1957.12.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 Δεκεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κύριος Ι. Ριζιώτης ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Παπαδημητρίου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ αἰτήσεων διώξεων τῶν βουλευτῶν κ. κ.: 1) Α. Δεληγιαννίδου ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Πρωτοδικῶν Κατερίνης. 2) Β. Ἐφραιμίδου ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν. 3) Ε. Κεφαλογιάννη ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν. 4) Ν. Μαλλιάκα ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν. 5) Ε. Μπακλατζῆ ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Κρήτης. 6) Ἀλεξ. Μπαλτατζῆ ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θράκης. 7) Κων. Παπαδοπούλου ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης. 8) Π. Τζαννετάκη ἐπὶ δέκα αἰτήσεων τοῦ Εἰσαγγελέως Ἀθηνῶν. 9) Στ. Τσιαπάρα ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου: «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3713)1928 «περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας» ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη». Καὶ ἀποσύρει: α) Τὸ κατατεθὲν τὴν 29.10.1957 μὲ τὸν αὐτὸν ὡς ἄνω τίτλον σχέδιον νόμου καὶ β) τὸ κατατεθὲν τὴν 25.11.1957 σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Συμβούλων καὶ Εἰσηγητῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας». Οἱ κ. κ. Κ. Ἀδαμόπουλος (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καὶ Χ. Θηβαῖος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν τούτου». Ἡ ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3026)54 «περὶ τοῦ Κώδικος τῶν Δικηγόρων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 195) 16.2.1951, 344) 29.3.1952, 158) 27. 2.1954 καὶ 809) 8.6.1954 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορωσῶν τὸν διορισμὸν Βορειοηπειρωτῶν καὶ Κυπρίων εἰς Δημοσίας θέσεις καὶ θέσεις Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου, ἐπεκτάσεως τοῦ μέτρου τούτου καὶ ἐπὶ τῶν ὁμογενῶν ἀλλοδαπῶν προερχομένων ἐκ Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἐκ Νήσων Ἴμβρου καὶ Τενέδου καὶ μισθώσεως καταλλήλου χώρου πρὸς στέγασιν τῶν Γραφείων τοῦ ἐν Ἑλλάδι Κλιμακίου τῆς προσωρινῆς Διακυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Μεταναστεύσεως ἐξ Εὐρώπης». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων σχετιζομένων πρὸς τὰ μονοπωλιακὰ εἴδη» καὶ 2) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ εἰς Δωδεκάνησον καὶ ἀποζημιώσεως καπνοβιοτεχνῶν καὶ καπνεργατῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Θεμελῆς, Γ. Καραγκιόζης, Θ. Λυμπερίδης, Σ. Γουδελῆς, Δ. Γρίβας καὶ Ἰ. Λαμπρόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπασπύρου, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3026)54 «περὶ τοῦ Κώδικος τῶν Δικηγόρων» καὶ 2) «περὶ τοῦ Δικαστηρίου τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῆς ἐνώπιον αὐτοῦ διαδικασίας τῶν πολιτικῶν δικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Νικηταρᾶς Βαρβιτσιώτης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργίου Ἰω. Κουφοῦ, ζητοῦντος ὑπαγωγὴν εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν μέχρι τέλους τῆς κτηνοτροφικῆς περιόδου 1958 καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ ἐφεξῆς μισθώσεων λειβαδίων τῆς διατηρητέας περιουσίας τῶν Μονῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Παπασταύρου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἰδιοκτητῶν Ἀστικῶν Λεωφορείων Ἐλάσσονος Τύπου 53 Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων ζητοῦντος λῆψιν μέτρων διευκολύνσεως τῶν μελῶν του πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν λεωφορείων ἐλάσσονος τύπου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Αἰγῶν, Βλωβοκῆς, Αἰγιαλείας ζητούντων λῆψιν μέτρων ἐνισχύσεώς των λόγῳ τῶν ἐκ τῆς χιόνος καὶ τοῦ παγετοῦ καταστροφῶν τῶν ἐλαιοδένδρων καὶ ἑσπεριδοειδῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ι. Ὀρφανὸς καταθέτει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κερατσινίου διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παραχώρησιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας οἰκοπέδου εἰς τοὺς βιομηχάνους ἀδελφοὺς Καραμάνογλου, προοριζομένου δι’ ἀποκατάστασιν ἀστέγων προσφύγων, πρὸς ἐπέκτασιν τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ ἐργοστασίου των. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Πελ. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Νικ. Σιδηροπούλου, Λαζ. Πασχαλίδη, Τ. Σεμερτζίδη, Σπ. Παπαδοπούλου, Ἰωάν. Τριανταφυλλίδη καὶ ἑτέρων 16 ἐντελῶς ἀστέγων καὶ πυροπαθῶν ἀγροτῶν κατοίκων τοῦ ἀκριτικοῦ συνοικισμοῦ Μικροκλεισούρας αἰτούντων ὅπως ληφθῇ μέριμνα προγραμματισμοῦ τῆς αὐτοστεγάσεώς των κατὰ τὸ ἔτος 1958, δοθέντος ὅτι ἀπὸ δεκαετίας στεγάζονται προσωρινῶς εἰς στέγαστρα ἔχοντα στέγην λαμαρίνας, καὶ στεγάζονται ὡς ἀναφέρουν ἀπανθρώπως. Ὁ βουλευτὴς κ. Στ. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Λιμενεργατῶν Παραλίας Καλαμῶν ζητούσης ἐπαναλειτουργίαν τῶν τοπικῶν βιομηχανιῶν οἰνοπνευματοποιήσεως, διὰ τὴν μείωσιν τῆς ὑφισταμένης ἀνεργίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κεντρικῆς Κλαδικῆς Ἐπιτροπῆς Σταθμαρχικοῦ Προσωπικοῦ Πειραιῶς–Πλατέος διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀποφασισθεῖσαν προαγωγὴν κατ’ ἐκλογὴν συναδέλφων των εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ σταθμάρχου αʹ κατὰ παράβασιν τῶν προϋποθέσεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ζητούσης ματαίωσιν τῶν ἐν λόγῳ προαγωγῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Μεσσήνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὰς ὑπερβασίας ὑπαλλήλων τοῦ Ὑποκαταστήματος Α.Σ.Ο. Καλαμῶν μετερχομένων τρομοκρατικὰ μέτρα ἐπὶ ἐλέγχου παραδιδομένων φορτίων εἰς ἐξαγωγεῖς παρὰ παραγωγῶν καὶ ἐμπόρων καὶ ζητούντων λῆψιν μέτρων διὰ τὴν πρόληψιν παρομοίων ἐπεισοδίων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἐργατοτεχνιτῶν Οἰκοδόμων, ζητούσης ἴσην μεταχείρισιν παρὰ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας τῆς Ὁμοσπονδίας, ὅσον ἀφορᾶ τὴν μηνιαίαν ἐπιχορήγησίν της κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Γαργαλιάνων ζητοῦντος λῆψιν μέτρων στεγάσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν, τῶν ὑπὸ τοῦ τυφῶνος τῆς 8ης τρέχοντος πληγέντων κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν ζητοῦντος παράτασιν τοῦ χρόνου ἐξοφλήσεως τῶν φόρων 1957, αὔξησιν τοῦ ὁρίου προεξοφλήσεως γραμματίων, μείωσιν τοῦ προεξοφλητικοῦ τόκου καὶ λοιπὰ μέτρα πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν μελῶν του, λόγῳ τῆς μειώσεως τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως ἐκ τῆς θεομηνίας, ἥτις ἔπληξε τὴν περιοχήν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μποῦτος καταθέτει ἀναφορὰν δημοσίων ὑπαλλήλων Χώρας Τριφυλλίας, ζητούσης παροχὴν ἐπιδόματος 50% ἐπὶ τοῦ βασικοῦ των μισθοῦ, στεγαστικοῦ δανείου παρὰ τοῦ Μ.Τ.Π.Υ., καὶ λοιπὰ μέτρα ἐνισχύσεώς των, λόγῳ τῶν ἐκ τοῦ καταστρεπτικοῦ τυφῶνος τῆς 8ης Νοεμβρίου ζημιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γεωργικῶν Πιστωτικῶν καὶ Παραγωγικῶν Συνεταιρισμῶν Λουσικῶν, Ἀλισσοῦ, Τσουκαλέϊκων, Βασιλικοῦ καὶ Πατρῶν ζητούντων ἵδρυσιν προψυκτηρίου καὶ ψυγείου διὰ τὴν διατήρησιν καὶ καλὴν διάθεσιν εἴς τε τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικὸν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων σταφυλῶν, μήλων καὶ λοιπῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα σήπονται σήμερον. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Καλαμῶν ζητούντων ἀπαγόρευσιν συσκευασίας σταφίδος ἐντὸς χαρτοκιβωτίων ἐπιζημίου εἰς τὴν ποιότητα καὶ ἐμφάνισιν αὐτῆς καὶ λῆψιν μέτρων συσκευασίας αὐτῆς ἐντὸς ξυλίνων κιβωτίων πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας καὶ τῶν ἐργαζομένων κιβωτιοποιῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως, ἀναβαλλομένων τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§8Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καραγκιόζη, ἐπανειλημμένως ἔχω εἴπει ὅτι πρέπει πρὸ τῆς συνεδριάσεως νὰ ἔλθετε εἰς τὸ γραφεῖόν μου νὰ μοῦ εἴπητε ἐπὶ ποίου θέματος θὰ ὁμιλήσητε.

§10Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Πρόεδρε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον, κύριε Καραγκιόζη.

§12Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ καιροῦ εἶχα ὑποβάλει ἐπερώτησιν σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς εἰσαγωγῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ βάμβακος ἀτελῶς. Πρὸ ἡμερῶν 25 περίπου βουλευταὶ ἐζητήσαμεν δι’ αἰτήσεως νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή. Μέχρι σήμερον οὐδεμία συζήτησις ἐγένετο ἐπὶ τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ θέματος. Διότι πράγματι τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι πολὺ σοβαρόν, ἐφ’ ὅσον ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ βάμβακος εἶναι εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν καὶ αἱ τιμαὶ πίπτουν συνεχῶς τὴν στιγμὴν ποὺ τὸ Κράτος ἐπιτρέπει τὴν εἰσαγωγὴν βάμβακος.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσετε καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§14Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Δι’ αὐτὸ θέλομεν, κύριε Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις, διότι εἶναι σοβαρωτάτη καὶ θίγει τὰ συμφέροντα μιᾶς ὁλοκλήρου τάξεως.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν τελειώσῃ ἡ συζήτησις τῶν προταχθεισῶν ἐπερωτήσεων, θὰ εἰσαχθῇ καὶ αὐτὴ ἵνα ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ὁ κύριος Ι. Διαμαντόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§16Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἀρχίσω τὴν ὁμιλίαν μου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, διότι μὴ θελήσας νὰ μὲ ἀκούσῃ τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, διέκοψε τὴν συνεδρίασιν ὑποχρεωτικῶς ἡ Βουλὴ καὶ ἔτσι μοῦ ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπικοινωνήσω ἄλλην μίαν φορὰν μὲ τὰ Σπάτα καὶ νὰ δυναμώσω ἀκόμη περισσότερον τὴν πεποίθησίν μου διὰ νὰ ἐπαναλάβω αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπα τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην. Εἰς τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις, κύριοι βουλευταί, ἠκούσατε ναυτικούς, στρατιωτικούς, τεχνικούς, ἠκούσατε καὶ ἐκπροσώπους τῶν ἐκλογικῶν περιεφερειῶν Ἀθηνῶν καὶ Ἀττικοβοιωτίας, λόγῳ τῶν τοπικῶν συμφερόντων, ὥστε νὰ ὑποχρεοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω δύο λόγια εἰς αὐτὸ τὸ θέμα. Κατὰ τὸ Σύνταγμα, ὁ βουλευτὴς ἀνήκει εἰς τὸ Ἔθνος. Ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ πιστεύων εἰς τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον τὸ ὁποῖον, μάλιστα, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δι’ ἐμὲ — δὲν γνωρίζω τί λέγουν οἱ ἄλλοι βουλευταὶ Ἀττικοβοιωτίας — εἶναι συνυφασμένον μὲ τὸ συμφέρον τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς τὸ ἔγγραφον ὅλων τῶν Δημάρχων καὶ ὅλων τῶν Προέδρων Κοινοτήτων τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐκλογικῆς ἐπαρχίας, οἱ ὁποῖοι, μὲ τὸ νὰ θέλουν νὰ προστατεύσουν τὴν ἐπαρχίαν, οὐσιαστικῶς, θέλουν νὰ τὴν κρατήσουν εἰς τὸ νὰ μὴ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξελιχθῇ. Δὲν θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς ἐκ λόγων μελλοντικῶν βλέψεων, εἴτε διὰ τὸν ἑαυτόν τους εἴτε διὰ τὸν ἀδελφόν του, ἐπιθυμοῦντα νὰ πολιτευθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς, ὑπεκίνησε τὸν Δήμαρχον Σπάτων. Δὲν παραδέχομαι ὅμως, καὶ αὐτὸ ἐλέχθη, κατὰ κόρον, ἐδῶ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργός, μὴ λαμβάνων ὑπ’ ὄψει του τὸ ἐκλογικόν του συμφέρον, ἐφέρθη γενναιότερος ἐμπρὸς εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Τόπου. Διότι, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, εἶναι ἀστεῖον εἰς μίαν τόσον μεγάλην ἐκλογικὴν περιφέρειαν ἑνὸς Ράλλη νὰ φοβῆται μερικὰς ἑκατοντάδας σταυρῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡμεῖς, οἱ ἄσημοι πολιτικοί, ἔχοντες τὴν γνώμην μας, ἀδιαφοροῦμεν πρὸς τὴν ὁλότητα τῶν Δημάρχων καὶ Προέδρων Κοινοτήτων τῆς ἐπαρχίας μας. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐλάβατε ὅλοι σας ἓν ὑπόμνημα τῶν Δημάρχων καὶ Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Ἀττικῆς. Αὐτὸ ἔχει 8 παραγράφους. Εἰς τὴν πρώτην παράγραφον ἐπικαλοῦνται τὴν ὑπὸ τῶν ξένων εἰδικῶν προσωπικοτήτων καὶ διεθνῶν ὀργανισμῶν, ἐπανειλημμένως διαπιστωθεῖσαν πλήρη ἀκαταλληλότητα οἱασδήποτε ἄλλης περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου. Ἐπ’ αὐτοῦ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου κυρίου Κανελλοπούλου, ὁ ὁποῖος ἐτόνισεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, διὰ μίαν τόσον σοβαρὰν ἀπόφασιν, νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἑνὸς κυρίου Λεροῦ καὶ μόνον. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μαζί του καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ θελήσῃ νὰ καλέσῃ περισσοτέρους εἰδικούς, ὥστε ἡ ἀπόφασις αὕτη νὰ στηριχθῇ πολὺ καλά. Εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον ὑπενθυμίζουν ὅτι τὸ Κράτος διαθέτει τεράστια κονδύλια διὰ τὴν αὔξησιν τῆς καλλιεργείας κλπ. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω τὴν ἑξῆς γνώμην: Πρῶτον, ἡ μικρὰ ἐλάττωσις τῆς παραγωγῆς εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς ἀπὸ ἐνδεχομένην ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὰ Σπάτα, βάσει τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, κατ’ ἐμέ, εἶναι φυσικὸν ὅτι θ’ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἐκλεκτοῦ προϊόντος, τοῦ οἴνου τῆς Ἀττικῆς. Συγχρόνως, εἶναι βέβαιον ὅτι διὰ τῆς ὑδρεύσεως τῶν παρακειμένων περιοχῶν, θὰ ἔχουν περισσότερα εἰσοδήματα οἱ ἀγρόται τῆς περιοχῆς. Ἀφίνω ὅτι θὰ ἐκπολιτισθῇ ὅλη ἡ περιφέρεια αὐτή. Εἰς τὴν τρίτην παράγραφον συνεχίζουν. Ἐπ’ αὐτοῦ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς κουράσω διαβάζοντας τί γράφει τὸ ἔγγραφον τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς ὄχι ἀποζημιώσεως, ἀλλ’ ἀνταλλαγῆς μὲ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅτι, ἐφ’ ὅσον θεωροῦν ἀπαραίτητον, ἐνδεχομένως, αὐτὴ ἡ μεταφορὰ νὰ γίνῃ, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ δώσουν τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς ἐκείνους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ πάρουν τὸν χῶρον εἰς τὸ μελλοντικὸν ἀεροδρόμιον. Συζητοῦν περὶ θορύβων εἰς τὴν τετάρτην παράγραφον. Ἐπ’ αὐτοῦ, ἤθελα νὰ εἴπω τὴν ἀτομικήν μου ἄποψιν. Δὲν εἶμαι τεχνικός, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὅσοι θὰ ἔρχωνται, μελλοντικῶς, μὲ τὰ πυραυλοκίνητα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν ἀνάγκην μεγάλου ἀεροδρομίου, δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἔρχωνται ὅλοι αὐτοί, διὰ νὰ ἴδουν τὰς Ἀθήνας. Θὰ εἶναι ταξίδια μεγάλων ἀποστάσεων, θὰ εἶναι κόμβος ἐνδιαμέσων συγκοινωνιῶν, διηπειρωτικῶν, καί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀεροδρόμιον καὶ ὑπάρχει τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Τανάγρας, διατί εἶναι τόσον δύσκολον, ὅταν λέγουν ὅτι θέλουν δύο ὥρας νὰ ἔλθουν ἀπὸ τὴν Τανάγραν. Εἶναι τόσον δύσκολον, ὅταν θ’ ἀποβιβάζωνται εἰς τὴν Τανάγραν, ἐνδεχομένως, δι’ ἑλικοπτέρων ὅταν θέλουν, ἐντὸς μιᾶς ἢ δύο ὡρῶν νὰ ἔλθουν εἰς τὰς Ἀθήνας; Ἀλλὰ μήπως εἰς ἕνα κεντρικὸν ἀερολιμένα τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος, θὰ εἶχον ἀντίρρησιν οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης, ἢ οἱ βουλευταὶ Λαρίσης νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν περιφέρειάν των; Εἰς τὴν πέμπτην παράγραφον, θεωροῦν βαρεῖαν ὕβριν τὴν ἐνδεχομένην ἐγκατάστασιν. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι, τὸ συμφέρον τὸ ἐθνικὸν ἐπιβάλλῃ νὰ ἐγκατασταθῇ ἐκεῖ, εἶναι ὕβρις; Νομίζω, ὅτι ἡ παράγραφος αὐτὴ εἶναι τελείως ἄστοχος καὶ ὅτι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ εἶναι ὕβρις ὁπουδήποτε καὶ ἂν εὑρίσκεται. Τὸ ἴδιον θὰ συμβῇ διὰ μίαν ἄλλην ἀγροτικὴν περιφέρειαν, προκειμένου νὰ γίνῃ ἐκεῖ. Τὸ Ἐθνικὸν εἰσόδημα θὰ ἐλαττωθῇ ἀπὸ τῆς ἰδίας ἀπόψεως, εἰς ἄλλην περιφέρειαν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι δι’ ἐμὲ περίεργον, εἶναι ὅτι παραγγέλλουν εἰς τοὺς βουλευτὰς Ἀττικοβοιωτίας νὰ μὴ αὐτομολήσουν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι αὐτομολία. Λέγουν ὅτι διὰ τῆς βίας θ’ ἀντιταχθοῦν. Δὲν ξεύρω — δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ εἶμαι ὁ μόνος βουλευτὴς ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν — ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀντιτάξουν τὴν βίαν, δὲν θὰ εἶναι ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς Ἀττικῆς. Θὰ εἶναι εὐάριθμοι φίλοι τοῦ κυρίου Δημάρχου Σπάτων, ἢ φίλοι τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν. Τελευτῶν τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου, ὀφείλω νὰ θέσω μερικὰ ἐρωτήματα: Διερωτῶμαι, διατί οἱ Δήμαρχοι καὶ οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Ἀττικῆς σήμερον, διὰ πρώτην φοράν, διαμαρτύρονται. Δὲν φαντάζομαι ὅτι εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπεκινήθησαν ἀπὸ τὸν κύριον Ράλλην. Ἀλλά, πῶς διὰ πρώτην φορὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔρχονται ὅλοι καὶ διαμαρτύρονται; Ποῦ ἦσαν ὅταν τὰ διϋλιστήρια πετρελαίου ἐγένοντο εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον καὶ ἔπαιρναν τὰ καλύτερα χωράφια τῶν Ἀσπροπυργιωτῶν; Διατί δὲν ἤξευραν νὰ ἑνωθοῦν; Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔπρεπε νὰ τοὺς κινήσῃ νὰ ἑνωθοῦν καὶ δὲν ἐσκέφθησαν ὅτι, προκειμένου νὰ μὴ χάσουν τὰς ἐκτάσεις των θὰ ἠμποροῦσε τὸ Διϋλιστήριον Πετρελαίου, ὅπως εἶχον γράψει καὶ πολλοὶ στρατιωτικοὶ καὶ εἰδικοί, μάλιστα, διατελέσαντες Ἀρχηγοὶ τοῦ Στόλου, διατί τότε νὰ μὴ τοποθετηθῇ εἰς τὸ Λαύριον καὶ νὰ πολεμηθῇ ἡ ἀνεργία; Δὲν κάμνομεν κακὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν ἔχωμεν σωρείαν ἀνέργων εἰς τὸ Λαύριον, τοὺς ὁποίους ὠθοῦμεν εἰς τὸν κομμουνισμόν; Διερωτῶμαι, διότι οἱ ὑπογράψαντες κ.κ. Δήμαρχοι καὶ Πρόεδροι Κοινοτήτων δὲν ἐσκέφθησαν νὰ κάμουν ἓν μικρὸν ὑπόμνημα διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ὅλων ἐκείνων τῶν ἀτυχῶν ἀγροτῶν τῆς περιφερείας τῆς λεωφόρου Σουνίου, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πάρουν μέχρι σήμερον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὰ Δικαστήρια τοὺς ἐπεδίκασαν, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ τοὺς μειώσῃ τὴν ἀποζημίωσιν; Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ δημιουργηθῇ ἕνα δημοψήφισμα εἰς τὰ Μεσόγεια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, φοβοῦμαι ὅτι τόσον ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅσον καὶ οἱ Δήμαρχοι καὶ οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων, θὰ εὑρίσκωνται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν πρὸς τὸν Λαὸν τῆς Ἀττικῆς, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἐζήτησε ποτὲ γιὰ τὰ παιδιά του νὰ τοποθετηθοῦν εἰς μίαν θέσιν, ἀλλὰ τὸν θέλει μόνον νὰ εἶναι ἀγροτικός, νὰ μὴ ἐκπολιτίζεται, διὰ νὰ παίρνουν τὰς ψήφους του. Ἐπίσης ἓν ἐρώτημα προβάλλει εἰς ἐμέ. Ὁ τέως βουλευτὴς τοῦ Συναγερμοῦ κ. Μ. Γεωργαντᾶς εἶχε γράψει, ὅτι μὲ κατασκευὴν ἑνὸς νέου συντομωτάτου δρόμου, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἔλθῃ κανεὶς ἀπὸ τὸ ὀροπέδιον τῶν Σκούρτων. Διερωτῶμαι διατί δὲν ἐλέχθη τίποτε περὶ αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, φοβοῦμαι, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ παραμείνῃ προσωρινῶς εἰς τὸ Ἑλληνικόν, διάφοροι δὲ ἐπιτήδειοι, οἱ ὁποῖοι ξεύρουν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν καὶ ὅλην τὴν δεξιὰν τῆς λεωφόρου Σουνίου περιοχήν, φοβοῦμαι μήπως πάρουν καὶ τὰ οἰκόπεδα τὰ πέριξ τοῦ ἀεροδρομίου, τὰ ὁποῖα βεβαίως θὰ ἀγορασθοῦν ἀντὶ πινακίου φακῆς, μεταφερόμενον δὲ τὸ ἀεροδρόμιον κἄποτε εἰς ἄλλην τοποθεσίαν θὰ τὰ μοσχοπωλήσουν. Κύριε Ὑπουργέ, δεχθῆτε τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Κανελλοπούλου ἐὰν θέλετε νὰ βοηθήσετε τὴν Ἀττικὴν καὶ ὡς υἱὸς παλαιοῦ ἀντιναυάρχου νὰ ἀποδώσητε τὸ δίκαιον. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὴν τελευταίαν σύνοδον, τὴν ἔκτακτον σύνοδον τῆς Βουλῆς, συζητουμένου τοῦ Κυπριακοῦ, κατέθεσα ἐρώτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἐξετυπώθη, δὲν ἐγράφη πουθενὰ καὶ ἠναγκάσθην χθὲς νὰ καταθέσω μίαν νέαν τοιαύτην, καὶ διερωτῶμαι διατὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ ἀνῆλθεν αὐτομάτως εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ προσπαθεῖ μὲ κάθε θυσίαν νὰ κρατηθῇ εἰς τὴν ἀρχήν, δι’ ἐξαγορᾶς βουλευτῶν καὶ ἐφημερίδων...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως).

§17Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑβρίζωνται βουλευταὶ οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν μὲ τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ, ὅτι πωλοῦν τὴν γνώμην των ἀντὶ πινακίου φακῆς. Ὀφείλει νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κύριος συνάδελφος.

§18Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀνακαλέσω ἐὰν μοῦ ἀποδείξητε εἰς ποῖον σημεῖον ἔσφαλα καὶ τί πλέον τῆς πραγματικότητος εἶπον.

§19Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων). Εἴπατε ὅτι ὅλοι ἡμεῖς εἴμεθα ἀργυρώνητοι.

§20Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ ἔννοια.

§21Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τελειώσω πρῶτον τὴν φράσιν μου. Εἰς τὸν διάδρομον σᾶς ἠρώτησα τὴν ἡμέραν ἐκείνην πρὶν καταθέσω τὴν ἐρώτησίν μου. Δι’ ἐμὲ ἀτομικῶς ὁ βουλευτὴς τὸν ὁποῖον ὑπαινίσσομαι εὑρίσκεται ἀπὸ ἐτῶν ἐκτὸς τιμῆς καὶ εἶχον ζητήσει ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ τὸν διαγράψῃ διὰ λόγους πολιτικῆς ἠθικῆς.

§22Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων). Νὰ τὸν κατονομάσετε.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε οὕτω διὰ συνάδελφον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε διὰ συνάδελφον, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τιμῆς. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Διαμαντόπουλε, νὰ ἀνακαλέσετε. Εἴπατε διὰ συνάδελφον, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τιμῆς. Αὐτὰ δὲν γίνονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§24Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔχω τυπώσει καὶ δὲν ἀπήντησε.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ὀφείλετε νὰ ἀνακαλέσετε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε διὰ συνάδελφον, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τιμῆς.

§26Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔχω γράψει κατ’ ἐπανάληψιν καὶ δὲν ἀπήντησε. Δὲν ἀνακαλῶ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§27Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Ἐὰν ἐγὼ εὑρίσκωμαι ἐκτὸς τιμῆς ἀπὸ τὸν κύριον συνάδελφον, καὶ ὁ κύριος συνάδελφος εὑρίσκεται ἐκτὸς τιμῆς ἀπὸ ἐμέ, ἀπὸ τὸ 1946. Τὸ ἐὰν ἐπεχείρησα ἐκεῖνο ποὺ ἐπεχείρησα, τὸ ἐπεχείρησα ἐν γνώσει τῶν ὑπηρεσιῶν ποὺ ἤθελον νὰ προσφέρω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἡ ὁποία τὸ ἠξίωσε. Καὶ γνωρίζει ὁ κύριος συνάδελφος, ὅτι τὸ ὅ,τι εἶναι βουλευτὴς καὶ τὸ ὅ,τι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔβγαλε ἑπτὰ βουλευτάς, τοῦτο τὸ ὀφείλει εἰς τὸν Παπαχρήστου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κύριος Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν λύπην μου, διὰ τὴν ὑπέρμετρον παράτασιν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως, ἐπὶ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ εἶναι σήμερον ἡ τρίτη ἡμέρα. Διεμαρτυρήθην καὶ προχθές. Ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον τὴν διαμαρτυρίαν μου. Μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, ἐὰν ἑκάστη ἐπερώτησις διαρκῇ τρεῖς συνεδριάσεις, ὁ ἔλεγχος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσκηθῇ. Διεκηρύξαμε καὶ προχθές, ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι νὰ παρατείνωμε τὴν παραμονήν μας μέχρι πρωίας, συνεχίζοντες ἄλλωστε, παλαιὰν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν αὐτοῦ τοῦ Σώματος. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν ἐκφράζω καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὴν ἀπορίαν, διότι ἀκόμη τὸ σχέδιον τοῦ νέου Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, δὲν ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατατίθεται αὔριον.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πλησιάζομεν εἰς τὰς ἡμέρας τῶν διακοπῶν. Ὑπολείπονται μόνον δύο ἑβδομάδες. Ἐλπίζω ἡ Κυβέρνησις νὰ προτάξῃ μεταξὺ τῶν νομοθετημάτων ποὺ θὰ συζητηθοῦν, τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ μέχρι τῶν διακοπῶν καὶ ἰσχύσῃ μετὰ τὰς διακοπάς, διότι καθ’ ὃν τρόπον ἐργαζόμεθα σήμερον, οὐσιαστικῶς ὁ ἔλεγχος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἀσκεῖται ἐπαρκῶς. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμε. Κύριοι βουλευταί, οἱ συνάδελφοι τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀνέπτυξαν κατὰ τρόπον ἐξαίρετον τὰς ἀπόψεις τοῦ Κόμματος, εἰς ἐμὲ δὲ ἀνήκει ἡ σύνοψισις αὐτῶν τῶν γνωμῶν καὶ τὸ τελικὸν συμπέρασμα, ἡ ἀνακοίνωσις τῆς ὑπευθύνου γνώμης τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ θέματος. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως παρεσχέθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὑφίσταται μία ἀντιδικία μεταξὺ πρωτευούσης καὶ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἀττικῆς, καὶ ὅτι ἀποτελεῖ πολιτικὸν θάρρος ἡ παράβλεψις τοῦ ἐκλογικοῦ συμφέροντος τῶν πολιτευτῶν τῆς πρωτευούσης. Ἀρνοῦμαι αὐτὴν τὴν τοποθέτησιν. Ἀπέναντι τῆς δυσμενείας μιᾶς περιοχῆς τῆς πρωτευούσης, ἐπιδιώκεται τὸ ἀντιστάθμισμα τῆς εὐμενείας ἑνὸς ὁλοκλήρου Νομοῦ, τοῦ Νομοῦ Ἀττικοβοιωτίας, τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται ἡ συγκίνησις, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει προσδιορισθῆ μέχρι τοῦδε ὁ ἐνδεχόμενος τόπος, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον. Ἀπὸ ἀπόψεως, ἑπομένως, γενικωτέρας κομματικῆς τοποθετήσεως, ὅση ἀπώλεια ὑπάρχει εἰς τὴν μίαν περιοχὴν ἀποτελεῖ κέρδος εἰς τὴν ἄλλην περιοχήν. Καὶ ἄν, μάλιστα, ἐπρόκειτο νὰ προσδιορισθῇ καὶ ἀριθμητικῶς ἡ ἀναλογία τῶν δυνάμεων, περισσότερος ἀριθμὸς ὑπάρχει εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Ἀττικοβοιωτίας. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐγκαταλειφθῇ αὐτὴ ἡ θέσις τοῦ ζητήματος. Τὰ κριτήρια δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι οὔτε τοπικά, οὔτε προσωπικά, οὔτε κομματικά. Τὰ κριτήρια πρέπει νὰ εἶναι μόνον γενικά. Εἶναι τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας. Τὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν κριτηρίων τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει διαμορφώσει τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἀπὸ τὴν συζήτησιν διεπιστώθη ὅτι ὅλαι αἱ ἀπόψεις ἡ ἄποψις τῆς ἀσφαλείας, ἡ ἄποψις ἡ οἰκονομική, ἡ ἄποψις ἡ κοινωνική, ἡ ἄποψις ἡ τουριστική, εἶναι ὑπὲρ τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν. Καὶ ὑπελείφθη μόνο ἡ ἄποψις ἡ τεχνική, ὑπὲρ τῆς παραμονῆς καὶ ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἡ ἄποψις τῆς ἀσφαλείας εἶναι προφανής. Θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ: Διατὶ θὰ ἐκθέσωμεν εἰς κίνδυνον ἐνδεχομένου πολέμου, ὁπότε τὸ πολιτικὸν ἀεροδρόμιον, ὅπως ὀρθῶς ἐλέχθη, μεταβάλλεται εἰς στρατιωτικὸν καὶ πολιτικόν, διατὶ ἠμποροῦμεν νὰ ἐκθέσωμεν εἰς κινδύνους πολίτας ἄλλης περιφερείας; Εἶναι πολυτιμότερον τὸ αἷμα τῶν πολιτῶν τῆς Πρωτευούσης; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει διαφορὰ ποιότητος. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται εἶναι τῆς αὐτῆς ποιότητος. Ὑπάρχει μόνον διαφορὰ ποσότητος, ἡ ποσότης ἀποτελεῖ τὴν διαφοράν. Ἡ ἔκτασις ἡ ἀριθμητικὴ τῶν κινδύνων εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ ἡ ἔκτασις τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξετίθεντο εἰς κίνδυνον, αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν διαφοράν. Ὄχι ἡ ποιότης τῶν πολιτῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ αὐτή. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας. Ἔρχεται τὸ θέμα τὸ οἰκονομικόν. Εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ δαπάνη ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν οἰκόπεδα καὶ κατοικίαι ἐντὸς σχεδίου πόλεως, εἶναι ἀπείρως μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν δαπάνην διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ἀγροτικῶν κτημάτων. Ἕνα ἀεροδρόμιον ἀπαιτεῖ μέγα χῶρον ἐὰν πρόκειται ὁ χῶρος νὰ εἶναι ᾠκοδομημένος καὶ ἐλάχιστον χῶρον, ἐὰν πρόκειται νὰ κριθῇ μὲ κριτήρια ἀγροτικῆς ἰδιοκτησίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ οἰκονομικὴ διαφορά. Ὑπάρχει ἐπίσης, ἡ κοινωνικὴ διαφορά. Ἡ ἀνάγκη τῆς κατεδαφίσεως οἰκιῶν καί, ἑπομένως, ἡ δημιουργία στεγαστικοῦ ζητήματος. Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης ἡ τουριστικὴ ἄποψις. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι μία ἐπέκτασις τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ μία προσαρμογή του καὶ διὰ τὸ μέλλον τῶν πυραυλοκινήτων, καθιστᾷ ἀκατοίκητον ἀχρηστεύει εἰς εὐρυτάτην ἔκτασιν αὐτὴν τὴν ἀρίστην ἀκτὴν τοῦ Σαρωνικοῦ. Βλάπτει, ἑπομένως, τὸν τουρισμὸν τῆς Πρωτευούσης. Αὐτὸ εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομένον. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὀρθῶς ἐπεσημάνθη ἡ ἀντίδρασις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ πολιτικὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐδαπάνησε μέγιστα ποσὰ διὰ τὸν τουρισμὸν τῆς περιφερείας αὐτῆς καὶ ταυτοχρόνως ἐγκρίνει τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ προορίσῃ ἐπὶ τὸ μέλλον τῶν πυραυλοκινήτων ἀεροπλάνων. Ἄλλην μίαν φορὰν διαπιστώνεται ἡ ἔλλειψις προγράμματος, ἡ ἔλλειψις μελέτης, ἡ ἔλλειψις προοπτικῆς εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Τί ὑπολείπεται ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως; Ὑπολείπεται ἡ τεχνικὴ ἄποψις. Ὑπολείπεται τὸ ἐπιχείρημα ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἢ εἶναι τὸ μοναδικόν, ἢ εἶναι τὸ καλύτερον. Τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι «οὐκ ἔστιν ἄλλως γενέσθαι». Τὸ ἐπιχείρημα, βεβαίως, εἶναι σοβαρόν. Ἀπέναντι, ὅμως, αὐτοῦ τοῦ ἐπιχειρήματος διετυπώθη βασίμως ἡ ἀντίρρησις ὅτι τὸ θέμα δὲν ἐξηντλήθη ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς μελέτης. Ἐξιστόρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ὅλας τὰς τεχνικὰς μελέτας τοῦ παρελθόντος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ἔχει προκαταβολικῶς ἀπαντήσει εἰς τὸν Ὑπουργόν του, ὅταν εἶπεν ὅτι πέρυσι, ὅταν ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν θὰ γίνῃ καμμία ἐπέκτασις, ἦσαν ἄλλα τὰ τεχνικὰ δεδομένα καὶ ἄλλα εἶναι ἐφέτος, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν ἐπέκτασιν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι στεροῦνται ἀξίας αἱ παλαιαὶ τεχνικαὶ μελέται, διότι ἔχουν δημιουργηθῆ σήμερον νέα τεχνικὰ δεδομένα. Ἑπομένως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν τεχνικῶν δεδομένων, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν πλήρεις μελέται. Καὶ αὐταὶ αἱ πλήρεις μελέται δυστυχῶς δὲν ὑπάρχουν. Ὑπάρχουν πρὸς τὸ παρὸν αἱ γνῶμαι τῆς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἔκτοτε ἦσαν γνωσταί, ὑπάρχουν αἱ γνῶμαι τῶν ἱπταμένων καὶ αἱ γνῶμαι τοῦ μετακληθέντος ξένου ἐμπειρογνώμονος κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος ἐπίσης καὶ εἰς τὸ παρελθὸν εἶχε γνώμην ἐκπεφρασμένην ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι βάσιμος. Τὸ σύνολον αὐτῶν τῶν τεχνικῶν ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπηρεασθῆ ἐκ τοῦ παρελθόντος, δὲν ἀποτελεῖ πλήρη μελέτην. Καὶ ἐκ τοῦ τρόπου ἄλλωστε, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Λεροῦ, τοῦ ὁποίου δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀμφισβητήσω τὸ κῦρος, ἐκ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον κατήρτισε τὴν μελέτην του εἰς ὀλίγας ἡμέρας καὶ χωρὶς ἐπαρκῆ καὶ πλήρη ἐξέτασιν, ἀποδεικνύει ὅτι τὸ θέμα δὲν ἔχει πλήρως ἐξετασθῆ τεχνικῶς. Προχθὲς ὁ φίλος Ναύαρχος κ. Τούμπας, προέβη εἰς μίαν τεχνικὴν παρατήρησιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ἤκουσα ἀπάντησιν. Εἶπε, κρίνων τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ἀεροδρομίου, ἀκόμη διὰ τὴν περίοδον τὴν σημερινὴν τῶν ἑλικοκινήτων ἀεροπλάνων — θὰ ἔλθω κατόπιν εἰς τὴν νέαν περίοδον, ἡ ὁποία ἀναγγέλλεται — καθ’ ὅσον λοιπόν, ἀφορᾷ τὴν σημερινὴν περίοδον τῶν ἑλικοκινήτων ἀεροπλάνων, εἶπεν ὅτι σήμερον καθ’ ὥραν αἱ πτήσεις εἰς τὸ ἀεροδρόμιον ἀνέρχονται περίπου εἰς 24. Εἶναι, ὅμως, παραδεδεγμένον ὅτι πέραν τῶν 40 ἐπιβάλλεται διπλοῦς διάδρομος. Τὸ ὅτι θὰ φθάσωμεν συντόμως εἰς τὰς 40 δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἑπομένως, διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν ἑλικοκινήτων ἀεροπλάνων — ὄχι τῶν νέων πυραυλοκινήτων— ὑπάρχει ἡ πρόβλεψις ὅτι ὁ σημερινὸς χῶρος, ὁσονδήποτε διευρυνόμενος, δὲν πρόκειται νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν πλήρη ἐπάρκειαν ἀεροδρομίου πρώτης κατηγορίας. Ἔχομεν ἑπομένως, μίαν τεχνικὴν παρατήρησιν βαρείας σημασίας. Διότι ἐὰν διεπιστοῦτο ὅτι ἀκόμη καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἑλικοκινήτων ἀεροπλάνων ὁ σημερινὸς χῶρος, ὁπωσδήποτε ἐπεκτεινόμενος, εἶναι ἀνεπαρκής, κλονίζεται ἓν ἀπὸ τὰ κύρια τεχνικὰ ἐπιχειρήματα τῆς προτιμήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ ἔρχεται κατόπιν τὸ θέμα τῶν πυραυλοκινήτων, διὰ τὰ ὁποῖα, ὅπως ἐπίσης ἐβεβαιώθη ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη κανονισμοί. Διότι τὸ εἶδος εἶναι ἄγνωστον. Διὰ τὰ ἑλικοκίνητα, ἑπομένως, ποὺ ὑπάρχουν κανονισμοί, ἡ πρόβλεψις εἶναι ὅτι εἰς σύντομον χρόνον θὰ χρειασθῇ διπλοῦς διάδρομος. Καὶ εἶναι ἄπορον πῶς ὁ διπλοῦς διάδρομος θὰ ἠμπορέσῃ νὰ κατασκευασθῇ. Διότι ἡ ἀπόστασις τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τὸν ἄλλον πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον 900 μέτρα. Γεννᾶται τὸ θέμα, ὅταν ἔλθουν τὰ πυραυλοκίνητα τί θὰ γίνῃ; Εἰς αὐτὴν τὴν ἄγνοιαν εὐλόγως εὑρίσκεται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ διὰ τοῦτο εἶπεν ὅτι, ἐὰν διαπιστωθῇ εἰς τὴν πρᾶξιν ὅτι τὰ πυραυλοκίνητα δὲν ἠμποροῦν νὰ κινηθοῦν εἰς τὸν χῶρον τοῦ Ἑλληνικοῦ, τότε θὰ ἐξετάσωμεν τὴν περίπτωσιν τῆς Τανάγρας. Τὸ εἶπεν αὐτὸ εἰς τὴν Κυβερνητικὴν ἀνακοίνωσιν καὶ τὸ ἐπανέλαβε καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἀνέθεσεν ἤδη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ προβοῦν εἰς λεπτομερῆ μελέτην τῶν δυνατοτήτων τοῦ νῦν στρατιωτικοῦ ἀεροδρομίου Τανάγρας, οὕτως ὥστε ἐὰν μετὰ τὸ 1962 ἤθελε παρουσιασθῇ περίπτωσις χρησιμοποιήσεως ἀεροπλάνων ἀπαιτούντων διάδρομον μήκους μεγαλυτέρου τῶν τριῶν χιλιομέτρων ἢ προκαλούντων ἐνόχλησιν ἐκ τοῦ θορύβου πολὺ μείζονα τῆς σήμερον εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ προκαλουμένης. Ἑπομένως διὰ δύο περιπτώσεις θεωρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἀπαραίτητον τὴν δημιουργίαν καὶ ἄλλου ἀεροδρομίου. Καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ διαδρόμου, διὰ τὴν περίπτωσιν ποὺ ὁ διάδρομος θὰ ἀπαιτήσῃ πέραν τῶν 3.000 μέτρων καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀφορήτου θορύβου. Καὶ λέγει ὅτι, τότε τὰ ἀεροπλάνα αὐτὰ θὰ διοχετευθοῦν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Τανάγρας, τοῦ Ἑλληνικοῦ παραμένοντος πρὸς χρῆσιν πάντων τῶν λοιπῶν ἀεροσκαφῶν. Ἰδού, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἀνησυχία διὰ τὸ μέλλον δὲν εἶναι μόνον ἰδική μας, εἶναι καὶ ἀνησυχία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ εἶναι ἀνησυχία βάσιμος, διότι ἐφ’ ὅσον ἀκόμη δὲν εἶναι γνωστὸς ὁ κανονισμὸς τῶν πυραυλοκινήτων, μετὰ ποίας βασιμότητος νὰ προβλέψῃ; Θὰ ἠδίκει τὴν σοβαρότητα καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν του καὶ τοῦ ἑαυτοῦ του, ἐὰν ἐπὶ ἀγνώστου θέματος ἐρριψοκινδύνευεν οἱανδήποτε πρόβλεψιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κύριοι βουλευταί, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων κρίνει ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ περαιτέρω τεχνικὴ ἐπανεξέτασις τοῦ θέματος. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε χρόνος, ἐὰν ἦτο ἀπαραίτητον νὰ ληφθοῦν ἀμέσως ἀποφάσεις, ἴσως θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐνδώσωμεν εἰς τὴν σπουδὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν διὰ τὴν περαιτέρω ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Ἀλλὰ ἐκ τῶν κειμένων, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλήν, προκύπτει ὅτι ὑπάρχει χρόνος. Πρὸ ἓξ μηνῶν αἱ ἀεροπορικαὶ ἑταιρίαι τὸν εἰδοποίησαν ὅτι εἰς τὸ 1959–1960 χρειάζονται αὐτοὺς τοὺς διαδρόμους διὰ τὰ νέα πυραυλοκίνητα ἀεροπλάνα. Ἐάν, ἑπομένως, ἀπωλεσθῇ ἐν τῷ μεταξὺ χρόνος 1 ἢ 2 μηνῶν, δὲν συμβαίνει τίποτε ἀνεπανόρθωτον, διότι ἔναντι τῶν ὑπολειπομένων δύο ἐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ ἀποφάσεις, εἴτε τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ, εἴτε τῆς δημιουργίας νέου ἀεροδρομίου εἰς ἄλλην περιοχήν.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐκτελεσθοῦν.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μάλιστα, νὰ ἐκτελεσθοῦν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἐπιβάλλεται τεχνικὴ ἐπανεξέτασις. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνῃ ἡ ἐπανεξέτασις; Νομίζω ὅτι ἔχομεν δύο ἔγκυρα Ἑλληνικὰ ὄργανα, τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον. Οὐδεὶς συνιστᾷ δημαγωγικὴν δημοσίαν συζήτησιν. Δὲν θὰ ἦτο ἄξιον τῆς σοβαρότητος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συστήσωμεν νὰ λάβῃ μέρος ὁ Δῆμος νὰ λάβῃ μέρος ὁ λαὸς εἰς τὴν συζήτησιν. Κατὰ τὸν πλέον ἔγκυρον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος καθὼς καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον, θὰ εἶναι ἐπίσης δυνατὸν νὰ κληθοῦν καὶ ξένοι ἐμπειρογνώμονες, πέραν τοῦ κ. Λεροῦ, ὁ ὁποῖος πιθανὸν νὰ εἶναι ἔγκυρος, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος εἶχεν ἤδη ἐκπεφρασμένην γνώμην. Νομίζω ἄλλωστε ὅτι τοῦτο εἶναι καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐὰν ἠδύνατο νὰ ἐξουδετερώσῃ ὅλας τὰς διατυπουμένας τεχνικὰς ἀντιρρήσεις, θὰ ἐστεραίωνε τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει. Ἀλλὰ σπουδαῖον δὲν εἶναι μόνον ἐνώπιον ποίων νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα. Τὸ σπουδαιότερον εἶναι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ τεθῇ τὸ ζήτημα. Αὐτὸ εἶναι σημαντικόν. Ἕως τώρα τὸ ζήτημα ἐτίθετο διαζευκτικῶς, ἢ τὸ ἀεροδρόμιον θὰ παραμείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἢ θὰ μεταφερθῇ. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τρίτη θέσις. Ἡ τρίτη θέσις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύει ὁ κ. Ὠνάσης εἰς τὴν ἐπιστολήν του πρὸς τὸν Δήμαρχον Γλυφάδας. Καὶ συμβαίνει ὁ κ. Ὠνάσης νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα εἰς τὸ θέμα, διότι ὑπεχρεώθη νὰ ἐγκύψῃ, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὰς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας τῆς Ἑλλάδος. Εἰς τὴν ἐπιστολήν του ὁ κ. Ὠνάσης πρὸς τὸν Δήμαρχον Γλυφάδας γράφει: «.... (ἀναγινώσκει)....». «Προκειμένου περὶ τῶν συγκοινωνιῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὅπου ἡ ἀπόστασις εἶναι μικρά, πράγματι ὀρθὸν εἶναι νὰ εὑρίσκεται ἀεροδρόμιον ἐγγὺς τῆς πόλεως. Προκειμένου ὅμως, περὶ μεγάλων ἀποστάσεων καὶ μάλιστα χρησιμοποιήσεως τοῦ ἀεροδρομίου καὶ ὑπὸ ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων, τότε ἐπιβάλλεται ἡ ἐγκατάστασίς του μακρὰν τῆς πόλεως». Ἰδοὺ ἡ λύσις. Κατὰ τὴν γνώμην μας, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἀεροδρόμιον, ἐὰν πρόκειται νὰ εἶναι ἓν μόνον, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι πολὺ μακρὰν τῆς πόλεως. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τοῦτο καὶ πρὸς τοὺς φίλους πολίτας τοῦ Ἑλληνικοῦ. Διότι, ὅταν αἱ ἀεροπορικαὶ συγκοινωνίαι μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ Πρωτευούσης, σχεδὸν ὅλαι, εἶναι περὶ τὴν ὥραν ἢ ἔλασσον τῆς ὥρας καὶ βραδύτερον θὰ εἶναι ἀκόμη συντομώτεραι, εἶναι ἀπαράδεκτον ἡ μεταφορὰ ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ διαρκῇ περισσότερον χρόνον, παρ’ ὅσον θὰ διαρκῇ ἡ πτῆσις ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην ἢ ἀπὸ τὰς νήσους εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν γινώμεθα δυσάρεστοι, ἔχομεν χρέος νὰ διακηρύξωμεν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. Ἀλλὰ τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον τίθεται εἶναι τοῦτο: Τὸ μέγα ἀεροδρόμιον, τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ μέλλοντος, τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Αʹ κατηγορίας, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὰς Ἀθήνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι κόμβος τῶν τριῶν Ἠπείρων, ὡς ἐλέχθη, εἶναι ἀπαραίτητον καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν; Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ἀντίρρησίς μας. Ἡ ἰδική μας γνώμη, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὅτι ἐπιβάλλεται ὄχι ἡ διαζευκτικὴ ἀλλ’ ἡ ἀθροιστικὴ θέσις τοῦ ζητήματος. Ἕν ἀεροδρόμιον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καὶ ἓν ἄλλο μέγα ἀεροδρόμιον, Αʹ κατηγορίας εἰς ἐκείνην τὴν περιοχήν, τὴν ὁποίαν οἱ τεχνικοὶ θὰ εὕρισκον ὡς ἀνταποκρινομένην ὄχι μόνον εἰς τὸ παρόν, ἀλλὰ εἰς ὅλα τὰ τεχνικὰ ἐνδεχόμενα τοῦ μέλλοντος. Ἕν νέον ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον νὰ παράσχῃ ἀπεριορίστους τεχνικὰς δυνατότητας διὰ τὸ μέλλον. Αὐτὴ εἶναι ἡ λύσις. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ὑπερηφανεύθη, ὅτι εἶχε τὸ θάρρος τῆς ἀντιδημοτικότητος ἀπέναντι τῶν πολιτῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εὑρίσκεται εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ τὸν ὑπερβάλῃ, διεκδικοῦν διπλῆν ἀντιδημοτικότητα. Καὶ ἀπέναντι τῶν πολιτῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ ἀπέναντι τῶν πολιτῶν τῆς περιοχῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως θὰ γίνῃ τὸ μέγα ἀεροδρόμιον τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ὑπεράνω τῆς ἀντιδημοτικότητος εἰς ὡρισμένας περιοχάς, ὑπάρχει τὸ γενικώτερον χρέος ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, τὸ ὁποῖον ἐπιτελοῦμεν. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέπτυξα διὰ μακρῶν, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν τὰς γνώμας μου. Θεωρῶ, ἐν τούτοις, καθῆκον μου, μετὰ τὴν σύντομον, ἀλλὰ λίαν περιεκτικὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Εἶχον διατυπώσει καὶ ἐγὼ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι πιστεύω, ὅτι οἱοιδήποτε τεχνικοὶ ξένοι, προσκαλούμενοι, θὰ ἀποφανθοῦν ὅπως ἀπεφάνθη καὶ ὁ κ. Λεροῦ, διετύπωσα καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναβάλῃ ἐπὶ ἕνα ἢ δύο μῆνας τὴν λῆψιν τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως, ἢ ἔστω νὰ μεταβάλῃ τὴν ἤδη ληφθεῖσαν ὁριστικὴν ἀπόφασιν εἰς προκριματικὴν καὶ νὰ μετακαλέσῃ δύο ἢ τρεῖς ξένους ἐμπειρογνώμονας. Ὁ δισταγμὸς προκειμένου νὰ ἀντιμετωπίσῃ κανεὶς ὁριστικῶς ἕνα τοιοῦτον μέγα θέμα θὰ εἶναι βλαβερὸς καὶ θὰ εἶναι ἔνδειξις ἐλλείψεως ἀποφασιστικότητος. Θὰ ἐπεθύμουν, ὅμως, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι προέβην εἰς τὴν σύστασιν αὐτὴν νὰ ἀμφισβητήσω τὴν ὀρθότητα, ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς, ὡρισμένων ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν καὶ τὰ ὁποῖα υἱοθέτησεν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ οὐσιωδέστερον τῶν ἐπιχειρημάτων εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, Ναύαρχος κ. Τούμπας, καὶ τὸ ὁποῖον ἐθεώρησεν ὀρθότατα καὶ ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὡς σημαντικόν. Εἶναι τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸν δεύτερον διάδρομον. Πράγματι, ὅταν ἡ κίνησις τοῦ ἀερολιμένος τοῦ κεντρικοῦ τῆς Ἑλλάδος θὰ γίνῃ, ὅπως εὐχόμεθα καὶ ὅπως πρέπει νὰ γίνῃ, ἀσυγκρίτως μεγαλυτέρα τῆς σημερινῆς, θὰ χρειασθῇ δεύτερος διάδρομος δεύτερος, ἐκτὸς ἐκείνου, ὁ ὁποῖος χιαστί τέμνει τὸν βασικὸν καὶ κύριον διάδρομον. Ὁ δεύτερος αὐτὸς διάδρομος ὑπάρχει. Ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς διάδρομος τροχοδρομήσεως, ἀλλὰ εἶναι κατ’ οὐσίαν διάδρομος, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν προσγειώσεις καὶ ἀπογειώσεις. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἄλλωστε νὰ ἐρευνηθῇ κάπως καὶ πρέπει βεβαίως νὰ ἐρευνηθῇ, διὰ νὰ καταστῇ διάδρομος προσγειώσεως καὶ ἀπογειώσεως. Ποῖον εἶναι τὸ κρίσιμον θέμα; Ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν δύο διαδρόμων. Βεβαίως, ἐὰν ἡ ἀπόστασις θελήσωμεν νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ συμμορφωθῶμεν μὲ τὴν αὐστηρότητα ἐκείνην, ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, ἀρχή, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι οἱ δύο αὐτοὶ παράλληλοι διάδρομοι πρέπει νὰ ἀπέχουν μεταξὺ των 500 ἢ 600 ἢ 700 μέτρα ἢ καὶ περισσότερα, ἐὰν πρὸς αὐτὴν τὴν θεωρητικὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία εἶναι μόνον θεωρητική, ἐὰν πρὸς αὐτὴν τὴν θεωρητικὴν ἀρχὴν θελήσωμεν νὰ συμμορφωθῶμεν, τοῦτο βεβαίως εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρόκειται περὶ θεωρητικῆς ἀρχῆς. Εἶναι ζήτημα ἐὰν δύο ἢ τρεῖς μεγάλοι ἀερολιμένες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμμορφωθοῦν μὲ τὴν ἀρχὴν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι μόνον θεωρητικὴ εἶναι.

§36Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐπιτρέπετε; Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὁ κανονισμὸς τοῦ Ἰκάρου διαιρεῖ τοὺς παραλλήλους διαδρόμους, ἀπὸ ἀπόψεως ἀποστάσεως, εἰς τρεῖς κατηγορίας; Ἡ πρώτη δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, διότι δὲν ἐφαρμόζεται, πουθενά. Ἡ δευτέρα εἶναι, ὅταν πρόκειται ἀμφότεροι οἱ διάδρομοι νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς διάδρομοι δι’ ὀργάνων τυφλῆς προσγειώσεως ἢ ἀπογειώσεως, ἡ ὁποία ἀπόστασις εἶναι αὐτὴ περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Τούμπας κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ ποικίλλει μεταξὺ 800 καὶ 1000 μέτρων. Ἡ τρίτη κατηγορία, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἡ ἐνδεδειγμένη διὰ τὸ Ἑλληνικόν, εἶναι ἡ ἀπόστασις διαδρόμου τῶν δύο παραλλήλων διαδρόμων, ὅταν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ πτήσεις ἄνευ ὀργάνων. Ἡ ἀπόστασις αὐτὴ εἶναι 700 πόδια ἢ 210 μέτρα. Συνεπῶς εἰς τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι ἀπολύτως δυνατὴ ἡ τοποθέτησις τοῦ δευτέρου παραλλήλου. Σημειῶ, ὅτι ὑπάρχει γνωμάτευσις Ἑλλήνων τεχνικῶν, ἡ ὁποία ἀποκλείει τὴν τοιαύτην τοποθέτησιν ἀλλαχοῦ, πλὴν τοῦ ἀεροδορμίου Τανάγρας, ἐνδεχομένως.

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι μὲ ἀπήλλαξε τοῦ κόπου νὰ προβῶ εἰς τὴν διευκρίνισιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη. Ἀκριβῶς, ὁμιλῶ, ὅπως ὡμίλησα καὶ τονίζω ὅτι εἶναι μόνον θεωρητικὴ ἡ ἀπαίτησις τῆς μεγάλης ἀποστάσεως τῆς μέχρις ἑνὸς χιλιομέτρου ἀποστάσεως μεταξὺ τῶν δύο παραλλήλων διαδρόμων, εἶχον σκοπὸν νὰ προχωρήσω εἰς τὰς ἀνακοινώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Ὑπουργός. Περίπτωσις προσγειώσεως μὲ χρῆσιν ἁπλῶς καὶ μόνον τῶν ὀργάνων, δηλαδὴ μὲ τυφλὴν πτῆσιν κατὰ τὴν προσγείωσιν ἢ ἀπογείωσιν δὲν ὑπάρχει διὰ τὸ Ἑλληνικόν. Αἱ περιπτώσεις αὗται ἰσχύουν διὰ τὰ ἀεροδρόμια ἐκεῖνα μὲ τὰ ὁποῖα τινὲς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ συγκρίνουν τὸ Ἑλληνικὸν ἢ οἱανδήποτε ἄλλην τοποθεσίαν εἰς τὴν Ἀττικὴν μὲ τὰ ἀεροδρόμια δηλαδὴ τῆς Ἀγγλίας, τῶν Σκανδιναυϊκῶν χωρῶν, ὡρισμένων περιοχῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ μὲ ἄλλα τινὰ ἀεροδρόμια, ὅπου ἐπὶ ἡμέρας ἢ ἐπὶ πολλὰς ὥρας κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ προσγείωσις ἢ ἀπογείωσις ὑπὸ συνθήκας ὁρατότητος, ὑπὸ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιτρέπουν εἰς τὸν χειριστὴν νὰ βλέπῃ ἐνώπιόν του. Τοιαύτη περίπτωσις δὲν ἔχει παρουσιασθῆ, νομίζω ποτὲ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Εἶναι ἀκριβῶς τὸ μεγάλο πλεονέκτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ, πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠξεύρω, ἐὰν τὸ ἔχουν ἐλάχιστα ἄλλα ἀεροδρόμια εἰς τὸν κόσμον ὁλόκληρον. Δεδομένου, λοιπὸν ὅτι τοιαύτη περίπτωσις δὲν ὑπάρχει, ὅτι προσγειώσεις καὶ ἀπογειώσεις εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ μὲ ὄργανα μόνον, δὲν πρόκειται νὰ γίνουν, διότι δὲν τὸ ἐπιβάλλουν σχεδὸν ποτὲ — προσθέτω τὸ σχεδὸν διὰ κάθε ἐνδεχόμενον— αἱ μετεωρολογικαὶ συνθῆκαι, ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν δύο διαδρόμων δὲν εἶναι ἀναγκαῖον νὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν προσδιώρισε, βασιζόμενος ἐπὶ τῶν διεθνῶν κανόνων, ὁ ἀγαπητὸς καὶ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἑπομένως, προκειμένου περὶ διαδρόμων, οἱ ὁποῖοι ἀφίστανται ἀλλήλων τόσον ὅσον διεθνῶς ἐπιβάλλεται νὰ ἀφίστανται, ἀλλήλων, προκειμένου περὶ προσγειώσεων καὶ ἀπογειώσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται μὲ ὁρατότητα πλήρη, προκειμένου περὶ τοιούτου διαδρόμου ἡ ἀπόστασις ἡ ἀπαιτουμένη καὶ ἡ ἐπιβαλλομένη εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Κύριοι, τὸ πρᾶγμα ἄλλωστε, εἶναι ἁπλοῦν. Πεντακόσια καὶ ὀκτακόσια πόδια εἶναι ὑπεραρκετά, διὰ νὰ ἀποτραπῇ ὁ οἱοσδήποτε θεωρητικὰ νοητὸς ἢ μᾶλλον πρακτικὰ νοητὸς, διότι ἡ θεωρία ὁδηγεῖ εἰς ἀπείρους δυνατότητας συγκρούσεως δύο ἀεροπλάνων, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως θὰ χάσουν κατὰ τὴν προσγείωσιν ἢ ἀπογείωσιν τὴν κατεύθυνσίν των, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ εἶναι εὐθεῖα καὶ θὰ συγκρουσθοῦν....

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὸν ἄξονα τοῦ διαδρόμου ὑπολογίζετε τὴν ἀπόστασιν ἢ ἀπὸ τὸ τέρμα τοῦ διαδρόμου;

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τὸ κέντρον τοῦ διαδρόμου δὲν ἔχει σημασίαν. Ἄλλωστε, πρόκειται περὶ παραλλήλων διαδρόμων. Ἄρα ἀπὸ οἱουδήποτε σημείου τοῦ ἑνὸς διαδρόμου ἡ ἀπόστασις πρὸς τὸ ἀντίστοιχον ἀκριβῶς σημεῖον πρέπει νὰ εἶναι ἡ αὐτή.

§40Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔκαμα αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, κύριε Πρόεδρε, διότι ἐὰν ὑπολογίσητε ἀπὸ ἄξονα εἰς ἄξονα, καὶ προσθέσητε τὸ ἥμισυ πλάτος δι’ ἕκαστον διάδρομον, ἄρα ἕνα πλάτος διὰ δύο διαδρόμους, θὰ ἔχετε τοὺς δύο διαδρόμους ἐφαπτομένους.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁμιλεῖ περὶ ἑνὸς διαδρόμου νέου, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰς ἀπόστασιν μεγαλυτέραν.

§42Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀποστάσεις τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ αἱ ὁποῖαι, ὡς εἶπε, προβλέπονται ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τοῦ Ι.Κ.Α.Ο. ἀφοροῦν προσγειώσεις καὶ ἀπογειώσεις ἑλικοκινήτων ἀεροπλάνων. Εἶναι γνωστὸν δὲ ὅτι, ἡ ἐκτόπισις τοῦ ἀέρος ἀπὸ τὰ πυραυλοκίνητα ἀνάγεται εἰς τὸν ἐκτοπισμὸν τοῦ ἀέρος ἀπὸ τὰ ἑλικοκίνητα. Ἐὰν λάβωμεν ὡς δεδομένον ὅτι ὁ ἐκτοπιζόμενος ἀὴρ θὰ ἔχῃ τὸ ἐκτόπισμα τοῦ ἀέρος διὰ τῶν ἑλικοκινήτων, μοιραίως θὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὸ ὅτι ὁ Ι.Κ.Α.Ο. θὰ ἐκδώσῃ νέας διατάξεις, προκειμένου περὶ πυραυλοκινήτων.

§43Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ναύαρχος κ. Τούμπας εἶναι ἀξία λόγου καὶ βασίζεται ἐπὶ φυσικῶν καὶ τεχνικῶν δεδομένων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὅμως, νὰ τοῦ εἴπω ὅτι ἡ ἀπόστασις αὕτη, προκειμένου περὶ τῶν κινδύνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἐκτόπισιν τοῦ ἀνέμου καὶ μόνον αὐτοὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν εἶναι, θὰ ἦτο δυνατὸν κάλλιστα νὰ καθορισθῇ ὅτι εἰς τὸν ἕνα καὶ μόνον διάδρομον θὰ γίνεται ἡ προσγείωσις καὶ ἡ ἀπογείωσις τῶν πυραυλοκινήτων καὶ εἰς τὸν ἄλλον μὲ μίαν ἐλαφρὰν ἀναμονὴν ἑνὸς πρώτου λεπτοῦ, διότι εἶναι δυνατὸν ὑπὲρ τὴν θάλασσαν νὰ γίνεται ἕνας νέος κύκλος, νὰ γίνεται ἡ προσγείωσις τῶν ἑλικοφόρων, τὰ ὀνομάζω δὲ ἑλικοφόρα καὶ οὐχὶ ἑλικοκίνητα διότι δὲν κινοῦνται διὰ τῶν ἑλίκων. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθοτέρα ἡ διάκρισις μεταξὺ ἑλικοφόρων καὶ πυραυλοκινήτων.

§44Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ναύαρχος παρουσιάζεται ἢ δὲν παρουσιάζεται σήμερον, προκειμένου περὶ τῶν ἀεριωθουμένων, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦμεν ἡμεῖς εἰς τὴν πολεμικὴν ἀεροπορίαν καὶ τὰ ὁποῖα, ὡς γνωρίζετε, ἀπογειοῦνται εἰς σχηματισμοὺς ὁ εἷς κατόπιν τοῦ ἄλλου, μὲ ὅλην τὴν ἔντασιν τῶν κινητήρων των. Καὶ συνεπῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον φοβεῖται ὁ κ. Ναύαρχος δὲν πρόκειται νὰ ἐπηρεάσῃ τὸν καιρόν. Καὶ ἓν δεύτερον ζήτημα: Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι αὐτὸ θὰ γίνῃ, τότε θὰ πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὴν ἀπόστασιν μεταξὺ τῶν δύο διαδρόμων, ἐρωτῶ ποῦ ὑπάρχει αὐτὸς ὁ χῶρος εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ μοῦ τὸν ὑποδείξουν; Ποῦ ὑπάρχει ὁ χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν παράλληλον διάδρομον, εἰς ἀπόστασιν ἑνὸς χιλιομέτρου; Οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τὸ ἀεροδρόμιον εἶναι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς προφυλαγμένον.

§45Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ θερμῶς τὸν ἀγαπητὸν κ. Θεμελῆν, διὰ τὴν παρέμβασίν του. Παρετήρησε κἄτι ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον εἶχον λησμονήσει νὰ εἴπω, ὅταν ἀντέκρουσα, βασιζόμενος βεβαίως ἐπὶ ὑποθέσεως, τὸν Ναύαρχον κ. Τούμπαν, ἰσχυρισθεὶς ὅτι ἡ ἐκτόπισις τοῦ ἀέρος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τόσον ἐπικίνδυνος, ὥστε νὰ πρέπει ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν δύο διαδρόμων νὰ εἶναι ἀπόστασις ἑνὸς χιλιομέτρου. Ἐλησμόνησα νὰ μνημονεύσω αὐτὸ τὸ οὐσιῶδες παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε, τὸ παράδειγμα τῶν πυραυλοκινήτων τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας μας, τὰ ὁποῖα ἀπογειοῦνται καὶ προσγειοῦνται ὑπὸ μορφὴν σχηματισμῶν. Καὶ συμβαίνουν αὐτὰ καθημερινῶς εἰς τὴν Ἐλευσῖνα, εἰς τὴν Λάρισαν ἢ τὴν Ἀγχίαλον καὶ οὐδέποτε ἡ ἐκτόπισις τοῦ ἀέρος ἔχει προκαλέσει τὰς συνεπείας ἐκείνας, τὰς ὁποίας φοβεῖται ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας.

§46Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ἐκτόπισις τοῦ ἀέρος ἐμποδίζει τὴν ἀπογείωσιν....

§47Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐκτόπισις τοῦ ἀέρος εἶναι βιαιοτέρα πρὸς τὰ ὀπίσω καὶ ὀλιγώτερον βιαία πρὸς τὰς πλευράς. Αὐτὸ εἶναι δεδομένον. Μὴ ἀμφισβητῆτε ὅτι ὡρισμένα τεχνικὰ θέματα εἶναι ἀπόλυτα. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν εἰς ἀπόστασιν ἐλαχίστην, ὄχι 700 ποδῶν, ἀλλὰ ὀλιγωτέραν νὰ εὑρίσκεται τὸ δεύτερον πυραυλοκίνητον τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας χωρὶς ἡ ἐκτόπισις τοῦ ἀέρος νὰ ἐμποδίσῃ καὶ νὰ προκαλέσῃ δυστυχήματα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ τὸ ἐπιχείρημά σας, ὅτι θὰ προκαλέσῃ ἐμπόδια εἰς ἀπόστασιν 700 ποδῶν δεξιὰ καὶ ἀριστερά. Δὲν ἀμφισβητῶ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ φόβοι αὐτοὶ διετυπώθησαν, ὅτι ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας ἐβάσισε τὰς ἀπόψεις του καὶ τὴν πρὸ ὀλίγου διατυπωθεῖσαν ἄποψίν του ἐπὶ ὡρισμένων μελετῶν καὶ ὡρισμένων στοιχείων καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν συγχαρῶ διὰ τὴν ἐμπεριστατωμένην πράγματι μελέτην τοῦ ζητήματος, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη καὶ ἄνευ τῆς ὁποίας εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἔφθανεν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοιούτου σοβαροῦ καὶ χρησίμου ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως θέματος.

§48Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγου, ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἠθέλησε νὰ σᾶς διακόψῃ ὁ κ. Τούμπας, δὲν τὸ ἐπιτρέψατε...

§49Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὁ ἕτερος τῶν συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Βενιζέλος, προέβη εἰς τὴν φιλικὴν πρὸς ἐμὲ παρατήρησιν ὅτι δὲν ἀφῆκα τὸν Ναύαρχον κ. Τούμπαν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Θεμελῆν, παραχωρῶ εὐχαρίστως τώρα τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ναύαρχον κ. Τούμπαν νὰ ἀπαντήσῃ, τὸν παρακαλῶ, ὅμως, ἡ διακοπή του νὰ μὴ εἶναι μακρά, ἐφ’ ὅσον, βέβαια, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς συμφωνεῖ πρὸς τοῦτο.

§50Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν εὐγενῆ καλωσύνην, τὴν ὁποίαν ἔχετε νὰ μοῦ δώσητε τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς διακόψω. Ἤθελον νὰ εἴπω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Θεμελῆς, τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ὁμόκεντρος κίνησις γίνεται καὶ ἐφ’ ὅσον ὅλα ξεκινοῦν πρὸς μίαν κατεύθυνσιν εἶναι ἄνευ οὐδενὸς κινδύνου ἡ πτῆσις αὕτη ὡς γίνεται, διότι ἔχει ὑπολογισθῆ τὸ χρονικὸν διάλειμμα. Ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι διὰ τὴν κατ’ ἄξονα μετατόπισιν τῶν κενῶν, ἀλλὰ διὰ τὴν κατὰ πλευρὰς μετατόπισιν τῶν κενῶν. Βεβαίως, ἡ κατὰ πλευρὰς μετατόπισις τῶν κενῶν εἶναι μικροτέρα, ἀλλὰ εἶναι σημαντική. Ἐὰν εἰς τὰ ἑλικοφόρα, χρησιμοποιῶ τὴν ἔκφρασίν σας, εἶναι ἀνεπαίσθητος ὁ κίνδυνος, πάντως εἰς τὰ πυραυλοκίνητα οὗτος θὰ εἶναι εἰς τὸν κύβον. Φαντασθῆτε τὴν περίπτωσιν δύο ἀεροπλάνων ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν προσγειοῦται καὶ τὸ ἄλλο ἀπογειοῦται. Θὰ εἶναι πιθανὸν ὁ ἀὴρ ὁ προερχόμενος ἀπὸ τοὺς κινητῆρας τοῦ ἑνὸς νὰ δημιουργήσῃ ἀνέμους πλαγίους καὶ νὰ ἀνατρέψῃ τὸ προσγειούμενον ἀεροπλάνον. Εἶναι ἕνας κίνδυνος. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἐὰν ὁ Ι.Κ.Α.Ο. θὰ καταλήξῃ νὰ ἔχῃ καὶ διὰ τὰ πυραυλοκίνητα τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν μεταξὺ τῶν δύο διαδρόμων. Ἠμπορεῖ νὰ τὴν μεταβάλῃ. Τὸ λογικὸν εἶναι φαντάζομαι, ὅτι μᾶλλον περὶ αὐξήσεως θὰ πρόκειται παρὰ περὶ ἐλαττώσεως.

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ παρατηρήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας, τὰς δέχομαι μὲ πολλὴν ἐπιφύλαξιν. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχουν βάσιν, δὲν τὸ ἀποκλείω. Ἀλλὰ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐτόνισα κἄτι τὸ ὁποῖον ἐλπίζω νὰ ἐνθυμῆσθε, περίπου πρὶν ἀπὸ τὰς διακοπάς. Εἶπον ὅτι παρὰ τὴν μεγάλην κίνησιν τὴν ὁποίαν ὅλοι εὐχόμεθα ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος θὰ εἶναι δυνατὸν ἐπὶ πολὺ εἰς τὸν ἕνα διάδρομον νὰ γίνεται συχνότατα—ὄχι συνεχῶς, διότι τοιοῦτον θαῦμα δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ — συχνότατα ἡ προσγείωσις ἢ ἡ ἀπογείωσις ἀεροπλάνων, εἰς τὸν ἄλλον δὲ θὰ πρέπει μὲ διαστήματα τὰ ὁποῖα θὰ προσδιορίζῃ τὸ ἀεροδρόμιον μὲ μίαν ἀνακύκλωσιν τὴν ὁποίαν θὰ διατάσσῃ νὰ προσγειοῦνται τὰ ἑλικοφόρα ἢ ἂν θέλετε καὶ τὰ πυραυλοκίνητα κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριῶν ἕως τεσσάρων λεπτῶν κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ γίνεται προσγείωσις τῶν πυραυλοκινήτων. Ὁ εἷς διάδρομος θὰ εἶναι σχεδὸν συνεχῶς εἰς κίνησιν, θὰ ἔχῃ, βεβαίως, καὶ διακοπάς. Κατὰ τὰς μικρὰς αὐτὰς διακοπάς, ποὺ δὲν θὰ γίνεται ἀπογείωσις ἢ προσγείωσις, θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ἕτερον ἀεροπλάνον νὰ προσγειωθῇ. Εἰς τὰ ξένα ἀεροδρόμια γίνεται πολλὲς φορὲς μισὴ ἕως μιάμιση ὥρα ἀναβολὴ προσγειώσεως. Εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ ἐπιβληθῇ κἄποτε νὰ γίνεται ἀναβολὴ δύο ἕως τριῶν λεπτῶν. Διατὶ γίνεται εἰς τὰ μεγάλα ἀεροδρόμια τοῦ κόσμου ἀναβολὴ μιᾶς ἕως δύο ὡρῶν; Γίνεται λόγῳ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν ἀπὸ ἀπόψεως ὄχι μόνον ὁρατότητος, διότι αὐτὸ τὸ ἀντιμετωπίζει μὲ τὸ σύστημα τῆς τυφλῆς πτήσεως ἀλλὰ λόγῳ τῶν φοβερῶν συνθηκῶν αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν δυσκολίας προσγειώσεως. Τὸ 1954 ἔκανα μίαν ὥραν ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων μέχρι τῆς Νέας Ὑόρκης. Καὶ ἔκανα 2½ ὥρας ὑπεράνω τῆς Νέας Ὑόρκης. Ἡ Νέα Ὑόρκη, ὡς γνωστόν, ἔχει πολλὰ ἀεροδρόμια καὶ προσεπάθησε τὸ ἀεροπλάνον νὰ προσγειωθῇ εἰς ὅλα τὰ ὑπάρχοντα καὶ μόνον μετὰ 2½ ὥρας κατώρθωσε νὰ προσγειωθῇ. Ἐάν, λοιπόν, ὑπάρξῃ καὶ ὡρισμένη ἀναβολὴ δύο, τριῶν λεπτῶν, δὲν θὰ στοιχίσῃ οὔτε τὸ ἐλάχιστον τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἰς βάρος τῆς φήμης τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν μὲ φοβίζει τὸ θέμα τῆς ἀποστάσεως τῶν δύο παραλλήλων διαδρόμων. Βεβαίως εἶναι θέμα σοβαρὸν πρέπει νὰ μελετηθῇ καὶ ἔκαμε πολὺ καλὰ ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας ποὺ τὸ ἔφερεν ἐνώπιον ἡμῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι οἱ δισταγμοὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι τόσον μεγάλοι, ὥστε νὰ μᾶς ὁδηγήσουν αἱ σκέψεις καὶ ἀποφάσεις ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι ἀκατάλληλον διὰ τὸ μέλλον ὡς μεγαλύτερον καὶ κεντρικὸν ἀεροδρόμιον τῆς Ἑλλάδος.

§52Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σεῖς, ὅπως ὀρθῶς εἴπατε, δὲν εἶσθε εἰς θέσιν, καίτοι ἔχετε εἰδικότητα, λόγῳ τῆς μακρᾶς ὑπηρεσίας σας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ εἰδικώτερον τοῦ ἐνδιαφέροντος ποὺ ἔχετε διὰ τὴν ἀεροπορίαν, ὅπου ἐπήρατε καὶ δίπλωμα πιλότου παρὰ τὸ προκεχωρημένον τῆς ἡλικίας σας.

§53ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι καὶ προκεχωρημένης ἡλικίας.

§54Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐννοῶ εἰδικῶς διὰ τὴν ἀεροπορίαν, δεδομένου ὅτι εἰς τὰ ἀεροπλάνα μετὰ τὴν ἡλικίαν 25 ἕως 27 ἐτῶν δὲν χρησιμοποιοῦνται πιλότοι. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἐτῶν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀπαιτηθῇ οἱ διάδρομοι νὰ εἶναι μεγαλύτεροι καὶ ἴσως καὶ ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν διαδρόμων νὰ εἶναι ἀναγκαστικῶς μεγαλυτέρα. Ἐγὼ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν τὸ Ἑλληνικὸν ἔχῃ ἀποφασισθῆ ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ τὸν κεντρικὸν ἀερολιμένα τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος καὶ λόγῳ τῶν ἐγκαταστάσεων τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ καὶ λόγῳ τοῦ δευτέρου διαδρόμου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιβληθῇ ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων, φοβοῦμαι ὅτι ὁ διάδρομος αὐτὸς ἀσφαλῶς θὰ πάῃ πρὸς τὴν θάλασσαν ὁπότε ἡ παραλιακὴ ὁδὸς διὰ τὴν ὁποίαν δικαίως ὑπερηφανεύεται ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἀχρηστευθῇ. Διὰ τοῦτο, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, δεδομένου ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω πάλιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅπως ἐπανεξετάσῃ τὸ ὅλον θέμα ὑπὸ τὴν προοπτικὴν τῆς αὐξήσεως τῆς κινήσεως τοῦ ἀερολιμένος, νὰ γίνῃ μία μελέτη εἰδικὴ καὶ νὰ γίνῃ ἓν ἐρώτημα εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ νὰ μετακληθοῦν καὶ δύο ξένοι τεχνικοὶ ὄχι ὁ κ. Λεροῦ, τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη εἶναι γνωστή, καὶ νὰ μὴ τεθῇ τὸ ζήτημα ἂν τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι τὸ καλύτερον ἀεροδρόμιον, νὰ τεθῇ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Ἑλληνικὸν καὶ αἱ κλιτεῖς τοῦ Ὑμηττοῦ ἔφθανον μέχρι θαλάσσης, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἄλλο ἀεροδρόμιον εἰς τὰς Ἀθήνας; Νομίζω ὅτι θὰ ἤξιζε τὸν κόπον ἡ ἐπανεξέτασις αὐτὴ τοῦ θέματος, διότι θὰ δημιουργήσῃ ἕνα θέμα εἰς τὴν ψυχὴν αὐτῶν τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι, τέλος πάντων, μὴ γνωρίζοντες τὰς ἐξελίξεις, ἀγωνιοῦν διὰ τὰ σπίτια των. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασιν. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἐπείγει τόσον πολὺ καὶ νὰ τεθῇ τὸ ἐρώτημα ὥστε νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπάντησιν διὰ νὰ μὴ ἔχουν οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς τὸ παράπονον ὅτι τὸ Κράτος δὲν τοὺς προσέχει.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Βενιζέλος, τὴν διετύπωσα καὶ ἐγώ, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἔχω τὴν βεβαιότητα, μᾶλλον ὅτι οἱοιδήποτε τεχνικοὶ εἰδικοὶ θὰ ἀποφανθοῦν ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ εἶναι τὸ καλλίτερον. Ἀλλὰ διὰ λόγους ἠθικῆς καὶ ψυχολογικοὺς ἔναντι τῶν κατοίκων μιᾶς περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ μία νέα προσπάθεια. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ κάμω δύο–τρεῖς ἄλλας παρατηρήσεις. Ὁ κ. Παπανδρέου ὡμίλησε, βασιζόμενος ἐπὶ τῶν δεδομένων τοῦ παρελθόντος, φοβούμενος τὸ ἄγνωστον μέλλον. Τὸ μέλλον, λέγουν, εἶναι ἄγνωστον καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνεται πρόγνωσις. Βεβαίως, ὡρισμέναι παρατηρήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη, ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν ἐτόλμουν νὰ προβοῦν εἰς προβλέψεις θὰ ἀπεδεικνύετο ὅτι στεροῦνται σοβαρότητος! Δὲν μὲ θίγουν, διότι ἐγὼ προέβην εἰς προβλέψεις καὶ προφητείας χωρὶς νὰ ἔχω καὶ τὴν ἁρμοδιότητα νὰ λάβω καὶ ἀποφάσεις.

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὰς ὠνομάσατε προφητείας, ἐτακτοποιήθητε.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων πρὶν προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτὴν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, θὰ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἔστω καὶ διὰ μιᾶς φράσεως τὰς γενομένας ὑπ’ ἐμοῦ προβλέψεις. Αἱ προβλέψεις μου βεβαίως, ὠνομάσθησαν ὑπ’ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου προφητεῖαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω καὶ θὰ ἀναπτύξῃ τὸ θέμα ἐνδεχομένως συνάδελφος, ὁ ὁποῖος εἶναι μάλιστα τεχνικὸς καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα, αἱ προφητεῖαι μου βασίζονται καὶ ἐπὶ ὡρισμένων προϋποθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἤδη ὑπάρχουν καὶ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς νομίζω ὅτι πρέπει ὅλοι νὰ τὰς λάβητε ὑπ’ ὄψιν, διότι αἱ προϋποθέσεις αἱ τεχνικαί, δηλαδὴ αἱ ἔρευναι αἱ ὁποῖαι γίνονται, ἡ βεβαιότης σχεδὸν ἡ ὁποία ὑπάρχει ὅτι αἱ ἔρευναι αὐταὶ θὰ ἔχουν ἀποτέλεσμα, ἐπιβάλλουν νὰ μὴ ὁμιλῶμεν ἁπλῶς προκειμένου περὶ τοῦ μέλλοντος, μὲ τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ἀγνώστου καὶ τοῦ μυστηρίου, ἀλλὰ νὰ ὁμιλῶμεν καὶ μὲ τὰς πιθανότητας αἱ ὁποῖαι βασίζονται ἐπὶ τῶν μέχρι τοῦδε δεδομένων τῆς ἐπιστήμης. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγώ, ἀσχέτως καὶ τῶν δεδομένων τῆς ἐπιστήμης, διετύπωσα πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, μίαν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἤλπιζα ὅτι ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, θὰ ἐπρόσεχε. Διετύπωσα τὴν ἄποψιν ὅτι εἶναι ἀδύνατον διὰ λόγους τοὺς ὁποίους εὔχομαι καὶ ἐκεῖνος, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, καὶ ὅλοι σας, νὰ τοὺς διαπιστώσητε εἰς τὸ μέλλον, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιβάλλουν ὁπωσδήποτε νὰ μὴ χρησιμοποιηθοῦν τὰ πυραυλοκίνητα τὰ ὁποῖα ἔχουν παραγγελθῆ ἐὰν δὲν ἐξασφαλισθῇ ἡ μείωσις τῆς ταχύτητος κατὰ τὴν προσέγγισιν. Ἐφ’ ὅσον ἡ προσέγγισις ἀπαιτεῖ 250 μίλλια, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἀποκλείεται ἡ ἀναγκαστικὴ προσγείωσις καὶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ταξιδεύουν ἰδιῶται, νὰ ταξιδεύουν ἰδιῶται πληρώνοντας τὰς ἑταιρίας, γυναῖκες, παιδιά. Ἀποτολμῶ νὰ προβῶ εἰς τὴν προφητείαν αὐτὴν καὶ δὲν νομίζω ὅτι στερεῖται σοβαρότητος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προβαίνει εἰς τοιαύτας προβλέψεις. Θὰ ἴδητε, κύριοι, ὅτι δὲν θὰ προβοῦν εἰς μεγάλην κλίμακα χρησιμοποιήσεως αὐτῶν τῶν πυραυλοκινήτων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσεγγίσουν παρὰ μόνον μὲ ταχύτητα ὀλιγωτέραν τῶν 240 μιλλίων, παρὰ μόνον μετὰ τὴν ἐφεύρεσιν τῶν νέων μέσων — καὶ εὑρισκόμεθα, ἀξιότιμε κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν ἀνακάλυψιν τῶν νέων αὐτῶν μέσων — τὰ ὁποῖα θὰ καταστήσουν δυνατὴν τὴν μείωσιν τῆς ταχύτητος κατὰ τὴν προσέγγισιν. Ὅλαι αἱ ἔρευναι κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁδεύουν ἐκεῖ καὶ αἱ προβλέψεις εἶναι θετικαὶ καὶ ὄχι φανταστικαί. Ὑπάρχει θετικὴ πρόβλεψις καὶ ἄλλωστε ἡ λογικὴ τὸ λέγει ὅτι ἄνευ αὐτῶν τῶν μέσων δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἀεροπλάνων αὐτῶν, ὑπάρχει ἡ θετικὴ πρόβλεψις ὅτι ἡ προσέγγισις θὰ γίνεται μὲ 130 καὶ 120 μίλλια καὶ αὐτῶν τούτων τῶν πυραυλοκινήτων μεγάλων ἀεροπλάνων, τὰ ὁποῖα εἰς ὁριζοντίαν πτῆσιν θὰ ἔχουν ταχύτητα 500 ἢ 800 μιλλίων.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις τὸ εἶπεν. Δὲν ἀπηυθύνθην πρὸς σᾶς. Ἡ Κυβέρνησις ἐξέφρασε ἀμφιβολίαν καὶ ἐπεκαλέσθην τὸ κείμενον τῆς Κυβερνήσεως! Βέβαια δὲν ἀπηυθύνθην πρὸς ὅσα εἴπατε. Ἐπεκαλέσθην τὸ κείμενον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς ἐκεῖ ἀπηυθύνθην διότι εἶχεν εἴπει ὅτι ἐὰν συμβῇ τοῦτο καὶ ἐκεῖνο θὰ πᾶμε εἰς τὴν Τανάγραν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀσφαλεῖς προβλέψεις καὶ εἰς αὐτὸ ἀπήντησα.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπηντήσατε. Ἀλλ’ ὅταν ἀντιμετωπίζωνται τοιαῦτα θέματα δὲν ἀρκεῖ μία ἐλλιπὴς ἀνακοίνωσις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν προέβη εἰς ἀνάπτυξιν ὅλων τῶν ἐπιχειρημάτων ἢ εἰς τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐδῶ, ἀλλὰ χρειάζεται μία ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος, ἀσχέτως Κυβερνήσεως, δηλαδὴ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἐπειδὴ ἐθεώρησα καθῆκον μου καὶ ἀνέκυψαν λόγοι ἐκ κάποιας εἰδικότητος εἰς τὸ θέμα, προέβην εἰς τὰς ἀνακοινώσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι νομίζω ἐνδιαφέρουν πάντας. Εἶναι βασικὴ προϋπόθεσις κατ’ ἐμὲ διὰ τὴν εἰς μεγάλην ἔκτασιν χρησιμοποίησιν τῶν πυραυλοκινήτων, ἡ μείωσις τῆς ταχύτητος κατὰ τὴν προσέγγισιν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ κατὰ ἕνα ποσοστὸν 15% ἢ 20% μία ἀτυχὴς ἀναγκαστικὴ προσγείωσις. Εἶπον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὅτι τὰ πυραυλοκίνητα προσεγγίζοντα μὲ τὴν ταχύτητα τῶν 250 μιλλίων ὁπωσδήποτε εἶναι καταδικασμένα νὰ συντριβοῦν εἰς τὸ ἔδαφος καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν ἔχομεν κανένα παράδειγμα — ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ γίνει κανένα θαῦμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν καὶ δὲν τὸ γνωρίζω — τὸ ὁποῖον νὰ προσεγειώθη ἀναγκαστικῶς, διασωθέντος τοῦ πληρώματός του. Εἶπον δὲ ὅτι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἰς τὴν πολεμικὴν ἀεροπορίαν ὅταν ὑποστῇ βλάβην τὸ πυραυλοκίνητον γίνεται ἀμέσως ἐκτόξευσις τοῦ πληρώματος. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιχειρήσῃ κἂν τὴν ἀναγκαστικὴν προσγείωσιν, πρέπει νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ ἐκτόξευσις τοῦ πληρώματος, δηλαδὴ τοῦ ἑνὸς ἢ τῶν δύο ἢ τῶν τεσσάρων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκωνται εἰς τὸ πυραυλοκίνητον. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ ἀποτελοῦν τεχνικὰ δεδομένα οὐσιώδη. Τί σημαίνουν αὐτά; Σημαίνουν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ μέλλον, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἐκτὸς ἐὰν παραφρονήσουν αἱ ξέναι ἑταιρίαι ἀλλὰ πρέπει νὰ παραφρονήσουν καὶ οἱ πελάται, νὰ ἔχωμεν ἀεροδρόμια μὲ μῆκος διαδρόμου μεγαλυτέρου τῶν 3.000 μέτρων ἢ 3.300–3.500. Βεβαίως ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπανέλαβε τοῦτο καὶ ὀρθῶς ἔπραξε ἀπὸ τῆς πλευρᾶς του εἰς τὴν κάποιαν ἀντινομίαν, ἀντίφασιν ἡ ὁποία πράγματι ὑπάρχει μεταξὺ δηλώσεως περυσινῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἀνακοινώσεως ἐφετεινῆς. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ διαπίστωσις τῆς ἀντιφάσεως δὲν λύει τὸ ζήτημα διότι βεβαίως πέρυσι ὅλοι ἐγνωρίζαμεν ὅτι ὁ διάδρομος διὰ τὰ πυραυλοκίνητα ἀπῄτει 3.000 μέτρα, διὰ λόγους ἀσφαλείας ὄχι διότι θὰ τὰ διανύσῃ. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι θὰ πᾶμε καὶ πέραν τῶν 3.000 μέτρων, διότι πέραν τῶν 3.0000 διὰ νὰ πᾶμε πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ταχύτητα προσεγγίσεως ἀνωτέραν τῶν 250 μιλλίων τὸ ὁποῖον σημαίνει παραφροσύνην. Ἐὰν μὲ 250 μίλλια ταχύτητος κατὰ τὴν προσέγγισιν δὲν ὑπάρχῃ ἐλπὶς σωτηρίας, εἰς περίπτωσιν ἀναγκαστικῆς προσγειώσεως φαντασθῆτε τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ μὲ ταχύτητα προσεγγίσεως 300 ἢ 350 μιλλίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀπήτει τὴν ἐπιμήκυνσιν τοῦ διαδρόμου πέραν τῶν 3.000 μέτρων; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ λογικὴ καὶ ἡ ἠθική, διότι ἐδῶ πρόκειται καὶ περὶ τῆς ζωῆς τῶν ἐπιβατῶν, λέγει ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ὁδὸν αὐτήν, τῆς παραφροσύνης. Οἱ διάδρομοι δὲν θὰ ἐπιμηκυνθοῦν. Αὐτὸ λέγει ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ ἠθικὴ πρόβλεψις ἡ βασιζομένη ἐπὶ ἐπιστημονικῶν τεχνικῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἠθικῶν λόγων. Θὰ μείνουν τὸ πολὺ 3.000 μέτρα. Οἱ διάδρομοι τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας πιθανὸν νὰ γίνουν καὶ 5.000 μέτρα, ἀλλὰ διάδρομοι τῶν πολιτικῶν ἀεροδρομίων δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν οὔτε εἰς τὸ μέλλον μεγαλύτεροι τῶν τριῶν χιλιάδων ἢ τριῶν πεντακοσίων τὸ πολὺ μέτρων.

§60Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Πέραν τῶν διαδρόμων ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν κριτηρίων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῶν διαδρόμων. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριε Πρόεδρε, μίαν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ δύο ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Τῆς ὑπηρεσίας ἡ ὁποία εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὰ ἀεροδρόμια καὶ τῆς ὑπηρεσίας Οἰκισμοῦ. Ἡ ὑπηρεσία ἀεροδρομίων ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν Οἰκισμοῦ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1950 νὰ κηρύξῃ ἐκτὸς σχεδίου πόλεως, νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἀνοικοδόμησιν εἰς μεγάλην ἔκτασιν πέραν τῶν διαδρόμων, ἔκτασιν ἡ ὁποία ἀνοίγει δίκην βεντάλιας καὶ ἡ ὁποία ἔκτασις, ἐὰν τηρηθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ἡ ὑπηρεσία Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ καταδικάζει εἰς τὴν παραμονὴν ἐκτὸς σχεδίου πόλεως τὴν Ἡλιούπολιν, τὴν Ἄνω Ἡλιούπολιν καὶ μέγα μέρος τοῦ συνοικισμοῦ Τράχωνες, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκτὸς ζώνης. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν ἀνοικοδόμησιν μέχρι καὶ τοῦ Ἀστέρος. Μήπως αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας;

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§62Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶναι τῆς 13.9.50 καὶ τὸ ἀπηύθυνεν ἡ Ὑπηρεσία Πολιτικῆς Ἀεροπορίας πρὸς τὴν Ὑπηρεσίαν Οἰκισμοῦ. Μήπως εἶναι ἐνήμερος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων ἔργων;

§63Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὸ ἔγγραφον. Γνωρίζω τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξατε διότι παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπουσίαζον κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν, κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεπτύχθη τὸ θέμα, ἐμελέτησα τὴν ἀγόρευσίν σας καὶ τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἄλλων κ. κ. συναδέλφων καὶ εἶδον πόσον σημαντικὰ ἦσαν τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήσατε. Ὁμιλεῖτε καὶ περὶ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς τῆς πέραν τῶν διαδρόμων ὑπάρξεως μιᾶς περιοχῆς, ὑπὸ μορφὴν βεντάλιας, ἡ ὁποία νὰ εἶναι ἔρημος, νὰ εἶναι ξυρισμένη καὶ ἀπηλλαγμένη οἰκιῶν. Ἔχω καὶ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, ἀμφιβολίας. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον ἀπέστειλε τοιοῦτον ἔγγραφον ἢ ὄχι. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἔχω, ὅμως, βασικὰς ἀμφιβολίας συνδυασμένας μὲ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἀνεπτύξατε ἐὰν θὰ παραστῇ ἀνάγκη καὶ τοιούτων μεγάλων ζωνῶν ἀσφαλείας. Τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ θίξω, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ θέμα τοῦ θορύβου. Ὅπως εἰς τὸ θέμα τῆς μειώσεως τῆς ταχύτητος προσεγγίσεως τῶν πυραυλοκινήτων ὑπάρχουν θετικαὶ ἐλπίδες, ἐλπίδες αἱ ὁποῖαι σημαίνουν ὅτι ἀργὰ ἢ γρήγορα τὰ πυραυλοκίνητα θὰ προσεγγίζουν μὲ πολὺ μικροτέραν ταχύτητα, συνεπῶς καὶ οἱ διάδρομοι δὲν θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχουν τοιοῦτον μῆκος. Οὕτω καὶ εἰς τὸν τομέα τὸν σημαντικώτατον ἀπὸ ἀπόψεως νεύρων, ἀπὸ ἀπόψεως ἑπομένως ἠθικῆς, καὶ ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ὑγείας τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν κατοίκων ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου, εἰς τὸν τομέα τοῦ θορύβου αἱ ἔρευναι ἔχουν προχωρήσει καὶ ὑπάρχουν θετικαὶ ἐλπίδες ὅτι ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ ἔχωμεν καὶ προκειμένου περὶ πυραυλοκινήτων μείωσιν τοῦ θορύβου, κάποτε δὲ θὰ ἔχωμεν καὶ πλήρη ἐξουδετέρωσιν τοῦ θορύβου. Τὸ κάποτε τὸ λέγω θέτοντας τὴν λέξιν ἐντὸς εἰσαγωγικῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν μείωσιν εἶμαι βέβαιος αἱ ἔρευναι ἔχουν προχωρήσει, ἡ προσπάθεια εἶναι ἐλπιδοφόρος, τεχνικῶς ἐλπιδοφόρος, ὄχι συναισθηματικῶς, δὲν τὸ λέγω διότι τὸ εὔχομαι καὶ τὸ ἐπιθυμῶ, τὸ λέγω διότι βασίζω τοὺς λόγους μου ἐπὶ τῶν μελετῶν αἱ ὁποῖα ἔχουν γίνει καὶ ἑπομένως καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν οἱ φόβοι τοὺς ὁποίους βασιζόμενος ἐπὶ τοῦ παρόντος διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, εἶναι τοὐλάχιστον ὑπερβολικοί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγω μὲ θετικότητα ὅτι δὲν ὑπάρχουν οἱ φόβοι αὐτοί, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ πιθανότης ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ὁ θόρυβος νὰ εἶναι ἰσχυρὸς καὶ ἀφικνουμένων — μὲ γειά τους, καὶ μὲ χαρά τους — τῶν πυραυλοκινήτων, ὁ θόρυβος αὐτὸς νὰ αὐξηθῇ διὰ 1, 2 3 ἔτη, νὰ ἔχωμεν ἑπομένως ἔντασιν τοῦ θορύβου, δὲν γνωρίζω μὲ θετικότητα πότε αἱ ἔρευναι θὰ φθάσουν εἰς ἀποτέλεσμα, ἂν καὶ ἡ πρόοδος τῆς τεχνικῆς κατὰ τὰς τελευταίας δεκαετίας μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι ἡ ταχύτης τῶν βημάτων τῆς προόδου εἶναι καταπληκτική, καθ’ ὅσον ἐὰν ἄλλοτε ἐχρειάζετο δι’ ἓν βῆμα οὐσιῶδες ἑκατονταετία, ἐὰν ἀργότερον ἐχρειάζετο δεκαετία, ἐὰν πρὸ 20ετίας ἢ πρὸ 10ετίας ἐχρειάζετο ἓν ἔτος, σήμερον χρειάζεται πολλάκις μὴν διὰ νὰ σημειωθῇ ἓν μέγα καὶ οὐσιῶδες βῆμα εἰς τὴν τεχνικήν.

§65Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Εἰς ἐπίρρωσιν τῶν ὅσων λέγετε, κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ σᾶς γνωρίσω ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 6ης Συνόδου τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας (τεῦχος 7791 — Μάρτιος–Ἀπρίλιος 1957) ἀναφέρεται τὸ ἑξῆς κατὰ μετάφρασιν: «....(ἀναγινώσκει)....».

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ, κύριε συνάδελφε, δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου τὴν διατύπωσιν αὐτήν, ἀλλὰ εἶμαι εὐτυχὴς διότι βλέπω εἰς Συνέδριον εἰδικῶν τεχνικῶν ἐγένετο ὄχι βεβαίως ἄνευ σοβαρότητος ἀλλὰ μὲ μεγάλην σοβαρότητα ἡ πρόβλεψις περὶ μειώσεως ἂν ὄχι περὶ πλήρους ἐξαφανίσεως τοῦ θορύβου. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν τῶν ὅσων εἶπον, καταλήγω καὶ πάλιν, χωρὶς νὰ μνημονεύσω καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν τουριστικὴν ἀξίαν τῆς περιοχῆς καὶ τὴν ἀξίαν τῆς διατηρήσεως τοῦ τουριστικοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Γλυφάδας λόγῳ τοῦ ἀεροδρομίου, καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι οἱοιδήποτε νέοι τεχνικοὶ καὶ ἂν μετακληθοῦν θὰ ἀποφανθοῦν ἐπίσης ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι ἡ καλυτέρα τοποθεσία διὰ τὸν κεντρικὸν ἀερολιμένα τῆς Ἑλλάδος. Βεβαίως ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του — καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἶναι πρὸς τιμήν του—ἦτο ἐπιφυλακτικός. Δὲν ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ Ἑλληνικόν, καὶ ἐξετέθη, ὅπως ἐκτίθεμαι καὶ ἐγώ, ὅπως ἐκτιθέμεθα ὅλοι, εἰς τὸν κίνδυνον κάποιας δυσαρεσκείας ἐκ μέρους τῶν ἀγαπητῶν κατοίκων τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ ἔπραξεν ἄριστα εἰπὼν τὴν ἀλήθειαν. Ποία εἶναι ἡ διαφορά μας; Ὁ κ. Παπανδρέου νομίζει ὅτι πρέπει τὸ Ἑλληνικὸν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους συνώψισε καὶ οἱ ὁποῖοι βασίζονται εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, συνώψισε τὸ Ἑλληνικὸν νὰ εἶναι τὸ δεύτερον ἀεροδρόμιον, πάντως νὰ μὴ καταργηθῇ, διότι ἔχει οὐσιώδη ἀξίαν, ὄχι μόνον ἡ περιοχὴ περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ ὁ κ. Ὠνάσης, νὰ εἶναι τὸ δεύτερον ἀεροδρόμιον, τὸ δὲ πρῶτον τῆς πρώτης τάξεως ἀεροδρόμιον τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ὁ πρῶτος ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος νὰ ἱδρυθῇ ἀλλαχοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν αὐτὸ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ βεβαίως ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς θὰ ἤμην συμφωνότατος μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνελάμβανον τὴν εὐθύνην νὰ δαπανήσουν ὁσαδήποτε διὰ τὸ μέγα ἔργον αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἀπόδοσιν τεραστίαν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἐὰν τοῦτο ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ. Βεβαίως, δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οὐδεμία περιοχὴ ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι θὰ ἐνεκρίνοντο ὡς κατάλληλοι, θὰ εἶχε τοιαύτην ἀπόστασιν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, ὥστε νὰ μὴ ἐκούραζε τὸν ἐπιβάτην, παρ’ ὅλα ὅσα λέγει εἰς τὴν ἀνακοίνωσίν του ὁ κ. Ὠνάσης, νὰ μὴ ἐκούραζε τὸν ἐπιβάτην ἐξ Η.Π.Α. ἢ ἐκ Γαλλίας, τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφικνούμενος εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐὰν θὰ ἐπεθύμει νὰ ἀναπαυθῇ ἐντὸς ἡμισείας ἢ καὶ μιᾶς ὥρας, θὰ πρέπει νὰ δαπανήσῃ ἄλλην 1½ ὥραν μὲ αὐτοκίνητον. Παρὰ ταῦτα, ταῦτα δὲν σημαίνουν μείωσιν τῆς τουριστικῆς κινήσεως ἐν Ἑλλάδι, παρὰ ταῦτα θὰ ἀπεφαινόμην ὑπὲρ τῆς ἱδρύσεως αὐτοῦ τοῦ πρώτου ἀερολιμένος, τοῦ κεντρικοῦ ἀερολιμένος ἀλλαχοῦ. Ἀλλὰ ποῦ; Μέχρι τῆς στιγμῆς οἱ τεχνικοὶ δὲν κατώρθωσαν, οἱ εἰδικοὶ τεχνικοί, νὰ μᾶς εἴπουν ὅτι ὑπάρχει ἡ δυνατότης ἐξευρέσεως τοιούτου ἀεροδρομίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατόν, ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας πτήσεων, νὰ συναγωνίζεται τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος τοιοῦτος τόπος, παρὰ μόνον ἡ Τανάγρα. Ἡ Τανάγρα, ὅμως, εὑρίσκεται πολὺ μακρὰν καὶ φοβοῦμαι ὅτι ἡ κίνησις τῶν ἐπιβατῶν θὰ ἐμειοῦτο. Βεβαίως ἐκεῖνα τὰ ἀεροπλάνα τὰ ὁποῖα θὰ διέρχωνται τράνζιτο, καὶ τὰ ὁποῖα πολὺ ὀλιγώτερον ἐνδιαφέρουν τὴν Ἑλλάδα, αὐτὰ πιθανὸν νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ ἀεροδρόμιον αὐτό. Ἀλλὰ οἱ περισσότεροι τῶν τουριστῶν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον τῶν περισσοτέρων τουριστῶν αἱ ἐπισκέψεις, δὲν εἶναι ἐπισκέψεις παρατεινόμεναι ἐπὶ ἕνα μῆνα, εἶναι ἐπισκέψεις, ἰδίᾳ ἐκείνων ποὺ ἔρχονται ἀεροπορικῶς, ποὺ ἔχουν περιωρισμένην προοπτικὴν παραμονῆς. Ἔρχονται ἀεροπορικῶς νὰ παραμείνουν 3–4 ἡμέρας. Ἐὰν χάσουν 3–4 ὥρας νυκτερινάς, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, διότι βράδυ φθάνουν τὰ ἀεροπλάνα, ἐὰν χάσουν 3–4 ὥρας, διότι θὰ μείνουν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον, τότε, βεβαίως, θὰ σκεφθοῦν πολὺ νὰ ἐπιχειρήσουν τὸ ταξίδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον τόσον ὠφελεῖ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, ἀλλὰ καὶ τὸ κῦρος τὸ ἐθνικὸν τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, παρὰ ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, δὲν θὰ ἤμην ἐναντίον τῆς τοιαύτης λύσεως, τῆς διαζευκτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, καί, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ καὶ τὸ ἐνδεχόμενον αὐτό, χωρίς, ὅμως, νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἰδέαν, διότι αὐτὸ τὸ ἐνδεχόμενον θὰ ἀπαιτήσῃ, πιθανόν, μελέτην μηνῶν, νὰ μὴ ἐγκαταλείψῃ καὶ τὴν ἰδέαν τῆς ὀργανώσεως τοῦ ἀερολιμένος τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὡς κεντρικοῦ, προσωρινῶς, ἔστω, ἐπί τινα ἔτη, ἀερολιμένος τῆς Ἑλλάδος, ἐφ’ ὅσον, οὕτως ἢ ἄλλως καὶ κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ Προέδρου κ. Παπανδρέου, θὰ πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ καί, βεβαίως, ὄχι διὰ νὰ ἔρχωνται τὰ ἀεροπλάνα ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἀπὸ τὴν Μυτιλήνην εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐφ’ ὅσον θὰ πρέπει, οὕτως ἢ ἄλλως νὰ διατηρηθῇ, ὀρθὸν εἶναι, διότι δὲν γνωρίζομεν τὸ ἕτερον, τὸ ὁποῖον θὰ καταστῇ τὸ πρῶτον, πότε θὰ κατασκευασθῇ καὶ ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τόπος κατάλληλος διὰ νὰ κατασκευασθῇ, θὰ πρέπει νὰ μὴ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἰδέαν τῆς ἐπεκτάσεως καὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ ἀερολιμένος Ἑλληνικοῦ. Ἐπομένως καταλήγων λέγω, καλὸν εἶναι, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀναβάλῃ ἐπὶ ἕνα ἢ δύο, τὸ πολύ, μῆνας, ἐπικαλούμενος τὴν γνώμην καὶ ἄλλων τινῶν τεχνικῶν, εἰδικῶν τεχνικῶν. Ἀλλὰ μετὰ τοὺς δύο αὐτοὺς μῆνας ἐὰν οἱ εἰδικοὶ αὐτοὶ τεχνικοὶ καί, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τὸ πράξουν, ἀποφανθοῦν, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ καλύτερον σημεῖον, αὐτὸς εἶναι ὁ καλύτερος τόπος, διὰ τὸν κεντρικὸν ἀερολιμένα τῆς Ἑλλάδος, ἐκτὸς τοῦ τόπου, ποὺ εἶναι πολὺ μακρύτερα, θὰ πρέπει νὰ προχωρήσῃ, διότι ἐγγὺς εἶναι ὁ καιρός, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν Βιβλικὴν ἔκφρασιν, τὸ 1959 θὰ πρέπει ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος νὰ λειτουργῇ. Μετὰ τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς Παρασκευῆς, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων, εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπῃ, εἰς μίαν φιλικὴν συνομιλίαν, ποὺ εἴχαμε, ὅτι, λυπᾶται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν, διότι ὁ χρόνος ἐπείγει καὶ ὑπάρχει κίνδυνος καὶ οἱ δύο αὐτοὶ μῆνες νὰ ἔχουν σημασίαν, διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ὄχι διότι ἐπὶ δύο μῆνας ἀργότερον, τὸ 1959 θὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος, διότι δὲν θὰ ἔχουν συμπληρωθῆ τὰ ἔργα, ἀλλὰ διότι ὁ ἐθισμὸς ὡρισμένων ἑταιριῶν, ὁ ὁποῖος θὰ δημιουργηθῇ κατὰ τὸ δίμηνον ἢ τρίμηνον διάστημα, ὁ ἐθισμός των, ὁ ἀρνητικός, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ σημάνῃ δι’ ἔτη ὁλόκληρα καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ ἀεροδρομίου ἀπὸ μεγάλας ἑταιρίας, ἢ ἀπὸ ὡρισμένας γραμμάς, ἢ ἀπὸ ὡρισμένα δρομολόγια τῶν μεγάλων ἑταιριῶν. Δι’ αὐτὸ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω. Ἁπλῶς παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σκεφθῇ κἄπως ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ χάσῃ τὸ δίμηνον. Ἐάν, ὡς ὑπεύθυνος ἀνὴρ νομίσῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ χάσῃ, ὅπως μοῦ εἶπε τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ὁ ὑπεύθυνος ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα ὑπ’ ὄψει του καὶ ὁ ὑπεύθυνος θὰ κληθῇ ἐνδεχομένως νὰ ἀπαλλαγῇ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἔστω κατὰ τὴν περίοδον τῶν 2–3 μηνῶν, συμβοῦν θλιβερὰ ἀποτελέσματα. (Χειροκροτήματα).

§67Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ μοῦ ἤρεσε νὰ σᾶς ἐνοχλήσω διὰ τὸ αὐτὸ θέμα καὶ διὰ δευτέραν φοράν. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ σᾶς διευκρινίσω ὡρισμένας ἀπορίας συναδέλφων τινῶν, διατυπωθεισῶν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ νομίζω ὅτι αἱ ἀπαντήσεις μου θὰ κλείσουν ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ θέμα. Ἡ πρώτη ἀπορία, ἡ ὁποία διετυπώθη, εἶναι ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ καταστῇ ἀεροδρόμιον Αʹ κατηγορίας. Σημειῶ ὅτι δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν ἐὰν ἕνα ἀεροδρόμιον χαρακτηρίζεται ὡς ἀεροδρόμιον Αʹ ἢ Βʹ ἢ Γʹ κατηγορίας. Ταῦτα λέγονται ρητῶς εἰς τοὺς κανονισμούς, ὅπου ἀναφέρεται, ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς ἀεροδρομίου εἰς Αʹ ἢ Βʹ κατηγορίας εἶναι χαρακτηρισμὸς ὁ ὁποῖος συνοπτικῶς σημαίνει, ὅτι ἔχει διάδρομον ἄνω τῶν 2.700 μέτρων, π.χ. τὸ τῆς Αʹ κατηγορίας, τῆς Βʹ κατηγορίας ἄνω τῶν 2.000 μέτρων κ.ο.κ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀξιολόγησις τοῦ ἀεροδρομίου. Τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Λονδίνου εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι Αʹ κατηγορίας, ἀλλὰ ἐν σχέσει μὲ ἕνα ἀεροδρόμιον Γʹ κατηγορίας εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἰς μειονεκτικὴν θέσιν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Λαυρεντίδης). Διότι δὲν σημαίνει ὅτι ἐπειδὴ εἶναι Αʹ κατηγορίας εἶναι δυνατὴ ἡ προσέγγισις καθ’ οἱανδήποτε ὥραν τοῦ ἔτους οἱουδήποτε ἀεροπλάνου. Τοὐναντίον, ἀεροδρόμιον Βʹ κατηγορίας, εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι προσιτὸν ἀπὸ οἱονδήποτε ἀεροπλάνον εἰς οἱανδήποτε ὥραν τοῦ ἔτους, διότι, ὡς γνωρίζετε, τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου δὲν εἶναι μῆκος αὐθαίρετον, ἀλλ’ ἐξαρτᾶται ἀπὸ πλείστους ὅσους παράγοντας, ἀπὸ τὸ ὕψος ὑπὲρ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς θαλάσσης, ἀπὸ τὴν κρατοῦσαν θερμοκρασίαν κ.ο.κ. Δι’ αὐτό, τὴν περασμένην φοράν, ὅταν ὡμίλησα, σᾶς εἶπον ὅτι τὸ Ἑλληνικόν, ἂν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ἀνώτατα βάρη τῶν μελλόντων νὰ τεθοῦν εἰς κυκλοφορίαν κατὰ τὸ 1959–60 βαρυτέρων ἀεροπλάνων, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ μέση ἀνωτάτη θερμοκρασία ἡ ἐπικρατοῦσα κατὰ τοὺς πλέον θερμοὺς μῆνας, Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον, εἰς τὸ Ἑλληνικόν, ἔχει ἀνάγκην διαδρόμου κατ’ ἀνώτατον ὅριον 2910 μέτρων, ὁ δὲ διάδρομος, ὅπως σᾶς εἶπον, τότε, δὲν θὰ ἐπεκταθῇ μέχρι τοῦ 1962, ἁπλούστατα διότι δὲν ὑπάρχουν προγραμματισμένα δρομολόγια διὰ πτῆσιν μὲ πλῆρες φορτίον καὶ συνεπῶς ὁ ἀνώτατος διάδρομος θὰ εἶναι μεταξὺ 2. 400–2600 μέτρων. Συνεπῶς τὸ Ἑλληνικόν, μὲ διάδρομον 2650 μέτρων, θὰ χαρακτηρισθῇ ἀεροδρόμιον Βʹ κατηγορίας, θὰ εἶναι, ὅμως, ἀεροδρόμιον προσιτὸν εἰς ὅλα τὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα θὰ κάμνουν δρομολόγια ἐντὸς τῆς χώρας. Παρὰ ταῦτα καὶ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ τοῦ λόγου τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὅταν ἐπεκταθῇ ὁ διάδρομος μέχρι τὰ 3.000 μέτρα, θὰ εἶναι ἀναμφιβόλως ἀεροδρόμιον Αʹ κατηγορίας. Θὰ εἶναι, ἐπίσης, ἀεροδρόμιον Αʹ κατηγορίας ὡς πρὸς τὴν προσέγγισιν ἐκ τριῶν σημείων καὶ ἂν ὁ ὑπάρχων τροχονόμος διαπλατυνθῇ κατὰ 15 μέτρα. Συνεπῶς ἐφ’ ὅσον γίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, τὸ Ἑλληνικὸν δὲν θὰ εἶναι μόνον ἕνα ἰδεῶδες ἀεροδρόμιον εἰς μίαν ἐκτεταμένην περιοχὴν εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ τὴν Εὐρώπην, ἀλλὰ θὰ εἶναι καὶ ἀεροδρόμιον Αʹ κατηγορίας, παρ’ ὅλον ὅτι, ἐπαναλαμβάνω, ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς οὐδὲν σημαίνει αὐτὸς καθ’ ἑαυτόν. Ἡ δευτέρα κατηγορία ἦτο τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, ὁ ὁποῖος μὲ κατηγόρησεν ὅτι ἡ ἐντολή, ἡ δοθεῖσα ὑπὸ τῶν ἀεροπορικῶν ἑταιριῶν εἰς τὰ ἀεροπλάνα νὰ κάμπτουν ἅμα ὡς δύνανται, πρὸς τὴν θάλασσαν, εἶναι ἐντολὴ ἡ ὁποία δὲν ἐδόθη ἀπὸ ἡμᾶς, ἀλλὰ ἐδόθη ἀπὸ τὰς ἑταιρίας, δι’ ἀσφάλειαν. Ἐὰν ὁ κ. Τσουκαλᾶς ἤθελε νὰ ἐμβαθύνῃ δὲν θὰ διετύπωνε ποτὲ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, διότι, ἁπλούστατα ἡ κάμψις σημαίνει ἐγκατάλειψιν τῆς ἀσφαλείας. Τὸ νὰ ἐξακολουθῇ ἓν ἀεροπλάνον τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ἐπὶ μακρὸν χρόνον σημαίνει ὅτι ἐπὶ μακρότερον χρόνον εἶναι ἀσφαλέστερον ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ θὰ κάμψῃ ἀριστερὰ ἢ δεξιὰ πρὸ τοῦ ἑτέρου ἀεροπλάνου. Ἡ ἐντολή, λοιπόν, δὲν ἐδόθη ἀπὸ καμμίαν ἀεροπορικὴν ἑταιρίαν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἀεροπλάνου, ἀφοῦ εἰς τὴν προέκτασιν τοῦ κυρίου διαδρόμου, δὲν ὑπάρχουν ὑψώματα τὰ ὁποῖα ὑποχρεώνουν εἰς τὴν κάμψιν αὐτήν, ἀλλὰ ἐδόθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ὥστε νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ὑπέρπτησις τῆς κατωκημένης περιοχῆς καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐνόχλησις τῶν ἐκεῖ κατοικούντων. Τὸ τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐγέννησε πλείστας ὅσας ἀμφιβολίας, ἀκόμη καὶ εἰς ὡρισμένους εἰδικούς, οἵτινες τοὐλάχιστον, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός των, ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθοῦν τὸ θέμα εὐκόλως, εἶναι τὸ θέμα τῆς λεγομένης «ξυρισμένης ἐπιφανείας». Ἤκουσα νὰ ὁμιλοῦν περὶ ξυρισμένης ἐπιφανείας, ἐκτεινομένης ἑκατέρωθεν ἀπὸ 9–12 χιλιόμετρα. Οὐδὲν τούτου ψευδέστερον ἢ μᾶλλον οὐδὲν τούτου ἀπατηλότερον. Εἰς τὴν προέκτασιν τοῦ διαδρόμου θὰ ἰσχύσουν ἐπὶ τῶν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων οἱ κανονισμοί, οἵτινες ἰσχύουν καὶ σήμερον ἐπὶ τῶν ἑλικοφόρων ἀεροπλάνων. Τοῦτο, βεβαίως, δὲν ἔχει υἱοθετηθῆ ἀπὸ τοὺς διεθνεῖς κανονισμούς, ἀλλὰ εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δίδουν αἱ κατασκευάστριαι ἑταιρίαι. Ὅταν μία ἑταιρία, ἥτις κατασκευάζει τὸ D.C.4 ἢ τὸ B. 707 σᾶς λέγῃ ὅτι ἔχει ἀνάγκην διαδρόμου 2000–3000 μέτρων καὶ πέραν τοῦ διαδρόμου αὐτοῦ τὴν ἰσχύουσαν καὶ σήμερον ἀσφάλειαν, τὴν ἀσφάλειαν τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλουν οἱ κανονισμοί, τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ ἑταιρία αὐτὴ θὰ ἦτο παράφρων ἐὰν σᾶς ἐζήτει ὀλιγωτέραν ἀσφάλειαν ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται, διότι θὰ ἦτο ἀδύνατον ἀφοῦ τὰ Κράτη τοῦ κόσμου, σύμφωνα μὲ τὰς ὁδηγίας της, θὰ κατασκευάζουν τὰ ἀεροδρόμια, θὰ ἦτο ἀδύνατον ἡ ἑταιρία αὐτὴ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν ἀεροπλάνων της. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι μικρὸν πρᾶγμα. Τοῦτο σημαίνει, κατὰ τὴν τελευταίαν ἔκθεσιν τῆς TWA, διὰ τὴν ἑταιρίαν αὐτήν, ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἢ μᾶλλον μίαν ἑκατοντάδα ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Συνεπῶς, οὐδὲν συμφέρον ἔχουν νὰ δώσουν αἱ ἑταιρίαι ψευδῆ στοιχεῖα, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔχουν συμφέρον νὰ δώσουν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν τὴν κατασκευὴν ἀεροδρομίων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ πτῆσις τῶν μελλόντων νὰ κατασκευασθοῦν ὑπὸ τῶν ἑταιριῶν αὐτῶν ἀεροσκαφῶν. Ἡ ἀσφάλεια αὐτὴ — τὸ εἶπον τρὶς κατὰ τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ διὰ τετάρτην φορὰν — εἶναι ἀσφάλεια ἀπὸ 2–2½ τοῖς ἑκατόν. Δηλαδὴ ἀπὸ τὸ τέρμα τοῦ διαδρόμου μέχρις ἀποστάσεως 100 μέτρων ἀπαγορεύεται ἡ ἀνοικοδόμησις οἱουδήποτε ἀκινήτου, ἀπὸ 100–200 μέτρων, ἐπιτρέπεται ἡ ὕπαρξις ἐμποδίου μὴ ὑπερβαίνοντος εἰς ὕψος τὰ 2–2½ μέτρα, ἀπὸ τὰ 200–300 τὰ 4 μέτρα ὕψος καὶ οὕτω καθεξῆς, ἡ ἀσφάλεια δὲ ἐκτείνεται εἰς μίαν ἀπόστασιν 3000 μέτρων. Ἐάν, συνεπῶς, ἐρωτηθῶμεν ποῖον εἶναι τὸ ἀπαιτούμενον ὕψος εἰς τὰ 2700 μέτρα, θὰ πολλαπλασιάσητε τὸ 28 Χ 2 καὶ θὰ εὕρητε ὅτι τὸ ὕψος αὐτὸ ὑπερβαίνει τὰ 50 μέτρα — 50 μέτρα ὕψος δὲν ἔχει οὔτε ἡ μεγαλυτέρα πολυκατοικία ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν.

§68Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶναι καὶ ζήτημα ὑψομέτρου τῆς περιοχῆς ἀπὸ τῆς θαλάσσης.

§69Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τί θὰ πῇ ὑψόμετρον; Σᾶς λέγω ὅτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἐφαρμόζεται διὰ τὰ ἀεροπλάνα τὰ ἤδη ἐν χρήσει, τὸ 2 καὶ 2½ τοῖς ἑκατόν. Τοῦτο θὰ ἐφαρμόζεται καὶ διὰ τὰ D.C.A. καὶ διὰ τὰ Β. 707. Ἐὰν μοῦ εἴπητε ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀπὸ τὰ ἤδη ἐν ἐνεργείᾳ, θὰ συμφωνήσω μαζί σας ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ ἀπὸ τὰ D.C.A. καὶ τὰ Β. 707. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, εἶναι ἐν γνώσει πάντων ὅτι χρησιμοποιεῖται ὑπὸ ὅλων αὐτῶν τῶν ἀεροπλάνων, τὰ ὁποῖα ἔχουν τοὺς ἰδίους κανονισμοὺς ἀσφαλείας μὲ τὰ D.C.A. καὶ τὰ Β. 707, τοῦτο σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη καμμιᾶς ξυρισμένης ἐπιφανείας.

§70Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἀκριβὲς ἐὰν ἡ ἔκτασις ἦτο ἐπίπεδος εἰς ὅλον τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου. Πρὸς τὴν νοτίαν κατεύθυνσιν τοῦ διαδρόμου, τῆς Γλυφάδας, εἶναι πιθανόν, νὰ συμβῇ αὐτό. Εἰς τὴν Βούλαν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν οἰκοδομαί. Ἀλλὰ εἰς τὴν βορείαν κατεύθυνσιν, ὅπου ὑπάρχει φυσικὴ ὕψωσις τοῦ διαδρόμου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν οὔτε τοῦ ἑνὸς μέτρου, διότι ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ περιθώριον τῶν 2 μέτρων τὸ ἐξαντλεῖ τὸ ἴδιον τὸ ἔδαφος.

§71Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Μαῦρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν μοῦ εἴπητε ὅτι σήμερον τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔχῃ ξυρισμένην ἐπιφάνειαν, διότι αὐτὸ ἀπαιτεῖ ἡ διαφορὰ τοῦ ὑψομέτρου ἢ τὰ ἐκεῖ εὑρισκόμενα ὑψόμετρα, θὰ συμφωνήσω μαζί σας ὅτι θὰ χρειασθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον ξυρισμένη ἐπιφάνεια. Ἀλλὰ ἐπειδὴ τοῦτο δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ εἴπητε καὶ ἐπειδὴ ἀπὸ τὰς τρεῖς κατευθύνσεις, ἀπὸ τὸν κύριον διάδρομον πρὸς τὸν ἄλλον καὶ ἀπὸ τὸν δευτερεύοντα πρὸς τὴν θάλασσαν, ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀσφάλεια — σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν 2 καὶ 2½ τοῖς ἑκατὸν — συνεπῶς ἡ ξυρισμένη ἐπιφάνεια δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν.

§72Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν χάρτην τὸν προσηρτημένον εἰς τὸ ἔγγραφον τῆς ὑπηρεσίας σας τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Οἰκισμοῦ. Καὶ εἰς τὸν χάρτην αὐτὸν ὑπάρχει σχεδιασμένη ἡ προέκτασις τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ εἶναι ξυρισμένη ἡ ἐπιφάνεια καὶ ἐκεῖ εἶδον ὅτι προβλέπεται ἡ κατεδάφισις οἰκοδομῶν ὑφισταμένων ἤδη εἰς τὴν Ἡλιούπολιν. Ὁ χάρτης εἶναι ΙΑ 460.

§73Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὅ,τι συμβαίνει διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν DC 6, τὸ ἴδιο θὰ συμβῇ καὶ μὲ τὰ DCA. Δὲν θὰ χρειασθῇ ξυρισμένη ἐπιφάνεια, ἀλλὰ ἡ ἰδία τὴν ὁποίαν ἀπαιτοῦν καὶ τὰ DCG ἢ τὰ DC 7.

§74Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀσφάλεια ποὺ θὰ ἀπαιτῆται; Ὁ κ. Μαῦρος ἀνέφερεν ἕνα ἔγγραφον τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ γνωρίζω. Ἔχετε δίκαιον εἰς αὐτὸ ποὺ λέγετε ὅτι δὲν θὰ μεταβληθῇ ἐνδεχομένως ἡ κατάστασις. Ἐρωτῶμεν ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, τὰς σημερινάς, εἶναι βέβαιον ἢ δὲν εἶναι βέβαιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον τὸ ἔγγραφόν σας ἀναφέρει ὅτι θὰ χρειασθῇ ξυρισμένη ἐπιφάνεια καλύπτουσα τὴν Ἡλιούπολιν;

§75Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι, δὲν θὰ χρειασθῇ. Εἶναι ὡρισμένα ἀκίνητα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐντὸς τῆς ζώνης ἀσφαλείας καὶ τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουν τὸ ὕψος 5 καὶ 6 μέτρων.

§76Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι γνωστὸν δὲν τὸ γνωρίζουν οἱ ἰδιοκτῆται των, διότι φαίνεται ὅτι καὶ σεῖς δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας αὐτὸν τὸν χάρτην. Εἶναι προσηρτημένος ὁ χάρτης εἰς τὸ ἔγγραφόν σας τῆς 13ης Σεπτεμβρίου.

§77Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐνθυμοῦμαι ἀπ’ ἔξω ὅλα τὰ ἔγγραφα. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μοῦ τὸν δείξητε. Ἀλλὰ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι καὶ ἂν τοῦτο εἶναι ὀρθὸν καὶ ἂν πρέπει νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν, 20, 30 καὶ 100 οἰκίαι, εἶναι βέβαιον ὅτι αἱ 100 αὐταὶ οἰκίαι δὲν θὰ γίνουν οὔτε 101 καὶ θὰ παραμείνουν 100. Καὶ ἀπαντῶ εἰς τὰς ἐπικρίσεις τὰς ὁποίας διετυπώσατε ὅτι μὲ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ διαδρόμου καὶ τὴν χρησιμοποίησίν του ὑπὸ τῶν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων θὰ ἀπαιτηθῇ πολὺ μεγαλυτέρα ἀσφάλεια ἀπὸ τὴν ἤδη ὑφισταμένην. Καὶ λέγω ὅτι ἡ ἀσφάλεια ἡ ἀναγραφομένη εἰς τοὺς κανονισμοὺς διὰ τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα, εἶναι πολὺ ὑπερτέρα τῆς ἀπαιτουμένης ἀσφαλείας διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον: Ἐνῷ ἡ ταχύτης τοῦ ἀεροπλάνου τοῦ ἑλικοφόρου ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀεριωθούμενον εἶναι ταχύτης 1 πρὸς 1,65 ἢ 1 πρὸς 1,80 κατ’ ἀνώτατον ὅριον εἰς ὁριζοντίαν πτῆσιν, ἡ ταχύτης ἀνόδου τῶν ἑλικοφόρων πρὸς τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα εἶναι 1 πρὸς 2,2 κατὰ κατώτατον ὅριον καὶ 1 πρὸς 5 κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Τοῦτο τί σημαίνει; Ὅτι εἰς μικροτέραν ἀπόστασιν τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα θὰ εὑρίσκωνται εἰς μεγαλύτερον ὕψος καὶ ἑπομένως εἶναι πολυτελὴς ἡ ἀπαιτουμένη ἰδία ἀσφάλεια καὶ διὰ τοὺς δύο τύπους ἀεροσκαφῶν, ἀφοῦ τὸ μεγαλύτερον ὕψος σημαίνει ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἀπαιτουμένη ἀσφάλεια νὰ εἶναι μικροτέρα.

§78Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἐσφαλμένον αὐτό, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι οἱ λόγοι ἀσφαλείας οἱ ὑπαγορεύοντες ὁμαλὴν ἄνοδον τῶν ἀεροσκαφῶν τῶν πυραυλοκινήτων, δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἄνοδον τῶν πολεμικῶν ἀεροπλάνων.

§79Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὁμιλῶ περὶ πολιτικῶν ἀεροπλάνων.

§80Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ἰσχύει διὰ τὰ πολεμικὰ ἀεροπλάνα Σᾶς ἀνέγνωσα, ἂν ἐνθυμῆσθε, κύριε Ὑπουργέ, παράγραφον τῆς ἐκθέσεως τοῦ Πτεράρχου κ. Ποταμιάνου, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν παραμονὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ ὁ ὁποῖος, ὅμως, δέχεται ὅτι ἡ γωνία ὑψώσεως τῶν πυραυλοκινήτων ἀεροπλάνων εἶναι ὁμοία μὲ τὰ ἑλικοφόρα.

§81Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Δὲν ἠξεύρω τὶ λέγει ὁ κ. Ποταμιάνος, οὔτε τὸν θεωρῶ εἰδικώτερον ἀπὸ τοὺς ἰσχύοντας κανονισμοὺς ἐπὶ τοιούτων θεμάτων. Ὁ διεθνὴς κανονισμὸς τὸν ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου λέγει: ταχύτης 1 πρὸς 1,65. Ἡ ἀναλογία τῶν ἀριθμῶν εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν σᾶς ἐδιάβασα πρὸ ὀλίγου καὶ πρόκειται περὶ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους δίδουν αἱ κατασκευάστριαι ἑταιρίαι. Συνεπῶς δὲν πρόκειται περὶ στρατιωτικῶν ἀεροπλάνων. Πιθανὸν διὰ τὰ στρατιωτικὰ ἀεροπλάνα ἡ πιθανότης ἀνόδου νὰ εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα, ἀλλὰ πρόκειται περὶ πολιτικῶν ἀεροπλάνων, καὶ ἡ σχέσις εἶναι αὐτή.

§82Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει καὶ εἰς τὰ διαγράμματα τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκδώσει ἡ κατασκευάστρια ἑταιρία τοῦ Β. 707. Ὅσον τὸ μῆκος τοῦ ἀπαιτουμένου διαδρόμου ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπογειοῦνται τὰ ἀεροπλάνα, ὅσον καὶ ἡ γωνία ἀνόδου....

§83Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐλέχθη ὅτι ἡ ἔκθεσις Λεροῦ εἶναι ἔκθεσις ἄνευ σημασίας, διότι κατηρτίσθη ἀπὸ ἕνα προκατειλημμένον κύριον ὁ ὁποῖος παρέμεινεν εἰς τὴν Ἑλλάδα μόνον 16 ἡμέρας ἐκ τῶν ὁποίων διέθεσε τὰς ἡμίσεις ἢ ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεος εἰς τουρισμὸν καὶ συνεπῶς δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Κύριοι, ὁ κ. Λεροῦ ἔμεινεν ἐδῶ 16 ἡμέρας καὶ ἐπεσκέφθη ὅλας τὰς περιοχὰς περὶ τῶν ὁποίων ἀναγράφει εἰς τὴν ἔκθεσίν του: Δεύτερον, δὲν πρόκειται περὶ ἐκθέσεως Λεροῦ. Εἰσηγητὴς ἦτο ὁ κ. Λεροῦ, ἡ ἔκθεσις εἶναι τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, προσυπογράφεται ἀπὸ ὅλα τὰ μέλη τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας καὶ συνεπῶς ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἐκθέσεως Λεροῦ, ἐννοοῦμεν ἔκθεσιν τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήθη ὡς πραγματογνώμων εἰσηγητὴς ὁ κ. Λεροῦ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἐκατηγορήθην ὅτι τόσον πολὺ ἐμπιστεύομαι τὸ μέλλον τοῦ ἀερολιμένος τοῦ Ἑλληνικοῦ εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. Λεροῦ ἢ οἱουδήποτε ξένου, θὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην ἑνὸς σημαίνοντος Ἕλληνος ἀεροπόρου, τὸν ὁποῖον δὲν ἀνέφερον εἰς τὴν προηγουμένην ἀγόρευσίν μου, διότι ἐνόμισα ὅτι μεγαλυτέραν βαρύτητα θὰ εἶχε μία ἔκθεσις τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν προσώπου ὅσην μεγάλην ἐκτίμησιν καὶ ἂν τρέφω πρὸς αὐτὸ τὸ πρόσωπον. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1957 ἀνέθεσα εἰς τὸν κ. Χόνδρον, τότε Διευθυντὴν Κινήσεως Ἀέρος, τὸν υἱὸν τοῦ καθηγητοῦ, νὰ ἐξετάσῃ τὴν δυνατότητα μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ εἰς ἕνα σημεῖον τῆς Ἀττικῆς. Ὁ κ. Χόνδρος, τότε, ἦτο Διευθυντὴς Κινήσεως Ἀέρος τῆς Τ.Α.Ε. Ὁ κ. Χόνδρος, τὸν ὁποῖον πλὴν ἐμοῦ θὰ ἐκτιμᾷ τοὐλάχιστον καὶ ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διὰ τὰς ἱκανότητάς του, μοῦ ἔκαμε μίαν προφορικὴν εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ τὸν παρεκάλεσα, τότε, νὰ μοῦ κάμῃ τὴν ἰδίαν γραπτὴν εἰσήγησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ὑπέβαλε τὴν 3ην Ἀπριλίου. Ἡ εἰσήγησις αὐτὴ λέγει — δὲν σᾶς τὴν διαβάζω ὅλην — λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐπεσκέφθην τὰς περιοχὰς περὶ τὰ Σπάτα, τὰ Μέγαρα, τὴν Λούτσαν καὶ τὸν Ὠρωπόν. Ἐξετέλεσα πτήσεις ὑπεράνω αὐτῶν, διὰ νὰ σχηματίσω καλυτέραν γνώμην ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἡ μορφὴ τοῦ ἐδάφους, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔδει νὰ κατασκευασθοῦν οἱ διάδρομοι καὶ χῶροι σταθμεύσεως τῶν ἀερολιμένων αὐτῶν, εἶναι τόσον ἀνώμαλος καὶ πλήρης φυσικῶν ἐμποδίων, ὥστε καὶ ἐὰν πρὸς στιγμήν, παραβλεφθῇ τὸ ἀκατάλληλον τῶν χώρων αὐτῶν ἀπὸ ἀπόψεως προσεγγίσεως δι’ ὀργάνων, αὐτὴ αὕτη ἡ κατασκευὴ τῶν διαδρόμων κ.λ.π. ἐπιφανειῶν τοῦ ἀερολιμένος, θὰ συναντήσῃ τεραστίας, ἂν ὄχι ἀνυπερβλήτους τεχνικὰς δυσχερείας μὲ τὰς ἀναλόγους ὑπερόγκους οἰκονομικὰς ἐπιβαρύνσεις. Αἱ περιοχαὶ Λούτσας καὶ Ὠρωποῦ, μολονότι ἔχουν τὸ πλεονέκτημα νὰ ἔχουν μίαν πλευρὰν ἐλευθέραν πρὸς τὸ μέρος τῆς θαλάσσης, ἐν τούτοις λόγῳ τῆς μορφῆς τοῦ ἐδάφους πρὸς τὴν ἑτέραν πλευράν, παρουσιάζουν σοβαρώτατα μειονεκτήματα εἰς τὴν ἱκανότητα προσεγγίσεως τῶν ἀεροσκαφῶν διὰ τῶν ὀργάνων, ὥστε νὰ μὴ κρίνωνται κατάλληλοι, ὡς μὴ πληροῦσαι τὰς ἀνάγκας ἀσφαλείας. Θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει ὑμῶν ὅτι εἶναι δυνατὸν χῶρος τις νὰ εἶναι ἀπολύτως κατάλληλος διὰ τὴν κατασκευὴν πολεμικοῦ ἀεροδρομίου, χωρὶς οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ εἶναι κατάλληλος διὰ πολιτικὸν ἀεροδρόμιον, διότι ἐνῷ αἱ ἀπαιτήσεις ἀσφαλείας εἶναι ὁ πρωταρχικὸς παράγων εἰς πᾶσαν ἐκδήλωσιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, τοὐναντίον ἡ συνεχὴς ἀντιμετώπισις κινδύνου εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν ὕπαρξιν τῆς πολεμικῆς ἀεροπορίας. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς πάντα τὰ ἀνωτέρω ὁ σημερινὸς κεντρικὸς ἀερολιμὴν Ἀθηνῶν, παρ’ ὅλον ὅτι γειτνιάζει πρὸς τὸν Ὑμηττὸν ἀπὸ τὴν μίαν πλευράν, ἐξακολουθεῖ πάντοτε νὰ πληροῖ καλύτερον παντὸς ἄλλου τὰς ἀπαιτουμένας τεχνικὰς προδιαγραφάς, τὰς ἀνάγκας ἀσφαλείας πτήσεων καὶ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας γενικώτερον. Ἐπὶ πλέον, ὁ ἀερολιμὴν οὗτος εἶναι, ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων ἐξετασθέντων, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἔχῃ μελλοντικὴν ἐξέλιξιν καὶ παρουσιάζει καὶ τὰ ὀλιγώτερα τεχνικὰ προβλήματα εἰς τὴν τελευταίαν ταύτην περίπτωσιν».

§84Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Ὁ κ. Χόνδρος τὸ ἔστειλεν αὐτό. Ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ, κύριε Ὑπουργέ, διατὶ ἐζητήσατε ἀπὸ ἕνα ἰδιώτην νὰ σᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην του καὶ δὲν ἐζητήσατε τὴν γνώμην τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας, τὸ ὁποῖον ὑπευθύνως θὰ σᾶς τὴν ἔδιδε καὶ θὰ ἐδεσμεύετο μὲ αὐτὸ ποὺ θὰ ἔλεγε, διότι ὁ κ. Χόνδρος εἶναι καλὸς ἀεροπόρος, ἀλλὰ εἶναι ἰδιώτης.

§85Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἠρώτησα καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας καὶ αὐτὸ μοῦ εἶπε τὰ ἴδια. Ἐπὶ πλέον σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας διὰ τὰ Μέγαρα λέγει ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲν ἐκεῖ νὰ κατασκευασθῇ ἀεροδρόμιον διὰ καταδιωκτικὰ ἀεροπλάνα, ἀλλὰ εἶναι ἀπολύτως μὴ ἀσφαλὲς ἐὰν κατασκευασθῇ τοιοῦτον ἀεροδρόμιον εἰς Μέγαρα διὰ βομβαρδιστικὰ ἀεροπλάνα. Καὶ ὅταν ἀποκλείεται ἡ χρησιμοποίησίς του ὑπὸ πολεμικοῦ βομβαρδιστικοῦ ἀεροπλάνου, πολλῷ μᾶλλον θὰ πρέπει νὰ ἀποκλείεται ἡ χρησιμοποίησίς του ὑπὸ πολιτικοῦ ἀεροπλάνου οἱουδήποτε τύπου. Θὰ σᾶς διαβάσω, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Δούκα. Εἰς τὸν κ. Δούκαν, ἐπειδὴ ἀπουσίαζε τὸ μεγαλύτερον διάστημα τῆς ἐνταῦθα παραμονῆς τοῦ κ. Λεροῦ, ἀνέθεσα νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα τῆς Λούτσας, ἡ ὁποία κρίνεται ὡς ἡ πλέον καταλληλοτέρα, ἐν σχέσει μὲ τὰς ἄλλας ἐξετασθείσας περιοχάς, πλὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ. Λέγει, λοιπόν, ὁ κ. Δούκας, τὰ ἑξῆς διὰ τὴν Λούτσαν: «Καίτοι, λόγῳ τῆς ἀπουσίας μου εἰς Ἀμερικὴν δὲν παρηκολούθησα προσωπικῶς ἐξ ἀρχῆς τὸ ὅλον ζήτημα τοῦ ἀερολιμένος, ἐκ τῶν εἰς χεῖρας μου στοιχείων ἐσχημάτισα τὴν γνώμην ὅτι ἀτυχῶς τοιαύτη δυνατότης δὲν ὑφίσταται. Ἐπέταξα κατ’ ἐπανάληψιν ἐπὶ πολλὰς ὥρας ἄνωθεν τῆς περιοχῆς Λούτσας, ἡ ὁποία ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντα στοιχεῖα ἐμφανίζεται ὡς ἡ ὀλιγώτερον ἀκατάλληλος. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἔστω καὶ ἕνας πιλότος, ὁ ὁποῖος θὰ ταχθῇ μὲ τὴν ἄποψιν τῆς κατασκευῆς κεντρικοῦ ἀερολιμένος εἰς τὴν περιοχὴν ταύτην». Ἔναντι αὐτῶν τῶν γνωμῶν τῶν ἰδιωτῶν ὅπως τοὺς ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Παλλάσκας, καὶ ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἀντιτάσσονται δύο γνωμοδοτήσεις. Αἱ γνωμοδοτήσεις αὐταὶ θὰ σᾶς λυπήσουν, κύριε Μητσοτάκη καὶ κύριε Τζαννετάκη, ἔχουν ἔκτασιν μιᾶς φιλικῆς ἐπιστολῆς. Εἶναι γνωμοδοτήσεις δοθεῖσαι ἀπὸ δύο ἀρχιτέκτονας εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, οἱ ὁποῖοι, βεβαίως, καταλήγουν ἐκθειάζοντες ὁ ἕνας τὰς ἀρετὰς τοῦ ἄλλου καὶ τἀνάπαλιν, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ βασισθῶ ἐπὶ τῶν ἐπιστολῶν τῶν ἀρχιτεκτόνων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εἶναι ἄριστοι εἰς τὸ ἐπάγγελμά των, ἀλλὰ δὲν ἔχουν καμμίαν ὑπεύθυνον θέσιν καὶ καμμίαν εὐθύνην διὰ νὰ δίδουν συμβουλὰς ἐπὶ τοιούτων θεμάτων.

§86Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι κατασκευασταὶ ἀεροδρομίων.

§87Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶναι ἀρχιτέκτονες. Αὐτὸ σημαίνει, κύριε Μητσοτάκη, ὅτι ὅταν τοὺς δοθῇ ἕνας χῶρος, ἐπὶ δοθέντος χώρου κάμνουν τὴν μελέτην, ἀπὸ ἀπόψεως πολεοδομικῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἁρμόδιοι οὔτε διὰ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας προσεγγίσεων, οὔτε διὰ τὸ θέμα τῶν μετεωρολογικῶν ἀναταράξεων, οὔτε διὰ τὰ ἄλλα θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἁρμόδιοι καὶ οἱ Ἕλληνες ἱπτάμενοι, καὶ ὁ κ. Χόνδρος καὶ ὁ κ. Ἀθανασόπουλος καὶ ὁ κ. Δούκας καὶ ἡ Διεθνὴς Ὀργάνωσις Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, ἔστω καὶ ἂν ἡ εἰσήγησις αὐτὴ ἔγινεν ἀπὸ τὸν τόσον κατακριθέντα κ. Λεροῦ.

§88Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τότε, διατὶ φοβεῖσθε τὴν ἀνοικτὴν συζήτησιν;

§89Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μὲ τὸ Κόμμα σας, ὅπως ἔθεσε τὰ πράγματα, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, συμφωνῶ ἀπολύτως.

§90Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τότε συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς.

§91Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὄχι, σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ.

§92Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ 1945 ἔγινε μία περιφερειακὴ συγκέντρωσις εἰς τοὺς Παρισίους τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, καὶ τῶν Κρατῶν τῆς Μεσογείου. Εἶχε ζητήσει, τότε, ἀπὸ τὸν Μπασὶ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἀεροδρομίου ἢ μᾶλλον τοῦ πέριξ τῶν Ἀθηνῶν ἐδάφους διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἀερολιμένος εἰς Ἀθήνας Τότε ἐστάλη μία Ἐπιτροπὴ ὀκταμελής, τὴν ὁποίαν ἀπετέλουν οἱ ἑξῆς: Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σημειώσητε τὰ ὀνόματα καὶ τὰς ἰδιότητας τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς: 1) Σώμερς, Ἀρχηγὸς Ἀμερικανικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀμερικανικῆς Διοικήσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας παρὰ τῇ Διοικήσει τῆς Ἐπιτροπῆς Συμμαχικοῦ Ἐλέγχου τοῦ Βερολίνου. 2) Ἀντισμήναρχος Χάρρις, ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Πολιτικῆς Ἀεροπορίας. 3) Ἀντισμήναρχος Κίγκ, ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου, ἐκ μέρους τῆς Διευθύνσεως Ἔργων τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας. 4) Ἰὰν τοῦ τμήματος ἀεροδρομίων καὶ ἐπιγείων βοηθημάτων. 5) Ἀντισμήναρχος Χότ, ἀρχηγὸς τοῦ τμήματος Ἐπιγείων Βοηθημάτων. 6) Ἄντζελ, τῆς Ἀμερικανικῆς Διοικήσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας. 7) Νίκολσον, τῆς Ἀμερικανικῆς Διοικήσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας καὶ 8) Σὲρ Τζέημς Κόττον, μέλος τῆς Ἡνωμένης Ἐπιτροπῆς Συντάξεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐπεσκέφθη τὴν Ἀττικήν, ἐμελέτησε ὅλους τοὺς προσφερομένους διὰ τὴν ἐγκατάστασιν ἀεροδρομίου χώρους, καὶ ἀπεφάνθη ὅτι ὅλοι οἱ χῶροι τοὺς ὁποίους ἐξήτασε, τῆς Ἐλευσῖνος, τοῦ Τατοΐου, τῶν Σπάτων κ.λ.π., εἶναι ἀκατάλληλοι καὶ ὅτι ὁ μόνος κατάλληλος χῶρος εἶναι τὸ Ἑλληνικόν. Ἐφ’ ὅσον, τότε, μὲ τὰ ἑλικοφόρα ἀεροπλάνα, ἐκρίθη ὡς κατάλληλος χῶρος τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἐρωτῶ πῶς εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ εὑρεθῇ εἰς τοὺς πέριξ τῆς Ἀττικῆς χώρους περιοχὴ καταλληλοτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν σήμερον χρησιμοποιοῦν τὰ ἀεροπλάνα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικόν, διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ἀεροδρομίου ὑπὸ ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων; Ἐὰν μοῦ δοθῇ καιρὸς θὰ ἀναπτύξω περισσότερον τὸ ζήτημα αὐτό. Βλέπετε ὅτι ὑπάρχει Ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν ἁρμοδιωτέρων προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀπέκλεισαν ὅλους τοὺς ἄλλους χώρους καὶ συνεπῶς ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δοθῇ μία δίμηνος ἀναβολὴ δὲν εἶναι σωστόν, διότι καὶ ἡ δίμηνος ἀναβολὴ ἐὰν δοθῇ καὶ ὅποιος καὶ ἂν ἔλθῃ ἐδῶ, θὰ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, τὸ Ἑλληνικὸν θὰ γίνῃ ὁ κεντρικὸς ἀερολιμὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη δευτέρου ἀεροδρομίου τὸ δεύτερον ἀεροδρόμιον θὰ εἶναι διὰ τὴν χρῆσιν τῶν ἀεροπλάνων τοῦ ἐσωτερικοῦ. Διότι οὕτως ἢ ἄλλως τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προσφέρεται ὡς διεθνὴς ἀερολιμήν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ποῦ θέλομεν ἡμεῖς νὰ τὸ πᾶμε, τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ θέμα εἶναι ἂν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμοποιήσουν τὸν ἀερολιμένα θὰ ἔλθουν νὰ τὸν χρησιμοποιήσουν ἐκεῖ ὅπου θὰ τὸν ἐγκαταστήσωμεν ἡμεῖς.

§93Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, κατηγορήθην ἐπίσης ὅτι δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, ὅταν ὡμίλησα περὶ τῶν δαπανῶν ἀποψιλωμένων πρὸς βάσιν ὅτι ἡ ἀπόκρυψίς των εἶναι μία πρᾶξις ἠθελημένη. Δὲν ἀπεκρύβη οὐδεμία δαπάνη ἀποψιλωμένη πρὸς βάσιν, ἁπλούστατα ὁ κ. συνάδελφος ἀναγνώσας τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ δὲν ἀντελήφθη περὶ τίνος ἀκριβῶς ἐπρόκειτο. Εἰς τὸ παράρτημα τοῦ κανονισμοῦ ὑπ’ ἀριθ. 14, ὑπάρχει εἰς τὴν σελίδα 55 ἓν σχεδιάγραμμα. Τὸ σχεδιάγραμμα αὐτὸ εἰς τὸ τέλος ἔχει τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου καὶ ἐπάνω ἔχει τὰς ἀποψιλωμένας ἐπιφανείας, αἱ ὁποῖαι διαιροῦνται εἰς δύο: Εἰς τὸ Στὸπ–οὐέϊβ καὶ εἰς τὸ Κλίαρ–οὐέϊβ. Τὸ πρῶτον εἶναι ἐντὸς τοῦ διαδρόμου. Εἶναι τμῆμα τοῦ διαδρόμου μὲ μίαν διαφοράν, ὅτι δύνανται τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα λ. χ. ἔχουν διάδρομον 3.000 μέτρων, ἐνῷ ἀπαιτεῖται ἀπὸ τὰς συνθήκας τὰς ἐπικρατούσας, τὰς καιρικάς, διάδρομος μόνον 2.600 μέτρων, νὰ κάμνουν τὸ στὸπ–οὐέϊβ, καὶ τὸ κλίαρ–οὐέϊβ ἐντὸς τοῦ διαδρόμου. Δηλαδὴ 2.400 ἀνώτατον ὕψος, 300 ἀνώτατον μῆκος διαδρόμου, ἀπαιτούμενον καὶ 600 εἶναι τὸ στὸπ– οὐέϊβ καὶ τὸ κλίαρ–οὐέϊβ. Δι’ αὐτὰ τὰ δύο σημεῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀπαιτηθῇ δαπάνη, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὸν ὑπόλοιπον διάδρομον. Διότι ἡ ἐνίσχυσις τοῦ διαδρόμου μὴ δεχομένη ἀεροπλάνα δὲν ἔχει ἀνάγκην οὔτε πλάτους οὔτε τῆς ἀσφάλτου. Εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει, ὡς πρὸς τὸ κλίαρ–οὐέϊβ, συνέβη ὡς πρὸς τὸ στὸπ–οὐέϊβ καὶ ἐντὸς τῶν 3.000 μέτρων. Σᾶς εἶπον ὅτι τὸ ἀνώτατον εἶναι 2.600, ἀλλὰ καὶ ἄνω τῶν 2.600 τὸ στὸπ–οὐέϊβ ὑπάγεται ἐντὸς τοῦ διαδρόμου. Τὸ κλίαρ– οὐέϊβ εἶναι ἡ περιοχὴ ἀσφαλείας τῶν 300 μέτρων περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα καὶ ἡ ὁποία ἄρχεται ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ διαδρόμου τῶν 3.000 μέτρων. Συνεπῶς οὐδὲν σᾶς ἀπέκρυψα, ἀλλ’ ὡμίλησα σαφῶς καὶ δὲν ἀπεκρύβη οὐδεμία δαπάνη δι’ ἀποψιλωμένην ἐπιφάνειαν. Ἐγεννήθη καὶ ἓν θέμα δαπάνης διὰ τὰ φῶτα προσεγγίσεως καὶ μάλιστα μὲ δυνατότητας τοποθετήσεως φώτων προσεγγίσεως εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἐγένετο λόγος περὶ φώτων προσεγγίσεως, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν τοποθέτησίν των ἕνα μῆκος 900 μέτρων. Κύριοι συνάδελφοι, πρῶτον αὐτὸ τὸ σύστημα δὲν εἶναι τὸ μοναδικόν. Εἶναι ἓν σύστημα Κάλβερ, διὰ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται ἐπιφάνεια 200 μέτρων. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ πλεῖστα ὅσα ἄλλα συστήματα φώτων προσγειώσεως τὰ ὁποῖα ἔχουν υἱοθετηθῆ ἀπολύτως ἀπὸ τὸν Διεθνῆ Κανονισμὸν καὶ σᾶς ἀναφέρω τὸ σύστημα Οὐέστινχάουζ, τὸ ὁποῖον ἔχει ἓν σύστημα φώτων προσεγγίσεως ἐπὶ μέτρων 420. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ἀπαιτούμενον μῆκος εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν φώτων αὐτῶν. Διότι, θὰ ἀρχίζουν ἀπὸ τοῦ τέρματος τοῦ διαδρόμου, μὲ μῆκος 420 μέτρα καὶ ὑπάρχει αὐτὸ τὸ μῆκος διὰ τὸ Οὐέστινχάουζ. Διότι, ἀπὸ τὸ τέλος τῆς περιοχῆς ἀσφαλείας τῶν 300 μ. μέχρι τῆς περιοχῆς ἔνθα ἀρχίζει πάλιν νὰ γίνεται ἐπιτρεπτὴ ἡ οἰκοδόμησις ὑπάρχει ἀπόστασις 1200 μέτρων. Τὸ μῆκος αὐτὸ περιλαμβάνει καὶ τὴν περιοχὴν τοῦ ἀλσυλλίου. Εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθοῦν τὰ φῶτα εἰς τὸ ἀλσύλλιον. Οὔτε τὰ δένδρα καταστρέφει, οὔτε τίποτε ἄλλο ἐμποδίζει. Ἐλέχθη ἐπίσης περὶ λάθους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, διότι, πρὸ 5 ἢ 6 ἐτῶν ὡμίλουν περὶ διαδρόμου 3.200 μέτρων. Ἡ ὑπηρεσία πάντοτε — καὶ τὸ σχέδιον εἶναι ἐγκεκριμένον ἀπὸ τὸ 1950 — ὁμιλεῖ περὶ διαδρόμου 3.000 μέτρων, ἔχει δὲ γίνει ἡ ἀπαλλοτρίωσις εἰς τὰς 15.2.1950, ἐπὶ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ 2.200 μέτρα καὶ ὁμιλεῖ ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐκείνη περὶ ἐπεκτάσεως ἀναλόγως τῶν δαπανῶν. Ἡ ἐπέκτασις προβλέπεται μέχρι τὰ 3.000 μέτρα ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Πέρυσι ἤλπιζον ὅτι τοιαύτη ἐπέκτασις δὲν θὰ ἦτο ἀναγκαία. Πάντως ἡ πρόβλεψις ὑπῆρχε καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ τεχνικὰ δεδομένα ἠλλοιώθησαν, ἐθεωρήθη ἀναγκαία ἡ ἐπέκτασις. Ἡ ἐπέκτασις δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μέχρι τὰ 3.000 μέτρα, εἶναι, ὅμως, καθῆκον μας, νὰ τὴν κάμωμεν. Ἐὰν δὲν ἐχρειάζετο ἐπέκτασις πάλιν θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν τὰς ἀπαλλοτριώσεις μέχρι τὰ 3.000 μέτρα, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Μητσοτάκη, κατέφυγα εἰς τὸν Οἰκ. Ἔφορον Φαλήρου καὶ ἠρώτησα περὶ τῶν ἀξιῶν τῶν ἀκινήτων εἰς τὴν Γλυφάδα. Ὁ κ. Ἔφορος μοῦ εἶπεν ὅτι ὡς εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης εἰς τὴν περιοχὴν τὴν μέχρι τοῦ ἀλσυλλίου δὲν ὑπάρχει ἀνατίμησις τῶν οἰκοπέδων. Ἀπὸ 3ετίας δέ, λόγῳ τῆς ἀπειλουμένης ἑκάστοτε ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου, εἶναι στάσιμα. Συνεπῶς καὶ οἱ ἴδιοι οἱ κάτοικοι τὸ γνωρίζουν. Τὸ μόνον ποὺ δὲν γνωρίζουν εἶναι ποίων τὰ κτήματα θὰ ἀπαλλοτριωθοῦν. Δι’ αὐτὸ δὲν κάμνουν πράξεις μεταβιβάσεως. Ἐὰν καθορισθῇ ἡ ζώνη ἀπαλλοτριώσεως εἰς τὰ 105 σπίτια περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα, εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ πράξεις θὰ γίνουν καὶ τιμὴν λογικὴν θὰ ἀποκτήσουν. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καθὼς ἀνέφερεν ὁ Οἰκονομικὸς αὐτὸς Ἔφορος, ἡ περιοχὴ ἀπὸ τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου πρὸς Βουλιαγμένην εἶναι περιοχὴ ἔνθα δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ὑποτίμησις. Τοὐναντίον ὑπάρχει ὑπερτίμησις μεταξὺ 1954–55, ἐν σχέσει πρὸς τὰς τιμὰς τοῦ 1953, λόγῳ τῆς ἱδρύσεως τοῦ «Ἀστέρος». Τοῦτο σημαίνει ὅτι ὁ θόρυβος εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, μὲ τὴν ὑπάρχουσαν σήμερον κατάστασιν, ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ἐνοχλητικός, διότι, ἐὰν ἦτο ἐνοχλητικός, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερτιμηθοῦν τὰ οἰκόπεδα τῆς Πλὰζ «Ἀστέρος».

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι τόσον ἐνοχλητικὸς ὁ θόρυβος, δὲν μᾶς εἶπε κανεὶς πόσα σπίτια εἶναι ξενοίκιαστα ἐκεῖ.

§95Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι κωμικὸν νὰ λέγετε ὅτι δὲν ὑπάρχει θόρυβος. Πηγαίνετε καὶ θὰ ἴδητε.

§96Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὡμίλησαν ἐπίσης, περὶ τῆς μεγάλης δαπάνης τοῦ ἀεροσταθμοῦ, καὶ τὰς δαπάνας αἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν ἀνεφοδιασμὸν τῶν ἀεροπλάνων. Ὁ ἀεροσταθμὸς εἶναι δαπάνη, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῶμεν ὁπωσδήποτε, εἴτε ὁ ἀερολιμὴν παραμείνῃ εἰς τὸ Ἑλληνικόν, εἴτε μεταφερθῇ εἰς τὸν Ὠρωπόν, εἴτε εἰς τὴν Λούτσαν, εἴτε εἰς τὴν Τανάγραν. Εἶναι δὲ ἡ δαπάνη μικροτέρα προκειμένου περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι δίπλα εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν θὰ ἀπαιτηθοῦν τόσαι ἀνέσεις, ὅσαι ἐὰν ἦτο εἰς τὴν Τανάγραν. Συνεπῶς ἂς μὴ ὁμιλοῦμεν περὶ δαπάνης ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο σημείων. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ παραλλήλου διαδρόμου. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ παράλληλος διάδρομος διὰ τὰ ἀεριωθούμενα, καθὼς λέγει ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία κατηρτίσθη ἀπὸ τὸ Ε.Κ.Α.Ο., Ἐπιτροπὴ διὰ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἀεριωθουμένων, ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ υἱοθέτησε κανονισμοὺς τοὺς ἤδη ἐν χρήσει. Καὶ οἱ ἴδιοι ἐν χρήσει κανονισμοί, ὅπως εἶπον, καὶ ὅταν διέκοψα τὸν Πρόεδρον κ. Κανελλόπουλον, εἶναι τρεῖς. Εἶναι πρῶτον, ὁ κανονισμὸς ὡς πρὸς τοὺς διαδρόμους, διὰ πτῆσιν δι’ ὀργάνων ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν διαδρόμων. Ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν δύο παραλλήλων διαδρόμων εἶναι τεραστία καὶ οὐδαμοῦ εἰς τὸν κόσμον ὑπάρχει περίπτωσις νὰ κατασκευασθοῦν τοιοῦτοι διάδρομοι. Ἡ δευτέρα περίπτωσις εἶναι δύο παραλλήλων διαδρόμων, τοῦ ἑνὸς διὰ τὴν χρῆσιν δι’ ὀργάνων καὶ τοῦ ἄλλου διὰ τὴν χρῆσιν ἄνευ ὀργάνων. Ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν δύο διαδρόμων εἶναι 900 μέτρα. Τοιοῦτος διάδρομος εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ὁ τρίτος κανονισμὸς ἀφορᾷ εἰς διαδρόμους παραλλήλους, ἔνθα ἡ προσγείωσις θὰ γίνεται ταὐτοχρόνως ἄνευ ὀργάνου. Ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν διαδρόμων αὐτῶν, ἀπὸ κέντρου εἰς κέντρον εἶναι 700 πόδια, δηλαδὴ 210 μέτρα. Τοιοῦτος διάδρομος ἐπίσης εἶναι δυνατὸν νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἡ τοποθέτησις ὅμως, τοιούτου διαδρόμου, εἴτε εἰς τὰ Μέγαρα, εἴτε εἰς τὰ Σπάτα, εἴτε εἰς τὸν Ὠρωπόν, εἴτε εἰς τὴν Λούτσαν, ἀποκλείεται.

§97Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τί γίνεται ἡ λεωφόρος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει;

§98Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ λεωφόρος θὰ πρέπει νὰ τοποθετηθῇ εἰς μῆκος τριῶν χιλιομέτρων. Ἀλλὰ ὁμιλεῖτε περὶ μὴ τοποθετήσεως παραλλήλου διαδρόμου εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καὶ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν εἶναι δυνατὴ ἡ τοποθέτησις τοιούτου διαδρόμου, μὲ οἱανδήποτε δαπάνην, ἀποκλείεται ὅμως, ἡ τοποθέτησις οἱουδήποτε διαδρόμου, εἰς οἱανδήποτε ἐκ τῶν ἄλλων τοποθεσιῶν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ὡμίλησε περὶ ἀσφαλείας, περὶ δημιουργίας στεγαστικοῦ ζητήματος καὶ περὶ τῆς τουριστικῆς σημασίας τῆς περιοχῆς. Ὡς πρὸς τὴν ἀσφάλειαν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κατέληξε μὲ τὴν πρότασιν τῆς δημιουργίας καὶ δευτέρου διαδρόμου, περὶ παραμονῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ ὡς ἀερολιμένος βοηθητικοῦ, ὡς πρωτεύοντος δὲ, εἶπεν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, θέμα ἀσφαλείας δὲν ὑφίσταται. Τὸ ἀεροδρόμιον θὰ ὑπάρχῃ καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον καὶ συνεπῶς αἱ Ἀθῆναι θὰ διατρέχουν τὸν κίνδυνον τοῦ βομβαρδισμοῦ. Ζήτημα στεγάσεως δὲν ὑπάρχει καὶ δημιουργίας στεγαστικοῦ προβλήματος, διότι πρόκειται περὶ 105 οἰκιῶν, ἐκ τῶν ὁποίων πλεῖσται ὅσαι εἶναι καὶ ἀκατοίκητοι, διότι, ἐπειδὴ εὑρίσκονται εἰς τὴν ὕποπτον περιοχήν, βομβαρδισθεῖσαι κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου, δὲν ἐπεσκευάσθησαν. Ἡ δαπάνη εἶναι ἀδύνατον νὰ πιστεύετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ τῆς δαπάνης ἐπεκτάσεως, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην τῶν ὑπηρεσιῶν, θὰ ἀπαιτήσῃ 125 ἑκατομμύρια, ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ ἔστω καὶ ἂν διπλασιασθῇ, νὰ συγκριθῇ μὲ οἱανδήποτε δαπάνην κατασκευῆς νέου ἀεροδρομίου. Ὡς πρὸς τὴν τουριστικὴν σημασίαν, πρῶτον ἔχομεν τὸ ἔγγραφον τοῦ Ἐφόρου, τὸ ὁποῖον ἐὰν θέλετε δὲν τὸ ἐπικαλοῦμαι, ἔχομεν τὰ δεδομένα τῆς λειτουργίας τῆς πλὰζ «Ἀστέρος» ἐπὶ μίαν 3ετίαν. Εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ οἰκήματα εἰς τὸν «Ἀστέρα» μισθώνονται κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς θερινῆς περιόδου πρὸ ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν. Ἦτο ἀδύνατον κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ θέρους 1957 νὰ εὕρῃ τὶς δωμάτιον διὰ παραμονὴν εἰς τὸν «Ἀστέρα», ἐὰν δὲν τὸ εἶχε κρατήσει πρὸ 40 ἡμερῶν τὸ ἐλάχιστον. Καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ἀπὸ τὰς 15 Ἰουλίου μέχρι τὰς 15 Σεπτεμβρίου, ἐπὶ 4 μῆνας ὁ «Ἀστὴρ» ἐλειτούργησε μὲ πληρότητα 100%. Συνεπῶς, ὅταν ὁμιλῆτε περὶ βλάβης τοῦ Τουρισμοῦ, θὰ πρέπει νὰ ἀναλογισθῆτε τὸν «Ἀστέρα». Εἶναι βέβαιον ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τοῦ θέρους ἔχομεν τὴν μεγαλυτέραν κίνησιν ἀεροπλάνων, τὸν μεγαλύτερον θόρυβον καὶ ὅμως κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ὑπάρχει πληρότης 100% εἰς τὸ «Ἀστέρα». Καὶ ἐρχόμεθα, κύριοι, εἰς τὴν πρότασιν παραμονῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ ὡς ἀερολιμένος καὶ δημιουργίας δευτέρου ἀερολιμένος. Αὐτὸ λέγει καὶ ἡ ἀνακοίνωσις τῆς Κυβερνήσεως. Συμφωνοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Εἴμεθα, ὅμως, ἀντίθετοι εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθητε διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς σας. Ὡμιλήσατε περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ. Δὲν ὡμιλήσατε περὶ δημιουργίας ἑτέρου ἀεροδρομίου, πρωτεύοντος ἢ βοηθητικοῦ. Πρὸς τὴν πρώτην πρότασιν εἴμεθα ἀπολύτως ἀντίθετοι, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθεσα, πρὸς τὴν δευτέραν, ὅμως, πρότασιν συμφωνοῦμεν ἀπολύτως. Καὶ ἰδοὺ διατί: Ὅπως σᾶς εἶπον καὶ προηγουμένως, ἀνεξαρτήτως τοῦ ζητήματος φιλανθρωπίας, πρέπει ὁ διάδρομος νὰ ἐπεκταθῇ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸν ἀσφαλέστερον διάδρομον, διὰ νὰ πυκνώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας. Θὰ χρησιμοποιήσωμεν κάποτε ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτήσουν διάδρομον μεγαλύτερον τῶν τριῶν χιλιάδων μέτρων. Ἐὰν αὐτὸ γίνῃ, θὰ γίνῃ μετὰ τὸ 1962. Διότι, μέχρι τοῦ 1962 ἔχομεν προγραμματίσει τὰ δρομολόγια καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀναλάβω εὐθύνην ὅτι μετὰ τὸ 1962, νὰ εἴπω 100% ὅτι δὲν θὰ κάμω διάδρομον τριῶν χιλιάδων μέτρων. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Κανελλόπουλον καὶ ἂν θὰ κάμω προφητείαν θὰ ὁμιλήσω περὶ προφητείας μειώσεως καὶ οὐχὶ ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου. Διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Ἡ ἐπέκτασις τοῦ διαδρόμου εἶναι πρόβλημα ἀφορῶν ὄχι μόνον τὴν πολιτικήν, ἀλλὰ καὶ τὴν πολεμικὴν ἀεροπορίαν. Ἡ πολεμικὴ ἀεροπορία εἶναι ἠναγκασμένη μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου νὰ διανέμῃ τὰς μονάδας μάχης εἰς περισσότερα ἀεροδρόμια. Δηλαδή, ἐνῷ πρὸ 10ετίας τρεῖς μοῖραι ἠδύναντο νὰ κάμουν χρῆσιν τοῦ αὐτοῦ διαδρόμου, λόγῳ τῆς νέας τακτικῆς τοῦ ἐναερίου πολέμου, αἱ 3 αὐταὶ μοῖραι ἔγιναν 2, αἱ 2 ἔγιναν 1 καὶ ἤδη συζητεῖται περὶ διανομῆς τῆς αὐτῆς μοίρας εἰς δύο ἀεροδρόμια. Ὅταν, συνεπῶς ἔχετε αὐτὸ τὸ πρόβλημα ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν τὸ πρόβλημα τῆς συνεχοῦς ἐπεκτάσεως τῶν διαδρόμων, εἶναι ἀδύνατον εἰς τὸ τέλος νὰ εὕρητε διάδρομον διὰ 2 μοίρας, διότι αἱ δύο μοῖραι θὰ ἀπαιτήσουν 10 διαδρόμους μήκους 5.000 μέτρων. Εἶναι ἠναγκασμένοι, συνεπῶς, οἱ κατασκευασταὶ ἀεροπλάνων πολεμικῆς ἀεροπορίας νὰ λύσουν τὸ πρόβλημα τῆς μειώσεως τοῦ διαδρόμου.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ, διότι ἐθεμελιώσατε τὴν προφητείαν μου.

§100Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ προφητεία δὲν εἶναι ἰδική μου, εἶναι τῶν ἁρμοδίων τῆς Διεθνοῦς Ἀεροπορίας. Εἰς τὸ τεῦχος, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Σαμαρᾶς εἰς τὴν σελίδα 180 γίνεται λόγος διὰ μακρῶν περὶ τοῦ μήκους τῶν διαδρόμων καὶ λέγει: «Ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὸ μέλλον οἱ διάδρομοι θὰ μειοῦνται καὶ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην διαδρόμων 3.000 μέτρων, ἀλλὰ 2.600 καὶ 2.700». Καὶ ἐξηγεῖ τὴν ἄποψίν του βάσει ἄλλων δεδομένων, διαφορετικῶν ἀπὸ ἐκεῖνα τοῦ κ. Κανελλοπούλου, διὰ τὴν πολεμικὴν ἀεροπορίαν. Συνεπῶς, εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι μέχρι τοῦ 1962 οὐδεὶς φόβος ὑπάρχει ἐπεκτάσεως. Μετὰ τὸ 1962, ἐὰν δύναται κανεὶς νὰ κάμῃ πρόβλεψιν, πρέπει νὰ κάμῃ ὑπὲρ τῆς μειώσεως καὶ οὐχὶ ὑπὲρ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου. Σᾶς εἶπον ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης, φιλανθρωπίας, ἡ ἀπαλλοτρίωσις πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπίσης διὰ λόγους δημιουργίας ἀεροδρομίου πρώτης κατηγορίας. Πρέπει ὁ διάδρομος νὰ φθάσῃ 2.700–3.000 μέτρα. Καὶ εἶναι καλύτερον νὰ φθάσῃ τὰ 3.000 μέτρα, διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ ἰδιοκτῆται τῆς ταλαιπωρίας τὴν ὁποίαν ὑφίστανται ἐπὶ 3 ἔτη, ὅπως λέγεται, ἢ ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1950 ὅταν ἐδημοσιεύθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐπὶ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως Θεοτόκη, λέγω ἐγώ. Δευτέρα προϋπόθεσις, διὰ τὴν μεταφορὰν ὡρισμένων ἀεροπλάνων, εἰς τὴν Τανάγραν, εἶναι ἡ προϋπόθεσις τοῦ θορύβου. Καθὼς σᾶς εἶπον, δὲν ὑπάρχει δεδομένον ἀσφαλὲς διὰ τὸν θόρυβον τὸν ὁποῖον θὰ προκαλέσουν τὰ ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Τὸ μόνον βέβαιον εἶναι ὅτι γίνονται πλεῖστα ὅσα πειράματα καὶ ὅτι ὅλοι οἱ κατασκευασταὶ ἀεροπλάνων φροντίζουν νὰ μειώσουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὸν θόρυβον. Θὰ ἐπικαλεσθῶ πάλιν τὸν κ. Δούκαν, ὁ ὁποῖος ὡς πρὸς τὸν θόρυβον, λέγει τὰ ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Αὐτὰ δὲν τὰ λέγει μόνον ὁ κ. Δούκας. Εἰς τὴν σελίδα 243 τοῦ ἰδίου τεύχους Μαρτίου–Ἀπριλίου, 1957, λέγονται τὰ ἴδια πράγματα. Καὶ λέγεται μάλιστα ὑπὸ ἑνὸς Ἀμερικανοῦ κατασκευαστοῦ ἀεροπλάνων, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τῶν ἑταιριῶν νὰ παραδώσουν τὸ 1959–60 ἀεριωθούμενα ἀεροπλάνα μὲ ὀλιγώτερον θόρυβον τῶν ἤδη ἐν χρήσει ἀεροπλάνων. Διὰ τοῦτο θὰ σημαίνῃ καὶ τὴν δυνατότητα μεγάλων πωλήσεων. Φοβεῖται δὲ ὅτι ἐὰν τυχὸν ὁ θόρυβος εἶναι μεγαλύτερος, αἱ κατασκευάστριαι ἑταιρίαι, θὰ ὑποστῶσιν σημαντικὴν οἰκονομικὴν ζημίαν. Συνεπῶς, κύριοι, μεγαλύτερος διάδρομος εἰς τὸ Ἑλληνικὸν χρειάζεται. Τὸ ἀεροδρόμιον εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ. Σεῖς λέγετε ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ ὡς ἀεροδρόμιον βοηθητικὸν καὶ νὰ ἐξευρεθῇ ἄλλο ἀεροδρόμιον κύριον. Ἐγὼ λέγω ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ ὡς κύριον ἀεροδρόμιον καὶ ὅτι ὑπάρχει τὸ βοηθητικὸν ἀεροδρόμιον τῆς Τανάγρας. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ ὡς κύριον ἀεροδρόμιον, διότι εἶναι ἐγγύτερον τῶν Ἀθηνῶν, διότι εἶμαι πεπεισμένος ἐκ τῶν γνωματεύσεων τῶν διαφόρων τεχνικῶν τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη περιοχὴ πλὴν τῆς Τανάγρας εἰς τὴν περιοχὴν Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος. Νομίζω ὅτι ἡ Τανάγρα εἶναι τόσον ἀπομεμακρυσμένη, ὥστε θὰ εἶναι πρὸς μεγάλην ζημίαν τοῦ Τουρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐγκαταστήσωμεν τὸ κεντρικὸν ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Τανάγραν καὶ τὸ βοηθητικὸν ἀεροδρόμιον εἰς τὰς Ἀθήνας. Πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ, κύριον ἀεροδρόμιον, θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Τανάγραν τὰ ἀεροπλάνα τὰ μεγάλα, τὰ ὁποῖα εἴτε χρειάζονται μεγαλύτερον διάδρομον, καὶ νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη περίπτωσις, εἴτε τὰ ἀεροπλάνα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν θόρυβον ἀφόρητον διὰ τὴν περιοχὴν εἰς σημεῖον ὥστε νὰ μὴ καταστραφῇ ἡ περιοχὴ ἀπὸ τουριστικῆς ἀπόψεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις ἡ ἰδική μου. Καὶ σᾶς εἶπον διὰ ποίους λόγους θὰ τὴν ἐκτελέσωμεν, ἢ μᾶλλον σᾶς τοὺς εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος. Δὲν ἐννοῶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης προσγειώσεως διὰ τὸ 1959 ἀεροσκαφῶν τὰ ὁποῖα θὰ χρήζουν διαδρόμου μεγαλυτέρου τῶν 2.250 μέτρων. Ἐφ’ ὅσον τὰ ἀεροπλάνα θὰ προκαλοῦν θόρυβον ἀφόρητον διὰ τὴν περιοχὴν δὲν ἐννοῶ νὰ διακινδυνεύσω τὸ γεγονὸς αὐτό, οὔτε ἐπὶ δίμηνον, οὔτε ἐπὶ τρίμηνον, διότι καθὼς σᾶς εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, φοβοῦμαι τὸν ἐθισμὸν εἰς ἄλλα ἀεροδρόμια, ἐὰν τὴν θερινὴν περίοδον τοῦ 1959 δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι καὶ εἶναι ἑτοίμη ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Τουρκία, δὲν ἠξεύρω ἐκεῖνα τὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα θὰ καταφύγουν εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ Τουρκίαν μὴ δυνάμενα νὰ χρησιμοποιήσουν τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν τὰ ἀεροπλάνα αὐτά, θὰ ἐπανέλθουν ποτὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅσα καὶ ἂν κάμωμεν ἔξοδα. Συνεπῶς, νομίζω ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν πρέπει νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι. Πρέπει νὰ προετοιμασθῇ καὶ τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Τανάγρας, διὰ τὴν ἀπίθανον περίπτωσιν περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα, ἐὰν μία ἑταιρία κάμῃ χρῆσιν ἀεροπλάνου τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἀφόρητον θόρυβον δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ τῆς ἀπαγορεύσωμεν τὴν χρῆσιν ὄχι μόνον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς Τανάγρας, ἐνδεχομένως, διότι ἡ Τανάγρα δὲν σημαίνει ὅτι δὲν θὰ ἐνοχλῇ ὅλας τὰς ἄλλας κατοικουμένας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐνδεχομένως θὰ ἵπτανται τὰ ἀεροπλάνα καὶ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς μόνοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὴν τὴν ἀπαγόρευσιν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη διαφορὰ μεταξὺ τύπου ἀεροπλάνων, ὅλα τὰ Κράτη τοῦ κόσμου θὰ καταφύγουν εἰς αὐτὸ τὸ μέσον, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι αἱ ἑταιρίαι αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμοποιοῦν αὐτὸν τὸν τύπον θὰ τὸν ἐγκαταλείψουν πρὶν ἢ τὸν θέσουν εἰς χρῆσιν. Συνεπῶς δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει πλέον καμμία διαφορά. Ἐάν, ὅταν ἔλθητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νομίσητε ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ διατρέξητε τὸν κίνδυνον νὰ κάμητε τὸ Ἑλληνικὸν ἀεροδρόμιον μόνον διὰ τὰς ἐσωτερικὰς συγκοινωνίας καὶ δι’ ὡρισμένας βοηθητικὰς συγκοινωνίας μὲ τὸ ἐξωτερικόν, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὸ πράξητε. Ἐγώ, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἀρνοῦμαι νὰ κάμω αὐτὸ τὸ πήδημα τοῦ θανάτου. Θὰ τὸ κάμω μόνον ὅταν ἐξαναγκασθῶ ἐκ τῶν περιστάσεων, ὅταν ἡ χρησιμοποίησις τοῦ Ἑλληνικοῦ ὑπὸ ἀεροπλάνων λίαν θορυβωδῶν ἢ ἐχόντων ἀνάγκην διαδρόμου μεγαλυτέρου τῶν 3.000 μέτρων θὰ μὲ ἀναγκάσουν ἐὰν τότε εἶμαι ἁρμόδιος νὰ τὸ εἴπω κύριοι, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ χρησιμοποιήσητε τὴν Τανάγραν. Εἶμαι βέβαιος, κύριοι, ὅτι μὲ τὴν πολιτικὴν αὐτήν, διότι πάλιν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἱστορίαν, εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ ἀεριωθούμενα τοῦ 1959 δὲν θὰ ἐξοστρακίσουν ὅλα τὰ ἐν χρήσει ἀεροπλάνα, θὰ ὑπάρχῃ συνύπαρξις ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Εἶναι βέβαιον, λοιπόν, ὅτι ὅταν τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ γίνῃ ἀεροδρόμιον Αʹ κατηγορίας, ἀφοῦ τὸ θέλετε μὲ διάδρομον τῶν 3.000 μέτρων ἀπαιτούμενον διὰ τὰ ἀεροδρόμια Αʹ κατηγορίας θὰ γίνῃ τοῦ διαδρόμου αὐτοῦ εὐρυτάτη χρῆσις παρ’ ὅλων τῶν ἑλικοφόρων ἀεροπλάνων καὶ δὲν θὰ γίνῃ τῶν ἀεριωθουμένων μόνον ἐὰν δὲν τὸ θελήσωμεν. Πρόκειται περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Ἑλλάδος. Τότε, τὸ 1954, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὡμίλησα περὶ ἑνὸς ἀριθμοῦ 70 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἐθεωρήθην ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὡς παράφρων. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, θὰ ἐνθυμῆτε ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅταν ὡμίλουν περὶ τῶν 70 ἑκατομμυρίων δηλ. εἰσοδήματος ἀπὸ τὸν Τουρισμὸν μὲ ἐκύτταζε σὰν νὰ εἶχον ἀνάγκην τοῦ ψυχιάτρου κ. Κατσαρᾶ. Ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ ἥμισυ αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ πλέον, ἐφθάσαμεν τὰ 40 ἑκατομμύρια, ἐλπίζω, τὸ 1957. Τὰ 70 ἑκατομμύρια θὰ εἶναι τοῦ ἀμέσως προσεχοῦς μέλλοντος καὶ τὰ 70 ἑκατομμύρια δολλάρια ἢ μᾶλλον τὸ μεγαλύτερον μέρος θὰ τὸ ἀποκομίσῃ ἡ Ἑλλὰς μόνον ἐὰν ἔχῃ διεθνῆ ἀερολιμένα. Ἐὰν δὲν ἔχετε διεθνῆ ἀερολιμένα καὶ στείλητε τὶς ἑταιρίες μὲ κίνδυνον τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐπιβατῶν εἴτε εἰς τὸν Ὠρωπόν, εἴτε εἰς τὴν Λούτσαν, εἴτε εἰς τὰ Σπάτα, θὰ καταδικάσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν Τουρισμὸν καὶ αὐτὸ ἀρνοῦμαι νὰ τὸ πράξω. Περαίνων, κύριοι, θὰ ἤθελον νὰ ἐξηγήσω ὅτι ἡ διαμάχη μεταξὺ τῶν περιοχῶν, δὲν εἶναι διαμάχη, ἡ ὁποία μὲ ἀφορᾷ. Ὁ πόλεμος αὐτὸς τῶν δύο Ρόδων, δὲν εἶναι πόλεμος, ὁ ὁποῖος ἔχει καμμίαν σχέσιν μαζί μου. Ὁ πόλεμος ἤρχισε τὸ 1954. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὸν κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Τὰ ἀεροδρόμια, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν εἰς τὸ μέλλον μιᾶς χώρας, δὲν ἐξετάζονται ἀναλόγως τῆς συμπαθείας πρὸς ὡρισμένας περιοχὰς καὶ ἀναλόγως ἐὰν βλάπτωνται 500 ἢ χίλιοι ἄνθρωποι. Ἐδῶ, πρόκειται περὶ τοῦ μέλλοντος 8 ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων. Ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον ἦτο δυνατὸν νὰ πάῃ εἰς τὰ Σπάτα θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὰ Σπάτα. Ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ πάῃ εἰς τὸν Ὠρωπόν, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὸν Ὠρωπόν. Ἐὰν ἔπρεπε νὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὴν Λούτσαν ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ θὰ ἦτο ἴσως καὶ μία οἰκονομικὴ διευκόλυνσις τῆς χώρας. Τοιοῦτον τι εἶναι ἀδύνατον, ἀλλὰ θέμα τοποθετήσεως τοῦ ἀεροδρομίου κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἀναλόγως τῶν ἐπιδιώξεων, τῶν ἐλπίδων, ἢ τῶν ἀπαγοητεύσεων μιᾶς ὡρισμένης περιοχῆς οὐδέποτε ἐτέθη καὶ συνεπῶς δὲν ἀντιλαμβάνομαι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται τοιαύτη συζήτησις. Δὲν ὡμίλησα, κύριοι, περὶ γενναιότητος εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου. Δὲν εἶπον οὔτε ὅτι ἔχω θάρρος, οὔτε ὅτι ἔχω γενναιότητα καὶ δι’ αὐτὸ καθόλου δὲν μὲ πειράζει ἐὰν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπιδεικνύῃ μεγαλυτέραν γενναιότητα ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου. Εἶπον ἁπλούστατα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὡς πολιτευτὴς Ἀθηνῶν. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἐξετάσω ὡς Ἕλλην βουλευτὴς καὶ τοῦτο τὸ ἔπραξα. Οὔτε ἐπέδειξα μίαν γενναιότητα, ὡς εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ἐπιλύων ἐγὼ τὸ θέμα, ἐνῷ ἠδυνάμην νὰ εἴπω ἂς ἀναβληθῇ διὰ τὸν διάδοχόν μου, ὁ ὁποῖος ἴσως ἠδύνατο νὰ εἶναι βουλευτὴς Κατερίνης. Δὲν τὸ εἶπον διὰ τὸν κ. Παπαγεωργίου. Εἶπον τὴν Κατερίνην, ὡς περιοχήν, ἄσχετον μὲ τὸ ἀεροδρόμιον Ἑλληνικοῦ. Δὲν ἤμην καθόλου γενναῖος ἐπωμισθεὶς τὴν εὐθύνην. Ἐὰν ἠδυνάμην νὰ ἀναβάλω τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ἀναβάλω τὴν ἀπόφασιν. Τὸ θέρος ὅμως, τοῦ 1959 ἢ ἀργότερο, τοῦ 1960, πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀεροδρόμιον. Ἐὰν δὲν ληφθῇ ἀπόφασις σήμερον ἐπειγόντως δὲν θὰ ἔχωμεν ἀεροδρόμιον. Αὐτὸ μὲ ἔκαμε καὶ ἔλαβον τὴν ἀπόφασιν. Πρὶν ἢ τεθῇ ἐνώπιόν μου αὐτὸ τὸ θέμα ἐξήταζον τὴν δυνατότητα μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀλλαχοῦ, χωρὶς νὰ ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν ἀνάγκην ἐπεκτάσεως καὶ βάσει αὐτῆς τῆς σκέψεως ἀνέθεσα τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος εἰς τὸν κ. Χόνδρον, ὡς προεῖπον καὶ βάσει αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως μοὶ ἐγένετο ἡ προφορικὴ καὶ ἔγγραφος εἰσήγησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Χόνδρου περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα. Οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα. Ἡ λύσις τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι ἡ καλυτέρα. Ὑπάρχει μία διαφορὰ ὡς πρὸς τὸν τὸν τρόπον τοῦ χαρακτηρισμοῦ. Τὸ μέλλον θὰ τὸ δείξῃ. Πάντως ἐπέκτασις τῆς ἀπαλλοτριώσεως εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ δὲν δημιουργεῖ προηγούμενον ἔστω καὶ ἐάν, μετὰ δύο ἢ τρία χρόνια, υἱοθετήσῃ ὁ διάδοχός μου τὴν πρότασιν τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν πρότασιν συμφωνῶ ἀπολύτως, διαφωνῶ πλήρως μὲ τὴν ἐπερώτησιν, ὡς διετυπώθη ἀπὸ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα).

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζομεν τὴν λύπην μας, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔκρινεν, ὅτι δὲν διαθέτει χρόνον πρὸς τεχνικὴν ἐπανεξέτασιν τοῦ ζητήματος ἐντὸς συντομωτάτης προθεσμίας. Ἐλπίζομεν, ὅτι, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπρόκειτο μόνον περὶ χρόνου ἑνὸς ἢ δύο μηνῶν, θὰ ἀπεδέχετο τὴν πρότασίν μας, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδεν ἱκανοποίησιν εἰς ὅλους ὅσοι ἐπιθυμοῦν μίαν πλήρη καὶ εἰς βάθος ἐξέτασιν τοῦ ἐπιμάχου θέματος, Ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ τεχνικὴ ἐπανεξέτασις τοῦ θέματος, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, νὰ κρίνωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν μέχρι τοῦδε δεδομένων. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων ἡ ἰδική μας γνώμη εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξαμεν ἐπὶ τοῦ βήματος, ὅτι εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν περαιτέρω ἐπεκτάσεις, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιωχθῇ ἀπὸ τοῦδε ἡ δημιουργία τοῦ μεγάλου, πρώτης κατηγορίας, ἀεροδρομίου τῆς Πρωτευούσης, τοῦ διεθνοῦς ἀεροδρομίου, τὸ ὁποῖον, ὅπως ἐλέχθη, θὰ ἦτο τὸ κέντρον τῶν τριῶν Ἠπείρων. Καὶ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπεστήριξαν οἱ συνάδελφοι τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἀναγινώσκω τὴν σχετικὴν περικοπὴν τῆς ὁμιλίας τοῦ Ναυάρχου κ. Τούμπα, τοῦ πρώτου ὁμιλητοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν φαίνεται, δὲν ἔδωσεν ἐπαρκῆ προσοχὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν. Εἶπεν ὁ κ. Τούμπας: «Καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἐκδοθὲν ὑπ’ αὐτῆς ἀνακοινωθὲν ἀναγνωρίζει καὶ ὁμολογεῖ ὅτι μελλοντικῶς δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς ἡ ἔκτασις. Ἡ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις λέγει: Ἀνέθεσεν ἤδη εἰς τὸν Δ.Ο.Π.Α. καὶ εἰς τὰς ἑλληνικὰς ὑπηρεσίας νὰ προβοῦν εἰς λεπτομερῆ μελέτην τῶν δυνατοτήτων τοῦ νῦν στρατιωτικοῦ ἀεροδρομίου Τανάγρας, οὕτως ὥστε ἐὰν μετὰ τὸ 1962 ἤθελε παρουσιασθῇ περίπτωσις χρησιμοποιήσεως ἀεροπλάνων ἀπαιτούντων διάδρομον μήκους μεγαλυτέρου τῶν 3.000 μ. ἢ προκαλούντων ἐνόχλησιν ἐκ τοῦ θορύβου πολὺ μείζονα τῆς σημερινῆς εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ προκαλουμένης, τὰ ἀεροπλάνα ταῦτα νὰ διοχετευθοῦν εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Τανάγρας, τοῦ ἀερολιμένος Ἑλληνικοῦ παραμένοντος πρὸς χρῆσιν πάντων τῶν λοιπῶν ἀεροσκαφῶν. Ἡ τελευταία αὐτὴ παράγραφος δεικνύει ὅτι καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπάρχουν δισταγμοὶ ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυτον χρησιμότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ. Καὶ ἐρωτῶ, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι θὰ ἀναγκασθῇ τὸ 1962 νὰ διοχετεύσῃ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον Τανάγρας τὰς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας μὲ ἀεριωθούμενα, διατὶ νὰ ἔχωμεν τὴν πολυτέλειαν τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ παραλλήλως τὴν δημιουργίαν ἄλλου ἀεροδρομίου; Ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς ὁριστικὴν λύσιν τοῦ θέματος. Νὰ δημιουργήσῃ, δηλαδή, εἰς τὴν Τανάγραν, ἢ ὅπου ἀλλοῦ προκρίνει, νέον ἀεροδρόμιον διὰ τὰ ἀεριωθούμενα, διατηροῦσα καὶ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ διὰ τὰς μικρὰς τοπικὰς συγκοινωνίας, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ βελτιώσῃ καὶ διὰ τεχνικῶν ἐγκαταστάσεων, ὥστε νὰ ἐξυπηρετῇ προσωρινῶς μεγαλυτέρας τοιαύτας. Κατὰ τὸ 1961 νὰ εἶναι ἕτοιμον τὸ νέον ἀεροδρόμιον διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι προβλέπονται διὰ τότε, διότι ἄλλως θὰ ἀπολέσῃ χρόνον πολύτιμον καὶ ὅταν παραστῇ ἀνάγκη θὰ εἶναι πλέον ἀργὰ διότι αἱ συγκοινωνίαι θὰ ἀναγκασθοῦν ἐλλείψει, τότε, καταλλήλου ἀεροδρομίου, νὰ φύγουν ἀπὸ τὸν τόπον μας». Ἰδού, ὅτι ἀπὸ τοῦ πρώτου ὁμιλητοῦ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὑπεστήριξε τὴν αὐτὴν ἄποψιν καὶ εἰς αὐτὴν ἐμμένομεν. Ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἀπὸ τοῦδε θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιωχθῇ εἰς τὸν χῶρον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκρίνετο καταλληλότερος, ἡ δημιουργία τοῦ ἀεροδρομίου πρώτης κατηγορίας τῶν διεθνῶν ἐπικοινωνιῶν καὶ τὸ Ἑλληνικὸν νὰ μείνῃ ὡς ἀεροδρόμιον καὶ τῶν ἐσωτερικῶν συγκοινωνιῶν καὶ ἐνδεχομένων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κινοῦνται ἐντὸς τοῦ σημερινοῦ χώρου, χωρὶς νὰ καθιστοῦν ἀκατοίκητον αὐτὴν τὴν περιοχήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑπευθύνως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑποστηρίζει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ λυπούμεθα, διότι δὲν εἶναι σύμφωνος ἡ Κυβέρνησις. Διότι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, βεβαίως, εἶναι διάφορον: Νὰ ἐπεκταθῇ σήμερον τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ εἰς τὰ 1962 νὰ κριθῇ, ἐὰν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ὀργανωθῇ καὶ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν Τανάγραν. Πρόκειται περὶ δύο κατευθύνσεων ἐντελῶς διαφόρων, καὶ λυπούμεθα, διότι ἐπὶ τοῦ καιρίου αὐτοῦ θέματος δὲν ἐπῆλθε σύμπτωσις ἀπόψεων. (Χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαχρήστου, ἔχει τὸν λόγον.

§103Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ ὁμιλήσω, οὔτε εἶμαι ἀπὸ τοὺς ὑπογράψαντας τὴν δήλωσιν κ. κ. συναδέλφους, διὰ τὴν πρότασιν τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τοῦ ἀερολιμένος τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἐλέχθησαν ἐντὸς αὐτῆς τῆς αἰθούσης τόσα πολλά, θὰ ἤθελον, μὲ τὴν σημερινήν μου ὁμιλίαν νὰ ἐπισημάνω ὡρισμένα σημεῖα ἐπὶ τῶν λεχθέντων τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνουν ἀναπάντητα. Προτοῦ, ὅμως, εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ὁμιλίας μου, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ὁμιλήσω ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, διότι δὲν εἶμαι εἰδικὸς εἰς τὰ τῆς ἀεροπορίας, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ σχετικῶς μὲ τὰ μικροεπεισόδια τὰ λαβόντα χώραν εἰς τὸ προαύλιον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Ἀναγνωρίζω καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι εὔλογοι αἱ διαμαρτυρίαι τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς Γλυφάδας–Ἑλληνικοῦ, πλήν, ὅμως, δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν εἰς ἐμὲ νὰ παραγνωρίσω καὶ νὰ μὴ συμμερισθῶ τὸ δίκαιον καὶ τὸν πόνον τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς τοῦ λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς. Ἐπειδὴ ἐλέχθησαν τόσα πολλά, κατὰ κόρον, ὑπὸ τύπον διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτώντων κ. κ. συναδέλφων διὰ τὰ ἐπεισόδια αὐτά, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παράσχω εἰς τὸ Σῶμα τὰς ἑξῆς πληροφορίας: Τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς καθορισθείσης συνεδριάσεως τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως Ἑλληνικοῦ, οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς Ἀττικῆς εἶχον τὴν πληροφορίαν ὅτι οἱ περὶ τὴν περιοχὴν τῆς Γλυφάδας–Ἑλληνικοῦ κατοικοῦντες προητοιμάζοντο νὰ ἀνέλθουν εἰς Ἀθήνας καὶ ἐν διαδηλώσει προβοῦν εἰς διαμαρτυρίας. Πρὸς ἀντιπερισπασμὸν αὐτῶν καὶ οἱ τῆς περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς ἤρχισαν νὰ προβαίνουν εἰς προετοιμασίας, ὥστε νὰ ἀνέλθουν καὶ αὐτοὶ εἰς Ἀθήνας διὰ νὰ διεκδικήσουν καὶ αὐτοὶ τὰ δίκαιά των. Μόλις τὴν πρωΐαν τῆς Παρασκευῆς ἐπληροφορήθην τὰ διατρέχοντα, ἔσπευσα νὰ ἔλθω εἰς συνάντησιν αὐτῶν καὶ νὰ τοὺς δηλώσω, ὅτι τὰ ζητήματά των δὲν λύονται μὲ ὀχλοκρατικὰς διαδηλώσεις καὶ ὅτι ἔπρεπε πάσῃ θυσίᾳ νὰ σταματήσουν μὲ πᾶσαν κίνησιν. Πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἔπραξαν, πειθαρχοῦντες. Ἐνῷ δὲν συνέβη τὸ αὐτὸ μὲ τοὺς κατοίκους τῆς Γλυφάδας. Φαντασθῆτε, κύριοι βουλευταί, πόσον μοιραία θὰ ἀπέβαινεν αὐτὴ ἡ σύγκρουσις καὶ πόσον δυσάρεστα ἀποτελέσματα θὰ εἴχομεν.

§104Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι κατῆλθον καὶ αὐτοὶ νὰ διαμαρτυρηθοῦν.

§105Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Ἐλάχιστοι, μὴ εἰδοποιηθέντες ἐγκαίρως, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἀπεχώρησαν ἀμέσως. Ὅπως βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν ἀλληλοσυγκρουόμενα, ἂς μὴ αὐταπατώμεθα συμφέροντα, δύο κόσμων καὶ ἐπειδὴ ἐν προκειμένῳ ὅλοι σχεδὸν οἱ προλαλήσαντες μᾶς εἶπον, ὅτι ὁμιλοῦν ὡς βουλευταὶ τῆς Ἑλλάδος, δηλῶ καὶ ἐγώ, ὅτι ὁμιλῶ ὡς βουλευτὴς τῆς Ἑλλάδος. Ἐπειδὴ ὑπάρχει, ὅμως, μία κἄποια πολιτικὴ σκοπιμότης, εἰς τὴν ὅλην συζήτησιν, ἔχω ὅλον τὸ πολιτικὸν θάρρος νὰ εἴπω ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι ὁμιλῶ καὶ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς ποὺ ἐκπροσωπῶ, τῆς Ἀττικῆς, καὶ τῶν ὁποίων ἡ δοθεῖσα λύσις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τυγχάνει νὰ συμπίπτῃ μὲ τὰς ἀπόψεις καὶ τὰ συμφέροντα τὰ ἰδικά των. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα, θὰ ἀνατρέξω δι’ ὀλίγων εἰς τὸ παρελθὸν καὶ θὰ εἴπω ὀλίγα τινά, χρονικῶς, διὰ τὴν προϊστορίαν τοῦ ἀερολιμένος τοῦ Ἑλληνικοῦ. Τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀπασχολεῖ ἐπὶ μίαν δεκαπενταετίαν καὶ πλέον τόσον τὸν πολιτικὸν καὶ στρατιωτικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, ὅσον καὶ τοὺς ξένους τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, τοὺς ἔχοντας ἄμεσα συμφέροντα μὲ αὐτό. Τὸ πρῶτον τὸ 1940 ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀγγλικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας, μαζὶ μὲ Ἕλληνας συναδέλφους των, προέβησαν εἰς μελέτας καὶ παρατηρήσεις, διαπιστώσαντες, ὁμοφώνως, ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον αὐτὸ διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπλήρου ὅλας τὰς ἀπαραιτήτους προϋποθέσεις ἑνὸς συγχρόνου ἀεροδρομίου. Ἔκτοτε, μεσολαβεῖ ἡ κατοχὴ καὶ σταματᾷ κᾶθε προσπάθεια καὶ ἐνδιαφέρον, δεδομένου ὅτι τοῦτο κατελήφθη παρὰ τῶν στρατῶν κατοχῆς, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς σημαντικὰς βελτιώσεις. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ ἐν ἔτει 1946, ὡς μᾶς διεβεβαίωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Ὑπουργός, ἐπελήφθη τοῦ θέματος μία Ἐπιτροπὴ ἀπὸ ξένους ἐμπειρογνώμονας, καὶ ἀπεφάνθη καὶ αὕτη ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἐν συνεχεία ἐπελήφθη τοῦ θέματος καὶ ἡ Διεθνὴς Ὀργάνωσις Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε, τότε, προσχωρήσει καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν Ὀργάνωσιν ἐζητήθη τεχνικὴ καὶ οἰκονομικὴ βοήθεια διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς πολιτικῆς μας ἀεροπορίας. Ἡ Ὀργάνωσις αὐτὴ ἀπέστειλεν εἰδικοὺς ἐμπειρογνώμονας διὰ νὰ μελετήσουν τὰς Ἑλληνικὰς δυνατότητας καὶ ἐρευνήσαντες ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς ἰδίᾳ τῶν Σπάτων, κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀποκλείεται νέα κατασκευὴ ἀεροδρομίου, πλὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ, καὶ ὅτι τούτου προϋπόθεσις ἀπαραίτητος ἦτο νὰ ἀνασυσταθῇ, νὰ συγχρονισθῇ καὶ νὰ ἐπεκταθῇ. Εἰς αὐτὰς τὰς συστάσεις προέβησαν ὀλίγον κατόπιν καὶ οἱ εἰδικοὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Καὶ ἐν συνεχεία ἔρχεται τὸ 1949 ὅπου λαμβάνονται αἱ σημαντικώτεραι ἀποφάσεις. Ἀρχίζουν αἱ ἐργασίαι, ὅπου κατὰ τὸ ἔτος 1950 ἐξανίστανται οἱ κάτοικοι τῆς Γλυφάδας, διαμαρτύρονται, προσφεύγουν πρὸς τὸν τότε πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἀείμνηστον Πλαστήραν, ὁ ὁποῖος καὶ διατάσσει νὰ σταματήσουν τὰ ἔργα καὶ νὰ καταβληθοῦν προσπάθειαι ἐξευρέσεως καταλλήλου τόπου ἀλλαχοῦ διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου. Ἐπεμβαίνει, ἐν συνεχεία, ὁ ἀείμνηστος Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ Τσουδερός, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ ἐγκληματικὴν τὴν μεταφοράν του καὶ τελικῶς τὰ ἔργα γίνονται, μὲ μίαν ἐπέκτασιν τοῦ διαδρόμου κατὰ 450 μέτρα δηλαδὴ ἀπὸ 1800 εἰς 2.250. Ἐπανέρχεται τὸ θέμα εἰς τὸ προσκήνιόν του καὶ πάλιν καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1954 ὅπου ἐπὶ Κυβερνήσεως ἀειμνήστου Στρατάρχου Παπάγου συνιστᾶται μία 17μελὴς Ἐπιτροπὴ διὰ νὰ τὸ ἐπανεξετάσῃ. Τὰ ἓξ ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς ἐμειοψήφισαν, δηλαδὴ προτείνουν νὰ παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται σήμερον, ἐνῷ τὰ ἄλλα 11, κατὰ μὲν τὸν ἀξιότιμον Ναύαρχον κ. Τούμπαν ὑπερεψήφισαν δηλαδὴ ὑπὲρ τῆς μεταφορᾶς, ἐνῷ κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, τὰ 11 αὐτὰ μέλη δὲν ἐπλειοψήφισαν, ἀλλὰ ἀπέσχον καὶ συνέστησαν τὴν μετάκλησιν ξένου εἰδικοῦ ἵνα γνωματεύσῃ. Νὰ γνωματεύσῃ, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ συγκεκριμένου ἐρωτήματος, διὰ τὴν περιοχὴν τῶν Σπάτων. Καὶ πράγματι μετεκλήθη ὁ κ. Λεροῦ τὸ ἔτος 1955 εἰς βάρος τοῦ ὁποίου ἐλέχθησαν τόσα ἐκ μέρους τῶν ὁμιλησάντων κ. κ. συναδέλφων, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα πρόκειται περὶ ἐκλεκτοῦ ἐπιστήμονος, εἰδικοῦ, τοῦ μόνου δυναμένου νὰ ἔχῃ γνώμην περὶ τὰ τῶν ἀεροδρομίων καὶ μονίμου Διευθυντοῦ τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, γνωματεύσαντος διὰ 40 τοὐλάχιστον ἀεροδρόμια εἰς διαφόρους χώρας. Ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐντολῆς τὴν ὁποίαν λαμβάνει καί, ἐπειδὴ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ἔκθεσίν του, ὡς ἐπληροφορήθην ὅμως, διὰ λόγους τεχνικοὺς ἀποκλείει πᾶσαν σκέψιν περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου εἰς Σπάτα καὶ συνιστᾷ ἐπιμόνως τὴν παραμονήν του εἰς τὸ Ἑλληνικόν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἔτος 1957, τὸ ἔτος τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, καὶ εἰδικῶς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων κ. Ὑπουργόν. Τίθεται ἐκ μέρους αὐτοῦ συγκεκριμένον ἐρώτημα πρὸς τοὺς εἰδικοὺς τοῦ Ὑπουργείου του διὰ τὴν σύγκρισιν τοποθεσιῶν Μεγάρων, Ὠρωποῦ, Λούτσας–Ραφήνας, καὶ Ἑλληνικοῦ. Ποῦ, δηλαδὴ κρίνεται καταλληλότερος τόπος διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου. Ἦτο ἓν καθῆκον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραβλέψῃ. Καὶ οἱ μὲν εἰδικοὶ πρὸς τοῦτο ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζω πόσοι εἶναι, ἐδῶ ἐλέχθη ὅτι εἶναι δύο ἢ τρεῖς, αὐτὸ βέβαια δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ὑπεστήριξαν εἰς τὴν ἔκθεσίν των, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, κατόπιν ἐπισταμένης μελέτης ὅλων τῶν προαναφερθεισῶν τοποθεσιῶν, ὅτι καταλληλοτέρα, ἡ πλέον πληροῦσα ὅλας τὰς προϋποθέσεις καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας πτήσεων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς, εἶναι τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ ὅτι πᾶσα σκέψις πρὸς μεταφορὰν θὰ ἀπέβαινε εἰς βάρος τῆς πολιτικῆς μας ἀεροπορίας. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀρκεῖται εἰς αὐτό. Καλεῖ τοὺς χειριστὰς τῶν ἀεροπλάνων, τοὺς πιλότους, δηλαδή, νὰ εἴπουν καὶ αὐτοὶ τὰς γνώμας των, οἱ ὁποῖοι δι’ ἐπιστολῆς των γνωρίζουν ὅτι πᾶσα σκέψις περὶ μεταφορᾶς τοῦ ἀεροδρομίου θὰ ἦτο πρᾶξις ἐγκληματική. Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, κατ’ ἐμέ, καὶ ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος προεῖπεν, ὁ ὁποῖος νομίζω ἔχει καὶ δίπλωμα χειριστοῦ ἀεροπλάνων, εἶναι οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῆς πείρας των, δύνανται νὰ ἔχωσιν βαρύνουσαν γνώμην, εἶναι οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι πολλάκις τῆς ἡμέρας διασχίζουν τὸ στερέωμα τοῦ λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς καὶ γνωρίζουν ὅλα τὰ ὑπὲρ ὅλα τὰ κατά. Καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς προχωρεῖ ἔτι περαιτέρω καὶ μετακαλεῖ καὶ πάλιν τὸν κ. Λεροῦ, ὄχι πλέον διὰ τὴν περιοχὴν τῶν Σπάτων, ἀλλὰ διὰ τὴν περιοχὴν Μεγάρων, Ὠρωποῦ, Λούτσας–Ραφήνας καὶ Ἑλληνικοῦ. Ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν του, προβαίνων εἰς συμπέρασμα καὶ συστάσεις διὰ μὲν τὴν περιοχὴν τῶν Μεγάρων ἀποκλείει πᾶσαν συζήτησιν, λόγῳ τῶν ἰσχυρῶν ἀνέμων, ποὺ πνέουν ἐκεῖ, λόγῳ τῶν μεγάλων ὀρέων ποὺ περιβάλλουν τὴν περιοχήν, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῶν πλημμυρῶν ποὺ σημειοῦνται. Δι’ ὅλα αὐτά, λόγῳ τῶν μεγάλων ἀναταράξεων ὑπάρχει μέγας κίνδυνος ἀτυχημάτων κατὰ τὴν προσγείωσιν. Διὰ τὴν περιοχὴν Ὠρωποῦ οὐδεμία σκέψις γίνεται, διότι αἱ συνθῆκαι ἐκεῖ εἶναι χειρότεραι τῶν συνθηκῶν τῶν Μεγάρων. Καὶ μένει ἡ περιοχὴ Λούτσας–Ραφήνας, ἡ ὁποία συγκρίνεται κάπως μὲ τὴν περιοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ, ὅπως λέγει ἡ Μετεωρολογικὴ Ὑπηρεσία, πνέουν συχνὰ ἄνεμοι βόρειοι. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καθίσταται προτιμοτέρα ἡ περιοχὴ αὐτή, περιβάλλεται ὑπὸ ὀρέων μὲ πεταλοειδῆ μορφήν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καθίσταται προτιμοτέρα ἡ περιοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὅπου σπανίως πνέουν ἰσχυροὶ νότιοι ἄνεμοι. Ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους οἰκονομικούς, ὅπως λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ κ. Λεροῦ, δὲν συμφέρει ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου λόγῳ τῆς μεγάλης δαπάνης ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ, διότι, λόγῳ τοῦ μεγάλου ὕψους, ὕψος τὸ ὁποῖον ἀρχίζει ἀπὸ μηδὲν (0) καὶ φθάνει τὰ 30 μέτρα, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐκχωμάτωσις καὶ μόνον θὰ ἀπαιτήσῃ δαπάνας 30.000.000 δολλαρίων, καὶ ἐν συμπεράσματι ἀποφαίνεται ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ μείνῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι σήμερον μὲ ἐπέκτασιν τοῦ διαδρόμου κατὰ 300 μέτρα προσωρινῶς διὰ τὴν καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Ὕστερα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ποὺ προανέφερον, ἡ Κυβέρνησις παίρνει τὰς ἀποφάσεις της, δηλαδὴ ὕστερα ἀπὸ τὰς γνώμας τῶν εἰδικῶν τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, τῶν χειριστῶν τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας καὶ τοῦ ξένου εἰδικοῦ κ. Λεροῦ καὶ προκρίνει τὸ Ἑλληνικόν. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἀντικείμενον; Ὑπάρχει θέμα; Νομίζω ὄχι. Εἶπον ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἀγορεύσεων τῶν κ. κ. ἐπερωτώντων, ἐλέχθησαν πολλὰ σημεῖα τῶν ὁποίων χρήζουν ἀπαντήσεων. Μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ναύαρχος κ. Τούμπας, ὅτι ὡς πρῶτον μειονέκτημα διὰ τὴν παραμονὴν τοῦ ἀεροδρομίου ποῦ Ἑλληνικοῦ ὑπάρχουν σοβαροὶ λόγοι ἀσφαλείας, ἀσφαλείας τῆς Πρωτευούσης καὶ ὅτι ἐν περιπτώσει βομβαρδισμοῦ ὁ ἐχθρὸς δὲν θὰ καταστρέψῃ ὁλόκληρον τὸ ἀεροδρόμιον ἐν τῇ προσπαθείᾳ του ὅπως τὸ καταλάβῃ διὰ νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ, θὰ ρίψῃ μικρὰς βόμβας καὶ οὕτως κινδυνεύει ἡ νοτιοανατολικὴ πλευρὰ τῆς Πρωτευούσης, πιθανῶς καὶ ἀρχαιότητες τῆς Ἀκροπόλεως. Εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν σύγχρονον ἐξέλιξιν τῆς τεχνικῆς τοῦ πολέμου, νὰ ἰσχυριζώμεθα σήμερον τέτοια πράγματα; Τὴν ἐποχὴν τῆς ἀτομικῆς βόμβας, τῶν πυρηνικῶν ὅπλων, τῶν κατευθυνομένων βλημάτων, καὶ πυραύλων; Ἐρωτῶ, ποία περιοχὴ τῆς Πρωτευούσης σήμερον δὲν θὰ ὑποστῇ πλήρη καὶ ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν, ἢ ποῖον σημεῖον τῆς περιοχῆς τοῦ λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς θὰ μείνῃ ἄτρωτον; Ἴδατε τὴν Χιροσίμα.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδή, κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ὄχι τῆς ἀσφαλείας τῶν πτήσεων, ἐν περιπτώσει πολέμου, ἐθίγη ὑπὸ τοῦ Ναυάρχου κ. Τούμπα, καὶ ἐθίγη ἰδιαιτέρως ὑπὸ τοῦ συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Γ. Παπανδρέου καὶ δὲν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ θίξω, διότι ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὸ ἐλησμόνησα, ἤθελον νὰ δώσω τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν: Δὲν ὑπάρχει θέμα κινδύνου διὰ τὸ Ἔθνος, διότι τὸ ἀεροδρόμιον θὰ εἶναι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν καὶ οὐχὶ εἰς τὴν Τανάγραν. Ἐὰν πρόκειται ὁ ἐχθρὸς νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν καταστροφὴν ἁπλῶς τοῦ ἀεροδρομίου, θὰ χρησιμοποιήσῃ βλήματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι περιωρισμένα καὶ θὰ βάλλῃ ἐναντίον τοῦ ἀεροδρομίου. Ἐὰν ὁ ἐχθρὸς πρόκειται νὰ κάμῃ ὁλοκληρωτικὴν ἐναντίον τοῦ λαοῦ μας καὶ τοῦ Ἔθνους πολεμικὴν προσπάθειαν, θὰ ρίψῃ τοιαῦτα μέσα, τοιαύτας βόμβας, δὲν θέλω κἂν νὰ τὰς ὀνομάσω, αἱ ὁποῖαι θὰ καταστρέψουν περιοχὰς τεραστίας ἐκτάσεως καὶ ἐπομένως δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἐὰν τὸ ἀεροδρόμιον εἶναι 10 ἢ 14 χιλιόμετρα, μακρύτερα. Δὲν ὑπάρχει θέμα κινδύνου ὡς ἐκ τῆς ὑπάρξεως τοῦ κεντρικοῦ ἀερολιμένος, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ πολεμικὸν ἀεροδρόμιον εἰς ἀπόστασιν 10 χιλιομέτρων, δὲν ὑπάρχει θέμα, λέγω, κινδύνου διὰ τὸ μέλλον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ θέμα κινδύνου διὰ τὸ διϋλιστήριον ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται καὶ διὰ τὸν Ναύσταθμον ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκεται, διότι τόσα ἄλλα ἀεροδρόμια εἶναι πλησίον τῶν Ἀθηνῶν.

§107Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει συμφωνοῦμεν ἀπολύτως. Ἐν συνεχείᾳ, ἐθίγη καὶ ἓν ἄλλο σημεῖον ὡς μειονέκτημα. Εἶπεν ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας, ὅτι ἡ περιοχὴ τῆς Γλυφάδας ἀποτελεῖ ἕνα πνεύμονα τῆς Πρωτευούσης, ἕνα θέρετρον ποὺ χρησιμοποιοῦν οἱ Ἀθηναῖοι κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας, δι’ ἀναψυχὴν ἢ παραθερισμόν) Σύμφωνοι, ἀλλὰ δὲν ἀποτελεῖ ἀπαραίτητον πνεύμονα διὰ τὴν Πρωτεύουσαν ἡ περιοχὴ Λούτσας ἢ Ραφήνας ἢ ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας, ὅπου χιλιάδες Ἀθηναῖοι παραθερίζουν; Ὕστερα, μάλιστα, ἀπὸ τὴν ὑπέροχον ὁδοποιΐαν τῆς ὅλης περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς καὶ μὲ τὰ ἄφθονα συγκοινωνιακὰ μέσα ποὺ διατίθενται; Ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί, ποῦ τῆς ἀκτῆς τῆς Ἀττικῆς δὲν ὑπάρχει κατάλληλος τοποθεσία διὰ παραθερισμόν; Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸν Τουρισμόν. Ἡ τουριστικὴ κίνησις τῆς περιοχῆς τῆς Γλυφάδας θὰ μειωθῇ μὲ τὴν παραμονὴν ἐκεῖ τοῦ ἀεροδρομίου, λέγουν. Τοὐναντίον, ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅπως ὀρθῶς παρετήρησε καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ὅτι θὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον. Ὠφέλειαν θὰ ἔχουν οἱ κάτοικοι αὐτοὶ ἀπὸ τουριστικῆς κινήσεως, παρὰ ζημίαν. Καὶ ἂν εἰς τὴν ὅλην συζήτησιν θέμα ἦτο μόνον ὁ τουρισμός, εὐχαρίστως ἐγὼ πρῶτος θὰ συνίστων τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς Λούτσαν, διότι θὰ εἴχαμε πολλὰ νὰ ὠφεληθῶμεν. Ἂς παραδεχθῶμεν, ὅμως, ὅτι ζημιώνει. Ἐρωτῶ, διατὶ ζημιώνει εἰς Γλυφάδα καὶ δὲν ζημιώνει εἰς περιοχὴν Ἀττικῆς; Ποῦ τῆς ἀκτῆς τῆς Ἀττικῆς δὲν ὑπάρχει τουρισμός, μὲ ἐπίδειξιν μάλιστα ἀρχαιολογικῶν θησαυρῶν, οἱ ὁποῖοι λείπουν ἀπὸ τὴν Γλυφάδα; Μήπως εἰς τὸ Σούνιον, Πόρτο Ράφτη, Ραφήνα, ἀριστερὰ μὲ τὸν Τύμβον τοῦ Μαραθῶνος, Ὠρωπὸς καὶ ἀλλαχοῦ; Τέλος, μεγάλος θόρυβος γίνεται περὶ τὸν θόρυβον τῶν ἀεροπλάνων. Εὔλογος ἡ διαμαρτυρία. Καὶ ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν θόρυβον, βεβαίως κάπως μειωμένον, θόρυβον, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὰ στρατιωτικὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦν ἐκπαιδευτικὰς πτήσεις, εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν καθ’ ἑκάστην, καὶ μάλιστα μὲ ἰσχυροτάτους κραδασμούς, διότι πολλάκις τὰ ἀεροπλάνα αὐτὰ κατεβαίνουν εἰς τὰ 50 μέτρα. Δὲν διεμαρτυρήθημεν, ὅμως, ὅπως δὲν διεμαρτυρήθησαν καὶ οἱ κατοικοῦντες περὶ τὴν Ἑκάλην καὶ τὴν Κηφισιάν, ὅπως ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ κ. Βουρδουμπᾶς, δὲν ἐζήτησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου Τατοΐου.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ἀνδρεάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§109Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§111Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Μὲ ὅλα αὐτὰ ποὺ ἐλέχθησαν, τολμῶ νὰ εἴπω διὰ ποῖον λόγον ὑποτιμᾶται ἡ νοημοσύνη τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς;

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε, δὲν εἶπε κανεὶς αὐτό.

§113Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Ὁ κ. Διαμαντόπουλος, εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς τῆς Ἀττικῆς εὑρίσκονται εἰς χαμηλότερον ἐπίπεδον πολιτισμοῦ ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς τῆς Γλυφάδας.

§114Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον ὅτι τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἀνέκαθεν ἐκράτησε τὴν Ἀττικὴν εἰς τὸ σκότος διὰ νὰ τὴν ἐκμεταλλεύεται πολιτικῶς.

§115Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Τὸ ἐδήλωσε σαφῶς. Ἐρχόμεθα ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ θέμα τῶν ἀπαλλοτριώσεων. Εἰς μίαν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς πρέπει νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν 15.000 στρέμματα ἀμπελώνων, ἐὰν μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν καὶ θὰ χρειασθῇ, ὅπως προεῖπον, διὰ τὴν ἐκσκαφὴν καὶ μόνον 30.000.000 δολλάρια. Ἐνῷ εἶναι δυνατὸν μία ἀστικὴ περιουσία γενναίως ἀποζημιουμένη ν’ ἀντικατασταθῇ μὲ ἄλλην, μία, ὅμως, γεωργικὴ ἔκτασις ἀντικαθίσταται; Μὲ τί; Μὲ τὶς ἀπομένουσες πλαγιὲς τῶν λόφων; Ὕστερα, μάλιστα, μὲ τὴν ἀπειλοῦσαν ἡμᾶς φυλλοξήραν, ὅπου ἡ ἀναμπέλωσις χρειάζεται πλούσια καὶ ἰσχυρὰ ἐδάφη ἐπιδεκτικὰ καλλιεργείας. Διατί, λοιπόν, θέλετε νὰ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸν γεωργὸν τὸ χωράφι του, τὴν ὕπαρξίν του, δηλαδή, τὴν ζωὴν αὐτοῦ καὶ τῶν παιδιῶν του; Ὀρθῶς οἱ Δήμαρχοι καὶ Κοινοτάρχαι τῆς περιοχῆς αὐτῆς εἰς μίαν ἔγγραφον διαμαρτυρίαν των μᾶς εἰδοποίουν ὅτι ἂν γίνῃ αὐτό, ἀσφαλῶς θὰ γεννηθῇ δημογραφικὸν πρόβλημα εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅπου ἄλλοι μὲν θ’ ἀναγκασθοῦν νὰ μεταναστεύσουν, ἄλλοι δὲ νὰ στραφοῦν πρὸς τὰς πόλεις, πρὸς τὴν ἀστυφιλίαν, δηλαδή! Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ ἀπαλλοτριώσεων ἤθελον, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ποῖαι καὶ πόσαι ἐκτάσεις γῆς ἔχουν ἀπαλλοτριωθῆ μέχρι σήμερον εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικοβοιωτίας. Ἐκτάσεις χιλιάδων στρεμμάτων διὰ τὸ ἀεροδρόμιον Τανάγρας, ἐκτάσεις χιλιάδων στρεμμάτων διὰ τὸ ἀεροδρόμιον Μεγάρων. Ἐν συνεχείᾳ ἔκτασις χιλιάδων στρεμμάτων ἐκ τῆς βορειοδυτικῆς πλευρᾶς τοῦ Ἀσπροπύργου διὰ τὸ ἀεροδρόμιον Ἐλευσῖνος. Ἀπὸ ἀνατολὰς τοῦ Ἀσπροπύργου χίλια περίπου στρέμματα μὲ πλούσιον ἐλαιῶνα, ὅ,τι δηλαδὴ καλύτερον, παραγωγικώτερον καὶ εὐφορώτερον εἶχε νὰ ἐπιδείξῃ ἡ περιοχὴ αὐτή, διότι ἦτο ἡ μόνη τοποθεσία εἰς τὴν ὁποίαν ἐκαλλιεργοῦντο κηπουρικὰ προϊόντα. Ὁ ἐνδιάμεσος ἀγωγὸς Ὑλίκης, μήκους 45.000 μέτρων, μὲ πλάτος 6 μέτρων, κάματε πολλαπλασιασμὸν νὰ ἴδητε τὸ σύνολον. Εἰς τὴν περιοχὴν Ἁγίου Θωμᾶ ὅπου ἐγένοντο τὰ προσωρινὰ ἀρδευτικὰ ἔργα διὰ τὸν ἐμπλουτισμὸν τῆς λίμνης τοῦ Μαραθῶνος καὶ ὅπου ἡ στάθμη τοῦ ὕδατος ἦτο ἓξ μέτρα, σήμερον μὲ τὴν συνεχῆ καὶ νυχθημερὸν ἄντλησιν ἔφθασεν ἤδη τὰ 60 μέτρα βάθος. Ὁλόκληρος ἡ περιοχὴ αὐτὴ κατεστράφη, ἀπεξηράνθησαν ὅλα τὰ ὀπωροφόρα δένδρα καὶ συνεπῶς ἔπαυσε καὶ ἡ περιοχὴ αὐτὴ νὰ προκαλῇ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν γεωργῶν. Μέγα μέρος τῆς περιοχῆς τῆς Μαλακάσης ἔχει ἀπαλλοτριωθῆ διὰ στρατιωτικὴν χρῆσιν. Εἰς τὴν περιοχὴν νέας λεωφόρου Σουνίου ὅλαι αἱ ἀγροτικαὶ ἐκτάσεις πρὸς τὴν παραλίαν ἀπηλλοτριώθησαν. Τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὸν ἀσύρματον Λούτσας, μὲ ἔκτασιν 1000 στρεμμάτων περίπου, μὲ ἐπικειμένην ἀπαλλοτρίωσιν ἑτέρων 500 στρεμμάτων. Ὕστερα ἀπὸ ὅλα αὐτά, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ συναγάγητε μόνοι σας τὰ συμπεράσματα. Ὑπάρχει, ὅμως, τὸ ἄλλο θέμα, τὸ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀπαλλοτριωμένων ἐκτάσεων ποὺ μὲ εὑρίσκει ἀπολύτως σύμφωνον μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀθηνῶν κ. Μαῦρον. Πράγματι τὸ Κράτος ἔχει καταστῆ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀνυπόληπτον ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος οὐδεμία ἔκτασις γῆς δύναται νὰ ἀπαλλοτριωθῇ καὶ καταληφθῇ προτοῦ ἀποζημιωθῇ. Ἐδῶ γίνεται ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Πλεῖσται ὅσαι ἐκτάσεις ἔχουν καταληφθῆ καὶ εἰς πλείστας περιπτώσεις μέχρι σήμερον οὐδεμία ἀποζημίωσις ἔχει καταβληθῆ. Μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν διϋλιστηρίων πετρελαίου Ἀσπροπύργου, ἵνα διὰ τῶν προσπαθειῶν μου ἐπισπευσθῇ ἡ καταβολὴ τῆς ἀποζημιώσεως. Κάμνω, κύριοι βουλευταί, μίαν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προσέξουν ὅλα τὰ πολιτικὰ Κόμματα. Νομίζω, ὑπὸ πᾶσαν βέβαια ἐπιφύλαξιν, ὅτι μέγα μέρος τῆς εὐθύνης βαρύνει τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ ὀλιγώτερον τὰ πολιτικὰ πρόσωπα, δηλαδὴ τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν. Πλεῖστα ὅσα ἐμπόδια. Ἔγγραφα ἐπὶ ἐγγράφων. Προσωριναὶ τιμαὶ μονάδος παρὰ τῷ Προέδρῳ Πρωτοδικῶν, ὁριστικαὶ τιμαὶ μονάδος, τίτλοι κυριότητος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν Δημοσίων Κτημάτων καὶ τελευταίως ψαλλίδα, διότι ἡ τιμὴ μονάδος θεωρεῖται ὑπερβολική. Ἐρωτῶ, λοιπόν, διατὶ γίνεται αὐτό; Ἐδῶ ἔχομεν καθορισμὸν τιμῆς ὁριστικῆς μονάδος παρὰ τοῦ Πρωτοδικείου, συνεπῶς εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ καταβάλητε τὴν ἀποζημίωσιν. Ὄχι ἡ ἀπάντησις, ἡ ἀπόφασις τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν εἶναι δι’ ἡμᾶς συμβουλευτικὴ καὶ ὄχι ὑποχρεωτική. Τότε ἐρωτῶ, διατὶ ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία; Καὶ ἡ ἀπαίτησις τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀτυχῶν Ἀσπροπυργιωτῶν ἀπὸ τριῶν ἐτῶν δὲν ἔχει ἀκόμη καταβληθῆ. Τολμῶ, λοιπόν, νὰ εἴπω, ὅτι ἢ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ αἰσθάνονται εὐχαρίστησιν μὲ τὸ νὰ ταλανίζουν, δικάζουν καὶ καταδικάζουν τοὺς πολίτας ἢ πταίει ἡ κειμένη νομοθεσία. Τότε ἐὰν εἶναι τὸ πρῶτον, ὀφείλουν οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιβάλλουν τὰς δεούσας κυρώσεις, ἢ ἐὰν πταίῃ τὸ δεύτερον νὰ τροποποιηθῇ αὕτη ἐπὶ τὸ ἁπλούστερον.

§116Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑπάρχουν κτήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπαλλοτριωθῆ ἀπὸ τὸ 1950 καὶ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει καταβληθῆ ἀκόμη ἡ καθορισθεῖσα ἀποζημίωσις.

§117Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Ἀλλὰ ἂς τελειώνωμεν, κύριοι συνάδελφοι, διότι πολὺ σᾶς ἐκούρασα. Ἐν συμπεράσματι λοιπόν, καὶ μὲ τὴν ὅλην συζήτησιν τῆς ὅλης ἐπερωτήσεως κατηγορεῖται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διότι πειθαρχοῦσα εἰς τὰς εἰσηγήσεις τῶν εἰδικῶν τεχνικῶν ἐμπειρογνωμόνων προσπαθεῖ μὲ τὰ μέτρα ποὺ λαμβάνει νὰ ἀναμορφώσῃ, νὰ συγχρονίσῃ, νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ σημερινὸν ἀεροδρόμιον, ὥστε νὰ καταστῇ ἐφάμιλλον τῶν εὐρωπαϊκῶν, διεθνοῦς σημασίας, ἀεροδρόμιον πρώτης τάξεως. Ἐρωτῶ, εὐσταθοῦν αὗται αἱ ἐπικρίσεις; Νομίζω ὄχι. Ἡ ἀπάντησις ἐδόθη ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Χαίρομαι ἰδιαιτέρως διὰ τὴν σαφῆ καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ πολιτικὸν θάρρος ποὺ τὸν διακρίνει, θάρρος ἀξίου δημοσίου ἀνδρός, ἀξίου ὀνόματος, ὁ ὁποῖος ἐδήλου ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μὲ τὴν πιθανότητα εἰσπράξεως ἀντιδημοτικότητος εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ὅτι, καίτοι βουλευτὴς Ἀθηνῶν, δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ βάλω τὴν ὑπογραφήν μου, παρὰ τὴν γνώμην τῶν εἰδικῶν, κάτω ἀπὸ ἕνα ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ διατάσσεται ἡ μεταφορὰ τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ.

§118Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ σκιαμαχῆτε. Ἀνεγνωρίσθη ἐπισήμως καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον σκέψις νὰ μεταφερθῇ τὸ ἀεροδρόμιον εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς.

§119Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Εἶμαι καὶ ἐγώ, λοιπόν, ὑποχρεωμένος, μὲ τὴν σειράν μου, νὰ δηλώσω μὲ τὸν ἐπίσης σαφῆ καὶ κατηγορηματικὸν τρόπον, ὅτι ἐὰν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἢ οἱαδήποτε μελλοντικὴ τοιαύτη ἀποτολμήσῃ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς, τότε νὰ εἶναι βεβαία ὅτι ἡ πρώτη σκαπάνη ποὺ ἤθελε χρησιμοποιηθῆ δὲν θὰ συναντήσῃ τὸ χῶμα, ἀλλὰ τὰ προτεταμένα στήθη τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς. (Χειροκροτήματα).

§120Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ ἐκβιασμοὺς νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τοιαῦτα ἐθνικὰ θέματα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα ἐξηντλήθη καὶ παρακαλῶ ὅπως οἱ ἄλλοι ρήτορες περιορισθοῦν εἰς ἐλάχιστα.

§122Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν ὅσων ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργός, νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη καὶ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§123Α. ΛΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξαν πράγματι διαφωτιστικαὶ αἱ ὁμιλίαι τόσον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅσον καὶ τοῦ Προέδρου κ. Κανελλοπούλου. Καὶ δι’ αὐτὸ παρέλκει ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τοῦ θέματος. Τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου εἶναι θέμα ἐθνικὸν καὶ ὄχι θέμα ὡρισμένων κατοίκων. Ἐρωτᾶται ἐὰν ἡ θέσις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ ἀεροδρόμιον ἔχει ἀτυχίαν ἢ καλὴν τύχην. Νομίζω ὅτι ἔχει καλὴν τύχην ἡ θέσις τοῦ ἀεροδρομίου καὶ πληροῖ ὅλους τοὺς ὅρους καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ προωθηθοῦν αἱ ἐγκαταστάσεις τοῦ ἀεροδρομίου. Πιστεύω ὅτι ἔχει δημιουργηθῆ πεποίθησις εἰς τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς, ἀκόμη καὶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἀεροδρομίου εἶναι ἡ σήμερον ἐπιβαλλομένη καὶ ἀναγκαία.

§124Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Τὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε, ἔχει ἐξαντληθῆ, ὡς ἐξηντλήθη τοῦτο καὶ ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ὡμίλησαν μετὰ τόσης σαφηνείας, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλέον περιθώριον νὰ προσθέσῃ κανεὶς τὶ ἐπ’ αὐτῶν. Ὅσα εἶπον ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων. Τὸ ἀεροδρόμιον πρέπει νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ποὺ εἶναι.

§125Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ὑπῆρξεν ἄκρως διαφωτιστική, μετὰ μάλιστα ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ τοῦ Προέδρου κ. Κανελλοπούλου, τὸ θέμα ἐξηντλήθη καὶ δὲν μένει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ ἐπερώτησις ἀπεδείχθη ἀβάσιμος καὶ ὅτι τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ πρέπει νὰ παραμείνῃ ἐκεῖ ὅπου εἶναι σήμερον.

§126Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι παρὰ τὸ προκεχωρημένον τῆς ὥρας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ἐν ἀντιθέσει μὲ ὅσα ἐλέχθησαν πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἡ συζήτησις ὑπῆρξεν ἀπολύτως διαφωτιστική, δι’ ἐμὲ δὲν ὑπῆρξεν καθόλου διαφωτιστική. Παρ’ ὅλον ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου, νομίζω, ὅτι μετὰ τόσης προχειρότητος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῶμεν εἴτε τὴν μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου, εἴτε ἄλλον χῶρον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἀεροδρομίου. Πάντως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, διὰ τὴν ἐπέκτασιν καὶ μὴ μεταφορὰν τοῦ ἀεροδρομίου, ὅτι ἔχω σοβαρὰς ἀμφιβολίας περὶ τῆς ὀρθότητός της. Τὰς ἀμφιβολίας μου αὐτάς, τὰς ἐνισχύει ἀκόμη περισσότερον ὁ κ. Ὑπουργός, ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην, κατὰ τὴν συζήτησιν, νὰ ζητήσῃ ἐνισχυτικῶς τὴν γνώμην καὶ τὴν ἄποψιν εἰδικῶν διὰ τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰ στοιχεῖα εἰς τὸν τὸν κ. Ὑπουργόν; Εἶναι ὁ κ. Λεροῦ, εἶναι ἡ Ἕνωσις Ἱπταμένων, εἶναι ὁ τέως ἀξιωματικὸς τῆς ἀεροπορίας κ. Χόνδρος καὶ ὁ κ. Δούκας, διευθυντὴς τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ὁ κ. Δούκας εἶναι πράγματι εἷς ἐκ τῶν καλλίτερον μελετημένων ἀξιωματικῶν τῆς ἀεροπορίας καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἰς τὴν ἔκθεσιν ποὺ ὑπέβαλε διατηρεῖ ἐπὶ ὅλων σχεδὸν τῶν ζητημάτων ἐπιφυλάξεις.

§127Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, κατηγορηματικὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Δούκα.

§128Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Ὁ κ. Δούκας, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἦτο κατηγορηματικός, ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἐκθέσεώς του ἐπείσθην περὶ τοῦ ἀντιθέτου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Χόνδρον, ὁ ὁποῖος ἐπέταξεν ἰδιὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὰς μετεωρολογικὰς συνθήκας τῆς Ἀττικῆς, νομίζω ὅτι δὲν ὑπῆρχε ἀνάγκη, διότι ἐὰν ἐζητεῖτο ἡ γνώμη τῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, θὰ εἴχομεν ἀντίθετον ἀπάντησιν.

§129Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ὁ κ. Χόνδρος ἐπέταξεν καὶ διεπίστωσεν ἀντιξόους μετεωρολογικὰς συνθήκας. Ἐπίσης, ἔχω καὶ τὴν γνώμην τῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας, κύριε συνάδελφε.

§130Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Δὲν τὴν ἔχετε, ὅμως, καταθέσει, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω εἶναι διότι ἐζητήσαμεν νὰ κατατεθοῦν τὰ στοιχεῖα καὶ δὲν κατετέθησαν.

§131Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κατετέθησαν, κύριε συνάδελφε, ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ ὑπάρχουν εἰς τὸν φάκελλον.

§132Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχουν πλήρη στοιχεῖα τῶν μετεωρολογικῶν συνθηκῶν, καὶ διὰ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ διὰ τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς εἰς τὴν Διεθνῆ Ὀργάνωσιν Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, τὰ ὁποῖα παρακολουθοῦνται μὲ πολλὴν σχολαστικότητα, διότι ἐνδιαφέρεται ἡ Διεθνὴς Ὀργάνωσις Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, διὰ τὴν κατάστασιν ὅλων τῶν ἀεροδρομίων.

§133Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Αἱ μετεωρολογικαὶ συνθῆκαι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀττικὴν εἶναι σχεδὸν αἱ ἴδιαι. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ τὴν Ἀττικήν, εἶναι ἡ κατεύθυνσις τῶν πνεόντων ἀνέμων καὶ αἱ ἀναταράξεις. Ἐπειδὴ ἠρώτησα ὑπευθύνως καὶ κατ’ ἐπανάληψιν σᾶς πληροφορῶ ὅτι διὰ τὴν Λούτσαν, διὰ τὰ Σπάτα, διὰ τὴν Ραφήναν καὶ δι’ ἄλλας περιφερείας τῆς Ἀττικῆς ἡ Μετεωρολογικὴ Ὑπηρεσία δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ στοιχεῖα θετικὰ διὰ τὰς καιρικὰς συνθήκας.

§134Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, κύριε συνάδελφε, ὅτι τὸ θέμα τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τὸ συζητήσω εἰς διεθνὲς πλαίσιον καὶ διεπίστωσα ὅτι ὑπάρχουν ἐκεῖ πλήρη ἀπὸ πάσης ἀπόψεως στοιχεῖα διὰ τὰς μετεωρολογικὰς συνθήκας ποὺ ἐπικρατοῦν εἰς τὴν Ἀττικήν.

§135Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, καὶ ἔχετε τοιαύτας πληροφορίας, ἔχω νὰ καταγγείλω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἀεροπορίας καὶ ἡ Μετεωρολογικὴ Ὑπηρεσία μοῦ ἔδωσαν ψευδεῖς πληροφορίας. Τὸ 1954 ὅταν συνεκροτήθη μία 15μελὴς Ἐπιτροπή, ἐφάνη τότε, ὅτι τὸ θέμα θὰ συνεζητῆτο σοβαρῶς διότι ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο ἀπὸ πρόσωπα δυνάμενα νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ θέματος. Δυστυχῶς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν ἀνεφύησαν διαφωνίαι. Καὶ ὀρθῶς κατ’ ἐμέ, διότι τὸ θέμα δὲν λύεται μὲ 1, 2 καὶ 3 συνεδριάσεις τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή. Τὸ λάθος τὸ μεγάλο ἦτο, ὅτι αὐτὴν τὴν προσπάθειαν, τὴν ἐξεκίνησαν, τὴν ἔκαμον, δὲν τὴν συνέχισαν, δηλαδὴ ἀντὶ ὅταν εἶδον μίαν διαφωνίαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν νὰ φροντίσουν νὰ τὴν ἐμπλουτίσουν καὶ μὲ ἄλλα πρόσωπα εἰδικά, ὅπως ὡρισμένοι καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου, εἰδικοί, καὶ κατέχοντες εἰδικὰς θέσεις. Διότι, δὲν θέλω νὰ μειώσω τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Χόνδρου, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε καλὸς ἀξιωματικός, ἀλλὰ ὡς ἰδιώτης σήμερον δὲν ἔχει στοιχεῖα ποὺ θὰ ἔχῃ ἕνας ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τῆς ἀεροπορίας, ὅταν κληθῇ διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν Ἕνωσιν τῶν Ἱπταμένων, εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν μειονεκτικὴν θέσιν ποὺ ἔχει ὁ κ. Χόνδρος, δίδει ὡρισμένην γνώμην βάσει τῶν στοιχείων ποὺ ἔχει, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχει ὁ ἁρμόδιος ἀξιωματικὸς τοῦ Γ.Ε.Α. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Λεροῦ, εἰς κανένα δὲν μένει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Λεροῦ, κατὰ τὰς 16 ἡμέρας ποὺ ἦλθε εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὰ εἴπῃ ἀπὸ τὸν Καναδᾶν, ἐὰν τοῦ ἐστέλλοντο τὰ στοιχεῖα ποὺ τοῦ ἐδόθησαν. Διότι, ἐὰν τοῦ ἐπεσυνάπτοντο αἱ ἐκθέσεις καὶ οἱ χάρτες, θὰ ἠμποροῦσε νὰ μᾶς τὰ εἴπῃ. Ἐκεῖ ἔχω ὡρισμένας ἀμφιβολίας καὶ θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἴσως οἱ ὑπεύθυνοι σύμβουλοί του τὸν παρέσυραν εἰς ὡρισμένας ἀποφάσεις καὶ τοῦτο, διότι ὅταν ἤρχισε ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου εἶδον νὰ εἶναι σύμβουλος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων, ἕνας πολιτικὸς μηχανικὸς λαμπρὸς διὰ τὴν εἰδικότητά του, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ὁ κατάλληλος διὰ νὰ ἐκφράσῃ γνώμην, δι’ ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα. Διότι, ὁ πολιτικὸς μηχανικός, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κατάλληλος διὰ τὴν κατασκευὴν ἀεροδρομίων νὰ ἐκφέρῃ γνώμην, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἐκφέρῃ γνώμην, ἐὰν ἡ σημερινὴ ἐξέλιξις τῆς ἀεροπορίας θέλει διάδρομον μήκους 2.200 μέτρων ἢ 3.300 μέτρων, ἐὰν αἱ μετεωρολογικαὶ συνθῆκαι εἶναι τοιαῦται ὥστε μὲ τὸν τάδε προσανατολισμὸν τοῦ διαδρόμου θὰ ἠμποροῦσε νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι θὰ ἀναζητοῦσε τοὺς συμβούλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἔχουν ὑπεύθυνον γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος ὀρθῶς ἔθιξε ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα ὤφειλε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οἱ σύμβουλοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ τὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει τους. Διότι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀπὸ τὸν κ. Κανελλόπουλον, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν αἱ προσπάθειαι τῶν εἰδικῶν ἐπιστημόνων διὰ τὴν μείωσιν τῆς ταχύτητος προσγειώσεως ἔχουν προχωρήσει εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ποὺ δίδει ἐλπίδας, διὰ νὰ μὴ εἴπω βεβαιότητα, ὅτι πολὺ γρήγορα θὰ ὑπάρξῃ ἡ μείωσις τῶν ταχυτήτων. Αὐτὸ εἶναι γεγονὸς καὶ ἴσως πολὺ γρήγορα νὰ διαπιστωθῇ ὅτι ὅλες οἱ καταστροφὲς ποὺ γίνονται σήμερον διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου εἶναι περιττές. Ἔκαμε μίαν συγκεκριμένην πρότασιν ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος, εἰς τὴν ὁποίαν συμφωνῶ ἀπολύτως. Ἔκαμε τὴν πρότασιν τῆς ἐπὶ 21μηνον ἀναβολῆς, μόνον ποὺ τὸ 21μηνον κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι ἐπαρκές, διότι χρειάζεται ἕνα 6μηνον νὰ ἀναβληθῇ ἡ λῆψις ὁριστικῆς ἀποφάσεως, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου. Καὶ τοῦτο διατί; Διότι περίπτωσις νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἕτοιμον ἀεροδρόμιον κατὰ τὸ 1960 ποὺ ἐζήτησαν αἱ ξέναι ἑταιρίαι ἀποκλείεται, διότι καὶ ἐὰν μετὰ 6 μῆνας καὶ μετὰ ἀπὸ 1 χρόνον, ἐὰν ἀρχίσουν αἱ ἐργασίαι τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου καὶ ἡ κατεδάφισις, ὑπάρχει ὅλος ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος διὰ νὰ ἑτοιμασθῇ τὸ ἀεροδρόμιον μέχρι τοῦ 1960 ποὺ ἐζήτησαν αἱ ξέναι ἑταιρίαι. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλῃ νὰ πάρῃ μίαν ἀπόφασιν ἀδιάβλητον ἐπάνω εἰς τὸ θέμα αὐτό, διότι δὲν εἶναι θέμα Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι θέμα καθαρῶς ἐθνικόν. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἐπηρεαζόμεθα, οὔτε ἀπὸ τὰς πιέσεις τῶν κατοίκων τοῦ Ἑλληνικοῦ, οὔτε ἀπὸ τὰς πιέσεις τῶν ἐκπροσώπων τῶν Κοινοτήτων τῆς Ἀττικῆς, πρέπει νὰ ἴδωμεν τὶ συμφέρει καὶ ποῦ πράγματι πρέπει τελικῶς νὰ τοποθετηθῇ τὸ ἀεροδρόμιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελῇ διεθνῆ κόμβον συγκοινωνιῶν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντιλαμβάνεται ἔτσι τὸ θέμα καὶ συμφωνήσῃ εἰς μίαν ἀναβολήν, δὲν ἔχει παρὰ νὰ σπεύσῃ εἰς τὴν συγκρότησιν μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ὄχι ἀπὸ ἀριστεῖς τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διότι τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον διαθέτει ἀρίστους μηχανικούς, ἀρίστους ἀρχιτέκτονας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ πρέπει πρῶτοι νὰ ἀποφανθοῦν ἐπάνω εἰς ἕνα θέμα τοιοῦτον καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ χειρισθοῦν πρόσωπα κατέχοντα σήμερον ὑπευθύνους θέσεις. Καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὸν πρῶτον ποὺ πρέπει νὰ ἀποταθῇ εἶναι τὸ Γ.Ε.Α., τὸ ὁποῖον ὡς ὑπεύθυνον θὰ μελετήσῃ μετὰ μεγίστης προσοχῆς τὸ ὅλον θέμα καὶ θὰ ὑποβάλῃ μίαν ὑπεύθυνον εἰσήγησιν. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι τὴν εἰσήγησιν αὐτὴν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θὰ ἀποδεχθῇ, ὡς προερχομένην ἀπὸ πρόσωπα ὑπεύθυνα καὶ δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη πλέον συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος ἐὰν πρέπει νὰ παραμείνῃ τὸ ἀεροδρόμιον, ἢ νὰ μεταφερθῇ; Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὑπευθύνως δὲν ἠμπορῶ νὰ πάρω μίαν θέσιν ἐπάνω εἰς ἕνα τοιοῦτον θέμα καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Θεμελῆς ἀντιλαμβάνεται ἀπολύτως αὐτὴν τὴν ἄποψιν καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ ἐκεῖνος δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ θέσιν συγκεκριμένην ἐπὶ τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης ἀπόψεως.

§136Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, παίρνω θέσιν, διότι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία πολλάκις νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ θέμα αὐτό.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Νικολαΐδης, ἔχει τὸν λόγον.

§138Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προτίθεμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, θέλω μόνον νὰ δώσω μίαν διευκρίνισιν, διότι ἔδωσε πρὸς τοῦτο ἀφορμὴν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀπαλλοτριώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐξ ἀρχῆς μέχρι σήμερον. Θὰ καταθέσω ἕνα σημείωμα σχετικὸν μὲ τὴν ἵδρυσιν καὶ ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου, τοῦ Δήμου Γλυφάδας.

ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Διὰ τὴν ἵδρυσιν καὶ ἐπέκτασιν τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ ἐνηργήθησαν κατὰ περιόδους αἱ κάτωθι ἀπαλλοτριώσεις: 1) Διὰ τὴν ἵδρυσιν ἀεροδρομίου ἀπηλλοτριώθησαν 2.150 στρέμματα Κοινότητος Κομνηνῶν (Χασανίου) (Φ.Ε.Κ. 360) 15.9.1937) Β. Δ. δυνάμει νόμου 792) 1937. 2) Ἐπέκτασις ἀεροδρομίου κατόπιν τοῦ Ν. Δ. 1981) 26.11.42 (Φ.Ε.Κ. 297) στρέμματα 450, οἰκίαι Κομνηνῶν 120, Ἑλληνικοῦ 110 καὶ Καλαμακίου 30, καὶ τοῦ μὲν Καλαμακίου ἀπηλλοτριώθησαν τὰ οἰκόπεδα καὶ αἱ ἐπ’ αὐτῶν οἰκίαι, τῶν δὲ Κομνηνῶν (Χασανίου) καὶ Ἑλληνικοῦ μόνον αἱ οἰκίαι καὶ γενικῶς κτίσματα, τὰ δὲ οἰκόπεδα ἐτέθησαν ὑπὸ δουλείαν μέχρι λήξεως τῆς Κατοχῆς. 3) Ἀπαλλοτρίωσις τῶν ἀπὸ τοῦ Ν. Δ. 1981)42 ὑπὸ δουλείαν τελούντων οἰκοπέδων διὰ τοῦ ἀπὸ 10.12.47 Β. Δ. (Φ.Ε.Κ. 317, ὑπογρ. Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κ. Χέλμης, Ἀεροπορίας κ. Πρωτοπαπαδάκης). 4) Ἀπαλλοτρίωσις 73 οἰκοπέδων Ἑλληνικοῦ μετὰ τῶν ἐπ’ αὐτῶν οἰκιῶν δι’ ἐπέκτασιν τοῦ διαδρόμου ἀεροδρομίου (συνέχεια διχοτομήσεως συνοικισμοῦ Ἑλληνικοῦ) διὰ τοῦ ἀπὸ 17.3.50 Β. Δ)τος (Φ.Ε.Κ. 82) 17.3.50, ὑπογρ. Ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν Μαντζαβῖνος, Ἀεροπορίας Ἠπίτης). 5) Ἀπαλλοτρίωσις 550 στρεμμάτων ἐν Ἑλληνικῷ δι’ ἐπέκτασιν ἀεροδρομίου διὰ τοῦ ἀπὸ 29.7.52 Β. Δ)τος (Φ.

Ε.Κ. 196) 1952).

6) Ἀπαλλοτρίωσις 1670 τ. μ. Ἑλληνικοῦ δι’ εὔρυνσιν διαδρόμου, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Αʹ 17577)28.8.56 ὑπουργικῆς ἀποφάσεως (Φ.Ε.Κ. 187) 18.9.1956). Ἀπὸ τὸ σημείωμα αὐτὸ προκύπτουν αἱ κατὰ περίοδον γενόμεναι ἀπαλλοτριώσεις. Ἀπαλλοτριώσεις ἐγένοντο κατὰ τὸ 1937, κατὰ τὸ 1942 καὶ κατὰ τὸ 1948. Σταματῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διὰ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὸ 1948 ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἐγένετο ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἀεροπορίας, Ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, Ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Χέλμη, διότι, ὡς γνωστόν, μέχρι τοῦ 1952 ἡ ὑπηρεσία τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας ὑπήγετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας. Τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων δὲν εἶχε, λοιπόν, οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὰς ἀπαλλοτριώσεις αὐτάς. Αἱ ἀπαλλοτριώσεις ἐσυνεχίσθησαν καὶ κατὰ τὸ 1950, ἐπὶ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, τὸ 1952 καὶ τὸ 1956. Αὗται εἶναι αἱ γενόμεναι ἀπαλλοτριώσεις, εἰς τὰς ὁποίας οἱ διατελέσαντες Ὑπουργοὶ Δημοσίων Ἔργων, ἐξαιρέσει τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν ἀνεμίχθησαν εἰς τὰς γενομένας ἀπαλλοτριώσεις.

§139Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἔχετε λάθος, κύριε συνάδελφε. Σᾶς εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φοράν, σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι τὴν ἐπέκτασιν τοῦ 1948 τὴν ἐκάμαμεν ἡμεῖς μὲ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην καὶ τὸν κ. Στεφανόπουλον καὶ ἐπεκτείναμε τὸ μῆκος τοῦ διαδρόμου ἀπὸ 1650 μέτρα εἰς τὸν ἤδη ἰσχύοντα 2.250 μέτρων. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς τὴν 15ην Φεβρουαρίου 1950 ἐπὶ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως Θεοτόκη, μὲ Ὑπουργὸν Ἀεροπορίας τὸν κ. Κελαϊδῆν, ἐγένετο ἡ ἀπαλλοτρίωσις. Εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 117 ἀπόφασίς σας.

§140Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὴ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 117 ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς γενομένας ἀπαλλοτριώσεις. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐπέκτασιν βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων προσεκλήθη καὶ παρεκλήθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου. Τότε μόνον ἀνέλαβε καὶ ἀνεμίχθη εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ διαδρόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν, ἡ ἀπόφασις ἐξεδόθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐνθυμοῦμαι, καὶ νομίζω ὅτι ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἄλλωστε καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων τὴν ὁποίαν ἠρώτησα, δὲν μοῦ ἔδωσε οὐδεμίαν πληροφορίαν περὶ ἀπαλλοτριώσεων γενομένων ἐπὶ τῆς ἐποχῆς μου. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔκαμε παρὰ μόνον μίαν ἀπαλλοτρίωσιν.

§141Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε Νικολαΐδη, ἐγὼ ἠξεύρετε τί σᾶς εἶπον; Ὅτι ἀπεφασίσατε τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἐνῷ δὲν ἦτο ἀεροδρόμιον ἀλλὰ παληοχώραφα, διὰ τὰς συγκοινωνίας τοῦ ἐσωτερικοῦ, νὰ τὸ κάμητε ἀεροδρόμιον τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ καλῶς. Τοῦτο δὲν ἀπεφασίσθη ἀπὸ Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὁποίαν συμμετείχατε σεῖς ὡς Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ σεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὑπεγράψατε ἀπόφασιν ἐπεκτάσεως τοῦ ἀεροδρομίου κατὰ 650 μέτρα.

§142Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν ἔγινε ἀπαλλοτρίωσις, κύριε Ὑπουργέ.

§143Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Βάσει τῆς ἐπεκτάσεως ἐκείνης ἔπρεπε νὰ γίνουν ὡρισμέναι ἀπαλλοτριώσεις. Αἱ ἀπαλλοτριώσεις ἔγιναν ἐπὶ Κυβερνήσεως Ὑπηρεσιακῆς, τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1950.

§144Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Λάθος κάμνετε.

§145Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρξῃ ἐπέκτασις χωρὶς ἀπαλλοτριώσεις. Εἶναι δυνατὸν ἐγώ, αὔριον νὰ διατάξω ἐπέκτασιν μέχρις Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἀπαλλοτρίωσις δὲν γίνεται;

§146Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Αἱ ἀπαλλοτριώσεις δὲν ἔγιναν μόνον ἐπὶ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως.

§147Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἡ δική σας Κυβέρνησις.

§148Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἔγινε τὸ 1948 τὸν Δεκέμβριον, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὀφείλω δὲ νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1948 ἐγὼ δὲν ἤμην Ὑπουργός. Αὐτὰ ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικῆς. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων τότε ἦτο ὁ κ. Μαλαμίδας. Αὗται εἶναι αἱ διευκρινίσεις τὰς ὁποίας ἤθελον νὰ κάμω ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν ἀπαλλοτριώσεων. Ἐπὶ τοῦ γενικωτέρου θέματος, φυσικὰ συμμερίζομαι τὰς ἀπόψεις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ χαίρω ἰδιαιτέρως, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ἐτοποθέτησαν τὸ θέμα ἐπὶ βάσεως οὐσιαστικῆς. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, παρὰ τὴν ἐπιμονήν του, ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ μελέτη δὲν εἶναι πλήρης, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ μία ὁλοκληρωμένη μελέτη καὶ τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφανθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ μίαν ὁριστικὴν ἀπόφασιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἤθελον νὰ εἴπω.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἀγορητῶν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων τοῦ ἀεροδρομίου Ἑλληνικοῦ, κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11 μ. μ.)