1958.02.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 Φεβρουαρίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 5.55′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ἀνδρεάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§2Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1641)1919...«περὶ φορολογίας κληρονομιῶν δωρεῶν, προικῶν καὶ κερδῶν ἐκ λαχείων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἱδρύσεως Ἰταλικοῦ Νηπιαγωγείου, Δημοτικοῦ καὶ Γυμνασίου ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ Νηπιαγωγείου καὶ Γυμνασίου ἐν Ἀθήναις» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ νόμου 2456)1920 «περὶ Ἰσραηλιτικῶν Κοινοτήτων» ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 4837)1930 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2456 «περὶ Ἰσραηλιτικῶν Κοινοτήτων». Ἡ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ Ταμείου Συντάξεων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων» καὶ 2) «Περὶ ἐπιβολῆς τέλους χρήσεως λιμένος πρὸς ἐκτέλεσιν λιμενικῶν ἔργων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 931)1957 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου», καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1037)23.6.56, 1038)23.6.56 καὶ 1179)2.8.56 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ συγκεντρώσεως σίτου καὶ σικάλεως, συγκομιδῆς 1956 κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λαμπρόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως καθυστερουμένων ὀφειλῶν πρὸς Ἀστικοὺς Συνεταιρισμοὺς κ.λ.π. ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου ἐκ Δανείων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίων τῶν πόλεων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἀναστασᾶτος, Ι. Ἰντζές, Ν. Ρηγόπουλος, Γ. Κλῆς, Χ. Γκαργκάνας καὶ Ν. Βαφειάδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίων τῶν πόλεων κειμένων διατάξεων». Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 40809)10.2.58 ἀποφάσεώς του παρέτεινε ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον ἤτοι μέχρι 30.6.1958 τὴν παρασχεθεῖσαν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου Πρὸς τὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος, διὰ τὴν ἐμπρόθεσμον ἐξόφλησιν τοῦ κατὰ τὴν 31.12. 57 ὑπολοίπου τῶν δανείων ἅτινα ἐχορηγήθησαν πρὸς τὴν Α. Ε. Πυριτιδοποιείου καὶ Καλυκοποιείου πλέον τόκων κ. λ.π. ἀπὸ 30.6.57 ὑπὸ τοὺς ὅρους τῶν ἀποφάσεων τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς δι’ ὧν ἐνεκρίθη ἡ χορήγησις τῶν περὶ ὧν πρόκειται δανείων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Ἰντζὲς καὶ Γ. Σταμάτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Ἀγρινίου, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων προστασίας τῆς νεολαίας ἐκ τῆς προβολῆς ἀκαταλλήλων κινηματογραφικῶν ταινιῶν καὶ τῆς κυκλοφορίας ψυχοφθόρων βιβλίων καὶ περιοδικῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατῶν Τύπου Ἀθηνῶν, ζητούσης ματαίωσιν διατάξεων τοῦ καταρτισθέντος Κώδικος περὶ Τύπου καὶ διατήρησιν τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων τῶν ἐργαζομένων εἰς αὐτόν. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης–Καστορίας κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Κοινότητος Κρατεροῦ Φλωρίνης, ζητούντων γεωργικὴν ἀποκατάστασιν ἐπὶ τῶν διαθεσίμων γαιῶν τῶν ὁμόρων Κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν ΣΕΚ «Ὁ Λαρισαϊκός», ζητοῦντος τροποποίησιν τοῦ ν. 612)48 αὔξησιν τοῦ παρὰ τοῦ Ταμείου Προνοίας ΣΕΚ χορηγουμένου βοηθήματος κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνιτῶν Οἰκοδόμων Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων λεωφορείων Θεσσαλονίκης καὶ ζητούσης καθιέρωσιν ἐργατικοῦ εἰσιτηρίου μειωμένου κατὰ 40%. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ι. Ὀρφανός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἐφημερίδων Πειραιῶς καὶ Νήσων, ζητούσης τὴν διὰ νόμου ἀναγνώρισιν ἐν Πειραιεῖ τῆς ἐν λόγῳ Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαδημητρίου, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν παράνομον σύλληψιν καὶ κακοποίησιν ὀπαδῶν τῆς Ε.Δ.Α. Καβάλας καὶ ζητεῖ λῆψιν μέτρων καταπαύσεως τῶν ἐν λόγῳ αὐθαιρεσιῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Τσαντίρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Σάμου, ζητοῦντος ματαίωσιν καταργήσεως τῶν παροχῶν τοῦ Ι.Κ.Α. πρὸς τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Ἐργατικῶν Στελεχῶν. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας–Ἰωαννίνων κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κ.Τ.Ε.Λ. Αἰτωλοακαρνανίας, Ἄρτης, Πρεβέζης, Λευκάδος, Ἰωαννίνων καὶ Θεσπρωτίας, διαμαρτυρομένων δι’ ἄνισον μεταχείρισιν αὐτοκινητιστῶν Πρωτευούσης καὶ Ἐπαρχιῶν καὶ ζητούντων ἀνάκλησιν χορηγηθεισῶν νέων ἀδειῶν λεωφορείων, κατάργησιν εἰδικοῦ τέλους ὁδοποιΐας κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Οἰκοδομικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀκτημόνων Ἐφέδρων «Ὁ Ἅγιος Παντελεήμων», Ἀστέγων Πολεμιστῶν Ἀθηνῶν καὶ Κυθηρίων» «Παναγία ἡ Μυρτιδιώτισσα», ζητούντων συμπλήρωσιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ σχεδίου Πόλεων» ἐπὶ τῷ τέλει κατοχυρώσεως τῶν οἰκοπέδων τῶν ἐν λόγῳ Συνεταιρισμῶν καὶ τῶν προσυμφωνηθεισῶν μεταβιβάσεων εἰς τὰ μέλη των. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Πρωϊμάκης, Ι. Παπαδημητρίου, Α. Πατσιαντᾶς καὶ Γ. Εὐαγγέλου, καταθέτουν ἀναφορὰν ὑπερηλίκων φυματικῶν συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Πειραιῶς, ζητούντων μονιμοποίησιν τῶν συντάξεων αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Κερκύρας, ζητοῦντος ματαίωσιν τῆς μελετωμένης μειώσεως τοῦ κοινωνικοῦ πόρου τοῦ

ΤΕΑΠΟΚΑ.

Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Ἠλιοῦ καὶ Π. Γλιγλῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐργατοτεχνιτῶν Ἐλαιοτριβείων «Ἁγία Μαγδαληνὴ» Παπάδου Γέρας Λέσβου, ζητοῦντος τὴν ἐφαρμογὴν τῆς 8ώρου ἐργασίας εἰς τὰ ἐποχιακῶς λειτουργοῦντα ἐλαιοτριβεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Ἀγρινίου, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων προστασίας τῆς νεολαίας ἐκ τῆς προβολῆς ἀκαταλλήλων κινηματογραφικῶν ταινιῶν καὶ τῆς κυκλοφορίας ψυχοφθόρων βιβλίων καὶ περιοδικῶν κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Λασκαρίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Φορτοεκφορτωτῶν Λιμεναρίων Θάσου, ζητούντων τὴν ἐπαγγελματικὴν τακτοποίησιν τῶν μελῶν της ἐκ μέρους τῆς λιμενικῆς ἀρχῆς Καβάλας. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Τσαντίρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν καὶ Καπνεργατριῶν Σάμου «Ἡ Ἀναγέννησις», ζητοῦντος κατάργησιν τῶν νόμων 2348 καὶ 2519)53, ἄμεσον ἐπιδότησιν τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν, ἄμεσον ψήφισιν τοῦ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων–Θεσπρωτίας κ. Δ. Ἰωάννου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου καὶ τῶν Ἐπιστημονικῶν, Ἐμπορικῶν, Ἐπαγγελματικῶν καὶ λοιπῶν Ὀργανώσεων Ἰωαννίνων, ζητούντων ὅπως τὸ ἀποφασισθὲν τρίτον Πανεπιστήμιον ἱδρυθῇ εἰς Ἰωάννινα. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων Ι.Κ.Α., διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀντισυνδικαλιστικὴν στάσιν τῶν Διευθυντῶν καὶ ἐνίων ὑπαλλήλων τῶν Ὑποκαταστημάτων Ι.Κ.Α. Περιστερίου, Γκύζη, Κεραμεικοῦ καὶ Καλλιθέας, οἵτινες πιέζουν τοὺς συνταξιούχους νὰ μὴ καταβάλουν τὰς πρὸς τὰς Ὀργανώσεις εἰσφορὰς καὶ ζητούσης λῆψιν μέτρων ἀποτροπῆς ἐν τῷ μέλλοντι τῶν τοιούτων παρεμβάσεων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Β. Θανασέκου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ὑποδηματεργατῶν Πειραιῶς, ζητοῦντος μὴ παραχώρησιν βάσεων ἀτομικῶν ὅπλων ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, ἀπόλυσιν τῶν ἐξορίστων καὶ προώθησιν τοῦ ἀγῶνος διὰ τὴν αὐτοδιάθεσιν τῆς Κύπρου. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινότητος καὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀργυράδων, ζητούντων λῆψιν μέτρων καταπολεμήσεως τοῦ Λεκανίου καὶ τῆς Καπνίας, ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν πάσης φύσεως χρεῶν τῶν πληγέντων ἐλαιοπαραγωγῶν, χορήγησιν μεσοπροθέσμων δανείων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, ἐν ᾗ ἐκτίθενται αἱ ἀπόψεις της ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ ἑνοποιήσεως εἰδικῶν τινων διαδικασιῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Οἰκογενειῶν Πεσόντων Ἀξιωματικῶν 1940–50, ζητοῦντος καταβολὴν ὡς συντάξεως ὁλοκλήρου τοῦ μισθοῦ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ Ἀξιωματικῶν, χορήγησιν πλήρους δώρου ἑορτῶν, κατάργησιν τῆς κρατήσεως ἐπὶ τῶν συντάξεων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἔξαρχος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Νοσοκομείου «Σωτηρία», διαμαρτυρομένου διὰ τὴν αἰφνιδίαν περικοπὴν τοῦ φαγητοῦ του, τὸ ὁποῖον ἐχορηγεῖτο ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Σανατορίου, λόγῳ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν ἐργασίας καὶ τοῦ περιβάλλοντος, καὶ ζητοῦντος ἐπαναχορήγησιν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Κ. Ταλιαδούρης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν συνταξιούχων Π. Τσαούση, Φ. Παπανικολάου καὶ Κ. Τσιούμη, ζητούντων ἐπέκτασιν καὶ εἰς τοὺς συνταξιούχους τῶν εὐεργετικῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3783) 57 ἀφορωσῶν τὰ τέλη μεταβιβάσεως ἀκινήτων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Κ. Τσιγάρας καὶ Γ. Εὐαγγέλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Συκεῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος μὴ παραχώρησιν βάσεων ἀτομικῶν ὅπλων καὶ πυραύλων ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἁλιεργατῶν Ν. Ρόδων Χαλκιδικῆς «Ἅγιος Νικόλαος», αἰτοῦντος τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀσφαλιστικῆς περιοχῆς Ι.Κ.Α. Στρατωνίου καὶ εἰς τὸ χωρίον Ν. Ρόδων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Νικολίτσας καὶ Κ. Πετρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Προέδρων τῶν Κ.Τ.Ε.Λ. Αἰτωλοακαρνανίας, Ἄρτης, Πρεβέζης, Λευκάδος, Ἰωαννίνων, Θεσπρωτίας καὶ Κερκύρας, διαμαρτυρομένων δι’ ἄνισον μεταχείρισιν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν Πρωτευούσης καὶ Ἐπαρχιῶν καὶ ζητούντων κατάργησιν τοῦ εἰδικοῦ τέλους ὁδοποιΐας, ἀνάκλησιν ἀποφάσεων Νομαρχῶν περὶ χορηγήσεως νέων ἀδειῶν κυκλοφορίας λεωφορείων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πρεβεζάνων «Ἡ Νικόπολις» διαμαρτυρομένου διὰ τὴν χορήγησιν ἐλαχίστων πιστώσεων διὰ κοινωφελῆ ἔργα τοῦ Νομοῦ Πρεβέζης καὶ ζητοῦντος ἀναθεώρησιν τῆς διαθέσεως τῶν ἐν λόγῳ πιστώσεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐξωραϊστικῶν Συλλόγων «Λόφος Παπποῦ», Ἄνω Λιούμη, Ἀναγεννήσεως, Αἰγάλεω, Ἄνω Λόφος Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀναγέννησις Χαϊδαρίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐπιβληθεῖσαν εἰσφορὰν ὑπεραξίας τῶν ἑκατέρωθεν τῆς λεωφόρου Ἀθηνῶν οἰκοπέδων καὶ ζητούντων ἄμεσον ἀναστολὴν ἐπιβολῆς ἢ εἰσπράξεως τῶν ἐπιβληθεισῶν εἰσφορῶν, ἀκύρωσιν τῆς σχετικῆς Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Πολεμιστῶν Ἑλλάδος ν. 751–1836, ζητούσης νομοθετικὴν ἀκύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 41) 56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐπίλυσιν τῶν ζωτικῶν ζητημάτων τῶν πολεμιστῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Ἠλιοῦ, Ν. Κιτσίκης, Γ. Αὐγερόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος, Β. Θανασέκου καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐξωραϊστικῶν–Ἐκπολιστικῶν Συλλόγων Ἀθηνῶν–Προαστείων, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἐπιβολὴν ἀδίκου καὶ ὑπερβολικῆς φορολογίας δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 60722) 55 ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀκινήτων τῶν κειμένων κατὰ μῆκος τῆς Λεωφόρου Ἀθηνῶν, μὲ τὸ αἰτιολογικὸν ὅτι ἐπῆλθεν αὔξησις τῆς ἀξίας τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν ἐκ τῆς διανοίξεως τῆς λεωφόρου καὶ ζητούντων ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς ἐν λόγῳ φορολογίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Νοσοκομείου Σωτηρία», διαμαρτυρομένου διὰ τὴν αἰφνιδίαν περικοπὴν τοῦ φαγητοῦ του, τὸ ὁποῖον ἐχορηγεῖτο ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Σανατορίου λόγῳ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν ἐργασίας καὶ τοῦ περιβάλλοντος καὶ ζητοῦντος ἐπαναχορήγησιν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Κωστῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐλαιοπαραγωγῶν Ἀμφίσσης, διαμαρτυρομένων διότι ἀσυνείδητοι ἐξαγωγεῖς ἐλαιῶν ἀναμιγνύουσιν καὶ ἐξάγουν ὡς προϊὸν Ἀμφίσσης μὴ βρωσίμους ἐλαίας ξένων περιφερειῶν καὶ ζητούντων λῆψιν μέτρων ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς ἐλαιῶν ξένων περιφερειῶν εἰς περιοχὰς Ἀμφίσσης, Ἰτέας, Γαλαξειδίου καὶ Στυλίδος μὲ σκοπὸν ἐξαγωγῆς των ὡς ἐλαιῶν τῶν περιφερειῶν τούτων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Πατσιαντᾶς καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Σεισμοπλήκτων Καρδίτσης «Ἕνωσις», ζητοῦντος ἴσην μεταχείρισιν τῶν μελῶν του ὅσον ἀφορᾷ τὰς παροχὰς πρὸς τοὺς σεισμοπλήκτους Βόλου. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Τσιγάρας, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον αὔξησιν τῶν εἰσιτηρίων τῶν λεωφορείων Θεσσαλονίκης καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀνάκλησιν τῆς ἐπιβληθείσης αὐξήσεως καὶ μείωσιν τοῦ κομίστρου ἐπὶ ὡρισμένων γραμμῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου Γ. Εὐαγγέλου, Α. Πατσιαντᾶς καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐργατοτεχνιτῶν Οἰκοδόμων Ἑλλάδος, ζητούσης ἐπίλυσιν τοῦ περιπλόκου ἀσφαλιστικοῦ προβλήματος τῶν μελῶν της. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Εὐαγγέλου, Κ. Τσιγάρας καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, ζητούσης ἀκύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 128661) 13.2.57 ἀποφάσεως τῆς Νομαρχίας Θεσσαλονίκης περὶ συστάσεως Συμβουλίου Νομιμοφροσύνης διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν φρονημάτων τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων τῶν Ἀστικῶν Συνεταιρισμῶν, λειτουργούντων ἐν Θεσσαλονίκῃ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Β. Ἐφραιμίδης, Κ. Τσιγάρας καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Ἑλλάδος, ζητούσης ἐπίλυσιν τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων τῶν μελῶν της. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Ν. Κιτσίκης, Γ. Σπηλιόπουλος, Β. Θανασέκου καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἐξωραϊστικῶν Συλλόγων «Λόφος Παπποῦ», «Ἄνω Λιούμη», «Ἀναγεννήσεως Αἰγάλεω» καὶ «Ἄνω Λόφος Ἀξιωματικῶν», διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 60. 772) 55 Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, δι’ ἧς ἐπεβλήθη ἀναγκαστικὴ εἰσφορὰ εἰς βάρος τῶν κατὰ μῆκος τῆς λεωφόρου Ἀθηνῶν διαμενόντων ἰδιοκτητῶν ἀκινήτων καὶ ζητούντων τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως καὶ ἀπαλλαγὴν αὐτῶν ἐκ τῆς παρανόμου, ἀδίκου καὶ ὑπερβολικῆς ταύτης εἰσφορᾶς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Κ. Τσιγάρας καὶ Γ. Εὐαγγέλου, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων κωμοπόλεως Σωχοῦ Θεσσαλονίκης, ζητούντων ἀποφυλάκισιν τοῦ συγχωριανοῦ των πολιτικοῦ κρατουμένου Ἀγγέλου Χρ. Μπεκιάρη. Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Προσφύγων Νομοῦ Μαγνησίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ βουλευτῶν τῆς Ε.Δ.Α κατάθεσιν ἐρωτήσεως ἐν τῇ Βουλῇ σχετικῆς μὲ τὰ ζητήματα τῶν προσφύγων Βόλου, πρὸς οὓς οὐδέποτε ἀπετάθησαν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν προσφυγικῶν ζητημάτων, ἅτινα εὑρίσκονται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἐπιλύσεώς των, συντόμως δὲ εἰς Βόλον δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀναποκατάστατος πρόσφυξ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τούμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Λευκάδος, ζητοῦντος ματαίωσιν καταργήσεως τοῦ βάσει τοῦ ν. 1114) 54 ἐπιβαλλομένου ἐπὶ τῶν ἐσόδων τῶν Ὀργανισμῶν Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως πόρου, ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἐκπροσώπων Ἐργατικῶν Ὀργανώσεων. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐλευθέρου Δασικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἐργασίας Βραστῶν Χαλκιδικῆς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν ἐργασίας ὑπὸ τοῦ Δασάρχου τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Δάσους Ταξιάρχου–Βραστῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῶσιν αἱ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ὁ κ. Ε. Μαλαμίδας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἐκπροσώπων τῶν καπνοπαραγωγῶν Λαμίας, Ὑπάτης, Δομοκοῦ, Μακρακώμης, Τιθορέας κ.λ.π., ζητούντων τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ Ν. Δ. περὶ συστάσεως καὶ λειτουργίας τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, χορήγησιν ηὐξημένων πλασματικῶν δανείων κ.λ.π.

§4Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ συμπολῖται μου καπνοπαραγωγοί, τῶν περιφερειῶν Δομοκοῦ, Μακρακώμης, Σπερχειάδος, Ὑπάτης, Τιθορέας κ.λ.π. τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἐζήτησαν κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ πρῶτον, ἡ ἐπέκτασις τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς ἐκτάσεις, εἰς τὰς ὁποίας καὶ ἄλλοτε ἐκαλλιεργοῦντο καπνὰ καὶ τῶν ὁποίων ἡ γεωλογικὴ σύστασις δὲν μετεβλήθη. Δεύτερον, αἱ ὑπηρεσίαι αἱ ἁρμόδιαι τόσον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὅσον καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ κρίνουν τὰ θέματα κάπως εὐρύτερον καὶ μὲ πᾶσαν ἐπιείκειαν, ὅπως ἐπιβάλλεται εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Τρίτον, ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τύχουν ἀναλόγου προστασίας οἰκονομικῆς, καθ’ ὅσον εἰς ὡρισμένους χώρους τῶν ἀνωτέρω περιφερειῶν περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα, ὑπάρχουν ἐκτάσεις τόσον περιωρισμέναι ἀπὸ ἀπόψεως καλλιεργείας, ὥστε οἱαδήποτε ἄλλη καλλιέργεια τῶν χώρων αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς πένητας τοὺς πραγματικοὺς πένητας, οἱ ὁποῖοι ἀγωνιῶντες προσπαθοῦν νὰ κερδίσουν τὸ ψωμὶ τῶν παιδιῶν των. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἔπρεπε, ὅμως, νὰ ἐξετάσητε τὸ θέμα ἀνθρωπιστικώτερα καὶ ὄχι μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἀπολύτου αὐστηρότητος, ἡ ὁποία ἴσως μερικὰς φορὰς θὰ ἐπεβάλλετο, ἀλλὰ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ἐπιβάλλεται τὸ ἀνάποδον, ἐπιβάλλεται ἡ εὕρεσις τῶν μέτρων, ἐπιβάλλεται ἡ εὐκολία τῆς παροχῆς μέσων, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς ἀνάγκας. Προχθές, τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, προτάσει τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, παρεκάλεσε ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐρωτήσεως, κατόπιν ἐκδηλωθείσης ἐπιθυμίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅπως παρίσταται αὐτοπροσώπως διὰ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὡρισμένα μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβῃ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἴμεθα ἰδιαιτέρως εὐτυχεῖς, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἦσαν τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἱκανοποιοῦν τὰς τεραστίας ἀνάγκας τῶν κατοίκων τῶν περιφερειῶν αὐτῶν. Ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἡ Κυβέρνησις, κατανοοῦν πλήρως τὴν ἔκτασιν τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ εὑρίσκονται καὶ ἐν τῇ πλήρει κατανοήσει τοῦ ὅτι πρέπει νὰ λάβουν τὰ δέοντα μέτρα, ἡμεῖς ἀναμένομεν νὰ ἀκούσωμεν παρ’ ὑμῶν τὰς ἀποφάσεις σας.

§5Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, διεβίβασα τὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβληθῇ ἡ προκειμένη ἐρώτησις, ὄχι διότι ἐπρόκειτο νὰ ἐξαγγείλω μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι γνωστὰ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ διότι συνέβη τὴν ἡμέραν ἐκείνην νὰ εἶμαι ἀπησχολημένος, διότι ἐπρόκειτο νὰ προεδρεύσω ὅπως καὶ προήδρευσα, τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Γεωργίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν γενικῶς διὰ τὸν καπνὸν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι γνωστὰ καὶ ἐξ ἀνακοινώσεων εἰς τὸν Τύπον εἶναι γνωστὰ εἰς ὅλους τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ὅτι διὰ τοῦ νόμου περὶ ἱδρύσεως Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ προεγράφη ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν προστασίαν τῆς καπνοπαραγωγῆς.

§6Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Καὶ δίωξιν μὲ τὸν περιορισμὸν τῆς καλλιεργείας.

§7Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἔλαβον ἀφορμὴν καὶ εἰς προηγουμένην συζήτησιν νὰ εἴπω, ὅτι τὸ νὰ δημοκοπῶμεν ἐπάνω εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἀντὶ νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ παραγωγοῦ, συμβάλλομεν εἰς τὸ νὰ λέγεται, ὅτι ἐπῆλθε διὰ τῆς μειώσεως ἡ πτῶσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἐπειδὴ μοῦ ἐδώσατε ἀφορμήν, εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ αὐτὸ θὰ ἀρχίσω. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, ὁ καπνὸς εἶναι ἓν προϊόν, προστατευόμενον ἴσως ἀπὸ τὰ ὀλίγα προστατευόμενα, μετὰ τὸν σῖτον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοηθῇ προστασία ἑνὸς προϊόντος καὶ ἀπεριόριστος παραγωγή. Ἢ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο. Κατ’ ἀνάγκην ἐκ τῆς προστασίας ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν, ἀπαιτεῖται ἡ παρέμβασις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διὰ νὰ καθορίζῃ τὴν ἔκτασιν τῆς παραγωγῆς. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ δυναμικότης τῆς ἐξαγωγῆς φθάνει μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου ὁρίου. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἐπιτρεπτόν, ἐφ’ ὅσον θέλομεν νὰ κάμωμεν προστασίαν τῆς παραγωγῆς, νὰ ἀφήνωμεν ἀπεριόριστον τὴν παραγωγήν, ἀδιαφοροῦντες τοῦ τί θὰ γίνουν τὰ πλεονάσματα τῆς παραγωγῆς. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθεν εἰς 65 ἑκατομμύρια ὀκάδας, ἐνῷ κατὰ τὸ 1957, ἡ παραγωγὴ ὑπολογίζεται περὶ τὰ 85 ἑκατομμύρια ὀκάδας, δηλαδὴ περὶ τοὺς 100 χιλιάδας τόννους. Ἐξ αὐτῶν, ἡ δυνατότης ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων καὶ τῶν εὐνοϊκῶν προβλέψεων τῆς ἐξαγωγῆς καὶ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, εἶναι περίπου 75 χιλιάδες τόννοι. Κατ’ ἀνάγκην, λοιπόν, ὅταν θέλωμεν νὰ κάμωμεν προστασίαν τοῦ προϊόντος, πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὴν παραγωγὴν καὶ ἕνεκα τούτου τοῦ λόγου, ἡ Κυβέρνησις εὐνοϊκῶς σκεπτομένη διὰ τοὺς παραγωγούς, δὲν περιώρισε τὴν καλλιέργειαν εἰς τὸ ποσοστὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οἱ θεωρητικοὶ καὶ ἁρμόδιοι ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες ζητοῦν νὰ περιορισθῇ ἡ παραγωγή. Ἐζητήθη νὰ περιορισθῇ ἡ παραγωγὴ κατὰ 12% ἐπὶ τῶν καλλιεργουμένων ἐκτάσεων. Ἔναντι αὐτῶν, ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις τὸν περιορισμὸν τῆς παραγωγῆς τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως κατὰ 5,5%. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τὸ ἀντιστοιχοῦν εἰς πλείονας περιφερείας, γίνεται ἀναλόγως τῶν περιφερειῶν καὶ ἀναλόγως τοῦ εἴδους καὶ τῆς ποιότητος τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ μείωσις τῶν χώρων τῶν περιφερειῶν, ἐγένετο ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας Ἐπιτροπάς. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, διότι ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Μαλαμίδα, δὲν περιλαμβάνει τοιοῦτον πρᾶγμα, κατὰ πόσον εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῶν χώρων αὐτῶν ποὺ ἀναφέρετε εἰς τὴν ἐρώτησιν, ἔγινεν ὁ περιορισμὸς τῆς παραγωγῆς. Ἔχω τὰ στοιχεῖα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἄλλα μέτρα προστασίας εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχορήγησε πλασματικὰ δάνεια κατὰ τὸ ἔτος 1956, 627 ἑκατομμύρια δραχ., ἐφέτος δὲ 802 ἑκατομμύρια. Δηλαδὴ 175 ἑκατομμύρια ἐπὶ πλέον καὶ τοῦτο διότι ἦτο ηὐξημένη ἡ παραγωγή. Ἐπὶ πλέον τώρα ποὺ ἤρχισεν ἡ κίνησις τοῦ καπνοῦ, ἐλήφθησαν μέτρα ἀποσυμφορήσεως τῆς μεγάλης προσφορᾶς διὰ τῆς ἐξαγορᾶς ἐκ μέρους τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ κατωτέρων ποιοτήτων καπνοῦ. Δὲν θὰ παραλείψῃ ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ νὰ ἐπέμβῃ ὅταν παραστῇ ἀνάγκη διὰ τὴν στήριξιν τῶν τιμῶν. Ἐφέτος ἡ ποσότης εἶναι μεγάλη καὶ δὲν εἶναι ἐξαιρετικὸν ἔτος ὅσον ἀφορᾶ τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν. Νομίζω ὅτι μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως οἱ καπνοπαραγωγικοὶ ἀντιπρόσωποι τῆς Χώρας μας θὰ εἶναι ἱκανοποιημένοι.

§8Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξεστόμισε βαρεῖαν φράσιν ὅτι δημοκοποῦμεν. Κατόπιν τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω. Ἡμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, δὲν δημοκοποῦμεν. Ἐὰν θέλετε πράγματι νὰ προστατεύσητε τὸν καπνὸν πρέπει νὰ εὕρητε ἀγορὰς διὰ νὰ διατεθῇ καὶ ὄχι νὰ περιορίζετε τὴν καπνοκαλλιέργειαν.

§9Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος ἐνόμισεν ὅτι ἐθίγη. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ἡ φράσις μου σκοπὸν εἶχε νὰ χαρακτηρίσῃ ἁπλῶς τὰ ὅσα εἶπεν ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀντίκτυπον ποὺ ἔχουν ταῦτα εἰς τὴν συνείδησιν τῶν παραγωγῶν τὸ τί ἐστὶ προστασία καὶ τὸ τί ἐστὶ καταδίωξις. Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ τοῦτο εἰς τὴν πολιτικὴν λέγεται δημαγωγία.

§10Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§12Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑβριζώμεθα διότι προστατεύομεν τὰς λαϊκὰς τάξεις. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§13Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ προσέξῃ, διότι ἴσως δὲν μὲ ἔχει ἀντιληφθῆ, εἰς ὅ,τι διετύπωσα, σχετικῶς μὲ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν συμπολιτῶν μου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν δύναται ἄνευ βλάβης τῆς παραγωγῆς νὰ προστατεύσῃ τοὺς συμπολίτας μου. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην σας τὸ ἑξῆς περιστατικόν: Ὅταν ἠρώτησαν τὴν γκαμήλαν ἐὰν προτιμᾷ τὸν ἀνήφορον ἢ τὸν κατήφορον ὀρθῶς ἀπήντησεν ὅτι ὑπάρχει καὶ ὁ ἴσιος δρόμος. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπάρχει μέση λύσις καὶ προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ ἐκάματε ὅ,τι κάμνει ἡ Τουρκία, ἡ ὁποία κάμνει εὐρυτέραν ἐξαγωγὴν τοῦ προϊόντος. Ἡ Τουρκία, τῆς ὁποίας ἡ παραγωγή της ἦτο σχεδὸν ὁμοία μὲ τὴν ἰδικήν μας, ἔφθασε σήμερον τοὺς 160.000 τόννους καὶ κατορθώνει νὰ ἐξάγῃ τὸ προϊόν. Ἔπρεπε καὶ σεῖς νὰ φροντίσητε διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ δεύτερον λόγον νὰ προβῆτε εἰς τὸ ἀναγκαστικὸν μέτρον τοῦ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὑπάρχουν χωρία εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου εἰς τὰ ὁποῖα ὁ γεωργικὸς κλῆρος εἶναι περιωρισμένος. Τὰ χωράφια εἶναι ὀλίγα καὶ δὲν ἐπαρκοῦν οὔτε διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς διατροφῆς τῶν οἰκογενειῶν των. Αἱ περιοχαὶ αὗται καλλιεργοῦνται μόνον ἀπὸ καπνόν. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια εἰς τὰ ὀλίγα αὐτὰ χωράφια διότι ἡ καλλιέργεια αὐτὴ ἐπετρέπετο ἄλλοτε. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ δανεισμοῦ, αὐτὸ βεβαίως ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Αὐτά, λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, τὰ ὁποῖα ἀναφέρομεν δὲν ἀποτελοῦν δημοκοπίαν. Οἱ συμπατριῶται μας ζητοῦν ἱκανοποίησιν καὶ τὸ αἴτημά των εἶναι δίκαιον καὶ πρέπει νὰ τύχωσι τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως.

§14Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἴσως ἐγὼ δὲν ἐπρόσεξα εἰς ὅσα σεῖς ἀνεφέρατε. Ἀλλὰ καθ’ ἣν ἐποχὴν περιορίζεται ἡ καπνοκαλλιέργεια, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ καλλιέργεια καὶ εἰς περιοχάς, εἰς ἃς δὲν ἐκαλλιεργεῖτο καπνός.

§15Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐκαλλιεργοῦντο πρὸ τοῦ πολέμου.

§16Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὰ χωρία αὐτὰ ἐκαλλιέργουν καπνὸν πρὸ τοῦ πολέμου, καὶ μετὰ τὸν πόλεμον ἔπαυσαν νὰ καλλιεργοῦν. Καθ’ ἣν λοιπόν, ἐποχήν, ἔκτοτε μετὰ τὸν πόλεμον, ἀπὸ τὸ 1951 καὶ ἐντεῦθεν μέχρι τὸ 1957, τοὺς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ καλλιεργήσωσι καὶ δὲν ἐκαλλιέργησαν καπνόν. Ἦτο δυνατὸν κατὰ τὸ 1957 καθ’ ὃ ἀπεφασίσθη ὁ περιορισμὸς τῆς καπνοκαλλιεργείας νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν καλλιέργειαν ἐκεῖ ποὺ δὲν ἐκαλλιεργεῖτο καπνός; Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀνέμενε τὰς ὑποδείξεις σας διὰ τὴν ἐξεύρεσιν ἀγορῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κατέβαλε καὶ καταβάλλει ὅλας τὰς προσπαθείας της, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν νέων ἀγορῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 10 ἀναφοραὶ διαγράφονται, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐπ’ αὐτῶν ἐγγεγραμμένων βουλευτῶν κ. κ. Π. Πινάτση καὶ Λ. Λυμπέρη. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ δοθῇ εἰς τὴν Α.Τ.Ε. τὸ δικαίωμα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ κατὰ τοῦ παγετοῦ.

§18Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων κατὰ τῶν παγετῶν. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ὀπωροπαραγωγὴν τῶν ἀγροτῶν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ ἄμεσα καὶ ἀποφασιστικὰ μέτρα διὰ τὴν ὀπωροπαραγωγὴν τῆς χώρας μας.

§19Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀσφάλισις εἶναι ποθητὴ δι’ ὅλα τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα. Διὰ νὰ γίνῃ, ὅμως, αὐτό, πρέπει νὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι προϋποθέσεις. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα μελετᾷ τὸ θέμα αὐτό. Ὅταν θὰ ἔχω τὰ πορίσματα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης θὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν σχετικῶς.

§20Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας δὲν μὲ ἱκανοποίησε διόλου. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε μελετήσει καὶ νὰ εἶχε δώσει ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἡ διαπίστωσίς μου εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται ἐπ’ αὐτοῦ προγράμματος καὶ δὲν ἔχει μελετήσει οὐδόλως τὸ θέμα. Βεβαίως θὰ ὑπάρξῃ ζήτημα οἰκονομικόν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, ὀφείλει νὰ εὕρῃ ὅλα τὰ μέσα ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἐκτάσεως τῶν παγετῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ, δὲν ἔχει δίκαιον. Ὅπως ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὴν ἀσφάλισιν τῶν προϊόντων κατὰ τῆς χαλάζης καὶ δίδει ὡρισμένα χρηματικὰ ποσά, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν παγετῶν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι οὔτε μιᾶς περιφερείας, οὔτε παρωνυχίς. Ἀφορᾷ μέγα μέρος τοῦ ἀγροτικοῦ μας πληθυσμοῦ. Ὅταν μάλιστα ὑπολογίζωμεν ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐξαγωγῶν μας βασίζεται εἰς τὰ γεωργικά μας προϊόντα καὶ καταβάλλεται προσπάθεια ὀργανώσεως τῆς ἐξαγωγῆς νωπῶν φρούτων καὶ κηπευτικῶν εἰδῶν, τὸ ζήτημα τοῦτο προσλαμβάνει ἰδιάζουσαν σημασίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, ἀνεξαρτήτως τοῦ λόγου ὅτι εὑρισκομένη ἐπὶ διετίαν εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε μελετήσει καὶ νὰ εἶχε λάβει τὰς ἀποφάσεις της. Ἀκόμη μάλιστα καὶ ἰδίᾳ τὸν ἐπὶ πλέον λόγον τῆς εἰσόδου τῆς Χώρας μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, ὅπου μόνον μὲ τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν συναγωνισμὸν τῶν λοιπῶν χωρῶν. Συνεπῶς προκύπτει ἄμεσος ὑποχρέωσις εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἵνα προβῇ εἰς τὴν ἀσφάλισιν τῶν φρούτων καὶ κηπευτικῶν εἰδῶν κατὰ τοῦ παγετοῦ, ἐὰν θέλωμεν νὰ βοηθήσωμεν τοὺς ἀγρότας μας.

§21Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀσφάλισις εἶναι μέτρον οἰκονομικὸν καὶ ἀναλογιστικόν. Οἱ παγετοὶ εἶναι φαινόμενον ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ὑπολογισμοὶ ἐπὶ τῶν πιθανοτήτων τῆς ἐπαναλήψεώς των καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συλληφθῇ ἀναλόγισις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπιφυλάσσομαι, τὰ πορίσματα τῆς μελέτης διὰ τὴν ἀσφάλισιν κατὰ τοῦ παγετοῦ, νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἐν καιρῷ.

§22Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας ποσῶς δὲν μὲ ἱκανοποίησε. Μένω μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος στερεῖται προγράμματος καὶ δὲν ἀντιμετωπίζει ἕνα τόσον βασικὸν θέμα. Περιορίζομαι νὰ εἴπω, ὅτι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μελετᾶται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, εἶναι θέμα Κυβερνητικὸν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε μελετήσει ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε δώσει ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ πράξῃ αὐτό, ἢ ἐκεῖνο. Πέραν αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀσφάλισις τῶν γεωργῶν... (Θόρυβος). Πρῶτον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κατορθώσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εὕρῃ τὰ μέσα, διὰ νὰ ἐπιτευχθοῦν αἱ προϋποθέσεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι ὅπως ἀντιλαμβάνομαι, εἶναι τὸ θέμα, τὸ οἰκονομικόν. Ἐὰν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἔχῃ χρήματα ἢ ὄχι. Δεύτερον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἐκτάσεως τοῦ παγετοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προϋπολογισθῇ ὥστε νὰ μὴ ἠμποροῦμεν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ ἀσφαλίσωμεν τὰ γεωργικά μας προϊόντα. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε δίκαιον. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὴν χάλαζαν, ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προϋπολογισθῇ, ἡ ζημία. Κατὰ τὸν ἴδιον, λοιπόν, τρόπον, ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀσφάλισιν καὶ κατὰ τοῦ παγετοῦ, μέχρις ἑνὸς ποσοστοῦ, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ φρουτοπαραγωγικὴ περιοχὴ τῆς χώρας μας. Νομίζω δέ, ὅτι τοῦτο εἶναι γνωστὸν εἰς ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος προχθὲς μοῦ ἀπηντήσατε ἐγγράφως, εἰς μίαν ἐρώτησίν μου, ἐὰν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν τῆς χώρας, τὰς ὁποίας ἔχομεν ξεχάσει τελείως καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι σκέπτεσθε νὰ αὐξήσητε τὸ εἰσόδημα διὰ τῆς χορηγήσεως δενδρυλλίων ὀπωροφόρων δένδρων. Ἐάν, ὅμως, δὲν ἔχετε ἀντιμετωπίσει τὸ θέμα τῆς ἀσφαλίσεως τῆς ὀπωροπαραγωγῆς κατὰ τοῦ παγετῶνος νομίζω, ὅτι δὲν θὰ κάμητε τίποτε καὶ δὲν θὰ ἐπιτύχητε, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι τῆς χώρας, κατὰ τὴν κρίσιμον ἐποχήν, ἔχομεν τὴν πάχνην καὶ τὴν καταστροφὴν τῆς παραγωγῆς τῶν δένδρων μας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, λέγω, ὅτι αὐτὰ εἶναι σαφῆ καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν δὲν τῆς ἐδόθη μέχρι σήμερον ἡ εὐκαιρία νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ, εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, πρέπει νὰ φανῇ χρήσιμος εἰς τοὺς πτωχοὺς γεωργούς.

§23Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ ἀσφάλισις, κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ εἴμεθα ἐντὸς τῆς πραγματικότητος καὶ νὰ μὴ ἀναγκασθῶ νὰ εἴπω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, εἶναι πρὸ παντὸς οἰκονομικὸν καὶ ἀναλογιστικὸν θέμα, μὲ τὰς ἐνδεχομένας πιθανότητας αἱ ὁποῖαι ἐξάγονται ἐκ τῆς στατιστικῆς τοῦ παρελθόντος. Ὁ παγετὸς εἰδικῶς εἶναι ἕνα φαινόμενον, μία θεομηνία, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ συλληφθῇ ἀναλογιστικῶς, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάληψίν του. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀντιμετωπίσεώς του εἶναι δύσκολος. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἡ ἔλλειψις προγράμματος ὅπως ἠθελήσατε νὰ κατηγορήσητε τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ εἶναι ἡ δυσκολία διὰ τὴν ἀνεύρεσιν τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ ἀναλογιστικοῦ τρόπου, διὰ τὴν ἀσφάλισιν κατὰ τοῦ παγετῶνος.

§24Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἄρα τὸ ἀφήνετε τὸ θέμα εἰς τὰς καλένδας. (Κωδωνοκρουσίαι).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι τρίτην φοράν, κύριε Θεοχαρίδη. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἱκανοποίησιν αἰτήματος τῶν ἀγροτῶν Μεσσηνίας, περὶ ἱδρύσεως Ὑποκαταστημάτων Α.Τ.Ε. εἰς τὰς κωμοπόλεις Διαβολιτσίου, Ἄρης, Ἀριστομένους καὶ Μεθώνης.

§26Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὁ Νομὸς Μεσσηνίας εἶναι μία πολὺ εὔφορος γεωργικὴ περιφέρεια. Τὸ μέγιστον μέρος τοῦ πληθυσμοῦ ἔρχεται εἰς ἐπικοινωνίαν μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ τὰ ὑπάρχοντα Ὑποκαταστήματα Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσηνίας καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαμῶν καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας, εἶναι τόσον ὀλίγα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετοῦν ἐπαρκῶς τοὺς ἀγρότας. Ἐπιβάλλεται, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅπως προβῆτε, ὄχι εἰς ἵδρυσιν Ὑποκαταστημάτων, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐρωτήσει. Δὲν ἐπιθυμῶ τοῦτο, διότι θὰ εἶχε μεγάλην οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν. Ἐπιθυμῶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀγροτῶν, νὰ ἱδρυθῶσι πρακτορεῖα Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἢ μόνιμος συνεργασία διὰ τὴν καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν παραγωγῶν, καὶ ζητῶ ὅπως ἱδρυθοῦν τοιαῦτα εἰς τὸ Διαβολίτσι, Ἀριστομένην, Ἀνδροῦτσαν, Ἄρην καὶ Μεθώνην. Εἶναι δὲ αὗται αἱ πρωτεύουσαι τῶν τέως Δήμων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξυπηρετήσουν μέγαν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν ὑπερβαίνοντα εἰς ἑκάστην περιφέρειαν τοὺς 10–15 χιλιάδας κατοίκους. Ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν θὰ εἶναι σημαντική, ἀλλὰ μηδαμινή, διότι δὲν ζητοῦμεν τὴν ἵδρυσιν ὑποκαταστημάτων, ἀλλὰ τὴν ἵδρυσιν πρακτορείων. Ἡ ἵδρυσις τῶν πρακτορείων ἔχει ὡς συνέπειαν, ὄχι διορισμὸν ὄχι αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ, ἀλλὰ ἀπόσπασιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑφισταμένων ὑποκαταστημάτων εἰς τὰ κέντρα τὰ γεωργικά, ἵνα ἀποφεύγεται ἡ μετάβασις τοῦ ἀγρότου ἀπὸ τὸ χωρίον του καὶ νὰ διανύῃ πεζοπορίαν 15–20–25 χλμ., ἀλλὰ νὰ ἔλθῃ πλησιέστερον πρὸς τὸν ἀγρότην ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος θὰ διευκολύνῃ τὸν ἀγρότην. Διότι σήμερον παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον, οἱ ἀγρόται νὰ κατέρχωνται ἀπὸ τὸ χωρίον των πεζῇ καὶ νὰ διανύουν ἀπόστασιν 15–20 χιλιομ., νὰ καθυστεροῦν μίαν ἢ δύο ἡμέρας. Αὐτὴ εἶναι ζημία τοῦ συνόλου. Διότι ὅταν ὁ ἀγρότης ἀπομακρύνεται τῆς περιφερείας του, τοῦτο εἶναι πρὸς βλάβην τοῦ γενικοῦ συνόλου τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς οἰκονομίας τῶν ἀγροτῶν. Πέραν δὲ τούτου τὸ σοβαρώτερον εἶναι, ὅτι τὰ ὑποκαταστήματα δὲν ἐπαρκοῦν καὶ καθυστεροῦν τοὺς ἀγρότας. Καὶ βλέπομεν τὰς διαμαρτυρίας τῶν ἀγροτῶν, διότι ἐπερίμεναν ἐπὶ σειρὰν ὡρῶν ἔξω τῶν ὑποκαταστημάτων, διὰ νὰ τύχουν ἐξυπηρετήσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον μία μικρὰ ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι ὠφέλιμος. Δὲν ἔχει σημασίαν, κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅτι ἡ ἵδρυσις ἑνὸς μονίμου συνεργείου θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης μὲ ἕνα ποσὸν 15.000 δραχμῶν ἐτησίως, ἐὰν πρόκειται μὲ τὰς 15.000 δραχ. νὰ ἐξυπηρετήσωμεν ἕνα πληθυσμὸν 15–20 χιλ. κατοίκων. Νομίζω εἶναι οἰκονομικὸν τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ ὄχι ἀντιοικονομικόν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ νὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἵδρυσιν τῶν πρακτορείων, διότι ἡ ἔλλειψις αὐτῶν, ἔχει παρουσιάσει ὡρισμένα ἐλαττώματα, ἰδιαιτέρως εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν ὑποκαταστημάτων Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν. Εἶναι γνωστὰ τὰ τελευταῖα γεγονότα ποὺ συνέβησαν εἰς τὸν Νομὸν Μεσσηνίας ἰδιαιτέρως διὰ τὸ ζήτημα τῆς καταβολῆς εἰς τοὺς πληγέντας συκοπαραγωγούς, ὅπου οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι δὲν προέβησαν εἰς ἐκτέλεσιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἐθέσπισεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰ γεωργικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος. Θελήσασα νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοὺς πληγέντας συκοπαραγωγούς, διὰ πρώτην φοράν, τὸ λέγω αὐτὸ καὶ εἶναι πρὸς ἔπαινον τῆς Κυβερνήσεως, διέθεσε 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ τοὺς πληγέντας συκοπαραγωγούς. Καὶ ὅμως, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διέθεσε τὰ 15 ἑκατομμύρια εἰς τοὺς παραγωγούς, τὰ ὑποκαταστήματα δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸν σκοπόν. Καὶ ἡ μὲν Τράπεζα, ἡ Ἀγροτική, διέθεσε τὸ ποσὸν αὐτό, ἀλλά, δυστυχῶς, τὰ ὑποκαταστήματα ἐνῷ... (Θόρυβος)... Οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἂς μὴ θορυβοῦν. Ἡμεῖς ἀναφέρομεν γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶναι πρὸς ὄφελος τῶν γεωργῶν. Ἡμεῖς δὲν κάμνομεν δημοκοπίαν. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ συγκεκριμένων γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν τοὺς ἀγρότας καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξυμνήσωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι πρὸς ὄφελος τῶν ἀγροτῶν.

§27Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ ἐχάρισε τὰ 15 ἑκατομμύρια αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις, ἢ τὰ ἐδάνεισε;

§28Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Διὰ πρώτην φορὰν ἐδόθησαν, ἐνῷ ὑπὸ οἱανδήποτε ἄλλην Κυβέρνησιν δὲν ἔχουν δοθῆ δάνεια μακροπρόθεσμα εἰς πληγέντας παραγωγούς. Σεῖς, τὸ γνωρίζετε αὐτό.

§29Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅταν κατεστράφησαν τὰ βαμβάκια, δὲν ἐδόθη τίποτε.

§30Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἐδόθησαν δάνεια εἰς πληγέντας παραγωγούς, διὰ πρώτην φοράν.

§31Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι λέγετε ὅτι τὰ ἐχάρισαν.

§32Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτόν τι.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, μὴ διακόπτετε. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§34Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν εἶμαι ὑπαίτιος ἐγὼ αὐτῆς τῆς ἀντικανονικῆς συμπεριφορᾶς.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀπαντᾶτε.

§36Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διέθεσε τὰ 15 ἑκατομμύρια, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἐνῷ τὰ ἔδιδεν ἀπὸ τὸ ἕνα χέρι, ἀπὸ τὸ ἄλλο χέρι πάλιν τὰ παρακρατοῦσε διότι, ἐνῷ ἡ ἐντολὴ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἦτο νὰ δοθοῦν μεσοπρόθεσμα δάνεια, ἵνα οἱ παραγωγοὶ πάρουν τὰ λεπτὰ καὶ ἀγοράσουν κἄτι, ἐν τούτοις ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τὰ συνεψήφιζε πρὸς τὰ παλαιὰ χρέη. Ἐστάλη ἐπιθεωρητής, ἤλεγξε τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ἐβεβαιώθη ὅτι εἰς μίαν ἔκτασιν 30–40%... ἐγένετο ὁ συμψηφισμός. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κύριε Ὑπουργέ, ζητῶ τὴν ἵδρυσιν τῶν μονίμων αὐτῶν συνεργείων, ὅπως ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν ἀγροτῶν γίνεται πληρεστέρα καὶ ὅπως οἱ ἀγρόται ἀνακουφίζωνται εἰς τὰς συναλλαγάς των πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν.

§37Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, ἂν παρουσιάσθησαν δυσχέρειαι εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν παραγωγῶν, κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν προέκυψεν αὐτὸ τὸ θέμα τῆς ἐνισχύσεως τῶν πληγέντων συκοπαραγωγῶν, νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τὸ μέτρον τῆς ἱδρύσεως ἢ μὴ ἱδρύσεως ὑποκαταστημάτων. Διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐξαιρετικοῦ γεγονότος καὶ φυσικὸν ἦτο ἡ ἐργασία τῶν ὑποκαταστημάτων νὰ ἦτο μεγάλη διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν παραγωγῶν. Δὲν διαφωνῶ μὲ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα πρέπει νὰ εἶναι, ὅσον τὸ δυνατὸν πλησιέστερον πρὸς τὸν παραγωγόν. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, ὅμως, δὲν πρέπει νὰ παραβλέψωμεν τὸ γεγονός, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν, χάριν τοῦ παραγωγοῦ, νὰ περιορίζωμεν, ὅσον τὸ δυνατόν, τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης. Διότι, ἂν τὰ γενικὰ ἔξοδα αὐξάνωνται συνεχῶς, γνωρίζετε πολὺ καλύτερον ἐμοῦ ὅτι ταῦτα θὰ ἐπιπίπτουν ἐπὶ τοῦ παραγωγοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ, γενικῶς, τὴν ἵδρυσιν ὑποκαταστημάτων περισσοτέρων, ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἔχω νὰ σᾶς πληροφορήσω, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἐν ὄψει τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας σκέπτεται νὰ κάμῃ, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τῆς ἐθελουσίας ἐξόδου, θὰ μελετήσῃ τὴν ἐπάνδρωσιν καὶ ἐπέκτασιν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ἀνωτέρω περιφερείας. Καὶ δὲν θὰ παραλείψω νὰ συστήσω εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἐφ’ ὅσον εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῆς περιφερείας σας, ὅπως τὰς παρεστήσατε, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν ἢ ὑποκαταστήματος ἢ πρακτορείου, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς περιφερείας, διὰ τὴν ὁποίαν ὡμιλήσατε.

§38Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν κατέθεσα εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶχεν ὡς σκοπόν, ὡς ἀφετηρίαν, τὴν ἐφετεινὴν ἀνωμαλίαν τῶν πληγέντων συκοπαραγωγῶν. Εἶχεν ὡς ἀφετηρίαν, τὰς ἑκάστοτε παρουσιαζομένας ἀνωμαλίας καὶ δυσκολίας εἰς τὰς συναλλαγὰς τῶν ἀγροτῶν μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Καὶ πέραν αὐτοῦ, διότι, παραλλήλως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῶν πρακτορείων ἢ τῶν μονίμων συνεργείων δὲν θὰ ἔχῃ τὸν σκοπὸν οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως. Διότι θὰ γίνῃ, ὅπως προεῖπον, διὰ τῆς ἀποσπάσεως ὡρισμένων ὑπαλλήλων εἰς τὰ κέντρα αὐτὰ τὰ γεωργικὰ καί, συνεπῶς, ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι πολὺ ἐλαχίστη, δηλαδὴ θὰ εἶναι ἐπιβάρυνσις μιᾶς μισθώσεως ἑνὸς καταστήματος, τὸ ὁποῖον κατάστημα θὰ πληρώνεται εἰς τὰ χωρία ἢ εἰς τὰς κωμοπόλεις ἀντὶ μισθώματος 300 ἢ 200 δραχμῶν μηνιαίως, μὲ μίαν ἐπὶ πλέον προσθήκην μικρῶν ἐπιβαρύνσεων.

§39Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοῦτο: Ἐπὶ ἑκάστης ἐρωτήσεως, πόσος εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὁμιλίας ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐρωτήσεων, πόσος εἶναι;

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ντεντιδάκη, εὐχαριστῶ ποὺ μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν, διὰ νὰ ἐξηγηθῶ καὶ πάλιν, διότι προηγουμένως εἶπον ὅτι τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ λέγει ὅτι εἰς τὰς ἐρωτήσεις ἀπαντᾷ ὁ Ὑπουργός. Λέγει αὐτολεξεί, ὅτι «ἀπαντᾷ ὁ Ὑπουργός». Συνεπῶς, ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐρώτησιν — ἔτσι λέγει τὸ ἄρθρον — καὶ ἀπαντᾷ ὁ Ὑπουργός. Καὶ ἂν θεωρήσῃ ἱκανοποιητικὴν ἢ μὴ ἱκανοποιητικὴν τὴν ἀπάντησιν, εὐθὺς μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ὑπουργοῦ, λαμβάνει τὸν λόγον ὁ βουλευτής. Ἐγώ, εἰς τὸν νέον Κανονισμόν, τὸ διορθώνω περισσότερον καὶ λέγω ὅτι δὲν δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἀναπτύξῃ. Τώρα εἶναι 5 λεπτά, πρὸ τῆς ἐρωτήσεως καὶ 5 λεπτὰ μετά.

§41Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ἠρώτησα, κύριε Πρόεδρε, διότι ἔχομεν μίαν ὥραν καὶ ἔχουν γίνει δύο ἐρωτήσεις. Παραβαίνομεν κατὰ δύο τρόπους τὸν Κανονισμόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι καὶ νὰ ἐβράδυνεν ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχομεν 29 λεπτὰ ἀκριβῶς ἀπὸ τότε ποὺ εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων.

§43Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. 6.10′ ἀκριβῶς ἠρχίσαμεν, κύριε Πρόεδρε.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, τὸ σημειῶ ἐδῶ, κύριε συνάδελφε. (Ἡ ἀναφορὰ τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παλαιοῦ Γυναικοκάστρου Κιλκίς, διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐπ’ αὐτῆς ἐγγεγραμμένου κ. Μ. Τοσουνίδη. Ὁμοίως, διαγράφεται ἡ ἀναφορὰ τῶν κτηνοτρόφων Στάϊκου, Τσακίρη κ.λ.π., λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐπ’ αὐτῆς ἐγγεγραμμένων κ. κ. Πινάτση καὶ Παπασταύρου). Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου Ἀγροτικοῦ Συλλόγου Λασηθίου, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων προστασίας καὶ συγκεντρώσεως 20 ἑκατομμυρίων ὀκάδων ἐλαίου ἐφετεινῆς παραγωγῆς.

§45Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προκειμένη ἀναφορά, προέρχεται ἀπὸ τὸν Ἀγροτικὸν Σύλλογον Λασηθίου, ὁ ὁποῖος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως συνεχισθῇ ἡ ἀγορὰ ἐλαιολάδου μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 20 ἑκατομμυρίων ὀκάδων καὶ εἰς τιμὴν ποὺ νὰ ἀντιμετωπίζῃ τοὐλάχιστον τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Τὸ θέμα τοῦ ἐλαιολάδου, κύριε Πρόεδρε, ἔχει συζητηθῆ κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, καὶ πολλαὶ προτάσεις ὑπεβλήθησαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Ἡ Κυβέρνησις, δυστυχῶς, ἐπιμένει εἰς τὴν πολιτικήν της ἡ ὁποία, ὅμως, δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν ἐλαιοπαραγωγικὴν τάξιν, ὑπανεχώρησεν εἰς τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας εἶχεν ἐφαρμόσει κατὰ τὴν περυσινὴν περίοδον, δηλαδὴ τῆς συγκεντρώσεως μὲ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας 20 δραχ. κατ’ ὀκᾶν ἀκολουθήσασα τὴν πολιτικὴν τῆς παρεμβάσεως εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ ἐλαιολάδου, βάσει τῶν διεθνῶν τιμῶν. Θέλομεν ἐπὶ τοῦ σημείου, λοιπόν, αὐτοῦ, νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν δὲν ἐφαρμόζει κατὰ τρόπον ἐξυπηρετοῦντα τὸν παραγωγικὸν κόσμον. Σήμερον τὸ ἔλαιον πωλεῖται πρὸς 15 καὶ 16 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ὅτι παρεμβαίνει μὲ δραχ. 18 κατ’ ὀκᾶν. Τοῦτο συμβαίνει διότι ἡ ποσότης τὴν ὁποίαν ἠγόρασεν ἡ Κυβέρνησις μέσῳ τῶν ἐλαιουργικῶν συνεταιρισμῶν εἶναι πολὺ μικρά. Ἐὰν πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ νὰ προστατεύσῃ τὸν παραγωγὸν καὶ θέλῃ νὰ διατεθῇ τὸ ἔλαιον πρὸς 18 δραχμὰς ὀφείλει νὰ χρηματοδοτήσῃ τοὺς ἐλαιουργικοὺς συνεταιρισμοὺς συμπληρωματικῶς, διὰ νὰ προβοῦν οὗτοι εἰς τὴν ἀγορὰν μεγαλυτέρων ποσοτήτων ἐλαίου καὶ συνάμα νὰ διαθέσῃ ἀναλόγους ἀποθηκευτικοὺς χώρους. Ἐὰν τοῦτο γίνῃ ἐγκαίρως τότε τὸ ἔλαιον τὸ εὑρισκόμενον εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν θὰ πωληθῇ πρὸς τοὺς ἐμπόρους πρὸς 15 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, διότι εἶναι ἠναγκασμένοι οἱ παραγωγοὶ νὰ πράξουν τοῦτο πρὸς ἀντιμετώπισιν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν των. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅμως, ποίαν ζημίαν θὰ ὑποστοῦν οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ διαθέτοντες εἰς τὴν ἐξευτελιστικὴν αὐτὴν τιμὴν τὸ μοναδικὸν προϊόν των.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§47Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀπόψεις μας ἔχουν ἐν πλάτει ἀναπτυχθῆ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεως. Συνεπῶς ἡ ἐπανάληψις τῶν αὐτῶν ἀπόψεων, δὲν νομίζω ὅτι ἔχει νὰ ἐξυπηρετήσῃ κανένα συμφέρον. Τοῦτο μόνον ἔχομεν νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, δεδομένου ὅτι αἱ τελευταῖαι ἐνδείξεις ἐμφανίζουν μίαν δυνατότητα μεγαλυτέρας ἐξαγωγῆς ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νομίζω ὅτι ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς πραγματικότητος, θὰ ἦτο ἐξαιρετικὴ ἐξυπηρέτησις, ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην στιγμήν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἤθελε νὰ δώσῃ τὴν δυνατότητα ἐξαγωγῆς σχετικῶς μεγαλυτέρας ποσότητος ἐλαιολάδου ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία ἔχει καθορισθῆ σήμερον. Τοῦτο θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν ἐλαιοπαραγωγὴν κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης, ἔχει τὸν λόγον.

§49Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ἐκθύμως ὑπὲρ τοῦ δικαιοτάτου αἰτήματος τοῦ ἀγροτικοῦ Συλλόγου Λασηθίου. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι πράγματι ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ Γεωργίας κ. Θεοτόκη πολιτικὴ εἰς τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαιολάδου ἦτο σωστικὴ καὶ διὰ τὸν ἐλαιοπαραγωγικὸν κόσμον καὶ διὰ τὸ Κράτος, διότι θὰ εἶχε εἰς χεῖρας του ἕνα ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα. Δυστυχῶς, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔστερξε νὰ υἱοθετήσῃ τὴν ὀρθὴν αὐτὴν πολιτικήν, ὁ κ. Θεοτόκης παρῃτήθη καὶ ἡ πρᾶξις του αὐτὴ εἶναι ἀξία πάσης ἐξάρσεως καὶ ὑπέροχον δεῖγμα σεμνῆς πολιτικῆς παραδόσεως. Ἐπίσης ὁ σημερινὸς ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἠγωνίσθη πράγματι σθεναρῶς διὰ τὴν υἱοθέτησιν πολιτικῆς συγκεντρώσεως μεγαλυτέρας ποσότητος ἐλαίου καὶ εἰς τιμὴν ἐπωφελῆ διὰ τὸν παραγωγόν. Δὲν κατέστη ὅμως, δυνατὸν τοῦτο καὶ καθωρίσθη ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως τῶν 18 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἡ συγκέντρωσις ὅμως, αὐτὴ ἡ ἀναιμικὴ ἐσταμάτησε καὶ οἱ παραγωγοὶ ἀγωνιοῦν διότι ἡ τιμὴ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον εἶναι 15.50 κατ’ ὀκᾶν καὶ συνεπῶς ἐὰν τὸ Κράτος δὲν συνεχίσῃ τὴν συγκέντρωσιν θὰ ὑποχρεωθοῦν οὗτοι νὰ διαθέσουν τὴν παραγωγήν των εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον μὲ τὴν ἐξευτελιστικὴν αὐτὴν τιμὴν πρὸς μεγίστην βλάβην τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως συνεχισθῇ ἡ κρατικὴ παρέμβασις καὶ τὸ ταχύτερον ἀποσταλοῦν χρηματικὰ ποσὰ εἰς τοὺς ἐλαιοπαραγωγικοὺς Συνεταιρισμοὺς διὰ μεγαλυτέραν συγκέντρωσιν ἐλαίου, εὑρισκομένου τὴν στιγμὴν ταύτην ἀδιαθέτου εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ὡς καὶ τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἤδη πληρωθῆ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀθανασᾶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§51Ε. ΑΘΑΝΑΣΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ἀγροτικοῦ Συλλόγου Λασηθίου, ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος συγκεντρώσεως ἐλαιολάδου εἰς τὴν περιοχὴν Θεσπρωτίας, εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς γνωστόν, δὲν ἔχει θεσπισθῆ ἡ συγκέντρωσις καὶ τὴν στιγμὴν ταύτην τὸ ἔλαιον διατίθεται πρὸς 15 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Α.Τ.Ε. ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαιολάδου καὶ εἰς τὴν περιοχὴν Θεσπρωτίας. Δυστυχῶς ὅμως, μέχρι σήμερον δὲν ἔχει ληφθῆ κανένα μέτρον καὶ οἱ παραγωγοὶ εὑρίσκονται εἰς δεινὴν θέσιν. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν καὶ πάλιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως δοθοῦν ἐντολαὶ συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαιολάδου.

§52Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Ἀθανασᾶκος συμφωνῶ ἀπολύτως καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διότι ἡ Ἤπειρος ἀγνοεῖται συστηματικῶς ἀπὸ τὸ Κράτος.

§53Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν μέτρων ποὺ ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις σχετικῶς μὲ τὴν ἐφετεινὴν ἐλαιοπαραγωγὴν ὑπῆρξαν ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως καὶ εὐρυτάτης συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ. Καὶ ἤλπιζον ὅτι ὕστερα ἀπὸ αὐτὴν τὴν συζήτησιν, δὲν θὰ ἐπανερχώμεθα εἰς μίαν ἐρώτησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπανελήφθησαν ἐν περιλήψει βεβαίως τὰ ἴδια πράγματα. Ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγώ, διότι δὲν ὑπάρχει θέμα, τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα, νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον κατὰ τὴν ἀπάντησίν μου ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ὅτι τὸ συμφέρον τῆς παραγωγῆς τὸ μόνιμον καὶ σταθερὸν εἶναι ἡ προώθησις τῶν ἐξαγωγῶν καὶ διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν ἀπαιτοῦνται αἱ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται ἐν τῷ ἐσωτερικῷ πρέπει νὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνασχετικαὶ τῆς παραγωγῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπεμβαίνῃ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, διὰ νὰ μὴ ἀφήνῃ τοὺς παραγωγοὺς νὰ γίνουν ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἐκ μέρους τοῦ ἐμπορίου. Τὰ μέτρα ποὺ ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις νομίζω ὅτι ἦσαν ἐπαρκῆ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν καθιέρωσε τὸ μέτρον τοῦ δανεισμοῦ ἐπ’ ἐνεχύρῳ μὲ ὕψος δανείου 14 δραχ. τὴν ὀκᾶν, δηλαδὴ περίπου 72% ἐπὶ τῆς τρεχούσης τιμῆς τοῦ ἐλαίου καὶ ἀπὸ τῶν μέσων Δεκεμβρίου παρενέβη καὶ προέβη εἰς ἀγορὰν μιᾶς ποσότητος πρὸς δημιουργίαν ρυθμιστικοῦ ἀποθέματος εἰς τὴν τιμὴν τῶν 18 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Καὶ πράγματι ἡ συγκέντρωσις εἰς τὰς κατ’ ἐξοχὴν ἐλαιοπαραγωγικὰς περιφερείας, εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ποὺ σχεδὸν δὲν ὑπάρχει ἄλλη καλλιέργεια παρὰ τὸ ἔλαιον, ἐλειτούργησε κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν ἐκ μέρους συναδέλφων ὅτι τὸ διατεθὲν ποσὸν περιωρίσθη εἰς τὰ 40 ἑκατομ. Τοὐναντίον, δὲν ἔχω ἀκριβεῖς ἀριθμούς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι φθάνει περίπου εἰς τὰ 80–90 καὶ τὰ 100 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τῆς ἐλαιοπαραγωγικῆς περιόδου.

§54Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ συνεχισθῇ ἡ συγκέντρωσις, κύριε Ὑπουργέ;

§55Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις ἀνεκοίνωσεν ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἐξαγορᾶς καὶ τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὰς τρεχούσας τιμὰς — βέβαια δὲν πρέπει νὰ ἀλλάζουν αἱ τιμαὶ κάθε ἑβδομάδα — εἶναι νὰ προστατεύσῃ τὸν ἐλαιοπαραγωγὸν καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν ἐπαναλαμβάνω, ἐλειτούργησε τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ θὰ λειτουργήσῃ ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ ἐλαιοκομικὴ περίοδος. Δὲν πρέπει ἐπ’ ἀόριστον χρόνον νὰ λειτουργήσῃ τὸ μέτρον αὐτό.

§56Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ εἶναι γενικὸν τὸ μέτρον αὐτό, διότι διὰ τὴν Ἤπειρον δὲν λαμβάνεται αὐτὸ τὸ μέτρον.

§57Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχετε δίκαιον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὴν Ἡγουμενίτσαν δὲν ὑπάρχουν ἀποθηκευτικοὶ χῶροι.

§58Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Λευκάδα.

§59Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἰς τὴν Λευκάδα ἔγινεν ἐξαγορά. Ἐφηρμόσθη τὸ μέτρον. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι εἰς τὴν Λευκάδα ἡ ποσότης ἡ ὁποία ἐξηγοράσθη ἐν σχέσει μὲ τὴν ποσότητα, ἡ ὁποία ἐξηγοράσθη εἰς ἄλλας περιφερείας, ἦτο μεγάλη.

§60Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὴν Ἡγουμενίτσαν, Πάργαν, Πρέβεζαν;

§61Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι, ἐκεῖ δὲν ὑπάρχουν χῶροι. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ δαπάνη τῆς ἐξαγορᾶς καὶ τὸ κόστος διὰ τὴν μεταφορὰν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μέρους εἰς τὸ ἄλλο θὰ εἶναι μεγάλο καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϊόντος τοῦ ἐξαγοραζομένου θὰ εἶναι μεγάλη. Ἄλλωστε εἰς τὴν περιφέρειάν σας, ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ δὲν εἶναι καὶ μεγάλης ἐκτάσεως.

§62Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τεραστία εἶναι ἡ ἐλαιοπαραγωγὴ εἰς τὴν Ἤπειρον. Ἡ Πρέβεζα δὲν ἔχει λάδι;

§63Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Πρέβεζα ἐξυπηρετεῖται διὰ τῆς Λευκάδος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ ἐξαγορὰ ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται εἰς ὅλα τὰ ἐλαιοπαραγωγικὰ κέντρα καὶ τώρα προσφάτως ἐλήφθη τὸ μέτρον τῆς ἀποστολῆς ἱκανοποιητικῶν ποσῶν διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἐξαγορᾶς μέχρι τέλους τῆς ἐλαιοκομικῆς περιόδου, ὁπότε θὰ ἐκλείψῃ καὶ ὁ κίνδυνος τῆς ὑπερπροσφορᾶς, ἡ ὁποία παρατηρεῖται καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐλαίου.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§65Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν κατόπιν παρατηρήσεων τῶν κ. κ. Σ. Μακροπούλου καὶ Θ. Χαβίνη.

§67Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διατυπώσω μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι παρόντες ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ τὴν διαβιβάσητε. Ἐρωτῶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν τελευταίων συνεννοήσεων, τῶν ἐξελίξεων καὶ τῶν τελευταίων συνομιλιῶν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος, μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλήν, παρακαλῶ ὅπως ὁρίσητε ἡμέραν συζητήσεως.

§68Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θὰ διαβιβάσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸ αἴτημα τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§69Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὀρθῶς ὁ κ. Τσαλδάρης ἔθεσε τὸ ζήτημα. Νομίζω ὅτι ὡς ἀνεγνώσαμεν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας πρόκειται τὴν προσεχῆ Τετάρτην νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ ἐνημέρωσις εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλήν, ἐπὶ τῶν συνομιλιῶν τῶν Ἀθηνῶν. Σκόπιμον θὰ ἦτο νὰ ἐνημερωθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία κατὰ τίνα τρόπον διεξήχθησαν αἱ συζητήσεις καὶ εἰς τί συμπεράσματα κατέληξαν, δεδομένου ὅτι τὸ ἀνακοινωθὲν εἶναι ἀρκετὰ ἀόριστον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπεράνωμεν ποῖος ἦτο ὁ σκοπὸς τοῦ ταξιδίου τοῦ Ἄγγλου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ποῖα τὰ ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νὰ μὴ κατατοπισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ μόνον ἀπὸ τὸν κ. Λόϋντ.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὴν πολιτείαν τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου.

§72Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν δώσητε τὸν λόγον, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ νὰ κάμω μίαν διευκρίνισιν. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὰς ἀτασθαλίας τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου ὡς Προέδρου τοῦ Ὀργανισμοῦ Διαχειρίσεως τῆς ἀκινήτου περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐν Δωδεκανήσῳ, εἶχον ἕτοιμον ἓν εἰδικὸν σημείωμα λεπτομερειακὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ ἐκ παραδρομῆς ἰδικῆς μου καὶ μόνον ἰδικῆς μου, εἰς τὸ σημεῖον τῆς ὁμιλίας μου, ὅπου ἀναφέρω ὅτι «πρέπει νὰ εἴπω ὀλίγια διὰ τὸν Ὀργανισμὸν .... (ἀναγινώσκει) ....», παρέλειψα ὀλίγας λέξεις, ἀλλὰ περὶ τούτου καταθέτω τὸ ἀκόλουθον σημείωμα, τὸ ὁποῖον θὰ μπῇ εἰς τὰ πρακτικά. Θέλω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ κάμω τὴν διευκρίνισιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Πέραν αὐτοῦ ἔχω ἐπιστολὴν τοῦ ἐν Κῷ ἰατροῦ Ἐμμανουὴλ Ἀλεξιάδου, εἰς τὴν ὁποίαν καταγγέλλονται φοβεραὶ ἀτασθαλίαι τοῦ Νομάρχου καὶ ὑπάρχει ἐπίσης πιστοποίησις ὅτι ἐναντίον τοῦ Νομάρχου ὁ Ταγματάρχης Μαριόλης ὑπηρετῶν ἐν Δωδεκανήσῳ ὑπέβαλε μήνυσιν ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος. Ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα θὰ τὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§73Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ περιμένω τὸ σημείωμά σας. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον προαναγγέλλετε ὅτι εἶναι βαρεῖαι παραβάσεις, θὰ ἦτο δυνατὸν μία τῶν βαρυτέρων παραβάσεων νὰ μνημονευθῇ ἀπὸ σᾶς; Διότι κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν τὸ ὅλον θέμα ἐνετοπίσθη εἰς τὴν ἐξάντλησιν τοῦ διορισμοῦ τοῦ Παπαγγωνίου, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεγραμμίσθη ὅτι εἶναι πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ἰθαγένειαν καὶ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατὸν καὶ ἐπολέμησε κατὰ τῶν Ἑλλήνων. Ἐκ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ προκύπτει ὅτι ἀμφότερα τὰ στοιχεῖα δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν. Οὔτε ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατὸν ποτέ, οὔτε ἐπολέμησε ποτὲ κατὰ τῶν Ἑλλήνων.

§74Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀναφέρονται εἰς τὸ σημείωμα εἰδικαὶ ἀτασθαλίαι τοῦ Νομάρχου ὡς Προέδρου τοῦ Ὀργανισμοῦ Διαχειρίσεως τῆς ἀκινήτου περιουσίας τοῦ Δημοσίου.

§75Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐξαντληθῇ ἡ συζήτησις, θὰ ἤθελον νὰ εἶχον μίαν ἀπάντησιν, τοῦ Προεδρείου, ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τὴν ὁποίαν εἴχομεν ὑποβάλει διὰ νὰ γνωρίζωμεν πότε θὰ συζητηθῇ.

§76Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον προτοῦ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις νὰ ἀναγνώσω τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ρόδου, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται πρὸς ἐμέ, ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὰς ὁποίας προέβη κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐπερωτήσεως. Τὸ ὑπογράφει ὁ κ. Λαμπριανός. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Σοφοκλῆν Βενιζέλον Ἀρχηγὸν Κόμματος Φιλελευθέρων Ἀθήνας Κατάπληκτος ἀνέγνωσα δηλώσεις κ. Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν, δι’ ὧν μὲ ἐχαρακτήρισεν ὡς κομμουνιστὴν διότι εἶχον τὸ θάρρος νὰ καταγγείλω ἀπαραδέκτους καὶ ἐθνικῶς ἐπιζημίους ἐνεργείας Νομάρχου, θίγουσαι ἐθνικὸν γόητρον Δωδεκανήσου Στόπ. Ἀντὶ κ. Ὑπουργὸς νὰ μοῦ ἀποδώσῃ ἐπαίνους μετεχειρίσθη παλαιὰν καὶ τετριμμένην μέθοδον κατασυκοφαντήσεως κάθε τιμίου πατριώτου Στόπ. Προκαλῶ κ. Ὑπουργὸν φέρῃ εἰς δημοσιότητα στοιχεῖα ἀστυνομικῶν ἀρχῶν ἅτινα ἐπεκαλέσθη ἀποδεικνύοντα κομμουνιστικήν μου τοποθέτησιν καὶ δρᾶσιν Στόπ. Ὀρθὴ πρᾶξις κ. Ὑπουργοῦ καὶ Κυβερνήσεως ἄμεσος ἀντικατάστασις Νομάρχου Στόπ. Παρακαλῶ θερμῶς ἀνακοινωθῇ παροῦσα διαμαρτυρία μου Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

Πρόεδρος Ἐργατικοῦ Κέντρου Δωδεκανήσου

ΛΑΜΠΡΙΑΝΟΣ

Τὸ καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν.

§77Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐκκλήσεως τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ρόδου, καταθέτω ἀμέσως τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τὸν ἀφοροῦν καὶ χρονολογοῦνται ἀπὸ τὸ 1953 καὶ ἐφεξῆς καὶ παρακαλῶ νὰ λάβητε γνῶσιν.

§78Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἴπατε ἀπὸ τὸ 1953 καὶ ἐφεξῆς. Δηλαδὴ ἐκ τῶν ὑστέρων χαρακτηρίζεται ὡς κομμουνιστής, διότι ἀπὸ τοῦ 1953 δὲν γίνονται χαρακτηρισμοί.

§79Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὰ στοιχεῖα ἀναφέρονται εἰς συγκεκριμένα περιστατικὰ καὶ ὄχι εἰς ἀφηρημένα.

§80Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αἱ πληροφορίαι εἶναι τοῦ 1953;

§81Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς εἶπον ὅτι εἶναι πληροφορίαι ἀπὸ τοῦ 1953 καὶ ἐντεῦθεν.

§82Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶναι πληροφορίαι γραμμέναι τὸ 1953;

§83Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον ἀπὸ τὸ 1953 καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Μαῦρε, ἀναφέρονται εἰς συγκεκριμένα περιστατικά.

§84Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ὁ Λαμπριανὸς οὐδέποτε ἦτο κομμουνιστής.

§85Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶπον ὅτι εἶναι κομμουνιστής. Εἶπον ὅτι περὶ τῆς ὅλης πολιτείας τοῦ Λαμπριανοῦ ὑπάρχουν ὡρισμέναι πληροφορίαι καὶ ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξηγήσουν ὅτι δὲν ὡδηγήθη ἀπὸ ἀγανάκτησιν ἐθνικήν, ἀλλὰ ἀπὸ ἄλλα κίνητρα.

§86Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ γνωρίζω τὸ πρόσωπον ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω μὲ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον ὅτι δὲν ὑπῆρξε ποτὲ κομμουνιστής. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸ γνωρίζει τοῦτο.

§87Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν τὸν ἐχαρακτήρισα ὡς κομμουνιστήν.

§88Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἦτο ἄδικος ἐντελῶς ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ κ. Λαμπριανοῦ ὡς κομμουνιστοῦ. Ἄλλο ἐὰν εἰς τὰς συνδικαλιστικάς του ἐπιδιώξεις μάχεται. Ἀλλὰ νὰ χαρακτηρίζεται ὡς κομμουνιστὴς εἶναι ἀπαράδεκτον.

§89Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἀπέδωσα ποτὲ τὰ φρονήματα αὐτὰ εἰς τὸν κ. Λαμπριανόν. Πέραν αὐτοῦ, ὅμως, ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θέτω ὑπ’ ὄψιν σας, σεῖς θὰ κρίνετε ἂν ὁ τρόπος του εἶναι τρόπος ἐντελῶς ἄψογος ἢ ὄχι.

§90Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Καὶ ἐγὼ τὸν γνωρίζω ὡς ἁγνὸν μαχητήν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Ζερβέ, ἔχετε τὸν λόγον.

§92Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Θλίβομαι κατάκαρδα, διότι κατήντησε τὸ θέμα τῶν ἐπερωτήσεων τῶν κ. κ. συναδέλφων, νὰ θέσῃ ἐπὶ τάπητος αὐτὴν ταύτην τὴν τιμὴν τῆς Δωδεκανήσου. (Θόρυβος).

§93Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὸν Ρεμπάκον κρίνεται ἡ τιμὴ τῆς Δωδεκανήσου;

§94Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Ὄχι, ἀπὸ σᾶς. (Θόρυβος).

§95Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς τὴν τιμὴν τῆς Δωδεκανήσου δὲν τὴν ἐθίξαμε. Ὅ,τι θέλετε ἠμπορεῖτε νὰ λέτε, ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν ἐθίξαμεν τὴν τιμὴν τῆς Δωδεκανήσου. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἡσυχία, κύριοι συνάδελφοι. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§97Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Εἰς στιγμὰς κρισίμους, κύριοι συνάδελφοι, τὰς ὁποίας ἐπέρασεν ἡ Πατρίς, κατὰ τὸ ὀκταήμερον τοῦτο διάστημα δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἕν θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν καὶ καμμίαν ἀξίαν. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, ὕστερα ἀπὸ τὰ τόσον σαφῆ καὶ κατηγορηματικά, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ διὰ τῶν ὁποίων κατεκεραύνωσεν, οὕτως εἰπεῖν, τοὺς ἐπερωτῶντας κ.κ. συναδέλφους. Ἐνόμισα, ὅμως, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου καὶ τὴν πικρίαν μου διότι κατήντησεν ὁ πατριωτισμὸς τῆς Δωδεκανήσου νὰ τεθῇ εἰς τὴν τράπεζαν τῆς ἀμφιβολίας.

§98Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρόκειται περὶ ὡρισμένου ἀτόμου, κύριε συνάδελφε. Διατὶ τὸ γενικεύετε;

§99Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Εἶχον τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, τὸν ἀξιότιμον κ. Σοφ. Βενιζέλον, νὰ μὴ ἐπέτρεπε κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς τὰς κρισίμους διὰ τὸ ἕτερον μέγα ἐθνικὸν θέμα, τὸ θέμα τῆς Κύπρου, νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν μία τοιαύτη ὑπόθεσις.

§100Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Τί σχέσιν ἔχει ὁ Ρεμπάκος μὲ αὐτά; (Θόρυβος).

§101Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι ὅλη ἡ προπαγάνδα ἡ ξένη ἀγωνίζεται συνεχῶς διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Δωδεκάνησος δὲν διάγει εἰς χεῖρας τῆς Ἑλλάδος καλῶς. (Θόρυβος).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κάμητε ἡσυχίαν.

§103Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Νομίζετε ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ δημιουργήσετε μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ σᾶς ὠφελήσῃ κομματικῶς καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ἀντικειμενικός σας σκοπός. Ἐὰν ἐγνωρίζατε, κύριε Μπουρδάρα, ποῖος εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐναντίον τοῦ ὁποίου λέγονται αὐτά, δὲν θὰ τοῦ ἐρρίπτατε τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος. Σᾶς λέγω δὲ ὅτι ἐὰν ὅσα καταγγέλλωνται ἦσαν ἀληθῆ ἐγὼ πρῶτος θὰ τοῦ ἔρριπτα τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος.

§104Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Καὶ ὅμως δὲν τὸ ἐκάματε παρ’ ὅλον ὅτι αἱ πράξεις του δὲν τιμοῦν τὴν Διοίκησιν. (Θόρυβος).

§105Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ προστατεύσητε τὸν ρήτορα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἔκαμα κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἀναφέρομαι καὶ εἰς τὸν κ. Ζερβόν, διότι ἀπαντᾷ προσωπικῶς εἰς τὸν κ. Μπουρδάραν.

§107Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἐπεκαλέσθη ὁ ρήτωρ καὶ ἑπομένως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ παρέμβῃ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζερβέ, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιτρέπετε διακοπὰς καὶ νὰ μὴ ἀπαντᾶτε προσωπικῶς εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς.

§109Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἄν ὀλίγον ἐξέσπασα, εἶναι διότι εἶχον συγκινηθῆ, διότι δὲν ἐφανταζόμην ὅτι θὰ ἐθίγετο ἕν θέμα σχετικὸν μὲ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἔπειτα, ἂν ἀπετάθην εἰς τὸν κ. Μπουρδάραν, εἶναι διότι μοῦ ἔδωσε τὸ δικαίωμα τοῦτο. Καὶ τώρα ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὸ κύριον θέμα. Θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἂν ζητῆται ἡ κεφαλὴ τοῦ Νομάρχου ἐπὶ πίνακι, εἶναι διότι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Δωδεκάνησον εἶναι τεράστιον καὶ ἐμμέσως θέλουν νὰ μειώσουν τὴν σημασίαν τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Ἀμέσως θὰ σᾶς παρουσιάσω μίαν μικρὰν εἰκόνα τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον συνετελέσθη καὶ συντελεῖται καὶ θὰ συντελεσθῇ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἔξαλλος νεαρὸς τῆς Ρόδου παρέσυρε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε καὶ δημιουργεῖ συνεχῶς εἰς βάρος τῆς πολιτικῆς του παρατάξεως τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον εἰς ὃ ἔφθασαν.

§110Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Στρέφεσθε κατ’ ἀπόντων.

§111Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μετριάσῃ τὴν γλῶσσαν του.

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁμιλεῖς κατὰ τρόπον προκλητικὸν καὶ ἀπαράδεκτον διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Οὐδέποτε μέχρι σήμερον εἶχε συμβῆ τοιοῦτόν τι. Εἶναι ὁ πρῶτος βουλευτὴς ποὺ ὁμιλεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἀπορῶ πῶς εἶναι βουλευτής. Ὁμιλεῖς περὶ νέου ἀρίστου. Δὲν πρόκειται περὶ κοινοῦ ἀνθρώπου. Ὁ κ. Ζίγδης εἶναι κύριος.

§113Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον συνετελέσθη καὶ συντελεῖται εἰς τὴν Δωδεκάνησον, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ κάτωθι: Μέσα εἰς τὰ δύο αὐτὰ χρόνια ἔχουν ἠλεκτροφωτισθῆ, ὄχι τὰ 12 νησιά, ἀλλὰ τὰ 16 νησιά, μέχρι τῶν Νυξῶν, ἕνα μικρὸ νησάκι, τὸ ὁποῖον ἔχει περὶ τοὺς 1000 κατοίκους. Ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς ὑπῆρξεν ἕν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἠδυνήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτελέσῃ, διότι, ὅπως γνωρίζετε, τὸ φῶς καὶ τὸ ραδιόφωνον εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ πολιτισμοῦ. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ εἰς ὅλα τὰ νησιὰ ἐγένετο ἐγκατάστασις παγοποιείων. Καὶ θὰ πρέπει ἐν προκειμένῳ νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἱ καταστροφαὶ τὰς ὁποίας ὑπέστησαν τὰ νησιὰ αὐτὰ κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ μετέπειτα ἐπέφεραν μίαν ἀναστάτωσιν τοιαύτην, ὥστε ἀπὸ τοὺς 20.000 κατοίκους, κατὰ τὸ 1945 ἔφθασεν ἡ Κάλυμνος νὰ ἔχῃ μόνον 4.500 κατοίκους, ἐνῷ ἤδη ἔφθασε πάλιν εἰς τὰς 17.000. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς ὁμιλήσω κυρίως διὰ τὸ βόρειον συγκρότημα, διότι, λόγῳ τῆς μακρᾶς ἐξορίας μου, δὲν εἶμαι εἰς πλήρη γνῶσιν ὅλων τῶν ζητημάτων τῆς Δωδεκανήσου, θὰ ἔλθῃ, ὅμως, μετὰ ὁ συνάδελφος κ. Χαρῖτος, ὁ ὁποῖος θὰ συμπληρώσῃ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα θὰ ἀφήσω ἐγώ. Ἡ βόρειος πλευρὰ τῶν Δωδεκανήσων, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εὑρίσκετο συνδεδεμένη μὲ τὸν κόσμον, ἀπὸ ἀπόψεως τηλεφώνου. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, κατιδοῦσα τὸ ἐπεῖγον, λόγῳ τῆς θέσεως τῶν Δωδεκανήσων, ἔσπευσε ἀμέσως καὶ ἥνωσε τὴν Κῶ μὲ τὴν Κάλυμνον καὶ ὁλόκληρον τὸ βόρειον συγκρότημα μετὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρώπης. Εἶναι τὸ δεύτερον μεγάλο ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔκαμε ἡ Κυβέρνησις. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι πρὸ μηνὸς καὶ πλέον ἐψηφίσθη ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις — τὸ Κράτος ἔδιδε καὶ πάλιν ὀπίσω εἰς τὰς νήσους, τὰς ἐρημονήσους ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τοὺς βοσκοτόπους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀποζοῦν αἱ μικραὶ νῆσοι, Ἀστυπάλαια, Νίσυρος, Κῶς ἀκόμη καὶ ἡ Ρόδος. Καὶ ἤδη ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰς λεπτομερείας, τὶ ποιεῖται εἰς ἑκάστην νῆσον, τὶ ἔγινε καὶ τὶ γίνεται, διὰ νὰ καταλήξωμεν, εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ καταλήξω, διότι ὄντως αἰτία ὅλης αὐτῆς τῆς καταστάσεως δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον τὸ φαινόμενον τῆς μεγάλης ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ Δωδεκάνησος. Τὸ βόρειον συγκρότημα, κύριοι συνάδελφοι, ἀρχίζει ἀπὸ τὴν Νίσυρον καὶ καταλήγει εἰς τὴν Πάτμον. Ἡ Νίσυρος, μικρὰ νῆσος, ἡφαιστιώδης, δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον τὰ λουτρὰ τὰ θειοῦχα. Τὸ Κράτος ἐκχωρεῖ τὰ λουτρὰ αὐτὰ εἰς τὸν Δῆμον ὡς καὶ τὸ ὑπάρχον ἐκεῖ ξενοδοχεῖον, ἐν συνεχείᾳ δὲ τὸν ἠλεκτροφωτισμόν, μεγάλας δεξαμενὰς διὰ τὴν ὕδρευσιν κ.λ.π.

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὰ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ θέμα μας.

§115Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Δὲν ἔχουν διὰ σᾶς. Πρέπει, ὅμως, νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ μεταδώσω συνειδητὰ εἶναι, ὅτι ἡ ἐπερώτησις δὲν εἶχε κανένα ἄλλον σκοπόν, παρὰ μόνον ὁ τέως Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος κατοικοεδρεύει εἰς τὴν Ρόδον, πῶς νὰ δημιουργήσῃ μίαν κατάστασιν, νομίζων, ὅτι διὰ τῆς πράξεώς του αὐτῆς, θὰ ὠφελεῖτο τόσον αὐτὸς ὅσον καὶ ἡ παράταξίς του.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς τὸ ἠξεύρετε αὐτό;

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζερβέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἀπαντᾶτε εἰς τὰς διακοπάς. Ἐξακολουθήσατε τὴν ὁμιλίαν σας.

§118Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Καὶ εἶπεν προχθὲς ὁ κ. Παπασπύρου...

§119Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν τοῦ Νομάρχου.

§120Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ δρᾶσις τοῦ Νομάρχου.

§121Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἀσχολεῖται καθόλου μὲ τὸν Νομάρχην.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζερβέ, μὴ εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος. Τὸ θέμα ἀφορᾷ τὴν δρᾶσιν τοῦ Νομάρχου.

§123Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀπαντήσω εἰς τοὺς συναδέλφους κ. κ. Τούμπαν καὶ Παπασπύρου ὅτι εἰς τὴν Κάλυμνον τὸ ἔργον τοῦ Νομάρχου, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν δι’ ἕνα λιμανάκι, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὴν Κάλυμνον ἀνοικοδομοῦνται αἱ πηγαὶ αἱ ἰαματικαὶ ἄνωθεν δὲ αὐτῶν ὡραιότατον ξενοδοχεῖον. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰ ἐννοήσω αὐτά, ὅταν εἰς τὴν Κάλυμνον, μεταξὺ Βαθέος καὶ Πρωτευούσης, γίνεται ἕνας δρόμος, ὁ ὁποῖος ἔχει τεραστίαν σημασίαν. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ μὴ εἴπωμεν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὰς ἀνακριβείας, τὰς ὁποίας μᾶς παρουσίασαν οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§124Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πόσα χρήματα διετέθησαν διὰ τὴν Κάλυμνον;

§125Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Διὰ τὰ λουτρὰ 700.000 δρχ. καὶ μὲ προοπτικὴν καὶ ἄλλων 400.000 δρχ. διὰ τὸν δρόμον Βαθέος– Πρωτευούσης.

§126Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὡς ἐκπρόσωπος Καλύμνου, κύριε συνάδελφε, κρίνετε ὅτι ἔχει ἱκανοποιηθῆ ἡ περιοχή σας;

§127Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Δὲν εἶπον πὼς ἱκανοποιήθη πλήρως.

§128Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ κατηγορῶ τὸν κ. Νομάρχην, συμφώνως πρὸς τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἶχον, ὅτι ἰδιαιτέρως δὲν ἐφρόντισε διὰ τὴν Κάλυμνον, διὰ νὰ λάβῃ τὴν πραγματικὴν ἀναλογίαν ἀπὸ τὸν Ὀργανισμόν.

§129Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Εἶπον καὶ ἐτόνισα, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἐξετελέσθησαν καὶ θὰ ἐκτελεσθοῦν ἔργα. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος. Τὸ παρελθὸν εἶναι παρελθόν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔγιναν εἰς τὴν πατρίδα μου καὶ εὑρίσκονται εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἐκτελέσεως, μεγάλα ἔργα. Εὑρίσκεται δὲ ἐν ἀποπερατώσει καὶ ὁ δρόμος καὶ ἐλπίζομεν ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ γίνωνται ἔργα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ὅμως, ὀφείλω ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ ἀναφέρω, εἶναι, ὅτι πολλοὶ ὑπαινιγμοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον χώραν ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης εὑρίσκονται ἐκτὸς πραγματικότητος. Πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου, διότι ὄχι μόνον εἰς τὴν 2ετίαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ πρὸ τῆς 2ετίας, ὅταν εὑρίσκετο ἡ ἄλλη Κυβέρνησις, καὶ δὲν εἴχομεν κανένα ἀντιπρόσωπον εἰς τὴν Βουλήν, ἐφρόντισε πολὺ διὰ τὴν περιφέρειάν μας.

§130Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἦτο ἐκλογική του περιφέρεια.

§131Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶχε ψηφισθῆ ὁ νόμος τῶν 12 ἐκλογικῶν περιφερειῶν. Δὲν τὸν ἠξεύρετε σεῖς.

§132Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἐψηφίσθη τοιοῦτος νόμος;

§133Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐψηφίσθη. Ὅταν ἐτοποθετήθη ὁ κύριος αὐτὸς ὡς Νομάρχης, ἴσχυε ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μετεβλήθη τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν.

§134Μ. ΖΕΡΒΟΣ. Ὀφείλω, λοιπόν, νὰ ἐκφράσω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν τὰς εὐχαριστίας τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ διὰ τὸ ἐνδιαφέρον ποὺ ἐπιδεικνύουν διὰ τὴν Δωδεκάνησον. Ὀκτὼ ἐργοστάσια τοματοπολτοῦ, λειτουργοῦν εἰς τὴν νῆσον Κῶ, διὰ τῶν μεγάλων δωρεῶν τὰς ὁποίας ἔδωσεν. Ἡ παραγωγὴ ἦτο τεραστία καὶ τὰ ἐργοστάσια δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὴν πολτοποίησιν τῆς ὅλης παραγωγῆς. Ἐπίσης τὸ ζήτημα τῆς σπογγαλιείας εὑρίσκεται ἐν τῇ προόδῳ του. Κατηγορήθη τὸ πρόσωπον τοῦ Νομάρχου ὅτι εἶναι τυραννικόν. Ἐρωτῶ, ἠμποροῦν νὰ μᾶς παρουσιάσουν ἕνα στοιχεῖον; Προχθὲς ὁ κ. Γλιγλῆς, περιήρχετο τὴν νῆσον Κῶ καὶ ὡμίλησεν πρὸς τὸν λαὸν τῆς νήσου. Τὸν ἠμπόδισε κανεὶς ἂς μᾶς τὸ εἴπῃ. Αὐτὸ σημαίνει Δημοκρατία αὐτὸ σημαίνει ἐλευθερία. Ποῦ εἶναι, λοιπόν, ἡ τυραννία ποὺ ἐξασκεῖ ὁ Νομάρχης καὶ ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ὑψώσῃ τὸ ἀνάστημα νὰ δημιουργήσῃ τυραννίαν ἢ νὰ κάμῃ πράξεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἀλήθειαν; (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Λαυρεντίδης). Πρῶτοι θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, θὰ ἐθέταμεν τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ φινάλε τῆς ὅλης αὐτῆς κινήσεως εἶναι ὅτι ἡ ἐπερώτησις σκοπὸν εἶχε νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις καὶ νὰ θέσῃ πολιτικὸν ζήτημα καὶ ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις παρεσύρθη ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπόν της εἰς τὴν Ρόδον, ὁ ὁποῖος λόγῳ τῆς ἐξάλλου καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο, ἐδημιούργησεν ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ κατὰ τὸ τέλος τοῦ λόγου μου ὑποβάλλω αὐτὸ τὸ παράπονόν μου.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Χαρίτος, ἔχει τὸν λόγον.

§136Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔμεινα μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι συζητοῦμεν ἐκτὸς θέματος. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον καθορίζει ἡ ἐπερώτησις εἶναι σαφὲς καὶ συγκεκριμένον. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν πρώτην ἐπερώτησιν, ἀντικείμενον συζητήσεως εἶναι ἡ περίπτυξις καὶ ἡ προώθησις ἐκ μέρους τοῦ Νομάρχου Δωδεκανησιακῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔδρασαν ἀντεθνικῶς καὶ ἡ ἐκ τούτου μείωσις τῆς φιλοτιμίας τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ συγκεκριμένον θέμα, τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον. Ἡ δευτέρα καὶ ἡ τρίτη ἐπερώτησις θίγουν ἀορίστως τὸ θέμα διὰ τῶν λέξεων «κομματισμὸς» καὶ «τρομοκρατία». Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν εἶναι ἐκείνη οἵα πρέπει νὰ εἶναι τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐξάρω τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Δὲν θὰ ὁμιλήσω κἂν δι’ ὅ,τι συνετελέσθη ἀπὸ τῆς ἐνσωματώσεως καὶ ἐντεῦθεν, θὰ ἀκολουθήσω τὸ παράδειγμα τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Τούμπα, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ μόνος ὁ ὁποῖος περιωρίσθη ἐντὸς τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἶναι νοητὸν καὶ ἐπιτρεπτόν, μετὰ 10 ὁλόκληρα ἔτη ἀπὸ τῆς ἐνσωματώσεως τῆς Δωδεκανήσου, νὰ ὁμιλοῦμεν εἰσέτι περὶ μεγάλων καὶ μικρῶν Ἰταλῶν ὑπηκόων, ὑπάρχουν τοὐλάχιστον λόγοι ὑψίστης ἐθνικῆς σκοπιμότητος ἐπιβάλλοντες ὅπως ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας καὶ εἰς στιγμὰς τόσον κρισίμους κατὰ τὰς ὁποίας ἀγωνιζόμεθα ἐναντίον τῶν δυνάμεων τοῦ σκότους καὶ τῆς βίας, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ πολυπόθητος ἕνωσις τῆς μαρτυρικῆς μεγαλονήσου Κύπρου μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, ὑπάρχουν, λέγω, λόγοι ὑψίστης ἐθνικῆς σκοπιμότητος, οἵτινες ἐπέβαλον νὰ ἀποφευχθῇ μία τοιαύτη συζήτησις δυναμένη ἔστω καὶ κατ’ ἐλάχιστον νὰ δώσῃ ἐπιχειρήματα εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, τὸ θέμα ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἀριστερᾶς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν τὰς δεούσας ἐξηγήσεις καὶ πληροφορίας εἰς τὸ Σῶμα, ὥστε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καταστῇ κοινωνὸς τῶν σκέψεων καὶ αἰσθημάτων τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ καὶ δυνηθῇ οὕτω νὰ ἐκτιμήσῃ δεόντως τὸ περιεχόμενον τῶν ὑπὸ κρίσιν ἐπερωτήσεων. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ ἔτος 1928–1929, ὅτε ἤμην φοιτητὴς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ἐδημιουργήθη ἐν Θεσσαλονίκῃ θλιβερὸν ἐπεισόδιον εἰς βάρος τοῦ ἐκεῖ Συλλόγου τῶν Δωδεκανησίων. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, συμπίπτει νὰ εἶσθε φοιτηταὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην θὰ ἐνθυμῆσθε ἀσφαλῶς, τὸ ἐπεισόδιον αὐτό. Ὁ Ἰταλὸς Πρόξενος ἐν Θεσσαλονίκῃ ἠξίωσεν ἀπὸ τὸν Ἕλληνα ἀξιωματικὸν τῆς Χωροφυλακῆς νὰ διαλύσῃ τὴν συγκέντρωσιν τῶν Δωδεκανησίων, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸ λάβαρόν των μετέβαινον νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἑορτὴν τῆς 25ης Μαρτίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἐπέτυχε. Τὸ περιστατικὸν αὐτὸ τὸ ἐπληροφορήθην ἀπὸ ἕνα φίλον μου δημοσιογράφον. Ἐφρόντισα ἀμέσως νὰ συγκληθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Δωδεκανησιακῆς Νεολαίας Ἀθηνῶν, καὶ ἔρριψα τὴν ἰδέαν νὰ ξεσηκώσωμεν τὴν φοιτητικὴν νεολαίαν τῆς Ἑλλάδος, εἰς ἔντονον διαμαρτυρίαν, πράττοντες ὅ,τι ἐπέβαλλεν ἡ ἐθνική μας ἀξιοπρέπεια. Πράγματι τοῦτο καὶ ἐγένετο. Ὁλόκληρος ἡ φοιτητικὴ νεολαία ἐχύθη εἰς τοὺς κεντρικοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἄδουσα τὸν Ἑλληνικὸν Ὕμνον, ἔφθασε μέχρι τοῦ «Πτὶ Παλαί», ὅπου διέμενε ὁ ἀείμνηστος Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος, Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Εἰς ἐπιμονήν μας, ἐδέχθη μίαν Ἐπιτροπήν, ἐκ τῶν Δωδεκανησίων. Ὑπῆρξεν ἐπιγραμματικὸς ὁ ἀείμνηστος πολιτικὸς τῆς Ἑλλάδος. «Θέμα, λέγει, μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας δὲν ὑφίσταται. Εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Ἰταλίαν καὶ τὴν Δωδεκάνησον. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, σᾶς ὁμιλῶ ὡς πολιτικός, ὡς ὑπεύθυνος ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλλάδας, ἀλλὰ ὡς Ἕλλην σᾶς δίδω μίαν συμβουλήν. Ἐμποδίσατε τὸ ρεῦμα τῆς μεταναστεύσεως ἀπὸ τὴν πατρίδα σας μὲ κάθε θυσίαν. Μὴ ἀφήνετε νὰ φεύγουν ἔξω ἀπὸ τὴν Δωδεκάνησον. Παραμείνατε εἰς τὰς θέσεις σας, ἐκτιμήσατε δεόντως τὴν συμβουλὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν σᾶς δίδω». Βεβαίως ὑπῆρξαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρεξήγησαν τὸ πρῶτον μέρος τῶν λόγων τοῦ ἀειμνήστου ἐκείνου πολιτικοῦ ἀνδρός. Ἀλλὰ ὁ Δωδεκανησιακὸς λαὸς δὲν ἀπεδέχθη μίαν τοιαύτην ἑρμηνείαν. Ὁ ὑπεύθυνος Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφρασθῇ καθ’ ὃν τρόπον ἐξεφράσθη, διότι ἡ Ἰταλία ἦτο δύναμις μεγάλη, καὶ ἰσχυρά, εἴχομεν ἐπὶ πλέον ἀνάγκην τῆς συμμαχίας της καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ δὲν θὰ ἦτο ἐπωφελὲς καὶ δὲν θὰ εἶχε πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ἐὰν ὁ Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος ἄφηνε τὴν λογικὴν νὰ ὑποχωρήσῃ πρὸ τοῦ συναισθήματος καὶ ἐξεφράζετο ἐναντίον τῆς Ἰταλίας. Παραλλήλως ὅμως, ἔδωσε τὰς ὁδηγίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς ὑποδούλους, τότε, Δωδεκανησίους. Ὅταν ὁ μέγας ἐκεῖνος πολιτικὸς τῆς Ἑλλάδος, ἔλεγεν, ὅτι πρέπει νὰ παραμείνωμεν εἰς τὰς θέσεις μας, μὲ κάθε θυσίαν, διότι αὐτὸ ἐπέβαλε τὸ ἐθνικὸν καθῆκον σᾶς ἐρωτῶ, ποίαν ἔννοιαν θὰ ἔπρεπε νὰ δώσωμεν εἰς τὴν σκέψιν αὐτὴν τοῦ ὑπευθύνου Κυβερνήτου τῆς ἐλευθέρας Ἑλληνικῆς Πατρίδος; Ἠννόει ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἁπλῶς καὶ μόνον νὰ ὑποστοῦμεν ἐξορίας, φυλακίσεις, ἐκτοπισμούς, ἐξευτελισμοὺς ἢ μήπως εἰς τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων αὐτοῦ, ὑπῆρχε καὶ ἡ περίπτωσις ἐκείνη κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Δωδεκανήσιοι θὰ ὑπεχρεοῦντο ἐνδεχομένως νὰ λάβουν καὶ τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα, τὴν λεγομένην πιένα τσιταντινάνζα; Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ πιστεύω, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου ἦτο ὅτι ἔπρεπε νὰ παραμείνωμεν εἰς τὰς θέσεις μας, ἔστω καὶ ἐὰν θὰ ἠναγκαζόμεθα νὰ ὑποστῶμεν καὶ αὐτὴν τὴν ταπείνωσιν, νὰ λάβωμεν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα. Ἄλλωστε, εἴχομεν τὸ ἱστορικὸν παράδειγμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Αὐτὰ ἐλέγοντο, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰ 1928–29. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ 1945–46, κατὰ τὴν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Ἄγγλοι καταλαμβάνουν τὴν Δωδεκάνησον. Ὀλίγον μετὰ τὴν κατάληψιν αὐτὴν ἀφίχθησαν εἰς Ρόδον ὡς ἐπίσημοι ἐκπρόσωποι τῆς ἐλευθέρας Ἑλληνικῆς Πατρίδος ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐκπροσωπῶν, τότε, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, κ. Δημήτριος Χέλμης, διὰ νὰ μεταφέρουν τὸν χαιρετισμὸν τῆς ἐλευθέρας Πατρίδος καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν ἐκ τοῦ πλησίον τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπεκράτει. Ἦτο μεγάλη ἡ συγκίνησίς μου, ὅταν ὡς πρῶτος Δήμαρχος τῆς ἱστορικῆς πόλεως τῆς Ρόδου, ἐδεξιώθην τοὺς δύο ἐκπροσώπους τῆς Πατρίδος μας εἰς τὸ Δημαρχιακὸν μέγαρον. Ἐνθυμοῦμαι τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, κ. Παπανδρέου. Ἀφοῦ ἐσκόρπισε ἀφειδῶς τοὺς ἐναγκαλισμοὺς καὶ τὰ φιλιά, τὰ ὁποῖα ἐδέχθημεν μετ’ εὐγνωμοσύνης καὶ μέχρι δακρύων, διετύπωσε μίαν σοβαροτάτην ἀπειλήν: «Δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπεμπόλησαν τὴν ἐθνικήν των συνείδησιν, εἶπε, δὲν ὑπάρχει Ἑλληνικὴ Πατρίς. Αὐτοὶ θὰ ἀκολουθήσουν τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἐχάραξαν».

§137Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πότε αὐτό;

§138Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Εἰς τὸ 1945–46.

§139Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τὸ 1945 δὲν ἦτο μέλος Κυβερνήσεως.

§140Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Δὲν ἀποκλείεται νὰ μὴ ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὴν χρονολογίαν. Δὲν ἔχει σημασίαν. Τὰ γεγονότα παίζουν ρόλον. Ἐρχόμεθα ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν περίοδον τῆς ἐνσωματώσεως. Ἐπεριμέναμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων πραγματοποιῶν τὴν ἀπειλὴν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν, νὰ ἀξιώσῃ καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τότε, τοὐλάχιστον τὴν ἐπέκτασιν εἰς τὴν Δωδεκάνησον τοῦ νόμου «περὶ δοσιλόγων». Παραδόξως ὅμως, ὄχι μόνον δὲν συνέβη τοιοῦτόν τι, ἀλλὰ ἀντιθέτως κατεβλήθη πᾶσα προσπάθεια νὰ μὴ ἐπεκταθῇ ὁ νόμος αὐτός.

§141Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐζητήσατε σεῖς.

§142Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Δὲν ἐκπροσωπούσαμεν ἡμεῖς, τότε, τὴν Δωδεκάνησον εἰς τὴν Βουλήν.

§143Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐζητήσατε ὡς Δήμαρχος.

§144Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ὁ Δήμαρχος δὲν ἔχει δικαιοδοσίαν. Ἐπεριμέναμεν, λοιπόν, νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὴν τὴν ἀπειλὴν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλά, παρὰ ταῦτα, δὲν τὴν ἐπραγματοποίησε. Σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, ποῖοι ἐπρόκειτο νὰ βλαβοῦν ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου «περὶ δοσιλόγων» εἰς τὴν Δωδεκάνησον; Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέρασαν τὴν ζωήν των εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως, εἰς τὰς φυλακάς, εἰς τὴν ἐξορίαν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπροπηλακίσθησαν, ἐξετελέσθησαν ἢ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε ὠφελήθησαν ἀπὸ τὸν ἐχθρόν; Ἑπομένως, ἡ μὴ ἐπέκτασις τοῦ νόμου «περὶ δοσιλόγων» εἰς τὴν Δωδεκάνησον, εἶχε τὴν ἔννοιαν, καλῶς ἢ κακῶς, ἔστω καὶ διὰ λόγους σκοπιμότητος, νὰ εὐνοηθοῦν οἱ κύριοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν δοσίλογοι. Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔχουν οὕτω τὰ πράγματα ἱστορικῶς, δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ λέγωμεν ὅτι ὑπάρχουν δοσίλογοι εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλῶμεν πλέον περὶ αὐτοῦ καί, κυρίως, σεῖς, διότι σεῖς εἶσθε ἐκεῖνος, διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τοῦ νόμου αὐτοῦ εἰς τὴν Δωδεκάνησον.

§145Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία παρεξήγησις, διότι ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτώντων δὲν διετυπώθη κατηγορία ἐναντίον ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ἰθαγένειαν. Τὸ πρόβλημα περιωρίσθη ἐκ μέρους τῶν λαβόντων τὸν λόγον, ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδείχθησαν ἐθνικῶς ἀνάξιοι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς, καὶ ὄχι ἐναντίον ὅλων συλλήβδην. Νομίζω ὅτι ἡ διευκρίνισις εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται παρεξηγήσεις.

§146Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Θὰ ἤθελον, εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ προσθέσω ὅτι τὸ πόσον ἀληθῆ καὶ ἀκριβῆ εἶναι αὐτὰ ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν κ. κ. οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα, τὴν ἀπέκτησαν ὄντες ἀνήλικοι. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων ἐπρόκειτο νὰ κατακρίνῃ τοὺς κυρίους αὐτούς. Ἡμεῖς κατακρίνομεν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, εἴτε εἶχον τὴν μεγάλην, εἴτε τὴν μικρὰν Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα, συνεργάσθησαν μὲ τὸν ἐχθρόν.

§147Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν, ἀλλὰ μὲ προκαλεῖτε.

§148Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Διευκρινίζω τὰ πράγματα, κύριε συνάδελφε.

§149Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπὶ τῆς διευκρινίσεως ἀπαντῶν λέγω ὅτι, ὑπεβάλατε μίαν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν, ἐν συνεχείᾳ ἐγκατελείψατε, καὶ οὔτε κἂν τὴν ἐμνημονεύσατε, ζητοῦντες νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσκομίσῃ ὡρισμένα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρησίμευον, κατὰ τὴν γνώμην σας, εἰς βάρος προσώπων τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα. Κατὰ συνέπειαν, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον συζητῶ εἶναι συναφὲς μὲ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν.

§150Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ποῖος τὴν ὑπογράφει;

§151Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τὴν ὑπογράφετε καὶ σεῖς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, λοιπόν, νὰ ἐξαντλήσω τὸ θέμα ὥστε νὰ κατατοπισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Καὶ διὰ νὰ συνεχίσω πρέπει νὰ προσθέσω — καὶ εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι, κύριε Τούμπα — ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν Δωδεκανήσιοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὴν Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα, πιεζόμενοι ἀπὸ ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην, διὰ νὰ διατηρήσουν μίαν μικρὰν θέσιν ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις ὄχι μόνον νὰ μὴ ἔβλαψαν ἀλλὰ καὶ νὰ προσέφερον ἐθνικὰς ὑπηρεσίας, καὶ εἶναι δυνατὸν ἀντιστρόφως νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι, καὶ δυστυχῶς, ὑπάρχουν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπέκτησαν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα καὶ ὅμως ἐθησαύρισαν εἰς βάρος τοῦ αἵματος τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω ὀνόματα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ δύσκολος δρόμος εἶναι ὁ δρόμος τῆς ἀρετῆς καὶ ὁ δρόμος ὁ εὔκολος εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἀντιλαμβάνεσθε. Ἀλλὰ ποίαν ἀντίληψιν εἴχατε καὶ ὑμεῖς, κύριοι ἐπερωτῶντες συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Δωδεκανησίους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα; Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ τὸν ὁποῖον διαφωνῶ, ὡς πρὸς τὴν καλὴν ἢ κακὴν πίστιν, τῶν ἐπερωτώντων, ἔκαμε νύξιν δι’ ἓν ἄρθρον τοῦ ἀξιοτίμου πολιτικοῦ ἀντιπάλου μας εἰς τὴν Δωδεκάνησον καὶ ἐκπροσώπου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ ἀναγνώσω, κύριοι συνάδελφοι, μερικὰς περικοπὰς τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ποία ἦτο ἡ πραγματικὴ ἀντίληψις τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ παρακολουθήσητε μὲ κἄποιαν ψυχραιμίαν, διότι, ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἀναγινώσκων τὸ ἄρθρον αὐτό, ἐξανίσταμαι, ὄχι διὰ λόγους κομματικοὺς εἰς βάρος τοῦ κ. Ζίγδη, ἀλλὰ διότι ἐξέφυγεν οὗτος ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς εὐπρεπείας.

§152Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Δὲν ἐπερωτῶμεν διὰ τὸν κ. Ζίγδην, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ κ. Ρεμπάκου.

§153Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Ἐφημερὶς «Πρόοδος» 20.11.54. Ἀριθμὸς 1684. Τίτλος μὲ κεφαλαῖα γράμματα: «Ἀποτελεῖ ὑπέρτατον ἐθνικὸν καθῆκον ἡ ὑπερψήφισις τοῦ συνδυασμοῦ Πετρίδη», τοῦ βουλευτοῦ Ρόδου, τέως Ὑπουργοῦ, κ. Ζίγδη. Πιστεύω ὅτι θὰ σᾶς χρησιμεύσῃ, κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§154Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν μοῦ εἶναι χρήσιμον, διότι ἔχω πεῖραν ἀρκετήν, καθὼς καὶ ὅλοι οἱ χρηματίσαντες Ἀρχηγοί.

§155Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Λέγει, λοιπόν, ὁ ἐκπρόσωπός σας εἰς τὴν Δωδεκάνησον: «Εὐθὺς ὡς ἐπληροφορήθημεν τὴν θλιβερὰν συνωμοσίαν τῆς ἡγεσίας τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ὑπὸ τὸ ἐπιφανειακῶς ἀθῶον κάλυμμα τῆς «ἀκομματίστου» δῆθεν διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν, ἐσήμαινεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν καταπρόδοσιν τῶν πολιτικῶν αἰσθημάτων τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ μας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν ἀφαίρεσιν ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα οἱουδήποτε οὐσιαστικοῦ περιεχόμενον καὶ τὸν ὑποβιβασμόν του εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς ἀναρριπίσεως ποταπῶν τοπικιστικῶν καὶ προσωπικῶν παθῶν καὶ μιᾶς ἐθνοφθόρου ἐθνοκαπηλείας, κατεβάλαμεν πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ἄδικος αὐτὴ συμφορά, ἀλλ’ ἐπὶ ματαίῳ, διότι προσεκρούσαμεν εἰς τὴν πείσμονα καὶ ἰταμὴν ἄρνησιν τῆς ἡγεσίας τῶν Φιλελευθέρων».

§156Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπρόκειτο νὰ διενεργηθοῦν δημαρχιακαὶ ἐκλογαὶ καὶ ἔκαμε τὴν πολιτικήν του.

§157Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Αἱ ἠθικαὶ ἀρχαὶ δὲν μεταβάλλονται, κύριε Μητσοτάκη.

§158Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ ποίας ἠθικὰς ἀρχὰς ὁμιλεῖτε;

§159Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ τεθῇ ἔτσι τὸ ζήτημα.

§160Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Κωτιάδης ἦτο ἐνήμερος... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§161Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἐγὼ ἀγνοῶ τὴν γλῶσσαν τῆς διπλωματίας. Σᾶς τὸ λέγω εἰλικρινῶς. Ἡ πολιτικὴ τοῦ πεζοδρομίου δὲν μοῦ ἀρέσει. Δι’ αὐτὸ ὡμίλησα περὶ ἠθικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι παραμένουν ἀμετάβλητοι, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνουν δημαρχιακαὶ ἐκλογαί.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἠμπορεῖτε νὰ συνεχίσητε ἠρεμώτερον.

§163Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Δὲν εἶναι πταῖσμα ἰδικόν μου. Συνεχίζει εἰς τὸ ἄρθρον: «Ἡ ἡγεσία τῶν Φιλελευθέρων τυφλὴ ἀπὸ ἰδιοτέλειαν, ἐπίστευεν ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποκομίσῃ πολιτικὸν κεφάλαιον. Ἀλλ’ ἡ ἡγεσία τῶν Φιλελευθέρων ἐπροχώρησεν ἔτι περαιτέρω εἰς πράξεις ἄντικρυς ἀντιθέτους πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον διὰ νὰ μεταχειρισθῶμεν τὴν ἐπιεικεστέραν δυνατὴν ἔκφρασιν, ἐνεφάνισεν ὅτι ἡ ὑπερψήφισις τοῦ ἰατροῦ κ. Πετρίδη ἀποτελεῖ ἐθνικὸν δῆθεν κίνδυνον, διότι οὗτος κατὰ τὴν κατοχὴν εἶχεν ἀποκτήσει τὴν μεγάλην ἰταλικὴν ἰθαγένειαν καὶ ἡ τυχὸν ἐκλογή του θὰ ἡρμηνεύετο ὅτι ἐσήμαινεν ὅτι ὁ λαὸς τῆς Ρόδου ἐμφορεῖται ὑπὸ μειωμένου ἐθνικοῦ αἰσθήματος. Ἔφθασεν δὲ μέχρι τῆς ἀφροσύνης νὰ διακηρύττουν ὅτι ὅσοι ψηφίζουν ἐναντίον τῆς παρατάξεως τοῦ κ. Φωταρᾶ ψηφίζουν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν τοὺς ἀκολουθήσωμεν θὰ πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ὑπάρχει πράγματι ἔστω καὶ μία ἀσήμαντος μειοψηφία συμπατριωτῶν μας, ἡ ὁποία ἔχει μειωμένον τὸ ἐθνικὸν αἴσθημα. Ἀπορρίπτομεν καὶ τὴν διατύπωσιν ὑπονοίας ἀκόμη μιᾶς τοιαύτης ὑποθέσεως μετὰ βδελυγμίας. Καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι καὶ αὐτοὶ ποὺ τὴν διατυπώνουν θὰ ἐντρέπωνται ἐνδομύχως διὰ τὴν ἀνατρεπτικὴν αὐτὴν κακοήθειαν ἔστω καὶ ἐὰν τυφλοὶ ἀπὸ ἐκλογικὴν ἰδιοτέλειαν τολμοῦν νὰ τὴν διατυπώσουν κ.λ.π.».

§164Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὴ ἡ παράγραφος, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώσατε, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ κ. Ζίγδης σκέπτεται καθ’ ὃν τρόπον ἐτοποθέτησε τὸ θέμα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι, δηλαδή, καὶ οἱ ἔχοντες τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα δὲν σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι ἄξιοι τοῦ Ἔθνους. Ὁ κ. Ζίγδης ὑποστηρίζει τὸν κ. Πετρίδην, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα καὶ λέγει ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεγόμενον ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους, ὅτι οἱ ψηφίζοντες Φωταρᾶν, ψηφίζουν Ἑλλάδα, ἐνῷ οἱ ψηφίζοντες Πετρίδην, δὲν ψηφίζουν Ἑλλάδα. Αὐτὸ τὸ ἄρθρον τιμᾷ τὸν κ. Ζίγδην.

§165Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησίς σας εἶναι σαφῶς διατυπωμένη κατὰ συνέπειαν καὶ περιττεύουν τὰ σχόλια. Ἀκολουθῶ τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Τούμπα, διότι ὅλοι οἱ λοιποὶ ὡμιλήσαντες, ὡμίλησαν ἐκτὸς θέματος, ὁ κ. Μητσοτάκης ὡμίλησε διὰ τὸ δασμολόγιον τῆς Δωδεκανήσου, ὁ κ. Παπασπύρου διὰ κἄποιον ἰατρὸν κ.ο.κ. Περιορίζομαι ἐντὸς τοῦ θέματος καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου. Δικαίωμά σας εἶναι εἰς τὸ τέλος νὰ μὲ ἀποδοκιμάσητε ἢ νὰ εἴπητε ὅτι ὅσα λέγω δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Νομίζω ὅτι εὐσυνειδήτως καὶ καλοπίστως ἐκτελῶ τὸ καθῆκον μου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἠκούσατε πόσον σκληρὰς φράσεις ἐχρησιμοποίησεν ὁ ἐκπρόσωπός σας. Εἶναι νὰ θαυμάσωμεν τοὺς δυναμικοὺς αὐτοὺς ἐκπροσώπους τῆς Δωδεκανήσου. Εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται, κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, νὰ διδάξητε εἰς τὸν ἐκπρόσωπόν σας τὴν γλῶσσαν τῆς εὐπρεπείας καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ τὸν χαλιναγωγήσητε. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ ἐπαναλάβωμεν διὰ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζετε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν.

§166Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τὶ ἔλεγον οἱ Κυβερνητικοὶ βουλευταὶ εἰς τὸ παρελθὸν διὰ τὸν κ. Καραμανλῆν; Ἢ νὰ ὁμιλήσωμεν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἤλλαξαν θέσεις εἰς ὅλα τὰ Κόμματα;

§167Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τὰς ὕβρεις αὐτάς, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἤθελα νὰ τὰς ἐπαναλάβω. ᾘσθάνθην λύπην διότι ἠναγκάσθην νὰ τὰς ἀναγνώσω. Ἐνθυμοῦμαι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑβριζόμενος εἶπεν ὁ Ἀριστοτέλης «καὶ λέγων ἄηθες καὶ ἀκούων ἀηδές». Ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ τὰ ἐπαναλάβω διὰ νὰ ἀποδείξω πῶς ἐσκέπτεσθο τὸ 1954 καὶ πῶς σκέπτεσθε σήμερον.

§168Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀνῆκε εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ 1954 ὁ κ. Ζίγδης;

§169Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἠθικὸς αὐτουργὸς τῆς ἀποψινῆς ταλαιπωρίας, τοῦ Σώματος, ὄχι μόνον ἀνήκει εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλ’ εἶναι καὶ ὁ ἐκπρόσωπός του εἰς τὴν Δωδεκάνησον.

§170Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Πάντως, ἀπουσιάζει τῆς αἰθούσης αὐτῆς.

§171Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι ὁ κ. Ζίγδης δὲν ἀνῆκε τὸ 1954 εἰς τὴν παράταξίν σας καὶ ὅ,τι συνεπῶς ἔλεγε, τότε, δὲν τὸ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλ’ ἰδοὺ τὶ γράφει ὁ ἐκπρόσωπός σας τοῦ βορείου συγκροτήματος Δωδεκανήσου κ. Κουντούρης εἰς ἐπιστολήν του πρὸς τὸν κ. Λιβανὸν ὑπὸ ἡμερομηνίαν 30 Ἰανουαρίου 1958. Ὁ κ. Παπασπύρου, ὁμιλῶν εἶπεν ὅτι ὅλα πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς πράττω καὶ ἐγώ.

§172Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Προσωπικὴν ἐπιστολὴν θὰ μᾶς ἀναγνώσητε, κύριε συνάδελφε; Αἱ συνήθειαι αὗται χαρακτηρίζουν τὸ Σῶμα, ὄχι μόνον ὑμᾶς.

§173Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἀναλαμβάνω πλήρη τὴν εὐθύνην ὄχι μόνον τῶν λεγομένων μου, ἀλλὰ καὶ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐπικαλοῦμαι.

§174Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ΚΥΠ σᾶς ἔδωσε αὐτὰς τὰς προσωπικὰς ἐπιστολάς;

§175Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἰδού, λοιπόν, τί λέγει ὁ κ. Κουντούρης εἰς τὴν ἐπιστολήν του:

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ

ΚΑΛΥΜΝΟΣ

ΑΘΗΝΑΙ

Ὁδὸς Ἐμμ. Μπενάκη ἀριθ. 6 Τηλ. 25.242 Ἀθῆναι 30 Ἰανουαρίου 1958 Κύριον Κωνσταντῖνον Λιβανὸν Εἰς Λέρον Ἀγαπητέ μου κύριε Λιβανέ, Ἐνθυμοῦμαι ὅτι κατὰ τὰς συνομιλίας μας περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν τελευταίων βουλευτικῶν ἐκλογῶν ἐν Λέρῳ, ἀνεφέρετο ἡ ἐπιρροὴ τοῦ Δημάρχου Λέρου κ. Καρανικόλα καὶ ἡ παρασκηνιακὴ παρέμβασίς του ὑπὲρ τῆς Ε.Ρ.Ε. ὡς σημαντικὸς παράγων συντελέσας εἰς τὴν πλειοψήφισίν της. Παρίσταται, λοιπόν, ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη, ὅπως καταβληθῇ προσπάθεια, ἵνα κατὰ τὰς προσεχεῖς δημοτικὰς ἐκλογὰς ἐπιτύχῃ Δήμαρχος καὶ Συμβούλιον, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ἀντιδράσουν κατὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς. Πληροφοροῦμαι ὅτι ἤδη ἤρχισεν ἐν Λέρῳ κίνησις σχηματισμοῦ τῶν παρατάξεων διὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς καὶ ἕνεκα τούτου, σᾶς ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν, ὅπως θελήσητε καὶ ὑποστηρίξητε τὴν ὑποψηφιότητα ὡς Δημάρχου τοῦ κ. Γεωργίου Κωστῆ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ δραστήριον καὶ ὠφέλιμος διὰ τὴν Λέρον Δήμαρχος θὰ εἶναι, ἀλλὰ καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τὰς προσεχεῖς βουλευτικὰς ἐκλογάς. Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὰ ἐγνωσμένα φιλελεύθερα φρονήματά σας καὶ τὰ αἰσθήματα συμπαθείας τὰ ὁποῖα πιστεύω ὅτι τρέφετε καὶ πρὸς ἐμὲ προσωπικῶς, ἵνα σταθῆτε παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ κ. Κωστῆ, κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ λάβω εὐμενῆ ἀπάντησίν σας, Σᾶς χαιρετῶ φιλικώτατα Νῖκος Μ. Κουντούρης. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὸν κ. Κουντούρην. Ὁ κ. Κουντούρης εἶναι συνεπὴς πρὸς τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας πρεσβεύει καὶ ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μου ἐνήργησεν καθ’ ὃν τρόπον ἐνήργησε. Ζητεῖ, λοιπόν, ὁ κ. Κουντούρης νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ὑποψηφιότης τοῦ κ. Κωστῆ. Νὰ σᾶς ἐξηγήσω τώρα ποῖος εἶναι ὁ κ. Κωστῆς, χωρὶς καθόλου νὰ θέλω νὰ τὸν θίξω, διότι ἐγὼ προσωπικῶς ἠμπορῶ νὰ ἔχω ἐκτίμησιν εἰς τὸ πρόσωπόν του. Ὁ κ. Κωστῆς δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ἰθαγένειαν, ἀλλὰ εἶναι ὁ Δήμαρχος τῆς Λέρου κατὰ τὴν περίοδον τῆς Ἰταλικῆς κατοχῆς. Ὅταν, λοιπόν, τὸν ἐπὶ Ἰταλικῆς κατοχῆς Δήμαρχον ἠθέλατε νὰ ὑποστηρίξητε, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρίζεσθε ὅτι ὁ Νομάρχης προωθεῖ ἀντεθνικῶς δράσαντα πρόσωπα.

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὥστε κατηγορεῖτε ὡς ἀντεθνικῶς δράσαντας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπὶ Ἰταλικῆς κατοχῆς ἀνέλαβον ἀξιώματα ἐν τῇ Πολιτείᾳ;

§177Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ὄχι, εἰλικρινῶς ὄχι!

§178Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὰ αὐτὸ λέγετε. Καλῶς ἐκάματε καὶ ἐθίξατε τὸ θέμα αὐτό. Καὶ θέλω νὰ ἔχω ἐπ’ αὐτοῦ τὴν γνώμην σας καὶ τὴν γνώμην τῆς Συμπολιτεύσεως.

§179Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τιμίως καὶ εὐσυνειδήτως σᾶς λέγω, ὅτι δὲν πρέπει σήμερον νὰ γίνεται διάκρισις μεταξὺ καλῶν καὶ κακῶν Δωδεκανησίων. Ἐὰν εἴχαμε τὸ δικαίωμα νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν, θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν κάμωμεν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς νομοθετήματος τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεξέτεινε τὸν νόμον «περὶ δοσιλόγων» καὶ εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Τότε, ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεων τῶν ἁρμοδίων δικαστηρίων, θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ καλῶν καὶ κακῶν Ἑλλήνων. Ἡμεῖς ὅμως, ἀναγνωρίζομεν τὴν σκοπιμότητα ἡ ὁποία ἤγαγεν τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ μὴ ἐπεκτείνῃ εἰς τὴν Δωδεκάνησον τὸν νόμον «περὶ δοσιλόγων». Ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅμως, δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ ἀνατρέπωμεν αὐτὴν τὴν βάσιν.

§180Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀνεξαρτήτως τῶν ποινικῶν εὐθυνῶν παραμένουν πάντοτε ἀκέραιαι αἱ ἠθικαὶ εὐθῦναι καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν δοσίλογοι νὰ προωθοῦνται. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§181Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν διστάζω νὰ συμφωνήσω μαζί σας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν διατυπώνετε. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καθωρίσωμεν αὐτὰς τὰς ἠθικὰς εὐθύνας, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δικαστικὴ ἀπόφασις, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τὸ τεκμήριον ὅτι πράγματι καὶ νομικαὶ καὶ ἠθικαὶ εὐθῦναι ὑπάρχουν; Κύριοι συνάδελφοι, μία ἐκ τῶν κατηγοριῶν αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Τούμπαν, εἰς βάρος τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου, εἶναι καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι παρέστη παράνυμφος εἰς τοὺς γάμους τῆς θυγατρὸς Στράτα, ἡ ὁποία ἔχει εἰς βάρος της ἓν ἐπεισόδιον τῆς περιόδου κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ρόδος εἶχε καταληφθῆ ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους. Κύριε συνάδελφε, ἔζησα τὴν περίοδον αὐτὴν ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ θέλω διὰ τοῦτο νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν καὶ νὰ ἀποκαταστήσω μίαν ἀδικίαν τὴν ὁποίαν χωρὶς νὰ θέλετε ἐκάματε. Παρέστην ὡς συνήγορος τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Τηλιακοῦ, ἰατροῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι τῆς παρατάξεώς σας, πλὴν ὅμως, τοῦ ἀναγνωρίζω καὶ πατριωτισμὸν καὶ ἐντιμότητα, καὶ τοῦ κ. Γιαλούση, ράπτου. Παρελείψατε, κύριε Τούμπα, νὰ μνημονεύσητε καὶ τὸν κ. Γιαλούσην, ἴσως διότι δὲν εἴχατε γνῶσιν. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ράπτης. Εἶναι ἐνθουσιώδης πατριώτης, ὁ ὁποῖος ἔλαβε μέρος εἰς τὸ ἐπεισόδιον. Ἀμφότεροι ἤχθησαν ἐνώπιον τοῦ Ἀγγλικοῦ δικαστηρίου, καὶ εἶχον τὴν τιμήν, ὅπως σᾶς εἶπον, νὰ παραστῶ ὡς συνήγορός των. Ἡ δίκη διήρκεσεν ἐπὶ 7ήμερον. Ἀλλὰ τί εἶχε συμβῆ; Τί ἀπεδείχθη ἐκ τῆς διαδικασίας; Κανένα ἄλλο περιστατικόν, πλὴν αὐτοῦ τοῦ μεμονωμένου, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσωμεν τὴν κόρην αὐτὴν ὡς ἐμφορουμένην ἀπὸ ἀντεθνικὰ αἰσθήματα. Ἐνομίσατε, κύριε Τούμπα, ὅτι αἱ σημαῖαι ἐζωγραφίζοντο μόνον εἰς τὰ σπίτια ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὕποπτοι ἐθνικῶς. Αὐτό, λοιπόν, συνέβη καὶ μὲ αὐτὴν τὴν κόρην. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, ὅταν ἔφθασε εἰς Ρόδον ὁ ἀείμνηστος Ἀντιβασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος Δαμασκηνός, ἐπιβαίνων τοῦ θρυλικοῦ «Ἀβέρωφ», ἐπεκράτει ἀτμόσφαιρα ἐξάλλου πατριωτικῆς ἐκδηλώσεως. Ὁλόκληρος ἡ Ρόδος ἔπλεε εἰς τὸ κυανόλευκον καὶ μάλιστα ἐντύπωσιν ἐπροξένησε εἰς τοὺς ξένους πῶς κατωρθώθη νὰ ἐξευρεθῇ τόσον γαλάζιο ὕφασμα, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθοῦν ὅτι προήρχετο ἀπὸ τὰ βαμμένα σενδόνια τὰ ὁποῖα διέθεσαν αἱ γυναῖκες τῆς Δωδεκανήσου. Εἰς ὅλους τοὺς τοίχους ἀνεξαιρέτως ἀπετυποῦντο Ἑλληνικαὶ σημαῖαι, οἱ ἄνθρωποι ἐχόρευον εἰς τοὺς δρόμους, ἀντήλλασσον ἀσπασμούς, ἐκινοῦντο ὑπεράνω τοῦ ἐδάφους μὲ τὴν φαντασίαν των, ἔζων εἰς τοὺς αἰθέρας, εἰς τὸν κόσμον τῶν ὀνείρων. Καὶ ἦτο δικαιολογημένον τὸ ὁμαδικὸν αὐτὸ παραλήρημα τῶν Δωδεκανησίων, διότι ἔβλεπον νὰ πραγματοποιοῦνται οἱ προαιώνιοι πόθοι, ὄνειρα γενεῶν ὁλοκλήρων, ἐλάμβανον σάρκα καὶ ὀστᾶ, τὰ δεσμὰ τῶν εὐγενῶν σκλάβων τῆς Δωδεκανήσου ἐθραύοντο ὁριστικῶς καὶ ἐτίθετο τέρμα εἰς τὸν ἐφιάλτην τῆς σκοτεινῆς περιόδου. Ὑπὸ τὸ κράτος μιᾶς τοιαύτης ἀτμοσφαίρας ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ποίου εἴδους ἐκδηλώσεις εἶναι δυνατὸν νὰ λάβουν χώραν.

§182Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τότε ἔσβησε τὴν σημαίαν;

§183Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Μάλιστα, κύριε Μητσοτάκη.

§184Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ πατριωτισμὸν τὴν ἔσβησε;

§185Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ἀνέφερε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Τούμπας, ἔλαβε χώραν ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω συνθήκας καὶ ὡς διεπιστώθη ἐκ τῶν ὑστέρων ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς παρεξηγήσεως, διότι ἡ μὲν κόρη τῆς ὁποίας ἔγινε παράνυμφος ὁ Νομάρχης ἐθεώρει ὅτι ἡ ἀποτύπωσις τῆς σημαίας εἰς τὸν τοῖχον τῆς οἰκίας της ἐσήμαινε ὅτι αὕτη ἐθεωρεῖτο ἐθνικῶς ὕποπτος, δι’ αὐτὸ καὶ τὴν ἔσβησε. Οἱ δὲ πατριῶται ἐξέλαβον τὴν πρᾶξιν αὐτὴν ὡς ἀποδοκιμασίαν τῆς πατριωτικῆς ἐκδηλώσεως δι’ ὃ καὶ τὴν ἔπτυσαν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ καταγγελθοῦν οὗτοι καὶ νὰ δικασθοῦν ὑπὸ τοῦ Ἀγγλικοῦ δικαστηρίου. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἡ δίκη αὐτὴ περιβληθεῖσα πολιτικὴν χροιὰν ὑπῆρξε δραματική. Μετὰ πολυήμερον ἀκροαματικὴν διαδικασίαν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παραστῶ, ὡς προεῖπον, συνήγορος ὑπερασπίσεως τῶν κατηγορουμένων, τὸ δικαστήριον ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασίν του, δι’ ἧς ἐπέβαλεν εἰς αὐτοὺς τὴν ποινὴν τοῦ προστίμου τῶν 50 λιρῶν. Μὲ κίνδυνον νὰ ὑποστῶ τὰς συνεπείας τοῦ νόμου ἅμα τῇ ἀπαγγελίᾳ τῆς ἀποφάσεως, ἐκάλεσα τὸ πολυπληθὲς ἀκροατήριον νὰ καταβάλῃ εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας, τὸ ποσὸν τοῦτο δι’ ἐράνου. Καί, πράγματι, ἐντὸς ὀλίγων μόνον λεπτῶν τὸ ποσὸν ὑπερεκαλύφθη. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπεισόδιον, κύριοι συνάδελφοι, ἐν ὅλῃ του τῇ ἐκτάσει καὶ τῇ ἐννοίᾳ καὶ νομίζω ὅτι ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ κόρη αὐτὴ τοῦ ἐπεισοδίου ὡς ἐθνικῶς ἀναξία καὶ ὅτι ἑπομένως ἡ παρουσία τοῦ Νομάρχου εἰς τοὺς γάμους της ἦτο ἀδικαιολόγητος, πολλῷ μᾶλλον ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς «περίπτυξις καὶ προώθησις» προσώπων τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐθνικῶς ἀνάξια. Ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀναπτύξω εἰδικώτερον, κύριοι συνάδελφοι, τὴν περίπτωσιν Παπανικολάου, διότι ὑποθέτω ὅτι ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν συζήτησιν δὲν ἀπέμεινε τίποτε ἄλλο, πλὴν τῆς περιπτώσεως Παπανικολάου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Στράταν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε Νομαρχιακὸς Σύμβουλος, ἐκλεγεὶς ὑπὸ τῶν νομίμων ἐκπροσώπων τοῦ βορείου συμπλέγματος τῆς Δωδεκανήσου, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι χωρὶς νὰ θέσω ἐν ἀμφιβόλῳ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχετε, κύριε Ναύαρχε, καὶ τὴν ἀναμφισβήτητον καλὴν σας πίστιν, δὲν δύναμαι νὰ παρίδω τὸ γεγονός, ὅτι ὡς σᾶς ἐβεβαίωσεν ἡ συνάδελφος καὶ Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας κ. Κωτιάδης, ἡ Βουλὴ ἀπησχολήθη εἰς τὸ παρελθὸν μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἀλλ’ ἡ διαταχθεῖσα καὶ περατωθεῖσα ἁρμοδίως ἔρευνα, διέψευσε κατηγορηματικῶς τὰ εἰς χεῖρας σας στοιχεῖα. Ἐὰν θέλετε τώρα νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου ἀμφοτέρας τὰς ἀντιμαχομένας ἀπόψεις ἐν προκειμένῳ καὶ νὰ εἶμαι δίκαιος καὶ ἀντικειμενικὸς κριτὴς δὲν ἀπομένει εἰ μὴ συνεπείᾳ τῆς τυχὸν ὑφισταμένης ἀμφιβολίας νὰ διαταχθῇ περαιτέρω ἔρευνα τῆς ὑποθέσεως. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι πρὸ τῆς ἀμφιβολίας καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς, εἶναι δίκαιον νὰ διασύρηται ἡ τιμὴ καὶ ἡ ὑπόληψις ἑνὸς ἀνθρώπου, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγὼ τοὐλάχιστον προσωπικῶς δὲν ἔχω λόγους νὰ τὸν θεωρῶ κατώτερον τῆς ἐκτιμήσεώς μου. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τούτου, κύριοι συνάδελφοι, εὑρίσκετε δικαιολογημένην τὴν διατυπωθεῖσαν κατὰ τοῦ Νομάρχου κατηγορίαν διότι οὗτος, ὁ στερούμενος καθ’ ὑμᾶς τυπικῶν καὶ οὐσιαστικῶν προσόντων, ὁ ἀγνοῶν ξένας γλώσσας καὶ μὴ ἔχων τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα εἰς ἐμφάνισιν, ὡς ὑπεστηρίξατε, ὑπέπεσεν εἰς τὸ φοβερὸν ἀδίκημα νὰ παραστῇ εἰς τοὺς ἀρραβῶνας καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τοὺς γάμους τῆς κόρης τοῦ κ. Στράτα καὶ μάλιστα συμπαρασύρων εἰς τὸ ἀδίκημα αὐτὸ καὶ τὸν Ἀμερικανὸν Ναύαρχον τῆς Μεσογείου; Νομίζω ὅτι τὸ ἐπιχείρημα στερεῖται σοβαρότητος. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀγορεύσεώς μου, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν περιωρίσθησαν εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως ἀλλ’ ἐπεξετάθησαν καὶ ἀνέφερον περιστατικὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσχετα μὲ τὴν ὑπὸ κρίσιν ἐπερώτησιν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπασπύρου, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὴν Κάρπαθον ἀφῃρέθη πινακὶς φέρουσα τὸ ὄνομα τοῦ σεπτοῦ Βασιλέως μας καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἐτοποθετήθη ἑτέρα, φέρουσα τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, εἶναι θέμα καίτοι ἄσχετον μὲ τὴν ἐπερώτησιν, σοβαρώτατον καὶ δὲν δύναται νὰ διέλθῃ ἀπαρατήρητον. Ἀποτεινόμεθα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀξιοῦμεν ἐν ὀνόματι τῆς φιλοτιμίας καὶ ἀξιοπρεπείας τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ νὰ διερευνήσῃ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ ἐνδεχομένως νὰ ἐπιβάλῃ αὐστηροτάτας κυρώσεις διότι οὐδεὶς εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀνεχθῇ τοιαύτην κακοήθειαν καὶ διότι αἱ ἠθικαὶ ἀρχαὶ δὲν τίθενται εἰς τὴν πλάστιγγα τῶν κομματικῶν κριτηρίων.

§186Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Σᾶς μεταδίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐστάλη τηλεγράφημα 10 Καρπαθίων διαμαρτυρομένων διὰ τοῦτο καὶ ὅτι κατόπιν τοῦ θορύβου ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη ὁ Ἔπαρχος ἀρνεῖται νὰ κυρώσῃ τὴν πρᾶξιν τοῦ Συμβουλίου.

§187Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Σᾶς εἶπον ὅτι αὐτὰ εἶναι ψευδολογίαι. Ἀνέγνωσα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ἐφημερίδα «Αὐγὴ» τὴν ψευδολογίαν αὐτὴν καὶ ἀμέσως ἀπεστάλη τηλεγράφημα καὶ ἐλήφθη ἀπάντησις ἀναφέρουσα ὅτι ἡ εἴδησις ἦτο τελείως ἀνακριβής. Εἶναι, λοιπόν, ψευδολογίαι καὶ ἀπορῶ πῶς τὰς φέρετε εἰς τὴν Βουλήν.

§188Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἀνέφερον μόνον ὡς στοιχεῖον ἐνδεικτικὸν τοῦ κρατοῦντος κομματισμοῦ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Δωδεκανήσου.

§189Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία παρεξήγησις μεταξύ μας. Ἐγὼ εἶπον καὶ ἐτόνισα ὅτι ἐὰν εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία, πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις καὶ μάλιστα αὐστηρόταται.

§190ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς τί ἐμάθατε; Πρώτην φορὰν τώρα τὸ ἠκούσατε;

§191Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ὄχι, τὸ ἐδιάβασα εἰς τὴν ἐφημερίδα. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι κατόπιν τῆς προτάσεώς μου νὰ διενεργηθοῦν ἀνακρίσεις καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ ἐκτεθέντα εἶναι ἀληθῆ, νὰ ἐπιβληθοῦν αὐστηραὶ κυρώσεις, ἡ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συζήτησις στερεῖται πρακτικῆς ἀξίας.

§192Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἐρωτῶ καὶ περιμένω μίαν σαφῆ ἀπάντησιν. Ὡς βουλευτὴς Δωδεκανήσου πληροφορηθεὶς τὴν ἀναγραφὴν παρομοίας εἰδήσεως εἰς τὰς ἐφημερίδας, δὲν ἐρωτήσατε τοὺς φίλους σας εἰς τὴν Κάρπαθον νὰ μάθετε ἐὰν εἶναι ἀλήθεια ἢ ψέμμα;

§193Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀπορία σας εἶναι δικαία, σᾶς γνωρίζω, λοιπόν, ὅτι ὁ μὲν Διοικητὴς Χωροφυλακῆς εἰς τὸν ὁποῖον ἀπετάθην μοῦ ἐδήλωσεν ὅτι οὐδὲν γνωρίζει ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ δὲ Νομάρχης μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ἀναμένει τὸ πόρισμα τοῦ Ἐπάρχου Καρπάθου εἰς τὸν ὁποῖον ἔδωσε σχετικὴν ἐντολὴν νὰ διερευνήσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλοῦμεν περὶ τυπικῶν καὶ οὐσιαστικῶν προσόντων τοῦ Νομάρχου. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ τυπικῶν καὶ οὐσιαστικῶν προσόντων ἐφ’ ὅσον καλῶς ἢ κακῶς ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ καλῶς ἢ κακῶς ἐστάλη ὁ κ. Ρεμπάκος εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δικαιολογημένον δι’ ὑμᾶς, εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατηγορῆτε ἡμᾶς ὅτι ἐστείλαμεν εἰς τὴν Δωδεκάνησον πρόσωπον τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο κατάλληλον, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτό, σεῖς τὸ ἐστείλατε εἰς τὴν Κάλυμνον ὡς Ἔπαρχον.

§194Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ ἴδιον εἶναι Ἔπαρχος τὸ ἴδιον καὶ Νομάρχης;

§195Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ὡς ἰσχυρίζεσθε, δὲν εἶχεν οὔτε τὰ οὐσιαστικά, οὔτε τὰ τυπικὰ προσόντα, δὲν ἔπρεπε νὰ σταλῇ οὔτε εἰς τὸ Καστελλόριζον. Δὲν εἶναι, λοιπόν, δικαιολογία νὰ μᾶς λέγετε ὅτι ἄνθρωπος στερούμενος τῶν τυπικῶν καὶ οὐσιαστικῶν προσόντων δύναται νὰ διορισθῇ ὡς Ἔπαρχος ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ διορισθῇ ὡς Νομάρχης. Δὲν πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ παραπονῆσθε ἐπειδὴ τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον σεῖς ἐστείλατε ὡς Ἔπαρχον εἰς τὴν Δωδεκάνησον ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐτοποθέτησε Νομάρχην, ἀφοῦ προηγουμένως διεπίστωσεν ἐν τῇ πράξει τὰς ἱκανότητάς του.

§196Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡμεῖς, κύριε συνάδελφε, τὸν ἐτοποθετήσαμεν ὡς Ἔπαρχον, δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα μὲ Νομάρχην.

§197Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Καὶ Γενικὸν Γραμματέα τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου, κύριε συνάδελφε.

§198Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ κριθοῦν αἱ πράξεις τοῦ Νομάρχου. Τὸ ποῖος τὸν ἔβαλε καὶ ποῖος τὸν ἐπροβίβασεν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα. Αἱ πράξεις του μᾶς ἐνδιαφέρουν.

§199Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐνῷ ἐλέχθησαν πολλὰ εἰς βάρος τοῦ Νομάρχου, δὲν ἐλέχθη τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Μόλις πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ κ. Παπασπύρου ὅτι ὑπεβλήθη μήνυσις ἐναντίον τοῦ Νομάρχου ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος, πρέπει ἑπομένως, νὰ περιμένωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἑλληνικῆς δικαιοσύνης καὶ ἐὰν ἡ ἀπόφασις θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ Νομάρχου τότε δύνασθε νὰ ζητήσητε ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους τὴν ἀπομάκρυνσίν του.

§200Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ὑπάρχει, κύριε συνάδελφε, δικαστικὴ ἀπόφασις, ἐπὶ ἄλλης ὑποθέσεως. Ἐπὶ τῆς μηνύσεως τῆς ἐφημερίδος «Ἐλευθερία» καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου.

§201Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν κατελήξαμεν εἰς τὸ ἑξῆς συμπέρασμα: ὅτι ὑπῆρχον Ἰταλοὶ ὑπήκοοι οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ διακρίνωνται ἀπὸ τοὺς ἄλλους Δωδεκανησίους καὶ μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ἰταλικοῦ στρατοῦ ἐναντίον τῆς Πατρίδος, αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ στίγμα.

§202Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἰδική μας θέσις εἶναι σαφής. Δὲν εἴμεθα ἐναντίον ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα, ἀλλὰ ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα καὶ ἐπέδειξαν ἐθνικὴν ἀναξιότητα.

§203Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Τζαννετάκην, ὁ ὁποῖος ἠσχολήθη σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀκινήτου Περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐν Δωδεκανήσῳ. Εἶπεν ὁ κ. Τζαννετάκης, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς τελεῖ ὑπὸ τὸν ἄμεσον καὶ ἀποκλειστικὸν ἔλεγχον τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές. Ὁ νόμος 2100)52, τὸν ὁποῖον καλῶς γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὸ ἄρθρον δύο ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: Τὰ ἔσοδα τοῦ Ὀργανισμοῦ ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας καὶ τῶν ἐξόδων συντηρήσεως τῶν περιεχομένων αὐτῷ ἀκινήτων καὶ πάσης ἄλλης ἀναγκαίας δαπάνης, διατίθενται ὑπὸ τούτου ἀποκλειστικῶς πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων κοινῆς ὠφελείας καὶ τουριστικῆς χρησιμότητος ἐν Δωδεκανήσῳ, πρὸς ἀνέγερσιν λαϊκῶν κατοικιῶν καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν κοινωφελῶν ἱδρυμάτων τῆς Δωδεκανήσου. Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ἰδίου νόμου λέγει: «Ὁ ἔλεγχος τῆς νομιμότητος τῶν πράξεων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τοῦ Προέδρου αὐτοῦ καὶ παντὸς ἄλλου ὀργάνου, δηλαδὴ ὄχι μόνον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν πράξεων τοῦ Προέδρου ἀλλὰ καὶ τῶν πράξεων παντὸς ἑτέρου ὀργάνου τῆς διοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀνατίθεται εἰς ἐποπτικὸν Συμβούλιον, ἀποτελούμενον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν Δωδεκανήσου ἢ τὸν νόμιμον ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ ὡς Πρόεδρον καὶ δύο δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐπὶ βαθμῷ τοὐλάχιστον Διευθυντοῦ».

§204Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Μέχρις ἐκεῖ, συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς, κύριε συνάδελφε.

§205Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ποῦ συμφωνεῖτε; Ἐγὼ δὲν ἔκαμα τίποτε ἄλλο ἀπὸ τοῦ νὰ ἀναγνώσω τὸ κείμενον. Συμφωνεῖτε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ κειμένου;

§206Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Βάσει τοῦ ν. 2100)52, πῶς διοικεῖται ὁ Ὀργανισμός; Συμφωνοῦμεν, ὅτι δὲν ὑποστηρίζω τὸ ἀντίθετον. Ἐγὼ ὑπεστήριξα, ὅτι βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ διοικεῖται ὑπὸ Συμβουλίου ἐκλεγομένου ὑπὸ ἀντιπροσώπων ὡρισμένων Ὀργανισμῶν, Δήμων, Ἐπιμελητηρίων κ.λ.π. καὶ ἡ πλειοψηφία ἐκλέγει τὸν Πρόεδρόν της. Σήμερον διοικεῖται ἀπὸ Συμβούλιον ὑπαλλήλων, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Νομάρχου.

§207Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ πρακτικὰ τὰ ἔχω ἐδῶ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὰ ἀναγνώσω διὰ νὰ ἴδητε τί εἴπατε ἀκριβῶς.

§208Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Τὸ τί εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, τὸ λέγουν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά.

§209Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴπατε ὅτι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διοικοῦν τὸν Ὀργανισμόν. Σᾶς πληροφορῶ, λοιπόν, κύριε συνάδελφε, ὅτι προεδρεύει μὲν ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ μέλος τοῦ Συμβουλίου μάλιστα Ἀντιπρόεδρος αὐτοῦ εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου Ρόδου, ἔντιμος δικαστικός, καί, ὡς γνωρίζετε, οἱ δικαστικοί, πρὸς τιμήν των, δὲν χαρίζουν, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, κάστανα. Ἐπὶ πλέον, ὑπάρχει ὁ Δήμαρχος Ρόδου, ὁ ὁποῖος εἶναι αὐτοδικαίως μέλος τοῦ Συμβουλίου καὶ ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ δύο ἐπίλεκτα μέλη τῆς κοινωνίας τῆς Δωδεκανήσου. Πῶς θέλετε, ἑπομένως, νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι αὐτὸς ὁ φοβερὸς καὶ τρομερὸς ἄνθρωπος, ὁ κ. Ρεμπάκος, διοικεῖ αὐθαιρέτως τὸν Ὀργανισμὸν καὶ κάμνει ὅ,τι νομίζῃ, διὰ νὰ ὠφελήσῃ τὸ κόμμα καὶ τὸ ἄτομόν του;

§210Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀφοῦ διορίζει αὐτὸς τὰ μέλη;

§211Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἀλλὰ λέγει τὸ ἄρθρον 5, ὅτι ὑπάρχει καὶ τὸ ἐποπτικόν, τὸ ὁποῖον ἐξετάζει τὴν νομιμότητα τῶν πράξεων τοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Προέδρου καὶ τῶν πράξεων τοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Προέδρου καὶ τῶν ὑπαλλήλων ἀκόμη. Νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὸ Ἐποπτικὸν μία παράνομος ἀπόφασις; Ἔχομεν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ Ἐποπτικὸν ἠκύρωσεν ἀποφάσεις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὀργανισμοῦ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σᾶς ἀναφέρω παραδείγματα, πάντως εἶναι βέβαιον ὅτι ἠκυρώθησαν ἀποφάσεις, διότι δὲν ἐθεωρήθησαν νόμιμοι.

§212Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ Ἐποπτικὸν ἐξετάζει καὶ τὴν οὐσίαν;

§213Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κατὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐξετάζεται ἡ σκοπιμότης ἀλλ’ ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ἐποπτικὸν ὑπεισῆλθεν καὶ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς σκοπιμότητος.

§214Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἂν τὸ ἔκαμε, τὸ ἔκαμε παρανόμως.

§215Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τυπικὴ παρανομία, κύριε συνάδελφε, διότι ὑπάρχουν καὶ τυπικαὶ καὶ οὐσιαστικαί. Ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ τυπικὴ παρανομία εἶναι οὐσιαστικὴ ἀπονομὴ δικαιοσύνης. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἐπανέρχομαι διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὴν περίπτωσιν Παπανικολάου. Νομίζω, κύριε Ναύαρχε, καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς εἰδικώτερον, διότι σεῖς ἀνεπτύξατε τὸ θέμα λεπτομερέστερον, νομίζω ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν ὅτι ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ Παπανικολάου, ὁ φοβερὸς καὶ τρομερός, ὡς τὸν ἐνεφανίσατε, εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ὑπηρέτησε ὡς Ἰταλὸς στρατιώτης καὶ ἑπομένως δὲν ἐπολέμησεν εἰς τὴν Ἀλβανίαν ἢ εἰς τὸν πόλεμον, γενικώτερον ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, ὅλαι αἱ ἐναντίον του κατηγορίαι καταπίπτουν αὐτοδικαίως. Πιστεύω, κύριε Ναύαρχε, ὅτι συμφωνοῦμεν.

§216Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι συλλογισμὸς αὐτός.

§217Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ὅταν ἀνεπτύξατε λεπτομερέστερον τὴν περίπτωσιν Παπανικολάου, εὑρέθην πρὸ ἀμφιβολίας, ἂν πράγματι οὗτος ἐπεστρατεύθη καὶ ἐπολέμησε ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ σᾶς λέγω εἰλικρινῶς ὅτι ἐφ’ ὅσον ἤθελε ἀποδειχθῇ ὁ ἰσχυρισμός σας ὀρθὸς θὰ συνεφώνουν μαζί σας καὶ θὰ ἀπέδιδον καὶ ἐγὼ μομφὴν εἰς τὸν Νομάρχην ἐὰν ἐν γνώσει του καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς ὑποδείξεως τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διώριζε τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ι.Κ.Α. Ἐζήτησα, λοιπόν, πληροφορίας, ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας Ἀρχάς, Ρόδου. Καὶ εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς, εὐτυχῶς δι’ ἐκεῖνον, εὐτυχῶς, γενικώτερον, καὶ δυστυχῶς δι’ ὑμᾶς, κύριε συνάδελφε, ὁ Παπανικολάου δὲν ἐπεστρατεύθη, δὲν ὑπηρέτησε, δὲν ἐπολέμησε ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ σχετικὸν ἔγγραφον: «Διοίκησις Χωροφυλακῆς Δωδεκανήσου. Γραφεῖον Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας, ἀριθ. πρωτοκόλλου 140)289)3A, ἀπόρρητον». Μὲ συγχωρῆτε, διότι κάμνω χρῆσιν ἐγγράφου τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζεται ὡς ἀπόρρητον. Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ τὸ ἀπόρρητον δὲν ἔχει τὴν πραγματικὴν ἔννοιαν τοῦ ἀπορρήτου. Διατὶ νὰ εἶναι ἀπόρρητον τὸ γεγονὸς ἂν ὁ Παπανικολάου ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατὸν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος; Ἀντιθέτως μάλιστα θὰ πρέπει οὐδόλως νὰ εἶναι ἀπόρρητον διὰ νὰ τίθενται τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Διὰ τοῦτο, κάμνω χρῆσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, ἵνα ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία κατατοπισθῇ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§218Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς ἄλλα μὲ ὑγείαν. Νὰ ἀποκαλυφθοῦν καὶ μερικὰ ἄλλα ἀπόρρητα ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους.

§219Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. «Πρὸς τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου. Ἐνταῦθα. Περὶ τοῦ Παπανικολάου Γεωργίου τοῦ Ἀνδρέου. Λαμβάνω τὴν τιμήν, εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131)12.2. 58 ὑμετέρας διαταγῆς νὰ ἀναφέρω ὅτι ὁ ἐν περιλείψει ἀναφερόμενος, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν ὑπαρχόντων στοιχείων, δὲν ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν Στρατὸν καὶ συνεπῶς δὲν ἐπολέμησεν ὡς Ἰταλὸς στρατιώτης κατὰ τῶν Ἑλλήνων εἰς τὴν Ἀλβανίαν κατὰ τὸ ἔτος 1940– 1941. Ὁ Διοικητὴς τῆς Διοικήσεως: Βενιζέλος Θεόδωρος, Ἀντισυνταγματάρχης».

§220ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἀπὸ ποῦ τὰς ἔχετε, κύριε συνάδελφε;

§221Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ ποῦ θέλετε νὰ πάρωμεν τὰς πληροφορίας αὐτάς; Ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Λαμπρινόν; Ἐκεῖνος θὰ μᾶς τὰ δώσῃ; Τὰς ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Χωροφυλακήν, ὡς μόνην ἁρμοδίαν. Κατόπιν τούτων, νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα ἐπερωτήσεως.

§222Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ σᾶς στείλω εἰς τὸ βῆμα ἓν ἄρθρον φίλου σας, τοῦ κ. Χιωτάκη, δικηγόρου ἐν Ρόδῳ. Ἀποκαλεῖ τὸν κ. Ρεμπάκον Ντὲ–Βέκι. Εἶναι τὸ ὄνομα τοῦ τρομεροῦ μισέλληνος Ἰταλοῦ Διοικητοῦ. Μὲ αὐτὸν τὸν παρομοιάζει.

§223Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τί θὰ μοῦ στείλετε, κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ δώσητε στοιχεῖα διὰ νὰ σᾶς πολεμήσω;

§224Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ κ. Χιωτάκης τὸν ἀποκαλεῖ Ντὲ–Βέκι. Ἄνθρωπος τῆς παρατάξεώς σας τὰ λέγει αὐτά.

§225Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό, κύριε συνάδελφε, μὲ τὴν περίπτωσιν Παπανικολάου; Ἀποκαλεῖ ὁ κ. Χιωτάκης Ντὲ–Βέκι τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου. Αὐτὸ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ἐὰν ὁ κ. Παπανικολάου ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατόν. Σεῖς ἠμπορεῖτε νὰ ὑποστηρίξητε σοβαρῶς τοιαῦτα πράγματα;

§226Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς μίαν διακοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, διευκρίνισα, ὅτι δὲν ὑπεστήριξα, ὅτι εἶχε λάβει μέρος εἰς τὸν πόλεμον εἰς τὴν Ἀλβανίαν ὁ κ. Παπανικολάου. Ἐγὼ ἀνέφερον, ὅτι καθ’ ἃ ὁ ἴδιος παρεδέχθη, κατὰ τὴν συντριπτικὴν δι’ αὐτὸν δίκην, ποὺ ἔγινε κατὰ τὸν Ὀκτώβριον εἰς τὴν Ρόδον, παρεδέχθη ὅτι ἦτο μέλος τοῦ Φάτσιο καὶ ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατόν. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ δικαστηρίου ἠμπορεῖτε νὰ τὸ διαπιστώσητε.

§227Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Βλέπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχει μία πλάνη. Θὰ σᾶς διευκρινίσω: Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον τὴν μεγάλην ὑπηκοότητα ἐνεγράφοντο αὐτοδικαίως μέλη τοῦ Φάτσιο καὶ ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις ὑφίσταντο τὰς περαιτέρω συνεπείας τῆς στρατεύσεως κ.λ.π. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν μεγάλην ὑπηκοότητα δὲν ἦσαν εἰς καλυτέραν μοῖραν ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν μικρὰν ὑπηκοότητα, διότι οἱ ἔχοντες τὴν μεγάλην ὑπηκοότητα ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ Φάτσιο, νὰ ὑποστοῦν οἰκονομικὰς δαπάνας καὶ ἐνδεχομένως νὰ ἐπιστρατευθοῦν. Ἀντιλαμβάνεσθε ἑπομένως ὅτι οἱ μεγάλοι ὑπήκοοι ἐμειονέκτουν ἔναντι τῶν μικρῶν τοιούτων.

§228Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Τὸ εἶπεν ὁ ἴδιος εἰς τὸ δικαστήριον.

§229Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω προνομιακὴ ἦτο ἡ θέσις, ὄχι τῶν μεγάλων, ἀλλὰ τῶν μικρῶν Ἰταλῶν ὑπηκόων. Δὲν ὑπάρχει θέμα ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ ἐκ τῶν ὑμετέρων ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μαῦρος ἀσφαλῶς λόγω τῆς Δωδεκανησιακῆς καταγωγῆς του θὰ ἔχῃ μελετήσει τὰ θέματα αὐτά.

§230Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἰς τὸν στρατόν;

§231Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ ἡλικία ἦτο τοιαύτη, τότε θὰ ἐπήγαινε καὶ εἰς τὸν στρατόν.

§232Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἄρα εἰς τὴν οὐσίαν ἔγινε.

§233Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Εἴπατε ὅτι δὲν εἶχε μόνον τὴν μεγάλην ὑπηκοότητα ἀλλὰ καὶ ἦτο μέλος τοῦ Φάτσιο, ταῦτα εἶναι ἀλληλένδετα, τὸ ἕνα συνέπεια τοῦ ἄλλου. Κατηγορήθη ὁ Νομάρχης ὅτι ἔκαμε ὑποδοχὴν εἰς τὸν φίλον του καὶ ἀξιότιμον Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Πρωτοπαπαδάκην, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς ἐπισκεφθῆ εἰς τὴν Ρόδον. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἀναφέρω εἰς τὸ Σῶμα ὅτι πράγματι ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Πρωτοπαπαδάκης χαίρει ἄκρας ἐκτιμήσεως εἰς τὴν Δωδεκάνησον, εἴτε ἀρέσει, εἴτε δὲν ἀρέσει. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θεωρεῖται φίλος τῆς Δωδεκανήσου. Ἐν πάση περιπτώσει ἡ ὑποδοχὴ ἦτο αὐθόρμητος. Ἐὰν θέλετε νὰ συμφωνήσω μαζί σας ὅτι ἡ ὑποδοχὴ δὲν ἔγινε αὐθορμήτως, ἀλλὰ τὴν προεκάλεσε ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου...

§234Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔτσι λέγει ὁ κ. Κωτιάδης.

§235Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Αὐτὸ θὰ εἴπῃ κατὰ τὴν ἐπερώτησιν «περίπτυξις καὶ προώθησις» προσώπων ἅτινα ἔδρασαν ἀντεθνικῶς κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς;

§236Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, γνωρίζετε διατὶ ἐπαύθη ἀπὸ τὸ Ι.Κ.Α. ὁ συμπολίτης ἰατρὸς Ρόδου κ. Τσατσαρώνης;

§237Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Εἶναι θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ τὴν ἐπερώτησιν;

§238Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Διότι ὡς μέλος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐψήφισε ὑπὲρ τῆς ἀνακηρύξεως ὡς δημότου Ρόδου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§239Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Αὐτὸ χρειάζεται ἀπόδειξιν.

§240Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐρωτήσατε τὸν κ. Κωτιάδην.

§241Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Δὲν εἶναι ἔτσι.

§242Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Κωτιάδης τὰ εἶπε αὐτά. Ὁ κ. Κωτιάδης ἀπεκάλεσε τὴν συγκέντρωσιν ADUNATA φασιστικὴν συγκέντρωσιν.

§243Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Κωτιάδης.

§244Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μᾶς ἐνδιαφέρει, ὅμως, ἡμᾶς. Τὴν συγκέντρωσιν τοῦ νῦν συναδέλφου του τὴν ἀπεκάλεσε ὁ κ. Κωτιάδης φασιστικὴν συγκέντρωσιν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς παρευρισκομένους κ. κ. Ὑπουργούς, νὰ μᾶς ἐξηγήσουν πῶς συμβιβάζεται νὰ λέγῃ ὁ εἷς εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ ἄλλου ADUNATA, φασιστικὴν συγκέντρωσιν.

§245Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Μὴ ἐπικαλῆσθε πράγματα ἀνύπαρκτα.

§246Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω δύο περιπτώσεις χαρακτηριστικὰς τοῦ κ. Νομάρχου, ὡς κομματιζομένου. Ὁ ἰατρὸς κ. Ζερβάνος, ὁ ὁποῖος ἦτο ὑποψήφιος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς, διωρίσθη, συναινούντων καὶ ἐμοῦ, τοῦ κ. Κωτιάδη, τοῦ κ. Ζερβοῦ, τῶν ἀντιπροσώπων, δηλαδή, τῆς περιφερείας ἀγροτικὸς ἰατρὸς εἰς τὴν Ρόδον. Σᾶς φαίνεται ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἄνευ ἐξαιρετικῆς σημασίας;

§247Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἐρωτῶ: Ἀπαιτεῖται συναίνεσίς σας διὰ νὰ διορισθῇ ἕνας ἰατρός;

§248Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Σᾶς ἀναφέρω ἐπίσης ἕτερον χαρακτηριστικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει πόσον κομματίζεται ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου. Ὁ ἰατρὸς Ἀλεξιάδης διὰ τὸν ὁποῖον ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπασπύρου, ἐζήτησε νὰ διορισθῇ ὡς ἰατρὸς εἰς τὰ Κοινοτικὰ Λουτρὰ Νισύρου. Καίτοι ὁ κ. Ἀλεξιάδης ἀνήκει εἰς τὴν παράταξίν μας, ἡ αἴτησίς του ἀπερρίφθη δι’ ὃ καὶ ὑπέβαλε μήνυσιν ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος ἐναντίον τοῦ Νομάρχου. Τὰ δύο αὐτὰ χαρακτηριστικὰ παραδείγματα ἀποδεικνύουν τὸ ἀκομμάτιστον τοῦ κ. Νομάρχου.

§249Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὸς ὁ ἰατρός, τὸν ὁποῖον λέγετε, ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατήγγειλε τὰς αὐθαιρεσίας τοῦ κ. Ρεμπάκου.

§250Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Ἠξεύρετε διατὶ κατήγγειλε αὐτὰ ὁ ἰατρός;

§251Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Εἴπατε πρὸ ὀλίγου ὅτι διωρίσθη ἰατρὸς ὁ κ. τάδε ἀπὸ τὸν Νομάρχην ἐφ’ ὅσον συνῃνέσατε σεῖς, ὁ κ. Κωτιάδης καὶ ὁ κ. Ζερβός.

§252Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Εἶπον συναινούντων καὶ ἡμῶν.

§253Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ νὰ γίνῃ ὁ διορισμὸς ἑνὸς ἀγροτικοῦ ἰατροῦ εἶναι ἀναγκαῖον νὰ συναινέσουν οἱ βουλευταὶ τῆς περιφερείας. Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὸ ἀκομμάτιστον. Τί ἄλλο θέλετε;

§254Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Σεῖς τί ἐκάματε ὅταν εἴσαστε εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§255Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ποτὲ δὲν τὸ ἐκάμαμε αὐτό.

§256Γ. ΧΑΡΙΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τώρα, ἐπανερχόμενος, καθορίζων τὴν θέσιν μου, αὐτὸ ἄλλωστε ἦτο καὶ ἡ ἀξίωσις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Τούμπα, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα ὅτι εἰς τὴν Δωδεκάνησον ὑπάρχουν καλοὶ καὶ κακοὶ Ἕλληνες. Δι’ ἡμᾶς ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι καλοί, ἡ δὲ τυχὸν ἐξαίρεσις μὴ βασιζομένη εἰς τὴν διάκρισιν μεταξὺ μεγάλων καὶ μικρῶν ὑπηκόων, δὲν ἔχει σημασίαν. Ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα ὅτι ὑπῆρξαν προδόται εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Ὅταν σεῖς διατυπώνετε μίαν ἐπερώτησιν, διότι δῆθεν προώθησεν ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου πρόσωπα ἀντεθνικῶς δράσαντα, ἐνῷ γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ διὰ τὰ ὁποῖα ὁμιλεῖτε τὰ ἐψήφισεν αὐτὸς οὗτος ὁ λαὸς τῆς Ρόδου καὶ τῶν λοιπῶν νήσων, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ κατηγορία στρέφεται ἐναντίον τοῦ λαοῦ τῆς Ρόδου, (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως). Ὁ λαὸς αὐτός, κύριοι συνάδελφοι, χρῄζει καλυτέρας μεταχειρίσεως. Ὁ Δωδεκανησιακὸς λαὸς εἶναι λαὸς εὐγενὴς καὶ πολιτισμένος. Ὑπῆρξεν ἀντάξιος τῆς ἐθνικῆς ἀποστολῆς του. Ἐπὶ 635 ὁλόκληρα ἔτη ταλαιπωρούμενος, βασανιζόμενος, ἐξευτελιζόμενος, κατώρθωσε παρὰ ταῦτα νὰ διατηρήσῃ καὶ γλῶσσαν καὶ θρησκείαν καὶ οἰκογένειαν καὶ ἤθη καὶ ἔθιμα καὶ γενικώτερον τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια τοῦ γένους καὶ τῆς Φυλῆς καὶ ὑπερήφανος, διότι ἐξετέλεσε τιμίως καὶ εὐσυνειδήτως καὶ εἰς τὸ ἄρτιον τὸ ἐθνικόν του καθῆκον, νὰ εἰσέλθῃ ἄσπιλος καὶ ἀμόλυντος εἰς τὸ αἱματόπλεκτον διάδημα τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος διὰ νὰ ἑνωθῇ μὲ αὐτὴν ὁριστικῶς καὶ ἀναποσπάστως. Ὁ λαὸς αὐτός, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἄξιος καλυτέρας μεταχειρίσεως. Καὶ ἀξιοῦμεν ὅπως ἡ Δωδεκάνησος, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸ μοναδικὸν ἀντάλλαγμα τῶν ὑπερτάτων θυσιῶν τὰς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς ὑπέστη κατὰ τοὺς τρομεροὺς καὶ καταστρεπτικοὺς πολέμους, νὰ περιβληθῇ ἀπὸ ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς παρατάξεις μὲ περισσοτέραν στοργὴν καὶ ἀγάπην καὶ νὰ παραμείνῃ, ὡς ἐχαρακτηρίσθη, τὸ χαϊδεμένο παιδὶ τῆς Πατρίδος μας, ἕως ὅτου ἔλθῃ ἡ εὐλογημένη ὥρα καὶ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της εἰς τὴν μαρτυρικὴν καὶ αἱματοβαμμένην Κύπρον μας. Ἀξιοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ ἡμᾶς, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως, νὰ μᾶς περιβάλλητε μὲ ἰδιαιτέραν στοργὴν καὶ ἀγάπην καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἡμεῖς πρῶτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἢ νὰ ἀνεχθῶμεν εἰς τὴν Δωδεκάνησον τυράννους ἢ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀνάξιοι τῆς ἀποστολῆς των, ἔστω καὶ πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν κομματικῶν μας συμφερόντων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βουδούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§258Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπασχοληθῶ μὲ τὸν βίον καὶ τὴν πολιτείαν τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου, τὴν ὁποίαν μὲ πολλὴν σαφήνειαν ἐξέθεσαν οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι. Θὰ μὲ ἀπασχολήσῃ κἄτι τι περισσότερον σοβαρόν. Ἡ ὑποβληθεῖσα ἐπερώτησις δὲν ἀπέβλεπε τόσον πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Νομάρχου, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἀπετέλει μίαν κατηγορίαν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν οἱ ἐπερωτῶντες ἤθελον νὰ ἐμφανίσουν ὡς ἀποπειρωμένην νὰ μεταβάλῃ τὰ διοικητικὰ ὄργανα εἰς τυφλὰ ὄργανα ἐκτελέσεως κομματικῶν ἀξιώσεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλησε καὶ περὶ αὐτοῦ, ὡς ὤφειλεν, καὶ ἐτόνισεν ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς ὄχι μόνον δὲν ἐσημειώθη ἐκτραχηλισμὸς κανεὶς τῆς Διοικήσεως, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, ἐπέδειξεν ἀσυνήθη κομματικὴν ἀνωτερότητα. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν συνάδελφον κ. Παπασπύρου, εἶπεν ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἂν ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του γεγονός, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ κατηγορία κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς κομματικῶς ἐνεργούσης, ἐπίσης δὲ καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος συνάδελφος. Ἐπειδὴ πιστεύω ὅτι ἡ ἐρώτησις αὐτὴ ἦτο πραγματικὴ καὶ δὲν ἀπετέλει σχῆμα λόγου, καὶ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κατερχόμενος τοῦ βήματος, περὶ ἀσυνήθους κομματικῆς ἀνωτερότητος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν μίαν ἐρώτησιν ἐπὶ τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ ἀμέσως ἀπάντησιν. Διὰ τίνα λόγον πρὸ 14μήνου μετετέθη ὁ Νομάρχης Ἠλείας κ. Μπλέρης, ἐκ τῶν διακεκριμένων Νομαρχῶν, παρὰ πάντα νόμον καὶ ἡ μετάθεσις αὐτὴ ἠκυρώθη ἀμέσως ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, χαρακτηρισθεῖσα ὡς παράνομος; Διὰ τίνα λόγον καὶ μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς περιφρονεῖ κάθε γραπτὸν καὶ ἄγραφον νόμον, διατηρεῖ ἐπὶ ἓν 24μηνον τὸν περὶ οὗ πρόκειται Νομάρχην, ἐκτὸς πάσης ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὸν ὁποῖον καταβάλλει ὄχι μόνον τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ Νομαρχῶν, ἀλλὰ καὶ ηὐξημένας τοιαύτας; Ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελον μίαν ἀπάντησιν μήπως καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ φαινόμενον ἀσυνήθους κομματικῆς ἀνωτερότητος;

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτό, κύριε Βουδούρη, εἶναι ἄσχετον μὲ τὴν ἐπερώτησιν.

§260Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀνακίνησις τοῦ θέματος τοῦ Νομάρχου τῆς περιφερείας σας, ἔρχεται μὲ κἄποιαν καθυστέρησιν.

§261Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πότε νὰ τὴν φέρωμεν, κύριε Ὑπουργέ;

§262Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἴπατε, κύριε Βουδούρη, ὅτι πρὸ 14μήνου συνετελέσθη αὐτὸ εἰς τὴν περιφέρειάν σας. Ἐπιμελέστερος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἔθεσε τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ μὲ προεκάλεσε κατ’ ἐπανάληψιν νὰ δώσω ἐξηγήσεις ἐπὶ τῶν λόγων τῆς μεταθέσεως τοῦ μόνου Νομάρχου, διὰ τὸ ὁποῖον ἐκρίθη, ἐκ πρώτης ὄψεως, ὅτι μετετέθη διὰ λόγους κομματικούς, ἐνῷ τοῦτο δὲν ἦτο ἀληθές, διότι ὑπῆρχεν ἐσχηματισμένος φάκελλος διὰ τὸν Νομάρχην, τὸν κ. Μπλέρην, διὰ τοῦ ὁποίου τοῦ ἀπεδόθησαν ὡρισμέναι παραβάσεις καθαρῶς ὑπηρεσιακαί. Ὁ κ. Μπλέρης ἐτέθη κατόπιν αὐτοῦ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐν συνεχείᾳ μετετέθη ἐκεῖθεν, καὶ ἤδη χρησιμοποιεῖται εἰς τὸν Νομὸν Ξάνθης ὡς Νομάρχης, τοποθετηθεὶς προσφάτως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονὸς ὅτι ἐντὸς μιᾶς διετίας τὸ Ὑπουργεῖον ἠναγκάσθη, εἰς μίαν μοναδικὴν περίπτωσιν, νὰ ἀχθῇ μέχρι τοῦ νὰ θέση εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου ἕνα Νομάρχην, δὲν εἶναι ἀπόδειξις κομματισμοῦ καὶ ἐκτραχηλισμοῦ, ἀλλὰ εἶναι ἀπόδειξις ὅτι ἐντοπίσαν εἰς μίαν καὶ μόνην περίπτωσιν τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς διαθεσιμότητος, εὑρέθη εἰς τὴν ἀδήρριτον ἀνάγκην νὰ τὸ κάμῃ. Ἂν δὲ ἀρνῆσθε καὶ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν εἰς μίαν διετίαν, ἐπὶ 50 Νομαρχῶν, νὰ μετακινήσῃ, νὰ μεταθέσῃ, ἢ νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν καὶ ἕνα ἀκόμη Νομάρχην, νομίζω ὅτι ἀρνεῖσθε εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ εἶναι ὑπεύθυνος διὰ πράξεις τοῦ Νομάρχου καὶ νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα — ἀφοῦ δὲν ἔχει δικαίωμα προκρίσεως — νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα καὶ στοιχειώδους ἀκόμη ἀμύνης, ἔναντι τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας τοῦ ἐπιβάλλουν. Δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ἐπίκαιρος ἡ ἀνακίνησις τοῦ θέματος τοῦ κ. Μπλέρη.

§263Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν Νομάρχην Ἠλείας, κύριε Ὑπουργὲ...

§264Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θέλετε νὰ κάμητε ἐπερώτησιν; Κάμετέ την...

§265Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πότε θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις;

§266Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ θὰ τὸ μετρήσητε σεῖς. Ὅταν ἐκτείνητε τὸν ἔλεγχον, εἰς 10 συνεδριάσεις ἐπὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως, θὰ πρέπει νὰ ἔχητε πρὸ ὀφθαλμῶν πότε θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§267Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς ἀπάντησιν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τοῦτο:

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Βουδούρη. (Κωδωνοκρουσίαι).

§269Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα... (δὲν ἠκούσθη μία λέξις), ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ παρανομῇ διὰ λόγους καθαρῶς κομματικούς, τοὺς ὁποίους ὑπὲρ πάντα ἄλλον, γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§270Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Παράνομοι μεταθέσεις Νομαρχῶν δὲν ἔλαβον χώραν, διότι ὁ Ὑπουργὸς ἀποφασίζει λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν γνώμην τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος, νὰ μὴ γραφοῦν.

§272Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Πρόεδρε. Ἐδῶ, προχθές, ὁ κ. Ὑπουργός, εἶπεν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις διοικεῖ τὴν Χώραν ἀκομματίστως καὶ προεκάλεσε νὰ τοῦ εἴπουν ἕνα παράδειγμα. Ἔρχεται ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἀπαντᾷ καὶ λέγει αὐτά. Καὶ λέγετε αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ γραφοῦν. Αὐτὸ εἶναι περίεργον. Κύριε Πρόεδρε, ἠξεύρετε ποίαν ἐκτίμησιν ἔχω εἰς τὸ πρόσωπόν σας, ἀλλὰ πέφτετε ἔξω εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Δὲν εἶσθε Πρόεδρος, ὅταν ἔγινεν ἡ συζήτησις καὶ δὲν ἠξεύρετε ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ὡμίλησεν ὅπως λέγει τώρα.

§273Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ ἔκαμα τὴν δήλωσιν αὐτήν.

§274Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἠμποροῦσε ὁ κ. Βουδούρης, νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὸν Νομάρχην Ρόδου καὶ νὰ ἀναφερθῇ καὶ εἰς ἄλλον Νομάρχην. Ἀλλὰ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, λέγει τὰ ὅσα εἶπε. Δὲν εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος. Διατὶ νὰ μὴ γραφοῦν; Εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος καὶ πρέπει νὰ γραφοῦν.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ συζητοῦμεν ἀκόμη μὲ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον θέλομεν νὰ τροποποιήσωμεν — καὶ ἐξ ὅσων γνωρίζω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ οὔτε ἐτροποποιήθη, οὔτε πρόκειται νὰ τροποποιηθῇ, τὸ ἄρθρον 51, τὸ ὁποῖον εἶναι σχετικὸν μὲ τὰς ἐπερωτήσεις λέγει: «Ἡ συζήτησις περιορίζεται μεταξὺ.... (ἀναγιγνώσκει).....». Πρέπει ἡ συζήτησις νὰ μείνῃ εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα. Αὐτὸ δὲ εἶναι ὁ Νομάρχης Ρόδου. Πράξεις καὶ παραβάσεις αὐτοῦ τοῦ Νομάρχου θὰ συζητηθοῦν.

§276Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ὁμιλῶν εἶπεν, ὅ,τι ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Δωδεκάνησον.

§277Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶπον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος ἀπουσίαζεν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, εἶπον, ἐὰν ὑπάρχουν παράπονα πρέπει νὰ διατυπωθοῦν. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ παραβαίνῃ τὸν Κανονισμόν. Ἔχει δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς ἐφαρμόζων τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ὁρίσῃ ὡρισμένην διαδικασίαν διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν παρατηρήσεων.

§278Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Βουδούρης ἦτο ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ.

§279Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ ὁμιλήσῃ.

§280Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Νὰ μὴ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐπερώτησιν;

§281Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νὰ ἀπαντήσητε.

§282Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τότε διατὶ μᾶς ἐμποδίζει ὁ κ. Πρόεδρος καὶ λέγει νὰ μὴ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά;

§283Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν ἀδίκῳ. Καὶ εὑρίσκεσθε ἐν ἀδίκῳ, διότι κατείχατε τὴν ἕδραν ὅταν ὡμίλησεν προηγούμενος ἀγορητὴς καὶ τὸν ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς θέμα ἐντελῶς ἄσχετον μὲ τὴν ἐπερώτησιν. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Βουδούρης εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ σεῖς εἴπατε νὰ μὴ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Δὲν νομίζω ὅτι ἔχετε δίκαιον καὶ παρακαλῶ νὰ μποῦν εἰς τὰ πρακτικὰ ὅπως ἀκριβῶς τὰ εἶπεν ὁ κ. Βουδούρης.

§284Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ γραφοῦν.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. Βουδούρης ἐζήτησε τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς συγκεκριμένης ἐπερωτήσεως, ὄχι διὰ νὰ φέρῃ θέμα τῆς περιφερείας του. Εἰς τὴν περασμένην συνεδρίασιν εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀρνηθῶ τὸν λόγον εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Ι. Ἰντζέν.

§286Ι. ΙΝΤΖΕΣ. Χθὲς ἀδίκως μοῦ ἀπηγορεύσατε νὰ ὁμιλήσω.

§287Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐδῶ ἀνέγνωσεν ὁλόκληρον ἄρθρον τοῦ κ. Ζίγδη ὁ κ. Χαρίτος.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μποῦν εἰς τὰ πρακτικά. Ὁ κ. Γ. Τρουλλινός, ἔχει τὸν λόγον.

§289Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ἀσφαλῶς, κύριε Πρόεδρε, ἡ Δωδεκάνησος θὰ ἤξιζε καλυτέρας μεταχειρίσεως. Ἡ κακή, ὅμως μεταχείρισις τῆς Δωδεκανήσου δὲν ὑπάρχει ἀπὸ πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς ἠθέλησαν νὰ ἐμφανίσουν τὸ πρᾶγμα οἱ ἐκ Δωδεκανήσου κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἀπὸ πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπιμένει νὰ διατηρῇ εἰς τὴν θέσιν του τὸν Νομάρχην κ. Ρεμπάκον, παρ’ ὅλον ὅτι δὲν ἔπαυσε συνεχῶς νὰ προβάλλῃ ἐθνικῶς ἀνάξια πρόσωπα καὶ ν’ ἀναθέτῃ εἰς αὐτὰ ἀξιώματα τῆς Πολιτείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πρόκλησιν πρὸς τὸν Δωδεκανησιακὸν λαόν. Εἶναι, κύριε Πρόεδρε, τελείως διάφορον τὸ ζήτημα, ἐὰν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θέλῃ νὰ συγχωρήσῃ τοὺς ἐθνικῶς ἀναξίους καὶ διάφορον τὸ ὅτι ὁ λαὸς ἐνθυμεῖται ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν ἀντεθνικῶς καὶ διὰ τοὺς ὁποίους δὲν συγχωρεῖ νὰ προβάλλωνται. Ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ ἐκ Δωδεκανήσου κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀπέδειξαν ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα κατήγγειλεν ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι ψευδῆ. Προσεπάθησαν μόνον νὰ μᾶς πείσουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν μνήμην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὰς ἐθνικῶς ἀναξίους πράξεις ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Νομάρχης ἐπιθυμεῖ νὰ προβάλῃ εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν τῆς Δωδεκανήσου. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, ὅτι τὸ ἓν εἶναι τελείως διάφορον τοῦ ἄλλου καὶ ὅτι ἐὰν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι σύμφωνος νὰ συγχωρήσῃ τοὺς ἀναξίους Ἕλληνας, δὲν εἶναι, ὅμως, σύμφωνος, νὰ βλέπῃ τοὺς κακοὺς τούτους Ἕλληνας προβαλλομένους εἰς τὴν δημοσίαν ζωήν. Τὸ τελευταῖον τοῦτο ἐπιχειρούμενον κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου, ἀποτελεῖ πρόκλησιν πρὸς τὸν Ροδιακὸν λαὸν καὶ δι’ αὐτὸ κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἐφ’ ὅσον ἀπεδείχθη ὅτι ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου κομματίζεται καὶ ὅτι εὐνοεῖ πρόσωπα ἐθνικῶς ἀνάξια, ἔχει ὑποχρέωσιν πάραυτα νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ. Τοῦτο μὴ πράττουσα ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐλεγκτέα καὶ κατακριτέα καὶ δὲν πρέπει νὰ παραπονῆται, ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις κάμνῃ τὸ καθῆκον της.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§291Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ὑπῆρξε, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς οὐσίας τῶν ὅσων εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καί, συνεπῶς, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη δευτερολογίας, ἐὰν δὲν ἠκούοντο ἀπὸ τοῦ στόματος τῶν ἐκ Δωδεκανήσου κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἀπόψε, ὡρισμέναι περίεργοι θεωρίαι, αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι ἔχουν ἀνάγκην ἀπαντήσεως. Ἠκούσαμεν ἀπόψε μετ’ ἐκπλήξεως, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι, τῆς Δωδεκανήσου, τοποθετοῦσι τὴν τιμὴν τῆς ἰδιαιτέρας των περιφερείας ἐπὶ τῶν ὤμων τοῦ κ. Ρεμπάκου καὶ μᾶς κατηγοροῦν ὅτι προσβάλλομεν τὴν Δωδεκάνησον ὅταν ἐπιτιθέμεθα ἐναντίον τοῦ σημερινοῦ Νομάρχου της. Πρέπει τὸ θέμα νὰ διευκρινισθῇ. Ἡ ἄποψίς μας εἶναι σαφής. Νομίζομεν ὅτι ἀποτελεῖ ἐντροπὴν διὰ τὴν Δωδεκάνησον ἡ παρουσία τοῦ σημερινοῦ Νομάρχου καὶ μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐπερωτῶμεν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Νομίζομεν ὅτι θίγει καὶ τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν τῶν Δωδεκανησίων, ἀλλὰ καὶ τὴν δικαίαν των δημοκρατικὴν ἀξίωσιν νὰ κυβερνῶνται ὡς ἐλεύθεροι Ἕλληνες πολῖται, τὸ καθεστὼς τὸ καὶ ἐθνικῶς καὶ διοικητικῶς ἀπαράδεκτον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐγκαθιδρύσει ὁ κ. Ρεμπάκος εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Τὸ θέμα τοῦτο πρέπει νὰ ρυθμισθῇ. Πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ δοθῇ ἀπάντησις, διότι νομίζομεν ὅτι καὶ τὸ ἐπίπεδον τῶν συζητήσεων καταβιβάζεται, ὅταν λέγεται ὅτι θίγομεν τὴν Δωδεκάνησον ἐπειδὴ κατηγοροῦμεν δικαίως τὸν σημερινὸν Νομάρχην της. Ἕτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη ἦτο τὸ θέμα τῶν ἐθνικῶς ἀναξίων. Νομίζω ὅτι ὁ συνάδελφος ἐκ Δωδεκανήσου κ. Χαρίτος, ὁ ὁποῖος διεξοδικώτερον τὸ διεξῆλθε, δὲν ἐστάθη ἐπὶ τῆς ὀρθῆς βάσεως. Τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Χαρίτου, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν κατέστη δυνατὸν ἐν τῷ συνόλῳ νὰ τὴν ἐννοήσω. Ὑπῆρξαν στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας ἐφαίνετο ὅτι ἡ ἐπιχειρηματολογία του ἀποτελεῖ ἐν τῇ οὐσίᾳ ἀσφαλῶς χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, δικαίωσιν θεωρητικὴν τοῦ δοσιλογισμοῦ καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀναξιότητος. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, δὲν κατηγοροῦμεν τοὺς Δωδεκανησίους, διότι ὅλοι παραδεχόμεθα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ἀλήθειαν, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς σκληρᾶς ἐχθρικῆς κατοχῆς, οἱ Δωδεκανήσιοι ἐπέδειξαν ἀδάμαστον ἐθνικὸν σθένος καὶ δὲν ἔκυψαν ἐνώπιον τῶν τρομακτικῶν πιέσεων. Ἀλλὰ δὲν νομίζομεν, ὅτι ὅταν λέγωμεν διὰ μίαν οἱανδήποτε περιφέρειαν τῆς Ἑλλάδος ὅτι, παραλλήλως πρὸς τὴν μεγίστην πλειονότητα τῶν ἐντίμων ἀληθῶν Ἑλλήνων, ὑπῆρξαν καί τινες ἐθνικῶς ἀνάξιοι, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θίγομεν τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Ὅπως δὲν συνδέεται ἡ τιμὴ τῆς Δωδεκανήσου μὲ τὸν κ. Ρεμπάκου, ἔτσι δὲν συνδέεται ἡ τιμὴ τῆς Δωδεκανήσου καὶ μὲ τοὺς ἐλαχίστους ἐκείνους κακοὺς Δωδεκανησίους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν συνειδητῶς τὸν κατακτητήν. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς περιφερείας καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν, ἡ ὁποία διεκδικεῖ καὶ αὐτὴ τὴν τιμὴν ὅτι ἔχει ἀκμαῖον τὸ ἐθνικόν της φρόνημα, παρουσιάσθησαν ἐθνικῶς ἀνάξιοι Ἕλληνες. Καὶ νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ χρέος ὅλων τῶν Ἑλλήνων σήμερον, ποὺ ἡ ἀνάμνησις εἰς τὸ τέλος–τέλος τῶν ὅσων συνέβησαν εἶναι ἀκόμη νωπή, ὄχι νὰ ἀναξέωμεν πληγὰς — δὲν ὑπῆρξε τοῦτο ποτὲ εἰς τὴν ἰδικήν μας πρόθεσιν, — ἀλλὰ νὰ συναγάγωμεν διδάγματα. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀπολείπῃ πλήρως ἡ μνήμη. Πρέπει, τοὐλάχιστον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὸ ἐκφράζουν, ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ συμφωνήσωμεν εἰς τὸ ὅτι οἱ κακοὶ ἐκεῖνοι Ἕλληνες, οἱ ἐλαχιστότατοι ἐκεῖνοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἐθνικῶς ἀνάξιοι, δὲν εἶναι νοητὸν καὶ παραδεκτὸν νὰ προβάλωνται ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ πρόκλησιν ἐναντίον τοῦ κοινοῦ αἰσθήματος δημιουργοῦμεν, ἀλλά, ταὐτοχρόνως, δίδομεν καὶ κακὸν παράδειγμα εἰς τοὺς ἐπερχομένους. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ βεβαίως πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ διευκρινισθοῦν. Ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ Κόμμα μας ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν μεγάλων Ἰταλῶν ὑπηκόων ὑπῆρξε σαφής. Θὰ τὴν ἐπαναλάβω διὰ πέμπτην, νομίζω, φοράν. Οὐδέποτε ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἐθνικῶς ἀνάξιοι, οὐδέποτε εἴπομεν ὅτι πρέπει νὰ καταδικασθοῦν ἠθικῶς μόνον καὶ μόνον ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἔλαβον τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι τινὲς μεταξὺ αὐτῶν, δι’ ὡρισμένων πράξεών των, κατέστησαν ἐθνικῶς ἀνάξιοι. Καὶ ὅταν αὐτοὺς τοὺς ἐπωνύμους κυρίους, τοὺς ὀλίγους αὐτοὺς κυρίους, τοὺς προβάλλει καὶ τοὺς προωθεῖ ὁ σημερινὸς Νομάρχης Δωδεκανήσου, ὅταν αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὸ μυστικοσυμβούλιόν του καὶ τὸ στενώτερον περιβάλλον του, νομίζομεν ὅτι δὲν φέρεται ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου καθ’ ὃν τρόπον ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ φέρεται εἰς μίαν εὐαίσθητον ἀκριτικὴν περιοχήν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι μίαν ἀκόμη ἀπάντησιν ὀφείλω νὰ δώσω εἰς ὡρισμένα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν. Ἐγένετο ἐπίθεσις ἐναντίον ἑνὸς ἀπόντος, τοῦ κ. Ζίγδη. Ὁ κ. Ζίγδης ἔλαβεν ὄντως μέρος εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς καὶ ὑπεστήριξε τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ κ. Πετρίδη. Καὶ ὑπεστήριξε τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ κ. Πετρίδη, τὴν ὁποίαν ἐπολέμα, τότε, ὁ παριστάμενος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κ. Ἰπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ ἀνέπτυξε κατὰ σύμπτωσιν ὁ κ. Ζίγδης τὰς αὐτὰς ἀπόψεις ἐπὶ τῶν ὁποίων σήμερον συμφωνοῦν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ζίγδης, ἀπαντῶν τόσον πρὸς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅσον εἰδικώτερον καὶ πρὸς τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα προεβλήθησαν εἰς τὴν Δωδεκάνησον, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γενικεύωμεν τὸ θέμα καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι ὅσοι τυχὸν θὰ ἐψήφιζον τὸν κ. Πετρίδην, θὰ ἐψήφιζον ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος.

§292Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Γνωρίζετε ὅτι τὸν ἀντίπαλον τὸν ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Ζαννῆς, πλὴν ἐμοῦ;

§293Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μάλιστα, δὲν ἀρνοῦμαι τὴν πραγματικότητα ποτέ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἔπραξεν ἀκριβῶς ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου σήμερον εὑρισκόμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Καὶ νομίζω ὅτι ἦτο χρέος καὶ τοῦ κ. Ζίγδη καὶ ὅλων, νὰ τοποθετήσουν τὸ θέμα ἐπὶ τῆς ὀρθῆς αὐτῆς βάσεως. Διότι ἀλλοίμονον ἐὰν τυχόν, ψῆφοι τὰς ὁποίας θὰ ἐλάμβανεν ὁ νῦν Δήμαρχος Ρόδου, ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ψῆφοι διδόμεναι ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπὲρ τῆς Ἰταλίας. Ἦτο κατ’ ἐξοχὴν θέμα ἐθνικόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ στάσις τοῦ κ. Ζίγδη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὀφείλω, τελειώνων, νὰ εἴπω δύο λόγια ὡς πρὸς τὴν ὅλην στάσιν τὴν ὁποίαν τηρεῖ ἔναντι τοῦ προβλήματος τούτου ὁ παριστάμενος Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας κ. Κωτιάδης. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, διακόπτων, διότι δὲν εἶχον τὴν σκληρότητα νὰ τὸ πράξω κατὰ τὴν κυρίαν μου ἀγόρευσιν, νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸ Σῶμα τὰ ὅσα ὁ ἴδιος κ. Κωτιάδης εἶχεν εἴπει περὶ τοῦ σημερινοῦ Νομάρχου, καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι τὰ ὅσα ἡμεῖς σήμερον λέγομεν, τὰ αὐτὰ κατήγγειλε καὶ τότε ὁ κ. Κωτιάδης ἐναντίον τοῦ κ. Ρεμπάκου, τὸν ὁποῖον ἐχαρακτήριζεν ὡς φαῦλον κομματικὸν ὄργανον τῆς τότε Κυβερνήσεως. Καὶ προσέθεσα, διακόπτων ἀπόψε τὸν προηγούμενον ρήτορα, ὅσα εἶχεν εἴπει καὶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Πρωτοπαπαδάκην καὶ συγκεκριμένως διὰ τὰς συγκεντρώσεις τὰς ὁποίας ὠργάνωσε πρὸς τιμήν του ὁ κ. Ρεμπάκος, τὰς ὁποίας ἐχαρακτήρισεν ὡς συγκεντρώσεις φασιστικάς, ὡς «ἀντουνάτες». Τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτὸν καὶ τότε τὸν ἔδωσεν ὁ κ. Κωτιάδης μὲ τὸ δημοσιογραφικόν του ὄργανον.

§294Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Τί σχέσιν ἔχει αὐτό;

§295Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχει κἄποιαν σχέσιν. Ὅταν θέλετε νὰ ὁμιλῶμεν περὶ πολιτικῆς ἠθικῆς, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ βλέπετε καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Καὶ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι μὲ πολιτικὰς μεταστάσεις εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ συνηθίσει ὁ τόπος μας. Δυστυχῶς, διὰ τὰ πολιτικά μας ἤθη. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀποτελεῖ πρωτοφανὲς φαινόμενον πολιτικοῦ ἀνδρός, νὰ ἐμφανίζεται δημοσίᾳ καὶ πανηγυρικῶς, ὑποστηρίζων ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὑπεστήριζε πρὸ ἐλαχίστων μόλις ἐτῶν. Τοῦτο ἀποτελεῖ ζήτημα ἠθικῆς καὶ πολιτικῆς τάξεως.

§296Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἀπὸ τῆς προηγουμένης ἤδη συζητήσεως, ἀλλ’ ἰδίᾳ κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, συνετελέσθη ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἀπὸ μέρους τῶν ἐπερωτώντων, μία στροφὴ 180 μοιρῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου. Τὸ κύριον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπεδόθη ὡς μομφὴ εἰς βάρος τοῦ Ρεμπάκου ἦτο ὅτι προέβαλεν ἢ ἐπέλεξε πρόσωπα ἀνάξια μεταξὺ τῶν Ροδίων. Συγκεκριμένον δὲ παράδειγμα, μνημονευθὲν καὶ ὑπογραμμισθέν, ἦτο τὸ παράδειγμα τοῦ Παπανικολάου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Ὁ εἷς, ὅμως, τῶν ἀξιοτίμων κυρίων ὁμιλητῶν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἀνέφερε καὶ ἄλλα πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἀκόμη καὶ τὰ μυστήρια τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας των, οἱ ἀρραβῶνες καὶ οἱ γάμοι, ἐθεωρήθησαν πράξεις ἐπιλήψιμοι καὶ ἀκόμη αἱ ἐπισκέψεις, εἴτε τοῦ Νομάρχου, εἴτε ἄλλων εἰς τὸν Νομάρχην, ἐθεωρήθησαν πράξεις προκλητικαί. Καὶ ἐναντίον ἐκείνων τῶν προσώπων δὲν προβάλλεται τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ὅτι εἶχον ἀποκτήσει τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ἰθαγένειαν, συνέπεια τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἀπόκτησις τῆς ἰδιότητος τοῦ μέλους τοῦ Φάτσιο καὶ ἡ ὑποχρέωσις πρὸς ἐκπλήρωσιν στρατιωτικῆς θητείας εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατόν. Τοῦτο, ὅμως, ὅπως ἐξετέθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν θεωρεῖται πρᾶξις ἀξία μομφῆς. Συνεπῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ τις τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ἰθαγένειαν, νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ συνέπεια τῆς ἰδιότητος τοῦ μέλους τοῦ Φάτσιο, νὰ προκύψῃ ἡ ὑποχρέωσις τῆς θητείας εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατὸν καὶ τὸ πρόσωπον αὐτὸ νὰ θεωρῆται ἀμέμπτου ἠθικῆς, ἡ ἀναγνώρισις δὲ αὐτὴ ἀπέρρευσε καὶ ἀπὸ πεποίθησιν τῶν ἀξιοτίμων κυρίων βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἀδήριτον ἀνάγκην ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ κριθέντα εἶχον τύχει κατὰ τρόπον πανηγυρικὸν τῆς προτιμήσεως τοῦ Ροδιακοῦ λαοῦ. Ἐὰν ἀφαιρεθῇ, κύριοι, αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ ἀπόκτησις τῆς ἰδιότητος τῆς μεγάλης Ἰταλικῆς ἰθαγενείας, διερωτῶμαι, τί ἀπομένει εἰς βάρος τοῦ Παπανικολάου διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς βάρος ἐν συνεχείᾳ τοῦ Νομάρχου Ρεμπάκου; Κύριοι, πιστεύω ὅτι οἱ Ρόδιοι καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ βιοτέχναι, ἔχουν τοὐλάχιστον ἐξ ἴσου μὲ ἡμᾶς ἐθνικὴν φιλοτιμίαν διὰ νὰ ἀναδείξουν ὡς ἐκπρόσωπόν των εἰς τὸ Ἐμποροβιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον κήδοντα τῆς ἐθνικῆς των ἀξιοπρεπείας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστείλῃ πρόσωπον τὸ ὁποῖον νὰ ἦτο ἀνάξιον ἐθνικῶς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο γνωστὸν εἰς τὸ στενὸν περιβάλλον μιᾶς ἐπαρχιακῆς πόλεως. Ἐν συνεχεία μετὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς Σώματος, προτείνονται περιοριστικῶς, μὲ δικαίωμα ἐπιλογῆς δύο πρὸς τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος ἐπιλέγει τὸν Παπανικολάου ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ι.Κ.Α. Καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν κατά τι νὰ θεωρηθῇ πρᾶξις ἢ ἀξιόμεμπτος, ὅταν, ἐπαναλαμβάνω, ἐκλέγεται διὰ τῆς ψήφου τοῦ Ροδιακοῦ Λαοῦ, προτείνεται ἀπὸ τὸ Ἐμποροβιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ τὸν τοποθετεῖ ὁ Νομάρχης; Ἐλέχθη, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι θέμα μεγάλης Ἰταλικῆς ἰθαγενείας ἀλλὰ εἶναι θέμα διαγωγῆς καὶ ὅτι ἐπολέμησε μάλιστα ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἀπεδείχθη τὸ στοιχεῖον αὐτὸ ἀνύπαρκτον καὶ μάλιστα ὅτι ἐπολέμησεν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος.

§297Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐλέχθη αὐτό. Ἐλέχθη ὅτι ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατόν.

§298Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐλέχθη καὶ ἀνεσκευάσθη. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ θέμα εἶναι ὅτι δὲν ὑπηρέτησε κἂν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατόν...

§299Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπηρέτησε. Τὸ κατέθεσεν ὁ ἴδιος εἰς τὸ δικαστήριον.

§300Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐζητήθη ἐπισήμως νὰ βεβαιωθῇ ἐὰν ἁπλῶς ὑπηρέτησε καὶ ἔχομεν τηλεγράφημα...

§301Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ λέγει ὁ ἴδιος εἰς τὸ δικαστήριον.

§302Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπηρέτησε κἂν εἰς τὸν Ἰταλικὸν στρατόν. Νομίζω, λοιπόν, κατόπιν τούτου, ὅτι ὑπάρχουν πρόσωπα τὰ ὁποῖα διὰ τῆς διαγωγῆς των ἀπεδείχθησαν ἀνάξιοι Ἕλληνες, ὅπως εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς τὴν Ρόδον νὰ ὑπάρχουν ἐγκληματίαι πολέμου, δὲν σημαίνει, ὅμως, τοῦτο, ὅτι μὴ κρατοῦντος τοῦ νόμου «περὶ δοσιλόγων, δὲν σημαίνει ὅτι ἡ ἀρχὴ αὐτὴ δὲν ἔχει βάσιν καὶ δὲν εἶναι γνωστή. Αὐτὸ τὸ αἰσθάνονται ὅλοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ περισσότερον παντὸς ἄλλου ὁ Ροδιακὸς λαός. Συνεπῶς δὲν εἶχεν ἀνάγκην διδασκαλίας αὐτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ αὐτὴ ἡ κατεύθυνσις. Τὸ θέμα, ὅμως, εἶναι ἐὰν ἐν τῇ συγκεκριμένῃ περιπτώσει συμβαίνῃ τοῦτο. Καὶ ἀπεδείχθη ὅτι δὲν συμβαίνει τοιοῦτον τι. Ἀπεδείχθη ὅτι τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἐτοποθετήθη εἶναι τῆς ἀπολύτου προτιμήσεως διακεκριμένης ἐπαγγελματικῆς τάξεως τῆς Ρόδου, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν πιστεύω ὅτι προβάλλεται ἕνα πρόσωπον ἀνάξιον τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς βάρος του μίαν δρᾶσιν ἐχθρικὴν καὶ προδοτικήν. Ἀλλὰ καὶ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, περὶ ποίας τοποθετήσεως πρόκειται; Σύμβουλος ἐπρόκειτο νὰ μπῇ εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Καὶ ποίας προσδοκίας θὰ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ἐτίθετο ὁ κ. Γεωργιάδης ἢ ὁ κ. Νικολαΐδης ἢ ὁ κ. Παπανικολάου; Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἐκρίνοντο τὰ συμφέροντα τὰ κομματικὰ οἱασδήποτε παρατάξεως ἐν Ρόδῳ ἀπὸ αὐτό. Προετάθη ἀπὸ τὸ Ἐπιμελητήριον. Ἐπρόκειτο νὰ κρίνῃ ὁ Νομάρχης μεταξὺ δύο προσώπων. Τὸ ἓν ἐξεπροσώπει τοὺς βιομηχάνους, οἱ ὁποῖοι ὑστεροῦν ἔναντι τῶν ἐμπόρων καὶ τὸ ἄλλο τοὺς ἐμπόρους. Εἶχεν ὑποχρέωσιν ὁ Νομάρχης νὰ προτιμήσῃ αὐτόν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐδόθη περισσοτέρα τοῦ δέοντος ἔκτασις εἰς τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὰ στοιχεῖα νομίζω ὅτι δὲν δικαιολογοῦν τὴν ἔκτασιν αὐτήν.

§303Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν οὐδόλως διεφωνήσαμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀρχῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Δωδεκανήσου, εἶπεν ὅτι θὰ ἐξετάσῃ τὴν κατηγορίαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου νὰ περιστοιχίζεται ἀπὸ πρόσωπα ὑπόπτου συνειδήσεως. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν κατηγορίαν, ἡμεῖς εἴχομεν ἀπολύτως συγκεκριμένα πράγματα καὶ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν, ἐὰν θέλετε, νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν κ. Στράκαν διὰ τὸν ὁποῖον πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ εἰς τὸν ὁποῖον, ὡς εἴπατε εἰς τὰς ἑορτάς του μεταβαίνει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ναύαρχος τοῦ Ἀμερικανικοῦ Στόλου, ἀναφέρεται εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Ἀστυνομίας, ὡς ἐπίσημος χαρακτηρισμὸς ὅτι συνειργάσθη στενώτατα μετὰ τῶν Ἰταλικῶν Ἀρχῶν εἰς τὰς ὁποίας μετέδιδε πληροφορίας εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ συμμαχικοῦ ἀγῶνος, θεωρούμενος ὡς σημαίνων πράκτωρ, διευθύνων τὴν Ἰταλικὴν κατασκοπείαν ἐν Πάτμῳ.

§304Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐστερικῶν). Θεωρεῖτε ἀλάθητον τὴν ἀστυνομικὴν ἔκθεσιν; Σᾶς ἐρωτῶ, διότι ἐπηκολούθησεν ἐξέτασις ἀπὸ ἀνώτατον ἀξιωματικὸν ὁ ὁποῖος τὰ ἀνέτρεψεν αὐτά. Ἐὰν θεωρῆτε οἱονδήποτε πόρισμα ἀλάθητον ἔχετε δικαίωμα νὰ ὑποστηρίξετε ὅτι αὐτὸ εἶναι ὁ βάσιμον.

§305Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θεωρῶ τίποτε ἀλάθητον εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον. Πάντοτε εἶναι δυνατὸν νὰ παρεισφρύσῃ ἕνα λάθος. Τὸ γεγονὸς ὅμως, ὅτι μέχρι τοῦ 1944 ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐφέρετο ὡς προϊστάμενος τῆς Ἰταλικῆς κατασκοπείας ἐν Δωδεκανήσῳ ἢ τοὐλάχιστον εἰς τὸ νησί του, δὲν πρέπει νὰ σᾶς ἐμβάλῃ εἰς τὴν σκέψιν ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μυστικοσύμβουλος τοῦ Ἕλληνος Νομάρχου;

§306Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸς εἶναι εἰς τὴν Πάτμον.

§307Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὴν Πάτμον. Ἀλλὰ ὁ δεσμός του μὲ τὸν Νομάρχην οὐδέποτε ἠμφισβητήθη.

§308Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀμφισβητεῖτε ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἶναι τὸ τελικὸν πόρισμα τῆς Ἰταλικῆς Ἀρχῆς;

§309Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ τὴν προσωπικήν μου πεποίθησιν ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ τέλος νὰ εὑρίσκεται ἕνα ΜΟΝΤΟΥΣ ΒΙΒΕΝΤΙ, εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονῶμεν, ἀλλὰ δὲν εἶναι σωστόν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὁ Νομάρχης νὰ ἔχῃ πρῶτον του Σύμβουλον, ἢ εἰς τὸ περιβάλλον του, ἄνθρωπον μὲ τοιοῦτον στῖγμα, ἔστω καὶ ἂν ἐκ τῶν ὑστέρων ἐφευρεθῇ τρόπος ἐπανορθώσεως τῶν πραγμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα πρόσωπα δὲν θέλω νὰ προχωρήσω, ἀλλὰ μόνον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου τὸ ὁποῖον εἶναι ἰδιαιτέρως λεπτόν, νὰ ἐρευνήσῃ τὰς κατηγορίας τὰς ὁποίας ἡ Ἀντιπολίτευσις διετύπωσεν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν δύναται νὰ τρέφῃ τὴν αὐταπάτην ὅτι τὸ κομματικὸν ὄργανον τοῦ κ. Ρεμπάκου θὰ συγκινήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐναντίον του. Θὰ τὴν συγκινήσῃ ἀσφαλῶς ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἀλλὰ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι αἱ ἐθνικαὶ ἀτασθαλίαι τοῦ κ. Ρεμπάκου θὰ εὕρουν σύμφωνον εἰς τὴν κύρωσιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Χειροκροτήματα).

§310Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν ἐγὼ προσωπικῶς θεωρῶ ὅτι τὸ θέμα μένει ἐκκρεμές. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον διακρίνει καὶ εὐθυκρισία καὶ ἀντικειμενικότης, παρὰ τὴν πίεσιν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἐπ’ αὐτοῦ τὸ Κόμμα, θὰ δώσῃ τὴν δέουσαν λύσιν. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν θὰ σᾶς κάμῃ κἄποιαν ἐντύπωσιν τὸ γεγονὸς ὅτι ὁμιλοῦμεν ἐπὶ δύο ἡμέρας δι’ αὐτὸ τὸ θέμα; Ὑπάρχουν εἰς τὸ Κράτος περὶ τὰς 48– 50 Νομαρχίαι καὶ διαπιστοῦται ὅτι ἡ ἀποκορύφωσις τοῦ κομματισμοῦ σημειοῦται εἰς Δωδεκάνησον. Ἐὰν ὑπῆρχε μόνον ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μας ἡ σημερινή, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ εἶχε σημασίαν ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ ἄποψις τοῦ παρισταμένου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὁ ὁποῖος ἐπὶ 2–4 ἔτη ἐπὶ Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ, ἐπανειλημμένως μὲ ἠνώχλει διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ Νομάρχου. Αὐτὰ νομίζω, εἶναι ἀρκετὰ στοιχεῖα διὰ νὰ σᾶς πείσουν ὅτι πρέπει νὰ δώσητε τὴν δέουσαν λύσιν.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§312Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ συναγάγωμεν ὡρισμένα συμπεράσματα ἀπὸ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν. Ἐν πρώτοις, ἕνα εἰδικὸν συμπέρασμα. Κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως ἡ παράταξίς μας ἐπέμεινεν ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ ὅτι ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου ἀναπτύσσει ἐξαιρετικῶς φαυλοκρατικὴν δραστηριότητα ἰδιαιτέρως εἰς τὰ ἐργατικὰ θέματα διὰ τῶν ἐπεμβάσεών του εἰς τὰ συνδικαλιστικά. Περὶ αὐτοῦ ἐφέραμεν συγκεκριμένας ἀποδείξεις ἐπὶ τῶν ὁποίων οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀπαντήσουν. Ἀπεδείξαμεν ἐπίσης ὅτι ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου ἐπεμβαίνει κατὰ τρόπον ἀσύστολον εἰς τὰ θέματα ραδιοφώνου καὶ τοῦ Τύπου καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν μᾶς ἀπήντησαν. Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ ὑπεκφυγῆς, διότι ἀκριβῶς τὰ πράγματα βοοῦν ὅτι ὑπάρχει φαυλοκρατικὴ κομματικὴ δραστηριότης τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου. Δεύτερον συμπέρασμα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰς τὴν Δωδεκάνησον ἔχει δημιουργηθῆ μία κατάστασις ἡ ὁποία προκαλεῖ τὸ δημόσιον αἴσθημα. Δὲν εἶναι ἴσως ἀναγκαῖον νὰ ἑρμηνεύσῃ κανεὶς ἐὰν εἰς τὴν βάσιν ὑπάρχῃ ἀλήθεια ἢ ὄχι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχει δημιουργηθῆ μία κατάστασις εἰς βάρος ἑνὸς κρατικοῦ λειτουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ διοίκησιν εἰς περιοχὴν ἐξαιρετικῶς εὐπαθῆ ἡ ὁποία καθίσταται εὐπαθεστέρα λόγῳ τῶν στιγμῶν τὰς ὁποίας διέρχεται τὸ Κυπριακόν. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἔχητε ἰσχυρὰ ἐπιχειρήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἐντὸς λεπτῶν νὰ διαλύσητε τὴν δημιουργηθεῖσαν ἀτμόσφαιραν, ἄλλως ὀφείλετε, λόγῳ τῆς εὐπαθείας αὐτῆς, νὰ προβῆτε εἰς ἄμεσον ἀντικατάστασιν τοῦ Νομάρχου. Ἀντ’ αὐτοῦ μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀνεπτύχθη ὡς βασικὸν ἐπιχείρημα ὅτι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα περιβάλλουν τὸν Νομάρχην καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων δημιουργεῖται ἡ εἰς βάρος των κατηγορία εἶναι Δήμαρχοι καὶ ἄλλοι ἐκπρόσωποι τοῦ λαοῦ, οἱ ὁποῖοι ἀνεδείχθησαν διὰ τῆς λαϊκῆς ψήφου. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ διότι περὶ τῆς ἀληθείας του δὲν εἶναι πεπεισμένος οὔτε ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργός. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, τὴν περίπτωσιν τοῦ Δημάρχου Ἀμπελοκήπων Θεσσαλονίκης Χρήστου Κανάκη, ὁ ὁποῖος ἐξελέγη πανηγυρικῶς Δήμαρχος καὶ παρ’ ὅλον αὐτό, παρὰ τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἀνεκηρύχθη Δήμαρχος, διότι ἀνήκει εἰς τὴν παράταξίν μας καὶ εὑρίσκεται ἐκτοπισμένος. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ ἐναρμονίσῃ τὰς ἀπόψεις του. Ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον συμπέρασμα. Οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ἐπιμένουν ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ θέματος ὅτι δὲν θὰ πρέπει κατὰ κανένα τρόπον νὰ δημιουργήσωμεν προβλήματα διχασμοῦ καὶ ἀναρριπίσεως παθῶν εἰς μίαν περιοχήν, ὡς ἡ Δωδεκάνησος. Οὐδεὶς ὑπάρχει ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ προσυπογράφῃ αὐτὴν τὴν τακτικὴν αὐτὴν τὴν πολιτικήν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἕνα τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ διχασμοῦ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐθνικὴ ἑνότης. Ἀλλὰ μὲ μίαν παρατήρησιν, αὐτὴ ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτιῶν νὰ μὴ φθάσῃ μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ἀναδεικνύωνται Νομάρχαι πρόσωπα τὰ ὁποῖα βαρύνονται μὲ τοιαύτας ἐνεργείας.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§314Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, ἐλέχθη ὅτι οἱ ἔχοντες τὴν μεγάλην Ἰταλικὴν ὑπηκοότητα αὐτομάτως εἶναι μέλη τοῦ Φάτσιο, ἠθέλησα νὰ διευκρινίσω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Δὲν εἶναι, δηλαδή, ἀλληλένδετος ἰδιότης. Ἄλλως τε εἰς τὴν Ἰταλίαν οἱ Ἰταλοὶ ὑπήκοοι δὲν ἦσαν ὅλοι μέλη τοῦ Φάτσιο. Τὸ Φάτσιο ἦταν ξεχωριστὸ καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ ζητήσουν διὰ νὰ γίνουν μέλη αὐτοῦ.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου. Ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Τούμπα, περὶ καταθέσεως πρακτικοῦ τοῦ Α.Ν.Σ. περὶ κρίσεως ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ συζητηθῇ πρώτη. Ὁ παριστάμενος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι ἕτοιμος καὶ δύναται νὰ ἀρχίσῃ ἀπόψε τὴν συζήτησίν της. Ἐάν, ὅμως, δὲν θελήσῃ ἀπόψε νὰ τὴν συζητήσῃ ἡ Βουλή, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Τρίτην, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς λόγῳ ἀνυπερβλήτου ἀνάγκης εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπουσιάσῃ.

§316Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν προσεκομίσθησαν τὰ αἰτηθέντα στοιχεῖα καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ προβλέπει ὅτι ἡ αἴτησις μετατρέπεται αὐτομάτως εἰς ἐπερώτησιν, προτιμωμένη πάσης ἄλλης. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπουσιάσῃ τὴν προσεχῆ Τρίτην, νὰ παρίσταται ὁ κ. Ὑφυπουργός.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σειρά της εἶναι νὰ συζητηθῇ σήμερον, ἀφοῦ ἐπερατώθη ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου.

§318Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν πιστεύω νὰ ἀπασχολήσῃ ἐπὶ πολὺ χρονικὸν διάστημα τὴν Βουλὴν ἡ ἐπερώτησις αὐτή, δοθέντος ὅτι κατὰ τὰ προαποφασισμένα ἡ συζήτησις θὰ περιορισθῇ, κατ’ ἀνάγκην, ἐπὶ τοῦ διατὶ δὲν κατετέθησαν τὰ στοιχεῖα καὶ ἐν ὄψει καὶ τῆς λεπτότητος τοῦ θέματος, διότι ἀφορᾷ ἀξιωματικούς. Ὑποθέτω ὅτι καὶ οἱ ἐπερωτῶντες ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, θὰ φροντίσουν ὥστε νὰ βασίζουν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἐντὸς τοῦ ἐπιβαλλομένου πλαισίου. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἐπερώτησις, ἡ ὁποία θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολύ. Θὰ ἠμποροῦσε καὶ ἀπόψε νὰ συζητηθῇ.

§319Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Πρῶτον, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τούμπα, λέγει τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ ὅτι προτάσσεται, ἀλλὰ λέγει, ὅμως, καὶ περαιτέρω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Συνεπῶς εἶναι καὶ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ νὰ τὴν συζητήσωμεν τὴν Παρασκευήν.

§321Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὑπάρχει ὑπηρεσιακὴ ἀνάγκη ποὺ μὲ ὑποχρεώνει νὰ ἀπουσιάσω. Θέλω νὰ παρίσταμαι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§322Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ τοὺς κ. κ. Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔχει συμφωνήσει νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεφωνήθη μεταξὺ τῶν Κομμάτων τοῦτο, ὅτι 4–5 ἐπερωτήσεις πρέπει νὰ προταχθοῦν, ὡς εἶναι αἱ ἐπερωτήσεις τοῦ βάμβακος, τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου, τοῦ οἴνου καὶ κατόπιν τὰ περὶ τῶν ὑπερβάσεων τῶν δημοσίων ἔργων.

§324Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ πᾶμε εἰς τὴν ἐπερώτησιν περὶ δημοδιδασκάλων.

§325Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀπὸ ὅ,τι ἐνθυμοῦμαι, ἐπενέβη ὁ κ. Παπαπολίτης, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε μεταξὺ τῶν 2–3 ἐπερωτήσεων νὰ εἶναι καὶ ἡ τῶν δημοδιδασκάλων.

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἡ ἐπερώτησις τοῦ οἴνου.

§327Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅταν ὁ κ. Παπασπύρου εἶπε διὰ τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν ἠγέρθη ὁ κ. Παπαπολίτης καὶ εἶπεν ὅτι εἶχε τὴν ἐπερώτησιν τῶν δημοδιδασκάλων.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις.

§329Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πάρετε τὰ πρακτικά.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως δέχεται ἡ Βουλὴ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ὅπως συζητηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 44 τοῦ κ. Παπασπύρου περὶ οἴνου;

§331ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ὅπως κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις περὶ οἴνου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§333ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5.45′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.15′ μ. μ.)