαν τὴν Γερμανίαν, ἀντιτίθεται καὶ δημιουργεῖ ἰδίας ἐπιεικείας διὰ τοὺς ἐγκληματίας πολέμου, εἴτε ἐγκλημάτησαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἴτε μέσα εἰς τὴν Γερμανίαν, ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν ἰδίαν Κυβέρνησιν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας μία κατάστασις, ἡ ὁποία εὐνοεῖ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς καταστάσεως καθημερινῶς ἀγωνίζεται ὁ Γερμανικὸς λαός. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα προσεκομίσθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ σᾶς προσθέσω καὶ ἕνα ἄλλο πρόσφατον ἀπὸ τὸ φύλλον τῆς Φραγκφούρτεν Τσάϊτουγκ, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σχετικόν. Πρόκειται περὶ ἐπεισοδίου, τὸ ὁποῖον προεκλήθη μέσα εἰς θέατρον τοῦ Δυτικοῦ Βερολίνου. Κατὰ τὴν παράστασιν κάποιου ἀντιναζιστικοῦ ἔργου ὠργανωμέναι ὁμάδες νεοχιτλερικῶν ὀργανώσεων, θορυβοῦσαι ἐξεδήλουν τὰς προθέσεις των διὰ τὴν ἄνοδον χιτλερικῶν προσώπων εἰς τὴν ἐξουσίαν. Κατόπιν τούτου, ἐγένετο μία ἀναφορὰ εἰς τὴν Βουλὴν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητεῖτο ἀπὸ τὴν Βουλὴν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας νὰ λάβῃ ἀπόφασιν, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς δίκην ὁ πρώην Μέραρχος Γιόστ, ὁ ὁποῖος εὐθύνετο διὰ τὴν δολοφονίαν 100.000 Ἑβραίων εἰς τὴν Πολωνίαν, ὅπως καὶ ὁ καθηγητὴς Σὶξ Ἀρχηγὸς τμήματος εἰσβολῆς.

§69Η. ΗΛΙΟΥ. Μήπως εἶναι καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τοὺς φιλοσόφους;

§70Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. .. ὁ ὁποῖος εὐθύνετο διὰ τὴν δολοφονίαν 20.000 Ρώσων ἐπιτρόπων τοῦ Στρατοῦ. Αὐτὰ γιὰ νὰ λάβετε μίαν ἰδέαν, μὲ τί ἀσχολεῖται ὁ Γιόστ, ὁ ὁποῖος σήμερον διευθύνει ἕνα μεσιτικὸν γραφεῖον ἀκινήτων εἰς τὸ Ντύσσελντορφ, ἐνῷ ὁ καθηγητὴς Σὶξ κάπου διδάσκει. Ἀναφέρεται εἰς τὴν αἴτησιν αὐτήν, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸ Δικαστήριον, ἵνα μὴ ἀφήνωμεν καὶ δημιουργεῖται εἰς τὴν Γερμανικὴν κοινὴν γνώμην καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅτι ἡ δολοφονία εἰς τὴν Γερμανίαν δύναται νὰ δημιουργῇ καρριέρα. Πρέπει λοιπόν, ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ πληροφορηθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι διὰ τὴν Γερμανίαν, οἱ πρώην ἐγκληματίαι πολέμου, μὲ τὴν περγαμηνὴν τοῦ ἐγκληματίου, ἠμποροῦν νὰ δημιουργοῦν μίαν θαυμασίαν καρριέραν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σπηλιόπουλε, παρῆλθε τὸ τέταρτον.

§72Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι φανερόν, ὅτι μὲ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀσφαλῶς ἐνθαρρύνομεν τοὺς κύκλους αὐτοὺς μέσα εἰς τὴν ἰδίαν Γερμανίαν, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὴν ἄνοδον τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ἀντιθέτως ἀποθαρρύνομεν τοὺς ἰδίους τοὺς Γερμανοὺς, εἰς τὴν προσπάθειάν των καὶ τὸν ζῆλον των νὰ ζητήσουν τὸν διωγμόν των, διότι τότε ἁπλούστατα θὰ ἐμφανισθῇ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, ὁ κ. Ἀντενάουερ καὶ θὰ τοὺς παρουσιάσῃ τὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων ψηφισθέντα νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ δίδῃ θριαμβευτικὴν ἀπαλλαγήν, εἰς τοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Ἐπαναλαμβάνω, τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ἐπρόσεξεν ἡ Κυβέρνησις, τί ἐπιδιώκει, ἐπιδιώκει ἀκριβῶς τὴν θριαμβευτικὴν ἀπαλλαγὴν καὶ τὴν ἐπιβράβευσιν τῶν ἐγκληματιῶν, διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὅπου δεῖ εἰς τὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα ἄλλοι ἐγκληματικοὶ ἐγκέφαλοι ἑτοιμάζουν διὰ μίαν ἐκστρατείαν ἐναντίον τῆς ἀνθρωπότητος.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι ἡ τετάρτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήσατε τοιαύτην διατύπωσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος. Οὐδείς, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὸ φέρει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καί, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ ψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον, ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἐπιβράβευσιν τῶν ἐγκλημάτων καὶ εἰς τὴν ἐπιβράβευσιν τῶν ἐγκληματιῶν τοῦ πολέμου. Τὴν διατύπωσιν αὐτὴν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συνομολογήσετε μαζί μου, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν κάμετε. Πρὸ ὀλίγου εἴπατε καὶ ἐνομίσατε ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήσατε, ἀποβαίνει πρὸς ὄφελός σας, ὅτι ἐν Γερμανίᾳ προσφάτως —καὶ ἀνεγνώσατε τὴν ἀναφοράν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Βουλὴν τῆς Βόννης— ἐζητήθη ἡ δίωξις ὑπὸ Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἡ μνεία αὐτοῦ τοῦ περιστατικοῦ θεμελιώνει ἔτι μᾶλλον τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως παραπέμψῃ ὅλας τὰς δικογραφίας εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ὅπως ἐμπιστευθῇ — τὴν δὲ λέξιν αὐτὴν ἐχρησιμοποίησα καὶ χθὲς καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον— κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὴν ἀναδημιουργηθεῖσαν Δυτικὴν Γερμανίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ πρὸ ὑμῶν ὁμιλήσας φίλος, κ. Δερδεμέζης, εἶπε, καὶ ἡ ἄποψις αὐτή, εἶναι ἄποψις, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμμερισθῶ, εἶπεν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, δίδεται ἄφεσις πλήρης εἰς τοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Ἀπήντησε, πρὸς στιγμήν, διακόψας τὸν κ. Δερδεμέζην, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ ἀπαντῶν εἰς ὑμᾶς, ὅτι ἄφεσις δὲν δίδεται οὔτε κἂν πρόβλημα ὑπάρχει, ὅπως ἐτόνισεν ὁ κ. Δερδεμέζης, ἀκυρώσεως καὶ ἐξαφανίσεως τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα συνδέονται πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν θυμάτων. Ἁπλούστατα, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον πράττει δὲν ἀποτελεῖ ἐπιβράβευσιν καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ἐπιρρίπτετε εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἐπιβραβεύει ἐγκληματίας πολέμου, ἡ Κυβέρνησις, λέγω, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπιζητεῖ τοῦτο: Ἐκδηλώνει διεθνῶς τὸν βαθύτερον σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχει ἀπέναντι τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐμπιστεύεται τὴν δίωξιν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν. Τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ὑπῆρξεν ἀντικείμενον μιᾶς οἱασδήποτε συναλλαγῆς, ὅπως ἰσχυρίζεσθε σεῖς καὶ ὅπως ἰσχυρίσθη καὶ ὁ κ. Δερδεμέζης. Δὲν ὑπῆρξε θέμα συναλλαγῆς μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως εἰς Βόννην καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, τὸ θέμα τῆς διώξεως τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐξ ἰδίας καὶ ἀπολύτου ἐλευθέρας πρωτοβουλίας προβαίνει εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, πεπεισμένη, ὅτι προβαίνει εἰς βῆμα τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην ἱστορικὴν σημασίαν. Ἔχομεν μνήμην ἰσχυράν, ἡ ὁποία στρέφεται πρὸς τὸ παρελθόν, ἡ ὁποία μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ μὴ εἴμεθα ὀλιγώτερον εὐαίσθητοι ἀπ’ ὅ,τι ὑμεῖς εἰς ὅσα συνδέονται μὲ τὸ παρελθόν. Ἔχομεν μνήμην ἰσχυρὰν καὶ προοπτικὴν μέλλοντος καὶ συνδυάζοντες τὰ δύο αὐτά, παρακαλοῦμεν τὴν Βουλὴν ὅπως ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει. (Χειροκροτήματα).

§74Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἔχετε μνήμην ἰσχυρὰν καὶ προοπτικὴν μέλλοντος, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ὑπενθυμίσετε τὴν ἀναγεννηθεῖσαν Δημοκρατικὴν Γερμανίαν τοῦ Στρέζεμαν καὶ τοῦ συμφώνου Μπριὰν–Κέλλογκ, ἡ ὁποία ἀφοῦ ἀπέσπασε ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὸν ὑπόλοιπον κόσμον, παρεδόθη εἰς χεῖρας ἐκείνων τὸ ἔργον τῶν ὁποίων πάντες ἐζήσαμεν.

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Προβαίνετε εἰς μίαν ἱστορικὴν κρίσιν, ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἀβάσιμος. Ἐὰν θελήσετε νὰ εἶσθε ἀντικειμενικὸς θὰ διαπιστώσετε, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον μεταξὺ τοῦ 1918– 1933, τὴν οὐσιαστικὴν ὑπονόμευσιν τῆς Δημοκρατίας τῆς Βαϊμάρης, τὴν ἔκαμεν ἡ παράταξις εἰς τὴν ὁποίαν εἶσθε συνυφασμένος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητ. πλευρᾶς). Ἡ ὑπονόμευσις αὕτη δὲν δύναται νὰ γίνῃ σήμερον λόγῳ τῆς ἀνυπαρξίας κομμουνιστικοῦ κόμματος εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν., Ἡ ὑπονόμευσις ὑπὸ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος τῆς Γερμανίας ὡδήγησεν εἰς τὴν ἄνοδον τοῦ κόμματος ἐκείνου, ἐν Γερμανίᾳ, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τὸν δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κρίσις, ἡ ἀντικειμενικὴ, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ν’ ἀναγνωρισθῇ παρ’ ὅλων, ἀλλὰ σεῖς φυσικὰ δὲν δικαιοῦσθε νὰ ἔχετε ἀντικειμενικὴν κρίσιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§76Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε τόσον δίκαιον ὥστε παρελείψατε μίαν πλήρη ἀπόδειξιν τῆς ὑπαιτιότητος τῆς ἀριστερᾶς ἐν Γερμανίᾳ. Ἡ ἀριστερὰ δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔβαλε τὴ φωτιὰ εἰς τὸ Ράϊχσταγ.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀφήσετε τοὺς ὑπαινιγμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν πρὸς ἐμὲ καὶ ὅταν προβαίνω εἰς μίαν κρίσιν ἱστορικήν, νὰ ἀπαντᾶτε κατὰ τρόπον σοβαρὸν καὶ οὐχὶ διὰ τοιούτων ὑπαινιγμῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον συμπληρῶν τὴν ἀπάντησίν μου, νὰ προσθέσω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν συμβαίνει εἰς τὴν Γερμανίαν, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβαινε κατὰ τὴν περίοδον τῆς Δημοκρατίας τῆς Βαϊμάρης. Ἡ σημερινὴ Γερμανία ἀνήκει εἰς τὴν συμμαχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκομεν καὶ ἡμεῖς, ἀνήκει εἰς τὸν κόσμον, τὸν ὁποῖον ἀνήκομεν καὶ ἡμεῖς.

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ τὸ θέμα ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ συγκεκριμένον νομοσχέδιον καὶ ἀφορᾶ τὰς γενικωτέρας σχέσεις τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν σημερινὴν Γερμανικὴν Δημοκρατίαν, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ἡ ἱστορικὴ μοῖρα κατὰ τὸν Πρῶτον Παγκόσμιον Πόλεμον, ἔφερε τὴν Γερμανίαν ἀντιμέτωπον τῆς Ἑλλάδος, διότι ἡ Γερμανία, ἦτο τότε ἡ ἰσχυροτέρα δύναμις τῆς Εὐρώπης καὶ κατὰ τὴν ἱστορίαν, τῆς ἀνήκει ἡ ἐπίθεσις. Ὅταν ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ 1950 ἐπεσκέφθην τὴν Γερμανίαν, ἐδήλωσα, ὅτι κατὰ τὸ παρελθόν, ἐνῷ εἴχομεν σύμπτωσιν οἰκονομικῶν συμφερόντων εἴχομεν ἀντίθεσιν πολιτικήν, ἐφ’ ὅσον ἡ δύναμις τῆς Γερμανίας ἦτο δύναμις ἐπιθέσεως. Μετὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, ἡ ἱστορικὴ μοῖρα ἐνετόπισεν ἄλλην χώραν ὡς τὴν ἰσχυροτέραν ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἡ Γερμανία δὲν εἶναι πλέον ἡ πρώτη δύναμις τῆς Εὐρώπης. Ἡ Γερμανία εἶναι δευτέρα δύναμις καὶ ἡ ἱστορικὴ μοῖρα τὴν τοποθετεῖ εἰς τὴν ἄμυναν. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀλληλέγγυος πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐπίσης ἱστορικῶς εἰς τὴν ἄμυναν, καὶ διὰ τοῦτο μᾶς ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην. Ὅταν κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν μου τότε εἰς μίαν πρὲς κόνφερανς, εἷς δημοσιογράφος μὲ ἠρώτησε, διατί ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ δὲν φοβεῖσθε μίαν ἀναβίωσιν τοῦ Χιτλερισμοῦ; Ἀπήντησα, δὲν ἐμπιστεύομαι εἰς σᾶς, ἀλλὰ εἰς τὴν σημερινήν σας ἀποστολὴν, τὴν τῆς ἀμύνης. Ἰδοὺ διατὶ ἐμπιστεύομαι τὴν σημερινὴν Γερμανικὴν Δημοκρατίαν. Καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾶ διατηρῶ πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἄνοδον τῆς σημερινῆς Γερμανικῆς Δημοκρατίας καὶ θεωρῶ, ὅτι ἔχομεν σύμπτωσιν καὶ πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν συμφερόντων καὶ εἶμαι σύμφωνος νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν ἰδικήν της δικαιοσύνην τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, διότι θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ σημερινὴ Γερμανικὴ Δημοκρατία, ἔχει πλήρη συνείδησιν, ὅτι αὐτὴ κατ’ ἐξοχὴν ἔχει συμφέρον νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸ ὄνειδος, τὴν εὐθύνην καὶ τὴν κατακραυγὴν τοῦ Χιτλερισμοῦ. Αὐτὴ ἔχει τὸ χρέος νὰ ἐκκαθαρίσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον ἕνα παρελθόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἱστορικὴν ἐπιβάρυνσιν δι’ αὐτήν. Μὲ τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ ἰδία ἡ Γερμανία θὰ ἐπιτελέσῃ εἰς τὸ ἀκέραιον αὐτό, καθ’ ἡμᾶς νομίζω, ὅτι τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον καλῶς ἔχει. (Χειροκροτήματα).

§79Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο δικαιολογημένη, μοῦ δίδει δὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναλάβω, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτόνισα, διότι ἐγώ, νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πίπτει θῦμα καὶ ὄχι, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει τὴν ἐπιβράβευσιν. Ἐπὶ τοῦ ἐνδεχομένου τούτου, κ. συνάδελφοι, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, νὰ σᾶς ἐκφράσω τὴν ὑπόνοιάν μου, ὅτι οὔτε ἡ ὑπερηφάνεια, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη κάποιος ἀπὸ τοὺς χθεσινοὺς ὁμιλητάς, οὔτε ὁ Γερμανικὸς ἐγωϊσμός, εἶναι ἐκεῖνα, ποὺ ἔκαμαν τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ πάρῃ εἰς τὰ χέρια της ἕνα τέτοιο νομοσχέδιο. Κατ’ ἐμέ, οἱ Γερμανοὶ εἶναι ἰδεολόγοι, εἶναι ἂν θέλετε, πνευματικοὶ ἄνθρωποι, εἶναι σοφοί, ἀλλὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πρακτικὰ μυαλά. Εἰς δὲ τὴν πολιτικήν τους ἔχουν κατορθώσει πάντοτε νὰ δίδουν αὐτὴν τὴν νότα τῆς πρακτικότητος. Αὐτὸ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ ἀρνηθῇ κανείς. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι πρακτικὰ μυαλά, ἔχουν ἐξασφαλίσει ὅσο θέλουν τὴν ἀτιμωρησίαν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἀλλ’ αὐτὸ ὅμως δὲν τοὺς ἀρκεῖ. Θέλουν μίαν πανηγυρικὴν δήλωσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν καθιστῶ συνενόχους, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐπὶ τοῦ ἐνδεχομένου τῆς ἐπαληθεύσεως τῆς ὑπονοίας μου. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, νὰ ἐκφράσω αὐτὴν τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς προσπαθείας θριαμβευτικῆς ἀπαλλαγῆς τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους διακόψαντας, ὅτι ἡ σημερινὴ Γερμανία μᾶς ἐγγυᾶται διὰ τὴν τιμωρίαν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, εὔχομαι ὅπως καὶ οἱ δύο ἀξιότιμοι πρόεδροι, οἱ ὁποῖοι μὲ διέκοψαν, νὰ μὴ διαψευσθοῦν. Φοβοῦμαι ὅμως, καὶ πρέπει νὰ τὸ τονίσω αὐτό, ὅτι καὶ μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῶν ὑφισταμένων συμμαχιῶν, ὅπως τὸ ΝΑΤΟ, ὅπου μετέχει καὶ κινεῖται σήμερον ἡ Δυτικὴ Γερμανία, μήπως εὑρεθῶμεν πρὸ τῶν ἀπροόπτων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐτόνισα.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, πιστεύετε σοβαρῶς, μεθ’ ὅσα μάλιστα τόσον εὐγλώττως καὶ ἐπιγραμματικῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος, κ. Παπανδρέου, ὅτι ὑπάρχει δυνατότης ἀντικειμενική, ἱστορικὴ τελείως ἄσχετος πρὸς τὴν ὑποκειμενικὴν διάθεσιν τῶν Γερμανῶν, ἐπιθετικῆς ἐνεργείας τῆς Ν. Γερμανίας. Αὐτό, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἀξιότιμε καὶ ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν τὸ πιστεύετε. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ρεαλιστικὴ παιδεία, τὴν ὁποίαν ἔχετε καὶ ὡς ἰατρὸς καὶ ὡς μέλος τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκετε, τὸ ὁποῖον, κατ’ ἐξοχὴν θάλπει τὸν ρεαλισμόν, ἕνα περίεργον ρεαλισμόν, δὲν σᾶς ἐπιτρέπει νὰ πιστεύετε, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν σημερινὴν Γερμανίαν, ἐννοῶ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν· δὲν γνωρίζω τί ἠμπορεῖ νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, διότι δὲν γνωρίζω τὶ συμβαίνει ἐκεῖ, κίνδυνος οἱοσδήποτε διὰ τὴν εἰρήνην τοῦ κόσμου. Αἱ φράσεις, τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος, κ. Παπανδρέου, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν καὶ πρὸ ἐτῶν εἰς τὴν Γερμανίαν πρὸς τοὺς δημοσιογράφους θέτουν κατηγορηματικῶς τὸ ζήτημα. Ἡ Γερμανία ἀσχέτως καὶ τῶν διαθέσεων τοῦ λαοῦ της — ἐγὼ πιστεύω καὶ εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῶν διαθέσεων τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν ἀγαθότητα τῶν διαθέσεων αὐτῶν — ἡ σημερινὴ Γερμανία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν ἀμύνης.

§81Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕως πότε;

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ παλαιοῦ ἐν Ἀλβανίᾳ συναδέλφου μου, κ. Δεσποτοπούλου, δίδω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν. Τὸ ἕως πότε αὐτό, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ μεγάλη παγκόσμιος κρίσις μὲ ἐνδιαφέρει, τὸ ὅτι εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ὅταν ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὴν κρίσιν, καὶ εὔχομαι νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἄνευ συμφορῶν, νὰ ἀπαλλαγῶμεν διὰ τῆς ἱστορικῆς ἐξελίξεως, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ὁμαλὰς καὶ εἰρηνικὰς λύσεις, τότε δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, δι’ ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ ἐξετάσωμεν κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην νὰ ξαναγίνῃ ἡ Γερμανία ἀφετηρία ἐπιθετικῆς ἐνεργείας. Ἀλλ’ ἀσχέτως αὐτοῦ, διότι, δυστυχῶς, δὲν βλέπω σύντομον τὴν στιγμήν, προσεχῆ τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν εὐλογούντων τῶν Θεῶν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὑπερενικήθη ἡ παγκόσμιος κρίσις, ἕως ἐκείνην τὴν ὥραν μοῦ ἀρκεῖ τοῦτο, ὅτι ἡ Γερμανία εἶναι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἱστορικῆς μοίρας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἱστορικῆς ἀποστολῆς, εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι καὶ ἡ Ἑλλάς. Ἑπομένως, αἰσθανόμεθα ἀλληλέγγυοι πρὸς αὐτήν.

§83Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κατέχετε σεῖς, κατέχομεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ τὰ κρίνομεν ἀπὸ διαφορετικῆς πλευρᾶς. Ἀνήκω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ὑπεραισιοδόξων ἀνθρώπων. Καὶ ἐγὼ πιστεύω, ἀλλὰ δι’ ἄλλους λόγους, ὅτι πράγματι, ἡ Γερμανία σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ σκεφθῇ διὰ πόλεμον. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁπλίσωμεν τὴν μικρὰν αὐτὴν ἔστω τάξιν τῶν φιλοπολέμων, ἡ ὁποία ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν Γερμανίαν, μὲ ἕνα ὅπλον ὅπως τὸ παρὸν νομοσχέδιον; Τοῦτο, νομίζω, δὲν εἶναι φρόνιμον, ὅσον αἰσιόδοξοι καὶ ἂν εἴμεθα. Περαίνων θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λόγια διὰ τοὺς πατριώτας μου, τὰ θύματα τῶν Καλαβρύτων. Λυποῦμαι διὰ τὸν ἀτυχῆ συλλογισμὸν τοῦ συναδέλφου κ. Παπαρρηγοπούλου, ὅτι ἐξωργίσθησαν δῆθεν οἱ Γερμανοὶ καὶ διέπραξαν τὰς βαρβαρότητας καὶ τὰ ἐγκλήματα τῶν Καλαβρύτων.

§84Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ὄχι μόνον δὲν ἐδικαιολόγησα, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐστιγμάτισα τὰ ἐγκλήματα τῆς τρομερᾶς σφαγῆς τῶν Καλαβρύτων. Διεπίστωσα ὅμως ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα στηρίζονται ἐπὶ ἱστορικῶν δεδομένων.

§85Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως ἐπιμένει καὶ αὐτὸς νὰ μὴ συμφωνῇ μὲ τὸν συλλογισμὸν τοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε οἱ κατεχόμενοι λαοὶ νὰ δίδουν ἀφορμὰς πρὸς ἐξοργισμὸν τῶν κατακτητῶν.

§86Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι κομμουνισταὶ ἀντάρται ἐδολοφόνησαν... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§87Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ (ἐν μέσῳ θορύβου). Εἶσθε συνήγορος τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου; Διότι εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον ἐδώσατε αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν.

§88Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνετε μεγάλο λάθος κατέκρινα καὶ ἀπεδοκίμασα τὰ φοβερὰ ἐγκλήματα τῶν Καλαβρύτων.

§89Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ Γερμανοὶ εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην ἐπανέλαβον κατὰ γράμμα τὰ ἴδια ἐγκλήματα. Δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἐξοργίζουν, ἀλλὰ ἐγὼ ἀνέφερα τὰ γεγονότα ὅπως ἀκριβῶς τὰ ἔζησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τὰ συγκεκριμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Δερδεμέζης, μᾶς δίδουν τὴν πραγματικὴν εἰκόνα τῆς θηριωδίας τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς, καὶ ἀρνοῦμαι τὸν συλλογισμόν, ὅτι οἱ λαοὶ δὲν πρέπει νὰ ἀγωνίζωνται διὰ τὴν ἐλευθερίαν των. Πέραν αὐτῶν ἤθελον νὰ τονίσω, ὅτι αἱ Γερμανικαὶ ὀρδαὶ δὲν εἰσῆλθον εἰς τὰ Καλάβρυτα τυχαίως, εἰσῆλθον βάσει προμελετημένου δολοφονικοῦ σχεδίου, συνέφαγον ἐπὶ τρεῖς ὁλοκλήρους ἡμέρας μετὰ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως τῶν Καλαβρύτων, καὶ ἐνῷ τοὺς ὑπεσχέθησαν ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς στρατιωτικῆς των τιμῆς, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τοὺς πειράξουν, ἐν τούτοις τοὺς ἐπετέθησαν αἰφνιδίως καὶ τοὺς κατέσφαξαν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, κ. Πρόεδρε, εἶναι ὑπερήφανος, εἶναι λαὸς παλληκαριῶν καὶ ἡρώων ποὺ ξέρει νὰ λησμονῇ καὶ νὰ συγχωρῇ, ἀλλὰ δὲν γνωρίζει νὰ συνθηκολογῇ, ὅπως ἐπιθυμεῖτε σεῖς νὰ πράξητε διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Περαίνων, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας εἶναι πραγματικῶς ἕνα νομοσχέδιον συνθηκολογήσεως εἰς βάρος τῶν θυμάτων τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς καὶ εἰς βάρος τοῦ ἠθικοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ Ἔθνους.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σωτηρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§91Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέβηκα στὸ βῆμα, γιατί πιστεύω, πὼς τὸ νομοσχέδιο ποὺ θέλει ἡ Κυβέρνηση νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴ Βουλὴ ἔχει βαθειὰ ἱστορικὴ σημασία καὶ αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωση νὰ ξεκαθαρίσω καὶ τὴ δική μου εὐθύνη ἀπέναντι στὸ νομοσχέδιο τοῦτο. Ὅσοι ἐπέμειναν καὶ ἐπιμένουν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιο καὶ τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ παρουσίασαν, ἰδιαίτερα οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως, ὑπουργοί, τραυματίσανε καὶ τὴν ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια καὶ τὴν ἠθικὴ ὑπόσταση τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὑποστήριξαν πὼς ἔπειτα ἀπὸ 14 χρόνια, πρέπει νὰ τελειώνουμε μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, μὲ τὴν ἀμνηστία δηλαδὴ τῶν Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, γιατί, τονίζουν, δὲν πρέπει νὰ διαταράσσωνται οἱ ὁμαλὲς σχέσεις τῆς Ἑλλάδας μὲ τὴ Γερμανία. Καὶ μὲ τὸ νομοσχέδιο αὐτό, δείχνουμε, μᾶς λένε, τὴν ἐμπιστοσύνη μας στὴν Κυβέρνηση τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, γιατί, ὅπως τόνισεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἔχουμε ἀπόλυτη πεποίθηση καὶ στὴ δημοκρατικότητα τῆς σημερινῆς Κυβέρνησης στὴ Δυτικὴ Γερμανία καὶ στὴ δικαιοσύνη της. Μὰ γιὰ νὰ σταθεροποιήσουμε τὶς φιλικὲς σχέσεις μὲ τὴ Γερμανία; Γι’ αὐτὸ πρόκειται; Ἐγὼ πιστεύω ἀκράδαντα, ὅπως καὶ τόσοι ἄλλοι πὼς ἡ Κυβέρνηση ἔφερε τὸ νομοσχέδιο αὐτὸ στὴ Βουλὴ καὶ ἐπιμένει νὰ ψηφισθῇ, ἐπειδὴ ἐπιζητεῖ μὲ κἄθε τρόπο τὴν οἰκονομικὴ καὶ πολιτικὴ ἐνίσχυση ἀπὸ τὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση. Ἀλλοίμονο ὅμως στὰ Ἔθνη ἐκεῖνα καὶ στὶς Κυβερνήσεις ἐκεῖνες ποὺ δὲ διστάζουν νὰ θυσιάσουν τὴν ἐθνικὴ ἀξιοπρέπειαν μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ πετύχουν οἰκονομικὴ ἐνίσχυση. Τὸ ἠθικὸ κατρακύλισμά τους εἶναι ὁλοφάνερο. Καὶ μὴ μοῦ πῆτε πὼς ὑποστηρίζουμε τὸ σεβασμὸ στὴν ἐθνικὴ μας ἀξιοπρέπεια, γιὰ νὰ μὴ πάρῃ ἡ Ἑλλάδα τὴν οἰκονομικὴ ἐνίσχυση καὶ βυθιστῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς στὴν ἐξαθλίωση, γιατὶ μ’ αὐτὸ τὸν τρόπο θὰ τὸν προσελκύσουμε στὴν παράταξή μας. Εἶναι ἀνάξιο νὰ παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα μέσα στὴν αἴθουσα τούτη, καὶ ὅμως ὡρισμένοι ὑποστηριχτὲς τοῦ νομοσχεδίου τὸ παρουσίασαν. Στὸ ἐπιχείρημα αὐτό, ἀπάντησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ τὴν ἀπάντησή του τὴν δέχομαι καὶ τὴν ἐπικροτῶ. Τονίστηκε, ἐπίσης, πὼς ἡ σημερινὴ Δυτικὴ Γερμανία εἶναι χώρα τῶν φιλοσόφων καὶ τοῦ δικαίου καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἔχουμε ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στὴ δικαιοσύνη της. Συμφωνῶ πὼς στὴ Γερμανία γεννήθηκαν μεγάλοι ποιητές, μεγάλοι ἐπιστήμονες καὶ φιλόσοφοι ἂν θέλετε. Μὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τί σχέση ἔχουν αὐτοὶ μὲ τὸ Γερμανικὸ Κράτος. Καὶ ρωτάω ποιοὶ ἀπ’ αὐτοὺς τιμήθηκαν ἀπὸ τὸ Γερμανικὸ Κράτος καὶ ποιῶν ἀπὸ τοὺς φιλοσόφους δέχτηκε τὰ διδάγματά τους; Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἀρκετὰ καθαρὸ καὶ ἡ ἀπάντηση ἀδιαφιλονίκητη. Τὸ Γερμανικὸ Κράτος δέχτηκε τὴ θεωρία γιὰ τὸν «ὑπεράνθρωπο» τοῦ Νίτσε καθὼς καὶ τὶς θεωρίες τῶν φιλοσόφων ἐκείνων ποὺ προετοίμασαν τὸν ἐθνικοσοσιαλισμὸ τοῦ Χίτλερ, τὶς θεωρίες δηλαδὴ πὼς ὁ Γερμανικὸς λαὸς εἶναι ὁ περιούσιος λαός, καὶ αὐτὸς πρέπει νὰ κυριαρχήσῃ στὸν κόσμο. Τὸ Γερμανικὸ Κράτος λοιπὸν δέχτηκε τὰ διδάγματα τῶν Γερμανῶν ἐκείνων φιλοσόφων, ποὺ θεμελίωσαν τὴ μονοκρατορία τοῦ Κάϊζερ καὶ τὸν Ἐθνικοσοσιαλισμὸν τοῦ Χίτλερ. Καὶ σύμφωνα μὲ τὰ διδάγματα αὐτά, τὸ Γερμανικὸ Κράτος ξαπόλυσε τοὺς δύο παγκόσμιους πολέμους καὶ προκάλεσε τόσες καταστροφὲς σ’ ὁλόκληρη τὴν Εὐρώπη ὅσες, οὔτε οἱ βάρβαροι Οὖννοι δὲν προκάλεσαν. Ἂς ἀφήσουμε λοιπὸν τὴ Γερμανία τοῦ δικαίου καὶ τῶν φιλοσόφων. Μά, μᾶς λένε, πὼς ἡ σημερινὴ Δυτικὴ Γερμανία, εἶναι ἀληθινὰ δημοκρατική, καὶ πρέπει νὰ ἔχουμε ἐμπιστοσύνη στὴν Κυβέρνησή της. Εἶναι βέβαια δικαίωμα τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ τονίζῃ πὼς ἔχει ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη στὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση. Ἐγὼ ὅμως μένω κατάπληκτος. Μποροῦμε σοβαρὰ νὰ ὑποστηρίξουμε πὼς τὸ σημερινὸ Γερμανικὸ Κράτος εἶναι πραγματικὰ δημοκρατικὸ ἢ θέλουμε νὰ παίξουμε μὲ τὶς λέξεις; Πρῶτο στοιχεῖο γιὰ νὰ ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνηση τῆς Δυτικῆς Γερμανίας πὼς εἶναι δημοκρατικὴ καὶ ἔχει βαθειὰ συναίσθηση γιὰ τὴ δικαιοσύνη θὰ ἦταν νὰ εἶχε τιμωρήσει τοὺς ἐγκληματίες πολέμου γιὰ τὰ ἀποτρόπαια καὶ φρικιαστικὰ ἐγκλήματά τους. Θὰ ἔπρεπε τὸ σημερινὸ Γερμανικὸ Κράτος νὰ εἶχε ξεκαθαρίσει τὸ γερμανικὸ λαὸ ἀπὸ τὰ σάπια αὐτὰ μέλη του ἂν ἤθελε νὰ παρουσιάζεται μπροστὰ μας σἂν Κράτος δικαίου καὶ σἂν Δημοκρατία. Καὶ ὅμως χρόνια τώρα μᾶς πιέζει καὶ προσπαθεῖ νὰ ἀμνηστεύσῃ μὲ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλο τρόπο τοὺς ἐγκληματίες πολέμου. Προβάλλει ἐπίμονα τὸ ἐπιχείρημα πὼς πρέπει νὰ ἐξομαλυνθοῦν οἱ σχέσεις μας μὲ τὴ Γερμανία καὶ ζητάει ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ λαὸ γιὰ τὴν ἐξομάλυνση αὐτὴ τὸ τίμημα νὰ λησμονήσουμε ἐμεῖς τοὺς ἀποτρόπαιους ἐγκληματίες πολέμου ἐκείνους, ποὺ ἔβαζαν μπαμπάκι στὴ βενζίνη βουτηγμένο στὸ στόμα τῶν νηπίων καὶ τὰ ἔκαιαν μ’ αὐτὸ τὸν τρόπο. Ἦταν χρέος τιμῆς, ἂν ἡ σημερινὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση ἦταν Κυβέρνηση δημοκρατική, ὄχι νὰ ζητάῃ τὴν ἀθώωση ἢ τὴν ἀμνήστευση, ὄχι νὰ περιμαζεύῃ καὶ νὰ ὑποστηρίζῃ αὐτὰ τὰ τέρατα. Ἡθική της ὑποχρέωση ἦταν νὰ τὰ εἶχε συλλάβει ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ καὶ νὰ τὰ παραδώσῃ στὴν Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη. Γιὰ ποιὰ Δημοκρατία μιλᾶτε, καὶ γιὰ ποιὸ σεβασμὸ στὴ δικαιοσύνη, ὅταν ἡ σημερινὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωση νὰ παραδώσῃ τοὺς ἐγκληματίες πολέμου καὶ κανένα δὲν παράδωσε ὣς τώρα; Μὴ προβάλλετε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐπιχείρημα ποὺ πρόβαλαν νομίζω καὶ οἱ δυὸ ὑπουργοί, τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, πὼς τὸ κόμμα τῆς ΕΔΑ, ὅπου ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴ νὰ ἀνήκω, θέλει νὰ παρουσιάσῃ ἀντιδημοκρατικὴ καὶ λίγο πολὺ φασιστικὴ τὴ σημερινὴ Γερμανία, γιατὶ αὐτὸ μᾶς συμφέρει. Δὲν ἐπιτρέπεται τέτοια ἐπιχειρήματα νὰ παρουσιάζωνται μέσα στὴν αἴθουσα αὐτή. Πρέπει νὰ εἴμαστε ὅλοι μας καλόβουλοι συζητητές. Ἀποδεῖξτε μας τὴν πλάνη μας, ὄχι ὅμως μὲ τέτοια σοφίσματα. Μὴ καταφεύγετε σὲ τέτοια ἀνάξια ἐπιχειρήματα καὶ μὴ νομίζετε μὲ τὸ χαμόγελο τῆς αὐτοϊκανοποίησης στὸ στόμα πὼς κατατροπώνετε τοὺς ἀντιπάλους σας! Ἔπρεπε, λοιπόν, ἡ σημερινὴ Γερμ. Κυβέρνηση, ἂν πραγματικὰ εἶναι δημοκρατική, ἀπὸ δική της πρωτοβουλία νὰ εἶχε τιμωρήσει τοὺς ἐγκληματίες πολέμου, καὶ ὅμως δὲν τὸ ἔκανε. Μᾶς εἶπαν ἀκόμη οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ πὼς δὲν ἔγινε καμμιὰ συναλλαγὴ καὶ καμμιὰ συζήτηση γιὰ τοὺς ἐγκληματίες πολέμου μὲ τὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση στὴ Βόννη. Μὰ γι’ αὐτὸ ἴσα–ἴσα κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησή μας καὶ τὸν κ. ὑπουργὸ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους ποὺ μὲ κάνει νὰ εἶμαι ἀγανακτισμένος καὶ νὰ αἰσθάνωμαι βαθύτατο πόνο γιὰ τὸ νομοσχέδιο αὐτό. Δὲν ἐκάναμε συναλλαγή, μᾶς λέτε. Μὰ ὅταν, ἀξιότιμε κ. ὑπουργέ, εἴδατε πὼς δὲν ἔχει συναίσθηση γιὰ τὴ δίωξη αὐτῶν τῶν ἐγκληματιῶν ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνηση, ἔπρεπε σεῖς πρὶν ἀπὸ κάθε ἄλλη συζήτηση νὰ τονίσετε: Θέλετε νὰ ἐξομαλυνθοῦνε οἱ σχέσεις μας, πρῶτα θὰ τεθῇ τὸ θέμα τῶν ἐγκληματιῶν τοῦ πολέμου. Αὐτὰ τὰ ἀποτρόπαια τέρατα εἶναι δικά σας παιδιὰ καὶ δικά σας δημιουργήματα. Ξεκαθαρίστε, λοιπόν, τὸ ζήτημα σεῖς πρῶτοι. Καὶ ὅταν σεῖς ἱκανοποιήσετε τὴν ἠθική σας ὑποχρέωση, ὅταν δηλαδὴ μᾶς παραδώσετε τοὺς ἐγκληματίες πολέμου σύμφωνα μὲ τὶς ὑποχρεώσεις ποὺ ἔχετε ἀναλάβει, τότε θὰ προχωρήσουμε στὶς οἰκονομικὲς συναλλαγές. Μὰ καὶ ἕνα ἄλλο ἐπιχείρημα παρουσιάζεται ποὺ ἔχει τραυματίσει βαθειὰ καὶ τὴν ἐθνικὴ φιλοτιμία καὶ τὴν ἠθικὴ ὑπόσταση τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πὼς «σκιαμαχοῦμεν δονκιχωτικῶς»; Ἀκοῦστε φράση! Σκιαμαχοῦμε γιατὶ ζητᾶμε νὰ δικασθοῦν οἱ Γερμανοὶ ἐγκληματίες πολέμου! Καὶ σκιαμαχοῦμε γιατὶ ποτὲ δὲ θὰ μᾶς τοὺς δώσῃ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνηση. Νὰ λοιπόν, ἡ ἀπόδειξη ποὺ μᾶς πείθει πὼς ἡ σημερινὴ Γερμανικὴ Κυβέρνηση δὲν ἔχει συναίσθηση γιὰ τὴν ἠθική της ὑποχρέωση καὶ κανένα σεβασμὸ στὴ δικαιοσύνη. Αὐτὴ ἡ φράση σας «σκιαμαχοῦμεν δονκιχωτικῶς», κ. ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, πληγώνει βαθειὰ τὴν ἐθνικὴ φιλοτιμία καὶ τραυματίζει τὴν ἠθικὴ ὑπόσταση τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ ἡ φράση μοῦ θυμίζει κἄτι ἄλλες φράσεις καὶ μερικὲς ἄλλες θεωρίες ποὺ οἱ θεωρητικοὶ τῆς σημερινῆς Ἑλληνικῆς Κυβέρνησης τὶς ἔχουν ἐξυψώσει σὰν ἐθνοσωτήριες θεωρίες. Μᾶς λένε πὼς γιὰ τὸ χατῆρι τῆς «δυτικῆς» συμμαχίας καὶ τῆς ἄμυνας τοῦ «ἐλεύθερου κόσμου» πρέπει νὰ θυσιάσουμε τὰ κυριαρχικά μας δικαιώματα καὶ λοιπὸν καὶ νὰ ἀμνηστεύσουμε τοὺς Γερμανοὺς ἐγκληματίες πολέμου. Εἶναι ἡ ἀντεθνικὴ θεωρία τῆς ἐθνικῆς θυσίας τοῦ «πνεύματος τῆς θυσίας ποὺ μὲ ὑπερηφάνεια μᾶς παρουσιάζουν μέλη τῆς σημερινῆς Κυβέρνησης». Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν ὅπως εἶπε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, νὰ παραιτηθοῦμε ἀπὸ τὰ δικαιώματά μας καὶ νὰ τὰ χαρίσουμε, γιὰ νὰ ἐξυπηρετήσουμε τὴ «δυτικὴ» συμμαχία. Εἶναι ἡ γενικὴ γραμμὴ ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνηση. Δὲν πρόκειται ὅμως γιὰ συμμαχία, πρόκειται γιὰ ἐθνικὴ μειοδοσία. Ἂν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχε παραδεχτῆ τὰ τέτοια κηρύγματα καὶ εἶχε ἀπαρνηθῆ τὰ κυριαρχικά του δικαιώματα, θὰ εἶχε συμβιβαστῆ μὲ τοὺς καταχτητὲς καὶ δὲ θὰ εἴχαμε τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας οὔτε τὸν ὑπέροχο ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντίστασης. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες σὲ ὁποιαδήποτε παράταξη καὶ ἂν ἀνῆκαν καὶ ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἦσαν τοποθετημένοι κοινωνικά, ἀγωνίστηκαν ἡρωϊκά. Δὲν εἶναι μονοπώλιο οὔτε τῆς ἐθνικοφροσύνης, οὔτε τοῦ κέντρου, οὔτε τῆς ἀριστερῆς παράταξης ὁ ἀγῶνας τῆς Ἐθνικῆς Ἀντίστασης. Τὸ ἀγῶνα αὐτὸν τὸν ἔκαμαν ὅλοι οἱ Ἕλληνες μαζί. Καὶ ἂν ἡ Κυβέρνηση δὲν ἐφάρμοζε τὴ θεωρία τῆς «ἐθνικῆς θυσίας» (!) δὲ θὰ δεχόμαστε τοὺς μπάτσους ποὺ δεχόμαστε, οὔτε θὰ εἴχαμε ἕνα ἀμερικάνο λοχία νὰ γίνεται σκνίπα στὸ μεθύσι καὶ νὰ σκοτώνῃ ἀφηνιασμένος, Ἕλληνες πολῖτες καὶ νὰ μὴ μποροῦμε μὲ τὴν ἑτεροδικία νὰ τὸν δικάσουμε καὶ νὰ τὸν τιμωρήσουμε ὅπως τοῦ ἀξίζει. Οὔτε θὰ ἐρχώμαστε σήμερα γιὰ νὰ ἐκλιπαρήσουμε τὴν ἀποκατάσταση φιλικῶν σχέσεων μὲ τὴ Δυτικὴ Γερμανία μέσα στὰ πλαίσια τοῦ ΝΑΤΟ καὶ νὰ ἔχουμε αὐτὴ τὴν κατάσταση. Νὰ τὰ τραύματα στὴν ἐθνικὴ φιλοτιμία καὶ στὴν ἠθικὴ ὑπόσταση τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μὰ εἶναι καὶ μία ἀκόμη ἄποψη, ποὺ θέλω νὰ φέρω μπροστά σας.

§92Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπέρασε τὸ τέταρτο. Πρέπει νὰ διακόψετε τὸν ρήτορα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σωτηρίου, παρακαλῶ νὰ τελειώνετε.

§94Κ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶχα τελειώσει ἂν δὲ μὲ εἶχαν διακόψει. Ἄλλωστε εἶμαι ἀπὸ τοὺς ὁμιλητές, ποὺ δὲν ξεπερνοῦν τὰ καθωρισμένα χρονικὰ ὅρια. Σᾶς παρακαλῶ δυὸ λεπτὰ ἀκόμη καὶ τελειώνω. Εἶναι, ἔλεγα, καὶ μία ἀκόμη ἄποψη, ποὺ θέλω νὰ συζητήσω. Δήλωσε σήμερα κατηγορηματικὰ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πὼς τὸ Νομοσχέδιο αὐτὸ δὲν ἔχει καμμιὰ σχέση μὲ τὸ «παρελθόν». Εἶναι νομοσχέδιο ποὺ ἀποβλέπει στὸ μέλλον. Ἀπάνω σ’ αὐτὴ τὴ φράση θέλω νὰ κάνω μιὰ παρατήρηση. Καὶ αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ τελευταία. Ποιὸ εἶναι τὸ βαθύτερο νόημα, ποὺ κρύβει μέσα της ἡ φράση αὐτὴ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου; Τί ἰδανικὰ λοιπὸν παρουσιάζετε στὸν Ἑλληνικὸ λαὸ μὲ τὸ νομοσχέδιο αὐτό, κ. Ἀντιπρόεδρε; Τί ἰδανικὰ παρουσιάζετε στὴν Ἑλληνικὴ νεολαία, ὅταν τὴν διδάσκετε καὶ ὅταν διδάσκετε τὸν Ἑλληνικὸ λαὸ νὰ σκύβῃ τὸ κεφάλι του μπροστὰ στὸν ἰσχυρότερο καὶ δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ διεκδικῆτε τὰ δικαιώματά μας; Πῶς θὰ ζητήσετε ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸ λαὸ θυσίας καὶ πῶς θὰ ζητήσετε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἄλλες θυσίες, γιὰ νὰ μπορέσῃ νὰ σταθῇ στὸ ὕψος τῆς ἱστορικῆς στιγμῆς. Μὲ τὰ ἰδανικὰ τῆς «ἐθνικῆς θυσίας», τοῦ «πνεύματος τῆς θυσίας» θὰ πάῃ μπροστὰ ἡ πατρίδα μας; Τὰ λέω αὐτὰ γιατὶ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως χθὲς κατηγόρησε τὴν παράταξη, ὅπου ἀνήκω, πὼς δὲν ἔχει ἰδανικά. Βλέπω τὰ δικά σας ἰδανικὰ ποιὰ εἶναι. Βλέπω τὴν ἑτεροδικία, βλέπω τὰ τραύματα τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, βλέπω ὅλα αὐτὰ τὰ παραπλανητικὰ ἰδανικά. Μὰ θὰ μοῦ δοθῇ σύντομα, ἐλπίζω, ἡ εὐκαιρία, νὰ μιλήσω γιὰ τὰ γνήσια ἰδανικὰ ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο. (Χειροκροτήματα).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀρβανιτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§96Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Τὸ ὅτι, κ. συνάδελφοι, οἱ Γερμανοὶ διέπραξαν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐγκλήματα ἀποτρόπαια καὶ ἀπάνθρωπα, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κανεὶς ποὺ νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ. Ἐλέχθησαν τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ ἐδῶ καὶ ἔχουν γραφῆ καὶ εἰς τὸν τύπον. Δὲν ἐλέχθη ἐδῶ ἕνα ἔγκλημα ἀπὸ τὰ βαρύτερα ποὺ ἔκαμαν οἱ Γερμανοί, σὲ ἕνα χωριὸ «Χορτιᾶτες» τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπου ἐνῷ ἔκαψαν ὁλόκληρον τὸ χωριὸ καὶ ἐσκότωσαν 318, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἔψησαν καὶ ζωντανὰ παιδιὰ εἰς τοὺς φούρνους. Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ Γερμανοί, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν αὐτὸ τὸ ἀποτρόπαιον ἔγκλημα, κυκλοφοροῦν ἐλεύθεροι εἰς τὴν Γερμανίαν. Χαίρομαι ποὺ ὁ σεβαστὸς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ σεβαστός μου Πρόεδρος κ. Παπανδρέου εἶπαν, ὅτι ἡ Γερμανία ἀναγεννᾶται, ὅτι εἶναι δημοκρατική, ὅτι τῆς ἐμπιστευόμεθα καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι αὐτὴ θὰ δικάσῃ τὰ ἐγκλήματα. Εὔχομαι αὐτὸ νὰ εἶναι σωστὸν καὶ εὔχομαι νὰ γίνῃ πράγματι δημοκρατικὴ ἡ Γερμανία διὰ τὸ καλὸν τῆς ἀνθρωπότητος. Ἀλλά, διατὶ ἀφοῦ ἐγένετο δημοκρατικὴ ἡ Γερμανία, ἔτσι ποὺ ἐμεῖς νὰ τῆς ἐμπιστευώμεθα καὶ νὰ στηρίζωμεν ὅλας τὰς ἐλπίδας, ὅτι θὰ τιμωρηθοῦν οἱ ἐγκληματίαι διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ κοινὸν αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διατὶ δὲν ἐτιμώρησαν ἀπὸ τὸ 52 μέχρι σήμερον, ὅπως εἶχον ὑποχρέωσιν καὶ δικαίωμα, 1, 2, 5 ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἔκαμαν εἰδεχθῆ ἐγκλήματα, διατὶ δὲν τοὺς ἐτιμώρησαν, ὥστε νὰ μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα τώρα νὰ ποῦμε, ὅτι, πράγματι, τῆς ἐμπιστευόμεθα τοὺς ὑπολοίπους διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ λέγωμεν, ὅτι ἂς δοθῇ ἀμνηστία ὕστερα ἀπὸ 14 χρόνια. Τὸ νὰ συγχωρῇ κανεὶς εἶναι ἀνώτερον πρᾶγμα. Διατί, ὅμως, ἀπὸ τὸ 52 ἕως τὸ 59 δέν κατεδικάσθη εἷς ἀπὸ τοὺς στυγεροὺς ἐγκληματίας;

§97Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κατὰ τὰς πληροφορίας ποὺ ἔχομεν, ἔχουν γίνει πολλαὶ ἐκτελέσεις εἰς τὴν Γερμανίαν ἐγκληματιῶν πολέμου. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς περιστατικόν, τὸ ὁποῖον μοῦ συνέβη ἐφέτος. Ἦλθεν εἷς περιηγητὴς Γερμανός, Βάϊτς ὀνόματι, μὲ τὴν οἰκογένειά του, λάτρης τῆς Ἑλλάδος, ποὺ ἐπὶ χρόνια ὠνειρεύετο νὰ ἴδῃ τὰ ἀρχαῖα μας. Μόλις ἔφθασεν ἐδῶ, τὸν συνέλαβον, τὸν ἔβαλαν μέσα, ὡς ἐγκληματίαν πολέμου καὶ διεπιστώθη ὕστερα, ὅτι αὐτὸς ἦτο συνώνυμος μὲ ἕνα ἄλλον Μάϊςς ἐγκληματίαν πολέμου, ὁ ὁποῖος διώκετο ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχὰς καὶ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐκτελεσθῆ ἀπὸ 5ετίας, κατόπιν ἀποφάσεως Γερμανῶν δικαστῶν. Τοιαῦτα περιστατικὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα.

§98Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐξετελέσθησαν, πράγματι, εἰς τὴν Γερμανίαν ἐγκληματίαι πολέμου, ἀλλ’ ἐγκληματίαι πολέμου, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν εἰς ἄλλας χώρας, καὶ ποὺ αἱ χῶραι αὐταὶ εἶχον καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν καὶ ἐζήτησαν καὶ ἐπέμειναν νὰ γίνῃ ἡ ἐκτέλεσις. Οὐδεὶς εἰς τὴν Γερμανίαν ἐδικάσθη ποὺ ἐγκλημάτησεν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§99Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Συνελήφθη, βάσει καταλόγου, εἰς τὸν ὁποῖον περιείχετο τὸ ὄνομα τοῦ Βάϊτς, τοῦ ἐγκληματίου πολέμου ἐν Ἑλλάδι. Διεπιστώθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ὅτι ὁ τυφεκισθεὶς ἦτο ὁ διωκόμενος ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἀρχάς.

§100Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Αὐτὸς ἔδρασε καὶ ἀλλοῦ.

§101Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, προηγουμένως ἐλέχθη, ὅτι εἰς τὴν Γερμανίαν ἐξετελέσθησαν Γερμανοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πράγματι, ἐξετελέσθησαν, ἀλλ’ ὄχι δι’ ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα διέπραξαν ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ δι’ ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα ἔκαμαν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ἰδικάς των, δηλαδή, εἰς κλοπὰς καὶ εἰς ἄλλα ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα ἐτιμώρησαν διὰ νὰ παραδειγματίσουν τὸν Γερμανικὸν λαόν. Ἕως σήμερον —καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας νὰ μᾶς πῇ διατὶ ἐκατηγορήθη αὐτὸς καὶ διατὶ ἐτυφεκίσθη — ἐγὼ ἐπιμένω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οὐδεὶς ἐξετελέσθη ἐν Γερμανίᾳ δι’ ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα διέπραξεν ἐν Ἑλλάδι. Ἠκούσαμεν χθὲς πράγματα παράξενα ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, παρελληλίσαμεν τὰ ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα ἔκαμαν οἱ κατακτηταὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὲ τὰ ἐγκλήματα τοῦ συμμοριτοπολέμου. Πρὸς Θεοῦ, ἐὰν ἔκαναν ἐγκλήματα οἱ ἀντάρται —καὶ ἠμπορεῖ νὰ ἔκαναν— οἱ ἀντάρται ἦσαν Ἕλληνες, κακοὶ Ἕλληνες. Ἡμεῖς θὰ κανονίσωμεν καὶ θὰ συμφωνήσωμε μέσα εἰς τὴν Πατρίδα μας, ἐὰν θὰ τοὺς συγχωρήσωμεν ἢ ἐὰν δὲν τοὺς συγχωρήσωμεν. Εἶναι οἰκογενειακό μας ζήτημα, εἶναι ἰδική μας ὑπόθεσις. Δὲν εἶναι, ὅμως, ἰδική μας ὑπόθεσις τὸ νὰ συγχωρήσωμεν τοὺς ξένους κατακτητάς, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν αὐτὰ ὅλα τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα περιέγραψα. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀνεξαιρέτως, ὑπέστημεν τὰ δεινὰ τοῦ κατακτητοῦ. Ὄχι, οἱ συνεργαζόμενοι μὲ τὸν κατακτητὴν δὲν ὑπέστησαν τὰ δεινὰ τῆς κατακτήσεως, ἐγὼ ποὺ συνεργαζόμουν μὲ τὸν κατακτητὴν ἤμουν ἥσυχος εἰς τὸ σπίτι μου, εὑρισκόμουν ἤρεμος, ἔτρωγα καὶ ἔπινα καὶ δὲν ἐπρηζόμουν ἀπὸ τὴν πεῖνα καὶ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν κάθε ἀγαθοῦ. Ὡμίλησαν ρήτορες καὶ εἶπον, ὅτι εἰς τὸ Βέλγιον ἔληξαν αἱ τιμωρίαι, εἰς τὸ Βέλγιον ὅμως οἱ συνεργασθέντες μὲ τοὺς Γερμανοὺς ἐνετοιχίσθησαν καὶ ἐδικαίωσαν τὸν Βασιλέα των, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη τοὺς Γερμανοὺς μὲ ἀνοικτὰς ἀγκάλας, ἐνῷ ὁ Βασιλεὺς ὁ ἰδικός μας ἔφυγε καὶ ἐκήρυξε τὴν ἀντίστασιν καὶ ἦτο ὁ Βασιλεύς, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔλεγεν, ὅτι ὅποιος πάει εἰς τὸ βουνὸ εἶναι τίμιος καὶ ἄξιος τῆς Πατρίδος. Ἐλέχθησαν αὐτὰ ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργόν μας καὶ ἀπὸ τὸν Βασιλέα καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ κατακρίνετε αὐτά. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ πραγματικότης. Θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν μόνον μὲ τὴν ἀλήθειαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐδῶ μπερδεύεται λίγο ἡ ὑπόθεσις τοῦ Μέρτεν. Εἴχομεν ἀναλάβει ὑποχρέωσιν ὁπωσδήποτε νὰ τὸν δώσωμεν. Ἐξανέστη ἡ κοινὴ γνώμη. Διαμαρτυρίαι ἀπὸ ἐδῶ, διαμαρτυρίαι ἀπὸ ἐκεῖ. Ἀδύνατον νὰ τὸν δώσωμεν. Ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ γίνῃ τὸ νομοσχέδιον νὰ δείξωμεν τὰς διαθέσεις μας. Ἐκάμαμεν, λοιπόν, τὸ νομοσχέδιον. Διατὶ ἕνας θὰ τὰ πληρώσῃ ὅλα; Ἐρωτῶ, ἕνας θὰ πληρώσῃ τὰ ἐγκλήματα χιλιάδων ἀνθρώπων; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Ἡ ψυχολογία τῶν δικαστῶν θὰ εἶναι τοιαύτη, τοὺς δίδομε, λοιπόν, τὸ δικαίωμα....

§102Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ δύναμις καὶ τὸ κῦρος τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης συνίσταται εἰς τὸ ὅτι, οὐδέποτε ὑφίσταται οἱονδήποτε ἐπηρεασμόν. Οὔτε, ὅμως ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ οἱοσδήποτε ἐπηρεασμός, διότι ἀκριβῶς ἡ ρητὴ ἐξαίρεσις αὐτὴ τὴν ἔννοιαν ἔχει.

§103Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Δικαιοσύνης παίζει μὲ τὰς λέξεις. Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τὴν δικαιοσύνην, ὅτι ἐπηρεάζεται. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι οἱ δικαιοσύνη δὲν θὰ κάμῃ τὸ καθῆκον της. Τὸ καθῆκον της θὰ κάμῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀθωώσωμεν χιλίους καὶ νὰ ἀφήσωμεν ἕνα νὰ πληρώσῃ. Νὰ εἴπητε, ὅτι τοῦ τὰ χαρίζομεν ὅλα. Ἀλλὰ ντρεπόμαστε νὰ τὸ εἴπωμεν αὐτό, ὅπως καὶ εἰς τὸ Κυπριακόν, ὅταν καταντήσαμεν ὅπως καταντήσαμεν, δὲν ἠμποροῦμε νὰ εἴπωμεν τί θέλομε, ντρεπόμαστε τώρα. Καὶ ἐπὶ Παπάγου ἐτρομάξαμεν νὰ πιάσωμεν ἕνα ἐκ τῶν ἐγκληματιῶν αὐτῶν καὶ τὸν ἐδώσαμε πίσω ἀμέσως. Ποῦ εἶναι λοιπόν, ἡ ἐθνική μας ὑπερηφάνεια; Τί ντροπές, εἶναι αὐτὰ τὰ πράγματα, νὰ ἐρχώμαστε εἰς τὸ Κοινοβούλιον νὰ τὰ λέγωμεν αὐτά. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφεύγετε λέξεις ἥκιστα ὑβριστικάς.

§105Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἐντροπὴ αὐτὰ τὰ πράγματα, δὲν ἠμποροῦν νὰ λέγωνται ὡς ἐπιχειρήματα.

§106Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ πρώτη παράδοσις ἔγινεν ἐπὶ ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως, ἔγινεν δὲ διὰ τῆς παραδόσεως τοῦ στρατηγοῦ Ἀντρέ. Ἐρωτήσατε τὸν συνάδελφον κ. Μητσοτάκην διὰ νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσῃ.

§107Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐὰν ἔγινεν αὐτὸ καὶ ἐπὶ ἰδικῆς μας παρατάξεως χίλιες φορὲς ἐντροπὴ καὶ δι’ ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ παρατάξεις, ἐγὼ κατηγορῶ τὰς πράξεις. Ἐὰν θέλετε τιμίως νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ πρᾶγμα ψηφίσατέ το, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ὥστε ὅσα ἐλέχθησαν τόσας ἡμέρας ἐδῶ, τσάμπα ἐπῆγαν; Ἐδῶ παρετάχθησαν τοιαῦτα ἐπιχειρήματα, ποὺ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον ἠθικόν, ὥστε νὰ ἔχῃ πεισθῆ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν τὸν φονέα τὸν Μέρτεν εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ νὰ κυκλοφορῇ ἐλεύθερος; Εἶναι ἔτσι κ. ὑπουργέ, ἢ δὲν εἶναι;

§108Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον προϋπάρχει, ἐπιτρέπει, μετὰ κρίσιν τοῦ Δικαστικοῦ Συμβουλίου, ἐγκλήματα πολέμου δι’ οἱανδήποτε ὑπόθεσιν.

§109Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Διὰ τοῦτο κάμνομεν καινούργιους νόμους, διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην;

§110Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὀφείλομεν σεβασμὸν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα.

§111Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη χαλάει ἀπὸ ἄλλα ζητήματα καὶ ὄχι ἀπὸ αὐτὰ. Ἐὰν πολιτικοὶ λόγοι σοβαροί, ἢ ἐθνικοὶ λόγοι σοβαροὶ ἐπιβάλλουν νὰ φύγῃ ὁ Μέρτεν νὰ πάῃ εἰς τὴν Γερμανίαν μετὰ τὴν καταδίκην του, δὲν θὰ λάβῃ τὸ Συμβούλιον ὑπ’ ὄψιν του αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι ἐθνικοὶ λόγοι ἐπιβάλουν τοῦτο; Δὲν θὰ τὸν δώσωμεν; Δὲν λέγω λοιπόν, ὅτι ἐπηρεάζομεν τὸ Συμβούλιον αὐτὸ κακῶς. Ἐὰν ἐγὼ ἤμουν δικαστὴς καὶ μοῦ λέγατε, ὅτι ὑπάρχουν τεράστια συμφέροντα ἐθνικά, τὰ ὁποῖα θίγονται ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν καὶ ὅτι πρέπει ὁ Μέρτεν νὰ πάῃ εἰς τὴν Γερμανίαν, δὲν θὰ τὸν ἄφηνα νὰ πάῃ;

§112Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κρατεῖ ἡ ἀρχή, εἰς τὰς παραμονὰς μιᾶς δίκης, οὔτε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δίκης νὰ προεξοφλῆται, οὔτε τὰ μετὰ τὴν δίκην νὰ συζητοῦνται, οὔτε ἐπὶ πλέον νὰ ἐπιδιώκεται ἡ μεταβολὴ τῆς νομοθεσίας ὡς πρὸς τοὺς κατηγορουμένους. Αὐτῆς τῆς ἀρχῆς οὐδέποτε ἀπέστη οὐδεμία Βουλή.

§113Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀντὶ νὰ περιμένῃ νὰ τὸ εἴπω αὐτὸ ἐγώ, τὸ λέγει ἐκεῖνος. Τότε διατὶ σεῖς ἐφέρατε εἰς τὰς παραμονὰς τῆς δίκης τοῦ Μέρτεν τὸ ἀνήθικον αὐτὸ νομοσχέδιον;

§114Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἀνήθικον δὲν εἶναι τὸ νομοσχέδιον. Θέλετε νὰ δημιουργήσετε ἐντύπωσιν. Ἠκούσατε ἀπὸ τὸν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν εὑρισκόμενον τέως Ἀρχηγόν σας, ἀξιότιμον Πρόεδρον κ. Παπανδρέου, ἠκούσατε τὶ εἶναι τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπιμένετε, εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀναγνωσθοῦν τὰ τηλεγραφήματα τοῦ ἀρχηγοῦ σας κ. Βενιζέλου.

§115Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἀφήσατε τοὺς ἀρχηγούς μου, κ. ὑπουργέ. Ἐγὼ λέγω τὴν ἰδικήν μου γνώμην. Μειώνει ὁπωσδήποτε τὴν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ γίνεται γιὰ νὰ γλυτώσῃ ὁπωσδήποτε ὁ Μέρτεν.

§116Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὅταν λέγῃ κανεὶς ἐπιχειρήματα πρέπει νὰ ξεύρῃ καὶ ποῦ εἶναι τοποθετημένος.

§117Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ τὰς γνώμας τὰς ἰδικάς μου λέγω.

§118Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ νομοσχέδιον, ὁμιλεῖ περὶ ἀναστολῆς, ἀλλὰ καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν κατηγορούμενον Μέρτεν.

§119Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Προτείνω, λοιπόν, κ. βουλευταί, ἁπλᾶ καὶ πρακτικά, ἐὰν θέλωμεν καὶ ὁ Μέρτεν νὰ μὴ δοθῇ μετὰ τὴν τυχὸν καταδίκην του εἰς τὴν Γερμανίαν, νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἕνα ἄρθρον εἰς τὸ ὁποῖον νὰ λέγωμεν, ὅτι τὸ ἄρθρον ποὺ δίδει τὸ δικαίωμα στὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον νὰ ἀποδίδῃ τοὺς ἐγκληματίας αὐτὸ δὲν θὰ ἰσχύσῃ διὰ τὸν Μέρτεν. Καὶ τότε θὰ ψηφίσω καὶ ἐγὼ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συντομεύετε, κ. βουλευτά, διότι ἔχετε ἤδη 25 λεπτὰ εἰς τὸ βῆμα καὶ σᾶς παρακαλῶ μὴ προκαλῆτε. Ὁ ὀξὺς τόνος τῆς φωνῆς σας δὲν σᾶς συμφέρει.

§121Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Τί θέλετε, κ. Πρόεδρε, νὰ λέγω ψέμματα διὰ νὰ εἶμαι ἀρεστὸς. Δὲν θέλετε νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν παράδοσιν τοῦ Μέρτεν εἰς τὴν Γερμανίαν μετὰ τὴν τυχὸν καταδίκην του; Δὲν πρέπει νὰ ἀπατώμεθα, κ. βουλευταί, ὅλα αὐτὰ διὰ τὸν Μέρτεν γίνονται.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τὸ τυχαῖον γεγονός, ὅτι ὁ Μέρτεν ἐπεσκέφθη τὴν Ἑλλάδα πρὸ διετίας καὶ συνελήφθη, θὰ ἦτο εὔκολον, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας τοῦ νομοθετήματος νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν γενίκευσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μέχρι Μέρτεν. Ἐν τούτοις δὲν ἐγένετο αὐτὴ ἡ γενίκευσις. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ προβαίνετε εἰς αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν τῶν προθέσεών μας.

§123Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Δὲν λέγω αὐτά.

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.) Αὐτὰ εἴπατε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔγινε διὰ τὸν Μέρτεν.

§125Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτὸ ἀκριβῶς ποὺ εἴπατε. Δὲν ἀντελήφθητε τί εἶπον. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον, μετὰ τὴν καταδίκην νὰ δώσῃ τὸν Μέρτεν εἰς τὴν Γερμανίαν. Εἰς αὐτὸ συμφωνεῖ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ λέγω νὰ βάλωμεν ἕνα ἄρθρον ποὺ νὰ λέγῃ, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν Μέρτεν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον νὰ τὸν δώσῃ στὴν Γερμανία. Ἐλέχθη, χθές, ἐδῶ, ἀπὸ συναδέλφους, καὶ ἀνεγνώσθη Γερμανικὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ὁ Μέρτεν δι’ αὐτὸ ἀπετόλμησε καὶ ἦλθεν ἐδῶ καὶ ὄχι ἐκ τυχαίου γεγονότος. Τόσο μᾶς ἐλογάριασαν, κύριε Ἀντιπρόεδρε, ὥστε τοῦ ἐχορήγησαν καὶ διαβατήριον διὰ νὰ ἔλθῃ ὁ δολοφόνος. Πῶς τοῦ ἔδωσαν διαβατήριο; Ἄρα κάπου ἐστηρίζοντο. Ἐπίσης χθές, ἐλέχθη, ὅτι Γερμανικὴ ἐφημερὶς γράφει, ὅτι ὁ Μέρτεν γνωρίζεται μὲ ἕν ἐνεργείᾳ ὑπουργόν, καὶ ὅτι συνεγευμάτισε μετ’ αὐτοῦ τὴν παραμονὴν τῆς συλλήψεώς του καὶ ὅτι σύζυγος ὑπουργοῦ ἐκλήθη ὡς μάρτυς ὑπερασπίσεως.

§126Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον διότι προκαλεῖτε διακοπάς.

§128Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προσέξετε, δὲν προκαλῶ ἐγὼ διακοπάς. (Εἰς ὕφος ἔντονον). (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸ ὕφος αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν προσιδιάζει εἰς τὴν ἰδιότητά σας, ὡς παλαιοῦ Κοινοβουλευτικοῦ.

§130Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὅταν λέγεται ἡ ἀλήθεια, βεβαίως εἶναι πικρή. Αὐτὰ πιστεύω ἐγὼ καὶ αὐτὰ λέγω. Ἐγὼ δὲν προκαλῶ τὸ Σῶμα, ἁπλῶς λέγω τὴν ἀλήθειαν, τὸ τί ἐλέχθη χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καί, δυστυχῶς, δὲν βλέπω καμμίαν διάψευσιν νὰ γίνεται. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§131Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ φρασεολογία τοῦ κυρίου συναδέλφου, προσβάλλει καὶ ἡμᾶς καὶ τὸ βῆμα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§132Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ράλλης...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§134Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ράλλης, παραβιάζει τὸν Κανονισμὸν καὶ ὄχι ἐγώ, ποὺ εἶμαι εἰς τὸ βῆμα. Ποίαν λέξιν εἶπον, ποὺ εἶναι προσβλητική; Ἐγὼ ἀνέφερον τί ἐλέχθη ἐδῶ χθές, ἀπὸ ρήτορας, καὶ τί ἀνεγνώσθη ἀπὸ ἐφημερίδα ἐπίσημον τῆς Μπόν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ τέταρτον παρῆλθε καὶ θὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον. Σεβασθῆτε τὸν Κανονισμόν. Κάμνω ἔκκλησιν εἰς τὰ αἰσθήματά σας, τὰ Κοινοβουλευτικά.

§136Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐλέχθησαν αὐτὰ ἢ δὲν ἐλέχθησαν; Ἀναμένω νὰ ἀκούσω ἐπίσημον διάψευσιν, ὅτι αὐτὰ εἶναι συκοφαντία, διὰ νὰ χαρῶ ὡς Ἕλλην. Διατὶ ὁ κ. Ράλλης δὲν διαμαρτύρεται, διότι δὲν διεψεύσθησαν;

§137Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι μοῦ ἀποδίδει γνώμην, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρ. Κυβερνήσ.). Κύριε συνάδελφε, θὰ συνομολογήσητε μαζί μου, ὅτι τὸ προσωπικὸν ζήτημα, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει, θὰ σᾶς φέρῃ εἰς τὸ βῆμα μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κυρίου συναδέλφου, τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος. Πάντως, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κύριον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐπὶ τοῦ βήματος, ὅτι οἱ ὑπαινιγμοί, εἰς τοὺς ὁποίους προβαίνει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκτοὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀποτελοῦν ὑπαινιγμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαράδεκτοι. Θὰ ἐπεθύμουν, ὁ κύριος συνάδελφος, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ ἀπολύτως καὶ ὡς ἰατρόν, ἀλλὰ καὶ ὡς συνάδελφον ἐν τῇ Βουλῇ, διότι παρὰ τὴν ζωηρότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει, ἔχει καλὴν πίστιν καὶ χιουμοριστικὴν διάθεσιν, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τοιούτων ὑπαινιγμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκτοί. Ἄλλωστε, αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεθύμουν νὰ τονίσω, ὅτι, ὅταν ἐπίκειται μία δίκη, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται οἱαδήποτε συζήτησις, συνδεομένη πρὸς τὴν δίκην αὐτήν. Ἡ δίκη θὰ γίνῃ ἐν Ἑλλάδι. Ἕλληνες Δικασταὶ θὰ δικάσουν τὸν Μέρτεν. Οὔτε κἄν, ὡς πρὸς τὸν Γερμανὸν αὐτόν, δὲν πρέπει, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ ἦθος τῆς Ἑλλάδος, νὰ λεχθῇ τι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, πρὶν λεχθοῦν τὰ πάντα, ὅπως πρέπει, ὑπὸ τῶν ἐγκύρων ἐκείνων προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ προσέλθουν ὡς μάρτυρες ἐν τῷ Δικαστηρίῳ. Ἑπομένως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπιδείξωμεν καὶ αὐτὸ τὸ ἦθος παγκοσμίως, ἔστω καὶ δι’ ἕνα —χρησιμοποιῶ τὴν λέξιν αὐτὴν ἀπὸ χρέος ἀντικειμενικότητος—, ὁ ὁποῖος, εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἁπλῶς κατηγορούμενος καὶ οὐχὶ ἀκόμη ἀποδεδειγμένως ἔνοχος. Συνεπῶς, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, οὔτε κἄν εἰς βάρος αὐτοῦ νὰ λεχθῇ τι. Ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη, ἡ ὁποία ἔχει βαθεῖαν προσήλωσιν εἰς τὰς παραδόσεις καὶ ἡ ὁποία συμμερίζεται τὸν πόνον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ κρίνῃ καὶ θὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν της. Θὰ παρακαλέσω, ἑπομένως, ἐν ὄψει τῆς δίκης, νὰ μὴ ἀπασχοληθῶμεν μὲ τὸ θέμα αὐτό.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρβανιτάκη, παρακαλῶ, συντομεύσατε τὴν ὁμιλίαν σας.

§140Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συχνὰ μὲ διακόπτετε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶσθε ἀνευλαβὴς ἔναντι τῆς ἀνοχῆς τοῦ Προεδρείου. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ὁμιλεῖτε ἐπὶ 3 τέταρτα τῆς ὥρας συνεχῶς.

§142Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσω, κύριε Πρόεδρε.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ κατέλθητε τοῦ βήματος, σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον καὶ σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§144Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶσθε ἀμερόληπτος, κύριε Πρόεδρε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§146Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. ..... (Ὁμιλεῖ, ἐν μέσῳ θορύβων, μὴ ἀκουόμενος).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει Κανονισμός, τὸν ὁποῖον εἴμεθα ὅλοι ὑποχρεωμένοι νὰ σεβώμεθα.

§148Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἀποδίδω μομφὴν ἔναντι τοῦ Προεδρείου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κατεβῆτε ἀπὸ τὴν ἕδραν.

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρ. Κυβερνήσ.). Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ καταλήξωμεν, κατὰ τρόπον ὁμαλόν, εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ κάμω...

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγινε κατάχρησις τῆς καλωσύνης τοῦ Προεδρείου.

§152Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρ. Κυβερνήσ.). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμήν, σᾶς ἀπευθύνω μίαν φράσιν, θὰ κάμω μίαν νέαν αἴτησιν, ἐκ μέρους σας ἐπιεικείας καὶ θὰ παρακαλέσω, μολονότι ἐξωργίσθη ὁ κύριος συνάδελφος ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ μολονότι προέβη εἰς ὡρισμένας διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσουν ἀντίδρασιν, θὰ παρακαλέσω νὰ ὑποχωρήσητε καὶ νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του ὁ κύριος συνάδελφος, μὲ τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα καὶ πρὸς τὸν κύριον συνάδελφον ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ μὴ δώσῃ νέαν ἀφορμὴν ταραχῆς ἐν τῇ αἰθούσῃ.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τερματίσῃ τὴν ὁμιλίαν του.

§154Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Συνεχῶς, ἀκούω τοὺς κώδωνας κρουομένους καὶ τὸν κύριον Πρόεδρον. Ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ὁ σεβαστὸς κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιμένει, ὅτι ἐγὼ εἶπον φράσεις, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν. Ἐγώ, δὲν εἶπον κανένα τέτοιο πρᾶγμα. Εἶπον, τί ἤκουσα. Εἶναι κακὸ τὸ ἄλλο ποὺ εἶπον, νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν Δικαιοσύνην; Δὲν θίγομεν τὴν Δικαιοσύνην. Ἐάν, ὅμως, ἡ Δικαιοσύνη ἐπηρεάζεται, ἐπηρεάζεται ἀπὸ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ λέγομεν νὰ μὴ δοθῇ ὁ Μέρτεν εἰς τὴν Γερμανίαν, εἶναι ἔγκλημα αὐτό; Ἄς ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς ἕνα ἐγκληματίαν δι’ ὑπερηφάνειαν ἐθνικήν, διότι χθὲς ἠκούσθη, ὅτι τὰ ἄλλα Κράτη δὲν ἔχουν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν. Ἀλλὰ ἡ Γαλλία, ποὺ τὸν ἐπῆγε τὸν Πεταίν; Τὸν ἄφησε καὶ πέθανε εἰς τὴν φυλακήν, περιφρονημένος. Διατὶ τὸν ἐτιμώρησε αὐτή; Ποῦ εἶναι ὁ Πεταὶν τῆς Ἑλλάδος, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Δι’ αὐτὸ ἀφήσατε τὰ πράγματα νὰ πᾶνε, σιγά, σιγά ...... (δὲν ἠκούσθη) ...... ποὺ εἶναι ὁ Πεταὶν τῆς Ἑλλάδος;

§155Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ποῖος;

§156Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ὑπαινίσσομαι κανένα, ἀλλὰ ὁ Πεταὶν τῆς Ἑλλάδος, κυττάξατε διατὶ ἐτιμωρήθηκε; Ἰδού, διατὶ δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ τιμωρήσουν ἄλλους, διότι ἡ Γαλλία ἐσυνθηκολόγησεν ἀμέσως μὲ τὴν Γερμανίαν. Ἐδῶ, γίνεται ἡ ἀντίστασις καὶ τὰ ἐγκλήματα τὰ τρομερά...

§157Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Τσολάκογλου, δὲν πέθανε εἰς τὰς φυλακάς;

§158Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐὰν σεῖς ἔχετε τὴν συνείδησιν, ὅτι ἐτιμωρήθησαν —ἄλλο ζήτημα, ἐὰν συνέβησαν γεγονότα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἔδωκαν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν— ἠμπορεῖ νὰ συμφωνήσω. Ἀλλὰ ἐὰν αὐτὴν τὴν τιμωρίαν ἐπέβαλε τὸ Ἔθνος εἰς αὐτοὺς ποὺ ἐσυνθηκολόγησαν μὲ τοὺς Γερμανούς, τότε καλὰ κάμνει τὸ νομοσχέδιον καὶ καλὰ τρῶμε καρπαζιές.

§159Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Ἐφραιμίδης, συνεζήτησε καὶ ἦρε τὰς ἀντιρρήσεις του καί, συνεπῶς, ἠμπορεῖτε νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν, διὰ νὰ περάσωμεν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς πιστώσεις παρελθόντων ἐτῶν;

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 νομοσχέδιον, γίνεται δεκτόν;

§161Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Κρατεῖται, κύριε Πρόεδρε.

§162Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγώ, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας δὲν ὡμίλησα. Διακόπτομεν ἕνα νομοσχέδιον, διὰ νὰ περάσωμεν ἄλλο;

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δεσύλλα, ἐφ’ ὅσον εἶναι εἰς πρώτην συζήτησιν, δὲν εἶναι ἄηθες νὰ περάσῃ ἕνα νομοσχέδιον, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν τὸ Σῶμα. Τὸ ἐκράτησεν, ὅμως, ὁ κ. Πιτούλης. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει θέμα. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§164Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης, τὸ ὁποῖον πάντοτε τὴν διακρίνει εἰς τὰς πολιτικάς της πράξεις, διὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης φέρει ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀποβλέπουσα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν σημερινῶν καὶ μελλοντικῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος, χωρὶς καθόλου νὰ λησμονήσῃ τὸ παρελθὸν καὶ χωρὶς νὰ δίδῃ ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν εἰς κανένα ἐκ τῶν ἐγκληματιῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν ἐγκλήματα, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Νομίζω, ὅτι ἀβασίμως ἤσκησε κριτήριον ἡ ἄκρα ἀριστερά, ἰσχυριζομένη, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ χορηγεῖται ἀμνηστία εἰς Γερμανοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Εἶναι τελείως ξένη ἡ κριτικὴ αὐτή, πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν λησμονῶ τὸ αἴσθημα τῆς φρίκης καὶ τῆς ἀγανακτήσεως, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι πλήρης ἡ ψυχή μας, ἔναντι τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, διότι οὗτοι παραβαίνοντες ὅλους τοὺς κανόνας τῆς ἀσκήσεως τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων, διέπραξαν, κατ’ ἀθώων ὑπάρξεων, εἰδεχθῆ ἐγκλήματα, ἐνώπιον τῶν ὁποίων φρικιᾷ ἡ ἀνθρωπίνη συνείδησις. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι τὸ αἴσθημα αὐτὸ τῆς νεμέσεως, τὸ ὁποῖον εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς εἶναι θεμιτόν, δικαιολογεῖ ἐπίκρισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις μὲ πλῆρες αἴσθημα εὐθύνης, ἔναντι τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος, εἰσάγει πρὸς ψήφισιν. Θὰ πρέπει νὰ μὴ διαφεύγῃ τῆς μνήμης κανενὸς ἐξ ἡμῶν, ἰδίᾳ δὲ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ἕνα σπουδαιότατον ἱστορικὸν γεγονός, ὅτι ἀμέσως μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ὁ ἐλεύθερος κόσμος δὲν εὑρῆκε τὴν εὐκαιρίαν νὰ χαρῇ τὴν νίκην, ἡ ὁποία τοῦ ἐστοίχισε θυσίας ἀναριθμήτους εἰς αἷμα, εἰς ὑλικὰ ἀγαθὰ καὶ εἰς ψυχικὰς ἀγωνίας. Δὲν εὑρῆκε οὔτε στιγμὴν νὰ αἰσθανθῇ τὴν χαρὰν τῆς εἰρήνης. Διατί; Διότι εἷς ἐκ τῶν συμμάχων, ποὺ συνετέλεσαν εἰς τὴν νίκην αὐτήν, ἐπρόβαλεν εἰς τὸ παγκόσμιον στερέωμα, ὡς ἀποτελῶν μίαν ἄλλην ἀπειλὴν κατὰ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἀνθρώπου, κατὰ τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ, κατὰ τῶν ἐλευθέρων λαῶν τῆς Δύσεως, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκει καὶ ἡ Ἑλλάς. Καὶ ὅταν ἡ ἀπειλὴ αὐτή, ἔλαβε πλέον συγκεκριμένην μορφήν, καὶ ὅταν πολιτικοὶ ἄνδρες ἐλεύθεροι, ὅπως ὁ Μάζαρυκ καὶ ὁ Μπένες τῆς Τσεχοσλοβακίας, ἐξεπαραθυρίζοντο ἢ ἄλλως ἐξωντώνοντο, τότε πλέον τὰ ἐλεύθερα ἔθνη, προκειμένου νὰ προασπίσουν, ἀπὸ τὴν νέαν αὐτὴν ἀπειλήν, τὰς ἐλευθερίας τῶν λαῶν, ἠναγκάσθησαν νὰ συσσωματωθοῦν εἰς μίαν νέαν συμμαχίαν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ἀπειλὴν αὐτήν. Καὶ ἐκρίθη ἀναγκαῖον, εἰς τὴν νέαν αὐτὴν συμμαχίαν, νὰ κληθῇ νὰ συμμετάσχῃ καὶ νὰ συνδράμῃ καὶ ἡ Δυτικὴ Γερμανία, μολονότι προηγουμένως ἡ χώρα, αὐτή, ὑπὸ τὸ καθεστὼς τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, ὑπῆρξεν ἐχθρική. Τοιαῦτα ἔργα καὶ τοιαῦται πράξεις τῆς Ρωσίας καὶ τῶν δορυφόρων της, ἠνάγκασαν τὰ ἐλεύθερα ἔθνη νὰ συνάψουν τὴν συμμαχίαν τοῦ Βορειοατλαντικοῦ Συμφώνου (ΝΑΤΟ), πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον ἐδημιούργησεν ὁ κομμουνιστικὸς ἐπεκτατισμός. Εἰς τὴν ἀμυντικὴν ταύτην συμμαχίαν, ἐκρίθη ἀναγκαία ἡ συμμετοχὴ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Οὐδεὶς λησμονεῖ, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ἡ δρᾶσις τοῦ φασισμοῦ καὶ τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, ἐξήγειραν τὴν συνείδησιν ὁλοκλήρου τοῦ πολιτισμένου ἐλευθέρου κόσμου, εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε μετὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ πολέμου, καθιερώθη ἡ ἀρχὴ τῆς τιμωρίας τῶν δοσιλόγων καὶ τῆς τιμωρίας τῶν ὑπευθύνων ἐγκληματιῶν πολέμου, κατὰ παράβασιν τῆς βασικῆς ἀρχῆς τοῦ ποινικοῦ δικαίου NULA POENA SINE LEGE. Εἶναι γνωστόν, ὅμως, ὅτι τὰ ἀδικήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα καθιέρωσεν ἡ ἐξεγερθεῖσα κοινὴ συνείδησις τῶν συμμάχων, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον τερματισθῇ μὲ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης εἰρήνης. Ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ διαίρεσις τῶν συμμάχων, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν νίκην τοῦ παγκοσμίου πολέμου, θὰ εἶχεν ἤδη ὑπογραφῆ ἡ συνθήκη εἰρήνης μετὰ τῆς Γερμανίας, ὡς ἐγένετο ἤδη μὲ τὴν Ἰταλίαν, καὶ τὸ θέμα αὐτό, τῶν ἐγκληματιῶν, θὰ εἶχε λυθῆ. Συνεπῶς, ἡ μὴ ὑπογραφὴ συνθήκης εἰρήνης μέχρι σήμερον, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερον, ἀναγκαστικῶς παρατείνει τὴν κατάστασιν τῆς ἐκκρεμότητος τῶν ἐγκληματιῶν. Νομίζω, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωμεν μὲ τὸ ἴδιον μέτρον ὅλους τοὺς τέως ἐχθρούς μας. Νὰ κρίνωμεν, δηλαδή, μὲ τὸ ἴδιον μέτρον τοὺς Γερμανοὺς καὶ τοὺς Βουλγάρους, οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστόν, ποῖα ἐγκλήματα καὶ καταστροφὰς ἐπροξένησαν εἰς τὴν χώραν μας. Λέγων τοῦτο, δὲν θέλω νὰ ἐλαφρύνω τὴν θέσιν οἱουδήποτε Γερμανοῦ ἐγκληματίου, ἀντιθέτως, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ περιφέρειά μου καὶ συγκεκριμένως ἡ κωμόπολις τῆς Κλεισούρας, ὑπέστη τὴν καταστροφικὴν μανίαν τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, ποὺ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐξόντωσιν 300 ἀθώων θυμάτων, ἀδιακρίτως ἡλικίας, καὶ τὴν ἐξ ὁλοκλήρου καταστροφὴν τῆς μαρτυρικῆς κωμοπόλεως ταύτης. Παρὰ ταῦτα, ὅμως, ὡς καὶ προηγουμένως ἀνέφερον, ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καθ’ ὃν τρόπον οἱ σύμμαχοι, πρὸς ἀντιμετώπισιν μιᾶς νέας ἐμφανιζομένης ἀπειλῆς, ἠναγκάσθησαν νὰ προσεταιρισθοῦν τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, καθ’ ὅμοιον τρόπον καὶ αὕτη ἠναγκάσθη νὰ δεχθῇ τὴν δημιουργίαν φιλικῶν σχέσεων μετὰ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, διότι τοῦτο ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, πρὸς τιμὴν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ὅτι ἡ πλειονότης τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ κατέκρινε τὰς πράξεις καὶ τὰ ἔργα μιᾶς φανατισμένης μερίδος τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ καὶ ἐβοήθησε τοὺς συμμάχους εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς θείας νεμέσεως, ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου ἠθέλησαν νὰ ἐφαρμόσουν τὰς ὀλεθρίας ἀρχὰς τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ ἐν Ἑλλάδι. Δὲν εἶναι, συνεπῶς, ἀληθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, παρέχει ἀμνηστίαν εἰς τοὺς Γερμανοὺς ἐγκληματίας. Διότι, ὅμως, ἁπλούστατα, ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς σχέσεις διπλωματικὰς καὶ οἰκονομικὰς μὲ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένον νὰ δώσῃ ἐμπιστοσύνην καὶ εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς Χώρας αὐτῆς, διὰ τὴν ἀναζήτησιν καὶ καταδίκην τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Οὐδὲν δικαίωμα ἀφαιρεῖται ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας πολίτας, τοὺς παθόντας ἢ φονευθέντας ἢ γενικῶς ζημιωθέντας, νὰ παραστοῦν ὡς πολιτικῶς ἐνάγοντες, ἐνώπιον τῶν Γερμανικῶν δικαστηρίων καὶ νὰ ζητήσουν τὴν δίωξιν τῶν ὑπευθύνων καὶ τὴν ἀποζημίωσίν των. Ὅπως, ἐπίσης, δίδει εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα, νὰ τοὺς ἐναγάγουν ἐνώπιον τῶν Ἑλληνικῶν πολιτικῶν δικαστηρίων, δηλαδὴ νὰ ἐναγάγουν οἱονδήποτε Γερμανὸν δράσαντα εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ ἀπαιτήσουν τὴν ἀποζημίωσίν των.

§165Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι χῶραι ἐχθρικαὶ μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ εὑρίσκονται καὶ αὗται εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ὅπως ἡ Ἑλλάς. Παρὰ ταῦτα, ὅμως, αἱ χῶραι αὐταί, οὐδὲν ἔλαβον νομοθετικὸν μέτρον, ἀμνηστεύσεως τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου.

§166Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἔλαβον ἢ ὄχι μέτρα αἱ χῶραι αὐταί, σᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐγὼ δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μιμεῖται ἄλλα Κράτη, μετέχοντα εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ἀλλὰ ὅτι, προασπιζομένη τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα κατὰ τὴν κρίσιν της, προβαίνει εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἐνῷ ἡ ἄκρα ἀριστερά, διὰ γνωστοὺς λόγους καὶ λόγῳ τοποθετήσεως, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ βλέπῃ καὶ νὰ ὁμολογῇ τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ ἐπικρίνει τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διότι τοῦτο τὴν ἐξυπηρετεῖ. Φρονῶ, συνεπῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καλῶς εἰσήγαγε τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ψηφιζόμενον ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, οὐδεμίαν χάριν ἀπονέμει εἰς ἐγκληματίας πολέμου, ἀλλ’ ἁπλούστατα ἐκτελεῖ μίαν πρᾶξιν ἐπιβαλλομένην ἐκ τῆς ἀνάγκης ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ διὰ σήμερον καὶ διὰ τὸ μέλλον.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§168Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ὡμιλοῦσα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ διατυπώσω τὰς σκέψεις τῆς ὁμάδος τῆς νέας ἀγροτικῆς κινήσεως. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, εἶναι ἕνα νομοθέτημα ἱστορικὸν καὶ θὰ πρέπει νὰ διατυπώσουν τὴν γνώμην των, ἐπ’ αὐτοῦ, ὅλα τὰ Κόμματα. Δὲν γνωρίζω, διατὶ ἡ Κυβέρνησις, μετὰ πάροδον 14 ἐτῶν, ἐπέλεξε τὴν στιγμὴν αὐτήν, καθ’ ἣν ὑπεγράφησαν αἱ συμφωνίαι τῆς Βόννης, νὰ φέρῃ καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ψήφισιν ἑνὸς τοιούτου νομοσχεδίου. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διὰ νὰ τὸ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις ὡς κατεπεῖγον, θὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ τὰς συμφωνίας τῆς Βόννης. Βεβαίως, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρουσιάζεται ὡς ἀθῶον καὶ ὅτι δὲν δίδει ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ ὅτι ἐμπιστεύεται εἰς τὰ Γερμανικὰ Δικαστήρια νὰ δικάσουν τοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Αὐτὸ εἶναι μία σκοπιμότης καὶ ἡ Κυβέρνησις ἤθελε τὴν ἀμνήστευσιν αὐτῶν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Καὶ λέγω, ὅτι ἤθελε τὴν ἀμνήστευσιν, διότι εἶναι γεγονός, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ δικασθοῦν ἀπὸ τὰ Γερμανικὰ δικαστήρια οἱ ἐγκληματίαι πολέμου, τοὺς ὁποίους οἱ Γερμανοὶ δὲν θεωροῦν ἐγκληματίας πολέμου, ἀλλὰ πειθαρχικοὺς στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὰς διαταγὰς τῶν ἀνωτέρων των. Ὅλοι αὐτοὶ θὰ ἀθωωθοῦν μετ’ ἐπαίνων, ἀπὸ τὰ Γερμανικὰ δικαστήρια. Ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραστοῦν τὰ θύματα ὡς πολιτικῶς ἐνάγοντες, ἀλλ’ ἀφοῦ θὰ ἀθωωθοῦν, ποίαν σημασίαν ἔχει τοῦτο; Διότι εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐπὶ χιλίων μηνύσεων, θὰ ἐκδοθοῦν χίλιαι ἀθωωτικαὶ ἀποφάσεις. Πρόκειται, ἑπομένως, περὶ ἀμνηστίας, τὴν ὁποίαν δὲν τολμᾷ νὰ ἀναφέρῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θέλει εἰς τὸ ἐσωτερικὸν νὰ ἐξάπτῃ τὰ μίση καὶ τὰ πάθη. Δι’ αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ καλοπερνοῦν 200 μόνον οἰκογένειαι καὶ νὰ τὴν ἔχουν ὡς τιμάριόν των. Ἀλλ’ ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πράττει τοῦτο, διὰ νὰ βελτιώσῃ τὰς καλάς μας σχέσεις μετὰ τῆς Γερμανίας. Οὐδεὶς ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν καλὰς σχέσεις, τόσον μετὰ τῆς Δυτικῆς, ὅσον καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Καὶ τοῦτο, διότι ἔχομεν ἀνάγκην ὅλων τῶν ἀγορῶν καὶ ἰδίως τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἡ ὁποία εἶναι ἡ καλυτέρα ἀγορὰ διὰ τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα. Ἀπὸ τοῦ σημείου, ὅμως, αὐτοῦ, μέχρι τοῦ σημείου νὰ διαπραγματευθῶμεν διὰ τοὺς ἐγκληματίας πολέμου, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς φοβίζῃ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Γερμανικὴ ἀγορὰ εἶναι ἡ καλυτέρα δι’ ἡμᾶς, διότι ἐὰν οἱ Γερμανοὶ εἶναι καλοὶ ἀγορασταὶ τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, ἡμεῖς εἴμεθα καλύτεροι ἀγορασταὶ τῶν Γερμανικῶν προϊόντων. Εἶναι ἄλλο τὸ θέμα τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων καὶ ἄλλο τὸ θέμα τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Δι’ αὐτό, τὸ νομοσχέδιον, πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ ἀπὸ ὅλους τοὺς Ἕλληνας βουλευτάς. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀμνηστεύσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, κατὰ κτηνώδη τρόπον, ἐγκλημάτισαν. Δὲν ἐλέχθη τίποτε διὰ τὰ Κερδύλλια τῆς Μακεδονίας, ὅπου ἐξετελέσθησαν εἰς μίαν χαράδραν ὅλοι οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου αὐτοῦ. Δὲν ἐλέχθη τίποτε, διὰ τὰ τραγικὰ θύματα τοῦ Χορτιάτη, ὅπου κατὰ 90% ἦσαν γυναῖκες καὶ μεταξὺ τῶν θυμάτων ἕνα παιδὶ ἑνὸς ἔτους. Πῶς νὰ δώσωμεν συγχωροχάρτι εἰς τοὺς ἐγκληματίας αὐτούς; Δὲν πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον θίγει τὰ συμφέροντα χιλιάδων θυμάτων καὶ ἐκθέτει τὴν ἐθνικήν μας ἀξιοπρέπειαν. Δι’ αὐτὸ ἡμεῖς, θὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης, ἔχει τὸν λόγον.

§170Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οὔτε ἐπὶ πέντε λεπτὰ δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, διότι θεωρῶ, ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Κατὰ τὰ τρεῖς αὐτὰς μακρὰς συνεδριάσεις, τὸ θέμα ἐξονυχιστικῶς συνεζητήθη καὶ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἤκουσε τὰς γνώμας τῶν ἄλλων συναδέλφων καὶ ἤδη ἔχει μορφώσει γνώμην. Ἐντὸς δὲ ὀλίγου, τὸ νομοσχέδιον θὰ τύχῃ τῆς ἐγκρίσεως, ὅπως ἀντιλαμβάνομαι, τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ὅμως λαμβάνω τὸν λόγον, τὸ κάμνω, διότι τὴν μεσημβρίαν ἔλαβον ἕνα τηλεγράφημα ἀπὸ τὴν μαρτυρικὴν πόλιν τῶν Καλαβρύτων, τὸ ὁποῖον ὑπογράφουν ὁ Δήμαρχος Καλαβρύτων, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου κ.ἄ. Διαμαρτύρονται οἱ συμπολῖται μου, διότι, προτοῦ τύχουν κἄποιας ἀποζημιώσεως, ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς, προβαίνομεν εἰς παραχωρήσεις εἰς τοὺς ἐγκληματίας αὐτούς. Αὐτὸ βεβαίως, ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ λαὸς τῆς πόλεως αὐτῆς, τῆς ὁποίας ἐφονεύθη ὁλόκληρος ὁ ἄρρην πληθυσμός, ὅτι ὁ λαὸς αὐτός, τοῦ ὁποίου ἐπυρπολήθησαν ὅλαι αἱ οἰκίαι καὶ ἐλεηλατήθησαν ὅλα τὰ περιουσιακά του στοιχεῖα, αἰσθάνεται τὴν γενναιοφροσύνην καὶ τὴν μεγαλοψυχίαν νὰ συγχωρήσῃ καὶ νὰ λησμονήσῃ τοὺς δολοφόνους του! Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ λησμονήσῃ, εἶναι ἡ φτώχεια καὶ ἡ ἀπέραντος δυστυχία, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἔρριψαν οἱ ἐγκληματίαι αὐτοί! Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ γενικῶς ἡ Κυβέρνησις, θὰ πρέπει, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ἐφαρμογήν του, νὰ μεριμνήσῃ, ὥστε τοὐλάχιστον αἱ δίκαι νὰ μὴ ἀποτελέσουν σκηνοθεσίαν. Καί δεύτερον, ἡ παράγραφος 3, νὰ τύχῃ κἄποιας σοβαρᾶς ἐφαρμογῆς. Κατὰ τοῦτο, θὰ πρέπει νὰ συμβάλῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Γερμανίας, τῆς πλουσίας σήμερον Γερμανίας. Νομίζω, ὅτι ἐὰν πληροφορηθῇ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, ὅτι τὰ θύματα αὐτῶν τῶν ἐγκληματιῶν καὶ ὄχι τοῦ πολέμου, εἶναι πτωχὰ πράγματι καὶ ὅτι σήμερον ὑποφέρουν τὰ πάνδεινα, ἀλλὰ ἔδειξαν τὴν γενναιοφροσύνην μὲ τὴν χειρονομίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν, νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ αἰσθήματα αὐτά, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθοῦν πρὸ κενῶν βαλαντίων τῶν ἐγκληματιῶν καὶ νὰ ἠμπορέσουν αὐτὰ τὰ θύματα κἄτι —ἔστω καὶ ψιχία— νὰ λάβουν, διότι αὐτὰ τὰ ψιχία θὰ εἶναι μεγάλη βοήθεια, μπροστὰ εἰς τὴν δυστυχίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ποὺ ὑποφέρουν τὰ πάνδεινα.

§171Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρ. Κυβερνήσ.). Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, ἔλαβον καὶ ἐγὼ σήμερον τὴν μεσημβρίαν τὸ αὐτὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθη καὶ εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Φ. Ζαΐμην καὶ ὑπογράφεται ἀπὸ τοὺς ἀξίους πάσης τιμῆς, καὶ ἀγαπητοὺς εἰς ἐμὲ φίλους, Δήμαρχον Καλαβρύτων καὶ Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου. Πράγματι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζαΐμης, τὸ τηλεγράφημα αὐτό, τὸ περιεχόμενον τοῦ τηλεγραφήματος, εἶναι συνυφασμένον μὲ ἕνα αἴσθημα γενναιοφροσύνης. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ πόλις τῶν Καλαβρύτων διέπεται ἀπὸ ἕνα ἡρωϊκὸν ἦθος, τὸ ὁποῖον ἡρωϊκὸν ἦθος εἶναι συνυφασμένον πάντοτε μὲ γενναιοφροσύνην. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα αὐτὴν τὴν στιγμήν, μολονότι ἐκπροσωπῶ, ὅπως καὶ ὁ κ. Ζαΐμης, ὅπως καὶ οἱ κύριοι Παπαρρηγόπουλος καὶ Οἰκονομίδης, ὅπως καὶ οἱ κύριοι Γεροκωστόπουλος καὶ Δρούλιας, ὅπως καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, μολονότι ἐκπροσωπῶ, ὅπως καὶ οἱ κύριοι, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσα, τὴν μαρτυρικὴν πόλιν τῶν Καλαβρύτων —ὁ κ. Ζαΐμης καὶ οἱ κύριοι Οἰκονομίδης καὶ Παπαρρηγόπουλος τὴν ἐκπροσωποῦν ἔτι εἰδικώτερον— δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ἔστω καὶ μίαν φράσιν, πέραν ἐκείνων, τὰς ὁποίας εἶπον, διότι ὄχι μόνον τὸ Πανελλήνιον, ἀλλ’ ὁ κόσμος ὁλόκληρος γνωρίζει τὸ τί ἐσήμαινεν ἡ μεγάλη αὐτὴ θυσία τῶν Καλαβρύτων. Ἑπομένως, φράσεις δὲν χρειάζονται. Ἡ μνήμη ὅλων, στρέφεται πρὸς τοὺς νεκροὺς καὶ τῶν Καλαβρύτων καὶ ὅλων τῶν ἄλλων πόλεων ἢ χωρίων, ποὺ ὑπέστησαν τὴν αὐτὴν συμφοράν. Στρέφεται, ὅμως, παραλλήλως καὶ ταὐτοχρόνως καὶ πρὸς ὅλα τὰ τραγικὰ θύματα, τὰ ὁποῖα προεκάλεσε μία ἄλλη μερίς, ἡ ὁποία δὲν ἦτο μερὶς ξένη, ἀλλ’ ἦτο μερὶς ἀπαρτιζομένη ἀπὸ Ἕλληνας. Ποία διαφορὰ βαρύτητος εἰς ἐνοχὴν καὶ εὐθύνην ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἀπανθρωπιῶν, τὰς ὁποίας διέπραξεν ἕνας ξένος στρατὸς κατοχῆς, ποία διαφορὰ εὐθύνης πρέπει νὰ διαπιστωθῇ μεταξὺ τῶν ἀπανθρωπιῶν ἑνὸς τοιούτου στρατοῦ καὶ Ἑλλήνων ὠργανωμένων ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐγκληματούντων, ποία διαφορὰ εὐθύνης καὶ συνενοχῆς ὑπάρχει, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπω. Ἀπευθυνόμενος, εἰδικώτερον, εἰς τὸν ἀγαπητὸν φίλον κ. Φωκ. Ζαΐμην, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὰς συστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη, θὰ λάβῃ ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ταὐτοχρόνως νὰ εἴπω ὅτι, συζητουμένου τοῦ θέματος, τοῦ καθαρῶς ἠθικοῦ, τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, θέματος ἔναντι τοῦ ὁποίου ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καί, ὡς εἶναι βέβαιον, ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή, θὰ λάβῃ τὴν θέσιν, ἡ ὁποία περιέχεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, συζητουμένου τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ἕτερον θέμα, τὸ οὐσιωδέστατον μέν, ἀλλὰ πάντως ἀσυγκρίτως μικρότερον, τὸ συνδεόμενον μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν κατοίκων τῶν Καλαβρύτων, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θιγῇ. (Χειροκροτήματα).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Ἠλιόπουλε, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἀνεπτύξατε ἐν πλάτει τὸ θέμα καὶ παρακαλῶ νὰ παραιτηθῆτε διὰ νὰ προχωρήσωμεν.

§173Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ παραιτηθῶ, ὄχι. Νομίζω, ὅτι διότι εἶμαι εἰσηγητής, θὰ πρέπει νὰ ἔχω τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ἀκόμη δύο λέξεις. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεστήριξα κατὰ κατὰ τὴν εἰσήγησίν μου ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, τὴν ἄποψιν, ὅτι ὅλοι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι προβάλλονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν πρὸς δικαιολόγησιν τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου, εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμοι, οἱ πλεῖστοι δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δίδουν καμμίαν ἀπολύτως ἐξήγησιν διατί ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς αὐτὸ τὸ νομοθέτημα. Ἀπὸ τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως, νομίζω, ὅτι δὲν μετετοπίσθη καθόλου αὐτὴ ἡ ἄποψις, παρὰ μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἡ παρουσία τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔδωσε μίαν ἐξήγησιν, ὅτι δηλαδὴ αὐτὸ τὸ νομοθέτημα εἶναι πολιτικὴ πρᾶξις, ἔχει πολιτικὴν σημασίαν, ἀσχέτως μὲ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐξέθεσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπευθύνως ἀπεφάσισε νὰ παραδώσῃ τὴν ὑπόθεσιν τῆς διώξεως τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου εἰς τὴν διαμορφουμένην ἢ μᾶλλον ἀναμορφουμένην δημοκρατικὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, διότι ἔχει πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν.

§174Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν.

§175Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ.

§176Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πράγματι, ὑπῆρξεν αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀναγεννηθεῖσαν δημοκρατικὴν νέαν Γερμανίαν. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἑπομένως καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν περίπου τρόπον καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος εἶπε, πρέπει νὰ πιστεύωμεν καὶ εἰς τὴν νέαν Γερμανίαν! Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰ ἑξῆς: Ἰδοὺ ποῖα εἶναι τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως τῆς νέας ἀναγεννηθείσης Γερμανικῆς Δημοκρατίας. Ὁλόκληρος σχεδὸν ἡ Κυβέρνησις Ἀντενάουερ ἀποτελεῖται ἀπὸ πρώην Χιτλερικούς: 1) Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν Γκέρχαντ Σράϊντερ, μέλος τῶν Ταγμάτων Ἐφόδου τοῦ Χίτλερ ἀπὸ τὸ 1933. 2) Ὑπουργὸς Ἀμύνης Φρὰντς Γιόζεφ Στράους, ἀξιωματικὸς πολιτικῆς ἀγωγῆς τοῦ Χιτλερικοῦ Στρατοῦ. 3) Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν Λούντβιχ Ἔρχαρτ, ἐμπειρογνώμων ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ Χιτλερικῆς περιόδου. 4) Ὑπουργὸς Θησαυροφυλακίου Χέρμαν Λίνστρατ, μέλος τοῦ Ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ κόμματος καὶ τῶν Ταγμάτων Ἐφόδου. 5) Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης Φρὶτς Σαίφερ, μέλος τοῦ Ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ κόμματος, διωχθεὶς τὸ 1945 ἀπὸ τὰς Ἀμερικανικὰς ἀρχὰς κατοχῆς, ὡς φιλοχιτλερικός. Εἰς αὐτόν, κύριοι συνάδελφοι, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἐμπιστευθῶμεν τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. 6) Ὑπουργὸς Γεωργίας Χάϊνριχ Λοῦμπκε, μέλος τοῦ Χιτλερικοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Βερολίνου. 7) Ὑπουργὸς Ἐργασίας Τέοντορ Μπλάνκ, ἀξιωματικὸς τῆς Χιτλερικῆς Βέρμαχτ καὶ μέλος τῆς Ναζιστικῆς Ἐργατικῆς Ὀργανώσεως. 8) Ὑπουργὸς Μεταφορῶν Χὰνς Κριστὸφ Ζέεμπομ, ὀργανωτὴς τῶν ἐργοστασίων τῶν περιοχῶν ποὺ κατέκλυσεν ὁ Χιτλερικὸς στρατὸς κατὰ τὸν πόλεμον, διὰ τὴν πολεμικὴν παραγωγήν. 9) Ὑπουργὸς Προσφύγων Πάουλ Λύκε, ἀξιωματικὸς τῆς Χιτλερικῆς Βέρμαχτ, μέλος τοῦ κόμματος ἀπὸ τὸ 1933, βοηθὸς γκαουλάϊτερ Καινιξβέργης, διευθυντὴς τοῦ Ἰνστιτούτου Ἀνατολικοεὐρωπαϊκῶν ζητημάτων. 10) Ὑπουργὸς τῶν Γερμανικῶν ὑποθέσεων Ἔρνεστ Λέμμερ, δημοσιογράφος εἰς τὸ Βερολῖνον κατὰ τὴν χιτλερικὴν περίοδον, σὲ ἐφημερίδα τῶν Ἐθνικοσοσιαλιστῶν. 11) Ὑπουργὸς Ὑποθέσεων Βουλῆς Χὰνς Γιοακὶμ φὸν Μέρκατς, μέλος τοῦ Ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ κόμματος, πράκτωρ τῆς Χιτλερικῆς κατασκοπείας εἰς τὴν Λατινικὴν Ἀμερικήν. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφέρω, ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Βρεταννικὴν Ἐπιθεώρησιν (WORLD NEWS) τῆς 10ης Ἰανουαρίου 1959. Θὰ καταθέσω φυσικὰ τὸ ἀπόσπασμα διὰ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Αὐτὴ εἶναι ἡ νέα ἀναγεννηθεῖσα Δημοκρατικὴ Γερμανία.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅπως θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος κ. Ἡλιόπουλος, νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ἐφραιμίδην. Πρῶτον δὲν γνωρίζω ἂν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐνεφάνισεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβῆ ἔστω καὶ ἂν ἐδημοσιεύθησαν εἰς Ἀγγλικὸν περιοδικόν. Δεύτερον, δὲν γνωρίζω, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἀκριβῆ καὶ ἂν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσεν ἔδρασαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς Ἐθνικοσοσιαλιστικῆς Γερμανίας, ἂν εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν συνδεθῆ μὲ οἱανδήποτε ἀπάνθρωπον ἐνέργειαν δυναμένην νὰ μειώσῃ αὐτά. Εἶμαι βέβαιος μᾶλλον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐπελέγησαν ὑπὸ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἀνδρός, ὁ ὁποῖος ὀνομάζεται Ἀντενάουερ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ συνδεθῆ ἡ δρᾶσις των μὲ τοιαύτας ἐνεργείας. Τρίτον, δὲν ἀναμιγνύομαι, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς ἀναδημιουργουμένης Γερμανίας, καί, Τέταρτον, ὅταν ὁ Ἀρχιστράτηγος τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἀπηλευθέρωσαν τὴν Γαλλίαν καὶ εἰσῆλθον ἐκ τῆς Δύσεως εἰς τὴν Γερμανίαν, ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν Ἀϊζενχάουερ καὶ ὅταν ὁ Πρόεδρος τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας ὁ Στρατηγὸς Ντὲ Γκώλ, ὁ ὁποῖος ἐνεσάρκωσε τὴν ἀντίστασιν τοῦ Γαλλικοῦ λαοῦ, εὑρίσκωνται εἰς μίαν τοιαύτην συμμαχικὴν σχέσιν μὲ τὴν Γερμανίαν τὴν σημερινὴν καὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἀντενάουερ, δὲν σᾶς δίδω τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσετε οὔτε εἰς ἐκείνους, οὔτε εἰς ἡμᾶς τὴν ὀρθότητα καὶ τὴν ἱστορικὴν νομιμότητα τοῦ βήματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχομεν προβῆ συμμαχίσαντες μὲ τὴν Γερμανίαν τὴν σημερινήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σᾶς ὁμιλεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔπραξε τὸ καθῆκόν του κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ κατεδικάσθη ὑπὸ Στρατοδικείου τῆς Κατοχῆς εἰς θάνατον. Ἐδιώχθη, εὑρέθη ἐνώπιον τοῦ κινδύνου νὰ συλληφθῇ καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ, ἐκρύβη ἐπὶ δίμηνον καὶ διέφυγε μυστικά, ὄχι ὅπως ἐγράφη δι’ ὑποβρυχίου, οὐχὶ συνεννοηθεὶς μετὰ τοῦ Ἀγγλικοῦ Στρατηγείου, ἀλλὰ διὰ μιᾶς μικρᾶς λέμβου, τὴν ὁποίαν οἱ φίλοι του τοῦ ἐξησφάλισαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Καὶ ἐπίσης θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ὅταν τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1941 τὸ Στρατηγεῖον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἀπέστειλε διά τινος προσώπου, δι’ Ἕλληνος, μέσῳ Σμύρνης, εἰς τὰς Ἀθήνας ἀσύρματον, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ μοῦ παραδοθῇ διὰ νὰ ἔχω μετὰ τῶν φίλων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀποφασισμένοι νὰ προβοῦν εἰς τὸν ἀγῶνα, τὴν εὐθύνην τῆς μεταδόσεως πληροφοριῶν περὶ τοῦ ἐχθροῦ, μέλη τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος παρεμβληθέντα κατώρθωσαν νὰ καταλάβουν τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὸν ἀσύρματον διὰ νὰ δυσχεράνουν τὸν ἀγῶνα εἰς τὸν ὁποῖον ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἶχον ἀποδυθῆ. Λοιπόν, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ πτέρυξ ἐκείνη ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὁ κ. Ἐφραιμίδης ὄρθιος ζητεῖ καὶ πάλιν τὸν λόγον. Δημιουργεῖται θόρυβος ἐντὸς τῆς αἰθούσης). Κύριε Πρόεδρε, καμμίαν ἄλλην διακοπήν, διότι πρέπει νὰ συνεχίσῃ ὁ ρήτωρ τὴν ὁμιλίαν του. (Ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐπιμένει νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ δημιουργεῖται ἐκ νέου θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἐφραιμίδης εἶχε τὴν ἀφροσύνην νὰ ὁμιλήσῃ καὶ νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀπάντησίν μου. Ἐπειδὴ ἡ ἀπάντησίς μου ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθοῦν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγει, δι’ αὐτὸ ζητεῖ καὶ πάλιν τὸν λόγον. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§178Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. (Κωδωνοκρουσίαι καὶ θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος). Κύριε Πρόεδρε θὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, φοβεῖσθε τὴν ἀπάντησιν;

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἐφραιμίδης τὸ δικαίωμα τὸ ἐχρησιμοποίησε καὶ ἐχρησιμοποίησα καὶ ἐγώ, ἐπίσης, τὸ δικαίωμα νὰ τοῦ ἀπαντήσω. Πέραν αὐτοῦ, νὰ μὴ παραβιάσωμεν τὸν Κανονισμόν.

§180Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποτείνομαι πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Κοινοβουλίου καὶ πρὸς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθιξεν ἕνα ζήτημα, ἀποτανθεὶς εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Ἐφραιμίδην, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε καθόλου σχέσιν μὲ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης.

§181ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Ἔχει, ἔχει.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι βουλευταί.

§183Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἀκούσῃ σύντομα τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ὁ βουλευτὴς Ἐφραιμίδης.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ὄχι.

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΔΑ, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐπιθυμεῖ, ἠμπορεῖ νὰ διακόψῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ἔκαμεν ἅπαξ τὴν παράβασιν νὰ διακόψῃ, ἠναγκάσθην καὶ ἐγὼ νὰ ἀπαντήσω, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διακόψῃ.

§186Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν θὰ πρέπει ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι τώρα Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀρχίζῃ ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς Κατοχῆς, ἀπὸ τὸ 1941 τί ἔγινε καὶ τί δὲν ἔγινε.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ πάρα κάτω.

§188Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν σᾶς διακόπτω ποτέ.

§189Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τότε ποὺ ἤρχισαν τὰ ἐγκλήματα καὶ τῶν Γερμανῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον θεσπίσει τὴν κατοχήν, ἀλλὰ καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§190Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐδῶ τὸ ζήτημα ἐτέθη, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐμπιστεύεται εἰς τὴν ἀναγεννημένην Γερμανίαν καὶ ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτὴς ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν Χιτλερικοὶ καὶ εἶναι Χιτλερικοί. Τί κακὸν ἔκαμεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὅτι ἀνέφερε τὰ ὀνόματα αὐτῶν τῶν ὑπουργῶν; Καὶ ἤρχισεν ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτοὶ δὲν εἶναι Χιτλερικοί, εἶναι πραγματικοὶ δημοκράται, καὶ ἔφερε τὸ ζήτημα, ὅτι ἔρχεται εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν Ἀντενάουερ. Μὲ τὸν Ἀντενάουερ ἔρχεται εἰς ἐπαφὴν καὶ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις. Τί σχέσιν ἔχει τὸ ἕνα ζήτημα μὲ τὸ ἄλλο; Τελειώνων θὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, κ. Πρόεδρε: Ἐνθυμοῦμαι, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ σεῖς πολὺ καλλίτερον ἀπὸ πολλοὺς τὰ ξέρετε, τὴν διαφωνίαν ποὺ εἶχεν εἰς τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον ἡ Ρωσικὴ Σοσιαλδημοκρατία ἂν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὁ πόλεμος, ποῖος πρέπει νὰ κινηθῇ, καὶ σηκώθηκε τότε ὁ Πλεχάνωφ, αὐτὸς ὁ μεγάλος Μαρξιστὴς καὶ εἶπεν:

§191Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τί συνέβη μετὰ μὲ τὸν Πλεχάνωφ;

§192Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ καμμίαν φορὰν δὲν σᾶς διακόπτω. Παρακαλῶ, ἀφίσατε νὰ τελειώσω. Καὶ εἶπε, τότε, ὁ Πλεχάνωφ, παρ’ ὅλον, ὅτι δὲν θέλω τὸ Τσαρικὸν καθεστὼς ἀφοῦ συνεμάχησε μὲ τὰ τότε δημοκρατικὰ Κράτη, εὐκολώτερον εἶναι νὰ πέσῃ τὸ καθεστώς, ἀλλὰ ὁ ἰδεολογικὸς μιλιταρισμὸς τῆς Γερμανίας, πρέπει νὰ κτυπηθῇ, εἶναι ὁ πλέον ἐπικίνδυνος εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος καὶ ἀπεδείχθη τοῦτο ὕστερα ἀπὸ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον. Ἐνόμιζον, ὅτι ἀφωπλίσθη ἡ Γερμανία, ἀλλὰ δὲν ἀφωπλίσθη ὁ μιλιταρισμὸς ὁ ἰδεολογικός. Καὶ τώρα γίνεται ἀναβίωσις τοῦ μιλιταρισμοῦ τοῦ ἰδεολογικοῦ, καὶ βιολογικῶς τῆς Γερμανικῆς ψυχῆς, τὴν ὁποίαν θαυμάζει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. (Χειροκροτήματα).

§193Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. .... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, κύριε Ἠλιόπουλε.

§195Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἐξηγήσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα, ὅσον, τοὐλάχιστον, ἀφορᾷ τὸ θέμα, ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα, ἐὰν ἡ Γερμανία προχωρῇ εἰς τὴν ἀναμόρφωσιν ἢ ἀνεμορφώθη. Προχθὲς εἶπον, ὅτι θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ὑπῆρχον αἱ προϋποθέσεις τῆς ἀναμορφώσεως, διότι πρέπει νὰ προωθηθῇ ἡ συνεργασία τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Γερμανίαν, ὅπως καὶ μὲ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ διεθνὴς συνεργασία. Ἀλλὰ εἶπον, ὅτι, προκειμένου περὶ τῆς Γερμανίας, δυσκολευόμεθα νὰ τὸ πιστεύσωμεν, λόγῳ τοῦ παρελθόντος της. Ἀλλὰ τώρα δὲν πρόκειται περὶ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, οἵτινες ἐτοποθέτησαν σχηματικὰ τὸ θέμα τῆς ἐξελίξεως τῆς Γερμανίας. Πρόκειται περὶ τοῦ θέματος, ἐὰν ἡ Γερμανία παρέχῃ τὰ ἐγγυήσεις, ὅτι θὰ ἀκολουθοῦσε, πράγματι, τὸ χρέος τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰσθήματος τοῦ δικαίου, προκειμένου διὰ τοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Καὶ νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι, ἐὰν δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἐθνικὴν ἀντίληψιν. Ἐὰν εἶχε, πράγματι, διάθεσιν νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴσθημα δικαίου, ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ συνέχιζε τὴν δίωξιν καὶ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποδείξῃ τὴν διάθεσίν της αὐτήν. Εἰς ὅλας, ὅμως, τὰς εὐκαιρίας, ἀπέδειξε τὸ ἀντίθετον. Καὶ περιορίζομαι ἐπ’ αὐτοῦ, ν’ ἀναφέρω δύο μόνον παραδείγματα, τοῦ Μέρτεν καὶ τοῦ Ζάμπελ. Πρόκειται περὶ δύο φοβερῶν ἐγκληματιῶν, ἰδίως τοῦ πρώτου, καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν δύο εἶχε κἄθε δυνατότητα ν’ ἀποδείξῃ τὰς διαθέσεις της. Καὶ ὅμως, ὁ Μέρτεν ἦτο διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰς τὴν Γερμανίαν. Τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἐξηκριβωμένον καὶ δὲν τὸ ἠρνήθη, οὔτε ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Τούσης, ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς διώξεως ἐγκληματιῶν πολέμου, μετέβη δὶς εἰς Γερμανίαν καὶ κατέθεσε μηνύσεις καὶ φυσικὰ θὰ κατέθεσεν ἂν ὄχι ὅλα, τοὐλάχιστον τὰ βουλεύματα διώξεως τῶν δύο αὐτῶν ἐγκληματιῶν.

§196Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὸ βούλευμα διὰ τὸν Μέρτεν, ἐξεδόθη τὸν Μάρτιον ἢ Ἀπρίλιον 1958, καθ’ ὃν χρόνον ὁ Μέρτεν ἐκρατεῖτο ἐν Ἑλλάδι.

§197Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν Ζάμπελ, εἶναι παλαιόν.

§198Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, δὲν τὸν ἔχει εἰς κατάλογον;

§199Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως τὸν ἔχει. Ἐάν, λοιπόν, ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, γνωρίζουσα ὅσα διέπραξεν ὁ Μέρτεν, ἤθελε νὰ λάβῃ μέτρα διώξεως αὐτοῦ, πῶς τοῦ ἔδωσε διαβατήριον καὶ εἰσῆλθεν εἰς Ἑλλάδα, κατὰ τρόπον μυστηριώδη, ἐπὶ 6 ἡμέρας καὶ συνελήφθη, διότι εἶχε τὴν ἀφροσύνην καὶ θρασύτητα νὰ παρουσιασθῇ ὡς μάρτυς εἰς τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια; Ἔχω ὅλα τὰ στοιχεῖα εἰς χεῖρας μου καὶ δὲν ἔκαμα χρῆσιν. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ ὅτι, τὸ βούλευμα Μέρτεν, εἰς πολλὰς περιπτώσεις θίγει τὴν Κυβέρνησιν. Προσέξατε τὸ ζήτημα.

§200Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρ. Κυβερνήσ.). Θὰ παρεκάλουν, νὰ θεωρήσητε καὶ σεῖς, ὡς μὴ ἀναγκαίαν τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐκάματε, διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον εἶπεν, ἀκριβῶς, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν χρειάζεται ἡ σύστασις εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνετε, δὲν εἶναι ἀναγκαία. Δὲν πρόκειται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, νὰ μείνῃ ἐκτεθειμένη ἀπὸ οἱασδήποτε πλευράς, μὲ οἱονδήποτε βούλευμα, μὲ οἱανδήποτε ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου διαδικασίαν, καὶ μὲ οἱανδήποτε ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐκδοθῇ.

§201Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, δὲν διηυκόλυναν τὴν Δικαιοσύνην, διότι, ὅταν ἡ Δικαιοσύνη ἠγωνίζετο ἐπὶ ἔτη διὰ τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου καὶ δὲν εὕρισκεν ἡ προσπάθειά της αὕτη ἀπήχησιν, ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατόν, ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου, νὰ μὴ ὑποστῇ κἄποιαν ἐπήρειαν. Καὶ ἔρχομαι ἀμέσως, κύριε ὑπουργέ, εἰδικῶς εἰς τὸ θέμα τοῦ Ζάμπελ, διότι προχθὲς περιεπέσατε εἰς μίαν δεινὴν ἀντίφασιν, ὑμεῖς μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς μίαν ἀντίφασιν, ἡ ὁποία ἀποδεικνύει ὅτι τοὐλάχιστον δὲν ἀντιμετωπίσατε μὲ τὴν εὐθύνην, ποὺ ὠφείλατε νὰ ἀντιμετωπίσητε, τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον συζητεῖται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἰδοὺ τί εἴπατε, κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, προκειμένου περὶ Ζάμπελ: «Ὅταν παρεδόθη ὁ ὑπολοχαγὸς Ζάμπελ, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖτο διὰ τὰς σφαγὰς τοῦ Διστόμου, καὶ ἐζητήθη διὰ νὰ ἀνακριθῇ εἰς τὴν Γερμανίαν, ἐκεῖνος ἰσχυρίζετο, ὅτι ἐξετέλεσεν ἁπλῶς διαταγάς, τὰς δὲ διαταγὰς εἶχε δώσει ἕνας ταγματάρχης, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἑλλάδα». Δηλαδή, διότι ὁ Ζάμπελ εἶπεν, ὅτι ἄλλος τὸν διέτασσεν, ὁ δὲ ἄλλος αὐτὸς ἦτο ἔξω, ἔφυγε καὶ ὁ Ζάμπελ νὰ εὕρῃ τὸν ταγματάρχην καὶ τώρα γυρίζουν καὶ οἱ δύο ἔξω. Τί λέγει, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ; «Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ Ζάμπελ ἐκείνην τὴν ἐποχήν, ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκετο εἰς Δίστομον, ἀλλὰ οὔτε κοντὰ εἰς τὸ Δίστομον δὲν εὑρίσκετο καὶ ὅτι ἄλλος εἶναι ὁ ἐγκληματίας τοῦ Διστόμου. Ἐὰν ἡ Γερμανικὴ δικαιοσύνη δὲν εἶχεν ἀποδείξεις, ὅτι ὁ Ζάμπελ εὑρίσκετο εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Διστόμου κλπ.». Δηλαδή, ὁ μὲν κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἰσχυρίζεται, ὅτι παρεδόθη ὁ Ζάμπελ, ἐφ’ ὅσον ἐξετέλει ἄλλου διαταγάς, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπεστήριξεν, ὅτι ὁ Ζάμπελ δὲν ἦτο ἐκεῖνος εἰς τὸ Δίστομον, ὁ ὁποῖος διέπραξε τὰ ἐγκλήματα. Δύο ἐντελῶς ἀντίθετοι ἀπόψεις καὶ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας, τοὐλάχιστον, οἱ δύο ὑπουργοὶ δὲν ἐφρόντισαν νὰ τὰς συντονίσουν, προκειμένου νὰ δώσουν πληροφορίας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, διὰ τὸ ἀνθρωπόμορφον αὐτὸ κτῆνος, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη ἔχει ἀποφανθῆ πολὺν χρόνον πρίν, ἀντίθετα καὶ πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§202Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, προσπαθεῖτε νὰ δώσητε τὴν ἐντύπωσιν, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ δίκης, εἰς ἣν ἄλλως ἔκρινεν ὁ εἷς δικαστὴς καὶ ἄλλως ἔκρινεν ὁ ἄλλος. Εἰς τὴν πραγματικότητα, ὅμως, ἐπρόκειτο περὶ πληροφοριῶν, διὰ μίαν παλαιὰν ὑπόθεσιν καὶ ἑκάτερος τῶν ὑπουργῶν ὡμίλησεν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν παρασχεθέντων εἰς αὐτὸν στοιχείων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, σημασίαν δὲν ἔχουν αἱ αἰτιολογίαι, ἔχει μόνον τὸ γεγονὸς τῆς παραδόσεως τοῦ Ζάμπελ.

§203Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, παρεδώσατε ἕνα ἐγκληματίαν τοιαύτης ὁλκῆς καὶ δὲν γνωρίζητε, διατὶ τὸν παρεδώσατε; Ἐν τούτοις, ἐὰν ἠθέλατε νὰ γνωρίζητε...

§204Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ νὰ κάμητε, ἐὰν δὲν ἔχητε ἤδη κάμει, ἐπερώτησιν, σχετικῶς μὲ τὴν περίπτωσιν Ζάμπελ. Ἡ περίπτωσις αὐτή, ἀφορᾷ τὸ παρελθόν, δὲν ἀφορᾷ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Βεβαίως, ἀφορᾷ Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβαίνετε εἰς διατύπωσιν ἐπερωτήσεως αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ συγκεντρωθοῦν τὰ στοιχεῖα, διότι ἐνδεχομένως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, προχείρως ἐζήτησαν ὡρισμένας πληροφορίας, ὅταν ἐθίγη τὸ θέμα ἐδῶ καὶ ὅταν συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, θὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις. Ὡς γνωστόν, ἠμπορεῖ νὰ διατυπωθῇ ἐπερώτησις καὶ κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ διατυπωθῇ καὶ κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἔστω καὶ ἐὰν ὁ Πρόεδρος αὐτῆς καὶ ἐγὼ δὲν μετείχομεν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ἀλλά, πάντως, θὰ δοθοῦν ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὅπως ἐπιβάλλεται εἰς παρομοίας περιπτώσεις. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει θέσιν ἀπόψε, ἡ ἀναγωγὴ τῆς ὁμιλίας σας εἰς τὴν περίοδον τοῦ παρελθόντος.

§205Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω καὶ ἐπὶ τούτου. Δὲν ἐπερωτῶ, ἀναφέρω τὸ γεγονὸς ποὺ ἀνέφερον, ἀπαντῶν εἰς τὴν ἄποψίν σας, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἔχει ἀμέριστον τὴν ἐμπιστοσύνην σας, περὶ τοῦ ὅτι θὰ καταδικάσῃ, ὅταν πρέπει νὰ καταδικάσῃ, τοὺς ἐγκληματίας πολέμου καί, δεύτερον, εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι μὲ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία δίδεται, θὰ καταστῇ εὐκολωτέρα ἡ περαίωσις τῶν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκκρεμοῦν ἤδη εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατὰ τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ὅταν ἐπικαλοῦμαι τὸ γεγονός, ὅτι ἐνῷ εἶχεν ἡ Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη εἰς τὰ χέρια της ἕνα ἀπὸ τοὺς φοβερωτέρους κακούργους Γερμανοὺς ἐγκληματίας πολέμου καὶ τὸν παρέδωσεν εἰς τὴν Γερμανίαν, ἐρωτᾶται δὲ διατὶ τοὺς παρέδωσε καὶ μᾶς δίδονται αὐταὶ αἱ ἐξηγήσεις, δὲν εἶναι, νομίζω, θέμα ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ εἶναι θέμα, τοὐναντίον, κἄποιας ἀδιαφορίας ἢ κἄποιας ἐλλείψεως συναισθήσεως εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν, προκειμένου νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλήν, τί ἔγινε μὲ τοὺς ἐγκληματίας πολέμου μέχρι σήμερον. Ὅταν ἔφερον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶνε ἕτοιμοι νὰ δώσουν πᾶσαν πληροφορίαν περὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Δὲν ἦτο δὲ ὁ Ζάμπελ, ὁ τυχὼν ἐγκληματίας, διότι, προκειμένου περὶ αὐτοῦ, ὑπῆρχεν ἀπὸ τὸ ἔτος 1946 τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9 βούλευμα τοῦ Συμβουλίου διώξεως ἐγκληματιῶν πολέμου, εἰς τὸ ὁποῖον σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς διατυποῦνται αἱ πράξεις, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσεν ὁ ἐγκληματίας αὐτός. Καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ παραδώσῃ αὐτὸν τὸν ἐγκληματίαν, ἔπρεπε νὰ εἶχε καὶ ἀσφαλῶς εἶχεν ὑπ’ ὄψην της, ποίας πράξεις ἐξετέλεσεν, ὥστε οὔτε περὶ τοῦ ἐὰν ἐξετέλει διαταγὰς νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, οὔτε περὶ τοῦ ἐὰν δὲν ἦτο αὐτὸς ὁ Ζάμπελ, ποὺ ἐξετέλεσε τὰ ἐγκλήματα, νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία. Τελειώνω, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν ἀνάγνωσιν ἑνὸς ἀποσπάσματος ἀπὸ τὸ βούλευμα, διὰ νὰ φανῇ, ἐπὶ ποίων πράξεων ἔχει ἀμφιβολίας ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις. Τὸ βούλευμα ἐξεδόθη ἀπὸ τὸν Δ. Κιουσόπουλον, Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀπὸ τὸν κ. Τούσην, ἤδη Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ Ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ ἀπὸ τὸν μακαρίτην Γ. Δημητρόπουλον, Πρόεδρον Πρωτοδικῶν. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ βούλευμα: Περικυκλόνουσι τὸ χωρίον, τάσσουσιν εἰς τὰς ἐξόδους τούτου ἐνόπλους φρουρούς, ἀπαγορεύουσι τὴν ἔξοδον καὶ ἀρχίζουν τὴν ὁμαδικὴν σφαγὴν τῶν κατοίκων. Εἰς τὸ πέρασμα τῶν αἰώνων οὐδέποτε ἡ ἀνθρωπότης ἐδοκίμασε τοσαύτην ἀνήκουστον θηριωδίαν. Τὸ Δίστομον μεταβάλλεται εἰς κόλασιν, κἄθε περιγραφὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδώσῃ τὴν τραγῳδίαν ἑκατοντάδων κατοίκων, ἀλλὰ καὶ τὴν κτηνώδη θηριωδίαν τῶν Γερμανῶν, οἵτινες, ἄπορον, τυγχάνει, πῶς ἐν μέσῳ τῆς πεπολιτισμένης Εὐρώπης, διετήρουν καὶ ἐν τῷ 20ῷ αἰῶνι αἱμοβόρα ἔνστικτα. Ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται, διαμοιράζονται εἰς ὁμάδας καὶ περιέρχονται τὰς οἰκίας ὡς λυσσαλέαι ὕαιναι, ὡς αἱμοβόροι τίγρεις, ὡς καννίβαλοι τῆς Ζούγκλας, ἐπιπίπτουν κατὰ τῶν δυστυχῶν κατοίκων τοῦ Διστόμου ἀδιακρίτως φύλου, ἡλικίας καὶ σφάζουσι, φονεύουσι βιάζουσι γυναῖκες καὶ παρθένους, ξεκοιλιάζουσι ἐγκύους, γέροντας νέους, γυναῖκες, παιδιά, κοράσια, νήπια εἶναι τὰ θύματα τῆς αἱμοβόρου μανίας των. Δὲν φείδονται οὐδενός, φονεύουσι πρῶτον τοὺς συλληφθέντας καὶ μετ’ αὐτῶν φερομένους δώδεκα ὁμήρους. Φονεύουσι τὸν ἱερέα τοῦ χωρίου Σωτήριον Ζήσην, ἐξορύσσουσι, ζῶντος ἔτι, τοὺς ὀφθαλμούς του, ἀποκόπτουσι τὴν κεφαλήν του καὶ τὴν ρίπτουσιν εἰς τὸν βόρβορον. Πυροβολοῦσι τὴν παρισταμένην σύζυγόν του κρατοῦσαν εἰς τὰς ἀγκάλας της καὶ θηλάζουσαν τὸ μονοετὲς θυγάτριόν της Μαργαρίταν, σκορποῦν τὰ μυαλὰ τῆς παιδίσκης εἰς τὸ πρόσωπον τῆς μητρός, ἥτις τραυματισθεῖσα πίπτει χαμαὶ λιπόθυμος καὶ ἐκληφθεῖσα ὡς νεκρὰ σώζεται διὰ νὰ καταστῇ τρελλή. Ἐντὸς τῆς οἰκίας ταύτης τοῦ ἱερέως εἶχον καταφύγει περὶ τοὺς 15 κατοίκους ἐλπίζοντες εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἱερέως, τὴν σωτηρίαν, πλὴν ὅλοι ἐφονεύθησαν. Φονεύουσιν ἐντὸς τῆς οἰκίας του τὸν Εἰρηνοδίκην Κατσινὴν μετὰ τῆς συζύγου του, ἐνῷ τὰ δύο τέκνα των ἀποκρυβέντα ὑπὸ τῆς μητρός των, ζώσης, διεσώθησαν. Φονεύουσιν εἰς τὴν οἰκίαν του τὸν δάσκαλον Χαρούμαλον καὶ τὴν σύζυγόν του, ἐνῷ τὸ διασωθὲν τέκνον του ἀνευρέθη, ὑπὸ τῶν διασωθέντων, ἱστάμενον πρὸ τῶν πτωμάτων τῶν γονέων του. Κατασφάζεται ἐντὸς τοῦ τηλεγραφείου ὁ τηλεγραφητὴς. Φονεύουσι τὴν Εὐφροσύνην Σταθᾶ καὶ τὸ θηλάζον βρέφος της ἡλικίας 7 μηνῶν, ἀποκόπτουσι τμῆμα τοῦ μαστοῦ τῆς μητρὸς καὶ τὸ τοποθετοῦσιν εἰς τὸ στόμα τοῦ νεκροῦ βρέφους.

§206Θ. ΔΟΥΚΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν ἀπὸ τὴν παράταξίν σας ἐτίθεντο νάρκες καὶ ἐφονεύοντο Ἕλληνες, δὲν ἐθίγετο ἡ εὐαισθησία σας, ἀλλὰ θίγεται σήμερον.

§207Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, ἀτόπως ἐπεξετάθη εἰς τὸ θέμα αὐτό. Προέβην εἰς μίαν πάρα πολὺ εὐγενῆ παρατήρησιν ἐδῶ καὶ 20 λεπτά. Ἐπιμένει νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄσχετον. Ἐν τούτοις, παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς πλειοψηφίας, ἢ μᾶλλον δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τοὺς παρακαλέσω, διότι ἐπέδειξαν, πλὴν 2–3 περιπτώσεων, φίλων οἱ ὁποῖοι ἐξενευρίσθησαν δι’ αὐτὴν τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσατε νὰ ἐπιδείξουν σεβασμὸν εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀνεγνώσθησαν. Κακῶς ἔπραξεν ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀναγνώσας τὸ κείμενον αὐτό. Ἀλλὰ τὸ κείμενον εἶναι ἱερὸν καὶ περιέχει φράσεις, αἱ ὁποῖαι τυγχάνουν τοῦ βαθυτάτου σεβασμοῦ καὶ τῆς εὐλαβείας μας. Ἀλλὰ ποῖον εἶναι τὸ λάθος; Συνεδυάσατε τὴν ἐπίθεσίν σας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ γνωρίζει νὰ εἶναι ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, μὲ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ τοῦ κειμένου τοῦ ἱεροῦ, τὸ ὁποῖον εὐλαβούμεθα, πρὸς ποῖον σκοπόν; Διὰ νὰ μειώσετε τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν ἡμῶν; Δὲν δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς οὐδένα νὰ προβῇ εἰς τοιαύτην μείωσιν. Ἁπλούστατα —διότι ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ τερματίσετε τὸν λόγον σας μὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ κειμένου αὐτοῦ— ἡ τακτικὴ αὐτή, ἀπετέλεσε κατὰ βάθος, ἱεροσυλίαν. (Χειροκροτήματα).

§208Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. Νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως μὲ δύο λέξεις. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἠδίκησε δεινῶς ἀποδώσας μοι τὴν πρόθεσιν καὶ ἀποδώσας τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀποφάσεως εἰς τακτικὴν, διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις μὲ τὴν δημιουργίαν αὐτῶν τῶν τραγικῶν ἐντυπώσεων, τὰς ὁποίας ἀφήνει, πράγματι, ἡ ἀπόφασις. Ὀφείλω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν εἶχα κἂν τὴν πρόθεσιν νὰ ὁμιλήσω καὶ οὔτε θὰ ὡμίλουν, ἂν δὲν ἐτονίζετο, καθ’ ὃν τρόπον ἐτονίσθη, τόσον ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὁμιλήσαντας, ὅτι τὸ θέμα τοῦ νομοσχεδίου, ἡ δικαιολογία τοῦ νομοσχεδίου βασίζεται εἰς τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, ἡ σημερινή, παρέχει πλήρη καὶ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ συνεχίσῃ τὴν δίωξιν τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, τοὐλάχιστον εἰς βαθμὸν ἱκανοποιοῦντα, στοιχειωδῶς, τὴν ἔννοιαν τοῦ δικαίου.

§209Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἡμεῖς δὲν ἐπιμένομεν εἰς αὐτό. Θὰ ἤθελον καὶ διότι σᾶς ἐκτιμῶ, ὡς ρήτορα καὶ διότι ὁσάκις ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα, ὡς εἰσηγητὴς νομοσχεδίου, ὑπήρξατε, πράγματι, ἀπολύτως μελετημένος καὶ διεφωτίσατε τὴν Βουλήν, θὰ ἤθελα νὰ παραδεχθῶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, διὰ νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὴν παρεξήγησιν καὶ διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ἔστω, σᾶς ἠδίκησα, ἀλλὰ ἐδημιουργήσατε τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία μοῦ ἔδωσε τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ σᾶς ἀδικήσω. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀνέλαβεν οὐδεμίαν εὐθύνην εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἢ ἄλλοι τῶν κ.κ. συναδέλφων, σχετικῶς μὲ τὰ μέλλοντα νὰ συμβοῦν εἰς Γερμανίαν. Δὲν ἀναλαμβάνει οὐδεμίαν εὐθύνην ὡς πρὸς αὐτά. Ἡμεῖς ἐμπιστευόμεθα τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὴν ἀναδημιουργουμένην Γερμανίαν. Ἡ ἀναδημιουργουμένη Γερμανία, ὡς κυρίαρχον Κράτος, ἔχει δικαίωμα νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδόν, τὴν ὁποίαν θὰ θεωρήσῃ ἀνταποκρινομένην εἰς τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν της.

§210Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τελειώνων, δίδω αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν: Ὅτι ἀκριβῶς εἰς αὐτὴν τὴν ἄποψίν σας ἀπήντησα, ἐπικαλούμενος ὅσα ἐπεκαλέσθην, διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀκριβῶς ἡ τακτικὴ τῆς Γερμαν. Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν συγκεκριμένων θεμάτων —διότι καὶ αὐτὸν τὸν Ζάμπελ τὸν παρέλαβεν ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις καὶ δὲν τὸν ἐδίκασεν— λέγω, ὅτι ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς περιπτώσεις, τὰς ὁποίας καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις γνωρίζει καλῶς καὶ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις γνωρίζει ποῖον βάθος ἐγκληματικότητος καλύπτουν, παρ’ ὅλα αὐτὰ δὲν ἔλαβεν οὐδὲν μέτρον ἐναντίον των. Τοῦτο πρέπει νὰ μᾶς δίδῃ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ συνεχισθῇ οὐδεμία δίκη ἐγκληματιῶν πολέμου. Συνεπῶς ἔχετε τὸ θάρρος καὶ εἴπατε: Ἀμνηστεύω τοὺς ἐγκληματίας πολέμου.

§211Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πρὸ ὀλίγου ἐμνημόνευσα τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερα μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν Ζάμπελ. Ἔχω νὰ σημειώσω τὰ ἀκόλουθα: Πρῶτον, ἐκ τῶν λεχθέντων δὲν ἀμφισβητοῦνται τὰ τραγικὰ καὶ ἐγκληματικὰ γεγονότα, ἀλλὰ ἐξετάζεται τὸ θέμα τῆς εὐθύνης ἑκάστου. Καὶ δεύτερον, ὅ,τι ἀνέφερον ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία ἐλήφθη τότε, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι «...... (ἀναγινώσκει) ......» Ὅ,τι ἀκριβῶς λέγει, εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάμνει μνείαν πάλιν. Καὶ δὲν ἔχει κανεὶς παρὰ νὰ ἀποδεχθῇ, ὅτι οὐδέποτε εἶπον λέξεις ἀνακριβεῖς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§212Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ παρατείνω τὴν συζήτησιν. Πρόκειται νὰ διατυπώσω μόνον δύο παρατηρήσεις. Τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς ἐπικρίσεως, τῆς βασικῆς, ἡ ὁποία ἔγινε κατὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου εἶναι δύο: Τὸ πρῶτον, ὅτι ἡ ἀριστερὰ κατέβαλε μίαν ὀξυτάτην, ἐπίμονον, ἔντονον προσπάθειαν, ὅπως παρουσιάσῃ τὴν Δ. Γερμανίαν, ὡς μίαν χώραν μὴ δημοκρατικήν. Αὐτὸ ὑπῆρξεν τὸ κύριον χαρακτηριστικὸν τῆς ἐπικρίσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἄσχετον πρὸς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν πολιτικὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀριστερᾶς καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς διεθνοῦς ἀριστερᾶς σήμερον, ὁπότε ἐγείρονται ὡρισμένα θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα συμφέρει νὰ εἴπῃ ἡ ἀριστερὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε διὰ τὴν Δ. Γερμανίαν. Ἐλησμόνησε ἡ ἀριστερὰ ἄλλους χιτλερισμούς, προσφάτους καὶ σημερινούς, διὰ νὰ καταβάλῃ αὐτὴν τὴν προσπάθειαν τῆς συκοφαντήσεως μιᾶς χώρας, ἡ ὁποία ἔχει ἐλευθεροτυπίαν, ἐλευθερίαν λόγου, ἐλευθέρας ἐκλογὰς καὶ τόσην δημοκρατικότητα, ὥστε νὰ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν κόσμον καὶ ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται τὴν συνηγορίαν οὐδενὸς ἐξ ἡμῶν. Τὸ δεύτερον χαρακτηριστικὸν ὑπῆρξεν ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία κατεβλήθη, διὰ νὰ ἐμφανισθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὡς παρουσιάζουσα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κἄτι τὸ πρωτοφανὲς καὶ τὸ μὴ σύμφωνον πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς χώρας. Ἀπεδείξαμεν διὰ στοιχείων, ὅτι ἄλλαι χῶραι, ἐξ ἴσου πολιτισμέναι, καὶ ἐξ ἴσου ὑπερήφανοι μὲ τὴν ἰδικήν μας τοῦ 1949, ἔχουν καταργήσει πᾶσαν δίωξιν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἐλέχθη, ὅτι αἱ ἄλλαι χῶραι δὲν ἔχουν ὑποφέρει, ὅπως ἡ ἰδική μας χώρα. Νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ χώρα μας ὑπέφερε περισσότερον οἱασδήποτε ἄλλης. Ἀλλά, ἀσφαλῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ Νορβηγία, ἡ ὁποία κατελήφθη καὶ ὑπέφερε καὶ αὐτὴ τόσον πολύ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὑπέφερε τόσον ὀλίγον ὥστε ἀπὸ τοῦ 1949 νὰ μὴ ἔχῃ ζητήσει κανένα ἐγκληματία πολέμου καὶ νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐὰν ἐμφανισθῇ κανεὶς εἰς τὴν χώραν της, θὰ τὸν παραδώσῃ εἰς τοὺς Γερμανούς, διὰ νὰ τὸν δικάσουν. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ὅταν ὅλαι αὐταὶ αἱ χῶραι, αὐτὴν τὴν τακτικὴν τηροῦν ἀπὸ τοῦ 1949, ὅταν ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία ἡρωϊκῶς ὑπέφερε καὶ αὐτή, καθιέρωσε τὴν 10ετῆ παραγραφήν, διὰ νὰ λήξῃ ἡ ὑπόθεσις ἀπὸ τοῦ 1955, ἡμεῖς οὐδὲν τὸ πρωτοφανὲς παρουσιάζομε καὶ ἀντιθέτως ἀργοπορημένοι ἐρχόμεθα νὰ τακτοποιήσωμε ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιγε τὰ συμφέροντα τῆς χώρας αὐτῆς τὰ βασικά. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς εἶναι φανερόν, ὅτι τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἦλθε πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν, ἦλθε συμφώνως πρὸς τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησαν ἄλλαι, ἀνεξάρτητοι, ὑπερήφανοι χῶραι, καὶ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰ βασικὰ συμφέροντα τῆς χώρας καὶ πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειάν της. (Χειροκροτήματα).

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαληνέ, εἴπατε, ὅτι εἶσθε ἐγγεγραμμένος. Πράγματι εἶσθε εἰς τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων καὶ ὅπως ἐνθυμοῦμαι, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ σας κ. Τσιριμώκου, ἐζητήσατε νὰ διαγραφῆτε. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§214Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι καὶ πεῖραν ἔχετε καὶ γνῶσιν, ὥστε περιττεύουν αἱ παρεμβάσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς πλειοψηφίας. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, διὰ δύο μόνον λεπτά, διότι πράγματι δὲν ἤθελον νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐνόμιζον, ὅτι εἶναι ὑπεραρκετὰ καὶ λαμπρὰ τὰ ὅσα ἐξέθεσεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, Ἕλληνες βουλευταὶ νὰ καθήμεθα, νὰ παριστάμεθα ἀπαθεῖς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἀκούωμεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὕμνους διὰ ξένα Κράτη καὶ ὕβρεις ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συνέβη αὐτό.

§216Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Συγχωρήσατέ μοι, νὰ ἐξηγηθῶ. Καὶ προχθές, ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν Τύπον, εἶπον τὸ ἴδιον πρᾶγμα, ὅτι δὲν εἶναι νοητόν, δὲν εἶναι ἐπιτρεπτόν, νὰ αἰτιολογῆται ἑκάστη πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὸ τί ἔκαμαν τὸ ΕΑΜ, ὁ ΕΛΑΣ, τὸ ΚΚΕ τὸ 1946. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ζῇ μὲ τὸ 1946, οὔτε εἶναι δυνατόν, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἐνθυμῆται αὐτὸ τὸ παρελθόν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς) Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ πρὸς τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι μαθήματα δὲν δέχομαι. Ἤκουσα τοὺς πάντας μὲ σεβασμόν, ἀλλὰ κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νομίζω καὶ τὸ ζητῶ καὶ τὸ ἐζήτησα καὶ δι’ ἐπιστολῆς μου, νὰ διατηροῦμεν αἰωνίως αὐτὴν τὴν μορφὴν καὶ ὡς Κοινοβούλιον, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν ὁμιλῇ ἕνας ρήτωρ, ὁ οἱοσδήποτε νὰ δέχεται ὡς ἀπάντησιν τὸ τί ἔκαμεν τὸ ΕΑΜ καὶ τὸ ΕΛΑΣ. Μὰ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Πέραν τούτου, κ. Πρόεδρε, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, νομίζω, ὅτι διὰ μὲν τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου εἴπομεν καὶ τὸ λέγω καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ἀμνηστίαν, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι αὐτὸ θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ δὲν εἶναι δικαίωμά της νὰ λέγῃ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν. Πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀμνηστεύει ἢ ἀναστέλλει, διότι ἐδῶ πᾶμε νὰ γλυτώσωμε τὸν Μέρτεν προσωπικῶς. Ἀναγνωρίζω, λοιπόν, τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τὸν διώξῃ, διότι θὰ τὸν διώξῃ τελικῶς, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ αὐτό, καὶ ὄχι νὰ κάμωμεν τόσας ἀγορεύσεις, διὰ νὰ εὕρωμεν κατόπιν τρόπον κρυφὰ νὰ κάμωμεν αὐτὸ ποὺ θέλομεν.

§217Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν δὲν συμβῇ αὐτό, τί θὰ ἐλέγατε;

§218Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἔδιδον τὴν ψῆφόν μου εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ εἶναι λησμονιὰ τοῦ παρελθόντος διὰ τὰ πάντα. Τότε θὰ τὸ ἐψήφιζα μὲ μεγάλην χαράν. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου, διότι βλέπω τὴν ἀνειλικρίνειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ βλέπω, ὅτι προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ κἄτι, τὸ ὁποῖον ἡ ἰδία ἐντρέπεται νὰ τὸ εἴπῃ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων κηρύσσεται περαιωμένη ἡ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις. Κατετέθησαν δύο προτάσεις ὑπογεγραμμέναι ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν περὶ διεξαγωγῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ἐρωτῶ τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν βουλευτὰς τῆς ΕΔΑ: Ἐπιμένουν ὅπως διεξαχθῇ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἢ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἡ ψηφοφορία νὰ γίνῃ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον;

§220ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΔΑ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Νὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§221Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου συμπίπτει μὲ αὐτὸ τοῦτο τὸ μοναδικὸν ἄρθρον. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, καὶ ἐγώ, ἀφοῦ δεχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, ἡ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία νὰ γίνῃ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνοι, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ καθὼς θὰ ἀντελήφθητε, οἱ συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ δὲν δέχονται τὴν πρότασιν.

§223Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ προχωρήσωμεν ἀμέσως εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι κατ’ ἀρχὴν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον λέγωσιν ναὶ οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγωσιν ὄχι. Παρακαλῶ, ὅπως προσέλθουν ὡς ψηφοσυλλέκται οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Πιπιλῆς καὶ Β. Μπρακατσούλας. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 176. Εἶπον ΝΑΙ 112 καὶ ΟΧΙ 63 καὶ εἷς (1) ἠρνήθη ψῆφον. Συνεπῶς, τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον μόνον. Δεκτόν;

§226ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει τροπολογία.

§227Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι διατυπωμένον ἐκφράζει τὴν κυβερνητικὴν πολιτικὴν καὶ δὲν πρόκειται, ἀπὸ ἰδικῆς μας πλευρᾶς, νὰ γίνῃ καμμία τροποποίησις.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ τροπολογία τῶν κ.κ. Πυρομάγλου, Πρίφτη καὶ Ἡλιοπούλου.

§229Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὅλαι αἱ δικογραφίαι τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου θὰ παραδοθοῦν εἰς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, θὰ πρέπει τοὐλάχιστον οἱ ἐγκληματίαι αὐτοὶ νὰ μὴ ξαναγυρίσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ μὴ εἶναι τοῦτο πρόκλησις πρὸς τοὺς παθόντας.

§230Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποτελεῖ φυσικὰ ἀντιγραφὴν τοῦ νόμου 2219. Ὁ νόμος ἐκεῖνος ἔχει ὑπ’ ὄψει του καὶ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας πρόκειται περὶ προσώπων τὰ ὁποῖα ἀπολύονται ἐκ τῶν φυλακῶν. Ἐξ ἄλλου τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον θέτει ὡς προϋπόθεσιν τῆς ἀναστολῆς ἐν Ἑλλάδι, τὴν ὕπαρξιν διώξεως ἐν Γερμανίᾳ. Ἀντί, λοιπόν, τῆς ὑπεροψίας ἢ τῆς δυσχερείας ἐπανόδου εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον προβλέπει σοβαρώτερον μέτρον ἀπὸ ἀπόψεως ἀπονομῆς δικαιοσύνης καὶ εἶναι τοῦτο ἡ ἔναρξις διώξεως ἐν Γερμανίᾳ. Τοῦτο ὡς πρὸς τὰς διαφορὰς μεταξὺ τοῦ νόμου 2219 καὶ τοῦ σημερινοῦ. Διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους, δὲν δέχομαι τὴν προταθεῖσαν τροπολογίαν.

§231ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτὸν ὡς ἔχει.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναστολῆς διώξεως ἐγκληματιῶν πολέμου». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 3.25′ π.μ.)