1957.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27η

ΤΕΤΑΡΤΗ 27 Νοεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Καλεῖται ὁ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 19ης Φεβρουαρίου 1956 ἐκλεγεὶς βουλευτὴς τῆς περιφερείας Θεσσαλονίκης Νικόλαος Ζαρντινίδης, καταλαβὼν τὴν θέσιν τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ, τῆς ἰδίας ἐκλογικῆς περιφερείας Πέτρου Λεβαντῆ, ὅπως δώσῃ τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον. Προσέρχεται ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζαρντινίδης καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀλέξανδρος Μπαλτατζῆς, Στέλιος Πιστολάκης, Γεώργιος Καραγκιόζης καὶ Σταῦρος Γουδελῆς, ζητοῦν μηνιαίαν ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, Γιουγκοσλαβίαν καὶ Βουλγαρίαν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ ν. 5076)1931 «περὶ ἀνωνύμων ἑταιριῶν καὶ Τραπεζῶν» καὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 52 παράγρ. 2 ἐδάφ. 1 τοῦ ν. 3190)1955 «περὶ ἑταιριῶν περιωρισμένης εὐθύνης». Ἡ ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3379)1955 «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως» ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἀναμορφωτικῶν Καταστημάτων Ἀνηλίκων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Στρατῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων προσωπικοῦ Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ψάρρης καὶ Α. Ἀηδονᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων προσωπικοῦ Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κανίτσας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν αὐτοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Χριστόπουλος καὶ Ε. Κοθρῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3768)1957 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων διατάξεων καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πληγέντων ὑπὸ τοῦ Τυφῶνος κατοίκων Χώρας Τριφυλλίας, ζητούντων ἀναστολὴν τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρεῶν, χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων, ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος διὰ φύτευσιν ἐκριζωθέντων ἐλαιοδένδρων. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργατῶν Τεχνιτῶν Μακαρονοποιῶν Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν μακαρονοτεχνιτῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Α. Διονυσοπούλου, πατρὸς φονευθέντος ἀεροπόρου, ζητοῦντος τροποποίησιν τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ Μετοχικῶν Ταμείων Στρατοῦ, Ναυτικοῦ καὶ Ἀεροπορίας, ἐπὶ τῷ τέλει χορηγήσεως μερίσματος παρὰ τῶν ὡς ἄνω Ταμείων εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων ἐν διατεταγμένη ὑπηρεσίᾳ στρατιωτικῶν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος, Β. Θανασέκου καὶ Δ. Στρατῆς, καταθέτουν ἀναφορὰς τοῦ Συλλόγου πρὸς ἀνέγερσιν καὶ προστασίαν Κοινωφελῶν Ἔργων Πετρουπόλεως «Ἡ Ἀναγέννησις», ζητοῦντος μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ εἰσιτηρίου τῆς Λεωφορειακῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πετρουπόλεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰωάννου Μίαρη (Μίτση), ζητοῦντος τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος ἐκπληρώσεως ἢ ἐξαγορᾶς τῆς στρατιωτικῆς θητείας τῶν βοηθητικῶν Βʹ κλάσεων 1949–1950, διότι ἄνευ τῆς τοιαύτης τακτοποιήσεως δὲν δύνανται νὰ μονιμοποιηθοῦν εἰς τὰς ἐργασίας των. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Τ.Ε.Β.Ε. «Ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος», ζητούσης ἀπομάκρυνσιν τοῦ Προέδρου τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. κ. Γ. Λαμπρινάκου, αὔξησιν τῶν συντάξεων, πλήρη ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Λύχνος, Γ. Πρίφτης καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουσι ἀναφορὰς Πολεμοπαθῶν κατοίκων νήσου Κερκύρας, ζητούντων χορήγησιν συμπληρωματικῶν στεγαστικῶν δανείων, τοὐλάχιστον 10 000 δρχ. εἰς ἕκαστον. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Παλαιοημερολογιτῶν Βορείου Ἑλλάδος, ζητούσης κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 45)51 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐλευθέραν ἄσκησιν τῶν θρησκευτικῶν καθηκόντων τῶν Παλαιοημερολογιτῶν. Ἡ Ε.Δ.Α. Ναυπλίας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν αὐθαίρετον ἀφαίρεσιν τῆς ἀδείας ἀσκήσεως ἐργασίας τοῦ Ἠλ. Κωττάκη παρὰ τοῦ Διοικητοῦ Χωροφυλακῆς Προνοίας καὶ ζητεῖ κατάπαυσιν τῶν αὐθαιρεσιῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἰς βάρος ὀπαδῶν της. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν προσωρινῶν ὑπαλλήλων Ὑπηρεσίας Παραμεθορίων περιοχῶν Διευθύνσεως Γεωργίας Νομοῦ Δράμας, ζητούντων μονιμοποίησιν αὐτῶν εἰς κενὰς ὀργανικὰς θέσεις τοῦ τμήματος ἐποικισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Π. Πολυχρονίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κεντρικῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Χανίων, ζητούσης ταχεῖαν λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν λόγῳ τῆς ὑπὸ τοῦ δάκου προσβολῆς τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς, ηὐξημένων δαπανῶν συλλογῆς κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης–Μαγνησίας κ. Γ. Κακαγιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων αὐτοκινητιστῶν (Τ.Σ.Α.), διαμαρτυρομένων δι’ ἐγκατάλειψίν των καὶ ζητούντων τὴν ἄμεσον ψήφισιν τοῦ καταρτισθέντος νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ λειτουργίας τοῦ Τ.Σ.Α.». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Δοξάτου καὶ Καλλιφύτου, ζητούντων αὔξησιν τῶν καθορισθέντων ποσοστῶν πλασματικῶν δανείων καπνοῦ κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Κοθρῆς καὶ Γ. Ἐργαζάκης, καταθέτουν ἀναφορὰς τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἡρακλείου, ζητοῦντος ἐλευθέραν εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ παρὰ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου θείου, θειϊκοῦ χαλκοῦ, λιπασμάτων κ.λ.π. Ἀπαντήσεις τῶν ἑξῆς Ὑπουργείων, ἐπὶ σχετικῶν ἐρωτήσεων τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 328 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. βουλευτήν, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 3 παρ. 2 τοῦ Ν. Δ. 470) 1947, διεγράφησαν ἅπασαι αἱ ὀφειλαὶ τοῦ Δημοσίου πρὸς πλοιοκτήτας πλοίων, πλοιαρίων καὶ πλωτῶν ἐν γένει ναυπηγημάτων, προερχόμεναι ἐξ ἀνταλλάγματος χρήσεως ἐξ ἀποσβέσεως ἀσφαλίσεως ἐξ ἀσυνήθους χρήσεως ζημιῶν καὶ ἐξόδων συντηρήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν ἐπιταχθέντων ἢ ναυλωθέντων ὡς ἄνω πλοίων, πλοιαρίων καὶ πλωτῶν ἐν γένει ναυπηγημάτων, ἐντὸς τοῦ ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου 1939 μέχρι τῆς 12ης Ὀκτωβρίου 1944 χρονικοῦ διαστήματος. Εἰς τὴν ἀνωτέρω διαγραφὴν περιλαμβάνονται καὶ αἱ περιπτώσεις μετατροπῆς ἐπιβατηγῶν πλοίων ὡς φορτηγά, ὡς ἡ τοῦ ἀ)π «Κορυτσᾶ» περὶ οὗ ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ, καθ’ ὅσον καὶ ἐπὶ τῶν περιπτώσεων τούτων, συμφώνως πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 39) 1953 ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου περὶ ζημιῶν ἐξ ἀσυνήθους χρήσεως, πρόκειται. Κατὰ συνέπειαν, διὰ τοῦ θιγομένου ἐν τῇ ἐρωτήσει νομοσχεδίου, οὔτε ἐπιδιώκονται, οὔτε δημιουργοῦνται ἀδικίαι, ἀλλὰ τοὐναντίον διὰ τούτου σκοπεῖται ἡ ἄρσις προκληθεισῶν ἤδη ἀδικιῶν ὡς ἐκ τῆς κατ’ ἐξαίρεσιν τοῦ γενικοῦ μέτρου μεταχειρίσεως ἐνίων πλοιοκτητῶν, λόγω ἐσφαλμένης ἑρμηνείας τῆς γενικῆς ὡς ἄνω διατάξεως. Ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὸ ἐν τέλει τῆς ἐρωτήσεως θιγόμενον θέμα τῆς μὴ λήψεως μέτρων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν πρὸς εἴσπραξιν ὀφειλῆς ἑκατοντάδων χιλιάδων δολλαρίων παρὰ τῶν ἀγοραστῶν πλοίων ἐκ πολεμικῶν ἐπανορθώσεων, παρέχομεν τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ ἀναστολὴ τῆς εἰσπράξεως ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ὡς οἱονεὶ ἠθικὴ τούτου ὑποχρέωσις ὅπως τροποποιήσῃ, δι’ ἐπιμηκύνσεως τοῦ χρόνου ἐξοφλήσεως, τὰς δόσεις τῆς ὀφειλῆς, ἐπιμηκύνσεως ἐπιβαλλομένης κατόπιν τῆς ἐν ἔτει 1953 γενομένης ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, δεδομένου ὅτι ἡ ἀπαίτησις ἦτο εἰς δολλάρια. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἔκτοτε, εἶχεν υἱοθετηθῆ ἡ ἔκδοσις νόμου ἐπιμηκύνοντος τὸν χρόνον ἐξοφλήσεως, οὗτινος δὲν κατέστη μέχρι τοῦδε δυνατὴ ἡ ψήφισις. Ἐν τούτῳ τῷ μεταξὺ ἰσχύει ἡ ἀναστολὴ εἰσπράξεως τῶν ληξασῶν δόσεων, εὐθὺς δὲ ὡς ψηφισθῆ ὁ νόμος θὰ ἀρχίσῃ ἡ κανονικὴ εἴσπραξις αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11250 Διεκ. 9192) 15.11. 1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορίου δι’ οὗ ἀπεστείλατε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 36 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη, διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν λόγω ἁρμοδιότητος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι, ἐπὶ τοῦ τιθεμένου πρώτου ἐρωτήματος, τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῶν ἐν Καλάμαις Οἰνοπνευματοποιείων Βʹ κατηγορίας διὰ τὴν κατεργασίαν τῶν βεβρεγμένων ἀποσύκων. Τῶν ὑπὸ τῆς Συκικῆς συγκεντρωθέντων ἀποσύκων ἡ οἰνοπνευματοποίησις, ἐπεβάλετο νὰ γίνῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον, διότι ἡ ἐν ἀποθηκεύσει παραμονή των θὰ ἐπέφερε ζημίας εἰς τοὺς παραγωγούς, λόγω ἀλλοιώσεώς των, ἕνεκα τούτου καὶ διότι ἐπρόκειτο περὶ μεγάλης ποσότητος ἐγένετο ἡ κατανομὴ τῶν ἀποσύκων εἰς πλείονα ἐργοστάσια διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῆς ταχείας κατεργασίας των. Οὕτω διὰ τῆς ἐκδοθείσης ὑπ’ ἀριθ. 48486) 28.9.1957 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Γεωργίας, καθωρίσθη, ἐν συνεννοήσει μετὰ τῆς «ΣΥΚΙΚΗΣ», ὅπως 1500 τόννοι ἀποσύκων (περιφερείας Μεσσηνίας) κατεργασθῶσι τὰ ἐν Καλάμαις δύο ἐργοστάσια, τιθέμενα εἰς ἐπαναλειτουργίαν, ἡ ὑπόλοιπος δὲ ποσότης ἐκ 4500 τόννων μεταφερθῇ πρὸς οἰνοπνευματοποίησιν εἰς τὰ ἐν Πάτραις καὶ Ἐλευσῖνι οἰνοπνευματοποιεῖα, ὡς πλησιέστερον τούτων κειμένων, πρὸς ἀποφυγὴν μεγάλων μεταφορικῶν ἐξόδων, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῆς μεγάλης δυναμικότητος τῶν ἐργοστασίων τούτων, πρὸς ταχεῖαν κατεργασίαν τῶν ἀποσύκων. Διὰ τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῶν ἐν Καλάμαις ἐργοστασίων πρὸς κατεργασίαν τῶν 1500 τόννων κατεβλήθη παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια, πλὴν ὅμως τὸ ἐργοστάσιον τῆς Ἀνωνύμου Γεωργικῆς Βιομηχανίας ἐκρίθη ἀκατάλληλον καὶ ἀσύμφορον, διότι ὡς προέκυψεν ἐκ τοῦ διενεργηθέντος ἐλέγχου του, παρουσίαζε μεγάλας ἐλλείψεις καὶ ἔχρῃζε βασικῶν ἐπιδιορθώσεων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων ἡ Ἑταιρία ἠρνεῖτο νὰ διαθέσῃ τὸ ἀπαιτούμενον ἱκανὸν χρηματικὸν ποσὸν ἐπικαλουμένη οἰκονομικὴν δυσχέρειαν, ἀλλὰ καὶ διότι ἀπῃτεῖτο δίμηνον, τοὐλάχιστον, χρονικὸν διάστημα πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἐπισκευῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον ὅμως, δὲν ἠδύνατο τὰ ἀπόσυκα νὰ παραμένουν ἐν ἀποθηκεύσει. Λόγῳ τῆς ἀσκηθείσης ὑφ’ ἡμῶν πιέσεως ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρία Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων ἐδέχθη νὰ ἐπαναλειτουργήσῃ τὸ ἐν Καλάμαις ἐργοστάσιόν της ὑποβαλλομένη εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ἀπαιτηθησομένης μικρᾶς ἐπισκευῆς του ὡς καὶ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν ἐπάνδρωσίν του διὰ τεχνικοῦ προσωπικοῦ, μεταφερθησομένου ἐκ τοῦ ἐν Ἐλευσῖνι ἐργοστασίου της πλὴν ὅμως ἐγεννήθη τὸ σοβαρὸν ζήτημα τῆς ἐναποθηκεύσεως τοῦ ἐκ τῆς ποσότητος ταύτης τῶν ἀποσύκων παραχθησομένου εἰς ἱκανὴν ποσότητα οἰνοπνεύματος (330 περίπου τόννοι οἰνοπνεύματος) διότι, λόγῳ τῆς διαθέσεως τοῦ οἰνοπνεύματος μὲ βραδύτατον ρυθμὸν καθ’ ὅσον ἡ κατανάλωσις τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν Μεσσηνίᾳ δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 20 τόννους μηνιαίως, θὰ ἀπῃτεῖτο πλέον τοῦ ἔτους χρονικὸν διάστημα πρὸς διάθεσιν τοῦ ἐκ τῆς ἀμέσου κατεργασίας τῶν ἀποσύκων παραχθησομένου ὡς ἄνω οἰνοπνεύματος, μὴ δεχομένης τῆς Ἑταιρίας νὰ διατηρήσῃ τόσην ποσότητα ἐν ἀποθηκεύσει ἕνεκα οἰκονομικῶν κ.λ.π. λόγων (ἀκινητούντων κεφαλαίων, φυρῶν καὶ κινδύνων). Οὔτε ἐδέχετο ἡ Ἑταιρία νὰ μεταφέρῃ τὸ οἰνόπνευμα πρὸς διάθεσιν εἰς τὰ λοιπὰ μέρη τῆς χώρας, διότι ἐκτὸς τῶν μεταφορικῶν ἐξόδων δι’ ὧν θὰ ἐπεβαρύνετο, τροφοδοτεῖ ταῦτα διὰ τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ παραγομένου ὑπὸ τοῦ ἐν Ἐλευσῖνι ἑτέρου ἐργοστασίου της, ὑπερτριπλασίας παραγωγικότητος ἀπὸ τῆς τοῦ ἐν Καλάμαις καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ὑπεχρεώθη ὡσαύτως νὰ κατεργασθῇ ἱκανὴν ποσότητα ἀποσύκων. Πρὸς ἐξεύρεσιν λύσεως συνελήθη, μερίμνῃ τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους, σύσκεψις ὅλων τῶν ἐν τῇ χώρᾳ οἰνοπνευματοβιομηχάνων, εἰς ἣν παρέστη καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας κ. Ψαρρέας (ὡς βουλευτὴς Μεσσηνίας) καὶ ἐξησκήθη πᾶσα πίεσις ὅπως δεχθῶσιν οὗτοι καὶ παραλάβῃ ἕκαστος ἐκ τῶν βιομηχάνων ποσότητα οἰνοπνεύματος τοῦ παραχθησομένου ἐν Καλάμαις διὰ νὰ κατορθωθῇ ἡ ταχεῖα διάθεσίς του. Παρ’ ὅλας τὰς καταβληθείσας προσπαθείας δὲν ἐδέχθησαν οὗτοι νὰ διαθέσωσιν ἕτοιμον οἰνόπνευμα, ὡς μεταπωληταί, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι θὰ ἐμποδισθῶσιν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ οἰνοπνεύματος τῆς ἰδίας παραγωγῆς των, δι’ ὅπερ ὑφίστανται δαπάναι μὲ ὑποχρεωτικὴν μάλιστα κατεργασίαν ἄλλων ἐγχωρίων πρώτων ὑλῶν ὧν καὶ τούτων ἐπιβάλλεται ἡ ταχεῖα κατεργασία (ἀποθέματα ἀδιαθέτων οἴνων Συνεταικῶν Ὀργανώσεων, βεβρεγμένου σταφιδοκάρπου Α.Σ.Ο. κ.λ.π.). Ἐξαντληθέντος οὕτω παντὸς νομίμου μέσου καὶ μὴ δυναμένου νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν ἀναγκαστικὴν παραλαβὴν ἑτοίμου οἰνοπνεύματος, οὐδὲ καὶ τὴν ὑποχρεωτικὴν λειτουργίαν ἀργούντων ἐργοστασίων, συναινούσης καὶ τῆς «ΣΥΚΙΚΗΣ» προκρινούσης ταύτης τὴν παράδοσιν τῶν ἀποσύκων εἰς τὰ ἐργοστάσια Πατρῶν καὶ Ἐλευσῖνος ἀπὸ τῆς κατεργασίας των εἰς τὰ ἐργοστάσια Καλαμῶν, ἕνεκα τῶν ἀνακυπτουσῶν οἰκονομικῶν ἐπιβαρύνσεων καὶ λοιπῶν δυσχερειῶν ἐκ τῆς μεταφορᾶς τοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ Καλαμῶν εἰς τὰ λοιπὰ μέρη τῆς χώρας καὶ μὲ βραδύτατον μάλιστα ρυθμὸν διαθέσεώς του, ἀπεφασίσθη ὅπως ὁλόκληρος ἡ ποσότης τῶν ἀποσύκων οἰνοπνευματοποιηθῇ ὑπὸ τῶν ἐργοστασίων Πατρῶν καὶ Ἐλευσῖνος, ὥστε διὰ τῆς ὑπὸ τούτων γενησομένης ταχείας κατεργασίας ἀποφευχθῇ ἡ ἐπιζημία τῶν παραγωγῶν ἀλλοίωσις τῶν ἀποσύκων των καὶ συντομώτερον εἰσπραχθῇ ἡ ἀξία ἡ καταβληθησομένη εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἐπὶ πλέον δέ, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν παραγωγῶν, ἐξεδόθη ταὐτοχρόνως ἡ ὑπ’ ἀριθ. 48486) δὶς τῆς 28.9.57 κοινὴ ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας, διὰ τῆς ὁποίας ὑπεχρεώθησαν, ἐπὶ ποινῇ ἀπαγορεύσεως διαθέσεως τοῦ παρ’ αὐτῶν παραγομένου οἰνοπνεύματος, αἱ οἰνοπνευματοβιομηχανίαι Πατρῶν καὶ Ἐλευσῖνος νὰ κατεργασθῶσιν κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα πάσης ἄλλης παρ’ αὐτῶν κατεχομένης πρώτης ὕλης, τὰ ὑπὸ τῆς «ΣΥΚΙΚΗΣ» παραδιδόμενα ἀπόσυκα πρὸς παραγωγὴν τοῦ ὑπὸ τῶν βιομηχανιῶν τούτων διατιθεμένου οἰνοπνεύματος, ὥστε καὶ διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐξησφαλίσθησαν τὰ συμφέροντα τῶν συκοπαραγωγῶν κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκτεθειμένων σαφῶς προκύπτει ὅτι κατεβλήθη πᾶσα νόμιμος ἐνέργεια καὶ προσπάθεια τόσον διὰ τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῶν ἐργοστασίων Καλαμῶν ἀλλὰ καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συκοπαραγωγῶν. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος τῆς διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως, ἁρμόδιον ἵνα ἀπαντήσῃ τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου πρὸς ὃ κοινοποιεῖται ἡ παροῦσα ἀπάντησις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Μαύρου, Δ. Παπασπύρου, Θ. Τσάτσου, Α. Τσουκαλᾶ, Γ. Αὐγεροπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου, Η. Ἠλιοῦ, Ε. Πρωϊμάκη, Α. Μπριλλάκη καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Ἀπαντῶντες ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10952)8940 ἀπὸ 11 τρέχοντος ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Μαύρου, Δ. Παπασπύρου κ.λ.π., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Κατόπιν προσφάτων δημοσιευμάτων, ἀνακινούντων παράπονα περὶ παρουσίας τρωκτικῶν εἰς τὰς φυλακὰς τῆς νήσου Γυάρου, τὸ Ὑπουργεῖον παρήγγειλεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν Αἰγαίου, ὅπως, ὁμοῦ μετὰ τοῦ Νομιάτρου μεταβῇ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ μετ’ ἐξέτασιν τοῦ ὅλου θέματος προτείνῃ τὴν λῆψιν τῶν ἐπιβεβλημένων μέτρων. Ἡ ἐνέργεια αὕτη ἀπέβλεπεν οὐσιαστικῶς εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν δοκιμασίαν τῶν ἀπὸ μακροῦ ληφθέντων καὶ ἐφαρμοζομένων μέτρων, δεδομένου ὅτι καθ’ ἕκαστον μῆνα ἡ Διεύθυνσις τῶν φυλακῶν Γυάρου, βάσει διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου, ἀναφέρει ἡμῖν ἀνελλιπῶς ὅτι λαμβάνονται ἅπαντα τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα προστασίας τῶν φυλακῶν. Ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον ἤρχισαν κρατούμενοί τινὲς τῶν φυλακῶν Γυάρου νὰ ἰσχυρίζωνται ὅτι ἐδήχθησαν ὑπὸ τρωκτικῶν. Δεδομένου ὅτι δὲν καθίσταται ἐφικτὸς οἱοσδήποτε ἔλεγχος τῆς ἀκριβείας παρομοίου ἰσχυρισμοῦ, πᾶς κρατούμενος προβάλλων ὅτι ἐδήχθη ὑπὸ τρωκτικοῦ καὶ βάσει τοῦ ἰδίου αὐτοῦ καὶ μόνου ἰσχυρισμοῦ, μετάγεται εἰς τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ, ἵνα ὑποβληθῇ εἰς θεραπείαν, διότι ἡ Διεύθυνσις τῶν φυλακῶν δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην ἀρνήσεως τῆς θεραπείας, καίτοι ἡ αἰτία τοῦ τραύματος εἶναι πάντοτε λίαν ἀμφίβολος, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι οὐδὲν μέχρι σήμερον στοιχεῖον δικαιολογεῖ τὴν ὑπόθεσιν ὅτι εἰς τὰς φυλακὰς Γυάρου ὑπάρχουσι λυσσῶντα τρωκτικά. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐξεμεταλλεύθησαν διάφοροι κρατούμενοι ἵνα ἐξασφαλίσωσιν, ἔστω καὶ προσωρινῶς, τὴν μεταγωγήν των εἰς Ἀθήνας, ἐπιτύχουν δὲ παραλλήλως καὶ τὴν δημιουργίαν θορύβου καὶ ζητημάτων. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης δὲν δύναται νὰ διαπιστώσῃ τὴν βασιμότητα τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν μεταγομένων καταδίκων οὔτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς θεραπείας. Πρὸς μόρφωσιν, ὅμως, γνώμης, ἐπὶ τῶν προβαλλομένων παραπόνων παρήγγειλε τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀβέρωφ, διὰ τὴν ἐκτεθεῖσαν αἰτίαν μεταχθέντων κρατουμένων. Αὕτη ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Προϊσταμένου τῆς Ἰατροδικαστικῆς Ὑπηρεσίας κ. Καψάσκη, ὅστις διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7730 ἀπὸ 6 Νοεμβρίου 1957 ἐκθέσεώς του, ἀνέφερε τὰ κάτωθι, ὡς πρὸς τοὺς ἤδη πρὸς θεραπείαν ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀβέρωφ εὑρισκομένους: 1) Ὁ κρατούμενος Τζανίδης Ράλλης, παρουσίασε μικρὰν ἐκδορὰν εἰς τὸ ἔξω χεῖλος τοῦ πυργίσκου τοῦ δεξιοῦ ὠτός, ἥτις ὅμως οὐδένα χαρακτῆρα παρουσιάζει ὡς προκληθεῖσα ἐκ δήγματος τρωκτικοῦ. 2) Ὁ κρατούμενος Τάντσος Ἀντώνιος, παρουσιάζει ἐπιφάνειαν δέρματος τελείως φυσιολογικήν, ἄνευ οὐδεμιᾶς λύσεως τοῦ δέρματος ἢ ἐπουλώσεως, ἢ ἐκδορᾶς, οὐχὶ μόνον ἐκ τρωκτικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης τραυματικῆς αἰτίας. 3) Ὁ κρατούμενος Ζαπάντης Γεώργιος, ὁμοίως οὐδὲν ἴχνος δήγματος παρουσιάζει, οὐδὲ ἄλλην τινὰ ἐπουλωμένην τραυματικὴν ἐπιφάνειαν. Ἡ ἐπιφάνεια τοῦ δέρματός του εἶναι τελείως φυσιολογική. 4) Ὁ κρατούμενος Ἀναργύρου Δημήτριος, παρουσιάζει δέρμα τελείως φυσιολογικὸν ἄνευ τῆς λύσεως τῆς συνεχείας ἢ ἐπουλώσεως τραυματικῆς ἐπιφανείας οὐχὶ μόνον ἐκ τρωκτικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης τραυματικῆς αἰτίας. Ἐν συμπεράσματι, ὁ κ. Καψάσκης ἀναφέρει, ὅτι ἐπὶ τῶν τεσσάρων ταύτων περιπτώσεων, δὲν παρετήρησε τραῦμα ἐκ δήγματος τρωκτικοῦ ἢ ἔστω καὶ ἐπουλωμένον τοιοῦτον. Κατὰ συνέπειαν ὁ δημιουργηθεὶς θόρυβος ὑπὸ τῶν κρατουμένων τυγχάνει ἀνακριβής. Ἐν σχέσει πρὸς τὸ θέμα τοῦτο κρίνομεν χρήσιμον καὶ νὰ προσθέσωμεν ὅτι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1957 μετήχθησαν ἐκ τῶν φυλακῶν Γυάρου πρὸς ἀντιλυσσικὴν θεραπείαν 30 κατάδικοι. Ἐκ τούτων οἱ 28 ἔχουν καταδικασθῆ διὰ φόνους κ.λ.π., καὶ δι’ ἀνατρεπτικὰς ἐνεργείας, 2 δὲ μόνον εἶναι κατάδικοι τοῦ Κ.Π.Ν., ἀγνώστου ἐθνικῆς τοποθετήσεως. Οὐδεὶς ἀνανήψας μετήχθη. Ἐκ τῶν μεταταχθέντων ὡς ἄνω 7 ὑπέγραψαν δήλωσιν μετανοίας, εἷς τούτων, ἅμα τῇ εἰσόδῳ του εἰς τὰς φυλακὰς Ἀβέρωφ, ἕτεροι δὲ δύο μετὰ διήμερον. Ἐκ τούτου δύναται νὰ ἐξαχθῇ τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα ὅτι οἱ ἀνωτέρω κατάδικοι ἰσχυρίσθησαν ὅτι ἐδήχθησαν ὑπὸ τρωκτικῶν, ἐν γνώσει τῶν ταλαιπωριῶν τὰς ὁποίας θὰ ὑφίσταντο ἐκ τῆς ἐπιβαλλομένης ἐντεῦθεν ἐπωδύνου ἀντιλυσσικῆς θεραπείας, ἵνα δι’ αὐτῆς ἐπιτύχωσι τὴν μεταγωγήν των εἰς τὰς φυλακὰς Ἀθηνῶν, δυνηθῶσι δὲ ἀπαλλασσόμενοι τοῦ περιβάλλοντος τῶν φυλακῶν Γυάρου, νὰ ὑπογράψωσι δήλωσιν μεταμελείας ἐν Ἀθήναις, πρᾶγμα ὅπερ δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχωσιν, εὑρισκόμενοι ἐντὸς τοῦ ἀποπνικτικοῦ κομμουνιστικοῦ κλοιοῦ τῶν συγκρατουμένων των ἐν Γυάρῳ. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης παρακολουθεῖ μετ’ ἰδιαιτέρας πάντοτε προσοχῆς τὸ ζήτημα καὶ τελεῖ ἐν ἀναμονῇ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Αἰγαίου καὶ τοῦ Νομιάτρου Σύρου, ἵνα λάβῃ πλείονα ἔτι μέτρα, ἐφ’ ὅσον ἤθελε κριθῆ ὅτι παρίσταται ἀνάγκη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μιχ. Στεφανίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10124) 22.10.57 ὑμετέρου ἐγγράφου, καὶ διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 15.10.57 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μιχ. Στεφανίδη, ἐπὶ τοῦ αἰτήματος τῆς ἀσφαλίσεως παρὰ τῷ Ι.Κ.Α. τῶν ὑπαιθρίων στιλβωτῶν Χαλκίδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α. Ν. 1846) 51 «περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων» προβλέπεται ἡ διὰ κανονισμοῦ ὑπαγωγὴ εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων προσώπων αὐτοτελῶς ἐργαζομένων, οἰκονομικῶς ἀσθενῶν, στερουμένων ἐπαγγελματικῆς στέγης. Βάσει τῆς διατάξεως ταύτης θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀσφάλισις, πλὴν ἄλλων κατηγοριῶν αὐτοτελῶς ἐργαζομένων καὶ τῶν στιλβωτῶν. Διὰ τὴν πραγματοποίησιν, ὅμως, τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀνωτέρω κατηγοριῶν προσώπων, κρίνεται ἀπαραίτητον ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ὡς ἄνω νόμου, ἐπὶ τῷ τέλει ἐξασφαλίσεως τῆς καταβολῆς εἰσφορῶν εἰς τὸ Ι.Κ.Α., δεδομένου ὅτι ἐκ τῶν ἐν ἰσχύϊ διατάξεων προβλέπεται μὲν ἡ ὑποχρέωσις καταβολῆς εἰς τὸ Ι.Κ.Α. τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν παρὰ τῶν προσώπων τούτων, δὲν προβλέπεται, ὅμως, κύρωσίς τις διὰ τοὺς μὴ συμμορφουμένους πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις των. Ἤδη διὰ σχεδίου διατάξεως νόμου προβλέπεται ἡ συμπλήρωσις τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α. Ν. 1846) 51, ὁπότε θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ πραγματοποίησις τῆς ἀσφαλίσεως τῶν οἰκονομικῶς ἀσθενῶν κατηγοριῶν αὐτοτελῶς ἐργαζομένων προσώπων, στερουμένων ἐπαγγελματικῆς στέγης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Μπρεδήμα. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10791) 6.11.57 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ἀπὸ 1.11.57 ὑπ’ ἀριθ. 306 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ἠλία Μπρεδήμα, ἐπιθυμοῦμεν ἐν πρώτοις, νὰ τονίσωμεν ὅτι αὕτη στηρίζεται εἰς πλήρη παρερμηνείαν καὶ παρανόησιν τοῦ κειμένου τοῦ Βασιλικοῦ λόγου Θεσσαλονίκης. Ὁ Βασιλικὸς λόγος, ἐὰν ἀναγνωσθῇ ἐν τῇ ὁλότητί του, ἀποτελεῖ ἕνα πραγματικὸν ὕμνον διὰ τὰς ἀρετὰς καὶ τὸ ἦθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ δὲ προσπάθεια τοῦ Ἄνακτος νὰ δώσῃ ὤθησιν εἰς τὴν πολιτικὴν ἀγωγήν, ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ἀναπτύξῃ ἐμφύτους ἀρετὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν περιστάσεων, δὲν ἔχουν ἀξιοποιηθῆ. Τοιαύτη, ἄλλωστε, ἦτο ἡ ἐντύπωσις τῆς Ἑλληνικῆς δημοσίας γνώμης καὶ οὕτω ἡρμήνευσε τὸ Βασιλικὸν κείμενον. Δὲν εἶναι, ἑπομένως, ὀρθός, ὁ ἀντίθετος ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. βουλευτοῦ. Εἶναι, ἐξ ἄλλου σαφές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλήρη τὴν εὐθύνην τοῦ ἀνωτέρω Βασιλικοῦ λόγου καὶ ἑπομένως ἀναλαμβάνει καὶ ὅλα τὰ ἐπακόλουθα ἐκ τῆς ὑπάρξεως τοιαύτης εὐθύνης. Ἐν πλήρει δὲ ἐπιγνώσει τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ λόγου, θεωρεῖ ὡς ἀπολύτως ἀσύστατον τὴν κατηγορίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ ὅτι εἰς οἱονδήποτε σημεῖον τὸ Βασιλικὸν κείμενον προσβάλλει τὸ Δημόσιον αἴσθημα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Β. Θανασέκου. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 14.11.57 κατατεθείσης ὑμῖν ἐρωτήσεως παρὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Β. Θανασέκου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι πρὸ πολλοῦ τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας εἶχε διαπιστώσει τὰς δυσμενεῖς συνθήκας, ὑφ’ ἃς ἐστεγάζετο ὁ Ἐθνικὸς Λιούρδειος Παιδικὸς Σταθμὸς Πύργου Ἠλείας. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐπρογραμμάτισε τὴν ἀνέγερσιν συγχρονισμένου κτιρίου καὶ διέθεσε μέχρι σήμερον τὸ ποσὸν τῶν 220.000 δρχ. μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι κατὰ τὸ νέον οἰκονομικὸν ἔτος θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ περαιτέρω χρηματοδότησις τοῦ ἔργου τούτου πρὸς ἀποπεράτωσίν του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Νοεμβρίου 1957

Ἡ Ὑπουργὸς

ΛΙΝΑ Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗ

VI) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. 1. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι διὰ τοῦ ν. 3170) 1955 «περὶ Ν.Α.Τ.», βάσει στατιστικῶν στοιχείων καὶ ἀναλογιστικῆς μελέτης, ἐγένετο σημαντικὴ αὔξησις τῶν παρεχομένων συντάξεων ὅλων τῶν ἐχόντων ἄνω τῶν 15 ἐτῶν συντάξιμον ὑπηρεσίαν. Ἤδη δέ, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος μηνὸς Ἀπριλίου ἐ. ἔ. περατωθεισῶν τῶν ἐργασιῶν ἀναθεωρήσεως καὶ συμφώνως ταῖς διατάξεσι τοῦ ἄρθρου 66 τοῦ ὡς εἴρηται ν. 3170) 55 ἤρχισαν καταβαλλόμεναι ἐπηυξημέναι πλέον συντάξεις. 2. Προσθέτομεν ὅτι αἱ παρὰ τῶν ἐχόντων συντάξιμον ὑπηρεσίαν κάτω τῶν 15 ἐτῶν λαμβανόμεναι σήμερον συντάξεις ὑπολογίζονται ὅλως εὐεργετικῶς βάσει ἑνὸς κατωτάτου ὁρίου συντηρήσεως καὶ οὐχὶ τῶν πραγματικῶν των ἀσφαλιστικῶν δεδομένων, ὅτε θὰ ἦσαν ἔτι κατώτεραι τούτων. 3. Ἐπὶ τῆς διακοπῆς τοῦ ἐπιδόματος προικοδοτήσεως τῶν θυγατέρων τῶν συνταξιούχων ναυτικῶν γνωρίζομεν, ὅτι τοιαύτη παροχὴ εἶναι ἐκτὸς τῆς ἐννοίας τοῦ θεσμοῦ τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως καὶ ὅτι κατὰ τὰ ἐν Ἑλλάδι κρατοῦντα παρ’ οὐδενὸς ἑτέρου Ὀργανισμοῦ ἢ Ἱδρύματος Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως παρέχεται σήμερον τοιαύτη. Εἰς ἀντιστάθμισμα τῆς διακοπῆς ταύτης μελετᾶται ἤδη ἡ θέσπισις καταβολῆς δαπανῶν κηδείας, ἥτις ἐναρμονίζεται περισσότερον πρὸς τοὺς σκοποὺς τῆς ἀσφαλίσεως. Ἡ παρὰ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἱδρυμάτων Μ.Τ.Σ. καὶ Μ. Τ.Β.Ν. παρεχομένη τοιαύτη ἔχει τὸν χαρακτῆρα ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως δι’ ἣν ὅλως ἰδιαιτέρως εἰσφέρουσιν οἱ παρ’ αὐτοῖς ἠσφαλισμένοι μέτοχοι τούτων. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῶν προμνησθέντων, ἡ διακοπὴ τῆς κατὰ τ’ ἀνωτέρω παροχῆς ἐπεβλήθη ἡμῖν καὶ ἐκ τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν τοῦ Ταμείου, αἵτινες δὲν ἐπέτρεπον τὴν περαιτέρω ἐξακολούθησιν ταύτης. 4. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς λήψεως συντάξεως ἀνικανότητος λόγῳ ἀτυχήματος, γνωρίζομεν ὑμῖν τὰ ἑπόμενα: Ὡς ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῆς ἀνωτέρω περιπτώσεως ἐθεσμοθετήθη τὸ προσὸν τῆς παρὰ τοῦ ναυτικοῦ συμπληρώσεως ναυτικῆς ὑπηρεσίας 12½ ἐτῶν, ἐρειδομένων καθ’ ὁλοκληρίαν ἐπὶ ἀναλογιστικῶν βάσεων καὶ δεδομένων. Προσθέτομεν ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ἀπόρροια τῆς ἐν τῷ ἀσφαλιστικῷ δικαίῳ κρατούσης γενικῆς ἀρχῆς, καθ’ ἣν ἡ ἐξ οἱουδήποτε Ὀργανισμοῦ Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως ἀπονεμομένη παροχὴ προϋποθέτει πάντοτε καὶ ἀνάλογον παρὰ τοῦ παρ’ αὐτῷ ἠσφαλισμένου ἀντιπαροχήν, εἰς τρόπον ὥστε αἱ παρὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ καταβαλλόμεναι παροχαὶ νὰ εἶναι δίκαιαι καὶ νὰ μὴ ὦσιν ἐπαχθεῖς διὰ τὸ σύνολον τῶν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν λοιπῶν ἠσφαλισμένων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ζάκκα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10182) 24.10.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ ἐπέκτασις τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως εἰς περιοχὴν ἐκτὸς τοῦ ἐγκεκριμένου ρυμοτομικοῦ σχεδίου ἀπαγορεύεται, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 28 τοῦ Γενικοῦ Οἰκοδομικοῦ Κανονισμοῦ. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, τούτου, ἡ ἐπέκτασις τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως, συμφώνως πρὸς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Α. Ν. 1380) 1938, ἐκτελεῖται ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρίας Ὑδάτων, δαπάναις, ὅμως, πάντοτε τῶν ἐνδιαφερομένων. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω, ἐὰν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐπιθυμοῦσι τὴν δαπάναις των ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ἐπὶ ἐγκεκριμένης ὁδοῦ, δύνανται ν’ ἀποταθῶσιν εἰς τὴν Διεύθυνσιν Δ5) 2 τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, πρὸς χορήγησιν πληροφοριῶν. Τὰ λοιπὰ ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερόμενα θέματα ἀφοροῦν τὸ μέν: 1. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ. 2. Τὸ Ὑφυπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ τὸ 3. Τὸν Δῆμον τῆς περιφερείας, ὅστις εἶναι ἁρμόδιος διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ὁδοστρώματος τῆς ὁδοῦ Μπουρναζίου μέχρις Ἁγίου Φανουρίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

ΥΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Αὐγεροπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Κ. Τσιγάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11367) 9290 ἐ. ἔ. ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 366 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Αὐγεροπούλου, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Κ. Τσιγάρα, σχετικῶς μὲ τὰς τιμὰς τῶν μεταλλικῶν καὶ ἀνθρακούχων ὑδάτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω θέματος ἀπηντήσαμεν ὑμῖν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 172183) 332) 28.6.56 καὶ 262938) 3587) 23.12.56 ἐγγράφων μας ἐπὶ ὁμοίων ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Διαμαντοπούλου καὶ Δ. Βρανοπούλου, ἐν οἷς ἐξετέθησαν ὅτι ἐκ τῶν γενομένων ἑκάστοτε ἐλέγχων διεπιστοῦτο τὸ δικαιολογημένον τῶν τιμῶν διαθέσεως. Ἤδη ἀποστέλλομεν ὑμῖν ἐπιπροσθέτως καὶ συγκριτικὸν πίνακα τῶν καθ’ ἕκαστα συντελεστῶν κόστους τῶν μεταλλικῶν κ.λ.π. ὑδάτων τῶν σημαντικωτέρων ἐγχωρίων ἐπιχειρήσεων τοῦ εἴδους (πλὴν τῆς τοιαύτης Πλατυστόμου δι’ ἣν δὲν ὑπῆρχον τότε πλήρη στοιχεῖα συνεπεία τῆς προσφάτου ἱδρύσεώς της) ὡς καὶ τῶν προκυπτουσῶν τιμῶν κόστους κατὰ ἐπιχείρησιν καὶ παρακαλοῦμεν ὅπως παραπέμψητε τοὺς ἐρωτῶντας κ. κ. βουλευτὰς εἰς τ’ ἀνωτέρω ἔγγραφα πρὸς ἐνημέρωσίν των. Πρὸς τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι πρὸς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν ὑμῶν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, θέλομεν ἐν καιρῷ διαβιβάσει ὑμῖν νεώτερα στοιχεῖα ἐξ ἐλέγχου ἐνεργηθησομένου ἐπὶ τῶν δεδομένων τοῦ ἔτους 1957. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐρωτήσεως, ἤτοι τῶν τυχὸν πόρων τῶν Δήμων ἐκ τῶν ἐπιχειρήσεων τῶν ἐκμεταλλευομένων πηγὰς μεταλλικῶν ὑδάτων, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ἁρμόδιον διὰ τὴν παροχὴν τῶν αἰτουμένων στοιχείων τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ὃ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ κοινοποιήσωμεν τὸ παρὸν μετ’ ἀντιγράφου τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεως, ἵνα παράσχῃ τὰς σχετικὰς πληροφορίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

ΙΧ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9352 ὑμέτερον ἔγγραφον διαβιβασθὲν ἡμῖν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ μόνη ἐκπομπὴ τοῦ ἐν Ρόδῳ πλωτοῦ ἀμερικανικοῦ ραδιοσταθμοῦ ΚΟΥΡΡΙΕΡ, ἥτις ὑπέπεσεν ὡς ἐπιλήψιμος εἰς τὴν προσοχήν μας ἦτο ἡ τῆς 30ῆς παρελθόντος Αὐγούστου, εἰς τὴν Τουρκικὴν γενομένη καὶ δι’ ἧς ἀπηυθύνοντο συγχαρητήρια πρὸς τοὺς Τούρκους ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς νίκης τοῦ 1922. Ὁ ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος προέβη, κατόπιν ὁδηγιῶν ἐξ Ἀθηνῶν, εἰς διάβημα παρὰ τῷ ἁρμοδίῳ Ἀμερικανῷ Ὑφυπουργῷ καὶ ἐπέστησε τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι τοιαῦται ἐνέργειαι ἔχουν ὡς συνέπειαν τὸν βαθὺ τραυματισμὸν τοῦ φιλοτίμου φίλων λαῶν. Ὁ Ἀμερικανὸς Ὑφυπουργὸς διεβεβαίωσεν ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς φιλίας μὲ διάφορα κράτη, ἡ φωνὴ τῆς Ἀμερικῆς (ἣν ἀναμεταδίδει ὁ Σταθμὸς ΚΟΥΡΡΙΕΡ) κατὰ γενικὴν συνήθειαν κάμνει ἐκπομπὰς εἰς ἑορταστικὰς ἐπετείους τῶν κρατῶν πρὸς ἃ ἀπευθύνονται. Μετὰ τὴν λῆψιν τοῦ πλήρους κειμένου τῆς ἐν λόγῳ ἐκπομπῆς, ὅπερ καὶ ἐπισυνάπτεται τῷ παρόντι, ὁ ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρέσβυς προέβη καὶ εἰς νέαν διαμαρτυρίαν παρὰ τῷ Σταίητ Ντιπάρτμεντ. Ἐκ μέρους τοῦ Ἀμερικανοῦ ἁρμοδίου ἐδόθη εἰς τὸν Ἕλληνα Πρέσβυν ἡ διαβεβαίωσις ὅτι εἰς τὸ μέλλον τοιαῦται ἐκπομπαὶ θὰ συντάσσωνται μετὰ μεγαλυτέρας προσοχῆς. Χ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Α. Μπριλλάκη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 326 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Πατσιαντᾶ, Γ. Σπηλιοπούλου καὶ Α. Μπριλλάκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 130762) 24.10.1957 ὑμετέρας διαταγῆς πρὸς τὴν Νομαρχίαν Μαγνησίας, ἐζητήσαμεν τὴν παρὰ τοῦ Νομάρχου σύστασιν τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς ἐκλογῆς γηπέδου πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ διδακτηρίου τοῦ Γυμνασίου Θηλέων Βόλου. Ἐγένετο ὑπόμνησις διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 130. 762) 14.11.57 ἡμετέρας τηλ. διαταγῆς. Διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Βʹ Γυμνασίου Ἀρρένων, τὸ διατεθὲν ἀρχικῶς γήπεδον δὲν ἦτο ἐλεύθερον καὶ οὕτω ἠχρηστεύθη ἡ συνταχθεῖσα μελέτη, καταβάλλεται προσπάθεια διὰ τὴν ἐξεύρεσιν νέου. Διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν διδακτηρίων τοῦ 2ου καὶ 18ου δημοτικῶν σχολείων ἐχορηγήθησαν δραχμαὶ 200.000 διὰ τὸ 2ον καὶ 150.000 διὰ τὸ 18ον. Ἐν συνεχείᾳ δὲ ἀνὰ 75.000 δι’ ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾶ, τέλος, εἰς τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως τῶν λοιπῶν διδακτηρίων, τῆς πόλεως Βόλου, ὡς διεπιστώσαμεν κατὰ τὴν ἐκεῖ παραμονήν μας, τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος διὰ τῆς ἀνεγέρσεως νέων διδακτηρίων, καθ’ ὅσον δὲν διατίθενται πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον πιστώσεις, ἀλλὰ διὰ τῆς προσωρινῆς στεγάσεως εἰς παραπήγματα. Τὴν ἐγκατάστασιν τῶν παραπηγμάτων ἀνέλαβε κατόπιν τῶν συνεννοήσεών μας, ἡ Στρατιωτικὴ Διοίκησις Ἀνοικοδομήσεως σεισμοπλήκτων περιφερειῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Δερδεμέζη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10799) 6.11.57 ὑμετέρου, ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 314 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Δερδεμέζη, ἀφορῶσα εἰς τὴν τοποθέτησιν διδακτικοῦ προσωπικοῦ εἰς τὰ Γυμνασιακὰ Παραρτήματα ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα βουλευτήν, ὅτι ἐκ τῶν κειμένων διατάξεων δὲν ὑπάρχει εὐχέρεια διὰ τὸν διορισμὸν καθηγητῶν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰ Γυμνασιακὰ Παραρτήματα, ἅτινα ἐπανδροῦνται ἐκ καθηγητῶν ἀποσπωμένων ἐξ ὀργανικῶν Γυμνασίων καὶ προσωρινῶν καθηγητῶν, προσλαμβανομένων καὶ ἀμειβομένων ὑπὸ τῶν οἰκείων Δήμων, Κοινοτήτων, Σχολικῶν Ἐφορειῶν ἢ Συλλόγων Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν καθηγητῶν τῶν σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἶναι περιωρισμένος καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῶν ὀργανικῶν σχολείων, πολλῷ δὲ μᾶλλον καὶ τῶν Γυμνασιακῶν Παραρτημάτων. Τροποποίησις τῶν κειμένων διατάξεων ἐπὶ τῷ τέλει τῆς παροχῆς νομικῆς δυνατότητος πρὸς τοποθέτησιν καθηγητῶν διὰ διορισμοῦ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰ Γυμνασιακὰ Παραρτήματα δὲν κρίνεται σκόπιμος, ἐν ὄψει τῆς διατυπώσεως τῶν πορισμάτων τῆς Ἐπιτροπῆς μελέτης τῶν προβλημάτων τῆς Παιδείας, μεθ’ ἣν θὰ ληφθῶσι γενικὰ μέτρα ἀποβλέποντα εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν ἐκπαιδεύσεως τῶν μαθητῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ καὶ Γ. Σπηλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10712)6.11.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 244 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ καὶ Γ. Σπηλιοπούλου, ἀφορῶσα εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Γυμνασιακοῦ Παραρτήματος Συκουρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας βουλευτὰς ὅτι εἰς τὸ Πεντατάξιον Γυμνασιακὸν Παράρτημα Συκουρίου, εἰς ὃ φοιτῶσιν ἐν ὅλῳ ἑκατὸν πεντήκοντα τέσσαρες μαθηταὶ ἔχει ἀποσπασθῆ εἷς Θεολόγος καθηγητής, ὡς διευθυντὴς αὐτοῦ, προσελήφθησαν δὲ ὑπὸ τῆς οἰκείας Κοινότητος τρεῖς Φιλόλογοι καθηγηταὶ καὶ εἷς Γυμναστής. Δὲν ὑφίσταται εὐχέρεια διὰ τὴν ἀπόσπασιν καὶ ἄλλων καθηγητῶν εἰς τὸ ὡς ἄνω παράρτημα, δοθέντος, ὅτι παρατηρεῖται ἔλλειψις καθηγητῶν καὶ εἰς τὰ Κεντρικὰ Γυμνάσια, εἰς ἃ φοιτῶσι πολλαπλάσιοι τῶν φοιτώντων εἰς τὸ Παράρτημα Συκουρίου. Ἄλλωστε τὰ Γυμνασιακὰ παραρτήματα ἱδρύθησαν ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἀναλήψεως ὑπὸ τῶν οἰκείων Κοινοτήτων Σχολικῶν Ἐφοριῶν ἢ Συλλόγων Γονέων καὶ Κηδεμόνων τῶν μαθητῶν πασῶν τῶν δαπανῶν λειτουργίας αὐτῶν. Ἐάν προσεχῶς λόγῳ τῶν διενεργηθησομένων διορισμῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν ὑπάρξῃ εὐχέρεια θὰ ληφθῇ μέριμνα ἀποσπάσεως καὶ ἑτέρου καθηγητοῦ εἰς τὸ παράρτημα τοῦτο. Τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον Συκουρίου ἀριθμοῦν 240 περίπου μαθητάς, τυγχάνει 5τάξιον, ὑπηρετοῦν δὲ εἰς αὐτὸ πέντε διδάσκαλοι, ὅσαι καὶ αἱ ὀργανικαί του θέσεις. Ἡ ἐν τῷ Σχολείῳ τούτῳ κατάστασις, ἀπὸ ἀπόψεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ ἀναλογίας τούτου πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν (1 διδάσκαλος ἐπὶ 48 μαθητῶν) δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς ἰδιαιτέρως ἱκανοποιητικὴ ἐν ὄψει τῶν εἰς ἄλλα σχολεῖα κρατουσῶν συνθηκῶν καὶ δὲν δικαιολογεῖ τὴν πρόσληψιν ἰδιώτου διδασκάλου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Παπαστεργίου. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10749) 8759) 6.11.57 ὑμέτερον ἔγγραφον τὸ σχετικὸν μὲ τὸ κατατεθὲν ἐρώτημα τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Παπαστεργίου περὶ τῆς προσθήκης ὀγδόης τάξεως εἰς τὸ Γυμνασιακὸν Παράρτημα Ζαγορᾶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐκρίθη σκόπιμον ὅπως μέχρι τῆς ὑποβολῆς τῶν πορισμάτων τῆς συσταθείσης ἀποφάσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Ἐπιτροπῆς Παιδείας ἀνασταλῇ ἡ ἵδρυσις νέων Γυμνασίων ἢ Γυμνασιακῶν Παραρτημάτων καὶ ἡ προσθήκη τάξεων εἰς λειτουργοῦντα τοιαῦτα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΧΙ) τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 13494) διεκπ. 9317) 16.11. 57 ὑμετέρου ἐγγράφου ἀφορῶντος τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Ἡ Κρατικὴ Ὑπηρεσία Σποροπαραγωγῆς, οὖσα αὐτοσυντήρητος ἄνευ οὐδεμιᾶς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν, διαθέτει κατ’ ἔτος τοὺς ὑπ’ αὐτῆς παραγομένους σπόρους εἰς τὴν τιμὴν κόστους, ἤτοι εἰς τὴν τιμὴν ἐξαγορᾶς τούτων παρὰ τῶν συμβληθέντων μετ’ αὐτῆς σποροπαραγωγῶν προσηυξημένην μὲ τὰ ἔξοδα παραλαβῆς, καθαρισμοῦ, διαχειρίσεως καὶ μεταφορᾶς τούτων εἰς τὰ κέντρα διαθέσεως ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Αἱ οἰκονομικαὶ αὗται δυνατότητες τῆς Ὑπηρεσίας Σποροπαραγωγῆς δὲν παρέχουν εἰς αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν νὰ διαθέτῃ ἐν δεδομένῃ ἀνάγκῃ, τοὺς σιτοσπόρους εἰς τιμὴν μικροτέραν τῆς τοιαύτης τοῦ κόστους. 2. Κατὰ τὴν διάθεσιν σιτοσπόρου τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἡ Ὑπηρεσία ἡμῶν Σποροπαραγωγῆς, ἐν τῇ προσπαθείᾳ της ὅπως α) ἐπεκτείνῃ τὴν καλλιέργειαν τῶν βελτιωμένων σκληρῶν ποικιλιῶν σίτου «Λῆμνος», «Γ — 46049» καὶ «Γ — 58301» καὶ β) βοηθήσῃ τοὺς δυσπραγοῦντας ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς τῆς χώρας εἰς τὴν προμήθειαν καὶ εὐρεῖαν διάδοσιν τῆς κυρίως ἐνδεδειγμένης διὰ τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν ποικιλίας σίτου «Γ—46025», εἰσηγήθη καὶ ἐπέτυχε διὰ πρώτην φορὰν ἐνίσχυσιν καὶ συγκεκριμένως τὴν ἐκ πιστώσεων κρατικῶν ἐπενδύσεων χαριστικὴν ἐπιχορήγησιν ποσοῦ δραχμῶν 2.500.000, δι’ οὗ ἐπεδοτήθησαν αἱ ὡς ἄνω τέσσαρες ποικιλίαι σιτοσπόρου μὲ 0,50 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. 3. Κατὰ τὴν λήγουσαν ἤδη σποροδιάθεσιν δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἐπιχορήγησις τῆς Κρατικῆς Σποροπαραγωγῆς καὶ συνεπῶς ἡ διάθεσις τῶν σπόρων κάτω τοῦ κόστους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπασπύρου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10951) 8939) 11.11.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 329 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπασπύρου, περὶ νομοσχεδίου Ὀργανισμοῦ Βάμβακος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον κατετέθη εἰς τὴν ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπὴν τὴν 12.11.1957. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ καὶ Π. Γλιγλῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10605) 4.11.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Πατσιαντᾶ καὶ Π. Γλιγλῆ, ἀναφερομένης εἰς τὸ θέμα ἐπανδρώσεως τῶν Ὑποκαταστημάτων Α.Τ.Ε. Θεσσαλίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν ὑμῖν ἐν ἀντιγράφῳ συγκριτικοὺς πίνακας τῆς δυνάμεως εἰς προσωπικὸν τῶν Ὑποκαταστημάτων τῆς ἀνωτέρω περιοχῆς καὶ νὰ γνωρίσωμεν συμπληρωματικῶς τὰ ἀκόλουθα: Εἰς τὰ πλεῖστα τῶν Ὑποκαταστημάτων Α.Τ.Ε. Θεσσαλίας οὐδεμία μεταβολὴ εἰς προσωπικὸν ἐγένετο διὰ μεταθέσεως ὑπαλλήλων ἐξ αὐτῶν εἰς ἕτερα Ὑποκαταστήματα, ἀλλὰ ἀντιθέτως κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη ηὐξήθη ἡ δύναμις τῶν Ὑποκαταστημάτων τούτων εἴς τινα δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ πλέον τῆς ἀναγκαιούσης. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀπολύσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων γνωρίζομεν ὅτι, οὗτοι προσελήφθησαν δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα καὶ εἰς ὡρισμένον ἔργον μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ ὁποίου ἀπολύονται τῆς ὑπηρεσίας. α) Ἔκτακτοι σιτοσυγκεντρώσεως προσλαμβάνονται διὰ χρονικὸν διάστημα 2–3 μηνῶν καθ’ ὃ διενεργεῖται ἡ σιτοσυγκέντρωσις, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁποίας ἀπολύονται, β) ἔκτακτοι τῆς ὑπηρεσίας σεισμοπλήκτων προσελήφθησαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν σχετικῶν ἐργασιῶν καὶ διὰ χρονικὸν διάστημα μέχρι 31.12.1957 καὶ γ) ἔκτακτοι τῆς ὑπηρεσίας συμμοριοπλήκτων προσελήφθησαν μὲ τριμήνους συμβάσεις, ἀνανεουμένας μέχρι πέρατος τῶν συναφῶν ἐργασιῶν. Ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω παρουσιάζεται εἰς τὰ Ὑποκαταστήματα τῆς Τραπέζης κατὰ ἐποχάς, φόρτος ἐργασίας πέραν τοῦ συνήθους, ὀφειλόμενος εἰς τὴν κατὰ τόπους ἐποχιακὴν κίνησιν τῶν συναλλαγῶν αὐτῆς, ὅστις λόγῳ τῆς ὀλιγοχρόνου διαρκείας του δὲν δικαιολογεῖ τοποθέτησιν ἐπὶ πλέον ὑπαλλήλων τῶν ἤδη ἐκεῖ ὑπηρετούντων. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει τὸ θέμα τῆς πλήρους ἐπανδρώσεως τῶν Ὑποκαταστημάτων ἐκείνων εἰς ἃ παρουσιάζεται ἔλλειψις προσωπικοῦ, μελετᾷ ἡ Διοίκησις τῆς Α.Τ.Ε., θέλει δὲ προβῇ εἰς τὴν ὁριστικὴν τακτοποίησίν του, μετὰ τὸ

πέρας τῶν ἐφαρμοσθησομένων μέτρων ἀναδιοργανώσεως τῆς

Α.Τ.Ε.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 10773) διεκπ. 8783) 6.11.57 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἀφορῶντος τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ ἁρμοδία Ὑπηρεσία ἡμῶν (Σποροπαραγωγῆς), ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὰς κατὰ προσέγγισιν ἀνάγκας τῆς χώρας εἰς σπόρους σίτου κατὰ ποικιλίαν, συμβάλλεται καθ’ ἑκάστην περίοδον σπορᾶς διὰ τῶν περιφερειακῶν Ὑπηρεσιῶν της (Κέντρων Σποροπαραγωγῆς) μετὰ προοδευτικῶν καλλιεργητῶν καὶ διαθέτει εἰς αὐτοὺς πρὸς πολλαπλασιασμὸν ἐπὶ συμβάσει, τὴν ἀναγκαιοῦσαν, κατὰ τὴν κρίσιν της, ποσότητα σπόρου σίτου κατὰ ποικιλίαν, ὥστε ἐκ τῆς παραγωγῆς τούτων νὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι εἰς σπόρους σίτου τῶν καλλιεργητῶν ὁλοκλήρου τῆς χώρας κατὰ τὴν ἑπομένην περίοδον σπορᾶς. 2) Τὸν ἐπὶ συμβάσει πρὸς πολλαπλασιασμὸν σπόρον διαθέτει ἡ Ὑπηρεσία κατὰ πρῶτον λόγον πρὸς τὰ Κρατικὰ Ἱδρύματα καὶ τοὺς καλλιεργητὰς τοὺς διαθέτοντας κατὰ προτίμησιν τὸν ἀναγκαῖον μηχανικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ λοιπὰ μέσα διεξαγωγῆς ἐπιμελημένης καλλιεργείας, καθὼς καὶ συνεχεῖς ἀγρούς, ὥστε νὰ παρέχεται εὐχέρεια παρακολουθήσεως τῶν καλλιεργειῶν καὶ ἐγγύησις ἀμιγοῦς πολλαπλασιασμοῦ τῶν σπόρων. Οἱ ὡς ἄνω σποροπαραγωγοὶ ἐκλέγονται παρὰ τοπικῶν Ἐπιτροπῶν ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης μεταξὺ τῶν πλέον προοδευτικῶν καὶ ἀξιοπίστων καλλιεργητῶν. 3) Κατὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ προϊόντος τῆς καλλιεργείας τῶν ὡς ἄνω ἐπὶ συμβάσει διατεθέντων σπόρων καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Ὑπηρεσία διαπιστώνει ὅτι δὲν θὰ καλυφθοῦν εἰς τὸ σύνολόν των αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας ἐκ τῶν σπόρων τῆς Κρατικῆς Σποροπαραγωγῆς προβαίνει εἰς ἔκτακτον σποροσυγκέντρωσιν καὶ ἀπὸ μὴ συμβεβλημένους παραγωγοὺς διαθέτοντας καταλλήλους σπορομερίδας. Ὁ οὕτω κατὰ τὴν ἔκτακτον σποροσυγκέντρωσιν προσφερόμενος ὑπὸ τῶν καλλιεργητῶν σῖτος παραλαμβάνεται μόνον ἐφ’ ὅσον πληροῖ τοὺς ποιοτικοὺς καὶ ποικιλιακῆς καθαρότητος ὅρους τοὺς ἰσχύοντας καὶ διὰ τὴν Κρατικὴν Σποροπαραγωγὴν ἢ τοὺς ὁριζομένους ἑκάστοτε δι’ ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας. 4) Βάσει τοῦ ἀνωτέρω μηχανισμοῦ σποροπαραγωγῆς καὶ σποροσυγκεντρώσεως, τὸ Κέντρον Σποροπαραγωγῆς Λαρίσης συνεκέντρωσε κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον: α) Σπόρον σίτου Κρατικῆς Σποροπαραγωγῆς (τακτικῆς σποροσυγκεντρώσεως) ὀκ. 2.786.000. β) Σπόρον σίτου ἐκτάκτου σποροσυγκεντρώσεως (καὶ ἀπὸ συμβεβλημένους) ὀκ. 752.000. γ) Εἰς τὴν τακτικὴν σποροσυγκέντρωσιν παρέδωσαν ἅπαντες οἱ μετὰ τῆς Ὑπηρεσίας συμβληθέντες σποροπαραγωγοί, ἤτοι 2 Κρατικὰ Ἱδρύματα, 2 Συνεταιρισμοὶ κοινῆς καλλιεργείας καὶ 170 ἰδιῶται σποροπαραγωγοί. Εἰς τὴν ἔκτακτον σποροσυγκέντρωσιν παρέδωσαν 96 ἐν συνόλῳ καλλιεργηταί. δ) Ἡ μεγαλυτέρα κατ’ ἀγρότην παραδοθεῖσα ποσότης σιτοσπόρου ἦτο ἰδιὰ μὲν τὴν τακτικὴν σποροσυγκέντρωσιν 70.000 ὀκάδες (μ. ὅ. 16.000), διὰ δὲ τὴν ἔκτακτον σποροσυγκέντρωσιν 27.000 ὀκάδες (μ. ὅ. 7.833). ε) Ἡ ἐπὶ συμβάσει πρὸς πολλαπλασιασμὸν διάθεσις τῶν σπόρων τρεχούσης περιόδου ἐν τῷ Νομῷ Λαρίσης ἐγένετο ὑπὸ τῆς οἰκείας Ἐπιτροπῆς, βάσει τῶν κριτηρίων τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ 2ᾳ παραγράφῳ τοῦ παρόντος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ε) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Σκουτέρη. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10604) 8640) 4.11.57 ἐγγράφου ὑμῶν, ἀφορῶντος τὴν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Σκουτέρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ἐπὶ ἑκάστου τεθέντος ἐρωτήματος ἀντιστοίχως τὰ κάτωθι: Ι) α) Διὰ τοῦ ὑδρευτικοῦ ἔργου Ἀθηνῶν δὲν προβλέπεται ἄρδευσις περιοχῆς Θηβῶν–Βαγίων. β) Ὡσαύτως δὲν προβλέπεται ἄρδευσις διὰ τοῦ ἔργου τούτου τῶν παρευβοϊκῶν ἐκτάσεων. ΙΙ) α) Τὸ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας μελετώμενον ἀρδευτικὸν ἔργον Θηβαϊκοῦ πεδίου θέλει τεθῇ εἰς στάδιον κατασκευῆς μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς μελέτης, ἥτις θέλει περατωθῇ καὶ παραδοθῇ ἡμῖν μετὰ 5μηνον ἀπὸ σήμερον. Ἡ ὑδροληψία τοῦ ἔργου τούτου διενεργεῖται εἰς θέσιν τῆς λίμνης, κειμένης ἐπὶ τῆς Ν. Δ. παρυφῆς ταύτης δι’ ἰδίου ἀντλιοστασίου, ἐξυπηρετοῦντος ἀποκλειστικῶς τὸ ἔργον τοῦτο. β, γ, δ) Δοθέντος ὅτι δὲν ἐπερατώθη εἰσέτι ἡ σύνταξις τῆς μελέτης τοῦ ἀρδευτικοῦ ἔργου Θηβῶν, δὲν ἀντιμετωπίζεται εἰσέτι τὸ θέμα τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου καὶ συνεπῶς τοῦ τρόπου χρηματοδοτήσεως τούτου. Δὲν προβλέπονται ἔργα στεγανώσεως τῆς λίμνης διὰ τὰ ἔργα τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

ΧΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10793) 6.11.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδη κατατεθεῖσα καὶ καταχωρηθεῖσα παρ’ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 308 ἐρώτησίς του, ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἠλεκτροδότησιν τῆς νήσου Σκύρου, Νομοῦ Εὐβοίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Κατόπιν νομίμως ὑποβληθείσης σχετικῆς αἰτήσεως ὑπὸ τοῦ ἰδιώτου Δημ. Τσακαμῆ καὶ μετὰ σύμφωνον ἀπόφασιν ὑπ’ ἀριθ. 1) 5.12.56 τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Δήμου Σκύρου, περὶ ἀναθέσεως τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς νήσου εἰς τὸν ἀνωτέρω ἰδιώτην, διὰ τοῦ ἀπὸ 27.2.1957 Β. Διατάγματος ἐχορηγήθη εἰς τὸν εἰρημένον ἁπλῆ ἄδεια ἠλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως παραγωγῆς καὶ διανομῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἐν τῇ νήσῳ Σκύρῳ, ὅστις καὶ ἤρξατο τῆς κατασκευῆς τῆς ἐν λόγῳ ἠλεκτρικῆς ἐγκαταστάσεως. Πρὸ τῆς χορηγήσεως τῆς σχετικῆς ἀδείας ἠρωτήθη ἐγγράφως ἡ Δ.Ε.Η., ἵνα ἐκφέρῃ τὰς ἀπόψεις της, ἥτις καὶ ἐγνώρισεν ἡμῖν ὅτι ἡ ἠλεκτροδότησις τῆς νήσου Σκύρου θέλει ἀντιμετωπισθῇ ὑπ’ αὐτῆς μελλοντικῶς ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ θέματος ἐξηλεκτρισμοῦ τῶν νήσων. Ὁ ἀνωτέρω ἀνάδοχος ἠλεκτροφωτισμοῦ εὑρίσκεται εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ, ὡς συνάγεται ἐκ τοῦ πρὸς ἡμᾶς ἀπευθυνθέντος ὑπ’ ἀριθ. 28967) 16.10.57 ἐγγράφου του, διὰ τὴν ὑπὸ τούτου χορήγησιν εἰς αὐτὸν δανείου προκειμένου νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἐγκαταστάσεις του διὰ τὴν ἠλεκτροδότησιν τοῦ ἐν Σκύρῳ ἀνεγερθέντος τουριστικοῦ ξενοδοχείου. Δυνάμει τοῦ ἀπὸ 7.5.1957 Β. Διατάγματος «περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὴν λοιπὴν νησιωτικὴν Ἑλλάδα τῆς ἰσχύος τοῦ Ν.Δ. 3523) 56 «περὶ ὀργανώσεως τῆς διανομῆς τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας» ἡ ἐν λόγῳ ἠλεκτρικὴ ἐπιχείρησις ὑπόκειται εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3523) 56. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ/ Δ. Βρανοπούλου. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὕπερθεν ὑπ’ ἀριθ. 11102) 9042 τῆς 13.11.1957 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διαβιβάζετε ἡμῖν τὴν κατατεθεῖσαν (ὑμῖν καὶ καταχωρηθεῖσαν ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλίου ἐρωτήσεων 346) ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, σχετικῶς μὲ τὰς ἐκτελουμένας ἐργασίας ἐν τῷ λατομείῳ Ψυχικοῦ ὑπὸ τῆς ἰδιοκτητρίας αὐτοῦ Α. Ε. «Κέκροψ–Λαψύ», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Τὸ λατομεῖον Ψυχικοῦ εἶναι ἓν ἐκ τῶν σημαντικωτέρων λατομείων τῆς χώρας, λειτουργεῖ πρὸ τοῦ νόμου 587) 1915 «περὶ λατομείων» καὶ δὴ ἀπὸ πεντηκονταετίας περίπου. Καὶ ναὶ μὲν κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐνδέχεται νὰ μὴ ἐχρησιμοποιοῦντο σοβαραὶ μηχανικαὶ ἐγκαταστάσεις ἐκμεταλλεύσεως, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1932 ἐγκατεστάθησαν τοιαῦται, ὡς τοῦτο προκύπτει ἐκ τῆς ἀπὸ 30 Ἰουλίου 1932 ἀναφορᾶς κατοίκων Ψυχικοῦ, παραπονουμένων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν μεγάλης δυνάμεως λιθοθραύστου (ΚΟΝΣΑΣ ΣΕΟΥΤ), ἐξ οὗ ἐπροκαλεῖτο θόρυβος κ.λ.π. Ἄλλωστε, οὐδεὶς δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τὴν τεχνικὴν πρόοδον, ἀλλ’ ἀπεναντίας δέον ὅπως ἐνθαρρύνεται αὕτη διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους παραγωγῆς τῶν σχετικῶν προϊόντων. Ἡ δὲ προκειμένη ἐπιχείρησις εὑρίσκεται εἰς τὴν πρωτοπορείαν τῶν συγχρόνων ἐπιστημονικῶν καὶ τεχνικῶν ἐπιτεύξεων. Ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ἡμῖν κατακορύφου ἀπὸ ἀέρος φωτογραφίας ὑπὸ κλίμακα 1:2.000 τῆς περιοχῆς τοῦ λατομείου, ληφθείσης ὑπὸ τοῦ φωτογραφικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, προκύπτει ὅτι αἱ οἰκίαι τῶν παραπονουμένων Θεοφανοπούλου Ἀργύρη κ.λ.π. κεῖνται εἰς ἀπόστασιν 370–390 μέτρων ἀπὸ τὸ πλησιέστερον σημεῖον τοῦ μετώπου τοῦ λατομείου, ἐνῷ οἱ ἰδιοκτῆται οἰκιῶν, κειμένων πλησιέστερον τοῦ μετώπου τοῦ λατομείου, ὡς οἱ Καλλέργης καὶ λοιποί, δὲν παραπονοῦνται κατὰ τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης, ὡς τοῦτο προκύπτει ἐξ ὑποβληθείσης ἡμῖν ἐνυπογράφου δηλώσεως. Φαίνεται, ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ Ψυχικοῦ εἶναι διῃρημένοι εἰς δύο στρατόπεδα, ὡς τοῦτο προκύπτει καὶ ἐκ τοῦ ὑποβληθέντος ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1896 τῆς 10ης Μαΐου 1957 βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν, δι’ οὗ ἀπαλλάσσεται ἡ ἐπιχείρησις τῆς αἰτηθείσης κατ’ αὐτῆς παρὰ τῶν παραπονουμένων ποινικῆς διώξεως. Τὰ παράπονα τῶν αἰτουμένων δὲν εὐσταθῶσιν ἀπολύτως, καθ’ ὅσον οὗτοι ἔκτισαν τὰς οἰκίας των προσφάτως καὶ συνεπῶς ἐγνώριζον τὴν ὕπαρξιν καὶ λειτουργίαν τοῦ λατομείου. Εἰδικώτερον ἡ ἐν λόγῳ ἐπιχείρησις ἀνέφερεν ἡμῖν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 413 τῆς 9ης Μαΐου ἐ. ἔ. ἀναφορᾶς της, εἰς ἀπάντησιν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15631) 670 τῆς 29.4.57 ἡμέτερον ἔγγραφον, ὅτι καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως περιορίσῃ εἰς τὸ ἐλάχιστον τὰς προκαλουμένας τυχὸν ἐνοχλήσεις ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ λατομείου καὶ δή: 1) Πᾶσαι αἱ ἐγκαταστάσεις εἶναι ἤδη κεκαλυμμέναι καὶ οὕτω ἐπιτυγχάνεται ἡ περιστολὴ τῆς κόνεως καὶ ἡ σίγησις τοῦ θορύβου. Διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις ἐχορηγήθησαν νομίμως αἱ σχετικαὶ ἄδειαι. 2) Ἡ λειτουργία τῶν ἀεροσφυρῶν λαμβάνει χώραν κατὰ τὰς ὥρας 07.00′–13.00′ καὶ 16.30′–18.00′, ἤτοι ἐπὶ ὥρας κατὰ πολὺ ὀλιγωτέρας τῶν κεκανονισμένων ὑπὸ τῶν οἰκείων Ἀστυνομικῶν διατάξεων. 3) Διὰ τὴν διαβροχὴν τοῦ ὑλικοῦ ὑπάρχει ἀρτία ὑδραυλικὴ ἐγκατάστασις μὲ πολυαρίθμους κρουνοὺς εἰς διάφορα σημεῖα. Οὕτω λαμβάνει χώραν ἐπιμελὴς διαβροχὴ τοῦ ὑλικοῦ εἰς τὰ σημεῖα τροφοδοτήσεως, ὡς καὶ τοῦ ἐπ’ αὐτοκινήτων ὑλικοῦ, τοῦ ἐξερχομένου ἐκ τοῦ λατομείου. 4) Διὰ τὸ κατάβρεγμα τοῦ χώρου τοῦ λατομείου, διαθέτει βυτιοφόρον αὐτοκίνητον, ἀποκλειστικῶς διὰ κατάβρεγμα ἀπὸ τῶν πρωϊνῶν μέχρι τῶν ἑσπερινῶν ὡρῶν συνεχῶς, οὐχὶ μόνον τοῦ χώρου τοῦ λατομείου καὶ τῶν πέριξ ὁδῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ὁδῶν, ἃς διασχίζουν τὰ αὐτοκίνητα, τὰ προερχόμενα ἐκ τοῦ λατομείου καὶ 5) Ὡς πρὸς τὰς ὑπονόμους (φουρνέλλα) τὸ βάθος τῶν διατρημάτων εἶναι τὸ ἐλάχιστον ἐπιτρεπτόν, ἡ γόμωσις δὲ αὐτῶν ἡ ἐλαχίστη δυνατή, ὥστε νὰ ἐπιτυγχάνεται τὸ ὠφέλιμον ἔργον, ὅπερ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀπόσπασιν τοῦ ὑλικοῦ ἐκ τοῦ μετώπου, ἄνευ περιττῶν καὶ ἐπιζημίων θορύβων καὶ ἐκτινάξεων. Ἡ δὲ ἔκρηξις τῶν ὑπονόμων (φουρνέλλων) λαμβάνει χώραν ἅπαξ τῆς ἡμέρας μεταξὺ 13.30′ — 14.00′ ὥρας. Προηγεῖται ταύτης θρυμματισμὸς τῶν ὀγκολίθων (καβάλων). Τοιοῦτος θρυμματισμὸς λαμβάνει χώραν ἐνίοτε καὶ μεταξὺ 10.00′ καὶ 10.30′ ὥρας, διότι κατὰ τὴν ὥραν ταύτην ἀπουσιάζουν οἱ περισσότεροι τῶν κατοίκων καὶ ἐπὶ πλέον παρετηρήθη ὅτι κατὰ κανόνα πνέει ἄνεμος παρασύρων τὸν δημιουργούμενον κονιορτὸν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῶν ὑπερκειμένων βραχωδῶν ὑψωμάτων. Ἡ διάρκεια τῶν ἐκρήξεων κυμαίνεται μεταξὺ 6 ἕως 10 πρώτων λεπτῶν τῆς ὥρας, ὁ δὲ προκαλούμενος κονιορτὸς διαλύεται ἐντὸς 5 ἕως 15 πρώτων λεπτῶν, τῆς ὥρας, τὸ πολύ, ἐντὸς τοῦ χώρου τοῦ λατομείου καὶ τῶν ὕπερθεν αὐτοῦ ὑψωμάτων. Ἤδη εἰσάγει τὴν προσφάτως ἐν Εὐρώπῃ ἐφαρμοσθεῖσαν μέθοδον ἐκρήξεων δι’ ἠλεκτρικῶν καψυλίων, μετὰ μικροεπιβραδύνσεως, δι’ ἧς ἐπιτυγχάνεται ἡ μείωσις τῶν δονήσεων καὶ περιορίζεται κατὰ πολὺ τὸ διάστημα τῶν 6–10 πρώτων λεπτῶν τῆς ὥρας τῶν ἐκρήξεων, μὲ ἄμεσον ἐπακολούθημα τὴν περιστολὴν τοῦ ἀναδιδομένου κονιορτοῦ. Ὡς δὲ προκύπτει ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2421 τῆς 9.9.1957 ἀναφορᾶς τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Μεταλλείων Αʹ Περιφερείας, ἐνεργεῖται συνεχῶς ὁ ἔλεγχος τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἐν λόγῳ λατομείου. Ἐν συμπεράσματι γνωρίζομεν ὑμῖν, κατόπιν τῶν ὡς ἄνω, ὅτι οὐδεὶς λόγος συντρέχει διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς λειτουργίας τοῦ ἐν λόγῳ λατομείου, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 4 παρ. 1 τοῦ νόμου 587)1915 «περὶ λατομείων». Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διαβιβασθείσης διὰ τοῦ ὡς ἄνω ἐγγράφου ὑμῶν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Τζαννετάκη, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐν ἐπικεφαλίδι θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προπρυτάνεως τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου Ἐπιτροπὴ εἰς ἣν εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ μελέτη τοῦ θέματος τῆς σιδηροβιομηχανίας, ὑπέβαλεν ἡμῖν τὸ πόρισμα τῆς ἐρεύνης της. Αἱ διαπιστώσεις καὶ τὰ προτεινόμενα ὑπὸ τῆς ἐν λόγῳ Ἐπιτροπῆς μέτρα μελετῶνται ἤδη παρ’ ἡμῶν ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ ὅλου βιομηχανικοῦ προβλήματος τῆς χώρας καὶ ἐν ὄψει τῶν γενικωτέρων διεθνῶν συνθηκῶν. Ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τὸ θέμα τῆς χρησιμοποιήσεως πλωτῆς δεξαμενῆς διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐπισκευαστικῶν ἀναγκῶν τῶν πλοίων εἰς τὸν Πειραϊκὸν λιμένα, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι αἱ ἐν λόγῳ ἀνάγκαι ἐξυπηρετοῦνται ὑπὸ τῶν μονίμων δεξαμενῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς, αἵτινες, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 10103)18.4.57 τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Σιδηροβιομηχάνων καὶ ἡμετέρων ἐνεργειῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀφέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐμπορικῶν πλοίων, ἀναβληθέντος τοῦ ἐν αὐταῖς δεξαμενισμοῦ τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ». Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Νοεμβρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

§7Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει συμφωνηθῆ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις διὰ τὸ Ἀεροδρόμιον τοῦ Ἑλληνικοῦ. Προϋπόθεσις τῆς συζητήσεως αὐτῆς εἶναι ὅτι θὰ πρέπει νὰ κατατεθῇ μέχρι τῆς πρωΐας τῆς αὔριον ἡ ἔκθεσις τοῦ Λεροῦ, διότι ἄλλως θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὕτη τὴν Παρασκευήν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τῆς πολυετοῦς ὑπηρεσίας εἰς τοὺς συνταξιούχους δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους κ.λ.π.

§9Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ μακροῦ ἐκκρεμεῖ αἴτημα τῶν συνταξιούχων τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς πολυετοῦς ὑπηρεσίας των, ἡ ὁποία ἔχει χορηγηθῆ καὶ εἰς ἄλλους συνταξιούχους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ σχετικῶς.

§10Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὑπεγράφη, κύριε συνάδελφε, ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ τῆς ὁποίας χορηγεῖται τὸ ἐπίδομα πολυετοῦς ὑπηρεσίας καὶ εἰς τοὺς δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως, κατόπιν τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, παραιτοῦνται τοῦ λόγου. Ὁ κ. Α. Πατσιαντᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν ἀναστολὴν ἐκδοθείσης διαταγῆς τῆς Νομιατρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας, διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν βουστασίων, ἐργαστηρίων κ.λ.π.

§12Α. ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἀναφέρεται καὶ εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Βιομηχανίας καὶ Γεωργίας. Πρόκειται περὶ ἑνὸς μέτρου τῆς Νομιατρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας, διὰ τοῦ ὁποίου διατάσσεται ὅπως ἐντὸς 6 μηνῶν μεταφερθῶσιν ἔξω τῆς πόλεως τὰ ἀγγειοπλαστεῖα, κεραμοποιεῖα καὶ βουστάσια. Βεβαίως, τὸ μέτρον αὐτό, εἶναι καλὸν διὰ τὴν ἐμφάνισιν τῆς πόλεως καὶ τὴν ἡσυχίαν τῶν κατοίκων. Νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι καὶ ἄστοχον, διότι αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται εἶναι ἀδύνατον νὰ μετακινηθοῦν ἔξω τῆς πόλεως ἐντὸς τοῦ μικροῦ διαστήματος τῶν 6 μηνῶν, δεδομένου ὅτι οὔτε οἰκόπεδα ἔχουν τὰ ἐργαστήρια αὐτά, οὔτε καὶ κεφάλαια διὰ τὴν ἵδρυσιν νέων ἐργαστηρίων. Νομίζω, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσουν μὲ μεγαλυτέραν ψυχραιμίαν τὸ θέμα καὶ νὰ δώσουν σχετικὰς ἐντολὰς εἰς τὸν Νομίατρον Μαγνησίας διὰ τὴν ἀναστολὴν τῆς διαταγῆς αὐτῆς, ὥστε νὰ μὴ πεταχθοῦν οἱ δυστυχεῖς ἄνθρωποι ἐντὸς 6 μηνῶν εἰς τοὺς δρόμους, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐκτὸς χρονικοῦ διαστήματος δύο ἐτῶν. Ἐπίσης, θὰ πρέπει νὰ μεριμνήσουν διὰ τὴν χορήγησιν μακροπροθέσμου δανείου μὲ μικροὺς τόκους εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτάς. Ἰδιαιτέρα, μάλιστα, μέριμνα, πρέπει νὰ ληφθῇ διὰ τοὺς βουστασιούχους, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ βουστάσια διέρχονται μεγάλην κρίσιν. Ἐὰν παρὰ ταῦτα, αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι ἐπιμείνουν, δὲν θὰ κάμουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐκμηδενίσουν 300 οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς δύσκολον θέσιν.

§13Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ παρεμβάλλωμεν ἐμπόδια εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν περιοχὴν τοῦ Βόλου ἢ οἱανδήποτε ἄλλην περιοχήν. Εἶναι πολὺ ὀρθὸν αὐτὸ ἀπὸ ὑγιειονομικῆς ἀπόψεως, τὸ μέτρον ποῦ νὰ ἀπομακρύνωμεν ἀπὸ τὸ κέντρον τῆς πόλεως, βουστάσια ἢ ἄλλας ἐγκαταστάσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ κάποιον τρόπον βάζουν εἰς κίνδυνον τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ κανεὶς ἀπὸ μικροεπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι ὁπωσδήποτε διατρέχουν σήμερον μίαν μεγάλην κρίσιν, εἰδικώτερον μάλιστα οἱ ἀγελαδοτρόφοι, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται, λόγῳ τοῦ μεγάλου κόστους παραγωγῆς τοῦ γάλακτος νὰ καταστρέφουν τὰ ζῶα τους. Ἔχω μάλιστα μὲ ἄλλους συναδέλφους ὑποβάλει ἐπερώτησιν εἰς τὸ θέμα τοῦ γάλακτος. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίζωμεν τὴν ἐξυγίανσιν ἀπὸ τοὺς οἰκονομικῶς ἀσθενεστέρους κύκλους; Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ συνηγορήσω, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δοθῇ μία προθεσμία εἰς τοὺς μικροεπαγγελματίας, ἀλλὰ ἤθελον, ὅμως, παραλλήλως καὶ ἕνα μακροπρόθεσμον δάνειον νὰ δοθῇ διὰ νὰ κατασκευάσουν νέους σταύλους καὶ νέας ἐγκαταστάσεις, ἄλλως τὸ μέτρον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως εἶναι ἕνα μέτρον δημοσίας ὑγείας, θὰ ἀποβῇ ἐξοντωτικὸν μέτρον διὰ μίαν ἀρκετὰ συμπαθῆ καὶ μεγάλην τάξιν ἐπαγγελματιῶν.

§14Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ θέμα ἀφορᾷ τὴν νομιατρικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Βόλου. Ἐζήτησα στοιχεῖα διὰ τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἐλήφθη καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὁ Νομίατρος, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐπεβλήθη ἀπὸ τὴν ἐν γένει ἐμφάνισιν καὶ ἀπὸ ὡρισμένους ὅρους ὑγιεινῆς τοῦ Βόλου. Ἐπανήλθομεν ὅμως, διὰ νὰ αἰτιολογήσουν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ διὰ νὰ δώσουν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως. Δὲν ἔχω τὴν δευτέραν αὐτὴν ἀπάντησιν. Πάντως, ἐμμένει ὁ Νομίατρος ὅτι λόγοι ὑγιεινῆς καὶ λόγοι αἰσθητικοὶ ἀπὸ τὸν Νομομηχανικὸν τῆς πόλεως ἐπιβάλλουν τὴν μεταφορὰν αὑτῶν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τὴν καθυστέρησιν ἐκτελέσεως ἐντάλματος ὑπὸ τῆς Νομαρχίας Ἰωαννίνων κ.λ.π.

§16Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ Κοινότης Ἀμαράντου Κονίτσης, ἔχει παραχωρήσει μίαν ἔκτασιν δασῶν, εἰς ἕνα ἀναδειχθέντα τελευταῖον πλειοδότην. Ὁ κύριος αὐτός, ὑλοτόμησε τὴν ἔκτασιν, ἡ ὁποία τοῦ ἔχει καθορισθῆ καὶ ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ καθυστερήσῃ καὶ τὰ μισθώματα καὶ τὸ ἀντίτιμον τῆς ὑλοτομήσεως, τὸ ὀφειλόμενον πρὸς τὴν Κοινότητα. Ἐξεδόθη σχετικὸν ἔνταλμα καὶ παρ’ ὅ,τι ἐστάλη πρὸς ἐκτέλεσιν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν τῆς Κονίτσης, δυστυχῶς, τῇ ἐπεμβάσει τοῦ κ. Νομάρχου ἀπὸ πέρυσι δὲν ἐκτελεῖται τὸ ἔνταλμα ἡ δὲ Κοινότης οἰκονομικῶς εὑρίσκεται εἰς μίαν στενόχωρον οἰκονομικὴν κατάστασιν. Παρακαλῶ νὰ μᾶς πληροφορήσητε ἐὰν ὁ κ. Νομάρχης ἔχει λόγους νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἐντάλματος, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του.

§17Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Νομάρχης ἠρνήθη κατηγορηματικῶς καὶ οὐδέποτε ἔδωσε ἐντολὴν νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἐντάλματος. Ἀπὸ ποῖα στοιχεῖα σεῖς λέγετε ὅτι αὐτὸς ἀνέστειλε τὸ ἔνταλμα;

§18Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Πληροφορίας ἔχω ἀπὸ τὰ Ἰωάννινα καὶ ἀπὸ τὴν Κόνιτσα. Τοῦ ἐκοινοποίησα κατ’ ἐπανάληψιν καὶ τηλεγραφικῶς καὶ δι’ ἐπιστολῆς, ὅπως ἐποπτεύσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐντάλματος, δεδομένου ὅτι τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του.

§19Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐντολή, τὴν ὁποίαν ἀποδίδετε σεῖς, δὲν ἐδόθη ποτὲ εἰς τὸν Νομάρχην τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀναστείλῃ τὸ ἔνταλμα.

§20Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διὰ δύο πράγματα μέμφομαι τὸν κ. Νομάρχην: Πρῶτον ὅτι ἀνέστειλε, ἀπὸ τὰς πληροφορίας ποὺ ἔχω τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐντάλματος καὶ δεύτερον, διότι δὲν ἔδωσε ἐντολὴν παρ’ ὅ,τι κατ’ ἐπανάληψιν εἰδοποιήθη ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπέμβῃ προσωπικῶς εἰς τὸν ἁρμόδιον ἀστυνόμον νὰ τοῦ δώσῃ ἐντολὴν νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔνταλμα αὐτό. Τοῦ ἐτηλεγράφησα τρὶς τὸ καλοκαῖρι διὰ τὸ ἔνταλμα αὐτὸ καὶ δὲν προέβη εἰς καμμίαν ἐνέργειαν.

§21Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Πάντως ἐπεκοινώνησα καὶ τηλεγραφικῶς μὲ τὸν κ. Νομάρχην, ὁ ὁποῖος μοῦ λέγει ὅτι τὸ πρῶτον λαμβάνει γνῶσιν τοῦ θέματος τώρα καὶ ὅτι οὐδέποτε ἔδωσε τοιαύτην ἐντολήν.

§22Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἀνακριβῶς σᾶς πληροφορεῖ, ἢ δὲν θὰ εἶχε ὑπ’ ὄψει του τὸ θέμα.

§23Κ. ΦΡΟΝΤΖΟΣ. Ἐπελήφθη ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ εἶναι ψέμμα ὅτι ὁ Νομάρχης ἔδωσε ἐντολήν.

§24Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν εἶναι σωστὰ αὐτὰ ποὺ λέγει, κύριε Ὑπουργέ.

§25Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Σᾶς λέγω ὅτι ἐπεκοινώνησα καὶ ἐγὼ τηλεγραφικῶς μὲ τὸν Νομάρχην καὶ μοῦ εἶπε ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν καὶ ὅτι οὐδέποτε ἔδωσε τοιαύτην ἐντολήν.

§26Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Περαιτέρω, κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐρώτησίς μου ἀφορᾷ καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, ἔγινε μία κατάχρησις 2.000 ὀκάδων ἀλεύρων τῆς Ἑνώσεως Παγκοσμίων Ἐκκλησιῶν εἰς τὴν Κόνιτσαν, τὸ ἄλευρι ἐπωλήθη εἰς τὴν Ἀναγνωστοπούλειον Σχολήν.

§27Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἐρώτησίς σας λέγει ὅτι: «.... (ἀναγινώσκει) ....».

§28Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡ 218 ἐρώτησίς μου αὐτὸ λέγει. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐρώτησίς μου εἶναι διατυπωμένη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἐδῶ ἡ περίληψις εἶναι συνοπτική.

§29Κ. ΦΡΟΝΤΖΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἐκκρεμεῖ ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου, διετάχθη δὲ ἀνάκρισις ἐπ’ αὐτῆς.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κύριε Φρόντζο.

§31Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα τὸ ἔφερα κατ’ ἐπανάληψιν ἐν ὄψει τοῦ κ. Νομάρχου, ἐν ὄψει τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἐν ὄψει τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, αὐτὰ ποὺ λέγει ὁ κ. Φρόντζος δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιορισθῆτε εἰς τὴν ἐρώτησίν σας, κύριε συνάδελφε.

§33Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐγώ, θὰ εἴπω ὅτι εἶναι αὐτὸ ἀποτέλεσμα τῶν τελευταίων ἐντύπων διαμαρτυριῶν μου καὶ τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἔδωσε ἐντολὴν νὰ λυθῇ τὸ θέμα καὶ ἡ ἐντολὴ ἐδόθη κατόπιν τῆς ἐρωτήσεως, τὴν ὁποίαν κατέθεσα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον ἀπὸ σᾶς εἶναι νὰ μὲ πληροφορήσητε διατὶ ὁ Νομάρχης δὲν ἐπελήφθη τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐνῷ ὤφειλε νὰ ἐπιληφθῇ, δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ διανομῆς τροφίμων τῆς Ἑνώσεως Παγκοσμίων Ἐκκλησιῶν.

§34Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ Νομάρχης δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐπιληφθῇ, ἐφ’ ὅσον ἐπελήφθη ὁ Εἰσαγγελεύς. Ὁ Νομάρχης εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ περιμένῃ τὴν ἔκβασιν τῆς ποινικῆς ἀνακρίσεως.

§35Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τώρα ἔγινε αὐτό.

§36Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τώρα τὸ κατηγγείλατε αὐτό.

§37Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὅλο τὸ καλοκαῖρι ποὺ τὸν ἠνώχλησα ἠδιαφόρησε καὶ διέταξε τὸν κ. Εἰσαγγελέα τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἰωαννίνων νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος.

§38Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ ἐρώτησις ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἐγὼ δὲν ἔχω γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως, οὔτε ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§39Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μοῦ ἐδώσατε καὶ ἀπάντησιν, μοῦ τὸ εἴπατε σεῖς αὐτό. Αὐτὴ ἡ ἐρώτησις ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς σᾶς καὶ μοῦ ἐδώσατε ἀπάντησιν. Συνεπῶς ἔχετε γνῶσιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀρχιφυλάκων ἀγροφυλακῆς Νομοῦ Ἄρτης, ζητούντων μονιμοποίησιν καὶ ἐξίσωσίν των μὲ τοὺς λοιποὺς δημοσίους ὑπαλλήλους.

§41Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν ἀρχιφυλάκων τῆς Ἀγρονομίας εἴχατε δώσει ὑπόσχεσιν πρὸ ἔτους νὰ ρυθμίσητε τὸ θέμα τῆς ἐντάξεώς των καὶ τῆς μονιμοποιήσεώς των. Εἶναι ἕνα αἴτημα δικαιότατον καὶ σεῖς τὸ κρίνατε ἀπὸ πέρυσι ὀρθόν. Οἱ πλεῖστοι τῶν ἀρχιφυλάκων εἶναι τελειόφοιτοι Γυμνασίου καὶ ἐλάχιστοι προέρχονται ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ἀγροφυλάκων. Ζητοῦν δὲ τὴν ἔνταξιν καὶ διαβάθμισίν των ἀναλόγως τῶν προσόντων των. Γνωρίζω ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν εἶναι εὔκολον, ἀλλὰ εἴχατε δώσει ὑπόσχεσιν ρυθμίσεως αὐτοῦ καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ ἀπομακρυνθῆτε τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς. Ὑποστηρίζομεν τὰ αἰτήματά των, διότι καὶ ἡμεῖς τὸ εὑρίσκομεν δίκαιον, ὅπως καὶ σεῖς πέρυσιν ὅτε ὑπεσχέθητε νὰ φέρητε νομοσχέδιον.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐρωτήσεώς του, ἡ ὁποία εἶναι συναφὴς μὲ τὴν προηγουμένην ἀναφοράν.

§43Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανειλημμένως ἔχουν δοθῆ ὑποσχέσεις ὅτι θὰ ρυθμισθοῦν τὰ ἐκκρεμῆ ζητήματα τῶν ὑπαλλήλων ἀγροφυλακῆς. Ἔχει δὲ καταρτισθῆ καὶ σχετικὸν νομοσχέδιον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα, ποίας ἀποφάσεις ἔχει λάβει τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται τὰ αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἀγροφυλακῆς.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναφὴς εἶναι καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 13 ἀναφορὰ τῶν ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς τοῦ Ἀγρονομίου Ἀρακυνθίων Εὐρυτανίας. Ὁ κ. Κ. Πετρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§45Κ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελαν νὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ δίκαια αἰτήματα τῶν ἀρχιφυλάκων Ἀγροφυλακῆς καὶ νὰ δώσῃ μίαν λύσιν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τὸ δικαιότατον καὶ συμπαθέστατον. Διότι, ἐνῷ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ διέπονται ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑποχρεώσεις, δὲν ἀπολαμβάνουν τῶν εὐεργετημάτων τῶν παρεχομένων πρὸς τοὺς Δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ στεροῦνται μονιμότητος ὡς καὶ συνταξιοδοτήσεως καὶ γενικῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μισθοῦ καὶ ὑπηρεσιακῆς ἐξελίξεως ὑστεροῦν καταπληκτικῶς. Τὰ ὄργανα τῆς ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας ἐπιτελοῦν τραχύτατον ἔργον, ἐργαζόμενοι εἰς τοὺς λόγγους καὶ εἰς τὰ βουνά, ἄλλοτε εἰς τὸ σκότος καὶ ἄλλοτε ὑπὸ βροχὴν καὶ ψῦχος καὶ ἐν παντὶ καὶ πάντοτε χρησιμοποιοῦνται παρὰ τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, δι’ ὅλας τὰς ἑκάστοτε παρουσιαζομένας ἀνάγκας καὶ προσφέρουν ἀγογγύστως τὰς ὑπηρεσίας των. Εἶναι δίκαιον, λοιπόν, νὰ εἰσαχθῇ τὸ ταχύτερον τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ μίαν ἄλλην ἐξ ἴσου ἐπείγουσαν καὶ σοβαρὰν παράκλησιν τῶν δυστυχῶν εἰσπρακτόρων Ἀγροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἐγκατελείφθησαν κυριολεκτικῶς εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ καὶ ἀναμένουν μὲ ἀγωνίαν τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματός των νομοθετικῶς.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§47Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωσταὶ αἱ μεγάλαι ὑπηρεσίαι τὰς ὁποίας προσφέρουν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἀγροφυλακῆς εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν τῆς δυσκόλου θέσεως τῶν ἀγροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν 10ετίαν ὑπηρετοῦν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ μὲ τὸν γλίσχρον μισθὸν τῶν 1000 δραχμῶν μηνιαίως. Εἶναι δικαιότατον τὸ αἴτημα τῆς βαθμολογικῆς καὶ μισθολογικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεώς των καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως τὸ ταχύτερον ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§49Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποστηρίζω ἐκθύμως τὰς κατατεθείσας εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς περὶ βαθμολογικῆς καὶ μισθολογικῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ὀργάνων τῆς Ἀγροφυλακῆς. Εἶναι δικαιότατον τὸ αἴτημά των λήψεως νομοθετικοῦ μέτρου, παροχῆς εὐρυτέρας προστασίας εἰς τὰ ὄργανα αὐτὰ καὶ πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς αὐτό. Ἐκ παραλλήλου μὲ τὰ γενικώτερα μέτρα ποὺ ἐπιβάλλεται νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας καὶ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἀπὸ τὰ βάρη τῆς Ἀγροφυλακῆς, ἅτινα πρέπει νὰ ἀναλάβῃ ἐξ ὁλοκλήρου ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός.

§50Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔθεσεν τὸ θέμα τῆς ἐνισχύσεως τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἀγροφυλακῆς. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀνεκινήθη ἀπὸ πέρυσι, διότι ὑπὲρ τῆς Ἀγροφυλακῆς ἐγένετο ἐπιχορήγησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ μόνον ποσοῦ 55 ἑκατομ. δραχ. ἐτησίως. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχουν ὡρισμένα ἐκκρεμῆ θέματα, τόσον προσθήκης θέσεων, ὅσον καὶ ὑπηρεσιακῆς διαβαθμίσεως. Ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα ἐτέθησαν ἀπὸ 10ημέρου ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ θὰ ἔχωμεν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὶ θὰ διαθέσῃ διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἀγροφυλάκων.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀφορᾷ καὶ τοὺς εἰσπράκτορας τοῦτο;

§52Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τὸ θέμα τῶν εἰσπρακτόρων ἔχει ὡς ἑξῆς: Θὰ γίνῃ διαγωνισμὸς 125, οἱ ὁποῖοι θὰ προσληφθοῦν ὑπὸ Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ βάσει προσόντων. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς ὑπολοίπους, νομίζω ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου νομοθετήματος 2571, ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προωθηθῇ ἓν ποσοστὸν τῶν εἰσπρακτόρων, ὑπὸ μορφὴν ἐποπτῶν, διότι ἐσημειώθη μία φοροδιαφυγὴ ἀρκετὰ σημαντική. Συνεπῶς θὰ ἀπορροφηθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐχόντων προσόντα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§54Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§56Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου εἶπεν, ὅτι διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸ ἀεροδρόμιον, τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, θὰ πρέπει ἐντὸς τῆς αὔριον νὰ ἔχῃ κατατεθῆ ὁ σχετικὸς φάκελλος καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Λεροῦ. Παρέχω, λοιπόν, τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἔκθεσις Λεροῦ, ἀπὸ σήμερον τὴν πρωΐαν ἔχει κατατεθῆ, ὁ δὲ κ. Μητσοτάκης ἔχει εἰς χεῖρας του καὶ ἀντίγραφον.

§57Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης ἔχει εἰς χεῖρας του ἀντίγραφον, ἀλλὰ δὲν ἀνεῦρον εἰς τὰ Γραφεῖα τῆς Βουλῆς τὴν κατατεθεῖσαν ἔκθεσιν.

§58Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Ἐστάλη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον σήμερον τὴν πρωΐαν.

§59Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ἐστάλη, ἀλλὰ τὴν ἀνεζήτησα πρὸ 5 λεπτῶν καὶ δὲν τὴν ἀνεῦρον.

§60Χ. ΚΑΡΑΠΙΠΕΡΗΣ (Ὑφυπ. Συγκ.). Θὰ παρακαλέσω νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου καὶ ἐγὼ καθ’ ὃ Πατρινὸς καὶ ἀφωσιωμένος εἰς τὴν μνήμην τοῦ Πρωτοκλήτου, θὰ ἀπουσιάζωμεν τὴν Παρασκευήν, μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ἐπερώτησις νὰ ἀρχίσῃ τὴν προσεχῆ Τρίτην; Δὲν ἔχω ἐξουσιοδότησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ νομίζω μήπως δὲν τὸ ἔχῃ σκεφθῆ, καὶ ἐκεῖνος, διότι θὰ ἀπουσιάσῃ.

§62Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡμεῖς εἴμεθα σύμφωνοι.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι συμπεφωνημένον, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν Ἀεροπορίαν. Ἐὰν ὑπάρξῃ συμφωνία Κυβερνήσεως καὶ Κομμάτων, διὰ νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Τρίτην, τότε θὰ γεννηθῇ ζήτημα τὶ θὰ προταχθῇ τὴν Παρασκευήν.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι ὁμολογῶ, ὅτι θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρίσταμαι κατὰ τὴν συζήτησιν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προεισαχθῇ κἄποια δευτερεύουσα καί, τοιαύτης μορφῆς ἐπερώτησις, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἑσπέρας νὰ συζητηθῇ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μελετηθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ πρότασίς σας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3558)546 Ν. Δ. περὶ ἑνοποιήσεως τῶν ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1556)50 καὶ τοῦ Ν. Δ. 2663)53 προβλεπομένων τελῶν». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν.

§66Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ὁμιληταί, δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐξαντληθῇ ὁ πίναξ τῶν ὁμιλητῶν καὶ νὰ ἀπαντήσητε εἰς ὅλους;

§67Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Τὰ κυριώτερα ἐπιχειρήματα ἀνεπτύχθησαν. Ἄλλωστε αἱ ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔχουν ἀναπτυχθῆ ὅτε συνεζητήθη τὸ σχέδιον Ν. Δ., τοῦ ὁποίου σήμερον ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ πρέπει τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε, νὰ ἐμποδίσῃ νὰ λάβω τὸν λόγον.

§68Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λάβητε τὸν λόγον εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν θέλετε. Ἁπλῶς ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν, ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ὁμιληταί, καλὸν εἶναι νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς ἀπόψεις τούτων, οἱ ὁποῖοι ἐπικρίνουν τὸ ὑπὸ κατάργησιν Ν. Δ. καὶ θέλουν νὰ ὁλοκληρώσουν τὰς σκέψεις των.

§69Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὡμίλησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὸ βαρὺ πυροβολικὸν τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἤδη κατάλληλος ἡ στιγμή, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὁ ὑποφαινόμενος, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργός. Οὐδόλως ἀποκλείεται, ἄλλωστε, νὰ ληφθῇ ὁ λόγος καὶ ἀπὸ ἄλλους κ. κ. βουλευτάς, ἐφ’ ὅσον ἤθελον κρίνει τοῦτο ἀναγκαῖον. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πρότασις νόμου, περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3558, ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ἐπαναληφθῇ κατὰ τρόπον λίαν ὀξὺν καὶ ἄδικον, ἡ πολεμική, ἡ ὁποία εἶχε ἀσκηθῆ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Μακρὰν ἀπὸ ἐμέ, κύριοι συνάδελφοι, πᾶσα σκέψις, ἡ ὁποία θὰ ὡδήγει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἢ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἔχει τὴν πρόθεσιν, νὰ ψέξῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διότι ἀσκεῖ κριτικὴν καὶ ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλωστε, τοῦτο εἶναι τὸ ἔργον καὶ ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ πλειοψηφία κυβερνᾷ καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει, κατὰ τὴν προσφιλῆ ρῆσιν τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν εἶναι, ὅμως, δυνατὸν νὰ μὴ κάμω τὴν διαπίστωσιν, ὅτι μεταξὺ τῆς ἀσκήσεως κριτικῆς καὶ πολεμικῆς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο καὶ κατὰ τὴν ἀρχικὴν συζήτησιν τοῦ Ν. Δ., ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης καί, μεταξὺ μιᾶς ἀντικειμενικῆς ἐρεύνης τοῦ θέματος, ἀντικειμενικῆς ἐρεύνης, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἀπὸ τὴν σπουδαιότητα τοῦ θέματος τούτου, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Δικαιοῦμαι δὲ νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ τόνος, ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποιήθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τὸν Αὔγουστον τοῦ 1956, δὲν ἦτο ὁ προσήκων. Νομίζω ὅτι, ἡ ἀξίωσις ἡμῶν τῶν ἀποτελούντων τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως κρίνεται καὶ ἐξετάζεται μὲ ἀπόλυτον ἀντικειμενικότητα καὶ μὲ ἀπόλυτον καλὴν πίστιν εἶναι θεμιτή. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, θεμιτὸν εἶναι νὰ ἐξετάζεται πᾶσα παράλειψις ἢ πᾶν ὀλίσθημα τῆς Κυβερνήσεως. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη, ἐπὶ τοῦ ἐπιμάχου θέματος κατεβλήθη ἔντονος προσπάθεια δημιουργίας ὡρισμένων ἐντυπώσεων καὶ οὕτω ἐχρησιμοποιήθησαν ἠχηραὶ ἐκφράσεις, ἐχρησιμοποιήθησαν ρητορικὰ σχήματα....

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ δώσω μίαν συμβουλὴν συναδελφικὴν εἰς τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω ἀκούσει μέχρι τοῦδε ἑκατοντάκις ἀπὸ ὅλους νὰ χρησιμοποιῆται αὐτὴ ἡ διατύπωσις: «Ἐλέγχετε πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων». Θὰ συνίστων πρωτοτυπίαν, ἀνεύρεσιν ἄλλου τρόπου ἐλέγχου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶναι ὑπερμέτρως μονότονος ἡ ἐπανάληψις. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν ἐλέγχῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐλέγχει διὰ νὰ καταλογίσῃ εὐθύνας καί, εἶναι εὔλογον, ὁ ἀσκούμενος ἔλεγχος νὰ δημιουργῇ ἐντυπώσεις, ὅπως καὶ σεῖς, ὅταν ὑπερασπίζετε ἕνα νομοσχέδιον, εἶναι εὔλογον, νὰ δημιουργῆτε ἐντυπώσεις. Εἶναι δυνατὸν νὰ διαφωνοῦμεν καὶ ἕκαστος καλοπίστως, νὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ ὅτι ἡ διάφορος γνώμη κατασκευάζεται ὑστεροβούλως πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων.

§71Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ἐλέγξω τὴν Ἀντιπολίτευσιν, περιωρίσθην μόνον νὰ κάμω μίαν διαπίστωσιν, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησα ἀναγκαίαν. Ἐὰν ἡ διαπίστωσις αὐτή, δὲν εὑρίσκῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν σύμφωνον, εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ ἔλεγχον καὶ ἐπίκρισιν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, ἐλέχθησαν τόσον ἠχηραὶ φράσεις, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀφοῦ ἐγένετο μνεία περὶ ἐγέρσεως δῆθεν ἀπροσπελάστων τειχῶν διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, περὶ προνομιακῆς δῆθεν καθιερώσεως τῆς Μέσης Παιδείας διὰ τὸν πλοῦτον καὶ τὴν ὀλιγαρχίαν, ἐφ’ ὅσον κατηγορήθη περὶ ἀντεθνικῶν ἐνεργειῶν ἡ Κυβέρνησις, ἔχω νομίζω, τὸ δικαίωμα νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ φράσεις αὐταὶ ἦσαν ἠχηραὶ καί, ὅτι ἐγένετο πράγματι προσπάθεια δημιουργίας ἐντυπώσεων, διὰ προκλήσεως, μάλιστα, συγχύσεως, ὅπως θὰ ἀποδείξω, ἐντὸς ὀλίγου. Διότι ὑπεστηρίχθη καὶ τοῦτο τὸ πρωτοφανές, ὅτι διὰ τοῦ ἐπικρινομένου νομοθετικοῦ διατάγματος καθιερώθησαν διὰ πρώτην φορὰν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἤθελον νὰ σᾶς προφυλάξω ἀπὸ τὴν μονοτονίαν τῆς ἐπαναλήψεως. Ἐὰν ἐπιμένετε, δὲν ἔχω λόγον....

§73Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Θὰ εἴμεθα ἐξαιρετικὰ εὐτυχεῖς ἐὰν δυνηθῶμεν νὰ ἀνεύρωμεν ἄλλον τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ μονοτονία αὐτὴ νὰ διακοπῇ.

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὔχομαι νὰ εὑρεθῇ.

§75Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἡ Κυβέρνησις κατηγορήθη ὅτι διὰ τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται σήμερον ἡ ἀκύρωσις, προσπαθεῖ νὰ ἀνεγείρῃ τείχη ἀπροσπέλαστα δι’ ὅλην τὴ νεολαίαν τὴν προοριζομένην διὰ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Ὅτι προσπαθεῖ νὰ καθηλώσῃ εἰς τὴν ἄγνοιαν καὶ τὴν ἀμάθειαν τὴν Ἑλληνικὴν νεότητα. Ὅτι προσπαθεῖ νὰ καταστήσῃ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν προνόμιον τοῦ πλούτου καὶ τῆς ὀλιγαρχίας. Ἔχω ὑποχρέωσιν καὶ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς μέλος τῆς παρούσης Βουλῆς νὰ ἀποκρούσω μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου τὴν κατηγορίαν αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι καθ’ ὅλα αὑτῆς τὰ κεφάλαια ἀπολύτως ἀσύστατος. Εἶναι ἐπὶ πλέον ἄδικος καὶ ἀβάσιμος διότι ἀπὸ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω κατωτέρω, ἀποδεικνύεται ὅτι καταβάλλεται μία ἐργώδης προσπάθεια καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τὸν ἀφορῶντα τὴν ἐκπαίδευσιν, διὰ νὰ βελτιωθοῦν οἱ ὅροι λειτουργίας της καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ποθουμένη καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐξύψωσις τῆς Παιδείας εἰς τὴν χώραν μας. Ἐπίσης, δέον νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κρίνω καὶ νὰ χαρακτηρίσω ὡς ἄδικον τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ ἐπίθεσις αὐτὴ ἐγένετο διὰ τῆς ἀπομονώσεως ἑνὸς εἰδικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἀπὸ μίαν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξαμεν καὶ κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συζήτησιν, ἐνῷ θὰ ἦτο δίκαιον νὰ κριθῇ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνει πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν διαφόρων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα γεννῶνται καὶ εἰς τὴν Παιδείαν καὶ εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δραστηριότητός της.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ τὸ μέτρον ἦλθε πρὸς συζήτησιν. Δὲν ἦτο εὐκαιρία γενικῆς συζητήσεως τοῦ θέματος τῆς Παιδείας. Αὐτὸ τὸ μέτρον ἦλθε· καὶ ἐπ’ αὐτοῦ διετυπώσαμεν τὴν γνώμην μας. Ἐὰν ἐπροχωρούσαμεν εἰς εὐρυτέραν συζήτησιν θὰ ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς διατὶ ἐκτείνεσθε πέραν τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον συζητεῖτε; Ἐτέθη, ἐπαναλαμβάνω, ἐνώπιόν μας ἓν εἰδικὸν μέτρον καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐξεφέραμεν τὴν γνώμην, ὅτι ὄχι μόνον δὲν τὸ ἐγκρίνομεν, ἀλλὰ συνιστῶμεν τὴν κατάργησίν του. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασική μας ἄποψις. Γνωρίζω τὴν ἄποψίν σας: Εἰς τὸ παρελθὸν διατὶ δὲν τὸ κατηργήσατε; Καὶ ἀπαντῶ: Δὲν ὑποστηρίζομεν ἐπάνοδον εἰς τὸ παρελθόν. Ὑποστηρίζομεν πορείαν πρὸς τὸ μέλλον. Αὐτὴ εἶναι ἡ θεμελιώδης διαφορά.

§77Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀντικρούσω ἓν πρὸς ἓν τὰ κύρια ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν ἐναντίον τοῦ Ν. Δ., τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις. Ἐλέχθη ἀπὸ πολλοὺς ἀγορητὰς ὅτι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἰσχύουν σήμερον καὶ ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐνοποιήθησαν διὰ τοῦ ἐπικρινομένου Ν. Δ. ἐπεβλήθησαν τὸ πρῶτον τὸ ἔτος 1953. Νομίζω ὅτι τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπεστήριξεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας συνάδελφος ἐκ Πειραιῶς κ. Ὀρφανός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ πλέον ὑπεστήριξεν ὅτι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη ἦσαν ἀνύπαρκτα προπολεμικῶς. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, κύριοι συνάδελφοι, κάμνων μίαν μικρὰν ἱστορικὴν ἀνασκόπησιν ἐν σχέσει πρὸς τὸ θέμα τῆς ἐπιβολῆς τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Δὲν θὰ ἀνατρέξω βεβαίως εἰς ἐποχὴν συνδεομένην μὲ τὴν σύστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, ἀλλὰ θὰ ἐπανέλθω ὀπίσω κατὰ μίαν 30ετίαν. Καὶ ὑπενθυμίζω εἰδικώτερον εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ προνόμιον καὶ τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωποῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι τὸ 1928, διὰ τοῦ νόμου 3485, ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Ζαΐμη καὶ μὲ Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας κ. Θ. Νικολούδην, καθιερώθησαν διὰ τὰ τετρατάξια, τότε, Γυμνάσια ἐκπαιδευτικὰ τέλη ἐξ 180 δραχμῶν κατὰ τριμηνίαν καὶ διὰ τρεῖς τριμηνίας ἐτησίως, ἤτοι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὸ 1928, εἶχον καθορισθῆ εἰς δραχμὰς 540 διὰ τὰς τρεῖς τριμηνίας τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Τὸ καθεστὼς τοῦτο διετηρήθη μέχρι τοῦ 1936, μὲ ὡρισμένας παραλλαγάς, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν ἀναγκαῖαι, λόγῳ τῆς μεσολαβησάσης ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομισματικῆς.

§79Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὄχι νομισματικῆς, κύριε Πρόεδρε. Λόγῳ τῆς ἐπελθούσης ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως, διότι, ὡς ἐνθυμῆσθε, κατηργήθησαν τὰ Ἑλληνικὰ Σχολεῖα καὶ τὰ τετρατάξια Γυμνάσια καὶ εἰσήχθη ὁ θεσμὸς τοῦ ἑξαταξίου Δημοτικοῦ καὶ ὀκταταξίου Γυμνασίου.

§80Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατόν. Ἕξ καὶ ὀκτὼ 14;

§81Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Σᾶς διαφεύγει ἡ λεπτομέρεια ὅτι ἦτο ἑξατάξιον τὸ Δημοτικόν, ἀλλ’ ὑπῆρχε εὐχέρεια εἰς τοὺς ἀποφοιτῶντας ἀπὸ τὴν τετάρτην τάξιν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὴν πρώτην τάξιν τοῦ Γυμνασίου. Ἄρα ἦτο ἑξατάξιον τὸ Δημοτικὸν καὶ ὀκτατάξιον τὸ Γυμνάσιον. Τὸ καθεστὼς αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ἴσχυσε μέχρι τοῦ 1936, δηλαδὴ εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ὁ συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου ἤσκει τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἤτοι καὶ κατὰ τὰ ἔτη 1931, 32 καὶ 33. Ὀφείλω νὰ σημειώσω ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐσημειώθη ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς καλῆς πίστεως συζητητὴς δύναται νὰ ἀγνοήσῃ. Ἔπνευσεν ἕνας ἄνεμος δημιουργικὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, εἰδικώτερον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν ἐπισκευὴν σχολικῶν κτιρίων Τοῦτο εἶναι ἔργον τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐπετεύχθη διότι διὰ τοῦ νόμου 5019) 1931 καθιέρωσεν οὗτος τὴν ὑποχρεωτικὴν εἰσφοράν, καθοριζομένην ὑπὸ τῶν Συλλόγων Γονέων καὶ Κηδεμόνων, καὶ προοριζομένην διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ ἐπισκευὴν σχολικῶν κτιρίων. Διὰ τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς, ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους, ἐπετεύχθη πράγματι ἓν ἀξιόλογον ἔργον καὶ ἤδη κοσμοῦν ὁλόκληρον τὴν χώραν μας σχολικὰ κτίρια σημαντικὰ καὶ τὰ ὁποῖα κατέστη δυνατὸν νὰ ἀνοικοδομηθοῦν μόνον διὰ τῆς ἀμέσου συμβολῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος, βάσει τοῦ νόμου 5019) 31 ἐκλήθη νὰ συνεισφέρῃ ὑποχρεωτικῶς διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ ἐπισκευὴν τῶν διδακτηρίων αὐτῶν. Ἐπηκολούθησε μετὰ ταῦτα ὁ Α. Ν. 283) 1936, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸν Α. Ν. 537, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε διὰ τὰς δύο πρώτας τάξεις τοῦ ἑξαταξίου Γυμνασίου ἐκπαιδευτικὰ τέλη 600 δραχμῶν, διὰ δὲ τὰς 4 τελευταίας τάξεις τοῦ αὐτοῦ τύπου Γυμνασίου 1200 δραχμάς. Τὸ 1939 ὁ Α. Ν. 1863 καθιέρωσε τέλη ἐγγραφῆς — ἔτσι τὰ ὠνόμαζαν τότε — διὰ μὲν τὰς δύο πρώτας τάξεις ἐκ δραχμῶν 510, διὰ τὰς δύο ἑπομένας 675 καὶ διὰ τὰς δύο τελευταίας ἐκ δραχμῶν 1335. Ἐκ τῶν παραδειγμάτων τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, κύριοι συνάδελφοι, ἀποδεικνύεται περιτράνως, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη καθιερώθησαν τὸ πρῶτον κατὰ τὸ ἔτος 1953 δὲν εὐσταθεῖ. Οὔτε εὐσταθεῖ ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι προπολεμικῶς δὲν ὑφίσταντο ἐκπαιδευτικὰ τέλη, διότι διὰ τῶν νόμων ποὺ ἐμνημόνευσα εἶχον καθιερωθῆ ἐκπαιδευτικὰ τέλη καί, μάλιστα, εἰς λίαν ὑψηλὸν ἐπίπεδον, ἐν συγκρίσει μὲ τὸ σήμερον ἰσχῦον καθεστὼς τῶν τελῶν αὐτῶν. Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθησαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, οἱ ἐπικρίναντες τὸ Ν. Δ. 3585, ἦτο ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία καθιεροῦται διὰ τοῦ Ν. Δ. τούτου, εἶναι τεραστία, ὅτι ἀνεγείρει ἀπροσπέλαστα τείχη διὰ τὴν νεολαίαν καὶ ὅτι εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φοιτώντων, εἰς τὰ Γυμνάσια τῆς χώρας μας καὶ εἰς ὅλα τὰ Σχολεῖα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, μαθητῶν. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας— καὶ τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα προηγουμένως — προκύπτει ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις οὔτε τεραστία, ἀλλὰ οὔτε καὶ δυσβάστακτος εἶναι ἐν συγκρίσει μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ 1928, ἡ ὁποία ἀνήρχετο, ἐπαναλαμβάνω εἰς δραχμὰς 540, οὔτε μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ 1939, ἡ ὁποία ἐκυμαίνετο μεταξὺ 675 καὶ 1335 δραχμῶν. Καὶ δὲν δύναται νὰ συγκριθῇ ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὔτε ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ 1928 οὔτε τοῦ 1939 μὲ τὴν καθιερουμένην ἑνοποίησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους εἶναι διὰ τὰς τρεῖς πρώτας τάξεις 340 δραχμαί, διὰ τὰς ἑπομένας 500 καὶ διὰ τὰς τελευταίας 550. Ἐπίσης, δὲν εὐσταθεῖ τὸ ἐπιχείρημα καὶ ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι λόγῳ τῆς λήψεως τοῦ μέτρου αὐτοῦ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐμειώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτώντων εἰς τὰ σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, μαθητῶν. Κατὰ τὸ 1939–40 οἱ φοιτῶντες εἰς τὰ σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως μαθηταὶ ἀνήρχοντο εἰς 124.000. Τὸ 1953–54 οἱ μαθηταὶ ἀνήρχοντο εἰς 184.000, τὸ 1954–55 εἰς 186.000, τὸ 1955–56 εἰς 185.000 περίπου, τὸ 1956–57 εἰς 193.584. Εἶχε δὲ ἤδη ἀπὸ τοῦ 1956 ἐφαρμοζόμενον καὶ ἐκτελούμενον τὸ Ν.Δ. τοῦ ὁποίου ζητεῖται σήμερον ἡ ἀκύρωσις καὶ τώρα, ὅτε εἰσήλθομεν πλέον εἰς τὸ σχολικὸν ἔτος 1957–58 εἶχον ἐγγραφῆ μέχρι τῆς 20ῆς Ὀκτωβρίου 1957, 193,781 μαθηταὶ εἰς ὅλα τὰ Δημόσια Γυμνάσια τοῦ Κράτους. Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ ὅτι μέχρι τῆς 20ῆς Ὀκτωβρίου δὲν εἶχε συμπληρωθῆ ὁλόκληρος ὁ ἀριθμός, διότι ἐμεσολάβησεν ἡ ἐπιδημία τῆς γρίππης καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου παρέστη ἀνάγκη νὰ παρατείνωμεν μέχρι τῆς 11ης Νοεμβρίου τὴν προθεσμίαν καὶ ἐπετρέψαμεν τὰς ἐκπροθέσμους ἐγγραφάς. Βασίμως ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ συμπεράνῃ καὶ ὑποθέσῃ ὅτι οἱ ἐγγραφέντες μαθηταὶ μέχρι τῆς 11ης Νοεμβρίου 1957 προστιθέμενοι εἰς τοὺς 193.781, ἀποτελοῦν ἄθροισμα πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν τοῦ παρελθόντος σχολικοῦ ἔτους.

§82Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Τὸ 1955–56;

§83Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). 185.000 περίπου.

§84Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἡ στατιστικὴ ἐπετηρὶς ἔχει 163.000.

§85Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ σύνολον τῶν μαθητῶν τῶν ἐγγραφέντων τὸ 1955–56 εἶναι 185.413. Σύνολον μαθητῶν ἐγγραφέντων τὸ 1956–57, 193.584, καὶ τὸ 1957–58, δηλαδὴ μέχρι τῆς 20ῆς Ὀκτωβρίου 1957, 193.781. Αὐτὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα, κύριε συνάδελφε, τὰ ὁποῖα συνεγκεντρώσαμεν ἀπὸ τὰ δελτία τὰ ὁποῖα συνεκεντρώθησαν ἀπὸ τὰ δελτία τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται κατὰ μῆνα ἀπὸ τοὺς Διευθυντὰς τῶν ἀνὰ τὴν χώραν Γυμνασίων. Ἔχω δὲ τὴν δυνατότητα νὰ σᾶς δώσω καὶ ἀναλυτικῶς τοὺς ἐγγραφέντας κατὰ τάξιν τὸ 1956 –57, πρᾶγμα ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν θεωρῶ ἀναγκαῖον. Ἐπίσης δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὐσταθήσῃ ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας παρετηρήθη ἡ μνημονευθεῖσα καθυστέρησις περὶ τὰς ἐγγραφάς. Ἐλέχθη καὶ αὐτὸ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης. Ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου καθ’ ἕκαστον ἔτος, ἀνεξαρτήτως ὑπάρξεως ηὐξημένης ἢ μὴ εἰσφορᾶς ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ὑπάρχει πάντοτε καθυστέρησις, ὀφειλομένη εἴτε εἰς λόγους οἰκονομικούς, εἴτε εἰς λόγους ὑγείας, εἴτε εἰς ἀδιαφορίαν ὡρισμένων κηδεμόνων καὶ γονέων νὰ ἐγγράψουν ἐμπροθέσμως τὰ τέκνα των, εἴτε εἰς ἄλλους λόγους. Τρίτον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθησαν οἱ ἐπικριταὶ τοῦ Ν. Δ)τος, ἦτο ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ καταστήσῃ τὴν Μέσην Παιδείαν εἰδικώτερον, ἢ τὴν Παιδείαν γενικώτερον, προνόμιον τοῦ πλούτου καὶ τῆς ὀλιγαρχίας. Ἀποκρούω μὲ ἀγανάκτησιν τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτὸν καὶ ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι ἐπιβάλλονται μὲν ηὐξημένα διὰ τῆς ἑνοποιήσεως τέλη, πλὴν ὅμως, εἶναι τόσον εὐρεῖα ἡ ἐπέκτασις τῶν ἀπαλλαγῶν εἰς διαφόρους κατηγορίας οἰκονομικῶς ἀδυνάτων πολιτῶν, ὥστε καταντᾷ τὸ ποσοστὸν τῶν ἀπαλλασσομένων νὰ ἀνέρχεται εἰς 40% τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν φοιτώντων εἰς ὅλα τὰ σχολεῖα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως μαθητῶν. Δυστυχῶς, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω εἰς τὸ Σῶμα ἀκριβῆ στοιχεῖα, διότι εἶναι λίαν δυσχερὴς ἡ ἐξεύρεσις τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπαλλασσομένων. Ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον μὲ διεβεβαίωσαν ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι μεταξὺ 36% καὶ 40%. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μου, ὁ ἀριθμὸς αὐτός, εἰς ἀπόλυτον ἀριθμὸν κυμαίνεται μεταξὺ 76 καὶ 80 χιλιάδων. Περιορίζομαι νὰ ἀναφέρω ὅτι ὁλικῆς ἀπαλλαγῆς μὲ τὴν παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ)τος τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, τυγχάνουν οἱ ἀριστοῦχοι μαθηταί, δηλαδὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν βαθμὸν 18,5 καὶ ἄνω, οἱ μαθηταὶ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, οἱ ἄποροι μαθηταί, οἱ μαθηταὶ τέκνα ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, οἱ μαθηταὶ τέκνα ἀπόρων πολυτέκνων καὶ οἱ ἄποροι μαθηταὶ διαφόρων Γυμνασίων τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν εἰς περιοχὰς τῆς χώρας αἱ ὁποῖαι τελοῦν ὑπὸ εἰδικὰς συνθήκας, εἴτε διότι ἐδοκιμάσθησαν ἀπὸ θεομηνίας, εἴτε διότι συντρέχουν ἄλλοι εἰδικοὶ λόγοι, ὅπως διὰ τὴν Δωδεκάνησον καὶ δι’ ἄλλας παραμεθορίους περιοχάς. Ὁλικῆς ἀπαλλαγῆς τυγχάνει, ἀλλὰ κατὰ ποσοστὸν 20% εἰς ἕκαστον Γυμνάσιον, πληθώρα ἄλλων μαθητῶν, ὅπως π. χ. ὁ ἐπὶ πλέον τῶν δύο ἀδελφῶν φοιτῶν εἰς τὸ σχολεῖον, οἱ ἄποροι μαθηταὶ ἐκ Β. Ἠπείρου, Κύπρου, Ρωσίας, Ρουμανίας, Πολωνίας, Κίνας, κ.λ.π., τῶν νήσων Ἴμβρου καὶ Τενέδου, οἱ μαθηταὶ τέκνα ἀπόρων ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ ὁ ὁποῖος οὐδεμίαν ἄλλην οἰκονομικὴν προστασίαν ἔχει διότι μὲ τὸν Α. Ν., ἂν δὲν ἀπατῶμαι, 1584 περὶ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος κατηργήθησαν αἱ συντάξεις τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ, οἱ μαθηταὶ τέκνα φυματικῶν ἀπόρων, οἱ ἄποροι μαθηταὶ τέκνα πολιτῶν ὑποστάντων ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν τῆς περιουσίας των κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ οἱ μαθηταὶ οἱ προαχθέντες μὲ βαθμὸν 16 καὶ ἄνω. Μετὰ ἀκολουθεῖ ἄλλη ἀπαλλαγή, εἰς ποσοστὸν 30% κατὰ Γυμνάσιον. Εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτὴν ὑπάγονται τὰ τέκνα πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων, τῶν συνταξιούχων τοῦ ΙΚΑ, τῶν κληρικῶν, τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων, τῶν στρατιωτικῶν ἐν ἐνεργείᾳ, τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀτμηλάτων σιδηροδρόμων, τῶν ἀστυνομικῶν, τῶν ὑπαλλήλων τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας, οἱ μαθηταὶ τέκνα ἀπόρων ἐργατῶν, οἱ ἄποροι μαθηταὶ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν Ἑπτανήσου, Θεσσαλίας, Θήρας κλπ., ὡς καὶ ὁ ἕτερος τῶν δύο ἀδελφῶν ἐφ’ ὅσον εἶναι ἄπορος. Ἐκ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην καὶ ἐκ τῶν ἐξαιρέσεων τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσα προκύπτει ὅτι λαμβάνεται σοβαρωτάτη πρόνοια διὰ νὰ διευκολυνθοῦν εἰς τὴν φοίτησίν των εἰς τὰ σχολεῖα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἅπαντες οἱ μαθηταὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς οἰκογενείας τῶν ὁποίων ἡ οἰκονομικὴ εὐρωστία δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ. Ὁ ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος κ. Τσάτσος ἐπεκαλέσθη βεβαίως ἓν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι δημιουργεῖ πρακτικὸν πρόβλημα. Τοῦτο εἶναι, ὅμως, ἓν πραγματικὸν γεγονὸς τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ τὸ καταλογίσῃ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπεκαλέσθη τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, κατόπιν προσφυγῆς ἐνδιαφερομένων ἐθεώρησε τὴν παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τὴν καθιεροῦσαν τὰς ἀπαλλαγὰς ὡς ἀντισυνταγματικήν, καὶ ἀκυρωτέαν ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀκόμη δὲν τὸ γνωρίζω ἐπισήμως, ἀλλὰ ἐζήτησα καὶ θὰ μοῦ στείλουν τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δημιουργεῖ ἕνα πρόβλημα πλὴν ὅμως τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἠκύρωσε διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι εὐνοϊκὴ ὑπὲρ ὡρισμένων κατηγοριῶν πολιτῶν, δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντιθέτως ὑπογραμμίζει τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία νομοθετοῦσα καὶ λαμβάνουσα μέτρα διὰ τῶν ὁποίων καθιεροῦται ἡ ἑνοποίησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἔλαβε παραλλήλως μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ἀπαλλάσσει ὡρισμένας κατηγορίας πολιτῶν, τοὺς ὁποίους ἔκρινεν ἀξίους προστασίας, ἀπὸ τὰ ἐκπαιδευτικὰ αὐτὰ τέλη.

§86Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδῶ δὲν γίνεται συζήτησις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐγένοντο αἱ ἐξαιρέσεις. Οὐδεμία ἐκ τῶν γενομένων ἐξαιρέσεων διαφωνία, ἀπὸ ἀπόψεως θετέου δικαίου, ἀλλὰ εἴχομεν ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποστηρίξαντος, τότε, τὸ Ν. Δ)γμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπίζωνται ἐξαιρέσεις διὰ πράξεως κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἐκδιδομένης. Ἐν τούτοις πρὸς ἀποφυγὴν τῆς συζητήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς θετέας ἐξαιρέσεις ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπροτίμησε τὴν ὁδὸν τῶν ἐξαιρέσεων διὰ δυνητικῆς πράξεως καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ κακοῦ. Τὸ νομικὸν θέμα συζητεῖται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς ἔχει ὁ νόμος μετὰ τὴν ἀκυρωτικὴν ἀπόφασιν, διότι ὁ νόμος εἶναι χωλός. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας — καὶ τὸ θέμα ἀσφαλῶς σᾶς ἐνδιαφέρει — ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ ὑπόθεσις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἡ ληφθεῖσα νὰ κρίνῃ ἐπὶ σειρᾶς ἀντισυνταγματικοτήτων, περιωρίσθη νὰ κρίνῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς πράξεως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πρώτης ἐκ τῶν ὑποβληθεισῶν καὶ ἀπομένουν πρὸς ἔρευναν ὅλαι αἱ λοιπαὶ ἀντισυνταγματικότητες τῶν σχετικῶν διατάξεων. Συνεπῶς θὰ ἦτο σφάλμα νὰ λυθῇ τὸ θέμα ἐὰν δὲν λυθῇ κατὰ πόσον ἡ διάρθρωσις ὅλων τῶν ἐξαιρέσεων, ἐν συσχετισμῷ πρὸς τὰ ἰδιωτικὰ ἐκπαιδευτήρια, δὲν ἐνέχει διατάξεις ἀντισυνταγματικάς. Ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πάλιν πρὸ τοῦ ἀπροόπτου αὐτοῦ.

§87Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἔχω καὶ ἄλλην πληροφορίαν, ὅτι ἐξεδόθησαν δύο ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλης προσφυγῆς καὶ ἐζήτησα ὅπως προσκομισθοῦν καὶ αἱ δύο ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου, διὰ νὰ ληφθοῦν τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα. Ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον μετ’ ἐπιμονῆς ἐπίσης προβάλλουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, εἶναι τὸ ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους προκύπτουν περισσεύματα, οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ πρόσθετος ἐπιβάρυνσις τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν μαθητῶν τῶν φοιτώντων εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν Παιδείαν ἐξαιρετικῶς ὀλισθηρὰν ὅπως εἶναι τὸ δημοσιογραφικὸν θέμα, ἀλλὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω ὅτι τὰ περισσεύματα αὐτά, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος, εἰς τὰ ἀναμορφωθέντα στοιχεῖα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τῶν ὁποίων ὅλοι ἔχετε λάβει γνῶσιν, δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὴν κάλυψιν σοβαρῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§88Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἐξαίρεσις γίνεται μόνον διὰ τὴν Παιδείαν.

§89Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἕτερον ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθησαν οἱ ἀγορηταὶ οἱ ἐπικρίνοντες τὸ νομ. διάταγμα ἦτο ὅτι γίνεται παραβίασις τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀσκήσεως ἐποπτείας ἐπὶ τῆς Παιδείας ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους καὶ τῆς παροχῆς αὐτῆς δαπάναις ἢ τοῦ Κράτους ἢ τῶν Ὀργανισμῶν Αὐτοδιοικήσεως. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὸ ἐπιχείρημα αὐτό. Ἀρκεῖ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὴν ἑτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 16 ὅπου κατ’ ἀντιδιαστολήν, καθορίζεται ρητῶς ὅτι ἡ στοιχειώδης Παιδεία εἶναι ὑποχρεωτική, παρέχεται δὲ δωρεὰν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, προκύπτει σαφῶς ὅτι ἐὰν τὸ Κράτος ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ παρέχῃ δωρεὰν τὴν Μέσην Παιδείαν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἰδεῶδες, δέχεται νὰ τὸ πράξῃ. Ὑποχρεωτικῶς καὶ ἐπιτακτικῶς καθιεροῦται ὁ κανὼν τῆς παροχῆς τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως δωρεὰν ἀπὸ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος. Ἐπιδίωξις ὅλων μας, καὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Συμπολίτευσιν εἶναι ἡ δημιουργία τῶν καταλλήλων ἐκείνων συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν κάποτε νὰ ἐπεκταθῇ ἡ παροχὴ τῆς Μέσης Παιδείας εἰς ὅλους τοὺς βουλομένους νὰ τύχουν ταύτης καὶ νὰ παρέχεται εἰς ὅλους αὐτοὺς ἀπολύτως δωρεάν. Ὑπενθυμίζω, ὅμως, ὅτι ὑπὸ τὰς κρατούσας σήμερον συνθήκας, μὲ τὰς τεραστίας ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν δημοσιονομικῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ ἡ χώρα μας, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑποστηρίζωμεν καὶ προσφέρομεν κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅταν ὑποστηρίζωμεν ὅτι πρέπει ἡ Μέση Ἐκπαίδευσις νὰ παρέχεται δωρεὰν καὶ ὅτι αἱ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν παρέχουν τὴν Μέσην Παιδείαν δωρεὰν εἰς τὴν Ἑλλάδα, πράττουν πρᾶξιν ἀντεθνικήν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι πόθος καὶ ἐπιδίωξις ὅλων μας εἶναι νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ παροχή, δωρεάν, τῆς Μέσης Παιδείας. Νομίζω ὅτι θὰ αἰσθανθῶμεν ὅλοι βαθεῖαν ἀνακούφισιν, ὅταν τοῦτο καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ. Ὑπὸ τὰς σημερινὰς ὅμως, συνθήκας νομίζω, ὅτι ἡ ὑποστήριξις ἑνὸς τοιούτου αἰτήματος δεικνύει ἔλλειψιν τοῦ αἰσθήματος εὐθύνης, ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος καλεῖται νὰ πιστεύσῃ εἰς τὰ κηρύγματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν πρᾶξιν εἶναι ἀνεφάρμοστα καὶ τὰ ὁποῖα ἄλλωστε εἰς οὐδεμίαν τῶν Δυτικῶν Χωρῶν ἐφαρμόζονται. Παντοῦ, βεβαίως, ὑπάρχει τάσις καὶ ἐπεκτάσεως καὶ καθιερώσεως τοῦ ὑποχρεωτικοῦ τῆς Μέσης Παιδείας εἰς εὐρύτερον ἀριθμὸν μαθητῶν, αὐξανομένων τῶν ὁρίων τῆς ὑποχρεωτικῶς παρεχομένης Παιδείας. Παντοῦ καταβάλλεται προσπάθεια ὅπως ἐπιβαρύνεται ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον ὁ κόσμος τῶν μαθητῶν ἐκείνων ποὺ φοιτοῦν εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Εἰς οὐδεμίαν, ὅμως, χώραν, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα συνεκέντρωσα καὶ ἀπὸ στατιστικὰς τὰς ὁποίας ἔχει κάμει καὶ ἡ ΟΥΝΕΣΚΟ, εἰς ἓν ὀγκωδέστατον τεῦχος, παρέχεται δωρεὰν ἡ Μέση Παιδεία. Ἐπιμερίζονται τὰς δαπάνας τῆς Μέσης Παιδείας αἱ τοπικαὶ Κυβερνήσεις ἢ οἱ Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως πάντοτε μὲ τοὺς ἰδιώτας, μὲ κατισχύουσαν ἀρχὴν ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀπαλλάσσωνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα νὰ συνεισφέρουν. Ἐφαρμόζονται δὲ διάφοροι μέθοδοι, εἴτε διὰ τῆς ἀμέσου ἐπιδοτήσεώς της, διὰ τῆς παροχῆς ὑποτροφιῶν, εἴτε διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἐκ τῶν ὅσων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸ ὀλίγου πρὸς ὑμᾶς, προκύπτει ὅτι ὁ ἀντικειμενικῶς ἐξετάζων τὰ πράγματα πρέπει νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὄχι μόνον εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐπέκτασις τῆς δωρεὰν παροχῆς τῆς Ἀνωτέρας Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ καὶ ἡ καθιέρωσις ἀπολύτου ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὰ τέλη Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς κατηγορίας αὐτῆς. Ὀφείλω πάντως νὰ ὁμολογήσω ὅτι μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν καὶ εὐχαρίστησιν ἐσημείωσα τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἀναθεωρῇ τὰς παλαιάς του ἀντιλήψεις καὶ ὅτι ἀποκηρύσσει τὰς ἀρχὰς ἐκείνας ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε στηρίξει τὴν πολιτικήν του κατὰ τὸ παρελθόν, ὅταν διετέλεσεν Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διακηρύξας σήμερον ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἶναι ἐγκληματικὴ καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ, διότι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ παρέχεται δωρεὰν εἰς ὅλους ἡ Μέση Ἐκπαίδευσις. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προχθεσινῆς συζητήσεως ἐθίγη καὶ ἓν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ περάσῃ ἀπαρατήρητον. Κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ μίαν ἄλλην ἐνέργειάν της. Κατηγορήθη δηλαδή, ὅτι ἠθέτησε δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν περὶ συγκροτήσεως Ἐπιτροπῆς Κοινοβουλευτικῆς ἢ Διακομματικῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀνελάμβανε νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὅλον θέμα τῆς Παιδείας καὶ νὰ προτείνῃ ἢ νὰ χαράξῃ μίαν νέαν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία θὰ κατέτεινεν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τῆς Παιδείας. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν τοιαύτην ὑπόσχεσιν ἔδωσεν. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὑπεσχέθη νὰ μελετήσῃ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν εἶχε διατυπώσει, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καὶ κατόπιν μελέτης τοῦ ὅλου θέματος κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ συγκρότησις Κοινοβουλευτικῆς ἢ Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς πρὶν ἢ γίνῃ ἔρευνα τῶν θεμάτων ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς καὶ πρὶν ἢ καταρτισθῇ ἓν λεπτομερὲς διάγραμμα θὰ ἐδημιούργει ἀδιέξοδον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἢ τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, πελαγοδρομοῦσα μέσα εἰς ἀτελειώτους λεπτομερείας καὶ θὰ κατέληγε νὰ κάμῃ τὸ ἔργον αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνει σήμερον ἡ συγκροτηθεῖσα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Ἐπιτροπή, μὲ ἐπιμέλειαν καὶ μόχθον ἀξιόλογον. Τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὁποία σήμερον ἐργάζεται ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἐτέθη αὐτοῖς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν πρόκειται νὰ χαράξουν τὴν ἐθνικὴν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικήν. Τὴν πολιτικὴν αὐτὴν θὰ τὴν χαράξῃ ὁ πολιτικὸς κόσμος καὶ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία διὰ τῶν κοινοβουλευτικῶν της μελῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, ἀποτελουμένη ἀπὸ εἰδικοὺς καὶ τεχνικοὺς κύριον ἔργον ἔχει νὰ ἀποκαθάρῃ τὸ ἔδαφος ἀπὸ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐμπόδια, τὰ ἀναγόμενα εἰς τεχνικῆς φύσεως ζητήματα, νὰ καταστρώσῃ ἕνα εὔληπτον καὶ λεπτομερὲς διάγραμμα τῶν ζωτικῶν καὶ ἐπικαίρων θεμάτων, νὰ προτείνῃ τὰ κατὰ τὴν γνώμην της ἀναγκαῖα μέτρα καὶ νὰ θέση ταῦτα ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς συσταθησομένης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὅλην τὴν εὐκαιρίαν νὰ χαράξῃ ἐκείνην τὴν ἐθνικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ σκόπιμον εἰς τὸ θέμα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὅπως εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διαρρευσάντων μηνῶν, προεδρεύων τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἀποτελουμένης ἀπὸ τεχνικοὺς ἢ εἰδικοὺς νὰ διαπιστώσω, ὅτι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχει πρὸ αὐτῆς εἶναι τεράστιον καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἐπιλαμβανομένη τοῦ ἔργου αὐτοῦ, εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον τὸ εὗρε ἡ ἐξ εἰδικῶν Ἐπιτροπή, δὲν θὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ καταλήξῃ εἰς συμπεράσματα, παρὰ μετὰ παρέλευσιν 2–3 ἐτῶν, ἐνῷ σήμερον, μὲ τὴν διαδικασίαν ποὺ ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν, εἶναι βέβαιον ὅτι παρερχομένου τοῦ ἑξαμήνου καὶ λήγοντος τοῦ ἔργου τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν εἰδικῶν, θὰ εἶναι δυνατὸν ἐντὸς συντομωτάτου χρονικοῦ διαστήματος, ὅταν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ἔχῃ ἐνώπιόν της αὐτὰ τὰ συγκεκριμένα δεδομένα καὶ πορίσματα, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἀναλάβῃ. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, κατηγορήθη ἐπὶ πλέον, ὅτι οὐδεμίαν πρόνοιαν ἔλαβε, διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ζητημάτων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν Παιδείαν γενικῶς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω ὡρισμένους ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην καὶ εἰς τὸ παρελθόν, συζητουμένης μιᾶς ἀναφορᾶς ἢ ἐρωτήσεως, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπομνήσω, ὅτι τὸ 1952, ἐπὶ ὀργανικῶν θέσεων 17617, δηλαδὴ ὑπῆρχον κεναὶ ἀνερχόμεναι εἰς 1471. Σήμερον αἱ ὀργανικαὶ θέσεις ἀνέρχονται εἰς 20148, δηλαδὴ ηὐξήθησαν κατὰ ἕνα σημαντικὸν ἀριθμὸν καὶ ἐπληρώθησαν ὅλαι. Ἔχομεν, λοιπόν, διορισμὸν 2531 δημοδιδασκάλων, σημειοῦται δὲ τὸ πρωτοφανὲς εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, γεγονός, νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδεμία κενὴ ὀργανικὴ θέσις εἰς τὴν Στοιχειώδη Ἐκπαίδευσιν, πλὴν τῶν κενῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται φυσιολογικῶς ἐκ τῆς ἀποχωρήσεως λόγω καταλήψεως ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας, ἢ λόγω παραιτήσεων.

§90Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐν τοιαύτη περιπτώσει θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν εἰς ὡρισμένα μέρη ὑπεράριθμοι καθηγηταί, διότι εἰς τὴν Θράκην μᾶς λείπουν ὡρισμένοι καθηγηταί.

§91Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὁμιλῶ περὶ Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως. Ἐπικαλούμενος, κύριοι συνάδελφοι, ὡρισμένους ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔχω, θὰ ἤθελον νὰ ἀναφερθῶ ἐπίσης εἰς τὸ ἑξῆς γεγονὸς ὡς πρὸς τὴν Στοιχειώδη Ἐκπαίδευσιν. Κατὰ τὸ ἔτος 1940, ὅτε ὑπῆρχον ὀργανικαὶ θέσεις δημοδιδασκάλων 16.476, ἐφοίτων 982.442 μαθηταί, ἀνελόγουν δηλαδὴ κατὰ διδάσκαλον 59.6 μαθηταί. Τὸ 1951, ἐπὶ συνολικοῦ ἀριθμοῦ μαθητῶν 831.600, ὑπηρέτουν 16.614 διδάσκαλοι, ἤτοι 50 μαθηταὶ κατὰ διδάσκαλον. Τὸ 1956–57 μὲ 907.529 μαθητὰς ὑπηρετοῦν 20.148 διδάσκαλοι, ἡ ἀναλογία δηλαδὴ διδασκάλου πρὸς μαθητὰς γίνεται 1 πρὸς 45. Νομίζω, ὅτι ἡ παραβολὴ καὶ μόνον τῶν ἀριθμῶν 59, 6 διὰ τὸ 1950, 50 διὰ τὸ 1951, καὶ 45 διὰ τὸ 1957 ἀποτελεῖ μίαν ἀπόδειξιν περὶ τοῦ πόσον ὑπῆρξεν ἀξιόλογος ἡ συμβολὴ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἰς τὴν μερικὴν — δέχομαι — ἀντιμετώπισιν ἑνὸς ὀξυτάτου προβλήματος.

§92ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ λέγετε σοβαρῶς;

§93Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Τὰ λέγω σοβαρῶς, ἀλλὰ ἐὰν ἤξευρον ὅτι ἀπηυθυνόμην πρὸς ὑμᾶς, δὲν θὰ ὡμίλουν σοβαρῶς.

§94Π. ΜΟΝΤΖΑΛΑΣ. Εἰς ποίαν περιφέρειαν εἶναι ὁ ἀριθμὸς 45;

§95Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὁ ἀριθμὸς προκύπτει ἀπὸ τοὺς γενικοὺς ὑπολογισμούς. Εἰς οὐδεμίαν στατιστικὴν μελέτην θὰ εὕρητε ὑπολογισμὸν γενόμενον κατὰ περιφερείας. Οὗτος γίνεται πάντοτε δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ διὰ τὸ σύνολον, βάσει τοῦ ἀριθμοῦ μαθητῶν καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διδασκάλων. Ἄλλωστε γνωρίζετε πολὺ καλῶς, ὅτι ὑπάρχουν σχολεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαστικῶς διατηρητέα καίτοι λειτουργοῦν μὲ μειωμένον εἰς τὸ ἐλάχιστον ἀριθμὸν μαθητῶν, ὥστε νὰ ἀναλογῇ ἕνας διδάσκαλος εἰς 7 μαθητάς.

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὰ νὰ κλείσουν.

§97Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Δὲν ἠμποροῦν νὰ κλείσουν, διότι ὡς γνωρίζετε, ὑπάρχουν περιοχαί, ὅπου ἡ κατάργησις τῶν σχολείων θὰ ἀπετέλει ἀδίκημα ἐθνικὸν καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀναγκαζόμεθα εἰς βάρος τῶν πολυπληθεστέρων περιοχῶν νὰ διατηροῦμεν τὰ σχολεῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν μίαν μεγάλην ἀφαίμαξιν εἰς προσωπικόν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν ἐπιτρέπεται ἀμφισβήτησις τῶν ἀριθμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ὑπενθυμίζω μόνον τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἐπειδὴ ἐγνώσθη, ὅτι διάφοροι Ἐπιθεωρηταί, ἀσκοῦντες τὸ ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμά των, ὑπέβαλον προτάσεις καταργήσεως σχολείων, λειτουργούντων μὲ μειωμένον ἀριθμὸν μαθητῶν, κατακλύζομαι ἀπὸ σημειώματα συναδέλφων ὅλων τῶν παρατάξεων, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε, μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἐξετάζω καὶ μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως δέχομαι, διὰ τῶν ὁποίων διατυποῦται ἡ ἐπιθυμία νὰ μὴ γίνῃ ἡ κατάργησις τῶν σχολείων αὐτῶν, διότι συντρέχουν εἰδικοὶ καὶ κυρίως ἐθνικοὶ λόγοι.

§98Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Λέγετε, ὅτι εἶναι πλήρη τὰ σχολεῖα. Καὶ ὅμως εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης ὑπάρχουν σημειώματα τῶν Ἐπιθεωρητῶν, ὅτι ὑπάρχουν 110 κεναὶ ὀργανικαὶ θέσεις. Πῶς, λοιπόν, λέγετε ὅτι δὲν ὑπάρχουν κενά; Ὁ Ἐπιθεωρητὴς Γρεβενῶν βεβαιώνει τὴν ὕπαρξιν 31 κενῶν. Τί εἶναι αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί;

§99Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Σᾶς παρέχω τὴν ὑπεύθυνον πληροφορίαν ὅτι ἐπὶ 20.148 ὀργανικῶν θέσεων σήμερον οὐδεμία θέσις ὀργανικὴ εἶναι κενή, πλὴν τῶν 250, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐκκενωθῆ, διὰ παραιτήσεων ἢ ἀποχωρήσεων, λόγῳ καταλήψεως ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας. Σᾶς πληροφορῶ δέ, ὅτι ἤδη ἔχουν καταρτισθῆ τὰ σχετικὰ Β. Διατάγματα, ὑπογραφέντα καὶ ἀπὸ τὸν Βασιλέα, διὰ τῶν ὁποίων πληροῦνται τὰ δημιουργηθέντα ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης κενά.

§100Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Πέρυσι διεμαρτυρήθημεν διὰ 110 κενὰ καὶ 54 κλειστὰ σχολεῖα. Περὶ ποίων κενῶν ὁμιλεῖτε; Δὲν σᾶς δίδει ἡ ὑπηρεσία τιμίους καὶ σωστοὺς ἀριθμούς. Σᾶς ἐξαπατοῦν, κύριε Ὑπουργέ. Τὰ σχολεῖα εἰς τὰς ἐπαρχίας Γρεβενῶν, Κοζάνης καὶ Βοΐου, εἶναι ἄνευ διδασκάλων.

§101Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Εἰς ἄλλην συνεδρίασιν σᾶς εἶχα παρακαλέσει νὰ ὑποβληθῆτε εἰς τὸν κόπον νὰ ἔλθητε νὰ μοῦ δώσητε στοιχεῖα διὰ νὰ ἐλέγξω τὸν ἁρμόδιον Ἐπιθεωρητήν, ὁ ὁποῖος δίδει ἄλλα στοιχεῖα εἰς ἐμὲ καὶ ἄλλα εἰς ὑμᾶς. Τὴν παράκλησιν ταύτην ἐπαναλαμβάνω.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναγκάζομαι καὶ πάλιν νὰ ὑπενθυμίσω τὸ ἄρθρον 20 τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπονται μόνον διακοπαὶ ἐὰν δηλώσῃ τοῦτο ὁ ἀγορεύων καὶ συγκατατεθῇ ὁ Πρόεδρος. Δοθέντος ὅτι οὔτε ὁ ἀγορεύων δὲν ἐπιτρέπει διακοπάς, οὔτε ὁ Πρόεδρος συγκατατίθεται, παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται διακοπαὶ διὰ νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§103Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Πόσον ἔκδηλον εἶναι τὸ ὑπὲρ τῆς Παιδείας ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, καταφαίνεται καὶ ἐκ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς δώσω, σχετικῶς μὲ τὴν κτιριακὴν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικήν της. Κατὰ τὸ 1949–50 διετέθησαν ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ πιστώσεις ἐξ 6.751.800 δραχ. διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ συμπλήρωσιν σχολείων Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Τὸ 1951 ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἀνῆλθεν εἰς 6.820.000 δραχ. Τὸ 1951–52, ὅτε ἐγένετο μία προσπάθεια σοβαρῶν αἱματηρῶν οἰκονομιῶν, οὐδὲν ποσὸν ἐνεγράφη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Τὸ 1952–53, ὅτε, διὰ πρώτην φοράν, καθιερώθη ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων κονδυλίων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν ἀνεγειρομένων καὶ ἱδρυομένων Δημοτικῶν Σχολείων, ἐνεγράφη τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 7.440.000. Τὸ ποσὸν αὐτὸ κατὰ τὸ 1953–54 ηὐξήθη εἰς 17.000.000, εἰς τὰ ὁποῖα προσετέθησαν καὶ 707.500 ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀνελθόντος οὕτω τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ εἰς 17.707.500 δρχ. Τὸ 1954 τὸ ποσὸν τὸ συνολικῶς διατεθὲν ἀπὸ τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων ἀνῆλθεν εἰς 21.834.000. Τὸ 1956 ἀνῆλθεν εἰς 25.491.000 καὶ τὸ 1957 ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 70.570.000. Ἐπειδὴ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ, ἐπικαλοῦμαι τὸ ἑξῆς συμπτωματικὸν στοιχεῖον: Ὅτι εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν εἶχεν ἐγγραφῆ πίστωσις διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν δραχμῶν 10.000.000, εἰς δὲ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων ποσὸν δραχμῶν 60.570.000, ἤτοι σύνολον δραχμῶν 70.570.000. Εἰς τὸ συνολικὸν αὐτὸ ποσὸν πρέπει νὰ συνυπολογισθοῦν καὶ ποσὸν δραχ. 30.000.000, τὸ ὁποῖον, ἐντολῇ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆ, διετέθη ἀπὸ ἕνα εἰδικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπὸ ὑπόλοιπα κερμάτων. Τὰ 30.000.000 αὐτὰ διετέθησαν ὅλα διὰ τὴν ἀνέγερσιν μόνον μονοταξίων σχολείων καὶ διὰ τὴν συμπλήρωσιν ὡρισμένων πολυταξίων. Ἡ κατανομὴ ἐγένετο κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον, διότι ἔγινε κατόπιν ὑποδείξεων τῶν Νομαρχῶν καὶ τῶν Ἐπιθεωρητῶν καὶ τὰ ποσὰ αὐτὰ κατενεμήθησαν σχεδὸν κατ’ ἀπόλυτον ἰσότητα εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τοῦ Κράτους. Διὰ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν ἐπεδείχθη ἐπίσης ζωηρὸν ἐνδιαφέρον. Διὰ τοῦ ν. 3379)55 ἐπῆλθε μισθολογικὴ καὶ βαθμολογικὴ τακτοποίησις τοῦ προσωπικοῦ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Προσφάτως, διαρκοῦντος τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους, ἐχορηγήθη τὸ ἐπίδομα Βιβλιοθήκης εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικούς της, ἱκανοποιηθέντος οὕτω ἑνὸς ἀπὸ μακροῦ ἐκκρεμοῦντος αἰτήματός των. Ἐπίσης ηὐξήθησαν αἱ ὀργανικαὶ θέσεις τοῦ προσωπικοῦ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως κατὰ 600 περίπου, χωρὶς βεβαίως μὲ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν νὰ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις ὅτι ἐκαλύφθησαν αἱ ἀνάγκαι εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Καταβάλλεται σύντονος προσπάθεια, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ δημιουργία καὶ ἑτέρων 200 ὀργανικῶν θέσεων καθηγητῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς Ἀνωτάτης Ἐκπαιδεύσεως ἐπεδείχθη ζωηρὸν ἐνδιαφέρον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπικαλοῦμαι τὸν ἀριθμὸν 33.219.000, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν ἔκτακτον χορηγίαν τὴν παρεχομένην διὰ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς ὅλα τὰ Ἀνώτατα Πνευματικὰ Ἱδρύματα τῆς Χώρας. Ἐπίσης ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν γενναίαν ἐπιχορήγησιν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων, ἡ ὁποία ἀνῆλθεν εἰς τὰ ἑξῆς ποσά: Τὸ 1954– 55 εἰς 17.664.000 δραχ. Τὸ 1955–56 εἰς 32.507.000 καὶ τὸ 1957 εἰς 22.077.000, μὲ τάσιν αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τούτου διὰ τὸ ἐπερχόμενον οἰκονομικὸν ἔτος. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐπιτελεσθέντα θετικὰ ἔργα ὑπὲρ τῆς Παιδείας. Θὰ ἐκόμιζον γλαῦκα εἰς Ἀθήνας ἐὰν ἀπεπειρώμην νὰ σᾶς ὁμιλήσω περὶ τῶν τεραστίων ἀναγκῶν αἱ ὁποῖαι ἀπομένουν πρὸς κάλυψιν. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ διορισθοῦν τοὐλάχιστον 3–4 χιλιάδες διδάσκαλοι, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν ἐκπαιδευτικῶν περιφερειῶν καὶ διὰ τὴν κάλυψιν ὅλων τῶν κενῶν τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ἀπὸ ἄλλας φυσικὰς αἰτίας αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν ἀνωμαλίας. Ἐπίσης εἶναι ἀναγκαῖον νομίζω, νὰ τονίσω, ὅτι εἰς τὸ σήμερον ὑπηρετοῦν προσωπικὸν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπιτέλεσις τῆς ἀποστολῆς του, θὰ πρέπει νὰ προστεθοῦν τοὐλάχιστον 1500–2000 θέσεις. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως σχολικῶν κτιρίων, παρὰ τὴν μεγάλην προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ἔδωσα παραδείγματα, σᾶς πληροφορῶ ὅτι χρειάζονται περίπου 600.000.000 δραχ. διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ μερικὴ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν εἰς αἰθούσας διδασκαλίας καὶ σχολικὰ κτίρια τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως. Τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ εἰς δραχμὰς 250–300 ἑκατομ. Ἐπίσης ὑπάρχουν ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι, ἐνισχύσεως τῆς Ἀνωτάτης Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐξοπλισμοῦ ὅλων αὐτῶν τῶν Σχολείων, τόσον τῆς Στοιχειώδους ὅσον καὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, καὶ δι’ ἐπίπλων, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐποπτικῶν ὀργάνων. Διερωτῶμαι κατὰ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν ὅλαι αἱ ἀνάγκαι αὗται νὰ ἱκανοποιηθοῦν ἐὰν δὲν κληθοῦν, κατὰ ἕνα τρόπον καὶ οἱ πολῖται νὰ συμβάλουν εἰς τὴν κάλυψιν μέρους τῶν τεραστίων αὐτῶν ἀναγκῶν. Ἐὰν ἐγένετο τοῦτο ὑπὸ μορφὴν φόρων θὰ ἐπροκαλεῖτο ἔντονος ἀντίδρασις· γίνεται ὑπὸ μορφὴν εἰδικοῦ τέλους, δημιουργεῖται καὶ πάλιν σάλος. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ σᾶς ἐκούραζα ἐὰν ἐπεκαλούμην καὶ πάλιν ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἀποδείξω μέχρι ποίου σημείου εἶναι ἀσήμαντος εἰς τὸ σύνολόν της ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ κοινοῦ ἐκ τῆς ἐπιβαλλομένης μικρᾶς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ὅπως προϋπολογίζει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, τὸ συνολικὸν ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσῃ ἡ ἐκπαιδευτικὴ εἰσφορὰ θὰ ἀνέλθῃ εἰς 80.000.000 δραχμῶν. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὸ 40% τῶν ἀπαλλαγῶν, ἔχομεν ἀμέσως μίαν μεγάλην μείωσιν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ. Εἶναι, λοιπόν, αὐτονόητον ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ ἔναντι τῆς συνολικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία κυμαίνεται μεταξὺ 1.100 μέχρι 1.200 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν γενικῶς εἰς ὅλα της τὰ στάδια, ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτή, λέγω, τῶν 40 ἢ 50 ἑκατομμυρίων δραχμῶν δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ὑπερβολική. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα μὲ τὴν ὁμιλίαν μου. Πρίν, ὅμως, κατέλθω τοῦ βήματος, θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ κάμω μίαν γενικὴν ἀνακεφαλαίωσιν τῶν λεχθέντων καὶ νὰ ἐπαναλάβω ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν οὐδεμία σοβαρὰ ἐπιβάρυνσις προκαλεῖται ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἄλλωστε ὑπάρχει ἡ ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς τῶν ἀπαλλαγῶν, ἡ ὁποία εἶχε καθιερωθῆ νὰ παρέχωνται διὰ κοινῶν ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας καὶ ἡ ὁποία, ὡς ἀνέπτυξα πρὸς ὑμᾶς, εἶχεν μεγάλην εὐρύτητα, ἡ ὁποία ἔφθανε μέχρι τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ 35–40% τῶν ὑποχρέων εἰς εἰσφορὰν μαθητῶν. Ἐπίσης προέκυψεν ἀναμφισβητήτως ἀπὸ τὴν συζήτησιν ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν τέλος δὲν εἶναι ἐφεύρεσις τῆς παρούσης ἢ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὅτι ἦτο θεσμὸς ἰσχύων ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῶν σχολείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ δὲ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα, καὶ τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὴν τελευταίαν 30ετίαν, ἀπεδείχθη ὅτι ὁ θεσμὸς ἴσχυε καὶ τὸ 1928 καὶ τὸ 1931 καὶ τὸ 1939. Ἔκτοτε εἶχον καθιερωθῆ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ἀδιάφορον ἐὰν ταῦτα ἔφερον τὴν ὀνομασίαν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ τέλους. Καὶ τὰ τέλη τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦσαν πολὺ ἐπαχθέστερα, ἐὰν συγκριθοῦν μὲ τὰ τέλη τὰ ὁποῖα σήμερον ἔχουν καθιερωθῆ ἀπὸ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις. Ἐπίσης νομίζω ὅτι οὐδεὶς τῶν κυρίων συναδέλφων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπιμένων ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὴν ζητουμένην καινοτομίαν, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε καμμία προηγουμένη Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε καὶ φοβοῦμαι ὅτι καμμία ἑπομένη δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ κάμῃ, τὴν καινοτομίαν τοὐτέστιν τῆς παροχῆς τελείως δωρεὰν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ εἶναι τοῦτο ἐπιδίωξις καὶ σκοπὸς ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐπιδίωξις καὶ σκοπὸς ὅλων τῶν Ὑπουργῶν τῆς Παιδείας καὶ εὔχομαι μὲ ὅλη μου τὴν καρδιὰ νὰ δημιουργηθοῦν συντόμως ὅλαι αἱ προϋποθέσεις καὶ αἱ συνθῆκαι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἱκανοποίησιν αὐτοῦ τοῦ αἰτήματος, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ νόμιμον. Νομίζω ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ ἀφορμὴν πανηγυρισμοῦ δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ἐὰν δημιουργηθοῦν αἱ συνθῆκαι αὗται καὶ καταστῇ δυνατὸν ἡ Μέση Παιδεία νὰ γίνῃ κτῆμα ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιβαρύνσεως δι’ ὅλα τὰ παιδιὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§104Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἀπέφυγα, κύριε Ὑπουργέ, σεβόμενος τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸν εἱρμὸν τῶν σκέψεών σας νὰ σᾶς διακόψω. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο μόνον. Διεπιστώθη, κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὴν διαδικασίαν τὴν προβλεπομένην περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῶν ἀγροτοπαίδων, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἰσχύουν κανόνες προσδιοριζόμενοι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, ὅτι δημιουργοῦνται ἄπειρα ζητήματα. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ εὕρωμεν ἕνα λυσιτελέστερον καὶ ἁπλούστερον τρόπον. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν ὅλων τῶν συναδέλφων καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ὑπενθυμίζω τὸ ἑξῆς: Ὅτι βάσις τῆς ἀπαλλαγῆς εἶναι ἡ γενικὴ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία προσδιορίζει ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς δημοσιονομικῆς της πολιτικῆς. Ἦλθεν ἡ Πολιτεία καὶ εἶπεν ὅτι ἀπαλλάσσω τῆς ἀμέσου φορολογίας τοὺς ἔχοντας εἰσόδημα κάτω ἑνὸς ὡρισμένου ὁρίου. Ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς τῆς πολιτικῆς τῆς ἀμέσου φορολογίας, προέκυψεν ὡς ἀποτέλεσμα ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἶναι ἀπηλλαγμένος τῆς ἀμέσου φορολογίας. Τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη ἀποτελοῦν ἄμεσον φορολογίαν. Καὶ ἐρωτῶ, διατὶ θὰ ἐπιβληθοῦν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη εἰς ἐκείνην τὴν κοινωνικὴν τάξιν ἡ ὁποία παρὰ τῆς Πολιτείας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῆς φορολογικῆς πολιτικῆς ἐκρίθη ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ πάσης ἀμέσου φορολογίας; Εἶναι νοητὸν νὰ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἐκπαιδευτικῆς της πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς εἶναι τέκνον μιᾶς ἀδηρίτου ἀνάγκης, ὅπως ὀρθῶς ἐσημειώσατε, εἶναι ἐπιτρεπτὸν προκειμένου περὶ τῆς ἀγωγῆς τοῦ λαοῦ μας, νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν τὴν ὁποίαν ἐν τῇ οὐσίᾳ ἀποτελοῦν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη; Ἀναγνωρίζεται πανελληνίως ὅτι πρέπει τὸ ταχύτερον ἡ μεγάλη μᾶζα τοῦ λαοῦ νὰ ἀνέλθῃ πνευματικῶς. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ διατυπώσωμεν τὴν ἄποψίν μας ὅτι δι’ ἡμᾶς δὲν τίθεται θέμα ἀπαλλαγῆς ἢ μὴ ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῆς Μέσης Παιδείας, ἀλλὰ διὰ λόγους φυλετικούς, τίθεται θέμα καθιερώσεως ὑποχρεωτικῆς Παιδείας εἰς ὅλον τὸν κύκλον τῆς Μέσης Παιδείας. Συμπέρασμα τῆς προθέσεως, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ὅπως δι’ ἐγκυκλίου σας ἢ δι’ ἄλλου μέτρου διοικητικοῦ — καὶ παρέχεται πρὸς τοῦτο ἡ εὐχέρεια ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας — νὰ δώσητε τὴν ἑρμηνείαν ὅτι προκειμένου περὶ ἀγροτοπαίδων γενικῶς ἰσχύουν αἱ διατάξεις περὶ ἀμέσου φορολογίας. Καὶ ἐὰν μὲν ὑπόκεινται οἱ γονεῖς των εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν, τότε νὰ ὑπάγωνται καὶ εἰς τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ἄλλως αὐτοδικαίως ἀπαλλάσσονται.

§105Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἡ πρότασίς σας, κύριε συνάδελφε, εἶναι ἀξία προσοχῆς καὶ θὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας ἡ ὁποία μοῦ δίδεται τώρα νὰ τὴν μελετήσω καὶ νὰ ἱκανοποιήσω τὸ αἴτημά σας, ἐὰν βεβαίως τοῦτο θὰ εἶναι πρακτικῶς δυνατόν.

§106Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ, κύριε Ὑπουργέ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ συνάδελφοι κ. κ. Μπαλτατζῆς, Πιστολάκης, Καραγκιόζης, καὶ Γουδελῆς, ζητοῦν μηνιαίαν ἄδειαν διὰ νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν Γιουγκοσλαβίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν. Ἐγκρίνει ἡ Βουλή;

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον;

§110Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐξέθεσα εἰς προηγουμένην ὁμιλίαν τὰς ἀπόψεις μου καὶ ἀπόψεις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος. Δὲν ἐπεξετάθην εἰς τὸ γενικὸν θέμα τῆς Παιδείας, ὅπως συνέβη ἀπόψε μὲ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, καὶ δὲν πρόκειται καὶ τώρα νὰ τὸν ἀκολουθήσω εἰς αὐτὴν τὴν ἐπέκτασιν. Θὰ ἔχωμεν ἄλλας εὐκαιρίας πρὸς γενικὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος τῆς Παιδείας. Ἐπιθυμῶ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, μιμούμενος καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους του, κατελόγισεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὑποδεικνύει ὡρισμένα μέτρα, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἐλέγχει εἶναι ἡ «δημιουργία ἐντυπώσεων». Εὑρίσκεται εἰς πλάνην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Δὲν εἶναι ἡ δημιουργία ἐντυπώσεων τὸ κίνητρον. Εἴμεθα ὑπεράνω αὐτῆς τῆς μικρότητος καὶ λυπούμεθα, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε νὰ τὸ ἀντιληφθῇ. Εἶναι καὶ ἐθνικὸς καὶ δημιουργικὸς καὶ καλόπιστος, ὁ ἔλεγχος τὸν ὁποῖον ἀσκοῦμεν. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὅτι ἐφ’ ὅσον τώρα ὑποστηρίζω τὴν κατάργησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἀποκηρύσσω τὰς παλαιὰς πεποιθήσεις μου, διότι εἰς τὸ παρελθόν, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διετήρουν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη!... Νομίζω, ὅτι, ἀκούων ἐκ νέου αὐτὸν τὸν συλλογισμὸν του, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, θὰ μεταμεληθῇ, διότι τὸν διετύπωσε. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν ἴσχυεν ἕνα μέτρον, τοῦ ὁποίου εἰς τὸ μέλλον συνιστᾶται ἡ κατάργησις, δὲν ἀποτελεῖ βεβαίως καμμίαν ἀποκήρυξιν παλαιῶν πεποιθήσεων, ἀποτελεῖ ἁπλῶς προσαρμογὴν εἰς μίαν νέαν πραγματικότητα, ἀποτελεῖ προσπάθειαν ἀνανεώσεως, ἀναγεννήσεως, δημιουργίας. Δὲν εἶναι σκοπός μας, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ παρελθόν. Ἐὰν πολιτική μας ἦτο ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἠδύνασθο νὰ τὸ εἴπητε. Πολιτική μας εἶναι ἡ πορεία πρὸς τὸ μέλλον, εἶναι ἡ δημιουργία μιᾶς νέας μεγάλης περιόδου ἐκπαιδευτικῆς καὶ ἐθνικῆς ἀναγεννήσεως. Δὲν ζητοῦμεν καμμίαν ἀπολίθωσιν τοῦ παρελθόντος. Ζητοῦμεν χειραφέτησιν ἀπὸ τὸ παρελθὸν καὶ δημιουργίαν μέλλοντος. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτική μας. (Χειροκροτήματα).

§111Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον ἐκφράζω τὴν βαθεῖαν μου ἱκανοποίησιν.

§112Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καθὼς ἐπανειλημμένως καὶ ἄλλοι συνάδελφοί του, διατὶ αὐτὰ δὲν ἔγιναν κατὰ τὴν διετίαν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, κατὰ τὰ ἔτη 1950–1952. Θὰ δώσω καὶ πάλιν μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία ἐλπίζω νὰ διαφωτίσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τὴν ἐμποδίσῃ νὰ ἐπαναλάβῃ αὐτὸν τὸν ἰσχυρισμόν. Ἁπλούστατα, διότι, κύριοι βουλευταί, ἄλλαι ἦσαν, τότε, αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἄλλαι σήμερον. Ἀρκοῦμαι εἰς ἕνα ἀριθμόν: Τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1952 ἀνήρχετο εἰς 40 δισεκατομ. ἐνῷ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1956 ἀνήρχετο εἰς 56 δισεκατομ. Ἔχει αὐξηθῆ, ἑπομένως, κατὰ 40%, διότι αἱ ἐπενδύσεις ἐκείνου τοῦ καιροῦ ἀποδίδουν τώρα. Τότε ἦτο ἡ σπορά, καὶ τώρα εἶναι ὁ θερισμός. (Χειροκροτήματα). Ὅταν, λοιπόν, ἔχωμεν αὔξησιν 40% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἶναι περίεργον διατὶ ζητοῦμεν εἰς ὡρισμένους κλάδους νὰ εἶναι περισσότερον γενναία σήμερον ἡ Πολιτεία; Τὸ στοιχειῶδες παράπονον εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ αὔξησις δὲν διατίθεται κατὰ τὸν εὐτυχέστερον καὶ δημιουργικώτερον τρόπον. Διότι, ἀγαπητοί μου φίλοι, ἡ Πολιτεία εἰς πᾶσαν ἐποχὴν ἔχει σύνολον ἀναγκῶν. Ἔχει ἀνάγκας ὑγείας, προνοίας, ἐκπαιδεύσεως, παραγωγῆς, ἀσφαλείας. Ἡ διαφορὰ τῆς ποιότητος τῶν Κυβερνήσεως εὑρίσκεται εἰς τὴν ἱεράρχησιν τῶν ἀναγκῶν. Ὅταν ἡμεῖς ὑποστηρίζωμεν ὅτι ἡ Παιδεία εἶναι ἡ πρώτη ὑπόθεσις τοῦ Ἔθνους, αὐτὸ ἀκριβῶς ἐννοοῦμεν, ὅτι εἰς τὸν πίνακα τῶν ἀξιῶν πρώτη εἶναι ἡ Παιδεία, διότι ὄχι μόνον παρέχει ἀγαθὰ πολιτισμοῦ, ἀλλὰ διότι ἡ αὔξησις τῆς Παιδείας ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν καὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀναγεννήσεως διὰ τὸ μέλλον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν μονότονον καθημερινὴν ἐπῳδόν: Διατὶ ἐσεῖς δὲν τὸ ἐπράξατε; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ προσωπικῶς, λυποῦμαι, διότι μοῦ κατελογίσθη ὡς παράλειψις εἰς τὴν περίοδον τῆς παλαιᾶς προπολεμικῆς Ὑπουργίας μου. Πράγματι, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, βαρύνομαι μὲ τὸ ἁμάρτημα, ὅτι διετήρησα τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Ἀλλὰ θὰ μὲ συγχωρήσῃ ἐλπίζω, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐνθυμούμενος ὅτι ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ ἁμαρτήματος ὑπάρχει ἕνα μικρὸν ἐνεργητικόν. Συνέβη, ἐκεῖνον τὸν καιρόν, μέσα εἰς τὸ διάστημα δύο καὶ ἡμίσεος ἐτῶν, νὰ ἀνεγερθοῦν 3500 σχολεῖα, ἐνῷ καθ’ ὅλον τὸν αἰῶνα, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, εἶχον ἀνεγερθῆ ἀπὸ τὸ Κράτος μόνον 700. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν ὑπῆρξε μόνον εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἡ δημιουργία ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ὑπῆρξε δημιουργία: Ἡ ἵδρυσις τοῦ Τ.Α.Κ.Ε. καὶ τοῦ Ο.Δ.Ε.Π., καθὼς καὶ ὁ Καταστατικὸς Χάρτης τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς Τέχνης, ἐπίσης. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον καὶ τὴν Ἀνωτάτην Σχολὴν Καλῶν Τεχνῶν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐκταθῶ περισσότερον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ἔργου μου.

§113Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Νομίζω ὅτι ἐξῆρα τὸ ἔργον σας. Ἕνα ἔργον τοιαύτης ἐκτάσεως δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ μεγάλας θυσίας, εἰς τὰς ὁποίας συνέβαλε κατὰ μέγιστον μέρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῶν εἰσφορῶν τῶν ὑποχρεωτικῶν.

§114Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν δαπάνην τῶν διδακτηρίων, τὰ ὁποῖα ἀνηγέρθησαν, παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἡ μὲν Κυβέρνησις καὶ ἐκ τοῦ δανείου καὶ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διέθεσεν 550 ἑκατομ. αὐθορμήτως δὲ προσεφέρθησαν αἱ Κοινότητες καὶ οἱ Δῆμοι καὶ ἔδωσαν, ἐκτὸς τῶν οἰκοπέδων, καὶ ποσὰ ἀνελθόντα εἰς ἓν δισεκατομμύριον. Ἡ συνολικὴ δαπάνη τῶν διδακτηρίων ἀνῆλθεν εἰς 1550 ἑκατομ. καὶ μόνον τὰ 550 διέθεσε τὸ Κράτος. Ἀποτελεῖ καὶ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, μίαν ἀπόδειξιν εἰς ποῖον βαθμὸν ἀποδίδει ἡ φιλοτιμία τοῦ λαοῦ μας, ὅταν ἐκπορευθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἔμπνευσις. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ συζητούμενον θέμα. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὅτι ἀποτελεῖ οὐτοπίαν ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξαμεν καὶ ὅτι προσφέρομεν κακὰς ὑπηρεσίας, ἐπιμένοντες εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικήν. Λυποῦμαι, διότι κατέχεται ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Εἶναι ἀληθῶς θλιβερὸν ὅτι τὴν κατάργησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν διὰ τὰ τέκνα τοῦ λαοῦ μας, θεωρεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις οὐτοπίαν. Ἡ οὐτοπία αὐτή, ἐν τούτοις, ὑπαγορεύεται ἀπὸ σαφῆ διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 16 ἀναγράφει: «Ἡ Παιδεία τελεῖ ὑπὸ τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν τοῦ Κράτους καὶ ἡ δαπάνη καταβάλλεται ὑπὸ τοῦ Κράτους ἢ τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως». Βεβαίως, ἡ διάταξις δὲν ἔχει τὴν κατηγορηματικότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν Δημοτικὴν Παιδείαν, ἡ ὁποία προσφέρεται δωρεάν. Ἐν τούτοις, εἶναι ἐπίσης σαφής, τὴν δαπάνην τὴν καταβάλλει τὸ Κράτος, ἢ οἱ Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπαγόρευσις τοῦ Συντάγματος. Δὲν εἶναι, ἑπομένως, οὐτοπία, ὅταν διατυπώνεται ὡς ἐπιταγὴ τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι οὐτοπία, οὔτε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν δεδομένων τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀνέπτυξεν. Διότι ὑπεστήριξεν ὅτι τὸ συνολικὸν ποσὸν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν εἶναι σχετικῶς μικρόν. Διατί, λοιπόν, νὰ εἶναι οὐτοπία, ἡ κατάργησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν διὰ τοὺς ἀπόρους; Ἰδοὺ ἡ θλιβερὰ διαπίστωσις ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν κατέχεται ἀπὸ τὸ πάθος τῆς Παιδείας. Κινεῖται ἀκόμη εἰς τὸ κλῖμα καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ παρελθόντος. Καὶ αὐτὸ προκαλεῖ ἀληθῆ λύπην. Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον ζητοῦμεν, εἶναι ἐλάχιστον. Εἶναι ἁπλῶς ἡ μὴ αὔξησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Αὐτὸ μόνον εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ ἐλπίζω ὅτι ὅλοι ἀνεξαιρέτως — διότι δὲν φαντάζομαι ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ μεταβάλῃ εἰς θέμα ἐμπιστοσύνης — ἐλπίζω ὅτι ὅλοι ἀνεξαιρέτως καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως θὰ κρίνουν ὅτι δὲν ὑπάρχει σήμερον λόγος αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Τίποτε περισσότερον τούτου δὲν ζητῶ ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Διότι ἡ ἄλλη πολιτική, ἡ κατάργησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν καὶ ἡ δημιουργία μιᾶς πραγματικῆς περιόδου πνευματικῆς ἀναγεννήσεως, ὅπως διαπιστώνεται, δὲν πρόκειται νὰ ἀνήκῃ εἰς τὰς ἡμέρας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Θὰ εἶναι ἰδική μας πολιτική, πολιτικὴ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς ἐμπιστευθῇ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Πρόγραμμά μας εἶναι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἡ πλήρης κατάργησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν δι’ ὅλους, ἐκτὸς τῶν εὐπόρων. (Χειροκροτήματα). Τὰ τέκνα τοῦ λαοῦ μας, καὶ εἰς τὴν Δημοτικὴν καὶ εἰς τὴν Μέσην καὶ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν δὲν θὰ καταβάλλουν ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Μόνον οἱ εὔποροι θὰ καταβάλλουν. Ἡ διατύπωσις τοῦ νόμου — ἐὰν θέλῃ νὰ ἔχῃ καὶ τὴν συγκεκριμένην μορφήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας — θὰ εἶναι ἡ ἐπανάληψις τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ Συντάγματος: «Τὰς δαπάνας τῆς Παιδείας καταβάλλει τὸ Κράτος καὶ οἱ Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως». Ἀλλὰ δὲν θὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τοῦτο. Διότι εἰς τοὺς ἀπόρους δὲν ἀρκεῖ ἡ μὴ καταβολὴ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, διὰ νὰ σπουδάσουν. Τί σημαίνει ὅτι δὲν θὰ καταβάλλουν ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ὅταν στεροῦνται τῶν μέσων νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν πόλιν ἢ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν διὰ νὰ παρακολουθήσουν σπουδὰς εἴτε Μέσης, εἴτε Ἀνωτάτης Παιδείας; Ἀπαραιτήτως τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν δι’ ὅλους τοὺς ἀπόρους πρέπει νὰ συμπληρωθῇ μὲ τὴν γενίκευσιν τῶν ὑποτροφιῶν εἰς τὰ ἀριστεύσαντα τέκνα τοῦ λαοῦ μας καὶ ἰδίως τοῦ ἀγροτικοῦ μας κόσμου. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἀληθῶς εὐτυχής, ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν Ὑπουργίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, τὸ 1951, καθιέρωσα τὸν θεσμὸν τῶν Κρατικῶν ὑποτροφιῶν. Ἔχω καὶ ἄλλοτε ἐξομολογηθῆ, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον τότε, ἐπιβαρυνόμενος μὲ τὰ χρέη τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνέλαβον προσωπικῶς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἦτο ἀκριβῶς, διὰ νὰ δημιουργήσω αὐτὸν τὸν θεσμὸν τῶν Κρατικῶν ὑποτροφιῶν, ὁ ὁποῖος ἔκτοτε λειτουργεῖ, ἀλλὰ λειτουργεῖ δυστυχῶς, κατὰ τρόπον ἀτροφικόν. Ἰδοὺ πόσαι εἶναι αἱ ὑποτροφίαι τοῦ τρέχοντος ἔτους. Μέση Ἐκπαίδευσις: Ὑπότροφοι 107. Ἔχομεν, ὅμως, Δημοτικὰ σχολεῖα 9000. Ἐὰν ἐπρόκειτο ἀπὸ τὰ σχολεῖα αὐτὰ ἕνας ἢ δύο, κατ’ ἔτος, νὰ θεωρηθοῦν οἱ ἀριστεύοντες, οἱ ἔχοντες, ὅπως εἶπον, τὴν σφραγῖδα τῆς δωρεᾶς, θὰ ἐπρόκειτο περὶ 10, 15, 20 χιλιάδων ὑποτρόφων εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Θὰ ἦτο ἀκατανόητον. Κατ’ οὐσίαν ἑπομένως σήμερον ἀπὸ τὴν Δημοτικὴν εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν οἱ ὑπότροφοι εἶναι ἀνύπαρκτοι. Κύριοι βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀπευθύνομαι ἰδιαιτέρως πρὸς σᾶς καὶ σᾶς ζητῶ νὰ χειραφετηθῆτε ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ χειροκροτῆτε καὶ νὰ ψηφίζετε πᾶν μέτρον τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς ἐρωτῶ: Ἐφ’ ὅσον εἰς τοὺς ἀγρότας μας, δὲν δίδομεν τὴν ἱκανοποίησιν, ὅτι ὅταν τὸ παιδί των ἔχῃ τὸ χάρισμα τοῦ Θεοῦ, ὁ δρόμος εἶναι ἀνοικτὸς διὰ τὴν μεγάλην εὐδοκίμησίν των, τότε δὲν τὸν προδίδομεν; Καὶ δὲν προδίδομεν, ἐπίσης, τὴν Δημοκρατίαν; Καὶ δὲν κλονίζομεν ἀνεπανορθώτως καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος; Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ἀγροτικόν μας κόσμον, ὁ ὁποῖος μοχθεῖ εἰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς Ἑλλάδος, αὐτὴν τὴν βαθεῖαν ἱκανοποίησιν, ὅτι τὰ παιδιά των, ὅταν ἀξίζουν θὰ σταδιοδρομήσουν. (Χειροκροτήματα). Καὶ αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι μόνον ὑπηρεσία πρὸς τοὺς πολίτας, δὲν θὰ εἶναι μόνον ἠθικὴ ἐμπέδωσις τῆς Δημοκρατίας, διότι θὰ ἀγαπηθῇ αὐτὴ ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία τοῦ φέρεται μὲ τόσην στοργήν. Θὰ εἶναι ἀκόμη μεγάλη ὑπηρεσία, πρὸς τὸ Ἔθνος, διότι θὰ ἀξιοποιηθοῦν ὅλα τὰ τάλαντα τῆς Φυλῆς πρὸς τὸ καλὸν τοῦ συνόλου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μας πολιτική, ἡ πολιτικὴ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὴν ὁποίαν ὑπευθύνως ἐξαγγέλλομεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον σήμερον ζητοῦμεν εἶναι ἐλάχιστον. Ζητοῦμεν ἁπλῶς νὰ μὴ αὐξηθοῦν τὰ ὑπάρχοντα ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Ὁ Ἱπποκράτης εἶχε δώσει μίαν συμβουλήν: Ὠφελέειν — μὴ βλάπτειν». Δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τὸ «ὠφελέειν». Ἀρκούμεθα εἰς τὸ μὴ «βλάπτειν». (Χειροκροτήματα).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ δημιουργήσω ἀκριβῶς ἐντυπώσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Πιστεύω μάλιστα, ὅτι εἶναι καθῆκον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν νὰ δημιουργοῦν ἐντυπώσεις, δηλαδὴ νὰ προκαλοῦν ἀγαθὰς ἐλπίδας εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ. Καὶ πρέπει, τὸ ἔχω ἄλλωστε τονίσει καὶ ἄλλοτε, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ εἴπω, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀπόψε καὶ πρὸ ἡμερῶν καὶ πολλάκις λεχθέντα, δημιουργοῦν πράγματι ἀγαθὰς ἐλπίδας. Ἐτόνισα καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι συμφωνῶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὰς περισσοτέρας σκέψεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἀναπτύξει, σχετικῶς πρὸς τὴν Παιδείαν. Ἤδη δέ, προκειμένου περὶ τοῦ κρισίμου αὐτοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Ἕλληνος ἀπὸ τὸν ζυγὸν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἀπελευθέρωσιν ἡ ὁποία, ἐὰν εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐκδηλώσεις τῆς ζωῆς εἶναι δυσχερής, ἐὰν εἰς ὅλας τὰς σφαίρας τῆς κοινωνικῆς ζωῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ οὔτε κἂν δι’ ἐπαναστάσεως, ὡς πιστεύει ἡ ἄκρα ἀριστερά, εἰς τὸν τομέα τὸν ἐκπαιδευτικὸν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ μιᾶς ὁμαλωτάτης καὶ κατ’ ἀρχὴν εὐχερεστάτης κρατικῆς πρωτοβουλίας. Τὸ πρόβλημα τῆς Παιδείας, εἶναι μέγα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μέγα μόνον ὡς συνολικὸν πρόβλημα. Σπουδαία καὶ σημαντικὴ εἶναι καὶ ἑκάστη, ἔστω καὶ ἀόρατος, πτυχὴ τοῦ προβλήματος τῆς Παιδείας. Δὲν πρόκειται — καὶ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἀκολουθήσω τὸ παράδειγμα τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων — νὰ ἐπεκταθῶ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς ἀποψινῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ ἀναπτύξω τὰς γενικὰς περὶ Παιδείας ἀπόψεις μου, διὰ νὰ ἀναπτύξω, δηλονότι, τὰς σκέψεις μου, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον ἀνορθώσεως τῆς Παιδείας, ἄρα τὸν τρόπον ἀνορθώσεως τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους. Ἀρκοῦμαι νὰ τονίσω, ὅτι ἡ παραγωγικωτέρα τοποθέτησις, ἡ παραγωγικωτέρα ἐπένδυσις εἶναι ἡ Παιδεία. Πρέπει μὲ μεγάλην μου λύπην νὰ διαπιστώσω ἐκ προσωπικῆς μου πείρας, λόγῳ συμμετοχῆς μου εἰς πολλὰς μέχρι τοῦδε Κυβερνήσεις, πρέπει μετὰ μεγάλης μου λύπης νὰ ἀποκαλύψω εἰς τοὺς περισσοτέρους ἐξ ὑμῶν, δηλαδὴ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι μετάσχει Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ θέματα τῆς Παιδείας, εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς Κυβερνήσεις, τῶν ὁποίων μετέσχον, ἐξαιρῶ τὴν σημερινήν, τῆς ὁποίας δὲν μετέχω καὶ δὲν γνωρίζω τὰ ἐσωτερικὰ καὶ οἰκογενειακά της, εἰς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τὸ θέμα τῆς Παιδείας δὲν εἶχε ποτὲ προβάλει εἰς μοῖραν, ἀπὸ ἀπόψεως χρόνου ἀπασχολήσεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν στενωτάτων Συμβουλίων ἢ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰς μοῖραν ἴσην πρὸς οἱανδήποτε ἄλλην σφαῖραν τῆς κυβερνητικῆς εὐθύνης. Εἶπον καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι οἱ Πρωθυπουργοὶ καὶ τὰ στενώτερα Συμβούλια, τὸ Συντονιστικόν, ὅπως ἐλέγετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ἢ καὶ τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια, καταδυναστεύονται ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀπὸ τοὺς οἰκονομικοὺς Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζοντες ὡς ἀμέσως ἐπείγοντα ὡρισμένα θέματα — καὶ πράγματι πολλὰ τῶν θεμάτων τούτων εἶναι ἐπείγοντα — ἐμφανίζοντες ὡς ἐπείγοντα καὶ ὡς κρίσιμα τὰ θέματά των, παραμερίζουν σχεδὸν ὅλα τὰ ἄλλα θέματα καὶ κατ’ ἐξοχὴν τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν Παιδείαν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀναζητήσητε εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία τόσον συστηματικῶς καὶ ἐπιμελῶς εἰργάσθη (καὶ τοιουτοτρόπως εἰσερχόμεθα εἰς τὴν εὐθύνην τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ γνωρίζω τὰ ἐσωτερικά της) δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἐξετάσητε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν συνεδριάσεων, αἱ ὁποῖαι διήρκεσαν — ἂν δὲν ἀπατῶμαι — ἐπὶ 5μηνον, διὰ νὰ διαπιστώσητε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἂν καὶ ἔχῃ, ὅπως γνωρίζω, προωθήσει ὡρισμένα σχέδια νόμων, δὲν κατώρθωσεν, ὅπως δὲν κατώρθωναν καὶ οἱ προκάτοχοί του, εἰς τὰς ἄλλας Κυβερνήσεις, νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ἀρχήν, τὴν προϊσταμένην ἀρχήν, εἴτε ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργόν, εἴτε ἀπὸ τὸ Εἰδικὸν ἐξ Ὑπουργῶν Συμβούλιον, προτεραιότητα διὰ τὰ νομοσχέδιά του. Αὐτό, κύριοι, εἶναι χαρακτηριστικόν. Ἀποτελεῖ εἰκόνα, ἡ ὁποία δὲν ψεύδεται. Εἶναι πασιφανὴς καὶ γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, προσπαθεῖ, πιέζει τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἢ μᾶλλον τοὺς εἰδικῶς ἐπὶ τούτῳ τεταγμένους Ὑπουργοὺς καὶ ἐν τούτοις τὰ νομοσχέδια δὲν ἔρχονται. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς Συναγερμικῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ δύο, τότε, διατελέσαντες Ὑπουργοί, ὁ πρὸ τοῦ κ. Γεροκωστοπούλου διατελέσας Ὑπουργὸς κ. Κ. Καλλίας καὶ ὁ κ. Ἀχ. Γεροκωστόπουλος, σπανιώτατα κατώρθωναν, παρὰ τὴν παρέμβασιν καὶ προσπάθειαν ἐμοῦ ὅπως ἀνακόψω τὴν φοβερὰν μανίαν τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν νὰ μονοπωλοῦν διὰ τῶν ἰδικῶν των θεμάτων τὰς συζητήσεις, τὰς συνεδριάσεις τῶν Συντονιστικῶν καὶ Ὑπουργικῶν Συμβουλίων, σπανιώτατα κατώρθωναν νὰ ἐμφανισθοῦν εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιο καὶ νὰ ἐκθέσουν καὶ ἀναπτύξουν ἀπόψεις. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ πρέπει νὰ σταματήσῃ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι θεωρῶ τὴν Παιδείαν τὴν παραγωγικωτέραν ἐπένδυσιν. Εἶναι συνδεδεμένη ὄχι μόνον μὲ τὸ ἄμεσον κέρδος τὸ σημερινὸν ἢ αὐριανὸν ἢ καὶ τὸ μετὰ 20 ἔτη κέρδος, δηλαδὴ τὴν μετὰ 20ετίαν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ εἶναι συνδεδεμένη ἡ ἐπένδυσις αὐτὴ μὲ τοὺς ἀριθμητικῶς ἀσυλλήπτους αἰῶνας τοῦ μέλλοντος τοῦ γένους μας. Αὐτὸ εἶναι, ὅμως, ἀκριβῶς καὶ τὸ ἐλάττωμα τοῦ θέματος, ὅτι εἶναι συνδεδεμένον πρὸς τὸ ἀπώτερον καὶ μέγα μέλλον, πρὸς τὴν μεγάλην διάρκειαν, πρὸς τὸ βάθος τῆς μελλοντικῆς ἱστορίας. Καὶ δὲν τὸ προσέχομεν συνήθως τὸ ἀπώτερον μέλλον, δὲν μᾶς ἐπηρεάζει, ἐνῷ ὅ,τι εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὰς ἑβδομάδας τὰς προσεχεῖς ἢ μὲ τὸν μῆνα τὸν προσεχῆ ἢ μὲ τὰ ἑπόμενα ἔτη μᾶς ἐπηρεάζει, ἐνῷ ὅ,τι εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὰς ἑβδομάδας τὰς προσεχεῖς ἢ μὲ τὸν μῆνα τὸν προσεχῆ ἢ μὲ τὰ ἑπόμενα ἔτη μᾶς ἀπασχολεῖ περισσότερον. Ἐν τῷ προκειμένῳ ὅμως, ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, συμβαίνουν καὶ τὰ δύο. Ἡ Παιδεία, δηλαδὴ ἡ ἐπένδυσις, ἡ ὁποία ὀνομάζεται Παιδεία, συνδέεται καὶ μὲ τὴν αὔριον τὴν προσεχῆ καὶ μὲ τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἑπομένως, αἱ Κυβερνήσεις ἔχουν καθῆκον νὰ μεταβάλουν τὴν στάσιν τὴν ὁποίαν τοὐλάχιστον μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἔχουν τηρήσει ἀπέναντι τοῦ μεγάλου προβλήματος τῆς Παιδείας καὶ νὰ ἀναθεωρήσουν τὴν στάσιν αὐτὴν θεμελιωδῶς. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, ὁ χρόνος εἴτε τῶν Πρωθυπουργῶν ἢ τῶν Ὑπουργικῶν Συμβουλίων πρέπει νὰ ἐξαρκῇ δι’ ὅλα. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ Παιδεία δὲν εἶχεν οἵαν σημασίαν ἔχει, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαρκῇ ὁ χρόνος καὶ δι’ αὐτήν. Τὸ λέγω προβαίνων εἰς αὐτοκριτικήν, εἰς αὐτοκριτικὴν ὄχι βέβαια ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ὡς ἡγέτης Κυβερνήσεως δὲν ἔπραξα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πράξω καὶ τὸ ὁποῖον βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ ἔπραττον, ἀλλὰ ὡς μέλος Κυβερνήσεων καὶ ἐπιτελὴς τῆς Συναγερμικῆς Κυβερνήσεως δὲν κατώρθωσα νὰ ἐπηρεάσω τοὺς ἁρμοδίους διὰ νὰ ἀφιερώσουν χρόνον ἐπαρκῆ εἰς τὴν Παιδείαν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λέγωμεν ὅτι προέχει ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ἢ προέχει ἡ ἀσφάλεια ἢ προέχει τὸ οἰκονομικὸν θέμα ἢ προέχει ἡ ὑγεία. Ὅλα προέχουν καὶ δεδομένου ὅτι ἡ Παιδεία τὰ περιλαμβάνει ὅλα, διότι ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν ὅλων, προέχει ἔναντι καὶ τῶν ἰσοτίμως προεχόντων θεμάτων τῆς κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς μας ζωῆς. Τί σημασίαν θὰ εἶχεν ἡ ἐλευθερία μας ὡς Ἔθνους ἢ τί σημασίαν θὰ εἶχεν ἡ ἱκανοποίησις ἐθνικῆς διεκδικήσεως ἐὰν ἡμεῖς οἱ πεπαιδευμένοι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀποτελέσωμεν τὸν καλὸν ἱστορικὸν φορέα καὶ τὸν καλὸν ἱστορικὸν διαχειριστὴν τῆς ἐθνικῆς μας ζωῆς; Ἑπομένως προϋπόθεσις δι’ ὅλα εἶναι ἡ Παιδεία. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω ὅτι τὸ παρὸν σχέδιον Ν. Δ., τὸ σχέδιον δηλαδὴ τὸ ὁποῖον ἐπανακρίνεται σήμερον ἔχει βασικὴν σημασίαν. Διατηρεῖ κατ’ οὐσίαν τὰ τέλη, τὰ ἑνοποιεῖ καὶ προβλέπει ὡρισμένας αὐξήσεις. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν αἱ Κυβερνήσεις ἀπησχολοῦντο περισσότερον μὲ τὰ θέματα τῆς Παιδείας ἀπὸ ὅ,τι ἀπασχολοῦνται μέχρι σήμερον, ἐὰν οἱ οἰκονομικοὶ Ὑπουργοί, συγκεκριμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἠσχολοῦντο περισσότερον, δὲν θὰ κατέληγον εἰς τὴν μικρὰν ἔστω αὔξησιν. Δὲν ἔχει πράγματι σημασίαν ἡ αὔξησις, δὲν βαρύνει τοὺς πτωχούς. Αἱ ἐξαιρέσεις, ὡς ἀνεπτύχθησαν καὶ ἀνελύθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εἶναι σημαντικαί. Θὰ εἰσέλθω, ὅμως, καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαιρέσεων, διὰ νὰ εἴπω πῶς πρέπει νὰ συμπληρωθοῦν εἰς τὸ μέλλον. Πράγματι, κυρίως τοὺς εὐπόρους θὰ βαρύνῃ ἡ αὔξησις ἡ ὁποία δὲν εἶναι καὶ μεγάλη, διότι ἀνεστάλη διὰ τῆς ἀντιδράσεως ὅλων μας ἡ τάσις πρὸς μεγαλυτέραν αὔξησιν, ὅπως ἐνθυμῆσθε, πρὸ ὀλίγων μηνῶν, καὶ θὰ βαρύνῃ, ἐκτὸς τῶν εὐπόρων, ἕνα τμῆμα μεσαίας τάξεως, ἕνα μεγάλο πάντως τμῆμα τῆς μεσαίας τάξεως, τὸ ὁποῖον φυσικὰ πιθανὸν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις νὰ αἰσθανθῇ κάπως τὸ βάρος τῆς ἔστω καὶ μικρᾶς αὐξήσεως. Πάντως δὲν λέγω ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ τοῦ Ν. Δ)τος εἶναι πρὸς θάνατον, οὔτε εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ ἀναμένω τὴν πλήρη κατάργησιν, ὡς πρὸς ὅλους, ἐκτὸς τῶν εὐπόρων, τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν! Αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐτόνισεν, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀναμείνῃ ἀμέσως. Συνεδύασε βεβαίως αὐτὴν τὴν διατύπωσιν μὲ ὡρισμένην δυσπιστίαν πρὸς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φαντασίαν της ὅπως συλλάβῃ τὸ θέμα, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔστω καὶ συνδυάζων τὴν παρατήρησίν του πρὸς αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν, διετύπωσε τὴν παρατήρησιν τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον θὰ ἰσχύῃ ὡς πρὸς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν φυσικὰ ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ σημειωθῇ ἡ κατάργησις τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ὅτι πρέπει νὰ σημειωθῇ καὶ διὰ τὴν Μέσην Παιδείαν εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ πρέπει νὰ σημειωθῇ ὄχι γενικῶς, ἀλλὰ δι’ ὅλους ἐκτὸς τῶν εὐπόρων. Πρέπει νὰ ἀντιστρέψωμεν δηλαδὴ τοὺς ὅρους. Ἀντὶ νὰ προστατεύωμεν ἁπλῶς τοὺς ἀπόρους, ὁπότε δὲν περιλαμβάνονται ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Φθιωτιδοφωκίδος, ἀντιστρέφοντες τοὺς ὅρους, πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι τέλη θὰ πληρώνουν μόνον οἱ εὔποροι. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τοὺς μὴ εὐπόρους (καὶ ἐδῶ εἰσέρχομαι δι’ ὀλίγων εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξαιρέσεων), θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία συστατικὴ ἀναμόρφωσις τοῦ συστήματος, μία βασικὴ ἀναμόρφωσις. Προωθοῦνται, κύριοι συνάδελφοι, πολλοὶ νέοι, ἔστω καὶ διὰ μεγάλων θυσιῶν. Καταστρεφομένων τῶν οἰκογενειῶν πολλάκις προωθοῦνται. Ἔχει δημιουργηθῆ ἡ ἐντύπωσις ὄχι μόνον εἰς τὰς πόλεις ἀλλὰ κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅτι ἡ προώθησις αὐτὴ σημαίνει ἄνοδον. Κατ’ ἐμὲ δὲν σημαίνει ἄνοδον. Ἡ μόρφωσις εἶναι κατὰ κύριον λόγον μόρφωσις ψυχῆς καὶ ἑπομένως εἶναι δυνατὸν ἕνας τεχνίτης ἢ ἕνας καλῶς ὠργανωμένος, ἀπὸ ἀπόψεως σκέψεως, ἀγρότης, νὰ εὑρίσκεται εἰς ὑψηλότερον ἠθικόν, ἐὰν θέλετε καὶ πνευματικὸν ἐπίπεδον, ἀπὸ πολλοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐξέλθει ἀπὸ τὰ Γυμνάσια ἢ καὶ ἀπὸ τὰς Ἀνωτάτας Σχολάς. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, περὶ προωθήσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνόδου, ὅπως πιστεύουν πολλοί, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ μιᾶς μετατοπίσεως κοινωνικῆς καὶ γεωγραφικῆς. Διότι μετατοπίζεται καὶ κοινωνικῶς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος παύει νὰ εἶναι ἀγρότης ἢ δὲν γίνεται τεχνίτης καὶ ἐξέρχεται ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον ἢ εἰσερχόμενος εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἀποκτᾷ μετὰ ταῦτα ἐπιστημονικὸν πτυχίον, μετατοπίζεται δὲ καὶ γεωγραφικῶς, διότι ἐὰν προέρχεται ἀπὸ μικρὰν πόλιν ἢ ἀπὸ τὰ χωρία τῆς ὑπαίθρου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀπαιτηθῇ νὰ ἐπιστρέψῃ ἐκεῖ. Ἑπομένως τὸ θέμα εἶναι κρισιμώτατον. Δὲν καλούμεθα ἁπλῶς νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν προώθησιν. Ὄχι. Καλούμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν προώθησιν μόνον ἐφ’ ὅσον προωθοῦνται οἱ ἄξιοι, οἱ ἱκανοί. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς εὐπόρους οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώνουν πρέπει καὶ ἐκεῖ νὰ ὑπάρχῃ φραγμός. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐμφανίζωνται μὲ πτυχίον καὶ βασιζόμενοι ἐπὶ τῆς περιουσιακῆς των καταστάσεως ἡ ὁποία τοὺς παρέχει δυνατότητας συναγωνισμοῦ ἄλλων συναδέλφων νὰ ἐπιτυγχάνουν, χωρὶς νὰ ἀξίζουν, νὰ καταλαμβάνουν τὸν χῶρον τὸν ἤδη ὑπερπλήρη τῶν διαφόρων ἐπιστημονικῶν ἢ ἄλλων κοινωνικῶν ἐπαγγελμάτων. Ἑπομένως καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ περιορισμὸς καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ φραγμὸς καὶ νὰ ὑπάρχουν οἱ φραγμοὶ αὐτοὶ καθισταμένης αὐστηροτέρας τῆς παρακολουθήσεως τῶν ἰδιωτικῶν σχολείων καὶ καθισταμένων αὐστηροτέρων τῶν ἐξετάσεων εἰς τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἀπὸ ἰδιωτικὰ Γυμνάσια. Καὶ πρέπει ἐξ ἄλλου καὶ τὴν προώθησιν τῶν πτωχῶν ἢ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν μεσαίαν τάξιν ἐπίσης νὰ ἀναστείλωμεν, θεσπίζοντες καὶ ἐκεῖ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ἱκανότητα τὰ αὐτὰ κριτήρια, ἀλλὰ παρέχοντες ἐξ ἄλλου ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἰς τοὺς εὐπόρους δὲν θὰ παράσχωμεν τὴν πλήρη δηλαδὴ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους οἰκονομικὴν ὑποστήριξιν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι ἁπλοῦν ἀλλὰ εἶναι ἁπλοῦν ὅταν τὸ ἀναπτύσσωμεν θεωρητικῶς. Πιθανὸν τοῦτο νὰ εἶναι δυσχερὲς ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτελέσεως καὶ τεχνικῆς συλλήψεως. Νὰ εἶναι δυσχερὲς ὄχι μόνον ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, δηλαδὴ δημοσιονομικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς. Διότι, τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εὔποροι, πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ συνυφανθῇ μὲ τὴν θέσπισιν τῶν φραγμῶν περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, μὲ τὴν θέσπισιν τῶν κριτηρίων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γίνουν ἀπολύτως αὐστηρά. Ὄχι σχετικῶς αὐστηρά, ἀπολύτως αὐστηρά. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι ἀπαισιόδοξος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξέλιξιν τῶν νέων μετὰ τὸν πόλεμον. Ἐνῷ ἀμέσως κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη, ὅπως ἦτο φυσικὸν ἐνεφανίσθη μεγάλη βεβαίως ἀκαταστασία καὶ εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν σχολείων ἄρα ἀσυναρτησία εἰς τὰ μυαλὰ τῶν μαθητῶν, ἑπομένως ἀγραμματωσύνη, τὴν ὁποίαν ἔχουν διαπιστώσει οἱ τεταγμένοι νὰ βαθμολογοῦν τὰ γραπτὰ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων εἰς τὰς Ἀνωτάτας Σχολάς, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχει οὐσιωδῶς μειωθῇ τὸ φαινόμενον αὐτό, ὅπως μοῦ ἐγνώρισαν καὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν λοιπῶν σχολῶν ἀλλὰ εἰδικώτερον ὡς μοῦ ἐτόνισαν καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὴ ἡ βελτίωσις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν διατυπώσω, διότι δὲν ἔχω, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχω εὐκόλως στατιστικὰ στοιχεῖα, ἡ βελτίωσις αὐτὴ δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι βελτίωσις ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν μεγάλας διὰ τὸ μέλλον ἐλπίδας. Πρέπει νὰ μὴ ἀφορᾷ στενοὺς κύκλους εἰς τὰς Ἀθήνας ἢ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἢ εἰς τὰς Πάτρας καὶ τὸν Πειραιᾶ, ὅπου λειτουργοῦν ἀρτιώτερον τὰ Σχολεῖα τῆς Μέσης Παιδείας, ὁπότε, ἐὰν συμβαίνῃ αὐτό, θὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ὑπάρχουν ὡρισμένα ἄτομα καλλίτερον μορφωμένα διὰ τὴν γενικωτέραν ἀνόρθωσιν τοῦ λαοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ γένους, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι σημειοῦται γενικὴ τοῦ λαοῦ ἀνόρθωσις. Κύριοι συνάδελφοι, τοιουτοτρόπως εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶχα θίξει ὅταν πρὸ ἡμερῶν ἀγαπητὸς συνάδελφος, εἶχε διατυπώσει ἐρώτημα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Εἶναι ἀνάγκη, καὶ πρέπει ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ξεκινήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, πρέπει ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ξεκινήσῃ οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἀνορθώσῃ τὴν Παιδείαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἀνακατανομὴ τῶν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων. Ἤκουσα, βεβαίως, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ηὐξήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν, ὅτι ηὐξήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν διδασκάλων, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων 5 ἐτῶν. Βεβαίως, ὅπως ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος, ἡ αὔξησις αὐτὴ δὲν εἶναι οἵα πρέπει νὰ καταστῇ ταχέως εἰς τὸ μέλλον καὶ θὰ καταστῇ ἐὰν κατανοήσουν οἱ οἰκονομικοὶ Ὑπουργοί, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ παραγωγικωτέρα ἐπένδυσις, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρόκειται περὶ αὐξήσεως καὶ εἶναι ἡ αὔξησις αὐτὴ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν καὶ τῆς προηγουμένης καὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ εἶναι εἰς τὸ παθητικὸν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ὅτι δὲν κατώρθωσεν αὕτη νὰ ἐπιτύχῃ τὴν αὔξησιν εἰς τὰ δύο ἐκεῖνα ἔτη, διότι, κατὰ τὰ δύο ἐκεῖνα ἔτη δὲν ἦσαν συνεχῶς ἓν ὡρισμένον Κόμμα ἢ δύο ὡρισμένα Κόμματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Καὶ ἐκτὸς τούτου τὰ δύο ἐκεῖνα ἔτη ἦσαν τὰ ἀμέσως διαδεχθέντα τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀνακατανομὴ καὶ ὄχι ἁπλῶς ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων εἶναι τὸ μέγα πρόβλημα. Καὶ πράγματι ἀπορῶ πῶς δὲν ἔχει φιλοδοξήσει ἕνας Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον εἶναι μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ πρόβλημα τῶν κτιρίων, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὑπάρχουν ἤδη ἀρκετὰ κτίρια, μεγαλύτερον καὶ ἀπὸ τὸ πρόβλημα τῆς διδασκομένης ὕλης, μεγαλύτερον ἀπὸ ὅλα τὰ προβλήματα τῆς Παιδείας, διότι τὸ πρόβλημα αὐτὸ δὲν εἶναι μόνον πνευματικόν, δὲν συνδέεται μόνον μὲ τὴν πνευματικὴν ἀποστολὴν τοῦ σχολείου, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἠθικόν. Εἶναι μάλιστα κατ’ ἐξοχὴν ἠθικόν. Καὶ ἐφ’ ὅσον διασταυροῦνται καὶ αἱ δύο αὐταὶ ἰδιότητες τοῦ ἠθικοῦ καὶ πνευματικοῦ προβλήματος, δικαιοῦμαι νὰ ἐπαναλάβω ὅτι εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα θέματα τῆς Παιδείας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κατήρτισε μίαν μεγάλην Ἐπιτροπήν. Ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶχε ζητήσει πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους τὴν κατάρτισιν Διακοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐφάνη διατεθειμένη νὰ τὴν καταρτίσῃ. Ἐπέδειξε προθυμίαν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπανδρέου τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ εἶχον υἱοθετήσει. Ἐπανέλαβον, ὅπως ἄλλωστε ἐπανέλαβε καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ μετά τινας μῆνας. Διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐσκέφθη ὀρθῶς καταρτίσας προηγουμένως Ὑπηρεσιακὴν Ἐπιτροπήν. Ἐν τούτοις τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη ἐργάζεται ἐπὶ τόσους μακροὺς μῆνας ἀποδεικνύει ὅτι δὲν θὰ μᾶς βοηθήσῃ ἐπαρκῶς, ἐὰν καταλήξωμεν εἰς τὴν κατάρτισιν Διακοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὁποίαν θὰ φιλοδοξήσω καὶ ἐγὼ νὰ μετάσχω, δὲν θὰ μᾶς βοηθήσῃ ἐπαρκῶς, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι εἰσῆλθεν εἰς πολλὰ θέματα καὶ λεπτομερείας, εἰσῆλθεν ἀκόμη καὶ εἰς θέματα διδακτέας ὕλης, εἰς θέματα συνδεδεμένα τὸ ἂν πρέπει ἢ ὄχι νὰ διδάσκωμεν εἰς τὰ Γυμνάσια τὴν ἀγωγὴν τοῦ πολίτου, ἢ ἂν πρέπει νὰ αὐξηθοῦν αἱ ὧραι τῶν μαθημάτων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ α ἢ β μάθημα. Καὶ μόνον αὐτὸ καταδεικνύει ὅτι δὲν πρόκειται ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τῶν πορισμάτων της νὰ μᾶς βοηθήσῃ. Ἐν τούτοις ἐθεώρησα, ὅτι ἦτο καλὴ ἡ σκέψις, ἀλλ’ ὅταν εἶδον ὅτι παρέρχονται μῆνες, διεπίστωσα ὅτι ἡ καλὴ σκέψις διεστράφη εἰς τὴν πρᾶξιν. Θὰ ἔχωμεν ἐὰν τυχὸν καταρτισθῇ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, τόμους συζητήσεων διότι γίνεται στενογράφησις ὅλων τῶν ὁμιλιῶν. Θὰ ἔχωμεν πορίσματα ἐπὶ παντὸς θέματος καὶ ὅταν ἔχωμεν ἐπὶ παντὸς θέματος, δὲν ἔχομεν ἐπὶ οὐδενός. Κύριοι συνάδελφοι, πολὺ σπουδαιότερον καὶ ἀπὸ τὸ θέμα ποὺ ἐπὶ ἑβδομάδας ἢ καὶ μῆνας ἀπησχόλησε τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος Ἐπιτροπήν, ἀπὸ τὸ θέμα τῶν δύο κύκλων τῶν γυμνασιακῶν σπουδῶν, εἶναι τὸ θέμα ποὺ θίγω ἀπόψε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δηλαδὴ τὸ θέμα τῆς ἀνακατανομῆς ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ καθηγητῶν καὶ διδασκάλων. Τὸ θέμα τῶν κύκλων εἶναι ἄξιον λόγου, ἀλλὰ ὄχι τόσον σημαντικόν. Θὰ πρέπει βεβαίως νὰ καταλήξῃ κἄποτε ἡ Πολιτεία εἰς τὸ νὰ εἴπῃ ἐὰν θὰ παραμείνῃ ἡ παροῦσα διάρθρωσις Στοιχειώδους καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἢ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ παρεμβληθῇ ὅπως παρενεβάλλετο ἄλλοτε κατὰ τρόπον ὠφέλιμον τὸ Σχολαρχεῖον ὀνομαζόμενον καὶ πάλιν Σχολαρχεῖον, ἢ λαμβάνον ἄλλο ὄνομα. Ἀλλὰ πολὺ σημαντικώτερον ἀπὸ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα θέματα τὰ ὁποῖα συζητοῦνται, εἶναι τὸ θέμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀνάγκην συζητήσεως καὶ τὸ ὁποῖον διὰ νὰ ἐπιλυθῇ δὲν χρειάζεται Ἐπιτροπάς, δὲν χρειάζεται στενογράφους, δὲν χρειάζεται τόμους πρακτικῶν, δὲν χρειάζεται Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν χρειάζεται πάροδον τόσου χαμένου χρόνου. Πρέπει — καὶ αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἑβδομάδων — νὰ γίνῃ ἡ ἀνακατάταξις τοῦ προσωπικοῦ ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως βαθμολογικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μισθολογικῆς, ἀνακατάταξις ἀπὸ ἀπόψεως γεωγραφικῆς. Ὑπάρχουν δύο βασικαὶ μεγάλαι διακρίσεις τὰς ὁποίας ἐὰν ἀντιμετωπίσῃ ἕνας Ὑπουργὸς Παιδείας, θὰ ἔχῃ ἐκτελέσει παμμέγιστον ἔργον. Ἡ διάκρισις ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς ἠθικῶς ἀπαράδεκτον ἀνισότητα, εἶναι πρῶτον μεταξὺ Βορείου Ἑλλάδος καὶ γενικῶς ἀπομεμακρυσμένων περιοχῶν καὶ Κεντρικῆς Ἑλλάδος καὶ δευτέρα διάκρισις εἶναι μεταξὺ ὀρεινῶν Σχολείων εἴτε εὑρίσκονται εἰς τὴν καρδίαν τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς Ρούμελης, εἴτε εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Κρήτην καὶ τῶν Σχολείων τῶν Δημοτικῶν καὶ Γυμνασίων, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν εἰς μεγάλας πόλεις, εἰς περιοχὰς ἐξασφαλιζούσας σχετικῶς ἄνετον βίον. Εἶπον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἕνα παράδειγμα. Εἰς μίαν μικρὰν κωμόπολιν, οὐχὶ πολὺ μικράν, δεδομένου μάλιστα ὅτι συρρέουν ἐκεῖ καὶ οἱ μαθηταὶ τῶν οἰκογενειῶν, τῶν εὑρισκομένων εἰς μεγάλην ἀκτῖνα, εἰς κωμόπολιν τῶν Καλαβρύτων, εἰς τὰ Μαζέϊκα, ὑπάρχουν τριακόσιοι μαθηταὶ καὶ μόνον ἕξ καθηγηταί. Εἰς τὸ Ἀγρίνιον, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι πόλις εἰς κεντρικὸν δρόμον, ὡς μοῦ εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Νικολίτσας, ὑπάρχει Γυμνάσιον ποὺ ἔχει 11 τοποθετημένους καθηγητὰς καὶ ὑπηρετοῦν μόνον 7. Εἰς Γυμνάσια, ἀντιθέτως, τῆς ἀκτῆς τοῦ Κορινθιακοῦ Κόλπου, τῆς ἀκτῆς τὴν ὁποίαν ἀγαπῶ καὶ μὲ τὴν ὁποίαν συνδέομαι, ὑπάρχουν 200 ἢ 250 μαθηταὶ καὶ 20 καθηγηταί.

§117Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἰς τὰ σύνορα δὲν ὑπάρχουν καθόλου.

§118Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι ἡ βασικὴ διάκρισις εἶναι μεταξὺ τῶν ἀπομεμακρυσμένων περιοχῶν τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ Κεντρικῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Εἰς τὸν Ἔβρον, εἰς τὴν Ροδόπην, ἡ γυμνότης τῶν σχολείων εἶναι καταπληκτικὴ καὶ βεβαίως καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον, ὄχι εἰς ὁλόκληρον, ἴσως ὄχι εἰς τὰ Ἰωάννινα, ἀλλὰ εἰς τὴν Θεσπρωτίαν, εἰς τὰς περιοχὰς αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀκριτικαὶ αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἀπὸ ἀπόψεως ὅρων ζωῆς εἰς μειονεκτικὴν θέσιν. Μέγας ἀριθμὸς δημοτικῶν σχολείων εἶναι κλειστός. Εἶναι μονοτάξια σχολεῖα καὶ δὲν ὑπάρχει διδάσκαλος ἢ δὲν ὑπάρχει διδασκάλισσα. Εἶπον πρὸ ἡμερῶν — καὶ αὐτὸ ἐνδιαφέρει τοὺς μαιευτῆρας τῆς Βουλῆς, καὶ ὑπάρχουν δύο ἐκλεκτοὶ καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι μαιευτῆρες, ὁ κ. Κακκαρᾶς καὶ ὁ κ. Ἀρβανιτάκης — εἶπον ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ κατὰ τὴν ἔναρξιν ἐκπαιδευτικῆς περιόδου, τῆς σχολικῆς περιόδου, σημειοῦται ἐπιδημία ἐγκυμοσύνης. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἁπλῶς μία πτυχή, μία λεπτομέρεια μᾶλλον τῆς ὑποθέσεως, ὑπάρχει ὅμως, τὸ μέγα θέμα, ἡ ἀνισότης, ἡ ἔχουσα διττὴν τὴν ἐκδήλωσιν περὶ τῆς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ὡμίλησα. Δηλαδὴ ἡ ἀνισότης ὑπάρχει μεταξὺ τῶν Σχολείων Βορείου Ἑλλάδος καὶ ἀπομεμακρυσμένων περιοχῶν τῆς Κεντρικῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἡ δευτέρα ἀνισότης, ἡ ὁποία εἶναι ἄσχετος πρὸς τὸ γεωγραφικὸν μῆκος καὶ πλάτος, εἶναι ἡ μεταξὺ ὀρεινῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀνέτων ἀφ’ ἑτέρου Γυμνασίων ἢ Δημοτικῶν Σχολείων, εἰς τὴν αὐτὴν περιοχήν, εἰς τὸν αὐτὸν στενόν, γεωγραφικὸν χῶρον. Πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθῇ αὐτό; Ἁπλούστατα, ἐὰν τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ οἱ κ.κ. Ἐπιθεωρηταὶ λαμβάνοντες διαταγὴν ὅπως ἀπροφασίστως ἐντὸς 20 ἡμερῶν λύσουν τὸ ζήτημα καὶ δὲν τὸ λύσουν, νὰ ἀναλάβῃ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προεδρεύσῃ τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, νὰ παραμερίσῃ ἐν ἀνάγκῃ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου δεσμὰ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, Συμπολίτευσις καὶ Ἀντιπολίτευσις, θὰ χειροκροτήσῃ ἕνα τοιοῦτον παραμερισμὸν τὸν ὁποῖον μετὰ ταῦτα θὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ τὸν ἐγκρίνῃ καὶ δώσῃ τὴν λύσιν ἐντὸς δύο ἑβδομάδων. Εἰς τὰ Μαζέϊκα πρέπει νὰ εὑρεθοῦν ἐντὸς ἑβδομάδος τοὐλάχιστον δώδεκα καθηγηταί, εἰς τὸν Ἔβρον πρέπει νὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ κλειστὸν σχολεῖον, εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν πρέπει νὰ ἀποσπασθοῦν ἀμέσως καθηγηταί, ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διοικητικῆς ὁρολογίας, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς βιαίας ἀποσπάσεως ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται καὶ τοποθετήσεως ἐκεῖ ὅπου δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ μεταβοῦν. Καὶ ἂν τυχὸν οἱ κύριοι αὐτοὶ δὲν θελήσουν νὰ μεταβοῦν, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχουν εἰδικαὶ περιπτώσεις, συνδεόμεναι μὲ τὴν ὑγείαν ἢ ἄλλοι λόγοι οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν, ἐὰν δὲν δεχθοῦν ὑπάρχει πίναξ καὶ διὰ τοὺς καθηγητὰς τῆς Μέσης καὶ διὰ τοὺς καθηγητὰς τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ θέσπισις τῶν πινάκων εἶναι ἔργον τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ ὑπῆρξεν ἔργον καὶ θετικῶς σημαντικόν, διότι ἐθέσπισε τοὺς πίνακας, ἀλλὰ καὶ ἀρνητικῶς σημαντικόν, διότι ἀπήλλαξεν ἡμᾶς τοὺς πολιτικοὺς ἀπὸ τὴν ἐνόχλησιν τὴν ὁποίαν θὰ εἴχομεν ἐὰν δὲν ὑπῆρχον πίνακες. Ὑπάρχουν, λοιπόν, οἱ πίνακες καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολυθοῦν ὅσοι θὰ δυστροπήσουν καὶ νὰ σταλοῦν εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς καὶ εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ἄλλοι. Οἱ πίνακες, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πίνακες οἱ ὁποῖοι, ἐν μέρει εἶναι ἔντιμοι, διότι εἶναι γενικοί, διότι τηροῦνται, διότι εἶναι ἀντικειμενικοί, ἐν μέρει, ὅμως, παρέχουν καὶ κάτι τὸ ἀνεπαρκῶς ἔντιμον — δὲν λέγω ἀνέντιμον, ἀλλὰ τὸ ἀνεπαρκῶς ἔντιμον — διότι παρέρχονται ἔτη καὶ ὁ ἀποβλέπων εἰς διορισμόν, ἐπειδὴ εἰσῆλθον τυχὸν πολλοὶ εἰς τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολὴν καὶ ἔγιναν πτυχιοῦχοι, ἢ εἰσῆλθον εἰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας καὶ ἐξῆλθον πολλοί, ἀναμένει ἐπὶ 5 καὶ 6 ἔτη. Ἂν δὲν ἀπατῶμαι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ ἐξελθόντες τὸ 1954 ἀπὸ τὰς Ἀκαδημίας εἶναι ἀδιόριστοι — καὶ πρόκειται περὶ τεραστίου ἀριθμοῦ. Ὅταν λέγωμεν οἱ ἐξελθόντες τὸ 1954 δὲν ἐννοοῦμεν 30 ἢ 50 ἢ 60 — πρόκειται περὶ ἑκατοντάδων, ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ πράγματι δραματικὴν τὴν προοπτικὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι φυσικόν, ὄχι μόνον τὸ θάρρος τῆς ζωῆς νὰ χάνουν, ἀλλὰ καὶ τὴν ψυχικὴν ἐκείνην ἱκανότητα, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον διὰ νὰ δώσουν εἰς τὸ παιδὶ αὔριον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Πατρὶς ζητεῖ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ δώσουν, εἶναι φυσικὸν καὶ αὐτὴν τὴν ψυχικὴν ἱκανότητα νὰ τὴν χάνουν. Μαραίνονται οἱ ἄνθρωποι, παρακαλοῦν, ἐκλιπαροῦν ἢ προσπαθοῦν νὰ εὕρουν μίαν οἱανδήποτε ἄλλην ἐργασίαν, ἀπομακρυνόμενοι ἀπὸ τὴν σφαῖραν τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔχουν. Καὶ ἄν, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας καὶ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὁ διδάσκαλος, εἴτε εἶναι καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, εἴτε καθηγητὴς τοῦ Γυμνασίου, εἴτε δημοδιδάσκαλος, δὲν ἔχῃ, ἀσκῶν τὸ ἔργον του, τὸ αἴσθημα, ὅτι ἐκτελεῖ ἀποστολὴν καὶ ἂν δὲν δώσῃ, ἂν ὄχι ὁλόκληρον τὴν ψυχήν του, μέρος τῆς ψυχῆς του, ποσοστὸν τῆς ψυχῆς του, εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον καλεῖται νὰ ἐκτελέσῃ, εἶναι περιττὸν νὰ κληθῇ νὰ τὸ ἐκτελέσῃ. Δὲν εἶναι οὔτε ἐκλεκτός, οὔτε κλητός. Ἐὰν τὸ Εὐαγγέλιον ζητῇ νὰ εἶσαι ὄχι μόνον κλητός, ἀλλὰ καὶ ἐκλεκτὸς ὁ περὶ οὗ πρόκειται, καταντῶν ὅπως τὸν καταντᾷ ἡ Πολιτεία, ἀφήνουσα αὐτὸν ἐπὶ ἔτη νὰ ἀναμένῃ, δὲν εἶναι οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο.

§119Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς δικαίας κατανομῆς τοῦ προσωπικοῦ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν σκιαγραφεῖσαν καὶ ὑπογραμμισθεῖσαν ἀνάγκην πραγματοποιήσεως ταύτης. Δυστυχῶς, ὅμως, ὑπάρχει ἕνα μεγάλο ἐμπόδιον, προερχόμενον ὄχι ἀπὸ τὴν ἀδιαφορίαν ἢ τὴν ἀβελτηρίαν τῶν Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν νόμων, οἱ ὁποῖοι κατοχυρώνουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μετατεθῆ καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ μετατεθοῦν ἐκ νέου, παρὰ μόνον ἂν τὸ ζητήσουν οἱ ἴδιοι, ἢ ἂν συντρέξουν λόγοι πειθαρχικοῦ κολασμοῦ.

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ὑπάρχει;

§121Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον γίνεται συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἤδη κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου παρέχεται ἐξουσιοδότησις πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος, διὰ τῆς ἐκδόσεως εἰδικοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἀφορᾷ ὅλας τὰς μεταθέσεις, προαγωγάς, ἀποσπάσεις, τοῦ προσωπικοῦ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, τηρουμένων, βεβαίως, ὅλων τῶν ἐπιβαλλομένων ἐγγυήσεων, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ γίνῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε, διότι πράγματι ἡ δικαία κατανομή, εἶναι λίαν δυσχερεστάτη. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ θέμα τοῦ καθυστερημένου διορισμοῦ, ὡρισμένων κατηγοριῶν δημοδιδασκάλων, ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ἡ προνομιακὴ μεταχείρισις τῶν ἐκ Βορείου Ἑλλάδος προερχομένων ἐπεβλήθη ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπανδρώσεως τῶν σχολείων τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλην τὴν Βουλήν, ὅτι ἀριθμὸς τῶν φοιτώντων εἰς τὰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας, τῶν προερχομένων ἀπὸ τὴν Νότιον Ἑλλάδα, εἶναι δεκαπλασίως μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Κατὰ συνέπειαν ὑπάρχει ἕνας μεγάλος ὄγκος ὑποψηφίων πρὸς διορισμὸν ἀπὸ τὴν Νότιον Ἑλλάδα. Καὶ παρουσιάζεται, ἐπὶ πλέον, τὸ φαινόμενον, ὅτι οἱ διοριζόμενοι εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἰς μεγαλύτερον ποσοστὸν ὅταν πρόκειται περὶ γυναικῶν, εἰς μικρότερον, ὅταν πρόκειται περὶ ἀνδρῶν, ἀρνοῦνται νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς θέσεις των. Ἀντιλαμβάνεσθε τί σημαίνει αὐτό, κύριε Πρόεδρε, ὅταν διὰ τὴν παροχὴν τῆς ἐγκρίσεως ἐκ μέρους τοῦ Γεν. Λογιστηρίου διὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ διατάγματος ἀπὸ τὸν Μεγαλειότατον, διὰ τὴν δημοσίευσίν του εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν κοινοποίησίν του εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον, διὰ τὴν προετοιμασίαν τοῦ ἐνδιαφερομένου πρὸς ἀνάληψιν ὑπηρεσίας καὶ διὰ τὴν ὁρκωμοσίαν αὐτοῦ, παρέρχεται χρονικὸν διάστημα 8–9 μηνῶν, ἐάν, λέγω, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐπιτύχῃ ἕνα διάταγμα διορισμοῦ 300 δημοδιδασκάλων καὶ ἀποποιηθοῦν 150 ἐξ αὐτῶν τὸν διορισμόν, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι 150 σχολεῖα ἢ θέσεις διδασκάλων θὰ μείνουν κεναί, μέχρις ὅτου παρέλθῃ τὸ 9μηνον ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ τὸν διορισμὸν ἄλλων, εἰς ἀντικατάστασιν τῶν μὴ ἀποδεχθέντων τὸν διορισμόν των.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀμφισβητῶ τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε, κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἂν καὶ πρέπει νὰ τονίσω ὅτι, αἱ δυσκολίαι εἶναι καθαρῶς τυπικοῦ χαρακτῆρος καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἀντιμετωπίζοντες τὸ μέγα θέμα τῆς Παιδείας, θὰ ἔπρεπε νὰ σταματήσωμεν εἰς τὰ τυπικὰ αὐτὰ θέματα ἢ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον καὶ πέρυσιν, ἄλλωστε, ὑπῆρχον καὶ πρὸ τριετίας καὶ πρὸ πενταετίας καὶ κἄποτε θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ὑπερνικηθῆ.

§123Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὑποβάλλω θερμοτάτην παράκλησιν καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τοὺς κ. κ. Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ συμβάλουν μὲ ὅλας τὰς εἰς τὴν διάθεσίν των δυνάμεις διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ καθαρῶς Ὑπηρεσιακοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὁπότε θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ θεραπεύσωμεν ἐντὸς τοῦ τρέχοντος σχολικοῦ ἔτους, τὸ κακὸν ποὺ ἐμνημονεύσατε.

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶδον ἀκόμη τὸ νομοσχέδιον. Ἐλπίζω, ὅτι εἶναι κατηρτισμένον βάσει τῶν σκέψεων, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα, διότι ἄλλως δὲν θὰ μὲ διέκοπτεν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι συμφωνεῖ, θὰ τὸ ἴδωμεν τὸ νομοσχέδιον ὅταν τεθῇ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐάν, θεωρῶν ἐπαρκὲς τὸ περιεχόμενον, κληθῶ, Θεοῦ θέλοντος, μετά τινας μῆνας νὰ διαπιστώσω, ὅτι ἡ ἐφαρμογή του ἐγένετο ἐν τῷ πνεύματι τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους διετύπωσα ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ τὰ ὁποῖα διετύπωσα ἦσαν ἁπλᾶ — καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ἐπίλογός μου — καὶ πενιχρά, ἀπὸ ἀπόψεως θεωρητικῆς. Ἔχω, ὅμως, καταλήξει εἰς ἕνα συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι περιέχει μεγάλην ἀλήθειαν. Δὲν κατέληξα, ἄλλωστε ἐγὼ εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸ περιέχον μεγάλην ἀλήθειαν. Ἡ πεῖρα μὲ ὡδήγησεν εἰς τὴν συναγωγὴν αὐτοῦ τοῦ συμπεράσματος, ἡ ζωὴ μὲ ὡδήγησεν ἐκεῖ. Ἄλλοτε, ὄχι μόνον, ὅταν ἤμην πολὺ νέος, ἢ ὅταν ἐδίδασκα ἀπὸ ἕδρας Πανεπιστημιακῆς, ἀλλὰ καὶ ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὴν πολιτικὴν ζωήν, ἐν ἔτει 1935, ἀπέδιδα πολὺ μεγάλην σημασίαν εἰς τὴν θεωρίαν. Καὶ συνεδύαζα κάθε τί, ὄχι μόνον τὰ μεγάλα θέματα, ὅπως τὸ θέμα τῆς Παιδείας, ἀλλὰ καὶ κάθε τὶ τὸ συνεδύαζα, μὲ κἄποιαν θεωρητικὴν βάσιν, μὲ κἄποιον θεωρητικὸν πλαίσιον, τὸ ἐτοποθέτουν μᾶλλον εἰς θεωρητικὸν πλαίσιον. Ἐθεώρουν ἀναγκαίαν, προκειμένου νὰ ἀνορθωθῇ ἡ Παιδεία, τὴν εἰσαγωγὴν νέων θεσμῶν, τὴν ἀναμόρφωσιν τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως, ἢ τὴν ἀναμόρφωσιν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Πανεπιστημίων, τὴν προσθήκην μαθημάτων. Σήμερον καταλήγω — αὐτὸ ἀποτελεῖ παρένθεσιν — εἰς τὸ ἀντίθετον. Καταλήγω εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθημάτων, ὄχι τῶν ὡρῶν, ἀλλὰ τῶν μαθημάτων, διαφωνῶν μὲ πολλοὺς εἰδικοὺς παιδαγωγούς. Θεωρῶ, δηλαδή, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, προεκτείνων τὸ μῆκος τῆς παρενθέσεώς μου, θεωρῶ, ὅτι ὅσον περισσότεραι γίνονται αἱ γνώσεις, καὶ ἐγένοντο καταπληκτικῶς περισσότεραι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἰσχύοντα πρὸ 100 ἐτῶν, τόσον πρέπει νὰ περιορίζωμεν τὰς κατηγορίας τῶν γνώσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ παρέχωνται εἰς τοὺς νέους. Διότι, ἐὰν δὲν τὰς περιορίσωμεν, θὰ εἶναι τόσον μέγας ὁ ἀριθμὸς ὥστε δὲν θὰ μάθουν τίποτε, θὰ ἀσχολοῦνται μὲ γενικάς τινας γραμμὰς ἀναφερομένας εἰς πᾶν θέμα, ἐνῷ εἶναι προτιμότερον νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ βάθος ὡρισμένων θεμάτων. Προτιμῶ φέρ’ εἰπεῖν, νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον ὁ μαθητὴς γνωρίζων Ἑλληνικά, Ἀρχαῖα Ἑλληνικά, Νέα Ἑλληνικά, ἐπίσης καὶ μαθηματικά. Γνωρίζων καλὰ μαθηματικά, θὰ ἀνοίξῃ ἕνα βιβλίον καὶ θὰ μάθῃ μόνος τὰς λεπτομερείας τῆς Φυσικῆς. Δὲν εἶναι δηλαδὴ ἀνάγκη νὰ χάνῃ ὥρας ὁλοκλήρους καὶ νύκτας ἀκόμη ἀπομνημονεύων τοὺς τύπους τῶν διαφόρων χημικῶν στοιχείων. Πρέπει νὰ μάθῃ καλὰ μαθηματικὰ καὶ ἐὰν μάθῃ καλὰ μαθηματικά, ὅλα τὰ ἄλλα ἀποτελοῦν παιγνίδι. Πρέπει νὰ μάθῃ, ὅμως, καὶ Κλασσικὰ Ἑλληνικά, διότι πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ συνείδησιν τῆς παραδόσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολαύσῃ τὸ μέγεθος τῆς αἰσθητικῆς καὶ λογικῆς ἀξίας τῶν δημιουργημάτων τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων. Καὶ ἐπίσης νὰ μάθῃ Ἑλληνικὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πλήρους ἐξελίξεως χωρὶς διακοπὴν ἀπὸ τῆς ἀρχαιότητος μέχρι σήμερον. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζῃ καὶ πῶς ἔγραφε καὶ κἄποιος Ἕλλην σπουδαῖος ἄγνωστος, εἰς τοὺς περισσοτέρους, κατὰ τὸν 13ον ἢ 15ον αἰῶνα, ἢ κατὰ τὸν 17ον καὶ 18ον αἰῶνα, ἔστω καὶ ἐὰν ἔγραφε ἄσχημα, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ καὶ τὴν συνείδησιν τῆς συνεχείας τοῦ γένους. Καὶ πρέπει νὰ μάθῃ καλὰ πῶς νὰ γράφῃ σήμερον. Πρέπει νὰ μάθῃ νὰ γράφῃ καὶ καθαρεύουσαν καὶ δημοτικήν, διότι εἶναι ἀναπόφευκτον νὰ ὑπάρχουν καὶ αἱ δύο γλῶσσαι. Δὲν εἶμαι οὔτε καθαρευουσιᾶνος, οὔτε δημοτικιστής, εἶμαι ἁπλούστατα ρεαλιστής. Καὶ βλέπω, ὅτι, εἴτε ἐπέμβῃ τὸ Κράτος, εἴτε ὄχι ἐπεκράτησε ἡ δημοτικὴ εἰς τὴν λογοτεχνίαν 100%. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν κἄποιος νὰ γράψῃ μυθιστόρημα εἰς τὴν καθαρεύουσαν θὰ τὸ ἔγραφε, ἀλλὰ σήμερον διὰ νὰ μὴ τὸ γράφῃ κανείς, αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι πλέον τοῦτο δυνατόν. Δὲν πταίουν, ἑπομένως, οἱ γράφοντες, πταίει τὸ πολύ, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ γράψῃ μυθιστόρημα εἰς τὴν καθαρεύουσαν, μιμούμενος τὸν Ροΐδην. Ἀλλὰ ὄχι μόνον εἰς τὸ μυθιστόρημα ἢ τὴν ποίησιν εἶναι χρήσιμος ἡ δημοτική, ὅταν γράφεται χωρὶς ὑπερβολάς, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ εἰς ὅ,τι δήποτε ἄλλο, καὶ εἰς ἀγορεύσεις ἀκόμη. Τὸ αὐτὸ ἰσχυρίζομαι καὶ διὰ τὴν καθαρεύουσαν. Οἱ παλαιοὶ δημοτικισταὶ ἔκαμαν ἀγῶνα. Οἱ παλαιοὶ καθαρευουσιᾶνοι ἔκαμαν ἐπίσης ἀγῶνα. Εἶδον οἱ τελευταῖοι ὅτι ξερριζώνονται ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχον φυτεύσει καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ ἀντιδράσουν. Εἰς τὰ τέλη τοῦ 19ου καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ 20οῦ αἰῶνος ἐδικαιολογεῖτο φανατισμὸς καὶ ἀπὸ τῶν δύο πλευρῶν. Τώρα παρακολουθοῦμεν τοὺς ἀγῶνας ἐκείνους μὲ ἄνεσιν, ἐκτιμῶντες τὰς ἡρωϊκὰς πνευματικὰς προσπαθείας καὶ τοῦ Κόντου ἢ τοῦ Μιστριώτου, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ψυχάρη. Σήμερον ὅμως, ἔχομεν ὑπερβῆ αὐτὸ τὸ στάδιον. Σήμερον ἔχομεν διαπιστώσει ὅτι εἴτε τὸ θέλει ὁ ἄλφα, εἴτε ὁ βῆτα, καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη γλῶσσα διατηροῦνται καὶ ὅταν γράφωνται καλῶς καὶ ἡ καθαρεύουσα εἶναι ὡραία καὶ ἡ δημοτικὴ εἶναι ὡραία. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Ὑπάρχει δρᾶμα ψυχικόν, ὑπάρχει δυσκολία ἀφομοιώσεως, ὑπάρχει πρόσθετος κόπος. Αὐτή, ὅμως, εἶναι ἡ μοῖρα μας, καὶ ἐὰν θέλετε, αὐτὸ ἴσχυεν ἀνέκαθεν σχεδὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν θὰ κάμω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἱστορίαν τοῦ γλωσσικοῦ μας προβλήματος διὰ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἀρχαιότητα, εἰς τὴν Ἑλληνιστικὴν περίοδον ἢ τὴν Βυζαντινὴν περίοδον. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὑπῆρχον πάντοτε ποικίλοι γλωσσικοὶ τύποι, οὐσιωδῶς διαφέροντες μεταξὺ των εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς ὁμολογήσω, ὅτι μοῦ ἀρέσει, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ὁμιλῶ εἰς καθαρεύουσαν, ὅπως μοῦ ἀρέσει, ὅταν γράφω βιβλίον εἰς τὴν δημοτικήν, διότι καὶ τὰ δύο μὲ χαρὰν τὰ κάμνω. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ συγχωρεῖτε, δι’ αὐτὴν τὴν παρένθεσιν. Τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον μὲ ὡδήγησεν ἡ πεῖρα εἶναι, ὅτι δὲν χρειάζονται μεγάλα πράγματα ἢ ἂς ἔλθουν τὰ μεγάλα ἀργότερα. Χρειάζεται διόρθωσις στοιχειωδῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα θέλουν διόρθωσιν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι συνδεδεμένα οὔτε μὲ τὰ συστήματα τῆς παιδαγωγικῆς, οὔτε μὲ τὰ συστήματα τῆς ὀργανώσεως τῶν σχολείων. Χρειάζεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐπιθυμεῖτε: ἀνακατανομὴ τῶν καθηγητῶν καὶ τῶν δημοδιδασκάλων. Νὰ μὴ ὑπάρχῃ Γυμνάσιον μὲ 300 μαθητὰς καὶ 6 καθηγητὰς καὶ ἄλλο Γυμνάσιον μὲ 100 μαθητὰς καὶ 25 καθηγητάς. Ἐὰν αὐτὸ λυθῆ ἀπὸ ἕνα Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ Ὑπουργὸς αὐτὸς τῆς Παιδείας θὰ ἔχῃ πραγματοποιήσει ἔργον οὐσιῶδες, ἀσυγκρίτως οὐσιωδέστερον οἱουδήποτε ἄλλου ἔργου, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν βάσει σπουδαίων παιδαγωγικῶν ἀντιλήψεων ἀναθεώρησιν τῆς Παιδείας εἰς τὸν τόπον μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ἀποσκίτης, ἔχει τὸν λόγον.

§126Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν ἀτυχίαν νὰ διαδέχομαι εἰς τὸ βῆμα, ἐκτὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, καὶ δύο ἀκόμη κολοσσούς, τῆς σκέψεως καὶ τῆς διανοίας. Δὲν θὰ δυνηθῶ, κατὰ συνέπειαν, νὰ ἐμβαθύνω εἰς τὰς σκέψεις καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τῶν κολοσσῶν αὐτῶν, ἐν πάση περιπτώσει, ὅμως, θὰ καταβάλω κάθε προσπάθειαν, ὥστε νὰ δώσω καὶ ἐγὼ μίαν μικρὰν εἰκόνα εἰς τὸ συζητούμενον θέμα, ἐλπίζω δὲ νὰ μὲ ἀποζημιώσουν διὰ τῆς παρουσίας των. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζητουμένη πρότασις νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3558) 1956 Ν. Δ. «περὶ ἑνοποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν», δίδει τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἵνα ἀσχοληθῇ καὶ αὕτη, ἐπὶ τέλους, μὲ τὸ μέγα ἐθνικὸν θέμα, τὸ θέμα τῆς Παιδείας. Διότι, δυστυχῶς, κατὰ τὰς δύο παρελθούσας συνόδους της, καὶ ἐνῷ κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἠσχολήθησαν οἱ πάντες, ἀπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος μέχρι τοῦ τελευταίου Ἕλληνος πολίτου, (τύπος, πνευματικὰ ἱδρύματα, ὀργανώσεις κ.λ.π.), μὲ τὰ ἐκπαιδευτικὰ ζητήματα, ἡ ὁλομέλεια τοῦ Σώματος οὐδεμίαν φορὰν ἠσχολήθη μὲ τὸ μέγα τοῦτο θέμα, τὰ δὲ ἐλάχιστα καὶ μᾶλλον ἀσήμαντα ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν κατὰ τὸ λῆγον ἔτος, ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ μάλιστα ἐνεκρίθησαν ὑπ’ αὐτῆς ἄνευ συζητήσεως, πλὴν τοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε σχετικὴν συζήτησιν κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1956. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν χάριτας εἰς τοὺς σχόντας τὴν πρωτοβουλίαν τῆς καταθέσεως τῆς προτάσεως ταύτης, ἀνεξαρτήτως τῶν ἐπ’ αὐτῆς ἰδικῶν μας ἀντιλήψεων, τὰς ὁποίας καὶ θὰ διατυπώσωμεν ἐν συνεχεία. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας κατέστη μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον ὀξύτατον. Τοῦτο δὲν συνέβη μόνον παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ εἰς ὅλας τὰς χώρας, διότι ἡ Παιδεία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν εὐπαθὴς ὀργανισμὸς καὶ ὑποφέρει περισσότερον πάσης ἄλλης κρατικῆς λειτουργίας, ἀπὸ τὰς πολεμικὰς καὶ κοινωνικὰς ἀναστατώσεις καὶ ταραχάς. Ὅλαι αἱ Εὐρωπαϊκαὶ χῶραι ἐπελήφθησαν μεταπολεμικῶς τοῦ προβλήματος τούτου καὶ ἔδωσαν ἢ καὶ προσπαθοῦν ἀκόμη, νὰ δώσουν λύσεις, ἀνταποκρινομένας εἰς τὰς ἐπιδιώξεις των καὶ τὴν ἑκάστοτε πραγματικότητα. Παρ’ ἡμῖν, ὄχι μόνον δὲν κατέστη δυνατὴ εἰσέτι ἡ ριζικὴ λύσις τοῦ προβλήματος τούτου, ἀλλὰ οὔτε κἂν ἀντιμετωπίσθη μὲ τὴν σοβαρότητα ποὺ ἔπρεπε. Ἐλάχιστα δὲ τὰ ἄξια λόγου ἔγιναν ἀπὸ τὰς μεταπελευθερωτικὰς Κυβερνήσεις εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, πλὴν τοῦ θεσμοῦ τῶν κρατικῶν ὑποτροφιῶν, διὰ τὸν ὁποῖον δικαίως εἶναι ὑπερήφανος ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ θὰ ἐπανέλθω, οὐδὲν ἕτερον σοβαρὸν καὶ δυνάμενον νὰ ἀποτελέσῃ σταθμὸν εἰς τὴν Παιδείαν, ἔχω νὰ σημειώσω μέχρι καὶ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου, ὅτε, πρωτοβουλίᾳ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως συνεστήθησαν αἱ δύο Ἐπιτροπαὶ ἐξ εἰδικῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν βασικῶν προβλημάτων τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας, καθὼς καὶ τῶν θεμάτων τῶν τομέων τῶν Γραμμάτων καὶ Τεχνῶν. Ἀνεξαρτήτως δὲ τῶν ἀπὸ διαφόρων πλευρῶν διατυπωθεισῶν ἐπιφυλάξεων ὡς πρὸς τὰς Ἐπιτροπὰς ταύτας, καὶ τῆς ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων διατυπωθείσης ἐπικρίσεως, ὅτι ὑπῆρξε σφάλμα τὸ ὅτι κατηρτίσθη Ἐπιτροπὴ ἐξ εἰδικῶν καὶ ὄχι Διακομματικὴ τοιαύτη, ποὺ εἶναι ζήτημα ἀντιλήψεως ὡς πρὸς τὴν τακτικὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν εἰδικῶν καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ συντόμως ἡ Διακομματικὴ τοιαύτη, ἀνεξαρτήτως, λέγω, τῶν ἐπιφυλάξεων αὐτῶν, ἡμεῖς στηρίζομεν πολλὰς ἐλπίδας εἰς τὸ ἔργον τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν, καὶ αἰσιοδοξοῦμεν ἀπολύτως διὰ τὸν καλὸν δρόμον, ὁ ὁποῖος ἐχαράχθη καὶ ὁ ὁποῖος μὲ τὴν συνεργασίαν ὅλων τῶν ἁρμοδίων παραγόντων καὶ πρὸ παντὸς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θὰ ὁδηγήσῃ ἀσφαλῶς εἰς τὴν τόσον ἀναγκαίαν καὶ ἐπείγουσαν ἀναμόρφωσιν τῆς ἐθνικῆς μας Παιδείας. Ἐπιβεβαίωσιν τῆς αἰσιοδοξίας μου ταύτης, ἀποτελεῖ ἡ προχθεσινὴ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, καθ’ ἣν ἡ ἐξ εἰδικῶν Ἐπιτροπὴ διὰ τὰ θέματα τῆς Παιδείας, περατώνει τὸ ἔργον της ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου καὶ τὰ πορίσματά της θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν (εἶναι δὲ ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν πολυμελὴς Ἐπιτροπὴ ἐντὸς τόσον μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος φέρει εἰς πέρας τόσον μέγα ἔργον). Θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀναφέρῃ πολλὰ συμπτώματα καταδεικνύοντα τὴν ὀξύτητα τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ἡμῶν προβλήματος. Ἀρκοῦμαι ὅμως, μόνον εἰς ἕνα κτυπητὸν καὶ κατάδηλον ὀδυνηρὸν παράδειγμα. Εἰς τὸ μέγα δρᾶμα τῶν 23.000 νεαρῶν ὑπάρξεων, αἱ ὁποῖαι ἀποφοιτοῦν κατ’ ἔτος ἐκ τῶν Γυμνασίων. Ποσοστὸν τούτων, κάτω τοῦ ἡμίσεος, ἀπορροφῶσιν αἱ πάσης φύσεως Ἀνώταται Σχολαί, ὡς καὶ αἱ πάσης φύσεως Δημόσιαι καὶ λοιπαὶ ὑπηρεσίαι διὰ διορισμῶν. Αἱ ὑπόλοιποι 10.000 καὶ πλέον παραμένουν ὡς ἐπικίνδυνα παράσιτα εἰς τὴν πολιτικήν, κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Μερικαὶ χιλιάδες ἐκ τούτων, ἀποτελοῦν τοὺς νέους τῆς διασπορᾶς εἰς τὰ διάφορα Εὐρωπαϊκὰ καὶ Ἀμερικανικὰ Πανεπιστήμια, ἔνθα μεταβαίνοντες ἄωροι εἰσέτι καὶ ἄνευ τῶν ἀπαιτουμένων ἐφοδίων, ἐπαυξάνουν τὴν οἰκογενειακήν, ἀτομικὴν καὶ ἐθνικὴν δυστυχίαν. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι εἶχον τὴν καλὴν τύχην νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὰς Ἀνωτάτας Σχολάς, δὲν ἐξασφαλίζουν διὰ τοῦ πτυχίου τῶν Σχολῶν τούτων πάντοτε τὴν ζωήν των. Πέντε χιλιάδες ἀδιόριστοι διδάσκαλοι καὶ καθηγηταὶ ἀναμένουν μὲ ἀγωνίαν τὴν μακαρίαν ἡμέραν τοῦ διορισμοῦ των. Εἶναι δὲ γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα καλλιεργοῦμεν BROOTWISSENS CHAFT = ψωμοεπιστήμην καὶ ἐλάχιστοι εἶναι οἱ Ἕλληνες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν χάριν τῆς ἐπιστήμης καὶ μόνον, ἐνῷ οἱ πλεῖστοι τὸ πτυχίον θέλουν δι’ ἐπαγγελματικὴν ἀποκατάστασιν. Περιωρίσθην, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἕνα μόνον σύμπτωμα, τῆς ἀσθενείας τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ἡμῶν ὀργανισμοῦ, ἴσως τὸ ἐντυπωσιακώτερον καὶ εἰς πάντας γνωστόν. Τὸ γεγονὸς ὅμως, εἶναι, ὅτι πάσχει καὶ δὴ βαρύτατα ὁλόκληρος ἡ ἐθνική μας Παιδεία ἀπὸ τῆς κορυφῆς — τοῦ Ὑπουργείου δηλαδὴ τῆς Παιδείας — διὰ τὸ ὁποῖον δυστυχῶς, κρατεῖ παλαιόθεν ἡ ἀντίληψις ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς δευτερεύοντος Ὑπουργείου, εἰς τὸ ὁποῖον δύνανται αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις νὰ ἐξοικονομοῦν ἕνα ὑπουργήσιμον βουλευτήν των. (Ἐλάχιστοι, δυστυχῶς, ὑπῆρξαν οἱ κυβερνῆται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτιμῶντες τὴν σημασίαν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἐτοποθέτησαν ἐπὶ κεφαλῆς του τὰ ἱκανώτερα τῶν στελεχῶν των), μέχρι καὶ τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως. Θὰ ἐμάκραινα πολὺ τὸν λόγον μου, ἐὰν ἐπεχείρουν νὰ παραθέσω χαρακτηριστικὰ μόνον συμπτώματα τῆς ἀσθενείας τῶν διαφόρων βαθμίδων τῆς ἐθνικῆς μας Παιδείας. Ἀρκεῖ ἴσως νὰ εἴπω μόνον τὰ ἑξῆς: 1) 20 περίπου Ὑπουργοὶ ἀπὸ τοῦ 1945–1950 παρήλασαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας στερεῖται σχεδὸν ὀργανισμοῦ, ἡ δὲ στελέχωσίς της καὶ ἡ κατανομὴ τῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς τὰς διαφόρους διευθύνσεις δὲν εἶναι ἡ πρέπουσα. Τὸ παρ’ αὐτῇ ἑδρεῦον ἀνώτατον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἐπιφορτισθὲν μὲ ἔργα ξένα τοῦ προορισμοῦ του δὲν ἀποδίδει ὅσα ἠδύνατο καὶ ὤφειλε νὰ ἀποδώσῃ. 2) Ἡ Ἀνωτάτη Ἐκπαίδευσις: Ἀρκεῖ νὰ εἴπω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει ὀργανισμὸν τοῦ 1932. Εἶναι ὁ νόμος 5343)1932, διὰ τὸν ὁποῖον δικαιώτατα ἐπίσης ὑπερηφανεύεται ὁ γεννήτωρ του, ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ὅμως, θὰ ἐδοκίμαζε θλίψιν βαθεῖαν ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του πόσον ἀγρίως ἔχει σκυλευθῆ ὁ πράγματι πλήρης καὶ ἐξαίρετος διὰ τὴν ἐποχήν του αὐτὸς ὀργανισμός. Ὅλοι σχεδὸν οἱ ἔκτοτε ψηφισθέντες νόμοι περὶ Πανεπιστημιακῶν ἐν γένει θεμάτων, ὄχι μόνον τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν καὶ τῆς Παντείου καὶ ἔστιν ὅτε καὶ τοῦ Πολυτεχνείου, ἀναφέρονται εἰς τὸν νόμον 5343)1932. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν δεκάδας τινὰς τοιούτων νόμων μὲ τίτλους, ὡς τὸν «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου τάδε τοῦ ν. 5343 καὶ ἄλλων τινῶν Πανεπιστημιακῶν διατάξεων». Εἰς ἄλλα ἄρθρα ἐπέρχονται συμπληρώσεις, τροποποιήσεις, προσθῆκαι, ἀφαιρέσεις παραγράφων, περιόδων, λέξεων, φράσεων. Πραγματικὴ σκύλευσις, εἰς βαθμὸν ποὺ εἶναι ἀδύνατον νὰ γνωρίζῃ τις τὶ ἰσχύει καὶ τὶ δὲν ἰσχύει καὶ κατήντησε πᾶς ἔχων σχέσιν μὲ τὸ Πανεπιστήμιον εἴτε εἰς τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ἀνήκει, εἴτε εἰς τοὺς σπουδαστὰς νὰ ἔχῃ σχεδὸν τὴν ἰδικήν του διάταξιν. Ἐπίσης τὸ θέμα τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων εἰς τὰ Πανεπιστήμια εἶναι χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Θὰ ἦτο δύσκολον νὰ εὑρεθῇ ἀθλιέστερον καὶ ἀδικώτερον σύστημα ἐπιλογῆς τῶν ὑποψηφίων φοιτητῶν. 3) Τὸ μέγα, ὅμως, δρᾶμα, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, παρατηρεῖται εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸν κορμὸν τῆς ὅλης Παιδείας. Καταλαμβάνεται τις ἀπὸ ἴλιγγον καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχει οἱανδήποτε σχέσιν μὲ τὰ ζητήματα τῆς Παιδείας, καὶ ἀσφαλῶς σχέσιν ἔχομεν πρῶτοι ἡμεῖς — οἱ πατέρες τοῦ Ἔθνους — καὶ ἀπὸ ἐντροπήν, θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, διὰ τὴν ἀπάτην τὴν ὁποίαν διαπράττομεν εἰς βάρος μιᾶς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν τέκνων του. Ἔχω συνείδησιν τῆς βαρύτητος τῆς φράσεως ἀπάτη, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισα, ἀποδίδει ὅμως μόνον αὐτὴ τὴν πραγματικότητα, κύριοι βουλευταί. Ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστός μου Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, μὲ τὴν βαθεῖαν του γνῶσιν περὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν εἰλικρίνειαν καὶ παρρησίαν ποὺ τὸν διακρίνει, ἔκαμε θλιβερὰς διαπιστώσεις περὶ τῆς λειτουργίας πλείστων Γυμνασίων ἢ παραρτημάτων αὐτῶν τῆς ὑπαίθρου, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν μὲ 3–4 ἐνίοτε καθηγητάς. Καὶ ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀπάτην ἐκ μέρους τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς πολίτας του αὐτούς, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν οὕτω ἕνα ἐντελῶς ἄχρηστον τίτλον σπουδῶν — καὶ ἔφερε τὰ παραδείγματα τῶν διαγωνισμῶν κ.λ.π. Καὶ μόνον τὸ γεγονὸς τοῦτο θὰ πρέπει νὰ μᾶς κάμνῃ νὰ ἐντρεπώμεθα διὰ τὸ κατάντημα τῆς Μέσης Παιδείας. 4) Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Στοιχειώδη — τὴν λαϊκὴν Παιδείαν, — δὲν ἐμφανίζονται περισσότερον ρόδινα τὰ πράγματα. Ἔλλειψις καταλλήλων διδακτηρίων, πρᾶγμα ποὺ ἀφορᾷ ἐξ ἴσου καὶ τὴν Μέσην Παιδείαν, ἀνεπαρκὴς ἀριθμὸς διδασκάλων, πληθωρικὰ σχολεῖα, ἀλλὰ πρὸ παντὸς πικρία, δι’ ἄνισον καὶ ἄδικον μεταχείρισιν 20.000 περίπου λειτουργῶν τῆς Στοιχειώδους Παιδείας, τῶν πρωταγωνιστῶν αὐτῶν τῆς ἠθικῆς καὶ πνευματικῆς διαπλάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οἱ ὁποῖοι κατήντησαν οἱ παρίαι τῆς δημοσιοϋπαλληλικῆς οἰκογενείας καὶ τὰ νούμερα τῶν θεατρικῶν ἐπιθεωρήσεων. Εἶναι, ἀξιότιμοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἡ ὑστάτη στιγμὴ ποὺ πρέπει νὰ συνεγείρωμεν τὴν ψυχὴν τοῦ Ἔθνους ὑπὲρ τοῦ δημοδιδασκάλου διὰ νὰ τὸν ἀνυψώσωμεν εἰς τὸν θρόνον, ποὺ τοῦ ἀνήκει διότι, μόνον οὕτω θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἠθικὴν καὶ πνευματικὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἄνευ τῆς ὁποίας, μὴ αὐταπατώμεθα, οὐδεμία ἄλλη ἀνασυγκρότησις δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ εἰσέλθω κἂν εἰς τὸ μέγα θέμα τῆς τεχνικῆς καὶ ἐπαγγελματικῆς ἐν γένει ἐκπαιδεύσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀνάγκη νὰ καταστῇ προσιτή, εἰς ὅλα τὰ στρώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, Διότι ἔχω τὴν βάσιμον ἐλπίδα, ὅτι συντόμως, τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, θὰ ἀσχοληθοῦν ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς γενικῆς ἐκπαιδευτικῆς ἀναμορφώσεως καὶ μὲ τὸ θέμα τῆς ἀνάγκης ὀργανώσεως τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε μέχρι τοῦδε ἐμελετήθη σοβαρῶς καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχουν γίνει συστηματικαὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου μελέται μὲ βάσιν τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, ὅλαι αἱ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου συζητήσεις, γίνονται μὲ καταπληκτικὴν ἐπιπολαιότητα, ἐξ οὗ καὶ οὐδὲν σχεδὸν βῆμα σημειοῦται πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Πᾶσα, ὅμως πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἐργασία, ὡς καὶ πᾶσα ἐκπαιδευτικὴ μεταρρύθμισις θὰ εἶναι ἐπιτυχὴς ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πραγματικότης. Καὶ ἡ πραγματικότης αὕτη εἶναι ὅλως ἰδιότυπος παρ’ ἡμῖν. Εἴμεθα λαὸς τῆς παραδόσεως καὶ τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ Πολιτισμοῦ. Τοῦτο δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀγνοήσωμεν. Συνεπῶς βάσις τῆς ὅλης ἐκπαιδεύσεώς μας θὰ εἶναι ὁ Ἑλληνοχριστιανικὸς Πολιτισμός, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὴν κλασσικὴν Παιδείαν. Ἀλλὰ εἴμεθα καὶ λαὸς τοῦ παρόντος, ὅπου κυριαρχεῖ ἡ τεχνικὴ καὶ ὁ σύγχρονος Πολιτισμός. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διαπιστώσεως ταύτης καὶ τῆς ἰδιοτύπου Ἑλληνικῆς Πραγματικότητος θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ὅλη διάρθρωσις τῆς Ἑλληνικῆς Παιδείας. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἡ Παιδεία δὲν πρέπει νὰ εἶναι προνόμιον τοῦ πλούτου, ἀλλὰ δικαίωμα τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ λαοῦ. Καὶ δικαίως ὑπερηφανεύεται οὗτος διὰ τὸν θεσμὸν τῶν Κρατικῶν ὑποτροφιῶν, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν εἰσηγητὴς καὶ τοῦ ὁποίου ἡ σημασία ὑπῆρξε πράγματι ἐθνικὴ καὶ πρέπει νὰ γίνῃ τοῦτο συνείδησις ὅλων τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῆς Παιδείας. Μόνον διὰ τοῦ θεσμοῦ τῶν ὑποτροφιῶν θὰ ἀξιοποιηθοῦν ὅλα τὰ πνευματικὰ ταλέντα τοῦ τόπου μας, καὶ οἱ ἔχοντες τὴν «σφραγῖδα τῆς δωρεᾶς» κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. Παπανδρέου, καὶ μόνον οὕτω θὰ ἐπέρχεται ἡ φυσιολογικὴ ἀνανέωσις τῆς πνευματικῆς ἡγεσίας τῆς χώρας μας. Ἐκεῖ ὅμως, ποὺ δὲν δύναμαι νὰ παρακολουθήσω τὸν σεβαστόν μου κ. Παπανδρέου, εἶναι τὸ ὡραῖον του ὄνειρον, δημιούργημα τῆς μεγάλης του ἀγάπης πρὸς τὴν Παιδείαν, περὶ ὁλοσχεροῦς καταργήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν εἰς ὅλας τὰς βαθμίδας τῆς Ἑλληνικῆς μας Παιδείας. Τὸ εὔχομαι ὁλοψύχως, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐλπίζω διὰ τὸ ἀμέσως τοὐλάχιστον προσεχὲς μέλλον. Τελειώνω, κύριοι βουλευταί, καὶ ζητῶ μάλιστα συγγνώμην ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι ἐπεξετάθην ἴσως περισσότερον τοῦ δέοντος καὶ δὲν περιωρίσθην εἰς τὴν συζητουμένην πρότασιν νόμου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν.Δ. 3558. Εἶμαι, ὅμως, βέβαιος, ὅτι θὰ μοῦ συγχωρηθῇ ἡ μικρὰ αὐτὴ παρέκκλισις, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς μάτην ἀνέμενον κατὰ τὰς δύο προηγουμένας βουλευτικὰς Συνόδους τὴν εὐκαιρίαν ἵνα μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὰς ἀνησυχίας καὶ τὴν ἀγωνίαν μου διὰ τὴν παραμέλησιν τῆς Ἐθνικῆς μας Παιδείας. Περαίνων, κύριοι βουλευταί, προτείνω τὴν ἀπόρριψιν τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως νόμου, καὶ τοῦτο διότι δὲν νομίζω ὅτι τὸ νομ. διάταγμα τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐξ ὑπαρχῆς (ἀπὸ τοῦ 1956) κατάργησις εἶναι ἀντεθνικὴ πρᾶξις, ὅπως ἐχαρακτηρίσθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας, ἀλλὰ ἦτο ἁπλῶς μία ἀδήριτος ἀνάγκη αὐξήσεως, ἔστω καὶ διὰ τοῦ μικροῦ αὐτοῦ κονδυλίου τῶν 55–60 ἑκατομ., τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔναντι τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς 1.200 ἑκατομ. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔχει ὅσον καὶ ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν Παιδείαν, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσουν ἐὰν ἐξέλιπον οἱ λόγοι τῆς ἐπιβολῆς τῶν προσθέτων αὐτῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν νὰ τὰ καταργήσουν ἐὰν καὶ ὅταν πρέπει. Πέραν τούτου θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ κάμνω τὴν πρότασιν ὅπως τὸ εἰσπραχθὲν μέχρι τοῦδε ποσόν, καὶ τὸ εἰσπραχθησόμενον μέχρι τῆς καταργήσεως τοῦ ρηθέντος Ν. Δ., ἐὰν πράγματι ἐξέλιπον οἱ λόγοι τῆς ἐνισχύσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ τὸ διαθέσῃ ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Παιδείας καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸ Ἵδρυμα Κρατικῶν Ὑποτροφιῶν πρὸς πραγμάτωσιν ἑνὸς ὡραίου καὶ μεγάλου σκοποῦ τῆς ἱδρύσεως δηλαδὴ Πανεπιστημιακοῦ Οἰκοτροφείου διὰ 2.000 περίπου φοιτητάς, ὅπερ ἔχει προγραμματίσει τὸ Ι.Κ.Υ. Λυποῦμαι διότι διὰ τῆς προτάσεώς μου αὐτῆς περὶ ἀπορρίψεως τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως νόμου δὲν θὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἔκκλησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Τσάτσου Θ., τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως τιμῶ καὶ προσέχω πάντοτε μὲ κατάνυξιν τὰς ὡραίας καὶ βαθυστοχάστους ἀγορεύσεις του καὶ ὁ ὁποῖος ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν πλευρὰν ἐκείνην «τῆς Συμπολιτεύσεως» μὲ ὕφος καὶ λέξεις παραινετικὰς καὶ δι’ ἐμὲ προσωπικῶς ἐλαφρῶς προσβλητικάς, εἶπε, τὰ ἀκόλουθα: «Δὲν θέλω νὰ καταλήξω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι μία πλευρὰ τῆς αἰθούσης δὲν ἔχει συνείδησιν τῆς ἀνάγκης νὰ ὑπάρξῃ εὐρυτέρα Παιδεία καὶ σύγχρονος καὶ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ πλευρὰ αὐτὴ τῆς αἰθούσης δὲν θὰ διαψεύσῃ τὴν ἄποψίν μου ταύτην». Λυποῦμαι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ πάλιν, διότι δὲν θὰ ἱκανοποιήσω διὰ τῆς ψήφου μου τὸν κ. Τσάτσον, ὄχι διότι δὲν πιστεύω εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς εὐρυτέρας Παιδείας οὔτε διότι ὑπείκω εἰς τυφλὴν κομματικὴν πειθαρχίαν ἀλλὰ διότι ἐφηρμόσθη ἤδη ἀπὸ τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1956–57 τὸ ρηθὲν Ν. Δ.) καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδεμία σχεδὸν μείωσις τῶν φοιτώντων εἰς τὰ Γυμνάσια ἐπῆλθεν ἐκ τῆς ἀσημάντου αὐτῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν (ἂν καὶ θὰ ἐτολμοῦσα νὰ εἴπω ἀκόμη ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ παρέχεται εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρους γυμνασιακὴ μόρφωσις τῆς μορφῆς ποὺ παρέχεται, ὡς ἀνωτέρω ἀνέφερον), ἀλλὰ καὶ διότι πείθομαι εὐκολώτερον, ἀκόμη καὶ ἐὰν δὲν εἶχα σχηματίσει σαφῆ προσωπικὴν γνώμην ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος, εἰς τὰς εἰσηγήσεις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ παρὰ εἰς τὰς ἰδικάς του. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ἐφ’ ὅσον ἡ μνήμη μου δὲν μὲ ἀπατᾷ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν μὲ ἀπατᾷ, δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου οὔτε μίαν περίπτωσιν καθ’ ἣν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος νὰ ἐπῄνεσεν ἔστω καὶ μίαν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκόμη καὶ εἰς περιπτώσεις ποὺ ἐγὼ ὡς Ἕλλην καὶ ὄχι ὡς βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως, αἰσθάνομαι εἰλικρινῆ ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν διὰ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως τόσον ὁ κ. Τσάτσος, ὅσον καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις γενικώτερον εὑρίσκει ἔδαφος διὰ δριμείας ἐπικρίσεις. Θέλω νὰ πιστεύσῃ δὲ ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ὅτι εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς δοκιμάζω, ὡς νέος ἄνθρωπος, καὶ νέος βουλευτής, ἕνα αἴσθημα εἰλικρινοῦς πικρίας καὶ ἀπογοητεύσεως. Δὲν θὰ ἦτο δὲ πολὺ τολμηρὸν ἐὰν ἔλεγα ὅτι τὸ ἴδιον ἴσως συναίσθημα δοκιμάζει καὶ μεγάλη μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θὰ παρακαλέσω θερμῶς ἡ παρατήρησίς μου αὐτὴ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὡς θίγουσα τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἢ ὡς σύστασις πρὸς αὐτὴν νὰ ἀλλάξῃ τακτικήν, διότι θεωρῶ τὸν ἑαυτόν μου πολὺ μικρὸν εἰς κοινοβουλευτικὸν ἀνάστημα καὶ πεῖραν διὰ τοιαῦτα τολμήματα, Ἁπλῶς διατυπώνω τὴν παρατήρησιν αὐτὴν ὡς ἐπιχείρημα τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου ὅτι ἡ ἐθνική μου συνείδησις καὶ ἡ ἐλευθέρα βούλησις καὶ ἀπόλυτος χειραφέτησις καθοδηγοῦν τὰς πράξεις μου ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους καὶ ὄχι ἡ τυφλὴ κομματικὴ πειθαρχία, τῆς ὁποίας ἄλλωστε δὲν εἶναι καλὸν δεῖγμα ἡ ταπεινὴ καὶ φιλικὴ αὐτὴ σύστασις πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τρουλλινός, ἔχει τὸν λόγον.

§128Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλον ποὺ μοῦ εἶναι τελείως δυσάρεστον νὰ παρέλθω ἀναπάντητον μίαν φράσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβε καὶ ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κύριος συνάδελφος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις ἐνοχλεῖται ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀσκοῦσα τὰ ἐκ τοῦ Συντάγματος δικαιώματά της, ἀσκῇ τὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ χθὲς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔβαλλον κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὴν ἤλεγξαν δριμύτατα, διότι ἀσκεῖ τὸ καθῆκον της τοῦ ἐλέγχου. Ἡ ἐξέγερσις αὕτη τῆς Κυβερνήσεως δὲν προέρχεται δυστυχῶς, ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης της, διότι ἐλέγχονται τὰ σφάλματά της ἀλλὰ διότι δὲν ἀντέχει καὶ δὲν ἐπιθυμεῖ ποσῶς τὸν ἔλεγχον. Δὲν τὴν ἐνοχλεῖ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐλέγχου ἀλλὰ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴ ἡ ὕπαρξις τοῦ ἐλέγχου. Θὰ ἐπεθύμει ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ χειροκροτῇ συνεχῶς τὰς πράξεις της. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀνεξήγητον οὔτε εἶναι παράδοξον. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ αἴσθημα ὅτι εἶναι τῆς μειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐλέγχει τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀντὶ νὰ ἐλέγχῃ νὰ δέχεται τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πιστεύει εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, μόνον ὅταν ἐξυπηρετοῦνται οἱ σκοποί της, ἀποστερεῖ, ὅμως, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου καὶ τοῦ τύπου ὅταν ἐλέγχεται. Εἶναι πρωτοφανεῖς μάλιστα αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας εἰς τὴν Ρόδον, ὅτι ὀφείλουν αἱ ἐφημερίδες νὰ ἐπιδοκιμάζουν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Θέλει ἐλευθερίαν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἐλευθερίας κατευθυνομένας ὑπ’ αὐτῆς καὶ ὑπὲρ αὐτῆς. Ὑπάρχει μέγα χάσμα μεταξὺ τῶν λόγων καὶ τῶν ἔργων τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ ὑπὸ κύρωσιν σχέδιον Ν. Δ. ὑπεστήριξα ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ ἦτο ἀντεθνικὸν καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ ἀείμνηστος, τότε, Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας Λεβαντῆς, δὲν ἐπίστευεν εἰς τὸ προτεινόμενον ὑπ’ αὐτοῦ διάταγμα. Ἐκάθητο πλησίον του ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Θηβαῖος, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὸ σχέδιον Ν. Δ. Μετὰ φόρτου ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔφερε τὸ βάρος ἑνὸς τοιούτου σχεδίου Ν. Δ., εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἐπίστευε. Τοιοῦτον σχέδιον ἔπρεπε νὰ ὑπογραφῇ μόνον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἀφοροῦσε φορολογικὸν θέμα. Ἀλλὰ ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ παρασυρθῇ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διὰ νὰ καλυφθῇ ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ψηφισθῇ φορολογικὸν νομοσχέδιον ἀθορύβως. Ἀπορῶ πῶς ὁ σημερινὸς κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀνέλαβε νὰ ὑποστηρίξῃ Ν. Δ. ἀντεθνικὸν καὶ δημιουργοῦν ἐμπόδιον εἰς τὴν Παιδείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ ψηφισθὲν Ν. Δ. δυσχεραίνει τὴν πρόοδον τῶν νέων. Διότι, ἐὰν εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ Παιδεία ἀποτελῇ τὸ θεμέλιον τοῦ Ἔθνους, τὸ Ν. Δ. τὸ ὁποῖον ἐτέθη τότε πρὸς ψήφισιν καὶ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον ἐνώπιον ὑμῶν πρὸς ἀκύρωσιν, δυσχεραίνει τὴν πρόοδον τῶν νέων εἰς τὸ θέμα τῆς Παιδείας. Εἶναι ἀντικοινωνικόν, διότι αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι διατίθενται διὰ τὴν Παιδείαν ἀποτελοῦν καὶ αὗται παραγωγικὰς δαπάνας πρώτου βαθμοῦ καὶ ὄχι μόνον πρώτου βαθμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀμέσου ἀποδόσεως. Διότι καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμεθα, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν σφαῖραν τῆς ὑποαναπτύκτου περιοχῆς, ἔπρεπε νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀνυψώσωμεν τὸ μορφωτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ. Οἱαδήποτε κεφάλαια καὶ ἂν διατεθοῦν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας ἐὰν δὲν ὑπάρχουν οἱ ἀνθρώπινοι φορεῖς τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἠκούσατε τὰς κραυγὰς ἀπελπισίας τῆς Ἀμερικῆς, ἡ ὁποία ἔχει τόσον πνευματικὴν Παιδείαν καὶ τοὺς ἀπαιτουμένους ἐπιστήμονας καὶ ἐν τούτοις, δραματικῶς προσπαθεῖ νὰ αὐξήσῃ τὸν ἐπιστημονικόν της ἐξοπλισμόν. Πῶς, λοιπόν, ἡμεῖς νὰ μὴ κάμωμεν πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ ὀργανώσωμεν τὴν πνευματικὴν ἐξόπλισιν τοῦ τόπου, ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τόσον χαμηλὸν ἐπίπεδον; Ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, μᾶς εἶπεν, ὅτι οἱ ἐξερχόμενοι τῶν Γυμνασίων εἶναι πολλοὶ καὶ ἀποτελοῦν στρατιὰν ἀνέργων. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, προτιμῶ νὰ ὑπάρχῃ στρατιὰ μορφωμένων ἀνέργων καὶ οὐχὶ ἀμορφώτων τοιούτων. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ ὑποστηριχθέν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκόψωμεν τοὺς νέους ἀπὸ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ἐξασφαλίσει τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν, πρέπει νὰ διευκολύνωμεν τοὺς νέους νὰ πηγαίνουν εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι ἀνακριβὲς ὅτι ἠλαττώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων, ἐφέτος, εἰς τὰ Γυμνάσια. Τί ἀξίαν ἔχει αὐτό; Εἶναι ἀνάγκη νὰ αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν νέων εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα καὶ τὰ Γυμνάσια καὶ νὰ μὴ εἶναι στάσιμος. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ Ν.Δ. εἶναι ἀντεθνικόν, ἀντικοινωνικὸν εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικόν, διότι ἀντιβαίνει εἰς τὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 59 τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία λέγει ὅτι τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια ψηφίζονται ὑπὸ τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς καὶ οὐχὶ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὡς ἐψηφίσθη τὸ ὑπὸ κρίσιν Νομοθετικὸν Διάταγμα. Ἐπίσης, ἀντιβαίνει καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 26 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἡ Παιδεία παρέχεται δωρεὰν ὑπὸ τοῦ Κράτους. Τέλος, ἀντιβαίνει εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι οἱ Ἕλληνες πολῖται συνεισφέρουν ἀδιακρίτως εἰς τὰ Δημόσια βάρη, ἀναλόγως τῶν δυνάμεών των. Διὰ τοῦ παρόντος Ν. Δ., δὲν ἐπιβάλλονται τὰ βάρη τοῦ Δημοσίου εἰς ὅλον τὸν πληθυσμόν, ἀλλὰ ἐπιβάλλονται μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τέκνα, δηλαδὴ εἰς ὡρισμένον ἀριθμὸν πολιτῶν καὶ μάλιστα, εἰς τοὺς ἀσθενεστέρους οἰκονομικῶς. Συνεπῶς, λόγῳ τῶν συνταγματικῶν αὐτῶν παραβάσεων, πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Ν. Δ.

§129Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησίν σας, περὶ ἀντισυνταγματικότητος, νομίζω, ὅτι εἶχον τὴν τιμήν, νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν παρατήρησιν, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἀπομακρύνεσθε πολὺ ἀπὸ μίαν βασικὴν ἀρχήν, ὅτι οἱ ὠφελούμενοι ἰδιαιτέρως ἀπὸ παρεχομένην ὑπηρεσίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ ἕνα ποσοστόν.

§130Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ἡ ἀπάντησις, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι εἶναι ρητὴ ἡ ἐπιταγὴ τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ Δημόσια βάρη φέρουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀλλὰ προστίθεται καὶ μία ἄλλη ἀκόμη λέξις εἰς τὸ Σύνταγμα, ὅτι οἱ Ἕλληνες συνεισφέρουν εἰς τὰ Δημόσια βάρη, ἀναλόγως τῶν δυνάμεών των. Τὰ βάρη αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει τὸ Ν. Δ., εἶναι δυσβάστακτα, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων πτωχῶν, μὴ δυναμένων νὰ ἀνθέξουν εἰς τὰ βάρη αὐτά, διότι καὶ πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἔχουν πολλὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα θέλουν νὰ μορφώσουν. Πέραν, ὅμως, αὐτοῦ, κύριε Ὑπουργέ, τὸ Σύνταγμα δίδει ὡρισμένας ἐπιταγάς, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ σεβώμεθα, ἀλλὰ μᾶς δίδει καὶ τὴν ὁδὸν τῆς κανονικῆς μας πορείας, τὴν ὁποίαν τηροῦμεν σήμερον ἡμεῖς καὶ ἔπρεπε καὶ ὠφείλαμεν νὰ ὑπερακοντίσωμεν αὐτὴν τὴν συνταγματικὴν διάταξιν ἡ ὁποία ἐννοεῖ τοὺς οἰκονομικῶς ἀσθενεστέρους. Ἀντί, λοιπόν, ἡμεῖς αὐτὴν τὴν πορείαν νὰ τὴν ὠθήσωμεν εἰς τὸ σημεῖον ὅπου ἔπρεπε, κάμνομεν σήμερον μίαν ἀνάσχεσιν αὐτῆς, διότι ἑρμηνεύομεν τὸ Σύνταγμα ὄχι ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἶναι οἰκονομικῶς ἀσθενέστεροι, ἀλλὰ ὑπὲρ τῶν οἰκονομικῶς δυνατωτέρων. Ἑπομένως, κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἀντίρρησίς σας δὲν εὐσταθεῖ.

§131Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ ...

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τσάτσο, δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἐὰν θέλετε, νὰ σᾶς ἐγγράψω, νὰ ὁμιλήσητε.

§133Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί εἶναι αὐτό;

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἁπλῶς ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Τσάτσο.

§135Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τηρῆτε τὸν Κανονισμὸν πάντοτε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὅταν τὸν τηρῆτε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, τότε νὰ τὸν ἐπικαλῆσθε, ὄχι ἄλλοτε...

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Τσάτσο, θὰ ζητήσετε νὰ λάβητε τὸν λόγον, διὰ νὰ ὁμιλήσητε.

§137Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Σᾶς τὸν ἐζήτησα.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς τὸν δίδω.

§139Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ συνεχίζω.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι θὰ τηρήσω ὁπωσδήποτε τὸν Κανονισμόν.

§141Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐφαρμόζετε τὸν Κανονισμὸν κατὰ τὸν αὐτὸν πάντοτε τρόπον, ἄλλως δὲν τηρεῖτε καλῶς τὸν Κανονισμόν. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν μομφὴν κατὰ τοῦ κ. Προέδρου;

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἐὰν ἠμπορῆτε καὶ νὰ τὸ ἀποδείξητε, νὰ προβῆτε ἀμέσως τώρα εἰς τὴν μομφήν. Ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα.

§143Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ κατέλθετε, ὅμως, σεῖς ἀπὸ τὸ βῆμα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀσφαλῶς, κύριε Τσάτσο. (Προκειμένου ὁ κ. Τσάτσος νὰ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν του περὶ μομφῆς κατὰ τοῦ κ. Προέδρου, ὁ Πρόεδρος κ. Λαυρεντίδης, παραχωρεῖ τὴν θέσιν του εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Δ. Στεφάνου, καὶ ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα τὸ ὁποῖον, πρὸς στιγμὴν, ἐγκαταλείπει ὁ ὁμιλῶν ἐπ’ αὐτοῦ κ. Τρουλλινός).

§145Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν διατυπώνω μομφὴν κατὰ τοῦ κ. Προέδρου, τοῦ προεδρεύσαντος τῆς συνεδριάσεως, μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς, τὸ κάμνω διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ὑπάρχει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος χαράσσει τὰς ἀρχὰς ἐκείνας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων πρέπει νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις. Ὑπάρχει ἐπίσης ἡ ἐξουσία τοῦ Προέδρου, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δίδῃ εἰς τὰς διατάξεις αὐτὰς τὴν ἐλαστικότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν προσαρμογήν των πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Ὑπουργός, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἠθέλησα νὰ διακόψω, πιθανὸν νὰ μὴ τὸ ἀντελήφθη, διότι δὲν γνωρίζει τὸ θέμα ὁ κ. Πρόεδρος, εἶπε κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ἄποψιν τοῦ κύρους τοῦ νομοσχεδίου. Εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ ἀνταποδοτικοῦ τέλους. Ἐὰν ὑπεστηρίζετο αὐτὴ ἡ ἄποψις καὶ δὲν ἐγένετο μία διακοπὴ ἐπὶ σκοπὸν διευκολύνσεως τῆς συζητήσεως, καὶ παρακαλῶ οἱοσδήποτε ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσῃ τὴν νομικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος, νὰ εἴπῃ ἐὰν ὑπῆρξεν εἰλικρινὴς καὶ πραγματικὴ ἡ διάθεσίς μου, νὰ διευκολύνω τὴν συζήτησιν, οἱοσδήποτε θὰ ἀντελήφθη ὅτι ἡ φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι πρόκειται περὶ ἀνταποδοτικοῦ τέλους, θέτει εἰς κίνδυνον τὴν εἰσφορὰν προκειμένου περὶ τῶν ἰδιωτικῶν σχολείων, διότι δὲν ὑπάρχει προκειμένου περὶ τῶν ἰδιωτικῶν σχολείων ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀνταπόδοσις. Ἡ ἀνάγνωσις τῆς σχετικῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας θὰ ἔπειθε τὸν κ. Πρόεδρον ὅτι κατέβαλα προσπάθειαν νὰ προσφέρω ὑπηρεσίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἀντὶ νὰ μὲ διακόψῃ τηρῶν στάσιν τελείως διάφορον τῆς τηρηθείσης κατὰ τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὤφειλε νὰ πράξῃ ὅ,τι ἔπραξε προηγουμένως, μὴ δικαιούμενος νὰ ἐφαρμόζῃ δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ἐὰν θέλῃ νὰ ἐφαρμόζῃ ἀπαρεγκλίτως τὸν Κανονισμόν, χωρὶς τὴν ἐλαστικότητα τὴν ὁποίαν ἔχουν καθιερώσει πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐδόξασαν τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου, δύναται νὰ τὸ πράττῃ, θὰ ἔχῃ τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ ὑπὲρ αὐτοῦ, ἀλλὰ θὰ πράττῃ τοῦτο πάντοτε, ἄλλως θὰ ἔχῃ παραβῆ τὸ καθῆκον του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λαυρεντίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§147Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι ἐὰν ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ μου νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν, γίνομαι κἄποτε δυσάρεστος. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Τσάτσος, ἀπηύθυνε μομφήν, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὸ ὅτι δὲν ἐφαρμόζω τὸν Κανονισμὸν πάντοτε καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Εἶναι μία ἰδιότυπος κατηγορία βαρυτάτη δι’ ἐμὲ καὶ παρακαλῶ νὰ ἔχω τὴν ἐπ’ αὐτῆς γνώμην σας. Πρίν, ὅμως, ἔχω τὴν ἐπ’ αὐτῆς γνώμην τῆς Βουλῆς, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. συνάδελφον, νὰ δικαιολογήσῃ καὶ νὰ ἐπικαλεσθῇ μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν ὑπῆρξε διάφορος μεταχείρισις εἰς ἄλλους ρήτορας. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι οὔτε ἐκ πλάνης δὲν θὰ ἔτυχε νὰ κάμω διάφορον μεταχείρισιν. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, ἐπειδὴ ἡ γνώμη τοῦ κ. Τσάτσου καθὼς καὶ ἄλλων ἐξεχόντων ἀγορητῶν, εἶναι τόσον σπουδαία εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ παρεκάλουν νὰ τὴν ἔχωμεν κατὰ τὸν ἐπίσημον καὶ πανηγυρικὸν τρόπον καὶ ὄχι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς παρεμβολῆς. Ἐὰν ὁ κ. Τσάτσος ἀπηυθύνετο εἰς τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον, ἀναμφισβητήτως θὰ τὸν ἔπαιρνε, ἀλλὰ οἱονεὶ ὁ κ. Τσάτσος καταργεῖ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἀγνοῶν τὸν Κανονισμόν, ἀγνοῶν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς περιφρονήσεως, ἀπηυθύνθη ὁ κ. Τσάτσος ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§148Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. ...... (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§149Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε συνάδελφε, πολύ, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ πάλιν τὸν Κανονισμόν, καὶ νὰ εἴπω ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε, καὶ αὐτὸ εἶναι μία παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν θέλετε νὰ ἔχετε δείγματα αὐτοῦ, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ διαβάσετε τὸν Κανονισμόν. Καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε εἶναι μία πρόσθετος ἐπιβεβαίωσις. Ἐὰν ὁ κ. Τσάτσος ἐνόμιζεν ὅτι δύναται νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νὰ δημιουργήσῃ ἐδῶ τὸν ἀντίλογον καὶ νὰ καταργήσῃ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα, θὰ ὑπομνήσω καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. Τσάτσον ὅτι καὶ πάλιν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ ἔκαμε. Κύριοι συνάδελφοι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων μου καὶ ἐναπόκειται εἰς ὑμᾶς νὰ ἀποφανθῆτε ἐὰν πράγματι τὰ ἀσκῶ κατὰ τὸν πρέποντα καὶ ἀντικειμενικὸν τρόπον.

§150ΑΧ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. Λαυρεντίδης, δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ ἐπεισοδίου αὐτοῦ. Ἡ προσωπικότης, ὅμως, ἀφ’ ἑνὸς τοῦ κ. Θ. Τσάτσου καὶ ἡ προσωπικότης ἀφ’ ἑτέρου τοῦ Ἀντιπροέδρου κ. Λαυρεντίδη, εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως καὶ συνεπῶς δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν συνέχειαν καὶ παρακαλῶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Τσάτσον νὰ μὴ ἀποτείνῃ αὐτὴν τὴν μομφήν.

§152Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι διὰ λόγους προαγωγῆς τῆς συζητήσεως ἠθέλησα νὰ διακόψω καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο διεπιστώθη, νομίζω ὅτι πάντες ἐγκρίνουν τὴν ἰδικήν μου στάσιν. Κατόπιν τούτου, θεωρῶ τὸ θέμα λῆξαν.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν αὐτοῦ προχωροῦμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Ὁ κ. Γ. Τρουλλινὸς παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του.

§154Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ἐκτός, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοὺς ἄλλους λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ ὑπὸ ἀκύρωσιν διάταγμα εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸ Σύνταγμα, ὑπάρχει καὶ ὁ λόγος τῆς παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καθορίζῃ ἐκείνη τὰς περιπτώσεις ἐκείνας καθ’ ἃς οἱ μαθηταὶ δὲν θὰ καταβάλλουν τέλη, νὰ κάμνῃ δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἔργον ἀνῆκον κατὰ τὸ Σύνταγμα εἰς τὴν Βουλήν. Τοῦτο, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικόν, εἶναι καὶ ἀντικοινοβουλευτικόν, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀπαλλοτριοῖ τὸ δικαίωμά της νὰ ἀποφασίζῃ αὐτὴ ἐπὶ τόσον οὐσιώδους κοινωνικοῦ ζητήματος, ὡς εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Πιστεύει ἡ Βουλὴ ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ καθορίσῃ τὰς κοινωνικὰς ἐκείνας τάξεις αἱ ὁποῖαι δικαιοῦνται ἀπαλλαγῆς τῶν τελῶν; Ὄχι βεβαίως. Ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία ὑπέκυψεν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πίεσιν. Καί, τελειώνω, κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι μόνον μὲ δύο λέξεις ἔπρεπε νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας κατὰ τὰς προγραμματικὰς αὐτῆς δηλώσεις εἰποῦσα ὅτι θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας. Καὶ ἡ πρώτη ἐκδήλωσις ἀπασχολήσεως τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας κατὰ τὰς προγραμματικὰς αὐτῆς δηλώσεις εἰποῦσα ὅτι θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας, καὶ ἡ πρώτη ἐκδήλωσις ἀπασχολήσεως τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας εἶναι τὸ φορολογικὸν νομοθετικὸν διάταγμα, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, προσδιορίζει τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δίδει εἰς τὸ θέμα τῆς Παιδείας. Ἀντὶ νὰ δώσῃ ὡς ἔπρεπε κἄποιαν νέαν δημιουργικὴν πνοὴν εἰς τὴν Παιδείαν, ὡς πρώτην ἀπασχόλησίν της μὲ αὐτήν, μᾶς ἔφερε τὸ ὑπὸ κρίσιν Ν. Δ. Ἐπειδή, κύριε Ὑπουργέ, τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα εἶναι τριπλῶς ἀντισυνταγματικόν, καὶ ἀντικοινωνικὸν καὶ περαιτέρω δὲν ἔχετε καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ψηφίσεώς του, θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ δεχθῆτε τὴν κατάργησίν του. Τοῦτο θὰ ἀποτελῇ τὴν μόνην ἀπόδειξιν ὅτι ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὸ θέμα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἄλλως μᾶς δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἐπιθυμία σας εἶναι νὰ ἐμποδίσητε τὰ πτωχὰ παιδιὰ νὰ φοιτήσουν εἰς τὰ σχολεῖα. (Χειροκροτήματα).

§155Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὁμιλήσατε, κύριε συνάδελφε, κατὰ τρόπον ποὺ ἐνόμιζε κανεὶς ὅτι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη ἐπεβλήθησαν διὰ πρώτην φορὰν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ὡς γνωστὸν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη προϋπῆρχον.

§156Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ. Σεῖς ὅμως, ηὐξήσατε ταῦτα, παρ’ ὅλον ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶχεν ἀνάγκην, καὶ παρ’ ὅλον ὅτι διερχόμεθα ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπωθῆτε τὴν νεολαίαν ἀπὸ τὰ σχολεῖα, ἀλλὰ νὰ τὴν προτρέπετε πρὸς τὰ ἐκεῖ.

§157Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Ηὐξήσαμεν, κύριε συνάδελφε, τὰ τέλη, ηὐξήσαμεν, ὅμως, παραλλήλως καὶ τὰς παροχὰς πρὸς τὴν Παιδείαν.

§158Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Μὲ τὴν πρᾶξιν σας αὐτὴν μᾶς δίδετε, δυστυχῶς, τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύωμεν ὅτι πρόθεσίς σας δὲν ὑπῆρξε νὰ ἐνισχύσετε τὸν προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος χάρις εἰς τὰς θυσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς ἐμμέσου εἰς τὸ ἐννεάμηνον ἔχει ὑπερβῆ τὰς προβλεφθείσας εἰσπράξεις κατὰ 1 δισεκατομμύριον, ἀλλὰ διότι ἐπιθυμεῖτε νὰ ἐμποδίσητε τὰ πτωχὰ παιδιὰ τῶν βασανισμένων βιοπαλαιστῶν νὰ μορφωθοῦν. (Χειροκροτήματα).

§159Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, παρηκολούθησα μετὰ προσοχῆς τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ὡς καὶ κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ὑποβληθεισῶν προτάσεων νόμων περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3558)56 «περὶ ἑνοποιήσεως κ.λ.π. τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν», καὶ τὰς ὁποίας ἐν συνεχείᾳ ἀνέγνωσα εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ὡς γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος ὑπεβλήθησαν οὐκ ὀλίγαι προτάσεις παρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ ἀκυρώσεως Ν. Δ. τὰ ὁποῖα εἶχον ψηφισθῆ παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ προηγούμενον ἀκόμη. Καὶ ἐὰν διὰ μερικὰς ἐξ αὐτῶν θὰ ἠδύνατο κανεὶς νὰ ἐννοήσῃ κάπως τοὺς λόγους τῆς ὑποβολῆς των καὶ τοὺς ἐπιδιωκομένους σκοπούς, ὁμολογῶ ὅτι μὲ τὰς προτάσεις περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν», ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν κατώρθωσα νὰ ἐννοήσω τὶ ἐπιδιώκεται. Διότι νομίζω ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ὑποβαλόντες τὰς προτάσεις, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, δὲν πιστεύουν ὅτι τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα ἔχει τὴν σημασίαν ποὺ τοῦ ἀπεδόθη καὶ ὅτι ἤξιζεν ὅλους τοὺς ἀφορισμούς, ποὺ ἠκούσθησαν, κατ’ αὐτοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν. Ὁ ἀγαπητὸς π. χ. συνάδελφος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἐχαρακτήρισε ὡς «Κυβερνητικὴν πρᾶξιν αὐτόχρημα ἀντεθνικήν», ἄλλος συνάδελφος ὡς «ἐπάρατον νομοθέτημα», Ἄλλος ὅτι διὰ τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος «ἡ Παιδεία ἀπέβη προνόμιον τοῦ πλούτου», ἄλλος ὅτι τοῦτο εἶναι ἀντισυνταγματικόν, ὁ δὲ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος μᾶς εἶπε περιφραστικῶς ὅτι «ἡ μία πλευρὰ τῆς αἰθούσης, δηλαδὴ ἡ Κυβερνητική, δὲν ἔχει συνείδησιν τῆς ἀνάγκης νὰ ὑπάρχῃ εὐρυτέρα καὶ σύγχρονος Παιδεία». Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ, ὅτι αἱ ὑπερβολαὶ αὐταὶ δὲν εἶχον τὴν θέσιν των εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν Ν. Δ. «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν» καὶ ὅτι αὗται εἶναι ἀντὶ νὰ συμβάλλουν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, τῆς δημιουργίας δηλαδὴ ἐντυπώσεων, ἐπιτυγχάνουν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Διότι ἡ κοινὴ γνώμη εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ, Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα μὲ ἀντικειμενικότητα. Περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται; Ὅλοι μας γνωρίζομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀνέκαθεν καταβάλλονται ἐκπαιδευτικὰ τέλη εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν Ἀνωτάτην, χωρὶς νὰ προκαλέσουν ἀντιδράσεις καὶ διαμαρτυρίας. Ὑπῆρχον ἐκπαιδευτικὰ τέλη καὶ πρὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ εὐνόητον διατί. Διὰ τοῦ νόμου 1556)50 αἱ πάσης φύσεως ἐπιβαρύνσεις εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν (εἰδικὸν τέλος, εἰδικὴ εἰσφορά, ἐκπαιδευτικὸν τέλος, σχολικὸν Ταμεῖον, σχολικὴ πρόνοια), ἀνήρχοντο διὰ τοὺς μαθητὰς τῶν τριῶν πρώτων τάξεων εἰς 208 δραχμὰς καὶ διὰ τὰς τρεῖς ἀνωτέρας εἰς 288, καὶ διαμαρτυρίαι δὲν ὑπῆρξαν παρὰ μία μόνον, ἀπολύτως δικαία, ὅτι τὸ περισσότερον μέρος ἐκ τοῦ πραγματοποιουμένου ποσοῦ, κατ’ ἔτος 25–30 ἑκ. δραχμῶν, διετίθεντο διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὄχι διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἦλθε τὸ Ν. Δ. 3558)56 καὶ ηὔξησε τὰ ποσὰ αὐτά. Δὲν θὰ ἰσχυρισθῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐπιτακτικὴ ὑπῆρξεν ἡ ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἡ αὔξησις αὐτὴ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἡ ἔμπνευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν αὔξησιν αὐτὴν ὑπῆρξεν ἀτυχής, ὅπως ἐπίσης ἀτυχὴς καὶ ἡ ἀποδοχὴ αὐτῆς παρὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Καὶ ἐχαρακτήρισα ὡς ἀτυχεῖς τὰς ἐνεργείας αὐτάς, διότι διὰ τῆς αὐξήσεως αὐτῆς δὲν ἐπρόκειτο νὰ σωθῇ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, δεδομένου μάλιστα ὅτι διὰ τῆς διευρύνσεως τῶν ἀπαλλαγῶν πρὸς καταβολὴν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἐπὶ ἀριθμοῦ μαθητῶν μέχρι τοῦ ἡμίσεος δὲν ἐπρόκειτο νὰ πραγματοποιηθῇ ἀξιόλογόν τι ποσόν, οὔτε νὰ ἱκανοποιηθοῦν ἐκπαιδευτικαὶ ἀνάγκαι, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ἐδημιουργήθησαν μόνον ἐντυπώσεις εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἔκτοτε καταλλήλως καλλιεργοῦνται. Ἀλλ’ ἐνῷ δὲν μὲ ἠμπόδισεν ἡ ἰδιότης μου ὡς Κυβερνητικοῦ βουλευτοῦ νὰ χαρακτηρίσω τὴν αὔξησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ὡς ἔμπνευσιν ἀτυχῆ, δὲν ἠμπορῶ ἐξ ἄλλου, διὰ λόγους ποὺ ἀνέπτυξα, νὰ παραδεχθῶ ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἱερὰ ἀγανάκτησις, ὑπὸ τῆς ὁποίας εἶχον καταληφθῆ οἱ ὁμιλήσαντες κ. κ. συνάδελφοι, κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, ἰδιαιτέρως δὲ περὶ τῶν συνεπειῶν εἰς βάρος τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Διότι ὑπεστηρίχθη π. χ., κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη τῶν τελῶν εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐγγραφέντων εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν μαθητῶν. Ὁ ἰσχυρισμὸς εἶναι ἀνακριβής, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου. Διότι ἐνῷ κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1955–56 ἐνεγράφησαν 186)413 μαθηταί, κατὰ τὸ 1956–57, μετὰ τὴν αὔξησιν δηλαδὴ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἐνεγράφησαν 193.284 καὶ κατὰ τὸ 1957–68 ἀκόμη περισσότεροι. Συνεπῶς, ἀνακριβὴς ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι παρετηρήθη μείωσις προσελεύσεως μαθητῶν εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν λόγῳ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν.

§160Α. ΖΑΚΚΑΣ. Εἶπον, ὅτι πολλοὶ γονεῖς δὲν ἔστειλαν τὰ παιδιὰ των, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν τελῶν. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν εἶναι σημαντικὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν γονέων οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν τελῶν νὰ μὴ στείλουν τὰ παιδιὰ των εἰς τὸ σχολεῖον, ἡ αὔξησις τῶν τελῶν συνετέλεσεν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς ἀγωνίας τῶν γονέων τῶν πτωχῶν ἰδίᾳ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατροφὴν καὶ ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων των.

§161Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἠκούσθησαν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, ἐντυπωσιακαὶ φράσεις, ὅτι θυσιάζεται ἡ «ἀκμὴ τῆς φυλῆς», ὅτι «ἡ αὔξησις τῶν τελῶν ἐγείρει τείχη ἀπροσπέλαστα διὰ τοὺς οἰκονομικῶς ἀνισχύρους», ὅτι «ἡ αὔξησις ἀποτελεῖ δεσμὰ κατὰ τῆς ψυχῆς τοῦ Ἔθνους», «σαδιστικὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως», κ.λ.π. Ἀλλ’ ὅταν αἱ ἀπαλλαγαὶ τῆς καταβολῆς τῶν τελῶν ηὐξήθησαν μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ὅλοι οἱ οἰκονομικῶς ἀνίσχυροι νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται, δικαιολογεῖται ἆρά γε ἡ κατηγορία κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐπιδεικνύει σαδιστικὰς διαθέσεις διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν; Εἶπον καὶ ἀνωτέρω, ὅτι αἱ τοιαῦται ὑπερβολαὶ δὲν προάγουν οὔτε τοὺς ἐπιδιωκομένους παρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως σκοπούς. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἐξαιρέσεις, κατεκρίθη παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Ἀθηνῶν κ. Θ. Τσάτσου, ὡς ἀντισυνταγματική, διότι πρόκειται περὶ φορολογικῆς ἀπαλλαγῆς, ἡ ὁποία γίνεται μόνον μὲ νόμον καὶ ὄχι μὲ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ, κατόπιν ἐξουσιοδοτήσεως. Καὶ ἠρώτησεν ὁ κ. συνάδελφος τὶ θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κατόπιν τῆς σχετικῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας; Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ οὐσιῶδες, τί δηλαδὴ θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἐν ἀνάγκῃ τὸ θέμα διὰ νόμου. Μέχρι τοῦδε, ὡς γνωστόν, καὶ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ὑπῆρχαν ἐκπαιδευτικὰ τέλη καὶ ἐξαιρέσεις ἐπίσης, ἀλλὰ τοιοῦτον ζήτημα δὲν ἐγεννήθη. Τὸ ζήτημα, λοιπόν, εἶναι ἐὰν ἡ αὔξησις τῶν τελῶν, ποὺ ἐπιβαρύνει μόνον τὰς οἰκογενείας, ποὺ δύνανται νὰ τὰ καταβάλουν, κατόπιν τῶν γενομένων ἐξαιρέσεων, εἶναι ἀφόρητος, ἐπαχθὲς ὡς ἰσχυρίσθησαν οἱ προαγορεύσαντες κύριοι συνάδελφοι, καὶ δεύτερον ἐὰν εἶναι πραγματοποιήσιμος, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς, ἡ ὑποστηριχθεῖσα ἄποψις περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν καὶ διὰ τὴν Μέσην καὶ διὰ τὴν Ἀνωτάτην Ἐκπαίδευσιν. Τὴν ὑπεστήριξε διὰ πρώτην φορὰν ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, μὲ ὅλον τὸ ἀτομικὸν κῦρος του καὶ μὲ τὸ κῦρος τοῦ συναρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅτι θὰ πληρώνουν τέλη μόνον οἱ εὔποροι. Καὶ πέραν τῆς καταργήσεως τῶν τελῶν, οἱ ἀριστεύοντες νὰ γίνωνται ὑπότροφοι τοῦ Κράτους ἀπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου. Μὲ τὴν χαρακτηρίζουσαν δὲ τὰς ἀγορεύσεις του ὡραιολογίαν διεκήρυξεν, ὅτι ἐὰν αἱ δύο αὗται ἀρχαὶ δὲν πραγματοποιηθοῦν, ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὀνομάζεται Δημοκρατία, θὰ εἶναι Ἑλληνικὴ πλουτοκρατία. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐὰν δηλαδὴ τόσον εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν, ὅσον καὶ εἰς τὴν Ἀνωτάτην, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἐπιβαρύνσεις, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἢ θὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ὁμοφωνία, καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω ἄλλας χώρας, πλὴν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, καὶ τῶν δορυφόρων αὐτῆς, εἰς τὰς ὁποίας νὰ μὴ ὑπάρχουν ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι καὶ τὸ Σύνταγμα ὁρίζει ὅτι ἡ Παιδεία ἐνεργεῖται δαπάνῃ τοῦ Κράτους κ.λ.π., ὑποστηρίζεται παρὰ τῶν ἑρμηνευτῶν τοῦ Συντάγματος ὅτι ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὴν Στοιχειώδη μόνον Ἐκπαίδευσιν, τῆς ὁποίας ἄλλωστε, κατὰ τὸ παρελθόν, τὰς δαπάνας, κατέβαλον οἱ Δῆμοι, ἐξ οὗ καὶ τὰ σχολεῖα τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως ὀνομάζονται δημοτικὰ σχολεῖα καὶ οἱ ἐκπαιδευτικοὶ δημοδιδάσκαλοι. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος, κατ’ Αὔγουστον τοῦ παρελθόντος ἔτους, μᾶς εἶπεν ὅτι οἱ ἑρμηνευταὶ τοῦ Συντάγματος ἔχουν δώσει τὴν ἐξήγησιν, ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς ὑποχρεώσεως ὅπως ἡ Παιδεία παρέχεται δωρεὰν πέραν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ ὑπεστήριξεν ὅτι, καὶ παρὰ τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν τῶν Συνταγματολόγων, εἶναι προφανὴς ἡ ἑρμηνεία τοῦ Συνταγματικοῦ νομοθέτου κ.λ.π. Αἱ διακηρύξεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων μᾶς θέλγουν καὶ μᾶς συγκινοῦν ὅλους. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου, ἡ Παιδεία μας χρειάζεται διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰς ποικίλας ἐλλείψεις της, πολὺ μεγάλα ποσά. Δὲν πρόκειται νὰ τὰς ἀναφέρω καὶ ἐγώ, διότι διετυπώθησαν ἐπανειλημμένως καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ διὰ δημοσιευμάτων εἰς τὸν καθημερινὸν καὶ περιοδικὸν Τύπον καὶ δι’ ἰδιαιτέρων ἀκόμη ἐκδόσεων, αἱ ὁποῖαι διενεμήθησαν εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους. Καὶ κατὰ τὴν γνώμην μου, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξα ἀπὸ τοῦ βήματος, τὸ κύριον, τὸ βασικὸν θέμα, διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, εἶναι πῶς, ἀπὸ ποῦ θὰ ἐξευρεθοῦν τὰ μεγάλα αὐτὰ ποσὰ καὶ πότε θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ διατεθοῦν. Πᾶσα δὲ συζήτησις περὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς Παιδείας καὶ συγχρονισμοῦ αὐτῆς, εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν ἔχει ἀξίαν ἂν δὲν εὑρεθῇ ἱκανοποιητικὴ λύσις τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ἐκτιμῶσα κατ’ ἀξίαν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος, κατήρτισε μίαν Ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν, διὰ τὴν μελέτην αὐτοῦ καὶ ὑπόδειξιν τῶν δεόντων γενέσθαι. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν σημασίαν, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ὡς ὑποστηρίζει ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν Ἐπιτροπὴν ἀνήκει προφανῶς ἡ χάραξις τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν εἰδικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουν τὰ τελικὰ θέματα τῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἡ ἐφαρμογὴ ἐν γένει τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς, ποὺ θὰ χαράξῃ ὁ πολιτικὸς κόσμος. Ὁπωσδήποτε, κατὰ τὴν Κυβερνητικὴν διαβεβαίωσιν, θὰ ἔλθῃ ταχέως ἡ ὥρα καὶ τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰς αὐτὴν διὰ τὰς ληφθησομένας ἀποφάσεις κάθε Κόμμα θὰ ἀναλάβῃ τὰς ἰδίας του εὐθύνας. Εἰδικώτερον δὲ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν πλευρὰν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θὰ εὑρεθοῦν λύσεις διὰ τὰ διάφορα θέματα τῆς ἐκπαιδεύσεως τὰ λεγόμενα τεχνικῆς φύσεως. Ἐάν, δηλαδή, τὸ δημοτικὸν σχολεῖον θὰ παραμείνῃ ἑξατάξιον, πεντατάξιον ἢ ἑπτατάξιον, ἐὰν θὰ διαιρεθῇ ἡ Μέση Ἐκπαίδευσις εἰς 3 καὶ 3 ἢ εἰς 4 καὶ 2 ἢ εἰς 3 καὶ 4 κλπ. Τὸ βασικὸν θέμα, τὸ κρίσιμον θέμα τῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶναι τὸ οἰκονομικόν. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν μόνον τοῦ διδακτηριακοῦ ζητήματος μᾶς χρειάζεται ποσὸν περίπου ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν καὶ ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἐπαρκῆ ἐπάνδρωσιν τῆς Στοιχειώδους καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὅταν συνέλθῃ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸς καθορισμὸν τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς, εἰς τὸ σημεῖον τὸ οἰκονομικόν, θὰ κριθῇ ἐὰν τὰ διάφορα πολιτικὰ Κόμματα, τῶν ὁποίων οἱ Ἀρχηγοὶ ἐπανειλημμένως μέχρι τοῦδε ἔχουν διακηρύξει τὴν Παιδείαν ὡς πρώτην ὑπόθεσιν τοῦ Ἔθνους, ἐάν, ἐπαναλαμβάνω, πιστεύουν καὶ ἐμμένουν πράγματι εἰς τὰς διακηρύξεις των αὐτάς. Βεβαίως, εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἄποψις ὡρισμένου Κόμματος ὅτι τὰ ποσὰ διὰ τὴν Παιδείαν εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπει νὰ εὑρεθοῦν διὰ τῆς μεγάλης μειώσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, διότι ἐφ’ ὅσον τὴν ἐγγύησιν τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ τόπου αὐτοῦ μᾶς παρέχουν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, διὰ τὴν τυχὸν ἐλάττωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ὑπεύθυνος νὰ ἀποφασίσῃ εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Οὔτε καὶ ἐκ τῶν ἐπενδύσεων, ἐκ τῶν διατιθεμένων πιστώσεων διὰ τὰ παραγωγικὰ ἔργα εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα ποσά, παρὰ ἴσως μέχρις ὡρισμένου ὁρίου, δεδομένου ὅτι ἐκ τῶν παραγωγικῶν ἔργων ἀναμένομεν τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Ἂς ἔλθωμεν, λοιπόν, εἰς τὴν πραγματικότητα. Διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀπαιτουμένων πόρων, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν Παιδείαν ἀνταξίαν τῆς Πατρίδος μας, θὰ χρειασθῇ νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ παρ’ αὐτοῦ νὰ ζητήσωμεν τὰς ἀναγκαίας θυσίας. Ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, κατὰ τὴν προχθεσινήν του ὁμιλίαν εἶπεν, ὅτι ἔχει πεποίθησιν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ εἶναι σύμφωνος νὰ παράσχῃ ὅλα τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν ἀναγέννησιν τῆς Παιδείας. Καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου τὸν Αὔγουστον τοῦ παρελθόντος ἔτους, τερματίζων τὸν λόγον μου εἶπον «μία εἶναι ἡ λύσις καὶ ἂς μὴ πλανώμεθα, νὰ ἐξευρεθῇ πόρος διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ νὰ διατίθεται ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Παιδείας». Καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν θὰ ἀρνηθῇ οἱανδήποτε θυσίαν προκειμένου νὰ ἀποκτήσῃ Παιδείαν ἀνταξίαν τῆς Ἑλλάδος.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον.

§163Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ προσπαθήσω δι’ ὀλίγων νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διότι ἐὰν ἐδημιουργήθη δυσφορία εἰς τὴν ἐφαρμογὴν Ν. Διατάγματος τῆς ἑνοποιήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἡ δυσφορία αὐτὴ ἐδημιουργήθη εἰς τοὺς ἐργαζομένους ἰδίως τοῦ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου. Εἰς τοὺς ἐργαζομένους αὐτοὺς ἐδημιουργήθη μία ἀναστάτωσις. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ ὑπῆρξεν ἀτυχής. Οἱ ἐργαζόμενοι γενικῶς ἕνα μόνον αἴτημα ὑπέβαλον. Ἡ Δημοτικὴ καὶ Μέση ἐκπαίδευσις νὰ εἶναι δωρεάν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας ὅτι ὁλόκληρος ὁ ἐργαζόμενος κόσμος ἀντιμετωπίζει τὴν καθημερινὴν ζωὴν καὶ τὴν διατροφὴν γενικῶς τῆς οἰκογενείας. Πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ 40 καὶ 50 δραχμὰς ἡμερησίως οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἀντιμετωπίζουν τὴν καθημερινὴν ζωὴν καὶ νὰ φροντίσουν καὶ διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν σχολικῶν βιβλίων διὰ τὰ τέκνα των; Καὶ ὅμως ἡ τάξις αὐτὴ καλεῖται νὰ πληρώσῃ καὶ αὔξησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἔρχομαι τώρα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν κρυφῶν σχολείων. Διὰ τοὺς μαθητάς, δηλαδὴ τῶν νυκτερινῶν σχολῶν καὶ τῶν ἐπαγγελματικῶν τοιούτων. Ἀποκαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, κρυφὰ σχολεῖα, τὰ νυκτερινὰ τοιαῦτα, διότι ὅπως ἐπὶ Τουρκοκρατίας προσεπάθουν κρυφὰ νὰ ἐκμάθουν γράμματα τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ, ἔτσι καὶ σήμερον τὰ πτωχὰ αὐτὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ ἐργαζόμενα ὅλην τὴν ἡμέραν προσέρχονται τὰς νυκτερινὰς ὥρας διὰ νὰ μάθωσι γράμματα. Ἀπὸ αὐτά, λοιπόν, τὰ παιδιά, τὸ Κράτος περιμένει νὰ πληρώσουν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Πολλοὶ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως εἰς ἰδιωτικὰς συνομιλίας, ἐχαρακτήρισαν ὡς ἀτυχὲς γεγονὸς τὴν ψήφισιν τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Νομίζω ὅτι τώρα πρέπει ἐμπράκτως νὰ ἀναγνωρίσουν ὅτι ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ νὰ ψηφίσουν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου ἐκείνου.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§165Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ λαοὶ ἔχουν ἀποδυθῆ εἰς ἕνα ἄνευ προηγουμένου ἀνταγωνισμὸν ἐπὶ πνευματικοῦ καὶ ἐπιστημονικοῦ ἐπιπέδου, ἀποτελεῖ παραφωνίαν νὰ συζητῆται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν ἐὰν δι’ ἓν ποσὸν 54.000.000 δραχμῶν θὰ πρέπει νὰ θυσιασθῇ ἢ ὄχι ἡ πνευματικὴ πρόοδος τοῦ λαοῦ μας. Φαίνεται ὅτι ὅλοι οἱ παρευρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν θὰ ἐπληροφορήθησαν ὅτι ἄλλαι Κυβερνήσεις ἔδωσαν προτεραιότητα καὶ ἔναντι τῶν ἐξοπλισμῶν των ἀκόμη, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν κολοσσιαίων προγραμμάτων, προβαίνουσαι εἰς θυσίας δισεκατομμυρίων δολλαρίων ἢ ὅτι ἀκόμη διὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴν ἐθνικήν των πνευματικὴν ἰσχύν, ἀναζητοῦν ταλέντα καὶ ἐκτὸς τῶν συνόρων των. Διότι, ἐὰν τὸ ἐπληροφοροῦντο καὶ εἶχον τὴν μικρὰν φιλοδοξίαν οἱ αὐριανοὶ Ἕλληνες, ὄχι νὰ γίνουν οἱ κατασκευασταὶ σκαφῶν τοῦ διαστήματος, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ καταστοῦν ἱκανοὶ νὰ εὐνοοῦν καὶ νὰ παρακολουθοῦν τὰς προόδους τῶν ἄλλων, ἡ ἀκύρωσις τοῦ ἀντιεκπαιδευτικοῦ καὶ τοῦ ἀντιλαϊκοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον κατέστησε τὴν Παιδείαν πολυτέλειαν, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἄνευ συζητήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μακρόπουλος, ὑποστηρίζων τὴν ἀπόρριψιν τῆς ἀκυρώσεως τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἐδήλωσεν ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην του, δὲν συντρέχει οὐδεὶς λόγος, διότι κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν δὲν ἐμειώθη μετὰ τὴν ἐπιβολὴν τῶν αὐξήσεων. Δὲν θὰ ἀμφισβητήσω τὴν ἐγκυρότητα τῶν ἀριθμῶν, ἂν καὶ συνήθως οἱ ἀριθμοὶ μεταξὺ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν ἀλληλοσυγκρούονται, οὔτε θὰ ἐπικαλεσθῶ τὰς δραματικὰς ἐκκλήσεις τῶν γονέων διὰ τὴν χορήγησιν ἐπανειλημμένων ἀναβολῶν, διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἔστω, λοιπόν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν δὲν ἐμειώθη. Μένει, ὅμως, ἡ Συμπολίτευσις ἱκανοποιημένη ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν αὐτόν; Τοὺς ἱκανοποιεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι μὲ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν κατέχομεν μονίμως τὴν τελευταίαν θέσιν εἰς ὅλας τὰς εὐρωπαϊκὰς ἐκπαιδευτικὰς στατιστικάς, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζουν τὴν κοιτίδα τοῦ πολιτισμοῦ, νὰ μὴ δύναται νὰ συναγωνισθῇ ἐπὶ πνευματικοῦ πεδίου παρὰ μόνον δύο ὑπὸ δικτατορίαν λαούς, τὴν Πορτογαλίαν τοῦ Σαλαζὰρ καὶ τὴν Ἀλβανίαν τοῦ Ἐμβὲρ Χότζα. Τὸ πρόβλημα, λοιπόν, δὲν εἶναι νὰ μὴ ἐλαττώσωμεν ἁπλῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν διὰ διαφόρων οἰκονομικῶν ἐπιβαρύνσεων, ἀλλὰ νὰ τὸν αὐξήσωμεν διὰ διαφόρων οἰκονομικῶν διευκολύνσεων, καὶ δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν αὐτὸ παρὰ μόνον ἐὰν αἱ προτάσεις τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἀποτελέσουν βάσιν μιᾶς ἐθνικῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς. Μιᾶς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ τὴν ρυθμίζῃ ἡ ἀντίληψις τῆς ἐξοικονομήσεως μερικῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἀλλὰ ἡ γνῶσις ὅτι ἀπὸ τὴν ἐπιτυχίαν ἑνὸς ἐκπαιδευτικοῦ προγράμματος θὰ ἐξαρτηθῇ εἰς τὸ μέλλον καὶ ἡ Δημοκρατία μας καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ Ἐθνική μας ἀνεξαρτησία.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν ἀπαρτίαν.

§167Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀντιπολίτευσις πρώτη παρέχει τὴν ἀπόδειξιν ἀθρόας παρουσίας καὶ εἶναι θλιβερὸν τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον διαπιστώνεται ὅτι ἡ Συμπολίτευσις ἀπουσιάζει, εἰς ἡμέραν μάλιστα, νομοθετικῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι ἀνήκει κατὰ πρωτοβουλίαν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτό, κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν πρόκειται νὰ ἔχωμεν συζήτησιν πλέον αὐτῶν τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων. Διότι σήμερον εἶναι ἡ δευτέρα συνεδρίασις καὶ φαίνεται ὅτι θὰ χρειασθοῦν πολλαὶ συνεδριάσεις, διὰ νὰ τελειώσωμεν. Αὐτὸ εἶναι παράλυσις τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Καὶ ἄλλοτε ἐξηκολούθει ἡ συζήτησις χωρὶς νὰ γίνεται ἀνάλυσις τοῦ καταλόγου διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Ἄλλοτε μὲ πολὺ ὀλιγωτέρους βουλευτὰς ἐξηκολούθει ἡ συνεδρίασις. Ἐν ὀνόματι τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ εἶναι πρωταρχικὴ μέριμνα τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐν ὀνόματι αὐτῆς παρακαλοῦμεν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις μὲ τὸν ὑπάρχοντα ἀριθμὸν βουλευτῶν. Καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰδοποιηθοῦν φίλοι της νὰ παραστοῦν, ὥστε νὰ μὴ ἀνακύπτῃ τὸ θέμα τῆς ἀπαρτίας, διότι θέλομεν εἰς τὰς προσεχεῖς συνεδριάσεις νὰ ἔλθουν ἄλλα νομοσχέδια, νὰ ὑπάρχῃ μία συνέχεια. Διαφορετικὰ μέχρι τῶν Χριστουγέννων, θὰ λιμνάζωμεν εἰς ἕνα Ν. Δ. τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ ἀκύρωσις. Ἐὰν σεῖς λύσητε τὴν συνεδρίασιν διὰ λόγους ἀπαρτίας, θὰ τὴν σεβασθῶμεν, καταγγέλλομεν, ὅμως, ταυτοχρόνως ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν συνολικὴν ἀπουσίαν τῆς Συμπολιτεύσεως, ἡ ὁποία οὕτω ὑπονομεύει τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μακρὰν ἀπὸ τοῦ Προεδρείου ἡ σκέψις νὰ τελειώσῃ τὴν συνεδρίασιν ἢ νὰ παρακωλύσῃ τὸ ἔργον τῆς περαιτέρω συζητήσεως, ἀλλὰ ὅταν διεπίστωσα ἔλλειψιν ἀπαρτίας, ἐμέτρησα ἀκριβῶς, κύριε Πρόεδρε, τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἦταν 39. Τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν ἦτο 39 σὺν 16 τῆς Συμπολιτεύσεως. Τώρα προσῆλθον καὶ ἄλλοι. Ὄχι μόνον ἀντίρρησιν δὲν ἔχει ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Προεδρείου νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως. Ἀλλὰ ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν ἦτο ἀδύνατον νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Ἐπιθυμία τοῦ Προεδρείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος. Ἐν ἀνάγκῃ θὰ χωρήσῃ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς 4ης πρωϊνῆς.

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ ἐργασθῇ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν νὰ βοηθήσῃ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς καὶ παρέχει τὴν ἀπόδειξιν μὲ τὴν ἡγεσίαν της καὶ μὲ τὴν παρουσίαν καὶ ἄλλων συναδέλφων.

§170Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν ἐσημείωσα τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἡ δήλωσις αὐτὴ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὰς συνεδριάσεις, εἰς τὰς ὁποίας θὰ συζητοῦνται ἕτερα νομοσχέδια, προκειμένου νὰ μὴ ὑποβάλλεται ἔνστασις ἀπαρτίας ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§171Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, ἔχομεν δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν νὰ μὴ προχωρήσητε εἰς νομοθετικὴν ἐργασίαν ἂν δὲν ψηφισθοῦν ἐπαναφερόμεναι ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς συζήτησιν Ν. Δ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προχωρήσητε εἰς περαιτέρω νομοθετικὴν ἐργασίαν ἂν δὲν τελειώσουν αὐτά. Εἰς αὐτὸ κωλυσιεργεῖ ἡ Συμπολίτευσις. Ἡμεῖς θὰ ἀξιώσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Συντάγματος.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεφωνήθη μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως ἡ Ἡμερησία Διάταξις ἑκάστης Τετάρτης νὰ περιλαμβάνῃ τοιαύτας προτάσεις ἐπανασυζητήσεως Ν.Δ., ψηφισθέντων κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος. Ἡ συμφωνία τηρεῖται, καί, συνεπῶς, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρίζεσθε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§173Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν θὰ γίνεται ὅμως ὁ ἐκβιασμὸς αὐτὸς ποὺ συμβαίνει. Αὐτὸ εἶναι κωλυσιεργία.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι ἂν ἐγένετο ψηφοφορία, δὲν θὰ εἴχομεν ἀπαρτίαν.

§175Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἄλλοτε ἐψηφίζατε νομοσχέδια μὲ 17 βουλευτάς.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐτόνισα ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι τοὐλάχιστον 100 παρόντες διὰ τὴν ψηφοφορίαν καὶ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως.

§177Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Αὐγερινός, ἔχει τὸν λόγον.

§179Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα πρὸ κενῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων, διότι δὲν παρίστανται παρὰ ἐλάχιστοι συνάδελφοι, ἀριθμούμενοι εἰς 10 περίπου. Καὶ διερωτῶμαι ἐὰν ἡ ἀπουσία τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων καὶ κυβερνητικῶν βουλευτῶν, ὀφείλεται εἰς ἀδιαφορίαν διὰ τὸ ἐκπαιδευτικόν μας ἐν γένει θέμα καὶ τὸ ἐπίμαχον θέμα τὸ σημερινόν, ἤ, ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶναι σύμφωνοι μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ διὰ τῆς ἀπουσίας των ὑπερψηφίζουν τὴν πρότασιν. Ἐγὼ πιστεύω τὸ δεύτερον, διότι ἀναμφισβητήτως καὶ οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταὶ θὰ ἔχουν ἴσον μὲ ἡμᾶς ἐνδιαφέρον διὰ τὸ σοβαρὸν αὐτὸ θέμα.

§180Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὰ σώματα εἶναι ἐναντίον, τὰ πνεύματα εἶναι ὑπέρ.

§181Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἀρνητικῶς, ὅμως, διὰ τῆς ἀπουσίας των, κύριε Πρόεδρε, διευκολύνουν τὴν ὑπερψήφισιν τῆς προτάσεως. Αὐτὸ εἶναι ἓν ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῶν ἀπόψεών μας. Ἤρκεσεν ἓν ἔτος νὰ παρέλθῃ ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Ν. Δ)τος διὰ νὰ ἀποδειχθῇ περιτράνως, τὸ πόσον εἶχον δίκαιον οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως πέρυσι, καταφερόμενοι κατὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Τὸ ἴδιον τὸ Ὑπουργεῖον ἀνεγνώρισε τοῦτο διὰ τῶν πολλῶν ἐξαιρέσεων τὰς ὁποίας ἀπεφάσισε. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι αἱ ἐξαιρέσεις αὐταὶ θὰ συνεχίζωνται ἐπ’ ἄπειρον καὶ θὰ φθάσουν εἰς μέγα ἀριθμὸν διότι καθημερινῶς δίδονται πληροφορίαι ἀπὸ τὰς ἐκπαιδευτικὰς περιφερείας καὶ τὰς Ἐπιθεωρήσεις ὅτι αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀδυνατούντων νὰ καταβάλλουν τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Καὶ ὅσον αἱ πληροφορίαι αὗται αὐξάνουν, τόσον τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἀναγκάζεται νὰ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐξαιρέσεων. Ἐγὼ πιστεύω βεβαίως ὅπως καὶ ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπεστήριξαν ὅτι διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ἐπιτύχῃ ἓν ἀκόμη μεγαλύτερον ἔσοδον ὑπὲρ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι θὰ ἠμποροῦσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν αὔξησιν ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ προβῇ κατὰ τρόπον δίκαιον καὶ κατὰ τρόπον ἴσον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνεγνωρίζετο ἀπὸ τὸν λαόν. Εἶχε τὴν εὐχέρειαν ἡ Κυβέρνησις νὰ αὐξήσῃ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη διὰ τοὺς δυναμένους νὰ καταβάλουν τὴν αὔξησιν. Ὑπάρχουν τὰ παιδιὰ τῶν εὐπόρων τάξεων τῆς Πρωτευούσης, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταβάλουν ὄχι 500 καὶ 1000 δραχμὰς εἰσφοράν, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη μεγαλύτερον ποσόν. Τὰ αὐτὰ παιδιά, ἐκτὸς τῶν συνήθων ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, καταβάλλουν ἐκτάκτως, ἰδιαιτέρας ἀμοιβὰς δι’ ἰδιαιτέρας ἐκγυμνάσεις, δι’ ἐκμάθησιν ξένων γλωσσῶν, διὰ λογιστικὰ μαθήματα, διὰ στενογραφίαν καὶ ἀκόμη διὰ ρυθμικὴν γυμναστικήν. Τὰ μεγάλα αὐτὰ ποσὰ τὰ καταβάλλουν ἐκτὸς τοῦ δημοσίου καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς ἐπιβάλωμεν ὅπως καταβάλλουν ἀκόμη τὴν αὔξησιν καὶ διὰ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη τοῦ δημοσίου. Ἀλλὰ τὸ νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὰ παιδιὰ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἀκόμη περισσότερον ἀπὸ τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροτῶν, τὰ ὁποῖα πηγαίνουν μὲ γυμνὰ πόδια ἀπὸ τὸ χωριὸ εἰς τὸ πλησιέστερον Γυμνάσιον διὰ νὰ παρακολουθήσουν ὑπὸ ἀθλίας συνθήκας διαβιώσεως τὴν πτωχὴν ἐκπαίδευσιν τὴν ὁποίαν τοὺς προσφέρουν ἐκεῖ; Πῶς θέλομεν, κύριε Ὑπουργέ, ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω, δι’ ἡμᾶς ἐγὼ πιστεύω ὅτι σεῖς δὲν εἶσθε ὁ ὑπεύθυνος διότι εὑρήκατε τὸν νόμον αὐτόν, πῶς θέλετε νὰ πληρώσῃ ὁ μαθητὴς τῶν Λεχαινῶν ἢ τῶν Μαζείκων τὰ ἴδια ἐκπαιδευτικὰ τέλη τὰ ὁποῖα πληρώνει ὁ μαθητὴς τοῦ Βαρβακείου ἢ ἄλλων ἰδιωτικῶν σχολείων, ποὺ πηγαίνει μὲ τὸ αὐτοκίνητόν του διὰ νὰ μορφωθῇ καὶ ἐνισχύετε οἰκονομικῶς αὐτόν;

§182Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ πρέπει νὰ τονίσω καὶ μίαν ἄλλην ἄποψιν. Ὅταν ὑποστηρίζω ὅτι οἱ ἄποροι δὲν πρέπει νὰ πληρώνουν, ἐννοῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ πληρώνουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν ἄμεσον, διότι κατ’ οὐσίαν οἱ ἄποροι ἔχουν πληρώσει ὅταν οἱ ἔμμεσοι φόροι ἀποτελοῦν τὸ 80% τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ φόροι τοὺς ὁποίους καταβάλλει ὁ λαός. Συνεπῶς ἔχει ἤδη πληρώσει καὶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ἁπλῶς ὑπὸ τύπον τῆς ἐμμέσου φορολογίας. Δὲν πρόκειται ἑπομένως περὶ ἀπαλλαγῆς, ἀλλὰ περὶ ἀλλαγῆς τρόπου πληρωμῆς, πάλιν ἀπὸ τὸν λαόν.

§183Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ, κύριε Πρόεδρε, προσθέτετε ἕνα θέμα οὐσιῶδες.

§184Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ζητοῦμεν νὰ μὴ πληρώσουν διὰ δευτέραν φοράν, διότι ἅπαξ ἔχουν πληρώσει.

§185Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Καὶ ἐπὶ πλέον νὰ μὴ πληρώσουν ἴσον ποσὸν μὲ τὰ παιδιὰ τῶν μεγάλων πόλεων, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουν περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι προσφέρουν. Διότι εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ἔχουν καθηγητάς, τοὺς καλυτέρους καθηγητάς, ἔχουν ἐκπαιδευτήρια, ἔχουν μέσα καὶ ὄργανα διδασκαλίας, ὥστε ἠμποροῦν νὰ ἐξέλθουν τοῦ Γυμνασίου πλήρως κατηρτισμένοι καὶ ἀνταγωνίζονται δυσμενῶς τὰ παιδιὰ τῶν ἐπαρχιῶν, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἐδῶ νὰ δώσουν δίπλα τους εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις καὶ κατ’ ἀνάγκην ἀποτυγχάνουν. Διότι ξέναι γλῶσσαι δὲν διδάσκονται εἰς τὰ παιδιὰ τῶν ἐπαρχιῶν, τὰ μαθηματικὰ πολλάκις τὰ διδάσκει ὁ καθηγητὴς τῆς Θεολογίας καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πῶς θὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ αὐτὰ τὰ παιδιὰ νὰ πληρώσουν αὔξησιν τελῶν ἢ καὶ εἰσφορὰν ἴσην μὲ ἐκείνην ποὺ πληρώνουν τὰ παιδιὰ τῶν Ἀθηνῶν ἢ τῶν ἄλλων πόλεων; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, μακρὰν ἀπὸ τὴν σκέψιν μου ὅτι θὰ ἤθελον ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ αὐτοῦ βήματος νὰ δημοκοπήσω. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι καὶ εἰς τὰ παιδιὰ τῶν εὐπόρων ὑπάρχουν πάντοτε ἄξια καὶ ἀναδεικνύονται ἀσφαλῶς χρήσιμοι πολῖται εἰς τὴν Πολιτείαν ἀλλὰ ὑπάρχουν πολλὰ καὶ εἰς τὴν πλευρὰν τῶν ἀπορωτέρων τάξεων καὶ δὴ τῶν ἀγροτοπαίδων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐνισχύομεν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιδείξουν τὰς πνευματικάς των ἱκανότητας. Ἀντιθέτως διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, τοῦ ὁποίου ἕνα δεῖγμα εἶναι καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, εἶναι ἕνα δεῖγμα τῆς ἀστοργίας τοῦ Κράτους πρὸς τὴν ὕπαιθρον, πρὸς τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ζητοῦμεν καὶ ἀπολαμβάνομεν πολλὰ καὶ ἐλάχιστα τοῦ προσφέρομεν. Δὲν θὰ ἦτο, λοιπόν, ἐπιβεβλημένον καὶ σεῖς ἀκόμη νὰ ἔρχεσθε δι’ ἑνὸς νόμου πλέον νὰ διαβαθμίσητε τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ πληρώνουν ἀρκετὰ σημαντικὰ ποσὰ οἱ δυνάμενοι νὰ πληρώσουν, ὀλιγώτερον αἱ μεσαῖαι τάξεις καὶ ἀπολύτως τίποτε αἱ πτωχότεραι; Καὶ δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι μία εὐκαιρία, ἂν ὑπερψηφισθῇ ἡ πρότασίς μας, δι’ ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ, νὰ εἰσηγηθῆτε ἀμέσως εὐθύς, κατόπιν ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον; Ἡμεῖς διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὰς λαϊκὰς τάξεις ὑποστηρίζομεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζομεν. Ἔχομεν δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἐπιδείξωμεν καὶ ἐμπράκτως τὰς διαθέσεις μας ἔναντι τῶν παιδιῶν τῶν λαϊκωτέρων τάξεων (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§187Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σεργάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§189Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Ὑποχρεοῦμαι ἀναμφισβητήτως, κύριε Πρόεδρε, καὶ λόγῳ τῆς ὥρας καὶ διότι τὸ θέμα ἐξηντλήθη, νὰ εἶμαι σύντομος καὶ νὰ μὴ προβῶ εἰς καμμίαν ἐπανάληψιν. Νομίζω ὅτι τὸ συμπέρασμα τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως εἶναι ὅτι ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοὐλάχιστον τῆς ψυχικῆς διαθέσεως, ὅτι ἡ πρότασις ἀκυρώσεως νομοθετικοῦ διατάγματος πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Τὸ συμπέρασμά μου τὸ στηρίζω εἰς τὰς ὁμιλίας τῶν κ. κ. συναδέλφων τῆς πλειοψηφίας. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἀπέφυγεν ἐπιμελῶς νὰ ἀντιτάξῃ οὐσιαστικὸν λόγον διὰ τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως διὰ λόγους τυπικούς, δύναμαι νὰ εἴπω δικονομικούς, μὲ μόνην τὴν δικαιολογίαν ὅτι ἔχει ἐφαρμοσθῆ καὶ ὑπάρχει ἕνα τετελεσμένον γεγονὸς αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἀπέφυγε ἐπιμελῶς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν οὐσίαν διότι ἀκριβῶς ἡ οὐσία δὲν παρέχει κανένα ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως ἐν ἰσχύϊ ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει καταδικασθῆ εἰς ὁλόκληρον τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐν συνεχείᾳ ὁ συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας τελειώνοντας τὴν ὡραίαν ὁμιλίαν του, ἀπὸ ἀπόψεως διαπιστώσεων, εἶπεν ὅτι θὰ ἐπειθόμην καὶ θὰ ἐψήφιζα ὑπὲρ τῆς προτάσεως ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχεν ἐπαινέσει, καὶ μίαν φορὰν ἔστω, μίαν κυβερνητικὴν πρᾶξιν. Δηλαδή, ἐκδικούμενος τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν ἐψήφισε ὑπὲρ τῆς προτάσεως παρ’ ὅλον ὅτι διεξετραγῴδησε τὴν θλιβερὰν κατάστασιν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὁ κ. Στεφάνου εἶπεν ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἐπιτυχὴς ἡ ἔμπνευσις τοῦ τότε, ἀειμνήστου, Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος καὶ διὰ τὸ ὅτι ἐνέδωσεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἰς τὰς ἀξιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτοὶ οἱ λόγοι ἐπιμαρτυροῦν ἀπολύτως ὅ,τι εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τῶν συναδέλφων τῆς πλειοψηφίας ὑπάρχει καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλως, ἐφ’ ὅσον, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καταδικάζουν τὸ νομοσχέδιον. Τέλος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν προέβαλλε κανένα ἱκανὸν ἐπιχείρημα εἰς τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀντιθέτως ἡ ὑπεράσπισις τοῦ νομοσχεδίου ὑπῆρξεν ἀσθενεστάτη, διότι παρελείφθησαν ὡρισμένοι ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι δεικνύουν τὴν ὑποχρέωσιν ἀνταποδόσεως τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους ἔναντι τῆς Παιδείας. Καὶ εἰδικῶς, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐλέχθη ποῖον ποσοστὸν δίδει ὁ Προϋπολογισμὸς ὁ Ἑλληνικὸς διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Παιδείαν. Ὁ ἀριθμός, τὸ ποσοστόν, εἶναι 8½%, ἀσφαλῶς, συνυπολογιζομένων καὶ τῶν εἰσφορῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται, ὡς εἰσφοραί, εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἡ δὲ Συρία ἔχει 17½%, ἡ Τουρκία 11,40%, ἡ Αἴγυπτος 12½%. Ἔχομεν τὸ ἐλάχιστον ποσοστὸν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διατιθεμένου εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν Παιδείαν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀντιπαρῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ εἶπεν ὅτι, λόγῳ οἰκονομιῶν, ἐπέβαλε, τότε, τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ αὐξηθῇ κατὰ 70 ἢ 80 ἑκατομμύρια ὁ Προϋπολογισμός. Τὰ 70 αὐτὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα, ἐν συγκρίσει μὲ ὁλοκλήρους τὰς δαπάνας τῆς Παιδείας 1.200, ἐνῷ αἱ δαπάναι τῆς Μέσης Παιδείας ἀνέρχονται εἰς 200 ἑκατομμύρια, τὰ πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος πληρώνει τὸ ⅓ τῆς δαπάνης τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Τὰ ὅλα δὲ ἔξοδα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἶναι τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν, τὰ ὁποῖα δαπανᾷ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δι’ ἔξοδα διοικήσεώς της. Ὅ,τι κοστίζει ἡ διαχείρισις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, στοιχίζει ὁ κύκλος τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐκλήθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ πληρώσῃ τὸ τρίτον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος. Ὁ λόγος εἶναι ἄλλος. Ὅπως ἐγὼ δικαιοῦμαι νὰ πιστεύω, διὰ τοῦ ἑνιαίου φόρου ἀπηλλάγησαν ὡρισμένοι ἀριθμοὶ ἀπὸ τὰς μεσαίας τάξεις καὶ ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωναν 100 ἢ 200 δραχμὰς ἐτησίως φόρον ἐπιτηδεύματος, σύνολον 200 ἑκατομμυρίων. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα περιέκοψα διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν ἐπιτηδευματιῶν αὐτῶν. Ἤδη, μειώσεις ζητεῖ τὸ Κράτος, ὡς ἐὰν μετενόησε δι’ αὐτὰς τὰς ἀπαλλαγάς, καὶ ζητεῖ τὴν ἐπιστροφήν, καὶ ἐνῷ τοὺς ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὴν καταβολὴν 100 δραχμῶν φόρον ἐπιτηδεύματος, τοὺς ζητεῖ 500 δρχ. τέλη ἐκπαιδευτικά. Τὸ θέμα εἶναι τοῦτο: Ὑφίσταται ἀνάγκη οἰκονομικὴ ἀπὸ ἀπόψεως Προϋπολογισμοῦ τόσον ἐπιτακτική, διὰ νὰ συνεχισθῇ νὰ ἰσχύῃ ἓν νομοθέτημα, νὰ στηρίξῃ τὸν Προϋπολογισμὸν εἰς βάρος τοῦ πτωχοῦ λαοῦ; Ἂν πέρυσιν, ὑπῆρχον αἱ ἀνάγκαι αὗται, σήμερον, ἀναμφισβητήτως, ἐκλείπουν καὶ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτόν, ἀλλ’ ἐπιβλαβὲς καὶ ἐθνικῶς ἐπιζήμιον νὰ ἐπιβαρύνωνται αἱ μεσαῖαι τάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθοῦν διὰ νὰ στείλουν τὰ παιδιά των καὶ νὰ πληρώσουν τὸ ποσὸν αὐτό. Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη εἰσπράττονται δι’ ἐνταλμάτων, βάσει τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων, καὶ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὸν κίνδυνον προσωπικῆς κρατήσεως, ἂν δὲν πληρώσουν τὰς εἰσφοράς. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλή, παρὰ ὁμοφώνως νὰ ἐπικρίνῃ τὴν διατήρησιν τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν εἰς μίαν πτωχὴν τάξιν λίαν συμπαθῶς, ἡ ὁποία ἔχει, πάντοτε, συνεισφέρει εἰς θυσίας καὶ αἷμα ποσοστὸν ἴσον καὶ μεγαλύτερον καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ παρέχῃ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον εἰς τὸν πτωχὸν βιοπαλαιστήν. Δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν διὰ δαπάνην 200 ἑκατομμυρίων, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὰ ἔξοδα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, νὰ ζητῇ τὸ Κράτος νὰ πληρώνεται τὸ ⅓ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς πτωχούς. Τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως τοῦ Ἱδρύματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἴσα πρὸς τὰ ἔξοδα ὁλοκλήρων τῶν ἐξόδων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῆς Χώρας. Νομίζω, ὅτι θὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὴν ἀποστολήν μας καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ θέμα κυβερνητικῆς πειθαρχίας διότι, δὲν εἶναι πρᾶξις κυβερνητικοῦ γοήτρου, ἡ διατήρησις ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει καταδικασθῇ εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν συναδέλφων καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θὰ ἀποτελέσῃ πρᾶξιν πολιτικοῦ θάρρους ἐὰν ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ διατηρηθῇ.

§190Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας, νομίζω ὅτι περιττεύει νὰ προστεθῇ κἄτι. Θὰ ἤθελον μίαν λέξιν νὰ προσθέσω. Ὑποψιαζόμην, ὅτι ἡ παράταξις ποὺ κυβερνᾷ τὴν χώραν, δὲν θὰ ἤθελε ποτὲ νὰ ἀναβιβάσῃ τὸ ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ καὶ ἰδίως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ δὴ τῶν ἀπομεμακρυσμένων περιοχῶν, ἀλλά, σήμερον, εἶμαι βέβαιος δι’ αὐτὸ καὶ θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. συναδέλφους νὰ κάμουν ὅλοι εἰς τὴν περιφέρειάν των μίαν στατιστικὴν διὰ νὰ ἴδουν ἀπὸ ποῦ ἐκλέγονται οἱ βουλευταὶ τῆς παρατάξεως τῆς κυβερνήσεως, καὶ ἀπὸ ποῦ ἐκλέγονται οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως σήμερον, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἂν δὲν ὑπῆρχον τὰ ἀπομεμακρυσμένα χωρία ποὺ δὲν ἔχουν σχολεῖα, δὲν θὰ ἐξελέγετο ποτὲ ἡ παράταξις ποὺ κυβερνᾷ τὴν χώραν. Βασιζομένη εἰς αὐτό, δὲν θέλει νὰ προαγάγῃ τὸν λαόν, διότι ἠξεύρει, ὅτι δὲν θὰ ψηφισθῇ ποτὲ ἀπὸ τὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§191Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Ἀνέρχομαι ἐπὶ τοῦ βήματος, κύριοι συνάδελφοι, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μεταφέρω τὴν ἀγανάκτησιν τῶν γονέων διὰ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη. Τὸ ἐτόνισα καὶ προχθές. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, θέλω μετρημένα πράγματα. Εἶπεν, προηγουμένως, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ὅτι τὰ σχολεῖα εἶναι γεμᾶτα ἀπὸ δασκάλους καὶ ὅτι τὸ ἀνώτατον ὅριον εἶναι 45 μαθηταί. Μίαν τοιαύτην στατιστικὴν δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω ποῦ τὴν εὑρῆκεν ὁ κύριος Ὑπουργός, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅλοι γυρίζομεν εἰς τὰ χωριὰ καὶ βλέπομεν, ὅτι ἕνας δάσκαλος ἔχει 70, 80 καὶ 100 παιδιά. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀντὶ νὰ πάρῃ τὴν στατιστικὴν αὐτήν, ἐπῆρε ἄλλην στατιστικὴν ποὺ τοῦ λέγουν οἱ Ἐπιθεωρηταὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, θὰ ἴδῃ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἔχει θέσιν ἡ στατιστικὴ ἀλλά, θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι χρειάζονται εἰς ἑκάστην περιφέρειαν χιλιάδες διδασκάλων διὰ νὰ καλύψουν τὰ κενά.

§192Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Παιδείας). Χρειάζονται τοὐλάχιστον 4.000 διδάσκαλοι. Ὑπενθυμίζω, ὅμως, ὅτι ὑπάρχουν σχολεῖα μὲ 5 καὶ 7 μαθητάς, καὶ τὰ ὁποῖα διατηροῦνται διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα καὶ τὰ ὁποῖα προκαλοῦν μίαν ἀφαίμαξιν. Θὰ ἔπρεπε νὰ κάμητε αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν.

§193Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, εἶμαι ἀντικειμενικός, διότι προχθὲς ὅταν ἐπῆγα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐνδιεφέρθην διὰ τὰ σχολεῖα τῆς περιφερείας εἰς ἓν πρακτικὸν εἶδα, ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μετεφέρθησαν 30 ὑπεράριθμοι δημοδιδάσκαλοι ἐκ τῆς ὑπαίθρου καὶ ἂς μοῦ λέγουν, ὅτι δὲν γίνονται χαριστικαὶ πράξεις. Ἐγώ, εὑρῆκα τὸ πρακτικὸν τὸ ἰδικόν σας, ποὺ λέγει, ὅτι κατόπιν ἐντολῆς ἰδικῆς σας, μετεφέρθησαν 30 δημοδιδάσκαλοι εἰς Θεσσαλονίκην, εἰς στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν μέσα εἰς τὰ χωριὰ δὲν ἔχομεν διδασκάλους διὰ νὰ διδάξουν τὰ παιδιά. Λέγετε, ὅτι δὲν πηγαίνουν οἱ δάσκαλοι εἰς τὰ χωριὰ ὅταν τοὺς βγάλετε ἀπὸ τὰς πόλεις, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι οἱ διδάσκαλοι εἰς τὰ χωριά. Κανεὶς δάσκαλος δὲν θὰ πάῃ. Ὅταν τοποθετηθῇ ὁ δάσκαλος εἰς τὸ χωριό, ἡ πρώτη του δουλειὰ εἶναι νὰ πιάσῃ τὸν βουλευτὴ διὰ νὰ τὸν μεταθέσῃ. Πρέπει εἰς τὰ χωριατόπουλα νὰ δώσωμεν τὰ μέσα νὰ πᾶνε εἰς τὴν Ἀκαδημίαν καὶ ἔπειτα νὰ τὰ τοποθετήσωμε δασκάλους στὰ χωριά. Ἔπειτα ἕνα ἄλλο θέμα εἶναι ὅτι τὰ Γυμνάσια τῶν χωριῶν κατήντησαν ὅλα παραρτήματα καὶ οἱ καθηγηταὶ πληρώνονται ἀπὸ τοὺς γονεῖς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον 3.000 ἀγροτόπαιδα ἀναγκάζονται νὰ φοιτοῦν εἰς ἰδιωτικὰ σχολεῖα. Τὰ ἀγροτικὰ σχολεῖα εἶναι κενὰ ἀπὸ δημοδιδασκάλους. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προαγάγωμεν τὴν γεωργίαν μὲ ἀγραμμάτους γεωργούς; Εὐχαρίστως ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐδέχοντο νὰ ὑπάρχῃ ἔλλειμμα εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἐὰν τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ ἐδημιουργεῖτο χάριν τῆς μορφώσεως τῆς νεολαίας. Οὐδεὶς θὰ κατέκρινε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ ἔλλειμμα αὐτό, ἐὰν ἦτο, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τὴν μόρφωσιν τῆς νεολαίας. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἀγροτόπαιδα καὶ τὰ ἐργατόπαιδα εἶναι ἀμόρφωτα. Δι’ αὐτὸ ἐὰν κόπτεσθε διὰ τὴν νεολαίαν, τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ Σύνταγμα καὶ νὰ παρέχεται δωρεὰν ἡ ἐκπαίδευσις. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ πεισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι πάντοτε ἐφαρμόζεται τὸ Σύνταγμα. Ὅλα τὰ κράτη φροντίζουν νὰ προαγάγουν τὴν νεολαίαν των. Κατὰ συνέπειαν καὶ ἡμεῖς ἐὰν πονοῦμεν τὰ παιδιά μας πρέπει νὰ παρέχωμεν δωρεὰν τὴν μόρφωσιν. Καθὼς πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὰς ὑποτροφίας διὰ νὰ δυνηθοῦν καὶ τὰ χωριατόπουλα νὰ σπουδάσουν. Τελευτῶν, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει ὅλοι μας νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Δ)τος καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Συντάγματος.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ὑπὸ κρίσιν προτάσεων, «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3558)56». Κύριοι βουλευταί, ὑπὸ τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀριθμοῦ βουλευτῶν, πρότασις, ὅπως ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ὡς ἄνω προτάσεων. Διὰ νὰ ληφθῇ, ὅμως, ἀπόφασις, θὰ πρέπει, κατὰ τὸ Σύνταγμα νὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, νὰ παρίσταται δηλαδὴ τοὐλάχιστον τὸ ⅓ ἐκ τοῦ συνόλου τῶν βουλευτῶν. Ἐπειδή, ὅπως φαίνεται, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσωμεν, εἰς τὴν διεξαγωγὴν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω προτάσεων.

§195Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ διαπιστώσητε τὴν πλήρη ἀπουσίαν τῆς Συμπολιτεύσεως. Εἶναι προφανές, ὅτι ὑπερασπίζει τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῆς φυγῆς. Πάντως, παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τὸν μόνον παριστάμενον, νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸν εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν παραίτησιν τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ διὰ τὴν παράδοσιν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δεχόμεθα τὴν παραίτησιν τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἀναμένομεν, ὡς συνέπειαν, καὶ τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Ἐλλείψει ἀπαρτίας λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.35′ π. μ.)