1958.01.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45η

ΤΕΤΑΡΤΗ 15 Ἰανουαρίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπριλλάκης, ζητεῖ δίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ἀνδρεάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἀνωγειανάκης, Μ. Σκουλᾶς, Δ. Κωστῆς, Ε. Ἀρβανιτάκης, Ν. Μπακόπουλος, Γ. Μπακατσέλος, Ι. Παπαηλιάκης, Π. Ντεντιδάκης, Ι. Γωνιάδης, Χ. Παπασταύρου, Μ. Τσουνίδης, Χ. Ἀβραμίδης, Σ. Κωστόπουλος, Π. Ξενοδοχειάρης, Δ. Γόντικας, Ι. Γιαννόπουλος, Ι. Σεργάκης καὶ Φ. Παπαδόπουλος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 3713)57 «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἀνωγειανάκης, Γ. Τρουλλινός, Μ. Σκουλᾶς, Κ. Μαρῆς, Δ. Κωστῆς, Β. Μουράτογλου, Λ. Πετραλιᾶς, Γ. Μπακατσέλος, Η. Μπρεδήμας, Ι. Παπαηλιάκης, Α. Αὐγερινός, Π. Ντεντιδάκης, Θ. Γκουτζαυρῆς, Ι. Γωνιάδης, Μ. Τσουνίδης, Χ. Ἀβραμίδης, Δ. Γόντικας καὶ Φ. Παπαδόπουλος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 3758)57 «περὶ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ρουμάνης καὶ Ε. Κεφαλογιάννης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Παπασπύρου καὶ Τ. Κολοκυθᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Γρηγορίου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων καὶ θεσπίσεως ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ἀναγνωστόπουλος, Χ. Σκουτέρης, Ι. Γιαμᾶς καὶ Λ. Λυμπέρης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων καὶ θεσπίσεως ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Θεμελῆς καὶ Ι. Προκοπίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Ν. 5076) 1931 «περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιριῶν καὶ Τραπεζῶν καὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 52 παράγρ. 2 ἐδάφιον 1 τοῦ ν. 3190) 1955 «περὶ Ἑταιριῶν Περιωρισμένης Εὐθύνης». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γόντικας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ὀλυμπίας, ζητούσης κατάργησιν τοῦ ἐπὶ τῆς ρητίνης φόρου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γόντικας, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Γονέων μαθητῶν Γυμνασίου Πελοπίου Ἠλείας, διαμαρτυρομένων διότι παρὰ τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας δὲν προσῆλθεν ἵνα ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν ὁ Φιλόλογος Καθηγητὴς Μανιάτης, καὶ ζητούντων ἄμεσον λῆψιν μέτρων συμπληρώσεως τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Λαγκαδέϊκα Κορινθίας, ζητοῦντος ὅπως δικαιωθῶσι τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ Ν. Δ. 3612) 1956 διὰ τὰ ἐπιταχθέντα κατὰ τὸν πόλεμον 1940 –41 ὑποζύγια καὶ ὅσοι ἔλαβον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς εἰς πληθωρικὰς δραχμὰς τὴν ἀναγραφομένην εἰς τὰ οἰκεῖα δελτία ἐπιτάξεων ὀνομαστικὴν ἀξίαν τοῦ ἐπιταχθέντος ὑποζυγίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Ἄνω Ἡρακλείου Ἀττικῆς, ζητούντων μείωσιν τοῦ εἰσιτηρίου λεωφορειακῆς γραμμῆς Ἄνω Ἡρακλείου Ν. Ἰωνίας. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Λασκαρίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐκπροσώπων τῶν Ἐμποροεπαγγελματικῶν Ἐργατικῶν, Ἀγροτικῶν, Μορφωτικῶν κ.λ.π. Ὀργανώσεων Ἐλευθερουπόλεως, ζητούντων ἐπαναλειτουργίαν τοῦ ἀκτινολογικοῦ τμήματος τοῦ ἐκεῖ Παπαχρηστιδείου Ἱδρύματος. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Γερμ. Εὐθυμιάδη, Ἀνδρ. Τσακακσίδη, Γεωργ. Μπαμπαγέλου, καὶ Παν. Τσοκακσίδη, κατοίκων Μακρυπλαγίου, Ἀριστ. Καλαϊτζίδη, κατοίκου Ἀγγίτου καὶ Βασ. Μουρατίδη, κατοίκου Καλοῦ Ἀγροῦ Ἀγροτῶν ἀνεπαρκοῦς γεωργικοῦ κλήρου, μικροῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος καὶ χαμηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, ἁπάντων παντελῶς ἀστέγων, αἰτούντων τὸ ἐκ 12 χιλιάδων δραχμῶν κονδύλιον τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ δηλούντων ὅτι ἄνευ τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς ἐνισχύσεως δὲν θὰ δυνηθοῦν ποτὲ ἐξ ἰδίων των νὰ ἀποκτήσουν στέγην. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Χ. Σκουτέρης, καταθέτει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4546 ἐ. ἔ. ἔγγραφον τοῦ κ. Δημάρχου Θηβαίων μετὰ τῆς προσηρτημένης τούτῳ ὑπ’ ἀριθ. 346 ἀποφάσεως τοῦ οἰκείου Δημοτικοῦ Συμβουλίου ληφθείσης παμψηφεί, δι’ ὧν αἰτεῖται ὅπως συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 4 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Ν.Δ. 3777) 1957 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ προσόδων τῶν Δήμων Κώδικος» ἀποδοθῇ αὐτῷ ποσοστὸν 15% τουλάχιστον ἐκ τοῦ εἰς τοὺς ἀπόρους Δήμους κατανεμηθησομένου μέχρι τοῦ 1962 ποσοῦ ἐκ τοῦ συμπληρωματικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν εἰσοδημάτων ἐξ οἰκοδομῶν, ἵνα καθ’ ὃ ἀποδεδειγμένα ἄπορος ἀντιμετωπίσῃ ἄκρως ἐπειγούσης φύσεως ἐξωραϊστικὰ τῆς πόλεως καὶ ἀντιπλημμυρικὰ τῆς περιοχῆς τοῦ Δήμου καὶ τῆς ἐγγὺς τούτου περιοχῆς ἔργα, σαφῶς κατονομαζόμενα. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἀνωγειανάκης, Γ. Μπακατσέλος καὶ Ι. Παπαηλιάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ν. Μαγνησίας Θεσσαλονίκης, αἰτούντων τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης μέχρι τῆς Κοινότητός του. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἀνωγειανάκης, Γ. Μπακατσέλος καὶ Ι. Παπαηλιάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Νικοπόλεως Λαγκαδᾶ, αἰτούντων τὴν χορήγησιν γεωργικοῦ κλήρου ἐξ ἀγροκτημάτων τοῦ Συνοικισμοῦ Δορκάδος εὑρισκομένων εἰς τὸν κοινοτικὸν χάρτην τῆς Κοινότητος Νικοπόλεως, πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Εὐαγγέλου καὶ Κ. Τσιγάρας, διὰ τηλεγραφήματός των, ζητοῦν ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου Θεσσαλονίκης περὶ συστάσεως Συμβουλίου Νομιμοφροσύνης δι’ ἔλεγχον φρονημάτων Ὑπαλλήλων Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ κατάργησιν ὅλων τῶν περιοριστικῶν τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας νόμων καὶ ψηφισμάτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, διὰ τηλεγραφήματός του, ζητεῖ ὅπως ἡ κατασκευὴ τῶν στολῶν προσωπικοῦ Κ.Τ.Ε.Λ. Ἕβρου, ἀνατεθῇ εἰς τὸ Σωματεῖον Ραπτῶν Ἀλεξανδρουπόλεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, διὰ τηλεγραφήματός του, ζητεῖ λῆψιν μέτρων ἐνισχύσεως τῶν πλημμυροπαθῶν παρεβρίων συνοικισμῶν ἤτοι ἀνανέωσιν ληξιπροθέσμων δανείων, χορήγησιν σίτου ἐκ τῶν κρατικῶν ἀποθεμάτων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σπηλιόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ βελτίωσιν τῆς στεγάσεως τῶν ἐξορίστων Ἁγίου Εὐστρατίου διαβιούντων ὑπὸ σκηνὰς ἐν μέσῳ χειμῶνος, ἀποστολὴν ἰατροῦ καὶ φαρμάκων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γωνιάδης, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ παράτασιν τῆς προθεσμίας διὰ τὴν ὑποβολὴν δικαιολογητικῶν πρὸς καταβολὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὴν ἐπίταξιν ζώων κατὰ τὸν πόλεμον 1940–41 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ ὅπως κατὰ τὴν σφαγὴν τῶν ἀγοραζομένων μικρῶν καὶ μεγάλων ζώων, ὑπολογίζεται ἡ ἀξία τοῦ δέρματος, ποδῶν, ἐντοσθίων καὶ κεφαλῶν αὐτῶν, πρὸς ὄφελος τῶν παραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λασκαρίδης, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρὰ τὸν νόμον παρακολούθησίν του ὑπὸ ὀργάνων Ἀσφαλείας κατὰ τὴν εἰς Κομοτηνὴν ἐπίσκεψίν του καὶ ζητεῖ ἐπιβολὴν κυρώσεων κατὰ τῶν ὑπευθύνων καὶ ἄρσιν παντὸς ἐμποδίου ἐλευθέρας κινήσεως τῶν βουλευτῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφυλλίδης διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διότι κατὰ τὴν χορήγησιν τῶν καλλιεργητικῶν δανείων, συμψηφίζεται τὸ ἀντίτιμον τοῦ παραληφθέντος σιτοσπόρου, οὗτινος τὰ γραμμάτια λήγουν τὴν 30ὴν Ἰουνίου καὶ ζητεῖ ὅπως παύσῃ ἡ κατακράτησις αὕτη τῶν ἀντιτίμων τοῦ σιτοσπόρου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Γεωργίου, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀποφασισθείσης μειώσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ ζητεῖ ματαίωσιν πάσης μειώσεως διὰ τοὺς καλλιεργοῦντας μέχρι 5 στρέμματα, μείωσιν 15% διὰ τοὺς μέχρι 10 στρέμματα καλλιεργοῦντας, ἀνάλογον μείωσιν, διὰ τοὺς ἄνω τῶν 10 στρεμμάτων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Β. Θανασέκου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Πολυτέκνων Ἀθηνῶν, ζητούσης ὅπως ληφθοῦν νομοθετικῶς μέτρα κατὰ τῶν ἀσέμνων δημοσιευμάτων μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Τύπου ἅτινα διαφθείρουν τοὺς νέους. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ι. Ὀρφανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συλλόγου Διδασκάλων Πειραιῶς, ζητοῦντος ὅπως κατοχυρωθῇ διὰ νόμου τὸ μὴ μεταθετὸν ἐπὶ τριετίαν τοὐλάχιστον, τῶν διὰ τοῦ πίνακος μεταθετέων εἰς Πειραιᾶ δημοδιδασκάλων πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τὴν ἀνύψωσιν τῆς στοιχειώδους ἐν Πειραιεῖ Παιδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Οἰκονομίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Λειβαρτζίου–Καλαβρύτων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς ἐκτάσεις μικροτέρας τοῦ ἑνὸς στρέμματος καὶ ζητοῦντος ἐξαίρεσιν τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Καρασπήλιος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ 100 δράχμου ἐπιδόματος καὶ εἰς τοὺς Ἀστυνομικοὺς τῶν πόλεων Πατρῶν κ.λ.π.

§8Α. ΚΑΡΑΣΠΗΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς γνωστόν, διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Ἀσφαλείας, Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ, ἀπεφασίσθη ἡ χορήγησις οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως, ὑπὸ τύπον ἐπιδόματος, εἰς τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἐκ δραχμῶν 100, διὰ τὰς πόλεις Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης. Ἀναμφισβητήτως ἡ ἀπόφασις αὕτη εἶναι δικαία καὶ ἀποτελεῖ ἐλαχίστην ἀνταμοιβὴν ἔναντι τῶν ἐξαιρετικῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας παρέχουν τὰ Σώματα Ἀσφαλείας. Ἀλλὰ οἱ λόγοι, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν χορήγησιν τοῦ μικροῦ αὐτοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας εἰς τὰς πόλεις αὐτάς, συντρέχουν ἀναμφισβητήτως καὶ διὰ τοὺς ἄνδρας ποὺ ὑπηρετοῦν εἰς τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν. Ἐπίσης, δι’ ἑτέρας κοινῆς ἀποφάσεως τῶν αὐτῶν Ὑπουργῶν ἐχορηγήθη ἐπίδομα βαθμοῦ, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ἀστυνόμου καὶ ἄνω. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Τὸ ἐπίδομα αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τὰ κατώτερα ὄργανα τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἐπεκτεινόμενον μάλιστα, καὶ εἰς τοὺς ἄνδρας τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος. Ἡ ἐρώτησίς μου, κύριε Πρόεδρε, ἀπευθύνεται κυρίως πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς ἐκ περισσοῦ δὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας, τοῦ ὁποίου ἀναμφισβητήτως ἡ διάθεσις εἶναι ὑπὲρ τῶν ὑπ’ ἐμοῦ προτεινομένων. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον θὰ παρεκάλουν, ὅπως ἡ ἐρώτησίς μου ἐγγραφῇ καὶ διὰ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα καὶ κυρίως εἶναι ἁρμόδια, διὰ νὰ μοῦ δώσουν μίαν ὑπεύθυνον ἀπάντησιν.

§9Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, οὐδεὶς θὰ ἦτο εὐτυχέστερος ἐμοῦ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι γενικὴ καὶ καθολικὴ ἡ χορήγησις τῆς 100 δράχμου αὐτῆς ὑπερωρειακῆς ἀμοιβῆς τῶν ἀνδρῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Δυστυχῶς, ὅμως, αἱ περιωρισμέναι οἰκονομικαὶ δυνατότητες ἐμποδίζουν νὰ γενικευθῇ τὸ μέτρον καὶ νὰ αὐξηθῇ, διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 100 δραχμῶν εἶναι μηδαμινόν, ἔναντι τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρουν οἱ ἄνδρες τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Ἀλλὰ ὅπως γνωρίζετε, τὸ θέμα εἶναι κυρίως τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπίδομα τῶν Ἀστυνόμων, δὲν ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς Ὑπαστυνόμους, διότι τοῦτο ἰσοφαρίζεται μὲ τὸ ἐπίδομα πολυετοῦς ὑπηρεσίας.

§10Α. ΚΑΡΑΣΠΗΛΙΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διευκρινίσητε, ἐὰν ἔχῃ γίνει καμμία πρότασις σχετικῶς.

§11Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ὅταν ἐζητήθη ἡ χορήγησις τῆς ὑπερωρειακῆς ἀμοιβῆς, ἐζητήθη δι’ ὅλους.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12, ἡ ὁποία ἔχει τὸ ἴδιον ἀντικείμενον, ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§13Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τοῦτο καὶ ἄλλοτε ἀπησχόλησε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Καὶ τότε, ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς εἶπον, ὅτι τὸ ἐπίδομα τοῦτο ἔπρεπε νὰ χορηγηθῇ εἰς ὅλους τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους. Εἶναι πραγματικῶς ἀνεξήγητος ἡ τακτικὴ τῆς Πολιτείας ἀπέναντι ὡρισμένων Ἀξιωματικῶν καὶ κατωτέρων ὑπαλλήλων τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος, διότι ἀντὶ νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοὺς κατωτέρους βαθμοὺς καὶ νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὰ ἄνω, ἀντιθέτως ἤρχισεν ἀπὸ τοὺς ἀνωτέρους καὶ πηγαίνει πρὸς τὰ κάτω. Ὅπως, ὅμως, ἀντιλαμβάνεσθε, τοῦτο ἐπιφέρει μίαν διάβρωσιν τῆς πειθαρχίας καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ρυθμισθῇ ὁριστικῶς. Ἀλλὰ πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ ἀκούσωμεν πάλιν ἀπόψε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας, τοῦ ὁποίου ἄλλωστε εἶναι γνωσταὶ αἱ ἀπόψεις καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι πολλάκις ἀπησχολήθη μὲ τὸ θέμα αὐτό. Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ ἡ ἐρώτησίς μου διὰ τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι θὰ τὴν μεταβάλω εἰς ἐπερώτησιν. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἀλιπράντης τὴν ἄλλην φοράν, ὅτι κατὰ τὸν νέον Προϋπολογισμὸν θὰ ἀναγράψῃ εἰδικὸν κονδύλιον, διὰ νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἐπίδομα αὐτὸ εἰς ὅλους τοὺς βαθμούς. Ἀκόμη δὲν εἴδομεν ἐὰν ἐνεγράφη, διότι δὲν κατετέθη ὁ Προϋπολογισμός. Πάντως θὰ τὸ παρακολουθήσωμεν τὸ θέμα, διότι πρέπει ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους νὰ λυθῇ. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς κατωτέρους ὑπαλλήλους τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ἔχω δὲ τὴν γνώμην, ὅτι τοιαῦται ἐνέργειαι, δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο, ἀπὸ τοῦ νὰ διαβιβρώσκουν τὴν πειθαρχίαν. Πρέπει, λοιπόν, τὸ θέμα νὰ τακτοποιηθῇ ἅπαξ διὰ παντός.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Αὐγερόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν στέρησιν τῆς Ἑλληνικῆς ὑπηκοότητος εἰς Ἕλληνας πολίτας, ἐγκατεστημένους ἀπὸ 40ετίας ἐν Ἑλλάδι κ.λ.π.

§15Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ἔχει χαρακτηρίσει ὡς ἀλλοδαποὺς Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ 40ετίας εἶναι μονίμως ἐγκατεστημένοι ἐν Ἑλλάδι καὶ οἱ ὁποῖοι πολλαπλῶς ἔχουν ἀσκήσει τὰ δικαιώματά των ὡς Ἕλληνες πολῖται. Συγκεκριμένως ἀναφέρω τὴν Μαρίαν Καζάνη καὶ τὸν Γ. Θωμαϊδόπουλον, κάτοικον Μπραχαμίου. Ὁ τελευταῖος ἔχει ἀπολυτήριον Στρατοῦ μὲ τὸ ἑξῆς περιεχόμενον: «....(ἀναγινώσκει)....». Ὑπάρχει καὶ μία κατάστασις ἡ ὁποία λέγει: «....(ἀναγινώσκει)....». Ὑπάρχει ἐπίσης βεβαίωσις τοῦ Δημάρχου Δάφνης, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «....(ἀναγινώσκει)....». Ἐκτὸς αὐτῶν εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον εὑρίσκονται ἐκτοπισμένοι ξένοι ὑπήκοοι ὅπως ὁ Ἀθανάσιος Κορίτης, Καψάλης καὶ ἄλλοι. Αὐτοὶ εἶναι ὑπήκοοι Ἀλβανοί. Εἶναι καὶ δύο ὑπήκοοι τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἔχῃ γνῶσιν τῶν περιπτώσεων αὐτῶν καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ τερματίσῃ τὰς ἀνωμαλίας αὐτάς.

§16Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε ἐξηντλήθη ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, καὶ παρακαλῶ μόνον τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπάντησίν του. Διότι φοβοῦμαι ὅτι ἡ τακτικὴ αὐτὴ τῆς στερήσεως τῆς ὑπηκοότητος ἀπὸ Ἕλληνας πολίτας τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχει πάρει μίαν ἔκτασιν ἡ ὁποία τείνει νὰ δημιουργήσῃ, καὶ ἤδη ἐδημιούργησε, κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικὰ προβλήματα. Νὰ δώσῃ, λοιπόν, μίαν σαφῆ ἀπάντησιν ὁ κύριος Ὑπουργός, καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὶ πρόκειται νὰ κάμῃ, ὥστε νὰ σταματήσῃ ἡ τακτικὴ αὐτή.

§17Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, παρ’ ὅλον ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω ἐν τούτοις εὐχαρίστως νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν, διὰ νὰ ἱκανοποιήσω καὶ τὴν περιέργειαν τῶν κ. κ. συναδέλφων, ἀλλὰ κυρίως νὰ ἐνημερώσω τὸ Σῶμα ἐπὶ τοῦ θέματος. Διότι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ παλαιᾶς, οὔτε περὶ προσφάτως ἐγκαινιασθείσης τακτικῆς, ἔναντι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Θὰ δώσω, κύριοι συνάδελφοι, συγκεκριμένα στοιχεῖα. Πρῶτον, ὁ Θωμόπουλος Γεώργιος τοῦ Ἀθανασίου, φέρεται ἐγγεγραμμένος εἰς τὰ μητρῷα τοῦ Δήμου Ἀθηναίων ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 513 καὶ χρονολογίαν ἐγγραφῆς 30.10.25, γεννηθεὶς εἰς Φώκιαν Μ. Ἀσίας τὸ ἔτος 1896. Διεγράφη τὴν 23.7.57 ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἰθαγενείας προσωρινῶς. Ἐπίσης, φέρεται ἐγγεγραμμένος εἰς τὰ μητρῷα τοῦ Δήμου Δάφνης κατὰ τὸν καταρτισμὸν τούτων τὸ ἔτος 1937. Τακτοποιεῖται προσωρινῶς ὑπὸ ἀκαθόριστον ὑπηκοότητα κατόπιν ἐγγράφου τῆς Διευθύνσεως Ἰθαγενείας λόγω διπλῆς ἐγγραφῆς. Οὗτος προφανῶς ἐκ δολίας ἐνεργείας ἐνεγράφη καὶ εἰς τοὺς δύο Δήμους. Διετάχθη ἡ διαγραφὴ καὶ ἐρευνᾶται ἡ ὑπόθεσις. Δεύτερον, Καζάνη Μαρία τοῦ Γεωργίου, δὲν φέρεται ἐγγεγραμμένη εἰς Δημοτολόγια Δήμου ἢ Κοινότητός τινος τοῦ Κράτους. Συνεπῶς ἐξ ἰδίας ὑπαιτιότητος δὲν ἐνεγράφη. Τακτοποιεῖται προσωρινῶς ὑπὸ ἀκαθόριστον ὑπηκοότητα κατόπιν ἐγγράφου τῆς Διευθύνσεως Ἰθαγενείας. Τρίτον, Κρούπνικωφ Γεώργιος τοῦ Νικήτα. Οὗτος ἀφίκετο εἰς Ἑλλάδα μετ’ ἄλλων Λευκορώσων τὸ 1922. Βραδύτερον ἀπέκτησε τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα. Λόγῳ καταδίκης του, ὅμως, δι’ ἀντεθνικὴν δρᾶσιν ἐξέπεσε τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας καὶ ἔκτοτε τακτοποιεῖται ὑπὸ ἀκαθόριστον ὑπηκοότητα. Τὴν 28.6.56, κατόπιν ἀποφάσεως, ἐξετοπίσθη εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον, κριθεὶς ὡς ἐπικίνδυνος διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν. Τέταρτον, Τοροσιὰν Χατζὶκ τοῦ Ὀχανές, ἀκαθορίστου ὑπηκοότητος. Ἐγεννήθη εἰς Κωνσταντινούπολιν τὸ 1920. Εἰς Ἑλλάδα ἀφίκετο τὸ 1924. Διαμένων εἰς Γιαννιτσά, λόγῳ ἀντεθνικῆς δράσεώς του, συνελήφθη καὶ ἐξετοπίσθη κατόπιν ἀποφάσεως εἰς Γαῦδον καὶ ἐν συνεχείᾳ μετεφέρθη εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον, ἔνθα καὶ ἤδη εὑρίσκεται. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς τρεῖς Βορειοηπειρώτας, διότι περὶ τριῶν πρόκειται καὶ ὄχι περὶ τεσσάρων, οὗτοι εὑρίσκονται εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον, λόγω ἀντεθνικῆς δράσεώς των. Πληροφορῶ, ὅμως, τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ὅτι εὑρίσκομαι εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐλπίζω συντόμως ὅτι θὰ σταλοῦν εἰς τὸν Παράδεισον, τὸν ὁποῖον ἐπιζητοῦν, δηλαδὴ ἐκεῖθεν τοῦ Παραπετάσματος, εἰς τὴν λαϊκὴν δημοκρατίαν τῆς Ἀλβανίας.

§18Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ Θωμαδόπουλος ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων, ἀλλὰ κατόπιν μὲ πιστοποιητικὸν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, μετεδημότευσεν εἰς τὸν Δῆμον Δάφνης.

§19Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς δύο Δήμους. Ὀφείλει νὰ ἐπιλέξῃ εἰς ποῖον Δῆμον ἐπιθυμεῖ νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος. Ἐξ ἄλλου περὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν ἁρμοδία εἶναι μία Ἐπιτροπὴ Ἰθαγενείας, ἡ ὁποία ἑδρεύει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν καὶ προεδρεύεται ἀπὸ Ἀρεοπαγίτην. Εἰς αὐτὴν δύνανται νὰ ἀπευθύνωνται οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Τοσουνίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Μ. Τσακιρίδου, ζητοῦντος χορήγησιν βεβαιώσεως παρὰ τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς πρὸς γεωργικὴν ἀποκατάστασιν.

§21Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ μεμονωμένης ἀναφορᾶς παραπονουμένου γεωργοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποκατασταθῇ εἰς γεωργικὴν περιφέρειαν, κατοικῶν ἐκεῖ ἀπὸ τριῶν δεκαετηρίδων, διότι δὲν τὸ θέλουν αἱ ἐκεῖ ἀστυνομικαὶ Ἀρχαί. Δυστυχῶς, ἐπικρατεῖ εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ἕνα καθεστὼς καταθλιπτικὸν διὰ τοὺς ἀκτήμονας γεωργούς, ποὺ ἀπαιτεῖται, μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα στοιχεῖα καὶ δικαιολογητικά, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλουν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν Ἀποκαταστάσεως, ἀπαιτεῖται καὶ τὸ χαρτὶ αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κριθῇ ἐὰν πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ ἢ ὄχι. Ἀντιλαμβάνεσθε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τοῦτο ἔχει καὶ τὴν ἔννοιαν τὴν ἑξῆς: Εἶναι ἓν ὅπλον, ἰσχυρότατον, διὰ τοὺς πολιτικοὺς ἀντιπάλους τῶν μελλόντων νὰ ἀποκατασταθοῦν, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν πρώτην εὐκαιρίαν ζητοῦν οἱασδήποτε πληροφορίας, τὰς ὁποίας πληροφορίας, δυστυχῶς, αἱ ὑπηρεσίαι τὰς δέχονται ὡς θέσφατα καὶ ἀποκλείουν δεκάδας ἑκατοντάδων ἀνθρώπων, ἀπὸ τοῦ νὰ λάβουν πέντε στρέμματα γῆς, πρὸς ἀποκατάστασίν των. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ποὺ πρόκειται διὰ τὸ ψωμὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, νὰ ζητῆται αὐτὸ τὸ στοιχεῖον τῶν κοινωνικῶν φρονημάτων. Καὶ ἐπειδή, πρόκειται νὰ λάβουν ἀπὸ 3–5 στρέμματα γῆς διὰ νὰ ζήσουν τὰ παιδιά τους, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, ὥστε νὰ τεθῇ ἕν τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§22Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὀφείλω νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι βάσει τοῦ νόμου 2185, περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν — ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας — ἀπαιτεῖται, ἵνα, οἱ ἀποκαθιστάμενοι εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ὦσιν ἀνεπίληπτοι, ἀπὸ ἀπόψεως φρονημάτων. Αὐτὸ λέγει ὁ νόμος 2185, συνταχθεὶς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας, ἐφαρμόζον τὸν νόμον, παρέχει πληροφορίας δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἀποκατάστασιν εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Μεταξὺ αὐτῶν, ἦτο καὶ ὁ Τσακιρίδης, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε. Ὁ αἰτῶν Τσακιρίδης, εἶχεν ἀνάμιξιν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς εἰς τὰς ἀντεθνικὰς Ὀργανώσεις καὶ κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου καὶ ἐθεωρήθη ὅτι δὲν δύναται νὰ λάβῃ πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 2185, ὅπως ὀρθῶς εἴπατε, δύναται νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον μελέτης τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, πρὸς τὸ ὁποῖον καὶ θὰ ἀπευθυνθῆτε. Ὅσον ἀφορᾶ, ὅμως, τὸ βασικὸν μέτρον τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ Κράτους ἀπὸ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπῆρξαν ἔναντι τῆς Πατρίδος ἐν τάξει, ἀποκαθιστάμενοι εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα ἀπησχόλησε καὶ ἄλλοτε τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐδόθη ἐπαρκὴς ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τῶν παλαιοτέρων συναδέλφων καὶ ἐμοῦ. Εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκαθίστανται ὕποπτοι ἄνθρωποι, ἀλλὰ ἠγγυημένων ἐθνικῶν φρονημάτων τοιοῦτοι.

§23Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν εἶναι ὕποπτοι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τοὺς ἔχητε εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Νὰ τοὺς ἐκτοπίσητε.

§24Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε εἴτε τὸ θέλει ὁ κ: Ὑπουργός, εἴτε δὲν τὸ θέλει, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι κάτοικοι τῶν παραμεθορίων περιοχῶν ἀπὸ 35 καὶ πλέον ἐτῶν, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ μείνουν κάτοικοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Γιατὶ θὰ τοὺς στερήσωμεν τοῦ δικαιώματος νὰ πάρουν πέντε στρέμματα χωράφια;

§25Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Διατὶ δὲν ἐπῆραν μέχρι τώρα;

§26Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Εἶναι ἀκτήμονες.

§27Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Παίρνουν καὶ τὰ παιδιὰ τῶν ἀκτημόνων χωράφια; Εἰς τὴν πατρίδα μου τὰ χωράφια τὰ ἀγοράζουν. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§28Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Πετροπουλάκον, δὲν τοὺς τὰ χαρίζει τὸ Κράτος τὰ χωράφια αὐτά. Ἢ πρόκειται περὶ Κοινοτικῶν ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τοὺς ἰδίους τοὺς κατοίκους, ἢ πρόκειται περὶ ἐκτάσεων ἀπαλλοτριουμένων τὴν ἀξίαν τῶν ὁποίων πάλιν πληρώνουν. Πρόκειται, περὶ νέων δημιουργουμένων οἰκογενειῶν, ποὺ στεροῦνται μιᾶς σπιθαμῆς γῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὀρθῶς ἔθεσε τὸ θέμα τῆς ἀπόψεως τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν διατάξεων αὐτῶν καὶ πρέπει αἱ διατάξεις νὰ ἀναθεωρηθοῦν, διότι εἶναι ἐκτὸς πάσης ἐννοίας πολιτισμοῦ νὰ ζητοῦν στοιχεῖα τοιαῦτα, διὰ νὰ δώσουν εἰς ἕνα ἄνθρωπον, ὄχι νὰ τοῦ χαρίσουν, διότι εἶναι ἰδικά του. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ αὐτὴ ἡ ἀναχρονιστικὴ διάταξις. Τὸ Κράτος ἔχει τὰ μέσα νὰ ἀμύνεται. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς εἴπωμεν, ὅτι θὰ σὲ πεθάνωμεν ἀπὸ τὴν πεῖναν καὶ ἐσένα καὶ τὰ παιδιά σου, διότι εἶσαι ἐπικίνδυνος. Εἶναι οἱ πλέον ἀκίνδυνοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦν νὰ πάρουν, διότι μέσα εἰς τὰ χωριὰ ἔχουν πολιτικοὺς ἀντιπάλους, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται νὰ μὴ πάρουν αὐτοὶ χωράφια.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ἀποστράτων καὶ Παθόντων Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Καλαμῶν, ζητούσης τροποποίησιν τοῦ νόμου 1854)51 ἐπὶ τῷ τέλει βελτιώσεως τῆς καταστάσεως τῶν μελῶν της.

§30Α. ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι ἀπολύτως δίκαια τὰ αἰτήματα τῶν ἀποστράτων ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, νὰ τὰ ἐξετάσῃ, εἰς τρόπον ὥστε, δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος ἢ ἄλλου τρόπου, νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ νὰ τὰ ἱκανοποιήσῃ.

§31Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνίσχυσα καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη ἐκ τῆς περιφερείας αὐτῆς, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἔφυγαν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν μὲ φαλκιδευμένα τὰ ἐπιδόματα ἐξόδου, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργός, ἔχει τὸ δικαίωμα διὰ τοῦ καθορισμοῦ κλασματικοῦ μισθοῦ ἐξόδου, ἀντὶ νὰ τοὺς δώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ βασικὸς νόμος ὥριζε, δηλαδὴ νὰ δώσῃ τὸ ἐπίδομα βάσει τοῦ πραγματικοῦ μισθοῦ, τοὺς δίδει ἐπίδομα βάσει ἑνὸς κλασματικοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον καθορίζει ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργός. Ἔφυγον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ἐπῆραν τὸ ἥμισυ σχεδὸν τῶν ἀποδοχῶν, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ πάρουν καὶ διαμαρτύρονται ἔκτοτε συνεχῶς, χωρὶς νὰ τοὺς δίδῃ κανεὶς σημασίαν.

§32Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, ἔχει γίνει συζήτησις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἔχω δώσει ἔγγραφον ἀπάντησιν καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἀπήντησα εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους παλαιότερον. Ἐπὶ ἑνὸς θέματος μόνον ἐπεφυλάχθην. Σήμερον, ἔδωσα σχετικὴν ἀπάντησιν εἰς συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν καὶ μὲ ἐπεσκέφθη εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ ἐζήτησα, ὅπως τὸ Προεδρεῖον τῆς Ἑνώσεως τῶν Ὁπλιτῶν μὲ ἐπισκεφθῇ, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ παλαιὸν αἴτημα τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς Ἑνώσεως Ἀποστράτων Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, ὡς Νομικοῦ Προσώπου. Αὐτὸ τὸ θέμα, παρέμενεν ἐκκρεμὲς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον, νὰ εἰδοποιηθοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ μὲ ἐπισκεφθοῦν ἵνα προωθηθῇ περαιτέρω εὐνοϊκῶς τὸ αἴτημά των.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς συγγενῶν πολιτικῶν ἐξορίστων Θεσσαλονίκης ζητούντων κατάργησιν τοῦ στρατοπέδου Ἁγίου Εὐστρατίου καὶ χορήγησιν ἀμνηστίας.

§34Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ τῆς μοναδικῆς ἀναφορᾶς οὔτε κἂν περὶ ἀναφορᾶς μόνον συγγενῶν πολιτικῶν ἐξορίστων εἰς τὸ στρατόπεδον τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου. Κατὰ τὰ ἔτη αὐτὰ καὶ ἰδιαιτέρως κατὰ τὰ ἔτη κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν χιλιάδες ὑπομνημάτων καὶ ἀναφορῶν καὶ ἐκ μέρους ὄχι μόνον συγγενῶν τῶν κρατουμένων εἰς τὸ στρατόπεδον αὐτὸ ἀλλὰ καὶ παραγόντων κοινωνικῶν πάσης προελεύσεως ἔχουν ὑποβληθῆ μὲ τὸ αἴτημα νὰ καταργηθῇ τὸ στρατόπεδον αὐτό. Πολλοὶ τῶν κρατουμένων εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἔχουν συμπληρώσει ὀκτὼ ἢ καὶ δέκα ἔτη συνεχοῦς ἐξορίας. Πέραν τούτων ὑπάρχουν ἐκ μέρους ὅλων τῶν πολιτικῶν παρατάξεων καθὼς καὶ τῆς κυβερνώσης σήμερον ἀνάλογοι προεκλογικαὶ ὑποσχέσεις περὶ καταργήσεως τῶν στρατοπέδων συγκεντρώσεως. Ὑπενθυμίζω ἐν προκειμένῳ τὸν λόγον τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ εἰς τὸν Βόλον καθὼς ἐπίσης καὶ εἰς τὴν Καβάλαν, εἰς τοὺς ὁποίους κατὰ τρόπον ρητὸν ὑπεσχέθη ὅτι πέραν τῶν ἄλλων, ἡ Κυβέρνησίς του θὰ εἶναι Κυβέρνησις ἡ ὁποία θὰ δώσῃ ὁλοκληρωτικὴν λύσιν εἰς τὸ θέμα τῆς εἰρηνεύσεως. Ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τόσον κατὰ τὰς προεκλογικὰς περιόδους, ὅσον καὶ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, διεκηρύχθη ἡ ἀνάγκη τῆς καταργήσεως τοῦ στρατοπέδου αὐτοῦ. Ἐν προκειμένῳ ὑπενθυμίζω τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων — ἐννοῶ τὸν κ. Παπανδρέου — ὁ ὁποῖος εἶπεν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως ὅτι «εἶναι ἀνάγκη αὐτὸ τὸ πλάσμα.... (ἀναγινώσκει)....». Πέραν τούτου, κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Χώρα μας προσχωρήσασα εἰς τὴν γνωστὴν σύμβασιν τῆς Ρώμης ἔχει ἀναλάβει καὶ διεθνῶς ὑποχρέωσιν νὰ συμμορφούται πρὸς τὰς σχετικὰς διατάξεις καὶ τὰς ἀναφερομένας εἰς τὰ θέματα αὐτὰ καὶ ἑπομένως δὲν θὰ πρέπει νὰ διατηρῇ στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, καὶ ὄχι μόνον διότι οἱ συγγενεῖς τῶν ἐκτοπισμένων εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον αἰτοῦνται τὴν κατάργησιν τοῦ στρατοπέδου αὐτοῦ, ἐνομίσαμεν ὅτι πρέπει νὰ καταθέσωμεν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, διὰ νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἐπὶ τέλους, μία συγκεκριμένη ἀπάντησις, ἀνάλογος πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις τόσον ἀπέναντι τῶν διεθνῶν συμβάσεων τὰς ὁποίας ὑπέγραψεν, ὅσον καὶ ἀπέναντι τῆς ἀνάγκης νὰ εἰρηνεύσῃ ὁ τόπος. Ἐὰν θέλετε ἀκόμη ἐπιβάλλεται καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀνθρωπιστικῆς πλέον ἡ κατάργησις. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐφέραμεν τὸ θέμα διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν συγκεκριμένην καὶ ὑπεύθυνον ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὣς πότε θὰ διατηρῇ τὸ στρατόπεδον αὐτό.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§36Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον κρατοῦνται βαρύτατα ἀσθενεῖς, γέροντες ἄνω τῶν 50 ἐτῶν καὶ γυναῖκες μὲ παιδιὰ καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἴδιον Δημοκρατίας καὶ πολιτισμένου Κράτους νὰ διατηρῇ στρατόπεδα πολιτικῶν ἐξορίστων ὑπὸ συνθήκας μὴ ἀνταξίας τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Αἱ συνθῆκαι διαβιώσεως τῶν κρατουμένων ἐκεῖ εἶναι τραγικαὶ τόσον ἀπὸ ἀπόψεως στέγης, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διατροφῆς μὲ 6 δραχμὰς ἡμερησίως.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον.

§38Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Εἰς ὅσα εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ ἐλάχιστα ἔχω νὰ προσθέσω. Τὸ θέμα παρουσιάζει δύο ὄψεις. Πρῶτον, ὑπάρχει τὸ δρᾶμα τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐξορίστων. Ὑπάρχουν οἰκογένειαι μὲ παιδιὰ ποὺ ἐπὶ 8–10 ἔτη εὑρίσκονται εἰς τὸν δρόμον, χωρὶς καμμίαν προστασίαν, διότι οἱ προστάται των ἔχουν ἐκτοπισθῆ εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον, ὑπάρχουν οἱ πικραμένοι γέροντες γονεῖς καὶ αἱ σύζυγοι ποὺ ἐπὶ 12 ἔτη ἀναμένουν τὴν ἐπιστροφὴν τῶν προστατῶν τους, τοὺς ὁποίους παρανόμως καὶ ἀντισυνταγματικῶς ἡ Κυβέρνησις κρατεῖ εἰς τὴν ἐξορίαν καὶ τῶν ὁποίων ἡ ὑγεία ἔχει κλονισθῆ ἀνεπανορθώτως. Δεύτερον, εἶναι ἡ δραματικὴ κατάστασις τῶν ἐξορίστων. Ἐπανειλημμέναι ἐκκλήσεις ἔχουν γίνει χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν στρατοπέδων αὐτῶν, ἐνῷ εἰς τὰς κατ’ ἰδίαν συζητήσεις ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι, ἀπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μέχρι τῶν ὑπολοίπων, ἀναγνωρίζουν καὶ λέγουν ὅτι καιρὸς εἶναι νὰ καταργηθοῦν, ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ κάμνει πολιτικὴν πρᾶξιν. Σήμερον, μεταβαίνει εἰς Κύπρον μία Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸν τρόπον διαβιώσεως τῶν κρατουμένων εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως τοῦ Χάρντιγκ. Ἐὰν ἀνάλογος Ἐπιτροπὴ μετέβαινεν εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον, νομίζω ὅτι ἀνάλογοι διαπιστώσεις θὰ ἐγένοντο.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς θέματος...... (Κωδωνοκρουσίαι).

§40Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Εἶναι καιρός, κύριοι, νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα ριζικῶς διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ ἐκτόπισιν ἀντισυνταγματικῶς ἄνθρωποι ἀπὸ 10 καὶ 12 ἔτη, χωρὶς καμμίαν δικαιολογημένην αἰτίαν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§42Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, τὸ θέμα δὲν ἔρχεται διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλὴν, Πλειστάκις μᾶς ἀπησχόλησε καὶ πρὸ μηνῶν μάλιστα μᾶς εἶχεν ἀπασχολήσει ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως. Καὶ τότε καὶ τώρα εἶναι σαφὴς ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχει καταστῆ γνωστὸν εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, τόσον ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ἀπὸ μέρους ἐμοῦ, ὡς ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντιμετωπίζει θέμα καταργήσεως τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου. Οὐδὲ ἡ Κυβέρνησις προσχωρεῖ εἰς τὴν ἄποψιν τῆς ὁμαδικῆς ἀπολύσεως τῶν ἐξορίστων, τὴν ὁποίαν ζητοῦν οἱ ἐρωτῶντες κύριοι συνάδελφοι. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας, ὑπῆρχον εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον 950 ἐξόριστοι. Ἤδη εὑρίσκονται μόνον 435. Καὶ τοῦτο διότι ἡ Κυβέρνησις εἰς πάντα, ἔστω καὶ προφορικῶς δηλοῦντα ὅτι θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰς οἰκογενειακάς του ὑποθέσεις, καὶ θὰ παύσῃ ἀναμιγνυόμενος εἰς τὸν παράνομον μηχανισμὸν τοῦ Κ.Κ.Ε., χορηγεῖ ἄδειαν. Καὶ εὑρίσκονται ἐλεύθεροι σήμερον τὸ ἥμισυ τῶν ὅσων, ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον εὑρίσκοντο ἐξόριστοι. Ὁμαδικῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθῇ ἄδεια διὰ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς ἑστίας των. Ἑκάστου ἡ περίπτωσις ἐξετάζεται μὲ ἀνθρωπιστικὴν διάθεσιν καὶ μὲ κάθε ἐπιείκειαν, οἵαν ἐπιβάλλει καὶ ἡ κατάστασις καὶ οἵαν ἐπιδεικνύει ἡ Κυβέρνησις. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ γεγονὸς ὅτι ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ στρατοπέδου ἀπὸ διαφόρους ἀνευθύνους Ἐπιτροπάς, παραπέμπομεν τοὺς ἐρωτήσαντας κ. κ. συναδέλφους εἰς τὰ πρόσφατα γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν εἰς τὸν Πειραιᾶ, κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ὕπαρξις παρανόμου μηχανισμοῦ τοῦ Κ.Κ.Ε. εὑρίσκεται ἐν δράσει, καὶ κατὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχει πλήρης ἐπαφὴ τῶν ἐδῶ κομμουνιστῶν μετὰ τῆς κομμουνιστικῆς ἡγεσίας ἡ ὁποία κατέφυγεν εἰς τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωμεν ἀδιάφοροι, κύριοι βουλευταί, εἰς ὅσα γύρω μας λαμβάνουν χώραν. Εἴμεθα πρὸ παντὸς ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν τάξιν καὶ τὴν ἡσυχίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὅσον ἀφορᾶ, κύριοι συνάδελφοι, τὴν παροχὴν ἰατρικῆς περιθάλψεως εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον, θὰ τὸ ἐπαναλάβω δι’ ὑμᾶς ὅλους, πλὴν τῶν συναδέλφων τῆς Ε.Δ.Α., διότι δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, παρὰ νὰ τοὺς καθιστῶ γνωστὸν ἐπὶ δύο ἔτη, ὅτι παρέχεται πλήρης ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις, καὶ ἔρχονται ἀμέσως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην νοσοκομειακῆς περιθάλψεως εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅπου εἰσάγονται εἰς τὸ νοσοκομεῖον καὶ ὑποβάλλονται εἰς θεραπείαν. Εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους τῆς Ε.Δ.Α., ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀπὸ μίαν διετίαν δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀκούω τὰ παράπονά των καὶ νὰ ἃ ἱκανοποιῶ, ὅταν εἶναι ἠθικὰ καὶ λογικά. Ἀλλὰ δυστυχῶς, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ὠργανωμένης προσπαθείας νὰ καταξευτελίζουν τὸ Κράτος, οἱ κομμουνισταί, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ νὰ ζητοῦν νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ ἰατρὸς διότι δὲν ἔγινεν ὄργανόν των. Τοὺς ἐδήλωσα ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τὸν ἀπομακρύνω, ἐφ’ ὅσον οὗτος ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον του. Θὰ λάβω μέτρα ἐναντίον του, ὅταν παραλείψῃ τὸ καθῆκον του, καὶ ἀγνοήσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους σχεδὸν τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον καὶ καταγγέλλω εἰς τὸ Σῶμα, δηλαδὴ τὴν στάσιν τῶν κομμουνιστῶν τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου, οἱ ὁποῖοι ἐπίεσαν σύζυγον ἐξορίστου, ποὺ μετέβη πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ συζύγου της, καὶ ὅταν ἠσθένησε τὸ ἐκεῖ εὑρισκόμενον παιδί της — εἶχε πάρει τὸ παιδί της μαζὶ διὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν πατέρα — ἐπίεσαν τὴν μητέρα ἐκείνην νὰ ἀρνηθῇ τὸν ἰατρὸν ὁ ὁποῖος ἐν τούτοις ἔσπευσε πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ υἱοῦ της. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνθρωπιστικὴ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζουν εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον, μεταξὺ των οἱ κομμουνισταί.

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (Συμπολιτεύσεως). Αἶσχος, αἶσχος. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§44Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Εἶναι, ὅμως, πέραν τούτου, κ. κ. συνάδελφοι, ἀπαράδεκτον τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπεχειρήθη καὶ ἀπόψε, διότι καὶ ὅταν συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησις εἶχεν ἐπιχειρηθῆ, νὰ συγκριθῇ τὸ στρατόπεδον τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου, μὲ τὴν ἱερὰν ὑπόθεσιν τῆς Κύπρου. Εἰς τὴν Κύπρον καταβάλλεται προσπάθεια διὰ τὴν ἀνάκτησιν τῆς ἐλευθερίας καὶ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ δικαιώματος αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον καταβάλλονται προσπάθειαι ἀπὸ μέρους μιᾶς ὠργανωμένης ὀλιγαρχίας, διὰ τὴν ἀνατροπὴν τῆς καθεστηκυίας τάξεως καὶ τὴν βιαίαν κατάληψιν τῆς Ἀρχῆς. Εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον εὑρίσκονται ἐθελονταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ πειθαρχήσουν εἰς τοὺς νόμους τῆς Πατρίδος, ἐναντίον τῆς ὁποίας συνωμοτοῦν καὶ βάλλουν συνεχῶς.

§45Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ δευτερολογήσω.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ καλεῖσθε, κύριε συνάδελφε, νὰ εἶσθε σύντομος.

§47Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤμην σύντομος καὶ θὰ μὲ ἐβλέπατε νὰ συμμορφώνωμαι πρὸς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν περιώριζε τὴν ἀπάντησίν του εἰς τὰ ὅρια ἀπαντήσεως ἁπλῆς ἐρωτήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὅμως, ἐπεξετάθη.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, ὁ Κανονισμὸς δὲν ἀπαγορεύει εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐπεκταθῇ καὶ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Ἀπαγορεύει εἰς τὸν ἐρωτῶντα νὰ ἐπεκταθῇ ὅταν ζητῇ πληροφορίας, τὰς ὁποίας δίδει ὁ Ὑπουργός. Σεῖς κατ’ ἀνοχὴν ἰδικήν μου ἐπεκταθήκατε καὶ ἐκάματε τὴν ἐρώτησιν ἐπερώτησιν.

§49Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν περιωρίσθη νὰ δώσῃ πληροφορίας ἐπὶ τῶν ὅσων ἐρωτῶντες ἡμεῖς, ἐθέσαμεν, ἀλλὰ ἐπεξετάθη καὶ πέραν τούτων. Ἐὰν θέλητε νὰ ὑπάρξῃ ὁ μονόλογος αὐτός, διὰ νὰ εἰσπράττῃ χειροκροτήματα, διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. Ὑπουργός, ἂς τὰ εἰσπράξῃ. Ἐγώ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, θὰ περιορισθῶ εἰς τὰ ὅρια τῆς ἐρωτήσεως. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σημειώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ συγκεκριμένως τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, πειρᾶται ὄχι νὰ δημαγωγήσῃ — δὲν θέλω νὰ τὸ εἴπω ἀκριβῶς ἔτσι, —ἀλλὰ προσπαθεῖ διὰ μιᾶς παρερμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἐπεκτείνεται εἰς θέματα ἐπὶ τῶν ὁποίων γνωρίζει ὅτι ἐπικαλουμένη τὸν Κανονισμὸν θὰ ἀποκλείσῃ τὴν δέουσαν ἀπάντησιν. Θέλει ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐξησφαλισμένον ὑπὲρ αὐτῆς τὸν μονόλογον· ἂς τὸν ἔχῃ. Ἡμεῖς θὰ περιορισθῶμεν μόνον ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν διὰ τῆς ἐρωτήσεως. Καὶ πρῶτον θὰ ἠρώτων τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν γνωρίζῃ διὰ τίνα λόγον μετέβη ἐπιθεωρητὴς εἰς τὸ στρατόπεδον τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου διὰ νὰ ἐξετάσῃ κατὰ τίνα τρόπον ὁ ἰατρὸς τὸν ὁποῖον ἐξῆρε προηγουμένως, ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά του. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε βάσιμος καταγγελία, εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ μεταβῇ ἐκεῖ ὁ ἐπιθεωρητής. Δεύτερον, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἀσφαλείας καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, κατ’ ἐπανάληψιν κατηγγείλαμεν συγκεκριμένας περιπτώσεις, ἀπαραδέκτου συμπεριφορᾶς τοῦ ἰατροῦ. Κατηγγελίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν προήρχοντο ἀπὸ τοὺς ἐξορίστους μόνον, ἀλλὰ ἀπὸ ὅλας τὰς Κοινότητας εἰς τὰς ὁποίας κατὰ καιροὺς ὁ ἐν λόγῳ ἰατρὸς ὑπηρέτησεν ὡς Κοινοτικὸς ἰατρός. Τὰ Δημοτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Συμβούλια, καὶ οἱ κάτοικοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν, δι’ ὑπομνημάτων των καταγγέλλουν τὸν ἰατρὸν αὐτὸν ὅτι δὲν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον του κατὰ τὸν πρέποντα τρόπον ὡς ἐπιστήμων. Συνεπῶς δὲν πρόκειται περὶ προσπαθείας κατεξευτελισμοῦ τοῦ Κράτους ἐκ μέρους τῶν ἐξορίστων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ περιπτώσεως κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἐκτίθεται, διότι ἀναθέτει εἰς τοιοῦτον ἐπιστήμονα νὰ ἐκτελῇ λεπτὰς ἀποστολάς, ἄλλοτε μὲν τοῦ Κοινοτικοῦ ἰατροῦ, ἄλλοτε δὲ τὴν ἀποστολὴν ἰατροῦ εἰς ἕνα στρατόπεδον ἐξορίστων. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾶ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι οἱ ἐξόριστοι προσπαθοῦν νὰ κατεξευτελίσουν τὸ Κράτος εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ἰατροῦ αὐτοῦ. Ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λήξῃ τὸ θέμα — καὶ πρέπει νὰ λήξῃ — δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἀνακαλέσῃ τὸν ἰατρὸν αὐτὸν καὶ νὰ στείλῃ οἱονδήποτε ἄλλον, ὁ ὁποῖος τοὐλάχιστον θὰ σέβεται τὴν ἰδιότητά του ὡς ἐπιστήμονος, καὶ δὲν θὰ δημιουργῇ ζητήματα καὶ μὲ τὴν Κοινότητα τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου, καὶ μὲ τοὺς ἐξορίστους. Κύριε Πρόεδρε, ἐσημείωσα ἰδιαιτέρως τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν σκέπτεται νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ στρατοπέδου τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου. Ἡ Κυβέρνησις ἐν προκειμένῳ φαίνεται νὰ παραβιάζῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προεκλογικῶς διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶχεν ἐπαγγελθῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πέραν τούτων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἰς τὰ ἀστυνομικὰ κρατητήρια εἰς ἀπομονώσεις, ὄργανα ἀστυνομικὰ ζητοῦν, ἀπὸ τοὺς διαφόρους πολίτας, δηλαδή, προφορικὴν ἢ ἔγγραφον διαβεβαίωσιν περὶ τοῦ κατὰ τίνα τρόπον θὰ διαβιοῦν, ἐὰν ἀνακτήσουν τὴν ἐλευθερίαν των, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἕν ἀναφαίρετον καὶ συνταγματικῶς κατοχυρωμένον δικαίωμα διὰ πάντα Ἕλληνα πολίτην. Ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργός, βάσει ποίας διατάξεως τοῦ Συντάγματος, βάσει ποίου νόμου ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἢ ἡ ὑπηρεσία του νὰ ζητοῦν ἀπὸ τὸν Ἕλληνα πολίτην διαβεβαίωσιν περὶ τοῦ πῶς θὰ διάγῃ ἐὰν ἀνακτήσῃ τὴν ἐλευθερίαν του. Ἐὰν δὲν διάγῃ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ παραβιάζῃ τὸν νόμον ἢ τὸ Σύνταγμα, ὑπάρχουν διατάξεις βάσει τῶν ὁποίων δύναται νὰ διωχθῇ. Ἀλλὰ προληπτικῶς νὰ ζητῆται ἀπὸ Ἕλληνα πολίτην αὐτὴ ἢ ἐκείνη ἡ διαβεβαίωσις εἶναι καὶ παράνομον καὶ ἀντισυνταγματικόν. Καὶ αὐτὴ ἡ ἐνέργεια, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἐκθέτει — δὲν μεταχειρίζομαι τὸν ὅρον τὸν ἰδικόν σας «ἐξευτελίζει» — τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος.

§50Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Προφανῶς ὁ κ. συνάδελφος μὲ παρεξήγησε. Ἐνόμισεν ὅτι δὲν εἶχα στοιχεῖα διὰ νὰ ἀπαντήσω ἐφ’ ὅσον ἀνέπτυξε τὴν ἐρώτησίν του. Ἐνόμισα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ εἶμαι σύντομος δι’ αὐτὸ εἶπον τὰ ὅσα εἶπον ἀποφυγὼν νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι ψεῦδος — μὴ σᾶς κάμνῃ ἐντύπωσιν — τὸ ὅ,τι ἐπεκαλέσθητε ὅτι εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον λαμβάνουν μόνον 6 δραχ. ἡμερησίως διὰ σιτηρέσιον. Λαμβάνουν, κύριοι συνάδελφοι, 10 δραχ., ὅσον καὶ οἱ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον τοὺς φρουροῦντες τὴν Χώραν. Ἐὰν κατήντησε τὸ ἡμερήσιον αὐτὸ χρηματικὸν ποσὸν νὰ περιορίζεται μόνον εἰς 6 δραχ. καὶ νὰ διατίθεται μόνον αὐτὸ διὰ τὰ τρόφιμα τῶν ἐξορίστων, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι γίνονται τεράστιαι περικοπαὶ διὰ σπατάλην τηλεγραφημάτων πρὸς ὅλον τὸν κόσμον, ὅτι δῆθεν δεινοπαθοῦν, ὅτι ὑποφέρουν, ὅτι ἔχουν ἀνάγκην διαφόρων πραγμάτων. Ἀπὸ τὸ σιτηρέσιον αὐτὸ πληρώνουν τὰ τηλεγραφικὰ τὰ ὁποῖα ἀποστέλλουν πρὸς ὅλον τὸν κόσμον διὰ τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Ἡ διαβίωσις εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον κατέστη ἀνθρωπίνη μέχρι τοῦ σημείου νὰ χαίρουν ἄκρας ὑγείας οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν κρατουμένων καὶ ἀρνούμενοι νὰ ἐξετασθοῦν ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς ἐπικαλοῦνται τὰς παλαιὰς ἀσθενείας των, τὰς ὁποίας εἶχον διαπιστώσει οἱ προηγούμενοι ἰατροί, καὶ βάσει αὐτῶν ζητοῦν νὰ ταλαιπωροῦν τοὺς χωροφύλακας καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας, ἐπιδιώκοντες μεταφορὰν εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὰ νοσοκομεῖα καὶ νὰ ταλαιπωροῦνται καὶ οἱ βουλευταὶ καὶ αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ὁ κόσμος νὰ μὴ εὑρίσκῃ κρεββάτια εἰς τὰ νοσοκομεῖα. Σᾶς εἶπον καὶ κἄτι ἄλλο, ὅταν μὲ ἐπεσκέφθητε — δὲν ἤθελον νὰ τὸ ἐπικαλεσθῶ, ἀλλὰ μὲ ἀναγκάζετε — ὅτι ἐδῶ εἴμεθα 300 βουλευταὶ καὶ τὸ καλοκαῖρι, εἰς διάστημα τριῶν μηνῶν ἀπεβίωσαν 3–4 συνάδελφοι, ἐνῷ εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον ἐπὶ 3 χρόνια οὐδεὶς ἀπεβίωσεν. Αὐτὸ εἶναι χαρακτηριστικὸν τῆς ὑγιεινῆς καταστάσεως καὶ ἀποτελεῖ ἀποστομωτικὴν ἀπάντησιν πρὸς ὅλους ὑμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζεσθε ὅτι ὑποφέρουν ἀπὸ δεκάδας ἀσθενειῶν. Ὁ ἰατρὸς τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου ἐφ’ ὅσον ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον του θὰ παραμείνῃ ἐκεῖ. Ὄντως ἀπεστάλη ἐπιθεωρητὴς τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς δι’ ἐνέργειαν ἐλέγχου. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, εἰς ἐμὲ πάντως δὲν ὑπεβλήθη ἔκθεσις ἢ πόρισμα. Ὅταν μοῦ ὑποβληθοῦν καὶ ἐὰν διαπιστώσω παραλείψεις θὰ λάβω τὰ μέτρα ποὺ πρέπει. Ἐάν, ὅμως, ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ ἰατρὸς ἔκαμε τὸ καθῆκον του, ὁ ἰατρὸς θὰ παραμείνῃ ἐκεῖ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαρτεμίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§52Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει διάχυτος ἡ ἀντίθεσις τῶν μελῶν τοῦ Σώματος πρὸς τὸ Προεδρεῖον αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι δὲν ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δύσκολον θέσιν καὶ εἶναι πολὺ λυπηρὸν νὰ προκαλοῦνται ἀντιθέσεις μεταξὺ τῶν συναδέλφων. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἔχωμεν ἀντιθέσεις μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἐφραιμίδην, ὁ ὁποῖος ἔκαμε μακροσκελῆ διάλεξιν, ἀλλὰ παρακαλῶ ὅπως ἐφαρμοσθῇ τοῦ λοιποῦ αὐστηρῶς ὁ Κανονισμός, διότι δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ φωνασκῶμεν ἐδῶ. Σᾶς παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ συνεχίσωμεν, χωρὶς ἀντιδικίας μεταξὺ τῶν εὐγενῶν κ. κ. συναδέλφων.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαρτεμίου, τὸ Προεδρεῖον ἀποδέχεται ὅτι κακῶς ἐπέτρεψε εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς ΕΔΑ νὰ μεταβάλουν τὴν ἐρώτησιν εἰς ἐπερώτησιν. Ἔκαμα τὰς δεούσας παρατηρήσεις καὶ ἀνέμενον τὰς διαμαρτυρίας τῶν κ. κ. συναδέλφων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶχε τὸ καλόν της αὐτὴ ἡ παρέμβασις τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἐδόθη καὶ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑφυπουργὸν νὰ δώσῃ τοιαύτας πληροφορίας, ὥστε νὰ διαφωτισθῇ πλήρως ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἐπὶ τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν ἐρώτησιν.

§54Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Θὰ κάμω μίαν ἐπανόρθωσιν δύο ἀπαντήσεων αἱ ὁποῖαι μὲ ἀφοροῦν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι 10 δραχ. δίδονται εἰς τοὺς ἐξορίστους. Πράγματι 10 δραχ. εἶναι τὸ κονδύλιον, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὰ ἀφαιροῦνται τὰ μεταφορικά, ἀφαιροῦνται τὰ ἔξοδα τῆς ἀλληλογραφίας, τῆς ὑπηρεσιακῆς, καὶ ἀφαιροῦνται τὰ ἔξοδα τοῦ νοσοκομείου τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου καὶ τοῦ ἰατροῦ καὶ τῆς νοσοκόμου, οἱ ὁποῖοι πληρώνονται ἀπὸ αὐτὰ καὶ συνεπῶς καταλήγει περίπου εἰς δραχ. 6. Ἐπίσης τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἀποστέλλονται ἀπὸ τοὺς ἐξορίστους δὲν πληρώνονται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅπως πολὺ καλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ ἀπὸ τὰς ἐπιταγάς, τὰς ὁποίας λαμβάνουν, διότι τὰ τηλεγραφήματα αὐτὰ ἀποστέλλονται μὲ ἔξοδα τῶν ἐξορίστων καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ κονδύλια τῆς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα εἶναι προωρισμένα διὰ τὴν διατροφὴν τῶν ἐξορίστων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ κατὰ ποῖον τρόπον πρόκειται νὰ διατεθῇ τὸ ἀπόθεμα τοῦ Τ.Α.Ο.Χ.

§56Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, εἶναι ἕνας οἰκονομικὸς Ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει μοναδικὴν εἰς τὴν χώραν μας περίπτωσιν οἰκονομικῆς εὐμαρείας. Δὲν παραλείπω νὰ τονίσω ἰδιαιτέρως ὅμως, ὅτι εἶναι ὁ μόνος Ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὰ ἔσοδα τὰ ὁποῖα πραγματοποιεῖ κατ’ ἔτος ἔχει τὸ 40–45% ἀπόθεμα. Τὸ ἀπόθεμα δὲ τοῦτο, τοῦ ἐδημιούργησε ἕνα τεράστιον κεφάλαιον 60 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ νεκρὸν ἐκτὸς τῆς ἀκινήτου περιουσίας τὴν ὁποίαν ἔχει. Ὀφείλεται δὲ αὐτὸ τὸ ἀπόθεμα, ὅπως καὶ προηγουμένως εἶπον, ὅταν ὑπεστήριξα τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ἐπὶ παραπόνων τῶν ὁπλιτῶν τῶν ἐξελθόντων, ὀφείλεται αὐτὸ εἰς κρατήσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται ἀπὸ τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον παίρνουν μετὰ τὴν ἔξοδόν των. Αἱ κρατήσεις αὐταὶ ἔφθασαν τὸ 1953–1954 εἰς τὸ 40% τοῦ πραγματικοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον παίρνουν. Δι’ ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν κατέθεσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς ποὺ ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ κ. Λυκουρέζος, καὶ ὁ κ. Καλαντζῆς, ἐζητοῦσα νὰ αὐξηθῇ τὸ ἐπίδομα αὐτό, πλὴν ὅμως ἐξακολουθεῖ ἀκόμη καὶ σήμερον γίνεται φαλκίδευσις τοῦ ἐπιδόματος αὐτοῦ, διότι δὲν καταβάλλεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος. Ἔκαμνε μίαν κατάχρησιν ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργός, νὰ καθορίζῃ τὸ ἐπίδομα μὲ τὸν πλασματικὸν μισθὸν καὶ ὄχι μὲ τὸν πραγματικὸν μισθὸν τῆς ἐποχῆς τῆς ἐξόδου. Ἐδημιουργήθη ἔτσι ἕνα τεράστιον ἀπόθεμα 60 ἑκατομμυρίων καὶ ἐρωτοῦν οἱ χωροφύλακες καὶ οἱ ἐξελθόντες καὶ οἱ ὑπάρχοντες, τί προορισμὸν ἔχει τὸ τεράστιον αὐτὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον παραμένει εἰς τὴν Τράπεζαν, χωρὶς καμμίαν ἀποστολήν; Ἐγένετο κἄποια προσπάθεια πέρυσι νὰ διατεθῇ ὡς δάνειον πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνεστατώθη ὅλη ἡ Χωροφυλακή. Ἤδη πληροφοροῦμαι ὅτι πρόκειται νὰ διατεθῇ διὰ θέματα στεγάσεως ὁπλιτῶν κ.λ.π. Δηλαδὴ θὰ στεγάζωνται 100 ὁπλῖται τὸν χρόνον καὶ οἱ ὑπηρετοῦντες ἤδη 20.000 πρέπει μετὰ 40 χρόνια νὰ τοὺς ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς στεγάσεως διὰ δανείου, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἀνεπαρκέστατον. Τέλος, γίνεται ἕνα ἐρώτημα, τὶ προορισμὸν ἔχει τὸ κονδύλιον αὐτό, τὸ ὁποῖον μένει εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ διατὶ δὲν διατίθεται εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν ἐπιδομάτων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐστερήθησαν ἐξελθόντες μὲ μειωμένους μισθοὺς καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐξέλθουν.

§57Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ αἴτημα τῶν ὁπλιτῶν τῆς Χωροφυλακῆς παρουσιάζει πράγματι, κἄποιαν ἀξίαν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς. Δυστυχῶς, ὅμως, ὅπως καὶ διὰ πολλὰ ἄλλα θέματα, δὲν εἶναι καὶ δι’ αὐτὸ ἐνημερωμένος ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν ἀνέρχεται, κύριοι συνάδελφοι, εἰς 60 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ εἰς 70 ἑκατομμύρια ἡ κινητὴ καὶ ἀκίνητος περιουσία τοῦ Ταμείου. Αὐτό, ὅμως, τὸ χρηματικὸν ποσὸν ὅσην ἐντύπωσιν καὶ ἂν κάμνῃ, δὲν σημαίνει ὅτι δικαιούμεθα νὰ τὸ διασπαθίσωμεν, διότι αἱ ἀναλογιστικαὶ μελέται, ἡ λογικὴ καὶ τὰ πράγματα λέγουν, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δικαιοῦνται, ἐὰν θελήσουν, νὰ ἐξέλθουν τοῦ Σώματος, βοηθήματος, 3.160 ἄνδρες. Ἐάν, συνεπῶς, αὐτοὶ φύγουν, θὰ χρειασθῇ νὰ καταβληθοῦν διὰ βοηθήματα ποσὸν 108 ἑκατομμυρίων. Συνεπῶς, ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 70 ἑκατομμυρίων, ὑπάρχει δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐνδεχομένως ἐκτάκτους ἀνάγκας πρὸς καταβολὴν βοηθημάτων εἰς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἀποκτήσαντες δικαίωμα δύνανται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἐξέλθουν τοῦ Σώματος καὶ νὰ ἀναλάβουν τὸ βοήθημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον κρατοῦμεν παρὰ τῇ Τραπέζῃ τὸ χρηματικὸν αὐτὸ ποσὸν ὡς ρευστόν καὶ τὸ οἰκόπεδον, τὸ ὁποῖον εἶναι πράγματι σημαντικῆς ἀξίας. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς πλασματικοὺς ἢ πραγματικοὺς μισθούς, καὶ ἄλλοτε ἀπήντησα εἰς τὸν κ. συνάδελφον καὶ εἰς τὸ Σῶμα, ἀλλὰ καὶ ἤδη καθιστῶ γνωστόν, διὰ νὰ καθησυχάσω τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, διότι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὄχι μόνον ἔλαττον τοῦ πραγματικοῦ μισθοῦ λαμβάνουν οἱ ἐξερχόμενοι, δηλαδὴ δὲν ὑπολογίζεται τὸ βοήθημα μὲ πλασματικὸν ἔλαττον τοῦ πραγματικοῦ, ἀλλὰ ὁ μισθός, ὁ ὁποῖος τοὺς δίδεται εἶναι ἀνώτερος τοῦ πραγματικοῦ κατὰ 75 δραχμὰς διὰ τοὺς χωροφύλακας καὶ κατὰ 55 δραχμὰς διὰ τοὺς ἐνωμοτάρχας. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται εἶναι καταπληκτικά, δεδομένου ὅτι ὁ κ. συνάδελφος δὲν θέλει νὰ ἐνημερωθῇ περὶ τοῦ ποῖοι εἶναι οἱ μισθοί. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω εἰς τὶ ἀποβλέπουν ὅλαι αὗται αἱ ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. Ἐὰν τὸν συνέχῃ ὁ φόβος ὅτι θὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ τὴν στέγασιν τῶν ὁπλιτῶν καὶ ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματος, σᾶς παρέχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Πρῶτον, τὸ ποσὸν αὐτὸ συνεκεντρώθη ἐκ κρατήσεων τῶν ἀνδρῶν τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ φυσικὸν εἶναι ὁ Οἰκοδομικὸς Ὀργανισμὸς νὰ λάβῃ καὶ ἀπὸ τὸ Ταμεῖον αὐτὸ ἕνα ποσὸν ὡς δάνειον. Ἐπερωτῶμαι διὰ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἵδρυσε τὸν Οἰκοδομικὸν Ὀργανισμόν, διότι ἀντὶ νὰ δημιουργήσω ρεῦμα ἀστυφιλίας πρωτοτυπῶ καὶ παρέχω τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν οἱονδήποτε ἄνδρα τῆς Χωροφυλακῆς, τὸν δικαιούμενον δανείου, νὰ κτίζῃ ὁπουδήποτε τῆς Χώρας θέλει. Ἄλλωστε δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπερωτῶμαι διὰ νόμον, τὸν ὁποῖον δὲν ἔφερα ἀκόμη εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, τοῦ ὁποίου γνωρίζω τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὸ Ταμεῖον καὶ διὰ τοὺς ἄνδρας τοῦ Σώματος, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω ὡρισμένα πράγματα περίεργα ποὺ ἐπικαλεῖται.

§58Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπόψε, τοῦ τὰ ἐπέβαλον καὶ τὰ εἶπεν, ἐν ἀντιθέσει μὲ ἐμὲ ποὺ παρακολουθῶ τὸ ζήτημα ἀπὸ τοῦ 1953, ὅτε τὸ πρῶτον τὸ ἀνεκίνησα μὲ πρότασιν νόμου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρω ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ποῖα εἶναι τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα τοῦ Ταμείου, καὶ συνεκέντρωσα ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα μὲ τὴν βοήθειαν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι διώκουν τότε τὸ Ταμεῖον. Συνεπῶς πᾶν ὅ,τι φέρω ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος, ἀποτελεῖ ἐργασίαν βασιζομένην ἐπὶ ἀριθμῶν. Καὶ ἰδιὰ νὰ ἐπαναφέρω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν λογικὴν τάξιν τοῦ ἐλέγχου, τοῦ λέγω ὅτι τὸ ἐπιχείρημά του ὅτι τὰ χρήματα τὰ χρειάζεται μὴ τυχὸν φύγουν ὅλοι οἱ χωροφύλακες ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ δὲν δυνηθῇ νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ, ὡς ἐὰν οἱ χωροφύλακες νὰ ἦσαν ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ ὄχι Σώματα Στρατιωτικῆς φύσεως, δυνάμενοι νὰ ἀποχωροῦν ὅταν θέλουν τῆς ὑπηρεσίας των καὶ νὰ ἐκβιάζουν οὕτω τὸ Κράτος, δὲν εἶναι ὀρθόν, καὶ δὲν δικαιολογεῖ ἀπόθεμα 70 ἑκατομμυρίων. Ὅταν, κύριοι, μὲ τὰ ἔσοδα ἑνὸς ἔτους ἀποζημιοῦνται ἀποχωροῦντες 1.400 ἄνδρες τοῦ Σώματος καὶ ἐξαντλοῦν τὸ 50–55% τῶν ἐσόδων ἑνὸς ἔτους μὲ περίσσευμα 45%, αἱ τρεῖς χιλιάδες ἄνδρες τοὺς ὁποίους ἔφερεν ὡς παράδειγμα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξαντλοῦν τὰ ἔσοδα ἑνὸς ἔτους. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα εἰς τοὺς ἄνδρας τῆς Χωροφυλακῆς, ὅτι ἐφ’ ὅσον κίνδυνος δὲν ὑπάρχει νὰ ἀποχωρήσουν ὅλοι οἱ χωροφύλακες ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ ἔσοδα ἑνὸς ἔτους καλύπτουν τὰς δαπάνας, διὰ τρεῖς χιλιάδας ἄνδρας, διατὶ κρατεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε ὅτι εἶναι 70 ἑκατομμύρια καὶ φαλκιδεύετε τὸ βοήθημα τῶν ἀνδρῶν τῆς Χωροφυλακῆς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ δικαιοῦνται νὰ δημιουργήσουν μίαν ἐργασίαν διὰ νὰ ζήσουν τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς ζωῆς των;

§59Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν νομίζω κύριε Πρόεδρε, ὅτι χρειάζεται ἀπάντησις, διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον προέρχονται ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ τοὺς λογαριασμούς. Τόσοι ἐξέρχονται ἐπὶ τόσα ἔτη ὅπου δικαιοῦται ὁ καθένας, συμπληροῦται τὸ ποσὸν τῶν 8 ἑκατομ. Ἐγὼ στηρίζομαι εἰς τὰ πράγματα. Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δραματίζονται ἐνυπνιαζόμενοι δὲν ἠξεύρω.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφορὰς

καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ὡς γνωστόν, ἤρχισεν ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ)τος «περὶ ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης», τὴν ὁποίαν καὶ θὰ συνεχίσωμεν. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§61Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ πολεοδομικὰ προβλήματα καὶ τοιοῦτον πρόβλημα εἶναι καὶ τὸ ἀφορῶν τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας μιᾶς πόλεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν ὀρθῶς, ἐὰν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει μόνον τὰ δεδομένα τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν τίθεται τὸ πρόβλημα. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ὀρθὴ ἐπίλυσις τοιούτων προβλημάτων πρέπει νὰ ὁραματισθῶμεν τὸ μέλλον, πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἐλευθέραν τὴν φαντασίαν μας, τὴν πολιτικὴν φαντασίαν μας, διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν μελλοντικὴν ἐξέλιξιν καὶ νὰ σκεφθῶμεν ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῆς πόλεως εἰς τὸ μέλλον. Χωρὶς τὸν παράγοντα τῶν ἀσταθμήτων σήμερον μελλοντικῶν συνθηκῶν, θὰ διαπράξωμεν σφάλματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων μετ’ ὀλίγα ἔτη θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν. Τοιαῦτα σφάλματα ἐγένοντο προκειμένου περὶ τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὸ παρελθόν, καὶ τοῦτο διότι προσήρμοσαν λύσεις τῶν πολεοδομικῶν προβλημάτων αὐτῶν, ὑπολογίζοντες πληθυσμὸν τῶν Ἀθηνῶν εἰς 167.000, ὅσας εἶχε τὸ 1905 καὶ οὐχὶ εἰς 1.500.000, ποὺ ἔχει σήμερον. Ἡ Θεσσαλονίκη, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰ τελευταῖα 30 ἔτη, παρουσιάζει μεγάλην ἀνάπτυξιν, ἡ δὲ Διεθνὴς Ἔκθεσις Θεσσαλονίκης σημειώνει τοιαύτην ἄνοδον κατ’ ἔτος, ὥστε σήμερον νὰ κατατάσσεται μεταξὺ τῶν σοβαρωτέρων Εὐρωπαϊκῶν Ἐκθέσεων. Πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ἡ Θεσσαλονίκη θὰ καταταγῇ μεταξὺ τῶν μεγαλυτέρων ἐμπορικῶν πόλεων τῆς Εὐρώπης. Διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν πολεοδομικῶν προβλημάτων τῆς Θεσσαλονίκης θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὡς βάσιν αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς σκέψεις, ἐξαγομένας ἀπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας καὶ τὴν ἱστορίαν τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως. Ἀλλὰ αἱ σκέψεις αὗται δὲν ἀρκοῦν διὰ τὸν ὁραματισμὸν τοῦ μέλλοντος. Πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι σήμερον ἡ Βόρειος Ἑλλὰς ἔχει τελείως ἐγκαταλειφθῆ. Ὁ ὀρυκτὸς της πλοῦτος, ὁ ὁποῖος εἶναι μέγας, ποικίλος καὶ ἐκλεκτός, μένει ἀνεκμετάλλευτος καὶ τὰ ὑδατικὰ προβλήματα, τὰ δημιουργούμενα ἐκ τῶν μεγάλων ποταμῶν, οἱ ὁποῖοι τὴν διασχίζουν, παραμένουν ἄλυτα. Ἡ κατάστασις, ὅμως, αὐτή, δὲν θὰ συνεχισθῇ. Πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι θὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐκτιμῶσα ἐπαρκῶς τὰς εὐθύνας της, θὰ θελήσῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματα ταῦτα καὶ μάλιστα τὰ ὑδατικὰ προβλήματα, ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς βορείους γείτονάς μας, ὅτι θὰ ἀξιοποιηθῇ ὁλοκληρωτικὰ τὸ ἔδαφος τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διὰ νὰ γίνῃ ἐντατικὴ ἀρδευτικὴ καὶ ἐνεργειακὴ ἐκμετάλλευσις τοῦ ὑδατίνου πλούτου της καὶ ἀποτραποῦν οἱ τρομακτικοὶ κίνδυνοι πού, ὅπως σήμερον, τὴν ἀπειλοῦν ἀπὸ τοὺς μεγάλους ποταμούς, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν Ἀξιὸν καὶ τὸν Στρυμόνα. Ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ διαβαλκανικὴ συγκοινωνιακὴ πολιτική. Ἀλλὰ τότε τὸ μέλλον τῆς Θεσσαλονίκης, τῆς πρωτευούσης τῆς Βορείου Ἑλλάδος, κέντρου μεγάλης ἐμπορικῆς καὶ βιομηχανικῆς καὶ γεωργικῆς δραστηριότητος, θὰ εἶναι λαμπρόν. Πρὸς τοιαύτας σκέψεις μελλοντικῆς ἐξελίξεως πρέπει νὰ προσαρμόσωμεν τὰ πολεοδομικὰ προβλήματα τῆς Θεσσαλονίκης, οὐχὶ διὰ πόλιν ἀριθμοῦσαν πληθυσμὸν 300000, ποὺ ἔχει σήμερον, ἀλλὰ ἑνὸς καὶ πλέον ἑκατομμυρίου, ποὺ ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ ἡ Θεσσαλονίκη εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον. Πρὸς μίαν τοιαύτην, λοιπόν, Θεσσαλονίκην, θὰ πρέπει νὰ προσαρμοσθῇ καὶ ἡ λύσις τοῦ προβλήματος τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν. Ἡ λύσις, ἡ ὁποία δίδεται σήμερον, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι μία λύσις παναθλία. Ὄχι μόνον δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὰς μελλοντικὰς συνθήκας τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλ’ οὔτε κἂν τὰ σημερινὰ δεδομένα ὅπως εἶναι τὸ δεδομένον τῆς συγκεντρώσεως ἑκατοντάδων χιλιάδων ἐπισκεπτῶν τῆς Ἐκθέσεως, ἀντιθέτως κατοχυρώνει καὶ παρατείνει τὴν ἀθλιότητα τῶν συγκοινωνιῶν τῆς Θεσσαλονίκης ἐπὶ μίαν εἰσέτι τριακονταετίαν. Δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀπὸ ἡμᾶς χωρὶς ἀπάντησιν ἡ φωνὴ ἀπογνώσεως τῶν Θεσσαλονικέων, ἡ ὁποία συνεχίζεται. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὸ αἴτημά των καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, διὰ τὸ ὁποῖον καμμία ἐπιεικὴς ἔκφρασις, καμμία δικαιολογία δὲν εἶναι ἀνεκτή, καὶ νὰ τοὺς ἐγκαταλείψωμεν εἰς χεῖρας ἀνθρώπων τελείως ἀνιδέων καὶ ἀκαταλλήλων διὰ νὰ προαγάγουν τὸν σημαντικώτατον παράγοντα διὰ τὴν ζωὴν τῆς πόλεως, τὸν συγκοινωνιακὸν παράγοντα. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπιχείρησις ἀστικῶν συγκοινωνιῶν, εἶναι μεγάλη ἐπιχείρησις τεχνική, ποὺ ἔχει ἀνάγκην τεχνικῆς συνειδήσεως, τεχνικῆς συγκροτήσεως καὶ τεχνικῶν στελεχῶν, μὲ πεῖραν καὶ ἐπίγνωσιν τῶν προβλημάτων, τῆς προόδου καὶ τῶν κινδύνων. Μία τοιαύτη ἐπιχείρησις ἔχει ἀνάγκην μεγάλων κεφαλαίων. Χωρὶς κεφάλαια, χωρὶς τεχνικὴν συνείδησιν, χωρὶς τεχνικὴν συγκρότησιν καὶ χωρὶς τεχνικὰ στελέχη, εἶναι ἀδύνατον νὰ εὐδοκιμήσῃ. Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ 240 πρόσωπα τῶν ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων νὰ δημιουργήσουν τὰς προϋποθέσεις ἐπιτυχίας μιᾶς τοιαύτης ἐπιχειρήσεως; Πῶς εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι τελείως ἀνίδεοι νὰ ἀποτελέσουν τεχνικὰ ἐπιστημονικὰ στελέχη μιᾶς τοιαύτης μεγάλης ἐπιχειρήσεως; Τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα, δὲν προβλέπει μίαν τοιαύτην τεχνικὴν συγκρότησιν. Ὁμιλεῖ δι’ ἕνα τεχνικόν, τὸν θέλει διπλωματοῦχον μηχανικὸν καὶ πλέον οὔ. Ἀλλὰ μία τοιαύτη ἐπιχείρησις ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ πολλὰ τεχνικὰ συγκροτήματα, ἀπὸ ἐργαστήρια καὶ ἐργοστάσια. Ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ἁμαξοστάσια διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν μεγάλων ὀχημάτων καὶ αὐτὸ προϋποθέτει τεχνικὴν συγκρότησιν καὶ τεχνικὴν συνείδησιν. Ἔπρεπε τὴν σύμβασιν νὰ συνοδεύῃ τεχνικὴ μελέτη, σχέδιον καὶ συγγραφὴ ὑποχρεώσεων διὰ τὴν ἀνέγερσιν ὅλων αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, τὸ Ν. Δ. εἶναι καταδικασμένον εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν τεχνικῶν. Δὲν πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ συγκοινωνία εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Πιθανὸν νὰ δημιουργήσῃ μεγάλα κέρδη, ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ δημιουργήσῃ συγκοινωνίαν. Ἀφέλεια κατὰ τὸν ἐπιεικέστερον χαρακτηρισμόν, χαρακτηρίζει τὰς διατάξεις τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος. Μὲ τὰς 30.000 δραχμὰς τῶν ἀξιολόγων αὐτῶν κυρίων τῶν σημερινῶν κατόχων λεωφορείων, δὲν δημιουργεῖται μία τοιαύτη ἐπιχείρησις. Ἡ ἵδρυσις μόνον τοῦ σταθμοῦ, ἔχει ἀνάγκην πολλῶν κεφαλαίων. Πρέπει ὁ Ὀργανισμὸς νὰ ἔχῃ μίαν ἀξιόλογον οἰκονομικὴν ἐπιφάνειαν. Ἀνατίθεται, κύριοι συνάδελφοι, μία τεραστία τεχνικὴ ἐπιχείρησις εἰς ἀνθρώπους οἰκονομικῶς ἀνισχύρους, χωρὶς τεχνικὴν συνείδησιν τεχνικὴν συγκρότησιν, ἀκαταλλήλους νὰ προαγάγουν εἰς τὴν πόλιν τοῦ μεγάλου μέλλοντος τὸν σημαντικὸν παράγοντα ἐξυπηρετήσεως τῶν μεγάλων ἀναγκῶν ποὺ θὰ δημιουργηθοῦν. Κύριοι βουλευταί, τὸ 1950 ὑπῆρξεν ἓν παρόμοιον θέμα διὰ τὰς Ἀθήνας. Καὶ τότε ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρεθοῦν οἱ τροχιόδρομοι καὶ νὰ ἀντικατασταθοῦν μὲ ἄλλα μέσα μεταφορᾶς κατὰ προτίμησιν ἠλεκτροκίνητα. Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει σήμερον ὁ Διευθυντὴς κ. Λεμπέσης, ἐπιστήμων ἀξιόλογος. Ὁ κ. Λεμπέσης, ἔκαμε, τότε, ἔκθεσιν ὑποστηρίζων τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν τροχιοδρόμων καὶ τὴν ἀντικατάστασίν των δι’ ἠλεκτροκινήτων ὀχημάτων. Εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν ἐσκέφθη, τότε, προκειμένου περὶ τῶν Ἀθηνῶν, πετρελαιοκίνητα λεωφορεῖα. Ὁ κ. Λεμπέσης, εἰς τὴν ἔκθεσίν του αὐτὴν τῆς 18ης Μαΐου 1951 λέγει τὰ ἑξῆς: Σᾶς ἀναγινώσκω μόνον μερικὰς περικοπάς: «....Εἶναι συμφερωτέρα διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἡ βαθμιαία καὶ τμηματικὴ κατάργησις τοῦ τροχιοδρομικοῦ συστήματος καὶ ἡ ἀντικατάστασις αὐτοῦ δι’ ὑπηρεσίας ἠλεκτρικῶν λεωφορείων, ἥτις πλεονεκτεῖ σημαντικῶς ἔναντι τοῦ τροχιοδρομικοῦ συστήματος, ὡς ἀπαιτοῦσα μόνον τὴν ἀνακαίνισιν τοῦ τροχαίου ὑλικοῦ. 2. Ἐπιπροσθέτως, τὰ ἠλεκτρικὰ λεωφορεῖα πλεονεκτοῦν ἔναντι τῶν τροχιοδρόμων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως: α) ἀσφαλείας (ἐπιβίβασις καὶ ἀποβίβασις τῶν ἐπιβατῶν παρὰ τὰ κράσπεδα τῶν πεζοδρομίων), β) διευκολύνσεως τῆς κυκλοφορίας (εὐελιξία τῶν ἠλεκτρικῶν λεωφορείων ἔναντι τῆς κυκλοφοριακῆς ἀκαμψίας τῶν τροχιοδρόμων, ἀξιοποίησις ὁλοκλήρου τοῦ πλάτους τῶν λεωφόρων Βασιλίσσης Σοφίας καὶ Βασιλίσσης Ὄλγας, διὰ καταργήσεως τῶν ἰδιαιτέρων καταστρωμάτων, ἐφ’ ὧν αἱ τροχιοδρομικαὶ γραμμαὶ κλ.π.). γ) Συντηρήσεως τῶν ὁδοστρωμάτων. δ) Ἀνέσεως τοῦ κοινοῦ (ἀπαλλαγὴ ἀπὸ θορύβων) κ.λ.π. Διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους ἡ δημοσίᾳ γενομένη ἀνακοίνωσις περὶ τοῦ προγραμματισμοῦ τῆς καταργήσεως τῶν τροχιοδρόμων καὶ ἀντικαταστάσεως αὐτῶν δι’ ὑπηρεσίας ἠλεκτρικῶν λεωφορείων εὗρεν ἐνθουσιώδη ἀπήχησιν παρὰ τῷ Ἀθηναϊκῷ κοινῷ. Ἡ περαιτέρω ἐξέλιξις τοῦ ζητήματος ὑπῆρξε, κατὰ χρονολογικὴν τάξιν, ἡ ἀκόλουθος: Τὴν 17ην Ὀκτωβρίου 1950 ἡ Η.Ε.Μ. ὑπέβαλε πρὸς τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν Δανείων (Κ.Ε.Δ.) αἴτησιν χορηγήσεως δανείου ἐκ δολλαρίων 1.882.000 διὰ τὴν προμήθειαν 77 ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων πρὸς 24.000 δολλ. ἕκαστον μετὰ τῶν συναφῶν ἐξαρτημάτων. γ) Τὴν 30ὴν Ὀκτωβρίου 1950 ἔλαβε χώραν σύσκεψις ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Βενιζέλου. Τῆς συσκέψεως μετέσχεν ὁ τότε Ὑπουργὸς Μεταφορῶν κ. Ν. Ἔξαρχος, καὶ ἐκπρόσωποι τῶν Ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων Συντονισμοῦ καὶ Μεταφορῶν, ἐν οἷς καὶ ὁ γράφων. Ἀνεπτύξαμεν κατὰ τὴν σύσκεψιν ταύτην τὸ ἱστορικὸν τοῦ ζητήματος τῶν ἠλεκτρικῶν λεωφορείων καὶ τὴν ἀνάγκην προμηθείας αὐτῶν διὰ τὴν βαθμιαίαν κατάργησιν τοῦ τροχιοδρομικοῦ συστήματος Ἀθηνῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνεφώνησε πρὸς τὰς ἀπόψεις μας. δ) Τὴν 27ην Νοεμβρίου 1950 ἔλαβε χώραν νέα σύσκεψις, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Γ. Παπανδρέου. Τῆς συσκέψεως μετέσχον καὶ πάλιν ὁ τότε Ὑπουργὸς κ. Ν. Ἔξαρχος καὶ ἐκπρόσωποι τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων Συντονισμοῦ καὶ Μεταφορῶν, ἐν οἷς καὶ ὁ γράφων. Ἀνεπτύξαμεν καὶ κατὰ τὴν σύσκεψιν ταύτην τὸ ἱστορικὸν τοῦ ζητήματος, καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔμεινε σύμφωνος πρὸς τὰς ἀπόψεις μας. ε) Τὴν 21ην Δεκεμβρίου 1950 ἔλαβε χώραν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ σύσκεψις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Γουναράκη. Ἀντικείμενον τῆς συσκέψεως ἦτο τὸ πρόγραμμα 1950–53. Ὡς πρὸς τὰ ἠλεκτρικὰ λεωφορεῖα ἀνεπτύξαμεν καὶ πάλιν τὸ ἱστορικὸν τοῦ ζητήματος καὶ τὰς ἀπόψεις μας. Πάντες ἔμειναν σύμφωνοι ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ προγραμματισμοῦ τῆς καταργήσεως τοῦ τροχιοδρομικοῦ συστήματος Ἀθηνῶν καὶ τῆς ἀντικαταστάσεως αὐτοῦ δι’ ὑπηρεσίας ἠλεκτρικῶν λεωφορείων... ιαʹ) Εἰς τὸ καταρτισθὲν κατὰ Ἰανουάριον 1951 «Πρόγραμμα 1950–53» περιελάβομεν πρόβλεψιν καὶ διὰ τὰ ἠλεκτρικὰ λεωφορεῖα. Ἡ σχετικὴ πίστωσις ἀνήρχετο εἰς δολλάρια 1.882.000 (δηλαδὴ πάντοτε πρὸς 24.000 δολλ. ἢ 720.000 δραχ. ἕκαστον). Λόγῳ, ὅμως, περιορισμῶν, ὡς πρὸς τὸ ὕψος τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων, ἡ ἐν λόγῳ πίστωσις τελικῶς, δὲν περιελήφθη εἰς τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων 1950–53. Ἐκλήθη ἡ ὑπηρεσία τῆς Η.Ε.Μ. ὑπὸ τοῦ κ. Γουναράκη καὶ ἐγένετο πρὸς αὐτὴν σύστασις ὅπως ἡ προμήθεια ἠλεκτρικῶν λεωφορείων ἐπιδιωχθῇ, διὰ τοῦ προγράμματος καταναλωτικῶν ἀγαθῶν. Ἡ Η.Ε.Μ. κατ’ ἀρχὴν συνεφώνησε. Νῦν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ καταρτισμοῦ τοῦ προγράμματος ἔτους 1951–52 καὶ κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 18482) 1179) Α. 13 ἀπὸ 12 Μαΐου ἐγκυκλίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ γράφων ὁρίζεται εἰσηγητὴς τοῦ προγράμματος εἰσαγωγῶν τῶν σιδηροδρόμων εἰς τὸν τομέα τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, εἰσηγούμεθα ὅπως εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ ἐν λόγῳ τομέως τοῦ ὑπ’ ὄψει ἔτους, περιληφθῇ πίστωσις ἐκ δολλαρίων 2.000.000 διὰ τὴν προμήθειαν ἠλεκτρικῶν λεωφορείων καὶ ἀνταλλακτικῶν καὶ ἐξαρτημάτων αὐτῶν. Ὁ ἴδιος κ. Λεμπέσης, ἐδημοσίευσεν εἰς τὸ περιοδικὸν «Συγκοινωνία» (Ἀπρίλιος–Ἰούλιος 1951) σχετικὸν ἄρθρον, εἰς ὃ διατυπώνει ἀναλόγους ἀπόψεις καὶ μεταξὺ ἄλλων λέγει: «Τὰ ἠλεκτρικὰ λεωφορεῖα χρησιμοποιοῦνται καὶ περαιτέρω (δηλ. εἰς τὰς Ἀθήνας) πρὸς ἀντικατάστασιν λεωφορείων βενζινοκινήτων ἢ πετρελαιοκινήτων. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ ἀνακύψῃ καὶ πρόσθετον συναλλαγματικὸν ὄφελος, ἐκ τῆς εὐρυτέρας χρησιμοποιήσεως τῆς ἠλεκτρικῆς ἕλξεως εἰς τὸν τομέα τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν». Σημειωτέον ὅτι ὅταν ἐγράφοντο αὐτὰ δὲν ὑπῆρχε Δ.Ε. Η. καὶ ἡ μεγάλη σχετικῶς παραγωγὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ποὺ ὑπάρχει σήμερον. Ἐν τούτοις ὁ κ. Λεμπέσης, ποὺ κατὰ τρόπον τόσον σαφῆ διετύπωσε τὰς ἀπόψεις του καὶ Ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Ψαρροῦ, ἐστάλη μετὰ τοῦ κ. Παπαχελᾶ εἰς τὴν Ἰταλίαν διὰ νὰ μελετήσῃ τὰ συγκοινωνιακὰ ζητήματα, ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ὅταν κατηρτίζετο τὸ σχέδιον νομοθετικοῦ Διατάγματος, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζεν ἀκριβῶς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τότε κατεδίκαζε. Δηλαδὴ ὑποστηρίζει τὰ πετρελαιοκίνητα λεωφορεῖα καὶ καταδικάζει τὰ ἠλεκτροκίνητα. Εἶναι ἀπογοητευτικόν, κύριοι βουλευταί, τὸ φαινόμενον ὡρισμένων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι πρέπει νὰ προσαρμόζωνται πρὸς τὰς πολιτικὰς ἐπιδιώξεις τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ἄλλα νὰ ὑποστηρίζουν σήμερον καὶ ἄλλα αὔριον, εἰς βάρος τῆς ἐπιστημονικῆς των συνειδήσεως. Εἶναι ἀκατανόητον νὰ ὑποστηρίζεται τὸ πετρελαιοκίνητον λεωφορεῖον, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχει περίσσεια ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅταν ὑπῆρχε τὸ ζήτημα τοῦ Σουέζ καὶ ἀπεκλείσθησαν αἱ πηγαὶ πετρελαίου καὶ βενζίνης, περιωρίσθησαν αἱ συγκοινωνίαι δι’ αὐτοκινήτων εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς πόλεις καὶ ἐτέθησαν σοβαροὶ φραγμοὶ εἰς τὴν κατανάλωσιν ὑγρῶν καυσίμων. Αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς ἐλλείψεως πετρελαίου νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι καὶ πάλιν θὰ ἀνακύψῃ, ἐφ’ ὅσον ἡ διεθνὴς κατάστασις εἶναι εἰσέτι ἀνώμαλος. Ὅταν, λοιπόν, ἔχωμεν τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα ἐν ἀφθονίᾳ, διατὶ νὰ προτιμῶμεν τὰ πετρελαιοκίνητα λεωφορεῖα καὶ ὄχι τὰ ἠλεκτροκίνητα τοιαῦτα; Διατὶ διασπαθίζομεν ἀσκόπως πολύτιμον συνάλλαγμα; Ἡ Δ.Ε.Η. ἔχει ἀνάγκην πελατῶν καὶ ἕνας ἐκ τῶν πλέον καλῶν καὶ ἀσφαλῶν πελατῶν αὐτῆς θὰ εἶναι ἡ ἠλεκτροκίνησις. Τῆς δίδεται παντοῦ προνομιοῦχος θέσις εἰς τὰ τιμολόγια. Εἶναι ὁ μᾶλλον εὐνοούμενος πελάτης, διότι καταναλίσκει σημαντικὸν ποσὸν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς ἀγόνους ὥρας. Δι’ αὐτό, κύριοι βουλευταί, θὰ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, χωρὶς βεβαίως νὰ ἀπαιτῶ ἄμεσον ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημά μου, αὐτό, θὰ ἤθελα λέγω νὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν ὑπεβλήθη ἢ δὲν ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. ὑπόμνημα διὰ τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης. Ἂν ἡ Δ.Ε.Η. εἶναι πρόθυμος νὰ ἀποκτήσῃ πελάτην τοιαύτης συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην 8.000.000 κιλοβατωρῶν ἐτησίως καὶ ἂν διὰ νὰ ἀποκτήσῃ αὐτὸν δὲν θὰ ἦτο διατεθειμένη νὰ προσφέρῃ τιμὴν ρεύματος ἀρκετὰ χαμηλήν. Ἡ ἔκθεσις τῶν Ἐπιμελητηρίων Θεσσαλονίκης καὶ εἰς τὴν ὁποίαν συνειργάσθη καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς Η.Ε.Μ. κ. Παπαχελᾶς, ἀναφέρει, ὅτι λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ ρεύματος 50 λεπτῶν κατὰ κιλοβὰτ καὶ ὅτι παρὰ τὴν ὑψηλὴν αὐτὴν τὴν τιμὴν τὰ ἠλεκτροκίνητα λεωφορεῖα εἶναι πολὺ συμφερότερα τῶν πετρελαιοκινήτων. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς μίαν διαπραγμάτευσιν τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν Δ.Ε.Η., θὰ ὑπεβιβάζετο ἡ τιμὴ ἴσως εἰς τὰ λεπτὰ, ἴσως καὶ χαμηλότερον ἀκόμη, ὁπότε ἡ κίνησις τῶν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων θὰ καθίστατο ἐξαιρετικῶς συμφέρουσα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸ πετρελαιοκίνητον λεωφορεῖον εἶναι δυσμενέστερον, τὸ δαπανηρότερον διὰ τὰς συνθήκας ἐντάσεως καὶ πυκνότητος κινήσεως Θεσσαλονίκης. Τὸ πετρελαιοκίνητον λεωφορεῖον συμφέρει μόνον διὰ μικρὰν κίνησιν. Διὰ μίαν μεγάλην κίνησιν, ὅπως εἶναι καὶ θὰ αὐξηθῇ ἀκόμη, ἡ κίνησις τῆς Θεσσαλονίκης, δὲν εἶναι καθόλου οἰκονομικὸν μεταφορικὸν μέσον. Εἰς τὰς γραμμὰς μὲ ὡριαίαν κίνησιν ἐπιβατῶν μέχρις 800, συμφέρει μόνον τὸ θερμικὸν λεωφορεῖον. Εἰς γραμμὰς μὲ ὡριαίαν κίνησιν ἀπὸ 800 μέχρι 2500, συμφέρει τὸ ἠλεκτροκίνητον μετὰ κεραίας καὶ εἰς γραμμὰς μὲ ὡριαίαν κίνησιν ἐπιβατῶν ἄνω τῶν 2500 συμφέρει ὁ τροχιόδρομος. Εἰς τὰς δύο μεγάλας συγκοινωνιακὰς ἀρτηρίας τῆς Θεσσαλονίκης εἰς τὰς γραμμὰς Πλατεῖα Τραπεζῶν–Ἀποθήκης καὶ Ἐγνατία–Χαριλάου, ὅπου ἐκυκλοφόρουν οἱ τροχιόδρομοι, ἡ ὡριαία κίνησις ἐπιβατῶν εἶναι ἀνωτέρα τῶν 3.000. Ἔχω ὑπ’ ὄψει καὶ τοὺς ἑξῆς ἀριθμούς, ἀναφερομένους εἰς Ἰταλικὰς πόλεις: Δαπάνη ἀνὰ χιλιομετρικὴν ἅμαξαν εἰς λιρέττας

Προκύπτει συνεπῶς, ὅτι οἱ τροχιόδρομοι εἶναι τὸ εὐθηνότερον συγκοινωνιακὸν μέσον διὰ πόλεις μεγάλης καὶ μέσης κινήσεως. Ὅσον μεγαλυτέρα εἶναι ἡ κίνησις τόσον οἰκονομικώτεροι εἶναι οἱ τροχιόδρομοι. Κατόπιν ἔρχεται τὸ ἠλεκτροκίνητον λεωφορεῖον καὶ κατόπιν τὸ θερμικὸν λεωφορεῖον. Οὕτω, πλεῖσται χῶραι τῆς Εὐρώπης, ἰδίως ἡ Γερμανία καὶ ἡ Ἑλβετία, ἔχουν ἀκόμη τροχιοδρόμους παρὰ τὰ μειονεκτήματα τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν. Ἔχω μίαν στατιστικὴν τῆς Ἰταλίας εἰς τὴν ὁποίαν ἐκτίθενται λεπτομερῶς τὰ τῆς κινήσεως τῶν πετρελαιοκινήτων καὶ ἠλεκτροκινήτων μέσων μεταφορᾶς. Ἄλλωστε ὁ κ. Λεμπέσης, ὁ ὁποῖος εἶχε μεταβῆ μετὰ τοῦ κ. Παπαχελᾶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἶχον ἀντιληφθῆ τὴν ἐκεῖ κατάστασιν καὶ ἔφερον οἱ ἴδιοι αὐτὰ τὰ στοιχεῖα. Κύριοι βουλευταί, αἱ δύο πρώην τροχιοδρομικαὶ γραμμαὶ Τραπεζῶν–Ἀποθήκης καὶ Ἐγνατία–Χαριλάου μὲ μῆκος δέκα μόνον χιλιομέτρων εἶναι αἱ πλέον κατάλληλοι διὰ τὴν ἄμεσον τοποθέτησιν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων, διότι παρουσιάζουν ὅλα τὰ πλεονεκτήματα μιᾶς τοιαύτης συγκοινωνίας. Ὅπως ἀναφέρω, ἡ κίνησις εἶναι μεγάλη, ἀνερχομένη εἰς 3.000 καὶ πλέον ὡριαίως. Τὸ ἠλεκτροκίνητον λεωφορεῖον, κύριοι βουλευταί, ἔχει προτιμηθῆ εἰς τὰς πλείστας χώρας τῆς Εὐρώπης ἀλλ’ ἀκόμη καὶ τῆς Ἀμερικῆς, ὅπου τὰ πετρέλαια καταπληκτικῶς ἀφθονοῦν. Τὰ τρόλλεϋ δύνανται νὰ κυκλοφοροῦν ἐπὶ ἀνωφορικῶν ὁδῶν μέχρι κλίσεως 10%, ὅπως συμβαίνει εἰς τὸ Κόμο τῆς Ἰταλίας. Τὸ Βέλγιον, Γερμανία, Ἑλβετία, Ὀλλανδία, Σουηδία, Ἰταλία, ὅπου ἔχουν ἠλεκτροκίνητα ὀχήματα. Στὶς Νότιες καὶ Δυτικὲς Πολιτεῖες τῶν Η.Π.Α. (ΣΑΝ ΦΡΑΝΤΣΙ-ΣΚΟ) κυκλοφοροῦν ἐπίσης ἠλεκτροκίνητα, διὰ λόγους ὑγείας. Τὰ πετρελαιοκίνητα θεωροῦνται ἀνθυγιεινὰ λόγῳ τῶν καυσαερίων. Δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι στὶς Η.Π.Α. τὴν χώραν τῆς τεραστίας παραγωγῆς πετρελαίων ἔχουν ἠλεκτροκίνητα ὀχήματα, ἐκτὸς τῆς Νέας Ὑόρκης ὅπου ὅμως, ὑπάρχει τὸ πυκνότατον δίκτυον τοῦ ἠλεκτροκινήτου μετρό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ὅταν συνεζητεῖτο ὁ σχετικὸς νόμος καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐδέχθη τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι διατυπώνουν ἐλπίδας ὅτι μετὰ τετραετίαν ἴσως ἀποκτήσῃ ἡ Θεσσαλονίκη ἠλεκτροκίνητα λεωφορεῖα. Δὲν παρέχουν οὐδεμίαν ἐγγύησιν, ἀλλὰ ἁπλῶς δίδουν μίαν εὐχὴν ἀσφαλῶς οὐδέποτε πραγματοποιηθησομένην. Καὶ σᾶς παραπέμπω, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ ἄρθρον 7 τῆς συμβάσεως, ὅπως τοῦτο ἐψηφίσθη. Διατί ὅλα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι; Μήπως τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν ἔχομεν ὅλα τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ κυκλοφορία εἰς τὰς κυρίας δύο ἀρτηρίας εἶναι πολὺ ἐντονωτέρα τῆς ἀπαιτουμένης καὶ συνεπῶς συμφέρουσα ἡ κυκλοφορία ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων; Ἀσφαλῶς, ὅταν θὰ ἔχῃ πραγματοποιηθῆ ἡ ἀντικατάστασις τῶν λεωφορείων, καὶ ὁ ΟΑΣΘ θὰ ἔχῃ προχωρήσει καὶ θὰ ἔχῃ πραγματοποιήσει κέρδη, τότε θὰ ἔχῃ δημιουργηθῆ ἐκ τῶν πραγμάτων μία κατάστασις τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς καμμίαν Κυβέρνησιν νὰ ἀνατρέψῃ. Ἕνας ἄλλος λόγος, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ὁποῖος συνηγορεῖ ὑπὲρ τῶν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων εἶναι ὅτι τὰ τρόλλεϋ τῶν 100 θέσεων εἶναι πολὺ οἰκονομικώτερα κατὰ θέσιν ἀπὸ τὰ πετρελαιοκίνητα λεωφορεῖα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ πρέπει κάποτε νὰ συνηθίσωμεν καὶ νὰ δίδωμεν εἰς τὴν δημοσιότητα τοὺς ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς καὶ ὄχι τοὺς ἀριθμοὺς ἐκείνους ποὺ συμφέρουν ἑκάστοτε εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἀπόψεών μας. Ἔχω εἰς χεῖρας μου ἀκριβῆ στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι τὰ ἠλεκτροκίνητα λεωφορεῖα τῶν 100 θέσεων χωρὶς δασμὸν κοστίζουν 24.000 δολλάρια δηλαδὴ 720.000 δραχμάς, μολονότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερεν ὅτι κοστίζουν 1.000.000 χωρὶς δασμόν. Ἀντιθέτως τὰ πετρελαιοκίνητα λεωφορεῖα τῶν 60 θέσεων ἔχουν κόστος 450.000 δραχμῶν ἕκαστον. Κατὰ τὸν κ. Λεμπέσην τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὰς δύο ἐναερίους ἠλεκτροφόρους γραμμὰς ἀνέρχονται εἰς 300.000 δολλάρια. Δὲν ἀνέρχονται ὅμως εἰς τὸ ποσὸν αὐτό, ἀλλὰ εἰς 110.000 δολλάρια μόνον καὶ 100.000 δολλάρια ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν δημιουργίαν σταθμοῦ μετασχηματιστοῦ τοῦ ρεύματος. Πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ἐπιχειρήματος αὐτοῦ, θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀκριβῆ στοιχεῖα ἀπὸ ἕνα πίνακα, τὸν ὁποῖον ἔχω εἰς χεῖρας μου. 1. Οἰκονομικὴ ἠλεκτροκίνησις μόνον δύο γραμμῶν) Γραμμὴ (α): Πλατεῖα Τραπεζῶν–Ντεπό, μήκους 5,5 χιλμ. Γραμμὴ (β): Πλατεῖα Τσιμισκῆ–Χαριλάου, μήκους 4,8 χιλμ. 2. Αἱ δαπάναι διὰ προμήθειαν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων, δι’ ἀγορὰν καὶ ἐγκατάστασιν ἐναερίων τροφοδοτικῶν ἀγωγῶν καὶ καλωδίων, δι’ ἁμαξοστάσιον καὶ δι’ ἐγκατάστασιν ὑποσταθμῶν μετασχηματισμοῦ, ὑπολογίζονται ὡς ἑξῆς: Διὰ γραμμὴν (α) 850.000 δολλ. Διὰ γραμμὴν (β) 600.000 δολλ. 3. Ἡ σύγκρισις τῶν δαπανῶν προμηθείας ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων μετ’ ἐναερίου δικτύου (50 ὀχήματα 720.000 δραχ. ἕκαστον τῶν 100 θέσεων) πρὸς τὰς δαπάνας προμηθείας αὐτοκινήτων λεωφορείων (80 ὀχήματα 490.000 δρχ. ἕκαστον τῶν 60 θέσεων) καταλήγει ἀντιστοίχως εἰς τὰ ποσά: 1.350.000 δολλ. καὶ 1.300.000 δολλ. Ἡ ἐκ 50.000 δολλαρίων οἰκονομία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτοκινήτων λεωφορείων ὑπερκαλύπτεται ἐκ τῆς πολὺ μικροτέρας δυνάμεως προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον χρειάζεται εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων (231 ἄνδρες) ἔναντι τῶν αὐτοκινήτων λεωφορείων (370 ἄνδρες)! 4. Μόνον τῶν τροχιοδρόμων τὰ χαρακτηριστικὰ ἐκμεταλλεύσεως ἦσαν τὰ ἀκόλουθα: Ἀριθμὸς ἡμερησίως μεταφερομένων ἐπιβατῶν γραμμῆς (α) 37.000 καὶ γραμμῆς (β) 25.000, ἤτοι σύνολον 62.000. Σύνολον δαπανῶν ἐκμεταλλεύσεως 24.300.000 δρχ. Λοιπαὶ δαπάναι (φόροι καὶ εἰσφοραὶ) 2.500.000 δρχ. Ἐπιβάρυνσις κεφαλαίου (ἀπόσβεσις ἐγκαταστάσεων καὶ τοκοχρεωλυτικὴ ἀπόσβεσις κεφαλαίου) 6.700.000 δρχ. Προβλέπονται ἀκαθάριστοι εἰσπράξεις ἐξ εἰσιτηρίων δρχ. 36.000.000, ἤτοι ἀπομένει καθαρὸν ὑπόλοιπον πρὸς διάθεσιν δρχ. 2.500.000. 5. Διὰ τῆς ἠλεκτροκινήσεως τῶν ὡς ἄνω δύο γραμμῶν θὰ δημιουργηθῇ κατανάλωσις 8.000.000 κιλοβατωρῶν ἐτησίως, ἐνῷ θὰ ἀποφευχθῇ ἀντίστοιχος κατανάλωσις περίπου 1.000.000 γαλλονίων καυσίμων. Ἀποδεικνύεται, λοιπόν, βάσει τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέγνωσα, ὅτι ἡ λειτουργία τῶν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων εἶναι πολὺ οἰκονομικωτέρα καὶ συνεπῶς ἐπιβάλλεται ἡ τοποθέτησίς των εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἀνεξαρτήτως τῶν λοιπῶν παραγόντων τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερον προηγουμένως. Ἐπίσης εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ἡ ζωὴ τῶν ἠλεκτροκινήτων αὐτῶν λεωφορείων εἶναι διαρκείας 25 ἐτῶν, ἐνῷ τῶν πετρελαιοκινήτων εἶναι μόλις 12ετής. Τὸ ὀλιγώτερον, δηλαδή, ἡ ζωὴ τῶν ἠλεκτροκινήτων εἶναι διπλασία. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν σημασίαν ἔχει τοῦτο ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναφέρω καὶ πολλὰ ἄλλα στοιχεῖα, τῶν ὁποίων τὴν στιγμὴν αὐτὴν θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ κάμω χρῆσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἕνα εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι ἡ δοθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως λύσις διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως οἰκτρά. Καὶ ἂν θέλωμεν πράγματι νὰ ἐπιφέρωμεν μίαν βελτίωσιν, πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ἐπακριβῶς τὴν ἀρνητικὴν ἀξίαν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετικοῦ Διατάγματος. Γεννᾶται ὅμως, τὸ ἐρώτημα, ἐφ’ ὅσον ὁ ἱδρυθεὶς Ὀργανισμὸς εἶναι ἀκατάλληλος συγκοινωνιακὸς φορεὺς διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, θὰ πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς μεγάλης ἐπιχειρήσεως τύπου Η.Ε.Μ. Ἀθηνῶν; Ἀσφαλῶς ὄχι. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο ὅταν ζητοῦμεν τὴν ἀπομάκρυνσιν τῆς Η.Ε.Μ. τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐπιδιώκωμεν τὴν δημιουργίαν Η.Ε.Μ. εἰς Θεσσαλονίκην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ὑπεστήριζα ἐγὼ εἶναι τοῦτο: Τὴν Δημοτικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἢ ἐν ἀνάγκῃ καὶ τὴν Κρατικὴν ἐκμετάλλευσιν ἢ ἐπιχείρησιν κοινῆς ὠφελείας. Μᾶς ἔφερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνώπιον τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ Δῆμος δὲν ἔχει οἰκονομικὰ μέσα, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ πρέπει νὰ ἐξαγορασθοῦν τὰ αὐτοκίνητα τῶν λεωφορειούχων. Βεβαίως δὲν ἔχει ὁ Δῆμος χρήματα, διότι, ὅπως κατηντήσαμεν τοὺς Δήμους, ἀποστερήσαντες αὐτοὺς ἀπὸ ὅλας τὰς προσόδους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν χρήματα διὰ νὰ κάμουν μίαν τοιαύτην ἐπιχείρησιν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ δώσωμεν περιεχόμενον εἰς τὴν καλουμένην Αὐτοδιοίκησιν, πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ μία ἀλλαγὴ εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Ἐὰν θὰ δημιουργήσωμεν Δήμους ἰσχυρούς, νὰ τοὺς δώσωμεν ὅλας ἐκείνας τὰς ἐκμεταλλεύσεις αἱ ὁποῖαι ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των εἶναι Δημοτικαὶ ἐπιχειρήσεις. Φαίνεται δὲ ὅτι τὸ πρόβλημα αὐτὸ ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν τοὐλάχιστον διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Διότι θὰ ἀνεγνώσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἐγένετο συνεννόησις μὲ τὸν Δῆμον διὰ τὴν παραχώρησιν εἰς αὐτὸν 5 γραμμῶν καὶ τὴν ἐξυπηρέτησίν των δι’ αὐτοκινήτων λεωφορείων, καταργουμένων τῶν τροχιοδρόμων. Τοῦτο δὲ πρὸς ἀναγνώρισιν τοῦ δικαιώματος τοῦ Δήμου ἐπὶ τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν. Αἱ καταργούμεναι τροχιοδρομικαὶ γραμμαὶ εἶναι μήκους 15 χιλιομ. καὶ εἶναι τῶν Ἀχαρνῶν, Σεπολίων, Πετραλώνων, Ροὺφ καὶ Κολοκυνθοῦς. Διὰ ποῖον, λοιπόν, λόγον, ἐφ’ ὅσον γίνεται τοιαύτη σκέψις διὰ τὰς Ἀθήνας, δὲν θὰ ἐγίνετο ἡ ἰδία σκέψις καὶ διὰ τὴν Θεσσαλονίκην, προκειμένου μάλιστα διὰ τὰς δύο γραμμὰς τῶν ὁποίων τὸ μῆκος εἶναι μικρότερον. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, θέλωμεν νὰ σοβαρευώμεθα, θὰ πρέπει νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοθετικοῦ Διατάγματος, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ προβλέπῃ τὴν ἀνάθεσιν τῶν πέντε γραμμῶν τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὸν Δῆμον, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐκεῖ τοὺς λόγους καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα θὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν γραμμῶν αὐτῶν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν συνύπαρξιν τῶν τριῶν φορέων τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν τοῦ Δήμου, τῆς Η.Ε.Μ. καὶ τῶν ἰδιωτῶν λεωφορειούχων. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησίς μας ἔχει συνηθίσει εἰς τοιαύτην ἀλλοπρόσαλλον πολιτικὴν ὥστε τίποτε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἐκπλήσσῃ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνω περισσότερον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἐπιχειρημάτων. Τὸ γεγονὸς παραμένει ἕνα. Ὁλόκληρος ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ἀνάστατος καὶ ἀπέδειξε τοῦτο διὰ συγκεντρώσεων καὶ διαμαρτυριῶν τῶν Ἐπιμελητηρίων του. Καὶ θὰ πρέπει ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν λαὸν αὐτόν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§62Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἠκούσαμεν μετὰ μεγάλης προσοχῆς τὰ ὅσα εἴπατε. Θὰ ἤθελον, ὅμως, ἔστω καὶ διὰ τὴν Βουλήν, νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Αἱ ἀπόψεις σας εἶναι ἀξιολογώταται, ἠδικήσατε, ὅμως, ἕνα ἀξιόλογον τεχνικόν. Σεῖς εἶσθε τεχνικὸς καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ κάμητε αὐτό. Νομίζω, ὅτι τὸ ἦθος τοῦ ἀνδρός, διότι πρόκειται περὶ τοῦ κ. Λεμπέση, δὲν ἀξίζει αὐτῆς τῆς μεταχειρίσεως.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§64Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον, ἄλλωστε, ἀνέπτυξε τελείως ὁ κ. Κιτσίκης. Θὰ ὁμιλήσω μόνον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Ν. Διατάγματος. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέπραξε ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα σφάλματά της, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα ποὺ κυβερνᾷ τὴν χώραν. Ἔρχεται εἰς μίαν στιγμὴν πείνης καὶ δυστυχίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ δημιουργήσῃ, ἐν μέσῃ Δημοκρατίᾳ, προνομιούχους τάξεις, παραδίδουσα τὴν ἀστικὴν συγκοινωνίαν Θεσσαλονίκης, τῆς Πρωτευούσης τῆς Βορείου Ἑλλάδος, εἰς ὡρισμένα ἄτομα. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐπανάστασις τοῦ 1909 ἔγινε διὰ νὰ καταλύσῃ τοὺς κοτσαμπάσηδες καὶ τοὺς τσιφλικούχους, νὰ τοὺς καταρρίψῃ καὶ νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τὴν μέσην ἀστικὴν τάξιν, ἡ ὁποία ἐμεγάλωσε καὶ ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ προσπαθεῖ νὰ ἀνατρέψῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1909, προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ κοτσαμπάσηδες καὶ τσιφλικάδες τῶν πόλεων, διότι δὲν δύναται νὰ δημιουργήσῃ κοτσαμπάσηδες τῶν ἀγρῶν. Εἰς τὸν 20ὸν αἰῶνα, εἰς τὸν αἰῶνα τῆς Δημοκρατίας, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δίδωνται τοιαῦτα τεράστια προνόμια πλουτισμοῦ εἰς ὀλίγους ἀνθρώπους. Ἡ συγκοινωνία τῆς Θεσσαλονίκης, κύριε Πρόεδρε, ἀνήκει εἰς τὴν πόλιν, εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος παρέχει τοὺς δρόμους, τοὺς συντηρεῖ, τοὺς φωτίζει καὶ παρέχει ἐπὶ πλέον ὅλους τοὺς πελάτας τῶν λεωφορείων, τοὺς δημότας του. Καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ παραδίδει τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτὴν τοῦ Δήμου εἰς ὡρισμένα ἄτομα. Δὲν γνωρίζω ἐὰν καὶ νομικῶς ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ ἐὰν δύναται ὁ Δῆμος τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἀποζημίωσιν νὰ ζητήσῃ. Δὲν εἶμαι νομικός, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἔχει τοιοῦτον δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι αὐτὴ ἡ πρᾶξις αὐθαίρετος, εἶναι πρᾶξις δικτατορική, εἶναι παλαιοκομματικὴ πρᾶξις. Δὲν ἐπιτρέπεται τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὸν 20ὸν αἰῶνα διότι δίδεται ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι πάλιν οἱ κοτσαμπάσηδες, πάλιν οἱ τσιφλικάδες πρόκειται νὰ ἐπικρατήσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὰ σημειώνει αὐτὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὴν πρώτην στιγμὴν θὰ τὰ ἀνατρέψῃ, ὅπως τὰ ἀνέτρεψε τὸ 1909 καὶ ἐδημιούργησε τὴν Μεγάλην Ἑλλάδα. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν θὰ ἀναμετρήσῃ τὰς εὐθύνας του καὶ δὲν θελήσῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄθλιον αὐτὸ καὶ παλαιοκομματικὸν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ φέρῃ σάλον μόνον εἰς τὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ θὰ δημιουργήσῃ σκέψεις εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Συμπολίτευσις θὰ ἐξαρθῇ τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ θὰ συμπράξῃ εἰς τὴν ἀνατροπὴν τοῦ αὐθαιρέτου, τοῦ παλαιοκομματικοῦ, τοῦ φαυλοκρατικοῦ αὐτοῦ νομοθετικοῦ μέτρου. (Χειροκροτήματα).

§65Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. (Ἐν μέσῳ δημιουργηθέντος θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Χαβίνης. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§66Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Λυποῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, εἶναι τόσον ἐκνευρισμένος, ὥστε νὰ μεταχειρισθῇ φράσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Θὰ τοῦ ὑπενθυμίσω ὅτι ἐὰν ἐδόθησαν ἄδειαι εἰς ὡρισμένους ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ὠνόμασε κοτσαμπάσηδες, οἱ κοτσαμπάσηδες αὐτοὶ πάντως δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ἀλλ’ εἶναι κοτσαμπάσηδες, ἐὰν εἶναι, τοὺς ὁποίους ἐδημιούργησεν ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις (Χειροκροτήματα).

§67Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τώρα θὰ δημιουργηθοῦν.

§68Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία, ὅταν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ δημιουργήσῃ νέαν συγκοινωνίαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, μετὰ τὴν ἐξαγορὰν κατὰ τὸ 1940 τῆς Βελγικῆς Ἑταιρίας, ἔδωσε 235 ἀδείας εἰς κομματικούς της φίλους.

§69Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Στρᾶτος ἔδωσε ἀδείας.

§70Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι. Αἱ ἄδειαι ἐδόθησαν ἀπὸ τὸν κ. Μόδην, μὲ Γενικὸν Γραμματέα τὸν κ. Μπακατσέλον. Ἀπὸ τὸν κ. Μερεντίτην μὲ Γενικὸν Γραμματέα τὸν κ. Μπακατσέλον. Ἀπὸ τὸν κ. Δημάδην, μὲ Γενικὸν Γραμματέα τὸν κ. Τζηρίδην. Ἐγὼ εὕρηκα μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν εἶχε δημιουργήσει ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἤδη καλούμεθα τὰ νέα δεδομένα νὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν αὐτοί. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω οὔτε ἕνα ἀπὸ τοὺς λεωφορειούχους ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ παράταξίς σας, κύριε Χαβίνη, ἔδωσε τὰς ἀδείας. Ὅταν ὁμιλῆτε, λοιπόν, περὶ κοτσαμπάσηδων καὶ περὶ κομματισμοῦ ἀντὶ νὰ στρέφεσθε πρὸς τὰ ἐδῶ, νὰ στρέφεσθε πρὸς τὰ ἐκεῖ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων).

§71Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν ἐδόθησαν ἄδειαι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι τὸ δημιουργούμενον μονοπώλιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν. Δὲν ἐπιτρέπεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἐν μέσῃ Δημοκρατίᾳ, νὰ δημιουργοῦμεν ἀνθρώπους προνομιούχους. Καὶ αὐτοὶ τώρα δημιουργοῦνται, δὲν ὑπῆρχον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, δηλοῦμεν ὅτι εἰς πρώτην εὐκαιρίαν θὰ τὰ ἀνατρέψωμεν ὅλα, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐπιτρέπονται τοιαῦτα προνόμια νὰ δίδωνται κατὰ τοιοῦτον φαυλοκρατικὸν τρόπον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας ἔχει τὸν λόγον.

§73Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βέβαια ἄχαρι τὸ ἔργον τοῦ ὁμιλητοῦ, ὅταν διαβλέπῃ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ πείσῃ τοὺς ἔχοντας ἀντίθετον ἄποψιν. Καὶ εἶναι ἔργον πλέον ἄχαρι ὅταν διαβλέπῃ ὅτι ἡ ἐπιμονὴ καὶ ἡ ἀκαμψία τῆς ἀντιπάλου θέσεως δὲν ὀφείλεται μόνον εἰς πεπλανημένην γνώμην, ἀλλ’ εἰς ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα, ὡς καὶ ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων ἀνεφέρθησαν, ἔχουν σχέσιν μὲ κομματικοὺς ὑπολογισμούς. Τὸ θέμα τῶν συγκοινωνιῶν τῆς Θεσσαλονίκης ἔχει βεβαίως ἐξαντληθῆ καὶ δὲν θὰ καταπονήσω τὴν Βουλὴν μὲ μακρὰν ὁμιλίαν. Θὰ εἴπω ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἀκουσθοῦν, διότι μὲ τὸ Ν. Διάταγμα τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον ἔχει δημιουργηθῆ μία ἀδικία εἰς βάρος τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία ἀδικία πρόκειται νὰ ἔχῃ συνεπείας ὄχι διὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα, ἀλλὰ δι’ ὁλόκληρον 25ετίαν. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος θὰ ἤθελα νὰ ἐκφράσω μίαν ἀπορίαν, ὄχι μόνον ἰδικήν μου, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ ἀπορία αὐτὴ εἶναι διατί ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μὲ τόσον πεῖσμα ἐπιμένει νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἄνετον, εὐθηνὴν καὶ πολιτισμένην συγκοινωνίαν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Πρωτεύουσα ἔχει καὶ αὐτὴ ἀθλίαν συγκοινωνίαν ὅπως καὶ ἡ Θεσσαλονίκη. Ὅσοι ἐπισκέπτονται τὰ προάστια καὶ τὰς διαφόρους συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν, χωρὶς νὰ χρησιμοποιοῦν ἰδιωτικὰ μέσα, ἀλλὰ μὲ τὰ τρὰμ ἢ τὰ λεωφορεῖα αὐτοὶ βέβαια θὰ γνωρίζουν ὅτι ἡ συγκοινωνία τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι καθόλου εἰς καλυτέραν μοῖραν ἀπὸ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ κατάστασις τῶν πλείστων λεωφορείων τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι πραγματικὰ ἀθλιεστάτη καὶ — δύναμαι ἀδιστάκτως νὰ τὸ βεβαιώσω — ὄχι καλυτέρα τῶν τῆς Θεσσαλονίκης. Βέβαια, ὑπάρχει καὶ μία ἐξαίρεσις. Τὰ τρόλλεϋ. Ἀλλ’ ἀκριβῶς μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀπομακρύνεται κάθε ἐλπίδα νὰ ἀποκτήσῃ τρόλλεϋ καὶ ἡ Θεσσαλονίκη. Γιατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν φροντίζει νὰ δώσῃ πρῶτα στὴν Ἀθήνα τὴν ἄνετον, εὐθηνὴν καὶ ἐκσυγχρονισμένην συγκοινωνίαν, γιατὶ δὲν φροντίζει νὰ ἀπαλλάξῃ πρῶτον τοὺς Ἀθηναίους ἀπὸ τὸ μαρτύριον τῶν οὐρῶν ὑπὸ τοὺς ἀνέμους καὶ τὸν ἥλιον, κατὰ τὰς ὥρας τῶν αἰχμῶν τῆς κυκλοφορίας; Εἶναι πραγματικὴ ἡ φροντίδα της νὰ δώσῃ στὴν συμπρωτεύουσαν ἄνετον, εὐθηνὴν καὶ πολιτισμένην συγκοινωνίαν; Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα περισσότερον εἰλικρινεῖς. Ὁ Ὀργανισμὸς Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, δὲν γίνεται γιὰ νὰ δώσῃ ἀρτίαν, ἄνετον καὶ εὐθηνὴν συγκοινωνίαν, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ Κράτος ἀπὸ τὰ 10 ἑκατομμύρια ποὺ πληρώνει ἐτησίως διὰ τὰς ὑποχρεώσεις ποὺ ἀπέρρευσαν ἀπὸ τὴν κατάργησιν τῶν τροχιοδρόμων Θεσσαλονίκης καὶ διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἕνα κομματικὸν Ὀργανισμόν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ πραγματικοὶ λόγοι, ποὺ ὡδήγησαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαπράξῃ ἀπ’ τὴ μία μεριὰ μιὰ βαρυτάτη ἀδικία εἰς βάρος τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀφῄρεσε ἕνα προνόμιον χρονολογούμενον ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς Τουρκοκρατίας, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ νὰ δεσμεύσῃ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης ἐπὶ μίαν 30ετίαν στὴν πετρελαιοκίνηση μὲ ὅλας τὰς βλαβερὰς διὰ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν της συνεπείας.

§74Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερεν ὅτι ἐδόθησαν ἄδειαι ὅταν ἤμην Γενικὸς Γραμματεὺς Βορείου Ἑλλάδος, ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Πράγματι, ἐπὶ Κυβερνήσεως Ναυάρχου Βούλγαρη, πρὸς ἀντιμετώπισιν ἐκτάκτων συγκοινωνιακῶν ἀναγκῶν τῆς πόλεως, ἐδόθησαν ὡρισμέναι ἄδειαι, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 2576 τοῦ 1945 μὲ ὑποχρέωσιν κρατήσεως 7% ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος νὰ ἱδρυθῇ Ὀργανισμοῦ.

§75Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Βάσει τοῦ νόμου 186 ποὺ ἐψηφίσθη ἐπὶ Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων, κατηργήθη τὸ 7%. Συνεπῶς, καταπίπτει καὶ τὸ ἐπιχείρημα αὐτό.

§76Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ πρόβλημα τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν ἠμπορεῖ σὲ τελικὴ ἀνάλυση νὰ τὸ τοποθετήσῃ κανεὶς ἔχοντας ὑπ’ ὄψει τρεῖς βασικοὺς παράγοντας: 1) Τὴν συγκοινωνιακὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν. 2) Τὴν παραχώρησιν εἰς τοὺς Δήμους μιᾶς πηγῆς πόρων, ποὺ ἐκ τῆς φύσεώς των ἀνήκουν σ’ αὐτούς. 3) Τὴν ἐξασφάλισιν ὅλων τῶν ἐργαζομένων στὶς ἀστικὲς συγκοινωνίες (ὁδηγοὶ — ἰδιοκτῆται καὶ μὴ — εἰσπράκτορες, ἐλεγκταὶ κ.λ.π.). Καὶ ἀρχίζομεν ἀπὸ τὸν πρῶτον παράγοντα, τὸν παράγοντα δηλαδὴ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν πολιτῶν. Ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτή, γιὰ νὰ ἐξυπηρετοῦνται πραγματικὰ οἱ πολῖται, πρέπει ἡ συγκοινωνία νὰ ἔχῃ στὴν διάθεσίν της ἐπαρκῆ εἰς ἀριθμόν, καθαρά, καλῶς συντηρούμενα συγκοινωνιακὰ μέσα καὶ ἡ πυκνότης τῶν δρομολογίων νὰ ἀντισταθμίζῃ ἱκανοποιητικὰ τὰς ὥρας αἰχμῶν. Πράγματι, ἡ πυκνότης τῶν δρομολογίων πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρα κατὰ τὰς ὥρας αἰχμῶν, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ ἐλαττωθῇ κἄπως κατὰ τὰς ἄλλας ὥρας, ὁπότε κυκλοφοροῦν οἱ ἔχοντες ὁπωσδήποτε ἄνεσιν χρόνου ἐπιβάται. Αἱ δύο, ὅμως, αὐταὶ προϋποθέσεις τῆς πραγματικῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν πολιτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν, ὅταν ἡ κοινωνικὴ λειτουργία τῆς συγκοινωνίας εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ἐπιχειρηματιῶν ἐπιδιωκόντων ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλύτερον κέρδος. Ἀκόμη δὲ ὀλιγώτερον εἶναι δυνατὴ ἡ πραγματικὴ συγκοινωνιακὴ ἐξυπηρέτησις, ὅταν εἰς τοὺς ἐπιχειρηματίας τὸ προνόμιον τῆς συγκοινωνίας κατοχυρώνεται νομοθετικῶς διὰ μακρὸν χρονικὸν διάστημα Ἔρχομαι εἰς τὸν δεύτερον παράγοντα. Τὴν παραχώρηση στοὺς Δήμους μιᾶς πηγῆς πόρων, ποὺ ἐκ τῆς φύσεώς των ἀνήκουν σ’ αὐτούς. Κύριοι βουλευταί, ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης εἶχε παλαιόθεν πόρους καὶ ἀπὸ τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας καὶ ἀπὸ τὴν ὕδρευσιν καὶ ἀπὸ τὸν φωτισμόν. Καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι, ἂν διετηρεῖτο τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο θὰ εἶχεν ὑπεραρκετοὺς πόρους διὰ νὰ διαμορφωθῇ εἰς μίαν πραγματικῶς εὐρωπαϊκὴν πόλιν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Τὸ Κράτος, ὅμως, ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης τοὺς πόρους καὶ τῶν τριῶν αὐτῶν προσοδοφόρων λειτουργιῶν. Ἐδῶ ἔγινεν ἐκεῖνο ποὺ περιέχει τὸ γνωστὸ ρητὸ τοῦ Εὐαγγελίου: «Διένειμαν τὰ ἱμάτιά του καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμὸν αὐτοῦ ἔβαλον κλῆρον». Ἔτσι τὸ Κράτος τὴν μὲν ὕδρευσιν παρέδωσεν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ὑδρεύσεως, Ὀργανισμὸν Δημοσίου Δικαίου, τὸν δὲ φωτισμὸν παρέδωκεν εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ἐνῷ θὰ ἠδύνατο νὰ ἀφήσῃ τὴν διανομὴν εἰς τὸν Δῆμον. Τὰς ἀστικάς, τέλος, συγκοινωνίας, παραδίδει ἀντὶ πινακίου φακῆς, εἰς ἰδιώτας ἐπιχειρηματίας. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῶν πέριξ Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Εἶναι δίκαιον, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὀρθόν, εἶναι, διὰ τὴν σημερινὴν ἱστορικὴν στιγμὴν καὶ ὠφέλιμον νὰ βοηθηθοῦν, νὰ ὑποστηριχθοῦν αἱ ἰδιωτικαὶ πρωτοβουλίαι καὶ τὸ ἰδιωτικὸν δαιμόνιον, διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐπιχειρήσεων, διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανιῶν, ποὺ πρόκειται νὰ ἀξιοποιήσουν τὰς πλουτοπαραγωγικὰς πηγὰς τῆς χώρας μας. Νὰ ἀξιοποιήσουν τὸν ἐπίγειον καὶ τὸν ὑπόγειον πλοῦτον τοῦ ἐδάφους μας. Ἀλλὰ ἡ ὕδρευσις, ἡ διανομὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι δὲν εἶναι ἐπιχειρήσεις ἐμπορικαὶ ἢ βιομηχανικαί, ἀλλὰ ἁπλῶς κοινωνικαὶ λειτουργίαι. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμε σ’ ἕνα ἐπιχειρηματία νὰ ἀναλάβῃ νὰ ἐκτελέσῃ ἕνα ἔργον ὑδρεύσεως ἑνὸς χωρίου, μιᾶς κωμοπόλεως, μιᾶς πόλεως πρὸς κερδοσκοπικὴν ἐκμετάλλευσιν; Εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀναθέσωμεν τὴν διανομὴν τοῦ παραγομένου ὑπὸ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τῆς Δ.Ε.Η. ρεύματος, εἰς ἐπιχειρηματίας, διὰ νὰ ἀποκομίσουν κέρδη ἐκ τῆς διανομῆς του εἰς τοὺς κατοίκους τῶν πόλεων; Ὁμοίως, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ παραδώσωμεν τὴν ἐπίσης κοινωνικὴν λειτουργίαν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις, κατοχυρουμένας νομοθετικῶς. Ἠθέλησαν, ὡρισμένοι συνάδελφοι, νὰ ἐξομοιώσουν τοὺς λεωφορειούχους τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν μὲ τοὺς ἐπιχειρηματίας βιομηχανικῶν ἢ ἄλλων ἐπιχειρήσεων. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ παρομοίωσις αὐτὴ εἶναι κατὰ βάσιν ἐσφαλμένη, εἶναι ἀτυχής. Ὁ βιομήχανος καταβάλλει τεράστια κεφάλαια, ἀντιμετωπίζει τὸν συναγωνισμὸν καὶ τῶν ἄλλων βιομηχάνων τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διαθέτει ὁ ἴδιος τεραστίας γνώσεις, προσωπικὴν πεῖραν καὶ ἐργασίαν εἰς τὴν ἐπιχείρησίν του. Ὁ λεωφορειοῦχος ἀντίθετα, μὲ τὴν ὕπαρξιν τῶν Κ.Τ. Ε.Λ., δὲν καταβάλλει παρὰ ἕνα μονάχα κόπον: Νὰ εἰσπράττῃ μηνιαίως τὸ ἀνῆκον εἰς αὐτὸν μερίδιον τῶν κερδῶν. (Λεωφορειοῦχοι, γυναῖκες, κληρονόμοι ἀποθανόντος λεωφορειούχου κάτοικοι Ἀθηνῶν, ἀκόμη καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ). Θὰ ἤθελον, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας καὶ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σημαντικοῦ γεγονότος: Ἐπὶ τῆς καταστάσεως, δηλαδή, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ὅλαι ἀνεξαιρέτως αἱ πόλεις τῆς Πατρίδος μας, μηδὲ τῆς Πρωτευούσης ἐξαιρουμένης. Ἐκτὸς τῆς ἀναρχίας, ὡς πρὸς τοὺς κανόνας καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς πολεοδομικῆς ἡ ἐν γένει κατάστασις τῶν πόλεων εἶναι ἀθλιεστάτη ἀπὸ πᾶσαν ἄποψιν. Τὰ ὁδικὰ δίκτυα ἐξαιρέσει ὡρισμένων κεντρικῶν ἀρτηριῶν, εὑρίσκονται εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν καὶ μὲ τὴν πρώτην βροχὴν πλημμυρίζουν ἀπὸ λάσπη καὶ παντὸς εἴδους φερτὰς ὕλας, ποὺ ξηραίνονται κατόπιν καὶ μεταβάλλονται σὲ σκόνι, τὴν ὁποίαν ἀναπνέουν καὶ οἱ κεντρικώτεροι δρόμοι. Ὁ φωτισμὸς εἶναι ἀναιμικός, πτωχός. Πάρκα, παιδικοὶ σταθμοί, κέντρα πολιτισμοῦ καὶ ψυχαγωγίας, βιβλιοθῆκαι, λουτρὰ διὰ τὰς λαϊκὰς καὶ ἐργατικὰς τάξεις δὲν ὑπάρχουν. Ἡ καθαριότης, τέλος, τῶν πόλεων, ὑστερεῖ. Γενικὰ ἡ εἰκὼν τῶν πόλεων εἶναι εἰκὼν καθυστερημένης χώρας, στὴν ὁποίαν δὲν εἰσέδυσεν ὁ σύγχρονος πολιτισμός. Ὀφείλεται μήπως ἡ κατάστασις αὐτὴ στὸ ὅτι ἐκ φύσεως ὁ Ἕλλην δὲν τρέφει μεγάλην ἀγάπην στὰ ἀγαθὰ αὐτὰ τοῦ πολιτισμοῦ, ποὺ ὀμορφαίνουν καὶ κάμνουν ἄνετον, πρόσχαρον καὶ πολιτισμένην τὴν ζωὴν εἰς τὰς πόλεις τῶν προηγμένων χωρῶν; Θὰ ἦτο προσβολὴ καὶ ὕβρις μία τοιαύτη ἀντίληψις, μία τοιαύτη γνώμη. Ἡ οἰκτρὰ κατάστασις τῶν πόλεών μας, λόγῳ τῶν ἐλλείψεων ποὺ ἀνεφέραμεν πάρα πάνω, ὀφείλεται κυρίως στὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Αὐτοδιοίκησις δὲν εἶχε ποτὲ τοὺς πόρους καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τοιαῦτα ἔργα πολιτισμοῦ. Καὶ ὅμως, οἱ μόνοι πόροι ποὺ φυσιολογικὰ ἀνήκουν στὴν Αὐτοδιοίκησιν καὶ τοὺς ὁποίους αὕτη δύναται νὰ ἀντλῇ χωρὶς νὰ δυσανασχετῇ ὁ καταβάλλων αὐτοὺς πολίτης, εἶναι οἱ πόροι ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὰς τρεῖς φυσιολογικάς, θὰ ἔλεγα, λειτουργίας τοῦ ὀργανισμοῦ, ποὺ λέγεται πόλις: Ἀπὸ τὴν ὕδρευσιν, τὸν φωτισμὸν καὶ τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας. Κάθε ἄλλη ἐπιβάρυνσις τῶν πολιτῶν πρὸς δημιουργίαν πόρων γιὰ ἔργα πολιτισμοῦ εἶναι δυσβάστακτος καὶ ἀπραγματοποίητος. Ἂν θέλωμεν, λοιπόν, νὰ ἐκσυγχρονίσωμεν τὰς πόλεις μας, κύριοι συνάδελφοι, τὰς τρεῖς αὐτὰς λειτουργίας πρέπει νὰ τείνωμεν νὰ τὰς ἀναθέσωμεν, ὅπως τοῦτο συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς εὐρωπαϊκὰς πόλεις, εἰς Ὀργανισμοὺς Κοινῆς Ὠφελείας, μὲ ὑπεροχὴν συμμετοχῆς τῆς Αὐτοδιοικήσεως. Εἰς τὴν προκειμένην, ὅμως, περίπτωσιν τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ἡ Βουλὴ θὰ ἐπισφραγίσῃ μίαν κατάφωρον ἀδικίαν εἰς βάρος τοῦ Δήμου καὶ τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης: Θὰ νομιμοποιήσῃ τὴν ἄδικον ἀπαλλοτρίωσιν καὶ τῆς τελευταίας λειτουργίας, τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας, ὑπὲρ μιᾶς τάξεως ἑτεροκλήτων ἐπιχειρηματιῶν, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ παρουσιάσουν τὴν ἐξαιρετικὴν εὔνοιαν ἀποσπάσεως μιᾶς ἢ καὶ δύο προσοδοφόρων ἀδειῶν κυκλοφορίας ὡς μεγάλην θυσίαν ὑπὲρ τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης! Ἐρχόμεθα, τέλος, εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ τρίτου παράγοντος, ποὺ ἀφορᾷ τοὺς ἤδη ἐργαζομένους καὶ τοὺς ἀσχολουμένους μὲ τὴν λεωφορειακὴν συγκοινωνίαν τῆς Θεσσαλονίκης. Οὐδεὶς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀγνοήσῃ ἢ νὰ μὴ ἐκτιμήσῃ δεόντως τὴν συμβολὴν τῶν αὐτοκινητιστῶν, ποὺ καὶ προπολεμικὰ καὶ μέχρι σήμερον, σκυμμένοι ἐπάνω στὸ τιμόνι τοῦ λεωφορείου, ἀπὸ τὰ βαθειὰ χαράματα μέχρι πολὺ ἀργὰ τὴ νύκτα, ὅταν οἱ πλεῖστοι κάτοικοι τῶν πόλεων ἀναπαύωνται, ἐξυπηρετοῦν εὐσυνείδητα τὰς συγκοινωνιακὰς ἀνάγκας τῶν πολιτῶν. Αὐτῶν ἡ κοινωνικὴ προσφορά, ἡ ἐργασία καὶ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν μικτῆς δημοτικῆς ἐπιχειρήσεως, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν Ὀργανισμοῦ Κοινῆς Ὠφελείας, εἶναι ἀπαραίτητη. Δὲν πρόκειται, ὅμως, περὶ αὐτῶν ἀλλὰ περὶ τῶν διαφόρων παντὸς ἐπαγγέλματος ἢ καὶ ἄνευ ἐπαγγέλματος ἰδιοκτητῶν λεωφορείων, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται ἀκριβῶς νὰ ἐπιτύχουν τὴν νομοθετικὴν κατοχύρωσιν τοῦ μονοπωλίου, τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται νὰ σφετερισθοῦν τὸ προνόμιον ποὺ εἶχεν ὁ Δῆμος καὶ ἔτσι νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ εἰσπράττουν ἀσφαλῶς, ἀκινδύνως καὶ ἀκόπως ἕνα μηνιαῖον εἰσόδημα τεραστίως δυσανάλογον πρὸς τὴν ἐκ 200 περίπου χιλιάδων δραχμῶν ἀξίαν τοῦ λεωφορείου των. Καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἐδῶ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν: Ὡρισμένοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἔπλεξαν τὸ ἐγκώμιον τῶν αὐτοκινητιστῶν γενικά. Εἷς μάλιστα συνάδελφος, τῆς Θεσσαλονίκης τοὺς ἀπένειμε καὶ τὸν τίτλον τοῦ ἥρωος. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ κομματικὴ ἀφοσίωσις εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν σύγχυσιν τῶν ἐννοιῶν τῶν λέξεων. Ὅσοι ἐργάζονται στὸ αὐτοκίνητο εἶναι βεβαίως ἄξιοι πάσης τιμῆς παραγωγικὰ μέλη τῆς κοινωνίας, ὅπως ὅλοι οἱ ἐργαζόμενοι καὶ προσφέροντες. Ἀλλὰ ὅταν ἡ ἀπόκτησις μιᾶς ἀδείας ἀστικοῦ λεωφορείου, ἀποτελῇ ἕνα μεγάλο ρουσφέτι καὶ ἐκτιμᾶται σήμερα μὲ ἕνα ποσὸν τῆς τάξεως τῶν (1.000) χιλίων περίπου λιρῶν, καὶ ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ διαβιοῖ κανεὶς ἀκόμη καὶ στὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ εἶναι συγχρόνως ἰδιοκτήτης ἢ μέτοχος λεωφορείου, νομίζω, ὅτι πάει πολὺ μακρυὰ νὰ τὸν ἀποκαλοῦμε καὶ ἥρωα, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι παρὰ σφετεριστὴς ἑνὸς προνομίου, ποὺ φυσιολογικὰ ἀνήκει ἢ στὸ Κράτος ἢ στὴν Αὐτοδιοίκησιν. Θὰ ἤθελα, πρὶν τελειώσω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις εἰς ὅσα ὡρισμένοι προλαλήσαντες συνάδελφοι ἐξέθεσαν ἐνώπιόν μας. 1) Ἐλέχθη ἀπὸ συνάδελφον, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν γενομένην σύσκεψιν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἔταξε προθεσμίαν ἑνὸς μηνὸς γιὰ τὴν ἀπάντησιν στὴν πρότασίν του νὰ ἀναλάβῃ ὁ Δῆμος τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι τὴν ἀπάντησιν ἐζήτησε κατὰ τὴν ἰδίαν ἑσπέραν τῆς συσκέψεως, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἦτο εἰς θέσιν ὁ Δῆμος νὰ τοῦ τὴν δώσῃ. 2) Ἐλέχθη ἀπὸ συνάδελφον, ὅτι ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης θὰ λαμβάνῃ 10% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων τοῦ Ὀργανισμοῦ. Αὐτὸ δὲν ἀνταποκρίνεται στὰ πράγματα. Ἡ συμμετοχὴ τοῦ Δήμου θὰ πραγματοποιηθῇ, ἀφοῦ πρῶτον φορολογήσωμεν τοὺς πολίτας μὲ 10 λεπτὰ ἐπὶ πλέον τῆς σημερινῆς τιμῆς τοῦ εἰσιτηρίου. Αὐτό, λοιπόν, τὸ πρόσθετο δεκάλεπτο ἐπὶ ἑκάστου εἰσιτηρίου, θὰ περιέλθῃ εἰς τὸν Δῆμον. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἀποτελεῖ 10% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ τὴν αὔξησιν αὐτὴν τὰ εἰσιτήρια θὰ γίνουν 1,10, 1,50, 1,80 καὶ 2 δραχμὰς ἕκαστον ἀναλόγως τῆς γραμμῆς. Συνεπῶς δὲν πρόκειται περὶ 10%, ἀλλὰ 5–6%. Ἔπειτα, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐρωτήσω, ποία ἐγγύησις ὑπάρχει, ὥστε ὁ Δῆμος νὰ τελῇ ἐν γνώσει τοῦ ἀκριβοῦς ποσοῦ, ποὺ πράγματι συγκεντρώνεται ἀπὸ τὸ ἐπιπρόσθετο αὐτὸ δεκάλεπτο; Ἡ ἐπιμονὴ τῶν ὑποστηρικτῶν τοῦ νομοσχεδίου νὰ μὴ γίνῃ δεκτὸς οὔτε εἷς ἀντιπρόσωπος τοῦ Δήμου εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀφήνει βάσιμον ἔδαφος διὰ τοιαύτας ἀμφιβολίας. Τέλος, τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν διαχειρίζεται ἐλευθέρως ὁ Δῆμος, ἀλλὰ κατατίθεται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ ὁ Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων ἀποφασίζει περὶ τῆς διαθέσεώς του. 3) Ἐλέχθη ἀπὸ συνάδελφον, ἐπίσης, ὅτι ἀπεστάλησαν τηλεγραφήματα τῶν τροχιοδρομικῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι οἱ τροχιοδρομικοὶ εἶναι εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω, ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ σκεφθῇ κανεὶς πόσον ἠμπορεῖ νὰ εἶναι εὐχαριστημένοι οἱ ἐργαζόμενοι, ὅταν βλέπουν νὰ καταργῆται ἡ ἐπιχείρησις, στὴν ὁποίαν ἐργάζονται καὶ δὲν γνωρίζουν, ἂν θὰ ἐξεύρουν ἐργασίαν εἰς ἄλλας, ποὺ πρόκειται νὰ ἱδρυθοῦν. 4. Τέλος, ἐλέχθη ἀπὸ ἔνθερμον ὑποστηρικτὴν τοῦ ἱδρυομένου Ὀργανισμοῦ κ. συνάδελφον, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ συζητούμενον Ν. Διάταγμα, διότι δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ψωμὶ ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἐργάζονται γιὰ νὰ τὸ δώσουμε σὲ ἄλλους. Νομίζω, ὅτι εἶναι λίαν ἀτυχὴς ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, διότι κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν προέβαλε τοιαύτην ἀντικοινωνικὴν θέσιν. Ἀντίθετα, ὁ ἱδρυόμενος Ὀργανισμὸς πάει νὰ προστατεύσῃ ἀκριβῶς ἐκείνους ποὺ δὲν ἐργάζονται. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ διαφεύγῃ ἀπὸ τὴν προσοχή μας, ὅτι διερχόμεθα μίαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει πάρα πολὺ ἀμβλυνθῆ ὁ σεβασμὸς τοῦ ἀτόμου πρὸς τὸ γενικόν, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ συνόλου καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ προσπάθεια γιὰ τὴν ἄνευ ὁρίων ἀπόκτησιν κέρδους δὲν γνωρίζει δυστυχῶς κανενὸς εἴδους δισταγμούς. Ἡ νομοθετικὴ κατοχύρωσις γιὰ μιὰ τριακονταετία τοῦ προνομίου τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης καὶ ἡ παραχώρησις τοῦ προνομίου αὐτοῦ στὴν ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησι τοῦ Ὀργανισμοῦ, ποὺ ἱδρύει τὸ παρὸν Ν. Δ., ὄχι μόνον δὲν πρόκειται νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλ’ ἀντίθετα θὰ τὸ καταστήσῃ στάσιμο καὶ θὰ ἐπισωρεύσῃ πολλὰ δεινὰ καὶ ταλαιπωρίας εἰς τοὺς πολίτας τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ ψήφισις τοῦ Ν. Διατάγματος αὐτοῦ θὰ παραδώσῃ γιὰ μιὰ τριακονταετία τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης εἰς μίαν Ἑλληνικὴν Πάουερ καὶ εἰς τὴν πετρελαιοκίνησιν μὲ ὅλας τὰς ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος συνεπείας διὰ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν της, ἀπὸ τὴν συνεχῆ δηλαδὴ εἰσπνοὴν τῶν ἐπιβλαβῶν ἀναθυμιάσεων καὶ τῶν καυσαερίων. Ἡμεῖς δὲν πρόκειται μὲ τὴν ψῆφον μας νὰ συντελέσωμεν εἰς τοιαύτην καταδίκην. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προκειμένου νὰ καταρτίσω τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Παιδείας διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἔχει λάβει ἀπόφασιν, διεπίστωσα ὅτι ἡ ἀπόφασις αὑτὴ δὲν ἔχει ἀναγραφῆ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ ἐπιτραπῇ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει τὴν κατάρτισιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Παιδείας διὰ νὰ ἠμπορέσω αὔριον νὰ ἀνακοινώσω τὴν κατάρτισιν αὑτῆς. Σᾶς ζητῶ συγγνώμην, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως.

§78ΑΠΑΝΤΕΣ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Λαυρεντίδης).

§80Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης θὰ παραδοθῇ μόνον διὰ 26 ἔτη εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν λεωφορειούχων. Θὰ παραδοθῇ διὰ 54 ἔτη. Διότι, μετὰ 5 ἔτη, τὸ 1962, θὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἀντικατάστασις τῶν λεωφορείων. Μετὰ παρέλευσιν 15ετίας θὰ γίνῃ ἡ δευτέρα ἀντικατάστασις. Ἕως τότε θὰ ἔχῃ γίνει ἀπόσβεσις τῆς ἀξίας μόνον κατὰ τὸ ¼. Συνεπῶς τὸ 1980 ποὺ θὰ λήξῃ ἡ 24ετία, θὰ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου πρὸς ἀπόσβεσιν τῶν ¾ τῆς ἀξίας 400 λεωφορείων, δηλαδὴ ὑποχρέωσις 150–180 ἑκατομ. δραχμῶν. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει προοπτικὴ ἐξαγορᾶς τῶν συγκοινωνιῶν μετὰ παρέλευσιν 24ετίας, ἀλλὰ μετὰ παρέλευσιν 50ετίας.

§81Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Λέγετε ἀνακρίβειας.

§82Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Ἐγίνατε πολὺ ὀχληρός, κύριε συνάδελφε. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§83Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν εἶναι παρόντες καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει πράγματι ἔλλειψις ἀπαρτίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.50′ μ. μ.)