1957.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 37η

ΤΕΤΑΡΤΗ 11 Δεκεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι βουλευταί, μὲ θλῖψιν ἀγγέλλω ὑμῖν τὸν ἐπισυμβάντα θάνατον τοῦ πρώην βουλευτοῦ καὶ Ὑπουργοῦ Στρατηγοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα. Οὗτος ἠκολούθησεν ἀπὸ νεαρᾶς ἡλικίας τὸ στρατιωτικὸν στάδιον καὶ ταχέως ἀνῆλθεν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν. Κατὰ τὴν κατοχὴν ἵδρυσε καὶ ἐγένετο Ἀρχηγὸς τοῦ ΕΔΕΣ καὶ τῶν Ἐθνικῶν Ὁμάδων Ἑλλήνων Ἀνταρτῶν, αἵτινες τόσον ἱστορικὸν ρόλον διεδραμάτισαν κατὰ τὴν θλιβερὰν ἐκείνην ἐποχὴν τῆς δουλείας. Αἱ πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίαι του αὗται ἀνεγνωρίσθησαν καὶ ὑπὸ τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἀνεμίχθη εἰς τὴν ἐνεργὸν πολιτικήν, ἱδρύσας τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα. Ἐξελέγη δὶς βουλευτὴς καὶ ἐχρημάτισε δὶς Ὑπουργός, ἰδιωτεύσας ἀπὸ τοῦ 1952 μέχρι τοῦ θανάτου του. Ὁ πολυσχιδὴς καὶ πολυκύμαντος βίος του θὰ ἀπασχολήσῃ ἰδιαιτέρως τὸν Ἱστορικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, ἔχει τὸν λόγον.

§2Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. (Ὑφυπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργ.). Ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμῶσα τὰς πολυσχιδεῖς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας τοῦ ἐκλιπόντος Στρατηγοῦ Ζέρβα, καὶ τὰς προσφερθείσας ἐθνικὰς ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα, συμμετέχει εἰς τὸ πένθος ἐπὶ τῷ θανάτῳ του καὶ ἀπευθύνει θερμὰ συλλυπητήρια εἰς τὴν οἰκογένειάν του.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§4Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν εἰλικρινῆ θλῖψιν ὅλων μας, διὰ τὴν ἀπώλειαν ἑνὸς γενναίου στρατιώτου καὶ ἑνὸς παλαιοῦ φίλου καὶ στελέχους τοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἔπαιξε σπουδαιότατον ρόλον εἰς ὅλας τὰς πολιτικὰς καὶ στρατιωτικὰς κρίσεις τῶν τελευταίων ἐτῶν. Θὰ παρεκάλουν νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Χούταν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν εἷς ἐκ τῶν στενῶν του συνεργατῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς, διὰ νὰ εἴπῃ σχετικῶς ὀλίγα λόγια.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ κ. Χούτας καὶ θὰ λάβῃ τὸν λόγον μὲ τὴν σειράν του. Ὁ κ. Α. Γιαννόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§6Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ Κόμμα τῆς ΕΠΕΚ δοκιμάζει βαθεῖαν θλῖψιν διὰ τὸν θάνατον ἑνὸς γενναίου στρατιώτου, ἑνὸς ἱκανωτάτου, ὁ ὁποῖος προσέφερε πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα. Διεκρίθη διὰ τὰς ἱκανότητάς του τὰς στρατιωτικάς. Εἰς τὸ πεδίον τῶν μαχῶν ἐπέδειξεν γενναιότητα καὶ ἱκανότητα καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τὸ 1917 εἰς ἡλικίαν 26 ἐτῶν, ἔλαβε τὸν βαθμὸν τοῦ Ταγματάρχου. Διεδραμάτισε ρόλον σημαντικὸν εἰς κάθε περίστασιν. Ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ ΕΔΕΣ κατεπολέμησε τὸν κατακτητὴν καὶ συνέβαλεν ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών του εἰς τὴν ἧτταν τοῦ κατακτητοῦ καὶ τὴν ταχυτέραν ἀπελευθέρωσιν τῆς Πατρίδος. Οἱ συμπολεμισταί του θρηνοῦν διὰ τὸν θάνατον τοῦ γενναίου Ἀρχηγοῦ καὶ ὁ λαὸς συμμερίζεται τὴν θλῖψιν των διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ πραγματικοῦ πατριώτου. Ἡ ἱστορία θὰ τοῦ ἀναγνωρίσῃ τὰς πρὸς τὴν Πατρίδα ὑπηρεσίας του.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§8Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ μέρους τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἐκφράζω καὶ ἐγὼ τὰ συλλυπητήρια πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἐκλιπόντος Στρατηγοῦ Ζέρβα. Αἱ ὑπηρεσίαι του πρὸς τὴν Πατρίδα ὑπῆρξαν ἀξιόλογοι, πάντοτε ὑπῆρξεν ἕνας γενναῖος στρατιώτης διὰ τὴν Πατρίδα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§10Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡμεῖς, ἐκ μέρους τῆς παρατάξεως τῆς Ε.Δ.Α., ὀφείλομεν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν λύπην μας, διὰ τὸν θάνατον τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα. Ταῦτα, ἀνεξαρτήτως τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ Στρατηγὸς κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, καὶ μὲ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις ἀπὸ ὁποιονδήποτε ἔγινεν, ἐφ’ ὅσον ἔχῃ χαρακτηρισθῆ ἀντίστασις κατὰ τοῦ κατακτητοῦ εἶναι καιρὸς καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρίζεται, εἶναι καιρὸς καὶ πρέπει ὅ,τι ἐχώρισε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὰς διαφόρους πολιτικὰς παρατάξεις, νὰ λησμονηθῇ, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ τὸ Ἔθνος ἡνωμένον νὰ συνεχίσῃ ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα ἠγωνίσθησαν οἱ ἄλλοι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραγκιόζης, ἔχει τὸ λόγον.

§12Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Καὶ τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων λυπεῖται διὰ τὴν ἀπώλειαν ἑνὸς πατριώτου, καὶ ἑνὸς Στρατηγοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ἐκφράζει τὴν λύπην μου πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἐκλιπόντος.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀνεξάρτητος βουλευτὴς κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§14Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὸν θάνατον τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, σβύνει μία ἡρωϊκὴ ζωή. Ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὸ θρυλικὸν Σύνταγμα 3)40 τῶν Εὐζώνων τῆς Ἄρτης, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Ἀρχηγίαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Προσέφερε μὲ τὸ κίνημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν ὁ Ἀρχηγὸς καὶ δημιουργός, προσέφερε τεραστίας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ συνέβαλεν εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Πατρίδος μας. Ὁ λαὸς τῆς Ἄρτης, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε γέννημα καὶ θρέμμα, μὲ ἄφατον θλῖψιν ἐπληροφορήθη τὸ ἄγγελμα τοῦ θανάτου του. Ἐκφράζω καὶ ἐγώ, ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ τῆς Ἄρτης, τὰ θερμὰ συλλυπητήρια πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καρατζένης, ἔχει τὸν λόγον.

§16Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. Ὅταν χθὲς ἤνοιγε ἕνας τάφος διὰ νὰ δεχθῇ τὸν Στρατηγὸν Ζέρβαν, ταυτόχρονα καὶ ἡ Ἱστορία ἤνοιγε τὰς πύλας της διὰ νὰ εἰσέλθῃ ἕνας φλογερὸς Ἕλλην πατριώτης. Τὴν στιγμὴν δὲ αὐτήν, ὅπου τὰ πάθη σιγοῦν καὶ αἱ πολιτικαὶ ἀντιθέσεις ἀμβλύνονται καὶ ἡ ἀνθρωπίνη ὕπαρξις ἐξαίρεται ὑπεράνω ἀνθρωπίνων ἀδυναμιῶν, πιστεύω ὅτι ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἐχθροὺς καὶ φίλους — διότι ἴσως ὁ Ζέρβας, πολιτευθείς, νὰ ἀπέκτησε καὶ ἐχθροὺς — θὰ ὁμολογηθῇ καὶ θὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι κατέλιπε τεράστιον ἐθνικὸν ἔργον. Ἦτο χαρακτὴρ ἐπαναστατικός. Ἦτο, ὅμως, τελείως ἄκακος καὶ ἀγαθῆς διαθέσεως. Ὁ ἐπαναστατικὸς αὐτὸς χαρακτήρ του ἴσως εἰς εἰρηνικὰς περιόδους, εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις, νὰ ἔβλαπτε. Ὅταν, ὅμως, τὸ Ἔθνος κατέκειτο καθημαγμένον καὶ ἡ Πατρὶς τραυματισμένη ἀπὸ τοὺς εἰσβολεῖς, ὁ ἐπαναστατικὸς αὐτὸς χαρακτὴρ ἀπέβη κατ’ ἐξοχὴν χρήσιμος παραστάτης τοῦ Ἔθνους. Μαζὶ μὲ αὐτὸν καὶ πολλοὶ ἄλλοι Ἕλληνες πατριῶται πολλαπλᾶς ὑπηρεσίας κατὰ τὴν κατοχὴν προσέφερον εἰς τὴν Πατρίδα. Ἀλλὰ μεταξὺ ὅλων αὐτῶν, ὁ Ζέρβας ὑπῆρξεν ὁ πρῶτος, ὁ Ζέρβας ὑπῆρξεν ὁ ἕνας. Ἡ ἐπαναστατική του ψυχὴ κατὰ τοὺς χρόνους τῆς κατοχῆς βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὸν ἐχθρικὸν ζυγόν. Μὲ μίαν ὁμάδα εὐαρίθμων φίλων του, συνέπηξε τὴν πρώτην ὁμάδα τῶν Ἑλλήνων Ἀνταρτῶν εἰς τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν τῆς Ἠπείρου. Ἐκεῖ ἀνεδείχθη, ἐκεῖ ἠνδρώθη, ἐκεῖ ἔδωσε τὰς μεγαλυτέρας μάχας ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν. Ἀπὸ ἐκεῖ κατώρθωσε τὸ κίνημά του νὰ ἐξαπλωθῇ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἐάν, ὅμως, δὲν ἔφθασε μέχρι τῶν ἐσχατιῶν αὐτῆς, ἡ φωνή του ὡς ἐγερτήριον σάλπισμα ἐθνικῆς ἀντιστάσεως ἔφθασε παντοῦ. Σήμερον ὁ Ζέρβας παραδίδεται εἰς τὴν ἱστορίαν. Ὡς στρατιώτης καὶ ὡς Ἕλλην ἐξεπλήρωσε πλήρως τὸ καθῆκόν του.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἰωάννου, ἔχει τὸν λόγον.

§18Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Χρέος τιμῆς καὶ ὑψηλὸν καθῆκον μοῦ ἐπέβαλον νὰ λάβω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, ἵνα ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ἀλλὰ καὶ ἰδιαιτέρως ὡς ἀγωνιστὴς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ἀναφερθῶ δι’ ὀλίγων εἰς τὴν δρᾶσιν τοῦ ἐκλιπόντος γενναίου Στρατηγοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα, Ἀρχηγοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Δικαίως ὁ προλαλήσας ἐμοῦ συνάδελφος κ. Καρατζένης, ἐξῆρε τὸ ὅλον ἔργον του καὶ ἀκόμη δικαιότερον διότι ἐσημείωσε μὲ ζωηρὰς ἐκφράσεις τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸ Ἔθνος κατὰ τὸ διάστημα τῆς τριπλῆς κατοχῆς. Ἡμεῖς, ὅσοι ἐζήσαμεν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐγνωρίσαμεν τὸν ἄφθαστον ἡρωϊσμόν του ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγάπην πρὸς τὴν Πατρίδα. Ὁ Στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας ἐβοήθησε ἀποτελεσματικῶς τὸ Ἔθνος, ἀπετέλεσε τὴν συνισταμένην ὅλων τῶν Ἑλλήνων τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ποὺ ἠγωνίζοντο ἐναντίον πολλῶν ἐχθρῶν καὶ ἐκράτησε τὴν γαλανόλευκον ὑψηλὰ ὅπως οἱ πρόγονοί του Σουλιῶται. Τὸ Ἔθνος ὀφείλει πολλὰ διὰ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα εἰς τὴν Πατρίδα. Ἡμεῖς οἱ ἀγωνισταί του αἰσθανόμεθα ἰδιαιτέραν ὑπερηφάνειαν διὰ τὸ ὅλον ἐθνικόν του ἔργον καὶ ὑποσχόμεθα εἰς περίπτωσιν ἐθνικῆς ἀνάγκης μὲ σύμβολον τὸ φωτεινόν του παράδειγμα, νὰ συνεχίσωμεν μὲ αὐτοθυσίαν εἰς τὴν Κύπρον, εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον καὶ ὅπου ἀλλοῦ, τοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς ἐλευθερίας.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούτας, ἔχει τὸν λόγον.

§20Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ βαθυτάτην θλῖψιν καὶ ψυχικὴν ὀδύνην ἐπληροφορήθημεν ὅλοι τὸν θάνατον τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα. Ἰδιαιτέρως δὲ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ εἴμεθα ἐκ τῶν συνεργατῶν καὶ συμπολεμιστῶν του εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα τοῦ 1941–1944. Ὁ Στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας ὑπῆρξεν ὁ γενικὸς Ἀρχηγὸς ἀλλὰ καὶ τὸ σύμβολον τοῦ ἀγῶνος τοῦ Ἔθνους ἐναντίον τῶν κατακτητῶν, ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀπετέλεσε διὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας τὸν ἐνσαρκωτὴν τοῦ φιλελευθέρου καὶ ἀνυποτάκτου εἰς τὴν βίαν Ἑλληνικοῦ πνεύματος. Μὲ τὸν ἀγῶνα του ἐναντίον τῶν κατακτητῶν ἐνίσχυσε σοβαρῶς τὸν γενικώτερον ἀγῶνα τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἐναντίον τοῦ Φασισμοῦ καὶ ἔδωσεν οὕτω πως μὲ τὸν ἀγῶνα τῶν ἐθνικῶν ὁμάδων Ἑλλήνων ἀνταρτῶν ἕνα ἐπιπρόσθετον δικαίωμα εἰς τὴν σημερινὴν Ἑλλάδα τὴν μεταπελευθερωτικὴν νὰ ἐμφανίζεται ἔναντι τῶν συμμάχων της ὡς ἀπαιτητὴς τῶν ἐθνικῶν της δικαίων καὶ οὐχὶ ὡς ἐπαίτης. Ταυτοχρόνως ἐματαίωσε διὰ τοῦ ἀγῶνος ἐκείνου τῶν ὑπ’ αὐτὸν ἐθνικῶν ὁμάδων Ἑλλήνων ἀνταρτῶν τὴν μεγάλην καὶ καταστροφικὴν διὰ τὴν χώραν προσπάθειαν τῆς ἡγεσίας τοῦ κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος νὰ μονοπωλήσῃ τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ νὰ ἐπιτύχῃ οὕτω πως τὴν ντὲ φάκτ ἐπιβολὴν τοῦ κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος εἰς τὴν χώραν μας. Ὁ Στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας διὰ τῶν ἀγώνων του ἐκείνων ἔχει εἰσέλθει εἰς τὸ πάνθεον τῶν ἐθνικῶν μας ἡρώων, ἔχει εἰσέλθει εἰς τὴν ἀθανασίαν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μίχας, ἔχει τὸν λόγον.

§22Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν ὅσων συνάδελφοι ὅλων τῶν πτερύγων καὶ δὴ οἱ τελευταῖοι ἐκ τῶν στενῶν συνεργατῶν τοῦ ἀποβιώσαντος Στρατηγοῦ εἶπον, δὲν θὰ εἶχον νὰ προσθέσω παρὰ ὀλίγας λέξεις. Εἶχον τὴν ὑψίστην τιμὴν καὶ ἐγὼ νὰ εὑρεθῶ μεταξὺ τῶν κινηθέντων εἰς τὰς πόλεις εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν ἀγωνιστῶν τῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς των ἐβοήθησαν ὅσον τὸ δυνατὸν τὸν ὡραῖον καὶ μεγάλο ἀγῶνα τῶν ἀνταρτῶν τῶν ὀρέων, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐκφράσωμεν ὅλοι μαζὶ τὴν βαθύτατην ὀδύνην, ἡ ὁποία μᾶς κατέχει σήμερον καθ’ ἣν στιγμὴν γίνεται τὸ μνημόσυνον τοῦ ἡρωϊκοῦ Στρατηγοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα. Ἐνθυμούμεθα ὅλοι μὲ συγκίνησιν τὰς ἡμέρας ἐκείνας τῆς μαύρης κατοχῆς, ὅταν εἰς τοὺς τοίχους τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος ἐτοιχοκολλεῖτο ἡ προκήρυξις τῆς ἐπικηρύξεως τοῦ ἡρωϊκοῦ Στρατηγοῦ καὶ ρίγη συγκινήσεως κατελάμβανον ὅλους μας. Ἀσχέτως ἐάν, ὡς ἐτονίσθη παρ’ ἄλλων, ὑπῆρξαν μονόπλευροι καὶ μονομερεῖς προσπάθειαι καὶ ὑπῆρξε μία συγκεκριμένη καὶ μεγίστη μονοπώλησις τοῦ ἀγῶνος, ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας ὑπῆρξεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔδωσε διὰ τοῦ παραδείγματός του τὸν τόνον ὅτι σύσσωμος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀνεξαρτήτως παρατάξεων καὶ μεθόδων, ἔδωσε πρῶτος τὸ παράδειγμα τῆς ἀντιστάσεως εἰς τὴν ὑπόδουλον Εὐρώπην καὶ εἶναι καύχημα διὰ τὸ Ἑλληνικὸν γένος ὅτι εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν δὲν ὑπῆρξαν εἰς τὸν τόπον μας οἱ συνειδητοί, οἱ συνεργασθέντες μὲ τὸν ἐχθρὸν παρὰ εἰς ποσοστὸν τόσον ἀσήμαντον, ὥστε νὰ δύναται ὑπερηφάνως νὰ διακηρύττῃ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ὅτι ἀπετέλεσαν αὐτοὶ οἱ μικροὶ καὶ ἐλάχιστοι τὴν ἐξαίρεσιν, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνει τὸν μεγάλον κανόνα. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος σύσσωμον κύπτει σήμερον τὴν κεφαλὴν πρὸ τῆς σοροῦ τοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Φρόντζος, ἔχει τὸν λόγον.

§24Κ. ΦΡΟΝΤΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὡς Ἠπειρώτης καὶ ὡς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ἀειμνήστου Στρατηγοῦ Ζέρβα, ἠγωνίσθην κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ἤκουσα μὲ βαθυτάτην συγκίνησιν τὰ ἀπέριττα ἀλλὰ συγκινητικὰ λόγια, τὰ ὁποῖα οἱ προλαλήσαντες ρήτορες εἶπον ἐνώπιον ἡμῶν. Ὅταν τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος εἶχε χάσει τὴν ἐλευθερίαν του, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐδοκιμάζετο δοκιμασίαν μεγάλην, ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπετέλεσε τὴν συνισταμένην τῆς ἀντιστάσεως κατὰ τοῦ κατακτητοῦ καὶ τῆς ἀντιδράσεως κατὰ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ μονοπωλήσουν τὴν ἀντίστασιν τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς κατὰ τοῦ κατακτητοῦ. Οἱ ἀγῶνες του ὑπῆρξαν μεγάλοι καὶ τραχεῖς. Κάποτε ὅταν θὰ σιγάσουν τὰ πάθη, ὅταν οἱ μικρόψυχοι ὑπολογισμοὶ θὰ παύσουν νὰ ὑφίστανται, ἡ ἱστορία θὰ ἐξάρῃ τὴν συμβολήν του εἰς τὴν Ἐθνικὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀγωνιζομένης τότε Ἑλλάδος. Ἤθελον ἰδιαιτέρως νὰ τονίσω, μίαν ἐπιπρόσθετον μεγάλην συμβολὴν τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, ἡ ὁποία δὲν ἐθίγη τὴν ἑσπέραν ταύτην. Οἱ ἀγωνισταὶ τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τοὺς πρώτους πυρῆνας, οἱ ὁποῖοι ἀντίκρυσαν τὴν λύσσαν τοῦ συμμοριτισμοῦ κατὰ τὸν τρίτον γῦρον. Ἡ συμβολή των ὑπῆρξεν τεραστία, μέχρις ὅτου ἐμορφολογήθη καὶ συνεκροτήθη ὁ μετέπειτα ἐθνικὸς στρατός, ὁ ὁποῖος, τελικῶς, κατενίκησε τοὺς συμμορίτας. Μὲ τὰς σκέψεις αὐτάς, κλείνω τὸ γόνυ καὶ ἐγὼ πρὸ τοῦ σκηνώματος τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, εὐλαβῶς, καὶ ἀπευθύνω πρὸς τὴν οἰκογένειαν καὶ τοὺς ἀγωνιστάς του τὰ θερμά μου συλλυπητήρια. Ἤθελον, ὅμως, νὰ τονίσω, κύριε Πρόεδρε, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τὸ ἑξῆς: Δὲν ἔχει τόσην σημασίαν ποὺ ἀνεγνωρίσθη καθολικῶς ἡ ἐθνικὴ ἀντίστασις. Σημασίαν ἔχει ὅτι ἡ ἀναγνώρισις αὕτη δὲν ὁλοκληρώθη ἀφοῦ 1500 οἰκογένειαι ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα καὶ ἀπώλεσαν τὴν ζωήν των διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν τυγχάνουν οὐδεμιᾶς προσοχῆς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἐκφράζω τὴν εὐχήν, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπιληφθῇ τῆς ἐπιλύσεως τοῦ θέματος τούτου, διότι ἡ ἐπίλυσις αὕτη θὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ἀναγνώρισιν καὶ ἔξαρσιν τῆς μεγάλης συμβολῆς τοῦ ΕΔΕΣ καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ του διὰ τὸ Ἔθνος.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης, ἔχει τὸν λόγον.

§26Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι ἐξ ὁλοκλήρου τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέφρασαν, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, οἱ προλαλήσαντες. Ἡ ὀδύνη, πράγματι, ὑπῆρξε μεγάλη εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας διὰ τὸν ἀδόκητον θάνατον τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα καὶ εἶναι δικαιολογημένη ἡ θλίψις διότι, πράγματι, ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας ὑπῆρξε ἕνας στρατιώτης. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκινδύνευεν τὸ Ἔθνος ἀπὸ τοὺς κατακτητάς, ἀντέταξε τὰ στήθη τὰ ἰδικά του. Εὐλόγως καὶ δικαίως συνέχει θλῖψις τὸ Πανελλήνιον τὴν στιγμὴν αὐτὴν διὰ τὸν ἀδόκητον θάνατον τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε, πράγματι, ἥρως, ἀγαθὸς τὴν ψυχὴν καὶ ἀφωσιωμένος εἰς τὸ καθῆκόν του.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§28Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον τὴν εὐτυχίαν καὶ τὴν τιμὴν νὰ ὑπηρετήσω καὶ ἐγὼ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Στρατηγοῦ Ναπολέοντος Ζέρβα, κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. Ἡ θλῖψις μου, ὅπως καὶ ἡ θλῖψις ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν παρὰ τὸ πλευρόν του, εἶναι βαθεῖα. Ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἡ θλῖψις αὐτὴ συνέχει σήμερον, καὶ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι ἡ δρᾶσις τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα ὑπῆρξε, πράγματι, μεγίστη. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονὸς ὅτι, ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀγωνίζονται, εἶναι ἀδύνατον, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ζωῆς των, νὰ τοὺς ἀναγνωρίζωνται οἱ κόποι καὶ αἱ θυσίαι των. Τώρα πλέον, ὅτε ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας δὲν εὑρίσκεται μεταξὺ ἡμῶν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀναγνωρισθῇ, γενικῶς, τὸ τεράστιον, πράγματι, ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσε. Διότι ἡ δρᾶσις του δὲν ἦτο μόνον δρᾶσις ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ, δὲν ἦτο μόνον δρᾶσις ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐμόλυναν τὴν γῆν αὐτὴν κατὰ τὴν δραματικὴν ἐκείνην περίοδον τοῦ 1941–1944. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ἐξ ἴσου σπουδαῖον, ὅτι, ἂν δὲν ὑφίστατο ὁ Στρατηγὸς Ζέρβας καὶ ἂν δὲν ἠγωνίζετο μὲ τὸν πράγματι ἐξαίρετον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἠγωνίσθη, σήμερον ὁ τόπος αὐτὸς δὲν θὰ ἀνέπνεε τὸν ἀέρα τῆς ἐλευθερίας. Θὰ εἶχε τοποθετηθῆ καὶ ὁ τόπος αὐτὸς ἐντὸς τοῦ Παραπετάσματος. Ἡ ἱστορία, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὸ ἔργον του.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§30Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπονομὴ δημοσίου ἐπαίνου εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Στρατηγὸν Ζέρβαν, ἀποτελεῖ ἐθνικὸν καθῆκον παντὸς Ἕλληνος, ἀδιακρίτως πολιτικῶν πεποιθήσεων. Εἶναι δὲ ἐπιβεβλημένον καθῆκον διότι, κυρίως, παραδειγματίζεται ἡ νέα γενεά, ἡ ὁποία βλέπει, ὅταν τιμῶνται οἱ ἄνδρες καθ’ ὃν τρόπον ἐτίμησεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία σήμερον τὸν Στρατηγὸν Ζέρβαν. Πιστεύει ὅτι ἀξίζει νὰ πεθαίνῃ κανεὶς διὰ τὴν Πατρίδα μας. Ἐκφράζω καὶ ἐγὼ τὰ θερμότερα συλλυπητήρια πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης, ἔχει τὸν λόγον.

§32Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἀπὸ χθὲς ἔπαυσε νὰ ζῇ ὁ Στρατηγὸς Ναπολέων Ζέρβας. Ὅλοι οἱ πραγματικοὶ Ἕλληνες αἰσθάνονται βαθυτάτην θλῖψιν καὶ πραγματικὴν ψυχικὴν ὀδύνην διὰ τὴν ἀπώλειάν του. Ἡ ζωή του ὑπῆρξε πολυτάραχος καὶ συνδέεται μὲ τὴν ζωὴν τῆς Πατρίδος. Ἰδίως τελευταίως ποὺ ἡγήθη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ ποὺ προσέφερε τὰς ὑψηλὰς ὑπηρεσίας πρὸς τὴν Πατρίδα. Χάρις εἰς τὴν δρᾶσιν του καὶ τὴν ἀποστολήν του ταύτην ἡ Πατρὶς κατώρθωσε τελικῶς νὰ ἐλευθερωθῇ καὶ νὰ μὴ ὑποταγῇ εἰς τοὺς ἐρυθροὺς ἐχθροὺς καὶ νὰ διευκολυνθῇ τὸ ἔργον τῶν συμμάχων. Ὁ ἀγών του, μετὰ τῶν συμμαχητῶν του Ἠπειρωτῶν καὶ λοιπῶν Ἑλλήνων, ποὺ ἔφθασαν εἰς Ἤπειρον, ἦτο ἡ συνέχεια τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους καὶ ἔτσι τὸν ᾐσθάνθημεν ὅσοι τὸν ἠκολουθήσαμεν. Ἡ ἱστορία θὰ γράψῃ πολλὰ καὶ θὰ δικαιώσῃ τὸ ἔργον τοῦ Στρατηγοῦ Ζέρβα καὶ ἡ μορφή του θὰ μείνῃ ὡς φωτεινὸν παράδειγμα διὰ τὰς μελλούσας γενεάς. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις ἦτο καὶ θὰ μείνῃ ἔργον ἰδικόν του καὶ πάντες θὰ τοῦ ὀφείλωμεν εὐγνωμοσύνην, ἀγωνισταὶ ἢ μή. Εἰσέρχεται μὲ τὸν ἀγῶνα του αὐτὸν εἰς τὸ Πάνθεον τῶν Ἡρώων. Αἰωνία του ἡ μνήμη.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸ Σῶμα, ὅπως εἰς μνήμην τοῦ ἐκλιπόντος ἀνδρός, ἐγκρίνῃ καὶ τηρήσωμεν σιγὴν ἑνὸς λεπτοῦ. (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταὶ καὶ τηρεῖται ἑνὸς λεπτοῦ σιγὴ εἰς μνήμην τοῦ ἀποθανόντος Στρατηγοῦ Ζέρβα). Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§34Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Παπαδημητρίου, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§36Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ Διαρκὴς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ κ. κ. Α. Γεροκωστόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καὶ Χ. Θηβαῖος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τῆς ἀληθοῦς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ)γματος 3558) 1956 «περὶ ἑνοποιήσεως τῶν ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1556)50 καὶ τοῦ ν. 2663)53 προβλεπομένων τελῶν». Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς καὶ Ὑγείας Οἰκονομικῶν Ὑπαλλήλων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πλατῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ Ἰαματικῶν Πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ρουμάνης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Λαμπρινάκος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν τούτου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κοθρῆς, Μ. Χλουβεράκης καὶ Ε. Βενιζέλος, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3768)57 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν τινων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Ἀνδρεάδης, Δ. Γρίβας, Ν. Βαφειάδης καὶ Χ. Γκαργκάνας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3768)57 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν τινων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Δράμας, «Ἡ Πρόοδος», ζητοῦντος ἐπιδότησιν τῶν ἀνέργων καπνεργατῶν, τῶν πραγματοποιησάντων 60 ἡμερομίσθια κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Νικολάου Κουρνελάκη, ζητοῦντος χορήγησιν ἀδείας κυκλοφορίας αὐτοκινήτου δημοσίας χρήσεως (ταξί), ὡς ἀναποκαταστάτου παλαιοῦ ὁδηγοῦ κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Προσφύγων Συνοικισμοῦ Χαροκόπου καὶ περιφερείας Δήμου Καλλιθέας, ζητούσης ἐπίλυσιν τοῦ στεγαστικοῦ ζητήματος τῶν ἀναποκαταστάτων μελῶν της διὰ ταχείας ἀπαλλοτριώσεως τοῦ «λόφου Σικελίας» κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὁμίλου Ἀρχαίας Τραγωδίας, ζητοῦντος καθιέρωσιν φεστιβὰλ ἀρχαίας τραγωδίας εἰς Φιλίππους Βορείου Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης–Μαγνησίας κ. Γ. Κακαγιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν Στρατιωτικῶν Συνταξιούχων Λαρίσης–Περιχώρων, ζητούντων ὅπως γίνουν δεκτὰ αἰτήματά των, διατυπωθέντα δι’ ὑπομνημάτων τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεών των, ἤτοι ἀναγνώρισιν τῶν ἐτῶν κατοχῆς εἰς τὸ διπλοῦν, ἰατροφαρμακευτικὴν καὶ νοσηλευτικὴν περίθαλψιν, ἀναπροσαρμογὴν βοηθήματος Τ.Α.Ο.Χ. κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀθανασίου Γραμματικούδη, μαθητοῦ Ζʹ τάξεως τοῦ Δʹ Γυμνασίου Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος χορήγησιν διετοῦς ἀναστολῆς κατατάξεώς του εἰς τὸν Στρατόν, πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν Γυμνασιακῶν του σπουδῶν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δ. Σοβατζῆ, Δ. Ἰωαννίδη, Ε. Βογιατζῆ, Γ. Παλαμπουγιουκίδη καὶ Α. Δούλια, διαμαρτυρομένων διότι ἀπελύθησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Σ.Ε.Κ., εἰς ἣν ὑπηρέτουν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ζητούντων ἀνάκλησιν τῶν ἐν λόγῳ ἀπολύσεών των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀνακριβῆ πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ματαιωθοῦν αἱ ἐξετάσεις τῶν ὑποψηφίων δικηγόρων, λόγῳ μὴ συμμετοχῆς τῶν δικηγόρων εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, ὡς ἐπίσης διὰ τὴν ἀνακρίβειαν, ὅτι δὲν ἐκδίδονται βεβαιώσεις ἀσκήσεως εἰς τοὺς ἐγγεγραμμένους καὶ ἀσκουμένους καὶ δηλοῦντος, ὅτι ὑφίσταται πάντοτε ἀκέραιον τὸ θεμελιῶδες θέμα τοῦ ἀγῶνος, ὃν διεξάγουν ἀπὸ μακροῦ χρόνου οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης καὶ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ δικηγορικοῦ λειτουργήματος. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ξυλουργῶν Ἀθηνῶν, ζητούσης νομικὴν κατοχύρωσιν τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Ἐργατοτεχνιτῶν Δομικῶν καὶ Ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαλαμίδας, καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τῶν Συλλόγων Ἐργοληπτῶν Φθιωτιδοφωκίδος, διαμαρτυρομένων διὰ δημοπράτησιν τοῦ ἔργου ὑδροθεραπευτηρίου Λουτρῶν Ὑπάτης. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαλαμίδας, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ράχεων Φθιώτιδος, ζητοῦντος οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ὑποστάντων ζημίας ἐλαιοπαραγωγῶν ἐκ τῶν τελευταίων παγετώνων. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἠλείας, ἀναγγελλόντων κλείσιμον καταστημάτων καὶ διαμαρτυρομένων διὰ συνεχιζομένην ἐξοντωτικὴν φορολογικὴν καὶ ἀσφαλιστικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους, ἀναγκάζουσα τούτους ὅπως προβῶσιν εἰς ὁριστικὸν κλείσιμον τῶν καταστημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Κ. Ἀποσκίτης, καταθέτει τηλεγραφικὰς διαμαρτυρίας δασικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀρκαδίας, κατὰ τῆς μελετωμένης χρησιμοποιήσεως χαρτοκιβωτίων διὰ τὴν συσκευασίαν σταφίδος κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Κ. Ἀποσκίτης, καταθέτει τηλεγραφήματα πατατοπαραγωγῶν Ἀρκαδίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν ἐξαγγελθέντων μέτρων προστασίας πατάτας, μέγιστον μέρος τῆς ὁποίας παραμένει ἀδιάθετον καὶ κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ε. Σκορδίλης, καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν Ἐπαγγελματικοῦ Συλλόγου Τροιζηνίας, διὰ τὴν διαταχθεῖσαν ἐφαρμογὴν εἰς Πόρον καὶ Γαλατᾶν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 227402) 15119) 28.8.1957 Ἀγορανομικῆς διατάξεως. (Κατὰ τὴν ἀνακοίνωσιν τηλεγραφήματος τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ἄμεσον χορήγησιν πιστώσεως διὰ τὴν ταχεῖαν συνέχισιν καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς δικαιούχους τῶν ὁποίων τὰ ζῶα ἐπετάχθησαν κατὰ τὸν πόλεμον 1940–41, ζητοῦν νὰ ἐγγραφοῦν πολλοὶ βουλευταὶ διὰ νὰ ὁμιλήσουν).

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ ἡ ἀνακοίνωσις προεκάλεσε γενικὴν ἐξέγερσιν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐπιθυμεῖ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὸ αἴτημα εἶναι Πανελλήνιον καὶ ὁμόφωνον ἀπὸ τὸ Σῶμα. Πρέπει, ἐπὶ τέλους, νὰ δοθῇ ἡ δικαία ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὸν εὐλόγως τὴν ἀναμένουν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ ἰδιαιτέρως, ὅταν ζητῆτε νὰ ἐγγραφῆτε εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἀγορητῶν, νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονήν. Διότι, τὸ Προεδρεῖον εὑρίσκεται πολλάκις εἰς δυσχερεστάτην θέσιν. Βλέπει 40 χέρια ὑψωμένα νὰ ζητοῦν τὴν ἐγγραφήν. Στρέφεται πρὸς τὰ δεξιὰ διὰ νὰ ἐγγράψῃ τοὺς αἰτοῦντας, διαμαρτύρεται ἡ ἀριστερά. Κάμνει στροφὴν πρὸς τὰ ἀριστερὰ (πρὸς ἄρσιν πάσης παρεξηγήσεως μόνον διὰ τοῦ βλέμματος) διαμαρτύρονται αἱ ἄλλαι πλευραί. Ἀτενίζει πρὸς τὸ κέντρον, ἀρχίζουν νὰ κινοῦνται ἀπειλητικὰ αἱ χεῖρες τῆς Δεξιᾶς καὶ Ἀριστερᾶς. Ὀλίγη, λοιπόν, ὑπομονὴ καὶ ὀλίγη καλὴ θέλησις ἐκ μέρους ὅλων μας, καὶ διευθετοῦνται θαυμάσια τὰ ζητήματα.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσητε τὸν λόγον, διότι τὸν ζητοῦν ὅλοι. Εἶναι τόσον ὁμόφωνον τὸ αἴτημα. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἡ μὲν Βουλὴ παραιτεῖται τοῦ λόγου, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὸ χρέος νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον της.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις αἱ ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ρύθμισιν τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων τοῦ προσωπικοῦ τῶν Σ.Ε.Κ. κ.λ.π.

§41Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ προσωπικὸν τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων ἀπὸ τριετίας ἔχει ἐνταχθῆ εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Σ.Ε.Κ. ἐν τούτοις σειρὰ ζητημάτων ἐκκρεμοῦν, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν τακτοποιηθῆ καὶ τὸ προσωπικὸν εὑρίσκεται εἰς δύσκολον θέσιν. Ἀναφέρω ὡρισμένα τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων. Δὲν ἔχει χορηγηθῆ εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων, καίτοι εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, τὸ ἐπίδομα σεισμοπλήκτων. Δὲν χορηγεῖται τὸ ἐνοίκιον κατοικίας, ὅπως χορηγεῖται εἰς τοὺς ἄλλους σιδηροδρομικούς. Δὲν χορηγεῖται ἀποζημίωσις. Τὸ χορηγούμενον ἐπιμίσθιον εἰς τοὺς σταθμάρχας, ἐπιθεωρητὰς καὶ εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν σταθμῶν τῶν Σ.Ε.Κ. δὲν χορηγεῖται. Ἄδειαι κανονικαὶ δὲν ἐδόθησαν τὸ 1957 καὶ σὲ πολλοὺς καθυστερεῖται ἡ ἄδεια τοῦ 1956. Αἱ ὀργανικαὶ θέσεις δὲν ἔχουν συμπληρωθῆ. Χορηγοῦνται μόνον 5.000 χιλιόμετρα εἰς τοὺς ἐργαζομένους εἰς τοὺς Θεσσαλικοὺς Σιδηροδρόμους ἐνῷ εἰς τοὺς Σ.Ε.Κ. χορηγοῦνται 8.000 χιλιόμετρα. Οἱ ἰατροὶ τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων δὲν ἔχουν ἐξομοιωθῆ πρὸς τοὺς συναδέλφους των τῶν Σ.Ε.Κ. καὶ λαμβάνουν σχεδὸν μισθοὺς κλητήρων. Ἐπίσης δὲν καταβάλλονται... (δὲν ἠκούσθη) ... Οἱ συνταξιοῦχοι φυματικοὶ δὲν λαμβάνουν τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον λαμβάνουν οἱ συνάδελφοί των τῶν Σ.Ε.Κ. Ἐκτὸς αὐτῶν καὶ σειρὰ ἄλλων ἐκκρεμῶν ζητημάτων ὑπάρχουν. Νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ προσωπικὸν αὐτὸ ἔχει ἐνταχθῆ εἰς τοὺς Σ.Ε.Κ. πρέπει νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τὸ προσωπικὸν τῶν Σ.Ε.Κ., ὥστε νὰ ἀποκατασταθῇ ὁμαλὴ λειτουργία καὶ ὁμαλὴ ἐργασία τῶν ἐργαζομένων. Πλὴν αὐτῶν, πληροφοροῦμαι ὅτι τελευταίως ἀπειλοῦνται ὁμαδικαὶ ἀπολύσεις. Θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος μίαν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§42Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Καὶ τὰ 14 ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἀπευθύνονται διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων, μετὰ πάσης προσοχῆς ἐξητάσθησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐδόθησαν δὲ αἱ δέουσαι ἐντολαὶ ὅσα εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀμέσως, νὰ γίνουν, τὰ ἄλλα νὰ ἐξετασθοῦν καὶ θὰ ρυθμισθοῦν σὺν τῷ χρόνῳ. Εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔγγραφον, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀπέστειλα ἀναλυτικῶς, ἀναφέρω δι’ ἓν ἕκαστον τῶν ἐρωτημάτων εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται καὶ πῶς ἐξελίσσονται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι μὲ τὸν ὀργανισμὸν τὸν νέον, ὁ ὁποῖος ἤρχισεν ἰσχύων εἰς τὸ σιδηροδρομικὸν δίκτυον, μὲ τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν εἰς τὸ ψηφισθὲν Νομοθετικὸν Διάταγμα κατὰ τὸ καλοκαῖρι περὶ ἑνοποιήσεως τῶν ἐπετηρίδων τῶν δύο Ἑλληνικῶν δικτύων καὶ κατὰ τὸ ἐκπονούμενον κατ’ αὐτὰς γενικὸν κανονισμόν, ὅλα τὰ θέματα τὰ ἐκκρεμῆ λύονται κατὰ τὸν εὐνοϊκώτερον τρόπον ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀπολύσεων περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, δὲν τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει, διότι δὲν τὸ ἔχουν βάλει εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Δὲν νομίζω ὅτι μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὀργανισμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀπολύσεις.

§43Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. 450 ἀπολύσεις ἔγιναν πρὸ 10 ἡμερῶν. Παραξενεύομαι, πῶς τὸ Ὑπουργεῖον σας δὲν ἔχει γνῶσιν.

§44Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω. Νὰ μοῦ γνωρίσητε τὸ θέμα δι’ ἑνὸς σημειώματος καὶ νὰ τὸ ἐξετάσωμεν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐρώτησις, τῶν κ. κ. Πατσιαντᾶ καὶ Πρίφτη, διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐρωτώντων βουλευτῶν. Ὁ κ. Γ. Παπαστεργίου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὸ διάζωμα τῆς ὁδοῦ Δημητριάδος – Βόλου.

§46Γ. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν πολυπαθῆ Βόλον, τὸν δοκιμασθέντα ὑπὸ τῶν σεισμῶν καὶ ὑπὸ ἄλλων συμφορῶν δοκιμαζόμενον, εἰς τὴν κεντρικωτέραν ὁδικὴν ἀρτηρίαν ἀπὸ τὴν ὁδὸν Δημητριάδος, ἀνυψοῦται ἕνα διάζωμα τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, τὸ ὁποῖον διχοτομεῖ κατὰ μῆκος τὸν δρόμον. Τὸ διάζωμα ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην ἀσχημίαν καὶ ἕνα πρωτοφανῆ ἀναχρονισμόν, ἐπὶ πλέον ἐγένετο πρόξενον καὶ μεγάλων ζημιῶν, εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βόλου, διότι ἡ ὁδὸς Δημητριάδος εἶναι ἡ κεντρικωτέρα ὁδικὴ ἀρτηρία τῆς πόλεως, μὲ τὴν μεγαλυτέραν κυκλοφορίαν τροχοφόρων, ἀπὸ αὐτὴν δὲ διέρχονται αἱ περισσότεραι ἀστικαὶ καὶ ὑπεραστικαὶ λεωφορειακαὶ γραμμαί. Ὅλον τὸ διάζωμα διχοτομεῖ τὸν δρόμον αὐτὸν εἰς δύο σχετικῶς στενὰς λωρίδας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ παρουσιάζεται μεγάλη δυσχέρεια εἰς τὴν κυκλοφορίαν καὶ νὰ ἔχωμεν συγκρούσεις μεταξὺ τῶν τροχοφόρων, δυστυχήματα, οὐχὶ δὲ σπανίως καὶ ἀνθρώπινα θύματα. Πέραν αὐτῶν, κύριε Πρόεδρε, τὸ διάζωμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνυψοῦται 0,30 περίπου, ἀπὸ τὸ κατάστρωμα τῆς ὁδοῦ ἐμποδίζει τὴν ροὴν τῶν ὀμβρίων ὑδάτων πρὸς τὴν θάλασσαν, τὰ ὁποῖα εἰς περίπτωσιν πολλῶν βροχοπτώσεων καὶ πλημμυρῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι συνήθεις εἰς τὸν Βόλον, κατακλύζουν τὴν ὁδὸν Δημητριάδος καὶ τὰς καθέτους πρὸς αὐτὴν ὁδοὺς καὶ παρόδους καὶ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας καθίσταται ὁ δρόμος αὐτὸς ἀδιάβατος, ἐπὶ πλέον δὲ εἰσέρχονται εἰς τὰ καταστήματα, τὰ γραφεῖα καὶ τὰς οἰκίας. Ὅλαι αἱ ὀργανώσεις τῆς πόλεως καὶ ὁ Δῆμος τοῦ Βόλου κατ’ ἐπανάληψιν ἐζήτησαν νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ διάζωμα τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς καὶ ὅλαι αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου ἀπεφάνθησαν πάντοτε ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἀφαίρεσις αὐτοῦ. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10697 τῆς 28.7.56 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, τὸ ὁποῖον πλὴν τῶν ἄλλων, λέγει ὅτι «ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου καθίσταται ἐπιβεβλημένη ἵνα διευκολύνῃ .... (ἀναγινώσκει)....». Κατ’ ἐπανάληψιν, ἐπίσης, οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ὑπεσχέθησαν ὅτι θὰ ἀφαιρέσουν τὸ διάζωμα αὐτό, χωρὶς δυστυχῶς μέχρι σήμερον νὰ ἔχῃ γίνει τίποτε. Συνεπῶς ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, πότε σκέπτεται ἐπὶ τέλους νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν πόλιν τοῦ Βόλου ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀσχημίαν;

§47Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ἡ ὑπολογισθησομένη δαπάνη, κύριοι συνάδελφοι, ἀνέρχεται εἰς 1,5 ἑκατ. Δὲν ὑπάρχει πρόβλεψις εἰς τὸν τρέχοντα προϋπολογισμὸν τοῦ 1957. Θὰ κάμω σύστασιν ἵνα περιληφθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1958. Ἐκτὸς ἐὰν ὁ Δῆμος Βόλου εἶναι εἰς θέσιν διὰ νὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ὁμολογουμένως τεραστίας αὐτῆς δαπάνης.

§48Γ. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ. Εἶναι καταπληκτικόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἐπικαλεῖται τὴν συνδρομὴν τοῦ Δήμου Βόλου, διὰ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ θέμα αὐτό. Ὡς γνωστόν, ὁ Δῆμος Βόλου εἶναι τελείως πτωχὸς καὶ κατεστραμμένος. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται εἰς Ἀθήνας ὁ Δήμαρχος Βόλου, ὁ ὁποῖος ἐκλιπαρεῖ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, μίαν μικρὰν ἐνίσχυσιν, διὰ νὰ πληρώσῃ καθυστερουμένους μισθούς. Ὁ Δῆμος Βόλου δὲν ἔχει οὐδεμίαν νομικὴν ἢ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Πάντως θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς θὰ τηρήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὅτι θὰ ἐγγράψῃ κονδύλιον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1958, διὰ νὰ λείψῃ τὸ αἶσχος αὐτὸ ἀπὸ τὸν Βόλον.

§49Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Πρόκειται νὰ κάμω σύστασιν ἐγγραφῆς κονδυλίου εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἐὰν ὁ Δῆμος Βόλου εἶναι εἰς ἄσχημον οἰκονομικὴν κατάστασιν, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ οἱ Ἑλληνικοὶ Σιδηρόδρομοι εὑρίσκονται εἰς χειροτέραν κατάστασιν, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Παπαηλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§51Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἀπεστάλη ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τῆς ὁποίας καθίσταται γνωστὸν ὅτι ἡ χορηγηθεῖσα ἄδεια φορτηγοῦ αὐτοκινήτου δημοσίας χρήσεως εἰς τὸν Ι. Τρίκαλην, ἀνεκλήθη. Κατόπιν αὐτοῦ, ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι ἄνευ περιεχομένου.

§52Α. ΜΙΧΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, ἤθελον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὡρισμένα πράγματα. Πρόκειται ὄχι περὶ φορτηγοῦ αὐτοκινήτου ἁπλοῦ, ἀλλὰ περὶ ἀνατρεπομένου. Καὶ πρέπει νὰ σημειώσητε ὅτι ἡ περιφέρεια αὐτὴ ἦτο ἀποκεκομμένη ἀπὸ τὸν ἔξω κόσμον καὶ μὲ ὑπερανθρώπους προσπαθείας τῶν κατοίκων καὶ μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Κράτους ἐπεδιώχθη νὰ συνδεθῇ. Τὸ αὐτοκίνητον τοῦτο προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας του πρὸς τὸν τόπον καὶ ὄχι πρὸς τὸν αὐτοκινητιστήν. Ὅλαι δὲ αἱ Κοινότητες ὑποβάλλουν διαμαρτυρίαν διότι τὸ αὐτοκίνητον τοῦτο ἐσταμάτησεν.

§53Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ αἴτησις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι συντεταγμένη κατὰ ἕνα τρόπον ἀρκετὰ δηκτικόν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις εἰς τὸ Σῶμα. Ὅπως εἶναι γνωστόν, εἰς ὅλους σας, ἡ πρωτεύουσα τῆς Κυνουρίας Λεωνίδιον, δὲν συνδέεται δι’ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ μὲ τὴν λοιπὴν ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα. Εἶναι μία τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ἐπισκεφθῶ ὡς Ὑφυπουργὸς καὶ διεπίστωσα ὁ ἴδιος τὴν ἀνάγκην ὑπάρξεως ἀνατρεπομένου αὐτοκινήτου. Ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας μοῦ παρέχεται τὸ δικαίωμα καὶ ὁριστικὴν ἄδειαν αὐτοκινήτου νὰ παράσχω εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς, ὡς ἔκαμα εἰς ὡρισμένας νήσους, τὴν Ρόδον καὶ δύο νήσους τῆς Δωδεκανήσου. Διαπιστώσας τὴν ἀνάγκην διὰ τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ἐχορήγησα προσωρινὴν ἄδειαν περιωρισμένης χρονικῆς ἰσχύος, δυναμένης ὁποτεδήποτε νὰ ἀνακληθῇ. Πάντως, ἡ ἄδεια αὐτὴ θὰ ἀνεστέλλετο εὐθὺς ὡς τὸ Λεωνίδιον ἤθελεν συνδεθῇ ὁδικῶς μὲ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Ὁ Δῆμος Λεωνιδίου εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ προσκαλέσῃ πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, τῆς ὁποίας ἡ διάνοιξις συνετελέσθη. Τὸ γεγονὸς τοῦτο μοῦ ἔφερε εἰς τὴν μνήμην τὴν ἀπόφασίν μου αὐτήν, καὶ ἀμέσως τὴν πρόσκλησιν διεβίβασα εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, ἥτις καὶ μοῦ προσεκόμισεν ἀπόφασιν ἀνακλήσεως τῆς προσωρινῶς δοθείσης ἀδείας. Δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, καὶ μάλιστα συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως, θὰ ἔπρεπε κατὰ ἕνα τοιοῦτον τρόπον πικρόχολον νὰ διατυπώσῃ τὴν ἐρώτησιν ταύτην. Πολὺ δὲ περισσότερον νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν καὶ εἰς ἐπαρχιακὰ φύλλα τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐκλογικῆς περιφερείας ἔστειλε καὶ ἐδημοσίευσε.

§54Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσθέσω ὅτι ἡ ἄδεια αὐτὴ ἐδόθη εἰς μὴ αὐτοκινητιστήν. Δηλαδή, καθ’ ὃν χρόνον ἐχορηγήθη, ὁ ὑπὲρ οὗ ἐδόθη δὲν ἦτο αὐτοκινητιστής. Μετὰ δύο ἔτη ἐνεγράφη εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεων Αὐτοκινητιστῶν.

§55Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Ἦτο ἠσφαλισμένος εἰς τὸ Ταμεῖον ἀπὸ τῆς 11 4.57 καὶ ἡ ἄδεια ἐχορηγήθη τὴν 18.5.57.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐρώτησις τοῦ κ. Ι. Γωνιάδη, ἀναβάλλεται, κατόπιν τηλεγραφήματός του. Ὁ κ. Δ. Στρατῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Συντάξεων Προσωπικοῦ Η.Ε.Μ.

§57Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ διετίας καὶ πλέον οἱ τροχιοδρομικοὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς κρούουν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Ταμείου Συντάξεώς των. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ κατ’ ἐπανάληψιν ἠναγκάσθησαν νὰ κατέλθουν εἰς ἀπεργιακοὺς ἀγῶνας καὶ εἰς στάσιν ἐργασίας διὰ νὰ συγκινήσουν ἐπὶ τέλους τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον καὶ νὰ λάβῃ μέτρα ἐναντίον αὐτῆς τῆς μισητῆς ἀπὸ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν Ἑταιρίας, ἡ ὁποία δὲν συμμορφώνεται μὲ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ τὰς ὑποχρεώσεις της ἀπέναντι τοῦ Ταμείου Συντάξεων καὶ Ἀλληλοβοηθείας τοῦ προσωπικοῦ της. Δυστυχῶς ἕως τώρα, δὲν ἐλήφθη κανὲν ἀπολύτως μέτρον, τοὐναντίον δὲ ἐσχάτως ἡ κατάστασις ἔχει ἐπιδεινωθῆ εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε τὸ Ταμεῖον νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλῃ οὔτε αὐτὲς τὶς ἀθλιότατες συντάξεις τῶν 400 καὶ 500 δραχμῶν, τὰς ὁποίας λαμβάνουν οἱ ὑπάλληλοί της μετὰ εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν, ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑταιρίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Ἡ ἑταιρία διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τοῦ προσωπικοῦ της καὶ τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς ἀποζημίωσίν τους, τοὺς ἀπολύει μὲ ἐλάχιστον χρόνον ὑπηρεσίας καὶ ἔτσι ἔφθασεν τὸ Ταμεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει περισσότερον ἀπὸ 30 χρόνια ἱδρυθῆ καὶ δὲν ἔχει περισσότερον ἀπὸ 15 χρόνια χορηγήσει συντάξεις, νὰ ἔχῃ 2.200 συνταξιούχους, καὶ μόνον 1.800 ἐργαζομένους, πρᾶγμα ἐντελῶς ἀντίθετον πρὸς κάθε ἀσφαλιστικὴν ἀρχήν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ Ταμείου εἶναι τόσον οἰκτρά, ὥστε οἱ συνταξιοῦχοι δὲν ἔχουν λάβει ἀκόμη τὴν σύνταξιν τοῦ Ὀκτωβρίου καὶ τοῦ Νοεμβρίου. Ἡ κατάστασις αὐτὴ τοῦ Ταμείου πληροφορούμεθα ὅτι πρόκειται νὰ θεραπευθῇ, ἐὰν θεραπευθῇ, μὲ τὸν συνηθισμένον δρόμον, τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, δηλαδὴ μὲ τὴν συγχώνευσιν τοῦ Ταμείου τῶν Τροχιοδρομικῶν εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Εἶναι ἕνας πολὺ εὔκολος δρόμος αὐτός, κύριε Ὑπουργέ. Ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς ἐρωτήσω ποῦ, ἐπὶ τέλους, θὰ φθάσῃ αὐτὸ τὸ Ἵδρυμα τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, ὅταν συνεχῶς τοῦ ρίχνωμεν νέα βάρη, νέους ἠσφαλισμένους καὶ νέους συνταξιούχους, ὅπως τοὺς καπνεργάτας, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Ι.Κ.Α. πληρώνει ἐξ ἰδίων 106 ἑκατομμύρια ἐτησίως; Τώρα πληροφοροῦμαι ὅτι τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων εἰς μίαν δραχμήν, ποὺ ἔγινε ἀπὸ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον καὶ ἡ ὁποία βαρύνει τὶς λαϊκὲς τάξεις κυρίως, τὸ Ὑπουργεῖον διέθεσε μὲ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ ποσὸν τῶν 3 ἑκατομμυρίων ὑπὲρ τῆς Η.Ε.Μ διὰ τὸ Ταμεῖον Συντάξεων. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκές, ἀνεπαρκέστατον, ἔστω καὶ μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1958, καθ’ ὅσον τὸ μηνιαῖον ποσὸν τῶν 375 χιλιάδων δὲν ἐπαρκεῖ νὰ καλύψῃ τὰ μηνιαῖα ἐλλείμματα τοῦ Ταμείου αὐτοῦ. Παρακαλῶ, συνεπῶς, τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐνδιαφερθῇ καὶ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν ὄχι μόνον τὸ συνολικὸν τῶν 3 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ καὶ τὸ μηνιαῖον ποσόν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διατίθεται διὰ τὸ Ταμεῖον, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ πληρώνωνται, ἐπὶ τέλους, οἱ ρακένδυτοι αὐτοὶ συνταξιοῦχοι, αὐτὴν τὴν ἐλεεινὴν καὶ ἀθλίαν σύνταξιν τῶν 300 καὶ 400 δραχμῶν τὸν μῆνα.

§58Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὅπως εἴπατε, κύριε συνάδελφε, ἐλήφθη αὐτὴ ἡ ἀπόφασις ἐνισχύσεως τοῦ Ταμείου διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 375.000 δραχ. μηνιαίως μέχρις ὅτου γίνῃ ἡ συγχώνευσις τοῦ Ταμείου εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ὁπότε λύεται τὸ ζήτημα ριζικῶς. Μετὰ πολλοῦ κόπου καὶ παραστάσεων, κατωρθώσαμεν καὶ διεθέσαμεν καὶ τὸ ποσὸν αὐτό.

§59Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Γνωρίζω τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ τὸ ποσὸν τῶν 375.000 δραχ., εἶναι ἀνεπαρκὲς καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς παρεκάλεσα νὰ αὐξηθῇ, διότι θὰ εὑρεθῇ ἐν ἀδυναμίᾳ τὸ Ταμεῖον νὰ πληρώσῃ τὰς συντάξεις.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Προσωπικοῦ Ε.Η.Σ., ζητούσης ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἀπεργησάντων μελῶν της κλπ.

§61Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται ὅτι προκειμένου νὰ λυθοῦν αἱ διαφοραὶ τῶν μισθωτῶν καὶ ἐργοδοτῶν, ἰσχύει τὸ σύστημα τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Εἰς τὴν πραγματικότητα, ὅμως, ἐφαρμόζει τὸ χειρότερον σύστημα διατιμήσεως τῆς ἐργασίας. Ὡς εἶναι γνωστόν, εἰς τοὺς Ἠλεκτρικοὺς Σιδηροδρόμους, ἀπήργησαν οἱ ὑπάλληλοι, διότι ἡ Ἑταιρία ἠρνεῖτο νὰ ἀναπροσαρμόσῃ τὰς ἀποδοχάς των. Σύμφωνα μὲ ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει, αἱ ἀποδοχαὶ ἔπρεπε νὰ ἀναπροσαρμοσθοῦν εὐθὺς ὡς οἱ σιδηρόδρομοι θὰ ἔφθανον μέχρι Κηφισίας. Ἡ συγκοινωνία ὅμως, ἤρχισε καὶ ὁ κ. Ἀνδρεάδης, λησμονήσας τὰς ὑποσχέσεις του, ἠρνεῖτο νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ἐργαζομένους καὶ ἀπέπεμψε τὴν Διοίκησίν των κατὰ προκλητικὸν τρόπον. Κατόπιν τῆς ἀπαντήσεως αὐτῆς, οἱ ὑπάλληλοι κατῆλθον εἰς ἀπεργίαν πρὸς διεκδίκησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων των. Ἀλλὰ τὸ Κράτος, ἀντὶ νὰ ἐπέμβῃ ρυθμιστικῶς, ἐπενέβη καὶ ἐνίσχυσε τὴν Ἑταιρίαν διὰ τῆς παραχωρήσεως εἰς αὐτὴν Ἀστυνομικῆς Δυνάμεως διὰ τὴν κίνησιν τῶν Σιδηροδρόμων. Ἑπομένως, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπενέβη ρυθμιστικῶς, ἀλλὰ καταπιεστικῶς εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν καὶ ἐχρησιμοποίησε τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν τῆς ἀπεργίας καὶ τὴν προστασίαν πανισχύρου Ἑταιρίας. Τὸ Κράτος δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπέμβῃ ὑπὲρ τῆς Ἑταιρίας, ἀλλὰ νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἐργαζομένους καὶ νὰ σεβασθῇ τὸ Συνταγματικὸν δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Ἡ ἐπέμβασις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ρυθμιστικὴ καὶ ὄχι καταπιεστική. Δικαίως οἱ ἐργαζόμενοι ἀγανακτοῦν, ὅταν βλέπουν αὐτὴν τὴν συμμαχίαν Κράτους καὶ μεγαλοεργοδοτῶν. Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀπεργίας, ἤρχισαν διώξεις, μεταθέσεις ὑπαλλήλων, ἀνατροπὴ κανονισμῶν καὶ σειρᾶς ἀρχαιότητος καὶ γενικῶς ἕνα πνεῦμα ἐκδικήσεως ἐναντίον ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ ἀπολύτως νόμιμον καὶ συνταγματικὸν τρόπον ἐζήτησαν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων των. Τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφοῦ πρῶτον ἔδωσεν ὅλην τὴν βοήθειαν εἰς τὴν Ἑταιρίαν, τώρα ἀδιαφορεῖ καὶ ἀφήνει ἀπροστατεύτους τοὺς ἐργαζομένους. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ πληροφορηθῶμεν ἂν ὑπάρχουν ἁρμόδιοι νὰ ἐπιβληθοῦν ἢ τὰ διάφορα συγκροτήματα μένουν ἀσύδοτα. Καὶ πέραν αὐτοῦ τὸ Κράτος πρέπει νὰ παύσῃ νὰ παίζῃ τὸν ρόλον ἀπεργοσπάστου, εἰς βάρος τῶν δυστυχούντων ἐργαζομένων.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§63Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ 1000 ὑπάλληλοι τῆς Ε.Η.Σ. καὶ ὁλόκληρος ἡ ἐργαζομένη τάξις τῆς χώρας, ζοῦν μὲ τὴν πικρίαν ὅτι ἀντεμετώπισαν τὸν ἐπίσημον κρατικὸν ἀπεργοσπαστικὸν μηχανισμὸν κατὰ τὴν διεκδίκησιν τῶν νομίμων δικαίων των. Εἴχομεν συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀνακληθοῦν δι’ 24 ὥρας τὰ ληφθέντα ὑπὸ τοῦ Κράτους Ἀστυνομικὰ μέτρα καὶ ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἀστυφυλάκων ὡς ἠλεκτροδηγῶν καὶ ἡ διαφορὰ ἐργατῶν καὶ Ἑταιρίας θὰ ἐλύετο ἀμέσως. Αὐτὸ δὲν ἔγινε καὶ σήμερον οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ε.Η.Σ. ἀντιμετωπίζουν ἕνα ἀπηνῆ διωγμὸν ἐκ μέρους τῆς Ἑταιρίας καὶ φυσικὰ καὶ τὰ αἰτήματά των παραμένουν ἄλυτα παρὰ τὸν ἡρωϊκὸν ἀγῶνα των, ὁ ὁποῖος διήρκεσε ἐπὶ 30 ἡμέρας περίπου. Εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς ἐργασίας, τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας, τὰς ἑταιρίας πετρελαίου, τὰ ἀρτοποιεῖα κ.λ.π., κύριε Πρόεδρε, ἑτοιμάζονται ναῦται καὶ στρατιῶται καὶ ἀστυφύλακες διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἀπεργιακῶν κινήσεων. Δηλαδὴ μεθοδικὴ προπαρασκευὴ μονίμου ἀπεργοσπαστικοῦ μηχανισμοῦ. Ἐρωτῶ, ἕως πότε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ βλέπῃ τὰ παιδιά του νὰ στρέφωνται ἐναντίον τῶν ἐργαζομένων ὡς ἀπεργοσπάστας, ἀφοῦ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας εἶναι συνταγματικῶς κατωχυρωμένον;

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σκορδίλης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§65Ε. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐπιδειχθῇ μεγαλυτέρα στοργὴ πρὸς τοὺς ἐργατοτεχνίτας τῶν Ε.Η.Σ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Στρατῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§67Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Εὐαγγέλου, εἶπεν ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ε.Η.Σ. αἰσθάνονται πικρίαν διὰ τὸν ἀπεργοσπαστικὸν ὀργανισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐγὼ προσθέτω ὅτι ἡ ἐργατικὴ τάξις αἰσθάνεται ἀγανάκτησιν ἀπὸ τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν διαφορῶν μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου περὶ ἀπεργίας ὑπαλλήλων ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, ὑπάρχει ἕνας κρατικὸς ἀπεργοσπαστικὸς μηχανισμὸς καὶ αὐτὸς ὁ μηχανισμὸς ἐξουδετερώνει τὸ δικαίωμα τῆς ἐργατικῆς τάξεως νὰ ἀπεργῇ πρὸς διεκδίκησιν τῶν νομίμων συμφερόντων των. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ λαμβάνῃ ὡρισμένα μέτρα διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, ἀλλὰ νὰ διατίθενται οἱ ἀστυφύλακες ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν μιᾶς ἀπεργίας διὰ τὴν ἐξουδετέρωσιν αὐτῆς, εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ τὴν δυνατότητα τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ των, ἐπεμβαίνει ἐξασφαλίζουσα τὴν κυκλοφορίαν τῆς Ε.Η.Σ. Καὶ τοῦτο τὸ πράττει διότι ἡ πολιτικὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ καθήλωσις τοῦ μισθοῦ εἰς τὰ πρὸ διετίας ἐπίπεδα. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ Ἑταιρία δὲν ἤθελε νὰ δώσῃ αὐξήσεις, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ τὸ ἐπέτρεπε. Καὶ ἄλλοτε, κύριε Ὑπουργέ, ἔγιναν ἀπεργίαι καὶ μάλιστα καὶ πανσιδηροδρομικαὶ αἱ ὁποῖαι διήρκεσαν πλέον τῶν 20 ἡμερῶν, καὶ ὅμως αἱ τότε Κυβερνήσεις δὲν ἔλαβον παρόμοια μέτρα, διαθέσεως ἀστυνομικῶν, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀπεργίας. Χωρὶς κἂν νὰ ἐξετάσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ τὴν δυνατότητα τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ της, ἐπεμβαίνει ἐξασφαλίζουσα τὴν κυκλοφορίαν τῆς Ε.Η.Σ. Καὶ τοῦτο τὸ πράττει, διότι ἡ πολιτικὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ καθήλωσις τοῦ μισθοῦ εἰς τὰ πρὸ διετίας ἐπίπεδα. Καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Ἑταιρία ἤθελε νὰ δώσῃ αὐξήσεις, ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ τὸ ἐπέτρεπε. Καὶ ἄλλοτε, κύριε Ὑπουργέ, ἔγιναν ἀπεργίαι καὶ μάλιστα καὶ πανσιδηροδρομικαί, αἱ ὁποῖαι διήρκεσαν πλέον τῶν 20 ἡμερῶν καὶ ὅμως αἱ τότε Κυβερνήσεις δὲν ἔλαβον παρόμοια μέτρα διαθέσεως ἀστυνομικῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀπεργίας. Τὸ μέτρον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι μέτρον ἀντικοινωνικόν. Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε ποία ψυχολογικὴ κατάστασις δημιουργεῖται εἰς τοὺς ἐργάτας, ὅταν βλέπουν τὸν ἀστυφύλακα ἀπεργοσπάστην εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ὁποίου βλέπουν αὐτὸ τὸ Κράτος. Ἡ ἄσκησις τῆς πολιτικῆς σας αὐτῆς, εἶναι πλὴν τῶν ἄλλων ἀντίθετος καὶ πρὸς τὸ γενικώτερον κοινωνικὸν συμφέρον.

§68Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Θὰ ἤθελον καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διὰ τὴν τηρουμένην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τακτικήν, εἰς τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας οἱ ἐργαζόμενοι διὰ τοῦ τρόπου τῆς ἀπεργίας διεκδικοῦν τὰ δικαιώματά των. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀκολουθουμένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τακτικὴ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, εἶναι ἀπαράδεκτος. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει τοὐλάχιστον διὰ τὸ μέλλον νὰ τεθῇ τελεία καὶ παῦλα εἰς τὴν ἀντεργατικὴν αὐτὴν πολιτικήν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οἱ ἐργάται ὡς μόνον μέσον διὰ τὴν δικαίωσίν των, ἔχουν τὴν ἀπεργίαν καὶ δὲν θὰ πρέπει, συνεπῶς, τὸ Κράτος διὰ τῶν ἐνεργειῶν του νὰ καθιστᾷ τὴν ἀπεργίαν ἀνώδυνον διὰ τὸν ἐπιχειρηματίαν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ὑπενθυμίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 46, τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐρώτησις εἶναι ἡ αἴτησις ἁπλῆς πληροφορίας, ἂν περιστατικόν τι ἀληθεύῃ κ.λ.π. Συνεπῶς, δὲν εἶναι ὀρθὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προκειμένης ἐρωτήσεως, ἡ ὁποία κατήντησε νὰ λάβῃ ἔκτασιν ἐπερωτήσεως. Παρακαλῶ, λοιπόν, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐρωτήσεων, οἱ κ. κ. ἀγορηταὶ νὰ εἶναι σύντομοι.

§70Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησις καὶ ἡ δυσφορία τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἑταιρίας Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν – Πειραιῶς, ἐναντίον τοῦ ἀναφερθέντος Γενικοῦ Διευθυντοῦ της, λόγῳ τῆς ἀδιαλλαξίας καὶ τῆς ἀστοργίας ποὺ ἐπιδεικνύει πρὸς τοὺς ἐργαζομένους καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Ἑταιρίαν καὶ εἰς ἄλλους οἰκονομικοὺς ὀργανισμοὺς ποὺ προΐσταται οὗτος. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς μίαν ὀξυτάτην διένεξιν μεταξὺ ὑπερχιλίων ἐργαζομένων εἰς τοὺς Ἠλεκτρικοὺς Σιδηροδρόμους, καὶ τῆς οἰκονομικῶς ἀνθούσης Ἑταιρίας, αὐτῆς ἀντὶ νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ δίκαια τῶν ἀνεπαρκῶς μισθοδοτουμένων ἐργατοϋπαλλήλων καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς εὐλόγους καὶ νομίμους διεκδικήσεις των, ἐστράφη ἐναντίον αὐτῶν καὶ παρέσχεν ὅλα τὰ μέσα εἰς τὴν Ἑταιρίαν, διὰ νὰ στραγγαλίσῃ τὰ δίκαιά των καὶ ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσίν της πολυάριθμα κρατικὰ ὄργανα διὰ τὴν διάσπασιν τῆς ἀπεργίας των, ποὺ ἦτο καὶ εἶναι τὸ μόνον μέσον ἀμύνης τῶν ἐργαζομένων. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν θὰ ἔλθῃ, ἐλπίζω ταχέως, πρὸς συζήτησιν ἡ κατατεθεῖσα ἐπερώτησίς μου, εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὴν ἀσκουμένην κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀντεργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ παρασχεθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ διατυπώσω εὐρύτερον τὰς ἀπόψεις μου διὰ τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν τῆς ἐργατικῆς τάξεως, καὶ τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ἐξυψώσεως τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν καταφώρως ἀδικουμένων ἐργατοϋπαλλήλων τῆς Χώρας.

§71Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ. (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὅπως γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, οἱ Ε.Η.Σ. εἶναι ἐπιχείρησις κοινῆς ὠφελείας καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν κίνησιν τῶν τραίνων καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ πληθυσμοῦ. Πρὸς τοῦτο ἐχρησιμοποιήθησαν ὁδηγοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι διπλωμάτων. Ἐὰν συνέπεσε τινὲς ἐξ αὐτῶν νὰ εἶναι ἀστυνομικοί, δὲν ἔχει τὸ πρᾶγμα καμμίαν σημασίαν.

§72Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ ἀστυνομικοί, κύριε Ὑπουργέ, μόνον ὡς ὁδηγοί, ἀλλὰ καὶ ὡς εἰσπράκτορες. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱ ὁδηγοὶ ἦσαν τελείως ἀνειδίκευτοι καὶ δι’ αὐτὸ εἴχομεν καὶ ἐκτροχιασμὸν ἁμαξοστοιχίας καὶ καταστροφὴν δύο βαγονίων.

§73Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Αὐτά, κύριε συνάδελφε, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν.

§74Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Δυνατόν, κύριε Ὑπουργέ, οἱ χρησιμοποιηθέντες νὰ εἶχον διπλώματα, ἦσαν ὅμως κρατικὰ ὄργανα, καὶ δι’ αὐτὸ κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔστερξε, νὰ γίνῃ ἐλαστικὴ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ρητῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἐνῷ ἐκεῖ ὁρίζεται, ὅτι τὰ Ν. Δ. τὰ ὁποῖα ἐπαναφέρονται, εἴτε πρὸς ἀκύρωσιν, εἴτε πρὸς κατάργησιν συζητοῦνται κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα, ἐστέρξαμεν ὅπως μίαν μόνον ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος διατίθεται πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπόν, ἡ Τετάρτη. Μὲ τὴν καλήν, ὅμως, θέλησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐφθάσαμεν ὥστε καὶ τὰ ἐλάχιστα Ν. Δ., τὰ ὁποῖα ἠθέλαμεν νὰ συζητηθοῦν πρὸ τῶν διακοπῶν, νὰ κινδυνεύουν νὰ μὴ συζητηθοῦν. Σήμερον ἀναγράφεται πρῶτον τὸ Ν. Δ. τῶν ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, κατόπιν ἔρχεται τὸ θέμα τῶν συντάξεων, ἔπειτα τὸ θέμα τοῦ 3% τῆς φορολογίας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ κατόπιν τὸ θέμα τῆς Διοικήσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικῆς ἐργασίας, φοβούμεθα, ὅτι μέχρι τῶν διακοπῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναμένονται τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, δὲν θὰ συζητηθῇ, παρὰ μόνον τὸ σημερινὸν Ν. Δ., διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, καθὼς πληροφοροῦμαι, 45.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 54.

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀντιστροφὴ τοῦ ἀριθμοῦ... Ἀλλὰ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, εὑρισκόμεθα, πράγματι, ἐνώπιον οὐσιαστικῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ἐπανασυζητήσεως τῶν Ν. Δ., τῶν ὁποίων ζητοῦμεν τὴν ἀναθεώρησιν. Ἐὰν τοῦτο ἰσχύῃ γενικῶς, ἰσχύει κατ’ ἐξοχὴν καὶ δι’ ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς φύσεώς του πρέπει νὰ συζητηθῇ πρὸ τῶν ἑορτῶν, διὰ τὸ θέμα τῶν Συντάξεων, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμπίπτει καὶ τὸ θέμα τοῦ δώρου τῶν συνταξιούχων, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ συζητηθῇ, πρὸ τῶν ἑορτῶν. Θὰ ἔχῃ ἐκτιμήσει καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Βουλὴ τὴν καλὴν θέλησιν μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις διαχειρίζεται τὸ θέμα. Ἀλλὰ ζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἀνταπόκρισιν τῆς Κυβερνήσεως. Τουλάχιστον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν συντάξεων, κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ συζητηθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν, εἴτε δι’ ἐρωτήσεως, εἴτε δι’ ἐπερωτήσεως, εἴτε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἴτε διὰ τῆς προτάξεως αὐτοῦ τοῦ Ν. Δ. Ἀφήνομεν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἐπικοινωνοῦν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐπιλογῆς ἐκ τῶν τεσσάρων τρόπων τοὺς ὁποίους ἀνεκοινώσαμεν. Ἀλλὰ παρακαλοῦμεν, εἰς ἀντάλλαγμα τῆς ἰδικῆς μας καλῆς θελήσεως, οἱ ὁποῖοι ἠρκέσθημεν εἰς τὴν μίαν ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος, ἐνῷ δικαιούμεθα εἰς τὸ σύνολον τῶν ἡμερῶν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, νὰ εὕρωμεν τὴν ἀνταπόκρισιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἕνας ἀπὸ τοὺς προσθέτους λόγους ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει, κύριε Πρόεδρε, νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα τῶν συντάξεων, εἶναι ὅτι εἰς τὸ θέμα τοῦτο ἐμπίπτει τὸ δῶρον τῶν ἑορτῶν. Καὶ διὰ τοῦτο πρέπει τὸ θέμα τοῦτο νὰ συζητηθῇ πρὸ τῶν διακοπῶν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων νόμου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. ὑπ’ ἀριθ. 3721) 3.8.1957 «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης». Ὡς γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ὑπεβλήθησαν τρεῖς προτάσεις. Ἔχω κατατάξει τοὺς δικαιουμένους νὰ ὁμιλήσουν κατὰ σειρὰν ὑποβολῆς τῶν προτάσεων. Πρὸς τοῦτο, ἔχω κάμει τρεῖς στῆλες. Προηγοῦνται οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ε.Δ.Α., ἕπονται εἰς τὴν δευτέραν στήλην οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἰς τὴν τρίτην στήλην εἶναι οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, πρέπει νὰ δώσω τὸν λόγον κατὰ σειρὰν τῆς ὑποβολῆς τῶν προτάσεων. Ὑπάρχει, βεβαίως, ἡ ἐλπίς, τινὲς τῶν κ. κ. βουλευτῶν, νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου, τὸ Προεδρεῖον ὅμως, εἶναι ὑποχρεωμένον, κατὰ τὴν σειράν των νὰ καλέσῃ ἕκαστον βουλευτὴν νὰ ὁμιλήσῃ. Θὰ προέτεινον, κύριοι βουλευταί, ἐὰν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν, μετὰ τοὺς εἰσηγητάς, νὰ καλῶ ἕνα ἐξ ἑκάστης σειρᾶς, καὶ τελευταίως ἕνα ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐγγραφοῦν τώρα, ὥστε νὰ μὴ παρατηρηθῇ τὸ φαινόμενον νὰ ὁμιλήσουν πρῶτοι ὅλοι οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ε.Δ.Α. ἐν συνεχείᾳ οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ μετὰ οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν διαδικασίαν αὐτήν;

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν πρότασίν μου ταύτην.

§82Α. ΖΑΚΚΑΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ, νομίζω, ἀντικείμενον συμφωνίας τῶν μερίδων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐγὼ προτείνω ἡ συμφωνία νὰ ἐκτεθῇ εἰς αὐτοπεριορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁμιλητῶν.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορῶ ἐγὼ νὰ τὸ ἐπιβάλω, ἐκτὸς ἐὰν ἐπικαλεσθῶ τὴν καλὴν διάθεσιν τῶν ἀγορητῶν.

§84Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν ὅσων προτείνει ἡ παράταξίς μας εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὅμως, νὰ διατυπώσωμεν κἄτι, τὸ ὁποῖον στηρίζεται, τρόπον τινά, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Πρόκειται περὶ προτάσεως δι’ ἐπαναφορὰν διατάγματος, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς κατεθέσαμεν πρῶτοι. Ἐνῷ ὁρίζεται εἰσηγητὴς ἀπὸ ἕνα ἄλλο Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ὁρίζεται εἷς εἰσηγητὴς καὶ ἀπὸ τὸ Κόμμα μας. Τοῦτο παρετηρήθη καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις, διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ κατανομὴ τῶν εἰσηγητῶν θὰ πρέπει νὰ γίνεται κατὰ τρόπον ἀντιπροσωπευτικὸν ὅλων τῶν Κομμάτων. Αὐτὸ θέλω νὰ τὸ θεωρήσητε καὶ ὡς παράπονόν μας.

§85Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα τὸ παραβλέπετε, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὁρισμὸν εἰσηγητῶν ἀπὸ τὴν δύναμίν του, καὶ δι’ αὐτὸ διαμαρτυρόμεθα.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοὺς εἰσηγητάς, κύριε συνάδελφε, εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, ὁρίζει ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ Προεδρεῖον δὲ τῆς Βουλῆς δὲν ἔχει θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων.

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ τῆς συγκεκριμένης περιπτώσεως, οὔτε καὶ διὰ τὸν συνάδελφον, τὸν ὁποῖον εὐχαρίστως θὰ ἀκούσωμεν. Τὸ θέτω ὡς θέμα ἀρχῆς. Ὅταν πρόκειται νὰ συζητοῦμεν τὰ Ν. Δ. τὰ ὁποῖα ἐπαναφέρομεν πρέπει νὰ ὁμιλοῦν οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰ ἐπαναφέρουν. Δὲν τὸ λέγω διὰ τὸν κ. συνάδελφον. Ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸν ἀκούσω, καὶ νὰ παραβιάσωμεν τὴν ἀρχὴν ἀπόψε. Ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον πρέπει νὰ καθορίσωμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι πρῶτος εἰσηγητὴς εἶναι ὁ ἐκ τῆς παρατάξεως ἐκείνης ἡ ὁποία ἐζήτησε τὴν ἐπαναφοράν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντως, κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ εἰσηγηταὶ τῆς πλειοψηφίας, οἱ ἀντιλέγοντες.

§89Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ περίπτωσις εἶναι εἰδική. Διότι τώρα ἡ μειοψηφία τὸ ἐπανέφερεν. Ὅπως τὸ Σύνταγμα ἀναγνωρίζῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν μειοψηφίαν νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ, πρέπει καὶ τὸ Προεδρεῖον προσαρμοζόμενον εἰς τὸ γενικὸν πνεῦμα τῆς διατάξεως νὰ ὁρίσῃ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὴν προτεραιότητα τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας ἡ ὁποία ἐπανέφερε τὸ Ν. Δ.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ προσέξητε τοῦτο, ὅτι βέβαια ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας.

§91Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ διὰ τὸ μέλλον.

§92Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι ἔχει μεγάλην σημασίαν ἡ σειρὰ τῶν ὁμιλητῶν. Χάριν, ὅμως, τῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως, ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου. Ἡ πρωτοβουλία τῶν βουλευτῶν, προκειμένου περὶ προτάσεως νόμου, δὲν ἀσκεῖ ἐπιρροήν τινα καὶ δὲν μεταβάλλει εἰς τίποτε τὴν συνήθη Κοινοβουλευτικὴν διαδικασίαν. Ἄν ἡ ἄποψις τοῦ κ. Παπανδρέου ἦτο ὀρθή, τότε ἂν ἡ πρότασις νόμου ὑποβληθῇ ὑπὸ ἀνεξαρτήτων βουλευτῶν, δὲν θὰ πρέπει νὰ κληθῇ εἰσηγητής, οὔτε τῆς πλειοψηφίας, οὔτε τῆς μειοψηφίας.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βουδούρης, παρακαλεῖται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§94Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τρεῖς προτάσεις ὑπεβλήθησαν διὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3721)57 νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης», μία τῶν βουλευτῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἑτέρα τοιαύτη τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΠΕΚ καὶ ἄλλη τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ συμπολίτευσις ἐξακολουθοῦν νὰ ἐπικρίνωνται κατὰ μὴ ἐπιτρεπόμενον τρόπον καὶ ἤδη ἡ Βουλὴ θὰ λύσῃ τελικῶς τὸ θέμα. Κύριοι βουλευταί, παρέστην εἰς ὅλας τὰς συνεδριάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς τοιαύτης τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἐμελέτησα καλῶς τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς ὅλων τῶν συναδέλφων τὰς ἀπόψεις, προέβην εἰς ἐπιτοπίους ἐρεύνας καὶ μὲ καλὴν πίστιν ἐδέχθην τροπολογίας συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπὲρ τῶν ὁποίων καὶ ἐψήφισα. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συγκοινωνία τῆς Θεσσαλονίκης ὑπῆρξεν ἀθλιεστάτη. Αὐτοκίνητα πάσης φύσεως καὶ ἐκ περισυλλογῆς, τροχιόδρομοι ἀπὸ τουρκοκρατίας, πεπαλαιωμένοι, ποὺ συχνὰ ἐξήρχοντο τῶν γραμμῶν καὶ ἐπέπιπτον ἐπὶ περιπτέρων καὶ πεζοδρομίων καὶ δὲν θὰ εἴπω ὑπερβολήν, ἂν σᾶς πληροφορήσω, ὅτι οἱ ἐπιβάται κατελαμβάνοντο ὑπὸ ναυτίας ἐκ τῶν ἀποτόμων κινήσεων τῶν ὀχημάτων. Ἐγένοντο συσκέψεις, ἀντηλλάγησαν ἀπόψεις, συνεζητήθησαν λύσεις, ἀλλὰ οὐδεμία ἀπόφασις ἐλήφθη καὶ ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευεν. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως οὐδὲν μέγα ἔργον συνετελέσθη εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης παρουσιάσθησαν εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ ἤδη Ἀρχηγόν μου καὶ Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν παρεκάλεσαν νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνιῶν καὶ κατασκευῆς δημοσίων ἔργων. Ὁ κ. Καραμανλῆς ἤκουσε τῆς φωνῆς μας καὶ ἐπελήφθη μετὰ ζέσεως εἰς τὴν λῆψιν μέτρων καὶ ἐν πρώτοις διέθεσε ποσὸν 5.000.000 δραχμῶν, διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν κεντρικῶν ἀρτηριῶν Τσιμισκῆ–Ἀποθήκης καὶ τῆς ὁδοῦ Ἐγνατίας, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ξυλωθοῦν οἱ τροχιόδρομοι. Παρὰ τὰς προσπαθείας μας οὐδὲν ἐγένετο καὶ ἡ παρέμβασις τοῦ Δήμου καὶ ἄλλων παραγόντων καὶ ἐνδιαφερομένων, ἐματαίωνε τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω ὅτι ἂν δὲν ἐπενέβαινεν ὁ ἀποφασιστικὸς χαρακτὴρ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Θεσσαλονίκη θὰ ἐστερεῖτο ὅλων τῶν ἔργων, ποὺ ἀνεδημιούργησαν αὐτήν. Οἱ ἐπισκεφθέντες τελευταίως τὴν Θεσσαλονίκην, θὰ ὁμολογήσουν μετ’ ἐμοῦ, τὴν συντελεσθεῖσαν μεγάλην πρόοδον. 1) Ἡ Διεθνὴς Ἔκθεσις διὰ τῶν νέων ἔργων καὶ τῆς ἐπεκτάσεώς της, τιμᾷ τὴν πόλιν τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. 2) Αἱ ὁδοὶ Τσιμισκῆ–Ἀποθήκης καὶ Ἐγνατίας διηυρύνθησαν καὶ ἀσφαλτοστρώθησαν μὲ μόνιμον ὁδόστρωμα. 3) Ἡ παραλιακὴ λεωφόρος γίνεται ὁ πνεύμων τῶν Θεσσαλονικέων. 4) Τὰ Πανεπιστημιακὰ κτίρια προβάλλουν μεγαλοπρεπῶς. 5) Ἡ ἐπισκευὴ τοῦ Διοικητηρίου, ποὺ ἐστέγασεν ὅλας τὰς ὑπηρεσίας. 6) Ἡ περιφερειακὴ τάφρος, ποὺ θὰ σώσῃ τὴν πόλιν ἀπὸ τὰς πλημμύρας, συντελεῖται μὲ γοργὸν ρυθμόν. Αὐτὰ εἶναι ἔργα μνημειώδη, κύριοι συνάδελφοι, καὶ πρέπει νὰ τὰ ἐκτιμήσωμεν ὅλοι δεόντως. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. καὶ θὰ προσπαθήσω διὰ τῆς ἀγορεύσεώς μου, νὰ τονίσω κυρίως τὸ ἀβάσιμον τῶν αἰτιάσεων, αἵτινες ἀναφέρονται εἰς τὰς τρεῖς ὑποβληθείσας προτάσεις, περὶ ἀκυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος. Ἡ δοθεῖσα λύσις, ὄχι μόνον δὲν ἀπετέλεσεν ἄστοχον καὶ ἀσύμφορον ρύθμισιν τῶν συγκοινωνιῶν μας, ἀλλὰ ἦτο ἡ πλέον ἐνδεδειγμένη ἀπὸ κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Αἱ φάσεις ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐπέρασε καὶ διεμορφώθη ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν εἰς τὴν πατρίδα μας, μᾶς πείθουν περὶ τοῦ ὀρθοῦ τῆς δοθείσης λύσεως. Κατ’ ἀρχὴν ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν συγκοινωνιῶν σχεδὸν καθ’ ὁλοκληρίαν εἶχε δοθῆ εἰς τὸν ἀνοργάνωτον ἐπιχειρηματίαν καὶ τὴν προσωπικήν του πρωτοβουλίαν. Διὰ τοῦ νόμου 6033 ἐδημιουργήθησαν τὰ πρῶτα κοινὰ Ταμεῖα Γραμμῶν καὶ κατελήξαμεν εἰς τὸν νόμον 2119)52, ὁ ὁποῖος εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ φίλου συναδέλφου κ. Μπουρδάρα. Ἡ δοθεῖσα λύσις διὰ τοῦ Ν. Δ. ἀποτελεῖ ἀρίστην πρᾶξιν τοῦ κ. Γ. Ράλλη, διότι ἡ ὀργάνωσις τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν, εἰς μεγάλην ἐπιχείρησιν εἶναι γεγονὸς οἰκονομικῶς ὑγιὲς καὶ ἐποικοδομητικὸν διὰ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Ἐξουδετερώνεται ὁ κίνδυνος τῆς παραδόσεως μιᾶς ἐργασίας, ἀνηκούσης εἰς ἑκατοντάδας ἐπαγγελματιῶν εἰς τὸ μονοπωλιακὸν μέγα κεφάλαιον καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐπίτευγμα ὑγιοῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ ρυθμίζονται καὶ τὰ ἑξῆς ζητήματα: 1) Ἡ τακτοποίησις τοῦ ἐργαζομένου καὶ συνταξιοδοτουμένου προσωπικοῦ τῶν καταργουμένων τροχιοδρόμων καὶ τὸ τηλεγράφημα πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν Συγκοινωνιῶν ἀρκεῖ ὡς μαρτυρία καὶ συνέχεια. 2) Ἡ τακτοποίησις τῶν συγκοινωνιακῶν προβλημάτων τῶν περιχώρων τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. 3) Ἡ ἐξουδετέρωσις τῶν παθητικῶν ἐπιβαρύνσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς λειτουργίας τῶν τροχιοδρόμων. 4) Ὁ ἐκσυγχρονισμὸς τῶν μεταφορικῶν μέσων κατὰ τρόπον ἐποικοδομητικὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν ἄνευ ἀμέσου ἀχρηστεύσεως τοῦ σήμερον ὑπάρχοντος καὶ χρησιμοποιησίμου τροχαίου ὑλικοῦ καὶ τέλος. 5) Ὁ ἔλεγχος, ὁ πλήρης καὶ σχολαστικὸς ἔλεγχος τῆς ἐκμεταλλεύσεως, κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε τὸ κόμιστρον νὰ εὑρίσκεται πάντοτε εἰς τὰ κατώτατα δυνατὰ ὅρια, ἡ δὲ βελτίωσις τῶν συνθηκῶν ἐκμεταλλεύσεως, ἥτις συντελεῖται συνεπείᾳ φυσικῶν τακτικῶν λόγων, νὰ ἀποβαίνῃ εὐεργέτημα ὑπὲρ τοῦ κομίστρου καὶ τοῦ κοινοῦ καὶ οὐχὶ συντελεστὴς αὐξήσεως τῶν κερδῶν τῆς ἐπιχειρήσεως. Παρὰ ταῦτα ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Καραμανλῆς, ἐπισκέπτεται τὴν Θεσσαλονίκην καὶ συγκαλεῖ σύσκεψιν εἰς τὸ Διοικητήριον, ὅλων τῶν παραγόντων, ἦσαν παρόντες ὁ Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν κ. Ράλλης, ὁ Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος, οἱ βουλευταί, ὁ Νομάρχης, αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου, ὁ Δήμαρχος καὶ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι, ἅπαντα τὰ Ἐπιμελητήρια, τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον καὶ ἐκπρόσωπος τῶν Αὐτοκινητιστῶν. Γίνεται εὐρυτάτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου, ἐξέφερον ὅλοι τὰς γνώμας των, ἐπέρχονται νέαι βελτιώσεις καὶ τροποποιήσεις καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λέγει: «Κύριοι, παραμερίζω τοὺς Αὐτοκινητιστὰς καὶ σᾶς δίδω προνομιακῶς τὴν σύμβασιν, ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἐντὸς μηνός, ἔπειτα θὰ προχωρήσω καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψω νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ ἀθλία κατάστασις»! Οὐδεμία ἀπάντησις ἐδόθη καὶ οὕτω τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, μετὰ παρέλευσιν πολλοῦ χρόνου. Ἀναλογίζομαι καὶ ἐρωτῶ, τί θὰ ἐπεθύμουν οἱ μαχηταὶ τῆς δοθείσης λύσεως διὰ τὸ Ν. Δ.; 1) Νὰ παραδοθῇ ἡ ἀστικὴ συγκοινωνία τῆς συμπρωτευούσης εἰς τὸ ξένον ἢ Ἑλληνικὸν μονοπωλιακὸν κεφάλαιον; Δὲν εἶναι ἡ πεῖρα τῆς Πάουερ, ἀρκετὴ νὰ μᾶς διδάξῃ ὅτι τοιαύτη λύσις εἶναι ἐθνικῶς ἀπαράδεκτος; 2) Νὰ τὴν ἀναλάβῃ ὁ Δῆμος ἢ Νομικὸν Πρόσωπον Δημοσίου Δικαίου; Τὰ νεκροταφεῖα τῆς ΥΕΚΑ καὶ ἡ πλήρης καταστροφὴ τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων, ὁ Δῆμος Ρόδου καὶ ἄλλα, δὲν φωτίζουν εἰς ὀρθότητα τῆς δοθείσης λύσεως; Μήπως τὸ προβλεπόμενον ἡμιαστικὸν ΚΤΕΛ δὲν μειώνει τὸ κόμιστρον κατὰ 25%; Ἄλλο εἶναι ὅτι τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πρὸς τὰ Βασιλικά, νομίζω, ὅμως, ὅτι τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ καὶ δι’ Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, καίτοι ἐπέκτασις τῶν ἀστικῶν λεωφορείων συνεπάγεται αὔξησιν τοῦ κομίστρου εἰς βάρος τοῦ ἐπιβατικοῦ κοινοῦ τῶν πόλεων. Τὸ θέμα τῶν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων ρυθμίζεται κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον καὶ ἡ συσταθεῖσα Ἐπιτροπὴ παρέχει ἁπάσας τὰς τεχνικὰς ἐγγυήσεις μιᾶς πλήρους καὶ ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης καὶ λύσεως. Πρέπει τὸ ρεῦμα ποὺ θὰ δοθῇ νὰ εἶναι εὐθηνὸν καὶ τὸ κόμιστρον νὰ πέσῃ, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι τοῦτο θὰ πραγματοποιηθῇ μὲ τὴν Πτολεμαΐδα, τὸν Μέγδοβα καὶ τὰ ἄλλα ἔργα. Τώρα ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ ρεύματος διὰ τὰ χωρία, πρέπει νὰ δώσωμεν καὶ εἰς τοὺς χωρικοὺς χαράν, ὁλόκληρος ἡ ὀρεινὴ Θεσσαλονίκη πρὸς Σωχὸν καὶ Κερδύλλια, Ζαγκλιβέριον, Σταυρόν, εἶναι εἰς τὸ σκότος. Ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἡ δοθεῖσα λύσις πλήττει τὴν αὐτοδιοίκησιν εἶναι τελείως ἀβάσιμος. Διὰ τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ ν. Διατάγματος παραχωρεῖται εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης καὶ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῆς περιοχῆς σοβαρώτατον ποσὸν συμμετοχῆς εἰς τὰ ἀκαθάριστα ἔσοδα ἐγγίζον τὸ 10% τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων. Ὄχι μόνον, λοιπόν, δὲν παραγνωρίζονται τὰ δικαιώματα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ἀλλὰ κατοχυροῦνται νομοθετικῶς καὶ κατὰ τρόπον μὴ δυνάμενον δι’ ἄλλης ὁδοῦ νὰ ἀναιρεθῇ. Ὁ νόμος 2888)54 περὶ Κώδικος Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 21, δὲν ἀναγνωρίζει ἁρμοδιότητα διὰ τὴν διεξαγωγὴν παρ’ αὐτῶν τῆς Ἀστικῆς Συγκοινωνίας καὶ συνεπῶς κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν οἱ Δῆμοι δὲν δύνανται νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τοιαῦτα ἔργα. Ὁ Ὀργανισμὸς Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης προχωρεῖ πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν σκοπῶν καὶ ὑποχρεώσεών του καὶ θὰ βελτιώσῃ καὶ θὰ ἐκσυγχρονίσῃ τὴν Ἀστικὴν Συγκοινωνίαν. Παρηγγέλθησαν 50 νέα λεωφορεῖα καὶ ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου θὰ τεθοῦν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κοινοῦ πρὸς ἐξυπηρέτησίν του. Ἱδρύθησαν Σχολαὶ ἐπαγγελματικῆς καταρτίσεως τοῦ προσωπικοῦ τόσον τῶν ὑπαλλήλων τῶν καταργηθέντων τροχιοδρόμων, ὅσον καὶ τῶν τοιούτων τοῦ τέως ΚΤΕΑΛΘ, ἵνα καταστῶσιν ὠφέλιμοι διὰ τὸ κοινὸν καὶ διὰ τὴν ἐργασίαν ποὺ προορίζονται. Οἱ Κανονισμοὶ οἱ προβλεπόμενοι ἀπὸ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ Ν. Δ., μελετῶνται παρὰ τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν καὶ καταβάλλεται σύντονος προσπάθεια πρὸς βελτίωσιν τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα πραγματικὸν σταθμὸν ἐξυπηρετήσεως τοῦ Δημοσίου συμφέροντος καὶ τοῦ κοινοῦ καὶ θὰ ἀποτελέσῃ παράδειγμα διὰ τὴν λύσιν τοῦ σοβαροῦ θέματος τῶν Συγκοινωνιῶν τῆς Χώρας. Δὲν ἀμφισβητῶ οὐδενὸς τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπιτρέψω εἰς οὐδένα νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ ἰδικόν μου. Ἐπὶ μισὸν σχεδὸν αἰῶνα τὴν ὑπηρετῶ καὶ ἐτιμήθην παρ’ αὐτῆς. Θὰ ἐξακολουθήσω δὲ νὰ κάμνω τὸ καθῆκον μου κατὰ συνείδησιν. Πρὸς τὴν πόλιν τοῦ Ἁγίου Δημητρίου στρέφονται βάσκανα τὰ βλέμματα τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἶναι κάρφος εἰς τοὺς ἀλλαλαγμούς των. Ἀνήκοντες καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν γενεὰν τῶν πολέμων, παρέχομεν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι οὐδέποτε θὰ παραγνωρίσωμεν τὰ συμφέροντα τῆς πόλεως καὶ θὰ τὴν ὑπηρετήσωμεν μὲ ὅλην μας τὴν δύναμιν καὶ μέχρι τῆς τελευταίας πνοῆς. Πιστεύω ὅτι διὰ τοῦ Ν. Δ. γίνεται μία πρόοδος καὶ εἰσηγοῦμαι τὴν ἀπόρριψιν τῶν προτάσεων τῆς ἀκυρώσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν ν. Διατάγματος.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, κ. Γ. Μπακατσέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§96Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατέστη μόνιμος συνήθεια τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, προκειμένου νὰ ὑποστηρίξουν τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐπικαλοῦνται τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀνέφερε καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικὴν καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ σήμερον ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἶδε τὴν παραλιακὴν λεωφόρον. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν παραλιακὴν αὐτὴν λεωφόρον ἔχουν ἐργασθῆ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις. Ἡ παραλιακὴ λεωφόρος, εἶναι ἔργον τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ ἤρχισε τὰ ἔργα ἤδη πρὸ τοῦ πολέμου. Πρὸ τοῦ 1937 ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔχουν ἐνισχύσει τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον, καὶ ὁ Στρατηγὸς Γονατᾶς καὶ ὁ κ. Νικολαΐδης καὶ ὁ κ. Χαβίνης καὶ ὁ κ. Ντεντιδάκης καὶ ὁ Ζέρβας καὶ ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ ἔδωσαν ὑπὲρ τοῦ Ταμείου. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἔργον μόνον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἀνέφερεν ἐπίσης, ὁ κ. συνάδελφος, τὸν διπλασιασμὸν τῆς ἐκτάσεως τῆς Ἐκθέσεως Θεσσαλονίκης. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ποῖοι ἀνεκαίνισαν τὴν Διεθνῆ Ἔκθεσιν Θεσσαλονίκης. Αὐτό, δὲν ἔγινεν ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου —Παπανδρέου τὸ 1951; Ἐνόμισα, κύριοι συνάδελφοι, χρέος μου, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἀναφέρω αὐτὰ τὰ ὀλίγα, διότι ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἐπικαλοῦνται τὰ ἔργα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς Θεσσαλονίκης. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι τὸ Ν. Δ. τοῦ ὁποίου τὴν ἀκύρωσιν ἐπιδιώκουν αἱ τρεῖς προτάσεις νόμου τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος, τὸ Ν. Δ. αὐτὸ εἶναι ἄκυρον διὰ λόγους τυπικούς, διότι, κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος, παράγραφος 2, προτάσεις νόμων αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν συντάξεις καὶ βαρύνουν τὸν Προϋπολογισμὸν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, πρέπει νὰ φέρουν, ἐκτὸς τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, νὰ φέρουν καὶ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ν. Δ. διαλαμβάνει τοιαύτην διάταξιν ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Ι.Κ.Α. καί, ὅμως, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ σχέδιον ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ τὸ αὐτὸ ἄρθρον 57 παρ. 6 τοῦ Συντάγματος, προτάσεις νόμων ὑποβαλλόμεναι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως δι’ ὧν ἐπιβάλλονται τοπικοὶ ἢ εἰδικοὶ φόροι ὑπὲρ Ὀργανισμῶν ἢ Ν.Π.Δ.Δ., δέον νὰ προσυπογράφωνται καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Πάλιν, τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ν. Δ. διαλαμβάνει εἰδικὸν φόρον ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α. διὰ νὰ πληρωθοῦν συντάξεις προσωπικοῦ καί, διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ὑπογραφὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ τὴν § 7 τοῦ ἄρθρου 57 πρέπει, ἐφ’ ὅσον νόμος τροποποιῇ ἕτερον νόμον, νὰ περιλαμβάνεται ἡ τροποποιουμένη διάταξις ὁλόκληρος εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν Ν. Δ. καταργεῖται ὁ νόμος 2576 τοῦ 1940 καὶ δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὁλόκληρος ἡ τροποποιουμένη διάταξις. Ταῦτα, τὰ εἴπομεν καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Καὶ ὅμως, ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν τὰ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν. Εἶναι ἐπαναλαμβάνω, διὰ λόγους τυπικοὺς ἄκυρον τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα. Πρίν, κύριοι συνάδελφοι, εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν οὐσιαστικῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν Ν. Διατάγματος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν μικρὰν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν. Ἤδη, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, τῆς Τουρκοκρατίας, δυνάμει συμβάσεων, τὰς ὁποίας ἀναφέρω, ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης εἰσέπραττε τὰ 50% τῶν κερδῶν, τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποίει ἡ Βελγικὴ Ἑταιρία, ἡ ὁποία εἶχεν ἀναλάβει καὶ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν καὶ τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Εἶναι αἱ συμβάσεις αὗται αἱ μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Βελγικῆς Ἑταιρίας: Πρῶτον, ἡ ἀπὸ 11 Σεπτεμβρίου 1889 περὶ τροχιοδρόμων, τότε εἶχον ἐγκαταστήσει τοὺς ἱππηλάτους τροχιοδρόμους. Εἶτα, ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ 9 Σεπτεμβρίου 1899, περὶ ἠλεκτρικῆς ἕλξεως, ἡ ἀπὸ 9 Ἰανουαρίου 1900 περὶ ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ ἡ ἀπὸ...(δὲν ἠκούσθη)... περὶ ἐνοποιήσεως, ὅλων τῶν ἄλλων ἀνωτέρω συμβάσεων. Τὰ δικαιώματα αὐτὰ τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης διετηρήθησαν καὶ ὅταν ἡ Θεσσαλονίκη κατέστη Ἑλληνική, μετὰ τοὺς νικηφόρους Ἑλληνοτουρκικοὺς πολέμους. Διὰ τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ 1923 περὶ τῆς ἐπιτάξεως καὶ διὰ σχετικοῦ ψηφίσματος, τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως, κυροῦντος τὸ πρωτόκολλον τοῦτο διετηρήθησαν τὰ δικαιώματα τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης. Ἡ Βελγικὴ Ἑταιρία ἐπεδίωξε νὰ ἀποκρύπτῃ τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποίει, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐζημιοῦτο ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης. Ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης, ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Θεσσαλονίκης, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως, ἤδη, ἀπὸ τοῦ 1932 ἀνέλαβον ἀγῶνα ἀπομακρύνσεως τῆς Ἑταιρίας αὐτῆς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ περιέλθῃ εἰς ἕνα Ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ὁ ἀγὼν αὐτὸς τοῦ Δήμου καὶ τοῦ κόσμου τοῦ πολιτικοῦ, ἀνεξαρτήτως, ἐπαναλαμβάνω, κομματικῆς τοποθετήσεως, ἤχθη εἰς αἴσιον πέρας. Ἐξεδόθη εἰς τὰ 1940 ὁ νόμος 2571, ὁ ὁποῖος ἐκύρωνε μίαν σύμβασιν περὶ ἀποζημιώσεως τῆς Βελγικῆς Ἑταιρίας καὶ καθώριζεν, ὅτι αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι Θεσσαλονίκης θὰ ἀνατεθοῦν, ἢ εἰς ὑφιστάμενον Ὀργανισμὸν Δημοσίου Δικαίου, ἢ εἰς ἱδρυθησόμενον καὶ θὰ ἐδίδοντο τὰ δικαιώματα τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης. Καθώρισεν, ἐπὶ πλέον, ὅτι θὰ ἐπεκταθοῦν αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἐπὶ τῶν γραμμῶν ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐκυκλοφόρουν αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα μετὰ 6ετίαν ὤφειλον νὰ ἀπομακρυνθοῦν. Ἐπῆλθεν ἡ κατοχή, πλήρης ἐξάρθρωσις τῶν συγκοινωνιῶν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἀνακαίνισις τῶν τρὰμ καὶ εἰς τὰ 1945 ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Ναυάρχου Βούλγαρη, ἐδόθησαν ἐπιπροσθέτως ἄλλαι 66 ἄδειαι λεωφορείων αὐτοκινήτων. Ἐδόθησαν πάντοτε ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ κατέβαλον τὸ 7% ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον, τὸ ὁποῖον 7% καθορίζει ὁ νόμος 2576 τοῦ 1940 καὶ ὅτι εὐθὺς ὡς ἱδρύετο ὁ Ὀργανισμὸς θὰ ἀπεμακρύνοντο τὰ αὐτοκίνητα αὐτά. Κατώρθωσαν, ὅμως οἱ αὐτοκινητισταί, νὰ παρεμβάλουν διάταξιν εἰς τὸν νόμον περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν πληγέντων, διὰ τὰς ὁποίας ἀπηλλάσσοντο τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς τοῦ 7%. Διετηρήθη τὸ καθεστὼς αὐτὸ μέχρι τοῦ 1953, ὅτε ἀπεφασίσθη ὁ διαχωρισμὸς τῶν δύο ἐπιχειρήσεων, τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ τῶν τροχιοδρόμων, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ηὐξήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν αὐτοκινήτων. Καὶ μετὰ τὸν διαχωρισμὸν τῶν δύο ἐπιχειρήσεων, διότι ἡ Δ.Ε.Η. ἀνέλαβε τὸν ἠλεκτροφωτισμόν, ὑπῆρξε παθητικὸν εἰς τὴν ἐπιχείρησιν. Θὰ τὰ ἀναφέρω αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, διότι οἱ συνάδελφοι τῆς Πλειοψηφίας θὰ εἴπουν, ὅτι πράγματι, ἀφοῦ δὲν τὰ ἔβγαζε πέρα ὁ Ὀργανισμός, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῶμεν πάλιν εἰς ἕνα ἄλλον Ὀργανισμόν; Ὑπῆρξεν πράγματι παθητικόν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ παθητικὸν ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι ὑπῆρχεν ἀνταγωνισμός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ὑπῆρχε μὲ τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον. Εἰς τὰ 1955, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Παπάγου, μὲ Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Καραμανλῆν, κατήργησεν τὴν γραμμὴν Ντεπὸ καὶ ἔκαμεν ἐξωραϊστικὰ ἔργα πράγματι διὰ νὰ εὐνοήσῃ τοὺς αὐτοκινητιστὰς καὶ ἔκαμε μόνον τὸν δρόμον γραμμὴ Ντεπὸ καὶ κατέλιπεν μόνον μίαν γραμμὴν Χαριλάου–Πλατείας Μεταξᾶ. Εἰς αὐτὸ τὸ καθεστὼς εὑρισκόμεθα. Βεβαίως ὁ νόμος 2119, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, εἰσηγήσει τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Μπουρδάρα, ἐπέβαλε, τότε, τάξιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον τῆς πλειοψηφίας, καὶ τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ δηλώσεών των εἰς τὸν Τύπον, ὅτι δῆθεν οἱ αὐτοκινητισταὶ ἔχουν τὸ προνόμιον. Τὰ προνόμια ὑπῆρξαν μόνον διὰ μίαν 12ετίαν, ἡ ὁποία δι’ ὅλα τὰ αὐτοκίνητα λήγει εἰς τὰ 1964, τὸ 1961 δέ, φεύγουν τὰ περισσότερα. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετικοῦ Διατάγματος δίδονται αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὰ Κ.Τ.Ε.Λ. Θεσσαλονίκης εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, δηλονότι τὰ 243 αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ Κ.Τ.Ε.Λ. Θεσσαλονίκης ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους: Ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλουν 30 χιλ. δρχ. εἰς 3 δόσεις, ἐντὸς διετίας. Βεβαίως, εἰσφέρουν τὰ αὐτοκίνητα, ἀλλὰ διὰ τὰ αὐτοκίνητα ἀποζημιώνονται, λαμβάνουν τὰ 3)10 εὐθὺς ἅμα τῇ ἐκτιμήσει καὶ τὰ ὑπόλοιπα 7)10 τὰ λαμβάνουν εἰς 7 ἴσας μηνιαίας δόσεις. Διακρίνονται δύο στάδια τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐκ μέρους τοῦ Ὀργανισμοῦ. Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον οἱ αὐτοκινητισταὶ...

§97Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς μίαν κυριολεξίαν. Γίνεται χρῆσις τοῦ ὅρου αὐτοκινητισταί. Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν εἶναι κυριολεκτικὸς ὅρος. Εἶναι ἰδιοκτῆται λεωφορείων. Αὐτοκινητισταὶ εἶναι οἱ ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν περὶ ἐκείνων ἐπρόκειτο καὶ αὐτοὶ ἐπροστατεύοντο, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, καλὸν εἶναι νὰ διευκρινίσωμεν τὰς ἐννοίας καὶ νὰ κυριολεκτήσωμεν...

§98Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Ἀκριβῶς πρόκειται περὶ ἐπιχειρηματιῶν ἐκμεταλλευτῶν τῶν λεωφορείων.

§99Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσδιορισθοῦν οἱ ὅροι.

§100Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἔχουν ἐπάγγελμα αὐτοκινητιστοῦ.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οἱ ἰδιοκτῆται λεωφορείων εἶναι τίμιον ἐπάγγελμα — δὲν εἶναι μομφὴ — προσδιορίζω ὅμως, τὴν ἰδιότητά των, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι αὐτοκινητισταὶ εἶναι οἱ ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων. Καὶ εἶναι ἄλλη κατηγορία. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὸν κ. συνάδελφον, νὰ χρησιμοποιῇ μονίμως ὡς ὅρον, τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν λεωφορείων, τοῦ ἐπιχειρηματίου τῶν λεωφορείων, ὄχι τὸν ὅρον αὐτοκινητισταί, τῆς Θεσσαλονίκης, διότι ἄλλη εἶναι ἡ κατηγορία τῶν ὁδηγῶν αὐτοκινητιστῶν. Ὑπάγονται εἰς ἄλλην κατηγορίαν.

§102Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἅπαντες σχεδὸν οἱ λεωφορειοῦχοι εἶναι καὶ ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων.

§103Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μίαν φοράν. Αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν.

§104Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ κ. Γυιόκας, δὲν εἶναι ἀκριβές, καὶ τὸ γνωρίζω ἐκ τῆς ἰδιότητός μου, ὡς πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ διευκολύνω τὴν κυριολεξίαν κατὰ τὴν συζήτησιν. Διότι, ἄλλα εἶναι τὰ κριτήρια καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἄλλα εἶναι τὰ κριτήρια ὅταν πρόκειται περὶ ἐπιχειρηματιῶν τῶν λεωφορείων καὶ ἄλλα τὰ κριτήρια ὅταν πρόκειται περὶ βιοπαλαιστῶν ὁδηγῶν αὐτοκινητιστῶν. Δι’ ἡμᾶς εἶναι ἄλλα τὰ κοινωνικὰ κριτήρια. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν εἶναι καπιταλισμός, εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν, εἶναι λαὸς ἄξιος προστασίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§106Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου καὶ αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἔννοια τοῦ λόγου ὅλων τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§107Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἀμφιβάλλω. Ἐπεξήγησα τὴν ἔννοιαν τῶν ἰδικῶν σας λόγων.

§108Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Εἰς ἐπίρρωσιν τοῦ ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου, σᾶς ἀναφέρω ὅτι εἴχομεν καταθέσει μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Ἀνωγειανάκη, τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξαν ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τῆς Θεσσαλονίκης, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητούσαμεν, κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὸ μέτρον νὰ ἀναθέσῃ εἰς τρεῖς αὐτοκινητιστάς, νὰ τὸ ἀναθέσῃ εἰς τοὺς ὑπεραστικούς, τῶν περὶ τὴν Θεσσαλονίκην χωρίων καὶ θερέτρων, εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ταξὶ καὶ εἰς τοὺς ὁδηγοὺς αὐτοκινήτων. Αὐτὸ ἐζητήσαμεν. Συνεπῶς ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου εἶναι πράγματι ὅτι ἐνδιαφερόμεθα διὰ τοὺς πραγματικοὺς αὐτοκινητιστὰς καὶ ὄχι διὰ τοὺς ἐπιχειρηματίας, παπάδες, ζαχαροπλάστες κ.λ.π., ὅπως θὰ σᾶς ἀναφέρω.

§109Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ τὸ ἐπεβεβαιώσατε διὰ τῆς προτάσεως ποὺ εἴχατε κάμει.

§110Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Βεβαίως. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως θὰ σᾶς ἀναφέρω, οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Κ.Τ.Ε.Λ. ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλουν 30.000 δραχμῶν εἰς τρεῖς δόσεις ἐντὸς διετίας. Εἰσφέρουν καὶ τὸ αὐτοκίνητον διὰ τὸ ὁποῖον τὰ 3)10 θὰ τὰ εἰσπράξουν ἀμέσως καὶ τὰ ὑπόλοιπα 7)10 εἰς 7 μηνιαίας δόσεις καὶ προσθέτως θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ τύχουν ἐξαιρετικῶν εὐνοιῶν ὅσον ἀφορᾶ τὰς εὐκολίας καὶ πιστώσεις εἰδικὰς καὶ ἐγγυήσεις τραπεζιτικὰς εἰδικὰς καὶ εὐκολίας νὰ ἔλθουν τὰ αὐτοκίνητα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει δι’ ἄλλους προμηθευτάς. Καὶ ἐν συνεχεία, κύριοι συνάδελφοι, ἐπανέρχομαι εἰς τὸν τρόπον τῶν πράξεων τῶν μετόχων τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. Καθορίζονται δύο στάδια. Τὸ πρῶτον στάδιον περιλαμβάνει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι μέτοχοι τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. τὰ αὐτοκίνητα, ὅμως, ἀνήκουν εἰς τοὺς ἰδίους. Αὐτοὶ εἰσπράττουν τὰ ἀκαθάριστα ἔσοδα, ὅπως καὶ προηγουμένως καταβάλλουν ὅμως, ὡρισμένον μόνον ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ ποσοστόν, 4% καὶ ἐκείνους τῶν ὁποίων τὰ αὐτοκίνητα εἶναι πλέον ἰδιοκτησία τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. Αὐτοὶ θὰ παίρνουν τὸν διπλάσιον μισθὸν τοῦ ὁδηγοῦ καὶ ὅλα τὰ ἐπιδόματα, τοῦ ἀνωτάτου μισθοῦ, δηλαδὴ περίπου 6.000. Καὶ ἔρχεται ἐν συνεχείᾳ τὸ δεύτερον στάδιον κατὰ τὸ ὁποῖον γίνεται ἀντικατάστασις ὅλων τῶν αὐτοκινήτων. Οἱ αὐτοκινητισταὶ θὰ εἰσπράττουν ἀπὸ τοῦδε καὶ μέχρι τοῦ 1968 τὰ 20% τοῦ ἀπασχολουμένου κεφαλαίου. Ἀπὸ τὸ 1968 καὶ ἐπέκεινα οἱ αὐτοκινητισταί...

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οἱ ἰδιοκτῆται λεωφορείων.

§112Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Μάλιστα. Οἱ ἐκμεταλλευταὶ ἰδιοκτῆται λεωφορείων θὰ εἰσπράττουν ἀπὸ τώρα μέχρι τοῦ 1968 τὰ 20% καὶ ἐν συνεχείᾳ τὰ 18%. Ποῖον εἶναι τὸ ἀπασχολούμενον κεφάλαιον; Τὸ ἀπασχολούμενον κεφάλαιον εἶναι ἡ ἀξία, ἑνὸς αὐτοκινήτου ὡς καινουργοῦς, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται περίπου εἰς 450.000 δραχμάς. Ἐπίσης συμμετέχει εἰς τὰς ἐγκαταστάσεις. Καὶ ναὶ μὲν ὑπάρχει ρητὴ διάταξις εἰς τὸν νόμον ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπερβῇ ἕνα ποσὸν ἡ ἀξία τῶν ἐγκαταστάσεων, δικαιοῦται, ὅμως, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ κάμνῃ αὔξησιν καὶ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ. Κατὰ συνέπειαν νὰ ὑπολογίζετε περίπου διὰ κάθε λεωφορεῖον ἕνα ποσὸν 100.000 δραχμῶν ἢ ὀλιγώτερον ὡς ἀξίαν τῶν ἐγκαταστάσεων. Δύναται ὁ Ὑπουργὸς δι’ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ νὰ φθάσῃ τὰς 40.000 καὶ 50.000 δρχ. λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης. Ἑπομένως, τὸ ἐλάχιστον ἕκαστος ἐκμεταλλευτὴς ἰδιοκτήτης λεωφορείου θὰ παίρνῃ 450.000 δρχ. ὡς ἀξίαν τοῦ αὐτοκινήτου καὶ 130.000 δρ. ὡς μέτοχος ἐπὶ τῶν ἐγκαταστάσεων, ὡς μίνιμουμ, καὶ ὡς μάξιμουμ θὰ παίρνῃ μεταξὺ 800.000 καὶ 900.000 δρχ. Αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράττῃ ὁ ἐκμεταλλευτὴς λεωφορείου, καταβάλλων 30.000 δραχμὰς ἐντὸς διετίας εἰς τρεῖς δόσεις.

§113Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Μπακατσέλο, πῶς ὡρίσθη ἡ τιμὴ τῶν 450.000 δρχ. τοῦ αὐτοκινήτου; Ποῦ τὴν ἀποδίδετε;

§114Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Ἀπὸ τὸν ἀέρα ποὺ παίρνουν.

§115Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ὄχι, ἀπὸ ἀέρα. Ἕνα λεωφορεῖον ὑπερβαίνει τὰς 500.000 δραχμάς.

§116Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Εἶναι 450.000 ἡ ἀξία τοῦ λεωφορείου ὡς καινουργοῦς. Μόνον μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε διὰ τὸ πρῶτον καὶ μόνον ἔτος ποῖον θὰ εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην σας, τὸ ἐπιχειρηματικὸν κέρδος τῶν λεωφορειούχων, ἀφαιρουμένων τῶν κρατήσεων;

§117Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Τὸ ἀνέφερον. 20%. Ὑπολογίσατε 20% ἐπὶ 450.000.

§118Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰς κρατήσεις ὡς ἀσφάλισιν τῶν τροχιοδρομικῶν καὶ 3.200 μηνιαίως διὰ τὴν καταβολὴν ἑκάστου πρὸς ἀντικατάστασιν, πόσα ἀντιστοιχοῦν;

§119Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ ὑποχρεώνετε νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι τὸ κέρδος τὸ ἐπιχειρηματικὸν συντίθεται καὶ ἀπὸ ἄλλας ἐγκαταστάσεις κ.λ.π. Ἀναφέρεται ὅτι θὰ ἔχῃ γκαρὰζ κλπ., τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ὑπάρχουν.

§120Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας ἀναφέρατε. Δὲν διεσαφίσατε τὶ ἐννοεῖται ἐπιχειρηματικὸν κέρδος.

§121Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς ἀνέφερα ὅτι ἡ ἀξία τῶν ὡς ἄνω αὐτοκινήτων.... (ἀναγινώσκει).... Συνεπῶς ἠμπορεῖ νὰ αὐξηθῇ καὶ περαιτέρω καὶ νὰ πάῃ καὶ ἀκόμη περισσότερον αὐτὸ τὸ κέρδος. Κύριοι συνάδελφοι, βασικὰ ἐλαττώματα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι ἀνατίθεται μονοπωλιακῶς εἰς ἰδιώτας ἐκμεταλλευτὰς λεωφορείων ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν συγκοινωνιῶν τῆς Θεσσαλονίκης. Εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην, καθ’ ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γνωρίζω, αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ ἀσκοῦνται ἀπὸ τοὺς Δήμους. Ἀλλὰ καὶ ὅπου ὑπάρχουν ἰδιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις, ὑπὲρ οὐδενὸς ὑπάρχει μονοπώλιον. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ ἡ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις νὰ ἀσκήσῃ συγκοινωνίας, δὲν ὑπάρχει, ὅμως, προνόμιον διὰ κανένα. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα, καὶ ἐκεῖ αἱ συγκοινωνίαι ἀσκοῦνται ἀπὸ τοὺς Δήμους, ἀλλὰ οὔτε ὑπὲρ τῶν Δήμων ὑπάρχει ἐκεῖ μονοπώλιον. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ καλυτέρα λύσις θὰ ἦτο νὰ γίνῃ ἕνας ἡμικρατικὸς Ὀργανισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον νὰ μετέχῃ καὶ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον παρέχει τὴν ἐκμετάλλευσιν, ἔχει τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ οἱ Δῆμοι ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκμεταλλευταὶ λεωφορειοῦχοι, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν, διότι δὲν θέλομεν ἡμεῖς νὰ τοὺς ρίψωμεν εἰς τοὺς δρόμους. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ὅ,τι γίνεται ἤδη ἀπὸ τὴν πρὸ τοῦ παγκοσμίου πολέμου ἐποχήν, εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ὅπου ὑπάρχουν τοιαύτης μορφῆς ἡμικρατικαὶ ἐπιχειρήσεις, ὅπως ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν. Ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ Ροδανοῦ ποταμοῦ γίνεται ἀπὸ τοιαύτης μορφῆς ἡμικρατικὰς ἐπιχειρήσεις. Εἰς μίαν τοιαύτην ἐπιχείρησιν, τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἀντιστοιχοῦν εἰς τοὺς ἐκμεταλλευτὰς λεωφορειούχους θὰ ἐπήγαιναν ὑπὲρ αὐτῆς. Τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος, θὰ ἐπήγαιναν ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τῶν συγκοινωνιῶν καὶ τῆς μειώσεως τῶν εἰσιτηρίων. Καὶ τὰ κέρδη αὐτά, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὑπὲρ τῶν Δήμων, θὰ διετίθεντο διὰ τὴν διάνοιξιν νέων ὁδῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν καὶ ἐξωραϊσμὸν τῆς πόλεως Δεύτερον βασικὸν ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου κύριοι βουλευταί, εἶναι τοῦτο, ὅτι ἀνατίθεται εἰς τὸν αὐτὸν Ὀργανισμὸν ἡ προμήθεια ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων. Καὶ ναὶ μὲν ὑπάρχει, κατόπιν πιέσεως ὅλων τῶν βουλευτῶν τῆς Θεσσαλονίκης, διάταξις, ἡ ὁποία μεριμνᾷ διὰ τὴν τοποθέτησιν λεωφορείων ἠλεκτροκινήτων ἀπὸ τὸ 1961, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ τοποθέτησις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοιαύτας καὶ τοσαύτας προϋποθέσεις, ὥστε δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον νὰ θεωρῆται βέβαιον ὅτι θὰ ἐξαντλήσωμεν ὁλόκληρον τὴν 24ετίαν μὲ τὰ θερμικὰ λεωφορεῖα. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐγκατασταθοῦν ἀμέσως τοὐλάχιστον εἰς τὰς κεντρικὰς γραμμὰς ἠλεκτροκίνητα λεωφορεῖα, διότι εἶναι τοῦτο συμφέρον. Οἱ μηχανικοὶ δέ, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπετάθησαν οἱ Ὀργανσμοὶ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ὁ Δῆμος, κατέληξαν εἰς τὴν γνώμην ὅτι συμφέρει τὸ ἠλεκτροκίνητον λεωφορεῖον, ἐν σχέσει πρὸς τὸ θερμικόν. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου εἶναι καὶ εὐθηνότερον. Σήμερον εἶδον, ἐξ ἄλλου, δημοσιευόμενον εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι κατηρτίσθη ἕν νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαγορεύεται ἐφεξῆς ἡ χορήγησις ἀδειῶν εἰς πετρελαιοκίνητα αὐτοκίνητα καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους ὑγείας. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, ἡμεῖς ἔχομεν μίαν ἐπιχείρησιν δημοσίαν ἠλεκτροφωτισμοῦ. Διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν συντηρήσωμεν πρέπει νὰ τῆς ἐξασφαλίσωμεν πελάτας. Ὅταν τὸ 1956 εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγοῦμαι, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας τὸ νομοσχέδιον περὶ διανομῆς τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἔλεγον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, τότε, ὅτι ἐὰν πράγματι ἐνδιαφερόμεθα νὰ διατηρηθῇ ἡ Δ.Ε.Η., καὶ νὰ ὑπάρξῃ, πρέπει νὰ ἐξαγορασθῇ ἡ Πάουερ, ἡ ὁποία τροφοδοτεῖ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, διότι αἱ Ἀθῆναι καὶ ὁ Πειραιεὺς εἶναι ὁ μεγαλύτερος καταναλωτὴς τῆς Δ.Ε.Η., καταναλίσκει τὰ 72% τῆς ὅλης παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ χρεωκοπήσῃ ἡ Δ.Ε.Η., εἴπομεν, τότε, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαγορασθῇ τὸ προνόμιον τῆς Πάουερ. Καὶ πράγματι, ἐδέχθη τὴν εἰσήγησίν μας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, καὶ διὰ διατάξεως ἐτέθη ὅτι ἀπὸ τὸ 1960 ἡ Πάουερ θὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἐάν, κύριοι, αὐτὸν τὸν ἀγῶνα ἐκάμαμεν καὶ εἰς αὐτὰς τὰς θυσίας ὑποβάλλεται τὸ Κράτος διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ διὰ τὴν Δ.Ε.Η. τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, διατὶ νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἄνευ λόγου τὰ ἠλεκτροκίνητα λεωφορεῖα αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι πελάτης τῆς Δ.Ε.Η.; Ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους ἀσφαλείας ἐπιβάλλεται τοῦτο. Πέρυσιν ἐσταμάτησεν ἡ εἰσαγωγὴ τῶν πετρελαίων καὶ τὰ πάντα ἐκινδύνευον νὰ σταματήσουν. Ἐξαρτώμεθα ἀπὸ τὴν διάθεσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν τὰ πετρέλαια. Καί, ἐπὶ πλέον, τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα, ἡ ἠλεκτρικὴ κίνησις εἶναι προϊὸν Ἑλληνικόν, δὲν διαθέτομεν διὰ τὴν ἀπόκτησίν του συνάλλαγμα. Τοὐναντίον διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῶν πετρελαίων διαθέτομεν πολύτιμον συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον δι’ ἄλλας ἀνάγκας. Κύριοι συνάδελφοι, ἕτερον βασικὸν ἐλάττωμα, τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος, εἶναι ἡ προβλεπομένη μακρὰ διάρκεια. Σᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ἀρχικὸν σχέδιον καθώριζε 30ετίαν. Μετὰ ἀγῶνας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν μείωσιν εἰς 24 χρόνια καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι πολλὰ διὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, ὅπου ἡ τεχνικὴ ἐξέλιξις εἶναι ταχυτάτη. Ἔλεγον, τότε, εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα τὸ προνόμιον, διότι, μέχρι τότε, εἶναι δυνατὸν καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἀτομικὴ ἐνέργεια νὰ τεθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν σκοπῶν αὐτῶν. Καὶ τὰ πράγματα μᾶς ἐδικαίωσαν. Πρὸ δύο μηνῶν ἐτέθη εἰς κίνησιν ὁ δορυφόρος ὁ σοβιετικὸς καὶ ἑτοιμάζονται ἀναλόγους δορυφόρους νὰ ἐξαπολύσουν καὶ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς. Αὐτὰ ἀποδεικνύουν ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δεσμεύετε μίαν πόλιν δι’ 24 χρόνια τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἐξελίξεις πραγματοποιοῦνται τόσον ταχέως σήμερον.

§122Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐδέχθη, τότε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν μία τροπολογία, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὸν χρόνον τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία τροπολογία προέβλεπε 12 ἔτη καὶ τὴν ὁποίαν εἶχε δεχθῆ κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ τὴν ἑπομένην ὑπανεχώρησε. Αὐτὸ διὰ τὴν ἱστορίαν.

§123Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἕτερον βασικόν, ἐπίσης, ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ μικρὸν τῆς εἰσφορᾶς 30.000 δραχμῶν εἰς τρεῖς δόσεις ἐντὸς διετίας. Καὶ ἐρωτῶ: Ποῖος Θεσσαλονικεὺς δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ μέτοχος τοῦ Ὀργανισμοῦ Αὐτοκινήτων Θεσσαλονίκης καὶ διὰ τίνα λόγον νὰ ἀποκλεισθοῦν οἱ ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων, διατὶ νὰ ἀποκλεισθοῦν οἱ ἰδιοκτῆται ταξὶ καὶ διατὶ νὰ ἀποκλεισθοῦν οἱ πραγματικοὶ αὐτοκινητισταὶ τῶν λεωφορείων τῶν ὑπεραστικῶν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἀλλαχοῦ; Κύριοι συνάδελφοι, ἄλλο βασικὸν ἐλάττωμα ἦτο, ὅτι δὲν ἐπεκτείνει τὰ θέρετρα καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Θεσσαλονίκης. Δὲν εἶναι μόνον ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τῶν κατοίκων τῶν παραλιακῶν θερέτρων, ὡς καὶ τῶν ὁμόρων Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἔπρεπε νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας καὶ εἰς τὰ παραλιακὰ θέρετρα καὶ εἰς τὰς ὁμόρους Κοινότητας, ὅπως καὶ εἰς τὰς ἄλλας Κοινότητας, ἂν τὰ ἐζήτησαν αὐτὰ οἱ κάτοικοι Θεσσαλονίκης. Αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι, ἰδιαιτέρως τὸ θέρος δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ μεταβοῦν εἰς τὰ παραλιακὰ θέρετρα, διὰ νὰ λουσθοῦν. Διὰ νὰ πάῃ μία οἰκογένεια, θὰ πληρώσῃ, ἂν ὑπολογίσωμεν πρὸς 12 δραχμὰς τὸ εἰσιτήριον, 12X5=60 δραχμάς. Καὶ ναὶ μὲν διὰ τοῦ ἄρθρου 26 ἔγινεν ἓν οὐσιαστικὸν Κ.Τ.Ε.Λ., τὸ ὁποῖον προέβλεπε μείωσιν τοῦ εἰσιτηρίου κατὰ 25%, ἀλλ’ ἀνεφέρθη ὅτι αὐτὸ τὸ ἠθέλησαν, πράγματι, ὑποκύψαντες εἰς τὴν ἀνάγκην οἱ ἰδιοκτῆται τῶν αὐτοκινήτων, τὰ ὁποῖα ἐξετέλουν τὰς συγκοινωνίας αὐτάς, διότι προέβλεπον ὅτι θὰ κατεστρέφοντο διαφορετικά. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀπεδέχθησαν, ὅτι μετὰ 15 ἕως 20 ἔτη ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἐπέκτασις, χωρὶς νὰ συμπεριληφθοῦν αὐτοί. Οἱ πραγματικοὶ αὐτοκινητισταὶ ἀπεκλείοντο καὶ ἔμειναν οἱ ἐκμεταλλευταὶ τῶν λεωφορείων.

§124Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκοινωνιῶν). Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, κύριε συνάδελφε, ὅτι σκοπίμως κάμνετε μίαν ἠθελημένην σύγχυσιν, ἀναφορικῶς μὲ τοὺς αὐτοκινητιστάς. Ὁμιλεῖτε περὶ αὐτοκινητιστῶν καὶ ἀποκαλεῖτε αὐτοκινητιστὰς τοὺς ἔχοντας τὸ 39ον Κ.Τ.Ε.Λ., ἐνῷ τοὺς αὐτοκινητιστὰς τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας δὲν τοὺς ἀποκαλεῖτε αὐτοκινητιστὰς ἀλλ’ ἐκμεταλλευτὰς ἢ ἐπιχειρηματίας λεωφορειούχους. Νομίζω, ὅτι ἡ διάκρισις αὐτὴ γίνεται πολὺ σκοπίμως. Δὲν ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ λεωφορειούχων τοῦ 39ου Κ.Τ.Ε.Α., Θεσσαλονίκης καὶ λεωφορειούχων ἀστικῆς συγκοινωνίας.

§125Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν κάμνω σκοπίμως τὴν διάκρισιν, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχει, πράγματι, ἡ διάκρισις αὐτή, τὴν ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὡς εἰσηγητής, διὰ νὰ κατατοπισθῇ.

§126Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ποῦ ὀφείλεται αὐτὴ ἡ διαφορά;

§127Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς μὲν τὴν ὑπεραστικὴν συγκοινωνίαν ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ πάρουν ἓν αὐτοκίνητον, ἐνῷ τὴν συγκοινωνίαν τὴν ἀστικὴν τὴν ἐπῆραν ἐπιχειρηματίαι, εἰς τοὺς ὁποίους εἰσῆλθον καὶ διάφοροι ἄλλοι κλάδοι.

§128Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ὅλαι αἱ ἄδειαι ἐχορηγήθησαν εἰς ἐπαγγελματίας αὐτοκινητιστὰς καὶ μόνον. Ἄν, μετὰ ταῦτα, διὰ λόγους οἰκονομικοῦ συνδυασμοῦ, παρεχωρήθη τὸ ½ τῆς ἀξίας τοῦ λεωφορείου ἀπὸ τοὺς αὐτοκινητιστὰς εἰς ἐπιχειρηματίας, αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμνωμεν αὐτὴν τὴν διάκρισιν. Εἶναι ἐπαγγελματίαι λεωφορειοῦχοι ἀστικῶν καὶ ὑπεραστικῶν συγκοινωνιῶν.

§129Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε τὸν πόλεμον, τὸν ὁποῖον ἔκαμαν οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοκινήτων, ὅταν ἐσκέφθη εἷς Ὑπουργὸς νὰ περιορίσῃ τὴν κυριότητα εἰς ἓν λεωφορεῖον; Αὐτὴ ἦτο ἡ αἰτία τοῦ πολέμου ἐναντίον τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον ἐγώ. Ἤθελαν νὰ ἔχουν ἐλεύθερον τὸν ἀριθμόν, διότι ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι κατέχουν 2, 3 καὶ περισσότερα λεωφορεῖα.

§130Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Οὐδεὶς ἐπαγγελματίας δύναται νὰ ἔχῃ περισσότερα τῶν 2 λεωφορείων. Συνεπῶς, πῶς ἐξάγετε τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἔχουν 2 καὶ 3 αὐτοκίνητα;

§131Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἓν τῶν βασικῶν ἐλαττωμάτων τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι παρέδωσε τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ τέως Κ.Τ.Ε.Λ. εἰς τὴν κομματικὴν μανίαν τῶν ἀποτελούντων τὴν διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τοῦ προσωπικοῦ θὰ ἀπολυθοῦν 31 καὶ διὰ λόγους κομματικοὺς καὶ δι’ ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἀναφέρω. Ἔχω εἰς χεῖρας μου ἓν συμφωνητικόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἀπόδειξιν τῆς νοοτροπίας ἡ ὁποία κρατεῖ εἰς τοὺς ἐκμεταλλευτὰς λεωφορείων. Τὸ συμφωνητικὸν ἔχει οὕτω: «Ἐν Θεσσαλονίκῃ .... (ἀναγινώσκει) ....». Ἀπολύουν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, διὰ νὰ ἀπαλλάξουν τὸν Ὀργανισμὸν ἀπὸ τὰ βάρη τὰ οἰκογενειακά, μὲ τὰ ὁποῖα βαρύνονται οἱ ὑπάλληλοι καί, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ προσπορίσουν εἰς τὸν ἑαυτόν των κέρδη οἱ ἐκμεταλλευταὶ λεωφορειοῦχοι Θεσσαλονίκης. Ἰδοὺ καὶ αἱ ὑπογραφαί κύριοι. Δὲν πιστεύω νὰ ἀμφισβητῆτε.

§132Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Καὶ τί σημαίνει αὐτό, κύριε Μπακατσέλο;

§133Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Γνωρίζω περιπτώσεις, ποὺ ἀπὸ κομματικὰ ἐλατήρια ἀπελύθησαν ἄνθρωποι. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ σᾶς λέγω, ὅτι ἐπιδιώκουν νὰ ἀπολύσουν ὅλον τὸ προσωπικόν των καὶ θέλουν νὰ πάρουν νέον, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλλουν τὰ οἰκογενειακὰ βάρη, τὰ ὁποῖα αὐξάνουν πολὺ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ὑπαλλήλων.

§134Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Αὐτὰ λαμβάνουν χώραν μόνον εἰς τὸ ἀστικὸν Κ.Τ.Ε.Λ. Θεσσαλονίκης; Καὶ δὲν λαμβάνουν τὸ ἴδιον καὶ εἰς τὰ ἀστικὰ Κ.Τ.Ε.Λ. τῶν Ἀθηνῶν, ἢ καὶ ὑπεραστικὰ Κ.Τ.Ε.Λ. τῶν ἄλλων Νομῶν; Ἠξεύρετε ὅτι ὁ ὁδηγὸς καὶ ὁ εἰσπράκτωρ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν ἑκάστοτε τοῦ ἰδιοκτήτου;

§135Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Τὸ γνωρίζω, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπάρχει μονοπώλιον. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ μονοπώλιον θὰ ἦσαν διαφορετικὰ τὰ πράγματα. Ἀκριβῶς δι’ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἡμεῖς ἐπεμείναμεν καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, νὰ προστεθῇ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ συγκροτηθῇ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μετέχουν, ἕνας ἀντιπρόσωπος τῶν αὐτοκινητιστῶν καὶ ἕνας ἀντιπρόσωπος τῶν ἰδιοκτητῶν, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ κρίνῃ αὐτή, ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας ὑπάλληλος, ἀπείθαρχος, νὰ τιμωρῆται, ἀλλὰ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ ἀπολύσεις, βάσει κομματικῶν κριτηρίων.

§136Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ἔχω εἰς χεῖρας μου ἐπίσημον ἔγγραφον δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται, ὅτι ἀπελύθησαν ἐν συνόλῳ ἀπὸ τότε ποὺ ἀνέλαβον τὸ Ο.Α.Σ.Θ. 8 εἰσπράκτορες, 1 ὁδηγὸς καὶ 9 σταθμαρχεύοντες, ἔχω δὲ ἑνὸς ἑκάστου τὸ ποινολόγιον καὶ ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς διαβάσω μερικὰ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε: «Ἀντίγραφον ποινολογίου ἐλεγκτοῦ Ἀθανασοπούλου Γεωργίου .... (ἀναγινώσκει)....». Αὐτὸς ἔχει 7 ποινάς.

§137Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Πόσων ἐτῶν ὑπάλληλος εἶναι;

§138Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Καὶ διατὶ δὲν ἀπελύθη τὸ 1955 ἀλλὰ τὸ 1957;

§139Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ἡ τελευταία ποινή, δυνάμει τῆς ὁποίας ἀπελύθη, εἶναι τοῦ 1957. Ὑπάρχει φάκελλος ὁλόκληρος ὅλων τῶν ἀπολυθέντων.

§140Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν πράγματι ὑπῆρξαν αὐταὶ αἱ ποιναί, ἐπὶ τόσα χρόνια, πῶς δὲν ἐσκέφθησαν νὰ τοὺς ἀπολύσουν;

§141Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Κακῶς, τότε, ἐνήργησεν τὸ Κ.Τ.Ε.Λ. καὶ δὲν τοὺς ἀπέλυσε. Τώρα ποὺ νοικοκυρεύεται τὸ Κ.Τ.Ε.Λ. πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή.

§142Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ τὸ συμφωνητικὸν τί ἔχετε νὰ εἴπητε;

§143Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Αὐτὰ δὲν ἀποκλείεται νὰ γίνωνται. Οἱ ὑπάλληλοι, οἱ εἰσπράκτορες καὶ αἱ ὁδηγοί, ὑπόκεινται εἰς τὴν ἀπόλυσιν καὶ τὴν αὐθαίρετον μάλιστα τῶν ἰδιοκτητῶν λεωφορείων. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μόνον προσλαμβάνονται ἀπὸ τὰ Κ.Τ.Ε.Λ. καὶ ἀπολύονται ἀπὸ τὰ Κ.Τ.Ε.Λ. εἶναι οἱ σταθμάρχαι καὶ οἱ ἐλεγκταί. Ὅταν, ὅμως, μεταπέσωμεν εἰς τὸν Ο.Α.Σ.Θ., τότε βέβαια θὰ ὑπάρξῃ καὶ κἄποια κατοχύρωσις τοῦ προσωπικοῦ.

§144Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Ἔχω εἰς χεῖρας μου, κύριε Ὑπουργέ, ἔγγραφον τῆς ὀργανώσεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ο. Α.Σ.Θ., ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τμῆμα τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Θεσσαλονίκης, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει καὶ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν Συμπολίτευσιν καὶ ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν Π. Μαυρουδῆν καὶ Ἀλεξιάδην. Καὶ τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀνήκει εἰς τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, οὔτε εἰς τὴν ἀριστεράν, ἀλλὰ ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης διέθεσεν ὅλας του τὰς δυνάμεις ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅμως, εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἀναφέρεται: «Προσέξατε τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον διατρέχουν οἱ ὑπάλληλοι, διότι οἱ διοικοῦντες τὸν Ο.Α.Σ.Θ. θέλουν νὰ τοὺς ἀπολύσουν καὶ ἀναγκάζουν τοὺς σταθμάρχας νὰ ὑποβάλλουν ἀναφοράς.

§145Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐτὸν τὸν καιρὸν ὅλον τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται εἰς τὸν Ο.Α.Σ.Θ. εἶναι ἐν ἀναστατώσει, διὰ τὰς ἀπολύσεις αὐτάς. Καὶ ἀκριβῶς ἔπαυσε ἡ ἀναστάτωσις, διότι θὰ ἐπανήρχετο πρὸς συζήτησιν τὸ Διάταγμα αὐτό. Εὐθὺς ὡς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἐπακολουθήσουν ἀθρόαι ἀπολύσεις, ἀπὸ ὅλον τὸ προσωπικόν. Ἦλθεν Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὰ 5 Σωματεῖα τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον συνῆλθεν εἰς Ἐκτάκτους Συνελεύσεις καὶ κατήγγειλε τὰς προθέσεις τοῦ

Ο.Α.Σ.Θ.;

§146Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, ἀπὸ τοῦ 1932, ὅλαι αἱ Ὀργανώσεις τῆς Θεσσαλονίκης, ἠγωνίσθησαν νὰ ἀπομακρύνουν τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρίαν, ἡ ὁποία εἶχε τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν συγκοινωνιῶν, διότι δὲν ἐσέβετο τὰς διατάξεις τῆς Συμβάσεως καὶ δὲν ἔδιδε τὰ κεκανονισμένα ποσοστὰ καὶ εἰς τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης. Ἐρχόμεθα ἤδη, μετὰ 17 χρόνια, ἀπὸ τοῦ 1940, ὅτε ἀπεμακρύνθη ἡ Ἑταιρία αὐτὴ καὶ παραδίδομεν εἰς 243 ἰδιώτας, λεωφορειούχους, τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, χωρὶς νὰ δώσουν ὑπὲρ τῆς πόλεως οὔτε μίαν δραχμήν. Ἐλπίζω, ἀκόμη, ὅτι καὶ ἡ πλειοψηφία θὰ συμφωνήσῃ ὅτι ἦτο λάθος νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν ἀναγνωρίζων τὸ λάθος θὰ εἰσηγηθῇ καὶ αὐτὸς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Μοῦ ἐνισχύει τὴν ἐλπίδα τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, βραδύτερον, ὅταν ἀνέκυψε θέμα ἀναπληρώσεως τῶν γραμμῶν τὰς ὁποίας ἐγκατέλειψεν ἡ Πάουερ τὰς παρέδωκεν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηνῶν. Θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ περιβάλῃ μὲ τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν Μακεδονικὴν Πρωτεύουσαν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἰσηγηθῇ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Ν. Δ. σημαίνει ὅτι τὴν μὲν ἐκλογικήν του περιφέρειαν τὴν περιβάλλει μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ δὲν περιβάλλει μὲ τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος.

§147Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔχει ἤδη δώσει δείγματα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι μόνον τὸ κομματικὸν προσωπικὸν συμφέρον δὲν θέτει ἐμπρὸς εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν γενικῶν ζητημάτων.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Προκοπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§149Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἀπηρίθμησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βαρδούρης, τὰ κυβερνητικά, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ διότι αὐτὰ εἶναι γνωστὰ εἰς ὁλόκληρον τὸν λαὸν τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ πιστεύω καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Εἶπεν ὁ κ. Μπακατσέλος ὅτι μόνιμος συνήθεια τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως εἶναι ὅτι ὅλα τὰ ἔργα νὰ τὰ ἐμφανίζουν ὡς ἔργα τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Οὔτε καὶ ἐδῶ θὰ ἀπαντήσω, διότι θὰ ἀπαντήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὅτι εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς γίνεται μία ἀνασυγκρότησις, καὶ συνεπῶς ἦτο περιττὸν νὰ σᾶς τὰ εἴπω καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου. Τὰ τράμ, εἶπεν ὁ κ. Μπακατσέλος, ὅτι σκοπίμως, κατὰ τὸ 1953 ὅταν ὁ σημερινὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, τὰ ἐξήλωσεν, διὰ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν οἱ λεωφορειοῦχοι αὐτοκινητισταί. Παρακαλῶ τὸν κ. Μπακατσέλον νὰ μᾶς εἴπῃ εὐθαρσῶς καὶ τιμίως, οἱ αὐτοκινητισταὶ Θεσσαλονίκης εἶναι κομματικοὶ φίλοι μόνον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἢ ἀνήκουν εἰς ὅλα τὰ Κόμματα;

§150Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Ἀνήκουν εἰς ὅλα τὰ Κόμματα.

§151Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Τότε μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ἀποφανθῇ διὰ τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως.

§152Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ βήματος, εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὰ λέγονται μόνον εἰς τοὺς προεκλογικοὺς λόγους.

§153Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Τὰ εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Μπακατσέλος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δοθῇ μία ἀπάντησις εἰς αὐτά. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συζητούμενον Ν. Δ. 3721)57 τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ὁποίου ἐζήτησεν διὰ τριῶν προτάσεων ἡ Ἀντιπολίτευσις, μία διὰ 19 βουλευτῶν, τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μία διὰ 17 βουλευτῶν τῆς Ε.Δ.Α. καὶ μία διὰ 15 βουλευτῶν τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Καὶ εἰς ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, θὰ ἀπαντήσω. Πρῶτον, ὅτι εἶναι δῆθεν ἄστοχος καὶ ἀσύμφορος διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης ἡ δοθεῖσα λύσις διὰ τοῦ ν. 3721 εἰς τὸ ἐν λόγῳ πρόβλημα, διότι ἀνατίθενται προνομιακῶς αἱ συγκοινωνίαι εἰς τοὺς λεωφορειούχους αὐτοκινητιστάς. Εἶναι τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Ν. Δ. Δεύτερον ἐπιχείρημα προβάλλουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἐπεκτείνεται ἡ ἀστικὴ συγκοινωνία πέραν τῶν 10 χιλιομέτρων ἔξω τῆς Θεσσαλονίκης, διὰ νὰ συνδέσῃ τὰ χωρία καὶ τὰς λουτροπόλεις μετ’ αὐτῆς. Τρίτον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι δὲν λύονται ἱκανοποιητικῶς τὰ προβλήματα τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῆς τέως Κ.Ε.Τ.Η.Θ. καὶ Κ.Τ.Ε.Α.Λ. Τέταρτον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι ἡ προβλεπομένη ἀντικατάστασις τῶν λεωφορείων εἶναι σκανδαλώδης. Πέμπτον ἐπιχείρημα, διότι δὲν εἶναι τακτὴ ἡ προθεσμία τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν λεωφορείων διὰ τῶν τρόλλεϋ. Καὶ ἕνα ἄλλο ἀκόμη ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι δὲν ἱκανοποιοῦνται τὰ ζητήματα τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ αἱ τρεῖς προτάσεις εἶναι τοῦ ἰδίου περιεχομένου. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα, ποία κατάστασις ἐπεκράτει εἰς τὴν συγκοινωνίαν Θεσσαλονίκης προτοῦ νὰ ψηφισθῇ τὸ Ν. Δ. 3721 καὶ ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα γιατρεύει τὸ Ν. Δ. καὶ ποῖα προστατευτικὰ μέτρα λαμβάνονται ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων. Αἱ συγκοινωνίαι αἱ ἀστικαὶ τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης διεξήγοντο μὲ τροχιοδρόμους καὶ μὲ ἀστικὰ λεωφορεῖα. 30 τρὰμ κυκλοφοροῦν εἰς δύο γραμμὰς καὶ 243 λεωφορεῖα εἰς τὰς ἄλλας γραμμάς, εἰς τοὺς συνοικισμοὺς καὶ εἰς ὅλας τὰς ὁδοὺς τῆς Θεσσαλονίκης. Τρὰμ κατεστραμμένα, ὑλικὸν ἀκατάλληλον καὶ ἄχρηστον. Τὰ τρὰμ ἐξετροχιάζοντο καὶ ἀπετέλουν κίνδυνον διὰ τοὺς κατοίκους. Καὶ πέραν αὐτοῦ ὑπῆρχε καὶ ἔλλειμμα 10.000.000 δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ φθορὰ τοῦ ἀστικοῦ λεωφορείου εἶναι τεραστία, διότι τὰ αὐτοκίνητα κινοῦνται συνεχῶς ἀπὸ τῆς τετάρτης πρωϊνῆς ἑκάστης ἡμέρας, μέχρι τῆς δωδεκάτης ἑσπερινῆς, ἤτοι εἴκοσι ὁλοκλήρους ὥρας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει φθορὰν ἀνυπολόγιστον. Πέραν αὐτοῦ τὰ 243 λεωφορεῖα δὲν ἀνήκουν εἰς 243 ἰδιοκτήτας, ἀλλὰ εἰς 400 ἰδιοκτήτας. Καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐπιχειρηματίαι, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐκμεταλλευταί, ὅπως ἀπεκλήθησαν, ἀλλὰ εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τρεῖς καὶ τέσσαρες πολλάκις, ἔχουν ἓν λεωφορεῖον καὶ περιμένουν νὰ ζήσουν ἀπὸ αὐτό.

§154Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν μεγαλυτέραν ἡμερησίαν ἐφημερίδα τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τὴν «Μακεδονίαν», ἡ ὁποία δημοσιεύει πλήρη πίνακα τῶν αὐτοκινητιστῶν λεωφορειούχων τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Καὶ προκαλῶ συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐκ Θεσσαλονίκης, νὰ μοῦ ἀναφέρουν ἕνα μὴ αὐτοκινητιστὴν ἀπὸ τὰ ἀναφερόμενα πρόσωπα.

§155Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν ἀναγράφεται ὄνομα, ἐπώνυμον καὶ διεύθυνσις τόσων προσώπων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν ἂν εἶναι αὐτοκινητισταί.

§156Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐφημερὶς αὕτη, εἶναι τῆς παρατάξεώς σας. Δὲν σᾶς ἐκινήθη, λοιπόν, ἡ περιέργεια, νὰ ἴδητε τὰ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα ἐδημοσίευσε;

§157Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως, μὲ τὸν κ. Παπαηλιάκην, ὅτι δὲν κατώρθωσαν νὰ εὕρουν ἔστω καὶ ἕνα ὄνομα ἀπὸ αὐτά, ποὺ ἐδημοσίευσεν ἡ «Μακεδονία» καὶ νὰ εἴπουν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ τάδε δὲν εἶναι αὐτοκινητιστής,

§158Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἢ δὲν εἶναι γεγονός, ὅτι ἐκ τῶν 500 αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λεωφορεῖα αὐτοκίνητα, οἱ περισσότεροι ἔχουν καὶ ἄλλα ἐπαγγέλματα; Καὶ ὅταν λέγωμεν ἐκμεταλλευτὴς ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τὸ λέγομεν. Ὅταν δὲ καταγγέλλωμεν ὅτι πίσω ἀπὸ πολλοὺς ἐξ αὐτῶν κρύπτονται ἀξιωματικοὶ καὶ παπάδες κ.λ.π., εἴμεθα ἐντὸς τῆς πραγματικότητος.

§159ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ νόμος ἀπαγορεύει τοῦτο. Πῶς εἶναι, λοιπόν, δυνατόν, νὰ εἶναι ἀληθές;

§160Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Συνεχίζω, κύριοι συνάδελφοι. Λόγῳ τῆς τεραστίας αὐτῆς φθορᾶς, εἶναι ἑπόμενον νὰ ἀποσύρωνται ὡρισμένα αὐτοκίνητα τῆς κυκλοφορίας δι’ ἐπισκευάς. Ὅπως δὲ γνωρίζητε, τὸ ἀστικὸν αὐτοκίνητον βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας, κινεῖται εἰς δύο τομεῖς, εἰς τὸν διοικητικὸν καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς συντηρήσεως. Εἰς τὸν διοικητικὸν τομέα τὸ Κ.Τ.Ε.Λ. δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα πλὴν τῶν πληρωμῶν καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δρομολογίων. Τὰ λοιπά, ἤτοι αἱ πληρωμαὶ τοῦ προσωπικοῦ, αἱ ἐπισκευαί, ἡ ἀγορὰ τῶν ἀνταλλακτικῶν, τῆς καυσίμου ὕλης, τὰ φορολογικά, ἐπιβαρύνουν τὸν ἰδιοκτήτην αὐτοκινητιστήν, εἰς οἱανδήποτε οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ ἂν εὑρίσκεται. Εἶναι, λοιπόν, ἑπόμενον πλεῖστα αὐτοκίνητα νὰ ἀποσύρωνται δι’ ἐπισκευὰς καὶ τὰς ἐντεῦθεν συνεπείας τὰς ὑφίσταται ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος κινεῖται διὰ τῶν λεωφορείων, ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ ὑπάλληλος, ὁ βιοτέχνης κ.λ.π. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 3721, ἐγένετο σύμπτυξις ὅλων αὐτῶν τῶν ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι συγκεντρώθησαν εἰς τὸν ἱδρυθέντα Ὀργανισμὸν Ο.Α.Σ.Θ. Δὲν θὰ ἀπασχοληθῇ πλέον ὁ ἰδιοκτήτης μὲ τὸ αὐτοκίνητον, διότι τὴν ἰδιοκτησίαν τὴν παραλαμβάνει πλέον ὁ Ὀργανισμός. Δρομολόγια, καθαριότης, συντήρησις κ.λ.π., ὅλα αὐτὰ εἶναι ὑποχρεώσεις ἀνήκουσαι πλέον εἰς τὸν Ὀργανισμόν. Ἐπὶ κεφαλῆς δὲ τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ ἐτέθη ἑνδεκαμελὴς Ἐπιτροπή, μὲ Πρόεδρον τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν καὶ μέλη τὸν Διευθυντὴν τῆς Νομαρχίας, τὸν Διευθυντὴν τῆς Τροχαίας Κινήσεως, τρεῖς ἐκπροσώπους τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἐκπρόσωπον τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου τῆς Θεσσαλονίκης, ἐκπρόσωπον τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ ἕνα ἐκπρόσωπον τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἡ ὁποία Ἐπιτροπὴ ἐπιλαμβάνεται τῶν ἁρμοδιοτήτων, τὰς ὁποίας παρέχει τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Ν. Δ. 3721. Δὲν νομίζω κατόπιν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι παρεδόθησαν μονοπωλιακῶς αἱ συγκοινωνίαι, εἰς τοὺς αὐτοκινητιστάς, καὶ μάλιστα εἰς τοὺς ἐκμεταλλευτάς, ὅπως λέγουν, τῶν αὐτοκινητιστῶν, διότι, τότε, κύριοι συνάδελφοι, εἴμεθα μακρὰν τῆς πραγματικότητος, διαστρεβλώνωμεν τὴν ἀλήθειαν καὶ ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὸν ἐργαζόμενον κόσμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐνδιαφέρεται εἰς ποῖον θὰ ἀνήκουν αἱ συγκοινωνίαι, ἀλλὰ ἐνδιαφέρεται νὰ εὑρίσκεται ἐνωρὶς εἰς τὴν ἐργασίαν του. Δὲν πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ λέγωμεν ἐδῶ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκτὸς πραγματικότητος. Δεύτερον ἐπιχείρημα, εἶναι ὅτι αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι Θεσσαλονίκης δὲν ἐπεκτείνονται πέραν τῶν 10 χιλιομέτρων. Ἂν ὅμως, κ. συνάδελφοι, τὸ ἀστικὸν αὐτοκίνητον ἐκινεῖτο καὶ πέραν τῶν κατωκημένων χώρων, αὐτομάτως, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, θὰ τεθῇ ζήτημα αὐξήσεως τοῦ κομίστρου. Τὸ κόμιστρον, ὡς γνωστόν, ἐξαρτᾶται, κατὰ κύριον λόγον, ἀπὸ τὰ χιλιόμετρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ νὰ διανύσῃ ἓν ἀστικὸν αὐτοκίνητον. Ἐὰν ἓν αὐτοκίνητον 80 θέσεων κινῆται εἰς χώρους τοιούτους, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν πλέον τῶν 10 ἐπιβατῶν, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τὸ κόμιστρον πρέπει νὰ εἶναι μεγάλο μὲ ἀποτέλεσμα ἄμεσον ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον δῆθεν κόπτεται ἡ Ἀντιπολίτευσις. Τρίτον ἐπιχείρημα, εἶναι ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν Ν. Δ. καταπατοῦνται τὰ δικαιώματα τῶν ὑπαλλήλων. Σᾶς, βεβαιῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μὲ ἐπεσκέφθησαν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν διάταγμα, διότι δι’ αὐτοῦ οἱ ὑπάλληλοι μονιμοποιοῦνται καὶ τυγχάνουν συνεπῶς προστασίας πολὺ μεγαλυτέρας ἀπὸ ἐκείνην, ποὺ τοὺς ἐξασφαλίζει ὁ νόμος 2112. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ, ἡ Βουλὴ ἐψήφισε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη νὰ συσταθῶσιν ἐπιτροπαί, αἱ ἀποφάσεις τῶν ὁποίων θὰ εἶναι ἐκτελεσταί, αἱ ὁποῖαι Ἐπιτροπαὶ θὰ ἀποφασίζουν γενικῶς περὶ τῶν ὑπαλλήλων. Θὰ πρέπει ὅμως κατὰ βάσιν νὰ ἔχωμεν τοῦτο ὑπ’ ὄψει. Ὅτι οἱ ὑπάλληλοι, καλούμενοι νὰ ὑπηρετήσουν εἰς τὰς ἀστικὰς συγκοινωνίας, δηλαδὴ νὰ ἐκτελέσουν ὑπηρεσίαν κοινῆς ὠφελείας δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐμφορῶνται ἀπὸ τὴν ἰδέαν ὅτι ἐν παντὶ καὶ πάντοτε θὰ πρέπει νὰ προστατεύουν τὰ συμφέροντα τῶν ἐργοδοτῶν των, ἀλλὰ κυρίως θὰ πρέπει νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὴν καλυτέραν ἐκτέλεσιν τῶν συγκοινωνιῶν, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν δηλονότι τοῦ λαοῦ τῆς Θεσσαλονίκης κατὰ τὴν διακίνησίν του. Τὸ τέταρτον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι ἡ ἀντικατάστασις τῶν λεωφορείων ἐξαρτᾶται ἀπὸ πολλὰς προϋποθέσεις καὶ καθίσταται δύσκολος. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Βάσει τοῦ νόμου 2119)1952, κύριοι βουλευταί, ἡ ζωὴ ἑνὸς αὐτοκινήτου εἶναι 12ετής. Τὸ δικαίωμα ὅμως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἀδείας εἶναι ἀπεριόριστον. Καλῶς ἢ κακῶς, τοῦτο ὁρίζουν οἱ νόμοι, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἐψηφίσαμεν. Καὶ παρὰ ταῦτα ἔρχονται οἱ αὐτοκινητισταὶ τῆς Θεσσαλονίκης, τοὺς ὁποίους ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐπιθυμοῦσα νὰ τοὺς μειώσῃ, τοὺς ὠνόμασεν ἐκμεταλλευτάς, καὶ δέχονται τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς 24 ἔτη. Καὶ ἐπανέρχομαι, ἐπὶ τῆς τοποθετήσεως ἠλεκτροκινήτων αὐτοκινήτων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Κατὰ τὸ ἄρθρον 7 τῆς συμβάσεως τῆς συναφθείσης μεταξὺ τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. καὶ τοῦ Κράτους μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1959 θὰ ἔπρεπε νὰ συσταθῇ ἐπιτροπὴ ἐξ εἰδικῶν νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐὰν θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένη ἡ τοποθέτησις ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Σημειῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι κατὰ γενικὸν κανόνα οἱ δρόμοι τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι στενοὶ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ δυσχεράνῃ πολὺ τὰς συγκοινωνίας ἐὰν τὸ αὐτοκίνητον δὲν εἶναι εὐέλικτον ὅπως συμβαίνῃ ἐπὶ τῶν ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων. Ἡ Ἐπιτροπή, λοιπόν, αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ ἀπόφασιν διότι δὲν ἔχει τὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ διὰ νὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι δυνατὴ καὶ συμφέρουσα ἡ τοποθέτησις ἠλεκτροκινήτων λεωφορείων εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Πρῶτον, δὲν γνωρίζω τὴν τιμὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, κύριοι βουλευταί, ἐγὼ δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Κιτσίκη τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλει νὰ ἐμφανίσῃ ὡς δόκτορα Σὰχτ καὶ τοῦ ὁποίους τὰς κρίσεις ἐκλαμβάνει ὡς ἀξιώματα. Ἠρεύνησα τὸ θέμα καὶ κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐὰν τὸ ρεῦμα δὲν δοθῇ πρὸς 27 λεπτὰ τὸ κιλοβάτ, τὸ κόμιστρον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ εἰς τὸ σημερινόν του ἐπίπεδον. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει αὐτὰ τὰ δεδομένα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς δυνατότητος καὶ τοῦ συμφόρου ἐγκαταστάσεως ἠλεκτροκινήτων αὐτοκινήτων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην; Ἐὰν δὲν ἐξασφαλισθοῦν ὅλαι αὗται αἱ προϋποθέσεις, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθοῦν ἠλεκτροκίνητα αὐτοκίνητα εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα, κύριοι συνάδελφοι, τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν ἐπαναφορᾶς πρὸς συζήτησιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, εἶναι ὅτι πλήττονται αἱ ὀργανώσεις αὐτοδιοικήσεως τῆς περιοχῆς τῆς Θεσσαλονίκης. Ὁμολογῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς παρ’ ὅλην τὴν προσπάθειαν ποὺ κατέβαλον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρω εἰς ποῖον σημεῖον πλήττεται ἡ τοπικὴ αὐτοδιοίκησις, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ μεταβάλωμεν τὴν αὐτοδιοίκησιν εἰς ἐπιχείρησιν. Ἐὰν ναί, τότε νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι αἱ τοιούτου εἴδους ἐπιχειρήσεις εἶναι ἐκ τῶν προτέρων καταδικασμέναι.

§161Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων διατί παραχωρήσατε; Ἄς τὸ διεψεύσῃ ὁ κύριος Ὑπουργός.

§162Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Δὲν γίνεται τίποτε. Δὲν ἠμπόρεσα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μάθω τί εἶναι αὐτὸ ποὺ βλάπτει τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, βλέπω, ὅτι βάσει τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3721 ἄρθρον 31, οἱ Δῆμοι καὶ Κοινότητες εἰσπράττουν 10% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσιτηρίων τοὐτέστιν 9 ἑκατομμύρια ἐτησίως. Ἐὰν δὲ πολλαπλασιάσητε τὰ 9 ἑκατομμύρια ἐπὶ 24 ἔτη, θὰ ἴδητε ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι τεράστιον καὶ παρέχει ὅλην τὴν εὐχέρειαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἀπαραιτήτων διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς αὐτοδιοικήσεως. Ποῦ, λοιπόν, βλάπτεται καὶ πλήττεται ἡ αὐτοδιοίκησις;

§163Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Αὐτὴ ἡ πρόσοδος περιέρχεται εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας χωρὶς αὐτοὶ νὰ ξεύρουν τίποτε.

§164Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Θὰ κατατίθενται εἰς εἰδικὸν κεφάλαιον καὶ τὰ χρήματα θὰ πᾶνε διὰ τὸν σκοπὸν τόν ὁποῖον προορίζονται. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους, νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν, διότι εἶναι πολλοὶ ὁμιληταί. Πρὶν ἢ κατέλθω τοῦ βήματος ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο: Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ χρονολογεῖται ἀπὸ 9 ὁλοκλήρων μηνῶν. Οἱ βουλευταὶ τῆς Θεσσαλονίκης τῆς Συμπολιτεύσεως, ὡς καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκλήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν εἰς εἰδικὰς συσκέψεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων.

§165Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Διαμαρτύρομαι.

§166Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἄς μὲ διαψεύσῃ ὁ κύριος Μπακατσέλος. Ἐπήγατε καὶ σεῖς.

§167Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Ἅπαξ.

§168Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἐκλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων οἱ βουλευταὶ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἐκεῖ συνεζητήθησαν ὅλα τὰ ζητήματα.

§169Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸν λόγον, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσετε, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά σας.

§171Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Πρόκειται περὶ καθαρῶς προσωπικοῦ ζητήματος.

§172Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. Οὐδένα ἔθιξα προσωπικῶς. Ἐκλήθησαν, λέγω.....

§173Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Ψεύδεσθε.

§174Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Σεῖς ψεύδεσθε. Ζητήσατε ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§175Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Εἰς μίαν σύσκεψιν τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων εἰς τὰς 3.1.57, δὲν εἶσθε καὶ σεῖς;

§176Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Ὄχι.

§177Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Μὴ λέγετε ὄχι.

§178Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ.

§179Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ἐνθυμοῦμαι ἕνα πλαίσιον βουλευτῶν 10 ἢ 12.

§180Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Οὐδέποτε παρευρέθην, κύριε Ὑπουργέ.

§181Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Οὔτε ἡ ΕΔΑ προσεκλήθη, κύριε Ὑπουργέ.

§182Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἐκλήθη, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ. Ἐγὼ δὲν ψεύδομαι. Ψεύδεται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἐν τάξει ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων του. Παρίσταντο ὁ κύριος Μπακατσέλος, ὁ κύριος Παπαηλιάκης καὶ πλεῖστοι ἄλλοι βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§183Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Ἐγώ, ὄχι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§184Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἐὰν λέγῃ ὁ κύριος Τσιαπάρας, ὅτι δὲν ἐκλήθη, νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργόν. Ἐγὼ ἀναφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γνωρίζω.

§185Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Εἶπεν ὁ κύριος συνάδελφος ὅτι ἐκλήθημεν ὁ κύριος Μπακατσέλος, ἐγὼ καὶ ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων. Κάμνω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Τὴν 2αν Ἰανουαρίου ἐκλήθημεν ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργόν. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἐκλήθη ὁ κύριος Τσιαπάρας ἢ ὁ συνάδελφος τῆς ΕΔΑ. Ἐπήγαμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐμείναμε σύμφωνοι μὲ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, νὰ μᾶς ἐφοδιάσῃ μὲ τὸ σχέδιον νόμου, μὲ τὴν σύμβασιν καὶ νὰ φέρωμεν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν τῆς Θεσσαλονίκης τὰς παρατηρήσεις μας, διὰ νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν δημοσίευσιν ἑνὸς νόμου πρὸς τὸ συμφέρον τῆς πόλεως, παρὰ ταῦτα διελύθη ἡ συνεδρίασις ἐκείνη τῆς 3ης Ἰανουαρίου καὶ ἀντὶ νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἡμᾶς, τοὺς φυσικοὺς ἐκπροσώπους τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὸ σχέδιον νόμου, ἔφερε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμμετοχὴ καὶ ἡ συνεργασία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρὶν φέρῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως.

§186Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸν λόγον, παρακαλῶ, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Πρόεδρε.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μοῦ εἴπητε ἐπὶ τίνος ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ ζητεῖτε τὸν λόγον. (Κωδωνοκρουσίαι).

§188Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν ὁ ὁμιλῶν πρέπει νὰ ἐκθέτῃ τὰς ἀπόψεις του καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρεται εἰς ἄλλα πρόσωπα ἢ κόμματα ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται νὰ αἰτιολογήσῃ τὰς ἀπόψεις του. Ὁ κύριος συνάδελφος ἀναφέρει ὅτι ἅπαντες οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης ἐκκλήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν εἰς σύσκεψιν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δημοσίων Ἔργων. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διευκρινήσωμεν τὸ θέμα, διότι προσάπτεται μία κατηγορία ἐναντίον ὁλοκλήρου κόμματος καθὼς ἐπίσης καὶ ἄλλων κομμάτων, ἡ ὁποία, ἐὰν μείνῃ ἀναπάντητος, νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὀρθόν, καὶ νομίζω ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ γράμματος εἶναι ὅτι, εἰς τοιαύτας περιπτώσεις δὲν πρέπει, παρὰ νὰ δίδεται ἡ ἀνάλογος ἀπάντησις καὶ ἀμέσως. Κύριε Πρόεδρε, συνέβη τὸ ἑξῆς, ὅταν συνῆλθε ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸ πρῶτον τότε ἐπληροφορήθη ...

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ὁμιλήσετε.

§190Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπληροφορήθην ὅτι ὑπῆρξαν δύο ἕως τρεῖς συσκέψεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἰς τὰς ὁποίας παρευρέθησαν καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἠρωτήσαμεν καὶ διεμαρτυρήθημεν διὰ τίνα λόγον δὲν ἐκλήθημεν καὶ ἡμεῖς. Μᾶς διεβεβαίωσεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι δὲν εἶναι καὶ σπουδαῖον πρᾶγμα, διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκλήθησαν ἄλλα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ δὴ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Συνεπῶς ὅσα ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ εἶπεν ὁ συνάδελφος, ὁ ὁμιλῶν αὐτὴν τὴν στιγμήν, νομίζω ὅτι ἦσαν ἀνακριβῆ καὶ ὤφειλε νὰ τὰ ἐλέγξῃ καὶ νὰ μὴ σπεύσῃ διὰ λόγους ἐντυπωσιακοὺς νὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν εἰς βάρος συναδέλφου του, εἰς βάρος ἄλλου κόμματος.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε θέμα Κανονισμοῦ ὑπάρχει, οὔτε προσωπικόν. Ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ὅταν ἔλεγεν, ὅτι ἐκλήθησαν εἰς τὴν σύσκεψιν καὶ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐτέλει ἐν καλῇ πίστει, νομίσας, ὅτι ἐκλήθησαν ὅλων τῶν κομμάτων.

§192Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδετε σεῖς, κύριε Πρόεδρε, δὲν τὴν ἀποδέχομαι ἐγώ. Διότι ὁ ὁμιλῶν ἔχει καὶ τὰς εὐθύνας τοῦ λόγου του. Γνωρίζω καλά, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐκάλεσεν ὅλους τοὺς βουλευτὰς τῆς Θεσσαλονίκης. Διὰ ποῖον λόγον δὲν ἦλθον καὶ διατὶ δὲν ἔχουν παραστῆ δὲν γνωρίζω. Ἂς ζητήσῃ ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργόν.

§193Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Πλὴν τοῦ γεγονότος, ὅτι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔλαβον μέρος εἰς συσκέψεις ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἐγὼ καὶ ὁ κύριος Μπακατσέλος ἐπεσκέφθημεν τὸν κύριον Ὑπουργὸν καὶ διετυπώσαμεν τὸ ἄρθρον 2ο, ὡς καὶ ἄλλας τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἀπεδέχθη ὁ κύριος Ὑπουργός.

§194Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Νομίζω, ὅτι ὑποχρεοῦμαι νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις, διότι αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν ὁ ἀγαπητὸς ἐπὶ τοῦ βήματος κύριος συνάδελφος οὐδόλως ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν. Εἶπεν ὁ κύριος συνάδελφος, ὅτι ἐκλήθησαν οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης. Ἐκλήθησαν 2, 3, δὲν ἠξεύρω ἀκριβῶς. Πάντως, οὐδεὶς ἐκλήθη ἐκ τοῦ κόμματός μας. Ἑπομένως, αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κύριος συνάδελφος, εἶναι ἀνακριβῆ.

§195Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸς διευκρίνισιν τοῦ τί συνέβη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Πράγματι, ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐκάλεσεν ὅλους τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πλὴν τῆς ΕΔΑ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν παρέστη ὁ κύριος Τσιαπάρας. Πάντως ἐκλήθη ὁ κύριος Καραγκιόζης. Ἐγὼ καὶ ὁ κύριος Ἀηδονᾶς ἐπήγαμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Ὑπῆρχε αἴτημα τῶν αὐτοκινητιστῶν ἰδιοκτητῶν λεωφορείων τοῦ 309 ΚΤΕΛ, οἱ ὁποῖοι ἤθελον τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας μὲ τὰ αὐτὰ δικαιώματα εἰς τὸν ὀργανισμόν. Οἱ αὐτοκινητισταὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ διευκρινήσουν τοὺς ὅρους. Ὅταν λέγω ἐκμεταλλευτὰς ἐννοῶ ἐπιχειρηματίας. Συμφωνοῦν μὲ τὴν ἐπέκτασιν ἀλλὰ δὲν δέχονται τὴν ἔνταξιν. Τότε δὲ μεσολαβοῦντος τοῦ Προέδρου τῶν ὑπεραστικῶν λεωφορείων εὑρέθη αὐτὸς ὁ τύπος τοῦ ἄρθρου 26 καὶ ἔγινε ἕνα ἡμιυπεραστικὸν ΚΤΕΛ. Ἐδέχθη δὲ καί τινας τροπολογίας, ὅσον ἀφορᾶ τὰς ἐγκαταστάσεις. Ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅμως δὲν ἱκανοποίησε τὸ αἴτημα τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ δὲν ἐβελτίωσεν τὰς ὁδοὺς ὥστε νὰ τύχῃ τῆς ὁμοθύμου ὑποστηρίξεως ἐκ μέρους ὅλων τῶν βουλευτῶν Θεσσαλονίκης.

§196Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κύριος Μπακατσέλος, μετὰ τὴν ἀποψινήν του δήλωσιν, διαπιστοῦται, ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀσυμφωνίᾳ πρὸς ἑαυτόν, διότι ἢ στρέφεται ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος καὶ τότε δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῇ περὶ τροπολογιῶν, ἢ ἀποδεχόμενος τὴν ὑποβολὴν τῶν τροπολογιῶν δὲν πρέπει νὰ στρέφεται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§197Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδέποτε ἀπέστην τῶν ἀρχῶν μου. Ὑπῆρξα πάντοτε ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Προσεπαθήσαμεν ὅμως κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ πάρωμεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν καὶ ἐὰν ἐπετύχομεν νὰ ἐξυπηρετοῦνται κάπως αἱ ὅμοροι κοινότητες, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν πίεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τοῦ κυρίου Ἀηδονᾶ.

§198Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης μᾶς ἐνδιαφέρει ἀπολύτως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου συναδέλφου, ὅτι ἅπαντες οἱ συνάδελφοι Θεσσαλονίκης συνεφώνησαν πρὸς τὰς ἀπόψεις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Οὐδέποτε συνεζήτησα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν κύριον Ράλλην. Εἰς οὐδεμίαν σύσκεψιν ἔλαβον μέρος. Ἐὰν ἄλλοι βουλευταὶ εἶχον συζητήσεις δὲν γνωρίζω. Συνεπῶς ἰσχυριζόμενος ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ὅτι ἅπαντες συλλήβδην οἱ βουλευταὶ τῆς Θεσσαλονίκης ἔλαβον μέρος εἰς συζητήσεις μετὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, σφάλλει.

§199Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ἐπικαλοῦμαι, κύριε συνάδελφε, τὴν δήλωσιν τοῦ συναδέλφου κυρίου Μπακατσέλου, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἐκλήθησαν ἅπαντες οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης ὅλων τῶν κομμάτων πλὴν τῆς ΕΔΑ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κύριος Τσιαπάρας, δὲν ἔλαβε μέρος εἰς τὰς συσκέψεις, τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ἐκλήθησαν, ἀλλὰ ὁ κύριος Τσιαπάρας, δὲν ἠθέλησε νὰ παραστῇ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας καὶ εἰς ἄλλας Κοινότητας τῆς περιφερείας Θεσσαλονίκης. Ἀλλὰ τὰ αὐτοκίνητα τοῦ νέου τύπου μὲ ἀριθμὸν θέσεων 80, δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ κυκλοφοροῦν εἰς τὰς γραμμὰς αὐτὰς λόγῳ τοῦ ὁδικοῦ δικτύου. Ἐκτὸς τούτου, οἱ κάτοικοι οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρετοῦνται διὰ τῶν γραμμῶν αὐτῶν εἰς τὰς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετοῦνται διὰ τῶν λεωφορείων τούτων καὶ νὰ μεταφέρουν τὰ διάφορα πράγματά των, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ μεταφέρωνται μὲ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα διαθέτουν στέγαστρα. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καθιερώθησαν τὰ αὐτοκίνητα τοῦ νέου τύπου τὰ ἡμιαστικὰ λεωφορεῖα τὰ πρὸ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3721 αὐτοκίνητα ἦσαν 24 θέσεων. Ἐνῷ τὰ νέα ἡμιαστικὰ λεωφορεῖα εἶναι 32 θέσεων μεγαλύτερα τῶν λεωφορείων τοῦ Πειραιῶς, καὶ βάσει τοῦ ἄρθρου 26 θὰ ἔχουν εὐθηνότερον εἰσιτήριον κατὰ 25–35%. Δι’ ὅλους αὑτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι συνάδελφοι, προτείνω ἀπόρριψιν τῶν ὑπὸ κρίσιν προτάσεων. Τερματίζων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, διὰ τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ψήφισιν ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τὰς συγκοινωνιακὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ τῆς Θεσσαλονίκης. (Χειροκροτήματα). Ὀφείλω ἐπίσης νὰ συγχαρῶ καὶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ ὅλους τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3721 1957. (Χειροκροτήματα).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἕτερος τῶν εἰσηγητῶν τῆς μειοψηφίας κύριος Ἀνωγειανάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§201Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμπληροῦται ἔτος ἀφ’ ἧς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων μᾶς ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μᾶς καλέσῃ καὶ νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ τὰ τοῦ νομοθετήματος. Δὲν δυσκολεύομαι νὰ βεβαιώσω ὅσα ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος κύριος Προκοπίδης ἀνέφερεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμμετοχήν μας εἰς τὴν σύσκεψιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων. Κύριοι βουλευταί, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ Συμπολίτευσις ἔσπευσε νὰ ἐξαγάγῃ συμπεράσματα ἀπὸ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετήματος. Τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐτάχθησαν κατὰ τοῦ νομοθετήματος διὰ λόγους κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐπὶ συγκοινωνιακῶν ζητημάτων. Ἔκριναν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει συγκοινωνιακὴν πολιτικήν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἠθέλησαν ἐπωφελούμενοι τῆς εὐκαιρίας νὰ ἀναμορφώσουν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα. Τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἠθέλησαν νὰ συνδέσουν τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα μὲ τὸ συγκοινωνιακὸν πρόβλημα τῆς Θεσσαλονίκης. Δι’ αὐτὸ ἠθέλησαν νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν ἀρτιωτέραν ἐμφάνισιν τοῦ νομοθετήματος μὲ δύο λύσεις. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἐτροποποιεῖτο σύμφωνα μὲ τὰς ἀπόψεις των, τότε νὰ ἐγένετο δεκτόν, ἄλλως νὰ ἀπερρίπτετο. Ἐνδιεφέρθησαν ἐπίσης διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα θὰ προέκυπτον ἀπὸ τὴν διάλυσιν τοῦ Ταμείου Τροχιοδρόμων Θεσσαλονίκης. Ἐὰν ἐπαναφέρωμεν σήμερον πρὸς συζήτησιν τὸ νομοθέτημα δὲν τὸ κάμνομεν μόνον διότι ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν δὲν ἦσαν ἀρκετά, ἀλλὰ διότι δεσμεύονται πόροι ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀντιμετωπισθῶσι τὰ φλέγοντα ζητήματα τῆς πόλεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν καὶ πάλιν τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Θεσσαλονίκη ἕνα νομοσχέδιον τοῦ εἴδους αὐτοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ διανοίξῃ τὰς ὁδικὰς ἀρτηρίας της καὶ νὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ τὴν Ὕπαιθρον. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ τὴν ἀνάληψιν τῶν συγκοινωνιῶν της ἀπὸ ὅμιλον ἐπιχειρηματιῶν ὁ ὁποῖος κατόπιν εὐνοίας τῆς Κυβερνήσεως ἐπέτυχε τὴν ψήφισιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος. Τὸ ψηφισθὲν Νομοθετικὸν Διάταγμα εἶναι χαριστικόν. Δι’ αὐτοῦ ἡ Θεσσαλονίκη στερεῖται τῆς δυνατότητος νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν εὔρυθμον ἐπέκτασίν της. Ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι πόλις νέα, ἐξελισσομένη ἐπὶ σχεδίου. Σήμερον αὐτὸ τὸ σχέδιον διαστρεβλώνεται. Μέσα σὲ 30 χρόνια ἐδημιουργήθη τὸ σύγχρονον θαῦμα ποὺ λέγεται Θεσσαλονίκη. Ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι μεγάλη πόλις καὶ συντόμως θὰ ἀποβῇ ἡ πόλις τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Κύριοι συνάδελφοι, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μετανοήσῃ διὰ τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δηλώσωμεν ὅτι δὲν πρόκειται ποτὲ ὡς κόμματα ἐρχόμενοι εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ τὸ σεβασθῶμεν. Εἶναι καθῆκον τιμῆς διὰ τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀπαλλάξουν τὴν Θεσσαλονίκην ἀπὸ τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα. Ἡ Θεσσαλονίκη ἔχει ἀνάγκην διανοίξεως τοῦ ὁδικοῦ της δικτύου. Ἔχει ἀνάγκην ἀναπτύξεως τοῦ τουρισμοῦ της. Ἔχει ἀνάγκην νὰ εὕρουν ἐργασίαν αἱ χιλιάδες τῶν ἀνέργων της. Ἡμεῖς κατ’ ἐπανάληψιν ἐζητήσαμεν ὅπως αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι περιέλθουν εἰς τὸ Κράτος ἢ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας.

§202Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν κλινικὴν τὴν ὁποίαν ἔχετε νὰ τὴν κρατικοποιήσητε καὶ αὐτήν.

§203Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Ὁ κύριος συνάδελφος, δὲν ἔχει καταλάβει τὸ θέμα. Ἀναφέρει ὡς ἐπιχείρημα τὴν κλινικὴν διὰ νὰ εὕρῃ διέξοδον. Τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ κάμωμεν συγκοινωνίαν καὶ τουρισμὸν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Εἶναι πλάνη τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ τοιαῦτα νομοσχέδια πρὸς ψήφισιν καὶ δὲν εἶναι τὸ πρῶτον. Διὰ τῶν νομοσχεδίων της ἡ Κυβέρνησις δὲν θεραπεύει τὰ προβλήματα τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Θεσσαλονίκη ἔχει ἀνάγκην, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ἀπὸ δρόμους καὶ ἀπὸ ἀξιοποίησιν τοῦ τουρισμοῦ της. Εἶναι ἀκατανόητον τὸ κέντρον νὰ χρηματοδοτῇ τὰ ἔργα τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην νὰ μὴ γίνεται τίποτε, μὲ τὴν συμπαράστασιν τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζητήθη ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς συγκοινωνίας τοὐλάχιστον κατὰ 15 χιλιόμετρα ἀπὸ τὸν Λευκὸν Πύργον Θεσσαλονίκης καὶ ἐφάνη κατ’ ἀρχὰς ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὅτι τὸ ἀποδεχόταν, ἀλλὰ τὴν 3ην Ἰανουαρίου, ὅταν ἤκουσεν εἰς τὴν σύσκεψιν τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐναντίον τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, προσεπάθησε πλέον ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ κατοχυρώσῃ τὴν θέσιν, ποὺ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ εἰσηγήθησαν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐγένετο ἡ διάσπασις τοῦ συστήματος τῶν ὁδικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν συζήτησιν ἐβελτιώθη, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Συμπολίτευσις δὲν ἐδέχθη τίποτε. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἀπουσιάζει σκοπίμως, ἐνῷ ὅταν συνεζητεῖτο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν δὲν ἔλειψε καθόλου. Ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὸ δεκάλεπτον, ποὺ ἐβάλαμεν ἡμεῖς, εἰσπράττει 9.000.000, κατὰ ὁμολογίαν καὶ τῶν δύο εἰσηγητῶν τῆς πλειοψηφίας, ἀπὸ τὰς δύο γραμμὰς μόνον. Ὅταν λοιπὸν ἀπὸ τὰς δύο γραμμὰς εἰσπράττῃ 9.000.000 ἀπὸ τὴν ὅλην κίνησιν τῆς Θεσσαλονίκης αἱ εἰσπράξεις τοῦ Ὀργανισμοῦ ὑπερβαίνουν ἀσφαλῶς τὰ 150.000.000 δραχμάς. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν ἀπουσιάζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§204Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργ. Συγκοινωνιῶν). Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ ἀναπληρώσω πλήρως τὸν συνάδελφον κύριον Ὑπουργόν. Ἐφ’ ὅσον παρίσταμαι ἐδῶ, δύναμαι νὰ σᾶς δώσω οἱανδήποτε πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν θέλετε. Σᾶς δίδω, λοιπόν, τὴν πληροφορίαν, ὅτι πρόκειται περὶ 8 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δι’ ὅλας τὰς ἀστικὰς γραμμὰς τῆς Θεσσαλονίκης.

§205Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραποιήσωμεν τὸ ἐλάχιστον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀποδεδειγμένα. Λυποῦμαι ὅτι κάμνομεν χρῆσιν ἐπιχειρήματος δύο συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως θὰ ἐπιβεβαιώσω τὸν ἰσχυρισμὸν τὸν ὁποῖον τότε εἶχα ἐπικαλεσθῆ ὅτι αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν εὑρίσκονται εἰς ὕψη ἐξαιρετικῶς μεγάλα. Πράγματι καὶ οἱ δύο συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐδήλωσαν, ὅτι ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης ἀπὸ τὸ 10λεπτον ποὺ ἡμεῖς ἐβάλαμε θὰ εἰσπράξῃ 9 ἑκατομμύρια καὶ τὰ 9 αὐτὰ ἑκατομμύρια προέρχονται μόνον ἀπὸ τὰς 2 γραμμάς, Τσιμισκῆ–Ἐγνατίας, διότι δὲν ἔχει δικαίωμα ἐπὶ τοῦ συνόλου. Οἱ σύμβουλοί του τὸν ἔπεισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ διαγράψῃ ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπον τμῆμα τῆς πόλεως μὲ διαφόρους αἰτιολογίας. Ὅταν ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς δύο αὐτὰς γραμμάς, ποὺ ἀντιπροσωπεύουν ἕνα μικρὸ μέρος τῆς κινήσεως τῆς πόλεως Θ)νίκης αἱ εἰσπράξεις ἀνέρχωνται ἴσως εἰς 9 ἑκατομμύρια δραχ. μὲ τὸ 10λεπτον, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι αἱ εἰσπράξεις ὑπερβαίνουν τὰς 150.000.000 ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡμεῖς στηρίζομε τοὺς ὑπολογισμούς μας. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν ἀπουσιάζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§206Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργ. Συγκοινωνιῶν). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν ἀντικαθιστῶ καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε εἰς τὸ κενόν. Ἐφ’ ὅσον παρίσταμαι ἐδῶ ὑπευθύνως, εἰς ἐμὲ θὰ ἀπευθύνεσθε καὶ θὰ σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν. Ἡ ἀντίληψίς σας, ὅτι αἱ δύο γραμμαὶ θὰ δώσουν τὸ ποσὸν τῶν 9 ἑκατομμυρίων δραχμῶν δὲν εἶναι ἀκριβής. 8 ἑκατομμύρια θὰ δώσουν ὅλαι αἱ γραμμαὶ τῆς Θεσσαλονίκης.

§207Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Αὐτὸ νὰ τὸ εἴπητε εἰς τοὺς εἰσηγητὰς τῆς πλειοψηφίας.

§208Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργ. Συγκοινωνιῶν). Δὲν εἶπον διὰ τὰς δύο γραμμάς.

§209Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Διὰ τοὺς Δήμους Θεσσαλονίκης εἶπον, ὄχι διὰ τὸν Δῆμον Θεσσαλονίκης. Αὐτό, ποὺ εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶναι τὸ ὀρθόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν συναδέλφων, μὴ τὰ παραποιεῖτε.

§210Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ παραποιήσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν. Ἐγὼ ἁπλῶς ἐπικαλοῦμαι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀποδεδειγμένα.

§211Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργ. Συγκοινωνιῶν). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι 8 ἑκατομμύρια ὅλα, δι’ ὅλας τὰς γραμμὰς Θεσσαλονίκης.

§212Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἀφορᾷ τὰς δύο γραμμάς.

§213Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῆς συμβολῆς σας ἐπιβαρύνετε τὴν θέσιν τῶν Θεσσαλονικέων, τῶν ψηφοφόρων σας καὶ λυποῦμαι πολὺ πῶς θὰ παρουσιασθῆτε ἐνώπιόν τους.

§214Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Διὰ τῆς συμβολῆς μας, κύριε συνάδελφε, ἐβοηθήσαμε τὸν Λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡμεῖς, εὑρεθέντες πρὸ τοῦ πείσματος τοῦ κυβερνητικοῦ νὰ στερήσῃ τὴν Θεσσαλονίκην τῆς δυνατότητος δημιουργίας ἔργων, ἀνελάβαμε τὴν εὐθύνην, ὡς Ἀντιπολίτευσις, πάνω εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἐπεβάλαμε τὰς ἀπόψεις μας καὶ δὲν χωρεῖ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι θὰ λογοδοτήσωμεν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μας, σεῖς νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ λογοδοτήσητε.

§215Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Σοβαρῶς ὑποστηρίζετε, ὅτι ἐὰν ἡ Συμπολίτευσις εἶχεν ἀντιρρήσεις θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἐπιβάλλετε τὰς ἀπόψεις σας;

§216Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ ὅτι οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς εἶναι ἀστήρικτα, ἀπόδειξις, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιμονῆς μας κατωρθώθη ἡ ἐπιβολὴ τοῦ 10λέπτου καὶ ὅτι, ἐκ τοῦ πόρου αὐτοῦ τοῦ 10λέπτου ἔσπευσεν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ νὰ ἀναλάβῃ τὰς ἐκτελέσεις δύο ἔργων, τῆς περιφερειακῆς τάφρου καὶ τῆς ἐπικαλύψεως τοῦ Δενδροποτάμου. Λοιπόν, τί μᾶς λέγουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τάχα δὲν τοὺς ἐβοήθησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις διὰ τὴν διαμόρφωσιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ; Ἐὰν τὸ νομοθέτημα δὲν πάρῃ τὴν μορφήν, ποὺ προσιδιάζει εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως κατεψήφισαν ἁπάσας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἡμεῖς πρὸς χάριν τοῦ νομοθετήματος ὑπεβάλαμεν.

§217Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Τότε πῶς τὸ ἐβελτιώσατε;

§218Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι σεῖς ἐπεβάλατε τὰς τροποποιήσεις, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰς βελτιώσεις τὰς ἐπροτείναμεν ἡμεῖς.

§219Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ καὶ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Λέγει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι τάχα τὸ κέρδος τὸ ἐπιχειρηματικὸν εἶναι 20% ἐπὶ τοῦ ἀπασχολουμένου κεφαλαίου. Ἔτσι θὰ εἶχε τὸ πρᾶγμα ἐὰν τὸ κόμιστρον εἶχεν ἐκκαθαρισθῆ ἀπὸ πᾶσαν περιττὴν ἐπιβάρυνσιν. Ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, πάνω εἰς τὸ κόμιστρον εἶναι μία ἀδικαιολόγητος ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία φθάνει εἰς ἀριθμοὺς ἐξωφρενικούς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ υἱοθετήσῃ καὶ τότε τὴν ὑπόδειξιν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῶν συναδέλφων κ. κ. Μπακατσέλου καὶ Παπαηλιάκη. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διαβάσω τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἐκ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται τὸ ἐνδιαφέρον τῆς ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ τροπολογία λέγει τὰ ἑξῆς: «Τὸ ἐπὶ πλέον τοῦ ποσοστοῦ 28%, ἐπὶ τοῦ ἀπασχολουμένου κεφαλαίου, ἐπιχειρηματικὸν κέρδος τοῦ Ο. Α.Σ.Θ. περιέρχεται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῆς μείζονος ἀστικῆς περιοχῆς Θεσσαλονίκης, κατατιθέμενον εἰς εἰδικὸν λογαριασμὸν παρὰ τῇ Τραπέζῃ Ἑλλάδος καὶ διατίθεται ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου αὐτῆς». Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, τόσον ἦτο μόνον τὸ κέρδος τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς, διατί τόσον πεισμόνως ἠρνήθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν; Διότι, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, εἰς τὸ νομοθέτημα νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑπάρξῃ ἔλεγχος. Αἱ εἰσπράξεις αὐτῶν ἔπρεπε νὰ μείνουν κατὰ ἕνα τρόπον ἀσύδοτοι καὶ εἶναι πράγματι τὸ φαινόμενον καταπληκτικόν, καὶ θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κύριος Ὑπουργός.

§220Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Κύριε συνάδελφε, ὁμιλεῖτε διὰ τὸ ἐπιχειρηματικὸν κέρδος καὶ νομίζετε ὅτι τὸ πέραν τοῦ 20% θὰ περιέρχεται εἰς τὸν

Ο.Α.Σ.Θ.;

§221Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Λέγω τὸ κόμιστρον ὅπως ἔχει διαμορφωθῆ βάσει τοῦ νομοθετήματος, δὲν εἶναι τὸ πραγματικόν. Ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία θὰ ὑπάρξῃ δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐπιπέσῃ εἰς τὸν Λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ φυσικὰ ἀποτελεῖ πρόσθετον κέρδος των.

§222Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Φαίνεται ὅτι δὲν ἔχετε διαβάσει καλὰ τὸ νομοσχέδιον. Εἰς τὸ ἄρθρον 13 παράγραφος 5, ἐὰν καλῶς διαβάσετε τὸ νομοσχέδιον θὰ ἰδῆτε πῶς διαμορφώνεται.

§223Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Ἐμελετήσαμεν τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα καὶ ἐπισημαίνομεν τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον ἔχει δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον πράγματι δι’ ἀλυσίδων ἔχει καθηλώσει τὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα ἐδῶ, ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς φοροδιαφυγῆς ἐξ αἰτίας τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελα νὰ ἐπικαλεσθῶ μίαν στιχομυθίαν ποὺ εἶχε γίνει τότε μεταξὺ τοῦ ὑποφαινομένου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Εἴχομεν ζητήσει ἀπὸ τὴν ἐφορίαν αὐτοκινήτων Θεσσαλονίκης νὰ μᾶς δώσῃ τὰς συνολικὰς εἰσπράξεις τὰς ἀκαθαρίστους διὰ τὰ 243 λεωφορεῖα καὶ δι’ ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Ἐπίσης νὰ μᾶς δώσῃ κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον ἔχουν, μὲ τὴν δικαιολογίαν ὅτι ἐκυκλοφόρησαν φῆμαι ὅτι οἱ αὐτοκινητισταὶ λεωφορειοῦχοι Θεσσαλονίκης εἶχον συμβιβασθῆ μὲ τὴν ἐφορίαν διὰ ποσὸν 230.000 δραχμῶν καὶ εἶχον παρακαλέσει τὸν κύριον Ὑπουργὸν προτοῦ, ἐξακριβώσῃ τὸ βάσιμον τῆς αἰτιάσεως αὐτῆς νὰ μὴ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπὶ πλέον ἐπιψήφισιν ἄρθρων τοῦ νομοθετήματος. Ἐπειδὴ ὅμως ἤμην σχεδὸν βέβαιος ὅτι ἐγκαίρως ἡ πληροφορία αὐτὴ δὲν θὰ ἔφθανε, ὅταν ἐπῆγα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἐφορίαν νὰ μοῦ δώσῃ τὰ στοιχεῖα περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα καὶ ἡ ἐφορία Θεσσαλονίκης μοῦ ἠρνήθη, κύριοι συνάδελφοι, ὠχυρουμένη πίσω ἀπὸ τὸ ἀπόρρητον.

§224ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καλῶς.

§225Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Καὶ ἔχει δίκαιον ὁ συνάδελφος, λέγων, καλῶς, ἔτσι ἐκεῖνος τὴν θέσιν τὴν βουλευτικὴν τὴν ἀντιλαμβάνεται. Ἡμεῖς τὴν ἀντιλαμβανόμεθα κατὰ τρόπον διάφορον.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρακαλέσω χωρὶς διακοπάς, διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§227Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνεσθε σεῖς, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, δὲν θέλω νὰ θιγῇ συνάδελφος ἐξ αἰτίας λόγων μου. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο τὸ ἑξῆς: Ὁ μὲν ὑπάλληλος δὲν ἔδωσεν εἰς ἐμὲ τὰ στοιχεῖα, τὰ ἐτηλεγράφησεν ὅμως εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἐκεῖνος ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι πρόκειται περὶ 230.000 δραχμῶν εἰσπράξεων κατὰ λεωφορεῖον καὶ ὄχι κέρδος καὶ ὅτι τὸ κέρδος ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ αὐτοῦ ποσοῦ ἀντιπροσωπεύει 18–22%.

§228Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Τότε διατί εἶναι χαριστικὸν τὸ νομοσχέδιον, ὅταν διὰ τούτου ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν θὰ εἰσπράττουν τόσον ἐπιχειρηματικὸν κέρδος;

§229Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Ἦλθε λοιπὸν τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τότε πῶς ἦτο δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ὑπηρεσίας του νὰ στηρίζεται εἰς τὸν ἀριθμὸν 230.000 ὡς εἴσπραξιν ἀντικρούοντας τὸν ἰσχυρισμὸν τὸν ἰδικόν μου ὅτι αἱ εἰσπράξεις ἀνέρχονται εἰς 500.000 χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ ὁ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος ὁ αὐτοκινητιστὴς Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, εἰς φυλλάδιον ποὺ ἐκυκλοφόρησε καὶ ἐξεδόθη ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ὅτι αἱ εἰσπράξεις του ἀνέρχονται εἰς 383.000 κατ’ αὐτοκίνητον; Μεταξὺ τῶν 230.000, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ ἡ ἐφορία Θεσσαλονίκης καὶ δέχεται καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς καὶ τῶν 383.000 τὰς ὁποίας οἱ αὐτοκινητισταὶ ἀποδέχονται, μεσολαβεῖ ἕνα ποσὸν 150.000 δραχμῶν περίπου. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατὸν μὲ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς καὶ μὲ τὴν φοροδιαφυγὴν αὐτήν, τὴν τεραστίαν, νὰ καλῆται ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ δεσμεύῃ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, νὰ τὴν στερήσῃ τῶν μέσων τῆς ἐξελίξεώς της, νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὸ διάστημα τῶν 24 ἐτῶν ἀκριβῶς ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον βλέπετε εἰς ὅλας τὰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἀναπτυχθῇ δηλαδὴ κατὰ τρόπον τελείως ἄρρυθμον; Μετὰ 30ετῆ ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Θεσσαλονίκη δὲν θὰ εἶναι πλέον πόλις, θὰ εἶναι σωρὸς κατοικιῶν ἀτάκτως τοποθετημένων, ἐδῶ καὶ ἐκεῖ.

§230Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀντιληφθῶ πῶς τὸ ἐξηγεῖτε αὐτό. Εἶναι ζήτημα ἐκτελέσεως τῆς συγκοινωνίας ἐκ μέρους τῶν αὐτοκινητιστῶν διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα;

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἀπαντᾶτε εἰς διακοπάς, παρακαλῶ.

§232Α. ΑΝΩΓΕΙΑΝΑΚΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ τελευταῖον θέμα, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, διότι νομίζω ὅτι πράγματι σᾶς ἐκούρασα. Εἶναι τὸ θέμα τῆς 24ετοῦς διαρκείας τῆς συμβάσεως. Εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὲς ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐκ παραδρομῆς ἐδέχθη τὰ 24 ἔτη. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐδέχθη τὰ 12 χρόνια μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι δέχεται τόσα χρόνια, ὅσα εἶναι ἡ ζωὴ ἑνὸς αὐτοκινήτου, καὶ ὅτι μετὰ τὴν 12ετίαν τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἐξαγοράζῃ τὰς ἐγκαταστάσεις τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, ἐφόσον δὲν ἤθελον ἐξοφληθῆ. Τὸ ὅτι αὐτὸ οὕτως ἔχει, ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς 10 Ἰουλίου 1957 σελὶς 2. Περίπου ὁλόκληρος ἡ σελὶς 2, καταλαμβάνεται ὑπὸ τῆς στιχομυθίας ἡ ὁποία ἐπηκολούθησε μεταξὺ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, τοῦ κυρίου Μπακατσέλου, τοῦ κυρίου Κανελλοπούλου, μὲ παρέμβασιν τοῦ κυρίου Παπαηλιάκη. Ἐκεῖ ἀποσαφηνίζεται ἡ 12ετία. Ἀλλὰ ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ἔλιπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἡ Βουλὴ δὲν ἐπεκύρωσε τὰ πρακτικὰ ἐκεῖνα καὶ οὕτω ἐδημιουργήθη εἰς τὸ ἐνδιάμεσον διάστημα τὸ ἔγκλημα δηλαδὴ ἡ ἐπιβολὴ τῶν αὐτοκινητιστῶν Θεσσαλονίκης ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔπρεπε ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ εὕρῃ τρόπον ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταβάλῃ τὰ πράγματα καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς τὰ 24 ἔτη. Νά, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους σήμερον δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, ἕνα νομοθέτημα τοιοῦτον δεσμευτικόν, ἕνα νομοθέτημα ἐμποδίζον τὴν πρόοδον τῆς περιοχῆς αὐτῆς, νὰ γίνῃ δεκτὸν παρ’ ἡμῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γ. Εὐαγγέλου ἔχει τὸν λόγον.

§234Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ διατυπώσω σκέψεις μου ποὺ κρίνω ὀρθάς. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον μήπως διαπιστώνῃ τὴν μὴ ὕπαρξιν ἀπαρτίας;

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐφαρμόζεται αὐστηρῶς ὁ Κανονισμὸς ἀλλὰ κατ’ ἀνοχὴν καὶ κατ’ οἰκονομίαν.

§236Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων τὰς ἀπόψεις μου. Τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον τὴν τύχην ν’ ἀντιμετωπίσω ὡς Δημοτικὸς Σύμβουλος Θεσσαλονίκης. Ὅταν τὰς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης, τοὺς τροχιοδρόμους εἶχεν ἡ ΚΕΤΗΘ, ἐγένετο μία μελέτη παραχωρήσεως τοῦ δικαιώματος τοποθετήσεως τρόλεϋ εἰς τὸν Δῆμον. Τὸ σχέδιον τοῦτο δὲν ἐτέθη ἐν ἰσχύϊ καὶ κατόπιν ἐγένετο σκέψις αἱ συγκοινωνίαι Θεσσαλονίκης ν’ ἀποτελέσουν δημοσίαν ἐπιχείρησιν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετεῖχεν ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης καὶ αἱ παραγωγικαὶ τάξεις μεταξὺ τῶν ὁποίων περιελαμβάνοντο καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι αὐτοκινητισταί. Οἱ λεωφορειοῦχοι ἐκίνησαν τὰ πάντα πρὸς ματαίωσιν τῆς λύσεως αὐτῆς καὶ τελικῶς τὸ 1955 ἐγένετο μία σύσκεψις ὑπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων κύριον Καραμανλῆν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεφασίσθη λύσις ἐξυπηρετοῦσα καὶ τὸν Δῆμον καὶ τοὺς λεωφορειούχους. Ἐμεσολάβησαν αἱ ἐκλογαὶ τοῦ 1956 καὶ ἐν συνεχείᾳ κλιμάκιον λεωφορειούχων ἐγκαθίσταται εἰς τὰς Ἀθήνας.

§237Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Ἐγκατεστάθησαν καὶ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι μὲ χρήματα ἰδικά μας.

§238Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Καὶ φθάνομεν εἰς τὸ 1956 ὅπου συντάσσεται τὸ νομοσχέδιον τὸ χαρακτηρισθὲν ἀπὸ τὸν λαὸν τῆς Θεσσαλονίκης καταπληκτικὸν καὶ χαριστικόν. Τότε ἐξανέστησαν αἱ ὀργανώσεις Θεσσαλονίκης καὶ εἰς γενομένην σύσκεψιν εἰς τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον, ἐξέδωκαν ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου ἀφοῦ ἐξεθίαζον τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Κοινῆς Ὠφελείας Ὑδρεύσεως Θεσσαλονίκης, ἐζήτουν τὴν σύστασιν παρεμφεροῦς τοιούτου ὀργανισμοῦ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης. Ὁ κύριος συνάδελφος ἐπεκαλέσθη ἕνα δημοσιευόμενον κατάλογον ἀπὸ 397 ὀνόματα. Δὲν ἔχω μαζί μου τὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ ἐλπίζω ἄλλος συνάδελφος νὰ σᾶς εἴπῃ περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται. Ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω μόνον τὸ ἑξῆς. Μεταξὺ αὐτῶν ἀναφέρεται καὶ τὸ ὄνομα ἑνὸς ὁ ὁποῖος ἔχει τρία διάφορα καταστήματα εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης ἐντελῶς ἄσχετα πρὸς τὸ ἐπάγγελμα τοῦ αὐτοκινητιστοῦ.

§239Α. ΑΗΔΟΝΑΣ. Εἶναι ἕνας ἐκ τῶν τριῶν ἀδελφῶν ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπαγγελματίας αὐτοκινητιστής. (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε. (Οἱ κ. κ. Α. Ἀηδονᾶς καὶ Ι. Παπαδημητρίου, ὁμιλοῦν ζωηρῶς μὴ ἀκουόμενοι, λόγῳ τῶν κωδωνοκρουσιῶν καὶ τοῦ θορύβου).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Εὐαγγέλου, συνεχίσατε.

§242Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Προχωρῶ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ὀνομάτων καὶ ἐλπίζω ὅτι διὰ τῆς ἀθροίσεως τῶν ὀνομάτων αὐτῶν θὰ ἴδητε κατὰ ποῖον τρόπον ἐξάγεται ὁ ἀριθμὸς 397, χωρὶς ὅμως μέσα εἰς τὸν κατάλογον αὐτὸν νὰ ἐμφανίζωνται καὶ τὰ ὀνόματα τῶν πληγέντων αὐτοκινητιστῶν τῶν φορέων αὐτῶν τῆς συγκοινωνίας, τῶν ὁποίων τὰ αὐτοκίνητα κατεστράφησαν εἰς τὸν πόλεμον χωρὶς νὰ ἀποζημιωθοῦν. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἄποψιν τῆς μὴ χορηγήσεως τῶν συγκοινωνιῶν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἀλλὰ εἰς ἕνα ὀργανισμὸν Κοινῆς Ὠφελείας. Καὶ ἐὰν ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἦτο διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε ὡρισμένοι λεωφορειοῦχοι νὰ φωνάζουν «Οἱ Δῆμοι εἰς τὰ σκουπίδια» ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἀκριβῶς τὴν παραχώρησιν εἰς τὸν Δῆμον οὕτως ὥστε διὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ οἰκονομικὴ αὐτοῦ ἐνίσχυσις διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἐμφάνισιν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης, τῆς συμπρωτευούσης, ὡς θέλομεν νὰ τὴν ὀνομάζωμεν, καὶ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἐπέκτασιν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας, ὄχι μόνον ἐντὸς τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ πέριξ αὐτῆς χωρία ὅπου εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπεκτάσεως. Δυστυχῶς δὲν εἰσηκούσθησαν αἱ εἰσηγήσεις μας καὶ τὰ ἐπακολουθήσαντα γεγονότα ἀπέδειξαν τὴν ὀρθότητα τῶν σκέψεών μας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι θὰ ἔπεισε τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅσον καὶ τοὺς ἀξιοτίμους βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως. Καὶ τοῦτο ἱκανοποιεῖ ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ὑπεστηρίξαμεν τὴν πρότασιν τῆς παραχωρήσεως τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν εἰς Ὀργανισμὸν Κοινῆς Ὠφελείας διότι ὅταν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἀστικῶν συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης παρέστη ἀνάγκη ἀποχωρήσεως μιᾶς ξένης ἑταιρείας καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως ὡρισμένων γραμμῶν, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν δηλώνει ὅτι αἱ γραμμαὶ αὐταὶ θὰ παραχωρηθοῦν εἰς τοὺς δήμους πρὸς οἰκονομικήν των ἐνίσχυσιν. Τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, μᾶς ἱκανοποιεῖ, διότι ἔστω καὶ ἂν τὰ ὅσα ὑπεστηρίξαμεν δὲν ἐγένοντο πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος μας, ἐγένοντο ὅμως διὰ μίαν μεγάλην πόλιν, τὴν πρωτεύουσαν, διὰ τῆς παραχωρήσεως ὡρισμένων γραμμῶν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων. Ἐπίσης ὅταν ὑπεστηρίξαμεν μὲ τὴν ἐπιχειρηματολογίαν τοῦ κύρους τοῦ κυρίου Κιτσίκη, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ διὰ τῶν τρόλεϋ συγκοινωνία καὶ ὄχι τῶν θερμοκινήτων αὐτοκινήτων μᾶς διετυπώθη τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἡ τιμὴ τῶν τρόλεϋ εἶναι ἀρκετὰ ὑψηλὴ φθάνουσα εἰς τὸ ἕνα ἑκατομμύριον δι’ ἕκαστον.

§243Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Χωρὶς τοὺς δασμούς.

§244Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ, χωρὶς τοὺς δασμούς. Καὶ ἐνῷ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐμπορικὴ ἀξία τῶν ὑπαρχόντων πρὸ τῆς Δημοσιεύσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, αὐτοκινήτων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἦτο 200 ἕως 250 χιλιάδων δραχμῶν, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος καὶ τὴν ἀλλαγὴν τῆς φίρμας εἰς Ο.Α. Σ.Θ., οὗτος ἀπεφάσισε τὴν παραγγελίαν 50 λεωφορείων ἀξίας 600.000 δραχμῶν ἕκαστον. Βεβαίως, δὲν κάμω τὴν πονηρὰν σκέψιν, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῆς πονηρᾶς σκέψεως τῶν λεωφορειούχων, δηλαδὴ ὅσον μεγαλύτερον εἶναι τὸ ἀπασχολούμενον κεφάλαιον τόσον μεγαλύτερον θὰ εἶναι καὶ τὸ κέρδος. Προβλέπεται ὅμως εἰς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα ἡ παραλαβὴ 100 ἀκόμη λεωφορείων. Ἐὰν συνεπῶς ἕκαστον αὐτοκίνητον ἔχῃ σήμερον 1.000 λίρας καὶ κάμνωμεν τὸν ὑπολογισμὸν κατὰ τοὺς οἰκονομολόγους, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ ἀξία τῶν 100 αὐτῶν αὐτοκινήτων ἀντιστοιχεῖ πρὸς 100.000 λίρας. Τώρα εἰς ποῖον χαρίζονται αἱ 100.000 λίρες, ἀφίνω εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἡλικίαν ἔχετε καὶ σκέψιν, διὰ νὰ κρίνετε ἐπ’ αὐτοῦ. Θέλω δὲ νὰ πιστεύω ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ὅπως καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν του, καθὼς καὶ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν ὁ ὁποῖος ἀπηξίωσε νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόψε. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, ἄλλος συνάδελφος, ἐπεκαλέσθη τὸ ἐκδηλωθὲν ἐνδιαφέρον τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι ὡριμάζουν αἱ σκέψεις ἀπαγορεύσεως κινήσεως τοῦ λοιποῦ θερμικῶν λεωφορείων, διότι ταῦτα κρίνονται ὡς ἀνθυγιεινὰ λόγῳ τῆς καύσεως πετρελαίου. Τοῦτο ὅμως μόνον διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, διότι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην κρατεῖ ἡ νοοτροπία ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν τὴν θάλασσαν καὶ πρέπει νὰ ἀναπνέωμεν εἰς τὰ στενοσόκακα τῆς Θεσσαλονίκης τὸ πετρέλαιον τῶν θερμοκινήτων λεωφορείων, ὡς ἐὰν ἡ ἰδική μας ὑγεία νὰ μὴ εἶχε τὴν αὐτὴν ἀξίαν. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ γενικοῦ ζητήματος τοῦ προσωπικοῦ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπῆρχον πέντε σωματεῖα ἔχοντα σχέσιν μὲ τὴν κίνησιν τῶν λεωφορείων. Ὅλους τοὺς ἀνθρώπους τῶν σωματείων αὐτῶν τοὺς ἥνωσεν ἤδη ὁ φόβος τῶν ἀπολύσεων καὶ ἔκαμαν κοινὰς συσκέψεις καὶ κοινὰς διαμαρτυρίας ὑπέβαλον, διότι κατέχονται ἀπὸ τὸν φόβον τῆς ἀμέσου ἀπολύσεως ἀπὸ τὸν Ο.Α.Σ.Θ. ὁ ὁποῖος ἠναγκάσθη νὰ ἀναστείλῃ τὰς ἀπολύσεις αὐτὰς λόγῳ τῆς συζητουμένης ἀκυρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3721)1957. Θέλω ὅμως νὰ πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν θὰ ἔχετε ἥσυχον τὴν συνείδησίν σας, ἐὰν μετὰ τὴν μὴ ἐπικύρωσιν τοῦ Νομοθετικοῦ τούτου Διατάγματος ἀρχίσουν ἀθρόαι ἀπολύσεις ἀπὸ τὸν Ο.Α.Σ.Θ. Διότι ἐφευρέθη ἡ ἀπομάκρυνσις προσωπικοῦ ἔχοντος οἰκογενειακὰ βάρη καὶ ἡ ἀντικατάστασις τούτου ἀπὸ ἄτομα μὴ ἔχοντα οἰκογενειακὰς ὑποχρεώσεις. Δὲν θέλω βεβαίως νὰ εἴπω ἀπὸ κομματικοὺς φίλους καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπισημάνω τὸν κίνδυνον αὐτὸν ἐὰν δὲν ἀκυρωθῇ τὸ Νομοθετικὸν τοῦτο Διάταγμα. Ἡ μὴ ἀκύρωσις τοῦ Διατάγματος τούτου, θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν νὰ μετατραπῇ ὄχι εἰς κομματικὸν φέουδον, ἀλλὰ εἰς τσιφλίκι τοὐλάχιστον, ὄχι βεβαίως τῶν ὁδηγῶν καὶ τῶν εἰσπρακτόρων, ἀλλὰ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν πραγματικότητα οὐδεμίαν σχέσιν καὶ ἀπασχόλησιν ἔχουν μὲ τὸ αὐτοκίνητον. Εἶναι ἐπίσης καὶ ἕνας ἄλλος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θὰ πρέπει νὰ ἀναλογισθῇ τὸ βάρος τῶν εὐθυνῶν του ἐκ τῆς τυχὸν μὴ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3721)57. Μετὰ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἦτο φυσικὸν νὰ μεταβῶμεν εἰς τὰ πέριξ χωρία τῆς Θεσσαλονίκης. Καὶ οἱ κάτοικοι αὐτῶν μᾶς ἠρώτησαν: Μὲ ποῖα κριτήρια, σεῖς, ἀπερρίψατε τὴν ἐπέκτασιν τῆς συγκοινωνίας εἰς τὰ χωρία μας; Καὶ πιστεύω ὅτι, ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος αὐτοῦ, συντόμως θὰ κληθῶμεν νὰ ἀπαντήσωμεν. Ἐν κατακλεῖδι, κύριοι συνάδελφοι, ἰδοὺ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὑπεστηρίξαμεν ὅτι αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι δὲν πρέπει νὰ γίνουν ἀντικείμενον ἰδιωτικῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἀλλὰ πρέπει νὰ περιέλθουν εἰς Ὀργανισμὸν Κοινῆς Ὠφελείας. Ἄν πράγματι θέλετε νὰ ἐνδιαφερθῶμεν διὰ τὴν προκοπὴν καὶ διὰ τὴν ἐμφάνισιν τῆς πόλεως τῆς Θεσσαλονίκης, θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ νομ. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον κατεδίκασε τὴν πόλιν αὐτὴν καὶ νὰ ψηφίσωμεν ἕνα νόμον διὰ τοῦ ὁποίου αἱ ἀστικαὶ συγκοινωνίαι Θεσσαλονίκης νὰ περιέλθουν εἰς Ὀργανισμὸν Κοινῆς Ὠφελείας, ὥστε ἰδιὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας νὰ προκύψῃ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τοῦ Δήμου καὶ διὰ νὰ ἀποκτήσῃ συγκοινωνίαν ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ ἐμφανίζωμεν ὡς πόλιν ἐφάμιλλον τῆς Πρωτευούσης.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§246ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 00.5′ π. μ.)