1957.12.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 33η

ΠΕΜΠΤΗ 5 Δεκεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἐπὶ ἡμίωρον ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μέχρις ὅτου λάβουν γνῶσιν οἱ κ. κ. βουλευταί. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Χ. Θηβαῖος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1958». Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὑπὸ τῶν Ν. Δ. 3379)55 καὶ 3632) 1956 προβλεπομένων Διαταγμάτων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3765)30.9.1957 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3323)1955 «περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3768)57 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὁρίου ἡλικίας διατάξεων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν τινων διατάξεων». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νομ. Διατάγματος 3768)57 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν τινῶν διατάξεων» καὶ 4) «Περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 1, 2 καὶ 3 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3768)1957 Ν. Δ. περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν τινων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 3784)1957 «περὶ καταργήσεως τοῦ Ὑδραυλικοῦ Ταμείου Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, ὑπαγωγῆς τῶν ἔργων Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Κωπαΐδος καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». 2) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ Ν. Δ. 3784)1957 «περὶ καταργήσεως τοῦ Ὑδραυλικοῦ Ταμείου Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, ὑπαγωγῆς τῶν ἔργων Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Κωπαΐδος καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 3784)1957 «περὶ καταργήσεως τοῦ Ὑδραυλικοῦ Ταμείου Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ, ὑπαγωγῆς τῶν ἔργων Βοιωτικοῦ Κηφισσοῦ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Κωπαΐδος καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3379) 1955 «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δημοσίας Ἐπαιδεύσεως ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἀναμορφωτικῶν Καταστημάτων Ἀνηλίκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Β. Θανασέκου καὶ Β. Ἐφραιμίδης καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γρίβας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπαδόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Καρατζένης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ Ἀποχετεύσεως τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ἀναγνωστόπουλος καὶ Τ. Γεωργίου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ καταφυγίων Πολιτικῆς Ἀμύνης κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Πλατῆς καὶ Ε. Καλαντζῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροπολογίας καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς Καλῶν Τεχνῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Λαυρεντίδης καὶ Λ. Μπατρῖνος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκκοκκίσεως βάμβακος». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σταμάτης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου 2348) 1953 «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων, ἀφορωσῶν τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν φύλλων καπνοῦ καὶ συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν μετὰ τοῦ Ι.Κ.Α.», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Φ. Κατσιάμπας καὶ Ε. Σαββόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου 2348) 1953 «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων, ἀφορωσῶν τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ καὶ συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν μετὰ τοῦ Ι.Κ.Α.», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Α. Δερτιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν γονέων ὑποψηφίων φοιτητῶν Ἰατρικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν αἰτούντων τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν τῶν συγκεντρωσάντων κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τὴν βασικὴν βαθμολογίαν 24. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτηδευματιῶν καὶ ἀσκούντων ἐλεύθερα ἐπαγγέλματα περιφερείας Ἀγρινίου κατόχων ἀδειῶν καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ζητούντων ματαίωσιν τῆς μελετωμένης ἀφαιρέσεως τοῦ δικαιώματος καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ ἔτος 1958. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας–Ἰωαννίνων κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐκ Σουλίου ἐγκατεστημένων εἰς Πολυνέριον Ἀργυροτόπου Ἡγουμενίτσης, ζητούντων ἐπίσπευσιν τῆς διανομῆς τῶν γεωργικῶν κλήρων, διότι ὁ ἐλαιόκαρπος καταστρέφεται ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐνδιαφερομένων κληρούχων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιμεληθοῦν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Λασκαρίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Καπνεργατῶν Καβάλας, ζητούσης ψήφισιν τοῦ ἀπὸ μακροῦ χρόνου κατατεθειμένου εἰς τὴν Βουλὴν Καπνεργατικοῦ Νομοσχεδίου καὶ ἐπίλυσιν τῶν λοιπῶν αἰτημάτων τῶν μελῶν της. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Θανασέκου, Ι. Παπαδημητρίου, Π. Γλιγλῆς καὶ Α. Λασκαρίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν μικροκαλλιεργητῶν καπνοῦ κατοίκων Τιθορέας–Λοκρίδος, ζητούντων ὅπως ἐξαιρεθοῦν τοῦ μέτρου τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ καλλιεργήσουν μέχρι 15 στρεμμάτων κατὰ οἰκογένειαν. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Καλαμῶν καὶ τοῦ Ἀντωνίου Πατρινοῦ, ζητούντων ἀπαγόρευσιν συσκευασίας σταφίδος ἐντὸς χαρτοκιβωτίων, ἐπιζημίου εἰς τὴν ποιότητα καὶ ἐμφάνισιν αὐτῆς καὶ λῆψιν μέτρων συσκευασίας αὐτῆς ἐντὸς ξυλοκιβωτίων πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ τοῦ Δασικοῦ πλούτου τῆς Χώρας καὶ τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν κιβωτοποιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Χρήστου Χόκια, κατοίκου Ἀμαλιάδος ἀνθ)ρχου ἐ.ἀ., αἰτουμένου τὴν τροποποίησιν τοῦ Ν. 1854) 1951 καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ τοῦ Α. Ν. ἀπὸ 15.11. 1945 «περὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεων τῶν ἀνθ)στῶν καὶ ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς» δικαιωμάτων των ὥστε νὰ λάβωσιν τὴν ἀρχικῶς καθυστερηθεῖσαν σύνταξίν των, μειωθεῖσαν διὰ τοῦ Ν. 1854) 1951 λίαν ἀδίκως. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Γαργαλιάνων, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων στεγάσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν τῶν ὑπὸ τοῦ τυφῶνος τῆς 8ης Νοεμβρίου πληγέντων κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας–Ἰωαννίνων κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανηπειρωτικῆς Συνομοσπονδίας, διαμαρτυρομένης δι’ ἀνάσχεσιν ἐρεύνης Πετρελαίων εἰς Λάκκαν Πωγωνίου ἐνεργουμένης ὑπὸ Ἠπειρώτου Κων. Νάκου εἰς περιοχὴν ἔχουσαν ἀνάγκην ἀξιοποιήσεως ὑπεδάφους πρὸς συγκράτησιν ἀποδημοῦντος πληθυσμοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Βασ. Ἀεροπορίας ζητούσης χορήγησιν εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Δημοσίου δώρου ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς, ἴσου πρὸς τὸ ποσὸν τῆς μηνιαίας συντάξεώς των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γιαννόπουλος καταθέτει ἀναφορὰς τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Πατρῶν καὶ τοῦ Γεωργικοῦ Ταμείου Λουσικῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἐπιβολὴν φορολογίας εἰς Γεωργικὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐπιμελητῶν Εἰσπράξεων Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἐσόδων Ν. Ἑλλάδος, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μερικὴν τακτοποίησιν ἐνίων ἐπιμελητῶν τοῦ Δήμου Πατρῶν καὶ ζητοῦντος ἔνταξιν καὶ μονιμοποίησιν ἁπάντων τῶν μελῶν του εἰς θέσεις Ἐπιμελητῶν εἰσπράξεως τοῦ Δημοσίου. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ κ. Δημάρχου Σκύρου, ζητοῦντος ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου Βοσκῶν εἰς τὴν Νῆσον Σκῦρον. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Παπασταύρου καὶ Λ. Λυμπέρης καταθέτουν ἀναφορὰς τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, ζητούσης χορήγησιν εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Δημοσίου δώρου ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς, ἴσου πρὸς τὸ ποσὸν τῆς μηνιαίας συντάξεώς των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλωακαρνανίας καὶ Εὐρυτανίας κ. Γ. Μπουρδάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου καὶ τῶν κατ’ ἐπάγγελμα ἐπιτηδευματιῶν καπνοκαλλιεργητῶν, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἀφαίρεσιν δικαιώματός των καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κύριος Π. Κηπουρὸς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§4Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§6Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἀναγράφεται τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας «περὶ ἐπεξεργασίας φύλλων καπνοῦ καὶ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζάκκα, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λαμβάνητε τὸν λόγον, χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ ὁ Πρόεδρος, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ζητεῖτε τὸν λόγον; Διότι κάπου πρέπει νὰ τὸν στηρίξητε τὸν λόγον, διὰ νὰ τὸν λάβητε.

§8Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τὸν ζητῶ, διότι ὑπάρχει μία τάξις τῶν καπνεργατῶν, ποὺ καταταλαιπωρεῖται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζάκκα, πρὶν πᾶμε εἰς τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν, πρέπει νὰ πᾶμε εἰς τὴν τάξιν τὴν ἰδικήν μας, ἐδῶ.

§10Α. ΖΑΚΚΑΣ. Σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ μοῦ τὸν ἐδώσατε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνόμιζα, ὅτι τὸν ἐζητήσατε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§12Α. ΖΑΚΚΑΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, Κύριε Πρόεδρε, ἀνεβοκατεβαίνει εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ αὐτόν.

§14Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ποτὲ δὲν τὸ ἔχετε εἰς τὴν σειράν του. Παρεμβάλλονται ἄλλα νομοσχέδια.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον: Ὅταν θέλετε κἄτι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, νὰ μὲ εἰδοποιῆτε, ὅλοι οἱ βουλευταί. Διότι καὶ χθὲς καὶ σήμερον, χωρὶς νὰ τὸ γνωρίζῃ ὁ Πρόεδρος, ζητεῖτε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Σᾶς τὸν δίδω, ἀλλὰ πρέπει νὰ ξέρω ποῖον εἶναι τὸ θέμα. Διότι θὰ σᾶς ἔδιδον τὴν ἐξήγησιν, ὅτι τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν καταρτίζει ἡ Κυβέρνησις, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς εὐθύνας του. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, κακῶς, ἔχῃ προτίμησιν δι’ ὡρισμένα νομοθετήματα, αὐτὸ ἀποτελεῖ θέμα ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ οὐχὶ Κανονισμοῦ.

§16Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν διατυπώνω μομφὴν πρὸς σᾶς. Διατυπώνω μομφὴν πρὸς τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει ὅλα νὰ γίνωνται ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος Συμβάσεως περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν πληγέντων ὑπὸ σεισμῶν καὶ θεομηνιῶν πάσης φύσεως».

§18Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ διὰ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον προβλέπει τὸ νομοσχέδιον.

§19Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ (Ὑφυπ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Θὰ διατεθοῦν 12.000.000 δραχμῶν.

§20Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Διὰ τοῦ σχεδίου Ν. Δ. κυροῦται ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης διὰ διαχείρισιν ἑνὸς ποσοῦ 12 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, διὰ τὴν χορήγησιν δανείου εἰς τοὺς πληγέντας ἀπὸ τὰς θεομηνίας. Οὐδεὶς λόγος συντρέχει, ὥστε ἡ ἀνάθεσις τοῦ ἔργου αὐτοῦ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν. Διότι τὴν εὐθύνην τὴν ἀναλαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα δὲν ἔχει εὐθύνην, οὔτε διὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν δανείων αὐτῶν καὶ πέραν τοῦ ὅτι θὰ καλύπτεται κάθε ζημία ἀπὸ τὴν καθυστέρησιν ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἔχῃ καὶ μίαν πρόσθετον ἀμοιβὴν ἐξ 180.000 δραχμῶν ἐτησίως. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κύριον Ὑπουργόν, ἐὰν οἱ ὅροι, οἱ ὁποῖοι προσφέρονται ὑπὸ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης, εἶναι οἱ καλύτεροι καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Κτηματικὴν δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἴδιον ἔργον, προσφέρουσα καὶ μίαν ἐγγύησιν, ὅτι θὰ τὸ φέρῃ εἰς πέρας κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον, διότι διαθέτει πυκνότερον δίκτυον ὑποκαταστημάτων, ἀπὸ ὅ,τι ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα. Ζητῶ μίαν διευκρίνισιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§21Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ (Ὑφυπ. Κοινων. Προν.). Δὲν ἀπηυθύνθημεν μόνον πρὸς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ ἐζητήσαμεν ὅρους ἀπὸ ὅλας τὰς Τραπέζας καὶ μάλιστα καὶ ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ δὲν μᾶς προσεφέρθησαν ὅροι.

§22Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εἶμαι ἐναντίον τοῦ δικαιώματος, ποὺ δίδεται εἰς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν, διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ ποσοῦ.

§23Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ (Ὑφυπ. Κοινων. Προν.). Εἶναι οἱ καλύτεροι ὅροι.

§24Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Τὰ χρήματα τὰ καταβάλλει ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος, ἀντὶ 4% πρὸς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν καὶ ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα τὰ διοχετεύει πρὸς 7%. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθῇ τὸ ἐπιτόκιον τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος πρὸς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία διαφορά, ἕνα 1%, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα; Καὶ ἀκόμη θὰ ἔλεγον, ὅτι ἀσφαλῶς εἶναι κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ὄχι τώρα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀποδείξωμεν τώρα ἐμπράκτως, ὅτι δεχόμεθα τὸ κατεπεῖγον. Δεκτὸν τὸ σχέδιον νόμου;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου, τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συμβάσεως περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν πληγέντων ὑπὸ τῶν σεισμῶν καὶ θεομηνιῶν πάσης φύσεως». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 2730)1953 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνίας διὰ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τῶν ἀπορρεόντων ἐκ τῶν οἰκονομικῶν τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ συνησπισμένων Δυνάμεων, καὶ τῆς Ἰταλίας Συνθήκης Εἰρήνης ζητημάτων, ἅτινα παρέμειναν ἐκκρεμῆ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. 3295)1955 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 1730)1953 κ.λ.π.».

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 2730) 1953 «περὶ Κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνίας διὰ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τῶν ἀπορρεόντων ἐκ τῶν οἰκονομικῶν τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Ἰταλίας Συνθήκης Εἰρήνης ζητημάτων, ἅτινα παρέμειναν ἐκκρεμῆ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν» καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ν. 3295)1955 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 1730)1953 κ.λ.π.». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 613)1947 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ προσωπικοῦ τῶν εἰδικῶν ἐμμίσθων Ληξιαρχείων κειμένων διατάξεων». Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει.

§30Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωνται νόμοι, τῶν ὁποίων δὲν λαμβάνομεν γνῶσιν, λόγῳ τοῦ θορύβου ποὺ δημιουργεῖται ἀπὸ τοὺς βουλευτάς. Ἢ θὰ ψηφίζωμεν νόμους, καθὼς λέγει ὁ Κανονισμός. (Θόρυβος).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Μπουρδάρας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συνεδρίασις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἄρθρον 2. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§32Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2, προστίθεται ἡ φράσις «πληρουμένη διὰ προαγωγῆς ὑπαλλήλων ἐχόντων πτυχίον νομικῆς». Πρόκειται περὶ θέσεως, τὴν ὁποίαν θὰ καταλάβῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ διαδεχθῇ τὸν Ληξίαρχον. Καὶ ὑποτίθεται, ὅτι ὁ Ληξίαρχος πρέπει νὰ εἶναι νομικός. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταληφθῇ ἡ θέσις αὐτὴ ἀπὸ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι νομικός. Εἰς τὴν παράγραφον 2 ὁρίζεται ὅτι δύο ἐκ τῶν προστιθεμένων θέσεων εἶναι θέσεις ταξιθετῶν. Ἐπειδὴ τὰ Ληξιαρχεῖα εἶναι τρία, Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, παρακαλῶ νὰ γίνουν τρεῖς αἱ θέσεις τῶν ταξιθετῶν.

§33Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι πολὺ πτωχὴ εἰς δικαιολογίαν.

§34Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Προστίθενται καινούργιες θέσεις, θὰ γίνῃ διαγωνισμός, δὲν τοὺς διορίζω ἐγώ.

§35Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ αἰτιολογία τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία κυρίως ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 2, εἶναι τόσον πτωχή, εἰς περιεχόμενον, ὥστε εὐλόγως θὰ ἐγεννᾶτο ζήτημα ἐὰν εἶναι ἐπαρκὴς ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων πρῶτον καὶ δεύτερον, τὸν τρόπον τῆς προσλήψεών των. Εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην ὑπάρχουν μαιευτήρια καὶ συντάσσονται ληξιαρχικαὶ πράξεις γεννήσεων, καὶ ἐκ τούτου, ὡς ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ἐπηυξήθη τὸ ἔργον τῶν Ληξιαρχείων, διὰ τῆς συντάξεως προσθέτων ληξιαρχικῶν πράξεων. Δὲν ἔχομεν ὅμως στατιστικὴν ποία εἶναι ἡ διαφορὰ ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης. Δεύτερον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν, εἶναι, ὅτι τηρεῖται στατιστικὴ γεννήσεων. Ἡ στατιστικὴ ἡ τηρουμένη μέχρι σήμερον, εἰς τοὺς ὤμους ποίων ὑπαλλήλων εἶχεν ἐναποτεθῆ, διότι λέγεται ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, οἱ ἀπεσπασμένοι εἰς τὸ Ληξιαρχεῖον, ἀνεκλήθησαν. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τοιούτους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, δεδοκιμασμένους καὶ μὲ πεῖραν θὰ ἔπρεπε νὰ κρατήσητε τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, ἢ τοὐλάχιστον θὰ ἔπρεπε οἱ προσλαμβανόμενοι ὑπάλληλοι νὰ εἶναι ἀπόφοιτοι τῆς Σχολῆς Βιομηχανικῶν Σπουδῶν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀποφοιτοῦν εἰδικῶς ἐκπαιδευόμενοι διὰ παρομοίας ὑπηρεσίας. Ὡς ἔχει ἡ διάταξις, οἱοσδήποτε δύναται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὴν ἐργασίαν τῆς στατιστικῆς, ὀρθὸν εἶναι νὰ προσλάβωμεν τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, ἄλλως νὰ ὁρισθῇ ὡς προσὸν διὰ τὴν δυνατότητα συμμετοχῆς εἰς τὸν διαγωνισμόν, τὸ πτυχίον τῆς οἰκείας Σχολῆς, εἰς τὴν ὁποίαν διδάσκονται μαθήματα στατιστικῆς.

§36Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ Σχολὴ Βιομηχανικῶν Σπουδῶν ἔκαμεν ἕνα κύκλον μαθημάτων στατιστικῆς, ἀλλὰ οὔτε πτυχίον στατιστικῆς ἔδωσε, οὔτε σχολὴ στατιστικολόγων εἶναι.

§37Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἔγινε μακρὰ συζήτησις καὶ ὀξὺς ἀγὼν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς Σχολῆς. Ἐψηφίσαμεν, κύριε Ὑπουργέ, πέρυσι εἰδικὸν νομοσχέδιον διὰ τὴν ὀργάνωσιν Ἐθνικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, μὲ εὐνοϊκὴν μάλιστα διασφάλισιν τῆς λειτουργίας τῆς Σχολῆς Βιομηχανικῶν Σπουδῶν.

§38Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν ὑπάρχει νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ ἐψηφίσαμεν ἐδῶ καὶ τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δημιουργῇ θέσεις δημοσίας καὶ δαπάνας. Ἐν προκειμένῳ, παρ’ ὅλα τὰ λεχθέντα εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, δημιουργοῦνται ἀρκεταὶ θέσεις, ἐννέα εἰς τὴν πρώτην παράγραφον, δύο εἰς τὴν ἄλλην καὶ αὐξάνομεν τὰς ἀνωτέρας θέσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, πρὸς διασκέδασιν τῆς προκαλουμένης ἐκ τῆς δημιουργίας τῶν νέων τούτων θέσεων, ἐντυπώσεως, εἶπεν, ὅτι, ἡ πρόσληψις τῶν ὑπαλλήλων τούτων θὰ γίνῃ κατόπιν διαγωνισμοῦ. Βλέπω ὅμως, ἐν συνεχείᾳ ὅτι τινὲς ἐκ τῶν θέσεων τούτων θὰ συμπληρωθοῦν ἐκ τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὡς ἐκτάκτων. Νομίζω, ὅμως, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἀρνούμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι πένονται λόγω τῆς πενιχρᾶς μισθοδοσίας τὴν ὁποίαν παίρνουν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀρνούμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς συνταξιούχους, οἱ ὁποῖοι πένονται κυριολεκτικῶς, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀρνούμεθα, κύριε Ὑπουργέ, νὰ δώσωμεν δῶρον εἰς τοὺς πτωχοὺς συνταξιούχους διὰ νὰ ἑορτάσουν καὶ αὐτοὶ τὸ Πάσχα καὶ τὰ Χριστούγεννα, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δημιουργῶμεν καθημερινῶς νέας θέσεις καὶ νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, ὅπερ σημαίνει ὅτι ἀποκλείομεν τὰς προϋποθέσεις ἐνισχύσεως τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων. Νομίζω, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ φάμπρικα τῆς δημιουργίας δημοσίων θέσεων, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ὑπάρχοντας ὑπαλλήλους διὰ νὰ ζοῦν ἀνθρωπίνως.

§39Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι ἐκράτησα τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 νομοσχέδιον. Ἐγὼ αἴρω τὰς ἐπιφυλάξεις μου, νὰ μὴ κρατηθῇ. Ἐὰν κανεὶς ἄλλος δὲν τὸ κρατῇ νὰ θεωρηθῇ ψηφισμένον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη.

§41Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ ἀντικρούσω τὸν κ. Μπουρδάραν, ὅστις ἐπισκέπτεται τὰ Ληξιαρχεῖα, ἰδίᾳ τῶν μεγάλων πόλεων, θὰ εὑρεθῇ πρὸ μιᾶς καταστάσεως ἀφορήτου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ, ἐλλείψει ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὡς ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐπικροτῶ τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ τὴν ψηφίζω.

§42Ι. ΠΑΠΑΗΛΙΑΚΗΣ. Συμφωνῶ, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὸν προλαλήσαντα κ. συνάδελφον. Εἶναι γεγονὸς ὅτι τὸ Ληξιαρχεῖον Θεσσαλονίκης, ὅπως καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων πόλεων, ἔχει ἀνάγκην μεγάλην ὑπαλλήλων καὶ πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν ταξιθετῶν.

§43Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, εὔκολον εἶναι νὰ λέγωμεν ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωνται αἱ δαπάναι. Ἀλλ’ ἀποκρούω μετ’ ἀγανακτήσεως τὴν φράσιν περὶ «φάμπρικας δημιουργίας νέων θέσεων». Ἐπιθυμῶ νὰ παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν εἰς τὴν Βουλὴν — καὶ χαίρω διότι ἡ ὁμιλία συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μοῦ δίδει πρόσθετον ἐπιχείρημα — ὅτι μὲ τὴν αὐτὴν εὐσυνειδησίαν καὶ τὸν αὐτὸν πόνον, ἐμελέτησα τὴν κατάστασιν, διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι παρίσταται ἀνάγκη ἐνισχύσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ληξιαρχείων. Μόνον ὅσοι ἐπισκέπτονται τὰ Ληξιαρχεῖα διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν εἰς οἱανδήποτε σχέσιν των, εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν τὴν ταλαιπωρίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ πληθυσμὸς διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐγγραφὴν μιᾶς ληξιαρχικῆς πράξεως ἢ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς πιστοποιητικοῦ. Βεβαιωθῆτε ὅτι περιέλαβον εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸν μικρότερον ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ στοιχειωδῶς εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν Ληξιαρχείων. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τὸ γεγονὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ ἐπιβάλλει τὸ μέτρον, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ νόμος 2500 ἔθιξε τὸν ἀριθμὸν τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν. Ἤθελον νὰ προσθέσω ὅτι τὰ νομοσχέδια ἔχουν ἀνάγκην πειθούσης αἰτιολογίας καὶ ὄχι μακρᾶς καὶ σχοινοτενοῦς. Νομίζω δὲ ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει πείθουσαν αἰτιολογίαν διὰ τὴν προσθήκην τῶν θέσεων αὐτῶν. Δὲν προστίθενται δὲ αἱ 9 θέσεις καὶ αἱ ἄλλαι δύο διὰ τὰς ὁποίας ὁμιλεῖ ἡ παράγραφος 2. Ἀλλ’ ἐκ τῶν προστιθεμένων θέσεων δύο ἢ τρεῖς θὰ εἶναι θέσεις ταξιθετῶν, καὶ ὄχι 9 θέσεις καὶ ἄλλαι τρεῖς.

§44Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅσης εὐκολίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐξανέστη κατὰ τῆς φράσεώς μου περὶ φάμπρικας δημιουργίας νέων θέσεων, μετὰ τοιαύτης ἐγὼ σοβαρότητος διαμαρτύρομαι, διότι ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα προσάγονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δημιουργοῦν δαπάνας εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ εἰς βάρος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Δὲν εἶναι δυνατόν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ τοὺς συνταξιούχους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν δύναται νὰ δώσῃ τὸ δῶρον, δὲν εἶναι, λέγω, δυνατόν, νὰ δημιουργῇ νέας θέσεις. Αὐτὸ εἶπον καὶ δι’ αὐτῆς τῆς φράσεώς μου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐστενοχωρήθη.

§45Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἰς ἀπάντησιν πρὸς τὸν κ. συνάδελφον, κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω τὰ ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπον. Νομίζω ὅτι ὅταν ἀσκοῦμεν τὸ νομοθετικὸν ἔργον μας, πρέπει νὰ διέπῃ τὰς πράξεις ἡ ἐπιβαλλομένη ἀντικειμενικότης. Εἶναι γνωσταὶ αἱ προσπάθειαι τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων, ζητούντων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν, τῶν Ληξιαρχείων, Ὑποθηκοφυλακείων καὶ γενικῶς ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, μὲ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὁ σημερινὸς ἀριθμὸς εἶναι ἀνεπαρκής. Καὶ πράγματι, ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι ἔχουν ἀνάγκην μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ ὑπαλλήλων. Ἔπειτα ἀπὸ αὐτά, νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιολογημένη ἡ ἀπορία μου δι’ ὅσα ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§47Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν φέρω καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα σεῖς ἀναπτύσσετε. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηροῦμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐδηλώσατε ὅτι αἱ προσλήψεις θὰ γίνουν διὰ διαγωνισμοῦ. Εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον λέγετε ὅτι προσωρινῶς δύναται νὰ ἀναπληρωθῶσι, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος, δι’ ἐκτάκτων. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συμπληρώσητε τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νὰ εἴπητε ὅτι αὐταὶ θὰ εἶναι προσωριναὶ καὶ θὰ μετάσχουν τοῦ διαγωνισμοῦ τὸν ὁποῖον θὰ προκηρύξητε. Τοῦτο ἔχει σημασίαν, διότι αὔριον ἔρχεται ἄλλος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν προσωρινὴν τὴν καθιστᾶ, ὅπως πάντοτε συμβαίνει, μόνιμον.

§48Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶμαι σύμφωνος, κύριε συνάδελφε, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θὰ πρέπει τὸ «δύναται» νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν ἔχει λογικῶς θέσιν, δεδομένου ὅτι, εἰς τὸν διαγωνισμὸν δύναται νὰ λάβῃ μέρος πᾶς Ἕλλην. Συνεπῶς, εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2, θὰ πρέπει νὰ προσθέσωμεν τὰ ἑξῆς: «Οἵτινες θὰ μετάσχουν εἰς τὸν διεξαχθησόμενον διαγωνισμόν», ὡς διαπίστωσιν τῆς ἀρχῆς, ὅτι τελικῶς αἱ θέσεις θὰ πληρωθῶσι διὰ μονίμων ὑπαλλήλων.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Χριστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§50Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, κατ’ ἐπανάληψιν ἀπόψε ἐξεδήλωσε τὴν διάθεσίν του νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον μετὰ σοβαρότητος, ὡσὰν ὅλα τὰ ἄλλα νομοθετήματα νὰ ἐστεροῦντο τοιαύτης Παρὰ ταῦτα, ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὸ ἄρθρον 2, παράγραφος 2 προσθέτει ἕνα δυνητικὸν διὰ νὰ προσέλθουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι εἰς τὰς ἐξετάσεις. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα στερεῖται σοβαρότητος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν ὅτι τὰ Ληξιαρχεῖα καὶ συγκεκριμένως τῶν Ἀθηνῶν, μὲ ὁποιανδήποτε ἀτέλειαν καὶ ἂν παρουσιάζουν, οἱ ὑπάλληλοι οἱ φιλοτίμως ἐργαζόμενοι, κατορθώνουν νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὴν ἀποστολήν των. Δὲν δύναμαι, ὅμως, νὰ ἐννοήσω, διατὶ ὁρίζονται αἱ θέσεις ταξιθετῶν Ληξιαρχείου. Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι πρόκειται περὶ τῆς δημιουργίας ἑνὸς νέου θεσμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀρκετὴν δικηγορικὴν πεῖραν, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ εἶχε τὸ θάρρος καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι αὐξάνονται αἱ θέσεις τῶν ὑπαλλήλων Ληξιαρχείων.

§51Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον, διὰ τὰ μαθήματα σοβαρότητος, τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ μοῦ δώσῃ, καὶ τοῦ ὑπόσχομαι εἰς τὸ μέλλον, νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὰς ὑποθήκας του. Καὶ προσθέτω: Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ προδικάσω τὸ μέλλον καὶ νὰ γνωρίζω ποῖον φόρτον ἐργασίας θὰ ἔχουν τὰ Ληξιαρχεῖα, διὰ νὰ αὐξήσω τὰς θέσεις τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦδε. Ἐγὼ σήμερον γνωρίζω τὰς σημερινὰς ἀνάγκας καὶ τὰς ἀπαιτήσεις αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται ἐκ τῆς ἐλλείψεως προσωπικοῦ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα ἀκριβῶς παρὰ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τὴν μικρὰν αὐτὴν αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ληξιαρχείων. Ἐὰν αὔριον αὐξηθοῦν αἱ ἀνάγκαι ὁ νομοθέτης ἀναμφιβόλως θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ αὐξήσῃ τὰς θέσεις τοῦ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ληξιαρχείων. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ταξιθέτας, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι αἱ τρεῖς αὗται θέσεις, δὲν προστίθενται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν νέων θέσεων, ἀλλὰ περιλαμβάνονται εἰς αὐτόν. Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει μόνον, ὅτι τρεῖς ἐκ τῶν νέων ὑπαλλήλων θὰ ἔχουν τὴν φροντίδα τῆς τακτοποιήσεως τῶν βιβλίων. Καὶ εἶναι ἀπαραίτητον τοῦτο, διότι εἰς τὰ μεγάλα Ληξιαρχεῖα Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, μετὰ τὴν ἔρευναν, οἱ τόμοι τῶν βιβλίων τῶν διαφόρων ληξιαρχικῶν πράξεων ἐγκαταλείπονται ἐπὶ τῶν τραπεζῶν ἄνευ φροντίδος τινός. Καὶ εἶναι πολὺ φυσικόν, ὅτι πρέπει κἄποιος νὰ τὰ ταξινομήσῃ καὶ νὰ τὰ τοποθετήσῃ εἰς τὴν θέσιν των. Σήμερον ἐλλείψει ταξιθετῶν, τὸ ἔργον τοῦτο γίνεται ὑπὸ τῶν κλητήρων ἢ ἄλλων ὑπαλλήλων, ἀπασχολουμένων ἀπὸ τὰ κύρια καθήκοντά των. Συνεπῶς ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων ἐπιβάλλει τὴν δημιουργίαν θέσεων, ταξιθετῶν εἰς τὰ τρία μεγάλα Ληξιαρχεῖα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ταλιαδοῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§53Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 2 ἀπησχόλησε κατὰ τὴν συζήτησιν ὁλόκληρον τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ὡς εἰσηγητὴς δὲ ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσω καὶ ἐζήτησα πληροφορίας τὰς ὁποίας φέρω καὶ ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Αἱ ἐργασίαι εἰς τὰ Ληξιαρχεῖα Ἀθηνῶν —Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, εἶναι τόσον πολλαὶ καὶ τοιοῦτος ὁ συνωστισμὸς τῶν πολιτῶν, ὥστε ἡ Διεύθυνσις αὐτῶν ἀναγκάζεται πολλάκις νὰ καταφεύγῃ εἰς τὴν Ἀστυνομίαν διὰ τὴν ἀποστολὴν ἀστυνομικοῦ ὀργάνου, ὥστε νὰ τηρῆται κἄποια σειρὰ τῶν πολιτῶν καὶ νὰ μὴ δημιουργῆται συνωστισμὸς. Ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ ἐδημιουργήθη ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τῶν θέσεων κατὰ 10. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς ταξιθέτας, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐσκέφθη ὅτι ἡ πρόσληψίς των εἶναι ἀναγκαία καὶ ἄμεσος διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐξοικονομηθοῦν ἰσάριθμοι ὑπηρετοῦντες ὑπάλληλοι τῶν Ληξιαρχείων, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐγκαταλείπουν τὰ κύρια ἔργα των διὰ νὰ ἀπασχοληθοῦν εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν βιβλίων. Ἀκριβῶς δὲ λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος ὁλόκληρος ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη τοῦτο καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως δεχθῇ τὴν διάταξιν, τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ κάμῃ ἀποδεκτὴν τὴν διάταξιν, ὡς αὕτη διετυπώθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου του.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§55Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὸν τεράστιον φόρτον ἐργασίας τοῦ Ληξιαρχείου Ἀθηνῶν. Διὰ τοῦτο καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ προσλήψεις τῶν γραφέων πρόκειται νὰ γίνουν κατόπιν διαγωνισμοῦ, ὡς ἐδήλωσε καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, θεωρῶ ἀπολύτως ἐπιβεβλημένην τὴν διάταξιν καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ αὕτη.

§56Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Μπακατσέλον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Ληξιαρχείου Θεσσαλονίκης καὶ τῶν ταλαιπωριῶν τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ πολῖται καθημερινῶς.

§57Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Πράγματι, κύριε Πρόεδρε, τὸ Ληξιαρχεῖον Θεσσαλονίκης ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην τῶν θέσεων αὐτῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως κάμῃ ἀποδεκτὴν τὴν διάταξιν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραγκιόζης, ἔχει τὸν λόγον.

§59Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπολύτως ἀληθές, ὅτι τὸ Ληξιαρχεῖον Θεσσαλονίκης ἔχει ἄμεσον ἀνάγκην ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ πρὸς εὔρυθμον λειτουργίαν καὶ ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν, καὶ εὐχαριστῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν ἔλαβε προκειμένης τῆς αὐξήσεως τῶν θέσεων τοῦ ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ληξιαρχείου. Εἶμαι, ὅμως, ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω καὶ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου πῶς βουλευταὶ ἄλλων περιφερειῶν ἀναμιγνύονται εἰς περιφερείας μὴ ἐκλογικάς των ἐνδιαφερόμενοι, ἐνῷ ἀντιθέτως διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ προξενοῦν κακόν. Ἡμεῖς, ὅμως, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα γνῶσται τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν τῶν περιφερειῶν μας, ἔχομεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ εὐχαριστήσωμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος πολὺ καλῶς ἐθέσπισε τὴν παροῦσαν διάταξιν. Διότι δὲν εἶναι λογικὸν ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως νὰ μὴ χειροκροτοῦμεν νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν τὰς περιφερείας μας.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπουρδάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§61Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ὁ συνάδελφος κ. Καραγκιόζης δὲν ἀντελήφθη τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα κατὰ τῶν ὑπαλλήλων, ὡμίλησα γενικῶς ἐπὶ τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τῆς δημιουργίας νέων θέσεων εἰς βάρος τῶν ἤδη ὑπηρετούντων δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας ἔχει τὸν λόγον.

§63Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ πολλὰς ἀπόψεις ἀδικεῖται ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὀφείλομεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν νὰ χειροκρατήσωμεν καὶ ἡμεῖς διὰ τὴν αὔξησιν τῶν θέσεων τοῦ Ληξιαρχείου Θεσσαλονίκης. Πράγματι τὸ Ληξιαρχεῖον Θεσσαλονίκης εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν λόγῳ ἐλλείψεως προσωπικοῦ, πραγματικὸς δὲ ἀγὼν διεξάγεται ὑπὸ τῶν πολιτῶν διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ λάβουν ἕνα πιστοποιητικόν. Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἀξιέπαινος ἡ μέριμνα τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργός, προκειμένου νὰ διευκολύνωμεν τοὺς πολίτας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δαπάνην, νομίζομεν ὅτι εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τοὐλάχιστον τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ δείξῃ φειδὼ διότι πρόκειται περὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν πολιτῶν. Ἐὰν τὸ Κράτος θέλῃ νὰ κάμνῃ οἰκονομίας, ὑπάρχουν ἄλλα πεδία τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἰς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἐπιδείξῃ φειδώ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, ἔχει τὸν λόγον.

§65Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, προέρχομαι ἀπὸ μίαν περιοχήν, ἡ ὁποία κατεστράφη κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ὑπὸ τῶν Βουλγάρων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἄφησαν τίποτε καὶ ὡς ἐκ τούτου σήμερον ταλαιπωροῦνται οἱ κάτοικοι. Διὰ τοῦτο εὐχαριστοῦμεν, ὡς ἐτόνισε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Καραγκιόζης, τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ τὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν ἔλαβε, σχετικῶς μὲ πρόσληψιν προσωπικοῦ εἰς τὰ Ληξιαρχεῖα, ὅπου κατεστράφησαν αἱ ληξιαρχικαὶ πράξεις καὶ τοιαῦται περιφέρειαι εἶναι ὅπου ὁ κατακτητὴς μὲ μανίαν κατέστρεψε κάθε στοιχεῖον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, διότι κατὰ τὴν περιοδείαν του ἐπεσκέφθη τὴν περιφέρειάν μου καὶ διεπίστωσε τὰς ἀνάγκας ἀπὸ ἀπόψεως ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ εἰς δικαστικὰς ὑπηρεσίας Δράμας καὶ ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι θὰ διορίσῃ τοὺς ἀπαιτουμένους ὑπαλλήλους νὰ λάβῃ πρόνοιαν τοποθετήσεως ὑπαλλήλων καὶ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν Δράμας διότι ἡ κατάστασις σήμερον εἶναι ἀφόρητος, καθ’ ὅσον οἱ δύο εὑρισκόμενοι ὑπάλληλοι λόγῳ τῆς μεγάλης καὶ πληθώρας ὑποθέσεων, κατήντησαν, φοβοῦμαι νὰ εἴπω νευρασθενικοὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἁμαρτία καὶ θὰ πρέπει νὰ προλάβωμεν τὸ κακό.

§66Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εὐχαριστῶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους διότι διεπίστωσαν τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Μπουρδάρα, προσθέτω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀναμφισβήτητον ἀνάγκην προσλήψεως νέων ὑπαλλήλων ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὸν κ. Παπαπαναγιώτου πληροφορῶ, ὅτι ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν περιφέρειαν Δράμας τρεῖς δικαστικοὶ ὑπάλληλοι.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2;

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 3. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§70Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει τροπολογία, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τῶν κ. κ. Ἀναστασάτου, Χριστοπούλου, Γιαννοπούλου, Καμβύση καὶ ἐμοῦ διὰ τῆς ὁποίας προτείνεται προσθήκη πρὸς τακτοποίησιν μιᾶς ἀνωμαλίας τοῦ νόμου 3680) 57. Ἡ τροπολογία εἶναι ἡ ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως τὴν ἀποδεχθῇ, διότι εἶναι δικαιοτάτη.

§71Β. ΑΝΑΣΤΑΣΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ὅπως ἀποδεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μας, διότι ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Κοθρῆς, τακτοποιεῖ μίαν ἀνωμαλίαν τοῦ νόμου 3680) 57.

§72Α. ΚΑΜΒΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§73Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ τροπολογία αὐτὴ συμπληρώνει κενὸν καὶ τὴν ἀποδέχομαι.

§74Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἄρθρον 3 ὁμιλεῖ περὶ ληξιαρχικῶν πράξεων γεννήσεως καὶ γάμου λαβόντων χώραν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Τοῦτο ἀφορᾶ τὸ παρελθὸν ἢ τὸ μέλλον;

§75Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι παγίας ἐφαρμογῆς ἡ διάταξις.

§76Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἔρευνα τῶν πραγματικῶν στοιχείων τῶν γάμων, διότι ἄλλως θὰ νομιμοποιηθοῦν καὶ ἀνώμαλοι γάμοι.

§77Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις αὐτὴ τὰ προβλέπει ὅλα καὶ λέγει, ὅτι ἡ ἄδεια θὰ δίδεται ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα Πρωτοδικῶν, μετὰ ἔρευναν τῶν πραγματικῶν στοιχείων, ὡς διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος εἰδικώτερον ὁρισθήσονται. Ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ὁ γάμος τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων εἶναι νόμιμος, ἐὰν δηλαδὴ ἐτελέσθη ἱεροτελεστία, ἢ εἶναι ἀνύπαρκτος γάμος.

§78Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἀρκετόν.

§79Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἄλλως πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξῃ ὁ Εἰσαγγελεύς;

§80Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διὰ τῆς ἑρμηνείας, ποὺ ἐδώσατε τὸ ἐντοπίζετε μόνον εἰς τὴν ἱεροτελεστίαν τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ γάμου.

§81Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὁ Ληξίαρχος τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὁ ὁποῖος συντάσσει ληξιαρχικὴν πρᾶξιν γάμου τελεσθέντος εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τί ἐξετάζει;

§82Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐξετάζει πιστοποιητικὸν νομίμως ἐκδοθὲν ὑπὸ τῶν Ἀρχῶν, τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ πάγιος νόμος.

§83Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Τὴν ἄδειαν τελέσεως γάμου τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς, μὲ τὴν βεβαίωσιν τοῦ ἱερολογήσαντος τὸν γάμον ἱερέως. Αὐτὸν τὸν ἔλεγχον θὰ κάμνῃ ὁ Εἰσαγγελεύς.

§84Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν τὸ πρᾶγμα μείνῃ ἕως ἐκεῖ, τότε θὰ δημιουργηθοῦν προϋποθέσεις νομιμοποιήσεως γάμων, τοὺς ὁποίους ἡ ἰδία ἡ Πολιτεία δὲν ἐνομιμοποίησεν.

§85Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ ληξιαρχικὴ πρᾶξις δὲν νομιμοποιεῖ κανένα γάμο...

§86Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ ὁλοκληρώσω τὴν σκέψιν μου. Διὰ τῆς ἑρμηνείας, ποὺ ἐδώσατε δημιουργεῖται μία ἀνωμαλία. Καὶ ἐπισημαίνω τὸν κίνδυνον. Διότι ἔρχεται μὲ ἕνα σημείωμα τοῦ τελέσαντος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὸν γάμον, χωρὶς κἂν νὰ γίνεται ἔρευνα ἐὰν ἐδόθησαν ἐξ Ἑλλάδος τὰ σχετικὰ πιστοποιητικὰ τὰ ἐπιτρέποντα τὴν τέλεσιν τοῦ γάμου ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ μειονέκτημα. Εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θέμα τάξεως. Ἐὰν γίνῃ δεκτὸν αὐτό, ὅλοι οἱ παρανόμως διαβιοῦντες θὰ πηγαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ τελοῦν ἕνα γάμον, θὰ τὸ φέρουν τὸ σημείωμα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ μόνον στοιχεῖον τοῦ γάμου, ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ ὑποχρεοῦται νὰ νομιμοποιῇ.

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Οἱ γάμοι τῶν Ἑλλήνων Ὀρθοδόξων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρέπει νὰ εὐλογοῦνται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν. Ἡ ληξιαρχικὴ πρᾶξις τελέσεως τοῦ γάμου δὲν εἶναι στοιχεῖον τοῦ κύρους τοῦ γάμου, οὔτε νομιμοποιεῖ τὸν γάμον. Ὁ γάμος συνιστᾶται, διὰ τῆς ἐλευθέρας βουλήσεως τῶν ἐρχομένων εἰς γάμον κοινωνίαν καὶ τῆς τελέσεως. Ἡ ληξιαρχικὴ πρᾶξις δὲν εἶναι στοιχεῖον τοῦ γάμου. Ὁ Εἰσαγγελεὺς θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἔγινεν ἡ ἱερολογία εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀπὸ κανονικῶς χειροτονημένον ἱερέα καί, κατόπιν θὰ νομιμοποιήσῃ τὸν γάμον.

§88Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐγὼ φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τις σημείωμα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅτι ἐτέλεσε τὸν γάμον, χωρὶς νὰ γίνῃ ἔρευνα ἐὰν ἐδόθησαν πιστοποιητικὰ ἐπιτρέποντα τὸν γάμον αὐτόν.

§89Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα ἔχουν ὁρισθῆ αἱ ἐξετάσεις ὑποψηφίων δικηγόρων. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν προβαίνει εἰς παραλείψεις τεινούσας εἰς τὴν ματαίωσιν τοῦ διαγωνισμοῦ. Τὸ λέγω τοῦτο, διότι ἐπληροφορήθην, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀποστείλῃ ἐκπρόσωπον εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, οὔτε χορηγεῖ πιστοποιητικὰ ἀσκήσεως καὶ ἐπὶ πλέον δὲν δέχεται καταβολὴν παραβόλου. Πρὸς τακτοποίησιν τῆς ἀνωμαλίας αὐτῆς, παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτὴ τροπολογία, διὰ τὴν ἄμεσον ἀναπλήρωσιν τῶν μὴ προσερχομένων ἐκπροσώπων τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, ἐπιτραπῇ δὲ καὶ ἡ κατάθεσις παραβόλου εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ γίνωσι δεκτοὶ οἱ ὑποψήφιοι εἰς τὰς ἐξετάσεις, βάσει ὑπευθύνων δηλώσεών των καὶ βεβαιώσεως τοῦ ἀσκοῦντος δικηγόρου. Διαφορετικὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ προσέλθουν οἱ ὑποψήφιοι δικηγόροι εἰς τὰς ἐξετάσεις. Εἶναι προφανῶς ἄδικον νὰ ὑποβληθοῦν εἰς δαπάνας πτωχοὶ νέοι, δυσκόλως ἐξοικονομήσαντες ταύτας, καὶ νὰ ἐπανέλθουν ἄπρακτοι εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τῆς χώρας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξεκίνησαν διὰ νὰ ὑποβληθοῦν εἰς ἐξετάσεις καὶ δυνηθοῦν νὰ ἀσκήσουν καὶ οὗτοι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου, τόσον χάριν τῆς κοινωνίας, ὅσον καὶ αὐτῶν τῶν ἰδίων.

§90Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κονίτσα, τὴν κρίνω δικαίαν καὶ παρακαλῶ ὅπως τὴν ἀποδεχθῆτε. Τοιαύτην τροπολογίαν ἔχω καὶ ἐγὼ ὑπογράψει.

§91Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι καὶ τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ Ἕλληνες πολῖται, ἔχουν γνῶσιν τοῦ θορύβου ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη τὰς τελευταίας ἡμέρας ἀπὸ τὰ ψηφίσματα τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων, θορύβου ὁ ὁποῖος κατ’ ἐμὲ εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος, ἀνεξαρτήτως τῶν ἐπιδιώξεων εἰς τὰς ὁποίας ἀποβλέπουν. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἀπησχολήθη τὸν Σεπτέμβριον ἢ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Ὀκτωβρίου, μὲ τὴν ψήφισιν ὡρισμένων διατάξεων αἱ ὁποῖαι συνεπλήρωσαν τὸν Κώδικα περὶ δικηγόρων. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κατετέθη τότε μετὰ τὴν σύνταξίν του ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διεβιβάσθη εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Ἀθηνῶν, ἐντολοδόχον τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐντολοδόχον ἐπίσης τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων, ἡ ὁποία συνεστήθη κατὰ τὸ περυσινὸν Συνέδριον τῶν δικηγόρων εἰς τὰς Πάτρας τὴν 8ην Ἰουλίου τοῦ παρ. ἔτους. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν καὶ ὡς ἐντολοδόχος ὅλων τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς Ἐπικρατείας ἔμεινεν ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπεζήτησε μετ’ ἐπιμονῆς τὴν ἐπιψήφισίν του. Μᾶς κατέλαβον, ὅμως, αἱ διακοπαὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσεν ὡς ἀρχὴν τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νομοσχεδίων ἐξαιρετικῶς ἐπειγόντων, νομοσχεδίων ἀναφερομένων εἰς σημαντικὰ προβλήματα τῆς ζωῆς τῆς χώρας. Οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι ἐζήτησαν νὰ χαρακτηρισθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ Δικηγόρων ὡς κατεπεῖγον διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπιψήφισίς του ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀπὸ τὰ δημοσιεύματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καταδεικνύεται ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Δικηγόρων ὡς κατεπείγοντος καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπιψήφισίς του ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35. Εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία» τῆς 22ας Σεπτεμβρίου 1957 δημοσιεύονται τὰ ἑξῆς: «Τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς κ. Ροδόπουλον..... (ἀναγινώσκει)....». Σύντονος εἶχε καταβληθῆ προσπάθεια χαρακτηρισμοῦ, τοῦ νομοσχεδίου ὡς κατεπείγοντος, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς εἴπω. Αἱ σχετικαὶ ἀνακοινώσεις φιλοξενοῦνται εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς ἑπομένης ἡμέρας. Ἀναγράφεται εἰς τὴν «Βραδυνήν», ταὐτοσήμως, ὡς καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν ἐπεσκέφθη.... (ἀναγινώσκει)..... Ἀνάλογα εἶναι καὶ τὰ δημοσιεύματα τῶν ἄλλων ἐφημερίδων ἀπὸ τοῦ Μαΐου καὶ ἐντεῦθεν. Ἔφθασεν ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἐτέλει ἐν ἀπολύτῳ γνώσει ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος, ἡ Διοίκησις τοῦ ὁποίου ἐξεδήλου τὴν ἀπόλυτον ἱκανοποίησίν της διὰ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς συζητήσεως. Ἤρξατο κατὰ τὴν προτελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐψηφίσθη, τότε, κατ’ ἄρθρον, ἀναβληθείσης τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως διὰ τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης, τελευταίας συνεδριάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι. Τὴν ἡμέραν ἐκείνην, πυρέσσων ἐφρόντισα νὰ εἰδοποιήσω τὸ Προεδρεῖον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι δὲν ἤμην εἰς θέσιν νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τὴν κατ’ ἄρθρον ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Τρὶς ἢ τετράκις τὴν πρωΐαν ἐκείνην τηλεφωνικῶς ἀπηύθυνον ἔκκλησιν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς συναδελφικῆς ἀλληλεγγύης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικ. Συλλόγου Ἀθηνῶν ὅπως παρὰ τὴν ὑποτροπὴν τῆς νόσου προσέλθω εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἰδιὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἱκανοποίησις τῶν δικηγορικῶν αἰτημάτων. Ἐμεσολάβησαν τηλεφωνήματα πολλῶν συναδέλφων, ὡς καὶ τοῦ τότε Ἀντιπροέδρου τῆς Βουλῆς κ. Οἰκονομίδη, ὑπείκων δὲ εἰς τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ καθήκοντος, δὲν ἐδίστασα νὰ προσέλθω εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ καθυστερήσῃ ἡ ἱκανοποίησις δικαίων ἐπιδιώξεων τῶν δικηγόρων. Ἐπὶ τέλους καὶ ἐγὼ εἶμαι δικηγόρος καὶ εἰς τὴν δικηγορίαν θὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν.

§92Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Λέγουν ὅτι θὰ σᾶς διαγράψουν.

§93Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ εἶχε διατυπωθῆ ἡ ἀπειλὴ αὐτή. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ εὐτυχῶς τὴν ὑπεστήριξαν ὀλίγοι δικηγόροι, ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἔχουν ἐλευθέραν καὶ δημοκρατικὴν σκέψιν, διότι ἐπιζητοῦν καὶ νομίζουν, ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διαγράψουν τοὺς Ὑπουργούς, διότι δὲν εἶναι παραστάται ὅλων τῶν δικηγορικῶν αἰτημάτων ὡς ἐὰν οἱ βουλευταὶ ἢ οἱ Ὑπουργοὶ νὰ εἶναι μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας μὲ ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν τῶν δικηγόρων καὶ νὰ μὴ ἔχουν ἐν παντὶ ὡς μέλημα τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. (Χειροκροτήματα). Οὕτως ἐσυνεχίσθη ἡ συζήτησις κατ’ ἄρθρον τὴν ἑπομένην πρωΐαν ἐπῆλθον δὲ κατὰ τὴν ψήφισιν ὡρισμέναι μεταβολαί, αἱ ὁποῖαι ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι προσέθεσαν καὶ πρόσθετον ὑπὲρ τῶν δικηγόρων πρόνοιαν. Τὸ θέμα εἶναι ἐνδιαφέρον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ ὅλων τῶν πλευρῶν αὐτοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος, κ. Λ. Μπατρῖνος). Ὑπῆρχε διάταξις εἰς τὸ σχέδιον τὸ Ὑπουργικὸν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγορικῶν Συλλόγων, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρετο ὅτι ἀνάπηροι τραυματίαι μὲ τριετῆ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ μετὰ 12μηνον ἄσκησιν κατόπιν ἐξετάσεων διορίζονται δικηγόροι εἰς ἀριθμὸν διπλάσιον τῶν θέσεων τῶν καθοριζομένων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 40 τοῦ Κώδικος. Ἡ διάταξις αὐτὴ παρέμεινε καὶ ἐψηφίσθη ὅπως περιελαμβάνετο εἰς τὸ σχέδιον, ὡς διάταξις περιωρισμένης χρονικῆς ἰσχύος, ἑνὸς δηλαδὴ ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου προσετέθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἑτέρα διάταξις, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ μετάσχουν εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ νὰ διορισθοῦν δικηγόροι καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ἀριθμοῦ καὶ χωρὶς περιορισμὸν ἀριθμητικὸν πτυχιούχοι τῆς Νομικῆς, μετὰ δεκαοκτάμηνον ἄσκησιν ἐφ’ ὅσον ἔλαβον μέρος εἰς τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ κατὰ τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας, συνεπλήρωσαν δὲ πενταετῆ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἡ τροπολογία αὕτη ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν Πρόεδρον κ. Κανελλόπουλον καὶ ἄλλους συναδέλφους καὶ τὴν ἀπεδέχθην. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντιδικηγορικὴ διάταξις, ἡ ὁποία προσετέθη εἰς τὸ ψηφισθὲν κείμενον, ἐνῷ δὲν περιελαμβάνετο εἰς τὸ Ὑπουργικὸν νομοσχέδιον. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶχον στοιχειώδη ὑποχρέωσιν νὰ ἱκανοποιήσω τὸ δίκαιον αἴτημα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 5 ἔτη προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸν τόπον καὶ ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκον των εἰς τὴν Πατρίδα. (Χειροκροτήματα). Ἔλαβον, ὅμως, πρόνοιαν, κύριοι συνάδελφοι, ὥστε ἡ διάταξις αὕτη νὰ μὴ ἰσχύσῃ ἐπ’ ἄπειρον καὶ προσετέθη τῇ ἐπιμονῇ μου, ὅτι αὕτη θὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου. Περιελήφθη, ὅμως, κατὰ τὴν ψήφισιν καὶ ἄλλη διάταξις. Ὁ περὶ δικηγόρων κῶδιξ τοῦ ἔτους 1954, ἔταξεν ὅριον ἡλικίας διὰ τὸν διορισμὸν τῶν δικηγόρων, τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας. Οἱ ὑπερβάντες τοῦτο, δὲν ἦτο πλέον δυνατὸν νὰ διορισθοῦν δικηγόροι. Κατὰ τὴν ἐφαρμογήν, ὅμως, τοῦ νόμου τούτου — τοῦ Κώδικος — παλαιοὶ δικηγόροι ἢ πτυχιοῦχοι, ὑποστάντες ἐπιτυχῆ ἐξέτασιν εἶχον τὰ προσόντα διορισμοῦ ὡς δικηγόρων καὶ εἶχον ὑποβάλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης τὴν κατὰ νόμον αἴτησιν μὲ τὰ δικαιολογητικά. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἀπώλεσαν τὸ δικαίωμα διορισμοῦ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου Κώδικος, ἐπειδὴ ἡ Διοίκησις εἶχε καθυστερήσει τὴν ἔκδοσιν τῶν σχετικῶν διαταγμάτων. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ τελευταίου νομοσχεδίου, ὑπεβλήθη ὑπὸ συναδέλφων, τροπολογία ἀποκαταστάσεως τοῦ προσβληθέντος δικαίου Ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὴν ἀποδεχθῶ, συγχρόνως, ὅμως, ἐπέμενα νὰ προστεθῇ, χρονικὸς περιορισμὸς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως. Ἐτάχθη, πράγματι, ἀνατρεπτικὴ προθεσμία ἑνὸς μηνός, ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποβάλουν σχετικὴν αἴτησιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι. Βάσει τῆς διατάξεως ταύτης ἀνεγνωρίσθη δικαίωμα ἐπαναδιορισμοῦ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον παρ’ ᾧ εἶχον ὑπηρετήσει ἢ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον παρ’ ᾧ εἶχον ζητήσει ἀρχικῶς τὸν διορισμόν, πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων. Παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης, διεπιστώθη ὅτι 20 μόνον, ἢ ἴσως 18 πρόσωπα ἐζήτησαν διορισμόν, βάσει τῆς διατάξεως ταύτης εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Προσετέθη, ὅμως, κατὰ τὴν ψήφισιν, καὶ ἄλλη τροπολογία, προταθεῖσα ὑπὸ συναδέλφων βουλευτῶν. Ὁρίζεται δι’ αὐτῆς, ὅτι τὸ ὅριον ἡλικίας διὰ τὸν διορισμὸν τῶν δικηγόρων, τὸ 35ον ἔτος, δηλαδή, τῆς ἡλικίας, παρατείνεται ἐπὶ χρόνον ἴσον πρὸς τὴν ἐφεδρικὴν μόνον στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑποψηφίου. Βάσει τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι δυνατόν, κατόπιν ἐξετάσεων καὶ μετὰ προγενεστέραν ἄσκησιν, νὰ διαγωνισθοῦν καὶ οἱ ὑπερβάντες τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας. Τοῦτο, ὅμως, ἐγένετο, χωρὶς νὰ δημιουργηθοῦν νέαι θέσεις. Καὶ διερωτῶμαι, διατὶ ἡ διάταξις αὐτὴ χαρακτηρίζεται ἀντιδικηγορική;

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν εἶχε διατυπώσει ὁ κ. Παπασπύρου, ἂν ἐνθυμοῦμαι, καὶ τὴν ὑπεστήριξα καὶ ἐγώ.

§95Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν ποῖος τὰς προέβαλε τὰς τροπολογίας αὐτάς.

§96Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὑπεστηρίξαμεν καὶ ἄλλας.

§97Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ ἀσχοληθῶ μὲ ὅλας. Λέγω, λοιπόν, ὅτι κατὰ τῆς προσθήκης τῆς διατάξεως αὐτῆς εἶναι δυνατὸν νὰ διαμαρτύρωνται καὶ νὰ παραπονοῦνται οἱ νέοι πτυχιούχοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑφίστανται εἰς τὸν διαγωνισμὸν συναγωνισμὸν τῶν παλαιοτέρων πτυχιούχων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπερβῆ τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαμαρτύρωνται οἱ σημερινοὶ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ζημιώνονται διότι δὲν προσετέθη καμμία θέσις.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε οἱ νέοι πτυχιούχοι, διότι δὲν ὑπηρέτησαν πέραν τῆς θητείας των, ὅπως ὑπηρέτησαν ἐκεῖνοι καὶ δι’ αὐτὸ εἶχον θεωρήσει ἀναγκαῖον νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν.

§99Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κατηγορεῖται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς, διότι, ὅπως σᾶς εἶπον, διὰ νὰ ἱκανοποιήσω αἰτήματα τῶν δικηγόρων, ὅπως προείσπραξις ἐπὶ πολιτικῶν δικῶν καὶ ἄλλαι, συνέβαλεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὸ ὁποῖον, ὅμως, προσετέθη ἡ εὐνοοῦσα τοὺς πολεμιστὰς μὲ πενταετῆ στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἡ ἀποκαταστήσασα τὸ δικαίωμα 18 ἢ 20 παλαιῶν ὑποψηφίων. Καὶ ὅμως διὰ τὰς προσθήκας ταύτας χαρακτηρίζεται ὁ νόμος ὡς ἀντιδικηγορικός. Προσετέθησαν καὶ ἄλλαι, λέγουν, φωτογραφικαὶ διατάξεις. Ὡρίσθη ὅτι, δημόσιοι ὑπάλληλοι, κατέχοντες καὶ θέσιν μετακλητοῦ ὑπαλλήλου, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διορισθοῦν δικηγόροι ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας, ἐφ’ ὅσον ἔχουν ὑποστῆ ἐξετάσεις μετὰ προηγουμένην ἄσκησιν. Ἀλλὰ ποῦ θὰ διορισθοῦν, αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι παραιτούμενοι ἀπὸ Γενικοὶ Γραμματεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ Ὑπουργείου, διὰ νὰ εὑρεθοῦν πάλιν ὑφιστάμενοι τῶν Γεν. Διευθυντῶν, τοὺς ὁποίους σήμερον προστάζουν ὡς Γενικοὶ Γραμματεῖς; Δημιουργοῦνται μήπως νέαι θέσεις δικηγόρων; Ὡρίσθη εἰς τὸν νόμον ὅτι αὐτοὶ θὰ προστεθοῦν εἰς τὰς θέσεις αἱ ὁποῖαι ἐπιφυλάσσονται ἀπὸ τὸν νόμον διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἀπολυθέντας βάσει τοῦ νόμου 2500. Δὲν προσετέθη, ἑπομένως, οὐδεμία θέσις, βάσει τῆς διατάξεως αὐτῆς εἰς ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν. Περιλαμβάνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον διάταξις ἡ ὁποία προβλέπει δυνατότητα συμμετοχῆς εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ διορισμὸν ὡς δικηγόρων τμηματαρχῶν καὶ διευθυντῶν τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500. Ἡ διάταξις αὕτη περιελαμβάνετο ἄνευ τινὸς περιορισμοῦ εἰς τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον, τὴν ἐπίσπευσιν τῆς συζητήσεως τοῦ ὁποίου ἐζήτουν οἱ ἐντολοδόχοι τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς. Κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐπιτροπήν, τῇ ἐπιμονῇ μου, ἡ διάταξις ἀπημβλύνθη τόσον, ὥστε κατ’ οὐσίαν ἐξεμηδενίσθη ἡ ἔκτασις τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς καὶ ἡ ἐπίδρασις αὐτῆς ἐπὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν δικηγόρων. Ὑπενθυμίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐπέτρεπε διορισμόν, τῶν βάσει τοῦ ν. 2500 ἀπολυθέντων, μετ’ ἐπιτυχῆ ἐξέτασιν, ἄνευ χρονικοῦ καὶ ἀριθμητικοῦ περιορισμοῦ. Θὰ ἠδύναντο νὰ γίνουν δικηγόροι ἐπιτυγχάνοντες εἰς τὰς ξετάσεις ὁποτεδήποτε. Αὐτὸ προέβλεπε τὸ νομοσχέδιον. Ἀντιθέτως, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐζήτησαν καὶ προσετέθη περιορισμὸς χρονικὸς καὶ ἀριθμητικός. Ἡ διάταξις θὰ ἰσχύσῃ ἐπὶ ἓν μόνον ἔτος, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν βάσει ταύτης δυναμένων νὰ διορισθῶσι, δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ ὑπὸ τοῦ Κώδικος προβλεπόμενον διὰ τὰς μεταθέσεις καὶ ἀναδιορισμοὺς ἓν δέκατον τῶν πλασματικῶν θέσεων. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμφορά, ἡ ὁποία προεκλήθη εἰς τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους, διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἱκανοποιούσης βασικὴν ἐπιμονὴν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἐνόμιζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ διέξοδος εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἀφοῦ δὲν ἐτερμάτισαν αὐτοβούλως τὴν ὑπαλληλικὴν σταδιοδρομίαν, ἀλλὰ ἡ ὑπαλληλική των σχέσις ἐλύθη προώρως κατ’ ἐπιταγὴν τῆς Πολιτείας. Ὅπως ὅμως, διεμορφώθη ἡ διάταξις αὐτή, θὰ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν διορισμοῦ τεσσάρων δι’ ἑκάτερον ἑξάμηνον ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων, εἰδικῶς εἰς τὸν Σύλλογον Ἀθηνῶν. Σημειωτέον ἀκόμη ὅτι εἰς τὰς ἰδίας ἀκριβῶς θέσεις ἔχουν δικαίωμα διορισμοῦ καὶ οἱ παραιτούμενοι ὑπάλληλοι, οἱ ἀναδεχθέντες τὰ καθήκοντα θέσεως μετακλητοῦ ὑπαλλήλου. Θὰ ὑπενθυμίσω καὶ τὰς ἄλλας διατάξεις τοῦ ψηφισθέντος κειμένου. Καὶ αὗται προῆλθον ἀπὸ τροπολογίας διαφόρων βουλευτῶν, ἐν οἷς καὶ ὁ κ. Παπασπύρου, ὅπως ὁ ἴδιος εἶχε τὴν εὐγένειαν νὰ ὑπενθυμίσῃ. Καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις, ὅμως, ταύτας, ὁ διορισμὸς γίνεται ἀποκλειστικῶς εἰς τὰς πλασματικὰς θέσεις τὰς προβλεπομένας ἀπὸ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ ν. 3520. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ προβλέπει ὡρισμένας θέσεις κατὰ Δικηγορικὸν Σύλλογον, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθοῦν παραιτούμενοι δικαστικοί, 5 ἔτη πρὸ τῆς καταλήψεως ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀποχώρησις δὲν ὀφείλεται εἰς ἀνεπάρκειαν κ.λ.π.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐκεῖ προσετέθησαν.

§101Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν προσετέθη, ἑπομένως, καὶ διὰ τῶν διατάξεων τούτων οὔτε μία ἐπὶ πλέον θέσις δικηγόρου. Προσετέθησαν μόνον οἱ πολεμισταί, μὲ τὴν πενταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ οἱ 18 διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος ἀδικηθέντες. Βεβαίως, προσετέθη καὶ ἑρμηνευτικὴ εἰς τὴν οὐσίαν διάταξις διὰ τοὺς ἐν ἀναστολῇ τοῦ λειτουργήματος τελοῦντας Νομάρχας, τοὺς διαγραφέντας τῶν Συλλόγων, διότι δὲν ὑπέβαλον δήλωσιν περὶ τῆς ἀσκήσεως τοῦ λειτουργήματος διαρκούσης τῆς ἀναστολῆς αὐτοῦ.

§102Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἐνθυμῆσθε ὅτι τότε ποὺ διεξήγετο ἡ συζήτησις...

§103Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θὰ φθάσω εἰς ὅλα τὰ θέματα. Ἐὰν νομίσετε, ὅτι ἀπέμεινε κενόν, θὰ ἔχητε τὴν εὐχέρειαν νὰ τὸ συμπληρώσητε. Λέγω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὗται εἶναι αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι προσετέθησαν εἰς τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου, τὴν κατάθεσιν τοῦ ὁποίου ἐπανηγύρισεν, ἰδιαιτέρως, ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν. Ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου οὐσιαστικὰ ἀφῃρέθη ἡ διάταξις, ἡ ἀφορῶσα τοὺς ἀπολυθέντας βάσει τοῦ ν. 2500 ὑπαλλήλους, κατόπιν τῶν ἀριθμητικῶν καὶ χρονικῶν περιορισμῶν οἱ ὁποῖοι προσετέθησαν εἰς τὸ ἀρχικὸν κείμενον. Εἶναι ἀνάγκη, ὅμως, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ ἀκουσθῇ καὶ τὶ προσετέθη ὑπὲρ τῶν δικηγόρων κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐνῷ δὲν περιελαμβάνετο εἰς τὸ κατατεθὲν κείμενον. Περιελήφθη διάταξις, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ἐπιβολὴν κρατήσεως 25% ἐπὶ τῶν ἀμοιβῶν τῶν δικηγόρων ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Προνοίας, κρατήσεως ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀπαρχὴν τοῦ Ταμείου Συνεργασίας, διάταξις ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ αἴτημα τοῦ Συνεδρίου τῶν Πατρῶν καὶ ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχε κἂν εἰς τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ ὁποίου εἶχε πανηγυρίσει ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος. Προσετέθη ἑτέρα διάταξις, ἡ ὁποία ἐπέτρεπε τὴν ἀσφάλισιν τῶν δικηγόρων εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα τῶν διαφόρων Ὀργανισμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των ὡς δικηγόροι. Βάσει τοῦ ψηφισθέντος ἀντιδικηγορικοῦ νόμου, οἱ δικηγόροι τῶν ἐπιχειρήσεων, εἰς τὰς ὁποίας λειτουργοῦν ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, καθίστανται τώρα ἠσφαλισμένοι καὶ αὐτῶν, παραλλήλως πρὸς τὴν ἀσφάλισίν των πρὸς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀντιδικηγορικὴ διάταξις καταπιέζει ὡς ἐφιάλτης τὴν εὐσυνειδησίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἀντιδικηγορικόν. Ἀκόμη περιελήφθη ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ἀσφάλισιν τὴν ὑγιειονομικὴν καὶ τῶν συνταξιούχων δικηγόρων καὶ ἡ διάταξις αὐτὴ ἐνδιαφέρει ὅλους τοὺς δικηγόρους, διότι ὅλοι αἰσθάνονται, ὅτι κάποτε θὰ γίνουν συνταξιοῦχοι, ὅπως περιελήφθησαν καὶ ἄλλαι διατάξεις, αἱ ὁποῖα ἱκανοποίησαν καὶ ἄλλα αἰτήματα, ἐπὶ πλέον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀντιμετωπίσει τὸ νομοσχέδιον. Ἔληξεν ἡ συζήτησις καὶ ἔσπευσεν εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ἀκολουθούμενος ἀπὸ τὸν Γενικόν του Γραμματέα καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, διὰ νὰ μὲ ἐναγκαλισθῆ καὶ νὰ μοῦ ἐκφράσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν δικηγόρων, διότι ἀντέστην εἰς τὴν ἀποδοχὴν 150 τροπολογιῶν καὶ διότι ἐδέχθην νὰ περιλάβω τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἐξησφάλιζε τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ βασικοῦ αἰτήματος, δηλαδὴ τὴν κράτησιν τοῦ 25% ἐπὶ τῶν ἀμοιβῶν τῶν δικηγόρων ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Προνοίας. Καὶ μοῦ προσέθεσεν, ὅτι ἔβλεπε τὴν κίνησιν εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ὑποστήριξιν διαφόρων τροπολογιῶν καὶ εἶχε καταληφθῆ ἀπὸ ἀγωνίαν διὰ τὴν διάθεσιν, ἡ ὁποία ἐκράτει εἰς τοὺς βουλευτὰς ὅλων τῶν πτερύγων. Δὲν δύναμαι νὰ προσθέσω μάλιστα ὅτι ἐτόνισε περισσότερον τὰ ὀνόματα συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Μοῦ εἶπε, λοιπόν, ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι διὰ νὰ μὲ ἐνισχύσῃ εἰς τὴν ἀντίστασιν τὴν ὁποίαν προέβαλον ἔναντι τῶν τροπολογιῶν, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, καθήμενος εἰς τὸν παρὰ τὸ Προεδρεῖον χῶρον, νὰ διαμηνύσῃ διὰ συναδέλφου μας ὅτι οἱ δικηγόροι ζητοῦν νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἔσπευσεν, ὅμως, τότε, νὰ ζητήσῃ συγγνώμην διὰ τὸ διάβημά του καὶ νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπερημύνθη τῶν συμφερόντων τῶν δικηγόρων καὶ ὅτι τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον ἱκανοποιεῖ τοὺς δικηγόρους. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας κ. συνάδελφος, ὑπενθύμισε πρὸ ὀλίγου ὅτι προσεγγίζει ὁ χρόνος τῶν ἀρχαιρεσιῶν εἰς τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους καὶ αὐτὸ παρέχει τὴν ἐξήγησιν πολλῶν παραδόξων. Δὲν ἀποδέχομαι ὅτι ἡ σκέψις τῶν ἀρχαιρεσιῶν ὑπαγορεύει τὴν στάσιν τῶν δικηγόρων. Δικαιοῦμαι, ὅμως, νὰ διερωτηθῶ: Ὑπάρχει δικαιολογία τις εἰς τὴν κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπίθεσιν ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπεζήτησαν καὶ παρηκολούθησαν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου; Μήπως δικαιολογῆται ἡ ἐπίθεσις, διότι εἰς τὸ ψηφισθὲν κείμενον περιελήφθησαν διατάξεις ἱκανοποιοῦσαι τοὺς δικηγόρους ἐπὶ πλέον τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι συνετέλεσα εἰς τὴν ἀπόρριψιν ἑκατοντάδος τροπολογιῶν;

§104Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ τὸ ἀσυμβίβαστον δὲν λέγουν οὔτε λέξιν, κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὸ ὁποῖον ἠγωνίσθημεν.

§105Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν ἄλλοι Δικηγορικοὶ Σύλλογοι ἐστρέφοντο ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ὑπῆρχε κἄποια δικαιολογία. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, αἱ ἐπικρίσεις προέρχονται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ζητήσει τὴν κατάθεσιν καὶ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐξεδήλωσαν δι’ ἐναγκαλισμοῦ τὴν εὐγνωμοσύνην των διὰ τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον νομίζω ὅτι ἡ ἀπορία μου εἶναι δικαιολογημένη.

§106Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐὰν εἶναι ἔτσι, ἔχετε δίκαιον.

§107Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔτσι ἔχουν, μέχρι κεραίας. Βεβαίως, ὑπάρχουν αἰτήματα τῶν δικηγόρων. Ἰδιαιτέρως δὲ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν δικηγορίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθοῦν τοῦτο. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ ὡς δικαίωμα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ εἶναι παραστάται τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς ἀποχῆς ἐκ τῶν καθηκόντων των, διότι ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰ αἰτήματα μιᾶς τάξεως. Διότι, ἀλλοίμονον, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν καθιερωθῇ ὡς κανών, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκ τοῦ νόμου τεταγμένοι διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ νόμου, δύνανται νὰ ἀπέχουν τῶν καθηκόντων των, ὅταν δὲν ἱκανοποιοῦνται τὰ δίκαια αἰτήματά των. Συμπαθοῦμεν ὅλοι, ἰδίᾳ δὲ ἡμεῖς οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν μαχομένην δικηγορίαν, συμπαθοῦμεν τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ συνάδελφοί μας, καὶ καταβάλλομεν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἄμβλυνσιν τῆς ὀξύτητος ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς δικηγορίας. Νομίζω, ὅτι καὶ οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἐσκέφθησαν ὅτι θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἀπόσχουν τῶν καθηκόντων των διὰ νὰ ἐξαναγκάσουν τὴν Πολιτείαν νὰ ἱκανοποιήσῃ ἰδικά των αἰτήματα ἢ γενικωτέρας ἀνάγκας, θὰ ἔχουν κατανοήσει ὅτι δὲν ἐξέλεξαν καὶ δὲν ἀκολουθοῦν ἀσφαλῆ ὁδόν. Ἐάν, ὅμως, ἄλλαι ἐπικρατήσουν τελικῶς ἀποφάσεις, ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ εἶναι παρεσκευασμένη διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς συνεπείας. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν θὰ δεινοπαθήσῃ ἀπὸ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἐξαγγελλομένης ἀποχῆς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν προτίθεμαι νὰ πολιτευθῶ εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον καὶ νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ λάβω τὴν θέσιν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἀπέναντι τῶν αἰτημάτων ἐκείνων, πρὸς τοὺς ὁποίους ἤμην συνάδελφος καὶ θὰ εὑρεθῶ καὶ πάλιν συνάδελφος. Οἱ δικηγόροι βουλευταὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι ἐντολοδόχοι τῶν συναδέλφων των δικηγόρων, ἀλλὰ εἶναι ἐντολοδόχοι ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος τοὺς ἐξέλεξε καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι εἰς πᾶσαν ἐνέργειάν των νὰ ἔχουν ὡς ὁδηγὸν τὸ γενικώτερον συμφέρον. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι οἱ δικηγόροι βουλευταὶ βλέπουν μὲ συμπάθειαν τὰ αἰτήματα ἐκείνων μὲ τοὺς ὁποίους συνεργάζονται, ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅλοι μας νὰ διακηρύξωμεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν, ἀγνοοῦντες τὰ γενικώτερα συμφέροντα, νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὰ συμφέροντα ἐκείνων, μὲ τοὺς ὁποίους ὑπήρξαμεν καὶ θὰ παραμείνωμεν συνάδελφοι. Ἔτσι, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει ἡ θλιβερὰ αὐτὴ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία κινδυνεύει νὰ λάβῃ τὴν ἐξέλιξιν, τὴν ὁποίαν φοβεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας κ. συνάδελφος. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν σκέπτεται νὰ μὴ στείλῃ εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ὑποψηφίων δικηγόρων τῆς προσεχοῦς ἐξεταστικῆς περιόδου, τὰ μέλη τὰ ὁποῖα δέον κατὰ νόμον νὰ μετάσχουν ταύτης. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, ἕνα Ἐφέτην καὶ ἀπὸ τρία μέλη τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Ἐὰν δὲν καταστῇ δυνατὴ ἡ συγκρότησις τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ ματαιωθῇ ὁ διαγωνισμός. Καὶ ἡ ματαίωσις τοῦ διαγωνισμοῦ θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς ἑστίας των, χωρὶς νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰς ἐξετάσεις διὰ νὰ λάβουν, ἐὰν ἐπιτύχουν, τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, πτυχιοῦχοι, προσερχόμενοι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν ἀπὸ ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Ἐπικρατείας, παιδιὰ ἀγροτικῶν καὶ ἐργατικῶν οἰκογενειῶν, τὰ ὁποῖα μὲ στερήσεις ὁλοκλήρου τῆς οἰκογενείας των κατώρθωσαν νὰ τελειώσουν τὰς σπουδὰς καὶ νὰ συμπληρώσουν τὴν ἄσκησίν των. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ παραβλέψῃ κανείς. Ἐπισημαίνω τὴν κυριωτέραν συνέπειαν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ τυχὸν ἄρνησις τῶν μελῶν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου νὰ μετάσχουν εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπὶ πλέον νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει Κράτος, ὅταν ὡρισμένη τάξις εἶναι δυνατὸν νὰ ματαιώνῃ τὴν ἐνέργειαν διαγωνισμοῦ διότι δὲν μένει εὐχαριστημένη ἀπὸ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Δι’ αὐτὸ ἀποδέχομαι πλήρως τὰς ἀπόψεις τοῦ ἐκ Λεβαδείας κ. συναδέλφου καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ περιληφθῇ διάταξις σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος δὲν ἀποστείλῃ τοὺς ἐκπροσώπους του νὰ μετάσχουν εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ἀναπληρώσῃ μὲ Ἐφέτας ἢ Εἰσαγγελεῖς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς Ἀθήνας.

§108Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μὲ ἄλλους δικηγόρους.

§109Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διατὶ δικηγόρους; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι ἐὰν οἱ διοριζόμενοι ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν δικηγόροι δεχθοῦν θὰ ἔλθουν εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν Διοίκησιν τοῦ Συλλόγου των.

§110Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι καὶ ἡ ἄποψις νὰ δίδεται ἡ ἄδεια τοῦ δικηγορεῖν, χωρὶς νὰ μετάσχουν δικηγόροι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, δὲν εἶναι ὀρθή.

§111Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν οἱ δικηγόροι θελήσουν νὰ μετάσχουν εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, θὰ ἀποκλεισθοῦν οἱ Ἐφέται. Ἐὰν δὲν θελήσουν, θὰ μετάσχουν οἱ Ἐφέται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως.

§112Κ. ΜΑΡΗΣ. Διαζευκτικῶς, κύριε Ὑπουργέ.

§113Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Θέλετε νὰ μοῦ ἀναγνωρίσητε τὸ δικαίωμα νὰ δώσω ἱκανοποίησιν εἰς γνωρίμους ἢ ἀγνώστους δικηγόρους. Θέλετε, λοιπόν, νὰ μοῦ παράσχητε τὴν εὐχέρειαν νὰ ὁρίσω δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσπράξουν σημαντικὰ ποσὰ ἀπὸ τὰ ἐξέταστρα, τὰ ὁποῖα καταβάλλουν οἱ ὑποψήφιοι; Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ γεγονός, ὅτι οἱ δικηγόροι θὰ εὑρεθοῦν εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὰς Διοικήσεις τῶν Συλλόγων των. Οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι συναισθάνονται ὅτι δὲν εἶναι λογικὸν νὰ μετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μόνον δικαστικοί, χωρὶς συμμετοχὴν δικηγόρων, ἔχουν ὅλην τὴν εὐχέρειαν, βάσει τοῦ Κώδικος νὰ μετάσχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἔδαφος ἐφαρμογῆς τῆς συζητουμένης διατάξεως. Συναφὲς πρὸς τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ τοῦ θέματος εἶναι καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος, κατὰ τὰς παρεχομένας πληροφορίας, ἀρνεῖται νὰ δώσῃ τὴν βεβαίωσιν ἐγγραφῆς εἰς τὸ βιβλίον ἀσκουμένων καὶ ἀρνεῖται ἐπίσης νὰ δεχθῇ τὴν καταβολὴν τοῦ παραβόλου, τὸ ὁποῖον, προβλέπει ὁ νόμος, διὰ τὴν συμμετοχὴν εἰς τὰς ἐξετάσεις. Εἶναι ἀνάγκη καὶ τὰ σημεῖα αὐτὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Πρὸς τοῦτο, ἐὰν ὁ ὑποψήφιος ἀποδείξῃ ἐγγράφως ὅτι ἐζήτησε τὴν ἔκδοσιν τοῦ πιστοποιητικοῦ ἢ ὅτι προσεφέρθη νὰ καταβάλῃ τὰ ἐξέταστρα εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὰ καταβάλῃ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὰς ἐξετάσεις, εὑρισκομένου ἑνὸς τρόπου ἀναπληρώσεως τῆς ἐλλειπούσης βεβαιώσεως Δικηγορικοῦ Συλλόγου.

§114Α. ΚΑΜΒΥΣΗΣ. Δὲν θὰ προβλέπεται, κύριε Ὑπουργέ, καμμία κύρωσις δι’ αὐτὴν τὴν ἄρνησιν;

§115Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὅτι ἀρκεῖ ἡ ὑπεύθυνος δήλωσις τοῦ αἰτουμένου καὶ τοῦ δικηγόρου παρ’ ᾧ ἀσκεῖται.

§116Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ. Ἂν τοῦ δώσῃ ὁ δικηγόρος.

§117Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἡ ὑπεύθυνος δήλωσις τοῦ ἀσκουμένου, καὶ τοῦ δικηγόρου παρ’ ᾧ ἡ ἄσκησις, θὰ πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀρκετὰ στοιχεῖα διὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἄλλο τὸ θέμα τοῦ διορισμοῦ. Τότε, ἐλπίζω, ὅτι καὶ οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι θὰ ἔχουν πεισθῆ νὰ δώσουν τὰς βεβαιώσεις. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Μεσσηνίας, ἐὰν πρέπει νὰ ληφθοῦν κυρώσεις ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος. Εἰς μίαν Πολιτείαν δικαίου, κύριοι συνάδελφοι, ὅλοι λογοδοτοῦμεν — καὶ ὁ τελευταῖος πολίτης καὶ ὁ Ὑπουργὸς — ἐνώπιον τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου. Αἱ Διοικήσεις τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων δὲν λογοδοτοῦν πουθενά. Καὶ ἂν κατηγορηθοῦν ἐνώπιον τοῦ Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου θὰ πρόκειται νὰ δικάσουν αὐτοὶ ἑαυτούς, διότι τὰ Πρωτοβάθμια Πειθαρχικὰ Συμβούλια συντίθενται ἐκ μελῶν τῆς Διοικήσεως τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἐφθάναμεν πολὺ μακρυὰ ἐὰν ἐπρόκειτο αὐτὴν τὴν ἑσπέραν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τῶν κυρώσεων κατὰ τῶν Διοικήσεων τῶν Συλλόγων, αἱ ὁποῖαι παραβιάζουν τὸ καθῆκόν των. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν συμμετοχὴν τῶν ὑποψηφίων καὶ τὴν ἐνέργειαν τοῦ διαγωνισμοῦ κατὰ τρόπον ποὺ θὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Πολιτεία εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. (Χειροκροτήματα).

§118Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Παρακαλῶ θερμότατα κύριε Ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ τοῦτο: Ὀρθῶς εἴπατε, ὅτι πολλοὶ ὑφίστανται κόπους καὶ βάσανα διὰ νὰ πάρουν τὸ πτυχίον των. Διατί, λοιπόν, νὰ εἶναι διετὴς ἡ ἄσκησις, ἡ ὁποία ἄλλως τε εἶναι ἐπὶ ματαίῳ; Διατί νὰ μὴ ἐπιτρέπεται μετὰ ἓν ἔτος ἀσκήσεως νὰ δικηγορῇ εἰς μικρότερα τοὐλάχιστον δικαστήρια, Εἰρηνοδικεῖα, Μονομελῆ κ.λ.π.; Ἡ διετὴς ἄσκησις εἶναι συντριβὴ τοῦ πτυχιούχου.

§119Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἂς μὴ ἀσχοληθῶμεν ἀπόψε καὶ μὲ τὸ θέμα αὐτό.

§120Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, μίαν διευκρίνισιν, κύριε Ὑπουργέ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ἐνόμισα ὅτι ἤκουσα ὅτι ἐπέτυχον οἱ δικηγόροι εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι νομικοὶ σύμβουλοι, ὅτι ἐπέτυχον νὰ παίρνουν σύνταξιν καὶ ἀπὸ τὰ Ταμεῖα αὐτά. Ἤκουσα καλῶς ἢ ὄχι;

§121Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ἀναμφισβητήτως ἠκούσατε πολὺ καλά. Περιελήφθη διάταξις, βάσει τῆς ὁποίας οἱ δικηγόροι ἀσφαλίζονται εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα τῶν Ὀργανισμῶν εἰς τοὺς ὁποίους ὑπηρετοῦν καὶ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των.

§122Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐνῷ εἴπατε ὅτι κήδεσθε τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους καὶ ὄχι τῆς δικηγορικῆς τάξεως, ὅτι ἐσκέφθητε περισσότερον ὡς δικηγόρος.

§123Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Διαμαντόπουλε, θὰ πρέπει νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ συμμετοχὴ εἰς τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα συνεπάγεται καὶ ὑποχρέωσιν καταβολῆς τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν.

§124Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἐπαγγελματίαι καὶ ἑπομένως ποῦ εἶναι ἡ Συνταγματικὴ ἰσότης;

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§126Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον ἐθίξατε τὸ ζήτημα τῶν δικηγόρων, δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κρατεῖ τὸν δικηγορικὸν κόσμον εἰς ἀναστάτωσιν, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ εἰσπράττεται ἕνας φόρος ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Νομικῶν, ὁ φόρος αὐτὸς παρανόμως κατακρατεῖται ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς παράσχητε μίαν πληροφορίαν, διότι ὁ δικηγορικὸς κόσμος καὶ οἱ συνταξιοῦχοι ἀγανακτοῦν μὲ τὴν παράτασιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς.

§127Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Παρέχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Χανίων: Πράγματι ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1952, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, τὸν Μάϊον τοῦ 1952, ἀπεφάσισε νὰ παρακρατῇ τὰ εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν ἀνήκοντα ἔσοδα ἐκ τῶν ποινικῶν ἐξόδων. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐδημιουργήθη τὸ πρῶτον τὸν Μάϊον τοῦ 1952, μὲ Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὸν ἀείμνηστον Καρτάλην καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Χρ. Εὐελπίδην, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅπως μοῦ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ εἴπω καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν» εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐξησφαλίσθη ἡ ἀπόδοσις ἑνὸς μέρους τοῦ κατακρατουμένου ἐσόδου. Βεβαίως, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης δὲν ἱκανοποίησεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ αἴτημα καὶ τὸ δικαίωμα, σύμφωνα μὲ τοὺς ἰσχύοντας νόμους, τοῦ Ταμείου Νομικῶν, πάντως, ὅμως, ἐδόθη ἡ εὐκαιρία ἀποκαταστάσεως ἐν μικρῷ μέτρῳ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶχε γίνει εἰς βάρος τοῦ Ταμείου προηγουμένως. Καταβάλλονται προσπάθειαι συνεχῶς διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἐσόδου αὐτοῦ.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§129Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τροπολογία καὶ καθ’ ὃν τρόπον ὑπεβλήθη καὶ καθ’ ὃν τρόπον υἱοθετήθη, ἀφήνει ἀναμφισβητήτως τὴν ὑπόνοιαν ὅτι ἔχει προετοιμασθῆ μία ἀντεπίθεσις ἐναντίον τῆς δυσαρεσκείας, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον τῆς χώρας μὲ τὸ τελευταίως ψηφισθὲν νομοθέτημα. Δὲν μετεῖχον, τότε, τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν γνωρίζω ποία διάταξις παρεισέφρυσε ποὺ προεκάλεσε τόσην ἐπανάστασιν εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον. Δὲν νομίζω ὅτι ὅλα ὅσα συνέβησαν καὶ συμβαίνουν τελευταίως εἰς ὅλους τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους τῆς χώρας εἶναι προϊόν ἐπιδράσεως προεκλογικῆς, διότι ἐπίκεινται ἐκλογαί.

§130Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Περὶ προεκλογικῆς ἀτμοσφαίρας ὡμίλησεν ὁ κ. Παπασπύρου, ὄχι ἐγώ.

§131Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐγὼ διατυπώνω τὴν σκέψιν καὶ τὴν ἄποψίν μου ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀπόρροια τῆς ἐπαναστάσεως, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ἡ ὁποία προεκλήθη ἀπὸ τὸ νομοσχέδιόν σας, διότι δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν Διοίκησιν, ὅπως ἔχω τὴν πληροφορίαν τὴν ἐξώδικον, τὴν διαμαρτυρίαν τὴν ἔντονον καὶ ἐναντίον ἀκόμη τῆς Διοικήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχομεν οἱ ἴδιοι οἱ συνάδελφοι, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐξαίρεσις. Ἡ Γενικὴ Συνέλευσις, ἡ τελευταία, ποὺ ἔγινεν εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀπὸ πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος, διότι ἐγὼ δὲν ἔλαβον μέρος, εἶναι ὅτι αἱ Διοικήσεις κατεκρίθησαν αὐστηρότατα, διότι ἔκαμον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σεῖς ἀνεφέρατε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι σᾶς συνεχάρησαν, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη κατοχυρώνει τὰ συμφέροντα τῶν δικηγόρων καὶ ἐξυψώνει τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα καὶ δὲν ἔχει διαβλητὰ σημεῖα. Δὲν μετεῖχον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι παρεισέφρυσαν καὶ προεκάλεσαν αὐτὴν τὴν ἀναστάτωσιν. Θὰ ἤθελον, ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, ἀντὶ νὰ υἱοθετήσητε καὶ νὰ θεσπίσωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν ἀπόψε, ἡ ὁποία εἶναι ἔναυσμα, ἐναντίον τοῦ ἀγῶνος τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου καὶ τοῦ προϊσταμένου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χώρας, ἀντὶ αὐτοῦ θὰ προτιμοῦσα, κύριε Ὑπουργέ, νὰ προκληθῇ μία συνάντησις καὶ μία συνεννόησις μεταξὺ ὑμῶν, ὁ ὁποῖος θεωρεῖσθε ὡς ἕνας ἐκ τῶν ἐκλεκτῶν συναδέλφων καὶ νὰ γίνῃ μία ἐξήγησις τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα σᾶς χωρίζουν. Διότι ἂν τὰ πράγματα ἔχουν ὅπως τὰ ἐξεθέσατε, κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι καὶ οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι καὶ οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἀντιδροῦν δὲν θὰ ἔχουν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συμφωνήσουν μαζί σας ὅτι τὸ νομοθέτημα δὲν ἔχει διαβλητὰ σημεῖα. Ἂν ὅμως, πεισθῆτε καὶ σεῖς ἀπὸ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας θὰ σᾶς κάμουν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος, καὶ διακεκριμένοι, μάλιστα, συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἂν πεισθῆτε καὶ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῶν ἐπαρχιῶν, διότι καὶ ἐπαρχιακοὶ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι ἀπειλοῦν, καὶ εὑρίσκουν, φαίνεται, μέσα εἰς τὸ νομοθέτημα τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα θίγουν τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, ἐγὼ θὰ προτιμοῦσα νὰ μὴ θεσπισθῇ ἡ διάταξις καὶ νὰ ἔλθητε εἰς κἄποιαν συνεννόησιν. Εἶναι συμφέρον καὶ ὑμῶν, κύριε Ὑπουργέ, προσωπικῶς, ἀλλὰ καὶ τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου, διότι δίδεται μία ἀπάντησις ὅτι θὰ ἀσκῇ ἕνα δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχουν ἐκ τοῦ νόμου καὶ τὸ ὁποῖον ἠμποροῦν εἰς μίαν ἐλευθέραν Δημοκρατικὴν Πολιτείαν νὰ τὸ ἀσκοῦν καὶ οἱ τελευταῖοι ἀκόμη τῶν πολιτῶν, πολὺ περισσότερον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται ὅτι δεσπόζουν τῆς ἡγεσίας, τῆς πνευματικῆς τῆς χώρας.

§132Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Οἱ ὑπέρμαχοι τῆς Δημοκρατικῆς ἐλευθερίας εἰς τὴν Συνέλευσιν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, οἱ εὐάριθμοι δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν τῆς διαγραφῆς τῶν Ὑπουργῶν δικηγόρων, δὲν περιέλαβον καὶ ἐμὲ εἰς τὸν κατάλογον τῶν ὑπὸ διαγραφὴν Ὑπουργῶν, διότι μοῦ ἀνεγνώρισαν ὅτι κἄπως ἐγὼ ἐνδιεφέρθην προσωπικῶς διὰ τὰ συμφέροντα τῶν δικηγόρων. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἀποτελεῖ τίτλον τιμῆς διὰ τοὺς ὑπολοίπους Ὑπουργούς, ἡ πρότασις περὶ διαγραφῆς των, διότι ἀποδεικνύει ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ἐκεῖνοι, κατὰ τὴν κατηγορίαν, ἡ ὁποία τοὺς ἀπευθύνεται, παραβλέπουν τὸ συμφέρον τὸ ἐπαγγελματικὸν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν ἀσφαλῶς τὸ γενικώτερον συμφέρον τοῦ τόπου. Δυστυχῶς, δὲν μὲ περιέλαβον καὶ ἐμὲ μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διαγραφοῦν διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Εἰς τὰς ἀνακοινώσεις μου εἰς τὸν Τύπον ἐξεδήλωσα κατ’ ἐπανάληψιν τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου νὰ συνεργασθῇ μὲ τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ὅλων τῶν προβλημάτων ὄχι μόνον τῶν δικηγορικῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς δικαιοσύνης, γενικώτερον. Καὶ εἶπον, μάλιστα, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἀποδέχεται εὐχαρίστως τὴν συνεργασίαν τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων, ἀλλὰ προσέθεσα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ἀποχῆς ἀπὸ τῶν ἐργασιῶν τῶν δικαστηρίων. Ἂν, λοιπόν, οἱ δικηγόροι ἐγκαταλείψουν τὰς ἀπειλάς, τὰς ὁποίας ὁ ποινικὸς νόμος δὲν ἐπιτρέπει οὔτε εἰς τοὺς κοινοὺς πολίτας, καὶ θελήσουν νὰ συζητήσουν τὰ θέματά τους, ὄχι ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ἀπεργίας, ἀλλὰ ὡς πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ προβάλλουν τὰς ἀξιώσεις των, τὰ δικαιώματά των, εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ τὰς Ἀρχάς, τότε βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ αἰσθανθῇ ἱκανοποίησιν καὶ χαρὰν καὶ νὰ συζητήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν δικηγόρων.

§133Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τοὺς ἐκαλέσατε, κύριε Ὑπουργέ;

§134Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐγὼ νὰ τοὺς καλέσω;

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔπραξεν ὀρθῶς, δώσας τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ἀπόψε εἰς τὸ Σῶμα. Ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων, ἐλάχιστοι ἐξενίσθησαν ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤρχισεν ἀναπτύσσων τὴν γενικωτέραν ἄποψιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἀλλὰ ἦτο καθῆκον νομίζω τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μετὰ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν προέτεινεν ὁ ἀγαπητὸς φίλος κ. Κονίτσας, νὰ λάβῃ γενικωτέραν θέσιν καὶ καθῆκον καὶ ἐμοῦ εἶναι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις προσθέτων τὰς λέξεις αὐτάς, εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ὑπουργός.

§137Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν ἀνεγνώσθη καὶ δὲν ἐκυκλοφόρησεν αὐτὴ ἡ τροπολογία.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ ἀγαπητὸς φίλος κ. Παπασταύρου, μὲ διέκοψεν ἄνευ λόγου. Γνωρίζει καὶ τὸ ἔχει ἄλλωστε ὑποστηρίξει καὶ ὁ εἷς ἐκ τῶν δύο ἀρχηγῶν του, ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι εἶναι δυνατὸν κάλλιστα νὰ διατυποῦνται σκέψεις, αἱ ὁποῖαι μετὰ ταῦτα νὰ προσλαμβάνουν τὴν τυπικὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ Κανονισμός. Αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ἔχει ὑποστηρίξει ὀρθότατα ὁ κ. Παπανδρέου πλειστάκις καὶ προσφάτως.

§139Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ σᾶς ἀπαντήσω, κύριε Πρόεδρε.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν θὰ μοῦ ἀπαντήσητε. Ἠξεύρετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ προσωπικῶς, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ μὲ διακόπτετε καθ’ ὃν τρόπον μὲ διακόπτετε. Ἠγέρθην νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ παρεμβαίνετε. Ἂν ἔχητε λόγον, νὰ τὸν ἐκφωνήσητε. Ὄχι νὰ τὸν παρεμβάλλητε. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, σέβομαι βαθύτατα τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, τὸ δικηγορικὸν λειτούργημα. Αὐτό, ὅμως, δὲν σημαίνει ὅτι εἶμαι ἐκ τῶν προτέρων διατεθειμένος καὶ ἀποφασισμένος νὰ σεβασθῶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς ἀποδοχῆς, τὴν οἱανδήποτε ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν θὰ λάβουν αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις τῶν δικηγόρων. Ἕτερον ἑκάτερον. Σέβομαι τὴν ἀποστολὴν τοῦ δικηγόρου καὶ τὸν μέγα ἀριθμὸν τῶν μοχθούντων δικηγόρων, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνδυάζουν ἱκανότητα καὶ μόχθον. Διότι, ὅπως εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα θὰ ὑπάρχουν καὶ ἱκανοί, οἱ ὁποῖοι δὲν μοχθοῦν ἐπαρκῶς, καὶ ἑπομένως δὲν ἐπιτυγχάνουν. Καὶ ἐπίσης θὰ ὑπάρχουν καί τινες, οἱ ὁποῖοι μοχθοῦν, ἀλλὰ μὴ ὄντες ἐπαρκῶς ἱκανοὶ φυσικὰ δὲν ἐπιτυγχάνουν. Δὲν ἀποκλείεται, βεβαίως, νὰ ὑπάρχῃ καὶ οὐσιώδης ἀριθμὸς δικηγόρων οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι καὶ ἱκανοὶ καὶ νὰ μοχθοῦν καὶ παρὰ ταῦτα νὰ μὴ ἔχουν δυνατότητα προσελκύσεως πελατείας, εἴτε διότι ὁ χαρακτήρ των δὲν εἶναι χαρακτὴρ ἐπαγγελματικὰ μαχητικός, εἴτε διότι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, εἰς ὡρισμένας, μάλιστα, πόλεις, ὅπως εἶναι ἡ Πρωτεύουσα, ἔχει σημειωθῆ κάποιος κορεσμὸς εἰς τὸ ἐπάγγελμα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅταν, ἐὰν σέβωμαι τοὺς δικηγόρους καὶ τὴν ἀποστολήν των καὶ ἐὰν σέβωμαι καὶ ἐκείνους ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι λόγω τῶν περιστάσεων, παρὰ τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν καὶ παρὰ τὸν μόχθον τὸν ὁποῖον καταβάλλουν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἱκανοποιούμενοι οἰκονομικῶς, ἀσκοῦντες τὸ ἐπάγγελμα, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τρέφω μέγαν σεβασμὸν πρὸς ὅλους αὐτούς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσω ὡς δεδικαιολογημένην τὴν οἱανδήποτε ἀπειλὴν ἀπεργίας, τὴν οἱανδήποτε, δηλαδή, ἀπειλὴν ἡ ὁποία στρέφεται οὐχὶ μόνον κατὰ τοῦ Κράτους καὶ αὐτὸ θὰ ἦτο ἄτοπον ἐὰν τοῦτο ἔπραττον οἱ δικηγόροι, ἐὰν τοῦτο εἶχον ὑπ’ ὄψιν οἱ δικηγόροι, ἀλλὰ ἡ ὁποία στρέφεται καθ’ ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας. Εἶμαι κεκηρυγμένος ὀπαδὸς τῆς ἀπεργίας, προκειμένου περὶ τῶν μισθωτῶν καὶ πιστεύω ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγάλα προσόντα, ἠθικὰ τεράστια προσόντα τῶν ἐλευθέρων καθεστώτων, ἕνα ἀπὸ τὰ μεγάλα πλεονεκτήματά των ἔναντι τῶν καθεστώτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα λέγονται δῆθεν ἐργατικά, τὰ ὁποῖα δῆθεν βασίζονται ἐπὶ τῶν ἐργαζομένων, εἶναι τὸ προσὸν ὅτι ἐπιτρέπουν τὴν ἀπεργίαν καὶ τὴν δι’ ἀπεργίας ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν, τῶν στοιχειωδῶν πολλάκις καὶ παραγνωριζομένων καὶ μὴ ἱκανοποιουμένων ἀναγκῶν τῶν μισθωτῶν, τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι μάλιστα ἡ ὑπὸ τοῦ νόμου, ἄλλωστε, προβλεπομένη καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διαδικασίας ἐκδήλωσις τῆς προθέσεως πρὸς ἀπεργίαν τῶν μισθωτῶν, προθέσεως ἡ ὁποία ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις μεταβάλλεται εἰς ἀπόφασιν, εἶναι καὶ μέσον οὐσιῶδες, καὶ ἀποτελεσματικὸν διὰ τὴν ἁρμονίαν τὴν κοινωνικήν, εἶναι εἷς ἐκ τῶν παραγόντων τῶν οὐσιωδῶν διὰ τὴν ὕπαρξιν ἰσορροπίας εἰς τὴν κοινωνίαν τὴν ἐλευθέραν. Ἐνῷ, ὅμως, εἶμαι κεκηρυγμένος ὀπαδὸς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας τῶν μισθωτῶν, οἱ ὁποῖοι, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ὅπως κατεδείχθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κάμνουν περιωρισμένην χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος καὶ ἐπιδεικνύουν μεγάλην ἐθνικὴν καὶ κοινωνικὴν σωφροσύνην, εἶμαι ἀπολύτως ἀντίθετος πρὸς τὴν παράδοξον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου ἠθικῶς ἀμφίβολον σκέψιν ἀπεργίας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι μισθωτοί, εἴτε πρόκειται περὶ τῶν δικηγόρων, εἴτε πρόκειται περὶ τῶν μηχανικῶν, εἴτε πρόκειται περὶ τῶν ἰατρῶν. Προσθέτων κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των ὡς ἐλευθερίου ἐπαγγέλματος. Ἐὰν ἀπεργήσουν ὡς ὑπάλληλοι, ἀνήκοντες εἰς ὡρισμένην ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, αὐτὸ εἶναι ἕτερον ζήτημα. Ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ τὸ πράξουν. Ἀλλὰ νὰ ἀρνηθοῦν τὰς ὑπηρεσίας των ὅταν εἶναι δικηγόροι, ἰατροί, νὰ ἀρνηθοῦν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ σύνολον τὸ κοινωνικὸν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ ἐκβιάσουν τὸ Κράτος, αὐτὸ ἀποτελεῖ κατ’ ἐμὲ κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὴν ὑπόστασιν τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος λειτουργημάτων, πρὸς τὴν φύσιν αὐτῶν ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν κοινωνικὴν καὶ νομικὴν οὐσίαν αὐτῶν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ παμμέγιστος ἀριθμὸς τῶν δικηγόρων τῆς Ἑλλάδος δὲν θὰ συμμερίζεται τὴν ἀπειλὴν ἡ ὁποία διετυπώθη. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ πολλοὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀνήκοντες εἰς Συλλόγους, θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς των ὑποχρεωμένους νὰ ἐκδηλώσουν τὴν ἀλληλεγγύην των πρὸς τοὺς μέλλοντας νὰ ἀποφασίσουν τοιαύτην ἀπεργίαν, ψυχικῶς θὰ ἀντιδράσουν καὶ δὲν θὰ εἶναι σύμφωνοι. Θὰ αἰσθανθοῦν ὅτι ἐκτίθενται εἰς μίαν ἐνέργειαν ἄτοπον, πιθανὸν νὰ παρακολουθήσουν, ἀλλὰ δὲν θὰ παρακολουθήσῃ ἡ ψυχή των. Δι’ αὐτό, ἐπειδὴ θὰ εὑρεθοῦν πολλοὶ δικηγόροι εἰς δύσκολον θέσιν, συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κονίτσα πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ὡς διετυπώθη, καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ κ. Τσουκαλᾶς, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν δικηγόροι εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ δεχθῶμεν ὅπως οἱ δικηγόροι αὐτοὶ ἐπιλεγοῦν ὡς ἄτομα καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν εἴτε δεχθοῦν, εἴτε δὲν δεχθοῦν, θὰ εὑρεθοῦν εἰς δύσκολον θέσιν εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν, ἐὰν δεχθοῦν ἔναντι τοῦ Συλλόγου εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκουν, ἔστω καὶ ἐὰν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Συλλόγου προέβη εἰς μίαν ἐνέργειαν, εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν θὰ εὑρεθοῦν ἐκτεθειμένοι ἔναντι τοῦ Κράτους, ἀρνούμενοι νὰ δεχθοῦν τὸν διορισμόν των. Πρέπει νὰ μὴ φέρωμεν τοὺς δικηγόρους εἰς τὴν δύσκολον αὐτὴν θέσιν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ μέγιστος αὐτὸς ἀριθμὸς τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι δὲν συμφωνοῦν μὲ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἀπεργίας, θὰ ἀσκήσῃ κατὰ τὰς προσεχεῖς αὐτὰς ἡμέρας, ἴσως νὰ ἔχουν ἤδη ἀσκήσει ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ τὸ ἔχουν πράξει, τὴν ἐπιρροήν των ἐκείνην ἐπὶ τῶν καταλειφθέντων ὑπὸ τῆς μανίας τῆς ἀδικαιολογήτου, ὅπως ἀπεδείχθη καὶ ἀπὸ τὴν ἀποψινὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τῆς ἀδικαιολογήτου καὶ μὴ ἐχούσης καμμίαν βάσιν, στηριζόμενοι τοὐναντίον εἰς τὸ ψηφισθὲν ὑπ’ ἡμῶν νομοθετικὸν διάταγμα, θὰ ἀσκήσουν τὴν ἐπιρροήν των ἐπὶ τῶν καταληφθέντων ὑπὸ τῆς μανίας αὐτῆς συναδέλφων των, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰ Διοικητικὰ Συμβούλια καὶ θὰ ἀποτρέψουν τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ἐπίκειται. Τὸ κακὸν δὲν θὰ ἀποτελέσῃ κακόν, ἂς μὲ ἀκούσουν, εἰς βάρος τοῦ Κράτους ἢ εἰς βάρος τῆς κοινωνίας μόνον. Θὰ ἐκθέσῃ τοὺς ἰδίους, θὰ ἀποτελέσῃ κακὸν εἰς βάρος των, θὰ ἀποτελέσῃ μίαν κακὴν ἐξέτασιν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθοῦν καὶ ἐπειδὴ σέβομαι καὶ ἀγαπῶ τοὺς δικηγόρους τῆς Ἑλλάδος, ποιοῦμαι ἔκκλησιν ὅπως μὴ θελήσουν νὰ παρασυρθοῦν εἰς μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ καταδείξῃ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διευθύνουν τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους ἐξαναγκάζοντες τὸν μέγα ἀριθμὸν τῶν δικηγόρων νὰ τοὺς παρακολουθήσῃ, νὰ καταδείξουν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διοικοῦν δὲν ἔχουν πλήρη συνείδησιν τοῦ ὑψηλοῦ των χρέους. Εὔχομαι νὰ καταδείξουν τὸ ἀντίθετον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἐκλεγέντες εἰς τὴν ἡγεσίαν τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων, ἐξελέγησαν καλῶς. Πιθανὸν κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας νὰ ἐξενευρίσθησαν, πιθανὸν τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθησαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Παπασπύρου, ὅτι ἐπίκεινται ἀρχαιρεσίαι νὰ τοὺς ἐπηρέασε. Καὶ ἡμᾶς ἐπηρεάζει συχνὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπίκεινται ἐκλογαί. Δὲν παρεξηγῶ τὴν ἐσπευσμένην των αὐτὴν ἐκδήλωσιν ἂν δὲν πρόκειται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀποφάσεως. Γνωρίζω τὰς ἀδυναμίας τὰς ὁποίας ἔχομεν ὅλοι, καὶ οἱ Διοικοῦντες τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους καὶ ἡμεῖς οἱ πολιτικοί. Γνωρίζουν τὸ γεγονὸς ὅτι πρὸ τῶν ἀρχαιρεσιῶν ἐκεῖνοι, πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἡμεῖς εἴμεθα ἐκτεθειμένοι εἰς πειρασμοὺς καὶ λαμβάνομεν πολλάκις πρωτοβουλίας ἢ προβαίνομεν εἰς ἐνεργείας τὰς ὁποίας ἐκ τῶν ὑστέρων δὲν θεωροῦμεν ὀρθάς. Ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου ὅλα αὐτά, εἶμαι βέβαιος ὅτι οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι ἡγοῦνται τῶν Συλλόγων καὶ οἱ ὁποῖοι, ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν στιγμιαίας ἐσφαλμένης ἀντιλήψεως προέβησαν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἀπειλῆς, θὰ ἀνακαλέσουν ταύτην καὶ συνεννοούμενοι μὲ τὴν Κυβέρνησιν, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἐπέδειξε μέχρι τοῦδε στοργὴν ἀπέναντι τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς Ἑλλάδος, συνεννοούμενοι μαζί του, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ θελήσουν ἀπὸ κοινοῦ ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς αὐτοὺς καὶ πρὸς ἡμᾶς, πρὸς τὴν Βουλήν, νὰ διεκδικήσουν τὴν ἱκανοποίησιν οἱουδήποτε αἰτήματός των, τὸ ὁποῖον εἶναι δίκαιον. Δὲν ἰσχυρίζομαι καὶ δὲν τὸ ἰσχυρίσθη οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν ὑπάρχουν καὶ πέραν τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἐλύθησαν αἰτήματα τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων, τὰ ὁποῖα εἶναι δίκαια καὶ τὰ ὁποῖα χρήζουν προσοχῆς ἐκ μέρους ὅλων μας. Ἂς προσέλθουν εἰς κοινὴν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης συνεργασίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐκ τῆς συνεργασίας αὐτῆς θὰ θελήσῃ νὰ συναγάγῃ τὰ συμπεράσματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ὁδηγήσουν, ἐνδεχομένως, εἰς τὴν ἀποκρυστάλλωσιν οἱουδήποτε νεωτέρου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ θὰ ἀποδεχθῇ, ἐκδηλοῦσα τοιουτοτρόπως καὶ ἡ Βουλὴ τὴν μεγάλην πρὸς τὸν δικηγορικὸν κλάδον στοργήν της. Μὲ τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ δώσω ἐκ μέρους ὅλων τῶν κ. κ. συναδέλφων, ποιοῦμαι καὶ πάλιν ἔκκλησιν πρὸς τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους τῆς Ἑλλάδος, πρὸς μὴ πραγματοποίησιν τῶν σκέψεων τὰς ὁποίας ἔρριψαν καὶ αἱ ὁποῖαι σκέψεις ψυχολογικῶς ἔστω εἶναι θεμιταί, διότι ὅλοι μας εἰς τὰς παραμονὰς ἀρχαιρεσιῶν ἢ ἐκλογῶν ἐκτιθέμεθα εἰς πειρασμούς.

§141Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Καὶ ἡμεῖς ὑπεδείξαμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν συνεννόησιν. Ἀλλὰ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν ὁ κ. Πρόεδρος καὶ παρεξηγεῖ τὰ ὅσα εἴπομεν.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παρεξήγησα, ἁπλῶς παρεκάλεσα, διότι, ἀμέσως μόλις ἔλαβον τὸν λόγον, ὑπῆρξε μία ἐπίμονος διακοπή σας ἡ ὁποία βεβαίως νομίζω ὅτι δὲν ἦτο δικαιολογημένη.

§143Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἦτο ἀνώμαλος ὁ τρόπος τῆς προτάσεως. Ἤθελον νὰ σᾶς δώσω τὴν εἰκόνα τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως.

§144Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἀναμφισβητήτως, κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, παρεβίασε καταφώρως τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Διότι, ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς νομοσχεδίου, μὲ σύντομον περιεχόμενον τριῶν ἄρθρων, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ληξιαρχείων, ἐνόμισεν ὅτι εὗρε τὴν εὐκαιρίαν ἀνεχομένου τοῦ κ. Προέδρου, νὰ παραβιάσῃ τὸν Κανονισμόν, εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ καταφερθῇ, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, δριμέως καὶ ἀδίκως κατὰ τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος τῆς Ἑλλάδος.

§145Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔχετε λάθος, κύριε συνάδελφε. Δὲν εἶπον τίποτε κατὰ τῶν δικηγόρων τῆς Ἑλλάδος. Εἶπον τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ λησμονῆτε. Εἶπον ὅτι ὑπάρχουν αἰτήματα δικηγόρων καὶ ὅτι ἐγὼ τὰ περιέβαλα πάντοτε μὲ στοργὴν καὶ μὲ τὴν διάθεσιν νὰ τὰ συζητήσω καὶ νὰ ἱκανοποιήσω, κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ, χωρὶς νὰ δημιουργηθῇ κατάστασις ἐπικίνδυνος εἰς τὰς ἄλλας κοινωνικὰς τάξεις. Εἶπον τὸ ἑξῆς ἐπὶ πλέον: Ὅτι πᾶς δικηγόρος τῆς Ἑλλάδος ἔχει δίκαιον νὰ χαρακτηρίσῃ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα ὡς ἀντιδικηγορικόν. Δὲν ἔχει ὅμως δικαίωμα νὰ τὸν χαρακτηρίσῃ ὡς ἀντιδικηγορικὸν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος παρεκάλεσε νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὁ ὁποῖος ἐξελιπάρησε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κατεπεῖγον, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ μὲ φέρῃ πυρέσσοντα εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὸς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν χαρακτηρίσῃ ὡς ἀντιδικηγορικόν. Δὲν ἠρνήθην ὅτι ὑπάρχουν αἰτήματα τῶν δικηγόρων.

§146Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπόψε ὑπευθύνως ἐδηλώσατε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ διαμαρτυρία καὶ ἡ δυσφορία ὅλων τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς Ἑλλάδος ὀφείλεται καὶ ἐντοπίζεται καθ’ ὑμᾶς μόνον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ προέβητε εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν ὅτι οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν, προβαίνουν εἰς ἕνα θόρυβον, διότι ἔτσι εἴπατε ἐπὶ λέξει, ἐθίξατε τοὺς δικηγόρους τῆς Ἑλλάδος καὶ τοὺς Συλλόγους τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος.

§147Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶπον ὅτι ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ πολιτευθῶ εἰς τοὺς Δικηγορικοὺς Συλλόγους. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγετε ὅ,τι θέλετε. Καὶ ἐμὲ καὶ σᾶς μᾶς γνωρίζουν οἱ δικηγόροι. Καὶ ἐγὼ εἶπον εἰς ἀνακοίνωσίν μου διὰ τοῦ Τύπου ὅτι ἡ ἰδία μου ἐπαγγελματικὴ σταδιοδρομία μὲ φέρει πλησίον τῶν μαχομένων εἰς τὰ δικαστήρια δικηγόρων. Καὶ δὲν ἔχει, ἑπομένως, οὐδεὶς τὸ δικαίωμα νὰ μὲ κατηγορήσῃ ἁπλῶς καὶ μόνον διότι δὲν συμμερίζομαι ὅσα ἐσχάτως γίνονται.

§148Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσητε τὸν ρήτορα. Αὐτὸ ποὺ κάμνουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, νὰ διακόπτουν συνεχῶς, δὲν εἶναι σωστόν.

§149Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπόψε, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν τροπολογίαν, τὴν προταθεῖσαν ἀπὸ Κυβερνητικὸν βουλευτήν, δὲν ἠρκέσθη μόνον νὰ δικαιολογήσῃ τὸ παραδεκτὸν τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἐκ μέρους του, καὶ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ προέβη καὶ εἰς γενικωτέρους χαρακτηρισμούς, διότι συγκεκριμένως, ἐνεφάνισε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὡς ἀναιτιολόγητον, ὡς ἀσυγχώρητον, τὸ αἴτημα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου τῆς χώρας καὶ ἐνετόπισε τὴν διαφωνίαν του αὐτὴν ὡς ἀδικαιολόγητον κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Ν. Δ. ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, γνωρίζει καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ τὴν τελευταίαν κίνησιν, ὅτι οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Πανελλήνιον αὐτὴν ἐκδήλωσίν των τὰς τελευταίας ἡμέρας, δὲν ὁρμῶνται ἀπὸ οὐδὲν ταπεινὸν ἐλατήριον σχέσιν ἔχον μὲ τὴν ὑποστήριξιν οἰκονομικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ ἀγωνίζονται διὰ μεγάλα ἠθικὰ θέματα. Συνεπῶς ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τῆς ὁλομελείας τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς χώρας, δὲν ἔχουν ὡς περιεχόμενον μόνον τὴν ψήφισιν ὡρισμένων δικηγορικῶν διατάξεων, ἀλλὰ ἀναφέρονται εἰς γενικώτερα θέματα, θέματα κατ’ ἐξοχὴν ἠθικῆς σημασίας τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, κύριε Πρόεδρε, οἱ δικηγόροι ὁλοκλήρου τῆς χώρας διαμαρτύρονται, διότι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐξεπλήρωσαν δοθείσας, ρητῶς, ὑποσχέσεις των. Ἐπὶ τοῦ θέματος, τοῦ σπουδαιοτάτου θέματος τοῦ ἠθικοῦ, κατ’ ἐξοχὴν θέματος τῆς πολυθεσίας τῶν δικηγόρων, οἱ δικηγόροι τῆς Ἑλλάδος διεμαρτυρήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι ὑπάρχουν προνομιοῦχοι δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν κατέχοντες 6, 8 καὶ 10 θέσεις Νομικῶν Συμβουλίων.

§150Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι περίεργον, πῶς ὁ κ. συνάδελφος, ἑρμηνεύει τὴν οὐσίαν τοῦ αἰτήματος περὶ πολυθεσίας. Ἐπανέλαβον, νομίζω, ὅτι ἀπόψε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν δικηγορικῶν θεμάτων. (Διαμαρτυρίαι).

§151Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἠρκέσθη νὰ δικαιολογήσῃ ἁπλῶς ἔστω καὶ ἐκτενέστερον τὴν προταθεῖσαν τροπολογίαν, ἀλλὰ προέβη εἰς ἐκτενεστέρας δηλώσεις. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐπεξετάθη καὶ εἰς λεπτομερείας, σχέσιν ἐχούσας μὲ τὸ ψηφισθὲν Ν. Δ. Ἐνεφάνισε τὸν ἀγῶνα τῶν δικηγόρων τῆς Ἑλλάδος ὡς ἕνα ἀγῶνα ἐντοπιζόμενον εἰς τὸ θέμα τῆς ψηφίσεως ὡρισμένων ἀντιδικηγορικῶν διατάξεων, ἐνῷ οἱ δικηγόροι μάχονται ἐπὶ διετίαν, λόγῳ τῆς ἀρνήσεως τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς ἠθικῆς τάξεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι ὑπάρχουν πολυθεσῖται δικηγόροι...

§152Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε, τὶ ἐννοεῖτε ὅταν λέγετε πολυθεσῖται δικηγόροι;

§153Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὑπάρχουν δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι εἶναι Νομικοὶ Σύμβουλοι εἰς πολλὰς ἑταιρίας καὶ εἰς Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.

§154Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διὰ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου νοεῖται ἀπαγόρευσις. Πράγματι δὲ ὁ Κῶδιξ περὶ Δικηγόρων εἰς τὸ ἄρθρον 63 ἀπαγορεύει τὴν παροχὴν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ δικηγόρου ἐπὶ παγίᾳ περιοδικῶς ἀμοιβῇ εἰς πλείονα τοῦ ἑνὸς Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Ἐπὶ πλέον, μάλιστα, τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης ἐπεκτείνει καὶ ἐπὶ Νομικῶν Προσώπων Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, ἐφ’ ὅσον ἔχουν ταῦτα καταστατικὸν ἢ κανονισμὸν ἐγκεκριμένον διὰ νόμου ἢ κατ’ ἐξουσιοδότησιν διατάγματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κανεὶς δικηγόρος εἰς πολλὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, ἔχει, ὅμως, τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι δικηγόρος, πολλῶν ἑταιριῶν. Ἔχουν δικαίωμα οἱ δικηγόροι, νὰ παρέχουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς πολλὰ φυσικὰ καὶ νομικὰ πρόσωπα. Ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ οἱ Ἕλληνες πολῖται καὶ τὰ Νομικὰ Πρόσωπα νὰ ἐμπιστεύωνται τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ὑποθέσεών των εἰς τοὺς δικηγόρους τῆς προτιμήσεώς των.

§155Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ Πανελλήνιον Συνέδριον τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων εἰς τὰς Πάτρας, ὅπου ἦτο παρὼν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, εἶχον τεθῆ διάφοροι ἀπόψεις, διὰ διάφορα θέματα, ὅπως καὶ τὸ θέμα τῆς πολυθεσίας, διὰ τὸ ὁποῖον, κύριε Ὑπουργέ, ἐδώσατε ὑπόσχεσιν...

§156Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ὄχι. Οὐδέποτε ἔδωσα ὑπόσχεσιν. Κύριε συνάδελφε, ἢ ἀγνοεῖτε τὰ πράγματα, ἢ τὰ διαστρέφετε ἠθελημένως. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι οὐδέποτε ἔδωσα ὑπόσχεσιν. Τοὐναντίον μάλιστα, ἔλαβον θέσιν σταθερὰν πάντοτε καὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι Ἕλλην πολίτης δὲ ἔχει δικαίωμα νὰ προσφύγῃ καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων του διὰ τοῦ δικηγόρου τῆς προτιμήσεώς του.

§157Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν καὶ οἱ δικηγόροι εἰς τὰ ἐκδοθέντα ψηφίσματά των ἰσχυρίζονται ὅτι ἐδόθη ὑπόσχεσις καὶ μάλιστα...

§158Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν σᾶς ἀρκεῖ ἡ διαβεβαίωσις ὅτι αὐτὸ δὲν ὀφείλεται εἰς ἐμέ;

§159Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι ἰσχυρίζονται...

§160Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἰσχυρίζωνται.

§161Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διακόπτετε συνεχῶς. Σέβομαι τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ κάμνετε εἶναι ἀντικοινοβουλευτικόν. Θέλετε νὰ ἐμποδίσητε τὸν κ. συνάδελφον νὰ ὁμιλήσῃ. Ἄλλως θὰ φύγωμεν ὅλοι ἀπὸ ἐδῶ. (Θόρυβος).

§162Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Χαβίνη, δὲν ὑπῆρξε ποτὲ εἰς τὰς συνηθείας μου νὰ ἀρνοῦμαι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§163Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὴν ἀρνεῖσθε ἐμμέσως.

§164Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἐπιθυμῶ νὰ μὲ προσέξητε. Δὲν ἀρνοῦμαι ποτὲ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου εἰς οὐδένα καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἀρνηθῶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου καὶ εἰς τὸν ἀγαπητὸν κ. συνάδελφον. Ἀλλά, κύριε Χαβίνη, νομίζω ὅτι ὅταν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς παρέχῃ τὴν ὑπεύθυνον διαβεβαίωσιν ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπεσχέθη ἀλλὰ τοὐναντίον ἀντετάχθη εἰς τὸ αἴτημα αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ὁμιλῶν δικηγόρος καὶ μάλιστα τῆς περιωπῆς τοῦ κ. συναδέλφου, νὰ λέγῃ ὅτι «αὐτὸ μοῦ τὸ εἶπον οἱ δικηγόροι».

§165Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἠδύνατο ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς ἰδικοῦ μου ἰσχυρισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἀντλῶ ἀπὸ τὰς ἐπισήμους ἀποφάσεις τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς χώρας, θὰ ἠδύνατο νὰ διαψεύσῃ ἕνα ἰσχυρισμόν, ὄχι βέβαια ἰδικόν μου, ἀλλὰ μεταφερόμενον ἐκ μέρους μου εἰς τὴν Βουλήν, ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ, κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίαν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς χώρας περὶ ἀπειλουμένης ἀποχωρήσεως ἐκ τῶν καθηκόντων των, ἐκδήλωσις δυσφορίας, ἰδιὰ τὴν μὴ ἐκπλήρωσιν δοθείσης Κυβερνητικῆς ὑποσχέσεως, ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτή, ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ψήφισιν τῶν λεγομένων ἀντιδικηγορικῶν διατάξεων. Διότι πέραν τοῦ θέματος τῆς πολυθεσίας, ὑπάρχει τὸ καθολικὸν αἴτημα, ἡ ἐξύψωσις τῆς δικαιοσύνης, ἡ συμπλήρωσις τῶν κενῶν τῶν δικαστηρίων ἰδιὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐπὶ πλέον ἡ πλήρωσις τῶν θέσεων τῶν Γραμματέων τῶν δικαστηρίων. Ἐπιπροσθέτως δὲ ὑπάρχει ἕτερον θέμα τοῦ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν, διὰ τὴν βελτίωσιν καὶ ἀποσυμφόρησιν τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος, ἀπὸ τὸν ὑπάρχοντα πληθωρισμόν. Ὑπάρχουν ἑπομένως γενικώτεραι διεκδικήσεις, ἠθικῆς φύσεως καὶ θέλω νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην, ὅτι οἱ δικηγόροι τῆς Ἑλλάδος μάχονται διὰ μεγάλα ἠθικὰ ζητήματα καὶ θὰ τὸ ἀποδείξουν ἐμπράκτως, ὅτι ἔχουν ἐπίγνωσιν τῆς ἱερᾶς των ἀποστολῆς ἔναντι τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν οἰκονομικὴν διεκδίκησιν. Εἰς τὴν συγκεκριμένην ἰδίᾳ περίπτωσιν, ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργός, ἐξ ἀφορμῆς τροπολογίας τινός, ἐνόμισεν, ὅτι τοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, — θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω, — καὶ ἀντιδικεῖ δημοσίᾳ, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, μνησικακῶν διὰ τὰς ἐκδηλώσεις τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων. Ἐπετέθη κατὰ τῶν δικηγόρων τῆς χώρας. Ἐπιπροσθέτως ἰσχυρίζομαι καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀντικρούω τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι εἰς τὴν τελευταίαν Γενικὴν Συνέλευσιν τῶν Δικηγόρων Ἀθηνῶν, θὰ ἔχῃ πληροφορηθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι, ὄχι μόνον ἡ μεγάλη αἴθουσα τοῦ Πρωτοδικείου, ἀλλὰ ὁλόκληρος ὁ χῶρος τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τριγύρω ἡ ὁδὸς Σανταρόζα, ἦτο γεμάτη ἀπὸ 3 ἕως 4 χιλιάδας δικηγόρους. Δὲν ἐπρόκειτο, λοιπόν, περὶ εὐαρίθμων δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι προέβαλον ὡρισμένας διεκδικήσεις, ἀλλὰ ἐπρόκειτο περὶ καθόδου εἰς ἕνα ἀγῶνα τίμιον καὶ ἠθικόν, ὄχι δὲ περὶ οἰκονομικῶν διεκδικήσεων προβαλλομένων ἐκ μέρους τῶν δικηγόρων. Ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος ἀπηύθυνεν ἔκκλησιν πρὸς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον καὶ πρὸς τοὺς δικηγόρους τῆς χώρας, νὰ μὴ προβοῦν εἰς ἀπεργίαν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ δικηγόροι τῆς χώρας, ἔχοντες ἐπίγνωσιν τῆς ἀποστολῆς των καὶ τοῦ ἱεροῦ χρέους των ἔναντι τῆς κοινωνίας, δὲν θὰ κάμουν τίποτε, τὸ ὁποῖον θὰ παρέβλαπτε τὰ γενικώτερα ἠθικὰ συμφέροντα. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ὡς βουλευτὴς δικαιοῦμαι νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην, ὅτι οἱ δικηγόροι τῆς Ἑλλάδος μάχονται διὰ γενικώτερα ἠθικὰ θέματα, διότι ὑφίστανται ἀδικίας μεγάλας καὶ μέσα εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ, τῶν ὁποίων ζητοῦν τὴν ἄρσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§167Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολύ. Σκοπός μου εἶναι νὰ διαφωτίσω ὀλίγον τὰ πράγματα καὶ κυρίως θέλω νὰ διαφωτίσω μίαν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία διετυπώθη πρὸ ὀλίγου. Τὸ αἴτημα τῶν δικηγόρων, ἓν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων αἰτημάτων τῶν δικηγόρων, εἶναι ἡ ἄνισος κατανομὴ τῆς ἀπασχολήσεως. Παραπονοῦνται ἀπὸ ἐτῶν ὅτι ὡρισμένοι ἔχουν προνομιούχους θέσεις εἰς τὸ ἐπάγγελμα, διότι εἶναι δικηγόροι μεγάλων ἑταιριῶν ἐπὶ ἔτη, ἀμείβονται καλῶς ἀπὸ αὐτάς, ἔχουν ἐγκαταστάσεις καλυτέρας καὶ εὐρύνουν τὴν πελατείαν των, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ταλαιπωροῦνται μὲ τὰς μικροϋποθέσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ πολυθεσία προκειμένου περὶ δικηγόρων εἰς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου... Δὲν γνωρίζω ἂν τηρῆται τοῦτο. Ἀλλὰ ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι διὰ τὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρίας, ὅπου εἶναι παχυλαὶ αἱ ἀμοιβαί, ἡ ἀπασχόλησις εἶναι ἐλευθέρα ἐπιδιώκεται ἐλευθέρως ἀπὸ τὸν οἱονδήποτε καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ παρέμβωμεν. Ἐδῶ νομίζω ὅτι πλανᾶται ὁ κ. Ὑπουργός. Γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι αἱ μεγάλαι ἑταιρίαι ζοῦν ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους κυρίως. Ἑπομένως, ἡ Πολιτεία ἔχει κἄποιον δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ ρυθμίσῃ ἐν προκειμένῳ καὶ τὸ ζήτημα τῆς δικηγορικῆς ἀπασχολήσεως, ἐφ’ ὅσον ὅλοι μας ἐδεχόμεθα ὅτι πᾶς ὁ ὁποῖος εἶναι δικηγόρος θὰ ἐκπληρώσῃ καλῶς τὰ καθήκοντά του ἀπὸ ἀπόψεως ὑποστηρίξεως τῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν. Ἡ δυναστεία —καλὴ εἶναι ἡ λέξις — ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ ἀπὸ ὡρισμένους δικηγόρους εἰς τὰς μεγάλας ἐπιχειρήσεις εἶναι βέβαια μία ὑπόθεσις ἐμπιστοσύνης τῶν διοικούντων τὰς ἑταιρίας. Ἀλλὰ—καὶ ἐφιστῶ ἐδῶ τὴν προσοχὴν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς — αὐτὴ ἡ ἐμπιστοσύνη ἐντοπίζεται κυρίως εἰς τὸ πῶς φορολογικαὶ ὑποθέσεις θὰ τακτοποιοῦνται κατὰ ἕνα τρόπον συμφέροντα. Καὶ τοῦτο ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ποτὲ εἰς ὄφελος τοῦ Κράτους. Διότι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν οἱ δικηγόροι εἶναι συνεργάται τῆς φοροδιαφυγῆς. Τὰ ἄλλα θέματα τὰ νομικά, ἠμπορεῖ κάλλιστα ὁ οἱοσδήποτε δικηγόρος, ὁ διαθέτων τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα ὑπὸ τοῦ νόμου, σπουδάς, πτυχίον, ἄδειαν κ.λ.π., ἠμπορεῖ νὰ τὰ ὑπηρετήσῃ. Ἐὰν ὑπάρχουν ὡρισμέναι περιπτώσεις ἀπαιτοῦσαι δικηγόρους μὲ γλωσσομάθειαν π. χ., αὐτὴ δὲν εἶναι δικαιολογία. Πολλοὶ δικηγόροι ἔχουν τὴν γλωσσομάθειαν καὶ πολλοὶ προσπαθοῦν νὰ τὴν ἀποκτήσουν καὶ ὅταν γνωρίζουν ὅτι ὅλον τὸ πεδίον εἶναι ἀνοικτὸν εἰς αὐτοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιδιώξουν νὰ συμπληρώσουν τὰς ἐλλείψεις των. Τὸ αἴτημα, λοιπόν, τῶν δικηγόρων εἶναι εὐεξήγητον καὶ ἡ Πολιτεία ὀφείλει νὰ τὸ προσέξῃ πολὺ καὶ νὰ μὴ νομίζῃ ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις εἶναι ἐλεύθεραι νὰ ἔχουν ὅποιον θέλουν δικηγόρον. Δὲν εἶναι ἔτσι, διότι πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ζοῦν ὑπὸ καθεστὼς ἐλευθέρου ἀνταγωνισμοῦ, ὁπότε ἔχουν πολλοὺς κινδύνους νὰ ἀντιμετωπίσουν καὶ θέλουν νὰ ἔχουν τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον θέλουν. Σήμερον ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται στηρίζονται κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον εἰς τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους. Καὶ διατηροῦνται οἱ δικηγόροι αὐτοὶ ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις, διότι γνωρίζουν τὰ μυστικὰ τῶν ἰσολογισμῶν, τὰ φορολογικὰ μυστικὰ καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ παραμένουν. Καὶ ἀσυμπαθεῖς ἂν εἶναι ἀκόμη εἰς τὴν ἐπιχείρησιν, παραμένουν, διότι κρατοῦν τὴν ἐπιχείρησιν δεσμίαν, ἐπειδὴ γνωρίζουν τὰ μυστικά της. Αὐτὰ ἤθελον νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, διότι νομίζω ὅτι ὅταν πρόκειται περὶ αἰτημάτων μιᾶς τάξεως ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι φθάνουν καὶ εἰς τὴν σκέψιν ἀπεργίας, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν μὲ πικρίαν ὅτι ἀγνοοῦμεν αἴτημά της δίκαιον καὶ ζωτικὸν διὰ τὴν σταδιοδρομίαν της.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§169Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἐπιχειρήσω νὰ ἐμφανισθῶ συνήγορος τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ οὔτε καὶ ὡς ἀντίδικός των, ὅπως, κατὰ ἕνα τρόπον, ἐπεχείρησεν, διὰ τῆς ἀντιδικηγορικῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ὁ συνάδελφος κ. Κονίτσας. Ἡ ἀντιδικηγορικὴ αὐτὴ τροπολογία, ἔδωσε ἀφορμὴν νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἐκτροπὴ τῆς συζητήσεως ἀπὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν, νὰ δημιουργήσῃ μίαν δυσφορίαν τῆς Βουλῆς, δυσφορίαν ἡ ὁποία στρέφεται καὶ κατὰ τῶν δικηγόρων καὶ καθιστᾷ τὴν ὑπόθεσίν των ἀσυμπαθῆ. Ἐπίσης ἔδωσε ἀφορμὴν νὰ ἐξαπολυθῇ καὶ ἡ ἐπίθεσις ἡ ὁποία ἐξαπελύθη κατὰ τῶν δικηγόρων καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐκ μέρους ἄλλων συναδέλφων καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Δὲν θὰ ὑπεισέλθω εἰς τὸ θέμα, διότι ἐξ ἀρχῆς εἶπον ὅτι δὲν θὰ ἐπιχειρήσω νὰ παραστήσω τὸν συνήγορον τῶν δικηγόρων. Νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, πρὸ πάσης συζητήσεως ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τοὺς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι κατέρχονται τὴν ἡμέραν αὐτὴν καὶ εἰς ἓν εἶδος ἀγῶνος διὰ νὰ προωθήσουν τὴν λύσιν των, θὰ ἔπρεπε πρὶν ἢ συζητηθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξαντλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του, νὰ χρησιμοποιήσῃ ἀκόμη καὶ τὴν ἰδιότητά του ὡς δικηγόρου καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι τρόπον τινὰ ἀποτελεῖ προϊστάμενον ὅλων τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων τῆς χώρας καί, χρησιμοποιῶν ὅλα αὐτὰ τὰ μέσα, νὰ εὕρῃ λύσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε καὶ εἰς τοὺς δικηγόρους νὰ μὴ προχωρήσουν μέχρις ἐκεῖ ποὺ ἐπροχώρησαν. Ἐπειδὴ δὲν ἐξήντλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ μέσα αὐτὰ δὲν νομίζω ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ νὰ φέρῃ εἰς μίαν αἰφνιδιαστικὴν στιγμὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐξαπολύσῃ ἐπίθεσιν κατὰ τῶν δικηγόρων καὶ νὰ δυσχεράνῃ περισσότερον τὴν θέσιν των. Περὶ τοῦ ὅτι εἶναι γενικῶς δυσχερὴς ἡ θέσις τῶν δικηγόρων εἶναι, νομίζω, γνωστόν, καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἐκτὸς αὐτῆς. Συνεπῶς δὲν θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ μάλιστα διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, νὰ καταστήσῃ τὴν θέσιν των δυσχερεστέραν. Ἐχαρακτήρισα, κύριοι συνάδελφοι, ἀντιδικηγορικὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ συναδέλφου κ. Κονίτσα, ὄχι μόνον διότι ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ ἐξαπολυθῇ ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς τάξεως τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ καὶ διότι ἔδωσε ἀφορμὴν νὰ ἀναζητηθῇ τρόπος νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸ Σῶμα αὐτὸ τῶν ἐργαζομένων τὸ δικαίωμα νὰ μεταχειρίζωνται ἐν ἀνάγκῃ καὶ τὸ μέσον τῆς ἀπεργίας διὰ νὰ διεκδικήσουν αἰτήματα δίκαια ἢ ἄδικα. Ἠθέλησε, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς νὰ καταφέρῃ μίαν πρώτην βολὴν εἰς τὸ ἀναφαίρετον αὐτὸ δικαίωμα παντὸς ἐργαζομένου, διὰ τῆς ἀπεργίας νὰ διεκδικῇ τὰ δικαιώματά του. Δὲν εἶναι δέ, νομίζω, ὀρθή, καὶ ἡ διάκρισις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι προκειμένου μόνον περὶ μισθωτῶν δύναται νὰ ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, ἀλλὰ δὲν θὰ ἤθελε νὰ τὸ ἀναγνωρίσῃ προκειμένου περὶ τῶν δικηγόρων. Καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις τὸ δικαίωμα θεμελιοῦται ἐπὶ τῆς ὀρθῆς βάσεως, ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ δικαιώματος, τοῦ νὰ ἠμπορῇ κανεὶς ἐργαζόμενος νὰ ζῇ καὶ οἱ δικηγόροι, ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν δικηγόρων, διὰ νὰ ζήσουν ἐργάζονται καὶ πρέπει ὅταν παρίστανται ἐμπόδια, ὅταν ὑπάρχουν θέματα πρὸς ἐπίλυσιν θὰ πρέπει νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ διὰ τῆς ἀπεργίας ἀκόμη νὰ διεκδικοῦν τὴν ἐπίλυσιν τῶν θεμάτων αὐτῶν. Κάμνω τὴν ἑξῆς πρότασιν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς αἰφνιδιαστικῶς καὶ ἀστόχως ἔφερε τὸ θέμα τῶν δικηγόρων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ οἱαδήποτε ἀπόφασις ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, διότι ἐὰν ὑπάρξῃ ἀπόφασις αὐτὴ θὰ ληφθῇ χωρὶς νὰ ἀκουσθῇ ἡ ἄλλη πλευρά, δηλαδή, αἱ ἀπόψεις τῶν δικηγόρων καὶ πολλῶν δικηγόρων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐὰν εἶχον τὴν ἀπαιτουμένην προπαρασκευὴν θὰ προέβαλον τὰ αἰτήματα τῶν δικηγόρων. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Λαυρεντίδης). Θὰ πρέπει, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ μὴ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ ἐὰν θέλῃ νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τοὺς δικηγόρους, νὰ δεχθῇ μίαν συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν ποὺ εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου, ὥστε κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν νὰ ἐξαντληθῇ τὸ θέμα, νὰ ἀκουσθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ καὶ ἐπὶ τῆς τροπολογίας καὶ ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος. Καὶ ἔτσι ἡ συζήτησις αὐτή, θὰ δώσῃ τὴν δυνατότητα καὶ εἰς τοὺς δικηγόρους οἱ ὁποῖοι σήμερον ἔχουν καταλήξει εἰς ὡρισμένας ἀποφάσεις, καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ εὕρουν ἕνα τρόπον λύσεως ὁ ὁποῖος θὰ ἱκανοποιῇ καὶ τὰ αἰτήματα τῶν δικηγόρων καὶ δὲν θὰ παραβλάπτῃ καὶ ἄλλα συμφέροντα, ἀλλὰ καὶ οὔτε θὰ μειώνῃ τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τρουλλινός, ἔχει τὸν λόγον.

§171Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κονίτσα, ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ ἐμφανισθῇ εἰς ποῖον σημεῖον ὀξύτητος εὑρίσκεται τὸ δικηγορικὸν θέμα, ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς, ἡ τροπολογία εἶναι ἀπορριπτέα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν θὰ θελήσῃ νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπεδείχθη εἰς ποίαν ὀξύτητα εὑρίσκεται τὸ σύνολον τῶν δικηγορικῶν θεμάτων, ἀπὸ τὴν ἀντιδικίαν ἡ ὁποία ἐμφανίζεται μεταξὺ αὐτῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ μᾶς δοθῇ ἀφορμὴ νὰ ἀναθεωρήσωμεν ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν ληφθῆ καὶ νὰ δώσωμεν εἰς τὸ θέμα τὴν ὀρθὴν ὁδόν. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε εἰς τὴν συνείδησίν σας ὅτι ἐπράξατε πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν δικηγορικῶν θεμάτων, διὰ νὰ μὴ φθάσουν τὰ πράγματα ἐκεῖ ὅπου ἔφθασαν; Εἶσθε βέβαιος, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ συνόλῳ της καὶ κυρίως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἔπραξεν τὸ καθῆκον της; Νομίζω ὄχι. Διότι, σειρὰ ζητημάτων ἀπὸ πολλοῦ χρόνου δὲν ἐλύθησαν καὶ δὲν ἐκρίνατε ὅτι ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τρόπος διὰ νὰ λυθοῦν τὰ ζητήματα αὐτά. Εἶναι ζητήματα εὐρύτερα, ὅπως εἶναι τὸ ζήτημα τῆς μειώσεως τῶν δικαστικῶν τελῶν, εἶναι ἕνα αἴτημα τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξαν οἱ δικηγόροι, ὅπως ἐπίσης εἶναι ἡ ἐπιστροφὴ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου Νομικῶν. Δὲν εἶναι ἠθικόν, τὸ Κράτος νὰ καταχρᾶται τὰ δικαιώματα τῶν δικηγόρων. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι πρέπει νὰ διαιωνισθῇ τὸ Κράτος τῶν ὑπὲρ τρίτων φόρων, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ κάμνῃ κατάχρησιν αὐτῶν τῶν δικαιωμάτων μιᾶς τάξεως. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὀφείλετε νὰ ἀπορρίψητε τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία σᾶς προτείνεται καὶ νὰ ἐπανεξετάσητε τὰ ζητήματα αὐτὰ διότι δὲν ὠφελεῖ ἡ ὀξύτης αὐτή, διότι καὶ οἱ δικηγόροι εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ζήσουν καὶ οἱ ἀγῶνες οἱ ὁποῖοι δὲν στρέφονται κατὰ τοῦ συνόλου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοηθοῦν. Διότι οἱ δικηγόροι κύριε Ὑπουργέ, διαχειρίζονται ὕψιστα συμφέροντα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἐξαθλιωμένους δικηγόρους. Ἐὰν σήμερον ἀπεργοῦν οἱ δικηγόροι, ἔχουν δίκαιον, κύριε Ὑπουργέ, διότι ἐξήντλησαν ὅλα τὰ ἄλλα μέσα. Κάμνω ἔκκλησιν, κύριε Ὑπουργέ, πρὸς σᾶς, νὰ ἀναθεωρήσητε τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔχετε λάβει καὶ νὰ ἔλθητε εἰς συνεννόησιν μὲ τοὺς δικηγόρους, διότι δὲν ἔπταισαν ἐπειδὴ ἀγωνίζονται διὰ τὰ δίκαια αἰτήματά των, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ζητοῦν τὰ ζητοῦν ἐν ὄψει τῶν ἀρχαιρεσιῶν. Πέραν αὐτῶν, κύριε Ὑπουργέ, σεῖς ὀφείλετε, ὡς συμπαραστάτης τῶν δικηγόρων, νὰ φροντίσητε νὰ λυθοῦν τὰ ζητήματα αὐτῶν, ὅσα εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν, ὅπως εἶναι π.χ. τὸ θέμα τῆς ἀποδόσεως τῶν πόρων εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν καὶ τῆς μειώσεως τῶν δικαστικῶν τελῶν. Ἐὰν ἀπόψε, κύριε Ὑπουργέ, δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κονίτσα, ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἀπαράδεκτος, τότε θὰ διαπράξητε μέγα σφάλμα διὰ τὸν ὁποῖον σεῖς πρῶτος θὰ μετανοήσητε καὶ ὡς ἄνθρωπος καὶ ὡς Ὑπουργός.

§172Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ δύο προλαλήσαντες συνάδελφοι, ὁ κύριος Ἐφραιμίδης καὶ ὁ κύριος Τρουλλινός, ἠμφισβήτησαν τὴν ὀρθότητα μιᾶς σκέψεως τὴν ὁποίαν διετύπωσα. Εἶπον ὅτι τὴν ἀπεργίαν τὴν θεωρῶ ὄχι ἁπλῶς θεμιτήν, ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημένην ὁσάκις εἶναι ἀναγκαία, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ὁ κηρύσσων αὐτὴν εἶναι μισθωτός. Οἱ προλαλήσαντες δύο συνάδελφοι, ἀντέκρουσαν τὴν ἄποψίν μου. Νομίζω ὅτι ἀντικρούοντες τὴν ἄποψίν μου ἀνατρέπουν τὴν ὅλην ἠθικὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας στηρίζεται ἐπὶ τῆς σχέσεως κεφαλαίου καὶ ἐργασίας. Ὄχι ἐπὶ τῆς σχέσεως Κράτους καὶ πολιτῶν, ἢ Κοινωνίας ἐν τῷ συνόλῳ καὶ ὡρισμένης τάξεως πολιτῶν. Ἐὰν ἐθεωρούσαμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας ὡς δυνάμενον νὰ ἐπεκταθῇ πέραν τῆς σφαίρας ἐκείνης, ἡ ὁποία διέπεται ὑπὸ τῆς σχέσεως μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας, θὰ ἐθεωρούσαμεν θεμιτὴν κατ’ οὐσίαν τὴν προσπάθειαν ἀνατροπῆς αὐτοῦ τούτου τοῦ καθεστῶτος. Ἡ ἀπεργία εἶναι δικαίωμα τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ὑπαλλήλου. Ὄχι παντὸς ἐργαζομένου. Διότι ὁ ἐργάτης καὶ ὁ ὑπάλληλος κατὰ τὴν διαπραγμάτευσιν — τοιουτοτρόπως ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἠθικὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἀπεργία —κατὰ τὴν διαπραγμάτευσιν τῆς συμβάσεως ἐργασίας ἔχων ἐνώπιόν του τὸ κεφάλαιον, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐπίσης ὡρισμένον ὅπλον εἰς χεῖρας του. Ὁ μὲν ἐργοδότης ἔχει τὴν δύναμιν τοῦ κεφαλαίου, ὁ δὲ ἐργάτης πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, ὡς καὶ ὁ μισθωτός. Ἔναντι τίνων θὰ χρησιμοποιήσουν οἱ Δικηγόροι ἢ Μηχανικοὶ ἢ ἰατροὶ τὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας, τῆς ἀποχῆς ἀπὸ τὴν ἐργασίαν των; Ἐὰν τὸ χρησιμοποιήσουν δὲν θὰ τὸ χρησιμοποιήσουν ἔναντι ὡρισμένης ὁμάδος κεφαλαιούχων, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ τοὺς ἐκβιάσουν διὰ τῆς δυνάμεώς των καὶ νὰ τοὺς ἐμποδίσουν νὰ ζήσουν κατὰ καλύτερον τρόπον, ἀλλὰ θὰ τὸ χρησιμοποιήσουν ἔναντι τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, ἔναντι τῆς Κοινωνίας ὁλοκλήρου. Ἑπομένως, ἐὰν ὁ κύριος Τρουλλινὸς — καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπιμένων εἰς τὴν ἄποψίν του — νομίζῃ ὅτι πρέπει τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς ὅλους, πρέπει νὰ τροποποιήσωμεν τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὸν Δημόσιον ὑπάλληλον νὰ ἀπεργῇ. Αἱ Κυβερνήσεις καὶ ἐκεῖναι τῶν ὁποίων μετέσχον ἐθεώρησαν ὅτι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ὁ πόνος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἦτο τοιοῦτος ὥστε ἡ ἀπεργία των ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ κατανόησιν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν εἶναι θεμιτή, διότι στρέφεται κατὰ τοῦ συνόλου. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι ἡ ἀπεργία, ὡς δικαίωμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τοὺς Δημοσίους ὑπαλλήλους ἢ καὶ εἰς τοὺς Δικηγόρους ντὲ φάκτο. Εἶναι δυνατὸν νὰ σημειωθῇ ἀπεργία καὶ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν Δικηγόρων καὶ τῶν ἰατρῶν. Καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ Κράτος νὰ ἐπιδείξῃ κατανόησιν καὶ νὰ μὴ χρησιμοποιήσῃ βίαν καὶ βεβαίως δὲν θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσῃ βίαν, ἀπέναντι οὔτε τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, οὔτε καὶ τῶν Δικηγόρων οὔτε τῶν ἰατρῶν, ἐὰν τυχὸν εἴτε παρεξήγησίς τις, εἴτε πόνος βαρύτατος τοὺς ἠνάγκασε νὰ προβοῦν εἰς μίαν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰς βασικὰς ἀρχὰς τοῦ πολιτεύματός μας. Τὸ ἐλεύθερον πολίτευμα δίδει εἰς τὸν μισθωτὸν καὶ τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ὑπάλληλον τὸ δικαίωμα νὰ διαπραγματευθῇ τοὺς ὅρους τῆς ἐργασίας του μὲ τὸ ἀσυγκρίτως ἰσχυρότερον ἔναντι τοῦ ἐργάτου κεφάλαιον, διὰ τοῦ ὅπλου τῆς ἀπεργίας, ἀλλὰ δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ἕλληνα νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ὅπλον αὐτό, ἔναντι τοῦ Κράτους, ἔναντι ὁλοκλήρου τῆς Κοινωνίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ νομικὴ καὶ ἠθικὴ τοποθέτησις. Βεβαίως, ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν διέπονται ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀνοχῆς καὶ ἑπομένως εἶχον ἀνεχθῆ καὶ ὡς ὑπουργὸς καὶ ὡς μέλος Κυβερνήσεων ἀπεργίας δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἐνδεχομένως δὲν θὰ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ καταδικάσω τοὺς δικηγόρους ἐὰν προβοῦν εἰς μίαν στάσιν ἐργασίας. Ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς θὰ ἐπαναλάβω τὴν ἔκκλησίν μου. Γνωρίζω ὅτι ὑπάρχουν θέματα οὐσιώδη διὰ τὰ ὁποῖα ἀγωνίζονται. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἀπειλουμένη ἀπεργία συνδέεται μὲ τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ μελετηθοῦν καὶ ἐνδεχομένως μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου σημείου νὰ ἱκανοποιηθοῦν. Φοβοῦμαι ὅτι ὑπάρχουν πείσματα καὶ ὑπάρχουν πείσματα ὅταν ὑπάρχουν ὡρισμέναι φιλοδοξίαι καὶ ματαιοδοξίαι τῶν ἡγετῶν. Ὅλοι μας οἱ ἡγέται εἴτε εἴμεθα ἡγέται Συλλόγων Δικηγορικῶν, εἴτε ἡγέται εἰς τὴν αἴθουσαν αὑτήν, βουλευταὶ τοῦ λαοῦ διεπόμεθα καὶ ἡμεῖς ἀπὸ πείσματα. Καὶ δι’ αὐτό, ἀκριβῶς, ἐπειδὴ γνωρίζω τὴν ψυχολογίαν τῶν ἐκλεκτῶν εἴτε τοῦ λαοῦ, εἴτε τοῦ Δικηγορικοῦ κόσμου, εἴτε τοῦ ἰατρικοῦ κόσμου, προβαίνω εἰς αὐτὴν τὴν ἔκκλησιν θέτων τὸν ἑαυτόν μου εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν πρὸς τοὺς Δικηγόρους τῆς Ἑλλάδος καὶ λέγω ὅτι ὅπως καὶ ἐκεῖνοι, τοιουτοτρόπως καὶ ἐγώ, ὡς πολιτικός, εἶναι δυνατὸν νὰ κατέχωμαι πολλάκις ὑπὸ πείσματος καὶ νὰ προβαίνω εἴτε εἰς τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν, εἴτε ἀσχέτως τῶν ἐκλογῶν, εἰς ὡρισμένας ἐνεργείας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ὀρθαί. Διότι ὅλοι μας εἴμεθα ἐκτεθειμένοι εἰς τὸ πεῖσμα αὐτό. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ ἀπειλουμένη ἀπεργία δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰ μεγάλα αἰτήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν. Ἐγὼ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργός, θὰ πράξῃ τὸ πᾶν, ὥστε τὰ αἰτήματα αὐτὰ νὰ τύχουν νέας μελέτης καὶ ἐνδεχομένως νὰ διαμορφωθοῦν εἰς νέον σχέδιον νόμου. Ἐπανέρχομαι ὅμως εἰς τὸ θέμα τῆς ἀπεργίας. Ἡ ἀπεργία μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ ἐλευθέρου Πολιτεύματος εἶναι νομικῶς καὶ ἠθικῶς δικαιολογημένη μόνον ἐφ’ ὅσον εἶναι ὅπλον τῆς ἀσθενεστέρας πλευρᾶς ἔναντι τῆς ἰσχυροτέρας, κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις τοῦ συμβολαίου ἐργασίας. Μόνον εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἡ ἀπεργία εἶναι ὄχι μόνον θεμιτή, ἀλλὰ ἀναγκαία διὰ τὴν ἰσορρόπησιν τῶν Δυνάμεων εἰς τὴν Κοινωνίαν.

§173Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αἰσθάνομαι ἐξαιρετικὴν ἱκανοποίησιν διὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη εἰς τὴν αἴθουσαν ἀπόψε. Ἐὰν δὲν προσέθεσε τίποτε καὶ ἐὰν δὲν συνετέλεσεν εἰς τὴν διαφώτισιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀκουσθῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις καὶ ἡ θεμελίωσις τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποχῆς ἐκ τῆς ἐργασίας, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος κύριος Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος διέγραψε τὴν ἔκτασιν τοῦ δικαιώματος, τὴν ὁποίαν ὑπαγορεύει ἡ φύσις τῆς πράξεως αὐτῆς.

§174Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κατὰ τὴν ἄποψίν σας, διότι ὑπάρχουν καὶ ἀντίθετοι ἀπόψεις.

§175Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὅσοι ἤκουσαν τὴν ὁμιλίαν μου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπόψε καὶ ὅσοι ἠθέλησαν νὰ ἀναγνώσουν τὰς δημοσίας ἀνακοινώσεις μου, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν τύπον ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, τῶν δικηγορικῶν συλλόγων, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ καταλογίσουν εὐθύνας διὰ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ ὑπόθεσις. Διότι ἐγώ, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἐτόνισα δημοσίᾳ παρὰ τὴν ὀξύτητα ἡ ὁποία εἶχε προσδοθῆ ἀπὸ τὴν συντονιστικὴν ἐπιτροπήν, ὅτι ἀποδέχομαι εὐχαρίστως καὶ ἀναγνωρίζω εἰς τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους, ὅπως εἰς κάθε πολίτην, τὸ δικαίωμα νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ ἐπαγγελματικά του συμφέροντα, εἰδικῶς δὲ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν Δικηγόρων ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης. Προσέθεσα ὅτι ἀποδέχομαι εὐχαρίστως τὴν συνεργασίαν τῶν Δικηγόρων καὶ τῶν δικηγορικῶν συλλόγων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐπαγγελματικῶν ἐπιδιώξεων, ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὸ γενικώτερον κοινωνικὸν συμφέρον καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος γενικώτερον τῆς ἀπονομῆς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν χώραν μας. Καὶ ὅσοι ἐπὶ πλέον ἐμελέτησαν τὸν νόμον, τὸ Ν. Δ., τὸ ψηφισθὲν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, παρὰ τὴν ἐπιφύλαξιν, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ὁ κύριος Διαμαντόπουλος, νομίζω, ὅτι θὰ ἔχουν καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔκαμον, ὅ,τι ἦτο δυνατόν, ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων, αἱ ὁποῖαι μοῦ παρείχοντο ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν δικηγόρων, τῶν σχετιζομένων καθαρῶς μὲ τὰ ἐπαγγελματικὰ συμφέροντα τῶν δικηγόρων.

§176Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιφύλαξις τοῦ κυρίου Διαμαντοπούλου ἀποτελεῖ βεβαίωσιν.

§177Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶπον, ὅτι ἐπροστατεύσατε τὴν τάξιν σας καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε δὲν εὐσταθοῦν.

§178Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Ἀποτελεῖ μίαν ἀλήθειαν καὶ δὲν πρέπει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ λεχθῇ ἀπὸ τὸ ἐπίσημον βῆμα, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διαρκῶς ἱκανοποιεῖ τὸ Σῶμα τῶν δικηγόρων......... (Κωδωνοκρουσίαι).

§179Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἔλεγον, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐγὼ ἔχω ἀποδείξει, ἐμπράκτως, τὴν συμπάθειάν μου καὶ τὴν συμπαράστασίν μου, πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ ἐπαγγελματικὰ τῶν δικηγόρων καὶ προσπαθῶ νὰ τὰ ἱκανοποιήσω ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει ἡ ταυτόχρονος ἱκανοποίησις ὅλων τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων καὶ ἀναγκῶν, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐξαντληθῶ εἰς διαβεβαιώσεις περὶ τῆς στοργῆς καὶ τοῦ ἔρωτός μου πρὸς τοὺς δικηγόρους καὶ τὸ δικηγορικὸν λειτούργημα. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προσθέσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ κατὰ τὴν προγενεστέραν ὁμιλίαν μου, ὅτι οὐδέποτε ἠρνήθην εἰς τοὺς δικηγόρους τὸ δικαίωμα νὰ ἀσχολοῦνται καὶ μὲ τὰ ἐπαγγελματικά των συμφέροντα καὶ τὰ γενικώτερα συμφέροντα καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεμία Κυβέρνησις εἰς οὐδένα τόπον τοῦ κόσμου, σεβομένη τὸν ἑαυτόν της, νὰ δεχθῇ συζήτησιν ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν ἀποχῆς ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ νομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπωμισθῆ ἕκαστος ἐπαγγελματίας εἰς τὸν τόπον αὐτόν.

§180Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Διατί ἀφήσατε νὰ φθάσῃ ἐκεῖ τὸ πρᾶγμα; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§181Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Εἶπον ἐπίσης, ὅτι ὁ θόρυβος ὁ προκληθεὶς ἀδικαιολογήτως καὶ ἀτόπως κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰς ἐπικειμένας ἀρχαιρεσίας τῶν δικηγορικῶν συλλόγων καὶ σχετίζεται μὲ τὴν στάσιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης ἐπὶ δύο ἔτη οἱ ὁποῖοι παρηκολούθησαν τὴν προσπάθειαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνηγκαλίσθησαν τὸν Ὑπουργὸν μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ τελευταίου νομοθετήματος. Αὐτοὶ νομίζω εἶναι ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ διακοπὴ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Παπασπύρου καὶ ὄχι ὅλοι οἱ δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι καλῇ τῇ πίστει ἀγωνίζονται καὶ διὰ τὰ ἐπαγγελματικὰ συμφέροντα καὶ διὰ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης. Ἐνόμιζα, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις τῆς ἀκριβείας τῶν λόγων μου, ἡ διευκρίνισις ἐκείνων, τὰ ὁποῖα σαφῶς καὶ ἀπεριφράστως εἶπον προηγουμένως, διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται σύγχυσις ἐπὶ τῆς στάσεως καὶ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν λαμβάνει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Νομίζω, περαιτέρω, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω εἶναι δυνατὸν νὰ συντελέσουν εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς περαιτέρω συζητήσεως. Ἐξετέθη, κατὰ τρόπον ἀκαταμάχητον, ἀπὸ τὸν κύριον Κανελλόπουλον, ὅτι δὲν εἶναι νοητὴ ἀπεργία, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἀνταγωνισμὸς τοῦ κεφαλαίου καὶ τῆς ἐργασίας. Διότι εἰς τὴν ἀντίθετον περίπτωσιν δὲν ἀποκλείεται νὰ φθάσωμεν, σὺν τῷ χρόνῳ, εἰς τὴν ἄρνησιν τῆς ἐκπληρώσεως ὑποχρεώσεων πρὸς τὸ Κράτος καὶ τὴν Κοινωνίαν. Φοβοῦμαι μήπως μὲ τὴν ἀπροσδόκητον παρανόησιν ὅλων τῶν ἐννοιῶν ἔλθῃ ἡ ἡμέρα προβολῆς αἰτημάτων καὶ ἀπὸ τοὺς καλουμένους ὑπὸ τὰ ὅπλα. Δυνατὸν καὶ ἐκεῖνοι νὰ ἔχουν αἰτήματα, νὰ ἔχουν ἀξιώσεις καὶ νὰ στείλουν ἀντιπροσωπείαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ νὰ συζητήσουν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαβιώσουν ὡς νεοσύλλεκτοι εἰς τοὺς στρατῶνας. Τὴν 11ην τρέχοντος μηνὸς πρέπει νὰ διεξαχθῇ ὁ διαγωνισμὸς τῶν δικηγόρων. Ἔχουν συρρεύσει εἰς τὴν πρωτεύουσαν ὑποψήφιοι ἀσκούμενοι δικηγόροι ἀπὸ ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ μετάσχουν εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἀπομένει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν νὰ πληροφορηθῇ, ἂν τὸ σημερινὸν Κράτος εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς αὐτοὺς τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι μὲ στερήσεις, μυρίας στερήσεις καὶ θυσίας τῶν οἰκογενειῶν των ἔφθασαν ἐδῶ, τὴν πραγματοποίησιν τοῦ διαγωνισμοῦ. Δὲν εἶναι ἀντιδικηγορικὴ ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν περιλαμβάνει ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Κονίτσα.

§182Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ἁπλῶς ἀντισυνταγματική.

§183Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις ἐπιζητεῖ νὰ προστατεύσῃ ὑψηλὰ καὶ σεβαστὰ κοινωνικὰ συμφέροντα, τὸ δικαίωμα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἠσκήθησαν ὡς πτυχιούχοι τῆς νομικῆς, νὰ μετάσχουν νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰς ἐξετάσεις, διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθουν ἄπρακτοι εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ἐλεεινολογοῦντες καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κράτος, διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοὺς ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπευθύνομαι πρὸς ὅλους τοὺς βουλευτάς, ἀνεξαρτήτως τῆς πτέρυγος εἰς τὴν ὁποίαν παρακάθηνται. Θέλετε νὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμὸς τῆς 11ης Δεκεμβρίου καὶ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς νέους νὰ γίνουν δικηγόροι, ἢ θέλετε νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι κάθε ὁμὰς ἐπαγγελματικὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ματαιώνῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν πᾶσα ὠργανωμένη ὁμὰς πολιτῶν νὰ ματαιώνῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, νὰ ἀπορριφθῇ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κύριος Κονίτσας. Ἐὰν ἀντιθέτως, οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους αἰσθάνωνται, ὅτι οὔτε οἱ δικηγόροι, οὔτε οἱαδήποτε ἄλλη τάξις δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ἱκανότητα, νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, τότε, νομίζω, χωρὶς πνεῦμα ἀντιδικηγορικόν, χωρὶς καμμίαν προκατάληψιν, χωρὶς πείσματα, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον ἐὰν οἱ δικηγόροι ἀπόσχουν ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ νομικοῦ αὐτῶν καθήκοντος καὶ τῆς νομικῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχουν ἀναδεχθῆ ἀπὸ τὸν δικηγορικὸν κόσμον.

§184ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ αὐτοὺς ἐξαρτᾶται.

§185Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τοὺς ἰδίους. Ἐὰν οἱ δικηγόροι θελήσουν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, χωρὶς ἡ συμμετοχή των νὰ δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν ἐγκαταλείψεως τοῦ ἀγῶνος διὰ τὰ αἰτήματά των καὶ χωρὶς νὰ δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὅτι τερματίζουν τὴν προσπάθειαν ὑπὲρ τῶν ἐπαγγελματικῶν των συμφερόντων καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης γενικώτερον, τότε θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία τὴν ἡμέραν τῆς 11ης Δεκεμβρίου ἀπαράσκευος διὰ νὰ ὑποστῇ τὸν ἐξευτελισμὸν καὶ διὰ νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὰς σειρῆνας νὰ ὑπενθυμίσουν — ἐπαναλαμβάνω εἰς τοὺς νέους — ὅτι τὸ σημερινὸν Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§186Ι. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γίνῃ ἐπίσημος δήλωσις τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου.

§187Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν δὲν ἔχω. Διότι, ἐὰν εἶχον, θὰ ἔφερον τὸ ἔγγραφον ἐδῶ. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι παρασκευάζεται αὐτὴ ἡ πρᾶξις. Θέλετε νὰ φθάσωμεν εἰς τὰς 11 Δεκεμβρίου καὶ τότε νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν;

§188Ι. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ καλέσετε τὸν δικηγορικὸν σύλλογον.........(κωδωνοκρουσίαι).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μιχ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§190Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἔχω νὰ ἐκφράσω τὸ παράπονον, διότι ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τοῦ κυρίου Τρουλλινοῦ καὶ δὲν μοῦ ἐδόθη.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησα τὴν συγκατάθεσίν σας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§192Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία, τῆς ὁποίας τὴν ψήφισιν ζητοῦμεν, θεραπεύει μίαν κατάστασιν. Πρόκειται περὶ μιᾶς τακτῆς προθεσμίας διὰ τὸν διαγωνισμὸν τῆς ἀποκτήσεως τῆς ἀδείας τοῦ δικηγορεῖν. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ μιᾶς τροπολογίας, ἡ ὁποία δίδει μίαν προσωρινὴν λύσιν εἰς τὸν ἐπικείμενον διαγωνισμὸν ὑποψηφίων δικηγόρων διὰ τὴν λῆψιν ἀδείας τοῦ δικηγορεῖν, ἡ συζήτησις μετετοπίσθη καὶ ἤρχισεν ὀξεῖα συζήτησις ἐπὶ ὅλων τῶν ἀπασχολούντων τὸν δικηγορικὸν κλάδον δικαίων αἰτημάτων. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι χειμάζεται ὁ κλάδος, ὅπως ὅλος ὁ κλάδος τῶν ἀγροτῶν, ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, ἰατρῶν καὶ γενικῶς τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ αἱ κατακτήσεις συνδικαλιστικῶς ἀποκτῶνται σταδιακῶς. Ἡ προβολὴ διὰ τῆς ἐκτραπείσης συζητήσεως τῶν θεμάτων ποὺ ἀπασχολοῦν τοὺς δικηγόρους δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς. Καὶ πιστεύω, Κύριε Πρόεδρε, ὅπως οἱ μέλλοντες νὰ ὁμιλήσουν, ὀφείλουν νὰ περιορισθοῦν ἀπολύτως ἐπὶ τῆς προτεινομένης τροπολογίας.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱοσδήποτε ζητεῖ τὸν λόγον θὰ τὸν λαμβάνῃ. Ἀλλὰ θὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τοῦ θέματος, ἄλλως θὰ ἀνακαλῆται εἰς τὴν τάξιν. Ὁ κύριος Τσουκαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§194Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διὰ νὰ συνδέσω τὸ προσωπικὸν αὐτὸ ζήτημα μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Τὸ προσωπικὸν ζήτημα συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν συνεζητεῖτο τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος Ν. Δ. διηρμήνευσα τὰς ἀπόψεις τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ἐπὶ τῶν γενομένων τροπολογιῶν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅμως, ὅτι μὲ ἐξέπληξεν ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν παρέσχεν ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς ὅτι μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου ὑπῆρξαν εὐχαριστίαι ἐκ μέρους τῆς ἡγεσίας τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν. Πάντως τοῦτο δὲν μὲ ἀναγκάζει νὰ μεταβάλω τὰς ἀντιλήψεις τὰς ὁποίας ἔκτοτε εἶχον, διότι ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε ἐγὼ ἀντετάχθην εἰς τὰς γενομένας δεκτὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐχαρακτήρισα ὡς ἀντιδικηγορικάς. Ἐπειδὴ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπρωτοστάτησαν εἰς τὴν ὑποβολὴν προτάσεως ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου τροπολογίας, ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὀνειρεύομαι πάντοτε τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης πιστὸν τηρητὴν τοῦ Συντάγματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ εἰς ἕνα νομοσχέδιον περὶ ληξιαρχείων διάταξις ρυθμίζουσα τελείως ἄσχετον θέμα. Ἐάν, κύριε Ὑπουργέ, εἴχατε τὴν πληροφορίαν περὶ ἀπειλουμένης ἀπεργίας τῶν δικηγόρων, δὲν εἴχατε παρὰ νὰ φέρετε κατεπειγόντως ἕνα σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐθεραπεύατε τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε νὰ θεραπεύσητε διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτεινομένης τροπολογίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβληθῇ εἰς ἕνα νομοθέτημα μία τελείως ἄσχετος διάταξις πρὸς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοθετήματος τούτου. Τοῦτο εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Περαιτέρω φρονῶ καὶ ἐγὼ ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτεινομένης τροπολογίας. Τὰ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Κανελλόπουλος θεωρητικῶς καὶ δογματικῶς εἶναι βάσιμα δὲν ἔχουσιν ὅμως πρακτικὴν ἐφαρμογήν. Ἀναγνωρίζω βεβαίως, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ ἀνωμαλίαν ἡ ἄρνησις τῆς συμμετοχῆς τῶν δικηγόρων εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα τὴν ἀνωμαλίαν αὐτὴν νὰ τὴν θεραπεύσωμεν διὰ μιᾶς ἄλλης ἀνωμαλίας. Πιθανῶς ἐν προκειμένῳ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συσταθῇ μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ βουλευτὰς δικηγόρους ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰ ζητήματα τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος καὶ τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξομάλυνσιν τῶν πραγμάτων καὶ τὴν ἀποφυγὴν τῆς παρατηρουμένης ὀξύτητος. Δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ὁ δικηγορικὸς κόσμος ἀπειλῶν ἀπεργίαν εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπιζητηθοῦν ἤπιαι λύσεις. Δὲν βλέπω τί θὰ ἔβλαπτεν ἡ διὰ 2 ἢ 3 ἡμέρας ἀναβολὴ τῶν ἐξετάσεων. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, διατί νὰ μὴ ἔλθωμεν διὰ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ νὰ ρυθμίσωμεν τὸ προκῦπτον θέμα, ἀλλὰ νὰ ἐπιδιώκωμεν δι’ ἀντισυνταγματικῶς τιθεμένης διατάξεως νὰ εὑρεθῶμεν ὡς δρῶντες παρὰ τὸ Σύνταγμα. Δεύτερον, διὰ τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία πιθανὸν νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, θὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια νὰ πρυτανεύσουν ἠρεμώτεραι σκέψεις καὶ νὰ κατορθωθῇ διὰ τῆς προσεγγίσεως τῶν διαφόρων ἀπόψεων καὶ διὰ μιᾶς συνεννοήσεως, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἀσφαλῶς μὲ τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους νὰ ἀποφευχθῇ αὐτὴ ἡ εἰκών, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς ὁλόκληρον τὸν νομικὸν κόσμον καταθλίβει.

§195Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὀρθότατα ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς ἐπωφελούμενος τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία κατετέθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόψε, τὸ δικηγορικὸν θέμα. Θὰ ἦτο ἀσυνεπὲς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις μας ἐάν, ἕνα τόσον μεγάλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὰς ἡμέρας αὐτὰς τὴν κοινὴν γνώμην, δὲν ἀπασχολοῦσε καὶ ἡμᾶς. Τιμᾷ ἰδιαιτέρως τὸν κύριον Ὑπουργόν, διότι ἠθέλησε νὰ συζητήσῃ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τοὺς δικηγόρους ἔστω καὶ κατὰ τὴν πρόχειρον αὐτὴν διαδικασίαν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἀσχέτου νομοσχεδίου. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς κακῶς ἐπωμίσθη δι’ ἑαυτὸν τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἀναταραχήν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε εἰς τοὺς κόλπους τῶν δικηγόρων. Ἐγώ, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἔχει τὴν μικροτέραν εὐθύνην, ἐσὺ ὄχι ὅτι δὲν ἔχει καθόλου εὐθύνην. Ὑπεστήριξεν ἀπόψε τὴν ἄποψιν τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον, βεβαίως, οἱ δικηγόροι ἔχουν ὡρισμένα παράπονα. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι τὸ ἐλάχιστον καὶ δι’ αὐτὸ ἴσως πταίῃ ὀλιγώτερον ὁ κύριος Ὑπουργός, δεδομένου, ὅτι ὡς καὶ ἀπόψε ἐλέχθη, πολλοὶ ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὑπεστήριξαν τὰς τροπολογίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι προσετέθησαν τότε εἰς τὸ σχέδιον τοῦ Διατάγματος. Ἀλλά, εἶναι τὰ σοβαρώτερα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ 2ετίας ἀπασχολοῦν τὴν δικηγορικὴν τάξιν. Ὑπεστηρίχθησαν καὶ ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγώ. Εἶναι, κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα τῶν δικαστικῶν τελῶν. Γνωρίζετε ὅτι τὰ δικαστικὰ τέλη εἶναι λίαν ἐπαχθῆ καὶ δημιουργοῦν δυσκολίας εἰς τοὺς διαδίκους διὰ νὰ προσφύγουν εἰς τὴν Δικαιοσύνην πρὸς ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν των. Τοῦτο βλάπτει καὶ τὴν Δικαιοσύνην καὶ τοὺς δικηγόρους, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Δημόσιον. Εἶπον καὶ προχθές, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἄλλου νομοσχεδίου, ὅτι εἶναι γνωστὸν πόσον ἔχουν ἐλαττωθῆ αἱ ἀποφάσεις τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων, ἰδίως τῶν ἐπαρχιῶν. Κατὰ μέγα μέρος, αἰτία εἶναι τὰ μεγάλα δικαστικὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπρόσιτα εἰς τὸν μέγα ἀριθμὸν τῶν διαδίκων.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας παρακαλῶ.

§197Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Θὰ φθάσω καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅλοι ὡμίλησαν καὶ νομίζω ὅτι ὅλοι πρέπει δι’ ἐλαχίστων νὰ τὸ θίξωμεν. Ἐπὶ τροχάδην πῆρα τὰ ζητήματα. Ἄλλο ζήτημα, εἶναι ἕνα δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν οἱ δικηγόροι, νὰ δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ μετέχουν τῶν διαφόρων συμβουλίων, ὅπως μετέχουν καὶ ἄλλαι τάξεις, ὅπως αἴφνης οἱ στρατιωτικοὶ ἀξιωματικοὶ ἢ συνταξιοῦχοι δικαστικοί. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζουν μὲ ἐπιχειρήματα, διότι ἐπιβάλλεται εἰς τὰ διάφορα συμβούλια νὰ ὑπάρχῃ δικηγόρος ἢ νομικός, ὁ ὁποῖος θὰ βοηθήσῃ τὸ ἔργον αὐτῶν. Ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ σοβαρώτερον, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀποδόσεως εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Νομικῶν, τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα παρακρατοῦνται ἀπὸ τὸ 1952. Ἐάν, κύριε Ὑπουργέ, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδήλου ὅτι θὰ τὸ ἀποδώσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Νομικῶν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἱκανοποίησις εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον, θὰ ἦτο τοιαύτη, ὥστε οὐδεμία ἄλλη διαμαρτυρία ἐπὶ τοῦ παρόντος, θὰ ἦτο δικαιολογημένη.

§198Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Λυποῦμαι, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ αὐτὸ τὸ θέμα ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἀπεργίας.

§199Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα χρονίζει ἀπὸ μακροῦ. Εἴπατε πρὸ ὀλίγου, εἰς ἀπάντησιν ἄλλων συναδέλφων, ὅτι ἀπὸ τὸ 1952 ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὐτή. Ἐγὼ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐὰν τὸ Κέντρον ἐκυβερνοῦσε ἐπ’ ὀλίγον χρόνον ἀκόμη ἀσφαλῶς θὰ εἶχε πολλάκις ἀνακαλέσει τὴν ἀπόφασίν του αὐτὴν καὶ θὰ εἶχε εὕρει τὸ ἄδικον διὰ νὰ ἀποδώσῃ τὰ χρήματα τοῦ Ταμείου Συντάξεως, τὰ ὁποῖα κακῶς κρατεῖ τὸ Δημόσιον. Ἢ θὰ θελήσωμεν νὰ καταργήσωμεν τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἐπὶ τῶν δικαστικῶν ἐξόδων διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν δικαζόμενον λαὸν ἢ ἐφ’ ὅσον τὰ κρατᾶμε καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ λαὸς τὸ πληρώνει πρέπει νὰ πάῃ εἰς τὸν προορισμόν του καὶ εἶναι ἄδικον, διότι ἐὰν κατορθώσῃ τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Νομικῶν νὰ ἀποδώσῃ συντάξεις δικαίας καὶ συντάξεις ἱκανοποιητικὰς ἀσφαλῶς ἕνα θέμα δικηγορικὸν λύεται, διότι ἑκατοντάδες πολλῶν συναδέλφων θὰ ἀποχωρήσουν τοῦ λειτουργήματος καὶ οἱ λοιποὶ θὰ εἶναι δυνατὸν εὐχερέστερον καὶ ἱκανοποιητικώτερον νὰ δικηγορήσουν. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, ἂς μὴ συνεχίσωμεν ἐπὶ τόσον ἄλλων αἰτημάτων. Οἱ δικηγόροι ἔφθασαν μέχρι μιᾶς διαμαρτυρίας νὰ ἀπειλήσουν ἀπεργίαν, ἂς τὴν εἴπωμεν, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἀπεργίας. Τὸ ἐὰν ἀντιμετωπίσθη μὲ μίαν τόσην ὀξύτητα ἡ κατάστασις καὶ ἐὰν ἐθεωρήθη ὅτι εἶναι ἀπειλή, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὸ Κράτος, δὲν πρόκειται ὅμως περὶ ἀπεργίας, διὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς Πρόεδρος κύριος Κανελλόπουλος καὶ ὀρθῶς ἐτοποθέτησε τὰ πράγματα, δὲν εἶναι ἀπεργία τὴν ὁποίαν γνωρίζομεν. Εἶναι μία διαμαρτυρία, εἶναι ἕνα εἶδος ἀποχῆς ἡ ὁποία ἔρχεται παραπλησία καὶ ὁμοιάζει μὲ ἄλλας παρομοίας περιπτώσεις, ὅπως ἡ ἀποχὴ ὡρισμένων κομμάτων ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν, ἢ ἀποχὴ ἀκόμη κομμάτων ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας, ἡ ἀποχὴ τῶν φοιτητῶν ἀπὸ τὰς παραδόσεις, ἡ ἀποχὴ τῶν ἰατρῶν ἡ ὁποία ἠπειλήθη καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχαν νὰ ἐπιλύσουν τὰ θέματά των. Ἔτσι καὶ ἡ ἀποχὴ ἡ ἀπειλουμένη ἐκ μέρους τῶν δικηγόρων ἐκ τῶν καθηκόντων των, δὲν εἶναι ἀπεργία, κἂν τὴν ὁποίαν ὀρθῶς ὁ κύριος Κανελλόπουλος ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀπαράδεκτον καὶ ἀντισυνταγματικήν. Εἶναι μία ἐκδήλωσις διαμαρτυρίας καὶ ὅταν ἀγωνίζωνται ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ κάμνουν συνέδρια καὶ συνελεύσεις καὶ ἔχουν ψηφίσματα 55 συλλόγων τοῦ Κράτους θὰ εἴπωμεν, τὸ ἀπαράδεκτον, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ἕνας ἄλλος συνάδελφος, ὅτι ὠθοῦνται εἰς τὴν ἐκδήλωσιν αὐτὴν ἐκ προσωπικῶν αἰτίων καὶ ἐν ὄψει τῶν ἀναμενομένων ἐκλογῶν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν μίαν τοιαύτην μομφὴν εἰς τοὺς δικηγόρους, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον προσέφεραν τόσας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πολιτείαν καὶ ἵστανται εἰς τὴν πυραμίδα τῆς κοινωνικῆς καὶ πνευματικῆς τάξεως τῆς χώρας, ὅτι ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν τοὺς τόσον ἀδαεῖς ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ πᾶνε νὰ ψηφίσουν ἐνθουσιασθέντες ἀπὸ τὴν ἀπεργίαν προβαίνουν εἰς τὰς ἐνεργείας αὐτάς. Μήπως πρόκειται νὰ παρασυρθοῦν μὲ τοιαῦτα συνθήματα; Δὲν ξεύρουν οἱ δικηγόροι τί θὰ ψηφίσουν καὶ δὲν ξεύρουν τί ἐστὶ ἀπεργία; Ὑποστηρίζω τὴν ἄποψιν ὅτι ἡ τροπολογία εἶναι ἀβάσιμος. Ἐγώ, δὲν πιστεύω ποτέ, ὅτι ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀθηνῶν θὰ ἀρνηθῇ ἐν πρώτοις νὰ χορηγήσῃ πιστοποιητικὰ εἰς τοὺς ἀσκηθέντας ὑποψηφίους δικηγόρους. Τοῦτο θὰ εἶναι μία παράβασις καθήκοντος. Τὸ λέγω ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς καὶ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ὑποπέσουν δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των εἰς αὐτὸ τὸ παράπτωμα. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος, ἔχει μίαν πληροφορίαν νομίζω, ὅτι θὰ πρόκειται περὶ ἀστείου ἐκφοβισμοῦ τῶν ὑποψηφίων καὶ ὅτι δὲν θὰ φθάσουν ποτὲ εἰς τὴν πραγματοποίησιν μίας τοιαύτης ἀδικίας εἰς βάρος τῶν νεαρῶν ὑποψηφίων δικηγόρων. Ἐπίσης δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἀρνηθοῦν νὰ μετάσχουν εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ τοιοῦτος κίνδυνος, ἐγὼ θὰ ἔλεγον τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσωμεν ἄλλα πρόσωπα. Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ δικηγόροι δὲν μετάσχουν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθοῦν αἱ ἐξετάσεις ἐνώπιον τῶν ὑπολοίπων μελῶν, χωρὶς προσθήκην ἄλλων προσώπων.

§200Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Προσθέτετε καμμίαν διαφορὰν εἰς ἐκεῖνα ποὺ λέγει ἡ τροπολογία;

§201Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἐγγύησις τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα προβλέπει ὁ νόμος.

§202Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ ἀρεοπαγίτης, ὁ ἐφέτης καὶ οἱ δικηγόροι. Λέγομεν λοιπόν. Ἀφοῦ ἔχομεν τὸν ἀρεοπαγίτην καὶ τὸν ἐφέτην, νὰ ἀναπληρώσωμεν τοὺς δικηγόρους μὲ ἐφέτας.

§203Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Νὰ ἀφήσωμεν κενὰς τὰς θέσεις τῶν δικηγόρων.

§204Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἐὰν θέλετε νὰ ἀφήσητε κενὰς τὰς θέσεις τῶν δικηγόρων, θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσητε τὸ θέμα ἐὰν τὰ δύο μέλη τῆς ἐπιτροπῆς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσουν εἰς τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν ὑποψηφίων. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀποχὴ κατὰ τῶν δικηγόρων. Ἐὰν οἱ δικηγόροι μετάσχουν τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ὑπάρχει στάδιον ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Θὰ ὑπῆρχεν ἀντιδικηγορικὴ διάθεσις. Ἐὰν ὡρίζετο ὅτι τροποποιοῦμεν τὰς διατάξεις περὶ συνθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἀποκλειομένων τῶν δικηγόρων. Τοιοῦτον τι δὲν συμβαίνει. Οἱ δικηγόροι θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ μετάσχουν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ὅμως δὲν μετάσχουν, τότε ἡ Πολιτεία ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον.

§205Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία διὰ νὰ γίνουν αἱ ἐξετάσεις καὶ ἄλλην ἡμέραν ἐξετάζομεν τὰ ἄλλα θέματα.

§206Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, οἱ δικηγόροι δὲν ἀπήργησαν, συζήτησιν περὶ ἀπεργίας ἔκαμαν. Νομίζω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ ὑπάρξῃ ἡ εὐχέρεια νὰ εὑρεθῇ μία λύσις ἐν προκειμένῳ.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Λυμπέρης ἔχει τὸν λόγον.

§208Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἀντιτίθεμαι ἀπολύτως πρὸς τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἶναι ἄκρως ἀντισυνταγματικὴ καθ’ ὅσον εἰς νομοσχέδιον ἐντελῶς ἄσχετον πρὸς τὸν δικηγορικὸν κώδικα ἔρχεται μία τροπολογία ἱκανοποιοῦσα μίαν ἀνάγκην τῆς στιγμῆς καὶ δεύτερον, διότι εἶναι πρᾶξις ἀξιοκατάκριτος τὸ νὰ θέλῃ νὰ προλάβῃ καὶ ματαιώσῃ κάτι τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ. Ἡ περίπτωσις τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Πολιτείας πρὸς τοὺς δικηγόρους, ὁμοιάζει μὲ τὴν περίπτωσιν τῶν συγγενῶν τοῦ ἀποθανόντος καὶ ἐγκαταλιπόντος τέκνα, πρὸς τὰ ὁποῖα ἐκφράζονται μὲ πολλὴν στοργὴν καὶ παχυλὰ λόγια, ἀλλὰ μετὰ ἀποστρέφουν τὸ πρόσωπόν των ἀπὸ αὐτὰ καὶ τὰ ἐγκαταλείπουν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν δικηγόρων πολλὰ λόγια λέγονται. Ἀλλὰ δὲν στρέφονται στοργικὰ πρὸς τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἐπιπροσθέτως μοχθεῖ καὶ ἀγωνίζεται διὰ τὴν καλυτέραν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Καὶ προχθές, κύριοι, ἔθιξα τὸ θέμα τῶν ηὐξημένων δικαστικῶν τελῶν καὶ ἀνέφερα περιπτώσεις ἀγωγῶν, αἵτινες λόγῳ τοῦ μικροῦ ἀντικειμένου, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κινηθοῦν ἀπὸ τοὺς διαδίκους. Οἱ δικηγόροι ἀγωνίζονται καὶ διὰ τὸ θέμα αὐτό. Διὰ τὴν μείωσιν δηλαδὴ τῶν δικαστικῶν τελῶν διὰ νὰ μὴ ἀρνῆται διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἡ Πολιτεία εἰς τοὺς πολίτας ἀπονομὴν δικαιοσύνης.

§209Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Βεβαίως, τὰ τέλη τῆς πολιτικῆς διαδικασίας, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὑψηλὰ ἀνάλογα πρὸς ὑψηλὴν γενικῶς ἐπιβάρυνσιν τῶν πολιτῶν διὰ τὰς κρατικὰς ἀνάγκας. Ἆρα γε ὅμως τὸ ὕψος τῶν τελῶν μόνον ἀποτρέπει τοὺς πολίτας ἀπὸ τὴν προσφυγὴν εἰς τὰ Δικαστήρια ἢ καὶ αἱ λοιπαὶ δαπάναι διεξαγωγῆς τῆς δίκης;

§210Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἀσφαλῶς εἰς πολλὰς περιπτώσεις. Ὅταν τὸ κληρονομικὸν μερίδιον ἑνὸς πολίτου ἀνέρχεται εἰς 7.000 δραχμάς, δὲν θὰ θελήσῃ οὗτος νὰ ἐξοδεύσῃ 6.000 δραχμὰς διὰ νὰ εἰσπράξῃ 7.000. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, αἱ συντάξεις τῶν δικηγόρων εὑρίσκονται εἰς τοιοῦτον ἐπίπεδον, ὥστε οὐδεὶς δικηγόρος ἐγκαταλείπει τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν διὰ νὰ λάβῃ σύνταξιν. Ἀναγνωρίζομεν ὡς δίκαιον τὸ αἴτημα τῶν δικηγόρων διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ μεγαροσήμου, διότι ἐπὶ χρόνια εἰσπράττεται τοῦτο καὶ δικαστικὸν μέγαρον δὲν γίνεται. Ποῦ πηγαίνουν τὰ εἰσπραττόμενα χρήματα; Κατὰ συνέπειαν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀγὼν τῶν δικηγόρων εἶναι δίκαιος. Τὰ δὲ ζητήματα τῶν δικηγόρων χρήζουν ἀμέσου ἐπιλύσεως. Βεβαίως, διὰ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πρὸ μηνῶν, ἐπελύθησαν ἀρκετὰ ζητήματα ἀφορῶντα τὴν δικηγορικὴν τάξιν. Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ πολλὰ ἄλλα ἄλυτα προβλήματα διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῆς τάξεως τῶν δικηγόρων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῆς δικαιοσύνης. Ἀπεργία ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα. Οἱ στρατιῶται δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν ἀπεργίαν, διότι δὲν ἀσκοῦν βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα, ἀλλὰ ἐκτελοῦν ὑποχρέωσιν. Ἀπεργίαν εἶχον δικαίωμα νὰ κάμουν οἱ ἐργάται ἔναντι τῶν ἐργοδοτῶν πρὸ τοῦ 1900, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ρυθμίζει τὰ ἔσοδα τῶν μισθῶν καὶ ἐργατῶν, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὸ Κράτος γίνεται ἐργοδότης ὡς πρὸς ὡρισμένας τάξεις. Αὐτὴ νομίζω, εἶναι ἡ ὀρθὴ τοποθέτησις τοῦ θέματος καὶ ὄχι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Πρόεδρος κύριος Κανελλόπουλος. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κακῶς ἔρχεται ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία πρὸς ψήφισιν. Ἡμεῖς εἴμεθα ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν ὅπως διεξαχθῇ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Ἐπράξαμεν τοῦτο, διὰ νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον νὰ προέλθουν εἰς κἄποιαν συνεννόησιν. Καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ νομοθετικῶν μέτρων νὰ ἐμποδίζωμεν ὡρισμένην τάξιν εἰς τὴν διεκδίκησιν δικαίων ἴσως συμφερόντων της.

§211Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπεβλήθη μία πρότασις ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία ἔχει ὡς βάσιν, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου συναδέλφου, εἶναι ἀντισυνταγματική, θὰ ἐπρότεινον νὰ ὑποβάλετε, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ἰδίαν τροπολογίαν ὡς σχέδιον νόμου ἀπόψε, καὶ νὰ τὴν ψηφίσωμεν τὴν Δευτέραν, ὥστε νὰ τελειώνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις, διότι ἄλλως θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι δικηγόροι περὶ ὅλων τῶν δικηγορικῶν ζητημάτων καὶ θὰ ξενυχτήσωμε, χωρὶς νὰ τελειώσωμεν. Δι’ αὐτὸ προτείνω, κύριε Ὑπουργέ, νὰ κατατεθῇ, ὡς εἶπον, ἡ ἰδία τροπολογία ὡς νομοσχέδιον, ὥστε νὰ ψηφισθῇ τὴν Δευτέραν.

§212Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Κύριε Χαβίνη, ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπεδείξατε εἶναι δυσχερὴς νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς προβλέπει τὴν παραπομπὴν τῶν νομοσχεδίων ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν. Συνεπῶς αἱ προθεσμίαι δὲν παρέχουν ἄνεσιν.

§213Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ συνέλθῃ αὔριον ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§214Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Καὶ πότε νὰ ψηφισθῇ;

§215Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ ψηφισθῇ τὴν Δευτέραν, δὲν βλάπτει.

§216Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ὑπάρχουν προθεσμίαι εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ παραβιάσωμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν μέχρι τῆς Τετάρτης νὰ παραμείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα. Μὲ θλίβει προσωπικῶς ἡ ἀντιμετώπισις τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, δυστυχῶς.

§217Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντισυνταγματικότης, διότι τὸ θέμα εἶναι παγίως λελυμένον.

§218Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἀρκούντως ἐξετράπη ἡ συζήτησις, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου καί, ἀρκούντως ἐξετέθησαν αἱ ἀπόψεις τῶν συναδέλφων δικηγόρων, ὥστε εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καί, παρακαλῶ πολύ, ὅπως ἡ συζήτησις περιορισθῇ εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Οἰκονομόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§220Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὸν λόγον διότι, πιστεύω, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἀφορᾷ γενικὸν θέμα, ἀλλὰ ζήτημα συνδικαλιστικῆς τάξεως καὶ ὡς ἐκ τούτου κατὰ τὴν γνώμην μου εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ὀλίγων — διότι σέβομαι πάντοτε τὴν κόπωσιν καὶ τὴν ὑπομονὴν τῶν βουλευτῶν τὴν ὁποίαν ἐξαντλοῦν μερικοὶ συνάδελφοι μέχρι σημείου ἀφορήτου — νὰ εἴπω ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου πάντοτε αἱ Κυβερνήσεις ὑποκύπτουν εἰς τὴν πίεσιν τῶν ὠργανωμένων συμφερόντων. Τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον σήμερον τὸ ἀφορῶν τοὺς δικηγόρους εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μας χαριστικὸν καὶ ἔδει νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς, διότι πράγματι ἀφορᾷ κοινωνικὸν ζήτημα. Κόπτονται οἱ δικηγόροι διὰ τὸ Ταμεῖον Συντάξεων, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πλουτίσῃ ἀναλώμασι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ζητεῖται οἱ πτωχοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ τεκμήριον ἔρχονται εἰς τὸ δικαστήριον νὰ καταβάλλουν τὰ ἔξοδα καὶ ἓν μέρος τούτων νὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Νομικῶν. Πάντες πρέπει νὰ πληρώνωμεν δικηγορόσημα. Νομίζω ὅτι εἶναι ζήτημα ἠθικῆς τάξεως καὶ θὰ πρέπει κάθε βουλευτὴς νὰ λάβῃ σαφῆ θέσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὅτι οἱ ὑπὲρ τρίτων φόροι πάντες νὰ καταργηθοῦν. Γενικώτερον, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι οἱ διάφοροι περιοριστικοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι περιορίζουν εἰς τοὺς νέους τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐπάγγελμα διὰ τὸ ὁποῖον εἰργάσθησαν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐκοπίασαν καὶ ἔχουν ὅλα τὰ προσόντα, κατοχυρώνοντες τοὺς παλαιοὺς οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ ἀσκοῦν τὸ αὐτὸ ἐπάγγελμα, ὥστε τοῦτο νὰ καθίσταται κλειστόν, εἶναι ἀντικοινωνικὰ καὶ ἀντιδημοτικά. Δὲν ἔχει κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ ἀποστερήσῃ τῆς ἐργασίας του οὐδένα Ἕλληνα πολίτην. Κατὰ ποίαν λογικὴν εἶναι δυνατὸν ὅταν σπουδάσῃ κανεὶς δικηγόρος νὰ μὴ ἠμπορέσῃ νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐπάγγελμά του; Αὐτὰ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα, ἀκροθιγῶς ἔθιξα αὐτὴν τὴν στιγμήν, πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἕκαστος βουλευτὴς νὰ λάβῃ σαφῆ θέσιν.

§221Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβητήτως ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν νὰ ἀκουσθοῦν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λεχθῶσι. Διαπιστῶ ὅμως ὅτι ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως προεκάλεσε κόπωσιν τῆς Βουλῆς. Κατόπιν τῆς διαπιστώσεως αὐτῆς καὶ τῆς δηλώσεως τοῦ ἐκπροσώπου τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι εἶναι σύμφωνος ἡ Ἀντιπολίτευσις διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἐντὸς τῆς αὔριον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νομοσχεδίου μὲ τὸ περιεχόμενον τῆς τροπολογίας, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφισθῇ εἰς μόνην ἀνάγνωσιν ἀπὸ τὴν Βουλήν, δέχομαι, ἐὰν βέβαια συμφωνῇ καὶ ὁ συνάδελφος, ὁ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως περιλάβω τὴν τροπολογίαν εἰς αὐτοτελὲς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ καταθέσω ἐντὸς τῆς ἑσπέρας εἰς τὴν Βουλήν.

§222Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς μόνην ἀνάγνωσιν ἀναλαμβάνω ἐγώ, νὰ ψηφισθῇ, δὲν ἠξεύρω οἱ ἄλλοι κ. συνάδελφοι τί θὰ κάμουν.

§223Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἐφόσον ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις—καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ τὰ ἄλλα κόμματα θὰ εἶναι σύμφωνα — ἢ τοὐλάχιστον ἐφόσον ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις τὸ ἐξεδήλωσε ρητῶς.

§224Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ ναί, ἐκ μέρους μου.

§225Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ὅτι θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ἔκτακτον διαδικασίαν ὡς ἐπείγοντος καὶ ὑπηρεσιακοῦ, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσχέρειαν νὰ μὴ ἐπιμείνω εἰς τὴν συζήτησιν τῆς τροπολογίας ἐφόσον καὶ θὰ ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν. Θὰ παραιτηθῶ μὲ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ Ὑπουργείου ὅτι ἐντὸς τῆς αὔριον θὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν καλεῖται νὰ θεραπεύσῃ ἡ τροπολογία.

§226Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ κατόπιν τῆς δηλώσεως τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὸ νὰ ἀποσυρθῇ ἡ τροπολογία, ἐφόσον θὰ ἔλθῃ ὡς αὐτοτελὲς νομοσχέδιον τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελα μόνον νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀντιδικηγορικὴ ὡς ἐχαρακτηρίσθη παρά τινων, ἀλλ’ ἀντιθέτως τείνει εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ πτωχὰ παιδιὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα ἦλθον καὶ μένουν ἐδῶ, ἐπὶ ἡμέρας, διὰ νὰ δώσουν ἐξετάσεις ὥστε νὰ ἠμπορέσουν νὰ πάρουν τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν διὰ νὰ ἀσκήσουν ὡς δικαιοῦνται καὶ αὐτὰ ὡς Ἕλληνες πολῖται τὸ ἐπάγγελμά των.

§227Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Χαίρω διὰ τὴν δοθεῖσαν λύσιν, ἡ ὁποία ἐλπίζω ὅτι θὰ δώσῃ τὸν χρόνον εἰς τὸν σύλλογον νὰ μεταβάλῃ γνώμην καὶ νὰ δώσῃ ἀντιπροσώπους εἰς τὴν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν αὔριον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθωμεν.

§228Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Κατὰ συνέπειαν, θὰ συνέλθῃ αὔριον ἡ Ἐπιτροπὴ Δικαιοσύνης διὰ νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία ἐφόσον τοὐλάχιστον ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις θὰ θελήσῃ νὰ ἀποστείλῃ τὰ μέλη της.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη;

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 613) 1948 περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν εἰδικῶν ἐμμίσθων Ληξιαρχείων κειμένων διατάξεων».

§232Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ συνέλθῃ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ αὔριον νὰ ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον πρέπει τοῦτο νὰ ἔχῃ κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόψε.

§233Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καταθέτω τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Κονίτσα, ὡς νομοσχέδιον ἀπόψε. Παρακαλῶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ ὁρίσῃ αὔριον συνεδρίασιν, ὥστε τὴν προσεχῆ Δευτέραν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν.

§234Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Σύμφωνοι εἴμεθα, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ σεῖς μὲ τὴν γενναιότητα ἡ ὁποία σᾶς διακρίνει θὰ πρέπει νὰ εὕρετε ἕνα τρόπον νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ὀξύτης.

§235Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Καταθέτω σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3026)54 «περὶ τοῦ κώδικος περὶ τῶν Δικηγόρων».

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§237ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11 μ.μ.).