1958.03.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 83η

ΠΕΜΠΤΗ 27 Μαρτίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§2Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ἔργων δημοσίας ὠφελείας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Γυιόκας, Ι. Δεληγιαννάκης καὶ Α. Βογιατζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παυλόπουλος καὶ Ε. Ἀθανασάκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἔξαρχος καὶ Α. Κοκκέβης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Ἐκπρόσωποι τῶν νεολαιῶν Δ.Κ.Ε.Λ., Ε.Δ.Α., Φιλελευθέρων κ.λ.π., Βύρωνος, ζητοῦν ματαίωσιν ψηφίσεως τοῦ καταρτισθέντος ἐκλογικοῦ νόμου καὶ καθιέρωσιν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς παρακολουθήσεως ζητήματος ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας προτεινομένης καταργήσεως τῆς Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Λαμίας, ζητούσης ματαίωσιν καταργήσεως τῆς ἐν λόγῳ Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας. Ἡ Ἕνωσις Ἐλευθέρων Ἐκλογέων ζητεῖ ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκλογικοῦ συστήματος παρέχοντος εἰς τοὺς πολίτας τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζῃ ἕκαστος κατὰ τὴν ἀδέσμευτον κρίσιν του ἐκείνους μόνον ἐκ τῶν ὑποψηφίων οὓς αὐτὸς προτιμᾷ ὡς ἐκπροσώπους του ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ κ. λ. π. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Τσιγάρας, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τῶν καπνεμπόρων τακτικὴν ἀγορᾶς τῶν καπνῶν εἰς μικρὰς ποσότητας καὶ εἰς τιμὰς 10% κατωτέρας τῶν περυσινῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, ζητούντων χορήγησιν καὶ εἰς αὐτοὺς τῶν ηὐξημένων ἐπιδομάτων λόγῳ πολυετοῦς ὑπηρεσίας τῆς ἀπὸ 1.7.57 κυβερνητικῆς ἀποφάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τριανταφυλλίδης, καταθέτει ἀναφορὰς Δημάρχων καὶ Προέδρων Κοινοτήτων Νομοῦ Ἀττικῆς, ζητούντων ματαίωσιν ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ σχεδίων πόλεων διατάξεων» ἄλλως ἐξαίρεσιν τῶν ἐν λόγῳ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐκ τῶν διατάξεων αὐτοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Κ. Τσιγάρας, καταθέτουσι ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀναπήρων Ὑπαξιωματικῶν καὶ Ὁπλιτῶν Ξηρᾶς, Ἀέρος, Θαλάσσης Ν. 1370, διαμαρτυρομένης διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν μελῶν των ὡς ἀναπήρων εἰρηνικῆς περιόδου μὲ ἀποτέλεσμα τὴν τελείαν ἐξαθλίωσιν καὶ πενίαν αὐτῶν λόγῳ τοῦ ἐξευτελιστικοῦ ποσοῦ τῶν συντάξεών των καὶ ζητούσης τὴν διὰ νομοθετικοῦ μέτρου συνταξιοδοτικὴν τακτοποίησιν καὶ ἀναπηρικὴν ἀποκατάστασιν αὐτῶν, ἐξομοιουμένων πρὸς τοὺς τῆς πολεμικῆς περιόδου. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Μελετιάνων–Εὐβοίας, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων προστασίας τοῦ χωρίου των ἐκ τῶν κινδύνων τῶν ἀπηλλαγμένων ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν λιγνιτωρυχείων τῆς περιοχῆς ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας Ἐπιχειρήσεων Ἀνθρακωρυχείων Κύμης. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Δερτιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πτυχιούχων Ραδιοτηλεγραφητῶν Ἑλλάδος, ζητοῦντος χορήγησιν συντάξεων εἰς τοὺς ραδιοτηλεγραφητὰς μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 25ετοῦς ὑπηρεσίας λόγῳ τῶν ἀνθυγιεινῶν συνθηκῶν τοῦ ἐπαγγέλματός των κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Πετροπουλάκης, Γ. Αὐγερόπουλος, Α. Λασκαρίδης καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Πετραλώνων, ζητούντων ματαίωσιν ἐγκαταστάσεως ἀτομικῶν βάσεων καὶ ἐναποθηκεύσεως ἀτομικῶν καὶ πυρηνικῶν ὅπλων εἰς τὴν Χώραν μας. Ὁ Σύλλογος τῶν Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Λέσβου, ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ἐκλογικοῦ νόμου ἐπὶ τῷ τέλει χορηγήσεως αὐξήσεως 100% εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, λόγῳ τῆς ἀπασχολήσεως των εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Πεδινοῦ–Φλωρίνης, ζητούντων ὅπως τοὺς ἐπιτραπῇ ἡ καπνοκαλλιέργεια. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Εὐαγγέλου, Κ. Τσιγάρας καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργοληπτῶν Τεχνικῶν Ἔργων Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀνάθεσιν ἐκτελέσεως τεχνικῶν ἔργων εἰς τὸν Στρατόν. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Εὐβοίας, ζητοῦντος τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ ν. 1726) 51 «περὶ κώδικος καταστάσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων» καὶ ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Καρραγωγέων Γεωργῶν Ὀρεστιάδος, ζητοῦντος γεωργικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπαρχιακῶν διανομέων, ζητούντων ἄρσιν τῆς εἰς βάρος των γενομένης ἀδίκου μεταχειρίσεως αὐτῶν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς διανομεῖς τῶν ἀστικῶν κέντρων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Εἰρήνης Καρούμπη, ζητούσης ἀναγνώρισιν παρὰ τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων τῆς προϋπηρεσίας των παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ (Τμῆμα Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμων) ὑπηρετησάντων ὑπαλλήλων τῶν ἐξελθόντων τῆς ὑπηρεσίας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Εὐαγγέλου, Α. Πατσιαντᾶς καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰς τῆς Μηχανουργικῆς Ἑνώσεως, τῆς Ἑνώσεως Μεταλλουργῶν καὶ Χαλυβουργῶν Ἐλαφρᾶς καὶ Βαρείας Βιομηχανίας Πειραιῶς–Ἀθηνῶν, καὶ τοῦ Σωματείου Ἐργατῶν Μετάλλου «Ὁ Ἀρχιμήδης» Χαλκίδος, αἰτούντων τὴν κατάθεσιν καὶ ψήφισιν τοῦ σχετικοῦ σχεδίου νόμου διὰ τοῦ ὁποίου κατοχυροῦται ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ταμείου Μετάλλου εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνέχεια τῆς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζητήσεως τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 5. Παράγραφος 1. Γίνεται δεκτή;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παράγραφος 2.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παράγραφος 3.

§8Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει ὑποβληθῆ μία τροπολογία, ἔχουσα οὕτω: «.... (ἀναγινώσκει)...». (Φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος τῆς αἰθούσης, αἶσχος, αἶσχος. Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ὁ προσήκων τρόπος αὐτὸς νὰ ἐκδηλώσητε τὴν ἀντίθεσίν σας πρὸς τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν.

§10Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§12Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἐκφράσωμεν τὴν ἀγανάκτησίν μας, διὰ τὴν συμφωνίαν, ποὺ ἔκαμε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ἡ Δεξιὰ δὲν θὰ τὸ ἔκαμνεν αὐτό. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διὰ νὰ πλήξῃ τὴν Ἀριστεράν...

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ αὐτὰ ποὺ λέγετε.

§14Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Καὶ 100% νὰ βάλετε θὰ σᾶς νικήσωμεν. Τὴν σημαίαν τῆς Δημοκρατίας τὴν ἔχομεν ἡμεῖς. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασσαλίδη, ἐζητήσατε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν Κανονισμόν.

§16Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Νὰ γραφῇ, ὅτι τὴν σημαίαν τῆς Δημοκρατίας τὴν ἔχομεν ἡμεῖς καὶ ὄχι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ Δεξιὰ δὲν θὰ τὸ ἔκαμνε αὐτό. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀριστερᾶς.— Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασσαλίδη, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Ὁ συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰσερχόμεθα εἰς δρόμον ἐθνικῶς ὀλισθηρόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Γνωρίζετε ἤδη τὰς γνώμας μου ὡς πρὸς τὸ σχέδιον ἐκλογικοῦ νόμου τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν. Εἶπον, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπαναλάβω ὅτι τὸ ἐκλογικὸν αὐτὸ νομοσχέδιον, ἰδίᾳ διὰ τοῦ ἄρθρου 5, τὸ ὁποῖον θεσπίζει τὰ ποσοστά, σημαίνει τὴν θέσπισιν ὅρων ἐκλογῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι δημοκρατικῶς ἄτοποι καὶ ἐθνικῶς ἐπικίνδυνοι. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔρχεται κατόπιν συμφωνίας ἀσφαλῶς τῶν δύο μεγαλυτέρων ἐν τῇ Βουλῇ Κομμάτων, ἀγαπητὸς συνάδελφος......

§19Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις τί λέγει;

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἀγαπητὸς συνάδελφος τὸν ὁποῖον βαθύτατα τιμῶ καὶ ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ ἄλλο τι εἰμὴ ἐπικύρωσιν τῶν προβλέψεων εἰς τὰς ὁποίας προέβην καὶ καταδίκην τῶν σκέψεων αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς τὴν διατύπωσιν τοιούτου νομοσχεδίου καὶ εἰς τὴν συμφωνίαν τῶν δύο Κομμάτων. Ἐν πρώτοις, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἔστω καὶ θεωρητικὴ ἀναγνώρισις τῆς δυνατότητος τῆς ὑπερβάσεως τοῦ 35% ἐκ μέρους τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τριῶν μικρῶν Κομμάτων, εἶναι διακήρυξις, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κάμητε ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ἀριστερᾶς). Φοβοῦνται.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμφανίζεσθε σεῖς, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ὡς ἀναγνωρίζοντες, ἔστω καὶ θεωρητικῶς, τὴν δυνατότητα τῆς συγκεντρώσεως δυνάμεων λαϊκῶν, ὑπερβαινουσῶν τὸ 35%, δυνάμεων λαϊκῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἀνήκουν οὔτε εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., οὔτε εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, οὔτε εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀλλὰ εἰς τὴν Ἀριστεράν, τὴν συνησπισμένην, τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας ἀναγκάζετε νὰ συνασπισθῇ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Σεῖς, οἱ φορεῖς τῆς ἐθνικῆς ἀποστολῆς, εἶναι ἀντεθνικὸν νὰ προβαίνετε εἰς τοιούτου εἴδους συνεννοήσεις, ἐξαγγέλλοντες εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ψηφίσῃ καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἀπαρτίσῃ ἀκριβῶς τὰ διάφορα ποσοστά, ἐξαγγέλλοντες εἰς αὐτὸν ὅτι ὁ συνασπισμὸς τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 35%. Ἀναλογισθῆτε τὸ μέγα καὶ τεράστιον σφάλμα, ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως, τὸ ὁποῖον διαπράττετε, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε.Ρ.Ε., καὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἀναλογισθῆτε τὰς συνεπείας τοῦ τεραστίου αὐτοῦ σφάλματος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἕνα ἐκ τῶν πολλῶν σφαλμάτων ποὺ διεπράξατε κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν. Εἶναι κορωνὶς μάλιστα τῶν τραγικῶν σφαλμάτων εἰς τὰ ὁποῖα περιπίπτετε, περιελθόντες εἰς μίαν περίεργον ἀνησυχίαν ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε κἂν νὰ σᾶς καταλάβῃ. Ἔπρεπε νὰ ἔχετε τὴν ἠρεμίαν οἱ ἡγέται τῶν ἐθνικῶν Κομμάτων καὶ οἱ ὀπαδοὶ τῶν Κομμάτων καὶ τὰ μέλη τῶν Κομμάτων τὰ ὁποῖα γνωρίζουν τί θέλουν δὲν γλιστροῦν εἰς τοιούτου εἴδους τροπολογίας καὶ εἰς τοιούτου εἴδους οὐσιαστικὰς ἀνατροπὰς πάσης ἐννοίας ἐκλογικοῦ συστήματος. Κύριοι συνάδελφοι ὅ,τι καὶ ἂν πράξω προσωπικῶς, εἴτε ὡς ἄτομον, εἴτε ἐξ ὀνόματος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εἶναι δύσκολον νὰ πείσω τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἐνσαρκώνει ἡ διατύπωσις αὐτῆς τῆς τροπολογίας δὲν εἶναι πραγματικός. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι πραγματικός. Ἀλλὰ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελεῖτε τοὺς φορεῖς τῆς μεγάλης πλειοψηφίας ἐν τῇ Βουλῇ, προβαίνετε εἰς τὴν διακήρυξιν αὐτήν, κατόπιν τόσων συσκέψεων, κατόπιν τόσων ἀναβολῶν συζητήσεων, κατόπιν ἀναβολῶν, αἱ ὁποῖαι πράγματι δὲν ἦσαν ἀναγκαῖαι. Χθὲς ἠγέρθην, διὰ νὰ μειώσω τὴν ἐντύπωσιν ἡ ὁποία εἶχε προκληθῆ ἀπὸ τὰς ἀναποφασιστικότητας τὰς ὁποίας ἐπεδείξατε καὶ τὰ δύο δῆθεν μεγάλα ἐν τῇ Βουλῇ Κόμματα. (Χειροκροτήματα). Αἱ ἀναποφασιστικότητες αὐταὶ ἐκλόνισαν καὶ κλονίζουν τὸ κῦρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, τοῦ Κοινοβουλίου, τοῦ Ἔθνους. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ αὐτὴν τὴν τακτικὴν εἶναι δύσκολον νὰ προχωρήσωμεν εἰς ὁμαλὴν πολιτικὴν καὶ ἐθνικὴν ἐξέλιξιν. Λυποῦμαι, διότι προβαίνω εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῶν τῶν φράσεων. Δὲν προβαίνω εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν φράσεων αὐτῶν, ὁρμώμενος ἀπὸ οἱονδήποτε συμφέρον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἀνασυγκροτούμενον καὶ ἐν συνεργασίᾳ μὲ ὅλα τὰ λαϊκογενῆ στοιχεῖα καὶ λαϊκογενεῖς παράγοντας, θὰ λάβῃ ἐνεργὸν μέρος εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ καταρτίζει ἤδη εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα συνδυασμούς. Δὲν ὁρμῶμαι ἀπὸ οἱονδήποτε συμφέρον, διότι δὲν μὲ ἐνδιαφέρει κομματικῶς ἡ διάταξις, μὲ ἐνδιαφέρει ὡς φορέα ἐθνικῆς συνειδήσεως καὶ ἀνησυχῶ, διότι ἡ ἡγεσία τῶν μεγάλων Κομμάτων καταλήγει εἰς τοιούτου εἴδους τροπολογίας. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἂν ἀκόμη τὸ ἐρώτημα αὐτό, καὶ παρακαλῶ μὲ τὴν κρίσιν ἡ ὁποία σᾶς διακρίνει, νὰ ἐξετάσητε ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ διατύπωσις τοῦ ἐρωτήματος εἶναι θεμιτὴ καὶ δικαιολογημένη — καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῆ ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἡ παράταξις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζεσθε σεῖς φοβούμενοι, σκεφθῆτε τὶ θὰ συνέβαινεν ἐὰν δὲν λάβῃ τὰ 40% καὶ λάβῃ τὰ 38% καὶ τὸ δεύτερον Κόμμα λάβῃ 23% καὶ εἰσέλθῃ εἰς τὴν βʹ κατανομήν, θεωρεῖτε ὁμαλὴν τὴν πολιτικὴν ζωὴν ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἀπὸ μίαν τοιαύτην παραβίασιν τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν; (Χειροκροτήματα). Θεωρεῖτε σοβαράν, σεῖς, ἄνδρες πολιτικοί, ἡγέται καὶ ὀπαδοί, θεωρεῖτε σοβαρὰν μίαν τοιαύτην ἀντιμετώπισιν τῶν ἐθνικῶν καὶ πολιτικῶν τοῦ τόπου προβλημάτων; Κύριοι συνάδελφοι, κατέρχομαι ἀπὸ τὸ βῆμα, κατεχόμενος ἀπὸ βαθυτάτην μελαγχολίαν, τὴν ὁποίαν προκαλεῖ μέσα μου ἡ ἀκρισία ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τοιούτου εἴδους ἐκλογικὰ συστήματα, ἡ ἀκρισία, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τόσας διαπραγματεύσεις ἄνευ ἀποτελέσματος, ἡ ἀκρισία ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς μίαν τοιαύτην τροπολογίαν. (Χειροκροτήματα).

§23Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἐν τῇ Βουλῇ, ὄπισθέν μου, ἠκούσθη φωνή, ἀποκαλοῦσα τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων «προδότην». Νὰ ἀνακαλέσῃ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν περιῆλθεν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου, Κύριοι βουλευταί, καὶ πάλιν παρακαλῶ μὴ μεταχειρίζεσθε τοιαύτας ἐκφράσεις. Εἶναι κατώτερον ἡμῶν, ὁ συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Γ. Παπανδρέου ἄλλωστε δὲν ἔχει ἀνάγκην προστασίας, ἐὰν μία τοιαύτη φράσις χρήζει προσοχῆς. Ἡ Βουλὴ οὔτε κἂν τὴν ἀκούει.

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ὕβριν. Κατέχομαι ἀπὸ τὴν πεποίθησιν ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, ὅταν ἐκτοξεύωνται ὕβρεις, δὲν θίγουν ἐκεῖνον, κατὰ τοῦ ὁποίου στρέφονται, θίγουν ἐκεῖνον ἀπὸ τὸν ὁποῖον προέρχονται. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω ἐπίσης βαθεῖαν μελαγχολίαν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίησεν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀπὸ τοῦ βήματος. Καὶ τὸν πληροφορῶ ὅτι δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν τοὺς χαρακτηρισμούς του, οἱ ὁποῖοι προῆλθον ἀπὸ ἐσφαλμένην ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν φύσιν τῆς ἀναλογικῆς ἔγκειται ἡ ἄρνησις τῆς ἐννοίας τῶν συνασπισμῶν.

§26Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τῆς ἀναλογικῆς.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, τοῦ 1950, ἡ ὁποία ἐπίσης εἶναι «ἐνισχυμένη», διότι ὁρίζει ὅτι εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν μετέχουν μόνον τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν λάβει εἰς τὴν μείζονα Ἐφετειακὴν περιφέρειαν 10% ἀγνοεῖ τὴν ἔννοιαν τοῦ συνασπισμοῦ. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν συνδυασμοὶ ἀνεξαρτήτων διὰ ρητῆς διατάξεως ὁρίζεται ὅτι οἱ συνδυασμοὶ ἀνεξαρτήτων ἀσχέτως ποσοῦ ψήφων, δὲν συμμετέχουν εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις τῆς ἀληθοῦς ἀναλογικῆς Καὶ ἀποτελεῖ παραμόρφωσιν τῆς ἐννοίας τοῦ συστήματος, νὰ γίνεται ἄθροισις ἑτεροκλήτων Κομμάτων, ἀπὸ τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, μέχρι τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, καὶ ἐν ὀνόματι τάχα τῆς Δημοκρατίας, ὁ ὁποῖος δὲν ἐκφράζει πολιτικὸν φρόνημα, ἐκφράζει τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας! Ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπεν ὅτι ἐὰν ὁ συνασπισμὸς λάβῃ 34%, ἀπέναντι τοῦ ὁποίου τὸ αὐτοτελὲς Κόμμα θὰ ἔχῃ 23%, τότε ἡ Δημοκρατία ἔχει παραβιασθῆ, διότι δὲν γίνεται σεβαστὸν τὸ 34%. Ἀλλὰ ἔγινεν ἤδη δεκτὴ τροπολογία, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν ὅταν οὔτε συνασπισμός, οὔτε τὸ αὐτοτελὲς Κόμμα λάβουν τὴν βάσιν των, τότε ὁ συνασπισμὸς ἀναλύεται εἰς τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα τὸν ἀπαρτίζουν. Καὶ συγκρίνεται ὡς αὐτοτελῆ Κόμματα, πρὸς τὸ αὐτοτελὲς Κόμμα καὶ ἂν ἔχουν περισσοτέρας ψήφους, προτιμῶνται εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ἐτηρήθη ἑπομένως ἡ δημοκρατικὴ ἀρχὴ τῆς πλειοψηφίας, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναλυόμενα εἰς αὐτοτελῆ τὰ Κόμματα τοῦ συνασπισμοῦ, ἔχουν καθ’ ἑαυτὰ μεγαλύτερον ποσοστὸν ἀπὸ τὸ αὐτοτελὲς Κόμμα. Καμμία ἀρχὴ τῆς Δημοκρατίας δὲν παρεβιάσθη. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει συνασπισμός, εὔλογον εἶναι τὸ ποσοστὸν νὰ εἶναι μικρότερον. Ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι οἱοσδήποτε συνασπισμὸς ὁσωνδήποτε Κομμάτων, θὰ θεωρῆται ὡς μία ἑνιαία πολιτικὴ μονάς. Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει ποσοστὸν 25% διὰ τὸ αὐτοτελὲς Κόμμα, 35% διὰ τὰ δύο Κόμματα, τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι τὰ συνασπιζόμενα Κόμματα θὰ ἔχουν 17,5% ἕκαστον. Ἄν εἶναι ἄνω τῶν δύο, ὁρίζεται 40%. Ἄν εἶναι πέντε, σημαίνει ὅτι μὲ 8% ἕκαστον Κόμμα θὰ διεξεδίκει ἀπέναντι τοῦ 24% τοῦ αὐτοτελοῦς Κόμματος τὴν προτίμησιν. Δὲν ἀποτελεῖ αὐτὸ δημοκρατικὴν ἀρχήν, ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀρχὴ τοῦ συνασπισμοῦ ἔγινε δεκτή, θὰ πρέπει αἱ ἀναλογίαι νὰ προσδιορίζωνται κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἐκφράζουν τοὐλάχιστον μίαν πολιτικὴν δύναμιν τὰ συνασπιζόμενα Κόμματα καὶ νὰ μὴ εἶναι ἁπλῶς συνοθύλευμα ψήφων. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπίκρισις εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε, ἦτο ἀπολύτως ἄδικος. Ἄλλα εἶναι τὰ κριτήρια τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ ἄλλη ἡ φύσις τῆς ἀναλογικῆς. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἦτο ἀπολύτως ἄδικος ἡ ἐπίκρισις. Καὶ ἐπειδὴ γνωρίζω τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τοῦ ἀγαπητοῦ κ. συναδέλφου καὶ συναρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ ἐπίκρισις προῆλθεν ἀπὸ ἐσφαλμένην ἐκτίμησιν τῆς πραγματικῆς καταστάσεως καὶ μόνον αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἀποδίδω εἰς τοὺς λόγους του. Δὲν ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἐθνικῶς ἄτοπον τὸ προτεινόμενον ποσοστόν. Ἀποτελεῖ πρᾶξιν δημοκρατικῶς βάσιμον. Καὶ ὁ λαὸς θὰ ἀποφασίσῃ. (Χειροκροτήματα).

§28Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν μὲ ἔπεισεν ὅτι εἶχον ἄδικον. Τὸν εὐχαριστῶ — καὶ τὸν εὐχαριστῶ θερμῶς —διότι ἀπέδωσεν εἰς ἀγαθὴν πρόθεσιν τὴν κριτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησα. Καὶ γνωρίζω ὅτι δὲν προέβη εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς ἀγαθῆς μου προθέσεως μόνον διὰ λόγους συμβατικούς, ἀλλὰ διότι πράγματι σκέπτεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ὅπως ἐπίσης πιστεύω καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶναι βέβαιος ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καθὼς καὶ ἅπαντες οἱ ἀπαρτίζοντες τὰ δύο μεγαλύτερα Κόμματα, ὅτι ἡ κριτικὴ τὴν ὁποίαν ἀσκῶ, βασίζεται ἐπίσης οὐχὶ ἐπὶ οἱασδήποτε προσωπικῆς ἀντιθέσεως, ἀλλ’ ἐπὶ πραγματικῶς ἀγαθῆς προθέσεως. Κύριοι, ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἶπεν ὅτι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ εἶναι ἡ ἄρνησις τῶν συνασπισμῶν. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν ἀγαπητὸν κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων — καὶ εἰς τοὺς δύο ἀγαπητοὺς κ. κ. συναρχηγοὺς τῶν Φιλελευθέρων — τὸ γεγονὸς ὅτι ἐν ἔτει 1946, ὅταν αἱ ἐκλογαὶ ἐγένοντο μὲ ἁπλῆν ἀναλογικήν, οὐχὶ μὲ ηὐξημένην, οὔτε κἂν μὲ τὴν ὑπερβολικῶς ηὐξημένην, οἵα εἶναι ἡ παροῦσα, κατήλθομεν ὡς συνασπισμός, ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Ε.Π.Ε., τὸ Κόμμα τοῦ κ. Παπανδρέου, τὸ Κόμμα τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ τὸ Ἑνωτικὸν Κόμμα, τοῦ ὁποίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἡγοῦμαι...

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνεφέρθην εἰς τὴν ἀναλογικὴν τοῦ 1950.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει πράγματι ἡ περίπτωσις τῆς ἀναλογικῆς τοῦ 1950, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶχεν ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς ὅτι ἐν ἔτει 1946 ἢ ἐν ἔτει 1926, οἱ νόμοι περὶ ἀναλογικῆς δὲν ἀπέκλειον τὸν συνασπισμὸν καὶ ἐπέτρεπον τοὺς συνασπισμοὺς — καὶ δὴ ἐν ἀπολύτως ἴσῃ μοίρᾳ, διότι τὰ μέτρα ἦσαν τὰ αὐτὰ διὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὴν βʹ κατανομὴν καὶ ἦσαν Ἐφετειακὰ πάντοτε μέτρα — καὶ μόνον αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἀποδεικνύει ὅτι δὲν εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν φύσιν τῆς ἀναλογικῆς — οὐδὲ κἂν αὐτῆς τῆς ἁπλῆς — ἡ ἀρχὴ τοῦ συνασπισμοῦ. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν αὑτὴν καὶ διὰ νὰ ἐπαναλάβω ὅτι, μολονότι τιμῶ τὸν ἀξιότιμον κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, καὶ τιμῶ πάντοτε καὶ προσέχω πάντοτε τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀναπτύσσει — εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν ἐμείωσε δι’ ὅσων εἶπεν οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον τὰς βαθυτάτας ἀνησυχίας, αἱ ὁποῖαι μὲ κατέχουν, αἱ ὁποῖαι μὲ ἐκυρίευσαν ἀφ’ ἧς στιγμῆς κατετέθη ὁ περὶ οὗ πρόκειται νόμος εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ αἱ ἀνησυχίαι αὐταὶ ἐντείνονται σήμερον, ὅταν ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῆς Βουλῆς προβαίνῃ διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς εἰς μίαν διακήρυξιν ψυχολογικῶς καὶ ἐθνικῶς λίαν ἐπικίνδυνον, διὰ τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ἀξιότιμε κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε.Ρ.Ε., καὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι θὰ μετανοήσητε ἐν καιρῷ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§31Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις, εἰς ἀπάντησιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ὅτι, δηλαδή, ἡ περίπτωσις τοῦ 1946, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν, ἔχει ἐλαφρυντικά. Διότι ὅλοι γνωρίζετε ὅτι ἡ πολιτικὴ ζωὴ δὲν εἶχε λειτουργήσει ἐπὶ 10 χρόνια εἰς τὸν τόπον καὶ ὅτι ἐγὼ εἶχον ἀποχωρισθῆ ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κατῆλθον διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωήν, καί, ἑπομένως, δὲν ἤξευρα τὶ ἐξεπροσώπουν. Ἦτο φυσικόν, λοιπόν, νὰ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ συνεργασία, ἡ ὁποία ἔληξεν ὅταν διεμορφώθη ἡ πολιτικὴ ζωὴ καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1950 ἕκαστον Κόμμα κατῆλθε κεχωρισμένως. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ἡ περίπτωσις ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἔχει ἐλαφρυντικά.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§33Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχει παρέλθει ἓν ἔτος ἀφ’ ὅτου ἐμονογραφήθη ἡ συμφωνία τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοθετήματος. Καὶ εἶπον εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι οὐδέποτε, εἰς τὸ παρελθόν, πολιτικὸς ἡγέτης θὰ ἐδέχετο νὰ μονογράψῃ κείμενον νομοθετήματος, διότι ὁ λόγος του θὰ ἦτο ἀρκετός. Καὶ προσέθεσα «ἐκτὸς ἐὰν τὸ κείμενον τοῦ νομοθετήματος ἐπέχῃ θέσιν συμβολαίου ἀγοραπωλησίας, ὁπότε ὀρθῶς ἐμονογραφήθησαν ὅλαι αὐτοῦ αἱ σελίδες, ὅπως ὁ τύπος τοῦ νόμου ὁρίζει, δὲν ἠξεύρω μόνον ἐὰν ἐφηρμόσθη καὶ ὁ νόμος περὶ τοῦ χαρτοσήμου»! Καὶ ἐρωτῶ κύριοι συνάδελφοι αὐτὲς τὶς τροπολογίες, αὐτὰ τὰ ποσοστά, αὐτὴ ἡ ἀδικία τοῦ νὰ δίδεται μόνον 35% εἰς τοὺς συνασπισμοὺς καὶ ὄχι 40%, εἰς τὸ ὁποῖον αὐξάνεται σήμερον—ποὺ μᾶς ὑπενθυμίζει πλέον, ὅπως κατηντήσαμεν, τὸν Μπάρμπα Γιῶργο, ὅταν ἔπαιζε χαρτιὰ μὲ τὸν Καραγκιόζη, καὶ ἤθελε πάντοτε νὰ εἶναι κερδισμένος, διότι ἡ τράπουλα ἤτανε δική του—καὶ ἡ τράπουλα σήμερον εἶναι ἡ πλειοψηφία ποὺ ἔχετε—δὲν ἐσκέφθησαν, τότε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἀδικία τὸ 35% καὶ νὰ συμφωνήσουν εἰς τὸ 40%, εἰς τὸ 45%, εἰς τὸ 50%; Πῶς τὸ ἐσκέφθησαν αὐτὰς τὰς ἡμέρας; Καὶ εἴμεθα μάρτυρες τοῦ πλέον καταπληκτικοῦ γεγονότος ὅτι προχθὲς ἡ Βουλὴ διέκοψε τρὶς διὰ νὰ γίνῃ ὑπονομοθέτησις εἰς τοὺς προθαλάμους, χθὲς ἐπὶ δίωρον, σήμερον ἐπὶ μίαν ὥραν ἐκαθυστέρησεν ἡ ἔναρξις τῆς συνεδριάσεως. Καὶ ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ εὑρεθοῦν οἱ τρόποι μὲ τοὺς ὁποίους θὰ ἠμποροῦσαν νὰ στραγγαλίσουν τὰ μικρὰ Κόμματα. Διαβάσατε τὴν τροπολογίαν, τὴν ἄλλην, νὰ ἴδητε πῶς ἀποκλείει ἕνα Ἀρχηγὸν Κόμματος νὰ συμμετάσχῃ. Καὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι, κύριε Πρόεδρε, (ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Κανελλόπουλον), μήπως τυχὸν ἔλθῃ μαζὶ σας, διότι σᾶς κάμνουν ἐξαναγκασμόν, διότι ἢ ὁ κ. Στεφανόπουλος θὰ ἔλθῃ μαζί σας ἢ σεῖς θὰ πᾶτε μὲ τὸν κ. Στεφανόπουλον. Καὶ αἱ τρεῖς τροπολογίαι αὐταὶ εἶναι καταπληκτικαί, δι’ ἡμᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τροπολογία τοῦ 40% μᾶς ἐνθουσιάζει. Διαφαίνεται ὅτι ἐξεπεράσαμε τὸ 36%, θὰ ξεπεράσωμεν καὶ τὸ 40%. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). Νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὁ ἀγὼν θὰ διεξαχθῇ μεταξὺ τῆς πτέρυγος αὐτῆς (δεικνύει τὴν Δεξιάν), καὶ τῆς πτέρυγος αὐτῆς, (δεικνύει τὴν Ἀριστεράν). (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). 40% καὶ 40%, 42% καὶ 42%, θὰ παίξωμεν στῆθος μὲ στῆθος. Αὐτὸ εἶναι μία διαπίστωσις. Δὲν διαμαρτυρόμεθα, ἡ νίκη εἶναι ἰδική μας, πᾶμε διὰ Κυβέρνησιν, κύριοι, ὄχι διὰ 35%.

§34Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ κάμετε Κυβέρνησιν μὲ τὴν Ε.Δ.Α.;

§35Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μὲ τὸν διάβολον! Εἴμαστε τὸ Ἔθνος ἡνωμένον ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν ἕως τὴν Ἄκραν Δεξιάν, ὅλοι μέσα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἴπω τὴν φράσιν ὅτι αἱ τροπολογίαι αὐταὶ ἀποτελοῦν τὸν πλέον χυδαῖον ἐκβιασμόν...

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι χυδαῖον, κύριε Γρηγορίου, παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε, δὲν εἶναι ἔκφρασις αὐτή, ἄλλως σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν, κύριε Γρηγορίου, δὲν εἶναι τρόπος αὐτός. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§37Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ μὲ ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν. (Ἐπιδεικνύων τὰς τροπολογίας). Αὐτὰ νὰ ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Γαληνός, ἔχει τὸν λόγον.

§39Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον. Παρεδέχθη ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τώρα μὲ ἀφήνετε πάλιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, ἅπαξ διὰ παντὸς σᾶς δηλῶ, ὅτι ὅσοι ἐζήτησαν τὸν λόγον ἐγράφησαν ἀπὸ τὸν κ. Βοζίκην. Ἐδῶ ὁ γραμματεὺς γράφει, δὲν ἀνακατεύομαι ἐγώ, ἑπομένως, ἐδῶ νὰ ἀπευθύνεσθε. Δὲν ἐστέρησα κανενὸς τὸν λόγον, κύριε Ἡλιοῦ. Ἐγὼ δὲν τὸ εἶδον, δὲν τὸ εἶδεν οὔτε ὁ γραμματεύς, τί θέλετε νὰ κάμω;

§41Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ δι’ ἐμὲ θλιβερὸν καθῆκον τὸ νὰ κατηγορήσω τὸ ἱστορικὸν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι ὁ ρόλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων τερματίζεται.

§42Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ἡ διάγνωσις εἶναι ἰδική σας.

§43Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι πάντως μία γνώμη καὶ μία διάγνωσις, τὴν ὁποίαν, εἶμαι βέβαιος, θὰ κάμητε καὶ σεῖς τὴν 12ην Μαΐου ἑκὼν–ἄκων. Κύριοι βουλευταί, λέγω ὅτι φαίνεται ὅτι τερματίζεται ὁ ρόλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, στηριζόμενος κυρίως εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον τρέμον, φοβούμενον τὰς ἐκλογὰς καὶ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον τὸ ἴδιον εἰς τὸ μαγειρεῖον ἐχάλκευσεν, ἔρχεται σήμερον νὰ τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ αὐξήσῃ τὰ ποσοστά, ὄχι τὰ ἰδικά του, ἀλλὰ τῶν ἀντιπάλων του...

§44Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κύριε Γαληνέ; Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑπέβαλε τὴν τροπολογίαν αὐτὴν σήμερον αἰφνιδιαστικῶς εἰς τὴν Βουλήν.

§45Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§46Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅταν εἰσηγητὴς τοῦ Κόμματος ἦτο ὁ κ. Κολοκυθᾶς τὴν ἀνέφερεν ὡς τροπολογίαν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἑπομένως, ἡ τροπολογία αὐτὴ ἦτο γνωστὴ ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀφήσατε τὸν κ. Γαληνόν, νὰ ὁμιλήσῃ, διατὶ αὐτὴ ἡ νευρικότης ἀπόψε;

§48Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε δέχομαι τὴν ἐξήγησιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδώσατε καὶ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι τὸ μαγειρεῖον δὲν ἤρχισεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ ἓν ἔτος προηγουμένως.

§49Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο θέμα.

§50Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὅταν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων πρὸ ἔτους ἀπεφάσισε νὰ μονογράψῃ σχέδιον νόμου, ὡς τὸ σημερινόν, ἠμποροῦσε νὰ ἔβαζε τὰ ποσοστὰ ὅπως ἐκεῖνο τὰ ἤθελε.

§51Κ. ΜΑΡΗΣ. Εἶναι ἀνακριβῆ αὐτά. Τὰ ἐπανέλαβε προηγουμένως ὁ συνάδελφος κ. Γρηγορίου ὅτι πρὸ ἑνὸς ἔτους ἐμονογράψαμεν ἐκλογικὸν νομοσχέδιον.

§52Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Βεβαίως, αὐτὰ ἐλέχθησαν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι γραμμένα εἰς τὰ πρακτικά, ἐβεβαιώθησαν, καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Ἀλλοίμονον ἂν γυρίσωμεν πάλιν ὀπίσω.

§53Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Οὐδέποτε ἐβεβαίωσα ὅτι πρὸ ἔτους ἐμονογραφήθη σχέδιον νόμου ἀπὸ οἱονδήποτε Κόμμα καὶ πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Πρὸ ἔτους ἀνεφέρθη ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων περὶ προτιμήσεως τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς, ἄνευ εἰδικωτέρας διατυπώσεως ἄρθρου. Προφανῶς τὸ Κόμμα ἀνεφέρετο εἰς τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν ὡς εἶχε διατυπωθῆ ἐν ἔτει 1951. Ἔκτοτε δὲν ἐγένετο καμμία συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, παρὰ μόνον πρὸ ἐλαχίστου χρόνου ποὺ ἐπῆλθε σύμπτωσις ἀπόψεων μεταξὺ τῶν δύο μεγάλων Κομμάτων.

§54Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἴπατε ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔστειλεν εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. ἁπλοῦν σημείωμα ὅτι προκρίνει τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικήν, οὔτε ἐμονογραφήθη σχέδιον, οὔτε τίποτε.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ 35% καὶ 40% καὶ ὄχι περὶ ἄλλων πραγμάτων.

§56Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι μόνον θέμα ποσοστῶν, ἀλλὰ δι’ ἐμένα, καὶ νομίζω διὰ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, εἶναι καὶ θέμα ἠθικῆς τάξεως, διότι ὀρθότατα, ὁ μόλις κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Γρηγορίου, ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐκβιασμὸν τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ δεύτερον ἐκβιασμὸν οὐσιαστικώτερον τοῦ προηγουμένου, τὴν κατατεθεῖσαν τροπολογίαν ἀπὸ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἑπομένως, ἐγὼ νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ θέμα ἠθικῆς τάξεως, διὰ πάντα βουλευτὴν διὰ τὸ Κοινοβούλιον καὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἡ κατάθεσις τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἀκόμη περισσότερον ἡ κατατεθεῖσα τροπολογία τοῦ κ. Μπακοπούλου. Φαίνεται, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ μαγείρευμα—ἄλλωστε εἶναι γνωστὸν—ἔγινεν εἰς τὸ σκότος. Διότι εἶναι γνωστὴ ἡ ἀρχὴ ἡ ὁποία ἰσχύει ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅτι τὸ μεγάλο ψάρι τρώει τὸ μικρό. Καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καταλαβαῖνον ὅτι δὲν εἶναι τόσον μεγάλο ψάρι ὥστε νὰ καταπιῇ τὰ ἄλλα Κόμματα προτείνει 35% μὲ 40%. Ἀσφαλῶς, ἐὰν συνεχίζοντο αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς θὰ ἔφερε καὶ ἄλλην τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ ηὔξανε τὸ ποσοστὸν εἰς 50% ἢ καὶ 60%. Κύριοι βουλευταί, μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ καὶ σεβαστοῦ συναρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλου. Ἔθεσεν ὡς δικαιολογίαν τὴν ἀναλογικὴν τοῦ 1946 καὶ εἶπεν ὅτι ὑπῆρχον ἐλαφρυντικά. Ὄχι θέμα ἐθνικῆς ἀνάγκης, ὄχι θέμα δημοκρατικῆς τάξεως, ἀλλὰ διότι ἐκεῖνος δὲν ἤξευρε τί νὰ ἀποφασίσῃ, συνειργάσθη διὰ νὰ πάρῃ ὁποιανδήποτε δύναμιν. Σήμερον ποία εἶναι ἡ δικαιολογία; Δὲν ὑπάρχουν τὰ ἴδια πράγματα, κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων; Διατὶ διὰ σᾶς ὑπῆρχον, τότε, ἐλαφρυντικὰ καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχουν; Διατὶ λέγετε ὅτι τὰ ὑπάρχοντα μικρὰ Κόμματα μὲ ἰδίας ἀρχάς, καὶ ἰδικόν των πρόγραμμα, διάφορον ἀπὸ τὸ ἰδικόν σας καὶ διάφορον ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῆς Ε.Δ.Α. ὅτι δὲν δικαιοῦνται νὰ ζήσουν ἐὰν δὲν ἔχουν 35%; Κατὰ ποίαν λογικήν, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, νομίζετε ὅτι ἐὰν τὰ μικρὰ Κόμματα ὑποταγοῦν εἰς σᾶς, διότι ἡ συνεργασία μαζί σας νομίζω ὅτι, ὡς ἔχει σήμερον, σημαίνει ὑποταγὴν—δὲν εἶναι Κόμμα, ἐνῷ ἐὰν θὰ πᾶμε εἰς ἄλλους, θὰ εἴμεθα συνασπισμὸς καὶ θὰ πρέπει νὰ πάρωμεν 35% μὲ 40%; Εἶναι περίεργον αὐτό. Πρέπει νὰ κάμητε τροπολογίαν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι πᾶς ὁ ὁποῖος πηγαίνῃ μὲ τοὺς Φιλελευθέρους πρέπει νὰ βγαίνῃ καὶ βουλευτής. Σεῖς ἔχετε τὸ πεπόνι, σεῖς ἔχετε καὶ τὸ μαχαίρι. Ὁμολογῶ, ὅμως, ὅτι μὲ κατέπληξε παρομοία νοοτροπία ἀπὸ ἓν Κόμμα, ποὺ θὰ ἀφήσῃ μίαν λαμπρὰν ἱστορίαν καὶ ποὺ θὰ ἀπασχολήσῃ σελίδας τῆς ἱστορίας τῆς Δημοκρατίας, τοῦ τόπου, νὰ ἀφήνῃ τοιαύτην ἐντύπωσιν.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία ἡ διάκρισις τοῦ νόμου; Θεωρεῖτε ὡς ἐλαφρυντικὴν σήμερον τὴν ἐκλογικὴν σύμπραξιν Μαρκεζίνη–Ε.Δ.Α.;

§58Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Βεβαιότατα.

§59Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ λέγετε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα θεμιτόν; Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ... (Θόρυβος).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ, ἡσυχίαν. Ἄλλωστε ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἑρμηνεύει τὰς ἀπόψεις σας.

§61Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀποτελεῖ καθῆκον ἔναντι τοῦ Ἔθνους, ἔναντι τῆς Δημοκρατίας καὶ ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ ἄμυνα κατὰ πάσης ἐπιβουλῆς κατὰ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ἡ ἄμυνα αὐτὴ τὴν ὁποίαν κάμνομεν, ἡ ἄμυνα τὴν ὁποίαν κάμνει τὸ Κόμμα τοῦ κ. Μαρκεζίνη, καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Δ.Α. εἶναι ὄχι μόνον δικαιολογημένη ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημένη. Θὰ ἦσαν Κόμματα ἀξιοκατάκριτα ἐὰν δὲν συνησπίζοντο διὰ νὰ πολεμήσουν αὐτὴν τὴν ἀθλιότητα, τὴν ὁποίαν σήμερον χαλκεύετε σεῖς. Δὲν νομίζω ὅτι τὰ Κόμματα εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ δέχωνται παρομοίους ἐκβιασμούς, χωρὶς νὰ ἀμύνωνται. Φρονῶ, ἀντιθέτως, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι πάντες, ἐν ὀνόματι τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Δημοκρατίας ἀμυνόμενοι, νὰ συνασπισθοῦν. Καὶ νομίζω ὅτι καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα πρὸ παρομοίου ἐκβιασμοῦ ὀφείλει νὰ συνασπισθῇ καὶ αὐτὸ μαζί μας. Τὴν γνώμην μου λέγω. Λέγω ὅτι τὰ Δημοκρατικὰ Κόμματα, οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμόν, καὶ οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐξελιχθῇ ὁ Κοινοβουλευτισμός, ἐν Ἑλλάδι, ὀφείλουν νὰ ἀμυνθοῦν κατὰ πάσης ἐπιβουλῆς ἔναντι τῆς Δημοκρατίας καὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν.

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε τιμῶ βεβαίως ὅλα τὰ Κόμματα, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν καθαρῶς προσωπικὴν πρότασιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε κατὰ τρόπον ἀρνητικόν. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀνασυγκροτούμενον, θὰ κατέλθῃ εἰς τὰς ἐκλογὰς μόνον διὰ λόγους συνδεομένους καὶ μὲ τὴν παράδοσίν του καὶ μὲ τὴν μελλοντικὴν προοπτικήν.

§63Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Χαίρομεν ἰδιαιτέρως διὰ τὴν δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε, καὶ θὰ χαρῶ ἰδιαιτέρως ἐὰν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς Κόμμα μεγάλο καὶ ἱστορικόν, ὡς εἶναι. Ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ χαρῶ προσωπικῶς, ἐὰν πράγματι κατορθώσητε μὲ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς νὰ ἔλθητε εἰς τὴν Βουλὴν ὡς Κόμμα ἰσχυρὸν καὶ μέγα, ὡς ἦτο ἀνέκαθεν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Γνωρίζετε ὅτι τόσον ὑμᾶς, ὅσον καὶ τὸν συναρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Τσαλδάρην, ἀγαπῶ καὶ σέβομαι ἰδιαιτέρως. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εἶπον ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου μίαν ἀποκλειστικῶς προσωπικήν μου ἰδέαν, τὸ εἶπον διὰ νὰ καταδείξω πόσον δεδικαιολογημένη, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου εἶναι ἡ συνεργασία παντὸς Κόμματος ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν μέχρι τῆς Ἄκρας Δεξιᾶς, καὶ πόσον τὸ θεωρῶ αὐτὸ καθῆκον διὰ νὰ ἀμυνθῶμεν τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ ἔναντι πάσης ἐπιβουλῆς κατὰ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Νομίζω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διέπραξε πολλὰ σφάλματα. Νομίζω ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εὑρίσκεται σήμερον πολὺ χαμηλὰ ἠθικῶς.

§64Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Μαζευθήκατε πέντε Κόμματα νὰ τὸ πολεμήσητε. Ἀφοῦ, ὡς λέγετε, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶναι τόσον διαλελυμένον νὰ ἀμυνθῆτε ἕνας πρὸς ἕνα καὶ ὄχι πέντε πρὸς ἕνα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ταλιαδούρη, ὅταν πρόκειται νὰ διακόψητε, νὰ ζητῆτε τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον.

§66Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπερώτησις γίνεται;

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ρήτορα νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν τροπολογίαν.

§68Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐδῶ δὲν γίνεται συζήτησις ἐκλογικοῦ νόμου. Ἂς εἴπουν διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον ὅ,τι θέλουν, ἀλλά, ἐάν, κάμνουν ἐπερώτησιν διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἔχει πέσει ἠθικῶς, αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται. Παρακαλοῦμεν, κύριε Πρόεδρε, ἐν ὀνόματι τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, νὰ ἐπαναφέρητε τὸν συνάδελφον εἰς τὴν τάξιν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπον, κύριε Χαβίνη. Καὶ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Γαληνόν, νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ 35% ἕως 40%.

§70Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρεξετράπη ἡ συζήτησις καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι μετεβλήθη εἰς ἐπερώτησιν συζήτησις νομοσχεδίου.

§71Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι διακοπτόμενος συνεχῶς, ἀπὸ Φιλελευθέρους βουλευτάς, ἀναγκάζομαι νὰ δώσω ὡρισμένας ἀπαντήσεις. Ἐὰν προκαλοῦμαι ἀπὸ συναδέλφους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἀπαντήσω, διατὶ πέντε Κόμματα ἀμύνονται διὰ νὰ καταπολεμήσουν ἐκεῖνο, δὲν πταίω ἐγώ. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀπαντήσω, διότι ἐὰν ἀφήσω ἀναπάντητον τὴν ἐρώτησιν, θὰ θριαμβολογήσῃ ὁ κ. συνάδελφος.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλήσατε, παρακαλῶ, ἐπὶ τοῦ 35%

§73Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δεύτερον θέμα, κύριε Χαβίνη, νομίζω ὅτι ὅταν συζητῇ κανεὶς ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας, ἑνὸς νομοσχεδίου, εἶναι φυσικὸν ὅτι θὰ ἀναφερθῇ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς τροπολογίας, τὴν αἰτιολογίαν τῆς τροπολογίας καὶ θὰ ἀναπτύξῃ διατὶ γίνεται ἡ τροπολογία αὐτή, δεδομένου ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔδωσεν ἐξηγήσεις.

§74Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σεῖς δὲν ἐξηγεῖτε, ἀλλὰ κάμνετε χαρακτηρισμοὺς διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τοὺς ὁποίους δὲν σᾶς ἐπιτρέπομεν νὰ τοὺς κάμνητε. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπαναφέρητε τὴν συζήτησιν εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδόν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μᾶς ὑβρίζῃ ὁ κ. Γαληνός.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Γαληνέ, τελειώνετε. Ἀφήσατε τὰ Κόμματα. Κύριοι βουλευταί, μὴ κάμνετε διακοπὰς εἰς τὸν ρήτορα, διὰ νὰ τελειώσῃ γρηγορώτερα.

§76Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἀπορῶ εἰλικρινῶς, κύριε Πρόεδρε, ποῦ εὑρίσκει τὴν ὕβριν, ὁ ἀξιότιμος κ. Χαβίνης. Ποία εἶναι ἡ ὕβρις; Τὸ ὅτι ἐξέφρασα μίαν προσωπικὴν γνώμην περὶ τῆς τύχης τῆς δυνάμεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων; Αὐτὴ εἶναι ὕβρις; Τὴν ὕβριν αὐτὴν θὰ σᾶς τὴν εἴπῃ ὁ λαὸς εἰς τὰς 11 Μαΐου.

§77Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν συζητοῦμεν ἐὰν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔπεσεν ἢ ὄχι. Ἐδῶ συζητοῦμεν ἐκλογικὸν νόμον καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκφράζεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαληνέ προχωρήσατε, τέλος πάντων. Ἀφίσατε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ προχωρήσατε εἰς τὴν τροπολογίαν.

§79Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπω ὅτι σᾶς ἀντικατέστησε ὁ κ. Χαβίνης, καὶ κάμνει ἐκεῖνος τὸν Πρόεδρον. Δὲν ἔχω λόγον νὰ ἀμφιβάλλω ὅτι θὰ εἶναι καλὸς Πρόεδρος ὁ κ. Χαβίνης, ἀλλὰ πάντως σεῖς διευθύνετε τὴν συνεδρίασιν. Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ πιστεύω καὶ νομίζω ὅτι εἶμαι ἀπολύτως ἐντὸς τοῦ θέματος, συζητῶν τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ὤθησαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ φέρῃ μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην ἀποτελεῖ σαφῆ ἐκβιασμὸν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εἶμαι βέβαιος ὅτι σεῖς, οἱ βουλευταὶ τῶν Φιλελευθέρων, ἀναλογιζόμενοι τὰς συνεπείας καὶ τὰς εὐθύνας σας ἔναντι τοῦ λαοῦ, πρὸς τὸν ὁποῖον ἤδη φερόμεθα ὅλοι νὰ λογοδοτήσωμεν, θὰ σκεφθῆτε ψυχραιμότερον καὶ θὰ σκεφθῆτε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σεῖς οἱ ὁποῖοι λέγετε ὅτι εἶσθε Κόμμα δημοκρατικὸν καὶ ὅτι εἶσθε οἱ στυλοβάται τῆς Δημοκρατίας, σεῖς νὰ φέρετε παρομοίας τροπολογίας, νὰ τὰς ὑποστηρίζετε καὶ νὰ τὰς ψηφίζετε.

§80Κ. ΜΑΡΗΣ. Τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα τί ποσοστὰ θέλει; Ἡμεῖς διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νομίζομεν ὅτι μᾶς φθάνει τὸ 25%. Διὰ τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ ποσοστὸν δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ 2%.

§81Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἰς τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας ἀναγράφεται μία δήλωσις τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ὅτι ἐὰν τὰ ποσοστὰ ἦσαν εἰς κἄποιο ὕψος λογικόν, τὸ Κόμμα μας θὰ κατήρχετο αὐτοτελῶς εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ σεῖς, κύριε Μαρῆ, δὲν ζητεῖτε 25%. Ἡ προσπάθειά σας εἶναι νὰ μὴ πάρωμεν ἡμεῖς 40%. Αὐτὸς εἶναι ὁ φόβος σας. Ἀγωνίζεσθε νὰ μὴ πάρωμεν ἡμεῖς 40%, διότι σεῖς δὲν θὰ πάρητε οὔτε τὸ 25%. Κύριοι βουλευταί, εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ἐκνευρισμός, ἰδίως εἰς τὰς τάξεις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Εἶναι φυσικὸν ὅτι πάντοτε οἱ ἔνοχοι φοβοῦνται καὶ φωνάζουν καὶ αὐτὸ συμβαίνει καὶ τώρα μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον πρὸ τοῦ ὄγκου τῆς λαϊκῆς κατακραυγῆς καὶ μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι καταποντίζεται, προσπαθεῖ νὰ διασωθῇ. Ἀλλὰ νὰ εἶσθε βέβαιοι, κύριοι βουλευταί...

§82Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡμεῖς κατερχόμεθα αὐτοτελῶς καὶ σεῖς «Μαρκεζίνης–Ε.Δ.Α.».

§83Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ἐπαναλαμβάνω, καὶ πάλιν, ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ ἀπειλὴ δικτατορίας καὶ ἐπιβουλὴ κατὰ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν, οἱ ἄνθρωποι ποὺ πιστεύουν εἰς τὴν Δημοκρατίαν ἔχουν καθῆκον νὰ ἑνωθοῦν ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν τοῦ λαοῦ καὶ ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιβουλεύονται τὸ καθεστὼς τῆς Δημοκρατίας. Καὶ αὐτὸ γίνεται ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ γίνεται ὄχι διότι ὑπάρχει αἴσθημα αὐτοσυντηρήσεως, ἀλλὰ εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς ἀμύνης, τὸ αἴσθημα τοῦ καθήκοντος ἔναντι τῆς Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖον θὰ ἑνώσῃ τοὺς πάντας ἐναντίον σας. Ὁσαδήποτε ποσοστὰ καὶ ἐὰν βάλητε θὰ σᾶς πολεμήσωμεν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός...

§84Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ προχωρήσωμεν τότε νὰ ἔλθητε σεῖς εἰς τὴν Ἀρχήν.

§85Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νὰ προχωρήσωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§86Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ κυβερνήσητε τὸ ταχύτερον.

§87Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κωλυσιεργῶ. Σεῖς κωλυσιεργήσατε χθὲς ἐπὶ δύο ὥρας διὰ νὰ κάμητε νέαν αὔξησιν τῶν ποσοστῶν. Ἐὰν τὰ ἀφήνατε εἰς τὰ 35% δὲν θὰ ὑπῆρχε καμμία κωλυσιεργία. Λοιπόν, μὴ μέμφεσθε ἐμένα διὰ τὴν κωλυσιεργίαν τὴν ἰδικήν σας. Δὲν πταίω ἐγὼ διὰ τὴν καθυστέρησιν. Ὅταν χθὲς διὰ νὰ μαγειρεύσητε μὲ τὴν Ε.Ρ.Ε. τὰ ποσοστὰ διεκόψατε τὴν συνεδρίασιν δύο ὥρας, ἔχετε σεῖς τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν καὶ νὰ προχωρήσωμεν; Αὔριον, κύριε Πρόεδρε, θὰ φοβηθῆτε καὶ θὰ ζητήσητε 50%. Δεχθῆτε τὸ 35% νὰ τελειώσωμεν σήμερον. Σεῖς, ὅμως, δὲν δέχεσθε τὰς ἰδικάς σας συμφωνίας καὶ σεῖς φεύγετε ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας ἀρχήν, ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ἀμυνόμενοι ἁπλῶς. Ἐὰν δὲν ἐφέρνατε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, οὐδεὶς ἀπὸ ἡμᾶς θὰ ὡμίλει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ἐγὼ διαμαρτύρομαι ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας καὶ μὲ ἀπόλυτον πεποίθησιν εἰς τὴν νίκην εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ αὐταὶ θὰ ἀφανίσουν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ μὲ τὴν πεποίθησιν αὐτὴν κατεβαίνω εἰς τὰς ἐκλογάς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ κάμνετε διακοπάς, αἱ ὁποῖαι συντελοῦν εἰς τὴν παράτασιν τῆς συζητήσεως καὶ εἰς τὴν δυσχέρειαν τῆς διατυπώσεως τῶν σκέψεων τοῦ ρήτορος. Ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§89Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀπὸ τὴν μίαν τῶν ὑποβληθεισῶν τροπολογιῶν τοῦ κ. Μπακοπούλου, ἐταράχθη ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς Βουλῆς ἀπόψε καὶ αἱ συζητήσεις μέχρι τῆς στιγμῆς ὑπῆρξαν ζωηρότεραι τοῦ συνήθους. Ἄς ἀρχίσωμεν ἀπὸ μερικὰ ἄλλα τεχνικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 5, τοῦ παλαιοῦ ἄρθρου 6. Ἰδίως ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ μιᾶς φραστικῆς ἀτελείας, τῆς διατυπώσεως τοῦ βʹ ἐδαφίου, διότι εἰς τὸ παλαιὸν βʹ ἐδάφιον προσεκολλήθη, συνεπείᾳ προγενεστέρας κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ συζήτησιν τροπολογίας, μία φράσις ἡ ὁποία ἀφήνει ἐνδεχομένως ἀσαφείας τινάς. Λέγει: «Ἐὰν ἕν μόνον Κόμμα ἢ συνασπισμὸς συνεργαζομένων Κομμάτων συνεκέντρωσε τὰ εἰς τὸ προηγούμενον ἐδάφιον ἀντίστοιχα ποσοστὰ ψήφων, μετέχει τῆς δευτέρας κατανομῆς καὶ τὸ ἀμέσως ἑπόμενον κατὰ σειρὰν ἐκλογικῆς δυνάμεως αὐτοτελὲς Κόμμα, ἀνεξαρτήτως τοῦ ποσοστοῦ τῶν συγκεντρωθεισῶν ψήφων, ἀποκλειομένων τῶν συνασπισμῶν». Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ φράσις «ἀποκλειομένων τῶν συνασπισμῶν» μένει. Καὶ συνεχίζει: «Ἐφ’ ὅσον τὸ ποσοστὸν τοῦ αὐτοτελοῦς Κόμματος εἶναι ἀνώτερον τοῦ ποσοστοῦ ἑκάστου ἐν τῷ συνασπισμῷ συνεργαζομένων Κομμάτων». Δηλαδή, ὅπως μένει ἐδῶ, λέγει ὅτι ὁ συνασπισμὸς οὕτως ἢ ἄλλως ἀποκλείεται, τὸ δὲ μικρότερον τῶν δύο Κομμάτων μετέχει μόνον ἐὰν τὸ πηλίκον τῆς διαιρέσεως διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Κομμάτων τοῦ συνασπισμοῦ εἶναι μικρότερον τοῦ ποσοστοῦ. Ἄλλως τί συμβαίνει; Ποῖος μετέχει τῆς δευτέρας κατανομῆς; Ὁ συνασπισμὸς ἀποκλείεται, ὅπως εἶναι ἡ διάταξις, ἡ εἰλημμένη ἐκ τῆς παλαιᾶς διατυπώσεως. Δηλαδή, κατὰ γραμματικὴν ἑρμηνείαν, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν μετέχει μόνον τὸ πλειοψηφῆσαν Κόμμα καὶ κανὲν ἄλλο, οὔτε συνασπισμός, διότι ἀποκλείονται οἱ συνασπισμοί, οὔτε τὸ δεύτερον Κόμμα, ἐφ’ ὅσον τυχὸν δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ πηλίκον, κλπ. Ἑπομένως χρῄζει μιᾶς φραστικῆς διορθώσεως, διότι ἐκ τῶν συζητήσεων, ἀναμφισβητήτως, προέκυψε, ὅτι τὸ νόημα ἦτο, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὑπερβαίνῃ ὁ συνασπισμός, πολλαπλασιαζομένου τοῦ ποσοστοῦ κ.λ.π. μετέχει ὁ συνασπισμὸς καὶ ὄχι τὸ Κόμμα. Χρῄζει, λοιπόν, προδήλως, μιᾶς πλέον σαφοῦς φραστικῆς διατυπώσεως. Καὶ τώρα, καιρὸς εἶναι καὶ εἶναι καὶ ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν περὶ τῆς βραχυλόγου τροπολογίας τοῦ 40%. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν αὐτὴν μὲ συνέχει ἓν αἴσθημα πανηγυρικῆς χαρᾶς, ἓν αἴσθημα εὐγνωμοσύνης πρὸς τὸν κ. Μπακόπουλον, ὁ ὁποῖος 46 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἤδη ἐξήγγειλε καὶ ἀνωμολόγησεν, ὅτι ὁ συνασπισμός, περὶ τῆς συγκροτήσεως τοῦ ὁποίου ἐλάχιστοι λεπτομέρειαι ἀπομένουν καὶ εἶναι κοινὸν μυστικὸν ὅτι βαίνει πρὸς συγκρότησιν δὲν δύναται νὰ ἀνασχεθῇ εἰς τὸν φραγμὸν τῶν 35%. (Χειροκροτήματα). Ἐγὼ εἶπον προχθές, ὅτι καὶ τὸ 40% θὰ τὸ ἴδητε ὀλίγον καὶ θὰ φθάσητε εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ 50%. Καὶ θὰ φθάσητε, νὰ εἴπητε ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ δὲν δικαιοῦται νὰ ἐκπροσωπῆται διὰ πλειοψίας εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ μόνον ὁ πανικὸς ὁ ὁποῖος ἐνέπνευσε τὴν τροπολογίαν τῶν πανικοβλήτων, μόνον αὐτὸς ὁ πανικὸς νομίζω ὅτι μᾶς ἔδωσεν ἤδη ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς ποὺ κατετέθη ἡ τροπολογία ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ 5% καὶ πλέον τοῦ 5%.

§90Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Θὰ τὸ ψηφίσωμεν γρήγορα, ἀφοῦ σᾶς ἱκανοποιεῖ, διὰ νὰ τελειώνωμεν.

§91Η. ΗΛΙΟΥ. Διὰ νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς ὀφείλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν στοιχείων διακριβώσεως τῶν διαθέσεων τῆς κοινῆς γνώμης, χωρὶς νὰ θέλω νὰ λυπήσω κανένα, ἄλλωστε — 46 ἡμέρες μᾶς χωρίζουν ὣς τὴν ἡμέραν ἐκείνην — προκύπτει, ὅτι τὸ δεύτερον τῶν κυβερνητικῶν Κομμάτων ἀπὸ 17% ἔχει πέσει εἰς τὸ 12% ἢ 13%, διότι μετέσχε εἰς τὴν συνωμοσίαν τοῦ 25% καὶ τοῦ 35%. Διότι πέραν τῶν ἄλλων, περὶ τῶν ὁποίων εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω, διὰ νὰ ἐξηγήσω τὸ νόημα τῶν συνεργασιῶν αἱ ὁποῖαι ἐθεωρήθησαν τάχα ἀφύσικοι καὶ τερατώδεις, σάμπως νὰ εὑρίσκετο ὁ κ. Μπακόπουλος κάπως ἐγγύτερον πρὸς τὴν Ἀριστερὰν ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐθεώρει φυσικὸν τὸ 1956 νὰ συνεργάζεται μὲ τὴν Ἀριστερὰν— ἀπὸ ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν περὶ τῆς ἐπικειμένης συνεργασίας πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτυχθοῦν εἰς ἀντίκρουσιν, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι εἰς τὴν συνεργασίαν αὐτήν, τὴν ἕνωσιν αὐτὴν τῶν λεγομένων μικρῶν Κομμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα, ὅμως, πανικόβλητοι νομίζουν, ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ τὸ φράγμα τοῦ 35%, διὰ νὰ τὰ συγκρατήσῃ ἐν τῇ σμικρότητί των λοιπόν, πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἄλλο τι τὸ ὁποῖον ἑνώνει τὸν ὑπερήφανον καὶ φιλότιμον Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος δέχεται τὴν εὐθύτητα τοῦ παιγνιδιοῦ καὶ τὴν εὐθύτητα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος ἀηδιάζει καὶ ἀποστρέφεται καὶ ἐξοργίζεται ὅταν διὰ διατάξεων διαστρεβλωτικῶν τῆς θελήσεώς του προσπαθοῦν νὰ τὸν κάμουν νὰ ψηφίσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκ βαθυτάτων ἀποδοκιμάζει. Καὶ νομίζω, ὅτι ὅσον ἐξάπτεται ἡ ὀργὴ τόσον συνειδητοποιεῖται ἡ αἴσθησις, ὅτι προσπαθοῦν ἀδίκως καὶ παρὰ τὸν συσχετισμὸν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων ἐν τῇ χώρᾳ νὰ στρεβλώσουν τὴν θέλησιν ἑνὸς μεγίστου τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τμήματος, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ οἱ ἀντίπαλοι ἐκτιμοῦν ὡς ὑπερβαῖνον κατὰ πολὺ τὰ 35%. Τόσον ἡ ὀργὴ καὶ ἡ ἀγανάκτησις γίνεται ἓν πρόσθετον ἔρεισμα τῆς νίκης τοῦ μετώπου τῶν λεγομένων μικρῶν Κομμάτων. (Χειροκροτήματα). Καὶ τώρα ζητεῖται, λέγει, τὸ 40%. Ὁ θριαμβευτής, ὄχι ὁ νικητής, ὁ θριαμβευτὴς τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952 ὑπῆρξεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος μὲ 36%. Ὁ θριαμβευτὴς τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1946 εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπῆρξεν ὁ Στρατηγὸς Ντὲ Γκώλ, ὁ ὁποῖος ἔφθασε τὸ 29%. Φυσικά, ὅταν τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ἔφθασε τὸ 31% καὶ 32% αὐτὰ ἀπεσκοποῦντο εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀναφέρομαι εἰς ἐντυπώσεις γνωρίμους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ὄχι εἰς ἐντυπώσεις παρασιωπωμένας. Ὅταν ὁ Δημοτικὸς Κῶδιξ λέγῃ ὅτι ἂν δὲν συγκεντρωθοῦν εἰς ἐκλογὰς δημοτικὰς τὰ 40% ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία, συνάγεται ὅτι 40% θεωρεῖται ὡς ὅριον κατισχύσεως ὡς ὅριον νίκης. Καὶ εἰς τὰς μεγαλυτέρας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, Ἀθήνας, Θεσσαλονίκην, Πειραιᾶ καὶ μερικὰς ἄλλας μεγάλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, οἱ Δήμαρχοι, οἱ ὑποστηριζόμενοι ἀπὸ τὴν Ἀριστεράν, καὶ ἀπὸ τὰς δημοκρατικὰς δυνάμεις τῆς Χώρας, τὰς προοδευτικάς, ἐξελέγησαν ἄλλοι τὴν πρώτην Κυριακὴν μὲ 41% καὶ μὲ 42% καὶ ἄλλοι, εἰς ἐπαναληπτικὰς ἐκλογάς, ἐκεῖ γύρω. Αὐτὸ ὑπῆρξε γεγονός, τὸ ὁποῖον συνεκλόνισε τὴν πανίσχυρον, τὴν ἐρειδομένην ἐπὶ πλειοψηφίας 250 βουλευτῶν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὅριον τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τῆς τροπολογίας ὡς ὅριον ἀποκλεισμοῦ. Βεβαίως, χειριστὴς τῶν ἐπιχειρημάτων δεινὸς ὁ ἐξ Ἀχαΐας κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος κατορθώνει κάθε φορὰν νὰ εὕρῃ τὰ ἐπιχειρήματα διὰ νὰ πείσῃ, ὅτι εἶναι ὀρθὴ μία ἄποψις τὴν ὁποίαν χθές, μὲ ἐξ ἴσου ζωηρὰ ἐπιχειρήματα ἀπεδείκνυεν ὡς ἐσφαλμένην, εἶπεν ὅτι ἐδῶ δὲν συνάδει πρὸς τὴν ἀναλογικὴν ἡ ἔννοια τῶν συνασπισμῶν. Ἀνεξαρτήτως τῆς ἱστορικῆς καὶ πραγματολογικῆς ἀναιρέσεως τῆς ἐπιχειρηματολογίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ πρὸ ὀλίγου ἔκαμε, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐπὶ τῇ βάσει τίνων κριτηρίων, ἂν αὐτὸ πιστεύῃ, ἐπὶ τῇ βάσει τίνων κριτηρίων ἐπὶ διετίαν καὶ μέχρις ὅτου προσεχώρησεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς ὑπὸ τὸν κ. Γεωργακόπουλον Κυβερνήσεως ἐν ὀνόματι ποίας ἀρχῆς κατηγορεῖ τὸ Κόμμα τῆς Ε. Ρ.Ε., ὑπολειφθὲν κατὰ 1% ἀπὸ τὰ ἄλλα Κόμματα, κατηγορεῖ ὡς Κυβέρνησιν μειοψηφίας, ἂν ὑποτίθεται ὅτι κεχωρισμένως ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν τὰ ποσοστὰ ἑνὸς ἑκάστου Κόμματος καὶ ὄχι νὰ ἀθροίζωνται διὰ νὰ συγκριθοῦν πρὸς τὴν δύναμιν ἑνὸς Κόμματος; Ἐπὶ τῇ βάσει ποίας ἀρχῆς περαιτέρω εἰς τὴν προσθήκην τῶν γενομένων κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ περιφήμου αὐτοῦ πηλίκου τῶν Κομμάτων, τῆς δι’ ὁδοστρωτῆρος ἰσοπεδώσεως τῶν Κομμάτων, ἐπὶ τῇ βάσει ποίας ἀρχῆς παρίστανε τὴν ἀξιωματικὴν ἀντιπολίτευσιν, ἐὰν ὅπου ὑπάρχῃ συνεργασία χρειάζεται νὰ διαιροῦνται αἱ δυνάμεις διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμπραξάντων Κομμάτων καὶ νὰ θεωροῦνται τὰ Κόμματα ὅλα ἴσα; Ἂς μὴ ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτὸ καὶ λυποῦμαι βαθύτατα διότι μία ἐπιμονὴ καὶ μία προκλητικὴ ἐπιμονὴ ἑνὸς τῶν συναδέλφων, μοῦ ἔδωσεν ἀφορμὴν προχθὲς νὰ εἴπω πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἤθελον νὰ εἴπω. Μὴ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν. Καὶ ἐρωτῶ, πέραν τούτου, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι καὶ ἡ τροπολογία ψηφίζεται καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοπουμένου ἡ τροπολογία αὐτὴ καὶ νὰ ὑπολειφθῇ κατὰ χιλιοστὰ τοῦ 40% ὁ συνασπισμὸς καὶ νὰ πάρῃ τὸ 12% τὸ δεύτερον Κόμμα, ἐρωτῶ ὅταν ἐλέγομεν τὴν Κυβέρνησιν Καραμανλῆ Κυβέρνησιν μειοψηφίας, ἐπὶ τῇ βάσει ποίας ἀρχῆς καὶ ἐπὶ πόσον χρόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ μία Βουλὴ ἐσχάτης μειοψηφίας, κατὰ τὴν ὁποίαν 300–400 χιλιάδες ψηφοφόροι θὰ ἔχουν περισσοτέρους βουλευτὰς ἀπὸ 1.400.000 ψηφοφόρους; Μία Βουλὴ εἰς τὴν ὁποίαν τὸ δεύτερον Κόμμα, τὸ ἀνεξαρτήτως ποσοστῶν μετέχον τῆς δευτέρας κατανομῆς, θὰ εἶχε βουλευτὰς ἐκλεγμένους ἀπὸ 3.000 ψηφοφόρους καὶ τὰ Κόμματα τοῦ συνασπισμοῦ θὰ εἶχον βουλευτὰς ἐκφράζοντας 40.000 ψηφοφόρους ὁ καθένας; Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος ἀρχῆς θὰ εἴπητε ὅτι ἀποβλέπετε εἰς τὴν ἐξασφάλισιν κυβερνητικῆς σταθερότητος – καὶ αὐτὸ εἴπατε, ὅτι διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς κυβερνητικὴν σταθερότητα ἠναγκάσθημεν νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν — καὶ ποῦ εἶναι ἡ συνέπεια αὐτὴ ποὺ διεκήρυξε κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως Ε.Ρ.Ε. — Φιλελευθέρων ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαΐας κ. συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ποὺ εἶπεν ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ὁλόκαρδα φανατικὰ ἀφωσιωμένοι ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ μᾶς ἀναγνωρισθῇ εἶναι ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν, δὲν ἔχομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων διὰ νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν. Ἀλλὰ ἀφοῦ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν, δεχόμεθα τὴν ἐνισχυμένην ἀναλογικὴν ὡς κάτι τι μὴ χεῖρον. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος ἀρχῆς τὴν ἀπόστασιν αὐτῆς τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς τὴν ἔχει μεγεθύνει κατὰ τρόπον ὥστε νὰ ἀποτρέπῃ καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τῆς ἀναλογικῆς; Διότι ποσοστὰ τοῦ 35% καὶ 40% προσπαθεῖ νὰ τὰ ἀποκλείσῃ. Συνεπῶς δὲν εἶναι σύστημα αὐτὸ οὔτε πλειοψηφικόν, οὔτε ἀναλογικόν, εἶναι σύστημα καθαρῶς μειοψηφικόν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι μία Βουλὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων κανόνων πρωτοφανῶν, τοιούτων κανόνων, οἱ ὁποῖοι προηγούμενον ἔχουν τὴν ρύθμισιν ὑπὸ τοῦ δικτάτορος Ἄρμας ἐν Γουατεμάλᾳ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος διὰ τῆς διαγραφῆς τῶν δέκα ἑνδεκάτων τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς καταλόγους, ὥστε ἀπὸ 1.1000.00 ἐκλογεῖς νὰ μείνουν 100.000 ἐκλογεῖς, οὔτε τὸν νόμον Μεντερές, τὸν ὁποῖον ὑπερέβη κατὰ πολὺ καὶ θὰ τὸ ἴδωμεν εἰς τὴν τροπολογίαν τῆς παραγράφου 5, ὅταν, λοιπόν, μὲ τέτοιο σύστημα ὑπάρχουν ἐδῶ βουλευταὶ ἐκπροσωποῦντες 40.000 ψηφοφόρων καὶ βουλευταὶ ἐκπροσωποῦντες 3.000 ψηφοφόρων ἕκαστος, οἱ βουλευταὶ οἱ δεύτεροι εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι, καὶ ἐὰν τὸ εἴπωμεν καὶ ἐὰν δὲν τὸ εἴπομεν, θὰ εἶναι ψευδεπίτροποι, θὰ εἶναι ψευδοπληρεξούσιοι καὶ θὰ τὸ λέγῃ καὶ ὁ Τύπος καὶ τὸ ἐλαφρὸν θέατρον καὶ θὰ ὑπάρξῃ μία χρεωκοπία ἄνευ προηγουμένου. Καὶ θὰ νομίζετε ὅτι πηγαίνετε νὰ κάμητε σταθερὰν Κυβέρνησιν καὶ Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ διάρκειαν καὶ ζωὴν καὶ θὰ εἶσθε ὑποχρεωμένοι σὲ 3, 4, 5, 6 μῆνες νὰ προσφύγετε εἰς νέας ἐκλογάς, ἀναζητοῦντες νέον σύστημα.

§92Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ ἐπιτρόπων.

§93Η. ΗΛΙΟΥ. Εἰς τὸ δίκαιον δὲν ὑπάρχει φράσις «ἀντιπρόσωποι ἢ πληρεξούσιοι» ἀλλὰ ἐπίτροποι καὶ ψευδεπίτροποι.

§94Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Αἱ σχέσεις τοῦ ἀντιπροσώπου κατὰ τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα, καὶ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Δημοσίου Δικαίου προσδιορίζονται. Δὲν ὑπάρχει ὅρος ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Δικαίῳ τοῦ ἐπιτρόπου τοῦ λαοῦ. Δι’ αὐτὸ ἐξενίσθην πῶς εἰσάγετε νέαν ὁρολογίαν.

§95Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχετε μίαν προσφιλῆ ἀδυναμίαν. Ἄλλωστε, ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τῆς διαφορᾶς ποὺ μᾶς χωρίζει. Πρόκειται περὶ ἑνὸς σωσιβίου, τὸ ὁποῖον ρίπτεται εἰς βυθιζόμενον σκάφος. Διὰ τῆς ψήφου σας ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἴδωμεν τί ρίπτετε ...

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, προχωρήσατε καὶ ἐπὶ τῆς ἄλλης τροπολογίας, διὰ νὰ τελειώνῃ τὸ ἄρθρον.

§97Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, σεῖς ἐγκαινιάσατε τὴν κατὰ παράγραφον ἐξέτασιν. Ἐλέχθη, ὅμως, ὅτι πέραν τοῦ ἀποδειχθέντος ἀνακριβοῦς νομικοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ ἐξ Ἀχαΐας κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι τάχα δὲν συμβαδίζει πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἀναλογικῆς ἡ ὕπαρξις συνασπισμῶν, ἐλέχθησαν καὶ πολιτικὰ ἐπιχειρήματα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μέτωπον ἀπὸ Μαρκεζίνην μέχρις Ε. Δ. Α., αὐτὰ ἐν συσχετισμῷ μὲ τὰ μαγειρευθέντα, μὲ τὰ ἐπιδιωχθέντα καὶ τὰ ἐγκαταλειφθέντα, ὅταν μὲ περιφρόνησιν ἀπερρίφθησαν τὰ περὶ συγγενῶν Κομμάτων, ὅλα αὐτὰ ὑποχρεώνουν νὰ εἴπωμεν ὡρισμένας ἀληθείας. Κύριοι, ὅλοι καταγόμεθα ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ ἢ ἀπὸ κἄποιον κοινὸν προπάτορα. Ἡ συγγένεια δὲν ἑδράζεται εἰς τὸ παρελθὸν ἀλλὰ εἰς τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον καὶ ὅταν Κόμματα τὰ ὁποῖα ἀρχίζουν, ἀφοῦ διέγραψαν τὴν ἱστορικήν των τροχιάν, ἀρχίζουν νὰ βλέπουν ὅτι τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο προχωροῦν ἐπὶ τῇ βάσει ἀπόψεων νέων κοινωνικῶν στρωμάτων καὶ νέων λαϊκῶν δυνάμεων, ὅταν ἄλλα Κόμματα δημιουργοῦνται αὐτοφυῶς ἀπὸ νέας δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἀναπτύσσονται εἰς τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ἀγρότην οἱ ὁποῖοι εὗρον τὴν πολιτικήν των χειραφέτησιν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀναζητοῦν καὶ εὑρίσκουν τὰς πολιτικὰς ἐντάξεις, ὅταν συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ συγγένεια νὰ ὑπάρξῃ ὅτι προερχόμεθα ἀπὸ τὸν Ἀδάμ. Ἐὰν θὰ ἔχωμεν τὴν Ἑλλάδα μαγνήτην καὶ στόχον τῶν πυραύλων, ἐὰν θὰ συνθηκολογήσητε ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία θὰ ἐξακολουθῇ νὰ λυμαίνεται τὴν Ἑλλάδα, διακόσιαι οἰκογένειαι δηλαδή, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἁρπάζεται ὁ μόχθος τοῦ ἐργάτου, ἐὰν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν γενικὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν νὰ καθηλώνεται ὁ μισθὸς καὶ τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἐργαζομένου καὶ τοῦ συνταξιούχου, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μία βαρυτέρα φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις εἰς τοὺς μεγιστάνας τοῦ πλούτου, ἐκεῖ εἶναι ἡ συγγένεια.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ τέλους.

§99Η. ΗΛΙΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κοινὸν πρόγραμμα ποὺ μᾶς ἑνώνει τὸ μέτωπον καὶ δὲν θὰ κάμωμεν ἐκλογικὴν συνεργασίαν, ἀλλὰ συνεργασίαν διεκδικοῦσαν τὴν ἐξουσίαν καὶ συνεργασίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐμπνέῃ καὶ θὰ ἐνσαρκώνῃ τοὺς πόθους καὶ τὰς ἐλπίδας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§100Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας μεταξὺ Ε.Δ.Α. καὶ Μαρκεζίνη ὑπάρχει συγγένεια, διότι καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶναι ἐναντίον τῶν βάσεων. Ἐκπλήττομαι, διότι ὑποστηρίζετε αὐτά.

§101Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, κύριε Μπακόπουλε, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξε περίπτωσις συνεργασίας μεταξὺ ὑμῶν προσωπικῶς καὶ τῆς Ε.Δ.Α., δὲν πρέπει νὰ ἐκπλήττεσθε διὰ τὴν σχεδιαζομένην συνεργασίαν Μαρκεζίνη καὶ ἡμῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§102Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκπλήττομαι, ὅμως, διότι ἡ συνεργασία ἡ ἰδική μας μὲ τὴν Ε.Δ.Α. εἰς τὰς παρελθούσας ἐκλογάς, ἀπετέλεσε τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Μαρκεζίνη ἐναντίον ἡμῶν.

§103Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐκπλήττεσθε διότι δὲν θέλομεν νὰ ἴδωμεν τὴν Ἑλλάδα μετατρεπομένην εἰς νεκροταφεῖον καὶ δὲν θέλομεν νὰ εἴδωμεν τὴν Κύπρον ἐγκαταλειπομένην χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ ΝΑΤΟ; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§104Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ πᾶμε μὲ τὴν Ρωσίαν; Ὡραία δουλειά. Καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶναι σύμφωνος μὲ σᾶς νὰ πᾶμε μὲ τὴν Ρωσίαν;

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, εἰς τὸ 35% καὶ 40% νὰ περιορισθῆτε.

§106Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σεῖς ἐνδιαφέρεσθε περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους, διὰ τὴν Κύπρον; Εἶσθε πιὸ ἐθνικόφρονες ἀπὸ ἡμᾶς;

§107Η. ΗΛΙΟΥ. Διατὶ δὲν διαμαρτύρεσθε διὰ τὰς δηλώσεις τοῦ Ἀμερικανοῦ Πρεσβευτοῦ, ὑπὸ τὰς εὐλογίας τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ κραιπάλη τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου; Ὅπως εἶπον καὶ κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εἰσερχόμεθα εἰς πολὺ ὀλισθηρὸν δρόμον. Τὸ ἀρχολίπαρον καὶ ἡ πλεονεξία ὡρισμένων Κομμάτων εἶναι τόσον ὥστε ἀδιαφοροῦν πρὸ μιᾶς περιόδου ἀναταραχῆς, ἡ ὁποία ἀνοίγει διὰ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Καὶ ὁ σύνδικος τῶν δύο Κομμάτων, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ἐξ ὑπαρχῆς ἀνάξιον τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, ὑπέχει βαρυτάτας εὐθύνας διὰ τὴν ἀνωμολογίαν αὐτήν. Ἀναλογισθῆτε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὰς εὐθύνας σας, διότι δὲν στερεῖσθε εὐθυνῶν. Ὁ λαὸς πάντοτε θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ ὑπερβῇ κάθε φραγμόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§109Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀλίγας μόνον λέξεις θὰ εἴπω. Τὸ ὅτι ζητεῖ ἡ τροπολογία αὐτὴ τὸ 40% δὲν ἐκπλήττομαι, τὸ ἀνέμενον, διότι, ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀντιδημοκρατικόν, ἡ ἀντιδημοκρατικότης δὲν ἔχει ὅρια. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα εἶναι ἡ δικαιολογία, ἡ ὁποία ἐπεχειρήθη διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπακοπούλου. Ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐτόνισεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι δημοκρατικόν. Λογιστικῶς ἡ ἄποψις τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων εἶναι ἄμεμπτος καὶ ἀρκούντως ἐπιεικής, ἀναχωρεῖ, ὅμως, ἀπὸ μίαν πολὺ ἐσφαλμένην βάσιν. Νομίζω ὅτι Κόμματα εἶναι ὁμάδες, ὅμιλοι προσώπων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ κἄποιαν συνάφειαν καὶ ἄρρηκτον δεσμὸν μεταξύ των. Καὶ παραγνωρίζει ὅτι Κόμμα σημαίνει πρόγραμμα καὶ πίστιν πρὸς τὸ πρόγραμμα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνοχλεῖ δὲν εἶναι ἀπὸ ποίους θὰ ἀπαρτισθοῦν τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα θὰ μετάσχουν τοῦ συνασπισμοῦ, ἀλλὰ ἐνοχλεῖ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐμφανισθῇ. Καὶ ἐπειδὴ ὁ συνασπισμὸς ποὺ θὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ θὰ προβάλῃ αὐτὸ τὸ ἐνοχλητικὸν πρόγραμμα καὶ θὰ μείνῃ πιστὸς εἰς τὴν ἐντολὴν ποὺ θὰ λάβῃ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς φροντίζετε —Κυβερνητικοὶ καὶ Φιλελεύθεροι — πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ συνασπισμὸς αὐτὸς νὰ μὴ πάρῃ τὴν ἀναλογίαν τῶν ἑδρῶν, αἱ ὁποῖαι μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν θὰ τοῦ ἀνήκουν καὶ φοβεῖσθε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν θὰ εἶναι, ὅπως καὶ θὰ εἶναι, μεγάλος. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόμος ὁ ὁποῖος κατέχει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλουν τὴν τροπολογίαν, διαφορετικὰ οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχεν νὰ ἀσχοληθοῦν, ἐὰν θὰ εἶναι 40 ἢ 30 ἢ 25% τὸ ὅριον τοῦ συνασπισμοῦ διὰ νὰ δύναται νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Δὲν θέλω νὰ φαντασθῶ ὅτι ὅλα αὐτὰ γίνονται ἀπὸ κομματικὸν μισονεϊσμὸν ἢ ἀρχομανίαν. Λοιπόν, ὅτι καὶ νὰ κάνετε, ὅσον καὶ ἂν αὐξήσητε τὰ ποσοστά, δὲν κάνετε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐνισχύσητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς ἐπεσήμανα. Ὁ Λαὸς θὰ ψηφίσῃ τὸν συνασπισμὸν καὶ δὲν ξεύρω ἐὰν εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς αὔριον μᾶς ἐμφανίσητε καμμίαν τροπολογίαν μὲ 50%. Κύριοι, σκεφθῆτε ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θέλει νὰ ἔχῃ δημοκρατικὴν διακυβέρνησιν. Ἑπομένως ὅ,τι καὶ ἐὰν κάμετε τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι δημοκρατικῶς νὰ κυβερνηθῇ ὁ τόπος αὐτὸς σύμφωνα μὲ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Παλλάσκας ἔχει τὸν λόγον.

§111Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔλαβα τὸν λόγον μέχρι σήμερον ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐπίστευα ὅτι ὑπῆρχαν ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ διὰ νὰ ἐξετάσουν τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, οὔτε καὶ εἶχον σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεώς του. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ λάβω θέσιν μετὰ τὴν κατάθεσιν τῆς τροπολογίας τοῦ κυρίου Μπακοπούλου διότι εἶμαι καὶ ἐγὼ ἕνας ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς ἐκείνους ποὺ ὑπάρχουν εἰς ὅλας τὰς παρατάξεις καὶ τὰ κόμματα οἱ ὁποῖοι ἔχουν κἄποιον ρωμαντισμὸν καὶ ἐπίστευα ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρξουν νέοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ἀγώνων θὰ συντελοῦσαν εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς καλυτέρας αὔριον. Πιστεύω ὅμως ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ βουλευταί, θὰ αἰσθάνωνται τὴν αὐτὴν ἀπαισιοδοξίαν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθην καὶ ἐγὼ ὅταν ἐμελέτησα τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Μπακοπούλου ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὸ ἱστορικὸν κόμμα τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου καὶ διερωτῶμαι μετὰ τὴν μελέτην τῆς τροπολογίας αὐτῆς τοῦ κυρίου Μπακοπούλου ἐὰν ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν ἀκόμη ἠθικαὶ ἀρχαί. Πολὺ ἀμφιβάλλω ὅμως εἰς τοῦτο ὅταν ὁ κύριος Μπακόπουλος προερχόμενος ἀπὸ τὸ κόμμα τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου, παλαιὸς κοινοβουλευτικὸς ἀνήρ, ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον, εὑρισκόμενος εἰς τὰς δυσμὰς τοῦ βίου του, νὰ ἐμφανίσῃ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Καὶ τί νομίζετε ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς; Ἕνα πλαστὸν καὶ νόθον ἀποτέλεσμα εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς. Λυποῦμαι διότι δὲν παρίστανται τὴν στιγμὴν αὐτὴν οἱ Ἀρχηγοὶ τοῦ ἱστορικοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων διὰ νὰ ἀκούσουν τὴν φωνὴν ἑνὸς ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος προέρχεται καὶ ὑπηρέτησε τὸ ἱστορικὸν αὐτὸ Κόμμα καὶ τοῦ ὁποίου ἡ οἰκογένεια καὶ αἷμα ἀκόμη προσέφερε χάριν τοῦ Κόμματος αὐτοῦ, λυποῦμαι, ἐπαναλαμβάνω διότι δὲν εὑρίσκονται τὴν στιγμὴν αὐτὴν οἱ Ἀρχηγοὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων διὰ νὰ ἀκούσουν ὅτι τὸ ἱστορικὸν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν δύναται νὰ ἀγωνισθῇ μὲ τοιούτου εἴδους μέσα, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς ἐμπνεύσεως πίστεως εἰς τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας διεκήρυξεν ὁ ἀείμνηστος ἱδρυτής του Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ μὲ τὰς ὁποίας ἀρχὰς θὰ ἠδύνατο νὰ ἕλξουν καὶ πάλιν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν πρὸς τὸ ἱστορικὸν αὐτὸ Κόμμα. Μὲ τὰ μέσα ὅμως τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἕλξις αὐτή.

§112Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Λέγετε ὑπερβολάς. Ὁμιλεῖτε περὶ ἰδεῶν, δύο χρόνια τώρα ποὺ εἶσθε εἰς τὴν Βουλὴν δὲν σᾶς ἠκούσαμεν νὰ ἀναπτύσσητε τὰς ἰδέας διὰ τὰς ὁποίας δηλώνετε ὅτι θὰ ἀγωνισθῆτε οὔτε καὶ διὰ τὰ ζητήματα τοῦ λαοῦ.

§113Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Κύριε Παπασταύρου, σεῖς πολὺ περισσότερον δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε περὶ ἰδεῶν. Ἡμεῖς πιστεύομεν εἰς τὰς ἰδέας καὶ τὰς ἀρχάς μας καὶ θὰ ἀγωνισθῶμεν δι’ αὐτά. Καὶ τὰ λόγια δὲν δύνανται νὰ ἔχουν τὸ ἴδιο ἀποτέλεσμα ποὺ ἔχουν τὰ ἔργα. Ἐγὼ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ λέγω αὐτὰ ποὺ εἶπον γιατὶ ἡ ἰδεολογική μου συνέπεια μοῦ δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Φιλελευθέρων μοιραίως θὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς μίαν πόλωσιν καὶ τὴν εὐθύνην διὰ τὴν πόλωσιν αὐτὴν θὰ τὴν ἔχῃ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Διότι μὲ τὰ μέσα αὐτὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἔστω καὶ ἕνα ἐξ ἡμῶν νὰ ἀποσπάσητε διότι ἡμεῖς ἔχομεν ἀρχὰς εἰς τὰς ὁποίας πιστεύομεν καὶ διὰ τὰς ὁποίας θὰ ἀγωνισθῶμεν. Καταλήγων, κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μολονότι δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἐν τούτοις ᾐσθάνθην τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ κρούσω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου μὲ τὴν ἐλπίδα μήπως τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμὴν εὑρεθοῦν πολιτικοὶ ἡγέται οἱ ὁποῖοι θὰ ἀντιληφθοῦν τὴν ἱστορικήν των εὐθύνην. Ἐὰν τοῦτο δὲν γίνῃ τότε τὴν εὐθύνην θὰ ἔχῃ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ τόπου.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§115Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπίστευσα πάντοτε καὶ πιστεύω εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰ πεπρωμένα της. Αἱ ἀρχαί μου καὶ αἱ πεποιθήσεις μου αὐταὶ μοῦ δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ διακηρύξω πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ἡ προσφυγὴ εἰς τὰς ἐκλογὰς ὑπῆρξε μέγα σφάλμα, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Χώρα διέρχεται κρισίμους καὶ δυσκόλους στιγμὰς καὶ ὅταν ὑπάρχουν ζητήματα φλέγοντα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην μεγίστης προσοχῆς διὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Τοιαῦτα, εἶναι τὸ Κυπριακὸν καὶ ἡ ἐξύψωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Λαοῦ. Ὅταν ὑπάρχουν ζητήματα ἀπασχολοῦντα τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, τὴν ἀνασυγκρότησίν του, τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν ἡγεσίαν νὰ ρίψῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν εἰς νέαν ἐκλογικὴν περιπέτειαν, καὶ ἐπὶ πλέον νὰ ἀγνοήσωμεν τὸν τίμιον ἀγῶνα τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν μας, οἱ ὁποῖοι τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀγωνίζονται διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν των καὶ ζητοῦν τὴν συμπαράστασίν μας. Ἐπίστευα καὶ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ ἡ παροῦσα ἔχει πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν βιώσιμον καὶ ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ὑπάρχουν προδόται ἀλλὰ μόνον Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ὁραματίζονται καὶ ἐπιθυμοῦν μίαν μεγάλην Ἑλλάδα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ποῖος ὁ λόγος τῆς προσφυγῆς εἰς ἐκλογάς; Διατὶ νὰ μὴ γίνῃ μία Κυβέρνησις ἀπὸ Κόμματα ἡ ὁποία θὰ ἀντιμετώπιζε ὅλα τὰ ζητήματα ποὺ ἀπασχολοῦν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν; Προβλέπω ὅτι καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, οὔτε ἡ ΕΡΕ οὔτε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἔχουν πλειοψηφίαν διὰ νὰ σχηματίσουν βιώσιμον Κυβέρνησιν ἕνα ἐκ τῶν Κομμάτων αὐτῶν καὶ μοιραῖον θὰ εἶναι τὰ δύο αὐτὰ Κόμματα νὰ συνεργασθοῦν μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἐὰν ἀγαπᾶτε τὴν Ἑλλάδα διατὶ δὲν σχηματίζετε ἀπὸ τώρα Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ἀποφύγῃ ὁ τόπος τὴν ἐκλογικὴν περιπέτειαν; Φιλελεύθεροι καὶ ΕΡΕ; Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν κοινοβουλευτισμόν. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ προσβολὴν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύει ὅτι σκοπὸς τῶν δύο συνεργαζομένων Κομμάτων εἶναι νὰ μεταβληθοῦν εἰς Κρόνον διὰ νὰ καταβροχθίσουν τὰ μικρὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα προέρχονται καὶ αὐτὰ ἀπὸ τὴν σάρκαν των. Πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζουν ὅτι παρῆλθεν ἡ μυθολογικὴ ἐποχὴ τοῦ Κρόνου καὶ ὅτι τὰ Κόμματα ἐκπροσωποῦν τὰς νέας τάσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ἀνδρώνονται, προχωροῦν μπροστὰ καὶ δὲν γυρίζουν πίσω, πιστεύονται εἰς τὴν νίκην, ποὺ θὰ τοὺς δώσῃ ὁ Λαός. Μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων ποὺ ἐμαγείρευσαν τὸ νομοσχέδιον, ὑπεγράφη συμβόλαιον περὶ ποσοστῶν 25 καὶ 35%, καὶ ἰδού, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν παρῆλθον τρεῖς ἡμέραι καὶ τὸ πρωτόκολλον ἠκυρώθη καὶ μετεβλήθη. Ποίαν ἐμπιστοσύνην ἐμπνέουν πλέον εἰς τὸν Λαόν; Κύριοι βουλευταί, διεκήρυξεν ὁ κύριος Παπανδρέου νὰ ὑπάγωμεν εἰς ἐκλογὰς μὲ ἕνα τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα. Σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι τίμιον τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τοῦ ὁποίου ζητεῖτε τὴν ἐπιψήφισιν; Ἰδού, κύριοι συνάδελφοι, πῶς θὰ μᾶς κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Κύριοι βουλευταί, ἀφήσατε τὰ ποσοστὰ οἷα ἦσαν εἰς τὴν ἀρχικήν σας συμφωνίαν, διότι ἄλλως θὰ ἀποτελέσῃ πλῆγμα ἐναντίον σας. Γνωρίζετε ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς συμπαθεῖ τὸ διωκόμενον καὶ ἔχων τοιαύτην νοοτροπίαν θὰ συνταχθῇ μὲ τὰ μικρὰ Κόμματα, ὡς διωκόμενα, καὶ τότε σεῖς θὰ εἶσθε οἱ ὑπεύθυνοι, καὶ σεῖς ὄψεσθε, δι’ ὅ,τι θὰ ἐπακολουθήσῃ.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σ. Πιστολάκης ἔχει τὸν λόγον.

§117Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κακοὶ ὑπολογισμοί, εἶπε κἄποτε ὁ Μέτερνιχ, καταστρέφουν καὶ τὰ μεγαλύτερα Κόμματα, καταστρέφουν καὶ τοὺς ἰσχυροτέρους πολιτικοὺς ὀργανισμούς. Λυποῦμαι εἰλικρινὰ ὅτι τὸν κακὸν αὐτὸν ὑπολογισμὸν τὸν ἔκαμε τὸ μέγα καὶ ἱστορικὸν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὴν μεγάλην Ἑλλάδα, τὸ Κόμμα τῆς προόδου, τὸ Κόμμα τὸ ὁποῖον σήμερον ἔρχεται νὰ στερήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τοῦ ἱερωτέρου δικαιώματος, τῆς ἐλευθέρας ἐκφράσεως τῆς πολιτικῆς γνώμης. Ὁ κακὸς ὑπολογισμὸς ἤρχισε πρὸ ἡμερῶν μὲ τὴν ἀπόπειραν ἐκβιασμοῦ τῆς μειοψηφίας...

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ λέγετε αὐτά, κύριε Πιστολάκη, ἀφήσατε αὐτὴν τὴν φρασεολογίαν.

§119Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Τότε νὰ παύσωμεν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἔχωμεν ὡρισμένα ὀνόματα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν καὶ νὰ τὰ μεταχειριζώμεθα. Ὑπάρχει ἐκβιασμὸς τῶν θεωρουμένων μικρῶν κομμάτων ὅταν προσπαθοῦν νὰ ἐφεύρουν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας θὰ λέγουν εἰς τὰ μικρὰ Κόμματα ἢ ἔρχεσθε μαζί μας ἢ χάνεσθε πολιτικῶς. Κακὸς ὁ ὑπολογισμὸς διότι τὰ μικρὰ Κόμματα, ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος δὲν εἶναι μικρὰ οὔτε εἰς ἦθος οὔτε εἰς τὸν νοῦν διὰ νὰ δεχθοῦν τοιαύτης φύσεως ἐκβιασμούς. Ὅταν εἶδον ὅτι τὰ μικρὰ λεγόμενα Κόμματα δὲν πίπτουν εἰς τοιούτου εἴδους ἐκβιασμοὺς ἔφερον τὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας τὸ 35% νὰ γίνῃ 40%. Κακὸς καὶ πάλιν ὁ ὑπολογισμός. Ἔπρεπε τὸ 35% νὰ τὸ κάμουν 50%, διότι καὶ μὲ 50% ὁ Λαὸς θὰ νικήσῃ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ποσοστὸν εἴτε εἶναι 40% εἴτε εἶναι 50% θὰ κατέλθωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἔχω ὅμως τὸ καθῆκον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ νὰ εἴπω ὅτι δυστυχῶς ὁ καθορισμὸς τῶν ποσοστῶν δὲν γίνεται ἀπὸ τὰ δύο Κόμματα τῆς πλειοψηφίας. Δυστυχῶς, ὅλα αὐτὰ ἐπιβάλλονται εἰς τὰ Κόμματα ἀπὸ τὴν εὐνοιοκρατίαν. (Θόρυβος). Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ συνεχίσω. Ἔχω τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει κάθε ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§120Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Βεβαίως, δικαίωμα ἔχετε νὰ ἐπικαλεῖσθε οἱανδήποτε ἄποψιν, ἀρκεῖ ὅμως νὰ εἶναι θεμελιωμένη καὶ νὰ εἶναι ἀκριβής. Νομίζω, ὅτι δὲν δικαιοῦσθε νὰ ἐπικαλεῖσθε τοιοῦτον τι τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω καὶ ὑποθέτω καὶ διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπικαλεῖσθε ὡρισμένα στοιχεῖα.

§121Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μοῦ δίδετε ἀφορμήν........

§122Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Διότι ἀδικαιολογήτως καὶ χωρὶς αἰτιολογίαν δὲν δύνασθε νὰ ἐπιρρίπτετε τοιαύτας μομφὰς ἐφ’ ὅσον τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀποσαφηνισμένον. Τὸ νομοσχέδιον ἐχάραξε μίαν γραμμήν, ἡ ὁποία κατὰ ἕνα τρόπον ἠνώχλησε τὰ μικρὰ Κόμματα καὶ ἐλέχθη ὅτι ὅπως διεμορφώθη θὰ ἐνισχύσῃ τὰ μεγάλα Κόμματα. Πέραν αὐτοῦ, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπρότεινε μίαν συμπληρωματικὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας προστατεύεται ἐκ τῆς καταστρατηγήσεως τοῦ συνασπισμοῦ ὑπὸ μορφὴν νέου Κόμματος καὶ ἐπὶ πλέον ἐπαυξάνει τὸ ποσοστὸν καὶ ἡ τροπολογία αὐτὴ θὰ τεθῇ ὑπὸ ψηφοφορίαν. Ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐν συνειρμῷ μὲ ὅλα αὐτὰ ποὺ εἴπατε, ὅτι πρόκειται περὶ εὐνοιοκρατίας.

§123Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριε τέως Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε, ὄχι τὰ τελευταῖα, τὰ ὁποῖα δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν. Σεῖς μὲ ἐκατηγορήσατε, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκφέρω πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα. Λοιπόν, σᾶς ἀποδεικνύω ὅτι ἡ προσπάθεια φιμώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ δὲν γίνεται μόνον σήμερον, ἀλλὰ ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἤρχισε ἀπὸ τοῦ 1950. Εἶμαι προσωπικῶς γνώστης τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Δυστυχῶς, δὲν εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ, ὁ ἀείμνηστος Πλαστήρας, ὁ ὁποῖος μοῦ ἀνέθεσε νὰ ἔλθω εἰς ἐπαφὴν καὶ νὰ πείσω τοὺς παράγοντας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐκ τῶν παρασκηνίων διευθύνουν τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας, νὰ πείσω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν νομοθετήματα ὅμοια μὲ τὰ σημερινά.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ 35% καὶ 40% νὰ ὁμιλήσετε, κύριε συνάδελφε.

§125Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο: Ὁ κύριος τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ φίλος κύριος Μακρῆς μὲ ἐπετίμησε ἀδίκως. Ἐν τούτοις θὰ εἴπω κἄτι ὑπὲρ αὐτοῦ, ὅτι ὅταν εἶχον πρὸ μηνῶν τὴν τιμὴν νὰ τὸν ἐπισκεφθῶ εἰς τὸ γραφεῖον του καὶ νὰ τὸν ἐρωτήσω περὶ τοῦ τεκταινομένου αὐτοῦ νομοσχεδίου τὸν ἠρώτησα: Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐκάματε μόνοι ἢ σᾶς ἔχει ὑποδειχθῆ καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὁ κύριος τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προσωπικῶς καὶ ἀποκλειστικῶς μόνοι ἐπεξεργαζόμεθα. Τὸ λέγω αὐτὸ πρὸς τιμὴν ἴσως τοῦ Κόμματος αὐτοῦ μὲ τὸ ὁποῖον εὑρίσκομαι εἰς ὀξύτητα, διότι ἴσως δὲν ἔδειξε τὴν ὑποχωρητικότητα τὴν ὁποίαν ἔδειξαν ὅλαι αἱ μεταπολεμικαὶ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνῆκον εἰς τὴν παράταξιν εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἀλήθεια εἶναι ἀλήθεια. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἦλθεν, δῆθεν, ἀπὸ τὰ δύο Κόμματα, ἀλλὰ ἦλθε κατ’ ἐπιταγὴν καὶ ἦλθε διὰ νὰ φιμώσῃ τὴν φωνὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν φιμώνεται. Λάθος κάμνετε ποὺ βάζετε 40% ἢ 50% ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ περισωθῇ αὐτὴ ἡ ὀλιγαρχία ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία κυβερνᾷ σήμερον τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἔκφρασις Ἑλληνική, ἀλλὰ εἶναι ἔκφρασις τεραστίων πολιτικῶν, στρατιωτικῶν καὶ οἰκονομικῶν συμφερόντων. Βάλατε μεγάλα ποσοστά. Κάμνετε κακὸν ὑπολογισμὸν ἀλλὰ καὶ πάλιν σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ σωθῆτε. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι μία τοιαύτη τροπολογία εἶδε τὸ φῶς ἀπὸ ἱστορικὸν Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἀνῆκα καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἤλπιζεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ ἴδῃ συνέχισιν τῶν παρελθόντων μεγαλείων καὶ βλέπει τὴν σημερινὴν κατάπτωσιν. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ρήτορας νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου καὶ εἰδικῶς ἐπὶ τῆς τροπολογίας καὶ νὰ μὴ κάμνουν ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κύριος Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§127Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Μπακοπούλου σχετίζεται μὲ τὴν βασικωτέραν διάταξιν τοῦ νομοθετήματος, δηλαδή, μὲ τὴν διάταξιν ἐκείνην ἡ ὁποία καθορίζει τὰ γνωστὰ ἀπαγορευτικὰ ποσοστὰ τοῦ 35% προκειμένου περὶ συνασπισμῶν καὶ 25% προκειμένου περὶ Κομμάτων. Νομίζω ὅτι ἡ αἰτία ἡ ὁποία ἐξώθησε τοὺς κατασκευαστὰς τοῦ νομοσχεδίου νὰ θεσμοθετήσουν αὐτὸ τὸ ἀπαγορευτικὸν ὅριον εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἰδία ἡ ὁποία ἐξώθησε τὸν κύριον Μπακόπουλον νὰ ὑποβάλῃ τὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας αὐξάνονται τὰ ποσοστὰ προκειμένου περὶ συνασπισμοῦ εἰς 40%. Συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἤδη, ὑπεγράμμισαν ὅτι ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις εἰς τὸ 35%, ὅσον καὶ ἡ αὔξησις τὴν ὁποίαν ἐπιζητεῖ ὁ κύριος Μπακόπουλος διὰ λογαριασμόν, ὄχι φυσικὰ προσωπικόν, ἀλλὰ διὰ λογαριασμὸν πολιτικῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων ὀφείλεται κυρίως εἰς τὸν πανικὸν ὁ ὁποῖος.....

§128Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ....

§129Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνηθίζετε νὰ διακόπτετε, παρὰ τὸν Κανονισμόν, κύριε Μπακόπουλε.

§130Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε περὶ οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν συμφερόντων.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, παρακαλῶ ὄχι διακοπάς.

§132Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπω οὐδεμίαν διακοπήν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀπαγορεύω πᾶσαν διακοπήν.

§134Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἰκονομικῶν συμφερόντων ὄχι. Δὲν τὸ δέχομαι.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐπιτρέπει διακοπὰς ὁ ρήτωρ. Σεῖς ἠξεύρετε τὸν Κανονισμόν.

§136Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Μόνον ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα, κανεὶς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διακόψῃ τὸν ρήτορα χωρὶς τὴν ἄδειάν του.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασσαλίδη, βλέπετε κάμνω τὸ καθῆκον μου. Ἴσως διὰ νὰ μοῦ ἐκφράσητε τὰ συγχαρητήριά σας προφανῶς τὸ κάμνετε αὐτό.

§138Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πέραν τοῦ πανικοῦ αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος κατέλαβε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διὰ νὰ καταφύγῃ ἀρχικῶς εἰς τὸ 35% καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ 40% θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ διαπιστωθῇ ποία εἶναι ἡ βαθυτέρα αἰτία τοῦ πανικοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀνάγκης διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὴν ὁποίαν περιέργως συμμερίζεται ἐν προκειμένῳ καὶ τὸ τέως Κυβερνητικὸν Κόμμα διὰ νὰ δεχθῇ νὰ ἀναβιβάσῃ τὰ ποσοστὰ εἰς τὸ 40%. Ὁμολογήθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὅτι ἡ συναλλαγὴ μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων ἤρχισε πρὸ ἔτους περίπου καὶ ἔκτοτε ἐπροχώρησε. Ὑπενθυμίζω ὅτι πρὸ ἔτους περίπου εἶχε γίνει ἡ γνωστὴ διακήρυξις, διὰ στόματος τοῦ κυρίου Ντάλλες, ὅτι «ἦλθεν ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀνάγκη νὰ περιορισθοῦν αἱ ἐλευθερίαι, ἦλθεν ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀντὶ βούτυρον θὰ χρειάζωνται κανόνια». Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἤρχισε καὶ ἐδῶ ἡ συναλλαγὴ μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων μὲ τὸν σκοπόν, διότι ἡ συνταγὴ Ντάλλες, φυσικὰ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ προκειμένου κυρίως περὶ τοῦ Ἀμερικανικοῦ λαοῦ, ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ περὶ τῶν λαῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τῆς πολιτικῆς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, λέγω, ἤρχισαν τὰ πρῶτα γεγονότα τῆς συναλλαγῆς, ἡ ὁποία κατηυθύνετο καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ νομοθετήματος περὶ τοῦ ὁποίου ὅλαι αἱ συζητήσεις ἀπέδειξαν ὅτι κατατείνει εἰς τί; Εἰς τὸ νὰ περιορίσουν τὴν ἐλευθέραν ἔκφρασιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος καὶ τὴν παρεμπόδισιν τῆς γνησίας ἀντιπροσωπεύσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν ποσοστῶν 35% καὶ 25% τὸ ὁποῖον διαρκῶς ἐννοεῖ ὁ κύριος Πρόεδρος νὰ μνημονεύῃ καὶ θὰ μνημονεύω καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὁσαδήποτε ἐπ’ αὐτοῦ τὰ ὁποῖα ὅμως πάντοτε θὰ ἔχουν σχέσιν μὲ 25% καὶ 35%. Πέραν αὐτῶν, τῶν γενικῶν λόγων, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν καὶ εἰδικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλλον νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῶν τῶν ἀπαγορευτικῶν ποσοστῶν. Ἦτο ἀνάγκη νὰ διατηρηθῇ ἡ ἀπόκρυψις τῶν φακέλλων οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὸ Κυπριακὸν θέμα. Διότι εἰς τὴν σκέψιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὴν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν, κατὰ τὰ ἔτη αὐτά, τὸ ἁπλοῦν ἐνδεχόμενον ὅτι ἄλλο Κόμμα ἀνερχόμενον εἰς ἐξουσίαν θὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ὅσων ἐμεσολάβησαν διὰ τὸ Κυπριακόν, εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν καὶ μόνον τοὺς κατελάμβανεν φόβος, καὶ δι’ αὐτὸ ἀπεκρύπτοντο τὰ πάντα διὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ αὐτὸ τὸ τρομακτικὸν εἰς βάρος των ἐνδεχόμενον νὰ ἀποκρυφθοῦν οἱ φάκελλοι τοῦ Κυπριακοῦ.

§139Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἀσφαλῶς τρομακτικόν.

§140Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν δὲν εἶχεν ἔτσι, τότε δὲν εἴχατε νὰ κάμετε τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐφαρμόζοντες τὸ πάγιον συνταγματικὸν ἔθιμον νὰ ἀφήσητε νὰ λάβουν γνῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πάντοτε κατὰ τὸ Σύνταγμα ἐλάμβανον γνῶσιν τῶν φακέλλων αὐτῶν.

§141Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐλάμβανον αὐτοί. Σεῖς δὲν θὰ λάβητε ποτέ.

§142Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ γεγονὸς ὅτι αὐτὰ τὰ ἀπεκρύψατε μέχρι χθὲς καὶ ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς συμμάχους σας ἀποδεικνύει ὅτι τελεῖτε ὑπὸ καθεστὼς τρόμου.

§143Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Αἱ ἐνέργειαι ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ εἶναι δημόσιαι ἐνέργειαι καὶ εἶναι γνωσταί. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν θὰ γίνῃ ποτέ, εἶναι νὰ λάβητε γνῶσιν αὐτῶν σεῖς.

§144Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Ἀφοῦ θὰ πάρετε τὸ 40%, πρὸς τὶ ὅλος αὐτὸς ὁ θόρυβος; Ἐὰν πάρετε τὸ 40% θὰ ἔχητε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐλέγξητε τοὺς φακέλλους.

§145Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τόσον ἡ ΕΡΕ ὅσον καὶ τὸ σύμμαχον αὐτῆς Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἤθελον νὰ ἀποκλείσουν τὸ ἐνδεχόμενον νὰ καταληφθῇ ἡ ἐξουσία ἀπὸ ἄλλο Κόμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξέφραζεν τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ θέματος τῶν χαριστικῶν συμβάσεων, τὰς ὁποίας ἐψήφισαν αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι διεχειρίσθησαν τὰς τύχας τῆς χώρας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον περιελήφθη εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ποσοστὸν 25% προκειμένου περὶ συνασπισμοῦ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπεδίωξεν νὰ ἀνεβάσῃ τὸ ποσοστὸν εἰς 40%, διότι εἰς τὸ παρασκήνιον ἦλθον εἰς συναλλαγὴν μὲ τὰ συμφέροντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλουν νὰ ἀποκαλυφθῇ τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον διεπράχθη εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὁμιλῆτε περὶ συναλλαγῆς δὲν εἶναι ἔκφρασις αὐτή.

§147Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θέλω νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν διότι ὑπῆρξεν περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἦτο ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ἦτο ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ἔλθει εἰς συναλλαγὴν μὲ τὰ συμφέροντα διὰ τὰ ὁποῖα ὡμίλησα. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἦλθεν εἰς συναλλαγὴν ἐγκατέλειψεν εἰς τὴν πραγματικότητα τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν καὶ προσεχώρησεν εἰς τὸ παρασκήνιον εἰς τὸ σύστημα τὸ ἀπαγορευτικὸν διὰ τῶν ποσοστῶν τοῦ 35% καὶ σήμερα τῶν 40%. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει καὶ τρίτον θέμα, ἰδιαιτέρως σημαντικόν, διὰ τὰς τύχας τοῦ τόπου. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν βάσεων.

§148ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ δημοκοπίαν. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§149Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον καθ’ ὃν τρόπον ὁμιλῶ εἶμαι ἐκτὸς τῆς τροπολογίας, διότι, κύριοι, ἡ λογικὴ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω εἶναι αὐτή. Διὰ τίνα δηλαδὴ λόγον συνέβη αὐτὸ τὸ πρωτοφανὲς γεγονός, Κόμματα τὰ ὁποῖα θεωροῦνται Δημοκρατικά, νὰ ὑποστηρίζουν διατάξεις καταλυτικὰς πάσης ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐφ’ ὅσον ἰσχυρίζομαι αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ τὰ ἀποδείξω, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑποστηρίζωνται πράγματα δι’ ἁπλῶν χαρακτηρισμῶν χωρὶς νὰ δικαιολογοῦν τοὺς χαρακτηρισμοὺς αὐτούς. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ λογικὴ θὰ πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Συνεπῶς δὲν εἶμαι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶμαι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, πολὺ περισσότερον ὅταν δὲν περιορίζομαι εἰς ἁπλοῦς χαρακτηρισμοὺς ἀλλὰ καὶ τοὺς δικαιολογῶ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα αὐτό. Συμφέροντα ἐξωελληνικὰ ζητοῦν νὰ λυθῇ τὸ θέμα αὐτὸ ἔξω τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λυθῇ μὲ Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο μονοκομματική, ἀλλὰ ἤθελον νὰ ἐφαρμοσθῇ μία βάσις εὐρυτέρα, ἔπρεπε νὰ ἀνεύρουν τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐπιφάνειαν, καὶ δι’ αὐτὸ ἐχρειάζετο ἐκλογικὸν σύστημα, ὡς τὸ συζητούμενον. Καὶ ὅταν εἰς δεδομένην στιγμὴν διεπίστωσαν ὅτι τὸ 35% δὲν πρόκειται νὰ τοὺς ἐξυπηρετήσῃ, εὗρον τὸν κύριον Μπακόπουλον διὰ νὰ διατυπώσῃ τὴν τροπολογίαν τοῦ 40%. Τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ τῶν ποσοστῶν αὐτῶν, συνίσταται εἰς αὐτὸ τὸ ἁπλοῦν γεγονός, ὅτι δηλαδὴ θέλετε νὰ ἐναλλάσσεσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ ἐφαρμόσητε μίαν πολιτικὴν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἢ ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι κατορθωτόν, νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ μοίρασμα τῆς ἐξουσίας μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ διαφέρουν εἰς τὴν πολιτικήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ πραγματοποιήσῃ ὁ ἐκλογικὸς αὐτὸς νόμος, ὅπως διαμορφοῦται διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κυρίου Μπακοπούλου. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κακὸς ὑπολογισμὸς ὅτι γίνεται λογαριασμὸς χωρὶς τὸν ξενοδόχον, τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἐν προκειμένῳ καὶ τὸ σχέδιόν σας θὰ ἀποτύχῃ καὶ θὰ ἀποτύχῃ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀκόμη. Ὑπάρχουν καὶ θὰ ἐνταθοῦν αἱ ἐσωκομματικαί σας ἀντιθέσεις, διότι ὅταν προσποιῆσθε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, δύο παλαιὰ Κόμματα νὰ μονοπωλήσητε τὴν ἐξουσίαν, δὲν ὑπάρχει ἠθικὴ πολιτικὴ βάσις εἰς τὸ σχέδιον καὶ κατ’ ἀνάγκην ἀνοίγεται ὁ ἀσκὸς τῶν προσωπικῶν καὶ κομματικῶν ἀντιθέσεων καὶ τῶν ἰδιαιτέρων οἰκονομικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ σᾶς ἐπιτρέψουν νὰ προχωρήσητε ὅσο νομίζετε, μὲ αὐτὴν τὴν ἀγαστὴν σύμπνοιαν, διὰ νὰ καταποντίσητε τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πέραν αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἕκαστον ἐκ τῶν συμμετεχόντων εἰς τὴν συμμαχίαν κομμάτων, ὑπάρχει καὶ κἄτι περισσότερον. Νομίζω ὅτι ὅσοι θελήσουν σοβαρῶς νὰ μελετήσουν τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν ἀπὸ τοῦ 1940, θὰ διαπιστώσουν τὴν δύναμιν ἀντιστάσεως ποὺ ἐξεδήλωσεν εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς καὶ θὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι τὸ σχέδιον δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτύχῃ, διότι κἄποιος ἀπὸ τοὺς συνεταίρους ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἐκλογικὴν αὐτὴν ἀναμέτρησιν θὰ καταβυθισθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ δυνάμεις τῆς Δημοκρατίας, αἱ ὁποῖαι ἐκφράζουν ἐν προκειμένῳ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εὕρουν τὸν δρόμον ἐκεῖνον διὰ τοῦ ὁποίου ἕνα ἀπὸ τοὺς δύο συνωμότας, δὲν ἔχει σημασίαν ποῖον ἀπὸ τοὺς δύο, θὰ τὸν καταβυθίσουν. Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι ὅτι θὰ καταβυθισθοῦν καὶ οἱ δύο, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἕνας θὰ καταβυθισθῇ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουν τὸ μοίρασμα τῆς ἐξουσίας, ἢ τὴν μονοπώλησιν τῆς ἐξουσίας δὲν θὰ ἐπιτύχουν διότι αὐτὸ εἶναι ἡ θέλησις καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπικρατοῦσαν τὰ λεγόμενα ἱπποτικὰ ἤθη. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ ἐποχὴ ἐκείνη ἦτο ἐποχὴ ἀθλιότητος, ἀλλὰ εἶχε ὡρισμένας ἠθικὰς ἀρχὰς καὶ ὅταν εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅταν ἐχάνοντο μάχαι, οἱ ἡττηθέντες εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ εἴπουν, διότι αὐτὸς ἦτο ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἐμάχοντο καὶ ἐπολιτεύοντο, τὰ πάντα ἀπεκλείσθησαν πλὴν τῆς τιμῆς. Ἀτυχῶς διὰ τοὺς ἡττωμένους τῆς ἐπερχομένης ἐκλογικῆς μάχης τοὺς ἤδη ἡττηθέντας ἠθικῶς, δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὔτε αὐτὸ τὸ δικαίωμα, δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ εἴπουν ὅτι ἐχάσαμε τὰ πάντα πλὴν τῆς τιμῆς. Διότι καθ’ ὃν τρόπον κατεσκευάσθη τὸ νομοθέτημα καθ’ ὃν τρόπον προσεπάθησαν ἀκόμη περισσότερον νὰ τὸ προσαρμόσουν εἰς τὴν πολιτικήν των μικρότητα, δὲν θὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπουν οὔτε αὐτό. Ἤλθατε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς μίαν ριζικὴν ἀντίθεσιν μὲ ἀρετὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὑπάρχει τὸ ρωμέϊκο φιλότιμο. Δὲν πρόκειται νὰ τὸ καταλύσητε. Θὰ τὸ εὕρητε νὰ ἀντιτάσσηται εἰς πᾶν βῆμα τοῦ ἐκλογικοῦ σας ἀγῶνος. Εἶναι λεβέντης ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Καὶ ἐὰν εἶναι κἄτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ποὺ θαυμάζεται ἐπάνω ἀπὸ ὅλας τὰς ἀρετάς, αὐτὸ εἶναι ἡ λεβεντιά. Αὐτὴν τὴν καταπατήσατε, ἤλθατε εἰς ἀντίθεσιν, ἐγίνατε μικρόψυχοι, καὶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω τὴν φράσιν, χωρὶς διαμαρτυρίας, ἐγίνατε μικροκατεργαρέοι τῆς μικροπολιτικῆς. Μὲ αὐτὸ τὸ νόμισμα θὰ σᾶς πληρώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀριστερᾶς). (Θόρυβος).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, δὲν εἶναι δυνατὸν τοιαῦται φράσεις νὰ λέγωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μπακοπούλου. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ. Α. Σχινᾶς καὶ Μ. Πέσπας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν λέγουσι ΝΑΙ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ΟΧΙ. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα):

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα):

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 235. Εἶπον ΝΑΙ 172 καὶ ΟΧΙ 63. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἐγένετο ἀποδεκτή. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, γίνεται δεκτὴ ἡ παράγραφος 3, ὡς ἐτροποποιήθη;

§152Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν τροπολογίαν. Ἔχω πράγματι καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἀποτελεῖ ἱστορικὴν ἀνάγκην ὅπως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐπιβιοῦν τῆς ἐκλογικῆς δοκιμασίας. Κατόπιν τούτου καὶ ἐπειδὴ νομίζω ὅτι πράγματι παραμένει ἓν παράθυρον καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον, παρ’ ὅλας τὰς κατοχυρώσεις τοῦ νόμου, νὰ μὴ μετάσχῃ τῆς βʹ κατανομῆς, προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ἐξαιρετικῶς, δεδομένου ὅτι ἀποτελεῖ ἱστορικὴν ἀνάγκην καὶ ἐθνικὴν ἐπιταγὴν ὅπως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπιβιώσῃ πολιτικῶς, ἀναγκαστικῶς μετέχῃ τοῦτο τῆς βʹ κατανομῆς ἂν συγκεντρώσῃ τὸ 7% τῶν ψήφων, ἀποκλειομένων ἄλλων Κομμάτων, συγκεντρούντων τυχὸν ποσοστὸν μέχρι 24.99%, ἢ συνασπισμῶν συγκεντρούντων 39,99%. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία σας, κύριε Λυμπέρη, δὲν εἶναι σοβαρὰ καὶ δὲν προάγει τὴν σοβαρότητα τῆς ἀποστολῆς σας ἐδῶ. Δὲν ἔχει περιεχόμενον.

§154Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Τὴν σοβαρότητα τῆς ἀποστολῆς τοῦ Κοινοβουλίου τὴν ἔχασαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνωμοτοῦν ἐναντίον τοῦ λαοῦ. (Θόρυβος – κωδωνοκρουσίαι).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ περιφρουρήσω τὴν σοβαρότητα τῆς αἰθούσης καὶ τοῦ Σώματος. Ἡ τροπολογία σας δὲν ἔχει περιεχόμενον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἐδάφιον...

§156Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη μία τροπολογία τοῦ κ. Λυμπέρη, ἡ ὁποία εἶναι σοβαρωτάτη.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς μᾶς ἐπιβάλλει καὶ κἄποιαν σοβαρότητα.

§158Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅταν, κύριε Πρόεδρε, ἡ σοβαρότης τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῶν θεσμῶν διεσαλεύθη καὶ διεταράχθη καθ’ ὃν τρόπον διεσαλεύθη καὶ κατὰ τὴν διαδικασίαν πρῶτον καὶ δεύτερον κατὰ τὰς διατάξεις τὰς οὐσιαστικὰς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, δὲν εἶναι δυνατὸν μία τροπολογία, ἡ ὁποία δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ σχίζῃ τὸ ἀπόστημα καὶ νὰ δεικνύῃ τὰς πραγματικὰς ἐπιδιώξεις ὅλων τῶν τροπολογιῶν καὶ ὅλων τῶν ἕως τώρα ἄρθρων, παραγράφων καὶ διατάξεων, νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς στερουμένη σοβαρότητος πρῶτον. Δεύτερον δέ, οὐδεμία τοῦ Κανονισμοῦ διάταξις ἐπιτρέπει εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ παραβλέπῃ τροπολογίαν ὑποβληθεῖσαν νομοτύπως καὶ ὑποστηριζομένην ὑπὸ ἑνὸς ἔστω βουλευτοῦ, κρίνων αὐτὸς ἂν εἶναι σοβαρὰ ἢ ὄχι, τὴν κρίσιν θὰ τὴν ἐκφέρῃ τὸ Σῶμα καὶ ὄχι ὁ θόρυβος.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, ἐγὼ ἤθελον νὰ σεβασθῶμεν ὅλοι τὸ Σῶμα καὶ τὴν ἀποστολήν μας. Ἐφ’ ὅσον ἐπιμένετε ὁρίστε, οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λυμπέρη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Θόρυβος, φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ὅτι δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ τροπολογία. Φωναὶ καὶ ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν τῶν διαφόρων Κομμάτων).

§160Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§161Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§163Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφωνοῦμεν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας λαμβάνει ἡ πλειοψηφία. Δὲν εἶναι, ὅμως, ἐπιτετραμμένον εἰς κανένα νὰ ὑποβιβάζῃ τὸ κῦρος καὶ τὴν σοβαρότητα τῆς συζητήσεως καὶ τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος καὶ φωναὶ ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι παράδοξον ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσας ἡμέρας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, χωρὶς ἐγὼ ποτὲ νὰ τοὺς διακόψω, ὡμίλουν ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, νομίζουν ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μὲ ἀποστερήσουν τοῦ λόγου. Ἂν πιστεύουν πράγματι εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διεκήρυσσον ἐπὶ τόσας ἑσπέρας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἂν πράγματι ὁρμῶνται ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν φορὰν θὰ εἴπω. Ὑποστηρίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ μᾶς ἀρέσουν αἱ ἀποφάσεις τὰς ὁποίας λαμβάνει ἡ Βουλή, δὲν εἶναι, ὅμως, ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποβιβάζωμεν τὴν σοβαρότητα τῆς συζητήσεως. Ὁρίζει ρητὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, πρῶτον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεις διατυπωμέναι κατὰ τρόπον ὑβριστικόν. Ὁρίζει ἐπίσης ἄλλη διάταξις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγεται πρότασις πρὸς ψήφισιν ἐφ’ ὅσον ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἡ πρότασις ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀντίκειται εἰς ἀμφοτέρας τὰς διατάξεις αὐτάς. Ἀντίκειται ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη, εἰς τὴν διάταξιν ἡ ὁποία ὁρίζει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεις συντεταγμέναι κατὰ τρόπον ἀνοίκειον καὶ προσβλητικόν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ κανεὶς ὅτι πρότασις ἡ ὁποία ἐμφανίζεται λέγουσα ὅτι τὸ τάδε Κόμμα, οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὐτό, θὰ μετάσχῃ ἢ δὲν θὰ μετάσχῃ εἰς τὴν κατανομήν, θὰ πάρῃ ἢ δὲν θὰ πάρῃ ἕδρας ἂν συγκεντρώσῃ ὡρισμένα ποσοστὰ ἐκ τῶν προτέρων καθωριζόμενα διὰ τοῦ νόμου. Ἀποτελεῖ αὐτὸ προσβολὴν λεγόμενον κατὰ οἱουδήποτε Κόμματος. Καὶ ἀντίκειται ἡ πρότασις αὕτη εἰς ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν πρότασις ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα. Καὶ ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα ἀναμφισβητήτως πρότασις ὁρίζουσα ὅτι οἱονδήποτε Κόμμα, ἐκ τῶν προτέρων, ἀνεξαρτήτως τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν θὰ τοῦ δώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν, θὰ λάβῃ ἕδρας ἐκ τῆς κατανομῆς τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν. Κύριοι βουλευταί, ἠμπορεῖ νὰ διαφωνῇ κανεὶς μὲ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως νὰ παραβιάσῃ θεμελιώδεις ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι βασίζουν τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Δὲν ἔλαβον τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, παρὰ μόνον ἐξ ἀφορμῆς ὡρισμένων λεπτομερειακῶν διατάξεων καὶ ἐπ’ αὐτῶν μόνον μὲ διακοπὰς πρὸς τοὺς ρήτορας ἢ πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὅσων ἐλέγοντο ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Τὸ νομοσχέδιον, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, νὰ εἴπω τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὅτι ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν δημοκρατικὴν ἀρχήν. (Φωναὶ καὶ θόρυβος ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς πτέρυγος). Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω...

§164Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν ἠξεύρομεν ἀνάγνωσιν;

§165Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Ζάκκα, δὲν σᾶς διέκοψα ποτὲ καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι συνάδελφος τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Ζάκκα, ἐνόμισεν ἐπιτετραμμένον δι’ ἑαυτόν, νὰ κατέλθῃ εἰς τὴν μέθοδον τοῦ θορύβου, διὰ νὰ μή μὲ ἀφήσῃ νὰ ἀκουσθῶ.

§166Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὄχι, ἀλλὰ νὰ σέβεσθε τοὺς ἄλλους.

§167Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Χαίρω πολύ, διότι ἀναγνωρίζετε ὅτι ἐσφάλατε. Λέγω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν δημοκρατικὴν ἀρχήν, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν καθορίζει ἐκ τῶν προτέρων ποῖος θὰ ἐκλεγῇ ἢ ποῖος δὲν θὰ ἐκλεγῇ, ἀλλὰ καθορίζει τὰς προϋποθέσεις βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἐκλεγοῦν ὅσοι θὰ συγκεντρώσουν διὰ τῆς ψήφου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὰς προϋποθέσεις τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ ψηφιζόμενος ἐκλογικὸς νόμος. Καὶ ὅταν ἕνα σύστημα καθορίζῃ διὰ νόμου τὰς προϋποθέσεις τὰς ὁποίας πρέπει νὰ συγκεντρώσῃ οἱονδήποτε Κόμμα ἢ οἱοσδήποτε ὑποψήφιος διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐκλεγῇ, διὰ νὰ θεωρηθῇ ἐκλεγεὶς βουλευτὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ ὅτι στερεῖται τῆς ἐννοίας τῆς δημοκρατικότητος. Ἀλλὰ αὐτὰ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν πρότασις, ἡ ὁποία παραβιάζει ἀμφοτέρας τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§168Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Γαληνέ.

§170Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέμα πρῶτον, εἰς τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει διάταξις ἡ ὁποία διορίζει βουλευτὰς τοὺς διατελέσαντας Πρωθυπουργούς, Ἀρχηγούς. Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος, εἶναι συνταγματικὴ ἡ διάταξις αὐτή; Καὶ εἰς ποῖον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος βασίζεται; (Φωναὶ καὶ θόρυβος ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Κύριε Πρόεδρε, ἐρωτῶ ἀρκετὰ σαφῶς καὶ νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ ἐπικαλεσθῶ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, νὰ ἀκουσθῶ. Ἐρωτῶ, λοιπόν, αἱ διατάξεις αὐταὶ εἰς ποῖον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος στηρίζονται; Θέμα δεύτερον, κύριε Πρόεδρε. Ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Λυμπέρη οὐδόλως ἀφίσταται τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Εἶναι ἐνδεχόμενον τοῦτο νὰ συμβῇ. Ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ ἀποτελέσματα τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν, 47% ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ ἂν δώσητε 39% εἰς τὴν Ἕνωσιν μᾶς κάμνουν 86%. Μένουν 14% διὰ νὰ τὰ μοιράσουν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ἑπομένως, κύριε Πρόεδρε, μὲ 7% νὰ μετάσχῃ τῆς δευτέρας κατανομῆς. Ἡμεῖς ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, προτείνομεν τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτάσεως. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων. Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, λέγει ὅτι: «Ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὸ παραδεκτὸν ἢ μὴ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ἐὰν βουλευτής τις φρονῇ ὅτι ἡ ὑπὸ συζήτησιν πρότασις ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, προβάλλει τὸ ἀπαράδεκτον, ἐρωτᾶται δὲ ἡ Βουλὴ περὶ τούτου. Τὸ ἀπαράδεκτον δύναται νὰ προβάλῃ οἴκοθεν καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς». Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 63 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ Πρόεδρος δικαιοῦται νὰ μὴ δεχθῇ καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀνάπτυξιν προτάσεων τροπολογιῶν, ἢ προσθέτων ἄρθρων συντεταγμένων διὰ φράσεων ἀπρεπῶν, δύναται δὲ καὶ νὰ ἀρνηθῇ νὰ θέσῃ ταῦτα εἰς ψηφοφορίαν. Ἐπιμένοντος τοῦ βουλευτοῦ, ὁ Πρόεδρος ἐρωτᾷ τὴν Βουλήν, αὕτη δὲ ἀποφασίζει ἀσυζητητί, δι’ ἀναστάσεως». Συνεπῶς ἐφ’ ὅσον προὐβλήθη ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις εἶναι ἀπαράδεκτος καθ’ ὅσον ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, ὀρθῶς προβάλλεται τὸ ἀπαράδεκτον καὶ δέον νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως αὐτῆς. Οἱ συμφωνοῦντες μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ θεωρεῖ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν ἀπαράδεκτον. Ἐπίσης, οἱ παραδεχόμενοι τὴν παράγραφον 3 ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως γίνεται δεκτὴ ἡ παράγραφος 3, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν παράγραφον 4.

§174Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἐδαφίου 2, θὰ πρέπει νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «ἀνεξαρτήτως συγκεντρωθεισῶν ψήφων». Ἐπίσης, εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τῆς ἰδίας παραγράφου θὰ πρέπει τὸ «45%», νὰ ἀντικατασταθῇ μὲ τὸ «40%», μετὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς προηγουμένης τροπολογίας.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτό, κύριε συνάδελφε οἴκοθεν νοεῖται.

§176Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω, ὅπως προστεθῇ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ τὰς Ἐφορευτικὰς Ἐπιτροπάς, νὰ δύναται νὰ προσληφθῇ εἷς μαθηματικὸς καὶ εἷς ἀλχημιστὴς διὰ τὴν ἑρμηνείαν καὶ ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης, διότι νομίζω, ὅτι ἄλλως θὰ καταστῇ δύσκολον ἡ διάταξις αὕτη νὰ ἐφαρμοσθῇ. Δηλαδή, τὸ δικαστήριον θὰ χρειασθῇ τεχνικοὺς συμβούλους, ἀλχημιστὰς καὶ μαθηματικούς.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκταὶ αἱ παράγραφοι 4 καὶ 5;

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκταί, δεκταί.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ παράγραφοι 4 καὶ 5 ἐγένοντο δεκταί.

§180Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὅπως μετὰ τὰς παραγράφους ταύτας προστεθῇ ὡς αὐτοτελὲς ἄρθρον ἡ ἑξῆς τροπολογία μου: «Ἡ παράγραφος 6 τοῦ ἄρθρου 79 τοῦ ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου..... (ἀναγινώσκει).....».

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπακοπούλου ὅπως ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἑτέρα τροπολογία τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὅπως τεθοῦν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον ὡς παράγραφοι 6 καὶ 7 τὰ ἑξῆς: «Παράγραφος 6, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος θεωρεῖται, ὅτι ἀποτελεῖ συνασπισμὸν...... (ἀναγινώσκει)......».

§183Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, κατατίθεται ἐπιτροχάδην καὶ κατὰ τρόπον ἀδίστακτον τροπολογία σοβαρωτάτη. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μείνῃ ἀπαθής. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν υἱοθετῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Εἶναι παρατηρητὴς ἀπαθὴς ὅλων αὐτῶν τῶν τεκταινομένων; Κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὅταν ὑποβάλλεται τροπολογία, πρέπει νὰ λάβῃ θέσιν ἡ Κυβέρνησις. Ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν λαμβάνῃ θέσιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας καὶ πῶς δικαιολογεῖ τὴν συμπαράστασίν της εἰς αὐτὸ τὸ τερατούργημα ποὺ γίνεται ἐδῶ μέσα εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡ. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§185Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀπαντήσῃ;

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ὅτι ὑποχρεοῦται κανεὶς νὰ ἀπαντᾷ ὅταν ἐρωτᾶται. Τοιαύτη ὑποχρέωσις ἀπαντήσεως δὲν ὑπάρχει.

§187Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος προηγουμένως.

§188Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μὴ θορυβῆσθε καὶ μὴ ἀνησυχῆτε. Ἐὰν ὄχι κατὰ κατάχρησιν λεκτικοῦ ἀλλὰ ἀντιγράφοντες καὶ ἐπαναλαμβάνοντες ὅσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐλέχθησαν τὸ 1951 περὶ τῆς ἠπίας ἐκείνης ἐνισχύσεως τῆς ἀναλογικῆς 17% καὶ 20%, ὅπου ρήτορες κοινοβουλευτικώτατοι καὶ ἡγέται ἐχαρακτήρισαν ὡς κλοπὴν ψήφων, ἀνεξαρτήτως τῶν διατάξεων, ὅπως ἡ πρὸ ὀλίγου ψηφισθεῖσα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, βιασμοῦ τῶν λαϊκῶν θελήσεων, ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε ἀθεμιτουργίας πολιτικῆς, ἡ ὁποία τυχὸν ἤθελε συντελεσθῆ, οὔτε ὡς ἄμυνα δὲν πρόκειται τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα θὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς σκολιὰς διατάξεις τοῦ νόμου, νὰ θέσουν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ τὴν ἀπάτην οὔτε ὡς ἄμυναν ἐναντίον ὅλων αὐτῶν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐμφανισθῶμεν ὡς ἓν Κόμμα, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἴμεθα περισσότερα τοῦ ἑνὸς Κόμματος, ζητοῦντες τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ. Μὴ ἀνησυχῆτε, θὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ γίνῃ. Θέλω, ὅμως, νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουν ἔτι περισσότερον τὴν ἔκπτωσιν τῆς πολιτικῆς τάξεως εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ἔχομεν εἰς τὸ ἄρθρον 6 κἄτι τι ποὺ ἀποτελεῖ ἀληθινὸ διαμάντι, ἀληθινὸ ἀριστούργημα: «Θεωρεῖται ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅτι ἀποτελεῖ συνασπισμὸν Κομμάτων ἡ συμμετοχὴ ὑποψηφίων εἴς τινα συνδυασμὸν Κόμματος ὅπερ ἦτο αὐτοτελὲς κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς καθ’ ἣν ἐπῆλθεν ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς Συνόδου». Θαυμαστὸν ὄντως καλλιτέχνημα, συνταγματικότητος παραδεκτῶς εἰσαγομένης. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ διαφορᾶς προσωπικῆς, δὲν ἐπρόκειτο περὶ διαφορᾶς συμπτωματικῆς, ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ βαθείας ἀντιθέσεως μεταξὺ τῶν αὐτοτελῶς κατελθόντων ὑπὸ τὴν σημαίαν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως βεβαίως, Κόμματος Φιλελευθέρων καὶ Κόμματος τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Εἶχον ἀνταλλαγῆ μάλιστα κατὰ καιροὺς μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν δύο Κομμάτων καὶ βαρύτατοι χαρακτηρισμοὶ καὶ ὁ ἕνας εἶπεν εἰς βάρος τοῦ ἄλλου τὸ γνωστὸν ὑπὸ τοῦ Ἱπποκλείδη λεχθὲν περὶ τῶν Κλαζομενίων...

§189Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας, κύριε συνάδελφε.

§190Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶμαι ἐντὸς τῆς τροπολογίας. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ δύο Κόμματα συνεχωνεύθησαν...

§191Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μαθήματα δὲν δεχόμεθα ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιοῦ.

§192Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸν ἐδέχθητε κἄποτε...

§193Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ποτέ. (Φωναὶ — κωδωνοκρουσίαι).

§194Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. ..... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Κωδωνοκρουσίαι).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λυμπέρη εἶναι λυπηρόν, διότι ὁ Κανονισμὸς δὲν μοῦ δίδει περισσότερα δικαιώματα, ἐφ’ ὅσον ἔχετε τόσον παρεκτραπῆ.

§196Η. ΗΛΙΟΥ. Αὐτὰ τὰ δύο Κόμματα συνεχωνεύθησαν εἰς τὴν προηγουμένην Σύνοδον. Δι’ αὐτὸ ἠμπορεῖ ἐὰν ἓν Κόμμα συγχωνευθῆ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον λ. χ. τὸ Κόμμα τοῦ κ. Κανελλοπούλου μὲ τοῦ κ. Τσαλδάρη, ἀποτελεῖ συνασπισμόν. Δὲν ἐπιμένομεν νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων συνασπισμός, διότι συνεχωνεύθησαν κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον, τοὺς φθάνει τὸ φράγμα τοῦ 25%, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθοῦν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν αὐτὰ τὰ διαμάντια τῆς συνταγματικῆς ἰσότητος. Τέλος ὑπάρχει καὶ ἡ παράγραφος 7, ἡ ὁποία πράγματι δημιουργεῖ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Ὅ,τι καὶ νὰ ψηφίσητε κύριοι, καὶ μὲ οἱανδήποτε πλειοψηφίαν, τὸ ἄρθρον 73 τοῦ Συντάγματος ἱδρύει καὶ καθιστᾶ ἀποκλειστικὸν δικαστὴν τῶν ἐκλογῶν τὸ ἐξ Ἀρεοπαγιτῶν καὶ Συμβούλων τῆς Ἐπικρατείας συγκείμενον Ἑνδεκαμελὲς Εἰδικὸν Δικαστήριον. Τί θὰ πῇ λ. χ. ἐὰν εἶναι συνασπισμὸς συγκεκαλυμμένος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ πρόκειται νὰ γίνῃ ἀπὸ ἕνα Κόμμα, ἀλλὰ τί θὰ πῇ ὅτι εἶμαι συγκεκαλυμμένος συνασπισμὸς ὑπὸ μορφὴν ἑνὸς Κόμματος; Δὲν ἀποτελεῖ αὐτὸ προσὸν ἐκλογῆς ἢ μὴ ἐκλογῆς εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν; Ἡ ἁρμοδιότης ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον, τὸ Ἐκλογοδικεῖον, τὸ συνερχόμενον μετὰ τὴν διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν, διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν. Πέραν τούτου, θὰ ἤθελον, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρῶτον θὰ ἠδύνατο ἐνδεχομένως νὰ ἔχετε ὄχι δικαιολογίαν, ὑποθέτω, ἀλλὰ κατανόησιν ἐκ μέρους οἱουδήποτε τρίτου, ὡς πολιτικὰ Κόμματα περὶ τοῦ ἰδίου συμφέροντος φροντίζοντα. Ἀφήσατε τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν καὶ μὴ τὴν ἐμπλέκετε καὶ μὴ τὴν ἀναμιγνύετε εἰς τὸν κομματικὸν φατριασμὸν διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου. Ἀφήσατε τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν ἔξω ἀπὸ αὐτὸν τὸν θόρυβον. Μὴ συμβάλλετε εἰς χρεωκοπίαν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἡ ὁποία θεωρῶ πολὺ ἀμφίβολον ὅτι θὰ δεχθῇ νὰ ὑποκαταστήσῃ τὸν λαὸν καὶ νὰ διευκολύνῃ τὰ Κόμματα ποὺ ἐπιδιώκουν, παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, νὰ λάβουν ἐντολάς.

§197Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 73 τοῦ Συντάγματος δὲν λέγει τίποτε ἀπὸ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἡλιοῦ. Τὸ ἄρθρον 73 λέγει τοῦτο: «Ἡ ἐξέλεγξις καὶ..... (ἀναγινώσκει)......».

§198Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν καὶ ἀκόμη καὶ ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἄρθρου, ὁ κ. Ἡλιοῦ καὶ ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς πτέρυγος ἐκείνης ὡμίλησαν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος προσπαθεῖ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην κάθεται δῆθεν ἡ ἀθώα περιστερά, ἡ περιστερὰ τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ ἀπὸ τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν μας κάθηνται αἱ περιστεραὶ τῆς ὑποκρισίας. Εἶμαι, ἐν τούτοις, πεπεισμένος καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀντίστροφοι οἱ ρόλοι καὶ ὅτι ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἔρχεται μόνον ἡ ὑποκρισία. Κύριε Πρόεδρε, ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ τῶν τροπολογιῶν; Νὰ τονώσῃ, κυρίως, τὰ ἀνεξάρτητα Κόμματα καὶ ν’ ἀποφύγῃ τοὺς συνασπισμούς. Ἰδοὺ ἡ ρόδος, ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα. Ἠκούσαμεν ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔπεσεν εἰς τὸ 14%, εἰς τὸ 12%, εἰς τὸ 10%. Ἄρα ἄλλος ἔχει τὰ μεγάλα ποσοστὰ ἅτινα προβλέπει ὁ νόμος. Ἂν ἠμπορεῖτε, λοιπόν, κύριοι ἂς κατέλθῃ καὶ τὸ Κόμμα σας, ὡς ἀνεξάρτητον, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ μπῇ καὶ αὐτὸ εἰς τὴν δευτέραν κατανομήν. Ἀλλὰ δὲν τολμᾶτε. Δὲν τολμᾶτε, διότι ἡ πρόθεσίς σας εἶναι μόνον καὶ μόνον νὰ δημιουργήσητε ἐντυπώσεις. Ἠκούσαμεν ὅλους τοὺς ρήτορας, οἱ ὁποῖοι παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ λέγουν ὅτι τὸ 35% δὲν τοὺς φοβίζει, οὔτε καὶ τὸ 40%, διότι θὰ τὸ περάσουν καὶ αὐτὸ καὶ θὰ πλησιάσουν τὸ 50%. Ἐν τούτοις, τρομοκρατημένοι καταψηφίζουν τὴν τροπολογίαν, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι οὔτε τὸ 35% θὰ πλησιάσουν. Ἀλλά, κύριοι, μία εἶναι ἡ πρόθεσίς σας εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν συζήτησιν: Ἡ πρόθεσις ἦτο νὰ ἐκμεταλλευθῆτε τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁ νόμος. Ὁ νόμος ὀρθῶς ζητεῖ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ ἰδεολογικαὶ πανσπερμίαι εἰς συνασπισμοὺς ἐκτεινομένους ἀπὸ τὴν ἀκροτάτην φασιστικὴν Δεξιάν, μέχρι τὴν ἀκροτάτην Κομμουνιστικὴν Ἀριστερὰν καὶ νὰ τονώσῃ τὰ αὐτοτελῆ Κόμματα. Ἂν τολμᾷ ἡ Ε.Δ.Α., ἐπαναλαμβάνω, ἂν πιστεύῃ ὅτι ἔχει τὴν δύναμιν, ἂς κατέλθῃ μόνη της εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ἂς δοκιμάσῃ. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ δὲν τολμᾷ. Καὶ τὸ μόνον τὸ ὁποῖον τολμᾷ εἶναι νὰ παρελαύνουν ὅλοι οἱ ρήτορές της ἐπὶ τοῦ βήματος, διὰ νὰ γραφοῦν αὐτὰ εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ νὰ δημιουργηθοῦν ἐντυπώσεις, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὄπισθεν αὐτῶν πραγματικότης.

§199Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ ν’ ἀπευθύνω εἰς τὸν κ. Ἀβέρωφ εὐχαριστίας ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διότι ἐλησμόνησεν ὅτι ἀπὸ διετίας καὶ πλέον μετεστάθμευσεν αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει πανσπερμία ἰδεολογιῶν. Ὑπάρχει ἡ ἰδεολογία τῆς ὑποτελείας καὶ ἡ ἰδεολογία τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας.

§200Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Τὴν ἰδεολογίαν τῆς ἀνεξαρτησίας τὴν διατυπώνουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου ἐπολέμησαν, διὰ νὰ διατηρήσουν τὴν ἀνεξαρτησίαν ἐναντίον ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπεῖτε σεῖς οἱ ἴδιοι. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§201Η. ΗΛΙΟΥ. (Προσπαθεῖ νὰ ὁμιλήσῃ).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἀπηντήσατε. Ἀφήσατε, παρακαλῶ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος, ἔχει τὸν λόγον.

§203Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προσεδόθη ἀπὸ ὡρισμένας πλευρὰς ὀξύτης εἰς τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ συγκαλυφθῇ ἡ οὐσία τοῦ συζητουμένου θέματος. Ἡ οὐσία τοῦ συζητουμένου θέματος εἶναι ὅτι ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν σήμερον θέλει νὰ ἐμποδίσῃ, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀναλογικῆς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ πλειοψηφικοῦ, τὴν κοινὴν ἐμφάνισιν Κομμάτων. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἰσχύει ἡ ἀναλογική, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι ἔχουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὀφείλουν νὰ ἔχουν τὸ θάρρος καὶ τὴν γενναιότητα, νὰ ἔχουν τὴν εἰλικρίνειαν νὰ ἐμφανισθοῦν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐντελῶς μόνοι. Διότι ἂν δὲν ἔχουν λόγον νὰ εἶναι μόνοι ἂς παύσουν νὰ εἶναι κεχωρισμένα Κόμματα καὶ νὰ ζητήσουν τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἡ πρᾶξις τῆς πολιτικῆς διαλύσεως, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὑποκρύπτεται ἡ ἐπιθυμία νὰ διασφαλισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ δυνατότης τῆς ἐμφανίσεως μιᾶς συγκεκαλυμμένης συμπράξεως ἢ μιᾶς συμπράξεως ἡ ὁποία ἀποκρύπτει τὰς πηγὰς τῶν δυνάμεων ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀναλογικῆς, εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως δημοκρατικῆς ἰδεολογίας κἄτι τὸ ἀπαράδεκτον. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι εἰς τὰς ἰδικάς μου συνηθείας νὰ ἐπιθυμῶ νὰ προσδίδω εἰς τὴν συζήτησιν ὀξύτητα, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπεζητήθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς νὰ ἀποκρυβῇ ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος, ὀφείλομεν νὰ διακηρύξωμεν ποῦ ἔγκειται ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος. Ἡμεῖς, ὡς Κόμμα Φιλελευθέρων, ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Ἂν εἶναι ἀληθῆ ὅσα ἰσχυρίζονται οἱ ἐπικριταὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἰδοὺ ἡ ὁδὸς ἰδιὰ νὰ βαδίσουν πρὸς τὴν νίκην. Ἀλλ’ ἀσχάλλουν, διότι γνωρίζουν ὅτι τὸ νομοσχέδιον, πράγματι, ἐπιζητεῖ τὴν καθ’ ἕκαστον ἐμφάνισιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι ἀποτελοῦν κεχωρισμένα Κόμματα. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει μίαν μακρὰν ἱστορίαν, τόσον μακράν, ὥστε νὰ ἀνάγεται εἰς χρονικὰς περιόδους διὰ τὰς ὁποίας ἔχουν παύσει νὰ ὑφίστανται αἱ ἀντιθέσεις, αἱ ὁποῖαι χωρίζουν τὴν Βουλήν. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὴν πνοὴν τοῦ μεγάλου του ἱδρυτοῦ καὶ ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἐμφανιζόμενον καὶ διεκδικοῦν μόνον τὴν ἐξουσίαν, θὰ ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, δῆθεν, νομίζουν ὅτι θὰ ἐπιτύχουν οἱ ἀντίπαλοί του. Ἀλλὰ διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι — καὶ διὰ τοῦτο μάχονται μὲ τόσον πεῖσμα — ἀπολύτως βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχουν. Καὶ ἕνα εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς ὀξύτητος τῆς συζητήσεως. Ἡ πεποίθησις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐπιχειρήσουν ἀπαραδέκτους συμμαχίας, ὅτι δὲν ἀπολαμβάνουν ἀπὸ τοῦδε τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§204Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ τροπολογία ἡ ὁποία ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν περὶ συνεργαζομένων Κομμάτων, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἔχει ὡρισμένον καὶ ἀμέσως παρατηρούμενον καὶ σημειούμενον σκοπόν. Σκοπὸς τῆς τροπολογίας ταύτης εἶναι κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐξαναγκασθοῦν τὰ διάφορα πρόσωπα καὶ Κόμματα νὰ συμπτυχθοῦν πρὸς τὰ Κόμματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνωμότησαν διὰ νὰ συντρίψουν ὅλας τὰς ροπὰς καὶ τὰς τάσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσαμεν καινοφανεῖς θεωρίας ἀπὸ τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος κ. συνάδελφον. Μᾶς εἶπεν ὅτι εὐθέως ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος εἶναι νὰ πειθαναγκάσῃ τὰ Κόμματα καθ’ ἕκαστα νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν ἐκλογικὴν μάχην κατὰ μόνας, ὥστε νὰ ἀποδειχθῇ ποία εἶναι ἡ δύναμις ἑνὸς ἑκάστου καὶ ποίαν ἐκτίμησιν ἔχει ἕκαστον Κόμμα παρὰ τῷ λαῷ. Ἐὰν τοιούτους σκοποὺς εἶχε τὸ νομοθέτημα, δὲν εἶχον οἱ κύριοι αὐτοὶ καὶ τὰ Κόμματά των τίποτε ἄλλο νὰ κάμουν παρὰ νὰ κατέλθουν εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ὁπότε θὰ ἀντελαμβάνοντο εἰς ποίαν κατάπτωσιν ὡδήγησαν τὸ ἱστορικὸν Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον, Κόμμα, δὲν εἶναι κτῆμα τους ἀλλ’ ἦτο Κόμμα τῶν ἀγωνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν σήμερον τὰς προοδευτικὰς δυνάμεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκείνας αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται πέραν τῆς πτέρυγος αὐτῆς. Δὲν εἶναι, λοιπόν, οὔτε ἠθικῶς, οὔτε πολιτικῶς, οὔτε ἀνθρωπίνως ἐπιτετραμμένον, οὔτε δεχόμεθα μίαν τοιαύτην στάσιν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ 1935 ἔκαμον τοὺς Εἰσαγγελεῖς, ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐνστερνισθῆ τὰς ἀρχὰς ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Καὶ τοῦτο τὸ γνωρίζει κάλλιστα ὁ κ. Παπανδρέου. Δὲν θὰ ξεχάσῃ ποτὲ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι τὸ Κόμμα τοῦ ὁποίου σήμερον παρουσιάζονται Ἡρακλεῖς ἐδέχθη τὰ πλήγματά τους κατὰ καὶ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν, μὲ δήλωσιν, ἡ ὁποία ἔλεγε: «ἀποδοκιμάζομεν τὸ ἐθνοκτόνον κίνημα».

§205Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἱστορίαν θὰ κάμωμεν, κύριε Πρόεδρε;

§206Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Σεῖς δὲν ἔχετε ψῆφον, εἶσθε νεκρὸς βουλευτής.

§207Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Τὰ ἀποτελέσματα δείχνουν ποῖος εἶσθε σεῖς καὶ ποῖος εἶμαι ἐγώ.

§208Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Εἶσαι ἐλεύθερος ἀνελεύθερος. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι. Ὁ κ. Ταλιαδούρης ὁμιλεῖ χειρονομῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀποκατασταθῇ ἡσυχία. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν. Κύριε Ταλιαδούρη, καθῆστε.

§210Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Εἶχον τὴν ἐπιθυμίαν νὰ κρατήσω τὴν ἀγόρευσίν μου εἰς ἐπίπεδον ἠθικῶς καὶ πολιτικῶς ἐπιτετραμμένον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ ἀπαντήσω εἰς διακοπὰς βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἔπαυσε νὰ ἔχῃ γνώμην καὶ νὰ διερμηνεύῃ τὴν ἐντολὴν τῶν ψηφοφόρων του ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε συάδελφε, αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ εἴπητε σεῖς. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ὕβριν δι’ ἕνα βουλευτήν, διότι δὲν δύνασθε νὰ λέγετε ὅτι δὲν ἐκπροσωπεῖ κανένα. Ὅλοι ἔχουν ἐκλεγῆ ὑπὸ τοῦ λαοῦ καὶ ὅλοι τὸν ἐκπροσωποῦμεν. Προχωρήσατε εἰς τὸ θέμα σας.

§212Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Εἶναι ἡ πίστις μου, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὁ ψηφίσας καὶ ὁ εὑρισκόμενος κάτω ἀπὸ τὴν σημαίαν τοῦ ἱστορικοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἐφαντάζετο ὅτι θὰ διεστρεβλώνετο ἡ φωνή του καὶ ἡ γνώμη του μέσα εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε βουλευταί του νὰ ἀπεμπολοῦν τὸ βασικόν του δικαίωμα, τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζῃ ἐλευθέρως καὶ ἀβιάστως. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ ὁ ψηφοφόρος αὐτὸς ὅτι οἱ βουλευταί του ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου θὰ ἐψήφιζαν νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ κατασυνέτριβε τὸ ἱερὸν συνταγματικόν του δικαίωμα ἡ ψῆφος του νὰ εἶναι ἴση μὲ τὴν ψῆφον τῶν ἄλλων πολιτῶν. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). (Ὁ κ. Γιαννιδάκης ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος).

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριε συνάδελφε, εἶναι χειρότερον.

§214Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κάθησε κάτω σύ. (Νέος θόρυβος).

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, καθήσατε εἰς τὴν θέσιν σας καὶ ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ, διότι θὰ ἀναγκασθῶ νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§216Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ τὴν διακοπὴν αὐτήν, διότι ἐστράφη ἐναντίον ὅλων τῶν βουλευτῶν τοῦ Κόμματος τῶ Φιλελευθέρων, Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν νὰ ἀνήκω. Δὲν εἶναι ἀκριβές, κύριε συνάδελφε, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ὅτι ἡμεῖς παρεβιάσαμεν τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐτίμησε διὰ τῆς ψήφου του καὶ ὅτι ἐστερήθημεν τῆς ἐλευθέρας μας γνώμης. Παρηκολουθήσατε καὶ σεῖς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ὅλας τὰς συζητήσεις καὶ εἴδατε ὅτι πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἐξέθεσαν διαφόρους ἀπόψεις καὶ εἰς πολλὰς ψηφοφορίας ἦλθον εἰς ἀντίθεσιν καὶ μὲ τὴν ἡγεσίαν μας. Δὲν ἠμπορεῖτε, λοιπόν, νὰ λέγετε ὅτι οἱ βουλευταὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐλησμόνησαν τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν εἶχον.

§217Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θεωρῶ πράγματι ὑποχρέωσίν μου νὰ τονίσω ὅτι ὄντως παρουσιάσθησαν τινὲς ἐξ ὑμῶν οἱ ὁποῖοι ἔδειξαν νὰ ἔχουν μίαν συνέπειαν πολιτικήν. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ὡρισμένοι ἐξ ὑμῶν ἐκράτησαν τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ κρατήσουν.

§218ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Γιαννιδάκη, δὲν θέλομεν νὰ μᾶς ἀπονείμητε εὔσημα.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννιδάκη, σᾶς παρεκάλεσα νὰ μὴ προκαλῆτε, διὰ τοῦ τρόπου τῶν ἐκφράσεών σας, τοὺς συναδέλφους σας καὶ δημιουργοῦνται ὀξύτητες καὶ ἐπεισόδια.

§220Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Λέγω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεραμύνονται τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδίστασαν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν σήμερον μέρος τῆς ἡγεσίας τοῦ ἱστορικοῦ τούτου Κόμματος, δὲν ἐδίστασαν νὰ σπεύσουν νὰ καλυφθοῦν ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ διὰ νὰ ἐκλεγοῦν βουλευταί. Τότε ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἦτο πολιτικῶς καὶ ἠθικῶς ἐπιτετραμμένη. Τότε ἡ πρᾶξις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχε καμμίαν συνέπειαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν σταδιοδρομίαν τοῦ ἀτόμου. Ἦτο εὐπρεπής, ἦτο συνήθης, ἦτο ἐπιτετραμμένη. (Χειροκροτήματα ἐκ μέρους τῆς Ἀριστερᾶς). Σήμερον, ὅμως, ἡ πρᾶξις αὐτὴ διὰ τῆς παρούσης τροπολογίας θεωρεῖται παράνομος καὶ ἀπαγορεύεται. Θεωρεῖται συγκάλυψις συνεργασίας Κομμάτων καὶ ἀπαγορεύεται. Πότε, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, εἴχομεν συνέπειαν, ὡς Βουλή, τότε ἢ σήμερον; Καὶ ἐὰν μὲν εἴχομεν τότε, νὰ διακηρύξητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι δὲν γνωρίζομεν τί ἐπράττομεν καὶ τώρα εὑρήκαμεν τὸν δρόμον μας. Ἐγώ, ὅμως, σᾶς λέγω, σὰν ἄνθρωπος προερχόμενος ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἠγωνίσθην καὶ χάριν τοῦ ὁποίου κατεδικάσθην εἰς θάνατον, ὅτι τώρα ἐχάσατε τὸν δρόμον σας, καὶ ὅτι ἡ μάχη ἡ πολιτικὴ ἀσφαλῶς θὰ διεξαχθῇ μεταξὺ τῶν Κομμάτων τῶν φορέων τῶν ροπῶν τῶν δημοκρατικῶν, δηλαδὴ μεταξὺ τῶν Κομμάτων πέραν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς Δεξιᾶς, δηλαδὴ τῆς Ε.Ρ.Ε. Διότι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει μίαν κατὰ περίεργον τρόπον ἀσυνέπειαν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο ἀπόψε, παρὰ ψάλλει τὸ κύκνειον ᾆσμα τοῦ Κόμματός του ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα). Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι παρέσυρεν, ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν καταστροφήν, ὄχι μόνον τὸν ἑαυτόν του, διότι ἄλλωστε εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ἐπίστευσε ποτέ του εἰς τίποτε. (Διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Θὰ σᾶς ἀφαιρέσω τὸν λόγον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμνετε προσωπικὴν ἐπίθεσιν. (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§222Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ. (Διαμαρτυρίαι).

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννιδάκη, ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. (Διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§224Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νὰ μάθετε νὰ φέρεσθε. (Διαμαρτυρίαι —κωδωνοκρουσίαι).

§225Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, κτυπᾶ συγχρόνως τὴν χεῖρα).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννιδάκη, ἀφήσατε τὰ κτυπήματα ἐπὶ τοῦ βήματος. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§227Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε κάτω, κύριε Τοσουνίδη. Νὰ λείπουν τὰ ἐπεισόδια. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ τελειώσῃ. Ἀνεκλήθη εἰς τὴν τάξιν ὑπ’ ἐμοῦ. (Διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§229Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀνακαλέσῃ.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννιδάκη, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμνετε προσωπικὴν ἐπίθεσιν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. (Διαμαρτυρίαι).

§231Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ρήτωρ ἐκτρέπεται εἰς ὕβρεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀκούονται οὔτε εἰς τὰ πεζοδρόμια, καὶ τὸ Προεδρεῖον, δυστυχῶς, δὲν ἔχει τὰ δικαιώματα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν στοιχειωδῶς εὐπρεπῆ ὁδόν, τοῦ ὑπομιμνήσκομεν τὸ «ἐκ στόματος κοράκου κρὰ ἐξελεύσεται» καὶ δεύτερον «ὄνος μὲ ἐλάκτισε κἀγὼ ἀντιλακτίσω». (Διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρεῖτε, κύριε Γιαννιδάκη. Ἔχετε ἀνακληθῆ εἰς τὴν τάξιν.

§233Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου. (Διαμαρτυρίαι — θόρυβος).

§234Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. .... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννόπουλε, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ ζητήσητε τὸν λόγον ἀπὸ ἐμέ. Σεῖς, ὁ τόσον ἤρεμος ἄνθρωπος, τί ἐπάθατε ἀπόψε;

§236Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι..... (Θόρυβος —κωδωνοκρουσίαι).

§237Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριε Γιαννόπουλε. Κύριε Γιαννιδάκη, τελειώνετε, ἐπὶ τέλους. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος. Κάμνετε προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Αὐτοὶ δὲν εἶναι λόγοι δι’ ἡμᾶς. Δὲν εἶναι Βουλὴ αὐτό, κύριε Γιαννιδάκη. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον, κύριε Γιαννιδάκη. (Διαμαρτυρίαι —κωδωνοκρουσίαι).

§239Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἡ συμπεριφορά σας... (Διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§240Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Δὲν ἔχετε εὐθύτητα ἐκ παιδικῆς ἡλικίας....

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ τοῦ ἀπαντᾶτε. Ἀφήσατε νὰ τελειώσῃ. Θὰ εἶχε τελειώσει, ἄνευ διακοπῶν. (Διαμαρτυρίαι — κωδωνοκρουσίαι).

§242Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Ἐδῶ κατήντησεν ἀλητεία.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννιδάκη, ἐπανέλθετε ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς εὐπρεπείας.

§244Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι καὶ ἡ πιὸ ἀθώα ἔκφρασις κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας, δημιουργεῖ διαμαρτυρίας, διὰ τῶν ὁποίων ἀποβλέπεται εἰς τὸ νὰ πνιγῇ ἡ φωνή, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκούσουν οἱ Ἕλληνες ψηφοφόροι καὶ νὰ μάθουν, ὅτι ψηφίζοντες αὔριον οἱ πολλοὶ θὰ φέρουν ὀλίγους βουλευτάς, καὶ οἱ ὀλίγοι θὰ φέρουν πολλούς. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν ὅλοι τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζουν ἀλλὰ ἡ ψῆφος ὅλων τῶν Ἑλλήνων δὲν εἶναι ἴση μεταξύ των. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακαλύψωμεν τὴν ψυχικὴν δύναμιν τοῦ Ἕλληνος πολίτου, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη καὶ ἀγωνίζεται καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, καὶ εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ εἰς τὸ βουνόν.....

§245Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ πᾶμε καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ βουνὸ αὐτὴν τὴν φοράν.

§246Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Δὲν ἔχετε κότσια...... (Θόρυβος —κωδωνοκρουσίαι).

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, κύριε Λυμπέρη, ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§248Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. .. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λυμπέρη, λυποῦμαι ὅτι δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ σᾶς ἀποβάλω ἀπὸ τὴν αἴθουσαν. Λυποῦμαι πολὺ διὰ λογαριασμόν σας. Δὲν εἶναι διαγωγὴ βουλευτοῦ αὑτή, κύριε Λυμπέρη. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἐκβάλω τῆς αἰθούσης. Ὁ νέος Κανονισμὸς θὰ τὸ προβλέπῃ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Τελειώνετε, ἐπὶ τέλους, κύριε Γιαννιδάκη. Μᾶς ἐτρελλάνατε.

§250Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἐπιβάλατε τὴν τάξιν, διὰ νὰ τελειώσω. Ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀπευθύνω ἔκκλησιν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ὁ ὁμιλῶν δὲν εἶναι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐσεβάσθησαν τοὺς θεσμοὺς τῆς Πατρίδος, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι καὶ τοὺς θεσμοὺς ἐσεβάσθησαν καὶ προσέφερον, ὅ,τι ἠδύναντο νὰ προσφέρουν κατὰ καιροὺς ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, παρὰ νὰ πιστεύωμεν ἀπολύτως, ὅτι ὅλοι ὑμεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ μετανοήσητε κἄποτε διὰ τὴν πρᾶξιν σας αὐτήν. Πιστεύω ἀκόμη, ὅτι μὲ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ἠρχίσατε, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δημιουργήσητε ἕνα νέον διχασμόν, ὅπως τὸ 1916–1920. Τὸ καταλογίζω τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς εἰς βάρος καὶ σᾶς καταγγέλλω ὡς ἐνόχους ἔναντι τῆς Πατρίδος καὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ ἐνόχους ἔναντι τῆς Πατρίδος καὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος. Τὸν ἀγῶνα τὸν δεχόμεθα ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ τὸν κερδίσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἐστρέψατε τὰ δεσμά σας.

§251Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Διαμαντόπουλε.

§253Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Λυμπέρης εἶπεν ὅτι εἶμαι γνωστὸς ἀπὸ τὴν κατοχήν. Παρακαλῶ τὸν κ. Λυμπέρην νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ ἠξεύρει εἰς βάρος μου ἀπὸ τὴν κατοχήν, ἄλλως τὸν θεωρῶ συκοφάντην.

§254Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤθελον νὰ θίξω τὸν κ. Διαμαντόπουλον. Εἶπον ὅτι ἡμεῖς κατὰ τὴν κατοχὴν ἐβγήκαμε εἰς τὰ βουνά, ἐνῷ αὐτὸς δὲν εἶχε κότσια καὶ ἔμεινεν εἰς τὴν πόλιν.

§255Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται ὁ κ. συνάδελφος νὰ διαστρέψῃ τὴν ἀλήθειαν. Νὰ μοῦ ἀποδείξῃ ὅτι δὲν ἔχω ἐθνικὴν δρᾶσιν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§257Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς συζητουμένης τροπολογίας τοῦ κ. Μπακοπούλου, τὴν ὁποίαν δὲν ὑπεστήριξεν ὁ ἴδιος, διότι φαίνεται ὅτι καὶ ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων γίνεται κατανοητὸν ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος, προκειμένου περὶ τροπολογιῶν αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸ παρὸν νομοσχέδιον, δύναται νὰ τὰς ὑπογράφῃ ἀλλὰ δὲν θὰ πρέπει νὰ τὰς ὑπερασπίζῃ, διότι θεωρεῖται ὁ κάκιστος τῶν ὑπερασπιστῶν τῶν τροπολογιῶν ποὺ ὑποβάλλονται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἀπεδείχθη ἀπὸ συναδέλφους, ὅτι ἡ τροπολογία εἶναι ἀντισυνταγματικὴ καὶ ὅτι ἐν συνεχείᾳ μετὰ τὰς ἐκλογὰς οἱανδήποτε ἐπίδρασιν καὶ ἐὰν ἔχῃ ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, θὰ δώσῃ ἀφορμὴν διὰ νὰ κληθῇ νὰ κρίνῃ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Περαιτέρω ἀπεδείχθη, ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως οὐσίας ἡ τροπολογία αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἐγγίζει ὅρια τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν παραδεκτὰ ἠθικῶς. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἠθέλησε νὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλὴν εἰς τὸ τί συνίσταται ἡ οὐσία τῆς τροπολογίας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ νομοσχεδίου. Ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ οὐσία τῆς τροπολογίας ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι δίδεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ κατέλθῃ αὐτοτελῶς εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ διεκδικήσῃ τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ἀτύχημα εἶναι ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν κατέρχεται αὐτοτελῶς, κατέρχεται ὑποτελές, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ φαυλοκρατικοῦ αὐτοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἐὰν ἤθελε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ οἱονδήποτε ἄλλο Κόμμα νὰ κατέλθῃ αὐτοτελῶς εἰς τὰς ἐκλογάς, τότε θὰ ὑπεστήριζε τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα καὶ ὄχι τὸ συζητούμενον φαυλοκρατικὸν νομοσχέδιον. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτῆς τῆς τροπολογίας ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἰσχυρίσθη ὅτι ἐὰν αὐτὴ προτείνεται, τοῦτο γίνεται διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν ἀπαράδεκτοι συμπράξεις. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι θλιβερὸν ὅτι τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, τὸ ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Θ. Τσάτσος προσωπικῶς καὶ ὅταν εἶναι μέλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Αὐτὴν τὴν σύμπραξιν τὴν ὁποίαν σήμερον ὁ κ. Θ. Τσάτσος τὴν θεωρεῖ ἀπαράδεκτον, πρὸ δύο ἐτῶν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὴν ἐθεώρει ἀπολύτως θεμιτὴν καὶ ἐν ὀνόματι τῆς συμπράξεως αὐτῆς ἐπεδίωξε νὰ καταλάβῃ καὶ τὴν ἐξουσίαν. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος, τότε, δὲν περιωρίσθη εἰς τὴν σύμπραξιν τοῦ Κόμματός του μετὰ τῶν ἄλλων Κομμάτων καὶ τῆς Ε.Δ.Α. ἀλλὰ καὶ προσωπικῶς, ἐπεδίωξε νὰ ἐπιτύχῃ, εἰς τὸ πλαστὸν τῆς ἀρχῆς τῆς συμπράξεως, καὶ προσωπικὰ πολιτικὰ ἀτομικὰ ὀφέλη. Τὸ Κόμμα τὸ ἰδικόν μας, οὐδέποτε ἀνέμιξεν προσωπικὰ ζητήματα ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Θ. Τσάτσος μόνος του προκαλῶν, ἐπιδιώκει τὴν ἐξήγησιν εὐχαρίστως τοῦ τὴν δίδομεν. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος εἶναι βουλευτὴς τοῦ Χολαργοῦ, ἐπεδίωξε νὰ ἔχῃ ψήφους ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν καὶ τὰς ἔλαβεν ἀπὸ τὴν περιοχὴν Χολαργοῦ. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε...

§258Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶσθε ἐν τάξει, κύριε Πρόεδρε, θέλετε νὰ τὰ ἀκούητε αὐτά. Ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ἐκτὸς θέματος.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ.

§260Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν τὴν τροπολογίαν αὐτήν, τόσον τὸ Κόμμα τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅσον καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐπιδιώκουν τὴν καταδολίευσιν τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§262Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς

Ε.Δ.Α....

§263Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ

Κ.Κ.Ε.

§264Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. εἶπεν ὅτι δὲν δικαιοῦμαι οὔτε ὡς Φιλελεύθερος, ἀλλὰ οὔτε προσωπικῶς νὰ ἐπικρίνω τὴν συνεργασίαν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος θέλει νὰ ἀποφύγῃ. Διατηρῶν τὴν συνήθειαν τῆς ἠρέμου συζητήσεως θὰ τοῦ εἴπω πρῶτον μίαν ἀντίρρησιν καθαρῶς μεθοδολογικήν. Κύριοι εἶπον καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας μου καὶ ὁσάκις ὡμίλησα περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ὅτι τὸ θέμα τῶν συμπράξεων τίθεται κατὰ διάφορον τρόπον ἐφαρμόζεται τὸ πλειοψηφικὸν καὶ κατὰ διάφορον τρόπον ὁσάκις ἐφαρμόζεται ἡ ἀναλογική. Ἠθέλησεν ἢ νὰ τὸ ἀποσιωπήσῃ ἢ δὲν τὸ κατενόησε. Ἓν ἐκ τῶν δύο συμβαίνει. Μοῦ εἶναι ἀδιάφορον τί. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμπραξιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Τώρα ἔρχομαι εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἰδικήν μου ἀνικανότητα, νὰ ἐπικρίνω, διότι εἶμαι, ὡς εἶπε, βουλευτὴς Χολαργοῦ. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, διὰ νὰ κρίνητε μὲ ποῖα ἠθικὰ ὅπλα καὶ μὲ ποῖα ἠθικὰ κριτήρια γίνεται μία προσπάθεια, ἡ ὁποία — δὲν θέλω νὰ τὴν χαρακτηρίσω μὲ λέξεις βαρείας — ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἀπαράδεκτος μεταξὺ ἀνδρῶν καὶ ἀνδρῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν γενναιότητα (Χειροκροτήματα). Κύριοι, εἰς τὸν Χολαργὸν ἐψήφισαν τὴν Δημοκρατικὴν Ἕνωσιν, νομίζω, 300 ψηφοφόροι. Καὶ τὸ σύνολον ἐὰν προήρχετο ἀπὸ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Δ.Α., τὸ ὁποῖον ἀρνοῦμαι νὰ δεχθῶ, δὲν θὰ ἦτο εἰς θέσιν ὄχι νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀποτυχίαν μου, εἰς ἐπιτυχίαν, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὴν σειρὰν τῆς ἐπιτυχίας μου καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Καὶ ἐν ἐπιγνώσει ὅτι προκαλεῖ μίαν ψευδῆ ἐντύπωσιν, ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ λέγει ὅτι στεροῦμαι τοῦ δικαιώματος νὰ ὁμιλῶ, διότι εἶμαι, δῆθεν, βουλευτὴς Χολαργοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ποιότης τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζεται ἡ πτέρυξ αὐτὴ καὶ ἡ ποιότης αὐτὴ πρέπει νὰ καταστῇ προμήνυμα δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ συνεργασθοῦν μὲ τὴν Ε.Δ.Α., διὰ νὰ γνωρίζουν τὶ τοὺς ἀναμένει. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν, ἔχει ἕκαστος ἐξ ἡμῶν μίαν ἱστορίαν καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν ἦτο δυνατὸν μία κατηγορία τοιούτου ποιοῦ νὰ μὲ θίξῃ, τοὐναντίον μοῦ ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς ὑμᾶς καὶ νὰ ὑπογραμμίσω μίαν ἠθικὴν πτυχὴν τοῦ διεξαγομένου πολιτικοῦ ἀγῶνος, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ διαφύγῃ τῆς προσοχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§265Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικὸν ζήτημα δὲν ὑπάρχει. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§267Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀφοῦ ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Τσάτσον, ὁ ὁποῖος ὡμίλησεν ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος, καὶ ἐστράφη περὶ τῶν ὅσων ἐγὼ διετύπωσα, καὶ ἐστράφη μάλιστα καθ’ ὃν τρόπον ἐστράφη, χαρακτηρίσας, ὡς εἶπεν.....

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ μοῦ εἴπητε πῶς θὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Ὁ Πρόεδρος κρίνει ἐὰν ὑπάρχῃ προσωπικὸν ζήτημα. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα μεταξὺ τοῦ κ. Τσάτσου καὶ ὑμῶν, ὑπῆρξε μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Τσάτσου καὶ ἔληξε τὸ ἐπεισόδιον. Ἐὰν ὁ κ. βουλευτὴς ἐπιμένη, κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα;

§269ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τούτου, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ὁ κ. Α. Γιαννόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§271Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προηγουμένη τροπολογία καὶ ἡ ὑπὸ κρίσιν τροπολογία, αἱ δύο αὐταὶ ἀδίστακτοι τροπολογίαι, μαρτυροῦν κατὰ τρόπον ἐξόφθαλμον τὴν ἀναξιότητα καὶ τὴν ἀνικανότητα τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τῶν Κομμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐνεπνεύσθησαν...... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Γιαννόπουλε, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§273Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. ..... (δὲν ἠκούσθη).

§274Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἢ θὰ τὴν ἐπιβάλωμεν ἡμεῖς.

§275Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ, κύριε Πρόεδρε.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν, διότι ἐξεφράσθητε κατὰ τρόπον ἀπρεπῆ καὶ νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά.

§277Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. ... (Δὲν ἀκούεται λόγῳ τοῦ θορύβου).

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννόπουλε, σᾶς παρακαλῶ, χάριν ὑμῶν, νὰ ἀνακαλέσητε τὴν ἀπρεπῆ αὐτὴν φράσιν. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσητε.

§279Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑποκύψω εἰς φωνασκίας καὶ ἐκβιασμούς.

§280Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποτελῶ μέλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὡς μέλος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, δὲν δέχομαι οἱονδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ μεταχειρίζεται τὴν γλῶσσαν τῶν ἀλητῶν. Πρόκειται περὶ ἀλητῶν. Εἶναι ἀπαράδεκτα αὐτὰ τὰ πράγματα.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴδατε ποῦ καταλήγομεν;

§282Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Δὲν τὸ ἀνέχομαι, οὔτε ὡς ἄτομον, οὔτε ὡς βουλευτὴς καὶ ὀφείλετε νὰ προστατεύσητε τὴν Βουλήν.

§283Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. ..... (δὲν ἠκούσθη).

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννόπουλε, δὲν ἔχετε τὸν λόγον, ἐὰν δὲν ἀνακαλέσητε.

§285Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννόπουλε, ἂν δὲν ἀνακαλέσητε, θὰ ἐφαρμόσω τὴν ἐξαιρετικὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ ἐγερθῶ τῆς θέσεώς μου, θὰ σᾶς καλέσω ὅπως δώσητε ἐξηγήσεις καὶ ἐὰν ἀνακληθῆτε ἡ ἀνάκλησις θὰ κοινοποιηθῇ εἰς ὅλον τὸν Νομόν σας. Σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε τὰς ἐξηγήσεις.

§287Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ φωνασκίας καὶ μὲ ἀπειλάς, οὔτε εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Τούμπας νὰ ὁμιλῇ περὶ ἀλητῶν, διότι αὐτὴ ἡ φράσις ἀνήκει εἰς τὸν κ. Τούμπαν καὶ ὄχι εἰς ἐμέ. Δὲν εἶχον πρόθεσιν νὰ θίξω προσωπικῶς κανένα. Τὸ λεχθὲν παρ’ ἐμοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀξία ἡγεσία, δὲν εἶναι ὕβρις κατὰ οὐδενός. Ὁ δὲ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κατ’ ἐπανάληψιν ἔχει ὁμιλήσει ἀπὸ τοῦ βήματος περὶ ἀναξιότητος τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Δὲν εἶμαι ὁ μόνος ποὺ ἐξεφράσθην κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν εἶχον πρόθεσιν νὰ θίξω προσωπικῶς κανένα, ἀλλὰ εἶχον τὸ θάρρος νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου διὰ τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε τώρα.

§289Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ δώσω ἔκτασιν εἰς τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Τούμπας.

§290Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὑποτίθεται ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν πρῶτον νὰ εἴμεθα εὐπρεπεῖς πρὸς ἑαυτούς, δεύτερον εὐπρεπεῖς πρὸς ἀλλήλους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδίδωνται τοιοῦτοι χαρακτηρισμοὶ ἐναντίον ἡγετῶν λευκανθέντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος. Εἶναι ἀπαράδεκτον τοῦτο προκειμένου περὶ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἔχω ἡγέτας τὸν κ. Παπανδρέου καὶ τὸν κ. Βενιζέλον καὶ θεωρῶ ὅτι θὰ εἶναι μείωσις καὶ ἀτομική μου ἐὰν δεχθῶ μίαν ὕβριν ἀπευθυνομένην πρὸς τοὺς ἡγέτας. Ἐπίσης, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἀντίθετον πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννόπουλος κατὰ τρόπον κοινοβουλευτικόν, ἀνῄρεσε τὰ ὅσα εἶπε.

§292Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία πραγματικὰ ἀποτελεῖ συνωμοσίαν....

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν συνωμοσία;

§294Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν τίποτα, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸν τὸν ἀθέμιτον ἀνταγωνισμὸν Ε. Ρ.Ε. — Φιλελευθέρων, τὸν καταγγέλομεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἠξεύρει νὰ τιμωρῇ. Ἀλλὰ μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν ἓν ἄλλο πρᾶγμα. Κατετέθη ἓν νομοσχέδιον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὑποβάλλονται τροπολογίαι καὶ τίθενται εἰς ψηφοφορίαν. Καὶ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα καὶ τὸ Σύνταγμα πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ ποίαν θέσιν λαμβάνει ἔναντι τῶν τροπολογιῶν, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. Αὕτη ἡ σιωπὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀντισυνταγματικὴ καὶ ἀντικοινοβουλευτική. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ θέσιν διὰ νὰ ἠξεύρῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μπακοπούλου. Ὑπεβλήθη πρότασις ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Μ. Πίσπας. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπακοπούλου, ὡς ἀνεγνώσθη, λέγουσι ΝΑΙ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ΟΧΙ. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα):

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα):

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 227. Εἶπον ΝΑΙ 182 καὶ ΟΧΙ 55. Συνεπῶς, κύριοι βουλευταί, ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μπακοπούλου. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 ἐν τῷ συνόλῳ του, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη;

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, δεκτόν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, τὸ ἄρθρον 5 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη. Ἐγένετο ἐπίσης δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6. Τὰ ἄρθρα 7, 8, ἐγένοντο δεκτὰ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν. Ἐπίσης ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10.

§299Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἄρθρον 11, κύριε Πρόεδρε, θὰ πρέπει νὰ τεθῇ ἡ τροπολογία μου περὶ τῆς ψήφου τοῦ Στρατοῦ.

§300Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς μὲ τὴν ψῆφον τοῦ Στρατοῦ, προτείνεται ἡ ἑξῆς τροπολογία: «.... (ἀναγινώσκει) ....».

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ δευτέρα παράγραφος τῆς τροπολογίας ταύτης προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ κυρίου Μπακοπούλου, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «.......... (ἀναγινώσκει) .................».

§302Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ δευτέρα παράγραφος δὲν προτείνεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§303Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὡς εἶναι διατυπωμένη ἡ δευτέρα παράγραφος παίρνει πολὺ νερό. Νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ σημάνῃ διάλυσιν τοῦ στρατοῦ. Παρακαλῶ νὰ μείνῃ ἡ διατύπωσις ὡς τὴν ἀνέγνωσεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§304Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον οἱ στρατιωτικοὶ ὑπηρετοῦν ἐντὸς τῆς ἐκλογικῆς των περιφερείας, θὰ εἶναι δυνατὸν μὲ μίαν τρίωρον ἄδειαν νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ χωριό των καὶ νὰ ψηφίσουν.

§305Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔτσι ὁ Δ)τὴς τῆς μονάδος θὰ δύναται νὰ δίδῃ ἄδειαν ὅπου θέλει.

§306Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 2, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀποτελεῖ πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως. Συνιστῶ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισίν της, διότι γνωρίζετε αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν εἶναι ἐν ἐπιφυλακῇ καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν ἀδείας ἔστω καὶ ὀλίγων ὡρῶν διὰ νὰ μεταβοῦν νὰ ψηφίσουν οἱ στρατιῶται, ὅταν μάλιστα πρόκειται νὰ ἐξέλθουν τῆς πόλεως εἰς τὴν ὁποίαν ὑπηρετοῦν. Θὰ παρεκάλουν τὸ Σῶμα νὰ σεβασθῇ μίαν παράδοσιν, ἡ ὁποία ἰσχύει ἐπὶ ἕνα αἰῶνα καὶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ διὰ τὴν ψήφισιν τῆς 2ας παραγράφου. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ὅτι θὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τάξιν τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν. Μεταξὺ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα τῆς χρειάζονται εἶναι καὶ αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις. Φρονῶ συνεπῶς ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ προσθέσωμε διάταξιν, ἕνεκα τῆς ὁποίας αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις θὰ στερηθοῦν ἔστω καὶ μέρος τῶν ἀνδρῶν ἐπὶ ὡρισμένας ὥρας διὰ νὰ ψηφίσουν.

§307Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ, ἂν ἡ τροπολογία αὐτὴ ἔχῃ ψηφισθῆ ἢ ὄχι.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι μόνον ἡ πρώτη παράγραφος ἐψηφίσθη.

§309Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, θεωροῦμεν τοὺς στρατιωτικοὺς ἡγήτορας ὡς ἀνθρώπους ἀσυνειδήτους, τότε οἱ ἐνδοιασμοὶ θὰ εἶχον λόγον. Νομίζω ὅμως, ἔχομεν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, θὰ ἐπιτρέψουν ἐξασθένησιν τῶν μονάδων των. Εἶναι ἀβάσιμοι, συνεπῶς, οἱ φόβοι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διαλυθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ μονάδες. Εἶναι ἀδύνατον οἱοσδήποτε διοικητὴς νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ χορηγηθοῦν ἄδειαι πέραν τοῦ δέοντος, εἰς τοὺς ἄνδρας τοὺς ἰδικούς του. Ἀποκλείεται ἀπολύτως τοῦτο καὶ νομίζω ὅτι ἐκδηλοῦμεν ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης εἰς τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ, διατυποῦντες τοιαύτην ἀντίληψιν. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ὅτι οἱ διοικηταὶ τῶν μονάδων θὰ δώσουν τὰς ἀδείας τὰς ὁποίας δύνανται νὰ δώσουν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κίνδυνος διαλύσεως τῶν μονάδων.

§310Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀσφαλῶς, κύριοι βουλευταί, πρόκειται καὶ περὶ νέας παρεξηγήσεως. Ἐὰν γίνῃ δεκτὸν ὅτι πρέπει νὰ δοθοῦν ἄδειαι ὀλίγων ὡρῶν εἰς τοὺς στρατιώτας θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν ὅτι θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν τοιαῦται ἄδειαι εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς στρατιώτας, διότι ἄλλως θὰ ἔχωμεν ἀνισότητας καὶ παράπονα.

§311Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διστάζει νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ συμμερισθῶμεν τοὺς φόβους του καὶ νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασίν του.

§312Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσεν ὀρθῶς τὰ πράγματα. Ἢ δὲν θὰ δοθοῦν ἄδειαι, ἢ ἐὰν δοθοῦν, θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν εἰς ὅλους. Ἐὰν τὸ τελευταῖον δὲν συμβῇ, θὰ ἔχωμεν παράπονα καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ὀρθότερον εἶναι νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ δικαίωμα τῆς παροχῆς ἀδειῶν.

§313Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ ἰσχῦον σύστημα τῆς κατανομῆς τῶν στρατευσίμων εἰς διαφόρους μονάδας, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν πόλιν ἢ εἰς μίαν περιοχὴν νὰ ὑπάρχῃ μεγάλος ἀριθμὸς ὑπηρετούντων, καταγομένων ἐκ τῆς αὐτῆς περιοχῆς. Εἶναι ζήτημα ἐὰν εἰς μερικὰς μεγαλουπόλεις ὑπηρετῇ ἕνας πολὺ μικρὸς ἀριθμὸς ὁπλιτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τοῦ τόπου. Συνεπῶς ὁ ἐκδηλωθεὶς φόβος κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀστήρικτος.

§314Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς θὰ ὑπεστηρίζαμεν τὴν ἄποψιν ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ μὴ ψηφίζῃ ὁ στρατὸς καὶ εἴχομεν κατ’ ἐπανάληψιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσωμεν τὴν ἄποψιν αὐτήν. Διότι ὅμως διετυπώθη ἐξ ἄλλης πλευρᾶς ἡ παρατήρησις, ὅτι τὸ σύστημα τοῦ νὰ ψηφίζῃ ὁ στρατὸς διὰ καταστάσεων εἶναι δυνατὸν πολλὰς φορὰς νὰ ὁδηγήσῃ εἰς παρεξηγήσεις, συνεφωνήσαμεν ἐπὶ τῆς ἀπόψεως ὅτι δὲν θὰ ψηφίσῃ ὁ στρατὸς μὲ καταστάσεις, ἀλλὰ θὰ ψηφίσῃ ἐὰν ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἐκλογικοῦ του βιβλιαρίου ἤ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, δι’ εἰδικῶν ἀδειῶν, τὴν σκοπιμότητα τῶν ὁποίων θὰ κρίνουν οἱ ἴδιοι οἱ ἡγήτορες τῶν μονάδων. Ἔχω τὴν γνώμην, λοιπόν, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχῆς ἀδιαβλήτου τῆς ψηφοφορίας τοῦ στρατοῦ ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Παρὰ ταῦτα θὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐπωμισμένος μὲ τὴν εὐθύνην τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν, νομίζει ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ δημιουργήσῃ παρεξηγήσεις ἢ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐδημιούργουν δυσχερείας εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Δὲν νομίζω, βεβαίως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκρούεται ἡ πρότασίς μας αὐτή, διότι ὁ στρατιώτης ὅταν πηγαίνῃ εἰς τὸ χωριό του νὰ ψηφίσῃ ἀπὸ οὐδένα παρακολουθεῖται καὶ ἀπὸ οὐδένα ἐπηρεάζεται. Ἄλλωστε δὲν εἴμεθα συνεπεῖς ὅταν ἀποκλείωμεν τὴν ψηφοφορίαν τοῦ στρατοῦ μόνον λόγῳ τῶν καταστάσεων καὶ δὲν θέλομεν ἐξ ἄλλου οὔτε κατόπιν ἀδείας νὰ τοῦ ἐπιτρέψωμε νὰ ψηφίζῃ. Ἐν τούτοις δέχομαι τὴν ἄποψιν ὅτι τὸ τελευταῖο τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ παρεξηγήσεις καὶ ἀνωμαλίας εἰς τὰς μονάδας. Συνεπῶς ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία μὲ τὸ πρῶτον ἐδάφιον.

§315Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας αὐτῆς ὡς διετυπώθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἀπαραίτητον νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ψῆφος τοῦ στρατοῦ, συμφωνοῦσα μεθ’ ὑμῶν καὶ μὲ ὅλους τοὺς κυρίους βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν. Μόνον εἰς τὸν τρόπον τῆς ψηφοφορίας διεφώνησε καὶ ἐλπίζει ὅτι ἡ μέλλουσα Βουλὴ θὰ ἐξεύρῃ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ στερῇ τοὺς στρατιωτικοὺς τῆς ἀσκήσεως ἑνὸς δικαιώματος τοιαύτης σημασίας. (Χειροκροτήματα).

§316Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς διῳκήσαμεν εἰς τὸ παρελθὸν μεγάλας στρατιωτικὰς δυνάμεις, θέλομεν νὰ πληροφορήσωμεν τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς τάξεως νὰ ἔχωμε καὶ τοὺς στρατιωτικοὺς νὰ ἀφήσωμε νὰ ψηφίσουν. Τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἐὰν ἀποστέλλωμεν αὐτοὺς καὶ ψηφίζουν κατὰ δόσεις.

§317Β. ΑΝΑΣΤΑΣΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡμίλησα χθὲς δι’ ὀλίγων καὶ εἶπα ὅτι προβλέπονται ποινικαὶ κυρώσεις διὰ τοὺς μὴ ψηφίζοντας πολίτας. Διερμηνεύω ἤδη τὴν γνώμην ὅλων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι πῶς θὰ εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ πᾶνε νὰ ψηφίσουν εἰς τὸν τόπον τῆς καταγωγῆς των; Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους νὰ ψηφίσουν. Ἡ Κυριακὴ εἶναι ἡμέρα ἀργίας καὶ συνεπῶς, ἠμποροῦν νὰ πᾶνε χωρὶς νὰ ἐρωτήσουν κανένα. Πρόκειται ὅμως περὶ τῶν ὀλίγων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀπέχουν ὀλίγον περισσότερον καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τοὺς ἀρνηθῶμεν νὰ ἀσκήσουν ἕνα καθῆκον, τὴν παράλειψιν τοῦ ὁποίου ἡ Πολιτεία τιμωρεῖ ποινικῶς. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὴν περίπτωσιν αὐτῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κανὲν ἐμπόδιον εἰς τὸ νὰ διευκολύνωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι καὶ συνείδησιν ἔχουν καὶ νοημοσύνην, ὥστε νὰ γνωρίζουν τὶ κάμνουν.

§318Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τοὺς ὑπαλλήλους θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ παρατηρήσω τοῦτο: Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν μῆνα οὔτε χορηγοῦνται ἄδειαι εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ ὑπαλλήλους, αἱ δὲ τυχὸν χορηγηθεῖσαι ἀνακαλοῦνται. Ἐπειδὴ ὅμως προβλέπεται ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ διεξαχθοῦν τὴν 11ην Μαΐου, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ παρεμπίπτουν αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα, θὰ παρεκάλουν ὅπως ἡ προθεσμία αὐτὴ τῶν 30 ἡμερῶν μειωθῇ εἰς 20 ἡμέρας, ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ στρατιωτικοὺς νὰ ἑορτάσουν τὸ Πάσχα μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σχετικὸν μέτρον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη νόμου.

§320Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει ἐκ τοῦ νόμου διάταξις, ἀπαγορεύουσα τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Συνεπῶς πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἕτερος νόμος διὰ νὰ περιορισθῇ εἰς 20 ἡμέρας ἡ ἀπαγόρευσις τῆς χορηγήσεως τῶν ἀδειῶν αὐτῶν.

§321Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς ὁρισθοῦν αἱ ἐκλογαὶ διὰ τὴν 19ην Μαΐου, ὁπότε λύεται τὸ ζήτημα.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§323Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προχθὲς εἶχα κάμει μίαν πρότασιν. Ἡ δευτέρα ἡμέρα τῶν ἐκλογῶν εἶναι πραγματικὰ ἡμέρα ἀργίας, διότι ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ὅλα τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα εἶναι κλειστά. Νὰ ἐκδώσῃ, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις μίαν ἐγκύκλιον καὶ νὰ καθιερώνῃ τὴν Δευτέραν τῶν ἐκλογῶν ὡς ἡμέραν ἀργίας, ὥστε νὰ δύνανται οἱ ὑπάλληλοι νὰ πηγαίνουν εἰς τὰ χωρία των καὶ ψηφίζουν.

§324Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία παρεξήγησις μεταξὺ στρατιωτικῶν καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διατελοῦν ἐν ἀδείᾳ κατὰ τὰς 30 ἡμέρας, τὰς προηγουμένας τῶν ἐκλογῶν. Κατὰ τὴν Κυριακήν, ἡ ὁποία εἶναι ἡμέρα ἀργίας, ὁ ὑπάλληλος δὲν τελεῖ ἐν ἐπιφυλακῇ, ὡς ὁ στρατός. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀδείας, διὰ νὰ ἐξέλθῃ τοῦ χωρίου, τῆς κοινότητος ἢ τῆς πόλεως, ὅπου εἶναι ἡ ἕδρα του. Ἑπομένως δύναται νὰ μεταβῇ καὶ νὰ ψηφίσῃ, διότι δὲν ὑφίσταται ἔλεγχον, οὔτε παραβιάζει τὸν νόμον, ἐφόσον δὲν ἀπαιτεῖται ἄδεια διὰ νὰ μετακινηθῇ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀργίας, τὴν Κυριακήν. Θὰ ἐχρειάζετο ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἀπουσιάσῃ περισσότερον τοῦ 24ώρου. Τοιαύτη περίπτωσις δὲν ὑπάρχει. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιφύλαξις τῆς Κυβερνήσεως ἀπευθύνεται μόνον εἰς τοὺς ἐν ἐπιφυλακῇ εὑρισκομένους στρατιωτικούς, τῶν ὁποίων ἡ ἐπιφύλαξις θὰ διελύετο, ἐν ᾗ περιπτώσει θὰ ἐπετρέπετο ἡ χορήγησις ἀδειῶν πολυώρων.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11;

§326ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11, ἐγένετο δεκτόν. Ὁ κύριος Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§328Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου ἔχω ὑποβάλλει μίαν τροπολογίαν μετὰ τὸ ἄρθρον 11. Παρετηρήθη ὅτι ὅταν ὑποβάλλωνται ἐνστάσεις εἰς τὸ ἐκλογοδικεῖον μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἐψήφισαν εἰς τὰ Αʹ, Βʹ, Γʹ, Δʹ τμήματα 50 ψηφοφόροι κακῶς διότι δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ ψηφίσουν, ἡ δὲ ἐπιτυχία τοῦ ἐπιτυχόντος ὑποψηφίου ἦτο 48–49, κατὰ παγίαν νομολογίαν τοῦ ἐκλογοδικείου θεωρεῖται ὅτι αὐτοὶ πιθανὸν νὰ ἐψήφισαν τὸν ἐπιτυχόντα καὶ ἀκυρώνουν τὰς ἐκλογὰς εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ἐκλογικὰ τμήματα. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογὴν ὑπεβλήθησαν τοιαῦται ἐνστάσεις εἰς τὸν Νομὸν Πρεβέζης, διότι ἔγινε μία μεγάλη προσπάθεια νὰ ἀλλοιωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ Νομοῦ Πρεβέζης διὰ 350 κακῶς ψηφίσαντας καὶ ἠναγκάσθημεν ἐπὶ δύο ἑβδομάδας νὰ τρέχωμεν νὰ εὕρωμεν πιστοποιητικὰ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον χάσει τὰ πολιτικά των δικαιώματα καὶ τὰ ἐπανέκτησαν δυνάμει δικαστικῆς ἀποφάσεως κλπ. Ἐὰν δὲν εἴχομεν τὰ πιστοποιητικὰ αὐτὰ καὶ δὲν εἴχομεν λάβει ἐγκαίρως γνῶσιν τῆς ἐνστάσεως, θὰ ἠκυροῦτο ἡ ἐκλογὴ Πρεβέζης εἰς 20–30 Τμήματα. Φαντασθῆτε τί θὰ γίνῃ μὲ τὸ σύστημα αὐτό. Ἐὰν ἕνα κόμμα πάρῃ τὸ 35% μὲ 100 ψήφους ἐπὶ πλέον, ἕνας συνασπισμὸς κομμάτων καὶ ὑποβάλλω ἐγὼ ἔνστασιν εἰς τὴν Πρέβεζαν ὅτι εἰς τὸ τάδε τμῆμα ἐψήφισαν 15 κακῶς καὶ εἰς τὰς Σέρρας 17 καὶ εἰς τὴν Λάρισαν 20, θὰ γίνῃ ἐκ νέου ἡ ἐκλογὴ εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Τοῦτο μοῦ συνέβη δύο φορὰς νὰ γίνῃ ἔνστασις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος. Ὑπέβαλα τροπολογίαν ὅπως ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν παρανόμως ψηφισάντων κατανέμεται ἀναλόγως τῶν ψήφων τὰς ὁποίας ἔλαβον τὰ κόμματα. Ὁ νόμος ὁ ἐκλογικὸς ἔχει μίαν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν κατὰ τὴν διαλογὴν εἰς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα ὅταν εὑρεθοῦν ψηφοδέλτια περισσότερα τῶν ψηφισάντων τότε ἀνακατεύουν τὰ ψηφοδέλτια καὶ βγάζουν 3. Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ, διότι οἱ ἐπὶ πλέον παρανόμως ψηφίσαντες δὲν εἶναι πολλοί. Θὰ ἔπρεπε κατὰ κἄποιον τρόπον νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα. Ἢ νὰ ἀφαιρῆται ἀναλόγως τῶν ψήφων ποὺ ἔλαβεν ἕκαστος συνδυασμὸς ἢ νὰ ἀφαιροῦνται τὰ 3–4 ψηφοδέλτια ἀπὸ τὸ κάθε τμῆμα. Πάντως πρέπει νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον, διότι οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δικηγοροῦν εἰς τὸ ἐκλογοδικεῖον, γνωρίζουν ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις. Καὶ ἐπίσης εἶχα παρακαλέσει προχθές, ὅταν ὑποβάλλεται ἔνστασις νὰ κοινοποιῆται εἰς τὸν ἀμέσως ἐνδιαφερόμενον, διότι ἡ προθεσμία εἶναι ἐλαχίστη, 8 ἡμέραι, καὶ διὰ νὰ γίνῃ παρέμβασις καὶ νὰ παρουσιάσῃς τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ κάμῃς ἀντίκρουσιν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃς λάβει γνῶσιν τῆς ἐνστάσεως. Κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπέβαλα μίαν τροπολογίαν καὶ παρεκάλεσα τοὺς νομικοὺς νὰ ἐξετάσουν τὸ θέμα. Εἶναι τὸ ζήτημα σοβαρώτατον, διότι δυστυχῶς εἶναι καὶ ἡ μόνη προσφυγὴ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἡ ὁποία λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Ἅμα ἐπέτυχεν ὁ βουλευτὴς μὲ 10 ψήφους καὶ εὑρεθοῦν 12 ὅτι κακῶς ἐψήφισαν, γίνεται ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς εἰς τὰ τμήματα ποὺ ἐψήφισαν αὐτοὶ οἱ 12. Φαντασθῆτε δὲ ὑπὸ ποίας συνθήκας γίνονται αἱ νέαι ἐκλογαί, ἔχει σχηματίσει ἕνα κόμμα Κυβέρνησιν καὶ ἀνατρέπεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐὰν ἕνας πάρῃ τὴν βάσιν τοῦ 25 μὲ ὀλίγας ψήφους καὶ θὰ ἀκυρωθῇ μία ἐκλογὴ εἰς 50, 100 ἢ 200 τμήματα εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, τί θὰ γίνῃ; Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ληφθῇ μία μέριμνα.

§329Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἔχετε διατυπωμένον ἄρθρον, κύριε Χαβίνη;

§330Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπέβαλα τὴν τροπολογίαν προχθές.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ διὰ ταῦτα νὰ ἀκούσωμεν, κύριε Χαβίνη.

§332Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Προστίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 12 ἔχον οὕτω: «Τὰ ψηφοδέλτια τῶν μὴ νομίμως ψηφισάντων ἀφαιροῦνται κατ’ ἀναλογίαν ἀπὸ τὰ ψηφοδέλτια τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἕκαστος συνδυασμὸς ἢ ἀνεξάρτητος ὑποψήφιος εἰς τὸ σχετικὸν ἐκλογικὸν τμῆμα». Ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ. Π. χ. εἰς τὸ Αʹ ἐκλογικὸν τμῆμα εἶναι 10 πάρα πάνω ψηφίσαντες, ἀναλόγως θὰ ἀφαιρεθοῦν αἱ ψῆφοι αὐταὶ διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄλλως. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§334Ν. ΛΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πρεβέζης βουλευτοῦ κυρίου Χαβίνη ὑποβληθεῖσα τροπολογία, ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐὰν εἴς τινα ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἐψήφισαν πρόσωπά τινα παρανόμως, εἴτε διότι δὲν εἶχον τὸ ἐκλογικὸν δικαίωμα, εἴτε διότι δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ ψηφίσουν εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν ψήφων τῶν προσώπων τούτων ἐπηρεάζῃ τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ὢν μεγαλύτερος ἢ ἴσος πρὸς τὴν ἐπὶ πλέον διαφορὰν τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ ἐπιτυχόντες βουλευταί, ἡ ἐκλογὴ ἀκυροῦται ὑπὸ τοῦ ἐκλογοδικείου καὶ ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία. Ἡ ἀκυρωτικὴ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου στηρίζεται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Ν. Δ. 2202)1952 «περὶ ἐξελέγξεως καὶ ἐκδικάσεως τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν», καθ’ ἣν προκειμένου περὶ παραβάσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων, τὸ δικαστήριον ἀποφαίνεται ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν ὁσάκις γεννᾶται ἀμφιβολία περὶ τοῦ ἂν τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἤθελεν εἶναι τὸ αὐτὸ ἄνευ τῶν ἐλαττωμάτων τῆς ἐκλογῆς, περὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν ὁποίων πείθεται τὸ δικαστήριον. Εἰς τὴν προκειμένην δὲ περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἐψήφισαν παρανόμως ὡρισμένα πρόσωπα, ὄντως γεννᾶται ἀμφιβολία περὶ τοῦ ἂν τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ἤθελεν εἶναι τὸ αὐτό, ἐὰν δὲν ἐψήφιζον τὰ πρόσωπα ταῦτα· διότι ἐνδεχόμενον μὲν αἱ ψῆφοι αὐτῶν νὰ ἐδόθησαν ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων, ἀλλ’ ἐπίσης ἐνδεχόμενον νὰ ἐδόθησαν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων. Αἱ ψῆφοι προσώπων μὴ ἐχόντων τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφοφορεῖν εἶναι βεβαίως ἄκυροι. Ἐὰν δὲ ἦτο γνωστὸν ὑπὲρ τίνος ἐδόθησαν οἱ ψῆφοι αὐτῶν, τὸ ζήτημα θὰ ἐλύετο εὐκόλως, ἀφαιρουμένων τῶν ψήφων τούτων ἐξ ἐκείνων τῶν ὑποψηφίων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐδόθησαν, χωρὶς νὰ ἐπηρεάζουν αὗται τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς. Ἕνεκεν ὅμως τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας εἶναι ἄγνωστον ὑπὲρ τίνων ἐδόθησαν αἱ ἐν λόγῳ ψῆφοι, ἀποβαίνει δὲ πράγματι καὶ νόμῳ ἀδύνατος ἡ ἀπόδειξις τούτου. Ὅθεν τὸ προκῦπτον ζήτημα ρυθμίζεται κατὰ δύο τρόπους. αʹ) Αἱ ἄκυροι ψῆφοι ἀφαιροῦνται ἀπό τε τῶν ἐπιτυχόντων καὶ τῶν ἀποτυχόντων. Οὕτω δὲ αἱ ψῆφοι αὗται δὲν ἐπηρεάζουν τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς, διότι καὶ μετὰ τὴν τοιαύτην γενικὴν ἀφαίρεσιν ἡ μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων διαφορὰ καὶ ἡ σχετικὴ πλειοψηφία παραμένει ἀμετάβλητος. βʹ) Ἰσχύοντος τοῦ συστήματος τῆς σχετικῆς πλειονοψηφίας, ἀφαιροῦνται αἱ ἄκυροι ψῆφοι μόνον ἀπὸ τῶν ἐπιτυχόντων καὶ ἀκυροῦται ἡ ἐκλογή, ὅταν αἱ ψῆφοι αὗται καθιστῶσιν ἀμφίβολον τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν νομιμότητα τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι οἱ ὡς ἐπιτυχόντες φερόμενοι θὰ ἦσαν ἐπιτυχόντες, ἂν δὲν ἐψήφιζον τὰ εἰρημένα πρόσωπα. Τὸν δεύτερον τοῦτον τρόπον καθιέρωσεν ὁ ἡμέτερος νομοθέτης, καθ’ ὅσον εἶναι συμφωνότερος πρὸς τὴν φύσιν καὶ τὸν προορισμὸν τῆς ἐκλογῆς καὶ μᾶλλον τελεσφόρος πρὸς ἐξασφάλισιν καὶ ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθοῦς τῶν ἐκλογέων θελήσεως. Ὁ κ. Χαβίνης προτείνει νὰ ἀφαιροῦνται αἱ ἄκυροι ψῆφοι ἀπὸ ὅλα τὰ Κόμματα, ἀναλόγως τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον. Τὸ προτεινόμενον εἶναι παραπλήσιον πρὸς τὸν πρῶτον ὅτι ἀποφεύγεται ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας καὶ τὰ ἐντεῦθεν ἄτοπα. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ φρονῶ ὅτι δέον νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ ἰσχῦον σύστημα, διότι, καθ’ ἃ εἴρηται, εἶναι συμφωνότερον πρὸς τὴν φύσιν καὶ τὸν προορισμὸν τῆς ἐκλογῆς καὶ μᾶλλον τελεσφόρον ἐξασφάλισιν καὶ ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθοῦς θελήσεως τῶν ἐκλογέων. Ὁ κ. Χαβίνης προτείνει προσέτι ἵνα ἡ ὑποβαλλομένη ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς κοινοποιῆται εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἡ ἔνστασις δὲν κοινοποιεῖται εἰς τοὺς καθ’ ὧν αὕτη ἐκλεγέντας βουλευτάς. Πᾶσα ἔνστασις ἐπιδίδεται διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ ἀνακηρύξαντος τοὺς ἐκλεγέντας βουλευτὰς Πρωτοδικείου ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀνακηρύξεως. Ὁ Εἰσαγγελεὺς πέμπει τὰς ἐπιδοθείσας ἐνστάσεις μετὰ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπερ παραπέμπει τὰς ἐνστάσεις μετὰ τῶν ἐκλογικῶν ἐγγράφων εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ὡς Πρόεδρος τοῦ ἐκλογοδικείου, συντάσσει κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν περιελεύσεως τῶν ἐνστάσεων εἰς τὴν Γραμματείαν τοῦ Ἐκλογοδικείου ἔκθεμα ὁρίζον τὴν ἡμέραν καὶ ὥραν τῆς συζητήσεως ἑκάστης ἐνστάσεως. Τὸ ἔκθεμα τοιχοκολλεῖται εἰς τὸ ἀκροατήριον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ δημοσιεύεται ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ ἡ ἐκδίκασις τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, καθ’ ὧν ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις, εἶναι κατεπείγουσα, διότι δημόσιον συμφέρον ἐπιβάλλει τὴν ταχίστην λῆξιν τῆς ἐκκρεμότητος καὶ τὴν συγκρότησιν τῆς Βουλῆς διὰ τῶν νομίμως ἐκλεγέντων βουλευτῶν, ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως ἑκάστης ἐνστάσεως ὁρίζεται μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀπὸ τῆς τοιχοκολλήσεως καὶ δημοσιεύσεως τοῦ ἐκθέματος ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, συνήθως ὀλιγωτέρας τῶν δέκα. Ἐκτὸς τούτου τὸ Παράρτημα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῷ ὁποίῳ δημοσιεύεται τὸ ἔκθεμα, δὲν κυκλοφορεῖ ἀμέσως κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκδόσεώς του, ἀλλὰ πολλὰς ἡμέρας μετ’ αὐτήν. Ἕνεκα τούτου οἱ καθ’ ὧν ἡ ἔνστασις βουλευταὶ δὲν λαμβάνουν ἐγκαίρως γνῶσιν τῶν ἐνστάσεων. Οἱ ἐκλεγέντες βουλευταὶ ὀφείλουν νὰ παρακολουθοῦν τὴν ἐκλογήν των ἐξετάζοντες ἂν ὑπεβλήθη ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους αὐτῆς. Εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ μεταβαίνουν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Εἰσαγγελίας, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας διὰ νὰ ζητήσουν πληροφορίας ἂν ὑπεβλήθη ἔνστασις καὶ ἐν καταφατικῇ περιπτώσει λαμβάνουν γνῶσιν τῶν διὰ τῆς ἐνστάσεως προβαλλομένων λόγων ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς. Λαβόντες οὕτω γνῶσιν τῆς ἐνστάσεως ὀφείλουν νὰ συλλέξουν στοιχεῖα χρήσιμα πρὸς ἀντίκρουσιν αὐτῆς, νὰ ἀναζητήσουν τυχὸν ὑπάρχοντας μάρτυρας ἀνταποδείξεως καὶ ἐν γένει κανονίσουν τὰ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Αἱ ὑπολειπόμεναι ὅμως ὀλίγισται ἡμέραι ἀφ’ ἧς ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐνστάσεως μέχρι τῆς δικασίμου δὲν ἐπαρκοῦν πρὸς ἐνέργειαν τούτων. Δέον ἄρα νὰ ληφθῇ πρόνοια, ἵνα οἱ ἐκλεγόμενοι βουλευταὶ λαμβάνουν ἄμεσον γνῶσιν τῶν ὑποβαλλομένων ἐνστάσεων κατὰ τῆς ἐκλογῆς των. Φρονῶ, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι δέον νὰ θεσπισθῇ ἡ ἱκανοποίησις ἑκάστης ἐνστάσεως εἰς τοὺς καθ’ ὧν αὕτη ἐκλεγέντας βουλευτάς, ἥτις δύναται νὰ γίνηται ὑπὸ τοῦ ἐνισταμένου, ὡς ἐγίνετο ἐν Κρήτῃ κατὰ διάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ κώδικος τῆς πρώην Κρητικῆς Πολιτείας.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαβίνη, παρακαλῶ νὰ διατυπώσητε μίαν τροπολογίαν, διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ καταλήξω εἰς ἕνα ναὶ ἢ εἰς ἕνα ὄχι.

§336Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Χαβίνης, νομίζω ὅτι πράγματι πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Βουλῆς. Τὸ θέμα ρυθμίζεται κατὰ διάφορον τρόπον ὁσάκις πιστοποιῆται ὅτι ἐψήφισαν περισσότεροι ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἔχει καταγράψει ἡ Ἐπιτροπὴ ὡς ψηφίσαντας καὶ κατὰ διάφορον τρόπον ὁσάκις τὸ Ἐκλογοδικεῖον διαπιστώνῃ ὅτι ἔχουν ψηφίσει πρόσωπα μὴ δικαιούμενα ψήφου. Ἡ νομολογία ἔχει παγίως καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξαιρέσεως ἀποδεχθῆ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Χαβίνης. Ἐάν, δηλαδή, διαπιστωθῇ, ὅτι ἐψήφισαν πρόσωπα μὴ δικαιούμενα ψήφου, κρίνεται, ὅτι ὅλοι οἱ παρανόμως ψηφίσαντες, ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ ἐκλεγέντος ὑποψηφίου. Ἐνῷ, ἐὰν εὑρεθοῦν περισσότερα ψηφοδέλτια τῶν ψηφισάντων, ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀφαιρεῖ τὰ ἐπὶ πλέον ψηφοδέλτια ἐκ τοῦ σωροῦ ὑποτιθεμένου οὕτω, ὅτι ἀφαιροῦνται ἀναλόγως ἀπὸ ἕκαστον Κόμμα. Διατὶ νὰ μὴ τηρηθῇ ὁ αὐτὸς κανὼν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψήφισαν πρόσωπα μὴ δικαιούμενα ψήφου, κατανεμομένων τῶν ἀκύρων ψηφοδελτίων των εἰς Κόμματα ἀναλόγως τῆς δυνάμεώς των; Διότι, δυστυχῶς, ἡ νομολογία παγίως ἔχει δεχθῆ, ὅτι ὅλοι οἱ παρανόμως ψηφίσαντες, ἔχουν ψηφίσει ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος ὑποψηφίου.

§337Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νομοθετικῆς διατάξεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν λύσιν ἀντίθετον πρὸς τὴν νομολογίαν. Ἡ νομολογία κρίνει τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ οὐχὶ ὡς νομικὸν καὶ δύναται νὰ δώσῃ ἢ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην λύσιν. Ἐὰν δώσωμεν λύσιν νομοθετικῶς, θὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐξ ἑκάστου Κόμματος ἀφαιρεῖται ἀνάλογος ἀριθμὸς ἐγκύρων ψηφοδελτίων πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβε.

§338Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ Σώματος, διότι ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Χαβίνη, τότε θὰ εἶναι ὡς νὰ παραδεχώμεθα, ὅτι ὀρθῶς ἐψήφισαν οἱ παρανόμως ψηφίσαντες καὶ ὅτι ἀπαγορεύονται ἐνστάσεις λόγῳ κακῆς ψηφοφορίας. Νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὸν ἐπιτυχόντα ὑποψήφιον.

§339Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκω ἀπολύτως λογικὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Χαβίνη. Εἶναι, βεβαίως, εὔκολος ἡ ἀφαίρεσις τῶν ψηφοδελτίων, ἀλλὰ τί θὰ συμβῇ μὲ τοὺς σταυρούς;

§340Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δι’ αὐτὸ ὑπέβαλα τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, διὰ νὰ μελετηθῇ.

§341Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Χαβίνη, ὅπως ἡ ἔνστασις κατὰ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν κοινοποιῆται καὶ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους.

§342ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη;

§344ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 12. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§346Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, προέτεινα μίαν τροπολογίαν διὰ τοὺς δικαστικοὺς γραμματεῖς. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προχθὲς ὅτι παίρνουν ἕνα μικρὸν ἐπίδομα. Ἐξηκρίβωσα ὅτι αὐτὸ ἀφορᾷ 5 ἢ 10 ὑπαλλήλους καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ καταργήσωμεν αὐτό. Καὶ θὰ κάμω μίαν προσθήκην εἰς τὴν τροπολογίαν νὰ πάρουν μίαν μικρὰν προσαύξησιν ἐπὶ 4μηνον, διότι θὰ προπαρασκευάσουν καὶ θὰ ὀργανώσουν καὶ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς καὶ τὰς ἐπερχομένας δημοτικὰς ἐκλογάς. Ὑποβάλλω καὶ πρότασιν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας καὶ παρακαλῶ νὰ ἐνεργηθῇ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον. Προσέξατε, κύριε Παπασπύρου, τὰ νομικά σας νὰ τὰ φρεσκάρετε διότι εἶναι παρὰ τὸ Σύνταγμα ἡ πρότασίς σας.

§348Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία συνεπάγεται δαπάνας καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος πρέπει νὰ συνοδεύεται μὲ ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου περὶ τῆς δαπάνης ἡ ὁποία προκαλεῖται. Συνεπῶς εἶναι ἀπαράδεκτος λόγῳ αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐνεκρίθη διὰ νὰ ἀναληφθοῦν ὅλαι αἱ δαπάναι αἱ ἀφορῶσαι τὴν προπαρασκευὴν τῶν ἐκλογῶν, περιελήφθη καὶ ποσὸν ἀνάλογον, ὥστε ὅλοι οἱ δικαστικοὶ γραμματεῖς οἱ ὁποῖοι καθ’ ὑπερωρίας ἐργάζονται, νὰ λάβουν μίαν ἀποζημίωσιν ἀνάλογον καὶ πρόσθετον. Δὲν πρόκειται περὶ 5 ἢ 10, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Παπασπύρου, πρόκειται περὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι μετέχουν. Ἂν παραστῇ ἀνάγκη νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσόν, ὑπάρχει περιθώριον αὐξήσεως. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω, ἐπειδὴ ὑπάρχει καὶ τὸ συνταγματικὸν κώλυμα, νὰ ἀποσυρθῇ ἡ τροπολογία.

§349Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλεῖ περὶ τοῦ συνταγματικοῦ κωλύματος, χωρὶς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Βεβαίως εἶναι συμπαθὴς ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὁ κ. Παπασπύρου ἔκαμε. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι κώλυμα συνταγματικὸν δὲν ὑπάρχει. Μόνον προκειμένου περὶ συνταξιοδοτικῶν νομοσχεδίων ἢ καὶ τροπολογιῶν, ὑπάρχει κώλυμα συνταγματικὸν καὶ εἶναι προϋπόθεσις ἀναγκαία ἡ γνώμη τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Προκειμένου περὶ οἱασδήποτε ἄλλης δαπάνης εἶναι θέμα ἰντέρνα κόρπορις. Ὁ νόμος ἂν ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἰσχύει. Δὲν ἠμπορεῖ πράξεις διοικητικαὶ προερχόμεναι ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν νὰ μὴ ἰσχύουν. Τὸ θέμα ἔχει πολλάκις ἐξετασθῆ καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ θεωρεῖται ὡς ἰντέρνα κόρπορις. Θὰ ἐδικαιούμεθα, ἑπομένως, πρᾶγμα ποὺ ἔχομεν πράξει ἐπανειλημμένως, νὰ θεσπίσωμεν διὰ τροπολογίας διάταξιν, προκαλοῦσαν δαπάνην, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἔκθεσιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου. Ἀλλοίμονον, ἂν ἐθεσπίζαμεν ἡμεῖς αὐτὸν τὸν αὐτοπεριορισμόν. Θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνουν τροπολογίαι, κατ’ οὐσίαν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι αἱ πλεῖσται τῶν τροπολογιῶν εἰς νομοσχέδια τῶν περισσοτέρων Ὑπουργείων, προκαλοῦν δαπάνην τινά. Εἴπομεν, βεβαίως, ἄλλοτε, ὅτι καλὸν εἶναι ὁσάκις ὑπάρχῃ τροπολογία προκαλοῦσα δαπάνην, νὰ ὑποβάλλεται ἐγκαίρως, ὥστε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ συνεννοῆται μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἂν δὲν ἔχῃ καὶ τύποις ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τοὐλάχιστον νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτὸ τὸ εἴπομεν διὰ λόγους οὐσίας. Ἀνέκαθεν, ὅμως, ἰσχύει τοῦτο: Ὅτι καὶ διὰ τροπολογίας ἡ ὁποία αἰφνιδίως ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δύναται νὰ προκληθῇ δαπάνη ἄνευ ἐκθέσεως τοῦ Γεν. Λογιστηρίου. Πότε χρειάζεται ἔκθεσις; Πάλιν ἂν δὲν ὑπάρξῃ δὲν ἀκυροῦται ἡ διοικητικὴ πρᾶξις ἡ ὁποία βασίζεται ἐπὶ νόμου διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑπῆρξεν ἔκθεσις. Πότε χρειάζεται ἔκθεσις; Ὅταν εἰσηγῆται ὁ Ὑπουργὸς πρὸς τὴν Βουλὴν ἕνα νομοσχέδιον καὶ αὐτοπεριορίζεται ἡ Κυβέρνησις. Τὸ λέγει τὸ Σύνταγμα καὶ χρειάζεται ἔκθεσις, ἀλλὰ ἡ ἀνυπαρξία τῆς ἐκθέσεως οὐδέποτε ἀποτελεῖ λόγον ἀκυρότητος διοικητικῆς πράξεως, βασιζομένης ἐπὶ νόμου, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο συνυφασμένος μὲ ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἂν ἕνας Ὑπουργὸς φέρῃ ἕνα νομοσχέδιον ἄνευ ἐκθέσεως, θὰ ὑπάρξῃ ἀντίδρασις τῆς Βουλῆς οὐσιαστικῶς ἡ Βουλὴ θὰ ἀντιδράσῃ. Ἂν δὲν ἀντιδράσῃ καὶ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ καταστήσῃ νόμον τοῦ Κράτους ὁ νόμος αὐτὸς ἰσχύει.

§350Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Ἀσφαλῶς ἡ πρᾶξις περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε, ἡ καθιερωθεῖσα ἐν τῇ Βουλῇ, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ παρακολουθήσω τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, θὰ στηρίζεται ἐπίσης εἰς διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία δίδει τὴν λύσιν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ λύσις αὐτή. Διὰ μὲν τοὺς Ὑπουργοὺς εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἀναμφισβητήτως ἡ προσαγωγὴ ἐκθέσεως τοῦ Γεν. Λογιστηρίου ἐπὶ νομοσχεδίου. Λέγει, ὅμως, τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος, ὅτι τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὰς τροπολογίας, ἐφ’ ὅσον ζητηθῇ τοῦτο ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ἡ Γεν. Διεύθυνσις Δημοσίου Λογιστικοῦ ὑποχρεοῦται νὰ ὑποβάλῃ πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν. Μετὰ τὴν πάροδον τῆς προθεσμίας ταύτης, ἡ συζήτησις χωρεῖ καὶ ἄνευ αὐτῆς. Ἑπομένως φροντίζει πάντοτε ἡ Βουλὴ ὅπως ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι συνοδεύωνται πάντοτε ἀπὸ ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς ἀμελήσῃ ἢ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν τὴν ὑποβάλῃ νὰ χωρῇ ἡ συζήτησις μετὰ παρέλευσιν τριῶν ἡμερῶν. Νομίζω ὅτι μὲ οἱονδήποτε ἔθιμον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ ἡ ρητὴ αὕτη διάταξις καὶ θέλω νὰ ὑποθέσω ὅτι πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς ὅταν ὑποβάλλεται τροπολογία καὶ δὲν ὑποβάλλεται ἔκθεσις ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ χωρῇ ἡ συζήτησις μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς προθεσμίας ταύτης. Ἑπομένως, ἔχομεν τροπολογίαν συνεπαγομένην ἐπιβάρυνσιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογίσωμεν σήμερον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§351Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει βεβαίως παρακαθήσει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Τὸ θέμα τῆς τροπολογίας ἡ ὁποία δημιουργεῖ δαπάνας ἔχει λυθῆ. Ὅταν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ καὶ ἐγκρίνει τὴν τροπολογίαν, δὲν δύναται τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ εἶναι ὑπεράνω τῆς Βουλῆς. Ἀσχέτως, ὅμως, τοῦ θέματος αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ ἀξιότιμος κ. Παπασπύρου, εἶναι δικαιοτάτη καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξετάσῃ μὲ εὐμενῆ κρίσιν τὸ θέμα αὐτὸ διότι εἶναι δικαιότατον.

§352Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐταλαιπωρήθη πάρα πολὺ τὸ Σύνταγμα μὲ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ βλέπω ὅτι συνεχίζεται ἡ ταλαιπωρία καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἀθωοτάτου θέματος. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές, τὸ ἐπεξήγησεν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ. Ἡ διάταξις εἶναι σαφής. Ἄν τυχὸν ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς παρέλειψε τὴν τροπολογίαν ἡ ὁποία κατετέθη τὴν 18ην Μαρτίου νὰ τὴν ἀποστείλῃ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, δὲν ἕπεται ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συζήτησις μιᾶς τροπολογίας ἡ ὁποία εἶναι σύμφωνος καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ κληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀποφανθῇ. Ὑποχρέωσις διὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος ὑπάρχει διὰ τὰς τροπολογίας τῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ καὶ ἄν θέλωμεν νὰ τὸ ἐπεκτείνωμεν καὶ εἰς τὰς τροπολογίας τῶν βουλευτῶν ἐφ’ ὅσον παρῆλθεν ἡ τριήμερος προθεσμία θὰ εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἐμπίπτει εἰς τὴν σχετικὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ Συντάγματος καὶ θὰ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἀντικοινοβουλευτικὸν νὰ θεμελιωθῇ τοιαύτη ἀρχή. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν κατάστασιν, περιορίζω τὴν τροπολογίαν μου χάριν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ 4μηνον εἰς 3μηνον, ἀλλὰ νὰ εἶναι γενικόν. Διότι θὰ ἤθελον ἐπὶ τῆς οὐσίας νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι τὸ μικρὸν ἐπίδομα τὸ ἀπολαμβάνουν ἐλάχιστοι ὑπάλληλοι. Νὰ τὸ γενικεύσωμεν τὸ πρᾶγμα μὲ μίαν μικράν, μικροτάτην προσαύξησιν, ἡ ὁποία θὰ διαρκέσῃ ἕνα τρίμηνον καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τακτοποιεῖται τὸ θέμα.

§353Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὅταν κατετέθη ἡ τροπολογία, ὑπεστηρίχθη ἀπὸ βουλευτὰς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διότι συμπίπτει ἡ τροπολογία αὐτὴ νὰ εἶναι πράγματι δικαιοτάτη. Ἀφορᾷ μίαν παροχὴν ἀσημάντου ἀμοιβῆς εἰς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μῆνας συνεχεῖς παρέχουν πολυτίμους ὑπηρεσίας εἰς τὴν προπαρασκευὴν τῶν ἐκλογῶν, τῶν βουλευτικῶν καὶ τῶν δημοτικῶν. Καὶ μάλιστα, ἐπιπροσθέτως, παρῆλθεν τὸ τριήμερον ἀπὸ τῆς καταθέσεως τῆς τροπολογίας αὐτῆς καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει κώλυμα τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ Συντάγματος νὰ προκύπτῃ, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι δικαιοτάτη.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἰδοποιῶ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπερρίφθη εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ παραπεμφθῇ πάλιν.

§355Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἀπερρίφθη. Ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη τὴν ἡμέραν ἐκείνην, δὲν ἀπερρίφθη, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον παρεκλήθη ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος συνέπεσε, τότε, νὰ ἦτο καὶ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα, ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Συνεπῶς, ἔγινεν ἀναβολή, ὄχι ἀπόρριψις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐπιβάλλεται νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία καὶ νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ἐπιπροσθέτως, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῶν Νομαρχιῶν τοῦ Κράτους, δι’ ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσφέρουν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς προπαρασκευῆς τῶν ἐκλογῶν, πρέπει νὰ λαμβάνουν πρόσθετον ἀμοιβήν.

§356Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχωρήσω ἐπὶ τῶν ἀντιλήψεων τὰς ὁποίας ἔχω, ἐπὶ τῆς ρητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ὅταν μάλιστα αὐτὸ συνδυασθῇ μὲ τὸ ἄρθρον 24. Ζήτημα ἑρμηνείας γεννᾶται περὶ τῆς ὑποχωρήσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου νὰ ζητήσῃ, ἅμα τῇ καταθέσει τῆς τροπολογίας, τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, καὶ αὐτὸ εἶναι δυνητικόν, κατὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ Συντάγματος. Δι’ αὐτὸ ὑπενθυμίζω ὅτι, ὅταν ὑπεβλήθη τροπολογία, ἁπλῶς ἐζήτησα νὰ ἀπορριφθῇ, ὡς μὴ συνοδευομένη ἀπὸ ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Βεβαίως, ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ τροπολογίαν καὶ θὰ κριθῇ, ὄχι πλέον ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἂν αὐτὴ θὰ ἔχῃ ἰσχὺν νόμου ἐντὸς τοῦ συνταγματικοῦ καθεστῶτος.

§357Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διάταξις τοῦ νόμου 57 εἶναι σαφεστάτη καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιμένει νὰ ἐπικαλῆται κωλύματα συνταγματικά. Ἡ παράγραφος 3 λέγει: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Ἐφ’ ὅσον ὁ Ὑπουργὸς ζητήσῃ τροπολογίαν, τότε εἶναι ὑποχρεωτικὸν νὰ τὴν καταθέσῃ εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον. Ὅταν ἡ Βουλὴ ὑποβάλῃ τροπολογίαν, δὲν εἶναι ὑποχρεωτικόν. Ἂν δεχθῶμεν τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ πρέπει κάθε τροπολογία νὰ ἄγῃ εἰς ματαίωσιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πρέπει νὰ παραπέμπεται εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ νὰ ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τῆς τροπολογίας.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον συνεπάγεται δαπάνην, πάντοτε φροντίζομεν νὰ τὴν υἱοθετῇ ὁ Ὑπουργός, ὥστε νὰ θεωρῆται ἡ υἱοθέτησις τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅτι εἶναι υἱοθέτησις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἀρνεῖται ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὴ ἔχει ψηφισθῇ ἐδῶ.

§359Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι σαφὴς ἡ διάταξις.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασπύρου, ἐπιμένετε ἐπὶ τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας; Νὰ γίνῃ δι’ ἀναστάσεως;

§361Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἂς γίνῃ δι’ ἀναστάσεως, κύριε Πρόεδρε.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπασπύρου, περιορισθεῖσαν εἰς τρίμηνον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§363ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12;

§364ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 13. Ὁ κ. Ν. Ἔξαρχος, ἔχει τὸν λόγον.

§366Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τοῦ ἄρθρου 13, ἕτερον ἄρθρον ἔχω νὰ προσθέσω. Ἔχει ἀναγνωρισθῆ ὡς δημοκρατικὴ ἀρχή, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίζουν ὅλοι οἱ πολῖται. Πρὸς τοῦτο, ἔχουν θεσπισθῆ καὶ ποιναί, αἱ ὁποῖαι μάλιστα εἶναι μέχρις ἕξ μηνῶν, χρηματικαὶ ποιναὶ μέχρι τοῦ ἀνωτέρου ὁρίου, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ψηφίζουν καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀμελοῦν νὰ ψηφίσουν. Κατὰ τὰς ἐκλογάς, παρατηρεῖται μεγάλη ἀποχή. Ὁ κυριώτερος λόγος ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι κατοικοῦν εἰς ἄλλον τόπον ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Μέρος αὐτῶν, ἀναλαμβάνουν οἱ ὑποψήφιοι νὰ τοὺς μεταφέρουν, ἀλλὰ τότε περιπίπτουν εἰς ἀδίκημα. Πλέον τούτου, νοθεύεται τὸ ἀποτέλεσμα. Διότι εἶναι μερικοὶ οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι θὰ τοὺς ψηφίσουν, ἐπειδὴ μεταφέρονται. Διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ προσεχεῖς κυρώσεις, προτείνομεν, μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Κοκκέβη, μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη χθές. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι δὲν διαθέτει ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χρήματα. Δέχεται, ὅμως, νὰ τοὺς μεταφέρῃ διὰ τῶν μεταφορικῶν μέσων τοῦ Κράτους. Διετυπώσαμεν τὴν τροπολογίαν καὶ τὴν καταθέτω.

§367Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Πραγματικῶς ὑπεβλήθη ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν πεῖραν ὅλων ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχετε εὑρεθῆ εἰς πολλὰς ἐκλογὰς νὰ κρίνετε ἂν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς τῆς τροπολογίας, χωρὶς νὰ προσκρούωμεν εἰς τὴν ἰσότητα καὶ τὴν καθολικότητα τῆς ψηφοφορίας. Ὁ Ὀργανισμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καλεῖται νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας εἶναι ἡ Ε.Ο.Μ.Α., ἡ ὁποία ἔχει μικρὸν ἀριθμὸν αὐτοκινήτων. Ἂν ἀποφασισθῇ μεταφορὰ εἰς ἄλλας περιφερείας, πρέπει νὰ διατεθοῦν σιδηρόδρομοι, αὐτοκίνητα, πλοῖα καὶ ἀεροπλάνα, ὅλα τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας. Εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ αὐτό. Ἡ ἰδική μου πρότασις, ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶμεν εἰς συζήτησιν, περιορίζεται εἰς τοὺς ἐν φυσικῇ ἀδυναμίᾳ εὑρισκομένους ἐκ νόσου. Δι’ αὐτό, ἐφ’ ὅσον τὸ ὄργανον, τὸ ὁποῖον διατίθεται, εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκές, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ν. Ἐξάρχου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13;

§370ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει. (Ἐν συνεχείᾳ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14).

§372ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§373Ν. ΛΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Ἰωαννίνων καὶ Θεσπρωτίας κ. Ἰωάννου, περὶ ἐγγραφῆς εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος, εἰς τὴν ὁποίαν ἐγκαθίστανται μονίμως, τῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι μεταφέρονται ὁμαδικῶς ἐξ ἄλλου Δήμου ἢ Κοινότητος, δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι οἱ ἐκλογεῖς οὗτοι θὰ ἐγγράφωνται εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις. Ἡ δὲ διάταξις αὐτὴ θὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς προσεχοῦς τμηματικῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων.

§374Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κατόπιν τῆς ἐπεξηγήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους νὰ μὴ ἀποδεχθοῦν τὸ ἄρθρον 15, διότι δὲν παρέχει καμμίαν δικαστικὴν ἐγγύησιν, ὡς ἔχει διατυπωθῆ.

§375Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐκφράζω τὴν ἔκπληξίν μου διὰ τὸ ἄρθρον 15, διότι ἐὰν συμπίπτῃ εἰς μίαν περιοχὴν νὰ εἶναι Νομάρχης ὁ κ. Ρεμπάκος, π. χ., τῆς Δωδεκανήσου, ἀντιλαμβάνεσθε τί θὰ γίνῃ μὲ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Θεωρῶ, λοιπόν, ἀπαράδεκτον, νὰ ἐγγράφῃ ὁ Νομάρχης τοὺς ἐνδιαφερομένους εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους.

§376Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Παπασπύρου νὰ μᾶς κάμνῃ συνεχῶς ἐπερωτήσεις διὰ τὸν Νομάρχην. Ἴσως τοῦτο συμβαίνει, διότι ὑφίσταται τὴν ἀπήχησιν τοῦ κ. Ζίγδη.

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει) ....» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς τροποποιεῖται, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 15 γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 16. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§379Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, νὰ κρίνῃ μετὰ συμπαθείας τὴν τελευταίαν τροπολογίαν ποὺ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, ὡς βουλευτὴς τῆς ἐνεστώσης περιόδου. Ζητῶ τὸ ἄρθρον 16 νὰ γίνῃ 17 καὶ τὸ ἄρθρον ποὺ προτείνω νὰ λάβῃ τὸν ἀριθμὸν 16. Προτείνω, λοιπόν, τοῦτο: «Ἕκαστος ὑποψήφιος δικαιοῦται νὰ ἐκθέσῃ ὑποψηφιότητα εἰς δύο ἐκλογικὰς περιφερείας, ἐν περιπτώσει δὲ ἐπιτυχίας εἰς ἀμφοτέρας νὰ ἐπιλέγῃ ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀνακηρύξεως τὴν περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ διατηρήσῃ τὴν βουλευτικὴν ἕδραν. Πᾶσα ἀντίθετος διάταξις καταργεῖται». Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπειδὴ ἐμνημονεύσατε καὶ τὸ Σύνταγμα, σᾶς λέγω ὅτι ἀπὸ καμμίαν συνταγματικὴν διάταξιν δὲν ἐμποδίζεται τοῦτο. Ἀντιθέτως εἶναι ἀντισυνταγματικὸν νὰ περιορίζεται ἡ ὑποψηφιότης εἰς οἱανδήποτε περιφέρειαν. Σημειώσατε ὅτι μέχρι τῶν τελευταίων ἐκλογῶν ἴσχυεν ἡ διάταξις καθ’ ἣν ἠδύνατο ὁ ὑποψήφιος νὰ ἐκθέτῃ ὑποψηφιότητα εἰς πλείονας ἐκλογικὰς περιφερείας. Περαιτέρω, ὡς δικαιολογίαν τῆς ἀπόψεώς μου προβάλλω, ὅτι μετὰ τὸν χωρισμὸν τῶν περιφερειῶν πρέπει νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς πολιτευομένους νὰ διεκδικοῦν τὴν θέσιν των εἰς τὴν μείζονα ἐκλογικὴν περιφέρειαν εἰς τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἐπολιτεύοντο. Δώσατε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς πολιτευομένους νὰ κριθοῦν ἀπὸ τὸν λαὸν εἰς περισσοτέρας τῆς μιᾶς περιφερείας καὶ τοὐλάχιστον εἰς δύο.

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπασπύρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι).

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ πρότασις τοῦ κ. Παπασπύρου ἀπορρίπτεται. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16;

§382ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 16 ἐγένετο δεκτόν. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17;

§384ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17 ἐγένετο δεκτόν. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη;

§386ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ἀνδρεάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§388Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν, κατὰ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Γ. Πλατῆ.

§390Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμένομεν μίαν δήλωσιν διὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ διατάγματος τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951.

§391Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Εἰς ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἐξέθεσα τὸ ζήτημα καὶ εἶπον τὰ μειονεκτήματα καὶ τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζουν ἀμφότεραι αἱ ἀπογραφαὶ καὶ τοῦ 1940 καὶ τοῦ 1951. Προσέθεσα δὲ ὅτι ἐπειδὴ τὸ 1951 εἶναι ἐγγύτερον τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐνεργηθοῦν αἱ ἐκλογαὶ καὶ δὲν ἔχει τὸ μειονέκτημα τῆς μετακινήσεως πληθυσμῶν, ἀποκλίνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νὰ δημοσιεύσῃ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, διὰ διατάγματος καὶ ὄχι διὰ κοινῆς ἀποφάσεως. Διότι ὁ νόμος καθὼς γνωρίζετε ἀπαιτεῖ καταχώρησιν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἀπογραφῆς. Θὰ γίνῃ δὲ καὶ κἄτι πλέον. Θὰ δημοσιευθῇ ἡ ἀπογραφὴ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Καὶ ἐσκεπτόμεθα νὰ ζητήσωμεν καὶ τὴν διὰ νόμου κύρωσιν. Ἀλλά, κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἁρμοδίου Νομικοῦ Συμβουλίου, τοῦτο παρέλκει. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ ὅτι θὰ προβῇ εἰς δημοσίευσιν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951.

§392Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Ὅπως ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ἡ ΕΡΕ εἶχε διατυπώσει ἀντιρρήσεις. Τελικῶς αἱ ἀντιρρήσεις μας ἢ μᾶλλον αἱ παρατηρήσεις μας περιωρίσθησαν εἰς τὴν νομικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος. Θὰ παρακαλέσω νὰ τὸ ἐξετάσητε μήπως ἐφόσον ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 δὲν ἐθεωρήθη ἔγκυρος, διὰ τοῦ Διατάγματος δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ καθιέρωσίς της. Νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Διότι ἀπὸ τοῦ 1940 μέχρι τοῦ 1951 ἐγένοντο μετακινήσεις πληθυσμῶν. Καὶ συνεπῶς δὲν ἀποδίδει ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951, ἀπὸ ἀπόψεως κατοίκων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκλογέων τὴν πραγματικότητα. Λοιπὸν τὸ θέμα τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει δὲν εἶναι θέμα οὐσίας, ἀλλὰ θέμα νομικόν. Παρακαλῶ συνεπῶς νὰ ἐξετάσητε, μήπως τὸ Διάταγμα εἶναι ἄκυρον.

§393ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Μακρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§394Δ. ΜΑΚΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι αἱ ἐπιφυλάξεις τοῦ κυρίου Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ εἶναι βάσιμοι, πρῶτον, διότι, ὡς ἀνέφερον καὶ κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν ἀπὸ τοῦ 1951 δὲν ἐγένετο νέα ἀπογραφή. Ἀφ’ ἧς συνετάγη ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 ὅλα τὰ στοιχεῖα δεικνύουν τὴν ἀκυρότητα τῆς ἀπογραφῆς αὐτῆς. Καὶ δεύτερον, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία προῆλθεν ἐκ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1956 ἐπεκαλέσθη τὴν ἀπογραφὴν αὐτὴν ὡς ἐλαττωματικήν. Δι’ αὐτὸ ἐγένετο ἔγγραφον, ὅπως ἐπισπευσθῇ καὶ γίνῃ νέα ἀπογραφή. Ἐφόσον, λοιπόν, καὶ τότε ὅλα τὰ Κόμματα, σχεδόν, εἶχον ταχθῆ ἐναντίον τῆς ἀπογραφῆς ἐκείνης, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δημοσιευθῇ ἡ ἀπογραφὴ αὐτή, ἐφόσον εἶχεν ἀποκληθῆ ὡς ἐλαττωματική;

§395Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, εἶπον προηγουμένως εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μειονεκτήματα καὶ τὰ πλεονεκτήματα τῶν δύο ἀπογραφῶν. Ἰδιαιτέρως προκειμένου περὶ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 εἶπον ὅτι ὑπάρχει μία διαφυγὴ ἡ ὁποία ὑπολογίζεται μεταξὺ 2–5% ὀφειλομένη εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἐπίδοσις τῶν δελτίων ἀπογραφῆς δὲν ἐγένετο ὅπως εἰς ὅλας τὰς προηγουμένας ἀπογραφάς. Δὲν ἐγένετο ἀπ’ εὐθείας ἐπίδοσις εἰς τὸν ἀπογραφόμενον καὶ ἐγένετο ἡ ἀπογραφὴ ἐπὶ τῇ δηλώσει τοῦ ἀπογραφομένου, ὅτι «τόσοι κατοικοῦν εἰς τὸ σπίτι» χωρὶς νὰ γίνῃ ὁ εἰδικὸς ἔλεγχος, ἰδίως τῆς δημοτικότητος, διὰ νὰ εὑρεθῇ ὁ νόμιμος πληθυσμός. Συνήθως ὁ ἔλεγχος αὐτὸς γίνεται διὰ τῆς ἐπιδείξεως εἴτε τοῦ ἐκλογικοῦ βιβλιαρίου, εἴτε πιστοποιητικοῦ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς ὅτι εἶναί τις ἐγγεγραμμένος εἰς Δῆμον ἢ Κοινότητα. Ἑπομένως ἔχομεν ἀναμφισβητήτως διαφυγὴν ἀνερχομένην εἰς 2–5%. Ἐπὶ πλέον εἰς ὡρισμένας περιφερείας ἔχουν μίαν παράλειψιν ἀπογραφῆς πληθυσμοῦ ὁ ὁποῖος διὰ λόγους ἐποχιακοὺς εὑρίσκεται μακρὰν τῆς περιφερείας εἰς τὴν ὁποίαν μονίμως κατοικεῖ. Γνωρίζετε ὅτι κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον ἐξακολουθοῦν οἱ ποιμένες νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ χειμερινὰ ἐνδιαιτήματά των καὶ φυσικὰ δὲν ἀπεγράφησαν εἰς τὰς περιφερείας των. Ὁ Νομὸς Ἀρκαδίας π. χ. ἔχει τὸ μειονέκτημα νὰ ἐμφανίζηται μετὰ τόσα ἔτη ἀπὸ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 ἔχων ὀλιγώτερον πληθυσμόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι φυσικῶς νοητόν, διότι δὲν ὑπῆρξεν ἀπὸ τὴν Ἀρκαδίαν ἔξοδος πληθυσμοῦ. Ἀλλὰ ἡ Ἀρκαδία ἔχει πλῆθος ποιμένων οἱ ὁποῖοι κατέρχονται εἰς τὴν Τροιζηνίαν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐμφανίζηται τὸ φαινόμενον τοῦτο. Ὅμοιον ἐλάττωμα παρατηρεῖται εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ τὰς παραμεθορίους περιοχὰς τῆς Ἠπείρου, τὴν Θεσπρωτίαν καὶ ἰδιαιτέρως τὴν ἐπαρχίαν Πωγωνιάνης. Αἱ ἐπαρχίαι αὗται δεινότατα δοκιμασθεῖσαι κατὰ τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐποικισθῶσι διὰ τῆς ἐπανεγκαταστάσεως τῶν φευγόντων τὴν καταδίωξιν τῶν συμμοριῶν. Διὰ τοῦτο ὑπάρχουν περιοχαὶ εἰς τὰς ὁποίας οὐδεὶς κάτοικος εὑρέθη. Τοῦτο ὀφείλεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν προσφυγὴν εἰς τὰς ζώνας ἀσφαλείας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ εἰς τὴν διαρροὴν ἐκεῖθεν τῶν συνόρων. Σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὴν περιοχὴν Καστορίας. Ὅλη ἡ περιοχὴ ἡ πέριξ τῆς Πρέσπας, τὰ χωρία Ἅγιος Γεώργιος καὶ Ψαράδες εὑρέθησαν ἄνευ κατοίκων. Συνεπῶς ἐὰν ἡ Βουλὴ κρίνῃ, ὅτι ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 εἶναι νόμιμος — εἶναι ζήτημα ἰδικῆς σας θελήσεως — θὰ προέτεινον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐξαίρεσιν τῶν Νομῶν Θεσπρωτίας, Καστορίας, Φλωρίνης καὶ Ἀρκαδίας, ἵνα ἐφαρμοσθῇ εἰς τοὺς Νομοὺς αὐτοὺς ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως ὅτι εἶναι ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖον μετὰ μεγίστης περισκέψεως πρέπει νὰ ἐξετάσητε, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν δύο προϋποθέσεις διὰ τὴν ἑκάστοτε ἐκλογήν.

§396ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Πρωτοπαπαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§397Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Γεννᾶται καὶ τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 εἰς ὡρισμένους Νομούς, θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἐνδεχομένης — δὲν εἶμαι βέβαιος — αὐξήσεως τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν κατὰ περιφερείας εἰς βάρος ἄλλων τινῶν;

§398Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολὺ ὀρθῶς καὶ πολὺ προσφυῶς ὁ σεβαστὸς κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε ὅλα τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951, ἰδίως εἰς τὰς περιφερείας τῶν Νομῶν Θεσπρωτίας καὶ Καστορίας, διότι εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ συμμοριτοπόλεμος διεξήχθη ἐκεῖ.

§399Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 παρουσιάζεται μία διαφορὰ εἰς βάρος τοῦ Νομοῦ Κερκύρας ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κυρίου Πρωτοπαπαδάκη εἶναι ἀποτελεσματικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμνωμεν αὐθαιρέτους ὑπολογισμούς. Κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951.

§400Α. ΛΙΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διότι ἀνεγνώρισεν τὰ ἐλαττώματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 εἰδικῶς διὰ τὴν περιοχὴν Καστοριᾶς–Φλωρίνης καὶ Ἠπείρου. Ὁ συμμοριτοπόλεμος ἔληξεν τὸ 1950, ὁλόκληρος ἡ περιοχὴ κατείχετο ἀπὸ τὰς συμμορίας καὶ ὅλος ὁ πληθυσμὸς εὑρίσκετο εἰς τὰ κέντρα. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ κύριος Μακρῆς.

§401Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Κόμμα τῆς ΕΠΕΚ ὑποστηρίζει τὴν ἄποψιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Νομοὺς Καστορίας καὶ Φλωρίνης ὅπως ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Νομὸς Φλωρίνης νὰ στερηθῇ μιᾶς ἕδρας. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Νομοὺς Καστορίας καὶ Φλωρίνης καὶ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940.

§402Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατόν. διὰ Διατάγματος νὰ δημιουργήσωμεν ἐκλογικὰ προνόμια. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940. Δὲν εἶναι ἀληθὲς νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν εἶναι σωστὴ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951. Ἐὰν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκει ὡρισμένας ἀτελείας εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι ὅλαι αἱ ἀπογραφαὶ ἔχουν ἀτελείας. Αἱ ἀτέλειαι τοῦ 1951 συγκρινόμεναι μὲ τὰς ἀτελείας τοῦ 1940 εἶναι πολὺ μικρότεραι καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορίσωμεν τὰς βουλευτικὰς ἕδρας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δύναται ἐὰν θέλῃ, νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τῶν ψηφισάντων κατὰ τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς τοῦ 1951. Δηλαδὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ψηφισάντων τότε νὰ καθορισθοῦν αἱ βουλευτικαὶ ἕδραι.

§403Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Ἐὰν γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ ὡρισμένας περιφερείας ὅπως εἶναι καὶ ἡ περιφέρεια τῆς Εὐρυτανίας. Παρακαλῶ, λοιπόν, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ περιφέρεια τῆς Εὐρυτανίας.

§404Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τῆς ἀπογραφῆς, κύριε Πρόεδρε, εἶναι νὰ διαπιστωθῇ ὁ πληθυσμὸς μιᾶς χώρας. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον πολλοὶ κάτοικοι κατέφυγον εἰς τὰ κέντρα ὁπότε δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951. Συνεπῶς προτείνω ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 καὶ ὄχι τοῦ 1951.

§405Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Εἶναι γνωστὰ τὰ μειονεκτήματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, τὰ ὁποῖα ἐπεσήμανεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 ἀφίσταται τῆς πραγματικότητος ἀφοῦ διεξήχθη πρὸ 18 ἐτῶν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ὁποίων τόσα γεγονότα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν χώραν. Τοῦτο καταφαίνεται καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν. Βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφισάντων εἰς τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας προκύπτει ὅτι μὲ τὴν διαίρεσιν ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν διὰ τοῦ ψηφισθέντος πρὸ ὀλίγου νομοθετήματος εἰς 56 περιφερείας, θὰ ἔχωμεν ἐκλογικὰς περιφερείας μὲ ἐκλογικὸν μέτρον 14.500 καὶ ἐκλογικὰς περιφερείας μὲ ἐκλογικὸν μέτρον οὐσιωδῶς μικρότερον τῶν 6.000. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω ἀκόμη καὶ τὸ ἑξῆς. Εἰς τοὺς τέσσαρες Νομούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ἐνδεικτικῶς ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οἱ ὁποῖοι πρέπει ὅπως ἀνέφερεν, νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 κατ’ ἐξοχὴν εἰς τοὺς τέσσαρας αὐτοὺς Νομούς, ἐὰν ἴδητε τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1951 θὰ παρατηρήσητε ὅτι τὸ ἐκλογικὸν μέτρον εἶναι ἀπὸ τὰ χαμηλότερα ποὺ παρατηροῦνται εἰς τὰς ἐκλογικὰς περιοχὰς τῆς χώρας. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπρότεινον, —ἀλλὰ βεβαίως τοῦτο χρειάζεται εἰδικὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν — βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφισάντων κατὰ τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς νὰ καθορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑδρῶν εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ληφθῇ δι’ ὅλην τὴν χώραν ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951, δεδομένου ὅτι ὡς ἐκ τῶν παρατηρήσεων προκύπτει, ἡ κατανομὴ ἡ ὁποία γίνεται βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, δὲν ἀφίσταται οὐσιωδῶς ἐκείνης ἡ ὁποία γίνεται βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφισάντων κατὰ τὰς προηγουμένας ἐκλογάς.

§406Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ λύσις τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, εἶναι ἡ δημοσίευσις τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ὑπὸ τῶν κ. κ. βουλευτῶν καὶ ἐμοῦ, δύνανται νὰ προκαλέσουν μίαν νομοθετικὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἐπαναλαμβάνει τὴν δήλωσιν ὅτι θὰ δημοσιεύσῃ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951, ὡς ἐμφανίζουσαν μικρότερα μειονεκτήματα, ἀπὸ τὴν ἀπέχουσαν κατὰ 17 ἔτη ἀπογραφὴν τοῦ 1940. Αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἀναφέρονται εἰς ρύθμισιν νομοθετικήν. Ἐπ’ αὐτῶν δὲν λαμβάνει πρωτοβουλίαν ἡ Κυβέρνησις.

§407Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Πιστεύω ὅτι τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς τέσσαρας Νομούς, εἶναι φαινομενικά, ἐφόσον ἡ ἀπογραφὴ ἐγένετο τὸν Ἀπρίλιον. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων αὐτῶν εἶναι νομάδες καὶ ἔχουν ὡς μόνιμον κατοικίαν των ἐκεῖ ποὺ μένουν τὴν χειμερινὴν περίοδον. Δι’ αὐτὸ πολὺ ὀρθῶς ὁ κύριος Τζαννετάκης ἀνέφερεν ὅτι τὸ ἐκλογικὸν μέτρον εἶναι κατώτερον, διότι ἡ ἀπογραφὴ ἐγένετο τοὺς θερινοὺς μῆνας.

§408Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῶν λεχθέντων κατεδείχθη — καὶ ἐλέχθησαν περισσότερα τῶν ὅσων χρειάζονται — ὅτι ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 ἔχει πολὺ περισσότερα μειονεκτήματα ἔναντι ἐκείνης τοῦ 1940. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς τελευταίας δηλώσεώς του ἐπανέλαβεν ὅτι σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ δημοσιεύσῃ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τοὐλάχιστον θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τοὺς Νομοὺς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 δὲν παρουσιάζει τὸν πραγματικὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων. Ἐνδεικτικῶς καὶ χαρακτηριστικῶς ἀνέφερεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοὺς τέσσαρες Νομούς. Ἐγὼ θὰ ἐπισημάνω εἰδικῶς τὸν Νομὸν Ἀρκαδίας, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 μειωμένον τὸν πληθυσμὸν κατὰ 15.000 κατοίκους. Εἶναι ἀκατανόητον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ πληθυσμὸς τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας νὰ μὴ ηὐξήθη εἰς μίαν δεκαετίαν. Ἂς μὴ δώσωμεν εἰς τὴν ὀρεινὴν αὐτὴν περιοχὴν τὴν πρόσθετον πικρίαν ὅτι τοὺς ἀφαιροῦμεν ἕδρας βουλευτικὰς καὶ τὰς δίδομεν εἰς τὸ κέντρον. Ἄλλωστε τὰ κέντρα καὶ αἱ Ἀθῆναι ἀντιπροσωπεύονται ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν ἡ Ἀρκαδία νὰ στερηθῇ μιᾶς ἕδρας, ἐνῷ ὁ πληθυσμὸς εἶναι πολὺ μεγαλύτερος ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἐμφανίζει ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951. Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲν καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ὀρθὴν καὶ ἔχουσαν ὀλιγώτερα μειονεκτήματα τῆς τοῦ 1951, νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν καὶ διὰ τοὺς τέσσαρες Νομούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§409Σ. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ μειονεκτήματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 τὰ ἀνέφερεν ὁ κύριος τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, συνεπῶς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γεννᾶται οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Εἰδικῶς διὰ τὴν Κέρκυραν, ὀφείλω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ ἐτῶν μαστίζει τὴν Κέρκυραν οἱ κάτοικοι εἶναι ὑποχρεωμένοι καθ’ ὡρισμένας περιοχὰς νὰ ἐγκαταλείπουν τὴν Κέρκυραν καὶ νὰ πηγαίνουν εἴτε εἰς τὴν Πελοπόννησον, εἴτε εἰς τὰς Ἀθήνας. Πρόκειται περὶ τεραστίου ἀριθμοῦ κατοίκων, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς τὰς Ἀθήνας 25.000, οἱ ὁποῖοι ἀναζητοῦν ἐργασίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς Κερκύρας ἠλαττώθη αὐτομάτως εἰς διάστημα δεκαετίας κατὰ τόσας χιλιάδας. Πρέπει, λοιπόν, δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ποὺ προανέφερον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 καὶ ὄχι τοῦ 1951.

§410Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Πρόκειται περὶ διαφορᾶς 910 κατοίκων.

§411Σ. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω ὅτι εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς φεύγουν κατὰ χιλιάδας.

§412Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Μακεδονία ὑπέστη διωγμοὺς ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους καὶ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως μεταξὺ τῶν τεσσάρων Νομῶν περιληφθῇ καὶ ὁ Νομὸς Δράμας.

§413Κ. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπεριλάβῃ ἢ νὰ μὴ συμπεριλάβῃ Νομούς. Ἐπισημαίνει ποὺ παρατηροῦνται μεγάλαι διαφοραὶ καὶ ἐτόνισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἓν μέσον ἔχει εἰς χεῖρας της, τὴν δημοσίευσιν ἢ μὴ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Ἔχει δηλώσει ὅτι θὰ δημοσιεύσῃ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐὰν θὰ ἐξαιρεθοῦν ἢ δὲν θὰ ἐξαιρεθοῦν Νομοὶ εἶναι καθαρῶς νομοθετικὸν καὶ ἡμεῖς δὲν ἐπεμβαίνομεν.

§414Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναφέρομαι εἰδικώτερα εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν, ὅπου τὸ πρᾶγμα εἶναι ἔκδηλον, διότι θὰ παρατηρήσητε ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ψηφισάντων κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ὅτι οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, οἱ ψηφίσαντες προσεγγίζουν τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων τοῦ 1910. Πρόκειται περὶ τερατώδους περιπτώσεως. Ἐρωτῶ, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις; Εἰδικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν Ἀθηνῶν, ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ, εἶναι βέβαιον ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν 20ετίαν, ὁ πληθυσμὸς ἔχει διπλασιασθῆ καὶ ἐρωτῶ ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἔχοντες ὡς βάσιν τοὺς ψηφίσαντας κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐγγεγραμμένων κατὰ τὸ 1940, εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς φαινομένου κατὰ τὸ ὁποῖον νήπια ἑνὸς ἔτους πρέπει νὰ ἔχουν ψηφίσει. Νομίζω ὅτι εἶναι τόσον καταφανὴς ἡ ἀδικία ἡ ὁποία γίνεται. Φρονῶ, συνεπῶς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940, δεδομένου ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τοῦ 1940 μέχρι σήμερον, ἔχει σχεδὸν διπλασιασθῆ.

§415ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§416Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν προκειμένῳ βασικὴ προϋπόθεσις πρόκειται νὰ τεθῇ ἐὰν θὰ ἰσχύσῃ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 ἢ τοῦ 1940. Καὶ ἐὰν ἰσχύσῃ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 θὰ γίνουν ἐξαιρέσεις εἰς ὡρισμένους Νομούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ πληροφορηθῶ, ἐπεσημάνθη τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἐγένετο λεπτομερὴς ἔρευνα, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξουν παράπονα; Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, ὅλων αὐτῶν, νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 ἐὰν καὶ ἐὰν ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὡρισμένα ἄλλα κέντρα ἀδικηθοῦν ἐξ αὐτῆς τῆς ἀπογραφῆς. Νομίζω, ἄλλωστε, ὅτι ἡ Ἀθήνα πρέπει νὰ κάμῃ τὴν παραχώρησιν αὐτὴν εἰς τὰς ἐπαρχίας, διότι καὶ μὲ μεγαλύτερον ἀριθμὸν βουλευτῶν ἐκπροσωπεῖται καὶ μὲ περισσοτέρους Ὑπουργούς.

§417Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν συνάδελφον κ. Ἀποσκίτην, ὅτι ἡ Ἀρκαδία μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 ἀδικεῖται, διότι χάνει μίαν ἕδραν. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951, μέγας ἀριθμὸς Ἀρκάδων δὲν εὑρίσκετο εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας των. Τάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940.

§418Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα ἀποκλίνουν ὑπὲρ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940. Κατέθεσα μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος καὶ διὰ τῆς ὁποίας προστίθεται μετὰ τὸ ἄρθρον 17, ἄρθρον 18, διὰ τοῦ ὁποίου κατὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§419Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶμαι τεταγμένος ὑπὲρ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθεσαν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι. Ἤθελον, ὅμως, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σημείου: Ἐὰν ἐφαρμοσθῇ γενικῶς μὲν ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 δι’ ὡρισμένους δὲ Νομοὺς ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940, μὲ συνέπειαν τὴν αὔξησιν τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν διὰ τοὺς Νομοὺς αὐτούς, τότε θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν περισσοτέρους βουλευτὰς ἀπὸ 300. Διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 300, θὰ πρέπει ἀπό τινας περιφερείας νὰ ἀφαιρεθοῦν ἕδραι. Ἀπὸ ποίας ὅμως; Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μικρὸν σύστημα. Κατ’ ἀνάγκην θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτυγχάνεται δικαιοτέρα κατανομὴ τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν.

§420Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ διαφωνία ὑπάρχει ὡς πρὸς τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 ἢ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Ὑπάρχουν οἱ ἰσχυριζόμενοι ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940, διότι εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 ὑπάρχουν σφάλματα. Δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὰ σφάλματα, τὴν παρουσίαν τῶν ὁποίων διετύπωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἐπισημάνω εἶναι ὅτι τὸ γεγονὸς καὶ μόνον τῆς παρόδου τόσου χρόνου ἀπὸ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940, καθιστᾷ ὁπωσδήποτε ἐγγύτερον πρὸς τὴν ἀλήθειαν τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951. Ὁ πληθυσμὸς εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἀλλοιώσεις, κυρίως ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γκίοκα, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὡς βάσις τῆς κατανομῆς τῶν ἑδρῶν, οὐδεμία διάταξις νόμου, ἡ ὁποία θὰ προσδιορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν, αὐθαιρέτως, ἄνευ τῆς τηρήσεως ἑνὸς μέτρου, τοῦ μέτρου τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ. Ἑνιαίου, πάντως, μέτρου. Εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορισθῇ ὅτι προκειμένου περὶ ὡρισμένου Νομοῦ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ πληθυσμὸς ὁ προκύψας ἐξ ὡρισμένης ἀπογραφῆς; Αὐτό, ὅμως, δὲν σημαίνει ὅτι θὰ ἀφαιρεθοῦν αἱ ἕδραι ἀπὸ περιφερείας τὰς ὁποίας θὰ ὁρίζῃ ὁ νόμος; Ποῖαι θὰ εἶναι αὐταί; Ἐὰν εὑρεθῇ τὸ μέτρον, θὰ διαιρεθῇ διὰ τοῦ μέτρου ὁ νόμιμος πληθυσμὸς καὶ θὰ εὑρεθῇ οὕτω καὶ θὰ γίνῃ ἡ κατανομή. Αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νομικῶς νὰ γίνῃ; Αὐτὸ ποὺ προτείνεται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν τηρουμένην ἀρχὴν τῆς ἀνευρέσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν ἑκάστης περιφερείας διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως ἑνὸς κοινοῦ μέτρου. Δύνασθε νὰ μεταβάλλητε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ πληθυσμοῦ ὡς πρὸς ὡρισμένας περιφερείας, δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως, νὰ εἴπητε ἀπὸ ποίας περιφερείας θὰ ἀφαιρεθοῦν οἱ βουλευταί. Ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι ἔχει δημιουργηθῆ κἄτι τὸ ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Μία ἀντιδικία μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ ἐπαρχιῶν. Τοῦτο ἀποτελεῖ πολιτικὸν σφάλμα, τοῦ ὁποίου δὲν γνωρίζω τοὺς ἐνδεχομένους πολιτικοὺς ἀντικτύπους. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, κύριοι, διατὶ πρέπει νὰ διατηρῆται διὰ νομοθετικῆς διατάξεως μία κατάστασις, ἡ ὁποία μεταβάλλει τὸ μέτρον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὸ φθάνει εἰς 16.000 ψήφους. Πρόκειται περὶ ἑνὸς παραλογισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργοῦνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προνομιοῦχοι περιορισμοί. Δὲν γνωρίζω ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς λύσεως τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ πρέπει νὰ τονισθῇ εἶναι ὅτι ὁ καθορισμὸς τῶν ἑδρῶν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τῆς ἀνευρέσεως κοινοῦ μέτρου. Πᾶσα ἄλλη λύσις, εἶναι λύσις, ἡ ὁποία δὲν θὰ εὐσταθήσῃ.

§421Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῆς περιφερείας μου, δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὴν δημοσίευσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Ὁ Νομὸς Κορινθίας καὶ μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 καὶ τοῦ 1951 θὰ ἐκλέξῃ τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν βουλευτῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ πιστευθῇ συνεπῶς, ὅτι ἀντικειμενικῶς θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα. Ἐξετέθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὰ πλεονεκτήματα καὶ τὰ μειονεκτήματα τῶν ἀπογραφῶν τοῦ 1940 καὶ 1951. Ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 βεβαίως προσεγγίζει περισσότερον πρὸς τὸν χρόνον τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτόν, ὅτι ἀποδίδει καλύτερον τὴν οὐσιαστικὴν κατάστασιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Χώρας. Ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθοῦν οἱ οὐσιαστικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἀναιροῦν τὸ πλεονέκτημα αὐτὸ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Τὸ 1951 δὲν εἶχε γίνει ὁ ἐπαναπατρισμὸς εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Διεξήχθη εἰς ἐποχὴν τοῦ ἔτους κατὰ τὴν ὁποίαν μεγάλα τμήματα τοῦ πληθυσμοῦ ὀρεινῶν περιοχῶν ἀπουσίαζον εἰς τὰς χειμερινὰς βοσκὰς καὶ ἐπὶ πλέον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τοῦ 1951 εἶχον προσφύγει πολλοὶ κάτοικοι εἰς τὰς πόλεις, λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου. Ἐάν, ὁ καθορισμὸς τῶν ἑδρῶν τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν, γίνῃ βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ ἀδικηθοῦν ὡρισμέναι περιφέρειαι τῆς χώρας, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἀντιπροσωπεύωνται ἀπὸ τὸν πραγματικὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντιπροσώπων, ποὺ ἀναλογεῖ εἰς τὸν πραγματικὸν των πληθυσμόν. Αἱ περιφέρειαι δὲ αὗται, ἔχουν περισσοτέραν ἀνάγκην τῶν ἀντιπροσώπων των, διότι αὐτοὶ ἀπασχολοῦνται μὲ τὰ ζητήματά των. Διότι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν οὐδεὶς ἀπασχολεῖται διὰ τοὺς δρόμους, διὰ τὴν ὕδρευσιν τῶν κατοίκων. Αἱ ἐπαρχίαι περιμένουν ἀπὸ τοὺς βουλευτάς των νὰ μεριμνήσουν διὰ τὴν ἵδρυσιν Σχολείων, διὰ τὴν προστασίαν τῆς γεωργικῆς των παραγωγῆς (χειροκροτήματα) καὶ δι’ ὅλα τὰ προβλήματα, ποὺ ἔχει ἡ ζωὴ ἡ Ἑλληνική. Ἑπομένως, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις ἐκπροσώπων μεταξὺ τῆς Πρωτευούσης καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Αἱ ἐπαρχίαι πρέπει νὰ ἔχουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντιπροσώπων, τοὺς ὁποίους δικαιοῦνται νὰ ἔχουν, βάσει τοῦ πληθυσμοῦ των. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἀπογραφῶν, ἔχουν λεχθῆ καὶ ἔχουν γραφῆ πολλὰ πράγματα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 ἐμφανίζει καὶ νομικὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργήσουν πολλὰς δυσχερείας. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν παρατάξεων τῶν κ. κ. συναδέλφων, θὰ πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χρησιμοποιήσῃ, διὰ τὰς ἐκλογὰς τὰς ἐπερχομένας τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940. Καί, νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, νὰ γίνῃ νέα ἀπογραφὴ τὸ ταχύτερον, ἡ ὁποία νὰ ἀποδίδῃ τὸν πραγματικὸν πληθυσμὸν καὶ δὲν θὰ δίδῃ τὴν ἐφαρμογὴν καὶ αἰτίαν εἰς ἀκύρωσιν τῶν ἐκλογῶν. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀτέλειαι τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 ἀνεγνωρίσθησαν ἀπὸ ὅλους τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος τοῦ 1952, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοῦ 1951 ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, περιέλαβε ρητὴν διάταξιν, δικαίαν, ἡ ὁποία λέγει οὐσιαστικῶς, ὅτι ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 δὲν ἀποδίδει τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτιμᾷ νὰ κρατήσῃ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940. Καὶ ἐὰν ποτὲ προσφύγωμεν εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα βελτιώσεως καὶ ἄρσεως τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία δημιουργεῖται εἰς ὡρισμένας περιφερείας. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοὺς λόγους, ποὺ ἐξέθεσεν ὁ κ. Θ. Τσάτσος καὶ ἀναφέρονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Κάμνω ἔκκλησιν εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ ἀναλογισθῆτε τὰς συνθήκας, ποὺ ζῇ ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου καὶ νὰ μὴ θελήσητε νὰ στερήσητε τὰς ἀγόνους περιφερείας τῶν ἀριθμῶν τῶν βουλευτῶν, ποὺ τοὺς ἀναλογεῖ. (Χειροκροτήματα).

§422Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἐπρόλαβεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 εἰς ἄλλας περιφερείας καὶ εἰς ἄλλας ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Διότι, ὄχι μόνον θὰ δημιουργηθοῦν νομικὰ θέματα, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ καὶ τὸ ἑξῆς: Διὰ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940 αὐξάνονται αἱ ἕδραι μερικῶν περιοχῶν καὶ διὰ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 αὐξάνονται αἱ θέσεις ὡρισμένων ἄλλων περιοχῶν καὶ θὰ συμβῇ νὰ γίνουν ἀδικίαι εἰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι βγάζουν ἕνα ἀριθμὸν βουλευτῶν μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 καὶ μεγαλύτερον ἀριθμὸν μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940. Συνεπῶς θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940, ἢ τοῦ 1951. Τὸ σύστημα τὸ μικτὸν θὰ προκαλέσῃ μεγάλας ἀδικίας, τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§423Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε συζήτησις ἀπεκρυστάλλωσε τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ μία μέση λύσις, δηλαδὴ μία ἀπογραφή, ἡ ὁποία νὰ ἐνέχῃ καὶ στοιχεῖα ἄλλης ἀπογραφῆς. Ἢ ἡ τοῦ 1940 θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ ἡ τοῦ 1951. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους κρίνει, ὅτι εἶναι δικαιοτέρα ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Ἐπειδή, ὅμως, ἐλέχθη ἑνὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅτι δῆθεν αἱ περιφέρειαι αἱ ἐπαρχιακαὶ ἀδικοῦνται καὶ στεροῦνται τῶν ἑδρῶν, θὰ ἤθελον νὰ ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα καὶ νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεὶς ζητεῖ νὰ ἀποστερήσῃ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, ποὺ πρέπει νὰ ἐκπροσωποῦν ἑκάστην ἐπαρχίαν. Ζητοῦμεν, ὅμως, τὴν πλήρη καὶ δικαίαν κατανομὴν τῆς ἐκπροσωπήσεως ἑκάστης περιοχῆς. Ἐξ ἄλλου, σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν καί, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ ἀντιπαρέλθῃ καὶ νὰ ἀντικρούσῃ, δηλαδὴ ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἐψήφισεν ἀριθμὸς ψηφοφόρων ἴσος σχεδὸν πρὸς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940, ὅπερ σημαίνει, ὅτι καὶ τὰ νήπια ἀκόμη θεωροῦνται, ὅτι νομίμως ἐψήφισαν. Αὐτό, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι γεγονὸς θετικόν, τὸ ὁποῖον δὲν δύνασθε νὰ παρίδητε οὐχὶ μόνον ὑμεῖς, ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλή. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξενεχθῇ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μία ἀπόφασις, ἡ ὁποία νὰ εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετος πρὸς τὴν πραγματικότητα καί, ἡ ὁποία θὰ δημιουργήσῃ λυπηρὰς σκέψεις, περὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον νομοθετοῦμεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Οὐδεὶς σκέπτεται ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν Ἀθηνῶν νὰ ἀποστερήσῃ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ ἀντιπροσώπων. Ἐξ ἄλλου, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ οἱ ψηφοφόροι τῶν Ἀθηνῶν νὰ τίθενται εἰς διαφορετικὴν μοῖραν καὶ νὰ θεωρῆται, ὅτι δύο ψηφοφόροι τῶν Ἀθηνῶν ἰσοφαρίζουν ἕνα ψηφοφόρον τῆς ἐπαρχίας, Διότι τὸ ἐκλογικὸν μέτρον τῶν Ἀθηνῶν ἔχει φθάσει νὰ εἶναι 17 χιλ. καὶ πλέον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι διὰ πολλὰς τῶν ἐπαρχιῶν εἶναι περισσότερον τοῦ διπλασίου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καταλήγομεν νὰ ἔχωμεν δύο ποιότητας ψηφοφόρων. Τοὺς ψηφοφόρους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοὺς ψηφοφόρους τῶν ἐπαρχιῶν τῶν ὁποίων ἡ ψῆφος ἰσοῦται μὲ τὸ διπλάσιον τῶν ψηφοφόρων τῶν Ἀθηνῶν. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἄδικον καὶ θὰ ἔχῃ καὶ κακὰς πολιτικὰς συνεπείας. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι ὅλα τὰ πραγματικὰ γεγονότα συμβάλλουν εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951. Ὑπάρχει δὲ ἐπὶ πλέον ἓν γεγονός, τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ μὲ προσέξῃ. Καὶ τὸ γεγονὸς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὰ Κόμματα κατὰ τὴν συμφωνίαν, ποὺ ἔγινε διὰ τὴν σύμπτωσιν τῶν γνωμῶν, ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, εἶχον παραδεχθῆ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 καὶ ἑπομένως οἱαδήποτε ἄλλη ἄποψις θὰ σημαίνῃ σαφῆ ὑπαναχώρησιν ἀπὸ τῶν ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι, τότε, εἶχον ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν.

§424Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργός, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν ἀντικειμενικότητα καὶ τὴν ἀμεροληψίαν ποὺ τὸν χαρακτηρίζει, μᾶς ὡμίλησε περὶ τῶν ἐλαττωμάτων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζει ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 καὶ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951. Κραυγαλέως ἀπεδείχθη ὅτι ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940 ἔχει πολὺ περισσότερα ἐλαττώματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Κατόπιν τούτου, κύριε Πρόεδρε, τάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ληφθῇ, δηλαδή, ὑπ’ ὄψιν, ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 ὡς δικαιοτέρα.

§425Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει διαφωνία εἰς τὸ θέμα αὐτὸ μεταξὺ Κομμάτων. Ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ πρωτευούσης καὶ ἐπαρχίας καί, ὡς εἶναι ἀντιληπτόν, θὰ νικήσῃ ἡ ἐπαρχία.

§426Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Συντάσσομαι καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν ἄποψιν τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι προτείνουν νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς ἐπικειμένας ἐκλογὰς ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940. Διότι εἰς τὸν Νομὸν Κιλκὶς π. χ., μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 ἔχομεν πληθυσμὸν 100.000 καὶ πλέον, ἐνῷ μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 ἔχομεν 81.000 καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, κατὰ τὰς προσφάτους ἐκλογὰς νὰ ψηφίζουν τόσοι εἰς ἐκλογικὰ κέντρα, ὅσος εἶναι καὶ ὁ ἀριθμός. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ὁπωσδήποτε κατὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940.

§427ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§428Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας, διότι σᾶς θέλω ὡς μάρτυρα. Εἰς τὸ 1951 ἐφηρμόσθη τὸ πρῶτον τὸ σύστημα τῆς ἐνισχυμένης ἀναλογικῆς. Αἱ ἕδραι ἦσαν 250 καὶ ἐθεσπίσθη ὅτι, ὅπου τὸ ἐκλογικὸν μέτρον εἶναι ἀνώτερον τοῦ μέσου γενικοῦ ἐκλογικοῦ μέτρου, ἐκεῖ προστίθεται ἀνάλογος ἀριθμὸς ἑδρῶν. Ἔτσι ἐδόθησαν 6 ἕδραι εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, μία εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ μία εἰς τὴν περιφέρειαν Κορινθίας. Ἠμποροῦμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ ἴδιον σύστημα, ἐλαττώνοντες, ὅμως, τὰς ἕδρας ἀπὸ τὰς περιφερείας ὅπου παρατηρεῖται πολὺ μικρὸν ἐκλογικὸν μέτρον, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφιζόντων εἶναι ἀδιάψευστος μάρτυς περὶ τοῦ ποῦ εὑρίσκεται ὁ πληθυσμὸς τῆς Χώρας ἂν δηλαδὴ αὐτὸς προσεγγίζει πρὸς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 ἢ τοῦ 1951. Ἐὰν θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 ὀφείλετε νὰ δεχθῆτε ὅ,τι ἐδέχθη ὁ νόμος τοῦ 1951 καὶ ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν, ὅπου τὸ ἐκλογικὸν μέτρον ἦτο μεγαλύτερον τοῦ μέσου ἐκλογικοῦ μέτρου ἀνὰ τὴν Χώραν, μὲ ἀποτέλεσμα, ὅμως, νὰ μειωθοῦν αἱ ἕδραι εἰς τὰς περιφερείας ὅπου τὸ ἐκλογικὸν μέτρον εἶναι ὑπερβολικὰ χαμηλόν. Καὶ τοῦτο διότι ἐκ τοῦ Συντάγματος δὲν ἠμποροῦμεν νὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν πέραν τῶν 300; Νομίζω ὅτι οὕτω θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ μία δικαία ρύθμισις τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐνθυμῆσθε, κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, τὸ 1951, τὸν ἀγῶνα ποὺ ἔγινε, τότε, καὶ πόσον εὔκολα ἐπετεύχθη ἡ ρύθμισις αὐτή, τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑδρῶν εἰς τὰς περιφερείας ποὺ τὸ ἐκλογικὸν μέτρον θὰ ἀπεδεικνύετο ὑψηλότερον τοῦ μέσου γενικοῦ ἐκλογικοῦ μέτρου. Καὶ τότε εἴχατε θεσπίσει τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑδρῶν, χωρὶς νὰ δημιουργήσητε ἀντικτύπους εἰς ἄλλας περιφερείας. Τώρα ἐθεσπίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν 300, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προσθέσωμεν ἄλλας ἕδρας. Νὰ προσθέσωμεν, ὅμως, εἰς τὰς περιφερείας ὅπου τὸ ἐκλογικὸν μέτρον εἶναι μεγαλύτερον τοῦ μέσου ἐκλογικοῦ μέτρου καὶ νὰ μειώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑδρῶν ἀναλόγως ὅπου εἶναι χαμηλὸν τὸ ἐκλογικὸν μέτρον. Καὶ ὅταν λέγω ταῦτα, μὴ πρὸς κακοφανισμὸν κανενός, διότι ἤκουσα τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, μὲ πολλὴν θερμότητα, ὑποστηρίζοντα τὴν ἐπαρχίαν, καὶ ὅτι αὕτη πρέπει νὰ ἀνεχώμεθα νὰ ἔχῃ περισσοτέρους τοῦ δέοντος βουλευτάς. Ἀλλὰ δὲν γράφει πουθενὰ τὸ Σύνταγμα ὅτι ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν ἐπαρχιῶν ἢ ἀναλόγως τῶν ζητημάτων τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λυθοῦν, συγχωρεῖται νὰ αὐξάνεται καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑδρῶν.

§429Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν ἀντελήφθητε τί εἶπα.

§430Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἀντελήφθην πολὺ καλὰ τὶ εἴπατε. Ἐπετάγατε κάπου–κάπου καὶ τὴν λέξιν «ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ». Ὅταν, ὅμως, σᾶς τίθεται τὸ ζήτημα νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν ἀνάλογος τοῦ πληθυσμοῦ, κάθε Νομοῦ ἐνθυμεῖσθε τὰ σχολεῖα καὶ τὰ τηλέφωνα καὶ τὴν ἄρδευσιν τῶν χωρίων, μὲ τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται αἱ βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀλλὰ ζητήματα συνταγματικῆς σημασίας καὶ ἰσότητος τῶν περιφερειῶν δὲν λύονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Θὰ πάρωμεν τὸ ἐκλογικὸν μέτρον καὶ μὲ βάσιν αὐτὸ πρέπει νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα.

§431ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§432Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ συμφωνία τῶν δύο Κομμάτων ἐν σχέσει μὲ τὸ ἐπίμαχον θέμα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, ὅμως, εἶναι τοῦτο, κύριε Πρόεδρε: Ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ εἰς τὴν σημερινὴν ἐδήλωσεν ἀπεριφράστως ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει δεσμευθῆ εἰς τὸ νὰ προβῇ εἰς τὴν δημοσίευσιν τοῦ διατάγματος τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἓν δεδομένον. Ὑπῆρξε, περαιτέρω, δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. ὅτι αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχε νὰ διατυπώσῃ τὸ Κόμμα του ἐπὶ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, αἴρονται καὶ μένει μόνον ὁ δισταγμὸς του ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομικὸν ζήτημα ποὺ ἠμπορεῖ νὰ προκύψῃ ἀπὸ ἐνδεχομένην ἀμφισβήτησιν τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν.

§433Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Δὲν αἴρονται, περιορίζονται.

§434Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Περιορίζονται εἰς τὸ νομικὸν πρόβλημα, τὸ ἴδιον λέγω. Ἀνεδείχθη περαιτέρω καὶ ζήτημα μερικῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῶν δύο ἀπογραφῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠκούσθησαν διάφοροι ἀπόψεις συναδέλφων. Τὸ συμπέρασμα ποῖον ἦτο; Ὅτι δὲν ἦτο νοητὸν νὰ διεξαχθοῦν ἐκλογαὶ ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῶν δύο ἀπογραφῶν, τῆς μιᾶς δι’ ὡρισμένας περιφερείας καὶ τῆς ἄλλης διὰ τὰς ὑπολοίπους. Τί ἀπομένει, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δοθῇ λύσις εἰς τοὺς δισταγμοὺς καὶ τοὺς φόβους ποὺ διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ ἰδικοί μας φόβοι. Τόσας καὶ τόσας τροπολογίας ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων. Μία ἀκόμη ἀπομένει, πάρα πολὺ ἁπλῆ, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσηγηθῇ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Μία διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον νὰ τεθῇ διὰ τῆς ὁποίας θὰ κατοχυροῦται πλήρως τὸ κῦρος τοῦ Διατάγματος ποὺ πρόκειται νὰ δημοσιεύσητε, ὥστε οἱ φόβοι καὶ ἀνησυχίαι ποὺ ἐνδέχεται νὰ προκύψουν αἱ περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν, νὰ διασκεδασθοῦν. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀναλάβει νὰ δημοσιεύσῃ τὸ Διάταγμα διὰ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, ἀπομένει νὰ ψηφίσωμεν τὴν διάταξιν εἰς τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, διὰ νὰ τελειώνωμεν. Εἶναι διατεθειμένη ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε κατ’ ἐπανάληψιν καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐδεσμεύθη, ὡς ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐδήλωσεν; Νομίζω ὅτι ἓν θέμα ἀπομένει, ἡ ἀπάντησις, ἡ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματος τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., ποὺ εἶναι αἴτημα καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ πρόβλημα ἀμφισβητήσεως τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς.

§435Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, φαίνεται ὅτι οὔτε ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1940, οὔτε ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951 ἀντιπροσωπεύουν τὴν πραγματικότητα. Διότι ἡ μὲν ἀπογραφὴ τοῦ 1940 ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τὸ 1958, ἡ δὲ ἀπογραφὴ τοῦ 1951, ἔγινε ὑπὸ συνθήκας ποὺ πράγματι νὰ μὴ ἀποδίδουν σήμερον τὴν πραγματικότητα ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ καὶ ἐκλογέων. Ὅπως παρετήρησεν ἕνας ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων, τὸ θέμα δὲν εἶναι θέμα διαφορᾶς Κομμάτων, ὅπως διεπιστώθη ἀπὸ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, εἶναι θέμα διαφορᾶς ἀπόψεων διαφόρων συναδέλφων, ἀναλόγως μὲ τὰς ἐπαρχίας αἱ ὁποῖαι ἀδικοῦνται ἢ εὐνοοῦνται. Συνεπῶς δὲν ἔχω καμμίαν πρόθεσιν νὰ τοποθετήσω τὸ ζήτημα ἐπὶ πολιτικῆς ἢ κομματικῆς βάσεως. Θὰ παρεκάλουν νὰ συμφωνήσωμεν ἐπὶ τῆς ἑξῆς λύσεως, διότι ἐκτὸς τοῦ οὐσιαστικοῦ θέματος, ὑπάρχει τὸ θέμα τὸ νομικόν. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ Κυβέρνησις νὰ κρίνῃ τὸ θέμα τόσον ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, καὶ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἐφ’ ὅσον παρηκολούθησε τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη ἀπόψε, νὰ κρίνῃ τὸ θέμα οὐσιαστικῶς καὶ νομικῶς καὶ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζει ὅτι εἶναι ὀρθόν. Μὲ μίαν παράκλησιν καὶ παρατήρησιν νὰ μὴ θεωρηθῇ δεσμευμένη ἀπὸ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε ἀπόψε, διότι ἔκαμε τὴν δήλωσιν αὐτὴν πρὶν ἀκούσῃ τὴν συζήτησιν. Κύριοι συνάδελφοι, λέγω τοῦτο, ὅτι ὅταν ἡ Βουλὴ παραιτῆται τοῦ δικαιώματος νὰ ἀποφανθῇ, σημαίνει ὅτι ζητεῖ νὰ εἶναι ἀδέσμευτος ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ λύσῃ τὸ θέμα. Λέγω ὅτι ἡ Βουλὴ παραιτεῖται τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ λύσῃ τὸ θέμα καὶ ἐμπιστεύεται τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, διότι ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι δεσμευμένη ἀπὸ τὴν δήλωσιν, εἶναι φυσικὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ τὴν ἄποψιν ὅτι θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν λύσιν αὐτήν. Λέγω, λοιπόν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε τὴν δήλωσιν πρὶν ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις τῆς Βουλῆς, τῶν Κομμάτων καὶ τῶν διαφόρων συναδέλφων. Παρηκολούθησε αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐφωτίσθη ἡ Κυβέρνησις τόσον ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τύπων καὶ νόμων. Θὰ ἦτο δυνατόν, χωρὶς νὰ θεωρηθῇ δεσμευμένη ἀπὸ τὴν δήλωσιν αὐτήν, ἐλευθέρως νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα οὐσιαστικῶς καὶ νομικῶς καὶ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο ποὺ νομίζει.

§436Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος, ἡ Κυβέρνησις μὲ ἰδικά της κριτήρια οὐσιαστικὰ καὶ νομικὰ νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις της. Δὲν θὰ εἶναι δεσμευμένη ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Ἡ ἰδία θὰ γνωρίζῃ ἂν εἶναι δεσμευμένη ἀπέναντι τῶν ἰδικῶν της πεποιθήσεων.

§437ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τούτου, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα καὶ ἠμποροῦμεν νὰ τελειώνωμεν. Ἐπομένως, κύριοι, ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον, εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου διὰ τὸ προσεχὲς Σάββατον, ὥραν 11ην πρωϊνήν.

§438ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς μίαν πρότασιν ἰδικήν μου ἀφορῶσαν τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε καὶ ἐγκρίνητε, ὅπως εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τῆς Γʹ Συνόδου καὶ λόγῳ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη ἐκ τῶν νυκτερινῶν καὶ μακρῶν συνεδριάσεων, χορηγηθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου, μὴ δυναμένη νὰ ὑπερβῇ τὰς τακτικὰς μηνιαίας ἀποδοχὰς ἑνὸς ἑκάστου. Οἱ ἡμερομίσθιοι, ἐν προκειμένῳ, δύνανται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ γραφεῖς.

§440ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§441ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει ὁμοφώνως ὅπως «εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τῆς Γʹ Συνόδου καὶ λόγῳ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη, ἐκ τῶν νυκτερινῶν καὶ μακρῶν συνεδριάσεων, χορηγηθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου, μὴ δυναμένη νὰ ὑπερβῇ τὰς τακτικὰς μηνιαίας ἀποδοχὰς ἑνὸς ἑκάστου εἰς βάρος τοῦ Κεφ. 3 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1958. Οἱ ἡμερομίσθιοι, ἐν προκειμένῳ, δύνανται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ γραφεῖς». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§442ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§443ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 11 π. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 2.30′ π. μ.)