1958.06.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

ΠΕΜΠΤΗ 12 Ἰουνίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Καλεῖται ἀκολούθως ὁ καταλαβὼν τὴν κενὴν θέσιν τοῦ βουλευτοῦ τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας τοῦ Δήμου Ἀθηναίων κ. Σταμ. Μερκούρης καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρὰ τοῦ Ἐθναρχεύοντος Μητροπολίτου Κιτίου κ. Ἀνθίμου, ἔλαβον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἀθήνας Ἐκ μέρους Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ καταγγέλλομεν ἀνάνδρους καὶ βαρβάρους ἐπιθέσεις τὰς ὁποίας ἔξαλλα στίφη νεαρῶν Τούρκων, ὑποκινηθέντα ἔξωθεν, ἐξαπέλυσαν ἀπὸ τῆς νυκτὸς τοῦ παρελθόντος Σαββάτου εἰς Λευκωσίαν, Λάρνακα καὶ ἄλλας Κυπριακὰς πόλεις καὶ χωρία ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Νήσου ΣΤΟΠ. Τέσσαρες Ἕλληνες Κύπριοι ἐφονεύθησαν καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐτραυματίσθησαν, μερικοὶ τῶν ὁποίων σοβαρῶς ΣΤΟΠ. Ἑλληνικαὶ περιουσίαι ἀξίας πολλῶν χιλιάδων λιρῶν ἐπυρπολήθησαν, καταστήματα κατεστράφησαν καὶ ἐλεηλατήθησαν καὶ πολλαὶ Ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι παρέμειναν ἄστεγοι ΣΤΟΠ. Αἱ Βρεταννικαὶ Ἀρχαὶ τῆς Νήσου οὐδεμίαν φροντίδα κατέβαλον πρὸς ἔγκαιρον πρόληψιν τῶν Τουρκικῶν βανδαλισμῶν, ἐπιτρέψασαι εἰς τὸν Τουρκικὸν ὄχλον ὅπως ἐπιδοθῇ ἀνενόχλητος εἰς αἱματηρὸν ὄργιον ἐπὶ πολλὰς ὥρας, εἴς τινας δὲ περιπτώσεις ὑπεβοήθησαν τὸ ἔργον τῆς καταστροφῆς, διαλύουσαι ὁμάδας Ἑλλήνων Κυπρίων, αἵτινες ἔσπευσαν εἰς τοὺς τόπους τῶν βανδαλισμῶν διὰ νὰ προστατεύσουν τὴν ζωὴν καὶ τὴν περιουσίαν τῶν συμπολιτῶν των. Πρὸς τὰ θύματα τῶν βαρβαροτήτων αἱ Βρεταννικαὶ Ἀρχαὶ οὐδεμίαν περίθαλψιν καὶ προστασίαν παρέσχον. Τοιαύτη στάσις των δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς σκανδαλώδης καὶ ἐγκληματική. Ὁ Ἑλληνικὸς Κυπριακὸς Λαὸς ἀναμένει ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ λάβουν ἄμεσα καὶ δραστικώτατα μέτρα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἐναντίον του ἐκδηλουμένης καταχθονίου συνωμοσίας. Ὁ Κιτίου Ἄνθιμος–Ἐθναρχεύων. Κατόπιν τούτου συνέταξα ψήφισμα διαμαρτυρίας πρὸς τὰς Βουλὰς ὅλων τῶν Ἐλευθέρων Ἐθνῶν. Τὸ ψήφισμα ἔχει ὡς ἑξῆς:

ΨΗΦΙΣΜΑ

Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, λαβοῦσα γνῶσιν τῶν ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ ἐξαπολυθεισῶν, ἀνοχῇ ὑπευθύνων Ἀρχῶν, ἀπροκλήτως ἀνάνδρων καὶ βαρβάρων ἐπιθέσεων καθ’ ἃς ἐπυρπολήθησαν καὶ ἐδῃώθησαν Ἑλληνικαὶ Ἐκκλησίαι, Σχολεῖα καὶ ἰδιωτικαὶ περιουσίαι, διαμαρτύρεται ἐντόνως πρὸς τὰς Βουλὰς τῶν Ἐλευθέρων Ἐθνῶν καὶ ζητεῖ τὴν συμπαράστασιν αὐτῶν πρὸς ἄμεσον κατάπαυσιν βανδαλισμῶν καὶ προστασίαν ζωῆς, τιμῆς καὶ περιουσίας, Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Κύπρου. Ἐπίσης, εἰς ἀπάντησιν τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Ἐθναρχεύοντος Κιτίου Ἀνθίμου, ἀπέστειλα τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Κιτίου Ἄνθιμον Ἐθναρχεύοντα. Ὑμέτερον τηλεγράφημα ἀνέγνωσα Βουλὴν Ἑλλήνων ἥτις μετὰ μεγίστης συγκινήσεως καὶ ἀγανακτήσεως ἔλαβε γνῶσιν τοῦ μαρτυρίου τοῦ Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ πρὸς ὃν διαβιβάζομεν συμπαράστασιν Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ διαβεβαίωσιν ὅτι παρακολουθοῦμεν ἀγρύπνως τὰ διαδραματιζόμενα ἐν Κύπρῳ ΣΤΟΠ. Βουλὴ Ἑλλήνων ἐνέκρινε ψήφισμα διαμαρτυρίας πρὸς Βουλὰς Ἐλευθέρων Ἐθνῶν παρακαλοῦσα παρέμβασιν πρὸς κατάπαυσιν ὠμοτήτων ἐναντίον λαοῦ ἀγωνιζομένου ὑπὲρ ἐλευθερίας του.

Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόεδρος Βουλῆς Ἑλλήνων

§5Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι στενεύει κάπως τὸ θέμα. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικὸν καὶ ἐνδιαφέρει ὅλους τοὺς λαοὺς τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς αὐτοδιαθέσεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπευθύνεται πρὸς ὅλας τὰς Βουλὰς τοῦ κόσμου, κύριε συνάδελφε.

§7Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, μὴ μὲ διακόπτετε καὶ ἐγὼ γνωρίζω νὰ σέβωμαι τὸν Κανονισμόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χύνεται αἷμα ἀδελφῶν Ἑλλήνων καὶ ἡμεῖς νὰ ἀσχολούμεθα μὲ τοὺς τύπους. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ διαμαρτυρηθῇ ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐξ ὀνόματος τοὐλάχιστον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠθέλησα νὰ φέρω πάλιν τὸ θέμα διὰ νὰ μὴ εἴπητε ὅτι δημοκοποῦμεν, ὅπως ἐλέχθη ἐκείνην τὴν νύκτα, ποὺ ἐξεδόθη τὸ ἀνακοινωθὲν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§8Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρ. Κυβερνήσεως). Ἐκάματε...

§9Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω...

§10Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρ. Κυβερνήσεως). Ὅταν προκαλῆτε πρέπει νὰ δέχεσθε καὶ τὴν ἀπάντησιν. Ἐξεδώσατε μίαν ἀνακοίνωσιν ὑβριστικὴν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ ὀφείλαμε νὰ ἀπαντήσωμεν.

§11Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἄλλο εἶναι αὐτὸ καὶ ἄλλο τὸ ἐξωτερικὸν θέμα. Χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ἐθίξατε καὶ δὲν τὸ ἔλαβα ὑπ’ ὄψιν. Ἡμεῖς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν πάντοτε τὴν ὑπερασπιζόμεθα καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ ἔθιξε.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πασσαλίδη, συζητοῦμεν ἐπὶ ἄλλου θέματος καὶ σεῖς δίδετε ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν.

§13Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ σέβομαι τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχω.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνεται τὸ ψήφισμα;

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν ἀποστολὴν τοῦ ἀναγνωσθέντος ψηφίσματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§17Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι τὸ προαγγελθὲν Βρεταννικὸν σχέδιον διὰ τὸ Κυπριακὸν ἐπεδόθη ἤδη πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Ἐπεδόθη μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως τηρηθῇ ἀπολύτως ἀπόρρητον μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλὴν. Συμφώνως πρὸς τὰ διεθνῶς ἀπαρασαλεύτως κρατοῦντα, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ σεβασθῇ τὸ ἀπόρρητον καὶ θὰ προβῇ εἰς ἀνακοίνωσιν τῆς ἀπαντήσεώς της ὅταν ἀνακοινωθῇ τὸ σχέδιον εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλήν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ καὶ λόγῳ τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Μητροπολίτου Κιτίου Κυρίου Ἄνθιμου, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν παρέλειψε καὶ οὐδὲν παραλείπουσα διὰ τὴν προστασίαν τῶν χειμαζομένων ἀδελφῶν μας τῆς Κύπρου, προέβη σήμερον εἰς μίαν ἀκόμη ἐνέργειαν. Σᾶς ὡμίλησα χθὲς περὶ τῶν δυνατοτήτων τὰς ὁποίας προσφέρει τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας τρεῖς ἐνέργειαι εἶναι δυναταί. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ προφορικὴ ἐνημέρωσις καὶ καταγγελία πρὸς τὸν Πρόεδρον αὐτοῦ. Τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἐπίσημον προειδοποίησιν, ἀλλὰ δὲν τυγχάνει εὐρυτέρας δημοσιότητος. Ἡ δευτέρα ἐνέργεια εἶναι ἡ πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας ἀποστολὴ ἐπιστολῆς, ἡ ὁποία κυκλοφορεῖ πλέον ὡς ἔγγραφον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἔχει οὕτω δημοσιότητα καὶ ἔχει συγχρόνως τὴν ἔννοιαν τῆς σοβαρᾶς προειδοποιήσεως ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἰδιαιτέρως σοβαρὸν καὶ ἐνδέχεται νὰ καταλήξῃ εἰς προσφυγὴν πρὸς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Καὶ ἡ τρίτη ἐνέργεια εἶναι ἡ προσφυγή. Σήμερον ὁ μόνιμος ἀντιπρόσωπός μας ἔλαβεν ὁδηγίας ὅπως ἀπευθύνῃ ἐπιστολὴν διαμαρτυρίας καὶ καταγγελίας πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας. Ἡ ἐνέργεια αὐτή, κατὰ τὴν πεποίθησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὰς γνώμας τῶν ἁρμοδίων συμβούλων της, εἶναι ἡ καλυτέρα τὴν ὁποίαν ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν, ἀποφεύγοντες συγχρόνως καὶ τὰς ἐνδεχομένας περιπλοκάς, ἢ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχεν ἡ προσφυγή. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, θὰ ἤθελον νὰ διαδηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων, οὐδὲν ἐκ τῶν δυνατῶν μέσων, παρέλειψε διὰ νὰ συμπαρίσταται εἰς τοὺς ἀδελφοὺς μας τὴν ὥραν αὐτὴν τῆς τραγῳδίας τὴν ὁποίαν ζοῦν. Πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι ὑπῆρξαν ἐντελῶς ἄδικοι αἱ κατηγορίαι, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἠμέλησεν ἢ δὲν ἐνδιεφέρθη ἐπαρκῶς διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀδελφῶν μας. Ἠγνοήθη ὅτι, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ἐζητήσαμεν τὴν παρέμβασιν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἐντὸς ἐλαχίστων ὡρῶν, μετὰ τὴν πρώτην ἀναγγελίαν τῶν γεγονότων. Καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα καὶ ἔκαμε καὶ αὐτὸς διαβήματα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἦσαν δυνατά. Ἠγνοήθη ἐπίσης, ὅπως ἀνεκοινώσαμεν καὶ χθές, ὅτι ἐκάμαμεν ἐντόνους διαμαρτυρίας ἢ ἄλλα διαβήματα πρὸς διαφόρους Κυβερνήσεις καὶ ὅτι πρὸς τὸν ἐνταῦθα Ἄγγλον Πρεσβευτὴν κατηγγείλαμεν ἐπανειλημμένως τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν Βρεταννικῶν στρατευμάτων εἰς τὸ ἔργον των, τῆς προστασίας τῶν Ἑλλήνων. Ἡ Κυβέρνησις, συνεπῶς, ἔπραξε τὸ καθῆκον της καὶ τὸ πράττει, διότι δηλοῖ ὅτι ὁλοψύχως καὶ μὲ σθένος εὑρίσκεται παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν φρικτὰ καὶ ἀδίκως χειμαζομένων ἀδελφῶν μας τῆς Κύπρου. Καὶ οὐδὲν θὰ παραλείψῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον, χρησιμοποιοῦσα ὅλα τὰ δυνατὰ καὶ ὅλα τὰ ὑπάρχοντα διπλωματικὰ καὶ πολιτικὰ μέσα πρὸς τοῦτο. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§19Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν κατὰ τὴν σημερινήν μου ὁμιλίαν θὰ προτάξω τὸ Κυπριακὸν θέμα, αὐτὸ δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς τὴν αἱματηρὰν ἐπικαιρότητα ποὺ παρουσιάζει — ἀτυχῶς — τὰς ἡμέρας αὐτὰς τὸ μέγα αὐτὸ ἐθνικὸν θέμα. Ἀκόμη δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι, ὡς ἐκ τῆς φύσεώς του τὸ Κυπριακὸν πρόβλημα, δικαίως διεκδικεῖ θέσιν πρωταρχικήν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ, κύριοι συνάδελφοι, οἱονεὶ παράδοσιν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος τοῦ Ἐργαζομένου Λαοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ, παράδοσιν, διότι ὁ ἀείμνηστος ἡγέτης του, ὁ Γεώργιος Καρτάλης, τὴν τελευταίαν περίοδον τῆς πολιτικῆς του σταδιοδρομίας ἔρριψε ὁλόκληρον τὸ βάρος του εἰς τὴν ἔρευναν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, τὴν προάσπισιν, τὴν προβολήν, τὴν μαχητικότητά του ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος, τοῦ θέματος τῆς ἐλευθερίας τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων. Αἱ μνημειώδεις ἀγορεύσεις τοῦ ἀειμνήστου Γεωργίου Καρτάλη, θὰ παραμείνουν ὡς μία ἀσφαλὴς πυξίς, ποὺ θὰ μᾶς καθοδηγῇ καὶ ἡμᾶς καὶ τὴν εὐρυτέραν δημοσίαν γνώμην, εἰς τὴν ὀρθὴν ἐνατένισιν τοῦ θέματος. Καὶ ποία ὑπῆρξε, κύριοι βουλευταί, ἡ κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος; Ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργός, ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1955, εὑρέθημεν ἄντικρυς ἀντίθετοι καὶ πρὸς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος καὶ πρὸς τὸν ὅλον χειρισμὸν αὐτοῦ. Δύο ὑπῆρξαν τὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἰς μὲν τὸ ἐσωτερικὸν ἡ Κυβέρνησις οἱονεὶ συρομένη φαίνεται μὲν ἐμμένουσα εἰς αὐτὸ ποὺ ἀποτελεῖ τὸν μύχιον πόθον τῶν Κυπρίων καὶ τὴν σαφῶς ἐθνικὴν γραμμήν, τὴν ἀνένδοτον ὑπεράσπισιν τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως καὶ τῆς ἀσκήσεως αὐτῆς ἐντὸς χρόνου εὐλόγου καὶ τακτοῦ, ὅμως, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν διεθνῆ στίβον ἐνεφάνισε σαφῆ τὰ σημεῖα μιᾶς νοοτροπίας ὑποχωρήσεως, μιᾶς νοοτροπίας συμβιβασμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ ἀπέφυγεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ προβάλῃ εἰς τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην τὰ βασανιστήρια, τὰ ὁποῖα ὁ δυνάστης ὁ Βρεταννός, μὲ τὸν σκληροτράχηλον ἐκεῖνον ἐκπρόσωπόν του, τὸν Χάρντιγκ, ἐπεφύλαξεν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Κυπρίους. Αὐτὴν τὴν προβολὴν ἀπέφυγε νὰ κάμῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ διὰ τὰς βαρβαρότητας τῶν Τούρκων καὶ εἰς βάρος τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων, καὶ εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Καὶ ἠκούσθη προχθὲς πικρὸν τὸ παράπονον τοῦ Ἐθνάρχου, ὅτι τὰ σημερινὰ γεγονότα δὲν εἶναι ἄσχετα μὲ τὴν θλιβερὰν διαπίστωσιν, ὅτι ἐγκαίρως δὲν εἶχε δοθῆ ἡ προσήκουσα δημοσιότης διὰ τὰ κακουργήματα τῶν Τούρκων εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, καὶ τῶν ἀδελφῶν τῆς Κύπρου, καὶ δὲν ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην, νὰ καυτηριάσῃ τὰς βαρβαρότητας αὐτὰς καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ δεόντως τὴν τουρκικὴν συμπεριφοράν. Εἶναι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ἡ προβολὴ αὐτή, ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀπανθρώπων πράξεων, ἕνα ἀτοὺ πολὺ ἰσχυρὸν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἐναντίον τοῦ Βρεταννοῦ δυνάστου. Καὶ εἶναι πάρα πολὺ εὐαίσθητος ἡ Βρεταννικὴ Αὐτοκρατορία εἰς τοιαύτας κατηγορίας διεθνῶς προβαλλομένας. Δι’ αὐτὸ πάντοτε προσπαθεῖ νὰ ἀποσοβῇ καὶ νὰ ἀποκρούῃ τοιαύτας κατηγορίας. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, μὲ ὅλην τὴν πολιτικήν της καὶ μὲ τὰς ἐπὶ μέρους πράξεις της, ὡδήγησεν εἰς τὴν ἀποδυνάμωσιν τοῦ ἀγῶνος τῶν μαχομένων Κυπρίων. Ὁ ἀγὼν αὐτὸς ὑπῆρξε τὸ πρωταρχικὸν ὅπλον διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῶν Κυπρίων. Δύο ὅπλα ὑπῆρξαν καὶ θὰ παραμείνουν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν μαχομένων Κυπρίων καὶ τῆς Κυβερνήσεως: Ὁ ἀγὼν καὶ ἡ πίστις εἰς τὴν τελικὴν νίκην καὶ ἡ προβολὴ τῶν ἐπονείδιστων πράξεων τοῦ Βρεταννοῦ δυνάστου καὶ τῶν Τούρκων συνεργόχων του. Ὑπῆρξε περαιτέρω ἄστοχος ὁ χειρισμὸς τοῦ ὅλου θέματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐνώπιον τοῦ Ο. Η.Ε. Δὲν εἶναι ἴσως ὥρα νὰ ἐπαναλάβωμεν τὰ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος ἄλλοτε εἴπομεν, ἀλλὰ ὁ χρόνος ἀπέδειξεν ὅτι ὑπῆρξεν ἄστοχος ὁ χειρισμὸς τὸν ὁποῖον ἐπεφύλαξεν εἰς τὴν ἱερὰν αὐτὴν ὑπόθεσιν ὁ σημερινὸς καὶ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ ὑπῆρξαν ἀκόμη πράξεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι κατατείνουν ἀθελήτως εἰς τὴν περαιτέρω δυσχέρανσιν τοῦ ἐθνικοῦ θέματος, ἡ προσχώρησις εἰς τὸ δόγμα Ἀϊζενχάουερ. Ὑπῆρξε πρᾶξις, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασύρῃ μόνον τὴν χώραν μας εἰς περιπετείας, ἀλλὰ ἀσφαλῶς ἐδημιούργησε μίαν δυσφορίαν τῶν Ἀραβικῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἶδον τὸ δόγμα αὐτὸ στρεφόμενον ἐναντίον των. Καὶ τέλος δὲν ὑπῆρξε ποτὲ σθεναρά, ὅσον ἔπρεπε ἡ στάσις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι τῶν ἰδικῶν μας συμμάχων, μελῶν τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ δικαίου αἰτήματος τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων. Ἀντιθέτως ὑπῆρξε μία στάσις ἀνοχῆς καὶ μακαριότητος, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας εἶναι τὸ ἀπαράδεκτον καὶ κατάπτυστον μήνυμα τοῦ τότε καὶ τώρα Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Ντάλλες, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔστειλε διὰ νὰ μᾶς ἐπιβάλῃ σιγήν, νὰ μᾶς κλείσῃ τὸ στόμα τῆς δικαίας διαμαρτυρίας, δι’ ὅσα ἔλαβον χώραν ἀποτρόπαια εἰς βάρος τῶν πληθυσμῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τέλος, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀντεπεξῆλθεν ὅσον ἐπεβάλλετο, εἰς τὴν ἀπὸ μακροῦ ἐπιχειρουμένην συστηματικὴν προσπάθειαν τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐξάψῃ τὸ ἀνύπαρκτον τουρκικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Μεγαλόνησον καὶ περαιτέρω νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, μεταξὺ δύο Κοινοτήτων, ὥστε νὰ παρέχεται ὡς μοιραῖον συμπέρασμα καὶ ὡς ἀναπόφευκτος λύσις ἡ διχοτόμησις τῆς Νήσου, ἢ τοὐλάχιστον νὰ διαιωνισθῇ ἡ κατοχὴ τῆς Νήσου ὑπὸ τῶν Βρεταννῶν καὶ ἡ δουλεία τῶν ἀδελφῶν μας Κυπρίων. Ἀπὸ τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1955, κύριοι συνάδελφοι, μέχρι τῆς 20ῆς Φεβρουαρίου 1956, καὶ μέχρι τῆς 10ης Δεκεμβρίου 1957, κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, τὸ 20μηνον, ἑξάκις ἔλαβον χώραν κακουργίαι, φόνοι καὶ ἐμπρησμοὶ εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου ἐκ μέρους τῶν Βρεταννῶν καὶ τῶν Τούρκων. Ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀντίδρασις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπῆρξεν οἵα ἔπρεπε καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρετηρήθησαν αἱ συνεχεῖς ὑποτροπαί. Ἔπρεπεν ἐξ ἀρχῆς, τὰ πρῶτα γεγονότα νὰ ἀποτελέσουν προειδοποίησιν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὅτι θὰ ὑπάρξῃ συνέχεια καὶ ὅτι θὰ συμβοῦν τὰ γεγονότα τῶν τελευταίων πέντε ἡμερῶν. Ἀλλὰ ἀκόμη ἀποτελεῖ κοινὴν συνείδησιν ὅτι τὰ τελευταῖα θλιβερὰ γεγονότα εἶχον ἐπιμελῶς προπαρασκευασθῆ καὶ ἐλάχιστοι ἐτέλουν ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῆς τῆς προπαρασκευῆς. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν: Ἆραγε ἐκείνη ἦτο ἀπληροφόρητος δι’ ὅσα ἐπρόκειτο νὰ συμβοῦν φοβερὰ καὶ τρομερὰ εἰς βάρος τῶν Κυπρίων; Καὶ ἐὰν τὰ ἐγνώριζε ποῖα προληπτικὰ μέτρα ἔλαβεν; Ὁ σχολιαστὴς τοῦ ραδιοφώνου τοῦ Λονδίνου Μέτσυ, προχθὲς ἔλεγεν: «Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι αἱ τουρκικαὶ ἐπιθετικαὶ ἐκδηλώσεις εἶχον σχεδιασθῆ προσεκτικῶς ἐκ τῶν προτέρων», ὡς ἐδήλωσεν ἀπεριφράστως ἐκπρόσωπος τοῦ Κυβερνήτου τῆς Κύπρου. Ὁ ἀνταποκριτὴς τῆς Βρεταννικῆς ἐπίσης ἐφημερίδος «Παρατηρητής», τηλεγραφεῖ προχθές: «Διατηρεῖ τὴν νομιμότητα πάντοτε ἡ τρομοκρατικὴ ὀργάνωσις τῶν Τούρκων καὶ ὅμως εἶναι ἡ μόνη ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὰς παλαιὰς καὶ διὰ τὰς τωρινὰς βαρβαρότητας». Ἡ Ἀστυνομία ἡ Βρεταννικὴ ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τουρκικὴν κατὰ τὸ πλεῖστον σύνθεσιν. Ἡ ἐπέμβασις τῶν Βρεταννικῶν δυνάμεων ἐγένετο κατόπιν ἑορτῆς. Ὁ Βρεταννικὸς στρατὸς ἐθεᾶτο ἀπαθῶς τοὺς ἐμπρησμοὺς καὶ τὴν δρᾶσιν τῶν κακούργων εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων. Καὶ ὁ αὐτόπτης μάρτυς, ὁ βουλευτὴς καὶ πρώην Ὑπουργὸς κ. Ἔβατ, σᾶς ἔδωσε μὲ τὴν γνωστὴν δήλωσίν του κατὰ τὴν ἐπιστροφήν του ἐκ Κύπρου, τὴν πολύτιμον μαρτυρίαν του. Ἔχει, λέγει συντριπτικὰς ἀποδείξεις ὅτι τὰ ἐπεισόδια ὑπεκινήθησαν ἀπὸ τὰς δυνάμεις ἀσφαλείας, ἐν συνεργασίᾳ μὲ ἐγκληματικὰ στοιχεῖα. Ἡ ἐπέμβασις τῶν Ἄγγλων δὲν ἐγένετο παρὰ μόνον πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἄμυναν τῶν κακοποιηθέντων Ἑλλήνων. Ἡ ἐπέμβασις δὲν ἐγένετο διὰ νὰ προστατευθοῦν οἱ Ἕλληνες, ἐγένετο διὰ νὰ ματαιωθῇ ἡ ἄμυνα τῶν Ἑλλήνων ἐναντίον τῶν ἐπιδρομέων Τούρκων. Καὶ ὅμως, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς ἤρξαντο τὰ τρομοκρατικὰ αὐτὰ γεγονότα ὧραι 6½ ἡμίσιαι εἶχον παρέλθει μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἠκούετο ὁ Βασιλικὸς λόγος καὶ εἰς τὸ μακρὸν ἐκεῖνο κείμενον, τὸ μεστὸν ἐννοιῶν, λέξις δὲν ὑπῆρχε διὰ τὰ δραματικὰ γεγονότα τῆς Κύπρου. Καὶ βεβαίως εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην φέρει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ κείμενον τοῦ Βασιλικοῦ λόγου. Καὶ ἦλθον μετὰ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐξαρθῇ δικαίως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας ρήτορας ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Τύπον καὶ ἐν γένει νὰ τονισθῇ πόσον ξέναι ὑπῆρξαν πρὸς τὴν ψυχολογίαν τοῦ λαοῦ, πόσον ἄτονοι ὑπῆρξαν αἱ λέξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι οἱονεὶ παρεμπιπτόντως περιελήφθησαν εἰς τὸ κείμενον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ ἀφεώρων τὰ φοβερὰ γεγονότα τῆς Κύπρου. Ἡ ἀντίδρασις ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε δικαίως ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐτόνισεν ὅτι ἡ ἀντίδρασις αὐτὴ ἡ ἀσθενὴς εἶναι δυνατὸν διαχεομένη εἰς τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην νὰ ἐπιφέρῃ περαιτέρω ζημίας εἰς τὸ ἐθνικὸν θέμα, διότι ἐμφανίζει τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἐλάχιστα ἀντιδρῶσαν εἰς ὅσα φοβερὰ λαμβάνουν χώραν εἰς βάρος τῶν ἀδελφῶν Κυπρίων. Κατηγορήθη ὁ Ἕλλην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι προσέφυγεν εἰς τὸ ΝΑΤΟ πρῶτον, καὶ δεύτερον ὅτι προσέφυγεν ἐκεῖ διὰ νὰ καταγγείλῃ τοὺς Τούρκους ὅτι διὰ τῶν πράξεών των οὐδὲν ἄλλο ἐπιχειροῦν παρὰ νὰ ματαιώσουν τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τῶν Βρεταννῶν ἀπέναντί μας. Θύματα, λοιπόν, καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Βρεταννία τῶν τουρκικῶν ὠμοτήτων, κατὰ τὰς ἀπόψεις τοῦ Ἕλληνος Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ ἐδικαιολογήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τάχα καθυστερημένα ἐπληροφορήθη τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ἔβατ ὡσανεὶ μόνον ἀπὸ τὸν ἀπὸ μηχανῆς αὐτὸν Θεὸν τὸν ξένον αὐτὸν βουλευτήν, θὰ ἔδει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ γνωρίσῃ ὅτι παρεσκευάζοντο τὰ φοβερὰ αὐτὰ γεγονότα ἐν συνωμοσίᾳ τῶν Βρεταννῶν καὶ τῶν Τούρκων καὶ ὡσανεὶ ἀκόμη κατὰ τὰς προλαβούσας εὐκαιρίας τοιούτων θηριωδειῶν δὲν ὑπῆρξε καὶ πάλιν συνενοχὴ καὶ συνωμοσία Βρεταννῶν καὶ Τούρκων καὶ ἀνέμενεν ὁ Ἕλλην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν τυχαίαν ἄφιξιν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ τοῦ Αὐστραλοῦ βουλευτοῦ, διὰ νὰ πληροφορηθῇ τὴν συνενοχὴν τῶν Ἄγγλων διὰ νὰ στρέψῃ καὶ κατ’ αὐτῶν τὴν διαμαρτυρίαν του. Προὐκλήθη ἰσχυρὰ ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ ἐὰν θὰ ἔδει νὰ προσφύγῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὸ ΝΑΤΟ ἢ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας τοῦ Ο.Η.Ε. Ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἀβέρωφ ἐπιχειρήματα νομικά, σοβαρά. Ὅμως, ἂς τὰ παρείδωμεν πρὸς στιγμήν, καὶ ἂς διαπιστώσωμεν ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀντίδρασις τῶν Βρεταννῶν καὶ τῶν Τούρκων, τῶν κατηγορουμένων, ἔναντι τῆς προσφυγῆς μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Ἰδού, κύριοι βουλευταί, μὲ πόσην χαρὰν καὶ μὲ πόσην εὐφροσύνην ὑπεδέχθησαν οἱ κατηγορούμενοι τοῦ εἰσαγγελέως τὴν μήνυσιν ἐνώπιον τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀνταποκριτὴς τῶν «Τάϊμς», τῆς ἐγκυροτάτης Βρεταννικῆς ἐφημερίδος, τῆς γνησίως ἐκφραζούσης τὰς ἀπόψεις τοῦ Ἀγγλικοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀνταποκριτὴς ἐν Ἀγκύρᾳ, τηλεφωνεῖ πρὸς τὴν ἐφημερίδα του: «Ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἐπληροφορήθη τὸ Ἑλληνικὸν διάβημα μὲ προφανῆ εὐχαρίστησιν, διότι οἱ Τοῦρκοι ἔχουν πολλὰ νὰ εἴπουν ἐκεῖ, πιστεύουν δὲ ὅτι τὰ ἄλλα κράτη τὰ ὁποῖα ἀγαποῦν τὸ δίκαιον — σημειώσατε, οἱ ἀποικιοκράται ἀγαποῦν τὴν Τουρκίαν — θὰ δεχθοῦν ὡς ἀλήθειαν ὅτι τὴν τρομοκρατίαν δὲν ἀσκοῦν οἱ Τοῦρκοι, θὰ δεχθοῦν ὡς ἀλήθειαν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ Τοῦρκοι θὰ ἰσχυρισθοῦν». Ἰδοὺ πῶς εἰσαγγελέως καὶ κατηγορουμένων ὑπάρχει ἀγαστὴ σύμπτωσις ἀπόψεων. Ὁ κατηγορούμενος κρίνει ὅτι τὸ δικαστήριον ἐκ τῶν προτέρων θὰ τὸν ἀπαλλάξῃ καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς ἐπιμένει ὅτι τάχα ἐκεῖ εἰσάγων τὴν ποινικήν του ἀγωγὴν ἔχει ἐξησφαλισμένην τὴν καταδίκην. Ἀλλὰ ἄραγε ἡ ἄλλη πλευρά, ὁ Βρεταννὸς κατηγορούμενος, ἐδυσφόρησε μήπως διὰ τὴν τοιαύτην διαδικαστικὴν ἐνέργειαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως; Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τοῦ Λονδίνου τὸ Μπὶ–Μπὶ–Σὶ, λέγει μεταξὺ ἄλλων: «Ἴσως ἡ πλέον ἐλπιδοφόρος ἔνδειξις τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶναι ἡ αἴτησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μεσολάβησιν τοῦ ΝΑΤΟ, ἐνῷ πέρυσι καὶ αὐτὸς ὁ Μακάριος ἐτάχθη κατὰ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ ἔρχεται προσεπίκουρος ἀπὸ τὴν ἄλλην ἀκτὴν τοῦ Ὠκεανοῦ ὁ Τοῦρκος Πρεσβευτὴς εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας διὰ νὰ εἴπῃ μὲ τὴν σειράν του, ὅτι ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις προτιμᾷ τὴν συζήτησιν τοῦ Κυπριακοῦ εἰς τὸ μόνιμον Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ. Περίεργοι συμπτώσεις προτιμήσεων κατηγορουμένων καὶ κατηγόρων. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι πρὸς τὸ παρὸν ἡ φρόνησις ἐπέβαλε νὰ ἀποφύγωμεν τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Ἐὰν τὰ γεγονότα ἐκτραχυνθοῦν τότε βεβαίως καὶ αὐτὸ θὰ μετέλθωμεν τὸ ὅπλον καὶ ἀνήγγειλεν ἀπόψε ὅτι ἐπεχείρησεν ἀρχὴν τῆς προσπαθείας αὐτῆς. Τί ἄραγε ἀναμένει ὁ Ἕλλην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν; Ἀφ’ ἧς χθὲς ὡμίλει ἀπὸ τοῦ βήματος τὸ τηλεγράφημα τοῦ Κιτίου Ἀνθίμου ἐκυκλοφόρει μεταξὺ τῶν κ.κ. συναδέλφων διὰ νὰ ἀναγγείλῃ τὸ συνεχιζόμενον ὄργιον τοῦ αἵματος εἰς βάρος τῶν Κυπρίων. Σήμερον τὸ μήνυμα τοῦ Κιτίου εἶναι ἀκόμη πλέον δραματικόν. Νέα θύματα προστίθενται καὶ αἱ περιουσίαι τῶν Ἑλλήνων εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Τούρκων καὶ τῶν Βρεταννῶν συνενόχων τῶν πρώτων. Τί ἄραγε πρέπει νὰ γίνῃ ἀκόμη διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐπικίνδυνος ἐκείνη κατάστασις; Διότι αὐτὸ προφανῶς ὑπαινίσσεται ὁ κ. Ἀβέρωφ, ἡ ὁποία θὰ καθιδρύσῃ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καὶ θὰ ματαιώσῃ καὶ αὐτὴν τὴν ἄσκησιν τοῦ «βέτο» ἐκ μέρους τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας ἀκόμη. Πρέπει, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ μὴ ὑπάρξῃ ζῶσα Ἑλληνικὴ ψυχὴ εἰς τὴν Κύπρον διὰ νὰ ἀποφασίσητε τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας; Ἐὰν ζητοῦμεν τὴν προσφυγήν, ἐὰν ἐναγωνίως τηλεγραφῇ πρὸς τὸν Ο.Η.Ε. ὁ Ἐθναρχεύων ἀπὸ χθὲς ἀκόμη, ζητῶν τὴν ἄμεσον ἐπέμβασιν τοῦ Ο.Η.Ε., εἶναι διὰ νὰ προλάβωμεν τοὺς περαιτέρω φόνους καὶ τὰς καταστροφάς. Ὅταν τὸ πᾶν θὰ ἔχῃ ἐκλείψει θὰ εἶναι περιττὴ καὶ ἡ προσφυγή σας καὶ ἡ παραμονή σας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§20Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Λυποῦμαι διότι ὁμιλητὴς τῆς ἰδικῆς σας σοβαρότητος ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου ὅτι ἐὰν ἡ κατάστασις καθίστατο ἐπικίνδυνος θὰ ἐματαιοῦτο καὶ τὸ δικαίωμα ἀκόμη τῆς Ἀγγλίας νὰ προβάλῃ Βέτο ἐπὶ τῆς οὐσίας. Τοῦτο δὲν ματαιοῦται εἰς καμμίαν περίπτωσιν. Δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς χθεσινῆς συζητήσεως, ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς θέσω ἕνα μόνον ἐρώτημα. Σεῖς ὁ ὁποῖος εἶσθε τόσον θερμὸς ὑποστηρικτὴς τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, θὰ ἀνελαμβάνατε τὴν εὐθύνην νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τοῦ Ο.Η.Ε., διότι προσεφύγαμεν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας; Διότι βάσει τοῦ ἄρθρου 12 ὑπάρχει δυστυχῶς αὐτὴ ἡ ἐμπλοκή, θὰ ἀνελαμβάνατε τὴν εὐθύνην;

§21Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν γνωρίζω τὶ θὰ ἔπραττον ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν σας. Βεβαίως εἶμαι ἀπεστερημένος ὅλων ἐκείνων τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ζηλοτύπως κρατεῖτε ἀπόρρητα εἰς τὴν διάθεσίν σας, ὅμως ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν περικοπὴν τῆς χθεσινῆς σας ὁμιλίας, ἡ ὁποία προδίδει πόσην ὀλίγην πίστιν ἔχετε εἰς τὰς ἐνεργείας σας. Ἰδοὺ τὶ εἴπατε χθές: «Ἡμεῖς ἀπεφύγαμεν νὰ διαπράξωμεν τὸ σφάλμα..... (Ἀναγινώσκει)...». Ἰδού, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι μόνος ἀνοίγετε τὸν δρόμον διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ δυσκολία νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§22Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Σᾶς εἶπον εἴτε κατ’ ἄλλον τρόπον, καὶ ἐπελέξαμεν σήμερον ἄλλον τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν δημιουργεῖ αὐτὴν τὴν περιπλοκήν. Ἐπίσης δὲν ἀποκλείεται ἐὰν δημιουργηθῇ μία κατάστασις ἄκρως δυσάρεστος, νὰ ἀναλάβωμεν τότε τὰς εὐθύνας, ἔστω καὶ ἂν ματαιώσωμεν τὴν προσφυγὴν εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν, νὰ κάμωμεν τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Σήμερον πάσῃ θυσίᾳ ἐπιθυμοῦμεν νὰ μὴ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν ὑποθήκην τῆς ματαιώσεως ἐνδεχομένως τῆς ματαιώσεως τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν.

§23Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, φέρετε ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην διευθύνοντες τὸν λεπτὸν αὐτὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς ὑποθέσεως τῆς χώρας. Ὅμως νομίζω ὅτι ἀφ’ ἧς διαπιστώνει ὁ Ἐθναρχεύων ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀνυπεράσπιστοι πλέον παραδίδονται εἰς τὴν Τουρκικὴν θηριωδίαν καὶ τὴν Βρεταννικὴν συνενοχήν, δὲν βλέπω τὶ ἄλλο μένει, τὶ ἄλλο ὅπλον διαθέτετε διὰ νὰ προστατεύσητε τὴν ζωήν, τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν τῶν ἀδελφῶν μας. Κλείων τὸ κεφάλαιον αὐτό, κύριοι βουλευταί, θὰ διαδηλώσω μὲ τὴν σειράν μου τὸν βαθὺ ἀποτροπιασμὸν διὰ τὰ ἐγκλήματα ποὺ διαπράττονται ἀπὸ κράτη τὰ ὁποῖα ἐπιμένουν νὰ ἐμφανίζουν ἑαυτὰ πεπολιτισμένα καὶ μετέχοντα τοῦ ἐλευθέρου κόσμου καὶ ἀκόμη νὰ ἐκφράσω τὴν συμπάθειαν πρὸς τὰ θύματα αὐτῶν τῶν θηριωδιῶν. Ἡ παγκόσμιος ἀνθρωπίνη συνείδησις θὰ καταδικάσῃ ἀναμφισβητήτως τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα δικαίως εἶπεν ὁ Αὐστραλὸς βουλευτὴς ὅτι ἐνθυμίζουν, ἐὰν δὲν ὑπερβάλλουν, τὰς θηριωδίας τοῦ Χίτλερ καὶ τοῦ Μουσολίνι. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ ἀμφισβητήσω τὰς δυσκολίας ποὺ ἀντιμετωπίζει καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προσπαθείας νὰ ὁδηγήσῃ τὸ Κυπριακὸν θέμα εἰς τὸ αἴσιον τέρμα. Πιστεύω ὅμως ἀκραδάντως ὅτι ἀποτελεῖ βασικὴν προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἐπιτυχῆ προώθησιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος, νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν Κυβέρνησις ἐλευθέρα, Κυβέρνησις ἀδέσμευτος, δυναμένη ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ προβαίνῃ εἰς τοὺς προσφόρους χειρισμοὺς καὶ νὰ ἀξιοποιῇ τὰς ἀνακυπτούσας δυνατότητας χωρὶς νὰ σκέπτεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φανῇ δυσάρεστος πρὸς μίαν οἱανδήποτε πλευρὰν καὶ ἐξ αὐτοῦ νὰ δοκιμάσῃ ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς ἰδίας αὐτῆς θέσεως. Μία Κυβέρνησις μόνον ἐλευθέρα καὶ ἀδέσμευτος εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς αἰσίαν λύσιν τὸ Κυπριακὸν θέμα. Τὰ μέτρα εἶναι γνωστά. Ἔλεγον καὶ ἀρχόμενος τῆς ὁμιλίας μου, τὸ μέγα ὅπλον παραμένει ἡ ἔντονος προβολὴ τῶν θηριωδιῶν εἰς τὴν παγκοσμίαν κοινὴν γνώμην, ἡ ἐπίσπευσις τῆς καταδίκης τῶν Βρεταννῶν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ πολίτου εἰς τὸ Στρασβοῦργον. Ὑπνώττει ἡ προσφυγὴ ἀπὸ δύο καὶ ἥμισυ ἔτη, ἐνῷ ἦτο ὑπόθεσις, ἐὰν πράγματι ὑπῆρχε θέλησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐλαχίστων μηνῶν. Ἡ προσφυγή μας ἐγένετο τὸ 1956, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ τὶ κατηγγείλαμεν; Ὅτι διὰ πράξεων τοῦ Χάρντιγκ δημοσιευθεισῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως παρεβιάζετο διάταξις Συμβάσεως τῆς Ρώμης, περὶ προστασίας τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ ἀνθρώπου καὶ πολίτου. Ἤρκει ἡ ἁπλῆ παραβολὴ τῶν δύο αὐτῶν κειμένων, τοῦ κειμένου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως τῆς Κύπρου καὶ τοῦ κειμένου τῆς Συμβάσεως διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀπόφασις. Καὶ ὅμως παρῆλθον δύο καὶ ἥμισυ ἔτη καὶ ἀκόμη συζητοῦμεν καὶ ἀκόμη ἀναμένομεν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐὰν ἐπεζητήσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἐπεζητήσαμεν ὡς ὅπλον διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τοῦ Ο.Η.Ε. Συνεζητήθησαν δύο προσφυγαὶ καὶ ἀκόμη ἀναμένομεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Στρασβούργου. Περαιτέρω ἡ διακήρυξις τοῦ ἀγωνιστικοῦ πνεύματος τῆς Κύπρου, ἡ συμπαράστασις ἡ εἰλικρινὴς καὶ ἡ ἐντύπωσις ὅτι εἶναι εἰλικρινὴς τῶν Κυπρίων, ἰδοὺ ἕνα περαιτέρω ἀποτελεσματικὸν μέτρον διὰ τὴν αἰσίαν προώθησιν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Καὶ τέλος ἀπομένει ἡ ἀξιοποίησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῆς στρατηγικῆς θέσεως τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἀκόμη τῶν ἀνακατατάξεων ποὺ ραγδαίως συμβαίνουν τὴν ἐποχὴν αὐτὴν εἰς τὸν χῶρον ποὺ εὑρίσκεται ἡ μικρὰ Ἑλλάς. Μὲ τὰς ἀσθενεῖς μας δυνάμεις νὰ φράξωμεν τὸν δρόμον πρὸς οἱονδήποτε ἀπαράδεκτον συμβιβασμόν, πρὸς οἱανδήποτε ὑποχώρησιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τοὺς μυχίους πόθους τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Δι’ ὀλίγων, κύριοι βουλευταί, θὰ καθορίσω τὴν θέσιν τοῦ Κόμματος εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν γενικώτερον ἐξωτερικὸν προσανατολισμὸν τῆς Χώρας. Τὸ ἰδικόν μας Κόμμα ὁδηγούμενον ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῶν ἀειμνήστων Ἀρχηγῶν του Ἀλεξάνδρου Σβώλου, καὶ Γεωργίου Καρτάλη, ὑπῆρξε καὶ παραμένει ἀκραιφνῶς Δημοκρατικὸν Κόμμα, στερεῶς προσηλωμένον εἰς τὰ ἰδεώδη τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς εἰρήνης, ἠθικῶς ἀδιάλλακτον εἰς τὴν προάσπισιν τῶν δικαίων τοῦ Ἔθνους καὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Λαοῦ. Καθόσον ἀφορᾶ τὸν ἐξωτερικὸν προσανατολισμὸν τῆς Χώρας, κατ’ ἐπανάληψιν διεκηρύξαμεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς τὸν Δυτικὸν Κόσμον. Ἡ Ἑλλὰς παραμένει εἰς τὸ Βορειοατλαντικὸν σύμφωνον, καὶ ἀποβλέπει εἰς αὐτὸ ὡς πρὸς ἕνα σαφῶς ἀμυντικὸν σύμφωνον. Ἡ Ἑλλὰς σέβεται καὶ δέχεται τὰς ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπορρέουν ἀπὸ τὸν ἀμυντικὸν χαρακτῆρα τοῦ Βορειοατλαντικοῦ Συμφώνου. Ἡ Ἑλλὰς δικαιοῦται καὶ ὀφείλει ἐντὸς τῶν συμμαχικῶν της ὑποχρεώσεων νὰ ἔχῃ καὶ νὰ διατυπώνῃ ἰδίαν γνώμην, νὰ τὴν ὑποστηρίζῃ μετὰ σθένους μακρὰν πάσης τάσεως ὑποτελείας καὶ ὑποταγῆς πρὸς οἱανδήποτε κατεύθυνσιν. Ἡ Ἑλλὰς δικαιοῦται νὰ προσδιορίσῃ τὰς πράξεις καὶ τὰς παραλείψεις της εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἐντὸς τοῦ πλαισίου βεβαίως τῶν συμμαχικῶν δεσμῶν, μὲ μοναδικὸν ὅμως κριτήριον καὶ γνώμονα τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον. Ἡ Ἑλλὰς δικαιοῦται καὶ πρέπει νὰ ἀσκῇ καθαρῶς Ἑλληνικὴν πολιτικήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἔναντι τοῦ προβλήματος τοῦ ἐξωτερικοῦ προσανατολισμοῦ τῆς Χώρας. Παρέπονται ὅθεν τὰ ἀκόλουθα. Φιλία πρὸς ὅλους οἵτινες σέβονται τὴν ἀνεξαρτησίαν μας καὶ ἰδίᾳ πρὸς γείτονας καὶ Ἄραβας. Διατήρησις ἀγαθῶν σχέσεων μὲ Μεγάλας Δυνάμεις. Καθορισμὸς ἐξωτερικῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς. Πολιτικὴ εἰρήνης καὶ ἄρα ὄχι πυρηνικὰς βάσεις, ἐναντίον τῶν ὁποίων εἰς τὰς προσφάτους ἐκλογὰς ἐψήφισαν τὰ 60% τοῦ λαοῦ. Ὅθεν πρέπει νὰ εἶναι μακρὰν τῆς σκέψεως πάσης Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἡ παραχώρησις βάσεων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν πεδίου ἐκτοξεύσεως πυραύλων. Ἐξηγήσαμεν διὰ μακρῶν ἀπὸ τοῦ ἰδίου βήματος πρὸ ὀλίγων ἀκόμη μηνῶν, τὸν παρελθόντα Φεβρουάριον ὅτι εἶναι καὶ πρὸς τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας ξένη καὶ πρὸς τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ΝΑΤΟ ἄσχετος ἡ ἐγκατάστασις τῶν πυρηνικῶν αὐτῶν βάσεων εἰς τὴν Χώραν καὶ μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν ἀφορμὴν ὀλέθρου καὶ ἀφορμὴν ἀφανισμοῦ. Καὶ ἐνῷ τὸ θέμα ἐτέθη ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα τοὐλάχιστον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐνώπιον τοῦ λαοῦ κατὰ τρόπον σαφῆ, καὶ ἐνῷ ὁ λαὸς ἀπεφάνθη καὶ εἰς τοῦτο εἰδικώτερα ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, ὁ λαός, ἡ πλειοψηφία ἀπεφάνθη ἐναντίον τῆς ἐγκαταστάσεως αὐτῶν τῶν ὀλεθρίων βάσεων εἰς τὴν χώραν μας. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις ἀντιπαρῆλθε τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἐσίγησεν ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ παρωνυχίδος. Διατηροῦμε πάντοτε τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν προλαβοῦσαν συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεμία δέσμευσις ἔχει ἀναληφθῆ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοιούτων βάσεων. Ἀπομένει ἁπλῶς νὰ δώσῃ κἄποιαν στιγμὴν πρὶν λήξῃ ἡ συζήτησις, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἁρμοδίου ἐκπροσώπου της, μίαν πληροφορίαν τοῦ τὶ σημαίνει ἡ ἀναγραφεῖσα προσφάτως εἰς τὸν τύπον πληροφορία ὅτι ἀφίκετο εἰς τὴν χώραν μας 25μελὴς ἀντιπροσωπεία τεχνικῶν ἐμπειρογνωμόνων τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ἀκόμη μία εἴδησις δημοσιογραφικὴ βεβαίως, ὅτι ἐπίκειται ἡ ἀποστολὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα πυρηνικῶν πυραύλων. Ἰδοὺ δύο πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι ὅσον καὶ ἂν εἶναι δημοσιογραφικαί, θίγουσαι ἕνα τόσον καίριον θέμα ἀξίζει νὰ τύχουν τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἔχωμεν μίαν διευκρίνισιν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ προσπαθήσω συνοπτικῶς νὰ διεξέλθω τὰ σημεῖα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸν ἐσωτερικὸν τομέα. Ὀρθῶς νομίζω οἱ προλαλήσαντες ἔρριψαν τὸ βάρος τῶν ὁμιλιῶν των εἰς τὸν τομέα τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Πράγματι δεινοὶ κίνδυνοι ἀναμένουν τὴν Χώραν καὶ ἀναμένουν τὸ μέλλον τὸ οἰκονομικὸν τοῦ λαοῦ ἐὰν ὁ σήμερον ρυθμὸς συνεχισθῇ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πραγματοποίησιν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν χώραν μας. Ποῖα εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς. Παντελὴς ἔλλειψις προγραμματισμοῦ καὶ σχεδιασμένων παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Ἀκόμη ἡ παρατηρουμένη κατ’ ἔτος μείωσις τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων, ἡ σημαντικὴ καθυστέρησις βασικῶν ἔργων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ ἡ ἀνώμαλος ἐκτέλεσις ὡρισμένων ἔργων. Θὰ δώσω ὡρισμένους ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδόθησαν ἀπὸ ἄλλους καὶ οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς ὁδηγοῦν εἰς πολὺ ἀπογοητευτικὸν συμπέρασμα. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ ἡγεσία τῆς χώρας αὐτῆς νὰ ἀφυπνισθῇ καὶ νὰ ἀναλογισθῇ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ πραγματοποιήσῃ μίαν εἰρηνικὴν ἐπανάστασιν εἰς τὸν καίριον αὐτὸν τομέα, διότι μόνον ἀπὸ τὴν ἐπιτυχῆ διαχείρισιν τοῦ τομέως αὐτοῦ ἐξαρτᾶται καὶ ἡ λύσις τοῦ ἄλλου καιρίου προβλήματος τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς μεγάλης ὑποαπασχολήσεως τῶν κατοίκων τῆς Ἑλλάδος. Ἐπίσης ἀπὸ τὴν λύσιν αὐτῶν ἐξαρτᾶται καὶ ἡ ἀντιμετώπισις ἑνὸς ἄλλου ἐπίσης ἐπικινδύνου προβλήματος οἷον εἶναι ἡ συνεχιζομένη αἱμορραγία χρησίμων Ἑλλήνων εἰς ξένας περιοχὰς τῆς ὑδρογείου. Ἀνέφερε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς ὁ κύριος Στεφανόπουλος. Εἶναι βαρυσήμαντοι καὶ ἀξίζει νὰ ἐπαναληφθοῦν. Εἶναι μόνον τέσσαρες. Τὸ 1957 ὑπῆρχε πρόβλεψις κρατικῶν ἐσόδων 11 δισ. καὶ ἡ πρόβλεψις ἐπενδύσεων παραγωγικῶν 1900 ἑκατομ. Ὅμως ὁ ἀπολογισμὸς ἀπέδειξεν ὅτι τὰ ἔσοδα ἀνῆλθον εἰς 13 δισ. Δηλαδὴ δύο δισεκατομμύρια ἐπὶ πλέον. Αἱ ἐπενδύσεις ὅμως δὲν παρηκολούθησαν τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων. Αἱ ἐπενδύσεις κατῆλθον ἀπὸ 1900 εἰς 1752 ἑκατομ. Εἶναι θλιβερὴ πράγματι ἡ εἰκὼν τὴν ὁποίαν δίδουν οἱ τέσσαρες ἀριθμοί. Περαιτέρω θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι ἐνῷ εἰς τὰ 1950–51 αἱ ἐπενδύσεις ἀντιπροσώπευαν τὸ 8,3% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὸ 1957 ἀντιπροσώπευαν τὸ 2,3%. Τὸ 1951–52 τὸ 5%. Ἤδη βαδίζομεν πρὸς τὴν ἐκμηδένισιν. Αὐτὰ εἶναι στοιχεῖα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Βεβαίως ὑπάρχει ἕνα πρόχειρον ἐπιχείρημα ἐναντίον τῆς ἰδικῆς μου ἀπόψεως, ὁ περιορισμὸς ἔκτοτε τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ θὰ εἶχα νὰ ἀντείπω ὅτι ἔργον ὑπῆρξε τῶν ἔκτοτε κυβερνησάντων τὴν χώραν, ὁ περιορισμὸς τῆς βοηθείας ἐνῷ ἀνῆλθον εἰς τὴν ἐξουσίαν μὲ τὸ σύνθημα τῆς αὐξήσεως τῆς βοηθείας καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν των ἡ βοήθεια ἐκμηδενίζεται. Θὰ εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ ἀναπληρωθῇ ἡ βοήθεια αὐτὴ ἀπὸ ἄλλας πηγάς. Καὶ ἡ γείτων Τουρκία δύναται νὰ σᾶς καθοδηγήσῃ, ἡ ὁποία παραμένει πάντοτε τὸ χαϊδευμένο παιδὶ τοῦ Στέϊτ Ντηπάρτμεντ καὶ τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ὅμως εἰς τὴν Τουρκίαν σήμερον ἡ Σοβιετικὴ οἰκονομία πραγματοποιεῖ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις μὲ ἀνταλλαγὴν ἐξαγωγῆς γεωργικῶν προϊόντων. Ἰδοὺ παράδειγμα πρὸς μίμησιν. Ἰδοὺ πηγὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖτε νὰ ἀναπληρώσητε τὴν μειωμένην συνεχῶς συμμαχικὴν βοήθειαν. Ἀκόμη δύο ἀριθμοὶ εἶναι ἐπίσης πολὺ θλιβεροί, κύριοι συνάδελφοι. Ἐν ἔτει 1950 αἱ κρατικαὶ ἐπενδύσεις, αἱ παραγωγικαὶ ἐπενδύσεις γενικῶς ἐξεπροσώπουν τὸ 9,9% τοῦ συνόλου τῶν ἀγαθῶν. Τὸ 1957 εὑρισκόμεθα εἰς τὸ 7,7% δηλαδὴ 20% ἐπὶ ἔλαττον. Πηγαὶ τῶν στοιχείων αὐτῶν εἶναι ἡ ὑπηρεσία ἐθνικοῦ λογαριασμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος σχολιάζονται οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἀπὸ τὸν Διοικητὴν ὡς ἑξῆς: Τὰ ποσοστὰ ταῦτα εἶναι οὐσιωδῶς χαμηλότερα τῶν ἀντιστοίχων εἰς τὰς πλείστας εὐρωπαϊκὰς χώρας»....

§24Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῆτε φυσικὰ ὅτι τὰ μεγαλόπνοα προγράμματα ἐπενδύσεων δὲν συμβιβάζονται εὐκόλως μὲ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ ὅτι καὶ τὸ πρόγραμμά της τῶν ἐπενδύσεων ἐπραγματοποίησε, καὶ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα διετήρησε μὴ διστάσασα καὶ ἀντιδημοκρατικὰ μέτρα νὰ λάβῃ πρὸς διατήρησιν τῆς νομισματικῆς καὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος.

§25Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ ἡ ἐξαθλίωσις τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐργαζομένων πρέπει νὰ εἶναι τὸ τίμημα τῆς πολιτικῆς σας.

§26Ι. ΖΙΓΔΗΣ. ...... (ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος).........

§27Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ συνεχίσω ἀλλὰ ἐὰν θέλετε νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπε προχθὲς ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, νὰ αὐξήσωμεν τὰς συντάξεις καὶ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια....

§28Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἄλλο τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§29Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν καταλογίζω τὴν ἄποψιν τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου, κυρίου Μπουρνιᾶ, εἶναι ἀντίκτυπος ἐκ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ὁποίας ἐξαίρεται ἡ ἀνάγκη εἰς βάρος τῶν καταναλωτικῶν ἀναγκῶν νὰ ὑπάρχουν πλεονάσματα διὰ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Κατηγορίαν τὴν ὁποίαν ἀπευθύνομεν διότι ἐνῷ ὑπάρχει ἡ ἀπαγγελία δὲν ἐπεβεβαιώθη ἡ πρᾶξις. Καὶ ἰδοὺ τὶ λέγει προσφάτως ἀκόμη ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπεύθυνος Σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως ὁμιλῶν εἰς συγκέντρωσιν εἰς Θεσσαλονίκην. «Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη........ (ἀναγινώσκει)......». Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ ὅτι μυστήριον πάντοτε καλύπτει τὴν τύχην τῶν 17 ἑκατομμυρίων δολλαρίων τὰ ὁποῖα ἡ συμβολὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ρόδου συναδέλφου, κυρίου Ζίγδη, εἶχε διασφαλίσει διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ μεγάλου ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου τοῦ Ἀχελώου. Καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐφ’ ὅσον προεκλήθη καὶ χθὲς καὶ σήμερον διὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ της νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Εἶναι ἀδέσμευτοι αἱ πιστώσεις αὐταί; Παραμένουν ἐλεύθεροι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ μεγαλυτέρου ἔργου τῆς συγχρόνου ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας καὶ ἐὰν ὄχι ποῖαι εἶναι αἱ κυρώσεις αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν ἢ θὰ ἐπιβληθοῦν κατὰ τῶν ὑπευθύνων; Καὶ συνεχίζει ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος: «..... ἡ σημαντικὴ καθυστέρησις εἰς τὴν ἐκτέλεσιν...... (ἀναγινώσκει) ..........». Ἰδού, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ἀπευθύνομαι ἐπίσης καὶ πρὸς τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας διότι εἶχεν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ θέματος διὰ νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι ἐν ἔτει 1952 μετηνάστευσε, διότι δὲν εὕρισκε διέξοδον ἐδῶ τὸ 12% καὶ μόνον τοῦ ηὐξημένου κατὰ τὸ ἔτος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. Δηλαδὴ τὸ 1952 ἐπὶ αὐξήσεως 67.000 μετηνάστευσεν ἀριθμὸς 8.200. Θέλετε νὰ μάθετε τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἀντιστοίχους τῶν ἐτῶν 1956 καὶ μετέπειτα; Ἰδοὺ «.... (ἀναγινώσκει) ........». Ἐφθάσαμεν δηλαδὴ τὸ 77% ἔναντι τοῦ 12% τὸ ὁποῖον, αἱ συνθῆκαι τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐδημιουργήσαμεν, ὑπεχρεώθη νὰ μεταναστεύσῃ εἰς ξένας χώρας. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἔχω χρέος νὰ εἰσέλθω εἰς ἕνα ἄλλο ζωτικὸν θέμα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ μακροῦ. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προχθὲς «Ἡ Κυβέρνησις ἐξ ἄλλου ...... (ἀναγινώσκει) ....». Ὑπηνίχθη ὁ Ἕλλην Πρωθυπουργὸς τὰς ἀπὸ μακροῦ ἀρξαμένας διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι διεξάγονται διὰ τὴν δημιουργίαν τῆς Ε.Ζ.Ε.Σ. Φοβοῦμαι, ἀγαπητοί, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχάραξε μίαν πολιτικὴν ἐν προκειμένῳ ἐξαιρετικῶς ἐπικίνδυνον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ παραμένῃ ἀνημέρωτος ἐπὶ τόσον βασικοῦ θέματος καὶ νὰ μὴ ἔχῃ θυσιάσει εἰδικὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ συζητήσῃ τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον μὲ τὸ μέλλον τῆς οἰκονομίας μας καὶ τοῦ λαοῦ μας. Τὰ Ἑλληνικὰ Κοινοβούλια ἀπὸ μακροῦ συνεζήτησαν κατ’ ἐπανάληψιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τῆς Εὐρωπαϊκῆς ζώνης ἤδη τελευταίως συνέστη ἡ κοινὴ ἀγορὰ τῶν 6 Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν μὲ συνεπείας λίαν δυσάρεστους διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Πρόβλεψις τῶν εἰδικῶς ἀσχοληθέντων μὲ τὸ θέμα εἶναι ὅτι ἡ εἴσοδός μας εἰς τὴν Ε.Ζ.Ε.Σ. ἐπιφέρει μείωσιν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἀπασχολήσεως εἰς τὴν βιομηχανίαν ὡς ἐπίσης καὶ τοῦ παγίου κεφαλαίου ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία κατὰ 40%. Ἡ εἴσοδός μας εἰς τὴν ζώνην θὰ περιορίσῃ εἰς τὸ ἥμισυ τὴν παραγωγήν μας καὶ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ εἰς δὲ τὴν γεωργίαν θὰ ἐπιφέρῃ μείωσιν τῆς παραγωγῆς κατὰ 60%. Εἰς τοὺς βιομηχανικοὺς κλάδους δὲν πρόκειται νὰ ἐπιζήσουν αἱ μηχανολογικαὶ ἐπιχειρήσεις, αἱ βιομηχανίαι ἐλαστικοῦ κλπ. Ἀμφίβολος θὰ εἶναι ἡ ἐπιβίωσις τῶν βιομηχανικῶν μηχανοκατασκευῶν. Οὕτω θὰ μᾶς μείνουν μόνον αἱ ὑφαντουργικαὶ βιομηχανίαι καὶ αἱ βιομηχανίαι ξύλου, αἱ ὁποῖαι ἐκπροσωποῦν ἕνα ἀσήμαντον ποσοστόν. Ὅλα αὐτὰ περιλαμβάνονται εἰς τὸ πόρισμα τῆς εἰδικῶς συσταθείσης Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν μελέτην τοῦ θέματος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Καὶ θὰ κλείσω τὸ θέμα αὐτὸ τοῦ ὁποίου ἡ σημασία δὲν ἔχει ἐκτιμηθῆ ἐπαρκῶς μὲ μίαν περικοπὴν τοῦ καθηγητοῦ τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας κ. Στεφανίδη, ὁ ὁποῖος ἀσχοληθεὶς εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος λέγει μεταξὺ τῶν ἄλλων «...... (ἀναγινώσκει) ......». Δὲν ἀποδέχομαι χωρὶς πολλὰς ἐπιφυλάξεις τὸν ἀφορισμὸν αὐτὸν τοῦ καθηγητοῦ. Ὅμως λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος πρέπει ἡ Κυβέρνησις ὅσον καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα πρὶν εὑρεθῶμεν πρὸ τετελεσμένων γεγονότων ὡς συνέβη μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν ἀγορὰν τῶν 6. Διὰ μακρῶν ἠσχολήθησαν οἱ προλαλήσαντες καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ–Κοινωνικοῦ Κόμματος μὲ τὸ πρόβλημα τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν καὶ τὸ συναφὲς πρὸς αὐτὸ συναλλαγματικὸν ἰσοζύγιον εἰσαγωγῶν–ἐξαγωγῶν. Ἐγὼ θὰ προσθέσω συμπληρωματικά τινα στοιχεῖα διὰ τῶν ὁποίων, νομίζω, ὅτι θὰ προωθήσω ἐποικοδομητικῶς τὴν συζήτησιν. Θὰ ὑπομνήσω πρῶτον ὅτι τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τοῦ 1957 ἀνῆλθεν εἰς 60 ἑκατομμύρια δολλάρια. Θὰ ὑπομνήσω ἀκόμη ὅτι ἡ μείωσις τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος ἀπὸ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1955 μέχρι τοῦ Ἀπριλίου 1958 ἀνῆλθεν εἰς 22 ἑκατομμύρια δολλάρια, καὶ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ συνεκτιμηθῇ μὲ ἕνα ἄλλον ἀριθμὸν ἀφορῶντα τὰ συναλλαγματικὰ ἀποθέματα τῆς χώρας «...... (ἀναγινώσκει).....». Δηλαδὴ ἔχομε μείωσιν τῶν συναλλαγματικῶν ἀποθεμάτων κατὰ 84 ἑκατομ. δολλάρια πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει κατάστασιν λίαν ἀνησυχαστικήν. Ποῖα εἶναι, κατὰ τὴν ἰδικήν μας ταπεινὴν γνώμην, τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα πρὸς ἄμεσον ἐξουδετέρωσιν τῶν ἐπαπειλουμένων κινδύνων, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴ ἀπορρόφησιν τῆς ἐσοδείας τοῦ 1957. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ νέα καὶ σθεναρὰ ἡ στάσις της ἔναντι τῆς συμμάχου Ἀμερικῆς διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν 25 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, θὰ πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν μεταχείρισιν τῆς ὁποίας ἔτυχεν ἡ Τουρκία. Θὰ πρέπει περαιτέρω νὰ ἐπιμείνῃ καὶ δὲν ὑπάρχουν ἐδῶ τυπικαὶ δυσχέρειαι, τὴν ἔγκρισιν τοῦ δανείου τῶν 75 ἑκατομμ. δολλαρίων, ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως καὶ τέλος ἔχει τὸ καθῆκον νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς πιστώσεις τῆς Ἑνώσεως Εὐρωπαϊκῶν Πληρωμῶν. Ταῦτα πάντα βεβαίως πέραν τῆς βασικῆς ἐπιδιώξεως τῆς Διευθύνσεως τῶν Ἐξαγωγῶν καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως σημαντικῶν συναλλαγματικῶν πόρων. Πράγματι τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον τείνει νὰ παρουσιάσῃ ἐλλείμματα ἀστρονομικοῦ ὕψους. Ἤδη τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1957 ἀνῆλθεν εἰς 258.000.000 δολλάρια. Ἡ ἀνάγκη πλέον τῆς αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν κατέστη ἔκδηλος καὶ ἔχει γίνει κοινὴ συνείδησις ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποφασίσῃ νὰ ἀποβάλῃ τὸ κόμπλεξ ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατέχεται καὶ νὰ ἀσκήσῃ πράγματι ἀποχρωματισμένην ἐμπορικὴν πολιτικήν, δὲν πρόκειται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς πρᾶξιν αὐτὰ ποὺ ἐξήγγειλε διὰ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἀγορῶν πρὸς ἀνατολάς. Ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου τὸ παράδειγμα τῶν Ρωσικῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν Τουρκίαν, θέλω ἀκόμη νὰ πληροφορήσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Τουρκία διεξάγει ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον εἰς μέγα ποσὸν πολλαπλάσιον τοῦ ἰδικοῦ μας μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας καὶ παραμένει πάντοτε, ἐπαναλαμβάνω, τὸ χαϊδεμένο παιδὶ τῶν Συμμάχων τοῦ ΝΑΤΟ καὶ τοῦ Στέητ Ντηπάρτμεντ... Βεβαίως θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ σκεφθῇ μὴ τυχὸν οἱ Μεγάλοι μας σύμμαχοι ἔχουν βασικὰς ἐπ’ αὐτοῦ ἀντιρρήσεις. Προσωπικῶς δὲν τὸ πιστεύω. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑποθέτει ὅτι θὰ δυσαρεστοῦσε τοὺς συμμάχους μας ἐὰν ἐπιχειροῦσε μίαν τοιαύτην τολμηρὰν ἐξωτερικὴν ἐμπορικὴν πολιτικήν. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐπανάληψις τῶν μοιραίων σφαλμάτων ποὺ διεπράχθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν προηγουμένην σύνθεσιν. Ἐν ἔτει 1956 μία ἀντιπροσωπεία ἐξ ἐπισήμων προσώπων, χωρὶς ὅμως, νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπίσημος ἀποστολή, ἐπεχείρησε μακρὺ ταξίδιον εἰς τὴν Λαϊκὴν Κίναν καὶ ἐπανῆλθε, κομίζουσα ὄχι δημοσιογραφικὰς ἐντυπώσεις ἀλλὰ γόνιμα ἀποτελέσματα. Ὑπῆρξαν ἐπαφαὶ ἐπίμονοι καὶ σκληραὶ μὲ τοὺς Κυβερνητικοὺς ἐκπροσώπους τῆς ἀχανοῦς ἐκείνης χώρας, διὰ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ κομίζουσα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν σοβαρὰς προτάσεις δυναμένας νὰ ἀνοίξουν τεραστίας ἀγορὰς διὰ τὸ βαμβάκι καὶ τὸν Ἑλληνικὸν καπνόν. Καίτοι παρῆλθον δύο μὲ δυόμισυ ἔτη καὶ παρὰ τὰς εὐχαριστίας ποὺ ἐδέχθην ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοί μου διὰ τὴν πρωτοβουλίαν ποὺ ἀνελάβομεν διὰ τὴν ἐξαγωγὴν αὐτῶν τῶν προϊόντων, ποὺ ὑποφέρουν ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν ἀγορῶν καταναλωτικῶν, δὲν ἐστάλη τίποτε πρὸς τὴν μακρυνὴν ἐκείνην χώραν, διότι ἠκούσατε, κύριοι συνάδελφοι, τί συνέβη τὰς ἡμέρας ἐκείνας ποὺ ἐδημοσιεύθη, ἂν καὶ ἦτο ἐμπιστευτικὸν τὸ σημείωμα ποὺ ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν Ἐμπορίου. Συνέβη νὰ ἐνοχληθῇ ὁ Πρεσβευτὴς τῆς Ἐθνικιστικῆς Κίνας, τοῦ Κράτους φάντασμα τῆς Φορμόζας καὶ διάβημα ἔγινε λίαν σκληρὸν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν σύμμαχος χώρα, ἀνήκουσα εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον, νὰ ἐπιχειρήσῃ ἐμπορικὰς συναλλαγὰς μὲ τὴν Κομμουνιστικὴν Κίναν; Ἐπληροφορήσαμε, τότε, τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἰς τὸ Ἀρχαῖον Πεκῖνον, ὅλοι οἱ μεγάλοι σύμμαχοί μας, ἔχουν ἐμπορικὰς ἐγκαταστάσεις, πλὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἡ Βρεταννικὴ Κυβέρνησις ἔχει μίαν ὁλόκληρον συνοικίαν ὅπου ἔχει ἐγκατεστημένας τὰς ὑπηρεσίας της. Ἡ Γαλλία, τὸ Βέλγιον, ἡ Ἰταλία, διεξαγάγουν ἐμπόριον εἰς μεγάλην κλίμακα μὲ τὴν Λαϊκὴν Κίναν. Καὶ ἐνῷ ἐφάνημεν πιστοὶ εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τοῦ Τσὰγκ Κάϊ Σὲκ ἐν Ἀθήναις, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅταν χθὲς ἐπεχείρησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μὴ προσφυγὴν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, ἀνέφερεν ἐνδεικτικῶς, ὡς κακὸν οἰωνὸν ὅτι προήδρευε τοῦ Συμβουλίου ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ἐθνικιστικῆς Κίνας. Τοῦτο ἦτο κακὸς οἰωνὸς διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Ἑλληνικῆς προσφυγῆς. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀπόντα κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἡ Βρεταννικὴ Κυβέρνησις, ποὺ ἔχει ἐμπορικὰς σχέσεις πλήρεις, καὶ προξενικὰς καὶ διπλωματικὰς, δὲν φοβεῖται τὸν ἐκπρόσωπον τοῦ Τσὰγκ Κάϊ Σὲκ, ἡμεῖς ποὺ εἴμεθα τόσον λεπτοὶ καὶ εὐαίσθητοι ἀπέναντί του ὥστε νὰ μὴ τολμῶμεν κἂν τραπεζιτικὰς συναλλαγάς, τί ἔχομεν νὰ φοβηθῶμεν ἀπὸ τὴν ἐχθρότητα; Διὰ ποῖον λόγον θὰ ὑπάρξῃ ἐχθρότης τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἐθνικιστικῆς Κίνας; Βεβαίως ἐὰν συνεχισθῇ ὁ ρυθμὸς τῶν ἐξαγωγῶν, τῶν λίαν μειωμένων, μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, οὐδεὶς δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν εἰς τὰς χώρας αὐτάς, διότι δὲν πληρώνουν ποτὲ μὲ ἐλεύθερον συνάλλαγμα. Διὰ νὰ κάμωμεν ἐξαγωγὰς πρέπει νὰ κάμωμεν ἀντιστοίχως εἰσαγωγὰς καὶ ἐνῷ αἱ ἐξαγωγαί μας ἀνῆλθον τὸ 1957 εἰς 521 ἑκατομμύρια δολλάρια, μόνον ἐμπορεύματα ἀξίας 31 ἑκατομμυρίων δολλαρίων εἰσήχθησαν ἀπὸ ὅλας τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας καὶ ἐκεῖ ἐξηγάγαμεν κατὰ συνέπειαν μόνον 26 ἑκατομμ. δολλαρίων ἐμπορεύματα. Τὸ χαμηλὸν ὕψος τῶν εἰσαγωγῶν μας ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης ἀποτελεῖ βασικὸν ἐμπόδιον διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν μας πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Εἶναι βέβαιον ὅτι αἱ ἐξαγωγαί μας εἰς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας καλύπτουν τὸ 4,6 τοῦ συνόλου τῶν ἐξαγωγῶν μας, ἐνῷ αἱ εἰσαγωγαί μας ἀντιπροσωπεύουν τὸ 12% τοῦ συνόλου τῶν εἰσαγωγῶν μας. Πρέπει νὰ ληφθῶσι δραστικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν διεύρυνσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας καὶ πρὸς τὰς Χώρας αὐτὰς καὶ ἐν προκειμένῳ θὰ χρειασθῇ νὰ ὑπάρξῃ, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, κἄποια παρέκκλισις θὰ ἔλεγον ἀπὸ αὐτὸ τὸ ταμποῦ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, θὰ ἔλεγον τῆς ἀσυδοσίας τῶν εἰσαγωγῶν. Καὶ ἐπειδὴ ἐπιθυμῶ, βάσει στοιχείων νὰ ὁμιλῶ, θὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὑμεῖς πρῶτοι, κύριοι συνάδελφοι, τί σημαίνει ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία διακηρύσσεται ὡς τὸ φάρμακον τὸ μοναδικὸν διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς οἰκονομίας μας. Ἰδοὺ αἱ συνέπειαι: Τὸ 1952 εἰσάγονται κοσμήματα, ἀπομιμήσεις κοσμημάτων ἀξίας 232.000 δραχμῶν. Εἰς τὸ 1957 τὰ ψεύτικα αὐτὰ κοσμήματα τὰ εἰσαγόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχουν ἀξίαν 6.350.000. Ἠμπορεῖτε νὰ εὕρητε τὸν συντελεστὴν 430.000 διέθεσε ἡ χώρα διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων, τώρα δὲ φθάνουν 215.000.000 κατ’ ἔτος. Θέλετε διὰ τοὺς πολυελαίους νὰ πληροφορηθῆτε, πόσον συνάλλαγμα διατίθεται; 421 χιλ. τὸ 1952, 2.983 χιλ. τὸ 1957. Καὶ ἀφῆκα ὡς τελευταῖα τὰ φαγεντιανὰ ἀντικείμενα, διὰ νὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι πολύτιμον διετέθη συνάλλαγμα καὶ διὰ τὰ εἴδη αὐτά, τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὰς λαϊκὰς τάξεις, 13 ἑκατομ. τὸ 1952, τώρα 52 ἑκατομ. Ἐτετραπλασιάσαμεν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν φαγεντιανῶν εἰδῶν ἐν ὀνόματι τοῦ μειουμένου συνεχῶς συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος τῆς Χώρας. Βεβαίως ἔχει τοὺς κινδύνους της ἡ ἀνατροπὴ τοῦ συστήματος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ὑπῆρξεν ἀμφιβόλου σκοπιμότητος ἡ θέσπισίς της ἀλλ’ εἶναι λίαν ἐπικίνδυνος ἡ ἀνατροπή της. Εἰς χεῖρας, ὅμως, τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχουν τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν καὶ αὐτὰς τὰς προκλητικὰς εἰσαγωγὰς πολυτελῶν εἰδῶν, ποὺ φέρουν περαιτέρω αἱμορραγίαν εἰς ἕνα ἀνοικτὸν συναλλαγματικὸν λογαριασμόν, νὰ σταματήσουν καὶ ἀκόμη νὰ στρέψουν τὸ εἰσαγωγικὸν ἐνδιαφέρον τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὰς χώρας ἐκείνας, ἀπὸ τὰς ὁποίας καὶ μόνον ἔχομεν τὴν ἐλπίδα νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἐξαγωγὰς τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Ὑπάρχει μία ἀπόφασις, διὰ τὴν ὁποίαν ἐπήνεσα, τότε, τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ βουλευτοῦ Κορινθίας καὶ Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἐφηρμόσθη — εἶναι ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἔδει νομοθετικῶς νὰ κυρωθῇ καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐτίθετο τέρμα εἰς τὴν ἀσυδοσίαν τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν ὀργανισμῶν οἱ ὁποῖοι ἔκαμνον τὰς εἰσαγωγάς των κατὰ τὸ κέφι των, ἐνῷ τὸ συμφέρον τῆς Χώρας ἐπέβαλε νὰ κατευθύνωνται αἱ εἰσαγωγαὶ τῶν ἀγαθῶν αὐτῶν, τῶν κρατικῶν ἀγαθῶν, καὶ τῶν κρατικῶν ὀργανισμῶν ἀπὸ τὰς χώρας ἐκείνας ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὰς ἐξαγωγὰς τῶν γεωργικῶν μας πλεονασμάτων. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀπεφάσισε, τότε, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν τὸ ἐξετέλεσε. Εἰσέρχομαι τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἕνα κἄπως εὐαίσθητον τομέα, ὡς εἶναι ὁ δημοσιονομικὸς τοιοῦτος. Θὰ τολμήσω ἕνα ἰσχυρισμὸν ὅτι διὰ τελευταίαν φορὰν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἐτηρήθη ἡ συνταγματικὴ ἐπιταγή, ἐκ τῶν πλέον θεμελιωδῶν δι’ ἓν εὐνομούμενον Κράτος, ἡ συνταγματικὴ ἐπιταγὴ τῆς ἐγκαίρου καταθέσεως τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐν ἔτει 1952. Τὸ θέρος τοῦ ἔτους αὐτοῦ, Ὑπουργούντων, ὡς θὰ ἐλέγομεν, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ νῦν καθηγητοῦ κ. Εὐελπίδη, καὶ τοῦ πρώην βουλευτοῦ κ. Βουδούρη, καὶ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τοῦ ἀειμνήστου Καρτάλη, ὑπῆρξε, νομίζω, ἡ τελευταία φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ηὐλαβήθη αὐτὴν τὴν θεμελιώδη συνταγματικὴν ἐπιταγήν. Ἔκτοτε παραβιάζεται συστηματικῶς καὶ τελευταίως ἐπιχειρεῖται καὶ καταστρατήγησις αὐτῆς τῆς διατάξεως διὰ μιᾶς πρωτοφανοῦς μεθόδου, τὴν ὁποίαν ἀμφιβάλλω ἐὰν Κοινοβούλιον ξένον ἐγνώρισε ποτέ. Κατατίθεται ὁ Προϋπολογισμὸς ἐγκαίρως, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς δὲν ἐμφανίζει τὰ πραγματικά του ἔσοδα ἀλλὰ μὲ μίαν ἐσκεμμένην ὑποεκτίμησιν τῶν ἐσόδων ἀποκρύπτονται ἔσοδα τῆς στάθμης τῶν δύο δισ. δραχμῶν, διὰ νὰ ὑπάρξουν ἀντιστοίχως δαπάναι ἀναλόγως πλέον ἐκτελούμεναι καὶ μὴ περιλαμβανόμεναι εἰς τὸν κρατικὸν Προϋπολογισμὸν καὶ μὴ τεθεῖσαι ὑπ’ ὄψει κἂν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ τερατῶδες αὐτὸ σφάλμα. Εἶναι ἐπιεικὴς ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς πράξεως, τὸ λέγω διότι ἀφορᾷ Ὑπουργὸν ὁ ὁποῖος δὲν παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἡ συνταγματικὴ αὐτὴ ἀνωμαλία ἀποστερεῖ τὸ κυρίαρχον Σῶμα, τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, ἴσως ἀπὸ τὴν κυριωτέραν δικαιοδοσίαν της, νὰ συζητῇ καὶ νὰ ψηφίζῃ τὸν κρατικὸν Προϋπολογισμόν. Περαιτέρω, κύριοι βουλευταί, εἶναι δεδομένον ὅτι ἐκ τῆς σχέσεως ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων κρίνεται καὶ δείκνυται ἡ ριζοσπαστικότης καὶ τὸ φιλελεύθερον πνεῦμα τῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς μιᾶς Κυβερνήσεως καὶ μιᾶς παρατάξεως. Διότι μόνον δι’ αὐτῆς τῆς μειωμένης, θὰ ἔλεγα, εἰσφορᾶς τῶν ἐμμέσων φόρων, εἰς τὸ σύνολον τῶν κρατικῶν ἐσόδων, ἐπιτυγχάνεται μέχρις ἑνὸς σημείου ἡ ἀναδιανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δηλαδὴ ἡ ἀναγκαστικὴ καὶ ἔμμεσος μεταφορὰ εἰσοδήματος τῶν πολιτῶν εἰς ἀπόρους. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον πραγματοποιεῖται ἡ ἀρχὴ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Καὶ εἴδομεν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἐν ἔτει 1952 — ἀναφέρω τὴν χρονολογίαν αὐτὴν διότι ὑπῆρξεν ἕνας σταθμός, ἔκτοτε τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου εὑρίσκονται μονίμως εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν — τότε, τὴν ἐπαύριον τῆς ταραχώδους ἐκείνης περιόδου μὲ ἀνοικτὰς τὰς πληγὰς καὶ ἀναδιωργανωμένας τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας, οἱ ἄμεσοι φόροι μετεῖχον τοῦ συνόλου τῶν κρατικῶν ἐσόδων κατὰ 22,2%. Ἐν ἔτει 1956 τὸ ποσοστὸν πίπτει εἰς τὸ 20% καὶ ἐν ἔτει σωτηρίῳ 1957 πίπτει κατὰ τοῦ 20% τὸ ποσοστὸν τῶν ἀμέσων φόρων. Καὶ εἰς μὲν τὸν Βασιλικὸν Λόγον σαφῶς διεκηρύχθη ἡ μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι πρέπει νὰ συνδυάζεται ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου μὲ τὴν προσπάθειαν τῆς δικαιοτέρας αὐτοῦ κατανομῆς, διατιθεμένων ὅλων τῶν σχετικῶν περιθωρίων ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, διότι τοῦτο ἐπιβάλλει ἡ ἐθνικὴ παράδοσις καὶ ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς Δημοκρατίας. Ὑπῆρξε πράγματι μία μεγάλη ἀλήθεια αὐτὸ ποὺ διέφυγεν ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ Βασιλέως. Ὅμως, εὐλόγως διερωτᾶται ἡ κοινὴ γνώμη πῶς συμβαίνει αὐτὴ ἡ θεμελιώδης ἀλήθεια, αὐτὴ ἡ μεγαλόστομος ἐξαγγελία, νὰ μὴ περιλαμβάνεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως; Νὰ εἶναι τυχαῖον ἆραγε αὐτό; Νομίζω ὅτι ὡρισμένοι ἀριθμοί, ἐλάχιστοι, ποὺ θὰ δώσω ἐν συνεχείᾳ, θὰ σᾶς πείσουν ὅτι ἡ παράλειψις εἶναι ἐσκεμμένη. Διότι δὲν ὑπῆρξε πίστις εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτήν, δι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἐδόθη συνέχεια εἰς τὸ Κυβερνητικὸν κείμενον. Ἐν ἔτει 1951–52 οἱ ἔμμεσοι φόροι ἀνέρχονται εἰς 3.365 ἑκατομμύρια, ἐν ἔτει 1954–55 εἰς 5.920 ἑκατομ. καὶ ἐν ἔτει 1956 — δὲν ἔχω τὸν ἀριθμὸν τοῦ 1957 — εἰς 7.654 ἑκατομ., δηλαδὴ ὑπερτριπλασιασμὸς τῶν ἐμμέσων φόρων ἐντὸς μιᾶς 4ετίας. Ἀλλὰ ἆραγε, θὰ μοῦ εἴπῃ κἄποιος ποὺ δὲν γνωρίζει ἐπακριβῶς τὴν σημασίαν τῶν ἐμμέσων φόρων, τί σημαίνει τοῦτο; Εἶναι στατιστικῶς ἀποδεδειγμένον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μία ἐργατικὴ οἰκογένεια βαρύνεται μὲ ἐμμέσους φόρους ὅσους ἕνας εἰσοδηματίας τῶν 25.000 δραχμῶν μηνιαίως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπίπτωσις ἡ φορολογικὴ τῆς ἐμμέσου φορολογίας ἴση δι’ ἕνα ἐργάτην μὲ ἕνα εἰσοδηματίαν ἔχοντα 25.000 μηνιαίως μισθόν. Ἰδοὺ διατὶ εἶναι ἀντιλαϊκὴ πολιτικὴ ἡ διατήρησις εἰς ἐπίπεδα ὑψηλὰ τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ ἡ διαρκὴς αὔξησις αὐτῶν. Ἐπιβάλλεται ὅθεν ὡς πρωταρχικὸν καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἡ μείωσις τῶν ἐμμέσων φόρων, πολλοὶ τῶν ὁποίων, κύριοι βουλευταί, ἐπεβλήθησαν καὶ διατηροῦνται ὄχι κἄν διὰ λόγους ταμιευτικούς, ἀλλὰ διὰ λόγους χαριστικοὺς διὰ νὰ δύνανται νὰ θησαυρίζουν ἐλάχιστοι ἐπιτήδειοι καὶ νὰ θάλπωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον βιομηχανίαι δασμοβίωτοι, οὐδεμίαν προσφέρουσαι ὑπηρεσίαν εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον καὶ ἐξ ἀπόψεως καταναλώσεως τῶν ὑλῶν καὶ ἐξ ἀπόψεως ἀπασχολήσεως ἐργατικῶν χειρῶν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀμέσους φόρους, θὰ εἶχον νὰ συστήσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἀποδόσεως. Ὑπάρχει εὐρὺ στάδιον διαρρυθμίσεως τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἀνακούφισις τῶν βαρυνομένων δυσαναλόγως μεσαίου καὶ μικροῦ εἰσοδήματος καὶ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως τῶν φόρων. Διότι δὲν θὰ ἀγνοῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι κατὰ τὰς διαπιστώσεις καὶ τοὺς ὑπολογισμοὺς ἐγκύρων μελετητῶν, ἡ φοροδιαφυγὴ κατ’ ἔτος ἐγγίζει, ἐὰν δὲν ὑπερβαίνῃ, τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ τοῦ δώσω μίαν πληροφορίαν, ἡ ὁποία ἴσως τοῦ εἶναι χρήσιμος καὶ ἄγνωστος. Τὸ 5% τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ ἔχει τὸ 25% τοῦ εἰσοδήματος, ὅμως ἐμφανίζεται μὲ τὰς φορολογικὰς δηλώσεις ὡς δηλῶν τὸ 9%. Τελικῶς εἰς τὴν πραγματικότητα φορολογεῖται μὲ 5%. Ἰδοὺ διατὶ δὲν θεωρῶ διωγκωμένον τὸ ποσὸν τοῦ 1.000.000.000, ὡς βεβαίας φοροδιαφυγῆς. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἔχει γνῶσιν ἄραγε, ὅτι κάποτε ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως ὑπὸ τὴν προηγουμένην σύνθεσίν της τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον ἐψήφισεν τὸ Ν. Δ. 3766, εἰς τὸ ἄρθρον 14 τοῦ ὁποίου διαγράφεται ἡ ὑποχρέωσις τῆς δημοσιεύσεως τοῦ φορολογικοῦ καταλόγου τῶν ὑποχρέων φόρου εἰσοδήματος; Πληροφοροῦμαι, ὅτι, παρ’ ὅλον τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἐδῶ, παρ’ ὅλην τὴν μάχην, ἡ ὁποία ἐδόθη, διὰ νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις, μέχρι σήμερον δὲν ἐξεδόθη ἡ τυπικὴ Ὑπουργικὴ ἀπόφασις, ἡ ὁποία θὰ καθώριζε τὰς λεπτομερείας τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ ἄρθρου. Σᾶς προσκαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ χωρήσητε εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀμέσους φόρους, νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιολογημένον νὰ ὑπάρξῃ μία αὔξησις τοῦ ἀφορολογήτου ὁρίου συντηρήσεως. Δὲν πρέπει νὰ διαφεύγῃ τῆς προσοχῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ νομοθετημένη ἐπιβάρυνσις, τὴν ὁποίαν πληρώνει ὁ μισθοσυντήρητος φορολογούμενος, ἡ οὐσία εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα. Εἶναι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σκέψιν κἂν φοροδιαφυγῆς καὶ ὑπὸ τὴν τοιαύτην ἔννοιαν ἡ ἐπιβάρυνσίς του εἶναι μεγαλυτέρα. Ἐὰν χωρήσητε εἰς αὐτὴν τὴν φορολογικὴν ἀνακούφισιν τοῦ μικροῦ καὶ μεσαίου εἰσοδήματος καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀφορολογήτου ὁρίου συντηρήσεως, δὲν θὰ ἔχετε μόνον προβῆ εἰς μίαν κοινωνικῶς δικαίαν πρᾶξιν, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ ἔχετε ἐξυπηρετήσει ἕνα ἄλλον σκοπόν, τὴν αὔξησιν τῆς δυνατότητος ἀποταμιεύσεως.

§30Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ποῖα ἐννοεῖτε μεσαῖα εἰσοδήματα;

§31Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν ὅλων τῶν μισθοσυντηρήτων! Οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸ θέμα, κύριε Ὑπουργέ, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ὅταν ὁμιλοῦν περὶ μεσαίου εἰσοδήματος, συνεννοοῦνται μεταξύ των.

§32Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπόλυτον.

§33Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι σχετικόν.

§34Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι περίπου ἀπόλυτον.

§35Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ γνωρίζω πόσον εἶσθε τολμηρὸς ἄνθρωπος καὶ δὲν ἀποφεύγετε γονίμους πρωτοβουλίας, θὰ ἐπεθύμουν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν.... (δὲν ἠκούσθη), νὰ σᾶς ὁδηγήσουν εἰς μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ καταστήσῃ τὴν Κυβέρνησίν σας κατ’ ἐξοχὴν δημοκρατικὴν καὶ συγχρόνως θὰ ἔχετε προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικοὺς ἀριθμοὺς ἀπὸ τὸ δελτίον τοῦ Δημοσίου.... (δὲν ἠκούσθη).... Ἐπὶ 200.000 δηλώσεων τοῦ ὅλου εἰσοδήματος 1955–56, 126.500 ἀφοροῦν εἰσόδημα μηνιαῖον 2.000 δραχμῶν, πάντως δὲ ἐτήσιον κάτω τῶν 28.000. Ποία νομίζετε, ὅτι εἶναι ἡ ἀπόδοσις αὐτῶν τῶν 126.500 φορολογουμένων διὰ τὸ Δημόσιον; 57.150.000, ἐπὶ συνόλου προϋπολογισμοῦ 13 τρισεκατομμυρίων. Ἐρωτῶμεν, μήπως ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ φοροτεχνικοῦ σας προσωπικοῦ, διὰ τὴν γραφικὴν ὕλην, δι’ ἔξοδα κινήσεως, μόλις καλύπτει τὸ προσδοκώμενον φορολογικὸν κέρδος. Καὶ θὰ ἔλεγον, ἐὰν καταλήξητε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ἔχετε νὰ ζημιώσετε παρὰ ἐλάχιστα ποσὰ ἀπὸ τὴν πλήρη ἀπαλλαγὴν αὐτῶν τῶν φορολογουμένων, δὲν θὰ ἔχετε ὡς βέβαιον, ὅτι οἱ φοροτεχνικοί σας ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ποσοτικῶς ἐπαρκεῖς, θὰ ἐπιδίδωνται πλέον εἰς τὴν δίωξιν, εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ὑπολοίπων 73.500 μεγάλων φορολογουμένων διὰ νὰ σᾶς ἀποδώσουν πολλαπλάσια ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα χάνετε ἀπὸ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν 126.000; Δὲν τολμῶ, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τὸ ὑποστηρίξω ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἀσκῶ νομοθετικὴν πρωτοβουλίαν. Ἀπλῶς, ἐθεώρησα καθῆκον μου, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ τὰ ἰδικά μου ἐξ αὐτῶν συμπεράσματα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν προείσπραξιν, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπῆρξεν, ὅσον ἔπρεπε, τολμηρά. Εἶναι ἀπαράδεκτον, ὅπως οἱ πάντες τὸ θεωροῦμεν, τὸ μέτρον τοῦ δανεισμοῦ τοῦ Κράτους ἐκ μέρους τοῦ φορολογουμένου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ καταργήσῃ, κατόπιν μάλιστα τῆς ὑποσχέσεως, ὅτι θὰ μειώσῃ τὴν προείσπραξιν κατὰ 50%. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν ἄλλοτε νὰ σᾶς μεταδώσω τὸ τὶ ἀκριβῶς ἐφαρμόζεται εἰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς χώρας. Ἐφαρμόζεται, βέβαια, τὸ ἀντίθετον μέτρον. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποφύγητε, κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν, εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνετε, τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ἀνακριβῆ ἐκτίμησιν τῶν ἐσόδων. Διότι, ὡς ἡ πεῖρα ἀπέδειξε, πέραν τῆς ἀντισυνταγματικότητος τοῦ μέτρου, ἡ ὑποεκτίμησις τῆς Ἑλλάδος ὁδηγεῖ εἰς ἀνεξελέγκτους δαπάνας, αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν καθαρῶς καταναλωτικαὶ καὶ συνεπῶς ἀντιοικονομικαί. Ἕν, περαιτέρω, βασικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ τὰς μεγάλας διαφορὰς, εἶναι, ὅπως ἐζήτησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ μείωσις τῶν φόρων καὶ συγχρόνως ἡ αὔξησις τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων καὶ τῶν κοινωνικῶν δαπανῶν. Ἤδη διεγράψαμεν ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ὁδηγήσουν εἰς τὸ νὰ καλύψητε τὴν ἀδυναμίαν αὐτήν. Καὶ τώρα θὰ θίξω ἓν κατ’ ἐξοχὴν εὐαίσθητον θέμα, θὰ τὸ θίξω ἁπλῶς, ἀξίζει τὸν κόπον βεβαίως, κἄποια στιγμὴ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ τὸ συζητήσῃ, τὸ μέγα θέμα τῶν δυσβαστάκτων στρατιωτικῶν δαπανῶν. Εἶναι πεποίθησίς μου ὅτι ἐὰν δὲν ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ τρόπον ριζικὸν τὸ πρόβλημα αὐτό, ἀδίκως καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ αἱ μέλλουσαι Κυβερνήσεις θὰ ἐπιδιώκουν τὴν λύσιν ὄχι μόνον τοῦ δημοσιονομικοῦ, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς χώρας. Ἡ οἰκονομία μας θὰ ὑφίσταται τὰς ἀνασχετικὰς πάσης ἀναπτύξεως ἐπιδράσεις τοῦ δυσβαστάκτου βάρους, ἐνῷ ἡ ἐξαθλίωσις τοῦ λαοῦ θὰ ἐντείνεται. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν τοὺς ἀριθμούς, κύριοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι οὐδένα ἀπατοῦν. Τὸ 1950 ἡ συμμαχικὴ βοήθεια ἦτο 4 δισεκατομμύρια δραχμῶν καὶ αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι ἦσαν 1881 ἑκατομμύρια. Τὸ 1957 ἡ βοήθεια ἡ συμμαχικὴ γίνεται 12000 ἑκατομμύρια, ἤτοι μειοῦται κατὰ τὸ ⅓, αἱ δὲ ἀμυντικαὶ δαπάναι αὐξάνονται εἰς 4.600 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ ὑπερτριπλασιάζονται. Ἀξίζει νὰ εἴπω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι ἡ Τουρκία μὲ τοὺς ἀπεράντους φυσικοὺς πλούτους της καὶ τοὺς τεραστίους πόρους της, δαπανᾷ μόνον τὸ 5,8% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματός της δι’ ἀμυντικὰς δαπάνας, ἐνῷ ἡ πτωχὴ Ἑλλὰς δαπανᾷ 6,4% τοῦ ἐθνικοῦ της εἰσοδήματος δι’ ἀμυντικὰς δαπάνας. Βεβαίως, δὲν ἀγνοοῦμεν τόσον ἡμεῖς, ὅσον καὶ σεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι καὶ τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τοῦ Ἕλληνος εἶναι τὸ χαμηλότερον ὅλων τῶν Εὐρωπαϊκῶν λαῶν, ἀλλ’ ἴσως καὶ ὄχι μόνον αὐτῶν. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν πρὸς στιγμὴν τί συμβαίνει εἰς τὰς ἄλλας χώρας μέλη τοῦ ΝΑΤΟ. Μήπως ἡ ἐμπλοκὴ τῆς χώρας μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ μᾶς ὁδηγεῖ εἰς αὐτὴν τὴν μοιραίαν ἐπιβάρυνσιν μὲ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας; Τὸ Βέλγιον προσφάτως, ἀπεφάσισε τὴν μείωσιν τῆς στρατιωτικῆς θητείας ἀπὸ 18 εἰς 12 μῆνας. Εἰς τὴν Λευκὴν Βίβλον τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως προσφάτως ἀναφέρεται ὅτι εἰς περίπτωσιν ὁλοκληρωτικοῦ πολέμου δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἄμυνα τῶν Βρεταννικῶν νήσων διὰ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ ἀπεφασίσθη ἡ μείωσις μέχρι τοῦ 1962 τῆς ἀριθμητικῆς του δυνάμεως ἀπὸ 450.000 εἰς 250.000. Ταῦτα εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ εἰς Μ. Βρεταννίαν τονίζεται ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις κατὰ 10% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος αὐτῆς διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας, εἶναι δυσβάστακτος διὰ τὴν Βρεταννικὴν οἰκονομίαν, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καλύπτει τὸ ⅕ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος αὐτῆς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία μου. Τὴν ἔχω εἰλημμένην ἀπὸ ἔγκυρον οἰκονομικὸν περιοδικόν, ὅτι τὸ 1957 ἔγινεν αὔξησις στρατιωτικῶν δαπανῶν, κατὰ 600 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργέ, μίαν ἐπιβεβαίωσιν, ἐὰν βεβαίως ἡ πληροφορία τοῦ περιοδικοῦ αὐτοῦ εἶναι ἀκριβής. Ἐπίσης πρὸ ἡμερῶν ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἀγγλόφωνον ἐφημερίδα ...... ἡ εἴδησις.... (δὲν ἠκούσθη). Νομίζω ὅτι εἶναι καθῆκον τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ πρὶν ἢ τερματισθῇ ἡ συζήτησις νὰ δώσῃ μίαν ἐπιβεβαίωσιν, ἐλπίζω μίαν διάψευσιν τῆς τρομακτικῆς αὐτῆς εἰδήσεως, ἡ ὁποία εἶδε τὸ φῶς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι νὰ ὑπάρξῃ σοβαρὰ μείωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ὅριον θὰ εἶναι ἡ ἀσφάλεια μόνον τῆς ἰδικῆς μας χώρας καὶ ὄχι καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν, ὅπου ἐπιβάλλεται ἐκ λόγων ἀσφαλείας ἡ προστασία καὶ ἄλλων χωρῶν ἐκεῖ νὰ προσφέρουν οἱ ἰσχυροί. Ἡμεῖς πρέπει νὰ μειώσωμεν τὰς δαπάνας μας, τὰς στρατιωτικὰς μέχρις ἐκεῖ ὅπου τὸ ὅριον τῆς ἰδικῆς μας ἀσφαλείας ἐπιβάλλει. Ἐπίσης νομίζω ὅτι θὰ εἶναι χρήσιμον εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἐπιχειρήσῃ νὰ ἐπιβάλῃ ἕνα ἔλεγχον εἰς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Ἐλπίζω ὅτι εἷς ἁπλοῦς ἔλεγχος τοῦ τρόπου τῆς ἐκτελέσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν θὰ παρουσιάσῃ εὐρύτατα περιθώρια οἰκονομιῶν. Ἔρχομαι, τώρα, εἰς τὴν τάξιν τῶν μισθοσυντηρήτων. Ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ἀπογοητευτικὴ εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις. Ἐμμέσως, μέν, ἀλλὰ σαφῶς, ἀποκρούει τὸ ἀπὸ μακροῦ προβληθὲν καὶ μὴ ἱκανοποιούμενον αἴτημα τῶν μισθοσυντηρήτων, διὰ τῆς παραπομπῆς του εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Καὶ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα ὑπάρχει, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ νὰ τὸ ἀγνοῇ. Διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι οἱ μισθοί των ἐλάχιστα ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας ἀξιοπρεπείας. Οἱ μισθοὶ αὐτοὶ ἀποτελοῦν ἕνα ἐκ τῶν σοβαρῶν λόγων τῆς παραλύσεως τῆς κρατικῆς μηχανῆς. Ἐμφανίζεται τὸ θέαμα εἰς τοὺς δικαστικοὺς καὶ τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Διὰ τοὺς συνταξιούχους δημοσίους ὑπαλλήλους, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀναγνωρίσει ὅτι τὸ αἴτημά των εἶναι δίκαιον καὶ ἀπηρίθμησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ποσὰ τὰ ὁποῖα διέθεσεν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διὰ τὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν. Τοιαῦται περιπτωσιολογίαι καὶ πρόχειροι ρυθμίσεις δι’ ὡρισμένας κατηγορίας ὑπαλλήλων ἢ ὡρισμένα ἄτομα, ὄχι μόνον δὲν λύουν τὸ θέμα, ἀλλὰ ἐπιτείνουν τὴν ἀνωμαλίαν τὴν συνταξιοδοτικὴν τῆς χώρας. Ἡ ἄρνησις ἐξ ἑτέρου νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ ἡ ὑπηρεσία νὰ νομιμοποιήσῃ σαφῆ διάταξιν τοῦ νόμου 1540, διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἐπανελθόντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δημοσίων ὑπαλλήλων διὰ τοῦ ὁποίου ἐκρίθη ἐξ ὑπαρχῆς ἄκυρον τὸ διάταγμα τῆς ἀπολύσεώς των, εἶναι ἄρνησις ἀδικαιολόγητος καὶ θέλω νὰ πιστεύω, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἶναι μία ἀδικία, ἡ ὁποία βαρύνει μίαν συμπαθῆ κατηγορίαν ὑπαλλήλων καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀρθῇ. Διὰ τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους τὰ αἰτήματα εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου ἡμερομισθίων καὶ μισθῶν, αἱ ἐλεύθεραι συλλογικαὶ συμβάσεις, ἡ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τῶν ἐργατικῶν νόμων καὶ τέλος ὁ σεβασμὸς τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν. Αἰτήματα, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὁποίων δυσκόλως θὰ ὑπάρχουν ἀντίθετα ἐπιχειρήματα. Νομίζω ὅτι δὲν ἀφίσταμαι τῆς ἀκριβείας, ὑποστηρίζων ὅτι οἱ ἀνάπηροι καὶ τὰ θύματα πολέμου εἶναι ἀβοήθητοι ἀπὸ τὸ σωτήριον ἔτος 1952, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου τοὺς ἔδωσε μίαν ἐξαιρετικὰ σημαντικὴν ἐνίσχυσιν συνταξιοδοτικήν. Καὶ δικαίως διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἑξαετῆ σκληρὰν ἐγκατάλειψιν. Τέλος, ἡ συμπαθὴς τάξις τῶν συνταξιούχων τοῦ Ι.Κ.Α., Τ.Ε.Β.Ε., Τ.Σ.Α.Υ. καὶ ὅλων τῶν ἀσφαλιστικῶν Ταμείων, ζητεῖ ἐλαφρῶς νὰ βελτιωθοῦν τὰ ἀπαραδέκτως χαμηλὰ ἐπίπεδα τῶν συντάξεων. Καὶ τέλος ἀναμένει τὴν λύσιν του τὸ γαγγραινῶδες πρόβλημα τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως τῆς Χώρας. Θὰ χρειασθῇ καὶ γενναιότης καὶ τόλμη καὶ φαντασία καὶ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῆς τάξεως τῶν μισθοσυντηρήτων καὶ διὰ τὴν λύσιν τοῦ ὀξέος αὐτοῦ προβλήματος, ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ὁποίου μόνον δεινὰ θὰ ἐπισωρεύσῃ εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐργατοϋπαλλήλων. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν, πρὶν κλείσω τὸν τομέα αὐτόν, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ πάλιν ὅτι μεταξὺ 1952 καὶ 1957 τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, κατὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ἐπίσημα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ηὐξήθη περισσότερον ἀπὸ 90%. Τὸ ἴδιον Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναγνωρίζει ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τοὺς μισθοὺς ηὐξήθησαν κατὰ 70%, διὰ δὲ τὰς συντάξεις ὀλιγώτερον τοῦ 60%. Δὲν μετέσχον δηλαδὴ εἰς τὸ συμπόσιον τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι κατ’ ἀνάλογον μερίδα, ὡσὰν κατὰ τὸ σωτήριον ἔτος 1952 νὰ ἐλάμβανον ἡγεμονικὰς ἀμοιβὰς διὰ νὰ δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰς μειώνῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἕνα συμπαθῆ τομέα ἀφῆκα διὰ νὰ τελειώσω τὸν λόγον μου. Τὸν τομέα τῆς Παιδείας. Ὀρθῶς οἱ προλαλήσαντες καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐξῆρε τὴν σημασίαν καὶ τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν ὀξύτητα τοῦ προβλήματος τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας. Βεβαίως εἶναι πρόβλημα τὸ ὁποῖον εἶναι συνδεδεμένον καὶ ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ μέλλον τῆς Φυλῆς, νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον μὲ δύο προβλήματα. Τὸ πρῶτον εἶναι, καὶ ἄλλοτε τὸ ἐτόνισα καὶ νομίζω ὅτι δὲν εὑρῆκα πολλοὺς νὰ συμφωνοῦν μαζί μου, τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας, εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον μὲ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τὴν ὀργανικὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως. Καὶ τότε πλέον ἔρχεται ἡ ἀναμόρφωσις τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία καθ’ ἑαυτὴν καὶ χωρὶς σύγχρονον ἀντιμετώπισιν τοῦ πρώτου θέματος, νομίζω ὅτι δὲν ἔχει δώσει πολλὰ πράγματα. Ἡ ἀναμόρφωσις τῆς Παιδείας δι’ ἀναπροσαρμογῆς εἰς τὸν σύγχρονον βίον καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὴν ἱεράρχησιν τῶν κρατικῶν δαπανῶν, εἶναι ἀπαραίτητος, καὶ πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ κἄποτε ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὴν ἀπόλυτον προτεραιότητα εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας. Ἐνθυμοῦμαι κἄποτε, ὁμιλῶν εἰς συνέδριον δημοδιδασκάλων, ἔλεγον ὅτι τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων θὰ εὕρῃ ἡ Ἑλληνικὴ Παιδεία καὶ ὁ ἐκπαιδευτικὸς κόσμος, ἐὰν ὑπάρξῃ ποτὲ Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ πρὸς στιγμὴν ὁ ἴδιος καὶ τὸν τομέα τῆς Παιδείας καὶ τὸν τομέα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, διότι πάντοτε θὰ συνεχίζεται ἡ θανάσιμος πάλη Ὑπουργείων Παιδείας καὶ Οἰκονομικῶν. Ὅμως, ἐὰν θέλωμεν νὰ ψαύσωμεν τὸ θέμα εἰς τὴν οὐσίαν του, δὲν θὰ τὸ ἐπιλύσωμεν οὔτε μὲ τὰ σχέδια ποὺ ἑτοιμάζονται, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ γενναιότης εἰς τὰς οἰκονομικὰς χορηγήσεις πρὸς τὴν Παιδείαν. Ἀπὸ μακροῦ εἶναι ἕτοιμα τὰ σχέδια, ἡ μελέτη ἀπὸ διετίας ἔχει περατωθῆ, ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν συγκρότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει παρὰ νὰ χωρήσῃ εἰς τὴν ἐκπόνησιν τῶν νομοθετικῶν μέτρων καὶ τὴν κατάθεσιν αὐτῶν εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ ἔχετε κουρασθῆ μὲ τοὺς ἀριθμούς, νομίζω, ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ πληροφορηθῆτε ὅτι, ἐνῷ εἰς τὸ 1954 οἱ Ἕλληνες μαθηταὶ κατέβαλον ἐκπαιδευτικὰ τέλη 24.000.000, τὸ 1957 καταβάλλουν 82.000.000. Ἔχουν, δηλαδή, ὑπερτριπλασιάσει τὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς μαθητιώσης νεολαίας μὲ τὰς σοφὰς νομοθετικὰς πρωτοβουλίας τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, διότι πρέπει ἡ Παιδεία νὰ γίνῃ προνόμιον τοῦ πλούτου. Ἐπὶ 34 μαθητῶν ἀντιστοιχεῖ ἕνας καθηγητὴς εἰς τὰ Δημόσια Γυμνάσια. Εἰς τὴν Ἰταλίαν ἀντιστοιχεῖ ἕνας καθηγητὴς εἰς 12 μαθητὰς καὶ εἰς τὴν Δανίαν εἰς 14 μαθητάς. Ἡ Ἑλλὰς διαθέτει διὰ τὴν Παιδείαν ἀνὰ κάτοικον δύο δολλάρια καὶ 7) 10. Ἡ Γαλλία διαθέτει 22,7 δολλάρια δι’ ἕκαστον κάτοικον. Ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις 80,3 δολλάρια δι’ ἕκαστον κάτοικον. Διεκδικοῦμεν τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ εἴμεθα εἰς τὴν οὐρὰν ὅλων τῶν Κρατῶν, ὁλοκληρωτικῶν καὶ μή, εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν συμβολὴν τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας. Μὲ αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις τὰς θλιβερὰς νομίζω ὅτι παραμένουν κεναὶ λέξεις τὰ ὅσα διεκήρυξεν ἡ Κυβέρνησις περὶ τοῦ ἐνδιαφέροντός της διὰ τὸν ἀθλητισμὸν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν νεολαίαν. Ἴσως παραπονεθοῦν οἱ φίλοι μου δημοδιδάσκαλοι ὅτι τοὺς ἠγνόησα. Ὑπάρχουν καὶ δι’ αὐτοὺς ἀριθμοί, χάρις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Παιδείας. Ἐπὶ τῶν 20.000 δημοδιδασκάλων αἱ 8.200 διδάσκουν εἰς τάξεις, τῶν ὁποίων οἱ μαθηταὶ ὑπερβαίνουν κατὰ πολὺ τὸν κεκανονισμένον ἀριθμὸν τῶν 40. Αἱ 4.000 ἐξ αὐτῶν διδάσκουν εἰς μαθητὰς μεταξὺ 51 καὶ 55. Αἱ δύο χιλιάδες εἰς μαθητὰς μεταξὺ 56 καὶ 60 καὶ ὑπάρχουν ἀρκετοὶ ποὺ διδάσκουν εἰς τάξεις ἐχούσας μαθητὰς ἄνω τῶν 75. Ἐξήρθη ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους εὐλόγως καὶ εὐστόχως ἡ σημασία τῆς γεωργίας καὶ ὡς ἐκ τοῦ σημαντικωτέρου κλάδου τῆς οἰκονομίας μας καὶ ὡς περικλείοντος τὸ μεγαλύτερον καὶ ὑγιέστερον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐὰν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτὸ εἶναι διὰ νὰ δώσω ὡρισμένους συμπληρωματικοὺς χαρακτηριστικούς, ὅμως, ἀριθμούς, διὰ νὰ διατυπώσω ὡρισμένας συμπληρωματικὰς ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠκούσθησαν μέχρι τῆς στιγμῆς. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς ὑπηρεσίας ἐθνικῶν λογαριασμῶν ἐν σωτηρίῳ ἔτει 1957, τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 5.108, ἐνῷ τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τοῦ ἄλλου πληθυσμοῦ εἰς δραχμὰς 14.157. Περίπου τὸ τριπλάσιον κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα ἔχει ὁ ἀστὸς ἐν σχέσει μὲ τὸν Ἕλληνα ἀγρότην. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀναζητήσωμεν εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς τὸν Ἕλληνα ἀγρότην διὰ νὰ ἀνεύρωμεν ποῖον εἶναι τὸ κατὰ κεφαλὴν ἐτήσιον εἰσόδημα, θὰ ἐχρειάζετο, φοβοῦμαι, νὰ λάβωμεν ἓν μικρὸν ποσοστὸν τῶν 5.108 δραχμῶν διὰ νὰ προσδιορίσωμεν τὸ εἰσόδημά των. Καὶ ἔτσι θὰ ἔχετε ἀναδηφοῦντες καὶ ἀνερευνῶντες τὴν σημερινὴν ὕπαιθρον καὶ τὰς συνθήκας διαβιώσεως τὴν ἐξήγησιν τοῦ τραγικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀντεθνικοῦ φαινομένου τῆς ἀποψιλώσεως τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν ἀπὸ τοὺς λιτούς, ἀπὸ τοὺς ὑπερηφάνους καὶ γενναίους πατριώτας ποὺ κατοικοῦν τὰς ὀρεινὰς περιοχάς. Βεβαίως περὶ παραγωγικῶν ἐπενδύσεων οὐδεὶς ποτὲ ἔγινε λόγος. Βεβαίως ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ συντάσσομεν καὶ 7ετῆ καὶ ἀργότερον 4ετῆ προγράμματα ἀξιοποιήσεως τοῦ ὀρεινοῦ πλούτου καὶ παραμένουν τὰ προγράμματα εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Τὴν τιμὴν μάλιστα τοῦ προγράμματος διεκδικεῖ δικαίως καὶ ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μόνον ποὺ δὲν ἔχει τὴν εὐτυχίαν νὰ τὸ ἴδῃ κἂν ἐφαρμοζόμενον, εἴτε ἁπλῶς ἐν ἀρχῇ ἐκτελέσεως. Εἶναι βαρεῖα πράγματι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως Ε.Ρ.Ε., διὰ τὴν πλήρη παραμέλησιν τοῦ καθήκοντός της εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της οἱ ἄποροι αὐξάνονται κατὰ ἓν ἑκατομμύριον περίπου καὶ αὐτὸ τὸ ἓν ἑκατομμύριον πρέπει νὰ τὸ ἀναζητήσητε κυρίως εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὑπαίθρου καὶ μάλιστα τοῦ ὀρεινοῦ τμήματος. Λέγει ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ μελετήσῃ τὰ προβλήματα. Δὲν χρειάζεται μελέτη. Τὰ θέματα εἶναι μελετημένα. Τί ἀπομένει; Γενναιότης καὶ μέτρα οἰκονομικά, μέτρα πιστοδοτήσεως τῆς ὀρεινῆς οἰκονομίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ βασικὸν θέμα τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι θὰ πρέπει νὰ προστατεύωνται αἱ τιμαὶ αὐταί, ἀλλὰ πάντοτε ἐν συναρτήσει μὲ τὰς διεθνεῖς τιμάς. Ὑπῆρξεν ἀσυγχώρητος ἡ γενίκευσις τῆς διατυπώσεως. Ἀλλοίμονον ἂν γίνῃ αὐτό. Τότε θὰ ἦτο ὡς ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐνῷ θὰ ἐχορήγει τὴν προστασίαν τὴν τελωνειακὴν καὶ δασμολογικὴν εἰς τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, νὰ τὴν ἠρνεῖτο εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Θὰ ἦτο ἐξοργιστικῶς ἀπαράδεκτος μία τοιαύτη πολιτικὴ καὶ δι’ αὐτὸ ἀρνοῦμαι νὰ πιστεύω ὅτι αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν ἡ σχετικὴ περικοπὴ τῶν Πρωθυπουργικῶν δηλώσεων. Ἀλλ’ ἐντύπωσιν ὄχι εὐχάριστον καὶ εἰς ἐμὲ ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτοὺς νομίζω ποὺ ἀπαρτίζουν τὰς 725.000 ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν σιτοκαλλιέργειαν, ἐντύπωσιν δυσάρεστον θὰ ἐνεποίησεν τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἕλλην Πρωθυπουργὸς ὁμιλῶν καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ συγκομιδὴ ἤρχισε καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις ἐπίκειται τοῦ μόχθου τῶν σιτοκαλλιεργητῶν δὲν εὗρεν μίαν λέξιν νὰ εἴπῃ διὰ τὸν σκοπὸν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἡ ἀγωνία τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας, εἰς τὸν ὁποῖον συμμετέχει κατὰ μέγιστον ποσοστὸν ὁ σιτοπαραγωγικὸς κόσμος, ἐκορυφώθη ἀπὸ τὴν σιγὴν αὐτὴν τοῦ Ἕλληνος Πρωθυπουργοῦ.

§36Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ νὰ εἴπῃ τίποτε διὰ τοὺς σιτοπαραγωγούς, ἀφοῦ τὸν ἐψήφισαν; Ἀφοῦ τὸν ἐψήφισαν καλὰ νὰ τοὺς κάμῃ.

§37Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ εἶμαι ὁ τελευταῖος ποὺ θὰ ἀμφισβητήσῃ τὰς δυσκολίας ποὺ ἐφέτος ἀντιμετωπίζει ὁ σημερινὸς κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ τῆς προστασίας τῆς σιτοκαλλιεργείας. Μεγάλη ἐσοδεία ἀναμένεται καὶ κληρονομίαν βαρεῖαν ἔχει ἐκ τοῦ παρελθόντος. Ἄστοχος πολιτικὴ ὡδήγησεν, ὥστε νὰ εὑρίσκωνται σήμερον αἱ Ἑλληνικαὶ ἀποθῆκαι πλήρεις ἀπὸ Ἀμερικανικὸν σῖτον καὶ νὰ ἀναζητῆται ὡς μοιραία λύσις ἡ ἐπανεξαγωγὴ αὐτὴ τοῦ Ἀμερικανικοῦ σίτου. Δι’ αὐτὸ διερωτᾶται κανεὶς ἀφοῦ καὶ ἡ περυσινὴ ἐσοδεία εἶχεν ἐξασφαλίσει τὴν σιτοπάρκειαν, διερωτᾶται κανεὶς πρὸς τί ἀνέλαβεν ἡ προεκλογικὴ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, διὰ νὰ εὑρεθῇ εἰς ἀμηχανίαν ὁ σημερινὸς κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις νὰ παραλάβῃ κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον νέους 100.000 τόννους, ὡς νὰ μὴ ἔφθανον οἱ 200.000 ποὺ ἀπέμειναν ὑπόλοιπον κατὰ μῆνα Ἀπρίλιον. Βεβαίως τὸ πρόβλημα παρουσιάζει δυσχερείας. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐναπόκειται μὲ σύνεσιν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Πάντως δύο πράγματα δὲν πρέπει νὰ διαφεύγουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτι ἀντιμετωπίζει καὶ θὰ λύσῃ θέμα ἀφορῶν τάξιν ἀγροτικὴν ποὺ ἔχει τὸ μικρότερον ἀκαθάριστον εἰσόδημα, ἐν σχέσει μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους κλάδους τοὺς παραγωγικούς. Ὁ σιτοκαλλιεργητὴς ἔχει τὸ μικρότερον εἰσόδημα. Δὲν πρέπει νὰ διαφεύγῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐπὶ τριάκοντα συναπτὰ ἔτη ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις ἐνεθάρρυναν τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐν ἔτει 1938 μεταξὺ τοῦ συνόλου τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως μὲ 26,4%, ἀπελάμβανον, τότε, ὡς συμμετοχὴν εἰς τὴν ἀξίαν τὰ 25%, περίπου ἦτο σύμμετρος ἡ συμμετοχὴ τῆς ἐκτάσεως τῆς σιτοκαλλιεργείας ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς καλλιεργουμένης μὲ τὸ εἰσόδημα. Ἐν ἔτει 1957, διὰ νὰ ἴδητε πόσον ἐχειροτέρευσεν ἡ θέσις τοῦ σιτοπαραγωγοῦ, ἐνῷ ἡ σιτοκαλλιέργεια ἦτο 30% τῆς καλλιεργουμένης Ἑλληνικῆς γῆς, συμμετέσχεν εἰς τὴν ἀξίαν τῆς σιτικῆς παραγωγῆς μόνον κατὰ 18,5%, δηλαδὴ ἐνῷ ἡ ἔκτασις ἡ καλλιεργουμένη ὑπὸ τῶν σιτοπαραγωγῶν ηὐξήθη κατὰ 30%, ἡ συμμετοχή του εἰς τὸ εἰσόδημα τῆς σιτικῆς παραγωγῆς ἐμειώθη κατὰ 30%. Τοῦτο διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον ἔχει ἐπιδεινωθῆ ἡ κατάστασις τοῦ σιτοκαλλιεργητοῦ καὶ πόσον ἀναγκαῖον εἶναι νὰ ὑπάρξῃ στοργὴ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν προβλημάτων. Θὰ εἶναι ὑπ’ ὄψει ὑμῶν τὸ ψήφισμα τῶν Ἑνώσεων τῶν σιτοπαραγωγικῶν συνεταιρισμῶν, ἐκδοθὲν τὴν 9ην τρέχοντος μηνός. Δὲν νομίζω ὅτι αἱ προτάσεις ἀφίστανται τῆς δυνατότητος τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Κάμνει μίαν ἐπιτυχῆ διάκρισιν, δὲν ζητεῖ ὁ συνεταιρισμένος κόσμος προστασίαν σίτου. Ζητεῖ προστασίαν σιτοπαραγωγοῦ καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ὀρθὴ πολιτική. Ὁ μικρὸς παραγωγὸς ἔχει ἀνάγκην ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ προστασίαν. Δι’ αὐτὸ ζητοῦν αἱ ἑνώσεις τιμὴν ἱκανοποιητικὴν διὰ τοὺς μικροὺς παραγωγούς, καὶ ἀκόμη μέχρις ὡρισμένου ποσοῦ ὄχι πέραν αὐτοῦ. Θὰ ἔλεγον ὅτι ὑπῆρξε μία παράλειψις καὶ ἐπιθυμῶ νὰ τὴν συμπληρώσω. Ἀξίζει νὰ ὑπάρξῃ μία διάκρισις, μία μεταχείρισις εὐνοϊκὴ διὰ τοὺς πληγέντας πάσης φύσεως ἀγρότας τῆς Ἑλλάδος. Ἀποτελεῖ αὐτὸ παράδοσιν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Τέλος, ἡ συγκέντρωσις πρέπει νὰ εἶναι ἀπεριόριστος καὶ βεβαίως μὲ ἠλαττωμένην τιμὴν βασικῆς ἀσφαλείας, ὡς αἱ Ἑνώσεις προτείνουν. Καὶ ὀρθῶς προτείνουν αἱ Ἑνώσεις ἡ τιμὴ αὐτὴ ἡ βασικὴ ἀσφαλείας νὰ αὐξάνῃ ὅσον βραδυτέρα θὰ εἶναι ἡ παράδοσις τοῦ προϊόντος. Ἐὰν παρὰ ταῦτα, ὡς πληροφοροῦμαι, καὶ ἀνησυχῶ πάρα πολύ, ἡ Κυβέρνησις χωρήσῃ εἰς περιωρισμένην συγκέντρωσιν, φοβοῦμαι ὅτι θὰ ἔχῃ ἐπιτύχει ὁ σκοπὸς τῆς συγκεντρώσεως. Ἐκτὸς ἂν ὑπάρξουν μέτρα καὶ ἂν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπινοήσῃ αὐτὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα, παρὰ τὸ περιωρισμένον τῆς συγκεντρώσεως, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσουν δραστικῶς ἐλευθέραν ἀγορὰν διὰ νὰ διαμορφώνωνται αἱ τιμαὶ ἐγγὺς τῆς βασικῆς τιμῆς ἀσφαλείας. Ριζικὴ λύσις, κατ’ ἐμέ, θὰ ἦτο ἡ διακίνησις ἢ ἀποκλειστικὴ τοῦ σίτου, διὰ τῶν κρατικῶν ἀποθηκῶν, μὲ διαβάθμισιν τῆς τιμῆς ἀναλόγως τῆς βραδύτητος τῆς προσκομίσεως. Ἔτσι θὰ ἐκλιμακοῦτο ἡ προσκόμισις τοῦ σίτου καὶ θὰ ἀπεφεύγετο ἡ ἐκμετάλλευσις, διότι ἡ προσκόμισις θὰ ἔβαινε παραλλήλως μὲ τὴν κατανάλωσιν. Πάντως θέλω νὰ πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι ἐντελῶς βάσιμοι αἱ ἀντιρρήσεις αἱ ἑκάστοτε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων τὸ ὑπέστην καὶ ἐγὼ ἄλλοτε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, καὶ ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ προβλήματος, δὲν ἐπείσθην ὅτι ἔχουν παντελῶς δίκαιον οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ πεισμόνως ἀντιτάσσοντες εἰς τὰ μέτρα προστασίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων τὸ θέμα τοῦ πληθωρισμοῦ, τὸ θέμα τὸ νομισματικόν. Σήμερον πῶς ἀντιμετωπίζει ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία τὴν αὔξουσαν διαρκῶς κυκλοφορίαν τοῦ νομίσματος; Διοχετεύει τὰ ηὐξημένα εἰσοδήματα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, αὐξάνει τὰς εἰσαγωγὰς καὶ κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν δὲν ἐπέρχονται πληθωριστικὰ φαινόμενα. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι καθαρῶς συναλλαγματικὸν καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιτύχῃ νὰ διατηρήσῃ εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα, δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ φοβῆται, προβαίνουσα εἰς ἔκδοσιν χαρτονομίσματος διὰ τὴν προστασίαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων τῆς χώρας μας. Θὰ ἤθελον νὰ συστήσω τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπάρξῃ μία καινοτομία. Νὰ χωρήσητε εἰς τὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν ποὺ λέγονται κύτταρα τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως. Δώσατε καὶ εἰς πρωτοβαθμίους συνεταιρισμοὺς τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐθύνην νὰ κάμουν συγκέντρωσιν σιτηρῶν ὅταν προσφέρωνται. Καὶ ἀκόμη τὴν εἰσφορὰν ποὺ πληρώνει ὁ σιτοπαραγωγὸς διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀποθηκῶν νὰ τὴν καθιερώσητε ὑπὲρ τῶν πρωτοβαθμίων συνεταιρισμῶν, διότι εἰς αὐτοὺς ἀνήκουν. Θὰ εἶναι μία πρωτοβουλία ἀξιέπαινος. Καὶ τελειώνω, μὲ τὴν ἐπίμονον ὑπόδειξιν νὰ λάβητε, κύριε Ὑπουργέ, ἀπόφασιν ἀπὸ τοῦδε ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτική σας εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, ἔναντι τοῦ σίτου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶσθε σαφεῖς καὶ νὰ γνωρίζουν οἱ σιτοκαλλιεργηταὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν ἐνθαρρύνσεως τῆς σιτοκαλλιεργείας, ναὶ ἢ ὄχι. Νὰ τὸ πληροφορηθῇ ἀπὸ τώρα, διὰ νὰ γνωρίζῃ ἐὰν πρέπῃ νὰ προετοιμάζῃ χρόνον διὰ σιτοκαλλιέργειαν. Ἐὰν σκοπεύετε νὰ ἐγκαταλείψητε τὴν παγίαν αὐτὴν πολιτικήν, χρέος ἔχετε νὰ πιστοδοτήσητε ἀφειδῶς τοὺς σιτοκαλλιεργητὰς διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀναμορφώσουν τὴν ἀγροτικήν των οἰκονομίαν. Διὰ τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα διεπιστώθη ὅτι ἐγένοντο θανάσιμα σφάλματα κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὰ ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τὸν βάμβακα τὸν ἐγχώριον, ὁ ὁποῖος συναντᾷ τὸν Αἰγυπτιακὸν τοιοῦτον εἰσαγόμενον ἀτελῶς καὶ μετὰ τιμῶν διὰ νὰ τὸν ἀνταγωνισθῇ καὶ νὰ ἐπιφέρῃ πτῶσιν τῆς τιμῆς του. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον εὑρῆκε τὸ φράγμα τὸ Κυβερνητικὸν ὅταν αἱ διεθνεῖς τιμαὶ ἦσαν ὑψηλαί. Καὶ τὸ φράγμα ἔπιπτε εὐθὺς ὡς αἱ διεθνεῖς τιμαὶ ὑπεχώρουν. Ἀκόμη παραμένει ἐπίκαιρον τὸ θέμα τῆς ἀπορροφήσεως τῶν ἀδιαθέτων καπνῶν τῆς ἐσοδείας 1957. Ἡ ἀπόφασις ἔχει ληφθῆ πολλοῦ καὶ ὅμως δὲν ἐκτελεῖται. Καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ὑπάρχει εὔλογος ἡ ἀγωνία καὶ ἡ δυσφορία τῶν καπνοκαλλιεργητῶν. Βέβαιον εἶναι ὅτι ἡ Εὐρωπαϊκὴ ἀγορὰ δὲν πρόκειται νὰ ἀπορροφήσῃ πέραν τῶν 60.000 τόννων. Ἡ Κυβέρνησις ἢ ἔπρεπε ἤδη νὰ ἔχῃ προπαρασκευάσει νέας ἀγορὰς διὰ νὰ ἀπορροφήσῃ τὸ πλεόνασμα αὐτὸ καὶ τὸ κρατικὸν πλεόνασμα ἀπὸ 2ετίας ὑφιστάμενον, ἤ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἔγινε, νὰ προχωρήσῃ εἰς ἄλλην λύσιν. Καὶ δὲν ἀπομένει ἄλλη λύσις. Θὰ διαθέσῃ, εἴτε θέλῃ, εἴτε ὄχι, τὸ χαρτονόμισμα, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν κρατικὴν συγκέντρωσιν τῶν ἀδιαθέτων καπνῶν τῆς ἐσοδείας 1957. Πᾶσα καθυστέρησις δὲν ἔχει νόημα, διότι εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφύγῃ. Συνήθως, ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ τὴν αὔξησιν τῆς πιστοδοτήσεως πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας. Ὅταν, ὅμως, ἐπιχειρήσῃ κανεὶς νὰ συσχετίσῃ τοὺς ἀριθμοὺς μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς πιστοδοτήσεως τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, τότε θὰ διαπιστώσῃ ὅτι ὁ ἀγρότης εἶναι ὁ ἀδικημένος τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Τὸ 1955 ἡ γεωργία ἐλάμβανε, 3.804 ἑκατομμύρια καὶ τέλος τὸ 1957 λαμβάνει 5.876 ἑκατομμύρια. Αὔξησις κατὰ ποσοστὸν 55%. Καὶ ἔρχεται ἡ βιομηχανία, ἡ ὁποία ἔλαβε τὸ 1955, 4.315 ἑκατομμύρια καὶ λαμβάνει τὸ 1957, 7.213 ἑκατομμύρια. Αὔξησις 68%. Καὶ τὸ ἐμπόριον προχωρεῖ ἔτι περαιτέρω, διὰ νὰ λάβῃ αὔξησιν 96% εἰς τὸ ἴδιον διάστημα. Διπλασία ἡ αὔξησις εἰς τὸ ἐμπόριον. Καὶ ἔτσι ὑπάρχει ἡ ἐξήγησις τῆς τοκογλυφίας, ἡ ὁποία μαίνεται εἰς τὴν ὕπαιθρον. Καὶ εἶναι φαινόμενον τὸ ὁποῖον δὲν μᾶς συγκινεῖ πλέον, ὅταν ἀκοῦμε δάνειον μὲ 200–300 τοῖς ἑκατόν. Ὁ ἀείμνηστος Παπάγος, εἶχε δὶς ἐξαγγείλει ὡς τετελεσμένον γεγονὸς τὴν προικοδότησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ μόνον ριζικὸν μέτρον εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν πιστοδότησιν τῶν Ἑλλήνων Ἀγροτῶν. Μόνον ὅταν ὑπάρξῃ προικοδότησις καὶ δὴ ἐπαρκὴς τοῦ πιστωτικοῦ ἱδρύματος τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, τότε θὰ ἐπιτελέσῃ τοῦτο τὸν προορισμόν του, αὐτοδύναμον καὶ ἀνεξάρτητον ἀπὸ τὰς ἐπεμβάσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπὸ τὰς δεσμεύσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Τότε οἱ Ἕλληνες ἀγρόται θὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Χώρας, θὰ αὐξήσουν τὴν παραγωγικότητα, θὰ μειώσουν τὸ κόστος καὶ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει θὰ ἀνέλθῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ εὐνοϊκῶς καὶ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ πολιτική, πρὸς τὴν ὁποίαν, ἐὰν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις δὲν ἐπέτυχε νὰ προχωρήσῃ, καλεῖται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ τὸ πράξῃ, διὰ νὰ προσφέρῃ μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐν τῷ συνόλῳ του.

§38Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ παρεθέσατε ὡρισμένους ἀριθμούς, κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ παραθέσητε καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς περιόδου 1951–52, ὅταν εἶσθε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§39Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Φοβοῦμαι ὅτι θὰ μετανοήσητε πικρῶς. Ἀπ’ ἀρχῆς δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ κάμνω σύγκρισιν ἀριθμῶν. Ἐβαρεθήκατε, φαίνεται, νὰ ἀκούητε συγκρίσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὅλαι εἰς βάρος σας.

§40Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ξεχνᾶτε ὅτι ὅταν εἶσθε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἶχον καταθέσει ἐπερώτησιν, διότι ἐκινδύνευαν νὰ μείνουν ἄσπαρτα τὰ χωράφια, ἐπειδὴ δὲν εἴχατε προνοήσει νὰ πάρητε σιτόσπορον; Καὶ ἀποτελεῖ ἐμπαιγμὸν διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον νὰ παραθέτετε τὰ στοιχεῖα αὐτά. (Θόρυβος).

§41Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ λέτε. Ἀποτελεῖ συνείδησιν ὅτι ὑπῆρξε φωτεινὴ ἡ Ὑπουργία μου. Καὶ εἶσθε πολὺ μικρὸς διὰ νὰ ἠμπορέσητε νὰ μοῦ εἴπητε... (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δ.Κ.Ε.Λ., παρακαλῶ νὰ ἀποφεύγετε χαρακτηρισμούς, οἱ ὁποῖοι φυγαδεύουν τὴν γαλήνην τοῦ Σώματος.

§43Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Ἀλλαμανῆ, ἡ ἐποχὴ τῆς Ὑπουργίας σας ἀποτελεῖ διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Χώρας μας, τὰς πλέον μελανὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς του. Δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε ὅτι ἦτο ἡ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν διεδέχετο τὸ ἓν συλλαλητήριον διαμαρτυρίας τῶν ἀγροτῶν τὸ ἄλλο καὶ ἐγένοντο αἱ πορεῖαι πείνης μὲ μελανὰς σημαίας, εἰς ἐκδήλωσιν τῆς ἀστοργίας, ἡ ὁποία ἐξεδηλοῦτο πρὸς τοὺς ἀγρότας μας. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§44Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ..... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος — θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, παρακαλῶ καθήσατε, Θὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι).

§46Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκάλεσα ἤδη τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§48Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ... δὲν εἶναι πράγματα αὐτά. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ δώσητε ἐξηγήσεις, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ γαλήνη, ἡ φυγαδευθεῖσα ἀπὸ τὸ Σῶμα.

§50Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διότι σεῖς, διευθύνοντες τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, δὲν μὲ ἐπροστατεύσατε ὅτι ἐξυβρίσθην ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν καθ’ ὅλα κύριον συνάδελφον.

§51Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ παρέθεσα γεγονότα, δὲν κατῆλθα, ὡς σεῖς, εἰς ὕβρεις. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, σᾶς παρακαλῶ.

§53Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐν μέσῳ θορύβου; Ἐπὶ 5 λεπτὰ ὁμιλεῖτε διαρκῶς. Εἶπεν ὁ κ. Μιχαηλίδης, καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἐὰν τὸ ἀνακαλέσῃ, ὅτι ἀποτελεῖ μελανὴν περίοδον ἡ διέλευσίς μου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Τὸ εἴπατε αὐτό;

§54Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐλησμονήσατε φαίνεται, ὅτι εἴχατε ὑπογράψει τὴν περίφημον σύμβασιν διὰ 14 δισεκατομμύρια, διὰ νὰ ἀνοίξουν τρύπες μέσα εἰς τέλματα, διὰ νὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλα νερά, ἐκεῖ ποὺ ἀπητοῦντο ἔργα ἀποστραγγίσεων. Πρέπει νὰ ἐνθυμηθῆτε τὴν σύμβασιν «ΑΤΣΚΟ» καὶ τόσα ἄλλα ἀστοχήματα, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τόσον ἀκριβά. Συνεπῶς, δικαιολογεῖται ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς περιόδου τῆς Ὑπουργίας σας ὡς ἀποτυχημένος.

§55Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. συναδέλφου. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ὁ κ. συνάδελφος, μετὰ τοῦ ὁποίου ἐπὶ τόσον χρόνον συνεργάζομαι στενῶς, ἐχρησιμοποίησε μίαν φράσιν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσῃ ἐναντίον μου. Τοῦ εἶπον ὅτι δὲν τοῦ ἐπιτρέπω νὰ μὲ ὑβρίζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι νομίζω ὅτι ἡ διέλευσίς μου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὑπῆρξε κατὰ κἄποιον τρόπον φωτεινή. Δικαίωμά σας νὰ ἔχετε ἄλλην γνώμην. Δικαίωμά μου, ὅμως, νὰ μὴ σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ἐπιμένετε. (Θόρυβος).

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑβρίζῃ συνάδελφον... (Θόρυβος).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§58Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς συνεχίζει τὴν ἀγόρευσίν του. Δὲν εἶσθε συνήγορος τοῦ κ. Μιχαηλίδη σεῖς.

§60Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Ἀλλαμανῆ, ἐὰν ἐδίδατε αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν καὶ μόνον, δὲν θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ εἴπῃ τίποτε. Ἀλλὰ εἴπατε, εἶσθε πολὺ μικρὸς διὰ νὰ μοῦ τὸ λέγετε ἐμένα αὐτό. Θὰ παραδεχθῆτε, λοιπόν, ὅτι αὐτὸ διέφυγε τὸ ἕρκος τῶν ὀδόντων σας καὶ τὸ εἴπατε χωρὶς νὰ ἔχητε σκοπὸν νὰ θίξητε τὸν κ. συνάδελφον.

§61Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, προσωπικῶς, τὸν θεωρῶ ἕνα καλὸν φίλον καὶ πάντοτε ἐξεδήλωσα τὴν ἐκτίμησίν μου πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ. Δὲν κατέκρινον τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ἀλλὰ κατέκρινον τὸν Ὑπουργὸν Γεωργίας. Καὶ τοῦ εἶπον: Σεῖς ὁ ὁποῖος τόσας ἀποτυχίας εἴχατε, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα σήμερον, τὴν περίοδον αὐτήν, τὴν ἀσυγκρίτως καλυτέραν, νὰ τὴν κατακρίνετε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του νὰ σᾶς θίξῃ.

§63Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς κατέφυγεν εἰς προσωπικὴν ὕβριν ἐναντίον μου. Δηλαδή, ἔκαμε ἐκεῖνο ποὺ κάμνουν πολλοί, ὅταν στεροῦνται ἐπιχειρημάτων διὰ νὰ ἀποκρούσουν τὴν ἀλήθειαν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἔδωσεν ἐξηγήσεις καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἐπεισόδιον πρέπει νὰ θεωρηθῇ λῆξαν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§65Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον, ὁπότε θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος, διότι εἶσθε ἐγγεγραμμένος, θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπητε ὅ,τι θέλετε.

§67Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§68Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πράγματι συνέβη μετὰ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς νὰ γίνῃ ἀσυνήθης εἰς ἔντασιν ὁ σχολιασμὸς τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς πολλαὶ ἐξεδηλώθησαν ἀνησυχίαι διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἡ ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἁπλῶς ἐνεφανίσθη, ἢ ἁπλῶς — ἐὰν θέλετε — ἐνετάθη λόγῳ τοῦ τελευταίου ἐκλογικοῦ νόμου, ὑφίστατο ἀπὸ 20ετίας. Ἡ χώρα διῆλθε ἀπὸ τοῦ 1936 περίοδον ἀνωμαλίας...

§69Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Μὴ ἀνακατεύετε τὸ 1936. Ἀφήσατέ το.

§70Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀπὸ τοῦ 1936 μέχρι τοῦ 1946 ἐπὶ μίαν 10ετίαν ὑπῆρξεν ἀναστολὴ τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Ἀπὸ τοῦ 1946, ἔχομεν τὴν ἐσωτερικὴν ἀνωμαλίαν. Πρῶτον, μία μονόπλευρος Βουλὴ δίδει Κυβέρνησιν. Κατὰ τὸ 1950 τὸ πρῶτον καθιεροῦται ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, μὲ τὴν ὁποίαν συνδυάζεται ὁ τερματισμὸς τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας. Ἐφάνη τότε, ὅτι θὰ ἐθεμελιοῦτο μία νέα πολιτικὴ ζωή. Εἰς τοῦτο συνέβαλεν καὶ ἡ ἀσκηθεῖσα, τότε, πολιτικὴ τοῦ Κέντρου, τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, μία ὑγιὴς φορολογικὴ καὶ δημοσιονομικὴ πολιτική, ὁ τερματισμὸς τῆς συνταγματικῆς ἐκκρεμότητος, ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ὅλα αὐτὰ ἐδημιούργησαν μίαν ἀτμόσφαιραν ὁμαλότητος ποὺ προοιωνίζε τὸ τέρμα τῆς ἀνωμαλίας. Συνέβη, ὅμως, τὸ φθινόπωρον τοῦ 1952 ἀποτόμως νὰ τερματισθῇ ὁ βίος τῆς Βουλῆς ἐκείνης. Ἔχομεν ἀκόμη — ξένῃ ἐμπνεύσει — τὴν θέσπισιν τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, ἡ ὁποία ὑπῆρξε ἡ ἀρχὴ τῆς ἀνωμαλίας, ποὺ ὑπάρχει μέχρι σήμερον. Ἔκτοτε ὑπῆρξε μία Βουλὴ εἰς τὴν ὁποίαν τὸ μὲν Κέντρον ἐξεπροσωπεῖτο μὲ μικρὰν ἀναλογίαν, ἐν σχέσει πρὸς τὰς δυνάμεις του, ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ δὲν εἶχε καμμίαν ἐκπροσώπησιν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς εἶχε μίαν ἐκπροσώπησιν δυσανάλογον πρὸς τὸ λαϊκόν του ἔρεισμα. Μὲ τὸν θάνατον τοῦ ἀειμνήστου Παπάγου, νέα προώθησις τῆς ἀνωμαλίας ἐμφανίζεται, ἡ ἀνώμαλος διαδοχὴ τοῦ ἀειμνήστου Στρατάρχου ἀπὸ τὸν σημερινὸν Πρωθυπουργὸν καὶ ἡ θέσπισις ἑνὸς περιέργου καὶ δικαίως ἀποκληθέντος τριφασικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς ἔντασιν τῆς ἀνωμαλίας. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἐκεῖνος ὡδήγησεν τὸ Κέντρον καὶ δυνάμεις τῆς Δεξιᾶς εἰς τὴν σύμπραξιν μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Καὶ αὐτὸ ὑπῆρξεν ἀνωμαλία. Καὶ συνέβη ἀπὸ τοῦ 1956 μέχρι τοῦ 1958 νὰ κυβερνᾶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. μὴ διαθέτων τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ ἐκλογικὸς ἐκεῖνος νόμος τοῦ 1956, εἶχε θέσει τὸ Κέντρον πρὸ τοῦ διλήμματος ἵνα παραδώσῃ τὴν ἐξουσίαν ἀμαχητὶ ἢ νὰ συνεργασθῇ μὲ τὰς ἄλλας δυνάμεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀσφαλῶς κατέληξεν εἰς τὸ ὀρθὸν συμπέρασμα νὰ προβῇ εἰς τὴν συγκρότησιν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Ἀλλὰ ἐν ἔτει 1958 ἡ Κυβέρνησις τῆς μειοψηφίας καθίσταται καὶ Κυβέρνησις Κοινοβουλευτικῆς μειοψηφίας, ἀνατρέπεται καὶ τότε κατασκευάζεται νέος ἐκλογικὸς νόμος. Συνεχίζεται αὐτὴ ἡ παράδοσις τῆς κοινοβουλευτικῆς ἀσχημίας, οἱ νόμοι οἱ ἐκλογικοὶ νὰ ψηφίζωνται εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ἐπαναλαμβάνεται τὸ ἀτόπημα αὐτὸ ἐπικειμένων τῶν προσφάτων ἐκλογῶν. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος κατατείνει εἰς δύο σκοπούς. Πρῶτος σκοπὸς ἀντικειμενικὸς εἶναι νὰ ἐξαφανίσῃ πλήρως ἀπὸ τὸ πολιτικὸν προσκήνιον τὰ νέα Κόμματα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν μετὰ τὸ 1950, μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας καὶ ἐσυμβόλιζαν ἀκριβῶς τὰς τάσεις ποὺ ἀνέκυψαν ἀπὸ τὴν ἀνωμαλίαν, τὴν πολυετῆ καὶ πολυαίμακτον καὶ ἤθελον νὰ ὁδηγήσουν τὸν τόπον εἰς τὴν εἰρήνευσιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν μὲ τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος. Αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς πολιτικὰς δυνάμεις, τὰς νέας, ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἔθεσεν ὡς σκοπὸν νὰ ἐξοντώσῃ κοινοβουλευτικῶς. Εἶχε καὶ ἕνα περαιτέρω σκοπὸν νὰ περιορίσῃ εἰς τὸ ἐλάχιστον τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐκπροσώπησιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Ἀκόμη, ὅμως, ἐφιλοδόξησε ὁ νόμος ἐκεῖνος νὰ φέρῃ εἰς τὸ προσκήνιον δύο ἰσχυρὰ Κόμματα, νὰ ἀναζωογονήσῃ, θὰ ἔλεγον, τὰ δύο παραδεδομένα Κόμματα, τὰ ὁποῖα ὑπὸ διάφορα ὀνόματα εἶναι τὸ παλαιὸν ἀντιβενιζελικὸν καὶ τὸ παλαιὸν βενιζελικόν. Αὐτοὶ ὑπῆρξαν οἱ ἔκδηλοι καὶ ὄχι ἀνομολόγητοι σκοποὶ τοῦ ἐκλογικοῦ αὐτοῦ νόμου. Ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα; Ὁ μὲν πρῶτος σκοπὸς τῆς ἐξοντώσεως τῶν νέων προοδευτικῶν πολιτικῶν δυνάμεων μερικῶς μόνον ἐπέτυχε. Ὁ συνασπισμὸς τῶν Κομμάτων αὐτῶν συνεκέντρωσε 410.000 ψηφοδέλτια μὲ ποῖον ἐκλογικὸν νόμον; Μὲ ἕνα νόμον ὁ ὁποῖος εἶχε σατανικῶς συνταγῆ καὶ κατασκευασθῆ διὰ νὰ ἐξαπολύσῃ ἀδυσώπητος καὶ ἀμειλίκτως τὴν ψυχολογίαν τῆς χαμένης ψήφου. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς παλαιοὺς ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀθώας ἐκείνης ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς τοῦ 1951 μὲ τὸ 17% φραγμὸν διὰ τὴν δευτέραν κατανομὴν διὰ τὰ Κόμματα καὶ μὲ τὸ 20% διὰ τοὺς συνασπισμοὺς τῶν Κομμάτων. Τότε ὁ νόμος ἐκεῖνος ἅμα τῇ ψηφίσει του διέλυσε τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα τοῦ κ. Παπανδρέου. Δὲν ἐπέτυχε νὰ φθάσῃ μέχρι τῶν ἐκλογῶν. Διελύθη καθ’ ὁδόν. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα πανίσχυρον, τότε, ἔφερε εἰς τὴν Βουλήν, χάρις εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον, τὸν κ. Τσαλδάρην, Ἀρχηγόν του, καὶ ἕνα ἀκόμη βουλευτήν. Τὸ Κόμμα τοῦ ἀειμνήστου Σβώλου, εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ ὁποίου μετεῖχε καὶ ὁ νῦν βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Τσιριμῶκος, κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας διαθέτων ἕνα ἐξαιρετικὰ σημαντικὸν ἀριθμὸν ἐπιλέκτων στελεχῶν καὶ ἀσκοῦν μίαν ἀκτινοβολίαν ἰσχυράν. Παρ’ ὅλα ταῦτα δὲν συνεκέντρωσε παρὰ ὀλίγας χιλιάδας ψήφων. Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀθώας ἐκείνης ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Ἐγνώριζαν, λοιπόν, οἱ κατασκευασταὶ τοῦ ἐφαρμοσθέντος ἐκλογικοῦ νόμου ποῖα ἀποτελέσματα θὰ εἶχε ὁ νόμος οὗτος μὲ τὰ 25 καὶ 40 ἑκατοστά. Ἐὰν, κύριοι συνάδελφοι, ἐναντίον τῶν πραγμάτων αὐτῶν, ἐναντίον τῆς ψυχολογίας τῆς χαμένης ψήφου καὶ ἀκόμη ἐναντίον μιᾶς ἐντυπώσεως πολώσεως ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα, προκληθεῖσαν ἐντέχνως, ὑπῆρξαν 410.000 ψηφοφόροι οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὴν ΠΑΔΕ αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ πραγματικὴ δύναμις εἶναι πολλαπλασία.

§71Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐναντίον τοῦ ὁποίου στρέφεσθε, ἐγένετο δεκτὸς ἀπὸ βουλευτὰς ἐκπροσωποῦντας τὸ 70% τῆς προηγουμένης Βουλῆς, καὶ εἰς τὴν σημερινὴν Βουλὴν ἐκπροσωποῦν τὸ 63% αὐτῆς.

§72Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν παύει, ὅμως, νὰ εἶναι ὁ νόμος αὐτὸς μὲ τοὺς ὁμολογημένους σκοπούς του, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, δὲν ἐπέτυχον, παρὰ μόνον μερικῶς, διὰ τὰ νέα Κόμματα. Ἀντιθέτως, ὁ νόμος αὐτὸς ἀπέτυχεν ἐξ ὁλοκλήρου — καὶ εἶναι πρὸς τιμήν σας ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰργάσθητε διὰ τὸν νόμον αὐτὸν — διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε., διότι πράγματι ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐπέτυχε μὲ ψήφους 40% νὰ ἔχῃ τὸ 60% τῶν ἑδρῶν. Ἐπέτυχε δηλαδή, νὰ λάβῃ ἕδρα καὶ ἀπὸ ψήφους αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐναντίον της. Ἀπέτυχεν οἰκτρῶς ὁ νόμος διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἐστράφη ἐναντίον καὶ λυποῦμαι διότι ἐπ’ αὐτοῦ εἶχον κάμει σχετικὴν προφητείαν, ἀπὸ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ βήματος. Τέλος, δίκη ἐπίκειται εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ ἡ πρόθεσις νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῶν νομικῶν θεμάτων καὶ νὰ ἐπιχειρήσω νὰ ἐπηρεάσω τὴν γνώμην τῶν δικαστῶν. Πολὺ περίεργα πράγματα θὰ συμβοῦν εἰς τὴν δίκην αὐτήν. Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀποκρούοντες τὰ δίκαια ἐπιχειρήματά μας διὰ τὴν ἀντισυνταγματικότητα καὶ ἀντιλαϊκότητα τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων ζητοῦν νὰ ἀνατρέψουν τὰς ἐκδοθείσας ἀποφάσεις. Φοβοῦμαι ὅτι καὶ ἡ Ε.Δ.Α. θὰ ὑποκύψῃ εἰς τὸν πειρασμὸν νὰ ὑπεραμυνθῇ τῆς συνταγματικότητος τοῦ νόμου, διὰ νὰ ἀποκρούσῃ τὰς ἐνστάσεις, λησμονοῦσα ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μακρὸν καὶ σθεναρὸν μαζὶ μας διεξήγαγε ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἀντισυνταγματικότητος καὶ ἀντιλαϊκότητος τοῦ νόμου ἐκείνου. Βεβαίως ὑπάρχουν πολλὰ παράδοξα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσουν μίαν οἱανδήποτε ἀπόφασιν τοῦ Ἐκλογοδικείου.

§73Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἡμεῖς εἴμαστε ἕνα ἑκατομμύριο, εἴμαστε τὸ 25%. Δὲν πιστεύω τὸ 25% νὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ 20%; Αὐτὸ μόνον ἠμπορῶ νὰ εἴπω καὶ τίποτε πάρα πάνω.

§74Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Μὲ ἐπρολάβατε, κύριε Πρόεδρε τῆς Ε.Δ.Α., διότι ἀκριβῶς ἤθελον νὰ ἔλθω εἰς αὐτὸ τὸ θέμα καὶ ἐκεῖ νὰ διαφωνήσω μαζί σας, διότι πιστεύω ὅτι ἐὰν ὑπάρξῃ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου, ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ ὅτι ἔσφαλε τυχὸν ὁ Ἄρειος Πάγος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐχαρακτήρισε τὴν Ε. Δ.Α. ὡς συνασπισμόν, τότε θὰ ἔχῃ συμβῆ τὸ ἑξῆς περίεργον: Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐσφαλμένης τυχὸν ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου θὰ παραμένουν καὶ ὁ κ. Πασσαλίδης θὰ λέγῃ ὅτι εἶναι τὸ 24%, ἐνῷ ἐγὼ διαμαρτύρομαι ὡς Π.Α.Δ.Ε. ὅτι μοῦ διήρπασαν τὸ ἥμισυ τῶν ψήφων οἱ διάφοροι ποὺ ἦσαν Κόμματα προπαγανδίζοντες ὅτι οἱ ὀπαδοί μας θὰ ἔδιδον χαμένην ψῆφον εἰς τὴν Π.Α.Δ.Ε. Αὐτὸ τὸ κακὸν ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὴν ὁποίαν θὰ ἀνατρέψῃ τυχὸν τὸ Ἐκλογοδικεῖον, ποῖος θὰ τὸ θεραπεύσῃ καὶ ποῖος θὰ ἀποκαταστήσῃ τοῦ ἁμαρτωλοῦ νόμου τὰς συνεπείας; Κύριε Πρόεδρε τῆς Ε.Δ.Α., δὲν νομίζω ὅτι κάθεσθε καλὰ ἐπάνω εἰς τὸ 24%. Ἐὰν τυχὸν ἐπλανήθη ὁ Ἄρειος Πάγος καὶ ἐὰν αὐτὸ διαπιστωθῇ ἐκ τῶν ὑστέρων, τότε βάλετε πολλὰ ἐρωτηματικὰ εἰς τὸ 24%, διότι ἀπὸ κἄπου πρέπει νὰ διεκδικήσωμεν τὴν πελατείαν ἐκείνην ἡ ὁποία χάρις εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τὴν προπαγάνδαν τῶν ἄλλων Κομμάτων, διέρρευσεν ἀπὸ τὰς κάλπας μας διὰ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς γονιμοτέρας τυχὸν κατευθύνσεις.

§75Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν πιστεύω αὐτὸ νὰ ἀφορᾷ τὰς κρίσεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν θὰ ἠθέλαμεν ἡμεῖς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ εἶπον οἱ ἀριθμοὶ μένουν ἀριθμοί, μαθηματικοὶ ἀριθμοί, 1.000.000, τίποτε ἄλλο δὲν ἔχω νὰ εἴπω.

§76Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐκεῖ εἶναι ἡ διαφωνία μας, κύριε Πρόεδρε τῆς Ε.Δ.Α. Ἐλαφρὰ εἶναι ἡ διαφωνία μου ἐπίσης μὲ τὸ 60% καὶ τὸ 40% τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α., ὅπως ἐπίσης καὶ μὲ τὸ 76,24% τοῦ κ. Παπανδρέου. Νομίζω ὅτι τὰ ποσοστὰ αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πάγια, τὰ ποσοστὰ τῶν διαφόρων Κομμάτων κυμαίνονται ἀναλόγως μὲ τὰ ἐπὶ μέρους προβλήματα. Θὰ ὑπάρξουν προβλήματα ποὺ θὰ πάῃ τὸ 100% τῆς Βουλῆς, θὰ ὑπάρξουν προβλήματα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ συμφωνήσουν τὰ 60% καὶ τὰ 40% καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Θέλω νὰ εἴπω δηλαδὴ ὅτι δὲν εἶναι ἀπόλυτον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ φοβοῦμαι ὅτι εἰς τὸν ἀφορισμόν του διὰ τὴν Οὐγγρικὴν ἐπανάστασιν οὔτε τὸ 24% τῆς Ε.Δ.Α. θὰ εἶναι σύμφωνον μαζή του. Ἡ ἰδική μας ἄποψις εἶναι ὅτι διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ ἐπιταθεῖσα, συνεπείᾳ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ τῶν ἐκλογῶν ἀνωμαλία, δὲν ἀπομένει παρὰ αὐτὸ ποὺ διεκηρύξαμεν ἀνέκαθεν ὡς τὸ μοναδικὸν φάρμακον διὰ τὴν δημιουργίαν ὁμαλῆς πολιτικῆς ζωῆς εἰς τὸν τόπον μας. Πρέπει κἄποτε νὰ ἀποφασίσωμεν, ὅσον καὶ ἂν εἶναι δυσάρεστον, εἰς τὴν πλευρὰν ἐκείνην, νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν καθιέρωσιν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Πρέπει ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνηθίσωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην καθαρότητος τοῦ δημοσίου βίου, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος. Πρέπει ἀκόμη νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν καὶ τὴν ἀνόθευτον λειτουργίαν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν. Καὶ ὑπῆρξεν πράγματι περίεργος ἡ σιωπὴ τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων ἐν προκειμένῳ. Κατὰ περίεργον ἀντινομίαν καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ Βασιλικὸς Λόγος περιέχει ἐξαιρετικῶς ἐπαινετὰς διακηρύξεις διὰ τὴν ἀνάγκην τοῦ συμβιβασμοῦ τῶν κοινωνικῶν καὶ ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν καὶ θὰ ἀνέμενε κανεὶς νὰ μὴ ὑπάρξῃ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀντινομία καὶ ἀντίθεσις μὲ τὰς Κυβερνητικὰς δηλώσεις. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν θὰ πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ καταλυθῇ τὸ καθεστὼς τῆς ἀστυνομοκρατίας, νὰ παύσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐργασίας ποὺ εἶναι δικαίωμα ζωῆς, νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ προϋποθέσεις σχέσιν ἐχούσας μὲ πολιτικὰ φρονήματα τοῦ ἰδίου ἢ τῶν γονέων ἢ τῶν θείων του. Πρέπει ἐπίσης κἄποτε νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ τόπος αὐτὸς ἀπὸ τὰ ἔκτακτα μέτρα ποὺ ἐδικαιολογοῦντο κατὰ τὰς ἐκτάκτους περιόδους τῆς ἀνωμαλίας, ὅπως τὰ Συμβούλια Νομιμοφροσύνης. Τὸ Διοικητικὸν μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως καὶ τέλος, πρέπει νὰ ὁλοκληρώσωμεν κἄποτε τὴν πολιτικὴν ποὺ ἤρχισε τὸ 1952 διὰ νὰ ὑπάρξῃ πλήρης καὶ ριζικὴ ἡ ἀποκέντρωσις καὶ ἡ αὐτοδιοίκησις. Διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ Δημοκρατία πρέπει νὰ λειτουργήσῃ κἄποιαν στιγμὴν ἡ αὐτοδιοίκησις, νὰ ἀποκτήσῃ αὐτὸ ποὺ ἔχει σήμερον, τὸ οἰκονομικὸν οὐσιαστικὸν περιεχόμενον. Τότε, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, καὶ μόνον τότε ἐὰν αὐτὰ ὅλα συμβοῦν εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ θελήσωμεν μὲ κἄποιαν ἀνάτασιν νὰ ἀντιμετωπίσωμε τὸ πρόβλημα ποὺ ὑπάρχει ἐνώπιον ἡμῶν, τότε ἀσφαλῶς θὰ ὑπάρξῃ καὶ ὁμαλὴ λειτουργία τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρός μας δὲν θὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαδηλώνῃ τὴν ἀνησυχίαν του διὰ τὴν τύχην τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ δὲν θὰ χρειάζεται κἄν νὰ προτείνῃ ὅσα ἐπρότεινεν, μηχανικῶς κάπως, ἀμφιβόλου ἀποδόσεως, μέσα ἀναστολῆς τῆς φθορᾶς τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ λάβω μέρος διότι ἐθεωρεῖτο τὸ ἀντίθετον ὡς ἐσκεμμένη παράλειψις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Χαίρω διότι ἀπέκτησα ὀπαδούς. Πράγματι ἀπὸ τοῦ ἰδίου βήματος πρὸ ἔτους περίπου, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἔλεγον ὅτι ἀποτελεῖ εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ εἰς ὅλα τὰ δημοκρατικὰ καθεστῶτα αἴτημα τῶν Κομμάτων τῶν προοδευτικῶν καὶ τῆς Ἀριστερᾶς, ἡ ηὐξημένη βουλευτικὴ ἀποζημίωσις καὶ τὸ αἴτημα ἀποκρούεται συνήθως ἀπὸ τὰ Κόμματα τῆς Δεξιᾶς καὶ εἶναι εὔλογον, διότι ἡ μία θέσις ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὴν πλευρὰν τὴν μίαν καὶ ἡ ἄλλη ἀπὸ τὴν ἄλλην. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἃς ἀσκεῖ τὸ λειτούργημα ὁ Ἕλλην βουλευτής, δὲν ἐπιτρέπουν εἰς καλόπιστον πολίτην νὰ ἀμφισβητῇ ὅτι καὶ μὲ τὸ σημερινὸν ὕψος τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως ἀντιμετωπίζει πράγματι καὶ ἀξιοπρεπῶς τὰς δαπάνας συντηρήσεώς του, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὑψηλὸν τὸ ποσὸν ἐν σχέσει μὲ τὰς ἀποδοχὰς καὶ τὰς ἀποζημιώσεις ἄλλων πολιτῶν. Αἱ εἰδικαὶ ἀνάγκαι τοῦ Ἕλληνος βουλευτοῦ εἰς τὸν ὁποῖον προσφεύγουν οἱ ὀπαδοί του καὶ τοῦ ζητοῦν καὶ τὰ ἔξοδα νοσηλείας καὶ τὰ ναῦλα, ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦν μίαν εἰδικὴν ἐντελῶς περίπτωσιν, ὥστε μόνον κακοπίστως εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι ὁ Ἕλλην βουλευτὴς ἀμείβεται ἡγεμονικῶς. Ἡ ἄποψις ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη χθὲς περὶ καταργήσεως τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν. Αὐτὰ ἀκριβῶς ὑπεστήριξα καὶ πρὸ ἔτους ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Θὰ τολμήσω, ὅμως νὰ φανῶ ὀλίγον δυσάρεστος. Θὰ ἔλεγον ὅτι πρέπει νὰ συμπληρώσῃ κανεὶς τὰ δύο μέτρα μὲ ἕνα τρίτον. Εἶναι δυσάρεστον, κύριοι βουλευταί, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἀποτελεῖ πολυτέλειαν ἐπικίνδυνον ὁ ἀριθμὸς τῶν 300 βουλευτῶν.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, διετυπώσατε τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν. Δὲν ὑπάρχει δυνατότης ἀπολύτου κριτηρίου διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ ἀριθμοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν μιᾶς χώρας. Πολλοὶ ἰσχυρίζονται ὅτι αἱ Η.Π.Α. ἔχουν μόνον τόσους γερουσιαστὰς καὶ τόσους βουλευτάς, ὅσοι εὑρίσκονται εἰς τὴν Οὐάσιγκτων. Ὅσοι τὸ ἰσχυρίζονται πλανῶνται, διότι αἱ Η.Π.Α. ἔχουν χιλιάδας ἄλλων βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν τῶν καθ’ ἕκαστον Πολιτειῶν. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ αἴτημα τῆς μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν εἶναι αἴτημα, τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει καλυτέραν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας. Ἡ ἐπιλογὴ τῶν προσώπων τῶν καταλλήλων, διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, εἴτε δι’ οἱανδήποτε ἀνάδειξιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἶναι εὐχερεστέρα, ἐὰν ὁ ἀριθμὸς εἶναι μεγαλύτερος. Ἐὰν ἡ Χώρα μας ἦτο χώρα 1.000.000 θὰ ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ ἔχῃ 200 τοὐλάχιστον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι ἐὰν εἶχε 20 δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὸν στενὸν κύκλον τῶν 20 νὰ ἀναδειχθοῦν οἱ καλύτεροι. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος, κ. Β. Βασιλικός). Ὁ ἀριθμὸς πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον τέτοιος, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργῇ ὁ θεσμὸς αὐτός. Βεβαίως, ἐὰν θὰ εἶναι 300 ἢ 350, τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὐσιώδη σημασίαν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἰσχυριζόμεθα καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι ἀποτελεῖ πολυτέλειαν, ὅτι εἴμεθα τριακόσιοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§78Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐὰν ὑποστηρίζω τὴν ἄποψιν, τὸ κάμνω: 1) διότι ἔχω πεισθῆ ἀπὸ τὴν πεῖραν τὴν 8ετῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι πράγματι ὁ μικρότερος ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν θὰ ὁδηγήσῃ εἰς εὐρυθμοτέραν λειτουργίαν τοῦ Σώματος. 2) Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὶ συμβαίνει εἰς τὰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς χώρας ὅπως εἰς τὸ Βέλγιον, ποὺ εἶναι μία χώρα, ἡ ὁποία εἶναι δίδυμος μὲ ἡμᾶς, διότι ἀπεκτήσαμεν μαζὶ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἔχει 150 βουλευτὰς μὲ τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν πληθυσμοῦ.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχουν καὶ τὴν Γερουσίαν.

§80Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πάντως δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ποὺ θὰ προτείνω τὸν περιορισμὸν εἰς 150. Ἀλλὰ ἀναμφισβητήτως αἱ φυσιολογικαὶ διαστάσεις τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 200 βουλευτῶν, κατὰ τὴν γνώμην μου. Ἀλλὰ οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασισθῇ μείωσις τοῦ ἀριθμοῦ εἰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ἐὰν ποτὲ μείνωμεν σύμφωνοι, θὰ πρέπει νὰ τὸ ἐπιχειρήσωμεν τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν. Ἀποδίδω, κύριοι βουλευταί, ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου καὶ δι’ αὐτὸ ἐτόλμησα νὰ διαγράψω ποῖα εἶναι, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ὁδηγήσουν εἰς μίαν τοιαύτην διαμόρφωσιν ὁμαλῆς πολιτικῆς ζωῆς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν θὰ τὴν καταψηφίσω, διότι ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις νὰ διακηρύξῃ ὅτι αἱ μὲν διεκδικήσεις τῶν ἐργαζομένων τάξεων καὶ ἡ ὑπὲρ αὐτῶν συνηγορία θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς δημαγωγία. Ἡ δὲ ἀξίωσις νὰ ὑπάρξουν ἐπὶ τέλους, αἱ καθιερωμέναι συνταγματικῶς ἀτομικαὶ καὶ πολιτικαὶ ἐλευθερίαι, ἐκλαμβάνονται ὡς πρόκλησις τῆς ἀνωμαλίας καὶ εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις ἀντὶ ἄλλου τινὸς ἡ Κυβέρνησις διατυπώνει ἐμμέσως ἀπειλάς. Τοιαύτη Κυβέρνησις, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν δικαιοῦται νὰ κατέχῃ τὴν ἐξουσίαν εἰς μίαν δημοκρατουμένην χώραν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§82Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀπέφυγα νὰ διακόψω διὰ δευτέραν φορὰν τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, διὰ νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει διαπιστωθῆ καὶ ἔχει λεχθῆ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καθορίζεται μὲ γνώμονα ἀποκλειστικὸν τὴν ἄμυναν καὶ τὸ συμφέρον τῆς χώρας, χωρὶς νὰ ἐπηρεάζεται ἀπὸ ἀνάληψιν οἱασδήποτε ἄλλη διεθνοῦς ὑποχρεώσεως. Αὐτό, ἐπαναλαμβάνεται καὶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας προχθὲς μόλις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέγνωσεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ τονίζεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει διάθεσιν νὰ περιορίσῃ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν, πάντως, ὅμως, διατηροῦσα τὴν ἀμυντικὴν δύναμιν τῆς χώρας ἀναλόγως πρὸς τὴν θέσιν τὴν γεωγραφικήν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται καὶ πρὸς τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἐνδέχεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ.

§83Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον τὴν γεωγραφικήν, ὄχι τὴν πολιτικήν;

§84Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ τὴν πολιτικὴν καὶ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους ἀντιμετωπίζει. Κύριε Μπακόπουλε, σᾶς παραπέμπω εἰς τὸ ἐπίσημον κείμενον τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ θὰ ἦτο περιττόν, νομίζω, νὰ ζητεῖτε νὰ σᾶς μεταδώσω φωνογραφικῶς τὸ κείμενον διὰ νὰ βεβαιωθῆτε ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐτόνισεν ὅτι τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀσφαλείας καὶ ἀπὸ τὴν ἀμυντικὴν δύναμιν τῆς χώρας. Θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, καὶ ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς θὰ εἶναι σύμφωνος ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνασκευάζῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ δημοσιεύματα οἱασδήποτε ἐφημερίδος ἢ περιοδικοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἢ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν τοῦ 1957, ἐν συγκρίσει μὲ τὸ 1956 καὶ ἐπ’ αὐτοῦ αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία, ὅταν γίνῃ ἡ κατάθεσις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ δώσω τοὺς ἀκριβεῖς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀφίστανται κατὰ πολὺ τῆς ἐκτιμήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς. Τέλος, ἐπὶ τοῦ σημείου ἐκείνου εἰς τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ διακόψω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, θὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Βεβαίως, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων δίδει τὴν εὐκαιρίαν γενικωτέρας συζητήσεως ὅλων τῶν προβλημάτων τῆς χώρας. Νομίζω ὅτι τὸ συμφέρον, τὸ γενικώτερον εἶναι νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις εἰς τὰ προβλήματα, πραγματικῶς τὰ πολιτικὰ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς ἀναγνώσεως τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτρέπεται ἡ συζήτησις εἰς θέματα, τὰ ὁποῖα δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὅτι συνάπτωνται μὲ τὸ θέμα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, διότι ἔγινεν ἀπόψε συζήτησις περὶ τῆς στάσεως τὴν ὁποίαν θὰ τηρήσῃ τὸ Ἐκλογοδικεῖον εἰς τὰς γενομένας ἐνστάσεις. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ἐκ τῶν προτέρων ὅτι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προεξοφλοῦμεν τὰς ἀπόψεις τῶν ἀνωτάτων αὐτῶν δικαστηρίων. Ἀλλά, νομίζω ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Ἡ ἐκτροπὴ αὐτὴ ἐκ τῆς συζητήσεως ὁδηγεῖ εἰς τὴν καθυστέρησιν καὶ εἰς τὴν παρέλκυσιν τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ψηφοφορίας, τὴν ὁποίαν εὐλόγως ἀναμένει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ κοινὴ γνώμη. Ὁ ἀγαπητὸς καὶ ὁ σεβαστὸς εἰς ἐμὲ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀρκαδίας, σεβαστὸς καὶ διὰ τὸ ἦθος καὶ διὰ τὴν μόρφωσίν του, ἐνόμισεν ὅτι μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ καὶ μὲ τὴν διαπίστωσιν, ἡ ὁποία δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀλήθειαν διὰ τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν σιτοπαραγωγῶν, θὰ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ μυκτηρίσῃ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς διὰ τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἔδειξαν πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος ἀντὶ νὰ ἀσχοληθῇ εἰς μυκτηρισμούς, διὰ τὰς ἀπάτας, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀναμείνῃ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἀναζητήσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους οἱ ἀγρόται ἐξεδήλωσαν τὴν προσήλωσιν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε.

§85Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω. Εἶσθε ἐγγεγραμμένος. Μετ’ ὀλίγον θὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ θὰ ὁμιλήσητε.

§87Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος ζητῶ τὸν λόγον.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, σᾶς παρακαλῶ. Μετ’ ὀλίγον θὰ κληθῆτε νὰ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας. Ἐπὶ τέσσαρας ὥρας περίπου ἀπησχόλησεν τὸ Σῶμα ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, εἶναι δὲ ἀκόμη 32 ἐγγεγραμμένοι ἀγορηταί. Ἡ Κυβέρνησις εὐλόγως ἐπείγεται.

§89Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ζητῶ τὸν λόγον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§91Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ὁ Κανονισμὸς εἶναι σαφής.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε ἐν συντομίᾳ νὰ ὁμιλήσητε.

§93Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀλλαμανῆς κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν σπεύδει νὰ καθορίσῃ τὴν πολιτικὴν της ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, εἶπον ἐγώ: Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ. Εἶναι βεβαία ὅτι οἱ σιτοπαραγωγοὶ πάλιν θὰ τὴν ψηφίσουν, ὅπως τὴν ἐψήφισαν τώρα. Καὶ ἑπομένως καλὰ κάμνει. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰπὼν ὅτι ἐγὼ μυκτηρίζομαι μὲ αὐτὸ τοὺς ἀγρότας. Δὲν ἐμυκτήρισα τοὺς ἀγρότας. Ἐμυκτήρισα τὴν Κυβέρνησιν. Ἤλεγξα τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶπον καλὰ κάμνει νὰ φέρεται κατ’ αὐτὸν τὸν περιφρονητικὸν τρόπον πρὸς τοὺς ἀγρότας ἀφοῦ οἱ ἀγρόται παρ’ ὅλην τὴν δυστυχίαν εἰς τὴν ὁποίαν τοὺς ἔχει φέρει ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ τὴν ἐψήφισαν. Τώρα διατὶ οἱ ἀγρόται ἐψήφισαν, ὅπως ἐψήφισαν, ὅταν ὁμιλήσωμεν θὰ τὸ εἴπωμεν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, νὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσητε ἐφ’ ὅλων τῶν σημείων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§95Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἰσῆλθον εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Ἀπήντησα μόνον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Δὲν ἐμυκτήρισα τοὺς ἀγρότας, ἤλεγξα ἁπλῶς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἶπον καλὰ κάμνει, ἀφοῦ οἱ ἀγρόται παρ’ ὅλην τὴν δυστυχίαν τους τὴν ψηφίζουν.

§96Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Μπακόπουλε, ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἔγκριτον καὶ σεβαστὸν εἰς ἐμὲ βουλευτὴν τῆς Ἀρκαδίας, καὶ λόγῳ τοῦ ἤθους του καὶ λόγῳ τῆς μαθήσεώς του. Ἐὰν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον ἀποτελοῦν ὕβριν καὶ προσωπικὸν ζήτημα, τότε θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω τί θὰ ἐλέγατε ὅταν τόσα ἄλλα λέγωνται.

§97Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δι’ αὐτὰς τὰς λέξεις σᾶς εἶμαι εὐγνώμων.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Α. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§99Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους, διότι μοῦ ἐπέβαλον σχετικὴν ἐρώτησιν, μίαν ἐξήγησιν σχετικῶς μὲ τὴν σειρὰν ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται κατὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἡγετῶν τῶν Κομμάτων καὶ εἰδικώτερον τοῦ Κόμματος τῶν Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων, ποὺ ἐκπροσωπῶ. Πολλοὶ βουλευταὶ διερωτῶνται καὶ ἐρωτοῦν καὶ ἐμὲ διατὶ ἐνῷ τὸ Κόμμα μας εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμητικῆς δυνάμεως ἐντὸς τῆς Βουλῆς τὸ τρίτον Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐν τούτοις ἡ σειρά του εἶναι 6η ἢ 7η. Ὀφείλω, ἐν προκειμένῳ, νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν ὅτι τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς ἀντικανονικήν τινα ἐνέργειαν τοῦ κ. Προέδρου, διότι κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς ἐφ’ ὅσον τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων δὲν καλύπτει τὸν ἀριθμὸν τῶν 10 βουλευτῶν μέσα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σημερινὴν ὡς καὶ εἰς τὴν προηγουμένην, θεωρεῖται πολιτικὴ ὁμάς. Ἐπειδὴ δέ, συμπίπτει οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἄλλων Κομμάτων καίτοι δὲν διαθέτουν εἰς τὴν σημερινὴν Βουλὴν τὸν ἀριθμὸν τῶν 10 βουλευτῶν, ἀλλὰ τὸν διέθετον εἰς τὰς προηγουμένας Βουλάς, δι’ αὐτό, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, θεωροῦνται Ἀρχηγοὶ καὶ κατὰ συνέπειαν προηγοῦνται κατὰ τὰς συζητήσεις ἐμοῦ. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐπροηγήθη ἐμοῦ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀλλαμανῆς, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐνῷ σήμερον διαθέτει μίαν ἕδραν εἰς τὴν Βουλήν, συνέπεσε εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν νὰ διαθέτῃ 19 ἕδρας καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀνεγνωρίσθη, ὡς Κόμμα, ἐνῷ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι διαθέτομεν 6 βουλευτάς, δὲν ἔχομεν ἀναγνωρισθῆ ὡς Κόμμα, ἀλλὰ ὡς πολιτικὴ ὁμάς. Αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ δώσω εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους, διότι καὶ χθὲς καὶ σήμερον μοῦ ὑπέβαλον σχετικὰς ἐρωτήσεις, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία παρεξήγησις.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε συνάδελφε, νὰ ἀπαντήσω, διότι αὐτὸ ποὺ λέγετε ἀποτελεῖ μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§101Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν διετύπωσα οὐδὲν παράπονον κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει τὰ ἑξῆς: «....(ἀναγινώσκει)....». Διὰ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, τὸν ὁποῖον ὡμιλήσατε, γνωρίζετε ὅτι διεδέχθη εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα τὸν ἀείμνηστον Καρτάλην.

§103Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐφήρμοσε τὸν Κανονισμόν. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει ἀσφαλῶς καμμίαν ἀξίαν καὶ χαίρω διότι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ δώσω αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν. Εἶναι ἐξαιρετικῶς δὲ εὐχάριστον τὸ γεγονός, ὅτι καὶ χθὲς καὶ σήμερον ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς διαπρεπεῖς ἄνδρας τῆς χώρας, ποὺ δικαίως τιμοῦν τὸ Κοινοβούλιον, νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τῶν φλεγόντων πολιτικῶν ζητημάτων ποὺ ἀπασχολοῦν τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ τὸν λαόν. Ἰδιαιτέρως χαίρω διότι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀκούσω ἕνα ἐκλεκτὸν συνάδελφον καὶ σύμμαχον, συναρχηγὸν μὲ τὴν ἐκλογικὴν μάχην τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν τὴν 11ην Μαΐου, διὰ τῆς Π.Α. Δ.Ε., τὸν κ. Ἀλλαμανῆν. Θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ παρατηρήσω ὅτι βεβαίως ὑπάρχει κάτι τὸ ἀδύνατον σημεῖον δι’ ἐμὲ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ αὐτὸ εἶναι τοῦτο: Ἐπειδὴ ἡμεῖς ὡς Π.Α.Δ.Ε. εἴχομεν περίπου τὸ αὐτὸ πρόγραμμα καὶ εἰς τὸν ἐξωτερικὸν καὶ οἰκονομικὸν τομέα, ἡ μακροτάτη ἀγόρευσις τοῦ φίλου μου κ. Ἀλλαμανῆ, ἐξήντλησε περίπου ὅλα τὰ θέματα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δι’ ἐμὲ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπον νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἴδια περίπου πράγματα, διότι σᾶς εἶπον ὅτι αἱ θέσεις τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, εἶναι θέσεις τὰς ὁποίας ὑπεστηρίξαμεν εἰς τὴν Π.Α.Δ.Ε. ἡ ὁποία ἦτο ἕνας ἐκλογικὸς συνασπισμὸς τῶν τεσσάρων συνεργαζομένων Κομμάτων. Δὲν φαντάζομαι νὰ μοῦ τὸ ἔκαμε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐπίτηδες. Ἴσως νὰ ἤθελε μὲ τοῦτο νὰ μὲ διευκολύνῃ καὶ νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ τοῦ κόπου καὶ ἐμὲ ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ νὰ κουράσω καὶ ὑμᾶς. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν ἀπόψεών μας ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀρχίσω καὶ ἐγὼ μὲ τὴν κριτικὴν ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν τῆς 11ης Μαΐου διότι ἀπὸ χθὲς ἀκόμη οἱ ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ὀρθῶς, ἤνοιξαν αὐτὸ τὸ κεφάλαιον ποὺ ἀπασχολεῖ καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ δημιουργεῖ ἀντιστοίχως καὶ ὑποχρέωσιν δι’ ἡμᾶς νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν τελευταίων βουλευτικῶν ἐκλογῶν. Καὶ δι’ ἐμὲ ἰδιαιτέρως προσωπικῶς διότι πρὸ τριῶν μηνῶν ἀκριβῶς μέσα εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν ἐκ τῆς ἰδίας αὐτῆς θέσεως μοῦ ἐδόθη εὐκαιρία κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἐπὶ τῆς προκηρύξεως τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐτόνισα τότε ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος κατηρτίσθη καὶ τελικῶς ἐψηφίσθη καὶ βάσει αὐτοῦ διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ δὲν ἐξυπηρετοῦσεν τὸ πραγματικὸν ἐθνικὸν συμφέρον, δὲν ἐξυπηρετοῦσεν τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς. Δὲν ὡδηγοῦσεν τὸν τόπον εἰς ὁμαλότητα καὶ δὲν συνετέλει εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς πολιτικῆς ζωῆς ὅπως διεκήρυξαν οἱ συντάκται καὶ ὑποστηρικαὶ αὐτοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἐτόνισα, τότε, καὶ ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι τοὺς βασικοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους διεκήρυξεν ἡ τότε καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ προερχομένη ἀπὸ τὴν ΕΡΕ, ὅτι οἱ βασικοὶ σκοποὶ διὰ τῶν ὁποίων ὑπεστηρίζετο αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θὰ δώσῃ εἰς τὸν τόπον σταθερὰν Κυβέρνησιν καὶ ὅτι θὰ ἐξυγιάνῃ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου διὰ τῆς ἐκμηδενίσεως τῶν νέων, ὅπως λέγωμεν ἡμεῖς, καὶ μικρῶν, ὅπως λέγουν οἱ ὑποστηρικταὶ τοῦ νομοσχεδίου, κομμάτων καὶ ὅτι δι’ αὐτοῦ θὰ δημιουργηθῇ εἰς τὸν τόπον μας δῆθεν τὸ σύστημα τῶν δύο κομμάτων δὲν ἐπηλήθευσαν, ἀντιθέτως ἐδικαιώθημεν ἡμεῖς. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ γεγονότα διέψευσαν κατὰ παταγώδη τρόπον τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν ἀλλὰ καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ ὁποῖον συνήργησεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου διότι οὔτε ὁ σκοπός των ἐπέτυχεν οὔτε καὶ ἡ δευτέρα Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ στηρίζεται ἐπὶ εὐρυτέρας λαϊκῆς βάσεως. Ἡ ΕΡΕ τότε εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956 ἔλαβε περίπου τὸ 46% τῶν Ἑλλήνων ψηφοφόρων ἐνῷ τώρα ἔλαβε τὸ 41% καὶ μερικὰ δέκατα. Αὐτὸ θὰ εἴπῃ ὅτι ἡ λαϊκὴ βάσις τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον δὲν ἔχει διευρυνθῆ, ὄχι μόνον δὲν παρέμεινεν σταθερή, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἡ λαϊκὴ βάσις τῆς Κυβερνήσεως ἐκλονίσθη, ἡ λαϊκὴ βάσις ἐμειώθη. Δὲν ἔχει σημασίαν ὅτι ἡ ΕΡΕ σήμερον διαθέτει 170 ἢ 172 βουλευτάς, σημασίαν ἔχει αὐτοὶ οἱ βουλευταὶ ποῖον ποσοστὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἀντιπροσωπεύουν καὶ ὅτι αὐτὸ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς δὲν θὰ εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μας ἄνευ συνεπειῶν διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν πολιτικῶν μας πραγμάτων καὶ δὲν θὰ εἶναι ἄνευ συνεπειῶν ἐπὶ τῆς ἐπιτυχίας καὶ τῆς σταθερότητος τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως. Νομίζω ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων θὰ μᾶς δικαιώσῃ. Καὶ ἡ μὲν κυβερνητικὴ παράταξις μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἐπέτυχον τοῦ πρώτου σκοποῦ ποὺ διεκήρυξαν ὅτι διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται ἡ δημιουργία σταθερᾶς κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, ἀλλὰ δὲν ἐπέτυχον καὶ εἰς τὸν δεύτερον σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπεδίωξεν ἡ κυβερνητικὴ παράταξις καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δηλαδὴ νὰ συντρίψῃ τὰ μικρά, τὰ νέα λεγόμενα, Κόμματα. Βεβαίως εἰς αὐτὸ τὸ κεφάλαιον κατὰ ἕνα τρόπον ἐπέτυχεν. Ἐπέτυχε σήμερον νὰ μὴ ὑπάρχῃ μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἡ ΕΠΕΚ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ ΕΠΕΚ ἀπετέλει ἕνα ἐμπόδιον εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ ΕΠΕΚ ἐπολιτεύθη μέσα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον κατὰ ἕνα τρόπον ποὺ ἐξυψώνει τὸν κοινοβουλευτικόν μας θεσμὸν καὶ δὲν ἀποτελεῖ τροχοπέδην εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος. Ἠμπορεῖ καὶ ἄλλα κόμματα νὰ ὑπέστησαν ζημίας, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει παρὰ τὸν ἐφαρμοσθέντα ἐκλογικὸν νόμον σήμερον εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν μεταξὺ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς βλέπομεν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέδειξε καὶ περιέβαλε μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην του καὶ ἔστειλε εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον παλαιοὺς μὲν πολιτικοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν ἦσαν εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ἀλλὰ εἶναι εἰς τὴν σημερινήν, ὅπως εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν κύριος Σ. Μαρκεζίνης. Γνωρίζετε ὅτι δὲν ἦτο εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν λόγῳ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ποὺ ἐφηρμόσθη ἐπίσης ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κοινωνικοῦ Κόμματος, ὁ κύριος Στεφανόπουλος. Ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι καὶ ὁ κύριος Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος διεχώρησεν τὰς εὐθύνας του ἀπὸ τὴν ΕΡΕ, διότι εἰς τὴν προηγούμενον Βουλὴν ἦτο βουλευτὴς συνεργαζόμενος μὲ τὴν ΕΡΕ, σήμερον ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐξελέγη μὲ ἰδικήν του σημαίαν καὶ αὐτὸ ἔχει ἀκόμη μεγαλυτέραν ἀξίαν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσεν εἰς τὰς ἐκλογὰς διὰ νὰ περιλάβῃ τὸ Κοινοβούλιον αὐτὰς τὰς ἐκλεκτὰς πολιτικὰς φυσιογνωμίας. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν πλευρὰν προσέφερεν μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Καὶ ἡ συμμετοχὴ τῶν κεφαλαίων αὐτῶν τοῦ τόπου μας θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος, ἀλλὰ ἡ ἀποτυχία τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως εἶναι μεγαλυτέρα εἰς τὸν τρόπον ποὺ ἀντιμετώπισε τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον. Διότι ὅταν ἡμεῖς ὑπεστηρίζαμεν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ὅτι μόνον διὰ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ πραγματικὴ καταμέτρησις τῶν δυνάμεων τῶν πολιτικῶν μερίδων τοῦ τόπου, ἡ κυβερνητικὴ πτέρυξ καὶ ὑπεύθυνα ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως ὑπεστήριξαν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναφέρωμε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν διότι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ ἀποτελεῖ ἔμμονον ἐπιδίωξιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς καὶ τῆς ΕΔΑ καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν εἶναι διατεθειμένον νὰ παίξουν αὐτὸν τὸν ρόλον. Βλέπομεν ὅμως ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος ηὐνόησε τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, τὴν ΕΔΑ, ἡ ὁποία καὶ κατέλαβεν τὴν δευτέραν θέσιν καὶ τὴν θέσιν τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§104Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν εἶπε ποτὲ τέτοια πράγματα, ἦτο πάντοτε ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς.

§105Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ὑπεστήριξε τὸν ἐκλογικὸν νόμον.

§106Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως δὲν εἶπεν αὐτὰ τὰ πράγματα.

§107Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐδικαιολόγησε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἰσχύει ὑποστηρίζον ὅτι ἀποκρούει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν διότι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀπετέλει ἔμμονον ἰδέαν καὶ γραμμὴν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς.

§108ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡμεῖς δὲν εἴπομεν τέτοια πράγματα.

§109Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἀναφέρονται εἰς τὰ Πρακτικά. Αὐτὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει συνιστοῦν εὐθύνας διὰ τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου διότι ὅταν ἡμεῖς διεκηρύτταμεν ὅτι σκοπός μας εἶναι ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα ὑπηρετοῦμεν τὰ στενὰ κομματικὰ συμφέροντα, νομίζω, ὅτι δὲν εἴμεθα ἄξιοι νὰ παίξωμεν τὸν ρόλον τοῦ ἐθνικοῦ ἡγέτου καὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ ζητήματα τοῦ τόπου κατὰ ἕνα τοιοῦτον αὐθαίρετον τρόπον. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε ὅτι καὶ τότε ἡμεῖς διεκηρύξαμεν ὅτι θὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν τὴν ὁποίαν ἐδέχθησαν αἱ πολιτικαὶ μερίδες αἱ ὁποῖαι συνέστησαν καὶ τὴν Προοδευτικὴν Ἀγροτικὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν. Ὅπως ἐτονίσθη, ἡ Π.Α.Δ.Ε., ἡ ὁποία ἔλαβε 408.000 ψήφους ἀπετέλεσεν ἕνα Ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη μὲ ἄνισα μέσα καὶ δὲν πρέπει νὰ κρίνετε τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ μὲ τὰς διαστάσεις 10,6%. Ἡ πραγματικὴ δύναμις τῆς ΠΑΔΕ καὶ τῶν Κομμάτων ποὺ συνέστησαν αὐτὸν τὸν πολιτικὸν ὀργανισμὸν θὰ ἦτο πολὺ μεγαλύτερος, διότι εἰς δύο κύκλους ἡ ΠΑΔΕ ἐκτυπήθηκε ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Δὲν ἐκτυπήθη μόνον ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα καὶ εἴχομεν δεδομένην τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ποὺ ἔλεγεν ὅτι ἡ ΠΑΔΕ εἶναι συνασπισμὸς κομμάτων καὶ ἑπομένως διὰ νὰ μετάσχῃ τῆς δευτέρας κατανομῆς πρέπει νὰ πάρῃ τὰ 40%. Ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα προσηνατολίσθη ἐξ ὁλοκλήρου πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς χαμένης ψήφου. Καὶ ἔχει μεγάλην σημασίαν ὅτι καὶ 408 χιλιάδες Ἕλληνες ἐψήφισαν τὴν Π.Α.Δ.Ε. ἐν συνειδήσει ὅτι ἡ ψῆφος των κατὰ μέγα μέρος θὰ εἶναι χαμένη. Ἀλλὰ δὲν ἀντιμετωπίσαμεν αὐτὴν τὴν δυσμένειαν μόνον εἰς τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα, κύριοι βουλευταί. Ἀντιμετωπίσαμεν τὴν δυσμένειαν τοῦ νόμου πολὺ ἐνωρίτερα ὅταν ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν συγκρότησιν τῶν συνδυασμῶν. Διότι ἕνας σατανικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη αὐτὸς ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἦτο ἡ ἄσκησις ψυχολογικῆς βίας καὶ ἠθικοῦ ἐκβιασμοῦ ἐναντίον τῶν πολιτευομένων τῶν νέων κομμάτων οἱ ὁποῖοι πρὶν βγοῦν αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ πρὶν φθάσωμεν εἰς τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα ὅπου ἀντιμετωπίσαμεν τὴν δυσμένειαν αὐτὴν τοῦ 40%, πρὶν φθάσωμεν ἐκεῖ ἐκλεκτοὶ πολιτευόμενοι τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ποὺ εὑρίσκοντο μεταξὺ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὑπεχρεώθησαν δυστυχῶς νὰ μετατοπισθοῦν καὶ μετακινηθοῦν. Ἐξεβιάσθησαν κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς τάξεως νὰ κάμουν μετάστασιν καὶ πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ πρὸς τὴν ΕΡΕ καὶ πρὸς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἴχαμεν αὐτὴν τὴν δυσμένειαν τοῦ νόμου ἀντεμετωπίσαμεν τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ μπήκαμε μέσα εἰς τὴν Βουλὴν 9 βουλευταὶ μὲ 408.000. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἀντιπροσωπεύει 45.000 ψήφους ἐνῷ ἕκαστος ἐξ ὑμῶν δὲν ἀντιπροσωπεύει οὔτε 10.000. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ μειώσω κανένα ἀλλὰ εἶναι οἱ ἀριθμοί, εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀπ’ αὐτῆς τῆς θέσεως ὡς πραγματικοὶ ἐκπρόσωποι αὐτῆς τῆς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ νὰ μεταφέρωμεν τὴν ἔντονον διαμαρτυρίαν καὶ ἀντίθεσίν μας διὰ τὸν ἐφαρμοσθέντα ἐκλογικὸν νόμον καὶ νὰ καταλογίσωμεν εὐθύνας ἐναντίον τῶν Κομμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δῆθεν ἐν ὀνόματι τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, ἀλλὰ εἰς τὴν πραγματικότητα ἑνὸς στενοῦ κομματικοῦ συμφέροντος, εἰσήγαγον αὐτὸν τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτονίσθη ἀπ’ αὐτῆς τῆς θέσεως ὅτι ὑπάρχει τὸ 41%, ὅτι ὑπάρχει τὸ 20%, ὅτι ὑπάρχει τὸ 24%. Ἐτονίσθη καὶ ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἐνεκρίθη ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν μὲ 65% ἢ μὲ 75%. Τὰ ποσοστὰ αὐτὰ δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα διότι δὲν θὰ ἐγνωρίζαμεν τὴν διάρθρωσιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ δυσμενὴς μεταχείρισις τῆς ΠΑΔΕ ἀκόμη καὶ τοῦ συνασπισμοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Δέν ἐγνωρίζαμεν ποία θὰ ἦτο ἡ διάρθρωσις τῶν πολιτικῶν δυνάμεων ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἐὰν θὰ ἐλάμβανεν ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ τὰ 24%. Ἐγὼ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ τὰ 24%. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν θὰ ἔφθανε τὸ 20%, οὔτε ἡ ΕΡΕ θὰ ἔφερνε τὸ 41%, μόνον χάρις εἰς τὸν νόμον καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου ὅτι εἶναι αὐτοτελῆ κόμματα κατώρθωσεν ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ νὰ ὑπερβῇ τὸ 24%, κατώρθωσεν ἡ ΕΡΕ νὰ φθάσῃ τὸ 41% καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ 20%. Ἑπομένως ἡ σύνθεσις τῶν δυνάμεων τῆς παρούσης Βουλῆς εἶναι μία σύνθεσις πλασματικὴ ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ ὄχι εἰς τὸ πραγματικὸν φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§110Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν κατεβαίνετε μόνοι σας;

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Οἰκονομόπουλε, σᾶς παρακαλῶ μὴ ἐπεκτείνωμεν τὴν συζήτησιν. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§112Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχομεν χρέος ὅλοι νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος. Ἀλλὰ διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν πραγματικὴν ἐξύψωσιν καί ἐξυγίανσιν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου εἶναι ἀνάγκη ὅλαι αἱ πολιτικαὶ μερίδες καὶ κυρίως ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι διαθέτουν τὴν πλειοψηφίαν μέσα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον νὰ ἔχουν μίαν πραγματικὴν ἀνάτασιν πολιτικὴν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πολιτικὸν καὶ ἐθνικὸν πρόβλημα μέ κριτήρια ἀντικειμενικά, μὲ κριτήρια ἀνώτερα, διότι τότε καὶ μόνον πράγματι προσφέρομεν θετικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ ἀνταποκρινόμεθα πρὸς τὸ ὑψηλὸν λειτούργημα ποὺ ἔχει ὁ πολιτικὸς κόσμος εἰς κάθε χώραν καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν τόπον μας. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ψηφίζωμεν ἐκλογικοὺς νόμους ποὺ ἐξυπηρετοῦν τὸ πραγματικὸν συμφέρον τοῦ Ἔθνους καί ὄχι ἐκλογικοὺς νόμους ποὺ ἐξυπηρετοῦν στενοὺς κομματικοὺς σκοπούς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον σταθεροποιοῦμεν τοὺς κοινοβουλευτικούς μας θεσμοὺς καὶ δὲν φθάνομεν κάθε χρόνον σὲ νέες ἐκλογές. Στὴν προηγουμένην Βουλὴν ἡμεῖς ἐζητήσαμεν τὴν διάλυσιν διότι ἐθεωρούσαμεν καὶ τὴν σύνθεσιν ἐκείνης τῆς Βουλῆς, λόγω τοῦ τρισυποστάτου συστήματος μὲ τὸ ὁποῖον ἐξελέγη ὅτι δὲν ἀντιπροσώπευε τὸ γνήσιον φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ σπεύσῃ νὰ διαλύσῃ τὴν προηγουμένην Βουλὴν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ὁλοκληρώσει τὴν θητείαν της διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς νέαν Βουλὴν ὅπου δημιουργοῦνται νέες πολιτικὲς καταστάσεις καὶ ἀνακύπτουν νέα πολιτικὰ προβλήματα ἀκόμη δυσμενέστερα διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ διὰ τὴν κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν. Εἶναι λυπηρὸν βέβαια τὸ νὰ ἀντιμετωπίζωμεν πάντοτε τὴν περίπτωσιν τῆς δημιουργίας νέων ἐκλογῶν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῶν Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων ποὺ ἠγωνίσθη μὲ τὰ στελέχη του εἰς ὅλα τὰ ἄκρα τῆς Ἑλλάδος μὲ γενναιότητα καὶ ἐχάσαμε πολύτιμα στελέχη μέσα εἰς τὸ πεδίον — ἂς εἴπωμεν μίαν στρατιωτικὴν ἔκφρασιν — τῆς μάχης, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπ’ αὐτῆς τῆς θέσεως, πνίγων αὐτὴν τὴν θλιβερὰν ἀνάμνησιν, νὰ μὴ εἴπω ὅτι ἡ σημερινὴ Ἑλληνικὴ Βουλὴ δὲν ἀντιπροσωπεύει τὸ γνήσιον φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὅτι πρέπει νὰ βαδίσωμεν εἰς νέας ἐκλογάς. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἡμεῖς νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν σταθεροποίησιν τῶν πολιτικῶν μας θεσμῶν εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου καὶ διὰ τοῦ χρόνου νὰ μελετήσωμεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζωμεν προβλήματα τοιαύτης ἐκτάσεως ποὺ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀντιμετωπίζονται κατὰ τρόπον ἐπαναλαμβάνω κομματικὸν ἀλλὰ εὐρύτερα ἐθνικόν. Τὸ διακηρύσσω καὶ πάλιν ἀπ’ αὐτῆς τῆς θέσεως ὅτι καμμία μερίδα δὲν θὰ εἶχε αὐτὴν τὴν ἀναλογίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθη χθὲς ἀπὸ ἕνα ἐκ τῶν ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ποὺ ἰδιαίτερα ἠσχολήθησαν μὲ τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα τῆς ΕΔΑ ὅτι αὐτὰ ἦσαν μοιραῖα καὶ ὁπωσδήποτε ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ θὰ ἐλάμβανε τὸ 24% καὶ ὅτι ἁπλῶς ὁ νόμος συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ἀποκαλύψῃ τὴν πραγματικὴν δύναμιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον δὲν εἶμαι σύμφωνος διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεμέναμεν ὅτι ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ θὰ εἶχε τὸ 10% ποὺ εἶχε εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1952 ὅταν τότε δὲν εἶχε καταρτίσει συνδυασμοὺς εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, ὅταν, τότε, ἐζοῦσεν ὁ ἀείμνηστος Στρατηγὸς Πλαστήρας καὶ ἡ ΕΠΕΚ εὑρίσκετο εἰς τὴν μεγάλην της ἀνάπτυξιν καὶ ἐπηρέαζε μεγάλην μερίδα τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων τοῦ τόπου μέσα εἰς τὰ λαϊκὰ στρώματα τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ τῶν ἐργαζομένων τῶν πόλεων ἀκόμη καὶ τῆς ὑπαίθρου. Τὸ Κόμμα τῆς ΕΠΕΚ μετὰ τὸν θάνατόν του γνωρίζομεν ὅτι ἔχασε ἀρκετὸν μέρος τῶν ὀπαδῶν του τὸ ὁποῖον μετετοπίσθη πρὸς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Ἀνεμένετο, λοιπόν, καὶ ἀνεμέναμεν αὐτὴν τὴν αὔξησιν. Ἐγὼ μάλιστα, προσωπικῶς, τὸ προεῖδα καὶ τὸ γνωρίζουν οἱ ἡγέται τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, διότι ὅταν συζητούσαμε διὰ τὸ μέτωπον τοὺς εἶπον ὅτι ἐὰν κατεβῆτε μόνοι σας θὰ βγῆτε δεύτερον Κόμμα. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἐφηρμόζετο ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ νὰ πάρῃ αὐτὴν τὴν ἀναλογίαν τῶν ψήφων. Διότι μέσα εἰς τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν λόγῳ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, προσεχώρησαν καὶ ἀνεξάρτητοι πολιτευόμενοι, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς θὰ διεχώριζον τὰς εὐθύνας των καὶ οἱ ὁποῖοι συνέβαλον εἰς τὴν αὔξησιν τῆς δυνάμεως τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Ἀλλὰ ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς δὲν ἐπέτρεψε καὶ εἰς ἄλλας προοδευτικὰς δυνάμεις τοῦ τόπου καὶ εἰς τὴν ΕΠΕΚ καὶ εἰς τὸ ΔΚΕΛ νὰ συγκροτήσῃ τὰς δυνάμεις, τὰς ὁποίας εἶνε, διότι λόγῳ τῆς ψυχολογίας, ὁ κόσμος δὲν ἐδέχετο νὰ πάῃ οὔτε πρὸς τὴν ΕΡΕ, οὔτε πρὸς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν ΠΑΔΕ ἐθεωρεῖτο ἡ ψῆφος χαμένη, ἐψήφισε τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔφθασεν εἰς τὸ 24 καὶ ἄνω τοῖς ἑκατόν. Ἂν καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν, χωρὶς νὰ θεωρηθῇ τοῦτο αἰχμὴ κατὰ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ὅτι κατὰ τὰς προεκλογικὰς συζητήσεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν μετὰ τῆς ἡγεσίας τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ταύτη ὑπεστήριζεν ὅτι εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956, βάσει λεπτομερειακῶν στατιστικῶν καὶ μαθηματικῶν ὑπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους ἔκαμον οἱ ἐπιτελεῖς της, ἡ δύναμις τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς ἐκάλυπτε τὸ 28% καὶ κἄτι. Νομίζω, ὅτι καὶ τὸ δημοσιογραφικὸν ὄργανον τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς ὑπεστήριξεν αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ὅτι διαθέτει τὸ 28%. Καὶ ἑπομένως, δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι εὐχαριστημένοι μὲ τὰ ἀποτελέσματα ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, διότι ἡ πρόβλεψις αὐτὴ τοῦ 28% δὲν ἐπραγματοποιήθη.

§113Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς διακόψω καὶ νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἕνα μόνον; Ἠμποροῦσεν ἡ ΕΔΑ νὰ κινηθῇ ἐλευθέρως, ὅπως τὰ ἄλλα Κόμματα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἢ δὲν ἠμποροῦσεν; (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σᾶς ἀφήσαμεν ἐλευθέρους. Παντοῦ ἐκινηθήτε ἐλευθέρως. (Συνεχεῖς κωδωνοκρουσίαι).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Μὴ διακόπτετε. (Κωδωνοκρουσίαι).

§116Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶναι ζήτημα τάξεως, κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, καὶ ὄχι ζήτημα πυγμαχίας — ταυρομαχίας θὰ ἐλέγατε σεῖς (ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Δεξιάν). Ἡ ΕΔΑ πιστεύει εἰς τὸ 28%, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε καὶ ἐὰν θὰ ὑπῆρχον αἱ δημοκρατικαὶ ἐλευθερίαι καὶ ἐὰν δὲν θὰ ὑπῆρχαν αὐταὶ αἱ ἐπιθέσεις, διότι ἔλεγον εἰς τὸν λαὸν μερικὰ ἐκ τῶν Κομμάτων, ὅτι, ἐὰν ψηφίσητε ΕΔΑ θὰ πᾶτε ἐξορίαν, θὰ εἴμεθα 28%.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Μπαλτατζῆ, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§118Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἴπατε, ὅτι τὸ 28%, τὸ εἴχατε μὲ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956. Τοῦτο εἶναι μία ὑπεκφυγή. Διότι τὸ θέμα εἶναι, ὅτι προεβλέψατε 28% καὶ ἐπέσατε εἰς τὸ 24%. Δὲν φαντάζομαι, νὰ ἐνομίζατε σεῖς, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ διενηργοῦντο ἀκόμη περισσότερον ἐλευθέρως. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ πράγματι διενηργήθησαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ΕΔΑ, τοὐλάχιστον εἰς πολλὰς περιφερείας, διὰ τὰς ὁποίας ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν, μὲ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν, ἔλαβον χώραν βέβαια εἰς πολλὰς περιφερείας καὶ διώξεις ἐναντίον τῆς ΕΔΑ. Ἀλλὰ εἰς τὰς ἰδικάς μας περιφερείας ἡ ΕΔΑ ἀπήλαυσε μεγάλης προστασίας τῶν ἀρχῶν. Ἡμεῖς ὑπήρξαμεν τὰ θύματα τῆς διώξεως τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν. (Γέλωτες ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Διότι ἡ δύναμις τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, κατὰ ἕνα περίεργον τρόπον, δὲν ὑπελογίζετο. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἴχατε καὶ σιωπηράν, ἀφανῆ συμφωνίαν μετὰ τῆς πλειοψηφίας. Τὰ δύο ἄκρα καμμίαν φοράν, συναντῶνται. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἔλθητε ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§120Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι εἰς πολλὰς περιφερείας οἱ ἄνθρωποι τῆς ΕΔΑ ἔδρασαν μὲ πολὺ μεγαλυτέραν ἐλευθερίαν, μὲ ἀπόλυτον ἀνοχὴν τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν. Καὶ αὐτὸ μὲ χαροποιεῖ, διότι ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς τὸν τόπον μας ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ ἔννοια τῆς δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς συνειδήσεως τοῦ Ἕλληνος πολίτου, νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐκλογικόν του δικαίωμα, ἦτο σεβαστὸν ἀπὸ τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας. Ἐγὼ εἰς τὴν περιφέρειάν μου ὑπέστην διώξεις. Ἀλλὰ ὀφείλω γενικῶς νὰ κρίνω τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Εἰς κάθε ἐκλογικὸν ἀγῶνα ὑπάρχουν ἐπεμβάσεις. Ἀφ’ ὅτου συνεστήθη ἡ Ἑλλὰς καὶ ὑπάρχουν κόμματα εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀφ’ ὅτου ὑπάρχει κρατικὸς ὀργανισμός, ὑπάρχει κἄποια ἐπίδρασις τῶν κρατικῶν ὀργάνων ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. Πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι πολλαὶ ἐκλογαὶ διενηργήθησαν καὶ μὲ τάξιν καὶ ἡ στάσις τῶν ἀρχῶν ἀπέναντι ὅλων τῶν πολιτικῶν μερίδων, κατὰ ἕνα τρόπον ὑπῆρξεν ἄψογος ἂν κρίνωμεν μὲ τὸ παρελθόν, καὶ ἂς εὐχηθῶμεν νὰ πᾶμε εἰς τὸ καλύτερον. Ἀλλὰ αὐτὸ διὰ νὰ γίνῃ, ὅλοι νὰ βοηθήσωμεν καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος καὶ ὅλοι. Πρέπει νὰ βοηθήσωμεν διὰ νὰ ἐξέλθῃ ὁ κόσμος ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ νὰ πάῃ εἰς τὸ καλλίτερον.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπαλτατζῆ, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§122Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἰσερχόμενος εἰς τὴν ἀνάλυσιν καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν ἀπόψεών μας ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἂν καὶ οἱ Συναρχηγοὶ τῆς ΠΑΔΕ ἐξήντλησαν τὰ θέματα, θὰ ἐκθέσω καὶ ἐγώ, ἐν πάσῃ συντομίᾳ τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Πρέπει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλώσω ὅτι τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων δὲν μένει ἱκανοποιημένον ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ περιεχόμενον καὶ τὸν παλμὸν τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ Κόμμα μας θὰ καταψηφίσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐκθέτων τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τῶν θέσεων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς μεγάλους τομεῖς οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦν τὸ Ἔθνος, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, θὰ διακηρύξω, ὅτι ἡμεῖς ἐμμένομεν εἰς τὰς προγραμματικὰς διακηρύξεις τῆς ΠΑΔΕ καὶ αἱ διακηρύξεις αὐταὶ εἰδικώτερον διὰ τὸ Κόμμα τῶν Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων συμπίπτουν ἀπολύτως πρὸς τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας τὸ Κόμμα μας, ἔλαβεν ἀπὸ πολλοῦ χρόνου εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Καὶ εἴμεθα πράγματι ὑπερήφανοι διὰ τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς, διότι ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, κατὰ τὴν γνώμην μας ὑποβοηθεῖ τὴν γενικωτέραν ἀνάπτυξιν τοῦ λαοῦ μας. Ἀπὸ τὴν ὀρθὴν τοποθέτησιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἐξαρτᾶται κατὰ πολὺ καὶ ἡ ἐσωτερική μας γαλήνη, ἡ σταθεροποίησις τῆς Δημοκρατίας καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τοῦ Λαοῦ μας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀποδίδομεν ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ πῶς ἕκαστον Κόμμα ἀντιλαμβάνεται τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Ἡμεῖς διακηρύσσομεν ὅτι ὑποστηρίζομεν μίαν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν ἀνεξάρτητον, καθαρῶς Ἑλληνικήν, ἡ ὁποία νὰ πηγάζῃ ἀπὸ τὸ πραγματικὸν συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Νὰ μὴ εἶναι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἐπηρεάζεται ἀπὸ οἱανδήποτε ξένην δύναμιν, ἀπὸ ξένα συμφέροντα. Ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὰς ὑφισταμένας συμμαχίας μὲ τὸν Δυτικὸν κόσμον, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως συνεπεῖς πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐθνικῆς καὶ ἀνεξαρτήτου πολιτικῆς, διεκηρύξαμεν εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἐτέθη μὲ τὴν ἐγκατάστασιν ἀτομικῶν βάσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὴν ἀντίθεσίν μας πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ εἶναι ἡ πραγματικὰ ἀνεξάρτητος, ἐθνικὴ καὶ πατριωτικὴ πολιτική. Καὶ ἐδῶ ὑπάρχουν τὰ ὁρόσημα τὰ ἰδικά μας καὶ ἀπέναντι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως καὶ ἀπέναντι τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἔλαβε σαφῆ θέσιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς ἀτομικὰς βάσεις. Ἀλλὰ ἐδῶ ὑπάρχουν καὶ τὰ ὁρόσημα τὰ ἰδικά μας καὶ ἀπέναντι τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Διότι ἡ Ἄκρα Ἀριστερά, ἐνῷ ὑποστηρίζει νὰ μὴ γίνουν ἀτομικαὶ βάσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, καταπολεμᾷ τὰς ὑφισταμένας συμμαχίας, εἶναι ἐναντίον τοῦ ΝΑΤΟ καὶ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἀποκαλέσωμεν βραχυπρόθεσμον. Ἡ μακροπρόθεσμος ὅμως ἐξωτερικὴ πολιτική της, μαντεύομεν ποία θὰ εἶναι. Ἡ ἐξωτερικὴ ὅμως αὐτὴ πολιτικὴ ἀφαιρεῖ τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν—τοὐλάχιστον ἡμᾶς δὲν μᾶς πείθει—ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ, εἶναι πράγματι ἀνεξάρτητος πολιτικὴ ἀνταποκρινομένη πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ ἐθνικά. Πολλάκις ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ ὁμιλεῖ περὶ συγκεντρώσεων τῶν πατριωτικῶν δυνάμεων ὅλου τοῦ δημοκρατικοῦ κόσμου καὶ τοὺς καλεῖ εἰς ἕνα συνασπισμὸν καὶ εἰς μίαν συνεργασίαν. Βεβαίως αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπὸ μίαν ἄποψιν συζητήσιμον. Πάντως εἶναι δικαίωμά της. Δὲν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν γνώμην ἐπὶ τῆς γραμμῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Ἄκρα Ἀριστερά. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ πραγματική, ἡ ἀνεξάρτητος καὶ ἡ πραγματικὰ πατριωτικὴ καὶ πραγματικὴ ἐθνικὴ πολιτικὴ ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ ἐξάρτησιν ἀπὸ οἱονδήποτε μέτωπον ἢ συνασπισμὸν ξένων δυνάμεων, νομίζω καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ἡ Προοδευτικὴ Δημοκρατικὴ Ἀγροτικὴ Ἕνωσις καὶ τὴν ὁποίαν πάντοτε ὑποστηρίζει τὸ ἰδικόν μας Κόμμα, τὸ Κόμμα τῶν Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις μας εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Μία πολιτικὴ θαρραλέα, ὑπερήφανος ἐθνικὴ ἡ ὁποία πιστεύομεν ὅτι ἐξυψώνει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δίδει νέες δυνάμεις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν παράγοντα εἰς τὴν γωνίαν αὐτὴν τῆς Βαλκανικῆς καὶ τῆς Μεσογείου. Καὶ ὅταν ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ τόπου θὰ ἐμπνέεται ἀπὸ καθαρῶς Ἑλληνικὰ συμφέροντα, μὴ ἐπηρεαζομένη ἀπὸ οὐδεμίαν ξένην δύναμιν, θὰ καταστήσῃ τὸν ἀνταγωνισμὸν ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον μας μεταξὺ τῶν ξένων δυνάμεων μάταιον, τότε θὰ καταστῇ ἡ Ἑλλὰς σεβαστὴ ἀπὸ ὅλα τὰ διεθνῆ συγκροτήματα. Διότι ἡ πολιτική μας αὐτὴ δὲν ἀποβλέπει οὔτε εἰς τὸ νὰ συγκρουσθῶμεν μὲ τὴν μεγάλην μας σύμμαχο Ἀμερικὴν οὔτε μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Εἶναι μεγάλαι δυνάμεις καὶ τὴν φιλίαν καὶ τὴν συνεργασίαν μετ’ αὐτῶν, ἔχομεν χρέος καὶ καθῆκον νὰ τὴν ἐπιδιώκωμεν, ὄχι μὲ πολιτικὴν ἐξαρτήσεως, ἀλλὰ μὲ πολιτικὴν ὑπερήφανον, ἐθνικήν, Ἑλληνικήν. Ἐὰν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τὸ κατορθώσωμεν, ὁ πολιτικὸς κόσμος καὶ πρὸ παντὸς ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ τὸ καταστήσῃ συνείδησίν του, αὐτὴν δηλαδὴ τὴν θαρραλέαν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, εἶμαι βέβαιος ἀπολύτως ὅτι αἱ ξέναι μεγάλαι δυνάμεις θὰ μᾶς σεβαστοῦν ἀκόμη περισσότερον. Θὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὑπάρχουν πηγαῖαι λαϊκαὶ ἐθνικαὶ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπηρεάζονται ἀπὸ καμμίαν ξένην δύναμιν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐθνικαὶ δυνάμεις εἶναι πρόθυμοι νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν σταθεροποίησιν τῆς εἰρήνης, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πνευματικῶν καὶ οἰκονομικῶν σχέσεων. Τοῦτο ἀπετέλεσε τὴν βασικὴν προγραμματικὴν κατεύθυνσιν τοῦ ἰδικοῦ μας Κόμματος καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ μᾶς σεβασθοῦν καὶ αἱ Δυτικαὶ καὶ αἱ Ἀνατολικαὶ Χῶραι. Μόνον ἕνα τοιοῦτον Κόμμα εἶναι δυνατὸν νὰ προαγάγῃ τὴν ἐξωτερικήν μας θέσιν καὶ νὰ καταστήσῃ τὴν Ἑλλάδα σημεῖον συναντήσεως ὅλων τῶν φιλειρηνικῶν δυνάμεων καὶ ὄχι ὡς ἕνα σημεῖον, ὅπου ὑπάρχει γόνιμον ἔδαφος τὸ ὁποῖον προσφέρεται διὰ τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν ξένων δυνάμεων ὁ ὁποῖος φοβοῦμαι ὅτι θὰ ξεσπάσῃ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ συμφέροντα τοῦ ὁποίου εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κατοχυρώσωμεν καὶ νὰ ὑπερασπισθῶμεν. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐξωτερικὴ αὐτὴ πολιτικὴ θεμελιωθῇ εἰς τὸν τόπον μας, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι καὶ τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον, ὁλόκληρον τὸν Λαόν μας, τὸ θέμα τῆς Κύπρου θὰ εὕρῃ τὴν καλυτέραν δικαίωσιν. Διότι μόνον ὅταν ἀντιληφθοῦν ἀντίπαλοι καὶ φίλοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἀντιμετωπίζει τὰ προβλήματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ εἶναι ἑτοίμη νὰ πάῃ μαζὶ μὲ τοὺς συμμάχους της ἀλλὰ καὶ ἑτοίμη νὰ διαχωρίσῃ τὰς εὐθύνας της ἀπέναντι τῶν συμμάχων της, τότε καὶ μόνον τὸ μέγα ἐθνικὸν πράγματι πρόβλημα τῆς Κύπρου θὰ εὕρῃ μίαν διάφορον μεταχείρισιν καὶ νομίζω ὅτι τότε καὶ οἱ Τοῦρκοι θὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι τὸ πραγματικὸν συμφέρον τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας ἐπιβάλλει τὴν ἀναθεώρησιν τῆς πολιτικῆς της, ἀναθεώρησιν ἡ ὁποία πρέπει νὰ τὴν φέρῃ πλησίον τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι νὰ εἶναι ὡς διαμορφώνεται ἡ κατάστασις, ἐχθρὸς καὶ ἀντίπαλος τοῦ Ἔθνους μας. Διότι πιστεύω ἀκράδαντα ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖται ἡ Τουρκία μὲ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος. Ἐκδηλώνομεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς κατὰ τὸν πλέον ἐπισημότερον καὶ κατηγορηματικώτερον τρόπον τὴν ἀπόλυτον ἀλληλεγγύην μας πρὸς τὸν ἀγωνιζόμενον Κυπριακὸν λαὸν καὶ τὴν ἀπόλυτον συμπάθειάν μας διὰ τὰς δοκιμασίας τὰς ὁποίας ὑφίσταται τὰς ἡμέρας αὐτὰς εἰς τὴν Κύπρον καὶ καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τρόπον ἀποφασιστικὸν αὐτὸ τὸ πρόβλημα ποὺ συνδέεται μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς ἐλευθερίας, τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Ἑλληνικῆς. Καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, χωρὶς νὰ τῆς ὑποδεικνύωμεν τί πρέπει νὰ κάμῃ, διότι αὐτὴ κατέχει ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἔχει ὅλους τοὺς φακέλλους καὶ γνωρίζει τὴν πραγματικὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται τὰ μεγάλα μας ἐθνικὰ προβλήματα. Ἡμεῖς ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὁ λαὸς εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀντιμετωπίσῃ οἱανδήποτε κατάστασιν καὶ οἱανδήποτε πολιτικὴν καὶ οἱανδήποτε χειρονομίαν, ἡ ὁποία θὰ κατατείνῃ εἰς τὴν ἀποτελεσματικὴν, τὴν μαχητικὴν προάσπισιν τῶν δικαίων τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ποὺ πρέπει τὸ ὀλιγώτερον νὰ προστατευθῇ εἰς αὐτὴν τὴν δοκιμασίαν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν φέρει τὴν εὐθύνην κυρίως ἡ Τουρκία, ἀλλὰ φέρει εὐθύνην, δυστυχῶς, ἡ Ἀγγλία, ἡ ὁποία ὑποδαυλίζει τὴν ἀντίθεσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ Τουρκικοῦ παράγοντος διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ μόνον τὰ ἰδικά της συμφέροντα. Πέραν τούτου εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς μὲ ἰδιαιτέραν εὐχαρίστησιν ἤκουσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὁμιλῇ περὶ σταθερᾶς ἀποφάσεως τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως νὰ καλλιεργήσῃ σχέσεις στενωτέρας ἀκόμη φιλίας καὶ συνεργασίας μὲ τὴν γείτονα Γιουγκοσλαβίαν. Πράγματι αὐτὴ ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον παρήγαγεν ἀγαθὴν ἐντύπωσιν. Ὑποστηρίζομεν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν διότι πράγματι ἡ Γιουγκοσλαβία, ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος συγκροτεῖ τὴν ὁμόσπονδον αὐτὴν δημοκρατίαν, τρέφει αἰσθήματα πραγματικῆς φιλίας πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ καλλιεργήσωμεν καὶ οἰκονομικὰς καὶ πνευματικὰς σχέσεις καὶ νὰ τηρήσωμεν κοινὴν γραμμὴν εἰς τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα σήμερον ἀπασχολοῦν τοὺς μικροὺς λαοὺς εἰς αὐτὸν τὸν χῶρον τῆς Βαλκανικῆς καὶ τῆς Μεσογείου. Ἐπίσης ἠκούσαμεν μὲ ἰδιαιτέραν εὐχαρίστησιν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀποδίδει ἡ Κυβέρνησις ἐντελῶς ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὰς χώρας τὰς Ἀραβικάς. Αἱ χῶραι αὐταὶ ἀνέκαθεν ἐτήρησαν μίαν φιλικὴν στάσιν ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ παράγοντος καὶ εἶναι δυνάμεις αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς τὴν λεκάνην αὐτὴν τῆς Μεσογείου καὶ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸν δυναμισμόν των λόγοι ἠθικῆς, λόγοι γραμμῆς καὶ ἐθνικῆς πολιτικῆς ἐπιβάλλουν τὴν συμπαράστασίν μας μαζὶ μὲ τὰς Ἀραβικὰς χώρας. Νομίζω ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ἀκόμη περισσότερον εἰς τὸ νὰ καλλιεργήσῃ ἕνα πνεῦμα συνεργασίας ἀκόμη εὐρύτερον καὶ μὲ τὰς ἄλλας Βαλκανικὰς Χώρας. Ἀντιλαμβάνομαι τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἀντιλαμβάνομαι τὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι προκύπτουν γενικώτερον εἰς τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰς Χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Γνωρίζετε ὅτι ὑπῆρξεν ἐπίμονος γραμμὴ τοῦ Κόμματός μας ἡ καλλιέργεια εἰρηνικῶν καὶ ἐκπολιτιστικῶν σχέσεων μὲ ὅλους τοὺς γειτονικοὺς λαοὺς καὶ μὲ τὰς Χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Βεβαίως ἡ ἐξέλιξις τῶν πολιτικῶν γεγονότων εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δημιουργῇ ὡρισμένα ἐρωτηματικὰ διότι ἐτέθησαν ἐκ μέρους ὡρισμένης πλευρᾶς. Δὲν τὰ ἐθέσαμεν ἡμεῖς, ἐτέθησαν ἐκ μέρους πολιτικῶν μερίδων ποὺ ἀντιπροσωπεύουν μέγα τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη καὶ τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἄλλης φύσεως σχέσεών μας μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ; Νομίζω ὅτι βεβαίως, ἡ βασικὴ ἀρχὴ ὅτι ἡ ἰδεολογικὴ διαφορά, ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει ἀπὸ τὰς χώρας αὐτὰς δὲν πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἐμπόδιον εἰς μίαν τοιαύτην συνεργασίαν, αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἶναι σεβαστὴ καὶ αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ὀφείλομεν νὰ τὴν τηρήσωμεν. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ ἀναμιγνυώμεθα εἰς τὰ ἐσωτερικὰ πράγματα τῶν λαῶν τῶν ἀνατολικῶν δημοκρατιῶν, ἀλλὰ βεβαίως αὐτὸ τὸ πρᾶγμα προϋποθέτει ἀμοιβαιότητα καὶ κατανόησιν ἀπὸ ἀμφότερα τὰ μέρη καὶ ἐφ’ ὅσον καὶ αἱ χῶραι τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ διὰ τῆς πολιτικῆς των δὲν ἐννοοῦν νὰ ἐπεμβαίνουν μέσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν χῶρον εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῶν πολιτικῶν τῶν ἐσωτερικῶν μας πραγμάτων, δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ κανένα ἐμπόδιον εἰς τὴν μεγαλυτέραν μας συνεργασίαν καὶ εἰς τὴν σύσφιγξιν τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων. Νομίζω ὅτι ἡ παρουσία τῆς Ε.Δ.Α. μὲ μίαν μεγάλην δύναμιν ἐντὸς τῆς Βουλῆς, δὲν θὰ προσθέσῃ ἐμπόδια, ἀλλὰ ἀντιθέτως θὰ θελήσῃ αὕτη νὰ συμβάλλῃ εἰς μίαν τοιαύτην πολιτικήν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὁσάκις ἀκούω τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἰδιαιτέρως νὰ ἐπιμένουν καὶ νὰ μονοπωλοῦν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἀπέναντι τῶν λαῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω, νομίζω ὅτι δὲν συμβάλλουν πολὺ εἰς τὴν κατὰ τρόπον πρακτικὸν ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος ποὺ ὑπάρχει τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰς τὸν τόπον μας. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ θὰ ἐκτιμήσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς παράγοντας καὶ θὰ θελήσῃ διὰ τῆς πολιτικῆς της, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν μονοπώλησιν αὐτοῦ τοῦ χώρου...

§123Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς διαφωνοῦμεν μὲ τὴν ἄποψίν σας αὐτήν.

§124Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ διαφωνῆτε, ἀλλὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐψήφισαν αὐτὴν τὴν ἄποψιν ἔχουν. Μὴ ἀνησυχῆτε, διότι εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογὰς θὰ εἴμεθα ἀκόμη περισσότεροι. Ἐσπάσαμεν αὐτὸν τὸν νόθον ἐκλογικὸν νόμον καὶ ἐμπήκαμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὄχι διὰ νὰ μεταφέρωμεν ἐδῶ τὴν φωτιάν, ἀλλὰ διὰ νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν εἰρήνευσιν καὶ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τῶν κοινοβουλευτικῶν μας θεσμῶν.

§125Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δηλαδὴ ἡ γνώμη σας εἶναι ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι Κόμμα Ἑλληνικὸν ἢ διατάσσεται ἀπὸ τὴν Ρωσίαν;

§126Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ὁσάκις ἡ Ε.Δ.Α. μονοπωλῇ αὐτὸν τὸν χῶρον δὲν προσφέρει ὑπηρεσίας εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν σχέσεών μας μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Ἐγὼ οὕτω θέτω τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ συνεργασία τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ θὰ γίνῃ δι’ ὅλων τῶν πολιτικῶν μερίδων καὶ ὄχι μόνον διὰ τῆς

Ε.Δ.Α.

Διότι διὰ τῆς Ε.Δ.Α. δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ συνεργασία. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι....

§127Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. .. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος – κωδωνοκρουσίαι).

§128Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Σεῖς διατάσσεσθε καὶ ἐκτελεῖτε.

§129Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σεῖς ἀπὸ ποῖον διατάσσεσθε;

§130Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Κανονισμὸς εἶναι ρητός. Αἱ διακοπαὶ γίνονται ἐὰν τὸ ἐγκρίνῃ ὁ ρήτωρ καὶ ἐὰν συμφωνῇ ὁ Πρόεδρος. Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ. Παραβιάζομεν τὸν Κανονισμόν; Δὲν τὸ δέχομαι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ θὰ ὁμιλήσητε μετά. Ὁρίστε, κύριε Μπαλτατζῆ.

§132Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ τομεὺς ὁ οἰκονομικὸς καὶ ὁ κοινωνικὸς τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εὐλόγως συγκινεῖ καὶ ἡμᾶς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ εὐλόγως οἱ ὁμιλήσαντες κατὰ σειρὰν κύριοι Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὸν ἀνέλυσαν διὰ μακρῶν. Καὶ ἰδιαιτέρως ἀπόψε ὁ συνάδελφος κ. Ἀλλαμανῆς, ὁ ὁποῖος προηγήθη ἐμοῦ, ὅπως ἤδη ἐδήλωσα, ἐφρόντισε νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὴν ἀνάλυσιν ποὺ θὰ ἔκαμον καὶ ἐγώ. Συνέπεσε, μάλιστα, νὰ ἔχωμεν τὰ αὐτὰ στοιχεῖα τὰ στατιστικὰ τῆς αὐτῆς πηγῆς. Ἄλλωστε, ἐτόνισα ὅτι δὲν ὑπῆρξε τυχαία ἡ συνάντησίς μας εἰς τὴν Προοδευτικὴν Ἀγροτικὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν. Ὑπῆρξε κατὰ μέγα μέρος σύμπτωσις προγράμματος καὶ ἰδεολογικῶν κατευθύνσεων. Ἠμποροῦσε νὰ ἔχωμεν, καὶ ἔχομεν βέβαια μερικὰς ἐπὶ μέρους διαφορὰς ὅσον ἀφορᾷ τὰς προγραμματικάς μας κατευθύνσεις, ἀλλ’ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι κατὰ μέγιστον μέρος ἐπῆλθε τοιαύτη σύμπτωσις ὥστε καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ εἰς τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ὑπῆρχε σύμπτωσις, ἠγωνίσθημεν εἰς τὰς γραμμὰς τῆς Π.Α.Δ.Ε. καὶ ἡ ἀλληλεγγύη ἡ ὁποία ἴσχυσε κατὰ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, βλέπω ὅτι συνεχίζεται καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Καὶ ἐγώ, ὅμως, εἰς γενικὰς γραμμὰς καὶ θεωρῶ χρέος μου νὰ διακηρύξω, ὅτι τὸ Κόμμα τὸ ἰδικόν μας ὑποστηρίζει μίαν πολιτικὴν ἐντονωτέρας ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας. Καὶ ὅτι τὸ Κράτος εἰς τὴν ἐποχήν μας δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀδιάφορον διὰ τὴν θέσιν τῶν ἐπὶ μέρους λαϊκῶν στρωμάτων καὶ μάλιστα ἐκείνων ποὺ εἶναι πτωχότερα, ἀλλὰ καὶ πολυπληθέστερα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον αἱ προσπάθειαι τοῦ Κράτους ἰδιὰ τοῦ παρεμβατισμοῦ, πρέπει νὰ κατατείνῃ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς οἰκονομίας μας, μὲ σκοπὸν τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, τὴν δικαιοτέραν του κατανομήν, τὴν ἄσκησιν λελογισμένην κοινωνικῆς πολιτικῆς ἀπέναντι τῶν ἐργαζομένων τάξεων, τὴν ἄσκησιν μιᾶς φορολογικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξυπηρετῇ παραγωγικοὺς σκοπούς, νὰ ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων τάξεων. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰς δηλώσεις της ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ἐστερεῖτο αὐτοῦ τοῦ παλμοῦ. Εἶναι μία οὐσιώδης διαφορὰ τῶν ἀπόψεών μας μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐτονίσθη ἀπὸ αὐτῆς τῆς θέσεως ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ ἡ φορολογικὴ πολιτικὴ δίδει μίαν εἰκόνα τῆς γραμμῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ οἱαδήποτε Κυβέρνησις. Ὅταν πράγματι ὁ Προϋπολογισμὸς καλύπτεται κατὰ 80% καὶ ἄνω ἀπὸ ἐμμέσους φόρους, αὐτὸ θὰ εἴπῃ ὅτι αἱ λαϊκαὶ τάξεις τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν ἐργαζομένων τῶν πόλεων, κρατοῦν εἰς τοὺς ὤμους των τὸ μέγιστον μέρος τῶν δημοσίων ἐσόδων. Εἰς ἄλλας χώρας ἡ ἔμμεσος φορολογία καλύπτει τὸ 50%. Ἡ ἄμεσος φορολογία, ἡ ὁποία ἀφορᾷ πλουσιωτέρας τάξεις, καλύπτει τὸ ἕτερον ἥμισυ τῶν κρατικῶν ἐσόδων. Εἰς τὸν τόπον μας συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Ἀντιμετωπίζομεν περίπτωσιν μειώσεως τῆς ἀμέσου φορολογίας. Ἡμεῖς, κατ’ ἀρχήν, δὲν ἐπιδοκιμάζομεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν. Μόνον εἰς περιπτώσεις ἐξαιρετικὰς καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν πράγματι ἀδικίαι εἰς βάρος μικρῶν εἰσοδηματιῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ συζήτησιν διὰ κἄποιαν ἀναθεώρησιν. Αὐτό, ὅμως, θὰ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν καὶ ὄχι κανόνα. Ἐὰν θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν μείωσιν τῶν φορολογικῶν ἐπιβαρύνσεων, ὀφείλομεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἐμμέσου φορολογίας, ἡ ὁποία βαρύνει τὰς ἐργαζομένας τάξεις καὶ ὄχι τῆς ἀμέσου φορολογίας. Πρέπει ταὐτοχρόνως νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν καλυτέραν ὀργάνωσιν τῶν φοροτεχνικῶν μας ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν πάταξιν τῆς φοροδιαφυγῆς. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι χρειάζεται μία κυβερνητικὴ γραμμὴ εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐμπνέεται ὄχι ἁπλῶς ἀπὸ κοινά, ἀλλὰ ἐντελῶς ἐξαιρετικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μας, ποὺ συνδέονται μὲ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς φυλῆς μας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀντιμετώπιζε κατὰ ἕνα τρόπον θαρραλέον, κατὰ τρόπον ἐπαναστατικόν, τὸ πρόβλημα τῆς παραγωγικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας καὶ ἔρριχνεν ὅλον τὸ βάρος εἰς τὰ παραγωγικὰ ἔργα, εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν ποὺ ἔχει ἡ χώρα μας, νομίζω ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ ἔμενε σύμφωνος νὰ μὴ ἐπέλθουν μειώσεις φορολογικαί, ἀλλὰ πράγματι νὰ διατίθενται τὰ κρατικὰ ἔσοδα εἰς παραγωγικὰ ἔργα. Νομίζω ὅτι, ἐὰν αὐτὴ ἡ πολιτική, συνεδυάζετο μὲ τὴν περιστολὴν τῆς φοροδιαφυγῆς καὶ μὲ τὴν πολιτικὴν ἡ ὁποία θὰ ἐκάλει τὰς εὐπόρους τάξεις νὰ συνεισφέρουν πραγματικά, ὅσον τὰ περιθώριά των ἐπιτρέπουν, εἰς τὰ δημόσια ἔσοδα, διὰ νὰ διαμορφώσωμεν προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐτροφοδότει εὐρυτέρας κρατικὰς ἐπενδύσεις διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, μία τοιαύτη πολιτικὴ πραγματικὰ ἐθνικὴ θὰ ἀντιμετωπίζετο κατὰ τρόπον ὑπερκομματικὸν μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Γνωρίζομεν ὅλοι, πόσον μεγάλην σημασίαν ἔχει διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ποὺ δὲν συνδέεται μόνον μὲ τὸ πρόβλημα τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου ἀλλὰ συνδέεται καὶ μὲ τὴν ἀπασχόλησιν καὶ τὴν ὑποαπασχόλησιν, ἡ ὁποία εὑρίσκει διέξοδον, ποὺ δὲν εἶναι διέξοδος εἰς τὴν μετανάστευσιν, εἰς τὸν ἐκπατρισμὸν καὶ εἰς τὰς κακὰς ἕξεις, τὰς ὁποίας ἀποκτᾷ ἕνας πληθυσμὸς ἐκ τῆς ἀνεργίας. Νομίζω, ὅτι μία τοιαύτη πολιτικὴ εὑρίσκεται σὲ συνάρτησιν μὲ τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν καταβάλλει ὁλόκληρος ἡ πολιτισμένη ἀνθρωπότης. Διότι γνωρίζομεν ὅτι καὶ ἄλλαι χῶραι κατορθώνουν, παρὰ τὴν ἀνεπτυγμένην παραγωγικήν τους δραστηριότητα, νὰ σημειώνουν ἀκόμη μεγαλυτέραν πρόοδον καὶ νὰ ἐπενδύουν ἕνα μέγα μέρος τοῦ ἐθνικοῦ των εἰσοδήματος εἰς παραγωγικὰ ἔργα χωρὶς νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, ποὺ καὶ ἐκεῖ γίνεται ἀγὼν σκληρὸς διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικῆς των ἱκανότητος καὶ εἰς βάρος ἀκόμη τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῆς σημερινῆς γενεᾶς. Καὶ ἀντιλαμβανόμεθα ὅλοι μας πόσον μεγάλην σοβαρότητα ἔχει διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ἡ ἄσκησις μιᾶς τοιαύτης ὑπευθύνου καὶ γενναίας οἰκονομικῆς πολιτικῆς εἰς τὸν τόπον μας. Δὲν γνωρίζω, ὅμως, αὐτὸ τὸ πνεῦμα, τὸ γενικώτερον, ποὺ πρέπει νὰ κρατήσῃ εἰς ὅλας τὰς πολιτικὰς μερίδας, ἐὰν πράγματι ἠμπορῇ νὰ εὕρῃ μίαν δικαίωσιν. Ἀλλὰ πέραν τούτων, ἔχω ὑποχρέωσιν καὶ ἐγὼ νὰ ἐπισημάνω καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς δυσμενοῦς ἐξελίξεως τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου. Γνωρίζομεν, τὰ χρόνια αὐτὰ ὑπῆρξεν μία εὐφορία καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐξωτερικῶν μας πληρωμῶν. Γνωρίζομεν ὅτι ἡ βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς διεθνῆ κλίμακα, διὰ τῆς ἀναπτύξεως καὶ τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῶν ἄλλων κλάδων ποὺ τροφοδοτοῦν τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα, εἶχε μίαν ἐπίδρασιν ἀπὸ ἀπόψεως εἰσπράξεως συναλλάγματος. Ἐν τούτοις σήμερον βλέπομεν ὅτι αἱ ἐξαγωγαί μας εἶναι στάσιμοι, ὅτι ἐνδεχόμενον μία κρίσις, ἡ ὁποία διαφαίνεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ ἔχῃ ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν ὅλων συναλλαγματικῶν μας πόρων. Βλέπομεν ὅτι αἱ ἐξαγωγαί μας εἶναι στάσιμοι, ἰδιαιτέρως εἰς τὸ κυριώτερον ἐξαγωγικόν μας προϊόν, ὁ καπνός, ἐσημείωσε μικρὰν κάμψιν κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ καταβάλῃ ἡ Κυβέρνησις κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ συγκρατηθῇ ἡ ἰσορροπία εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον τῆς χώρας. Καὶ πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα ταχέως, μέτρα ριζοσπαστικά, γενναῖα, διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν μας. Καὶ αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν ὅταν λέγωμεν, ἐννοοῦμε κατὰ πρῶτον λόγον τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τῶν βιομηχανικῶν βεβαίως. Θὰ εἴμεθα ἀκόμη περισσότερον εὐτυχεῖς, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐξαγάγῃ βιομηχανικὰ προϊόντα. Διότι ἔχομεν καὶ τὴν πρώτην ὕλην εἰς τὸν τόπον καὶ ἐκεῖ μέσα θὰ ἐνεσωματοῦτο καὶ ἡ ἐργασία τοῦ λαοῦ μας καί, ἑπομένως, ἀπὸ πάσης ἀπόψεως θὰ ἦτο εὐχάριστος ἡ ἀνάπτυξις αὐτὴ τῶν βιομηχανικῶν ἐξαγωγῶν μας. Ἀλλὰ γνωρίζομεν, δυστυχῶς, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐξαγωγῶν καλύπτεται ἀπὸ καπνά, ἀπὸ βάμβακα, ἀπὸ σταφίδες, ἀπὸ λάδι καὶ πρέπει νὰ καταβληθῇ, ἐπαναλαμβάνω, κάθε προσπάθεια διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν αὔξησιν σημαντικὴν τῶν ἐξαγωγῶν μας, ὅπως ἔκαμαν καὶ ἄλλες γειτονικὲς χῶρες, οἱ ὁποῖες κατώρθωσαν νὰ ἐπιτύχουν μίαν σημαντικὴν βελτίωσιν τῶν ἐξαγωγῶν των. Θὰ ἠδυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ἐξυπηρετήσωμεν ἀκόμη περισσότερον τὴν ἐξαγωγικήν μας πολιτικήν, ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν ἔχομεν φθάσει εἰς μίαν κατάστασιν τοιαύτην, ὥστε νὰ ὑπάρχουν χῶραι ἀπὸ τὰς ὁποίας νὰ ἀγοράζωμεν ὄχι διπλάσια, ἀλλὰ τριπλάσια, τετραπλάσια καὶ δεκαπλάσια. Πέρυσι, αἱ στατιστικαὶ ἀνέφερον ὅτι ἀπὸ τὴν Σουηδίαν ἠγοράσαμεν προϊόντα ἀξίας 400 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ μᾶς ἠγόρασε μόνον προϊόντα ἀξίας 40 ἑκατομμυρίων. Πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικὸν τὴν προστασίαν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, ποὺ εἶναι εἴδη πολυτελείας, ποὺ ἀντιμετωπίζουν ἕνα σκληρὸν συναγωνισμὸν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχομεν χρέος, διὰ νὰ μὴ διασαλευθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἰσορροπία τῆς χώρας μας, νὰ λάβωμεν πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον συμβάλλει εἰς τὴν ἐξαγωγήν των, εἰς τὴν προστασίαν των. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἄλλωστε ἀνέφερον ἄλλοι συνάδελφοι. Εἰδικῶς ὅσον ἀφορᾷ τὴν περιοχὴν τῆς Ἑνώσεως Εὐρωπαϊκῶν Πληρωμῶν. Ἔχομεν εἰσαγωγὰς 200 καὶ ἄνω ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ ἐξαγωγὰς 117 ἑκατομμυρίων τὸ 1956. Τὸ δὲ 1957 ἔχομεν εἰσαγωγὰς 235 ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ ἐξαγωγὰς 110 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχουν περιθώρια διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς εἰσαγωγάς μας καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀνάλογον ρύθμισιν τῆς ἐμπορικῆς μας πολιτικῆς. Νομίζω, ἐπίσης, ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς χρηματοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας μας πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ πράγματι μὲ παραγωγικὰ κριτήρια. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ προγραμματισμὸς ἱκανὸς νὰ ἀπορροφήσῃ τὰ διαθέσιμα εἰς ἔργα ἐπενδύσεων. Διότι, δυστυχῶς, ἐλλείπει ἡ τεχνικὴ ὀργάνωσις, ἡ ὁποία θὰ συνέβαλε κατὰ πολὺ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν ἀπόφασιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ 1957, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεφασίζετο νὰ χρηματοδοτηθοῦν ἐπιχειρήσεις μὲ μακροπρόθεσμα δάνεια. Καὶ δὲν εὑρέθησαν ἱκαναὶ ἐπιχειρήσεις νὰ ἀπορροφήσουν αὐτὸ τὸ ποσόν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ παραμείνουν 500 ἑκατομμύρια ἀδιάθετα καὶ νὰ ἀπορροφηθοῦν 30 ἑκατομ. δραχμῶν. Εἶναι, λοιπόν, ἀνάγκη, νὰ δώσωμεν ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τὴν τεχνικήν, εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν φορέων ἐκείνων ποὺ θὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀξιοποιήσουν τὰς παραγωγικάς μας ἱκανότητας. Εἶναι ἐσφαλμένη ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν ἔλλειψιν τοιούτων φορέων τῆς καταλογίζομεν εὐθύνην, διότι μέχρι σήμερον, ἐνῷ ἔχομεν προγραμματίσει μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι στάσιμα καὶ βασικαὶ μονάδες τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς παραγωγικῆς μας ἀναπτύξεως, ὅπως εἶναι τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου, τὸ ἐργοστάσιον ζακχάρεως καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι, ἐν τούτοις παραμένουν ἀνεκτέλεστα. Χρειαζόμεθα πρόγραμμα, τεχνικὴν ὀργάνωσιν, εἰδίκευσιν καὶ δὲν τὰ ἔχομεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ κριτήρια ἀντικειμενικὰ τὰ μεγάλα μας οἰκονομικὰ προβλήματα χωρὶς νὰ χαριζώμεθα εἰς μονοπώλια καὶ συγκροτήματα, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἀναφερόμενος ἰδιαιτέρως εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν παγωμένων πιστώσεων, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔχει καθῆκον νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ρευστοποίησιν τῶν παγωμένων πιστώσεων, διότι, ὅπως πληροφοροῦμαι δυστυχῶς ὄχι μόνον ἡ ρευστοποίησις δὲν προχωρεῖ, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ 1956 καὶ ἐντεῦθεν παγώνουν καὶ νέαι πιστώσεις. Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ εὐθύνας, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ προηγούμενον τῶν παγωμένων πιστώσεων. Πέραν τούτων, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω περισσότερον, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω καὶ μερικὰ πράγματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἂν καὶ ἐκεῖ ὁ φίλος μου κ. Ἀλλαμανῆς, ἔκαμε πλήρη καὶ εὐχάριστον ἀνάπτυξιν καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὸ ἀναπτύξω περισσότερον, ἀλλὰ ἠμπορῶ νὰ εἴπω, βεβαίως, ὅτι ἐκ τῶν σοβαρωτέρων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι βεβαίως τὸ σιτικὸν καὶ τὸ καπνικόν. Τὸ σιτάρι εἶναι ἓν προϊόν, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τὴν πτωχοτέραν μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δικαίως οἱ σιτοπαραγωγοὶ εὑρίσκονται ἐν ἀναμονῇ τῶν κυβερνητικῶν ἐπαγγελιῶν. Δὲν δικαιούμεθα νὰ εἴμεθα αὐστηροὶ ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξήγγειλεν ἀκόμη τὰ μέτρα της διὰ τὸ σιτάρι. Εὐχόμεθα τὰ μέτρα, ἀποδεικνύουν στοργὴν πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ κατανόησιν τῆς πραγματικότητος. Ἡ συγκέντρωσις σίτου πρέπει νὰ εἶναι καθολικὴ καὶ ὄχι μερική, διότι ἡ μερικὴ συγκέντρωσις θὰ ρίψῃ τὰς τιμὰς εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν καὶ θὰ δώσῃ λαβὴν εἰς καταχρήσεις, ἀπὸ ἀπόψεως προσκομίσεως σιταριοῦ. Θὰ δημιουργηθῇ μία ἀνωμαλία εἰς τὴν ὕπαιθρον, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι ἔχει κάθε λόγον νὰ θέλῃ νὰ ἀποφύγῃ. Ἀλλὰ πέραν τούτου, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι μερικαὶ ἐπαγγελίαι, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκουν τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος, ὅπως π. χ. ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὴν σιτοκαλλιέργειαν, δὲν εἶναι ὀρθαὶ καὶ ὅτι διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν σιτοκαλλιέργειαν, ὀφείλομεν νὰ τὴν πλήξωμεν μὲ χαμηλὰς τιμάς, μὲ μίαν ἄστοργον μεταχείρισιν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι σοβαρὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τοιούτου εἴδους ἀντιλήψεις. Οὐδεὶς βεβαίως θὰ ἤθελε νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου, ποὺ εἶναι ἕνα πτωχὸν εἶδος. Ὅλοι θὰ ἦσαν πρόθυμοι νὰ στραφοῦν πρὸς μίαν ἄλλην καλλιέργειαν, πλουσιωτέραν καὶ μεγαλυτέρας ἀποδόσεως. Ἡ τροπὴ αὐτὴ εἶναι ζωτικὴ καὶ ἐπιτακτικὴ διὰ τὴν γεωργίαν μας. Θὰ πρέπει νὰ πᾶμε περισσότερον εἰς βαμβακοκαλλιέργειαν καὶ εἰς τὴν καλλιέργειαν κτηνοτροφικῶν φυτῶν, διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν κτηνοτροφίαν. Ἔχομεν μεγάλο παθητικό, περίπου 30.000.000 δολλάρια τὸν χρόνον. Αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἐπιθυμητά, ἀλλὰ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ σιτοπαραγωγικὸς κόσμος νὰ στραφῇ πρὸς ἄλλου εἴδους καλλιεργείας, ἐνδείκνυται νὰ ὑπάρχῃ πρόγραμμα καὶ κατεύθυνσις κυβερνητική, ἡ ὁποία νὰ καθοδηγῇ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Πρῶτοι ἡμεῖς θὰ συγχαρῶμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ἐξαγγείλῃ τοιαῦτα μέτρα. Θὰ ἠμπορούσαμεν π. χ. νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν λαχανοκομίαν, τὰ κηπευτικά....

§133Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὰ λάχανα θὰ ἀκοῦμε τώρα; Δύο ἄτομα μᾶς ἔφαγαν ὅλην τὴν νύκτα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικρούουν τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ λέγουν τὸ ἰδικόν των. Εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας τρόπος, κύριε Παπαδόπουλε, μὴ μὲ ὑποκαθιστᾶτε.

§135Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, δὲν ὑπάρχει αὑτὴ ἡ πολιτικὴ τῆς ὀργανώσεως νέων καλλιεργειῶν, καὶ τῆς χρηματοδοτήσεως αὐτῶν, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι πρέπει νὰ κτυπήσωμεν τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ εἶναι ἐγκληματική. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν υἱοθετεῖ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ κηρύγματα τὰ ὁποῖα καλλιεργοῦνται ἀπὸ μερικοὺς κύκλους. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, δὲν ἔχω παρὰ νὰ συστήσω νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον καὶ νὰ καθορισθοῦν τιμαὶ αἱ ὁποῖαι τοὐλάχιστον νὰ καλύπτουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ καπνά, ὑπάρχουν ἀδιάθετα ἐξαγώγιμα καπνὰ 23 ἑκατομ. ὀκάδες. Ἡ Κυβέρνησις πληροφοροῦμαι ὅτι μελετᾷ τὴν συγκέντρωσιν. Παρακαλοῦμεν νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συγκέντρωσίς των καὶ νὰ καθορισθοῦν τιμαὶ αἱ ὁποῖαι νὰ καλύπτουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς των. Δὲν θέλουν οἱ καπνοπαραγωγοὶ κέρδη, ζητοῦν νὰ καλύψουν τὰ χρέη των πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, πρὸς τοὺς Συνεταιρισμούς, πρὸς τοὺς μπακάληδες. Ἐλπίζω μόλις κινηθῇ ὁ μηχανισμὸς τῆς κρατικῆς συγκεντρώσεως θὰ κινηθῇ καὶ ἕνα μέρος τοῦ ἐμπορίου καὶ θὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἀπορρόφησίς των. Τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ποὺ ἀνέρχονται εἰς 9.000.000 ὀκάδας, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει χρέος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα κατὰ ἕνα τρόπον ποὺ νὰ προστατεύωνται τὰ συμφέροντά των. Πέρυσι εἶχε διακηρυχθῆ ὅτι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος τῶν τιμῶν μεταξὺ βιομηχανικῶν καὶ γεωργικῶν προϊόντων, εἶχε κλείσει. Ἤδη, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχομεν, πιστοποιοῦν ὅτι ἡ ψαλὶς ἤνοιξε κατὰ τρόπον σημαντικὸν καὶ εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς μας παραγωγῆς.... (Ἀναγινώσκει).... Αἱ τιμαὶ αἱ ἀπολιμβανόμεναι ὑπὸ γεωργῶν Ἀπριλίου 1957, 63, Ἀπριλίου 1958, 58,7. Ἀντιθέτως, αἱ τιμαὶ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων ἐνῷ ἦσαν 61,1, ἐπροχώρησαν πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ εἶναι ἤδη 62,8. Καὶ τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος, ἡ σχέσις τιμῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, εἶναι 99,5, μὲ 84,9. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἀπὸ τὰ ἰδικά μας στοιχεῖα ἀποδεικνύεται ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ἡ γεωργική μας οἰκονομία καὶ ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος σήμερον, ἔχει εἰς τὰς γεωργικάς του ἐπιχειρήσεις ἕνα ἄνοιγμα τὸ ὁποῖον καλύπτει μόνον ἐφ’ ὅσον θὰ ὑποσιτίζεται καὶ δὲν θὰ ἀνανεώσῃ τὸν ἐξοπλισμόν του. Πέραν αὐτῶν, αἱ ἐπενδύσεις παγίων κεφαλαίων εἰς τὴν γεωργίαν ἐνῷ τὸ 1950 ἦσαν.... (ἀναγινώσκει)... Βλέπετε ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι δυσμενεῖς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς. Θὰ πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς εἴπω καὶ ἕνα πρᾶγμα ἀκόμη ποὺ εἶναι πάρα πολὺ βασικῆς σημασίας διὰ τὴν οἰκονομίαν μας καὶ ἔχει ἐντελῶς ἰδιάζουσαν σημασίαν, διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Τὸ θέμα αὐτὸ συνδέεται ἰδιαιτέρως καὶ μὲ τὴν πολιτικὴν τοῦ Κόμματός μας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνδεσιν τῶν τιμῶν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μὲ τὰς διεθνεῖς τιμάς. Πρέπει ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ ἐκδηλώσω τὴν ἀπόλυτον ἀντίθεσίν μου πρὸς τὴν ἀρχὴν ταύτην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος σύνθεσις τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων πρὸς τὰς διεθνεῖς τιμάς. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀνταποκρίνεται πρὸς παλαιὰν ἀρχὴν τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας, ὅπου ὑπεστηρίζετο ὅτι ὁ νόμος προσφορᾶς καὶ ζητήσεως συμβάλλει εἰς τὴν διαμόρφωσιν καὶ τὸν σχηματισμὸν τῶν τιμῶν. Ἐν προκειμένῳ, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν δύο κύκλοι ποὺ πρέπει νὰ προσέξωμεν. Ὁ πρῶτος εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖται ἡ ἐμπορία εἰς τὸν τόπον μας. Καὶ ἂν πράγματι, ὁ Ἕλλην παραγωγὸς ἑνὸς ἐξαγωγίμου προϊόντος κατορθώνει νὰ ἀπολαμβάνῃ τὰς διεθνεῖς αὐτὰς τιμάς, ἢ ἐὰν λόγῳ τῆς ὀργανώσεως τοῦ ἐμπορίου, ὁ Ἕλλην παραγωγὸς δὲν ἀπολαμβάνει τῶν διεθνῶν τιμῶν. Ὑπάρχει, κύριοι, ἓν στάδιον ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας καὶ καλυτέρας ὀργανώσεως τῆς ἐμπορικῆς μας πολιτικῆς, ὥστε νὰ δύνανται οἱ ἀγρόται μας νὰ ἀπολαμβάνουν τῶν τιμῶν αὐτῶν καὶ θὰ σταθῶμεν ἐκείνην τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπάρξῃ μία ἱκανοποιητικὴ κατάστασις διὰ τοὺς παραγωγούς. Ὅταν, ὅμως, αἱ διεθνεῖς τιμαὶ δὲν καλύπτουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ σύγχρονον Κράτος νὰ ἀδιαφορῇ διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ νὰ μὴ τὸν προσέξῃ. Διότι τὸ Κράτος ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας μας, τὴν εὐθύνην τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἰσορροπίας καὶ θὰ πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ προσέξῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅπως ἐπίσης νὰ προσέχῃ τὸν κόσμον τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Σήμερον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸν διεθνῆ στίβον τοῦ οἰκονομικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, μὴ φαντάζεσθε ὅτι αἱ τιμαὶ εἶναι κἄτι τὸ σταθερόν, ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐσωτερικὰς τιμὰς τῶν χωρῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἰς κᾶθε Κράτος ὑπάρχουν ἄλλαι ἐσωτερικαὶ τιμαί. Πωλοῦν διεθνῶς τὸν βάμβακα, π. χ., εἰς μίαν τιμὴν συναγωνισμοῦ, ἀλλὰ αἱ χῶραι διαμορφώνουν καὶ τὰς ἐσωτερικάς των τιμὰς ἀναλόγως δὲ τῶν συνθηκῶν, ἐπιδοτοῦν τὰς ἐξαγωγὰς καὶ καλύπτουν τὰ ἐλλείμματα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται διὰ νὰ δυνηθοῦν οὕτω νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς διεθνεῖς τιμάς. Πῶς, συνεπῶς, εἶναι δυνατόν, ὁ Ἕλλην παραγωγός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὸν τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἄλλων χωρῶν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὰς πιστώσεις καὶ τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν κᾶθε κλάδου τῆς παραγωγῆς μας δραστηριότητος, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Ἕλλην παραγωγός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὴν τεχνικὴν ὀργάνωσιν καὶ τὴν τεχνικὴν καθοδήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ παραγωγοὶ τῶν ἄλλων χωρῶν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθῇ μὲ ἴσους ὅρους τοὺς ξένους παραγωγούς, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν τόσα πρὶμ ἀπὸ τὸ ἰδικόν των Κράτος; Βλέπετε, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι κἄπως περίπλοκα, δὲν εἶναι ἁπλᾶ, καὶ ὅτι δὲν λειτουργεῖ ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει ἀξίωμα τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας καὶ ὁ ὁποῖος σήμερα ἀποτελεῖ πεπαλαιωμένην θεωρίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς καταδικάζομεν αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν τιμῶν τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων. Ὑπάρχουν περαιτέρω καὶ ἄλλα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα σχετίζονται μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς, στοιχεῖα δυσμενῆ διὰ τὴν χρηματοδότησίν μας καὶ τὴν ἱκανοποιητικὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας, τὰ ὁποῖα ἔχουν περαιτέρω σχέσιν μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ διὰ τὴν ἀκολουθουμένην πολιτικὴν ἀπέναντι τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ συνταξιούχων. Ἐπ’ αὐτοῦ αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀφήνουν περιθώρια ἱκανοποιήσεως αὐτῶν τῶν τάξεων. Συνηγοροῦμεν καὶ ἡμεῖς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δικαίων αἰτημάτων ποὺ προβάλλουν αἱ συνδικαλιστικαὶ ὀργανώσεις τῶν ἐργατοϋπαλλήλων. Ἐνῷ, κύριοι, βλέπομεν νὰ αὐξάνεται ἡ βιομηχανικὴ παραγωγή, δὲν προσλαμβάνονται περισσότεροι ἐργάται. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ηὐξήθη ἡ παραγωγικότης τῆς ἐργασίας καὶ ὅτι ἐνῷ αὐξάνεται συνεπείᾳ τούτου ἡ παραγωγὴ δὲν αὐξάνεται τὸ ἡμερομίσθιον. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, εἰς ἕνα Κράτος δικαίου, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συναντήσῃ τὴν ἰδικήν μας ἀντίθεσιν. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀπαραδέκτου ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἐργοδότου, τὴν ὁποίαν ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων τάξεων. Πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, δι’ ὀλίγων ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ διακηρύξω τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας διεκήρυξεν ἡ Π.Α.Δ.Ε., τὰς ὁποίας διεκήρυξεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, τὰς ὁποίας διεκήρυξεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὁ κ. Παπαπολίτης. Ὑπεστηρίξαμεν προεκλογικῶς καὶ ὑποστηρίζομεν καὶ σήμερον τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος, τὴν ἀμνήστευσιν, τὴν κατάργησιν τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς Κράτους δικαίου ὅπου οἱ πολῖται πράγματι νὰ τυγχάνουν ἴσης μεταχειρίσεως καὶ νὰ μὴ ὑπάρχουν πολῖται πρώτης, δευτέρας καὶ τρίτης ποιότητος. Πέραν τούτου καὶ διὰ τὴν νεολαίαν, διὰ τὴν νεότητα ποὺ ἐλέχθησαν τόσα ὡραῖα πράγματα, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὰ ἐπαναλάβωμεν τὰ ἴδια, ἀλλὰ πρέπει νὰ διακηρύξωμεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ἀποδίδομεν ἐντελῶς ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ πρόβλημα τῶν νέων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ τύχουν πάσης δυνατῆς προστασίας καὶ στοργῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὸ τὸ μέγα πρόβλημα μὲ ἐθνικὰ κριτήρια διότι μὲ αὐτὴν συνδέεται τὸ μέλλον τῆς φυλῆς. Καὶ ἡ ἐκπαίδευσις ἡ ὁποία τόσον πολὺ συνδέεται μὲ τὴν νεολαίαν καὶ ἀπὸ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὰ ἐπαναλάβωμεν, ἀποδεικνύουσιν εἰς πόσον χαμηλὸν ἐπίπεδον εὑρίσκεται τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Πολιτείας μας διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐὰν ὁμιλῶμεν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν παραγωγικῶν μας ἱκανοτήτων, πρέπει ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν μόρφωσιν νὰ ἀρχίσωμεν αὐτὸ τὸ ἔργον καὶ αὐτὴν τὴν προσπάθειαν. Πρέπει πρῶτον νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ παράγοντος ἄνθρωπος καὶ αὐτὸν θὰ τὸν ἀξιοποιήσωμεν ἀπὸ τὴν νεαράν του ἡλικίαν, διότι ὅ,τιδήποτε καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ προσθέσωμεν ἀπὸ ἀπόψεως μορφώσεως εἰς προκεχωρημένην ἡλικίαν, καλὸν εἶναι ἀλλὰ εἶναι ἀνεπαρκές. Εἶναι ἀνάγκη κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια τῆς νεότητος, νὰ δώσωμεν τὴν δυνατότητα εἰς ὅλα τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ νὰ ἀποκτήσουν τὴν μόρφωσιν καὶ τὴν εἰδίκευσιν, σύμφωνα μὲ τὴν κλίσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν. Εἰδικώτερον εἰς τὸν τομέα τὸν ἀγροτικὸν εἶναι ἀνάγκη νὰ φροντίσωμεν αἱ 6 τάξεις τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου νὰ γίνουν 7 καὶ 8 τάξεις. Πρέπει οἱ ἀγρόται νὰ γνωρίζουν ἀπὸ γεωπονίαν, νὰ εἶναι χημικοί, νὰ γνωρίζουν πῶς νὰ κλαδεύουν, νὰ γνωρίζουν πῶς νὰ χρησιμοποιοῦν τὰ λιπάσματα, νὰ ἐρευνοῦν τὴν ἐδαφολογικὴν σύνθεσιν τῶν κτημάτων, ὡς καὶ τόσα ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι συνδεδεμένα μὲ τὴν τεχνικὴν κατάρτισιν. Ἔχομεν ἀνάγκην εἰδικεύσεως στελεχῶν ὄχι μόνον εἰς τὴν βιομηχανικὴν παραγωγήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γεωργικήν, διότι ὅπως ἐξελίσσεται ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ ἀπαιτεῖ γεωργοὺς κατηρτισμένους καὶ μορφωμένους, διὰ νὰ πᾶμε εἰς μεγαλυτέρας ἀποδόσεις. Αὐτὰ τὰ πράγματα, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἐκθέσω ἀπὸ αὐτῆς τῆς θέσεως καὶ νὰ δηλώσω ὅτι πράγματι αἱ ἐκλογαὶ ἐδημιούργησαν μίαν νέαν πραγματικότητα καὶ μίαν νέαν κατάστασιν. Πράγματι ἡ νέα Βουλὴ μας καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος πρέπει νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντιμετωπισθοῦν τὰ μεγάλα καὶ ζωτικὰ ἐθνικὰ προβλήματα. Νομίζω ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος πρέπει νὰ εἶναι ἀποφασισμένος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ἐθνικὰ προβλήματα ὄχι μὲ κριτήρια τοῦ κομματικοῦ συμφέροντος, ἀλλὰ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Τὸ Κόμμα ἐξ ὀνόματος τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ, τὸ Κόμμα τῶν Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων θὰ συμβάλλῃ δι’ ὅλων τῶν δυνάμεών του εἰς βάρος ἀκόμη τῶν κομματικῶν του συμφερόντων, τὸ Κόμμα μας, ποὺ ἔδωσε ἕνα σπάνιον παράδειγμα προσηλώσεως καὶ σταθερότητος καὶ συνεπείας εἰς τὰς ἰδεολογικὰς ἀρχάς του, ποὺ εἶναι παράδειγμα διὰ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας, διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον. Μὲ τὴν σταθερότητα καὶ μὲ τὴν συνέπειαν τὴν ὁποίαν ἐκράτησε, τὴν σημαίαν τοῦ Ἀγροτοεργατικοῦ Κόμματος, τὸ Κόμμα τοῦτο δι’ ἐμοῦ διακηρύσσει ὅτι εἶναι ἕτοιμον νὰ προβῇ εἰς πᾶσαν θυσίαν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ τὰ ἀνώτερα καὶ πραγματικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συμβάλλωμεν μὲ τὰς δυνάμεις τὰς ἰδικάς μας τὰς ἔστω καὶ τὰς μικράς, διὰ νὰ ὑπηρετήσωμεν τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα τοῦ τόπου, τὴν εἰρήνευσιν, τὴν γαλήνην, νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν πολιτικὴν ἐκείνην ἡ ὁποία θὰ δώσῃ μία οἰκονομικὴν εὐημερίαν, μίαν ἐξύψωσιν πνευματικὴν εἰς τὸν λαόν μας, μίαν πολιτικὴν ἡ ὁποία θὰ κατοχυρώσῃ τοὺς ἐλευθέρους δημοκρατικοὺς θεσμούς, ποὺ θὰ κατοχυρώσῃ τὴν εἰρήνην, ποὺ εἶναι αἴτημα ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§137Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν πολιτικῶν Ἀρχηγῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξήντλησαν πλήρως τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐθεώρησα ὅτι τὸ θέμα εἶχεν ἐξαντληθῆ καὶ ὅτι, ἑπομένως, ἐπερίττευε νὰ λάβω τὸν λόγον. Τὰ νέα, ὅμως, τραγικὰ γεγονότα ποὺ ἐσημειώθησαν χθὲς εἰς τὴν Κύπρον, μὲ τὴν ἐπανάληψιν τῶν σφαγῶν, τῶν ἐμπρησμῶν καὶ τῶν διώξεων εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων, μοῦ δημιουργοῦν τὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν εὐθύνην νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ συνέχει βαθυτάτη ἀνησυχία, ἵνα μὴ εἴπω ἀγωνία, διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς καταστάσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζονται μακρὰ λόγια, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν σφάζονται Ἕλληνες καὶ καίονται Ἑλληνικαὶ περιουσίαι. Παρ’ ὅλων τῶν ἀγορευσάντων πολιτικῶν Ἀρχηγῶν, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐθεωρήθησαν ὡς ἄτονοι — ἄτολμοι, ὑποτονικαὶ — ὑπερθερμικαί. Ἐφοβούμην, ἐπειδὴ εἶναι γνωστὴ ἡ θρασυδειλία τῶν Τούρκων, ὅτι ὁ ἀντίκτυπος ἐκ τῶν ὠχρῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀποθράσυνσίν των. Καί, ἀτυχῶς, αὐτὸ συνέβη. Νέον κῦμα αἵματος καὶ πυρὸς ἐξαπέλυσαν χθὲς αἱ ὀρδαὶ τοῦ διαβοήτου δόκτορος. Πρὶν ἢ προφθάσουν νὰ ἀπαντήσουν οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοί, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀπήντησαν ἤδη οἱ Τοῦρκοι. Καὶ ἡ ἀπάντησις ἦλθεν ἄμεσος, βάρβαρος καὶ ἐξόχως προκλητική. Καὶ πλὴν τῶν δεινῶν ποὺ ἐπεσώρευσεν ἡ ἀπάντησις αὐτή, ἀποδεικνύει καὶ τὸν θρίαμβον τῆς Ἀγγλικῆς πολιτικῆς, τῆς ὁποίας κύριος σκοπὸς ἦτο, νὰ θέσῃ ἀντιμετώπους τὰς δύο ἐθνότητας τῆς Κύπρου, διὰ νὰ παρουσιάζῃ εἰς τὸν κόσμον τὴν παρὰ τῆς Ἀγγλίας κατοχὴν τῆς Νήσου ὡς ἀνάγκην διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῆς εἰρήνης εἰς τὴν περιοχήν. Εἰς στιγμὰς κατὰ τὰς ὁποίας σφάζονται Ἕλληνες, δὲν ἐπιτρέπω εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ ἀσκῇ εὐθηνὴν ἀντιπολίτευσιν, οὔτε νὰ κατατρίβωμαι εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τῶν ὑπευθύνων. Ἡ ὥρα τῶν ὑπευθύνων θὰ ἔλθῃ ἀργότερον. Τώρα χρειάζεται δρᾶσις, χρειάζεται ἄμεσος καὶ ἀποφασιστικὴ ἀντίδρασις, εἰς τὰς βαρβάρους, καὶ μεσαιωνικὰς μεθόδους τῶν Τούρκων. Ἐὰν παρ’ ἐλπίδα ἐξακολουθήσωμεν καὶ τώρα τὴν ὑπεράγαν εὐπρεπῆ καὶ ἄψογον στάσιν ποὺ ἀκολουθοῦμεν τόσον χρόνον, αὔριον θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀπείρως εὐχερεστέρων ἐξελίξεων, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς ἔχουν φέρει ἐνώπιον ἐπικινδύνων καταστάσεων. Κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει ἀμέσως καὶ ἄνευ χρονοτριβῆς: 1) Νὰ προσφύγῃ ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας ἐναντίον καὶ τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Τουρκίας καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποστολὴν διεθνῶν δυνάμεων τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν εἰς τὴν Κύπρον διὰ τὴν διασφάλισιν τῆς τάξεως καὶ τὴν ἀναχαίτισιν τῶν τουρκικῶν ὀρδῶν. 2) Διὰ διακοινώσεως πρὸς τὰς Η.Π.Α. νὰ ἐπισημάνῃ τὰς οὐσιαστικὰς εὐθύνας των ὡς ἡγέτιδος δυνάμεως τοῦ ἐλευθέρου κόσμου καὶ νὰ ζητῇ τὴν παρ’ αὐτῶν λῆψιν παντὸς μέτρου, ὡς καὶ οἰκονομικῶν πιέσεων εἰς τὴν Τουρκίαν, πρὸς ἀναχαίτισιν τῆς παράφρονος καὶ ἀπειλούσης τὴν εἰρήνην, πολιτικῆς της. 3) Νὰ καταγγείλῃ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Τουρκίαν, τὸ Τριμερὲς Βαλκανικὸν Σύμφωνον, τὸ ὁποῖον, ἄλλωστε, εἰς τὴν οὐσίαν εἶναι ἀνύπαρκτον, καὶ 4) Νὰ διατάξῃ τὴν ἄμεσον ἀνάκλησιν τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν ποὺ ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Στρατηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὴν Σμύρνην. Ὄχι μόνον πλέον εἶναι ἄχρηστος ἡ παρουσία των ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ διατρέχουν κινδύνους ἐξευτελισμῶν. Ὀφείλομεν, κύριοι βουλευταί, νὰ πράξωμεν τὸ πᾶν διὰ νὰ ξεσηκώσωμεν ὅλον τὸν κόσμον. Ἡ μαρτυρία τοῦ Αὐστραλοῦ βουλευτοῦ, κ. Ἔβατ μᾶς εἶναι πολύτιμος. Τρέμω, κύριοι συνάδελφοι, πρὸ τῶν συνεπειῶν ἐνδεχομένης ἀδρανείας μας. Ποῦ ὑπάγωμεν, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἀδρανήσωμεν; Δὲν ἀφήνομεν μόνον τοὺς ἀδελφούς μας ἀβοηθήτους. Δὲν κινδυνεύομεν μόνον τὴν ἀπώλειαν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, δὲν μειώνομεν μόνον τὴν ἀξίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ παράγοντος εἰς τὸ διεθνὲς πεδίον. Ριψοκινδυνεύομεν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὴν τὴν Ἑλλάδα. Διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἐὰν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 11ης Μαΐου ἐσημειώθησαν νέοι πολιτικοὶ προσανατολισμοὶ εἰς τὸν τόπον αὐτόν, τοῦτο ὀφείλεται κατὰ σημαντικὸν ποσοστὸν καὶ εἰς τὴν μεταχείρισιν τῆς Ἑλλάδος παρὰ τῶν συμμάχων μας. Ἐὰν σήμερον δὲν ἀντιδράσωμεν κατὰ τῆς ἀξιοθρηνήτου αὐτῆς τακτικῆς τῶν συμμάχων μας, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ σημειωθοῦν καὶ νέαι πολιτικαὶ μετακινήσεις μαζῶν, αἱ ὁποῖαι μετακινήσεις μίαν κατεύθυνσιν μοναδικὴν θὰ ἔχουν, τὴν κατεύθυνσιν πρὸς τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν. Εἶχον ὑποχρέωσιν, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς τὰς ἀπόψεις μας αὐτὰς καὶ ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἀσκήσῃ δραστηρίαν, ὑπερήφανον καὶ συνεπῆ πρὸς τὰς Ἑλληνικὰς παραδόσεις καὶ συμφέροντα πολιτικὴν καὶ δρᾶσιν θὰ τύχῃ τῆς ὑποστηρίξεως ὅλων τῶν ἐθνικῶς σκεπτομένων πτερύγων τῆς Βουλῆς.

§138Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι σύντομος, διότι τὰ θέματα ἐξηντλήθησαν. Θὰ ἀποφύγω ἐπαναλήψεις, ἐκτὸς ὁσάκις τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον διὰ τὴν συναγωγὴν συμπερασμάτων. Ἡ δευτέρα Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀσθενεστέρα τῆς προηγουμένης διττῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως λαϊκῆς βάσεως, διότι ἀπώλεσε τὰ 12% τῆς δυνάμεώς της, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συνθέσεως, διότι ἀπουσιάζουν ὡρισμένα ἔμπειρα στελέχη, τὰ ὁποῖα μετεῖχον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις τὸ 1956, μὲ τὸ σύστημα τὸ ἀποκληθὲν τριφασικόν, εἶχε λάβει 165 ἕδρας μὲ 47,4%. Τὸ 1958, μὲ 41,2% λαμβάνει 172, θὰ ἐλάμβανε 178 ἐὰν ἄλλο Κόμμα μετεῖχε τῆς δευτέρας κατανομῆς. Ἴσως ἐὰν γίνουν ἐκλογαὶ τὸ 1960 μὲ μίαν μικρὰν τροποποίησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, τὴν ὁποίαν πιθανὸν νὰ ἔχῃ συλλάβει ἡ πλειοψηφία, δηλαδὴ μίαν τροποποίησιν ἡ ὁποία θὰ ἔλεγε ὅτι εἰς τὴν βʹ κατανομὴν μετέχουν μόνον τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν μετέσχον συνασπισμῶν κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν, δηλαδὴ νὰ μετέχῃ μόνον ἡ Ε.Ρ.Ε., θὰ εἶναι δυνατὸν μὲ 35% νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν 200 ἕδρας. Καὶ ἐρωτᾶται, πῶς συμβιβάζεται μὲ τὸ Σύνταγμα, ὅταν ἕνα Κόμμα εὑρισκόμενον εἰς τὴν Ἀρχὴν καὶ τὸ ὁποῖον χάνει διαδοχικῶς εἰς τὰς ἐκλογὰς τὴν δύναμίν του, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένῃ Κυβέρνησις καὶ τί μέτρα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν διὰ νὰ προληφθοῦν παρόμοια ἐνδεχόμενα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται εἰς κραυγαλέαν ἀντίθεσιν μὲ τὸ Σύνταγμα. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, ποὺ ἐπολέμησαν τὸν τελευταῖον ἐκλογικὸν νόμον καὶ ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἦσαν μέλη τῆς προηγουμένης Βουλῆς, θὰ ἐνθυμοῦνται τὴν ὁμιλίαν μου, ὡς ἐπίσης θὰ ἐνθυμοῦνται ὅτι δὲν ἐψήφισα τὸν νόμον αὐτὸν καὶ ὅτι εἶχον προβλέψει τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν. Εἶχον εἴπει εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ὅτι ἓν Κόμμα μὲ ποσοστὸν 37% θὰ εἶναι δυνατὸν ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας νὰ φέρῃ πλειοψηφίαν 170 ἢ 180 βουλευτῶν. Καὶ ἀπευθυνόμενος, τότε, πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ εἶπον: Μὲ ποῖον κῦρος, ὄχι μόνον θὰ ἀντιμετωπίσητε τὰ φλέγοντα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν σήμερον τὴν χώραν, ἀλλὰ πῶς ἐτολμήσατε νὰ ἐμφανισθῆτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐκπροσωποῦντες τὴν μειοψηφίαν καὶ διεκδικοῦντες ἐν ὀνόματι αὐτῆς νὰ διευθύνητε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἔθνους; Τοῦτο καὶ συνέβη. Ἠκούσθησαν ἀπὸ τοὺς ἀγορητὰς τῆς πρώτης ἡμέρας διαπιστώσεις ἐπὶ τῶν ἐλαττωμάτων τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἐτέθη τὸ θέμα εἰς τὴν ὀρθήν του βάσιν. Διότι αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι ὁ ἰσχύων σήμερον ἐκλογικὸς νόμος καὶ ἐὰν ἡ χώρα εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κατέλθῃ εἰς νέας ἐκλογάς, μὲ αὐτὸν τὸν νόμον θὰ κατέλθῃ. Νομίζω ὅτι τὸ πρῶτον πρόβλημα τὸ ὁποῖον ὤφειλον νὰ εἶχον θίξει καὶ τὸ πρῶτον καθῆκον αὐτῆς τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ψηφίσωμεν νέον ἐκλογικὸν νόμον. Οὐδεὶς γνωρίζει πότε θὰ κατέλθωμεν εἰς νέας ἐκλογὰς καὶ εἶναι γεγονὸς ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν νόμον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πᾶμε εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἐλέχθη ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἔχει τὸ ἐλάττωμα διότι ἐκόπη εἰς τὰ μέτρα δύο Κομμάτων, ἐνῷ ὁ νόμος τοῦ 1956 εἶχε κοπῇ εἰς τὰ μέτρα ἑνὸς Κόμματος. Ἀλλά, κύριοι, δὲν γνωρίζω νόμον ἐκλογικὸν ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ κοπῇ εἰς τὰ μέτρα κἄποιου Κόμματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐλάττωμα ὅλων τῶν ἐκλογικῶν νόμων καὶ εἶναι ἴσως εἷς ἐκ τῶν λόγων, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ αὐτὴν τὴν πτῶσιν τοῦ γοήτρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου εἰς τὸν λαόν.

§139Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πλὴν τῆς ἀναλογικῆς, ἡ ὁποία δὲν ὠφελεῖ κανένα.

§140Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐκλογικοὶ νόμοι νὰ προσαρμόζωνται ἑκάστοτε πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ κρατοῦντος τὴν στιγμὴν ἐκείνην πολιτικοῦ Κόμματος, διότι ὅταν ἕνα Κόμμα ἔρχεται εἰς τὴν Ἀρχὴν μὲ ὡρισμένον ἐκλογικὸν σύστημα καὶ μετὰ πάροδον ὡρισμένων ἐτῶν καταφύγῃ εἰς τὸν λαὸν διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ ἐτυμηγορία του ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει μὲ τὸ ἴδιον σύστημα νὰ ἀπαντήσῃ ὁ λαὸς ἐὰν ἐγκρίνῃ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὁποίαν εἶχε ἀναδείξει. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ἕνα Κόμμα ἀνέρχεται εἰς τὴν Ἀρχὴν νὰ κρίνεται μὲ ἕνα σύστημα καὶ ὅταν πρόκειται νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ νὰ κρίνεται μὲ ἄλλο σύστημα. Εἶπον ὅτι δὲν γνωρίζω ἐκλογικὸν νόμον ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ κοπῇ εἰς τὰ μέτρα κἄποιου Κόμματος. Καὶ ὁ νόμος τοῦ 1934 εἶχε κοπῇ εἰς τὰ μέτρα τοῦ κρατοῦντος τότε, Κόμματος. Ἐννοῶ τὸν νόμον τῶν 14 ἐκλογικῶν περιφερειῶν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ὁ πλέον ἐπικίνδυνος ἐξ ὅλων, διότι θὰ ὡδήγει εἰς Βουλὴν ἑνὸς μόνον Κόμματος. Ἴσως μὲ τὸν νόμον ἐκεῖνον νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περισωθῇ ἡ Κρήτη. Διότι ὁ συντάκτης τοῦ νόμου δὲν εἶχε φροντίσει νὰ ἑνώσῃ τὴν Κρήτην μὲ τὴν Πελοπόννησον, ὁπότε θὰ εἴχομεν μὲ 40% τῶν ψήφων μίαν Βουλὴν 300 βουλευτῶν τοῦ ἰδίου Κόμματος κατὰ τὸ πρότυπον τῶν ὁλοκληρωτικῶν κρατῶν. Βεβαίως ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐφηρμόσθη ἀλλὰ τὸ ὅτι δὲν ἐφηρμόσθη εἶναι ἕνα γεγονὸς ἀνεξάρτητον τῆς θελήσεως ἐκείνων ποὺ τὸν συνέλαβον. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀστάθεια τῶν ἐκλογικῶν νόμων ἀποτελεῖ τὴν κυρίαν αἰτίαν ἡ ὁποία ταλαιπωρεῖ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Καὶ τίθεται τὸ μέγα συνταγματικὸν θέμα. Ποῖα τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, δηλαδὴ ἡ ἁπλῆ Βουλή, εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ ὅταν ψηφίζῃ ἐκλογικὸν νόμον; Εἶναι δυνατὸν νὰ πράξῃ τὰ πάντα ἢ ὑπάρχουν ὅρια ἐκ τοῦ Συντάγματος, τὰ ὁποῖα ἐὰν παραβῇ ὁ νόμος εἶναι ἀντισυνταγματικός; Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦτα συνταγματικὰ ὅρια καὶ τὰ ὅρια αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἡ ὁποία λέγει ὅτι τὴν Κυβέρνησιν ἀναδεικνύει ὁ λαὸς διὰ τῆς πλειοψηφίας του καὶ ὅτι ἡ ἀνάδειξις τῆς Βουλῆς γίνεται μὲ καθολικὴν ψηφοφορίαν. Νομίζω ἐπίσης ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντλήσωμεν μίαν ἀρχὴν ἀπὸ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος περὶ τῆς ἰσότητος τῶν Ἑλλήνων. Σήμερον ἰδοὺ ποίαν κραυγαλέαν ἀντίθεσιν πρὸς τὸν Σύνταγμα παρουσιάζουν τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐξ αὐτοῦ προῆλθον. Εἰς τὴν Κρήτην μὲ 119.000 ψήφους τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔφερε 6 ἕδρας. Μὲ 60.000 ψήφους ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔφερε 7 ἕδρας. Εἰς τὴν Θεσπρωτίαν 6.400 ἐκλογεῖς ἐκλέγουν βουλευτήν. Εἰς τὴν βʹ περιφέρειαν Ἀθηνῶν 23.399 δὲν ἐκλέγουν. Εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, κύριοι βουλευταί, παρίστανται 60 συνάδελφοι, 52 τῆς Δεξιᾶς παρατάξεως καὶ 8 τῆς Ἀριστερᾶς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξελέγησαν ἀπὸ τὸν λαόν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν ὁποίων ἐχρησιμοποιήθησαν ψῆφοι αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐναντίον καὶ αὐτῆς καὶ ἐκείνης τῆς παρατάξεως.

§141Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν συζητῶμεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἢ συζητῶμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐγὼ δὲν καταλαβαίνω, σᾶς βεβαιώνω.

§142Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ σεῖς ὡμιλήσατε περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος.

§143Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶπον δύο λέξεις. Σήμερον συζητῶμεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν, μὴ τὰ λέγετε εἰς ἡμᾶς, εἰς τὸν ἑαυτόν σας νὰ τὰ πῆτε. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ ὁμιλοῦμεν πῶς ἔγιναν αἱ ἐκλογαί, τότε σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θὰ τελειώσωμεν καμμίαν φοράν. Πρέπει, λοιπόν, νὰ περιορισθῆτε ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἔτσι ἔπρεπε νὰ εἶχε θέσει τὸ θέμα. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι βουλευταὶ ἐγγεγραμμένοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ὁμιλήσουν καὶ αὔριον θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ περιορίσωμεν τὸν χρόνον, ἐνῷ θὰ ἔχουν οἱ συνάδελφοί μας νὰ μᾶς εἴπουν, ἐνδεχομένως, κἄτι τι τὸ νέον. Προσωπικῶς δηλῶ ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσω ἄλλο. Ἀλλὰ πρέπει ἐδῶ μέσα νὰ ἰσχύσῃ μία νέα τάξις πραγμάτων, ὅταν γίνωνται αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλοῦν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων καὶ ἐκφέρουν τὰς κρίσεις καὶ τὰς ἐπικρίσεις των ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖ στόπ. Λεπτομέρειαι λ. χ. ὁ Προϋπολογισμὸς ἢ ἄλλα θέματα, θὰ ἀναπτυχθοῦν ὅταν ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ νομοσχέδια. Τότε καὶ ἀριθμοὺς ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν καὶ εὐρεῖαν συζήτησιν νὰ κάμωμεν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι διὰ τὴν τάξιν καὶ διὰ τὴν ἄνοδον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ πρέπει αὐτὸ νὰ τὸ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ σήμερον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐγώ, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Δ.Α., εἶπα, ὅ,τι ἔπρεπε νὰ εἴπω. Ἔκρινα καὶ κατέκρινα τὴν Κυβέρνησιν. Συνεφώνησα καὶ διεφώνησα μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ εἶπα, ἐτελείωσα. Νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα καὶ εἰς τοὺς ἄλλους βουλευτὰς νὰ εἴπουν τὴν γνώμην των. Θὰ ἔχουν καὶ αὐτοὶ κἄτι τὸ καινούργιο νὰ μᾶς εἴπουν. Αὔριον ἡ Κυβέρνησις θὰ μᾶς εἴπῃ τὴν πέμπτην ἡμέραν θὰ ζητήσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Θὰ ἀναγκασθῶμεν, λοιπόν, νὰ περιορίσωμεν τοὺς συναδέλφους σὲ 15 ἕως 20 λεπτά. Ἀλλὰ μὲ 10 καὶ 15 λεπτὰ ἀγόρευσις δὲν γίνεται. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ περιορισθῶμεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§144Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Ε.Δ.Α., νομίζω ὅτι ἀπόψε ἐπεχειρήσατε ὑποκατάστασιν τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς. Ἤρχισε χθὲς ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ἡ συζήτησις καὶ ὡμίλησαν διὰ μακρῶν πολλοὶ ρήτορες. Ἐξελέξατε νὰ κάμητε τὴν παρατήρησιν εἰς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσα ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ὅτι θὰ εἶμαι σύντομος καὶ θὰ ἀποφύγω τὰς ἐπαναλήψεις. Ἀπὸ τὸν κατάλογον τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων ἔχω διαπιστώσει ὅτι ἔχουν ἐγγραφῆ ἤδη 10–15 τοῦ Κόμματος τοῦ ἰδικοῦ σας καὶ ἀπὸ τὴν πρακτικὴν τῆς προηγουμένης Βουλῆς εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁσάκις βουλευταὶ ἰδικοί σας ὡμίλησαν ἐπὶ προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἔθιγαν ὅλα τὰ θέματα. Χαίρω νὰ ἀκούσω σήμερον ὅτι εἶσθε ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ λόγου καὶ θὰ ἤθελον νὰ τὸ ἀκούσω καὶ πάλιν, ὅταν τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Διότι, ἐὰν καλῶς ἤκουσα, ὑπεστηρίξατε ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλοῦν οἱ Ἀρχηγοὶ καὶ ὄχι οἱ βουλευταί.

§145Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Τὸ ἀντίθετον εἶπον ἐγώ.

§146Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μὲ ἐπροσέξατε, ἴσως διότι ἔχετε καταπονηθῆ, ἀπὸ τὴν μακρὰν συζήτησιν. Διότι ἐγὼ εἶπον ὅτι τὸ πρῶτον θέμα τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ εἶχε θέσει ἡ Κυβέρνησις ἦτο τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Διότι ὑπάρχει ἐν ἰσχύϊ ἐκλογικὸς νόμος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ χώρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πάῃ εἰς ἐκλογάς. Συνεπῶς ὁμιλῶ ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§147Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δυστυχῶς, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συμφωνήσωμεν ὅτι ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων.

§148Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁμιλῶ ἐπὶ τῶν παραλείψεων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων.

§149Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Χρειάζεται πολὺ καλὴ θέλησις διὰ νὰ πεισθῶμεν ὅτι ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Σᾶς ἀκούομεν, κάμνομεν ὑπομονήν, ἀλλὰ ἀδικεῖτε τὴν νοημοσύνην σας ὅταν ἰσχυρίζεσθε ὅτι ὁμιλεῖτε ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον, ἐξ ἀφορμῆς τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α., ὀφείλει νὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ περιορίζωνται καὶ νὰ ἀπαντοῦν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Μαῦρος εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ δὲν παρεξέκλινε τῆς γραμμῆς τὴν ὁποίαν καὶ οἱ κύριοι Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ἠκολούθησαν.

§151Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πασσαλίδης ἤρχισε καὶ ἐκεῖνος τὸν λόγον του μὲ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεμβάλλεσθε εἰς τὴν συζήτησιν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν κανένα πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Ἀφήσατε τὸν κ. Μαῦρον νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του. Κύριε Μπακόπουλε, μετ’ ὀλίγον θὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξητε ἐν πλάτει τὰς ἀπόψεις σας. Θὰ διευκολύνητε τὸ ἔργον τοῦ Προέδρου, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Διατυπώνω θερμοτάτην παράκλησιν. Ἔχω σεβασμὸν ἀπόλυτον πρὸς τὸ πρόσωπόν σας, εἶσθε παλαιὸς κοινοβουλευτικὸς καὶ πρέπει νὰ δώσητε τὸ παράδειγμα τῆς κοινοβουλευτικῆς τάξεως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§153Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαρίστως θὰ συμμορφωθῶ πρὸς τὴν ὑπόδειξίν σας, ἀλλὰ θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, χωρὶς νὰ μοῦ γίνῃ παρατήρησις ὅτι εἶμαι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλῶς.

§155Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διαπιστώνω ὅτι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συνεφώνησαν ἀπολύτως ὅτι ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν κάμνω εἶναι ἐκτὸς τῶν πλαισίων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἀνεκάλυψαν αὐτὸ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἰδικῆς μου ὁμιλίας, ἡ ὁποία θὰ εἶναι, ὅπως εἶπον, συντομωτάτη. Ἀλλ’ ὁ χρόνος ὁ ὁποῖος κατηναλώθη ἤδη μὲ τὰς διακοπάς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ χρεωθῇ εἰς τὴν ὁμιλίαν μου. Κύριοι βουλευταί, ἐπεχειρήθη ἀπὸ τοὺς ἀγορεύσαντας χθές, νὰ γίνῃ ἀνάλυσις τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν αὐτὴν τὴν ἀνακατάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς δυνάμεως τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Νομίζω ὅτι ἐδόθησαν περίπου αἱ ὀρθαὶ ἐξηγήσεις. Θὰ εἶχον νὰ προσθέσω ὅτι ἰδιαιτέραν σημασίαν ἀποδίδω εἰς τὸν λόγον τὸν οἰκονομικὸν καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως. Θὰ δώσω ἕνα μόνον ἀριθμόν. Ὁ πληθυσμὸς τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ 1952 μέχρι τοῦ 1958 ηὐξήθη περίπου κατὰ 500 χιλιάδας κατοίκους. Ὁ ἐνεργὸς πληθυσμὸς τῆς χώρας, ὁ δυνάμενος καὶ ὀφείλων νὰ ἐργασθῇ, καλύπτει τὸ μέγιστον ποσοστὸν αὐτῆς τῆς αὐξήσεως. Ἡ οἰκονομία μας δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ παράσχῃ εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως παραγωγικῆς εἰς τὸν πληθυσμὸν αὐτόν. Τὰ κύματα τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως αὐξάνονται καὶ ἐπιτείνονται. Εἶναι φυσικὸν μετὰ ἀναμονὴν μακρὰν ὁ ἄνεργος νὰ προσκολλᾶται εἰς τὴν πολιτικὴν ἐκείνην κίνησιν, ἡ ὁποία ἔχει ὡς πρόγραμμα τὴν ἀνατροπὴν τοῦ ὑφισταμένου καθεστῶτος, διότι νομίζει ὅτι μὲ ἄλλο καθεστὼς τὸ πρόβλημά του θὰ εἶχε λυθῆ. Ἕνας ἄλλος ψυχολογικὸς λόγος, ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τὴν ἀνακατάταξιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶναι ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία ἐκεῖ ἔχει δημιουργηθῆ ὅτι ἡ ἐπαρχία ἐγκατελείφθη χάριν τῆς Πρωτευούσης. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀπαστράπτουσα μεγαλοπρέπεια τῶν Ἀθηνῶν, ἢ διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβέστερος τοῦ κέντρου τῆς Πρωτευούσης, εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν καὶ πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία στερεῖται στοιχειώδους ὁδικοῦ δικτύου, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὡρισμένας συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν οὔτε φωτισμόν, οὔτε ὁδοὺς καὶ εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἔχει ἀκόμη ἐπεκταθῆ τὸ δίκτυον τῆς ὑδρεύσεως. Εἰς ἀπόστασιν 10 λεπτῶν ἀπὸ τῆς Πλατείας Ὁμονοίας, ὑπάρχουν πράγματι συνοικισμοὶ τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν δίκτυον ὑδρεύσεως ἀκόμη.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸν κ. Κατσώταν νὰ τὰ εἴπητε αὐτά.

§157Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ νόημα τῆς ἐκλογῆς τῆς 11ης Μαΐου εἶναι ὅτι ὁ λαὸς ἐζήτησεν ἀλλαγὴν πολιτικῆς. Αὐτὴν τὴν ἀλλαγὴν θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ ἆραγε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τοὺς προεκλογικούς του λόγους, ἐτόνισε κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς τῆς τελευταίας διετίας. Αὐτὸ ἦτο τὸ κύριον μοτίβο τῆς ἐκλογικῆς προπαγάνδας τῆς Ε.Ρ.Ε. Βεβαίως, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐκλογῶν, γίνεται κἄποια ἀπόπειρα διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων νὰ ἐξαγγελθοῦν μερικὰ μέτρα, ἀλλ’ αὐτά, ὡς πρὸς τὴν χάραξιν νέας πολιτικῆς, εἶναι τόσον ἀόριστα, ὥστε δὲν εἶναι δεκτικὰ κριτικῆς. Θὰ ἀνεμένομεν φυσικά, νὰ συνωδεύοντο αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις μὲ τὴν κατάθεσιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐμφανίζουν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀσκήσωμεν πολιτικὴν ἐπ’ αὐτῶν. Ἀναμένομεν νὰ τὸ πράξωμεν προσεχῶς, διότι ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν μίαν σειρὰν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ περιέχουν τὴν νέαν της πολιτικήν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνήγγειλεν ὅτι ἐντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ καταθέσῃ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Δὲν γνωρίζω περὶ ποίου Προϋπολογισμοῦ πρόκειται. Εἶχον ὑποθέσει ὅτι θὰ ἐπρόκειτο περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1959, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1958. Ἀλλὰ τί νὰ τὸν κάμωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1958; Ἐὰν κατετίθετο ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1959, ὡς ὤφειλε σήμερον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀμέσως εἰς Εἰσηγητάς, νὰ ἐργασθοῦν τὸ θέρος καὶ τὸν Ὀκτώβριον, μὲ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιληφθοῦν αἱ Ἐπιτροπαί, καὶ νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ τὸν Προϋπολογισμόν, ἐφαρμοζομένης, ἐπὶ τέλους, κἄποτε τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἔχῃ ἐγκριθῆ ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους. Τί θὰ γίνῃ μὲ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1958, τὸν ὁποῖον θὰ καταθέσητε ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουνίου; Θὰ ἔχῃ παρέλθει τὸ οἰκονομικὸν ἔτος, θὰ ἔχῃ ἐκτελεσθῆ, καὶ ἡμεῖς δὲν θὰ ἔχωμεν λάβει γνῶσιν. Θὰ ἀπετέλει δικαιολογίαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἡ διεξαγωγὴ τῶν ἐκλογῶν, ἐὰν δὲν εἶχε συμβῆ τὸ ἴδιον καὶ πέρυσι καὶ προπέρυσιν καὶ συνεχῶς ἀπὸ τοῦ 1952. Νομίζω, ὅτι ὁ ἐγγύτερον πρὸς τὰς συνταγματικὰς προθεσμίας κατατεθεὶς Προϋπολογισμός, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς μίαν διόρθωσιν...

§158Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ἦτο ἡ τελευταία.

§159Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Σύμφωνοι, τότε εἶναι ὁ Προϋπολογισμὸς τὸν ὁποῖον ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω μὲ καθυστέρησιν 15 μόνον ἡμερῶν ἀπὸ τὸ συνταγματικὸν ὅριο καὶ μὲ ὀλίγον μεγαλύτερον ὁ Προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς. Ἔκτοτε ἡ Βουλὴ δὲν λαμβάνει γνῶσιν τῶν συμβαινόντων, δὲν λαμβάνει γνῶσιν οὔτε τῶν ἐσόδων, οὔτε τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἶπεν ὅτι εἶναι ἰσοσκελισμένος. Καὶ ὁμιλῶν περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1957 εἶπεν ὅτι παρουσίασεν ὑπερέσοδα, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι ὅσοι ὁμιλοῦν περὶ πλεονασμάτων πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους δὲν ἔχει ὡς σκοπὸν νὰ καλύψῃ μόνον τὰς τρεχούσας δαπάνας, ἀλλὰ νὰ ἐνισχύσῃ καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Καὶ εἶπεν ὅτι ἀπὸ τὰ ὑπερέσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ 1957, κατέστη δυνατὴ ἡ ἐνίσχυσις τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων. Νομίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἐδόθη χθὲς ἡ προσήκουσα ἀπάντησις, διότι ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων ὅτι τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων καταστρωθὲν μὲ ὕψος προβλεφθέντων ἐσόδων 11 χιλιάδων ἑκατομμυρίων εἰς 1900, ἐξετελέσθη μόνον πραγματικῶς εἰς 1.750, μολονότι τὰ ἔσοδα δὲν ἦσαν 11.000, ἀλλὰ 13.000 ἑκατομμύρια. Βέβαια αὐτὸ τὸ θέμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἐκ τῶν βασικῶν ἀνωμαλιῶν τοῦ πολιτεύματός μας, μᾶς θέτει ἐνώπιον ἑνὸς συνταγματικοῦ θέματος. Διότι ἐὰν ἡ διάταξις τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ, πρέπει νὰ ληφθοῦν κἄποια μέτρα καὶ ἴσως θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ κινηθῇ ἀπὸ αὐτὴν τὴν Βουλὴν ὁ μηχανισμὸς τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖαι διατάξεις μὴ ἐφαρμοζόμεναι, ἔχουν ἀνάγκην μεταρρυθμίσεως· π. χ. περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐγὼ θὰ εἰσηγούμην ὅπως ὁρισθῇ μία μόνιμος Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπολογισμοῦ ἡ ὁποία καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, ἀφοῦ ἐν ἀρχῇ ἔχῃ ἐπεξεργασθῆ τὸν Προϋπολογισμὸν ἐγκρινόμενον ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὡς κώδικα, νὰ παρακολουθῇ ἐν συνεχείᾳ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος τὴν ἐκτέλεσίν του. Κύριοι βουλευταί, μὲ ὅσα ἐλέχθησαν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, νομίζω ὅτι τοῦτο ἐξηντλήθη. Ὅλοι οἱ ρήτορες ἐτόνισαν ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος εἶναι πρόβλημα ἐπενδύσεων, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ὅπως ἀπέδειξεν ἡ τελευταία διετία, στερεῖται ἐντελῶς προγράμματος. Ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον δημιουργοῦν αἱ ἐπενδύσεις εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς χρηματοδοτήσεώς των. Ἡ χώρα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ζωτικὰ οἰκονομικὰ προβλήματα, ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς μεγάλου προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων, ἴσως τῆς τάξεως τῶν 1.000 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελεσθῇ πέραν τῶν ἤδη ἐκτελουμένων, εἰς ἐπαύξησιν τῶν ἤδη ἐκτελουμένων ἔργων καὶ κατ’ ἐπέκτασιν αὐτῶν. Πόθεν θὰ γίνῃ αὐτοῦ τοῦ προγράμματος ἡ χρηματοδότησις; Κύριοι βουλευταί, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ χρηματοδότησις τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων διὰ τῶν ἱδρυομένων πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν Διεθνῶν Ὀργανισμῶν, τινὲς τῶν ὁποίων εἶναι παραρτήματα τοῦ Ο.Η.Ε. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω τὴν Τράπεζαν Εἰσαγωγῶν καὶ Ἐξαγωγῶν καὶ τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν Ἀνασυγκροτήσεως, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δανείσει ὑπὲρ τὰ 10 δισεκατομμύρια δολλάρια εἰς 80 χώρας, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἔχει λάβει καὶ ἡ Γιουγκοσλαβία καὶ μόνον ἡ Ἑλλὰς δὲν κατώρθωσε νὰ ἐμφανίσῃ ἐκτελέσιμον πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως τοῦ ὁποίου νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ χρηματοδότησις. Ἐπίσης μέρος τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρηματοδοτηθῇ καὶ ἀπὸ ἄλλας ἀγοράς, ἐνδεχομένως τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν τοποθέτησιν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Κύριοι βουλευταί, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ προηγηθέντες ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα, ἐτόνισαν τὸν κίνδυνον ποὺ δημιουργεῖται ἀπὸ τὴν διόγκωσιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου. Τὸ ἔλλειμμα κατὰ τὸ 1958 θὰ ὑπερβῇ τὰ 300 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ὅπως ἀπέδειξε χθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, αἱ ἐξαγωγαί μας εἶναι στάσιμοι. Τὰ τελευταῖα τρία χρόνια ἀπὸ 206 ἔγιναν 222 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐνῷ αἱ εἰσαγωγαὶ ηὐξήθησαν κατὰ 140. Καὶ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς συνεχίζεται. Βεβαίως μέχρι τοῦδε τὸ ἔλλειμμα ἐκαλύφθη καὶ ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους καὶ ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἐλάττωσιν 25 περίπου ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὰ δύο τελευταῖα ἔτη. Τὸ ὑπάρχον σήμερον ἀπόθεμα περίπου 170 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν ἄσκησιν πολιτικῆς, διότι καλύπτει ἀνάγκας ὀλίγον μηνῶν, ἔναντι δὲ αὐτῶν τῶν ἀποθεμάτων ἔχομεν ἤδη ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις εἰς ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα 225 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων τὰ 95 ἢ 96 εἶναι βραχυπρόθεσμα, δηλαδὴ ὀλίγων μηνῶν — ἐννοῶ, κ. Στεφανόπουλε, τὰ δάνεια ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐφεξῆς. Πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ αὐτὸ τὸ πρόβλημα τῆς διογκώσεως τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου καὶ συνεπῶς τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν λογαριασμῶν; Ἕνας τρόπος ὑπάρχει. Νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἐξαγωγάς. Ποῦ; Προσωπικῶς πιστεύω ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ πρὸς τὸν Δυτικὸν κόσμον ἔχουν φθάσει εἰς τὸ ὅριον καὶ ὑπολείπεται ἡ ἀναζήτησις ἀγορῶν εἰς τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμόν. Εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν συμφωνεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ αὕτη περιέχεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Ἀλλὰ δὲν μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πῶς θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν πρὸς τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμόν. Ἐκεῖνος εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράσῃ πολλὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα, ἡμεῖς τί θὰ ἀγοράσωμεν ἀπὸ ἐκεῖ; Εἶναι παρασκευασμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν ἀνταλλαγὴν Ἑλληνικῶν προϊόντων μὲ ὑλικὰ ἀνασυγκροτήσεως; Εἶναι ἕνα θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλεται ἀπάντησις. Ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην διϋλιστηρίων, ζακχάρεως ἕνα εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα καὶ ἕνα εἰς τὴν Κρήτην ἐκ χαρουπίων. Εἶναι πιθανὸν αὐτὰ τὰ ἐργοστάσια νὰ προμηθεύσῃ εἰς τὴν χώραν μας ἡ Τσεχοσλοβακία, ἡ ὁποία διαθέτει βιομηχανίαν εἰδικευμένην ἀνέκαθεν εἰς τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ τοῦ εἴδους καὶ νὰ πληρωθῇ μὲ Ἑλληνικὰ προϊόντα. Εἶναι ἡ Κυβέρνησις παρασκευασμένη νὰ προχωρήσῃ εἰς τοιοῦτον μέτρον. Ἐὰν εὑρισκόμην, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν θέσιν σας —λυποῦμαι διότι ἀπουσιάζει — ἀφοῦ θὰ εἶχον ἐκπονήσει αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως θὰ τὸ εἶχον παρουσιάσει εἰς τοὺς φίλους τῆς Δυτικῆς Συμμαχίας διὰ νὰ ἴδω ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐκεῖθεν χρηματοδότησις καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ εὑρισκόμην ἤδη καθ’ ὁδὸν εἰς τὴν Μόσχαν διὰ νὰ ἴδω ἐὰν ὑπάρχῃ δυνατότης χρηματοδοτήσεως ἀπὸ τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμόν. Καὶ ἂν θέλετε νὰ ἐπιτύχητε τὴν μείζονα δυνατὴν χρηματοδότησιν ἀπὸ τὴν Δύσιν πρέπει νὰ ἀναζητήσητε χρηματοδότησιν καὶ ἀπὸ τὴν Ἀνατολήν, ἄλλως θὰ παρακολουθῆτε τὸ κῦμα τῆς ἀνεργίας νὰ αὐξάνῃ καὶ αὐταὶ αἱ ἀνακατατάξεις τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου, αἱ ὁποῖαι τόσην ἀνησυχίαν προεκάλεσαν εἰς ἡμᾶς, θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ παρουσιάζωνται εἰς διαρκῶς μεγαλύτερον καὶ ὀξύτερον βαθμόν. Κύριοι βουλευταί, θὰ τερματίσω μὲ ὀλίγα ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, χωρὶς νὰ ἐπαναλάβω ὅσα ἐλέχθησαν. Εὑρίσκομαι καὶ ἐγώ, ὅπως καὶ ὑμεῖς, εἰς μίαν κατάστασιν μὴ ἐνημερώσεως ἐπὶ τοῦ τὶ συμβαίνει μὲ τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ ἔχει ἐγκαινιάσει ἀπὸ διετίας μίαν μέθοδον μυστικῆς διπλωματίας, μυστικότητος διεξαγωγῆς τῶν ἐθνικῶν ὑποθέσεων, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ τερματισθῇ. Ἐνθυμηθῆτε τὴν περίφημον Διάσκεψιν τῆς 16ης Δεκεμβρίου εἰς Παρισίους τοῦ ΝΑΤΟ εἰς ἐπίπεδον Ἀρχηγῶν Κρατῶν.

§160Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πρωθυπουργῶν.

§161Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μάλιστα, Πρωθυπουργῶν. Παρακολουθῶν τὴν εἰδησεογραφίαν τῶν ἐφημερίδων τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐδιάβασα ὅτι ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ εἶχε μετακαλέσει εἰς τὸν Λευκὸν Οἶκον ἐπὶ 20ήμερον τὸν ἀντίπαλόν του Στήβενσον καὶ συνεσκέπτετο μαζὶ του ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Διασκέψεως τοῦ ΝΑΤΟ τῶν Παρισίων, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃ σπουδαῖα θέματα, ἀφορῶντα τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὸν κ. Μὰκ Μίλλαν, τὸν Ἄγγλον Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶχε κρυφὰς συσκέψεις μὲ τοὺς Ἀγροτικοὺς ἡγέτας, ὁ δὲ Πρόεδρος Ἀντενάουερ ἐξελθὼν μόλις μὲ συντριπτικὴν πλειοψηφίαν ἀπὸ ἐκλογὰς εἶχε καὶ αὐτὸς μετακαλέσει τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ συνεζήτησε ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Διασκέψεως τῶν Παρισίων. Μόνον ὁ Ἕλλην Πρωθυπουργὸς μετέβη εἰς Παρισίους, ἐπανῆλθε καὶ οὐδένα περιοδικῶς ἐπληροφόρησεν, οὐδενὸς τὴν γνώμην ἐζήτησεν, ἀλλὰ τὸ θέμα τὸ ἐχειρίσθη ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ οἰκογενειακῆς ὑποθέσεως.

§162Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Στήβενσον δὲν ἐκλήθη ὑπὸ τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ, εἰς τὸν Λευκὸν Οἶκον, ἀλλὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ντάλλες εἰς τὸ Στέητ Ντηπάρτμεντ, ἠρνήθη δὲ νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν κ. Ντάλλες εἰς τὸ Παρίσι, διαφωνήσας πρὸς τὴν πολιτικήν του.

§163Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ διακοπὴ νομίζετε ὅτι ἀνασκευάζει αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον ἐγώ;

§164Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀπεναντίας, ἐνισχύει.

§165Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἡ ἰδία τακτικὴ μυστικότητος κρατεῖται καὶ σήμερον, μὲ τὰ γεγονότα τῆς Κύπρου, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπηύθυνε τὴν γνωστὴν ἔκκλησιν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἄνθιμος, ζητῶν δραστικὰ μέτρα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Τὴν ἰδίαν τακτικὴν μυστικότητος, τηρεῖ καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις, λέγει ὅτι εὐθὺς μετὰ τὰ γεγονότα τῆς Κύπρου προσέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ. Ἐτονίσθη ἀπὸ ρήτορας τῆς πρώτης ἡμέρας ὅτι τοῦτο ὑπῆρξε σφάλμα καὶ τονίζω ὅτι πράγματι ὑπῆρξε σφάλμα μέγα. Ἤδη τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπὸ τὰ δύο ἐγκυρότερα ὄργανα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Τύπου οἱ «Τάϊμς» τοῦ Λονδίνου καὶ τὸ «Μόντ» τῶν Παρισίων, παρουσιάζουν τοῦτο ὡς ἐπιτυχίαν Ἀγγλοτουρκικήν, πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις ὅτι ἡ προσφυγὴ εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὑπῆρξε σφάλμα. Οἱ «Τάϊμς» τοῦ Λονδίνου παρουσιάζουν τὴν εἴδησιν τῆς προσφυγῆς μὲ τὸν ἑξῆς τίτλον: «Ἡ Ἄγκυρα χαιρετίζει τὴν προσφυγὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ΝΑΤΟ». Τὸ ἴδιον περίπου λέγει εἰς τὸ κύριον ἄρθρον της τῆς 10ης τοῦ μηνὸς καὶ ἡ ἐφημερὶς «Μόντ». Τώρα, διατὶ ὑπῆρξε σφάλμα ἡ προσφυγή; Ὑπῆρξε σφάλμα ἡ προσφυγή, διότι εἰς τὸ ΝΑΤΟ αἱ συζητήσεις γίνονται μὲ ἀπόλυτον μυστικότητα κεκλεισμένων τῶν θυρῶν, ἡ δὲ Ἑλλὰς εἰς τὸ Κυπριακὸν ἔχει μόνον ἕνα οὐσιαστικὸν σύμμαχον, τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην ἡ ὁποία δὲν λαμβάνει γνῶσιν τοῦ τὶ γίνεται μέσα εἰς τὰς κλεισμένας πόρτας τοῦ ΝΑΤΟ. Δεύτερον εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὑπάρχει ΒΕΤΟ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν του, πᾶσα ἀπόφασις ἔστω καὶ σύστασις πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ ὁμοφώνως. Τρίτον, ἔχομεν δεδομένον ἐκ προοιμίων τὸ ἐχθρικὸν περιβάλλον τοῦ ΝΑΤΟ. Διότι ἐξ ὅλων τῶν μελῶν, νομίζω ὅτι ἡ Ἑλλὰς διαθέτει μίαν ψῆφον τὴν ἰδικήν της καὶ τὴν ψῆφον τῆς Ἰσλανδίας. Θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ προσφυγὴ εἰς τὸ ΝΑΤΟ ἐν τούτοις, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἦτο διατεθειμένη νὰ προχωρήσῃ εἰς νέα μέτρα, ἀφορῶντα τὴν θέσιν μας καὶ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους μετέχομεν τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας. Τοῦτο πρέπει κἄποτε νὰ ἐξετασθῇ, διότι δὲν βλέπω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ σήμερον ὑφισταμένη κατάστασις ὅταν δύο μέλη τῆς Ἀτλαντικῆς συμμαχίας εὑρισκόμενα εἰς στρατηγικῶς καιριότατα σημεῖα, ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία, εὑρίσκονται περίπου εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν. Ἡ Ἑλλὰς ὤφειλε νὰ προσφύγῃ ἀδιστάκτως εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, διότι ἐκεῖ αἱ συζητήσεις γίνονται δημοσία καὶ λαμβάνει γνῶσιν ἡ κοινὴ γνώμη τοῦ κόσμου. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει ΒΕΤΟ, διότι εἰς τὴν ἰδικήν μας περίπτωσιν δὲν ὑπῆρχε ΒΕΤΟ. Τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας θὰ ἐπελαμβάνετο δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Συμβούλιον ἐπεμβαίνει, ὁσάκις ὑπάρχη κατάστασις ἡ διατήρησις τῆς ὁποίας ἐγκυμονεῖ κινδύνους καὶ ἀπειλεῖ τὴν εἰρήνην τοῦ κόσμου. Εἶναι ἡ αὐτὴ περίπτωσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἀκριβῶς σήμερον. Μὲ τὴν διαδικασίαν αὐτῆς τῆς λεγομένης «καταστάσεως» τῆς ὁποίας ἡ παράτασις δημιουργεῖ κινδύνους, τὸ διάδικον μέλος μετέχει τῶν συζητήσεων ἀλλὰ δὲν ψηφίζει. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον στρεφόμεθα ἐναντίον τῆς Ἀγγλίας, ἡ Ἀγγλία δὲν ψηφίζει καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσκήσῃ ΒΕΤΟ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν κατὰ τὸ κεφάλαιον 7 τοῦ Χάρτου δὲν δύναται νὰ ἀσκήσῃ ΒΕΤΟ, Τὸ ΒΕΤΟ ἀσκεῖται μετὰ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ εἶπε σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπαντῶν, νομίζω, εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὅτι δὲν προσέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας διότι ἐφοβήθη μήπως ἡ προσφυγὴ καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν προσφυγὴν εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τὸν προσεχῆ Σεπτέμβριον κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Χάρτου. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, θεωρητικῶς ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κίνδυνος, ἀλλὰ πρακτικῶς εἶναι ἀνύπαρκτος. Διότι δὲν ἔχομεν τὴν τελευταίαν 10ετίαν τοὐλάχιστον παρόμοιον προηγούμενον, νὰ ἀναφερθῇ δηλαδὴ ἕνα Κράτος εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας καὶ τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας ἐπίτηδες νὰ κρατήσῃ ἐκκρεμὲς τὸ θέμα ἐπὶ μῆνας διὰ νὰ χαθῇ μία προθεσμία προσφυγῆς εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Τοῦτο θὰ ἦτο μία πρωτοφανὴς κακοπιστία τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀπὸ τὴν διάπραξιν τῆς ὁποίας ἐὰν ἀπετολμᾶτο, δὲν εἶχε παρὰ νὰ ὠφεληθῇ τὸ Κυπριακὸν θέμα, διότι θὰ ἐξηγείρετο ἡ παγκόσμιος κοινὴ γνώμη. Ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπε χθές, ὅτι ἐπεφύλαξε τὴν προσφυγὴν αὐτὴν ἀργότερον εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Ἴσως ἀνέμενε χειροτέρευσιν τῆς καταστάσεως, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ χειροτέρευσις τῆς καταστάσεως. Εἶναι ἰδιαιτέρως κακὴ σήμερον καὶ δὲν ἔχει ὅρια περαιτέρω χειροτερεύσεως, ὁ δὲ Ἐπίσκοπος Ἄνθιμος ἀπέστειλε σῆμα κινδύνου καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ δραστικὰ μέτρα. Καὶ τὸ δραστικώτερον μέτρον τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Κύριοι βουλευταί, ἐτελείωσα. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς οἰωνούς, τοὺς ἐσωτερικοὺς καὶ τοὺς ἐξωτερικούς, παρουσιάζεται ἐνώπιόν μας ἡ Κυβέρνησις, Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔχει δεδηλωμένην ἤδη τὴν ἀντίθεσιν τῶν 60% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ζητεῖ τὴν ἐμπιστοσύνην μας. Δὲν ἀναμένω καμμίαν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, οὔτε τῆς ἐσωτερικῆς, οὔτε τῆς ἐξωτερικῆς. Ἐξωτερικῶς τὸ γόητρον τῆς Ἑλλάδος πρόκειται νὰ ὑποστῇ νέας δοκιμασίας. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ Ἀγγλικὸν σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν χθές, δὲν εἶναι καλύτερον, εἶναι μᾶλλον χειρότερον τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη πρὸ δύο ἐτῶν, τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται Σχέδιον Ράντκληφ. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῆς, ἡ κατάστασις θὰ χειροτερεύῃ καθημερινῶς. Τὸ κῦμα τῆς ἀνεργίας θὰ αὐξάνῃ. Ἡ ὑποαπασχόλησις θὰ αὐξάνῃ ἐπίσης. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς θέσιν οὔτε νὰ συλλάβῃ, οὔτε νὰ ἐκτελέσῃ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως ἀνάλογον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀπαιτοῦν αἱ εἰδικαὶ συνθῆκαι τοῦ Κράτους. Ἄλλωστε ἡ Κυβέρνησις εἶναι μόνον τύποις νέα Κυβέρνησις, ἔχει παρελθόν, κατὰ δὲ τὴν διετίαν αὐτῆς ἔχει ἀποδείξει, ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ προωθήσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§167Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι κατόπιν ἓξ ὡρῶν συζητήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω εἰς χεῖρας μου πρότασιν καθιερώσεως τοῦ τετάρτου. Καλύτερον, λοιπόν, νομίζω, ὅτι εἶναι νὰ ὁμιλήσητε τώρα.

§169Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ σημειώσω, ὅτι κατὰ κανόνα καὶ κατὰ σύστημα, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, πάντοτε, μετὰ τὴν δωδεκάτην. Δὲν γνωρίζω ποῖος χειρισμὸς γίνεται.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συνεμάχησα μὲ τὸν κύριον Ἀλλαμανῆν, κύριε Ἠλιοῦ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐργαζώμεθα 6–7 ὥρας τὴν ἡμέραν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον μας. Συνεπῶς ἡ σειρὰ καὶ ἡ τύχη τῶν ἀγορητῶν ὀφείλεται καὶ εἰς κἄποιαν ἀλληλεγγύην τῶν προηγουμένων ἀγορητῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν ὅλοι νὰ ὁμιλήσουν.

§171Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, αἷμα καὶ φλόγες εἰς τὴν Κύπρον. Δράσται Τοῦρκοι ἐξωπλισμένοι ἀπὸ τὸν Βρεταννὸν δυνάστην. Ἡ συνενοχὴ τῶν ἀποικιοκρατῶν εἰς τὰ νέα αὐτὰ ἐγκλήματα μαρτυρημένη, πάντως ἀνεπίδεκτος κάθε ἀμφισβητήσεως. Ἀπόλυτος ἀνικανότης νὰ διατηρήσουν μίαν ἔννομον τάξιν, ἡ ὁποία ἐπάγεται τὴν ἀναξιότητά των, νὰ ἐξακολουθήσουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἐποπτεύοντες τὴν νῆσον. Ἀφορμὴ ἡ σκηνοθετημένη ὕπαρξις βόμβας, εἰς τὸ Τουρκικὸν Γραφεῖον πληροφοριῶν. Πανομοιότυπος ἀντιγραφὴ τοῦ μεθοδεύματος τῆς ἐκρήξεως εἰς τὸ Προξενεῖον τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐκεῖ ἡ σκηνοθεσία συνεκαλύφθη καθ’ ὃν τρόπον συνεκαλύφθη καὶ μαζὶ μὲ αὐτήν, συνεκαλύφθησαν, δυστυχῶς οἱ καννιβαλισμοὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῆς Σμύρνης, τὸ ἰσχυρὸν αὐτὸ ὅπλον, τὸ ὁποῖον διαθέτει ἡ Ἑλλάς, διὰ νὰ καταστήσῃ τοὺς ἀντιδίκους τῆς Κυπριακῆς ἐλευθερίας, ὑποδίκους, ἐνώπιον τῆς διεθνοῦς Κοινῆς Γνώμης. Γράφονται καὶ λέγονται πολλὰ περὶ συγκεντρώσεων τουρκικῶν στρατευμάτων, ἀπέναντι τῆς Κύπρου. Καί, τὸ σπουδαιότερον ὅλων, ἐπισήμως ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει δι’ αὐτὴν λύσις ἄλλη ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν διχοτόμησιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, καταδήλως, δημιουργεῖ ὀργανικὴν ἀδυναμίαν, νὰ συνεχίσωμεν νὰ εἴμεθα σύμμαχοι, εἴτε κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐπιδιώξεως, εἴτε, βεβαίως, κατὰ τὸ στάδιον, ἐνδεχομένως, τυχόν, πραγματώσεως τοιαύτης ἰδέας. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα ποὺ συνθέτουν τὸ κατάντημα τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως σήμερον, μετὰ τριετῆ διαχείρισίν του ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ. Ἔναντι αὐτῆς τῆς καταστάσεως προεκάλεσε κατάπληξιν εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς ἡ ἀναλγησία τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις δὲν εὗρε τοὺς τόνους τοὺς ἀνταποκρινομένους εἰς τὴν ὀργὴν τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ στιγματίσῃ τὴν διαγωγὴν τῶν λεγομένων συμμάχων μας. Δὲν ἐτόλμησε κἂν νὰ κατονομάσῃ τοὺς ἐνόχους καὶ τοὺς δράστας καὶ ἀκόμη μὲ σιγὴν παρῆλθε τὸ ἐνδιαφέρον τὸ τόσον δυνάμενον νὰ εἶναι χρησίμως ὠφέλιμον διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Κύπρου, τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἡνωμένης Ἀραβικῆς Δημοκρατίας. Κατέφυγεν εἰς τὸ ἀποικιοκρατικὸν ΝΑΤΟ. Ἄλλας πλευρὰς ὑπὸ τὰς ὁποίας τὸ διάβημα τοῦτο ὑπῆρξε σφάλμα βαρὺ ἀνέπτυξαν καὶ χθὲς καὶ σήμερον οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοὶ καὶ ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος. Πέραν τούτου εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ὑπαγωγὴ τῆς ὑποθέσεως εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὑπῆρξεν ἡ παγία ἐπιδίωξις ἐπὶ ἔτη τῶν ἐχθρῶν τῆς ἐλευθερίας τῆς Κύπρου. Καὶ θέλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δυστυχῶς ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπουσιάζουν, θέλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὅταν ἐλήφθη κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1956 ἡ ἀπόφασις ἐκείνη περὶ τῆς διαδικασίας τῶν καλῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ὅταν ἐπωφελούμενος τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς πρὶν ἀκόμη ἀναλάβῃ τὴν γενικὴν γραμματείαν τοῦ ΝΑΤΟ ἕνας μεγάλος ἀποικιοκράτης, ὁ γενικὸς γραμματεὺς ὁ σημερινός, ὁ κ. Σπάακ, ἐδήλωσεν ὅτι «ἡ νέα αὐτὴ ἀπόφασις τὸν καθιστᾷ ἁρμόδιον νὰ φέρῃ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τοῦ ΝΑΤΟ τὸ Κυπριακόν, ὡς διαφορὰν θέτουσαν εἰς κίνδυνον τὴν ἑνότητα τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ἐὰν δὲν ἔχῃ ἐπιληφθῆ μέχρι τοῦ Μαΐου ποὺ θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων του καὶ θὰ τὸ πράξῃ». Ὅλα αὐτὰ ἀνησύχησαν τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ ἀνέλαβε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 17 Δεκεμβρίου 1956, πιεζόμενος ἀπὸ ὅλας τὰς παρατάξεις τὰς ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ρητὴν δέσμευσιν καὶ ἐνεφάνισαν ὅτι εἶχον ἤδη διατυπώσει ἐπιφυλάξεις νὰ μὴ ἀχθῇ ποτὲ τὸ Κυπριακὸν ἐνώπιον τοῦ ΝΑΤΟ, διότι θὰ ἤγετο ἐνώπιον δικαστῶν οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἀντίδικοι καὶ ἐχθροὶ τῆς Ἐλευθερίας τῆς Κύπρου εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Καὶ διότι θὰ ἤγετο εἰς διαδικασίαν μυστικήν, ἡ ὁποία θὰ ἐματαίωνε κάθε προβολὴν τοῦ ζητήματος ἐνώπιον τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης. Ἐπὶ πλέον ὑπῆρξε μία συγκάλυψις τῆς εὐθύνης τοῦ Βρετανοῦ δυνάστου διὰ τῆς γνωστῆς ἐκείνης φράσεως, ὅτι τάχα οἱ Τοῦρκοι ἔκαμαν τοὺς καννιβαλισμοὺς αὐτοὺς ἀγνοοῦντος τοῦ ἀποικιστοῦ, τοῦ ἀποικιοκράτου, διὰ νὰ ἀσκήσουν πίεσιν ἐπ’ αὐτοῦ. Νὰ ἀσκήσουν πίεσιν καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπεξεργάζεται τὸ σχέδιον λύσεως τοῦ Κυπριακοῦ, τοῦ ὁποίου ἀπὸ χθὲς ἔχει γνῶσιν ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐπεκαλέσθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὡς δικαιολογίαν τῆς μὴ ἀνακοινώσεως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τῶν ὅρων καὶ τῶν προβλέψεων αὐτοῦ τοῦ σχεδίου, ἐπεκαλέσθη εὔλογον ἀφορμὴν ὅτι δὲν ἀνεκοινώθη ἀκόμη ἀπὸ τὴν Βρεταννικὴν Κυβέρνησιν καὶ δεσμεύεται, λόγῳ διπλωματικῶν ἐθίμων. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δεσμευθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὅτι ὁπωσδήποτε καὶ ἐὰν μετὰ τὴν λῆψιν τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης ἤθελε χωρήσει εἰς διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὁπωσδήποτε δὲν πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ καμμίαν δέσμευσιν ἐὰν δὲν φέρῃ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω, διότι ἐλέχθησαν, ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἑρμηνεία τῶν διεθνῶν κύκλων περὶ τοῦ χαρακτῆρος αὐτῆς τῆς προσφυγῆς, ὡς προσφυγῆς τεινούσης εἰς συμβιβασμόν.

§172Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει δεδηλωμένη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπαναληφθῇ.

§173Η. ΗΛΙΟΥ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι πραγματικὰ ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν τόσον καὶ ἀπὸ τόσον μακροῦ χρόνου ἐπικρίνομεν, ἐπικρίνει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ Κυπριακοῦ, εὑρίσκεται ὁμολογουμένως ἐνώπιον ἑνὸς δυσχερεστάτου προβλήματος ποὺ ἐνθυμίζει τὸν τετραγωνισμὸν τοῦ κύκλου. Δηλώνει τὴν ἐμμονήν της εἰς τὴν Βορειοατλαντικὴν συμμαχίαν, τὴν ἄνευ οἱασδήποτε ἐπιφυλάξεώς της προσήλωσιν ἐκεῖ. Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ Βορειοατλαντικὴ συμμαχία, αὐτὸ τὸ ΝΑΤΟ εἶναι καταδήλως ἕνας συνεταιρισμὸς ἀποικιοκρατικῶν χωρῶν τῶν ὁποίων ὁ σημερινὸς ἄμεσος στόχος δὲν εἶναι τάχα ἡ ἄμυνα ἐναντίον τῆς παρατάξεως, τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε ὑπαινίσσονται καὶ ἡ ὁποία, λέγω ἐγώ, δὲν ἀπειλεῖ οὔτε τὴν ἀνεξαρτησίαν οὔτε τὴν ἀκεραιότητα τῆς πατρίδος των, ἀλλὰ εἶναι ἡ ἀποκατάστασις εἰς ὃ μέτρον εἶναι τοῦτο δυνατόν, τοῦ κράτους τῶν ἀποικιοκρατῶν, ἡ συντριβὴ τοῦ μεγαλειώδους κινήματος τοῦ Ἀραβικοῦ κόσμου, εἶναι ἡ καθυπόταξις χάριν τῶν συμφερόντων τῶν μονοπωλίων πετρελαίων τῶν λαῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ τῆς Βορείου Ἀφρικῆς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ δὲν γίνεται δεκτή, καὶ δὲν υἱοθετήθη κἄν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν πρώτη προέβαλεν ἡ ΕΔΑ, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν πολλαὶ καὶ προσωπικότητες καὶ ἄλλαι δυνάμεις τοῦ ἐξωτερικοῦ υἱοθέτησαν, τῆς ἀποστρατικοποιήσεως τῆς Κύπρου. Ἐκείνη ἡ πρότασις, ἡ ὁποία θὰ ἀφαιροῦσε ἀπὸ τὸν Τοῦρκον κάθε πρόσχημα περὶ ἐνδεχομένων κινδύνων τῆς ἀσφαλείας. Καὶ δι’ αὐτὴν ἀκόμη ὑπῆρξεν ἡ ἀποσιώπησις καὶ σχεδὸν δυσφορία διὰ τὴν θερμὴν συμπαράστασιν τῆς Ἡνωμένης Ἀραβικῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία διεδηλώθη πρὸς τὸν Μακάριον. Ὅμως ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἡ ἐμμονὴ εἰς τὸ ΝΑΤΟ εἶναι ἀσυμβίβαστος μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Κύπρου........ Βέβαια, τώρα, λέγομεν, ἀνήκομεν εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον. Ἡ στάσις τοῦ ἐλευθέρου κόσμου ἀπέναντι τοῦ Κυπριακοῦ μαρτυρεῖ πόσον ἐλεύθερος εἶναι αὐτὸς ὁ κόσμος, διὰ νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν οὔτε περὶ Ἀλγερίας, οὔτε Γουατεμάλας, οὔτε περὶ Ἰνδονησίας. Ἀνεξαρτήτως ὅλων αὐτῶν, γνωρίζομεν πολὺ καλὰ ὅτι ἡ φράσις ἐλεύθερος κόσμος εἶναι μία προπαγανδιστικὴ πολιτικὴ συνθήκης πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, δεικνύει τὴν ἀξιολόγησιν καὶ τὴν τοποθέτησιν ἐνώπιον ἐσωτερικῶν πολιτικῶν καθεστώτων. Ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, δεικνύει τὴν τοποθέτησίν του ἔναντι ταξικῶν ἀντιθέσεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅτι ἀνήκομεν εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν προσηλώσεως εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἀντιπαρατάσσομεν τὸν ρόλον εἰς τὸ μεγαλειωδέστερον κίνημα χειραφετήσεως ὑποδούλων, καταπιεζομένων ἀποικιακῶν λαῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέκτησαν εἰς τὰ τελευταῖα δέκα ἔτη κατὰ ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἐπέρασαν ἀπὸ τὴν στέρησιν, τὴν ἀμάθειαν καὶ τὴν ἄγνοιαν εἰς μίαν ἀναπτυσσομένην συνεχῶς εὐημερίαν καὶ εἰς μίαν ἀνάπτυξιν γνώσεως τεχνικῆς, ἐπιστημονικῆς, πρωτοφανῆ. Κατέκτησαν, δηλαδή, τὴν οὐσιαστικὴν των ἐλευθερίαν. Κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ νέα μορφὴ τῶν διεθνῶν σχέσεων, ἡ βαθεῖα ἀλληλοεξάρτησις τῶν ἐθνῶν καὶ ἡ συνεχὴς δημιουργία νέων καταστάσεων ἐπιβάλλουν συνεχῆ ἐπαγρύπνισιν καὶ λῆψιν, πολλάκις, ἀποφάσεων μεγίστης σημασίας διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Τὸ ἀναγκαῖον συμπέρασμα μιᾶς τοιαύτης διαπιστώσεως θὰ εἶναι ὅτι δὲν ἠμπορεῖ, ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς μίαν μηχανιστικὴν συνέχισιν τῆς πολιτικῆς τῶν συμμάχων μας, ὅπως εὑρέθημεν κατὰ τὸ παρελθόν, ὅταν τὰ πάντα, ὅταν αἱ προϋποθέσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε στηριχθῆ ἡ πολιτική μας ἐκείνη ὑφίσταται ριζικὴν διαρθρωτικὴν μεταβολήν. Εἶναι εὐθύνη τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας ἡ περιφρούρησις τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἀκεραιότητος μιᾶς χώρας. Τὰ ἄλλα, τὸ ἂν θὰ εἴμεθα μὲ ἐκείνην τὴν συμμαχίαν ἢ χωρὶς συμμαχίαν εἶναι μέθοδος πρὸς προάσπισιν τῆς ἐλευθερίας καὶ προαγωγὴν τῶν συμφερόντων μιᾶς χώρας. Ὅταν, λοιπόν, ἔχωμεν βεβαιωμένον ἀπὸ τὴν ἱστορίαν ὅτι ἐπιδίωξις τῆς πολιτικῆς εἶναι ἡ σωτηρία τοῦ Ἔθνους καὶ αἱ συμμαχίαι καθημερινῶς μεταβάλλονται, ὁ χθεσινὸς ἀντίπαλος γίνεται σημερινὸς φίλος καὶ τἀνάπαλιν. Τὸ νὰ λέγωμεν ὅτι ὑπάρχει ἡ προσήλωσις εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ ὕστερα τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος, εὑρισκόμεθα εἰς μίαν ἀντίφασιν πολιτικῆς τάξεων. Ὑπάρχει πάντοτε ἀνάγκη ἐπαγρυπνήσεως καὶ ἐπανεξετάσεως τῆς διεθνοῦς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἀναπροσαρμόζομεν τὴν διεθνῆ μας τοποθέτησιν πρὸς τὰς ἐναλλασσομένας μορφάς, τὸ ὁποῖον διεπίστωσεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμωμεν κριτικὴν τοῦ παρελθόντος, δὲν θὰ ὁδηγήσῃ πουθενά. Μία ἀντιδικία ὡς πρὸς τὸ παρελθόν, ἡ ὁποία μὲ τὴν ὀξύτητά της θὰ συνεκλόνιζε τὴν ψύχραιμον ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τῶν συμμαχιῶν τῆς Ἑλλάδος, τοῦ θέματος τῆς διεθνοῦς θέσεως τῆς Ἑλλάδος εἶναι δυνατή, ἐκτὸς ἂν κανεὶς πιστεύῃ ὅτι καλῶς εἰς τὸ παρελθόν, καλῶς μέχρι τοῦδε ἔχομεν αὐτὸν τὸν προσανατολισμόν. Σήμερον εἶναι συμφέρον; Ἐξασφαλίζει τὴν ἄμυναν τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ παρόντος, ἀπὸ τοὺς πραγματικοὺς κινδύνους, ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποιήθησαν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, τὴν Σμύρνην καὶ πραγματοποιοῦνται εἰς τὴν Κύπρον, κατὰ τόσον τραγικὸν τρόπον; Αὐτοὶ οἱ κίνδυνοι, δυστυχῶς, προέρχονται ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς συμμάχους μας. Δεύτερον, ἐὰν καὶ δὲν ὑφίσταται κίνδυνος ἀπὸ ἐκείνην τὴν πλευρὰν τὴν ὁποίαν ὑπαινίσσονται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμμένουν εἰς τὴν παραμονὴν εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ ἂν καὶ πάντοτε ἀκόμη ἐὰν ὑφίστατο τυχὸν τοιοῦτος κίνδυνος ἀπεκρούσθη μὲ σκαιότητα κάθε εἰλικρινὴς προσπάθεια κάθε εἰλικρινὴς πρότασις νὰ συζητηθοῦν αἱ διαφοραὶ καὶ νὰ γίνουν διαπραγματεύσεις, νὰ τεθοῦν ὑπὸ ἔλεγχον καὶ ὑπὸ ἐγγύησιν ὅσα θὰ συνεφώνουν, ἐὰν καὶ ὑπῆρξεν ἡ γνωστὴ ἀπόκρουσις τῆς προτάσεως τοῦ Ρουμάνου Πρωθυπουργοῦ, ἂν καὶ ὑπῆρξεν ἡ ἀπροθυμία νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὴν προσπάθειαν νὰ μετατραπῇ ἡ Βαλκανικὴ καὶ πέραν αὐτῆς ἡ Κεντρικὴ Εὐρώπη εἰς ζώνην ἀποπυρηνικοποιημένην ὥστε νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ Λαὸς ἀπὸ τὸ ἄγχος, τὴν ἄγνοιαν καὶ τὸν κίνδυνον ὁλοκληρωτικῆς ἐξοντώσεως, ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ὑδρογονικοῦ πολέμου, εἶναι νομίζω, ἔξω τῆς πραγματικότητος νὰ ὁμιλῶμεν ὅτι ἡ ἔνταξίς μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ ἐξασφαλίζει τὴν ἄμυναν τῆς χώρας. Θὰ μνημονεύσω καὶ τὸν Ἀμερικανὸν Πρεσβευτὴν κύριον Κάινιχ, ὁ ὁποῖος εἶπε: «Ἐὰν πρόκειται, ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν, νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὸν ὑδρογονικὸν ὄλεθρον, οἱαδήποτε ἄλλη πολιτικὴ εἶναι προτιμοτέρα», ἀλλὰ θὰ μνημονεύσω ἰδίως τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον κάπως ἀνεπτέρωσε δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὰς Ἑλληνικὰς ἐκλογάς, ἀνεπτέρωσε τὰς ἐλπίδας τῶν νοσταλγῶν τῆς κακῆς ἐκείνης δεκαετίας τοῦ 1930–40. Ὑπαινίσσομαι τὰς δηλώσεις τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Γαλλίας, ὁ ὁποῖος λέγει περὶ ΝΑΤΟ «Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος σήμερον, διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας μου. Δὲν φαίνεται νὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας μου. Ἴσως νὰ εἶναι τὸ γενικὸν Ἀρχηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀλλὰ πρὸς ποῖον εἶναι ὑπεύθυνον τὸ Ἀρχηγεῖον; Ἀσφαλῶς, ὄχι πρὸς τὴν Γαλλίαν». Τὸ στρατιωτικὸν ὄργανον ποὺ διατείνεται ἡ Δυτικοευρωπαϊκὴ Ἕνωσις ὅτι συγκροτεῖ ὑπὸ τὸ ὄνομα εὐρωπαϊκὸς στρατός, πολιτικῶς εἶναι ζήτημα συγκεκαλυμμένης ἐθνικῆς παρατάξεως. Στρατιωτικῶς εἶναι ἁπλῶς ζήτημα στρατιωτικῶν μονάδων ποὺ παρέχονται εἰς ὡρισμένας χώρας ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Στρατηγικήν. Αὐτὸ εἶναι κατὰ μαρτυρίαν ὄχι τῆς Μόσχας, ἀλλὰ κατὰ μαρτυρίαν τοῦ στρατηγοῦ Ντὲ Γκώλ, κατὰ μαρτυρίαν, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι, ἂν θέλετε ἐνώπιος ἐνωπίῳ ὁ καθεὶς νὰ ἐξετάσητε μὲ ρεαλισμὸν θὰ παραδεχθῆτε τὴν κατάστασιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ἡ εὐθύνη ἔναντι τῆς ἀμύνης τῆς χώρας ἢ μᾶλλον ἡ ἀπουσία εὐθύνης τοῦ ΝΑΤΟ ἔναντι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας. Ἑπομένως, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς ἐντάξεως εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὄχι μόνον ἀποκλείει καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν ἐπίλυσιν τοῦ Κυπριακοῦ, ἀλλὰ βυθίζει τὴν χώραν εἰς οἰκονομικὸν χάος διὰ τῶν βαρυτάτων στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κατακλυσμοῦ τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς ἀπὸ προϊόντα ἀγροτικὰ τὰ ὁποῖα πλεονάζουν εἰς τὴν ἡγέτιδα, ὅπως ἐλέχθη χθές, τοῦ ΝΑΤΟ Χώραν, τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ εἰσβάλλουν ὑποχρεωτικῶς ἐδῶ διὰ νὰ συντρίψουν τὰ ἀγροτικὰ μας προϊόντα, τὸ σπορέλαιον, τὸ βαμβάκι, κ.λ.π. Ἔπειτα ὁ ἔμμεσος, συνεπείᾳ τῆς ὑποτελείας τοῦ ΝΑΤΟ, ἀποκλεισμὸς τῆς διευρύνσεως τῶν ἐμπορικῶν μας ἀνταλλαγῶν, ποὺ θὰ ἀπετέλει, ὅπως θὰ ἴδωμεν, μόνιμον ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, αὐτοὶ εἶναι οἱ νέοι πρόσθετοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦν εἰς τὴν κρίσιν ὅτι σήμερον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἦτο ὀρθὴ ἢ ὄχι εἰς τὸ παρελθόν, σήμερον εἶναι ἀπολύτως ἀμφισβητήσιμος καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ εἶναι βέβαιον, ἐὰν τὸ ΝΑΤΟ εἶναι πολιτικὴ συμμαχία ὠφέλιμος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀκόμη καὶ διότι βυθίζει εἰς τὴν ἀποτελμάτωσιν καὶ ὀπισθοδρόμησιν τὴν λύσιν τοῦ Κυπριακοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον μόνον ἐντασσόμενον εἰς τὸν παγκόσμιον ἀγῶνα χειραφετήσεως τῶν ἀποικιακῶν λαῶν θὰ εὕρῃ τὴν λύσιν του μὲ τὴν στήριξιν εἰς τὸν οὐδετερόφιλον Ἀραβικὸν κόσμον καὶ τὴν ἀπαγκίστρωσιν ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Εἶναι ἀντιφατικὸν νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὸ ἀποικιοκρατικὸν ΝΑΤΟ νὰ ἐλευθερώσῃ τὴν Κύπρον. Ὅσον περισσότεραι χῶραι τῆς Μέσης Ἀνατολῆς χειραφετοῦνται ἀπὸ τὸν ἀποικιακὸν ζυγὸν καὶ τοὺς ἐγχωρίους πράκτοράς του, ὅσον περισσότερον ἡ προμήθεια τῶν πετρελαίων παύει νὰ εἶναι ὑπόθεσις ληστείας ἀποικιοκρατικῆς μορφῆς καὶ μετατρέπεται εἰς ἰσότιμον ἀνταλλαγὴν μεταξὺ κυριάρχων Κρατῶν, ὅσον περισσότεροι κρίκοι τοῦ ἀποικιοκρατικοῦ συγκροτήματος εἰς τὸν χῶρον αὐτόν, εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκεται καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ αἱ Ἀραβικαὶ Χῶραι καὶ ἡ Τουρκία καὶ ἡ Κύπρος, ὅσον περισσότεροι κρίκοι τοῦ ἀποικιακοῦ συγκροτήματος χαλαρώνονται, τόσον εὐχεραίνεται ἡ χειραφέτησις καὶ τῶν ὑπολοίπων λαῶν καὶ μόνον μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κύπρος, διατηρουμένη ὑπὸ ἀγγλικὴν κυριαρχίαν, θὰ εἶναι παθητικὸν καὶ μόνον διὰ τοὺς Ἄγγλους, δὲν θὰ τοὺς παρέχῃ κανένα στρατιωτικὸν ἐνδιαφέρον καὶ θὰ τοὺς ἐκθέτῃ εἰς διασυρμὸν ἐνώπιον τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἀποφασιστικὴ ἀλλαγὴ τοῦ διεθνοῦς προσανατολισμοῦ τῆς Χώρας, κατὰ τὸ παράδειγμα τῶν Ἰνδιῶν, τῆς Βιρμανίας, τῆς Ἀραβικῆς Δημοκρατίας, τῆς Φινλανδίας, τῆς Σουηδίας, ποὺ ὄχι μόνον ἔκαμαν ἐπωφελεστέραν τὴν ἄμυνάν των ἀλλὰ ἀπῄτησαν ἐξασφάλισιν τοῦ λαοῦ των ἀπὸ κάθε κίνδυνον ὑδρογονικοῦ ὀλέθρου. Βεβαίως, ὅπως ἐτόνισεν ὁ Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α., ἡ θέσις μας ἔναντι τοῦ ΝΑΤΟ εἶναι παγία ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς προσχωρήσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ΝΑΤΟ, χωρὶς ἐν τούτοις νὰ πιστεύωμεν ὅτι σήμερον αὐτὸ εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 πρόβλημα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Χώρας. Τὰ προβλήματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Χώρας, ἐκτὸς τοῦ Κυπριακοῦ, εἶναι προσθέτως τὸ πρόβλημα τῆς εἰρήνης καὶ τὸ πρόβλημα τῶν βάσεων. Νομίζω ὅτι δὲν διεδήλωσε σαφῶς ἡ Κυβέρνησις ἐάν, ἐνῷ παρέλειψεν εἰς τὸ παρελθὸν νὰ προέλθῃ εἰς τὰς προτεινομένας διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν, ἐπὶ τέλους, τῶν κινδύνων ἐκ τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν βάσεων καὶ διὰ τὴν ἠγγυημένην λῆψιν μέτρων ἀποτελεσματικοῦ ἐλέγχου τῶν συμφωνιῶν, δὲν ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις ἐὰν προτίθεται νὰ πράξῃ τοῦτο. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν βάσεων εἶναι ἀκόμη χαρακτηριστικὴ ἡ παράλειψις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις. Διότι πράγματι τὸ θέμα τῶν βάσεων ὑπῆρξε τὸ ἐπίκεντρον τοῦ διεξαχθέντος προσφάτως ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. Τὸ κύριον θέμα ἐτέθη ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν Ε.Δ.Α. καὶ τὴν Π.Α.Δ.Ε., ἀλλὰ καὶ καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἔθεσε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, προσέδωσε σαφῶς ἀρνητικὴν τῶν βάσεων ἔννοιαν εἰς τὰς ψήφους τὰς δοθείσας εἰς ἐκεῖνο τὸ Κόμμα. Ἔτσι τὸ 60% τοὐλάχιστον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐξεφράσθη ἐναντίον τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις κἄπως τὸ ἐγκατέλειψεν ἔκθετον, δὲν ὑπεστήριξε τὸ σύνθημα ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων. Ἄφισε νὰ πλανᾶται μία ἀοριστία. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι δεσμευμένη ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θὰ πρέπει νὰ διευκρινίσῃ σαφῶς τὴν θέσιν της, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἤδη προχωρεῖ πρὸς γεγονότα τετελεσμένα διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῶν ἀτομικῶν πυραύλων, βεβαίως ὅπλων τακτικῶν καὶ ὄχι στρατηγικῶν, ἡ ὁποία ἀποδοχὴ ἀνηγγέλθη πρὸ 2–3 ἡμερῶν εἰς τὴν Χώραν μας. Ὡς πρὸς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ Κυπριακοῦ, πρέπει πρῶτον μὲ θάρρος νὰ ξεσκεπασθοῦν οἱ ἐχθροὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς Κύπρου καὶ τὰ ἐγκλήματά των, νὰ ἀχθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας καὶ μετὰ τὴν ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν καὶ τὸν τερματισμὸν τῆς δικαιοδοσίας ἐμπροθέσμως, εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τοῦ Ο.Η.Ε. Νὰ συνδεθῇ κάθε πρᾶξις συμμετοχῆς μας εἴτε εἰς τὰ γυμνάσια τοῦ ΝΑΤΟ, εἴτε εἰς τὸ Στρατηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ, μὲ τὴν λύσιν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν προσφυγὴν καὶ ἄλλων θιγομένων χωρῶν, ὅπως τῆς Ἡνωμένης Ἀραβικῆς Δημοκρατίας καὶ νὰ χαλυβδωθῇ κυρίως ἡ ἑνότης καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν Κύπρον, πρᾶγμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου βαρυτάτας εὐθύνας ἔχει ἡ Κυβέρνησις, διότι παρημέλησε τὴν ἑνότητα εἰς τὴν Κύπρον καὶ διότι ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα προβαίνει εἰς θετικὰς πράξεις διασπάσεως τῆς ἑνότητος, διχασμοῦ τοῦ Ἔθνους. Καί, τέλος, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἓν θετικὸν πρόγραμμα, τὶ θὰ γίνῃ ἐὰν ἡ ἀπειλὴ τῶν Τούρκων περὶ πραξικοπήματος, ἡ συνδεομένη μὲ τὰς πληροφορίας ὅτι συγκεντρώνωνται στρατεύματα ἔναντι τῆς Κύπρου, ἤθελε κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον πραγματοποιηθῆ. Βεβαίως, ἀπὸ τοὺς Συμμάχους τοῦ ΝΑΤΟ δὲν θὰ περιμένωμεν βοήθειαν καὶ εἴτε μᾶς ἀρέσει, εἴτε ὄχι, εἶναι γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἄλλαι εἶναι αἱ δυνάμεις τῆς εἰρήνης, αἱ ἐνδιαφερόμεναι νὰ μὴ μετατραπῇ εἰς πυριτιδαποθήκην, ἀποτρέψασαι τὴν συνέχισιν τῆς ληστρικῆς ἐπιδρομῆς κατὰ τοῦ Σουέζ, καὶ εἰς τὴν παρέμβασιν, εἴτε εἰς τὴν Συρίαν, εἴτε εἰς τὸν Λίβανον καὶ πρέπει πρὸς αὐτὰς νὰ προσανατολισθῶμεν ἐγκαίρως. Διότι, εἴτε μᾶς ἀρέσει, εἴτε ὄχι, ἐὰν ἀποτολμηθῇ πραξικόπημα βίας, ἡ μοναδικὴ ἐλπὶς τακτοποιήσεως τῶν πραγμάτων εἶναι μία ἔντονος ἐκεῖθεν προειδοποίησις. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἔχει διατραγῳδηθῆ, τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως, τὸ γεγονὸς ὅτι 30 ἕως 35 χιλιάδες νέοι, δηλαδὴ τὸ 70% τοῦ ἐτησίου δυναμικοῦ τῆς νεολαίας, μεταναστεύει, ἡ κατάστασις αὐτὴ ὀφείλεται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν ὑποτέλειαν καὶ εἰς τὴν ἐξάρτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἤχθη ἡ Ἑλλάς, ἐνταχθεῖσα εἰς τὸν ἐλεύθερον λεγόμενον κόσμον. Αἱ ἔκτακτοι στρατιωτικαὶ δαπάναι ἐσημείωσαν αὔξησιν καὶ ὑπάρχουν πληροφορίαι περὶ ἐνδεχομένης αὐξήσεως αὐτῶν. Εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ἀγορὰν ἔχομεν τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων καὶ τὴν ἀπροθυμίαν τῆς ἐξαγωγῆς τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν, δυστυχῶς, ὅλαι αἱ βεβαιώσεις τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων περὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος καὶ περὶ ἐξυγιάνσεως τῶν οἰκονομικῶν δὲν ἀντέχουν εἰς τὴν παραμικροτέραν κριτικὴν καὶ εἶναι τελείως ἀβάσιμοι. Ποῦ εὑρίσκεται ἡ σταθερότης αὐτή; Ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως Δημοσίου Προϋπολογισμοῦ, ὁ Προϋπολογισμός μας στηρίζεται κατὰ τὰ 85,5% σήμερον — κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν ἐννοῶ τοῦ 1957 — εἰς ἐμμέσους φόρους καὶ κυρίως εἰς δασμούς. Ἡ πολιτικὴ τῆς ἀχαλινώτου ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία, δι’ οὓς ἐξετέθη καὶ ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς λόγους, περιφρουρήσεως τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀκινδύνως νὰ συνεχισθῇ. Ἑπομένως οἱ πόροι τοῦ Προϋπολογισμοῦ στηρίζονται ἐπὶ ἑνὸς κονδυλίου, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀναγκαιότητα ἀδήριτον τῶν πραγμάτων, πρόκειται νὰ περιορισθῇ. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν ἔχομεν ἐντὸς ἔτους μείωσιν τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος κατὰ 30 ἑκατομ. δολλάρια.

§174Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἂς εἴπωμεν 21, διὰ νὰ εἴμεθα περισσότερον συνεπείς.

§175Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι, λοιπόν, φανερόν, ὅτι ἐὰν μὲ τὴν σημερινὴν πορείαν συνεχισθῇ ἡ ἀχαλίνωτος ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν, δὲν δύναται νὰ κρατηθῇ ἡ κατάστασις. Θὰ ἀναγκασθῇ, ἀργὰ ἢ γρήγορα, νὰ ἐπέμβῃ ρυθμιστικῶς τὸ Κράτος. Καὶ ἤδη ὑπάρχει ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 163 πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου — ὀρθὴ κατ’ ἐμὲ — ἡ ὁποία συνιστᾷ διὰ τὰς προμηθείας τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, νὰ ἐνεργοῦνται αὗται μόνον ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀνταλλαγῆς. Φαίνεται, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ δὲν ἐτηρήθη, δι’ αὐτὸ καὶ πρόσφατος ἐγκύκλιος συνιστᾷ τὴν τήρησίν της. Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ πορεία τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν ὀφείλεται εἰς τὸ ὅ,τι ἐὰν αἱ ἐξαγωγαί μας σήμερον καλύπτουν μόλις τὸ ἥμισυ τῶν εἰσαγωγῶν καὶ περιμένομεν νὰ καλυφθῇ τὸ ὑπόλοιπον ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους αἱ εἰσαγωγαί μας αὐξάνονται καθημερινῶς. Αἱ ἐξαγωγαί μας ἔχουν σταθεροποιηθῆ ἐνῷ αἱ εἰσαγωγαί μας αὐξάνονται καθημερινῶς. Τὸ ναυτιλιακὸν συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ηὐξάνετο κατὰ 30% μέχρι τοῦδε, ἐσταθεροποιήθη κατὰ τὸν Ἀπρίλιον καὶ ἐσημείωσε μίαν κάμψιν ἀπὸ τὰ 5,5 ἑκατομ. εἰς τὰ 4,5 ἑκατομ. Τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα ἐπίσης σταθεροποιεῖται καὶ ὑπάρχει κίνδυνος, λόγῳ τῆς Γαλλίας, νὰ ἔχωμεν καὶ μείωσιν αὐτοῦ. Τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα ἐπίσης παρουσιάζει ὕφεσιν. Ἄλλωστε εἶναι ἀξίωμα τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, ὅτι οἱ ἄδηλοι πόροι εἶναι κἄτι τὸ εὐπαθὲς καὶ μὴ δυνάμενον νὰ προβλεφθῇ, ἐξαρτώμενον ἀπὸ ἀσταθμήτους παράγοντας. Ἑπομένως βλέπομεν, ὅτι καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου κἄθε ἄλλο παρὰ σταθερότης ὑπάρχει. Μήπως, ὅμως, ὑπάρχει ἡ σταθερότης αὐτὴ εἰς τὸν τομέα τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας; Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ προσέξωμεν, διότι ἐν προκειμένῳ ἐμφανίζεται καὶ ἐδῶ ἐγγίζομεν τὴν βαθυτάτην ἀντίφασιν τοῦ ἰσχύοντος οἰκονομικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς μας παραγωγῆς. Ἐνομίσθη, ὅτι ἡ σταθεροποίησις εἶναι αὐτοσκοπός, τὸν ὁποῖον δυνάμεθα μόνον μὲ μαθηματικὰ μεθοδεύματα νὰ ἐπιδιώκωμεν. Ἐδῶ, κύριοι, ὑπάρχει ἡ ἑξῆς ἀντίφασις: Παραπονεῖται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, ὅτι δὲν ἠμπόρεσε νὰ ἀπορροφηθῇ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια. Καὶ τοῦτο διατί; Διότι εἴχομεν παραγάγει πολὺν σῖτον καὶ πολὺ λάδι καὶ δὲν ἠμπόρεσε νὰ εἰσαχθῇ σπορέλαιον καὶ σῖτος ἐξ Ἀμερικῆς, ὥστε νὰ ἀναρροφηθοῦν δραχμαὶ ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν. Δηλαδὴ καταντᾷ, μὲ τὴν νοοτροπίαν αὐτήν, νὰ εἶναι δυστύχημα ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς καὶ νὰ εἶναι εὐτύχημα ἡ μικρὰ ἐσοδεία, ἡ κακὴ ἐσοδεία, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει νὰ ἀπορροφηθῇ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια καὶ νὰ σταθεροποιηθῇ ἔτσι ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία. Καὶ διερωτᾶται κανείς, ἐὰν ὑπάρχῃ κἄποια σοβαρότης εἰς τὸ ὅ,τι προσπαθοῦμε μὲ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα νὰ αὐξήσωμεν τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, ἐνῷ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν αὔξησις τῆς παραγωγῆς θὰ ἐσήμαινε ἀτύχημα διὰ τὴν οἰκονομίαν μας. Διερωτᾶται κανείς, πρὸς τί ὅλα αὐτά, ὅταν ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ ὑπάρχῃ τοσαύτη ἐξάρτησις τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου καὶ τῆς εἰσαγωγῆς Ἀμερικανικῶν προϊόντων, ὑπὸ ὅρους μάλιστα ἀθεμίτους, διότι γίνονται ὑπὸ τύπον ντάπιγκ; Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, καὶ μοῦ ἐδόθη καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν νὰ μνημονεύσω τὸ περίφημον ἄρθρον τοῦ Οὐῶλτερ Λίππμαν, ὁ ὁποῖος λέγει: «..... (ἀναγινώσκει)....». Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ διατυπωθῇ μία ἀρχή, τὴν ὁποίαν τὸ Κόμμα μας εἰσηγήθη. Ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ ἐπιφυλάσσεται ἀπολύτως εἰς ἐκεῖνα τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα ἐν ἐπαρκείᾳ παράγονται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ οἱονδήποτε λόγον κυκλοφορίας, νὰ φέρωμεν σπορέλαιον ἢ βαμβάκι ἢ κατὰ τὸ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐπάρκεια μόνον, εἴτε ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ νὰ συντρίψωμεν τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα. 150.000 τόννοι σίτου περισσεύουν Ἑλληνικοῦ, σήμερον, ὁπότε ὠμὸν κεῖται τὸ σιτικὸν ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου βεβαίως θὰ ἐνημερώσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ διεξαχθῇ ἐν καιρῷ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ. 150.000 τόννοι εἰσήχθησαν Ἀμερικανικοῦ σίτου. Κατὰ τὸ δελτίον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς τῆς 4ης Ἰουνίου 1968 ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου μέχρι τοῦ Μαρτίου τοῦ 1958 διετέθησαν 6.593.000 δολλάρια (;) διὰ τὴν εἰσαγωγὴν Ἀμερικανικοῦ σίτου καὶ ἀλεύρων. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ὑπάρχει ἄλλη μία παράλληλος, τῆς αὐτῆς τάξεως ἀντίφασις εἰς τὴν οἰκονομίαν μας. Ἡ ἀσύδοτος, ἡ ἀχαλίνωτος ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν, χρησιμοποιεῖται διὰ νὰ ἀναρροφᾶται ἡ πλεονάζουσα εἰς δραχμὰς κυκλοφορία, πλεονάζουσα ἕνεκα τῆς καταναλωτικῆς μορφῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἔτσι, ὅμως, καταδικάζεται τὸ ἓν τρίτον περίπου τοῦ παραγωγικοῦ δυναμικοῦ τῆς βιομηχανίας μας καὶ καταδικάζονται ἑκατοντάδες χιλιάδες ἐργατῶν εἰς ἀνεργίαν ἢ εἰς ὑποαπασχόλησιν διὰ νὰ διατηρηθῇ μία σταθερότης νομισματικὴ ἐπὶ χαμηλοτάτου ἐπιπέδου. Τὴν σταθερότητα, ὅμως, αὐτήν, δὲν θὰ ἠμπορῆτε ἐπὶ μακρόν, κύριοι, νὰ τὴν διατηρήσητε, διότι συνεπεία τοῦ αὐξανομένου ἐλλείμματος τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν, θὰ ἀναγκασθῆτε νὰ τὴν ἐγκαταλείψητε. Θὰ παραλείψω κάθε τι τὸ ὁποῖον ἐσχεδίαζον νὰ εἴπω σχετικῶς μὲ τὸν κίνδυνον μεγαλυτέρας ἀνατροπῆς τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος ἀπὸ τὴν τυχὸν ἔνταξιν τῆς Χώρας εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην Εὐρωπαϊκῶν Ἀνταλλαγῶν, τὴν ὁποίαν ὑπαινίσσεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν τῆς σχετικῆς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ περικοπῆς τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δ.Κ.Ε.Λ. Κατὰ τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον εἶναι βέβαιον ὅτι ἐπὶ συνόλου βιομηχανικῆς παραγωγῆς 17.400.000 αὕτη θὰ περιορισθῇ εἰς 8.200.000. Ἐπὶ συνόλου ἀπασχολουμένων ἐργατῶν 142.000, θὰ περιορισθῶμεν εἰς 67.000. Καὶ ἐπὶ συνόλου κεφαλαίων 400 ἑκατομ. δολλαρίων, ἡ ἀξία θὰ μειωθῇ εἰς 192 ἑκατομ. Δηλαδὴ θὰ ἀπολεσθῇ τὸ ἥμισυ καὶ θὰ ἀχρηστευθῇ. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ὅτι τὰ 1885 ἑκατομ. ὑπερέσοδα διετέθησαν ἔστω καὶ κατὰ μίαν δραχμὴν πρὸς δημοσίας ἐπενδύσεις. Ἀπεναντίας ἐνῷ ὑπῆρξαν αὐτὰ τὰ ὑπερέσοδα, αἱ ἐπενδύσεις ἐμειώθησαν κατὰ 150 ἑκατομ. Δὲν εἶναι, τέλος, καθόλου ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα, ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ ἀγρότου ηὐξήθη κατὰ 24%. Ἐὰν ἐξ αἰτίας τῶν καιρικῶν συνθηκῶν καὶ ὡρισμένων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων ὑπῆρξε μία αὔξησις τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς κατὰ 15%, ὅμως συγχρόνως ὑπῆρξε ἕνα ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος μεταξὺ ἀγροτικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, ψαλίδος ἡ ὁποία τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1957 εἶχε σχεδὸν κλείσει, δηλαδὴ μὲ 100 σημερινὰς δραχμὰς ὁ γεωργὸς ἠγόραζε προϊόντα 99 δραχμῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὰς τιμὰς τὰς βασικὰς τοῦ 1938. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ λόγῳ πτώσεως τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἡ ψαλίδα ἄνοιξε καὶ σήμερον εὑρίσκεται εἰς τὸ 84%, διὰ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὴν ἐκ τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος αὔξησιν, ἡ ὁποία κατὰ τὸ πλεῖστον ἦτο εἰκονική, διότι συνυπολογίζεται καὶ ἡ ἀξία ἐκείνων τῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἀπόλυτα εἰς τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν. Ἐπειδή, τέλος, ἡ Κυβέρνησις ὡμίλησε περὶ δημαγωγίας — συνηθίζει ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν νὰ ὁμιλῇ περὶ καπηλείας καὶ δημαγωγίας — ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀποτελεῖ καθαρὰν δημαγωγίαν ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνέβασαν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν συμμετοχὴν εἰς τὴν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῶν ἐργαζομένων ἐπὶ μισθῷ ἢ ἡμερομισθίῳ, εἴτε εἰς τὸν δημόσιον, εἴτε εἰς τὸν ἰδιωτικὸν τομέα τῆς οἰκονομίας. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐδῶ οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἐπιδέχονται διάψευσιν. Τὸ ἡμερομίσθιον ἑνὸς ἐργάτου ἀνδρὸς κατὰ τὴν 1ην Ἰουνίου 1953 ἦτο 28 δραχμαί. Σήμερον εἶναι 43. Τῆς Γυναικὸς 22,40, σήμερον 33. Ὁ μισθὸς τοῦ 20ετοῦς ὑπαλλήλου, τὸ πρῶτον προσλαμβανομένου, ἦτο 644 δραχ., σήμερον εἶναι 885. Ὁ τιμάριθμος ἔχει ἀνεβῆ 41%. Ἑπομένως μὲ σταθερὰς δραχμὰς ἔχομεν μίαν αὔξησιν 3,50 δρχ. διὰ τὸν ἀνειδίκευτον ἐργάτην ἢ 9%, 1,12 δραχ. διὰ τὴν ἀνειδίκευτον ἐργάτριαν ἢ 5% καὶ μείωσις κατὰ 2,25 σταθερὰς δραχμὰς τοῦ κατωτάτου ὁρίου ἀποδοχῶν ὑπαλλήλων, ἢ μείωσις 6%. Αὐτὰ μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι τὸ 1953, θὰ ἦτο τυχὸν δικαία ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐργασίας. Ἔχομεν, ὅμως, ἀπὸ τότε ἕως τώρα, πέραν τοῦ τιμαρίθμου — διότι ἡ ἀντιστοιχοῦσα εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ τιμαρίθμου αὔξησις δὲν εἶναι πραγματικὴ αὔξησις — ἔχομεν καὶ τὸ ἑξῆς φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἀποσιωπᾶται συστηματικῶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Διότι πρέπει νὰ εὑρίσκωνται πάντοτε προσκόμματα καθηλώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ὅταν εἰς τὴν βιομηχανίαν ἐργάζωνται 80.000 ἐργάται τὸ 1953 καὶ 80.000 τὸ 1958, ἀλλὰ παρέχουν 125 μονάδες τὸ 1953 καὶ 175 τὸ 1958, ἔχομεν μίαν αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος τῆς ἐργασίας κατὰ 40%, ὀφειλομένην ὄχι τόσον κυρίως εἰς τὸν τεχνικὸν ἐκσυγχρονισμόν, ὅσον εἰς τὴν πίεσιν πρὸς ἐντατικοποίησιν τῆς ἐργασίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλεται ὁ ἀπίθανος μεγάλος ἀριθμὸς τῶν ἐργατικῶν ἀτυχημάτων εἰς τὴν Χώραν μας. Λοιπόν, ἀπὸ ποῦ βγαίνει αὐτὸ τὸ ὑπερκέρδος τοῦ 40%, ὅταν ὁ ἴδιος ἐργάτης παρήγαγε 125 μονάδας τὸ 1953 καὶ παράγει 175 μονάδας τὸ 1958; Κατὰ 185% εἰς τὸν ἐπιχειρηματίαν καὶ 1,5% εἰς τὸν ἐργαζόμενον. Ἐὰν συνεχίσῃ κανεὶς τὰς ἐπικρίσεις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως, εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ νέα Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἀπελπιστικὰ ἀπογυμνωμένη, εἴτε λόγῳ καταψηφίσεως ἀπὸ τὸν λαόν, ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς τῆς Ε.Ρ.Ε., εἴτε λόγῳ ἀποχωρήσεως ἀπὸ τὸ Κόμμα, ἀπελπιστικὰ ἀπογυμνωμένη ἀπὸ ἁρμόδια πολιτικὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα ἂν ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως ὀρθῆς πολιτικῆς διότι ἡ πολιτικὴ ἐκρίθη καὶ κατεδικάσθη, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἀπὸ ἀπόψεως πείρας, ἀπὸ ἀπόψεως εἰδικεύσεως, ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῶν ἁρμοδιοτήτων, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ διευθύνουν τὸν οἰκονομικὸν τομέα, συνεκρότησε τὰ γνωστὰ Γνωμαδοτικὰ καὶ ἄλλα Συμβούλια καὶ τὰ τρὰστ τῶν λεγομένων ἐγκεφάλων, ποὺ ἔχουν τὸ τυφλὸν μειονέκτημα, πρῶτον ὅτι ἀποχωρίζεται ἡ ἄσκησις τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν γνησίαν πηγὴν τῆς λαϊκῆς θελήσεως, δεύτερον μεταθέτουν τὴν οὐσιαστικὴν εὐθύνην τῆς λήψεως ἀποφάσεων εἰς ἰδιώτας, μὴ δοκιμασθέντας ἀπὸ τὴν λαϊκὴν ψῆφον καὶ τρίτον καὶ σπουδαιότερον, ἐπετράπη νὰ εἰσπηδήσουν ἀπὸ τὸ παράθυρον εἰς θέσεις καθοδηγητικὰς τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ μάλιστα περιβλέπτους καὶ ἁδρῶς ἀμειβόμενοι, ὡς ἡ Διοίκησις Μεγάλων Τραπεζῶν καὶ νὰ κατευθύνουν τὴν οἰκονομίαν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ὁ λαὸς ἀπεμάκρυνεν ἀπὸ τὴν εὐθύνην τῆς καθοδηγήσεως τῆς οἰκονομίας, διότι ἀντελήφθη τὴν ἀντιλαϊκὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησαν καὶ πού, ἐπὶ τέλους, κατεδείχθη ὅτι τόσον εἶναι συνδεδεμένοι μὲ ἰδιωτικὰ συμφέροντα ὥστε τὰς ἀπόψεις ἰδιωτικῶν μονοπωλίων νὰ τὰς μεταφέρουν αὐτολεξεὶ εἰς τὰ δημόσιά των κείμενα. Νομίζω ὅτι πέραν τῆς κριτικῆς, διὰ νὰ καταδείξωμεν ὅτι ἐπιθυμοῦμεν νὰ συμβάλωμεν εἰς τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως τοῦ λαοῦ, πρέπει νὰ ἀντιπαραθέσωμεν, εἰς τὴν πλάνην τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς Χώρας, τὸ ὁποῖον δὲν φαίνεται νὰ κατέστη ἱκανὸν νὰ συλλάβῃ, πρέπει νὰ ἀντιπαραθέσωμεν πρόγραμμα θετικὸν καὶ πραγματοποιήσιμον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς θελήσεις τοῦ λαοῦ. Ἐτονίσθη καὶ μάλιστα νομίζω κακῶς ἐτονίσθη καὶ κατὰ τρόπον ἐμπνέοντα ἴσως ἀπαισιοδοξίαν, ἐτονίσθη ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα βουλευτὴν Ἀθηνῶν κ. Μαῦρον, ὅτι ἐνδεχομένως θὰ χρειασθοῦν χίλια ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν ἑνὸς προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ μήπως αὐτὸ εἶναι σήμερον ποὺ μᾶς ἔλειψεν; Ἠμπορέσαμε νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰ ὑπάρχοντα ἔστω καὶ περιωρισμένα κεφάλαια.

§176Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§177Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶπον ὅτι ἡ οἰκονομικὴ θέσις ἐνδέχεται νὰ ἐμβάλῃ εἰς ἀπαισιοδοξίαν, ὅτι θὰ εἶναι ἀνέφικτος ἐπὶ τέλους ἐξ ἀντικειμένου ἡ πραγμάτωσις ἑνὸς σοβαροῦ προβλήματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἐγὼ λέγω ὅτι πέραν τοῦ προβλήματος τῶν κεφαλαίων, δὲν ἠδυνήθησαν μέχρι στιγμῆς νὰ ἀξιοποιήσουν τὰ ὑπάρχοντα περιωρισμένα κεφάλαια. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἀντὶ τὰ 70 ἑκατομ. ποὺ διατίθενται ἐτησίως δι’ εἰσαγωγὴν ἀγαθῶν, σχετικῶς πολυτελῶν, μὴ ἀπαραιτήτων, ὅπως χαρακτηρίζονται εἰς τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσανατολίζωνται πρὸς εἰσαγωγὴν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Ὑπενθυμίζω τὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία πέρυσι τὴν 1ην Ἰουλίου ἐπέβαλε νὰ δεσμεύωνται τὰ 30% τῶν νέων καταθέσεων, μέχρις ὅτου συμποσωθῆ συνολικῶς εἰς 10% τοῦ συνόλου τῶν καταθέσεων, διὰ νὰ διατίθενται εἰς τὰς μακροπροθέσμους τοποθετήσεις χρηματοδοτήσεως τοῦ βιομηχανικοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ. Ἠξεύρετε ποία εἶναι ἡ τύχη αὐτῆς τῆς διατάξεως; Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1958 εἶχον συσσωρεύσει 569 ἑκατομ. δραχμαὶ διὰ νὰ ὑποχρεωθοῦν αἱ Τράπεζαι νὰ τὰ τοποθετήσουν εἰς μακροπροθέσμους ἐπενδύσεις τεχνικῶν ἐξοπλισμῶν καὶ ἐκσυγχρονισμοῦ τῶν τεχνικῶν ἐξοπλισμῶν. Εἶχον προβλεφθῆ βαρύταται κυρώσεις, ὅτι ἐὰν δὲν διετίθεντο ἐκεῖ, θὰ κατετίθενται εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, μὲ 5%, δηλαδὴ θὰ ἐπλήρωνον περισσότερον αἱ Τράπεζαι ἐπιτόκιον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσέπραττον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ὥστε νὰ δημιουργῆται κίνητρον ἀπὸ τὰς Τραπέζας νὰ τοποθετοῦν. Παρὰ ταῦτα, μέχρι τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1958 μόνον 27 ἑκατομ. ἐτοποθετήθησαν ἀπὸ τὰ 569 ἑκατομ.

§178Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ αὐτὸ προεξόφλησις τοῦ δανείου τῆς Δ.Ε.Η.

§179Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι 160 ἑκατομ. ἡ προεξόφλησις τοῦ δανείου τῆς Δ.Ε.Η. 542 ἑκατομ. δραχμαὶ ἐξ αὐτῆς καὶ μόνον τῆς προελεύσεως μένουν ἀχρησιμοποίητα. Πρὸς τὸ παρὸν δὲν εἶναι τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα λείπουν, λείπει ὁ θερμουργὸς νοῦς καὶ ἡ μελέτη. Δὲν λείπουν οὔτε καὶ ἀπὸ τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν, ἁπλῶς μεταφέρονται συχνὰ εἰς καταναλωτικὰς δαπάνας καὶ προϋπολογίζονται δι’ ἐπενδύσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον διὰ νὰ ἀποτραπῇ ἡ ἐπανάληψις πρέπει κατὰ τὰ πρότυπα τοῦ ἐν Γαλλίᾳ Αὐτονόμου Ταμείου Ἐθνικῶν Ἐπενδύσεων, νὰ δοθῇ μία αὐτονομία ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς δημοσίας διαχειρίσεως, μία αὐτονομία τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν Δημοσίων ἐπενδύσεων. Βεβαίως, ἐὰν τυχὸν λείπουν κεφάλαια περισσότερα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ὑπάρχει μία δυνατότης νὰ συνδεθοῦν αἱ ἐξαγωγαὶ μὲ τὰς εἰσαγωγάς, νὰ μετατραπῇ τὸ ἐθνικὸν προϊὸν εἰς μέσον πληρωμῆς τῶν εἰσαγωγῶν. Σήμερον, μὲ τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τῶν ἐξαγωγῶν, ἔχομεν συνεχῶς ἐλλείμματα, ἐὰν ὅμως, ἀντὶ νὰ πληρώνωμεν τὰς προμηθείας εἰς βάρος τοῦ συναλλαγματικοῦ ἰσοζυγίου, ἰδίᾳ μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, προσεφέραμεν πρὸς τοῦτο συναλλαγάς, ὅπως ἡ πρότασις τοῦ διϋλιστηρίου ζακχάρεως, ἐκ μέρους τῆς Πολωνίας καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, βεβαίως θὰ ὑπῆρχε ἡ δυνατότης πορισμοῦ ἀγαθῶν κεφαλαιουχικῶν. Ὁ περιορισμὸς τῶν πολεμικῶν δαπανῶν εἰς τὰ ὅρια τῶν εἰρηνικῶν συνθηκῶν, καὶ ἡ θετικὴ συμβολὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς εἰρήνης εἰς τὴν περιοχήν μας, θὰ ἀπεδέσμευαν καὶ ἄλλας καταναλωτικὰς δαπάνας πρὸς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Τέλος, ὡς πρὸς τὸ σκέλος τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθοῦν διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ἀπαλλαγῶν καὶ διὰ τῆς διώξεως τῆς φοροδιαφυγῆς τῶν μεγάλων εἰσοδημάτων. Ἐπίσης καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου εἶναι ἀνάγκη νὰ ἴδωμεν τὴν ἑξῆς ἐξέλιξιν: Ἡ αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν ὑπῆρξεν ἁλματώδης, τῶν ἐξαγωγῶν ἐλαχίστη. Ἀλλὰ ποῦ ὀφείλεται; Πῶς συγκρατεῖται αὐτὴ ἡ αὔξησις; Ἀπὸ τὴν Ζώνην τῶν Εὐρωπαϊκῶν Πληρωμῶν, ὅπου ἔχομεν τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν, ἐμειώθησαν αἱ ἐξαγωγαί μας. Ἀπὸ 117 ἑκατομ. ἔφθασαν εἰς 110 καὶ ηὐξήθησαν αἱ εἰσαγωγαὶ ἀπὸ 201 εἰς 236 ἑκατομ. Ὅπου, ὅμως, ἐφαρμόζονται ἀνταλλαγαὶ καὶ ἐφαρμόζονται εἰς τρεῖς ὁμάδος Κρατῶν, ὅπου συναρτῶνται αἱ εἰσαγωγαὶ μὲ τὰς ἐξαγωγάς, ἐκεῖ ἔχομεν αὔξησιν καὶ τῶν ἐξαγωγῶν. Ἔτσι εἰς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας ἀνῆλθον εἰς 6,5 ἑκατομ. καὶ εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν εἰς 11.700.000 καὶ εἰς μίαν τριάδα οὐδετέρων χωρῶν, τὴν Γιουγκοσλαβίαν, Ἱσπανίαν..... ...... ἀνῆλθον ἀπὸ 10 εἰς 16 ἑκατομ. Δηλαδὴ τὸ ἐνδιαφέρον των, νὰ ἐξαγάγουν τὰ ἰδικά των προϊόντα, τοὺς ὑπεχρέωσε νὰ ἀγοράζουν καὶ τὰ ἰδικά μας. Ἐνῷ ἡμεῖς ἀπὸ τὰς χώρας τὰς δυτικάς, εἰσαγάγομεν χωρὶς νὰ διαπραγματευώμεθα τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἰδικῶν μας προϊόντων. Ἔτσι ὑπάρχουν ἀπεριόριστοι δυνατότητες νὰ μετατρέψωμεν ἐκεῖνα τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα, τὰ ὁποῖα σήμερον σαπίζουν ἢ πιέζουν τὴν ἀγοράν, νὰ μετατρέψωμεν εἰς μέσον ἀποκτήσεως ἀγαθῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ νὰ λύσωμεν κατὰ μέγα μέρος τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν. Τονίζω μόνον τὴν δυνατότητα ἀνταλλαγῆς πετρελαίων μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὴν Ρουμανίαν, ἡ ὁποία ὅμως, μὲ τὴν σύμβασιν τοῦ διϋλιστηρίου ἀπεκλείσθη δι’ ὕψος 70%, διὰ παντός, διότι παρεχωρήθη τὸ μονοπώλιον τῆς προμηθείας εἰς τὴν ΣΟΚΟΝΥ. Ὑπενθυμίζω ὅτι, ὅπως ἐξέθεσα καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τοῦ Τύπου, ἡ ὁμὰς τῶν βουλευτῶν ποὺ ἐπεσκέφθησαν τὴν Λαϊκὴν Κίναν, διεπίστωσαν ὅτι ὑπάρχουν ἀπεριόριστοι δυνατότητες ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ αὐτήν, μὲ ἀγορὰς καὶ παραγγελίας 5.000 τόννων βάμβακος καὶ 5.000 τόννων καπνοῦ. Ἡμεῖς, ἀντὶ νὰ προθυμοποιηθοῦμε, διὰ λόγους πολιτικοὺς καὶ ἐξαρτήσεως ἀπὸ τὰς δυτικὰς συμμαχίας, συνήψαμεν συμφωνίαν ἐμπορικῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὴν Φορμόζαν, μὲ τὴν ἐμπορικῶς ἀνύπαρκτον διὰ τὴν Ἑλλάδα, Ἐθνικιστικὴν Κίναν. Αὐτές, ὅπως καὶ ἄλλες ἐνέργειες, λ. χ. ἡ ἄρνησις τῆς ἀδείας διὰ μίαν Ὄπεραν ἢ ἕνα τσίρκον, ἐπέφεραν τὴν ἀνακοπὴν κάθε περαιτέρω συνεννοήσεως. Ἔχομεν τὸ περιστατικὸν ὅτι ἀκόμη παρ’ ἡμῶν διὰ τὴν ναυσιπλοΐαν, εἰς τὰς θαλάσσας τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, ἰσχύουν οἱ καταλυθέντες ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους περιορισμοί, οἱ τεθέντες εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Κορεατικοῦ πολέμου καὶ ἔτσι, ἐνῷ ζητοῦμεν, ἐκ τῶν 63 πλοίων εἶναι παρωπλισμένα τὰ 50 πλοῖα, χωρητικότητος 530 χιλ. τόννων, διὰ χρόνον ναυλώσεως ἑνὸς ἔτους, ἀπὸ λιμένας τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης εἰς τὴν Ἄπω Ἀνατολήν, δὲν εἶναι δυνατὸν λόγῳ τῆς τηρήσεως τῶν ἀρχῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν κατὰ τὸν Κορεατικὸν πόλεμον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπωφεληθοῦν οὐδὲ αὐτῆς τῆς εὐκαιρίας. Τὸ ἀποτέλεσμα, μέσα εἰς τὸ 1957, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἔχομεν ἐλευθερίαν εἰσαγωγῶν, ἔχομεν ἐξαγωγὰς 6.400 τόννων καπνοῦ, ἐνῷ ἡ Τουρκία ἔχει 24.500 τόννους διότι κατέκτησεν τὰς ἀγοράς, μὴ ἔχουσα τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἀνταλλάσσει κάθε τι ποὺ εἰσάγει μὲ προϊόντα ἰδικά της. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, ὅπου εἴχομεν κατακτήσει τὰς ἀγοράς, ἐνῷ ἡ Τουρκία εἶχε 1.400 τόννους καὶ σήμερον ἔχει 8.000 τόννους. Μόνον μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, μόνον μὲ τὸν περιορισμὸν τῆς ἀλογίστου ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τὴν στενὴν σύνδεσιν τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν τῆς σταθερότητος τῆς νομισματικῆς. Νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν πολλὰ νὰ λεχθοῦν ἀκόμη ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν καὶ ἰδίως ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐρεύνης τῆς νομισματικῆς σταθερότητος τῶν τιμῶν, ἀλλὰ ἡ ὥρα ἔχει προχωρήσει καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη καὶ εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν, ἕως αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ ἀποτελέσουν ἐπαρκῆ δειγματοληψίαν τῆς ἐλλείψεως προγραμματισμοῦ, τῶν ἐσφαλμένων διαβεβαιώσεων πρὸς τὴν Βουλήν, τῶν ἐσφαλμένων ἀντιλήψεων καὶ κατευθύνσεων τῆς ἀδυναμίας νὰ ἰσορροπήσῃ τὸ οἰκονομικὸ πρόβλημα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Βέβαια, ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ἐπίγνωσιν ὅτι ἀπέτυχεν καὶ εἰς τὸν οἰκονομικὸν καὶ εἰς τὸν κοινωνικὸν τομέα, ὅτι ἔχασε καὶ τὸ ⅛ τοῦ λαϊκοῦ ἐρείσματος καὶ ἔχει σήμερον, δεδηλωμένους ἐναντίον της τοὺς τρεῖς σὲ κάθε πέντε Ἕλληνας προσπαθεῖ νὰ ἀντιδράσῃ εἰς ὅλα, μὲ ἕνα εἶδος ἐπιδείξεως πυγμῆς μὲ μίαν ἀδιαλλαξίαν. Χαρακτηρίζει τὰ προτεινόμενα μέτρα καὶ τὰς δικαίας διεκδικήσεις τῶν ἐργαζομένων ὡς δημαγωγίαν ἢ ὡς πρόκλησιν ἀνωμαλίας καὶ ἀναταραχῆς. Τίποτε δὲν ἐδιδάχθη καὶ τίποτε δὲν ἐλησμόνησεν. Χαρακτηρίζουν τοὺς ἄλλους ὡς δημαγωγούς, ἐνῷ δημαγωγοῦσαν ἐπὶ διετίαν λέγοντες ὅτι ἐπέτυχον τὴν λύσιν τῶν ἐνοριακῶν, καὶ ὅτι εἰσήγαγον εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸν χρυσοῦν αἰῶνα.

§180Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἔδωσεν ἀριθμοὺς σχετικῶς ὁ κ) Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§181Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ δι’ ἀριθμῶν ἀπήντησα. Ἀκόμη, κύριοι, ἐχρησιμοποίησαν εἰς τὸ παρελθὸν τὴν δημαγωγίαν, σήμερον χαρακτηρίζουν ὡς δημαγωγικὰς τὰς διεκδικήσεις τῶν ἐργαζομένων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνέβη ἐκ τῆς ἐκλογῆς τῆς 11ης Μαΐου ἐκυριάρχησεν πέραν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι μὲ ἀπειλάς, διατυπουμένας εἰς τὸ τέλος τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων, καὶ μὲ τὴν τάσιν νὰ χαρακτηρίζῃ τὸ ἓν ἑκατομμύριον τῶν ψηφοφόρων τῆς Ε.Δ.Α. ὡς πολίτας Ἕλληνας οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῆς φανατικῆς ἀφοσιώσεως πρὸς τὴν Πατρίδα, θὰ ἐπέλθῃ διαχωρισμὸς τοῦ Ἔθνους, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωσεν ἀκριβὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἔφθασεν ὁ κ. Μανιαδάκης εἰς τὸ σημεῖον νὰ εἴπῃ ὅτι κατευθυνόμεθα ἔξωθεν. Ἀλλὰ τί εἴπαμεν, κύριοι, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ καὶ τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔτυχε τῆς λαϊκῆς ἐγκρίσεως; Χρειάζεται νὰ καθοδηγηθῇ κανεὶς ἀπ’ ἔξω διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ ἢ μήπως ἐξ ἰδίων λαμβάνουν τὸ παράδειγμα; Ποῦ θὰ ὁδηγήσῃ ἡ τακτικὴ αὐτή; Νομίζετε ὅτι δύνανται νὰ λυθοῦν τὰ προβλήματα μὲ ἐγκυκλίους πρὸς τοὺς Νομάρχας νὰ συστήσουν Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας, μὲ συλλήψεις καὶ ἀπολύσεις ἐργατῶν, διότι ἤσκησαν τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου των; Ἐδῶ πρέπει νὰ ξεσηκωθῇ μία βαθυτάτη ἀντινομία. Ὅταν, κύριοι, ὁμιλοῦμεν μὲ τὸν καθ’ ἕνα ξεχωριστά, μᾶς λέγουν ὅτι «καὶ ἐγὼ εἶμαι Σοσιαλιστὴς ἀλλὰ δὲν θέλω τὴν Δύσιν». Δὲν εἶναι, κύριοι, ἡ βία, ἡ ὁποία σᾶς ἐνοχλεῖ. Ἡ βία πολλάκις εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ἀλλαχοῦ προσηλώθη. Ἑπομένως, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς δεδομένην στιγμὴν ὁ ἄλλος νὰ τὴν καταστείλῃ ὕστερα στυγνά. Ἐκεῖνο ποὺ ἐνοχλεῖ ἐν προκειμένῳ εἶναι κἄτι ἄλλο, εἶναι ὁ κίνδυνος, μήπως μειωθοῦν τὰ προνόμια ὡρισμένων ἀτόμων. Ἡ ἐνθύμισις ἑνὸς μακροῦ παρελθόντος, εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον βλάπτει τὴν ἑνότητα τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ὠφελεῖ ὡρισμένους ὀργανισμοὺς ἢ ἄτομα, καὶ μεμονωμένα συμφέροντα, ποὺ ὁδηγοῦν τὰ μέτρα ποὺ περιορίζουν τὰς ἀτομικὰς ἐλευθερίας καὶ ἰδίᾳ τὰς ἐλευθέρας διεκδικήσεις τῶν ἐργαζομένων μαζῶν. Δι’ αὐτὸ ἡμεῖς δίδομεν τὴν μάχην τῆς ὁμαλότητος. Πολιτευόμεθα μόνον εἰς τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα. Ἡ τακτική, κύριοι, τοῦ διαχωρισμοῦ μόνον διάλυσιν προδίδει. Καὶ ἐνθυμηθῆτε, τὸ προλέγω, ὅπως τὸ προεῖπον καὶ κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἐπηλήθευσεν, ἡ τακτικὴ αὐτή, θὰ ἔχῃ ἐπεκτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἐπὶ πλέον ἀντίθετοι πρὸς τὰς προθέσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν μὲ μέσα ἀντιδημοκρατικὰ νὰ καταπιέζουν τὴν παλμίαν τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν πρόοδον καὶ τὴν εὐημερίαν, διὰ τὴν προάσπισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πολλοὶ βουλευταὶ ἐγείρονται ζητοῦντες τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, κύριοι βουλευταί, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Θὰ ἐπεθύμουν, ὅμως, νὰ ὑποβάλλεται πρὸς τοῦτο μία πρότασις, ὥστε κατὰ τρόπον κοινοβουλευτικὸν νὰ λαμβάνωνται αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 2 π. μ.)