1957.11.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12η

ΤΡΙΤΗ 5 Νοεμβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Παπαδημητρίου, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν φραστικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Θ. Χαβίνη. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ἀνδρεάδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Γ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Πασσαλίδης, Η. Ἠλιοῦ, Γ. Αὐγερόπουλος, Π. Γλιγλῆς, Β. Ἐφραιμίδης, Β. Θανασέκου, Π. Πετροπουλάκης, Ε. Πρωϊμάκης, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Παπαδημητρίου, Α. Λασκαρίδης, Κ. Τσιγάρας, Α. Μπριλλάκης, Α. Πατσιαντᾶς, Γ. Πρίφτης, Ν. Κιτσίκης καὶ Γ. Σπηλιόπουλος, καταθέτουσι συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3777)1957 νομοθετικοῦ διατάγματος «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς νομοθεσίας «περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τοῦ Δημοτικοῦ καὶ Κοινοτικοῦ Κώδικος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Παπαπολίτης, Χ. Σκουτέρης, Ι. Γιαμᾶς, Δ. Θεοχαρίδης, Α. Λυμπέρης, Δ. Γεωργίου, Ε. Πέτσος, Β. Φιλοσοφόπουλος, Ε. Μπακλατζῆς, Γ. Ἀναγνωστόπουλος, Κ. Πετρόπουλος, Σ. Τσιαπάρας, Θ. Ἀνδρεάδης, Ι. Γιαννιδάκης καὶ Α. Γιαννόπουλος, καταθέτουσι, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος 3784)1957 «περὶ καταργήσεως τοῦ Ὑδραυλικοῦ Ταμείου Βοιωτικοῦ Κηφισοῦ, ὑπαγωγῆς τῶν ἔργων Βοιωτικοῦ Κηφισοῦ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Κωπαΐδος καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Μπακόπουλος, Α. Τσουκαλᾶς, Θ. Τσάτσος, Γ. Μπακατσέλος, Ι. Παπαηλιάκης, Τ. Κολοκυθᾶς, Μ. Τοσουνίδης, καὶ Ν. Μαλλιάκας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ Δικαστηρίου τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῆς ἐνώπιον αὐτοῦ διαδικασίας ἐπὶ τῶν πολιτικῶν δικῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κονίτσας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανιδρύσεως, μετονομασίας κ.λ.π. ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ τῶν Πανεπιστημίων νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Πετροπουλάκος καὶ Ι. Προκοπίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανιδρύσεως, μετονομασίας κ.λ.π. ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ τῶν Πανεπιστημίων νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Γυιόκας, Β. Βύζας, Α. Ψάρης, Ι. Λαμπρόπουλος, Ν. Βαφειάδης, Κ. Φρόντζος, Α. Καρασπήλιος, Α. Δερδεμέζης, Δ. Λαντζούνης, Χ. Ζησιάδης, Β. Βασιλικὸς καὶ Α. Βογιατζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανιδρύσεως, μετονομασίας κ.λ.π. ἑδρῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ τῶν Πανεπιστημίων νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Μπάρμπας καὶ Π. Βουδούρης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προστασίας καὶ διοικήσεως τῶν Δημοσίων κτημάτων κειμένων διατάξεων ὡς καὶ τῶν διεπουσῶν τὸν ἐν Δωδεκανήσῳ Ὀργανισμὸν ν. 2100)1952 κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Φρόντζος καὶ Γ. Κακαγιάννης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προστασίας καὶ διοικήσεως τῶν Δημοσίων κτημάτων κειμένων διατάξεων ὡς καὶ τῶν διεπουσῶν τὸν ἐν Δωδεκανήσῳ Ὀργανισμὸν ν. 2100) 1952 κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰωάννου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προστασίας καὶ διοικήσεως τῶν Δημοσίων κτημάτων κειμένων διατάξεων ὡς καὶ τῶν διεπουσῶν τὸν ἐν Δωδεκανήσῳ Ὀργανισμὸν ν. 2100) 1952 κ. λ. π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ἀνωγειανάκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1956 Β. Διατάγματος «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500) 1953 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπασπύρου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1956 Β. Διατάγματος «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500) 1953 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Τσακιρίδης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1956 Β. Διατάγματος «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)1953 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Σταυρόπουλος καὶ Α. Μίχας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1956 Β. Διατάγματος «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)1953 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τούμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἄνω Μεριᾶς Μυκόνου, ζητοῦντος ἐπιβολὴν Κοινοτικοῦ φόρου τρία ἐπὶ τοῖς χιλίοις ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων μεταλλευμάτων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τ. Κολοκυθᾶς, Ι. Τούμπας καὶ Δ. Βρανόπουλος, καταθέτουσι ἀναφορὰς τοῦ Παμφαληρικοῦ Συνδέσμου καὶ λοιπῶν Σωματείων Π. Φαλήρου, ζητούντων ἀνάκλησιν τοῦ ἀπὸ 1.7.1957 ν. διατάγματος καὶ δημοσίευσιν τοῦ ἀπὸ 9.8.1956 τοιούτου, σχετικοῦ μὲ τὸ κτῆμα Γκρῶμαν, διαμορφουμένου εἰς τουριστικὸν χῶρον καὶ κῆπον. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Χ. Σκουτέρης, καταθέτει ἀντίγραφον ἐνστάσεως τοῦ κληρούχου Κωπαΐδος Ἀθανασίου Ἀριστ. Χατζήνα, κατοίκου Βαγίων Θηβῶν, παραπονουμένου κατὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ὁριστικῶν Διανομῶν Βοιωτίας, μετακινούσης ἤδη διὰ τοῦ ἀπὸ 9 Ἰουλίου 1957 πρακτικοῦ της τὰ ὅρια τοῦ Κωπαϊδικοῦ κλήρου, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ, κατὰ παράβασιν τῶν περὶ ἀναδασμοῦ διατάξεων τῆς Ἐποικιστικῆς Νομοθεσίας καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2643)1953 ν. διατάγματος, πρὸς τὸν σκοπὸν ἀθεμίτου ὠφελείας τῶν παρακειμένων κληρούχων ἀδελφῶν Γεωργίου καὶ Σοφοκλέους Ἰωάννου Χατζήνα. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Δ. Παπασπύρου, διὰ τηλεγραφήματός του, ἀναφέρει τὰς ἐκ τῶν τελευταίων πλημμυρῶν γενομένας καταστροφὰς εἰς περιοχὴν Λοκρίδος καὶ Λεβαδείας καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν πληγέντων, ἀναστολὴν τῶν χρεῶν κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Πατσιαντᾶς καὶ Γ. Εὐαγγέλου, καταθέτουν ἀναφορὰν Συλλόγου Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Βόλου, ζητοῦντος αὔξησιν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν του. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Πατσιαντᾶς καὶ Κ. Τσιγόρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαρίσης, διαμαρτυρομένης δι’ ἀτελῆ εἰσαγωγὴν βάμβακος ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐξ ἧς πλήττονται οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Πατσιαντᾶς καὶ Γ. Εὐαγγέλου καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Μηχανοσιδηρουργῶν Βόλου, ζητούσης ἐπέκτασιν τοῦ Ταμείου Ἐργατῶν Μετάλλου καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, καταβολὴν συντάξεως μέχρι τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ἐν λόγῳ Ταμείου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κίγιας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Λεβαδείας, ζητούσης ἄμεσον λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν ἐκ τῶν τελευταίων πλημμυρῶν πληγέντων βαμβακοπαραγωγῶν Προφήτη Ἠλία, Προσηλίου, καὶ λοιπῶν χωρίων περιοχῆς, κατακλυσθέντων ὑπὸ τῶν ὑδάτων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνεταιρισμῶν Προσωτσάνης «Πρόοδος», «Ἐπεξεργασία», «Ἐλπὶς» καὶ «Ἀναμόρφωσις», αἰτούντων αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ χορηγουμένου πλασματικοῦ καπνικοῦ δανείου εἰς 20 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, διότι τὸ ὁρισθὲν ὡς δάνειον ποσοστὸν τῶν 17 δραχμῶν, ἀδύνατον νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀπολύτως τὰς ἀνάγκας τῶν συνεταίρων, λόγῳ τῶν μεγάλων δανειακῶν ἐπιβαρύνσεών των εἰς τὴν Τράπεζαν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δ. Βούλκου, Α. Μίδρου, Α. Τσοπάνογλου, Α. Μίδρου καὶ Κ. Εὐγενιτάκη, ἀστέγων πυροπαθῶν Βουλγαροπλήκτων κατοίκων Πυξαρίου διατυπούντων παράπονα διὰ τὴν χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ὑπὸ τύπον στεγαστικοῦ δανείου μικροῦ τόκου διὰ τὴν στέγασίν των διότι τυγχάνουν ἄποροι ἀγρόται, μὲ λίαν χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν καὶ εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ κυρίως τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐὰν δέχεται νὰ μὴ συζητήσωμεν ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται ἀντὶ τῆς Παρασκευῆς ὁπότε εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην θὰ εἶναι ἀπησχολημένοι καὶ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ καὶ οἱ κ. κ. Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, νὰ μεταθέσωμεν δι’ αὔριον τὴν ἡμέραν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὁπότε νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἡ ὁποία ἐκκρεμεῖ διὰ τὰ μεταλλεῖα τοῦ Βάβδου.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς αὔριον θὰ ἔχωμεν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς μισθώσεως τῶν μεταλλείων Βάβδου. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§10Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Οἱ ἐπερωτήσαντες κ. κ. συνάδελφοι, διὰ τῶν ἀγορεύσεών των, ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς ἀπαντήσεως καθὼς ἐπίσης καὶ διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων παρεμβάσεών του, νομίζω ὅτι προσεκόμισεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πλούσια στοιχεῖα, ὥστε νὰ θεωρῆται ὅτι, ἡ ὑπόθεσις ἐν τῷ συνόλῳ της, ἦλθεν εἰς φῶς, τοὐλάχιστον ἀπὸ ἀπόψεως τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν τῶν ἐπερωτώντων ἀπὸ τοὺς φακέλλους τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, καὶ τοῦ

Ο.Χ.Ο.Α.

Νομίζω, ὅτι ἡ περαιτέρω λεπτομερειακὴ καὶ δικανικὴ ἔρευνα τοῦ θέματος, θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀπώλειαν τοῦ πραγματικοῦ σκοποῦ τῆς ἐπερωτήσεως. Εἴμεθα Σῶμα πολιτικὸν καὶ εἶναι ἀνάγκη, κατόπιν τῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι προηγήθησαν, νὰ προχωρήσωμεν πλέον εἰς τὴν ἐξαγωγὴν συμπερασμάτων πολιτικῶν διὰ πολιτικῆς μεθοδολογίας, νὰ ἀνεύρωμεν εὐθύνας, νὰ τὰς καταλογίσωμεν καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς προτάσεις μέτρων πολιτικῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἡ συγκεκριμένη ὑπόθεσις. Εἶναι χρήσιμον, ἡ ἐκκαθάρισις τῆς παρούσης ὑποθέσεως νὰ ἀποτελέσῃ ἕνα προηγούμενον ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὸ μέλλον πρὸ παρομοίων φαινομένων. Ἀπὸ τῆς ἀπόψως αὐτῆς, δὲν πρόκειται νὰ μακρηγορήσω, οὔτε ὡς προεῖπον, νὰ λεπτολογήσω. Θὰ προσπαθήσω, κύριοι, νὰ ἐπισημάνω τὰ κύρια πορίσματα, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται ἐξ ὅσων μέχρι τῆς στιγμῆς ἐλέχθησαν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἄποψιν, ἡ οὐσία τῆς ἐπερωτήσεως καὶ τοῦ ὅλου θέματος, συνίσταται εἰς τοῦτο: Ἐδείχθη μία εὔνοια σκανδαλώδης ἀπέναντι μιᾶς ξένης ἑταιρίας. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ μόνον ἐδημιούργησε τὴν ὑπόθεσιν τοῦ μεταλλείου τῆς Βάβδου, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐπηκολούθησαν ὅλα ὅσα γνωρίζομεν, ὅλα ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ προηγούμενοι κύριοι συνάδελφοι. Ἐὰν ἡ σύμβασις ἐξ ἀρχῆς δὲν εἶχε τὸν χαρακτῆρα τῆς σκανδαλώδους εὐνοίας πρὸς μίαν ξένην ἑταιρίαν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ὑπῆρχε θέμα, ἔστω καὶ ἐὰν εἶχον μεσολαβήσει κἄποιαι παρατυπίαι, ἀβλεψίαι καὶ ἀπροσεξίαι, περὶ τῶν ὁποίων πολλὰ ἀνεφέροντο εἰς τοὺς φακέλλους. Εἶναι ἀναγκαῖον νομίζω, νὰ ἀποδειχθῇ, διατὶ ἡ σύμβασις αὐτὴ ἔχει αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα τῆς σκανδαλώδους εὐνοίας πρὸς τὴν ξένην ἑταιρίαν. Τοῦτο κατ’ ἀνάγκην σημαίνει νὰ ἀντιπαραθέσῃ τις τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει ἡ ἑταιρία, ἔναντι ἐκείνων τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν προνομίων τὰ ὁποῖα ἀποκτᾷ. Ἡ ἑταιρία ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ ἕνα ποσὸν 400 χιλιάδων δολλαρίων εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ἔναντι τῆς γνωστῆς ὀφειλῆς τοῦ Βρυώνη ἐκ δανείων τὰ ὁποῖα εἶχε συνάψει ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν. Ἐπίσης ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ μικρὰ μερίσματα εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου, καθὼς ἐπίσης νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ ὡρισμένας ὑποχρεώσεις τοῦ Βρυώνη, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ μεταλλείου, ἔναντι ὡρισμένων Τραπεζῶν, τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ. Ἐὰν θελήσῃ τις νὰ συνοψίσῃ αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις, ἀπὸ ἀπόψεως χρηματικῆς, θὰ εὕρῃ ἕνα ποσὸν περίπου 600 χιλιάδων δολλαρίων. Ἔναντι τούτου, ἡ ἑταιρία ἀποκτᾷ μονοπωλιακὸν προνομιακὸν δικαίωμα ἐκμεταλλεύσεως τοῦ πολυτιμοτέρου μεταλλείου τῆς χώρας μας, τοῦ μεταλλείου τοῦ Βάβδου. Τοῦτο, ἀπὸ ἀπόψεως ὄγκου παραγωγῆς, ποιότητος μεταλλεύματος, θέσεως γεωγραφικῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὔκολον σιδηροδρομικὴν καὶ θαλασσίαν φόρτωσιν καὶ ἐκφόρτωσιν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν τεχνικῶν ἐγκαταστάσεων, τὰς ὁποίας διαθέτει ἤδη, εἶναι πράγματι τὸ ἐξαιρετικώτερον ἑλληνικὸν μεταλλεῖον. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἀκόμη ὅτι ἐκτὸς τοῦ λευκολίθου, ἔχει τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ καὶ χρωμίτην καὶ δὲν ἀποκλείεται νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλα τινὰ πολυτιμότερα μεταλλεύματα, χωρὶς νὰ ἀποκλείεται καὶ αὐτὸ τὸ οὐράνιον ἀκόμη, προσδίδουν εἰς τὸ μεταλλεῖον τοῦ Βάβδου βαρυσήμαντον ἀξίαν. Ἀποκτᾷ, ἑπομένως, ἡ ἑταιρία αὐτὰ τὰ δικαιώματα τῆς προνομιακῆς ἐκμεταλλεύσεως ἑνὸς πράγματι πολυτιμοτάτου μεταλλείου, καθὼς ἐπίσης καὶ προνομιακὰς φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς καὶ ἄλλας οἰκονομικὰς παροχὰς καὶ διευκολύνσεις περὶ τῶν ὁποίων ἀναφέρουν τὰ ἁρμόδια ἄρθρα τῆς συμβάσεως, ἔναντι ὡρισμένων ἀσημάντων ἀναλογικῶς ὑποχρεώσεων. Πράγματι, ἐὰν ἀντιπαραθέσῃ κανεὶς τὰ δικαιώματα τῆς ἑταιρίας πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της, ἔχει τὸ πρῶτον χαρακτηριστικὸν στοιχεῖον τοῦ συμπεράσματος, ὅτι ἐπεδείχθη ἔναντι τῆς ἑταιρίας αὐτῆς μία σκανδαλώδης εὔνοια περὶ τῆς ὁποίας προεῖπον. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω. Ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ διερευνήσῃ ὑπὸ ποίας προϋποθέσεις σχεδὸν ἦτο ἕτοιμος ὁ ἀποβιώσας Βρυώνης νὰ ὑπεκμισθώσῃ τὸ μεταλλεῖον εἰς τὴν αὐτὴν ξένην ἑταιρίαν, καὶ ἐκεῖ θὰ ἀνεύρῃ, ὅτι ὁ «χρεωκόπος» ὡς λέγεται καὶ διαδίδεται, Βρυώνης, εὑρισκόμενος εἰς δεινὴν θέσιν, εἶχε κατορθώσει νὰ ἐπιτύχῃ ὅρους, βάσει τῶν ὁποίων ἡ ἑταιρία θὰ ἀνελάμβανε ὑποχρέωσιν, πέραν τοῦ 1.000.000 δολλαρίων. Προσωπικῶς, ἔχω πληροφορίας, ὅτι εἶχεν ἐπιτύχει νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν, διὰ νὰ τῆς ὑπεκμισθώσῃ τὸ μεταλλεῖον, 1.200.000 δολλ. Βεβαίως περὶ αὐτοῦ, ἀπόδειξιν ἔγγραφον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀνεύρω, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐκ πληροφοριῶν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, μάλιστα, προκαλεῖ ἔκπληξιν τὸ γεγονός, ὅτι, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, βάσει τοῦ νόμου, ἐνέκρινε τὴν ὀψιόν, τὴν ὁποίαν παρεχώρησεν ὁ Βρυώνης εἰς τὴν ξένην ἑταιρίαν, δὲν εἶχε ζητήσει καὶ δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν φάκελλον, βάσει ποίων ὅρων ὁ Βρυώνης παρεχώρει τὰ δικαιώματα αὐτὰ εἰς τὴν ἑταιρίαν. Τὸ ὑπάρχον ἔγγραφον ἀναφέρει ὡρισμένους ἀπὸ τοὺς ὅρους, ἀλλὰ νομίζω, δὲν ἀναφέρει προσύμφωνον ἢ ἄλλο συμβολαιογραφικὸν ἔγγραφον, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ διαφαίνεται, τί ἀκριβῶς θὰ ἀπελάμβανε ὁ Βρυώνης ἐκ τῆς ξένης ἑταιρίας. Ἀλλὰ ἐὰν θέλετε καὶ περαιτέρω, δὲν εἶναι σύμφωνοι ὅλαι αἱ ἐκθέσεις ἁρμοδίων προσώπων ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ μεταλλείου, ὡς φυσικῆς πηγῆς καὶ ἐπὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῶν τεχνικῶν ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀναβιβάζουν τὴν ἀξίαν τοῦ μεταλλείου εἰς 1.200.000. Ἀκόμη καὶ ἡ ἰδία ἑταιρία εἰς τὰ πρῶτα ἔγγραφά της εἰς τὰς πρώτας προτάσεις της φαίνεται νὰ θέλῃ νὰ δώσῃ νὰ προσφέρῃ, τὰ περισσότερα. Φαίνεται νὰ θέλῃ νὰ ἀναλάβῃ τὸ σύνολον τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Βρυώνη ἔναντι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., δηλαδὴ τὸ δάνειον μαζὶ μὲ τοὺς τόκους, ἤτοι μέχρι 580.000 δολλαρίων. Ἡ ἑταιρία δὲν ἐγνώρισε τὸ μεταλλεῖον μόνον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὀψιόν. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ἡ δισυπόστατος ἐθνικότης τῆς ἑταιρίας. Ἡ ἑταιρία εἶναι Αὐστροαμερικανική. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς οἱ Γερμανοαυστριακοὶ εἶχον εἰδικοὺς μεταλλειολόγους, οἱ ὁποῖοι, σὺν τοῖς ἄλλοις, εἶχον ἐρευνήσει καὶ τὰς φυσικὰς πηγὰς τοῦ πλούτου τῆς χώρας. Ἔκτοτε εἶναι βέβαιον, ὅτι παράγοντες τῆς ἑταιρίας αὐτῆς θὰ εἶχον εἰς χεῖρας των ἐκθέσεις τοιαύτας, καὶ ἔκτοτε ἴσως θὰ εἶχον τὰς πρώτας ἐπισήμους ἐπιστημονικὰς πληροφορίας περὶ τῆς ἀξίας τοῦ μεταλλείου. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἀπελευθερωτικὴν περίοδον εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰδικοὶ τῶν ἀμερικανικῶν ἀποστολῶν ἐπίσης εἶχον ἐρευνήσει τὰς φυσικὰς πηγὰς τοῦ πλούτου τῆς χώρας μας καὶ ἐγνώριζον καὶ εἶχον συντάξει ἐκθέσεις περὶ τούτου. Συνεπῶς, αὐτὴ ἡ δισυπόστατος ἐθνικότης τῆς ἑταιρίας, πολὺ πρὶν τὸ 1955, ἀφ’ ἧς ἐμφανίζεται τὸ πρῶτον ἡ ἐνδιαφερομένη διὰ τὸ μεταλλεῖον τοῦ Βάβδου, τὴν εἶχε καταστήσει ἱκανὴν νὰ γνωρίζῃ περὶ τίνος πρόκειται καὶ τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὰς πρώτας εἶχεν ὁλόκληρον τὴν εὐχέρειαν νὰ τὰς διαπιστώσῃ, νὰ τὰς ἐπιβεβαιώσῃ, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ δεκαμήνου τῆς ὀψιόν. Καὶ ἐμφανίζεται τὸ πρῶτον, νὰ προτείνῃ ἢ νὰ φαίνεται νὰ ἀποδέχεται νὰ δώσῃ μέχρι καὶ 580.000. Πάντα ταῦτα ἐπιβεβαιώνουν τὸν ἀρχικὸν ἰσχυρισμόν μου, ὅτι εἶναι κυριολεκτικῶς μία λεόντειος σύμβασις εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καὶ κατ’ ἀντιδιαστολὴν μία σύμβασις ἐξαιρετικῆς σκανδαλώδους εὐνοίας ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας. Περαιτέρω, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ξένη ἑταιρία ἐπέτυχε αὐτὴν τὴν σκανδαλώδη σύμβασιν. Δὲν θὰ ὑπεισέλθω εἰς λεπτομερείας. Θὰ ὑπομνήσω ὡρισμένα χαρακτηριστικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἀνέφερον. Εἶναι πρῶτον γνωστὸν ὑπὸ ποίας συνθήκας καὶ μὲ ποῖον αἰφνιδιαστικὸν τρόπον ἐκηρύχθη ἔκπτωτος ὁ Βρυώνης. Ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων — νομίζω — εὐστόχως ἐχαρακτήρισαν τὴν ἔκπτωσιν ταύτην ὡς «ἐκτέλεσιν» τοῦ Βρυώνη. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι ἐκπρόσωπος τῆς ἑταιρίας ἐνεφανίσθη καὶ εὑρίσκετο, ὅπως κοινῶς λέγεται, εἰς τὰ μέσα καὶ εἰς τὰ ἔξω ὅλων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ὁ γνωστὸς Τσίρης. Ὁ Τσίρης, ἂν καὶ ἐπὶ ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἐξέσπασεν ἡ γνωστὴ ὑπόθεσις Βάβδου, κατηγορῆται ὡς πράκτωρ τῆς Γκεστάπο, δὲν ἐτόλμησε νὰ διαμαρτυρηθῇ, δὲν ἐτόλμησε νὰ μηνύσῃ τινὰ ὡς συκοφάντην. Καὶ ἐρωτᾶται, δὲν ἦσαν γνωστὰ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, αὐτὰ τὰ περιστατικὰ διὰ τὴν προσωπικότητα τοῦ ἐκπροσώπου τῆς ἑταιρίας αὐτῆς, μετὰ τοῦ ὁποίου τὸ Δημόσιον συνεζήτει, ἢ τὸν συνεβουλεύετο, ἢ συνεφώνει τὸ Δημόσιον καὶ συγκεκριμένως τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α.; Πάντα ἀσφαλῶς ἦσαν γνωστά, διότι θὰ ὑπάρχῃ καὶ σχετικὸς φάκελλος εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Παρὰ ταῦτα μὲ ἕνα πρόσωπον τοιαύτης στάθμης αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας ἀνέφερον συνεζήτουν καὶ διεπραγματεύοντο τὴν ἐκμίσθωσιν τοῦ πολυτιμοτέρου μεταλλείου τῆς χώρας. Εἶναι τόσον βέβαιοι οἱ ἁρμόδιοι τοῦ Ο. Χ.Ο.Α. διὰ τὴν προσωπικότητα τοῦ Τσίρη, ὥστε ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε, εἰς μίαν παρεμβολὴν, ἐπὶ τῶν δημοσιευμάτων εἰς βάρος του, νὰ εἴπῃ ὅτι ἐγνώρισε τὸν ἐκπρόσωπον αὐτὸν τῆς Ἑταιρίας ἐξ ἀφορμῆς συστάσεως, τρόπον τινά, τῶν ἁρμοδίων τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. κ. κ. Κορώνη καὶ Λομβάρδου καὶ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, κ. Ζολώτα, οὗτοι ἔσπευσαν ἀμέσως τὴν ἑπομένην εἰς τὰς ἐφημερίδας, νὰ διαψεύσουν κατηγορηματικῶς, ὅτι ἐγνώριζον ποτὲ τὸ πρόσωπον αὐτὸ ἢ ὅτι εἶχον μεσολαβήσει δι’ αὐτὸ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Βιομηχανίας. Βεβαίως ἐπηκολούθησεν ἡ προσπάθεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ διατυπώσῃ ὅτι «ὑπῆρχε μία ἀλλοίωσις εἰς τὰ ὅσα εἶπον» κ.τ.λ. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς παραμένει, ὅτι τὸν Τσίρην, τὸν ὁποῖον πάντες ἐδέχοντο εἰς τὰ γραφεῖα των, μὲ τὸν ὁποῖον πάντες συνεζήτουν καὶ διεπραγματεύοντο, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἐγνώριζον καλῶς. Ἐὰν μετὰ τὸ σκάνδαλον τὸν ἀρνοῦνται πάντες, ἐπιβεβαιοῦν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ὅτι καὶ τότε καὶ σήμερον ἐγνώριζον καὶ γνωρίζουν περὶ τίνος πρόκειται. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ κἄτι ἀκόμη, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ σύμβασις ἢ ὑπεγράφη αὕτη ὡς προσύμφωνον καὶ ἐν συνεχείᾳ ὡς ὁριστικὴ συμφωνία. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ ἀκόλουθον: Κατεβλήθη μία ἐπίμονος, ἔντεχνος προσπάθεια νὰ ἀποκλεισθῇ πᾶς τις, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἢ θὰ ἤθελε νὰ ἐπιδείξῃ ἐνδιαφέρον διὰ τὸ μεταλλεῖον. Γίνεται, δηλαδή, προφανές, ὅτι ἡ προσπάθεια αὕτη κατηυθύνετο εἰς τὸ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἑταιρία νὰ μείνῃ μόνη διὰ νὰ ἠμπορέσῃ αὕτη νὰ ἀποκτήσῃ τὸ μεταλλεῖον. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, βάσει ἐπισήμων ἐγγράφων καὶ στοιχείων οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι ἀνέφερον πολλὰ συγκεκριμένα καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ. Νομίζω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἔμειναν ὄχι ἁπλῶς μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ἀλλὰ μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρξεν ἕνα σχέδιον πῶς νὰ ἀποκλεισθῇ πᾶς τις, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ μεταλλεῖον, διὰ νὰ δοθῇ κατ’ ἀνάγκην πλέον εἰς τὸν μόνον, ὁ ὁποῖος ἀπέμεινεν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, εἰς τὴν Αὐστροαμερικανικὴν ἑταιρίαν. Ἀλλὰ ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἕνας τρίτος σκοπός, ἕνα τρίτον γεγονός, τὸ ὁποῖον θεμελιώνει ἀκόμη περισσότερον αὐτὴν τὴν ἐξαιρετικὴν εὔνοιαν πρὸς τὴν ἑταιρίαν ὡς σκανδαλώδη. Τοῦτο εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἀπεκλείσθη ὁ διαγωνισμός. Ἐὰν ἐγένετο διαγωνισμός, καὶ ἐὰν κατόπιν τοῦ διαγωνισμοῦ εἴχομεν αὐτοὺς τοὺς ὅρους, βεβαίως αὐτοὶ θὰ ἦσαν ἀσύμφοροι διὰ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἶχε νὰ ἰσχυρισθῇ τι; Κύριοι, κάμνομεν ἕνα διαγωνισμόν, πᾶς τις ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ μέρος, οἱ ὅροι εἶναι αὐτοί, τί ἠμπορούσαμε νὰ κάμωμεν; Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, ἀπεκλείσατε τὸν διαγωνισμόν, καὶ διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητήσωμεν εὐθύνας, οὔτε ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α., οὔτε ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἡ διενέργεια ἢ μὴ τοῦ διαγωνισμοῦ εἰς θέμα βασικόν, θέμα ὑψίστης σημασίας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ μόνος ἀποφασίζων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλος παρὰ μόνον ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἀπεκλείσθη ὁ διαγωνισμός, ἡ ἀποκλειστικὴ εὐθύνη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βαρύνῃ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς συναισθάνεται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, καὶ τὴν εὐθύνην του, ἀλλὰ καὶ τὸ πόσον κρίσιμον καὶ διὰ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν καὶ διὰ τὴν θέσιν του εἶναι τοῦτο. Δι’ αὐτὸ καὶ ἀνέπτυξε μίαν ἐπιχειρηματολογίαν, τὸ διατὶ ἀπεκλείσθη ὁ διαγωνισμός. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ κύρια σημεῖα τῆς ἐπιχειρηματολογίας αὐτῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀπάντησίν του εἶπε: «Σκάνδαλον θὰ ἦτο ἐὰν ἀντὶ τῆς ἀπ’ εὐθείας μισθώσεως διενηργεῖτο διαγωνισμός»· διότι, κατὰ τὴν ἀντίληψίν του, ἐνδέχεται ἡ προσπάθεια προκηρύξεως διαγωνισμοῦ νὰ καλύπτῃ πολιτικὴν δειλίαν.... (ἀναγινώσκει).... καὶ συνεχίζει ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ διαγωνισμός, καὶ ἐὰν ἐγένετο μόνον ἡ Αὐστροαμερικανικὴ ἑταιρία θὰ συμμετεῖχε τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου. Ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διακόπτων τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶπε: «Κε Ὑπουργέ, τὸ συμπέρασμά σας εἶναι αὐθαίρετον. Καὶ πράγματι εἶναι αὐθαίρετον, ἀλλὰ ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι καὶ σκόπιμον τὸ συμπέρασμα αὐτό, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁλόκληρον τὴν προσπάθειαν διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μὴ διενέργειαν διαγωνισμοῦ ἐστήριξεν εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι δὲν ὑπῆρχον καὶ δὲν ἐνεφανίζοντο ἄλλοι ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸ μεταλλεῖον. Ἀλλὰ ἐξ ὅσων ἀνεπτύχθησαν ἀπεδείχθη ὅτι καὶ πρὶν ἢ γίνῃ διαγωνισμὸς ἐξεδηλώθη ἐνδιαφέρον ἀπὸ τὴν μεταλλευτικὴν ἐπιχείρησιν Μπαταζάν, περὶ τῆς ὁποίας ἀνεφέρθη ὅτι καὶ σοβαρὰ ἦτο καὶ σοβαρὰς διαθέσεις εἶχε, καθὼς καὶ τὰ μέσα καὶ ὅτι θὰ ἠδύνατο μόνη ἢ ἐν συνδυασμῷ μὲ ἄλλας Ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ἐνδεχομένως καὶ μὲ ξένους κεφαλαιοκρατικοὺς ὁμίλους νὰ συνεργασθῇ διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὶν ἢ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν καὶ ἐνῷ εὑρέθη πρὸ τῆς προτάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο, νομίζω, τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1956, ἠρνήθη νὰ συζητήσῃ μὲ τὸν ὅμιλον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου. Ὁ ὅμιλος Μπαταζὰν ἐπανῆλθε κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως ὅταν ἐγένοντο αἱ συζητήσεις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Πέραν αὐτοῦ καὶ ἄλλοι ὅμιλοι Ἑλληνικοὶ ἐπέδειξαν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀπέκλεισε, μὲ τὸ αὐθαίρετον ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαγωνισμός, καὶ ὅτι ἐὰν ἐγένετο δὲν θὰ ἐνεφανίζετο παρὰ μόνον ἡ Αὐστροαμερικανικὴ ἑταιρία. Τὰ γεγονότα, τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα, τὰ ἔγγραφα βεβαιοῦν ὅτι εἶχον ἐμφανισθῆ καὶ ἄλλοι ὅμιλοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέδειξαν ἐνδιαφέρον. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ κατέφυγεν εἰς ἕνα ἄλλο ἐπιχείρημα. Οὐδεμία ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις, λέγει, δὲν θὰ εἶχε νὰ διαθέσῃ ἀμέσως καὶ τοῖς μετρητοῖς 400.000 δολλαρίων, τὰ ὁποῖα διέθετεν ἡ Αὐστροαμερικανικὴ ἑταιρία διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου. Περὶ τοῦ κατὰ πόσον τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ εἶναι βάσιμον, περὶ τοῦ κατὰ πόσον κατεσκευάσθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς διὰ νὰ ὑπάρχῃ δικαιολογία, διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ περὶ τοῦ κατὰ πόσον ἐπίσης τὸ ἐπιχείρημα περιεβλήθη αὐτὴν τὴν γνωστὴν διφορούμενην διατύπωσιν τοῦ ἄρθρ. 17, θὰ ὁμιλήσω εἰς ἄλλο σημεῖον. Σημειῶ μόνον ὅτι εἶναι ἀποφασιστικῆς σημασίας τὸ σημεῖον αὐτό, δηλαδὴ τοῦ ὅρου περὶ καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς τῶν 400.000 δολλαρίων, διὰ νὰ ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν δικαιολογίαν ἀποκλεισμοῦ τοῦ διαγωνισμοῦ». Προχωρῶν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι ἐπεδείχθη σκανδαλώδης εὔνοια πρὸς ξένην ἑταιρίαν, ἀνέφερον μέχρι τοῦδε τὴν διαδικασίαν, τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἔγινε ἡ σύμβασις, τοὺς βασικοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ τὴν ἔλλειψιν τοῦ διαγωνισμοῦ. Εἰς αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ προσθέσῃ κανεὶς καὶ τὴν σωρείαν ἀβλεψιῶν, παραλείψεων καὶ ὡρισμένην δρᾶσιν ἢ καὶ μερικὰς ἀπουσίας, ἐὰν θέλετε ὑπευθύνων ἁρμοδίων προσώπων, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἀποφασισθοῦν κρίσιμα θέματα σχετικὰ μὲ τὴν σύμβασιν. Ὅλα αὐτὰ ἄγουν εἰς θεμελίωσιν τοῦ βασικοῦ συμπεράσματος. Ὑπάρχει ὅμως, καὶ ἕνα δεύτερον μέρος εἰς τὴν ὅλην ὑπόθεσιν. Εἶναι τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἀπάντησίν του ἀπεκάλεσε ἐμπλοκήν. Αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ καταβληθῇ τὸ τίμημα ἐκ μέρους τῆς ἑταιρίας. Εἰς τί συνίσταται, λοιπόν, ἡ ὑπόθεσις αὐτή; Συνίσταται εἰς τὸ ἑξῆς περίεργον φαινόμενον: Ὁ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ἡ ξένη ἑταιρία ἰσχυρίζονται — καὶ ἀποδεικνύεται τοῦτο δι’ ἐγγράφων ἁπλῶν ἢ καὶ συμβολαιογραφικῶν — ὅτι συνεφώνησαν νὰ καταβληθοῦν αἱ 300.000 δολλαρίων ἀπὸ τὸ σύνολον τοῦ τιμήματος κατὰ δόσεις. Ἐξ ἑτέρου, ὁ κ. Ὑπουργός, αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας ἐμφανίζονται καὶ ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ συμφωνία προέβλεπε τὴν καταβολὴν τῶν 300.000 δολλαρίων τοῖς μετρητοῖς. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίφημος ἐμπλοκή, συνισταμένη εἰς τὴν διαφορετικὴν ἄποψιν τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερε καὶ προσωπικῶς ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ἡ ξένη ἑταιρία ἀποδεικνύουν ὅτι ἐγένετο συμφωνία νὰ καταβληθῇ τὸ ποσὸν κατὰ δόσεις. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ὅμως, τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας καὶ προσωπικῶς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν φέρονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἢ μέχρι τῆς Βουλῆς ἐπίσημα ἔγγραφα ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἐπιβεβαιοῦται ὁ ἰσχυρισμός των, ὅτι συνεφωνήθη καταβολὴ τοῖς μετρητοῖς. Ἐπικαλεῖται, βεβαίως, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι μεταξὺ τῆς 29ης Ἰανουαρίου καὶ τῆς 13ης Φεβρουαρίου, ὅτε ὑπεγράφη ἡ σύμβασις μεταξὺ Δημοσίου καὶ ξένης ἑταιρίας, ἐμεσολάβησαν διάφοροι διαπραγματεύσεις καὶ ὅτι ἀποτέλεσμα τῶν διαπραγματεύσεων αὐτῶν ὑπῆρξε μεταβολή, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς, ἤτοι ὅτι συνεφωνήθη καταβολὴ τοῖς μετρητοῖς. Ἀλλὰ περὶ τῆς συμφωνίας ταύτης ἐνθυμεῖται καλῶς ἡ Βουλή, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἠδυνήθη νὰ φέρῃ οὐδὲν συγκεκριμένον ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον, ἔγγραφον ἢ ἄλλο, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς πείθῃ ὅτι ἔγινε ἡ συμφωνία αὐτή, ἡ τροποποιητικὴ τῆς ἀρχικῆς, ἁπλῶς ἐπεκαλέσθη πρόσωπα, μὲ τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος δῆθεν συνεφώνησε τὰ τῆς πληρωμῆς. Ὁ κ. Ὑπουργός, εὑρισκόμενος, ἴσως, εἰς ἀδυναμίαν, διότι πιθανῶς νὰ μὴ ὑπῆρξε τοιούτου εἴδους συμφωνία ἀνατρεπτικὴ τῶν ἀρχικῶς συμφωνηθέντων, ἐπικαλεῖται τί; Ἐπικαλεῖται πρῶτον, τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ σχεδίου Ν. Δ. εἰς τὴν ὁποίαν, πράγματι, ἀναφέρεται ὅτι ἡ ἑταιρία ἀναλαμβάνει νὰ πληρώσῃ τοῖς μετρητοῖς τὰς 400.000 δολλάρια. Ἐπικαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 17 καὶ προχωρεῖ εἰς τὸν ἑξῆς συλλογισμόν: «Τὸ ἄρθρον 17 καὶ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐμονογράφησαν οἱ ἁρμόδιοι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. — τὸ ἄρθρον 17 καὶ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐγνώριζε καὶ ἡ ξένη ἑταιρία. — Διατί, ἐφ’ ὅσον ἔβλεπαν ἐκεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ διατύπωσις τοῖς μετρητοῖς, διατὶ ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ ἄρθρον 17 δὲν ἔβλεπον σαφῶς νὰ διατυποῦται ἡ κατὰ δόσεις καταβολὴ δὲν ἐζήτησαν τὴν σαφεστέραν διατύπωσιν καὶ δὲν ἐζήτησαν τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ὅσων λέγονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν περὶ καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς;» Ἐάν, λοιπόν, λέγῃ ὁ κ. Ὑπουργός, βάσει αὐτῶν τῶν ἰσχυρισμῶν του, θέλετε ἀπόδειξιν περὶ τοῦ ὅτι ἐπέτυχα τροποποιήσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς, ἰδοὺ αἱ ἀποδείξεις. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, τὸ ἄρθρον 17, τὰ ὁποῖα ἐμονογράφησαν ἡ ξένη ἑταιρία καὶ ὁ Ο.Χ.Ο. Α., χωρὶς νὰ ζητήσουν ἀλλαγὴν καὶ ἑπομένως σιωπηρῶς ἀπεδέχθησαν ταῦτα, ὡς εἶχον. Νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, προσθέτοντος καὶ κἄτι ἀκόμη. Ὁ κ. Ὑπουργός, κατὰ τὰς συζητήσεις ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως κατ’ ἐπανάληψιν ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ καταβολὴ θὰ γίνεται τοῖς μετρητοῖς· τόσον πολὺ μάλιστα ἔδιδε ἔμφασιν εἰς αὐτό, ὥστε ἐν συνεχείᾳ ὑπεστήριξε καὶ τὸ ἑξῆς: «Καὶ ἂν ἀκόμη ἐδηλοῦτο ὅτι ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ κατὰ δόσεις, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ σύμβασις θὰ ἐψηφίζετο». Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος, ἐλλείψει ἄλλων στοιχείων, τοὺς ἐπικαλεῖται, διὰ νὰ θεμελιώσῃ τὴν δῆθεν συμφωνίαν του περὶ τῆς καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποκρουσθοῦν οἱ ἰσχυρισμοὶ αὐτοί, βάσει τῶν ὅσων γνωρίζετε, ἐκ τῆς προηγηθείσης συζητήσεως καὶ μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην ἀντικειμενικότητα καὶ καλὴν πίστιν. Ὁ πρῶτος ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι, διατὶ ἡ ξένη ἑταιρία καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. μονογραφοῦντες τὰ κείμενα, τὸ ἄρθρον 17, δὲν ἐζήτησαν νὰ ἔχῃ σαφεστέραν διατύπωσιν περὶ καταβολῆς εἰς δόσεις; Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ἐγκατέλειπε αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα ὁ κ. Ὑπουργός. Διότι, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅταν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐζήτησε τὴν ψήφισιν καὶ τοῦ ἄρθρου 17, προεκλήθη ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Κιτσίκην, ὁ ὁποῖος, τὸν ἠρώτησε: «Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἀσαφὴς ἡ διατύπωσις καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθοῦν παρανοήσεις, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν συνεπείας ἐπιβλαβεῖς διὰ τὰ Δημόσια συμφέροντα, διότι δὲν ἐκάματε σαφεστέραν τὴν διατύπωσιν καὶ λέγετε περὶ καταβολῆς». Ἐγὼ θὰ προσέθετον, διατί, κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀναγράφετε ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ τοῖς μετρητοῖς; Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνῷ προεκλήθη, ἐνῷ ἐὰν θέλετε προεκλήθη γενικώτερον καὶ ἀπὸ τὸν εἰδικὸν μεταλλειολόγον κύριον Κατράκην, ὁ ὁποῖος ἀναφερόμενος εἰς τὴν σύμβασιν, ἀπὸ τὸν Μάρτιον τοῦ 1957, πρὶν ἔλθῃ αὕτη πρὸς κύρωσιν, εἰς σχετικὸν ἄρθρον του πρὸς τὴν «Νέαν Οἰκονομίαν», σημειώνει ὅτι «ἕνα ἀπὸ τὰ ἐπικίνδυνα σημεῖα τῆς συμβάσεως εἶναι καὶ ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 17»· λέγει ὁ κ. Κατράκης: «Ποσόν, ἄλλωστε ἀμέσως καταβλητέον (βλέπε ἄρθρον 17 παράγρ. 2) ἐφ’ ὅσον ὡς διατυποῦται δὲν προκύπτει ἐμπράκτως προσφορὰ τῆς ἑταιρίας πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τοῦ ὡς εἴρηται ποσοῦ» ἀπὸ τὸν Μάρτιον ἐπισήμως καὶ δι’ ἑνὸς ἄρθρου εἰδικῶς ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐν συνεχεία ὁ κ. Κιτσίκης προκαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὸν παρακαλεῖ νὰ δεχθῇ μίαν σαφεστέραν διατύπωσιν, διότι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐπικρίνει τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τὴν ξένην ἑταιρίαν, ὅτι δὲν ἐζήτησαν σαφῆ διατύπωσιν διὰ τὴν καταβολὴν κατὰ δόσεις, ὁ ἴδιος διὰ νὰ εἶναι κατωχυρωμένος, δὲν ἤθελε παρὰ τὰς προκλήσεις παρὰ τὴν παράκλησιν αὐτὴν δὲν ἔκαμε σαφῆ διατύπωσιν καταβολὴν τοῖς μετρητοῖς. Νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο ἕνα βασικὸν θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ ἤθελε νὰ ὑποχωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐξ ἀντιθέτου, τὸ αἴτημα διὰ σαφεστέραν διατύπωσιν – τοῖς μετρητοῖς – ἐνίσχυε τὴν τυχὸν ἄποψιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅπως ἡ καταβολή γίνῃ τοῖς μετρητοῖς. Δὲν ἦτο ἕνα θέμα ἀρχῆς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου, ἐὰν ὑπεχώρει θὰ εὑρίσκετο μειωμένος, ὁ κ. Ὑπουργός. Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε λόγους νὰ εὐχαριστήσῃ, διότι εἰς τὰς συζητήσεις διεφωτίσθη ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο πιὸ συγκεκριμένο καὶ κατοχυροῦται αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὅτι ἤθελε, ὅτι δηλαδὴ συνεφώνησε τὴν καταβολὴν τοῖς μετρητοῖς. Ἀντὶ νὰ δεχθῇ, λοιπόν, αὐτὴν τὴν σαφῆ διατύπωσιν, ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπήντησεν εἰς τὸν κ. Κιτσίκην, ὅτι «ἔχω εἰς χεῖρας μου τσέκ, δηλαδή, πίστωσιν ἀνέκκλητον». Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν εἰδίκευσιν ἢ γνῶσιν τῶν τραπεζιτικῶν ὅρων, ἀλλὰ ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ ἔχω τσέκ εἰς τὰ χέρια μου, ἤτοι ἕνα μέσον πληρωμῆς ποὺ εἶναι ταὐτόσημον μὲ τὴν πληρωμὴν τοῖς μετρητοῖς. Ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν, τοὐλάχιστον, μὲ τὸ ἀνέκκλητον πίστωσις. Αὐτὴ πάλιν, ἡ τρόπον τινὰ διφορουμένη ἑρμηνεία, μοῦ ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν ἤθελε νὰ εἶναι σαφής, ἐνῷ τοῦ ἐδόθησαν πάρα πολλαὶ εὐκαιρίαι καὶ νὰ εἶναι σαφὴς καὶ κατωχυρωμένος. Κύριοι συνάδελφοι, μοῦ ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα καὶ παρακολουθῶν ὁλόκληρον τὴν συζήτησιν, ἤθελα νὰ εὕρω μίαν ἀπάντησιν διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχει κάμει αὐτὴν τὴν σαφῆ διατύπωσιν καὶ συνεδύασα αὐτὴν μὲ τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι ἐὰν ἀκόμη ἔλεγε ὅτι ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ εἰς δόσεις θὰ περνοῦσε τὸ ἄρθρον 17. Εἶναι ἐνδεχόμενον ἢ ἐὰν θέλετε καὶ βέβαιον, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ἔλεγεν ὅτι ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ κατὰ δόσεις τὸ ἄρθρον 17, ἐνδεχομένως ἢ καὶ βεβαίως, θὰ ἐψηφίζετο, ψηφιζομένου τοῦ ἄρθρου 17 μὲ τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν σαφῆ διατύπωσιν ὅτι ἡ καταβολὴ θὰ γίνῃ κατὰ δόσεις. Ἀλλὰ τότε θὰ ἀνέκυπτε ἕνα θέμα ἐνώπιον τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ εἶχε κανένα ἐπιχείρημα. Θὰ ἀνέκυπτε ἡ ἀνάγκη διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ἐρώτημα: Ἐφ’ ὅσον, κύριε Ὑπουργέ, συνεφωνήσατε νὰ καταβληθῇ κατὰ δόσεις τὸ τίμημα καὶ ἡ πρώτη νὰ εἶναι 100.000 δολλάρια καὶ ἔπειτα τὰ ὑπόλοιπα 300.000 δολλάρια νὰ καταβληθοῦν κατὰ δόσεις εἰς ἕνα διάστημα τριετίας ἢ πενταετίας. Σᾶς ἐρωτῶμεν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ ἀπεκλείσατε τὸν διαγωνισμόν, διατὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐπιχειρήσεις, κυρίως Ἑλληνικαί, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ εἶχον τὴν δυνατότητα ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς τοῦ νὰ δίδουν δηλαδὴ 100.000 δολλάρια τοῖς μετρητοῖς διὰ νὰ πάρουν τὸ μεταλλεῖον καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐκμεταλλευόμεναι τὸ μεταλλεῖον εἰς διάστημα 5 ἐτῶν νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλλουν τὰς 300.000 δολλάρια κατὰ δόσεις. Εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, τῆς Βιομηχανίας, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαντήσῃ. Καὶ θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον ἡ σύμβασις νὰ μὴ ἐκυροῦτο τελικῶς. Συμπεραίνω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπροχώρησε εἰς τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως ἄνευ δημοσίου διαγωνισμοῦ, ἀποκλείσας κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον Ἑλληνικὰς ἑταιρίας καὶ ὅμιλον, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου. Δὲν ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, κατὰ τὴν σύνταξιν καὶ μετὰ τὴν ὑπογραφήν, νὰ εἶναι σαφής, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς τοῦ τιμήματος. Διότι ἐὰν ἦτο σαφὴς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ὁ τρόπος τῆς καταβολῆς τῶν 300.000 δολλαρίων εἰς δόσεις, τότε ἦτο ἀπολύτως βέβαιον διὰ τὴν ἑταιρίαν καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι ὁλόκληρον τὸ οἰκοδόμημα τῆς λεοντείου συμβάσεως θὰ κατέρρεε, διότι θὰ ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐμφάνισις μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας θὰ παρεχωρεῖτο τὸ μεταλλεῖον ἄνευ διαγωνισμοῦ καὶ διὰ τῆς καταβολῆς τῶν ὑπολοίπων 300.000 δολλαρίων εἰς δόσεις καὶ δι’ ἀποκλεισμοῦ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παντὸς Ἑλληνικοῦ ὁμίλου ἢ ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἦτο ἢ ὄχι δυνατὴ ἡ ὕπαρξις Ἑλληνικῆς ἑταιρίας ἢ Ἑλληνικοῦ ὁμίλου χρηματοδοτῶν, εἰς τὴν χώραν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδέχοντο νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου, διὰ τῆς καταβολῆς μόνον 100.000 δολλαρίων, τῶν δὲ ὑπολοίπων 300.000 δολλαρίων μετὰ παρέλευσιν 5ετίας καὶ μὲ τόκον μόνον 7%. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εὑρεθῇ εἰς πολὺ δύσκολον θέσιν νὰ ἰσχυρισθῇ τὸ ἀντίθετον. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ προεκτείνω τὸν συλλογισμόν μου αὐτὸν καὶ πρὸς τὴν ἑτέραν πλευρὰν τοῦ ἀντισυμβαλλομένου, τὴν ἑταιρίαν. Ἡ προσωπική μου ἀντίληψις εἶναι ὅτι καὶ ἡ ἑταιρία ἠθελημένως καὶ κατόπιν ὑπολογισμῶν, ἐδέχθη τὴν ἀσάφειαν τοῦ ἄρθρου 17 προχωρήσασα εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως. Τοῦτο ἔπραξεν ἡ ἑταιρία κατόπιν ὑπολογισμοῦ, ὑπελόγισεν δηλονότι ὅτι ἐὰν ἐφέρετο ἡ σύμβασις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως μὲ τὰς προϋποθέσεις τῆς καταβολῆς 100.000 δολλαρίων μόνον μετρητοῖς, τῶν δὲ ὑπολοίπων 300.000 εἰς δόσεις, ἦτο πολὺ πιθανὸν ἡ σύμβασις νὰ ἀνετρέπετο. Τοῦτο, ὅμως, ἀσφαλῶς δὲν συνέφερε τὴν ἑταιρίαν, ἡ ὁποία ἐκράτησε τὴν θύραν ἀνοικτὴν διὰ τῆς ἀσαφείας τοῦ ἄρθρου 17 ὥστε νὰ δύναται πρῶτον νὰ περάσῃ εἰς τὰ μαλακὰ ἀπὸ τὴν διαδικασίαν κυρώσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ δεύτερον, νὰ διαμαρτύρεται καὶ νὰ ἀξιοῖ δικαιώματα παρὰ τοῦ Δημοσίου, εἰς περίπτωσιν ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁμιλῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως, ἐδήλου, ὅτι ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς ἔχομεν μίαν πανίσχυρον ἑταιρίαν ἡ ὁποία ἔχει εἰς χεῖρας της τὸ μονοπώλιον τοῦ λευκολίθου καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς τὰς Ἑλληνικὰς ἑταιρίας αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ συναγωνισθοῦν τὴν ἑταιρίαν αὐτήν. Καὶ ἐρωτᾶται, δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τὴν πανίσχυρον αὐτὴν ἑταιρίαν, νὰ ἐξεύρῃ ἄλλοθεν καὶ τὰς 300.000 δολλαρίων, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ἀπὸ τὸ πτωχὸν Ἑλληνικὸν Δημόσιον διὰ τοῦ Ο. Χ.Ο.Α.; Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἡ ἑταιρία ἀσφαλῶς ἠδύνατο νὰ καταβάλῃ τοῖς μετρητοῖς καὶ τὰς 300.000 δολλαρίων, πρᾶγμα ποὺ εἶναι καὶ σήμερον δυνατὸν ὅτε κινδυνεύῃ νὰ ἀνατραπῇ ἡ σύμβασις. Ἐπιμένει, ὅμως, εἰς τὴν καταβολὴν διὰ δόσεων διότι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει ὁ ὑπολογισμός. Ἐσκέφθη ἡ ἑταιρία ὅτι ἐὰν κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως κατέβαλε τὰς 400.000 δολλαρίων, καὶ ἡ σύμβασις φερομένη εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν ἀνετρέπετο δὲν θὰ εἶχε πλέον εἰς χεῖρας της τὰ ἐχέγγυα τοῦ ἐκβιασμοῦ καὶ ὅτι εἶναι σφόδρα πιθανὸν νὰ ἐνεπλέκετο εἰς ἕνα ἀγῶνα ἑρμηνείας ἄρθρων. Ἐπροτίμησε, συνεπῶς, νὰ κρατήσῃ τὰς 300.000 αὐτὰς δολλαρίων ὡς ἐφεδρικὸν ὅπλον, ὥστε νὰ ἐκβιάζῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Μὲ αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ καταλήξω ὅτι ἦτο ἑκατέρωθεν ἠθελημένη καὶ βάσει προδιαγεγραμμένου σχεδίου ἡ ἀσάφεια τοῦ ἄρθρου 17.

§11Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑποστηρίζετε ὅτι ἐὰν ἀκυρωθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ σύμβασις ἡ ἑταιρία θὰ ἀξιοῖ δικαιώματα ἀποζημιώσεως ἀπὸ τὸ Δημόσιον;

§12Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἑταιρία ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως βάσει προδιαγεγραμμένου ὑπολογισμοῦ. Δηλαδὴ ἐσκέφθη, ὅτι ἐὰν ἀποκαλύπτετο ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως τὸ ποσὸν τῶν 300.000 δολλαρίων θὰ κατεβάλλετο εἰς δόσεις, ἦτο πολὺ πιθανὸν νὰ ἐφοβεῖτο, ὅτι ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἀνατραπῇ ἡ σύμβασις. Ἐσκέφθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ εἰς χεῖρας της ἕνα ὅπλον ἐφεδρικόν, διότι, ἐὰν κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως κατέβαλεν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν 400.000 δολλαρίων, καὶ ἐτύγχανε μὲν τῆς κυρώσεως τοῦ πρώτου σταδίου ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν Βουλήν, ὅμως, ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἀνατραπῇ διὰ τοῦτο ἐσκέφθη, ὅτι προτιμότερον εἶναι νὰ καταβάλω τὰς 100.000 μόνον δολλαρίων, τὰς δὲ 300.000 νὰ κρατήσω ὡς ὅπλον ἐφεδρικὸν καὶ νὰ ἀσκήσω ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν ἐνδιαφερομένων διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν 300.000 αὐτῶν δολλαρίων, ὥστε ἡ σύμβασις νὰ μὴ ἀνατραπῇ. Εἶναι δὲ βέβαιον, ὅτι τόσον τὸ Ὑπουργεῖον ὅσον καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. θὰ ἀποφύγουν νὰ ρίψουν εἰς μίαν ἀβεβαιότητα τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ διακινδυνεύσουν τὴν μὴ εἴσπραξιν τῶν 300.000 δολλαρίων καὶ συνεπῶς θὰ ἐπιμείνουν ἐπὶ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως. Εἶναι, συνεπῶς, ὡς βλέπετε, ἑκατέρωθεν ἠθελημένη ἡ ἀσάφεια τοῦ ἄρθρου 17 καὶ ἡ μόνη ἀπάντησις εἶναι, ὅτι τοῦτο ἐγένετο ἀνεκτὸν καὶ ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παίζῃ τὸ παιγνίδι καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ καὶ πρὸς τὰ ἐδῶ. Καὶ ἐὰν δὲν ἐγένετο ὁ θόρυβος διὰ τῶν ἐφημερίδων ἀσφαλῶς θὰ ἐξυπηρετοῦντο ἀμφότερα τὰ μέρη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμολόγησεν, ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρξε συμφωνία ἡ καταβολὴ νὰ γίνῃ εἰς δόσεις. Τοῦτο βεβαιοῦν ὅλα τὰ ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν Ο.Χ.

Ο.Α.

§13Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς διέκοψα προηγουμένως, διότι πρέπει νὰ διευκρινισθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς θέμα ἀκυρότητος αὐτῆς καὶ ὅτι ἡ ἑταιρία θὰ ἠξίου δικαιώματα ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Δὲν ἦτο αὐτὸ τὸ πνεῦμα σας. Ἀποδίδετε, λοιπόν, τὴν ἀσάφειαν τοῦ ἄρθρου 17 εἰς τὴν πονηρὰν σκέψιν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Τοῦτο εἶναι ὀρθόν. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διευκρινισθῇ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ σκέψις σας διότι δὲν εἶναι γνωστὴ ἡ τύχη τῆς συμβάσεως κατὰ τὴν ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας συζήτησιν.

§14Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς εἶπον ὅτι τόσον ὁ Ο.Χ.Ο.Α., ὅσον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον εἶναι πιθανὸν προκειμένου νὰ εἰσπράξουν τὰς 300.000 δολλαρίων ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν, νὰ ἐπιμείνουν εἰς τὴν μὴ ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἕτερον ζήτημα ἐνισχυτικὸν τῆς ἀπόψεώς μου, ὅτι δηλαδὴ ὑπῆρξεν ἠθελημένη ἡ ἀσάφεια τοῦ ἄρθρου 17.

§15Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς διέκοψα, διότι ἐκ τῆς ὅλης ὁμιλίας σας, τὴν ὁποίαν μετὰ προσοχῆς ἤκουσα, ἰδίως τὸ τελευταῖον μέρος, ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐὰν τυχὸν τὸ Σῶμα ἐπανασυζητήσῃ τὸ ψηφισθὲν Ν. Δ. καὶ ἤθελε τυχὸν ἀκυρώσει τὴν σύμβασιν, ὅτι τάχα ἡ ἑταιρία ἔχει δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Ἐπὶ τῆς διασαφήσεως τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθητε νὰ μᾶς δώσητε σχηματίζω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ σκέψις σας, ἀλλὰ τοὐναντίον ἀποδίδετε τὴν ἀσάφειαν τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 17, ἀφ’ ἑνὸς εἰς πταῖσμα τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν πονηρὰν σκέψιν τῆς ἑταιρίας ὅτι ἐὰν τυχὸν μοῦ τὴν ἀκυρώσουν, καλλίτερον εἶναι νὰ ἔχω νὰ διεκδικήσω 100.000 δολλάρια παρὰ 300.000 δολλάρια. Ἔτσι εἴμεθα σύμφωνοι. Αὐτὸ ἐθεώρησα ὅτι ἦτο ὀρθὸν νὰ διασαφηνίσωμεν, διότι δὲν ἠξεύρομεν ποία θὰ ἦτο ἡ τύχη τοῦ Ν. Δ. ὅταν θὰ συζητηθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διασάφησιν.

§16Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς εἶπον ὅτι τόσον ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ὅσον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον εἶναι πιθανὸν προκειμένου νὰ εἰσπράξουν τὰς 300.000 δολλαρίων ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν, νὰ ἐπιμείνουν εἰς τὴν μὴ ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἕτερον ζήτημα, ἐνισχυτικὸν τῆς ἀπόψεώς μου, ὅτι δηλαδὴ ὑπῆρξεν ἠθελημένη ἡ ἀσάφεια τοῦ ἄρθρου 17 καὶ τοῦτο εἶναι τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. τῆς 2ας Αὐγούστου 1957, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ διὰ τοῦ ὁποίου καθίσταται γνωστὸν ὅτι ἡ ἑταιρία ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις της. Καὶ ἐκεῖ τὸ κείμενον εἶναι ἀσαφές. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπικαλεῖται τὸ ἔγγραφον αὐτὸ διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι τοῦτο εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἐγὼ ἀντιθέτως θὰ ἀποδείξω ὅτι εἶναι εἰς βάρος του. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς αὐτὸ τὸ περίφημον ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Βάσει αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, αἱ ὑπηρεσίαι σας, κύριε Ὑπουργέ, ἐπροχώρησαν εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ἑταιρίας. Ἤθελον νὰ ἠξεύρω τὸ ἔγγραφον αὐτὸ εἰς χεῖρας ποίου ὑπαλλήλου ἐδόθη καὶ ἂν ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς προσεκόμισεν αὐτὸ εἰς ὑμᾶς καὶ τὶ σᾶς εἰσηγήθη.

§17Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία Μεταλλείων τὸ ἐθεώρησε τυπικόν. Ἐθεώρησε ὅτι εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ γίνῃ εἰς τὸ μεταλλεῖον ἡ ἐγκατάστασις. Τὸν ἐγκατέστησε εἰς τὸ μεταλλεῖον ἡ Διεύθυνσις, ἐνεργήσασα τὰ συνήθως εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἐνεργούμενα. Δὲν ἀμφέβαλε περὶ τοῦ ἐγγράφου, καθ’ ἃ μοῦ ἀνέφερεν ἡ Διεύθυνσις, δι’ ὃ καὶ δὲν ἐπῆγε εἰς οἱονδήποτε ἐκ τῶν προϊσταμένων της. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντικειμενικὴ ἀλήθεια. Δὲν δέχομαι νὰ προβῶ εἰς οἱανδήποτε κρίσιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν. Ἁπλῶς ἀναφέρω γεγονότα.

§18Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸν εἰδικώτερον τρόπον δὲν τὸν ἠρμηνεύσατε, κύριε Ὑπουργέ; (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§19Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἀπάντησίς σας, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἐπαρκής. Καὶ δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἀπὸ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως. Ἀφήσατε, κύριε Ὑπουργέ, εἰς μίαν διεύθυνσιν νὰ κρίνῃ ἐὰν αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρίας ἐξεπληρώθησαν, χωρὶς νὰ ζητήσητε νὰ λάβητε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου; Ἐὰν τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐζητούσατε νὰ λάβητε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μὲ τὴν προσοχὴν ἡ ὁποία σᾶς διακρίνει θὰ ἐβλέπατε τό, «εἰσπράξαντος» καὶ τό, «κατὰ τὸν συμπεφωνημένον τρόπον». Θὰ εἴχατε ἀμέσως ἀναπολήσει, ὅτι ὑπῆρχεν ἕνας συμφωνημένος τρόπος κατὰ δόσεις. Καὶ ἂν ἀκόμη ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος σᾶς προσεκόμισε τὸ ἔγγραφον, δὲν σᾶς εἶχεν ἐπιστήσει τὴν προσοχήν, μόνος σας θὰ ἐζητούσατε μίαν διευκρίνισιν τί ἐννοεῖ τὸ ἔγγραφον μὲ αὐτὸν τὸν «συμπεφωνημένον τρόπον». Ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ὑστάτην στιγμὴν καὶ δὲν ἔχομεν τὸν χρόνον νὰ ἐπανορθώσωμεν τυχὸν λάθος. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ποτὲ ὅτι τόσον ἐπιπολαίως ἀντιμετωπίσθη τὸ θέμα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ἐπροχώρησε δηλαδὴ εἰς τὴν ἔμπρακτον ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως, εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ἑταιρίας ἁπλῶς καὶ μόνον, διότι ἐπῆρε ἕνα ἔγγραφον ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ διότι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν τὸ εἶδε κἄποιος ὑπάλληλος τῆς Διευθύνσεως Μεταλλείων; Δὲν ἠμπορῶ νὰ φαντασθῶ ὅτι οἱοσδήποτε ὑπάλληλος θὰ ἐτόλμησε νὰ ἀναλάβῃ αὐτὴν τὴν εὐθύνην χωρὶς προηγουμένως νὰ φέρῃ τὸ ἔγγραφον ἐνώπιον τοῦ προϊσταμένου του καὶ ὁ προϊστάμενός του ἐν συνεχείᾳ νὰ φέρῃ τὸ ἔγγραφον ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ νὰ λάβῃ ἐκεῖνος τὴν ἀπόφασιν ἐὰν πρόκειται νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ἑταιρίας ἢ ὄχι. Νομίζω, ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ συνέβησαν τὰ πράγματα ὡς τὰ ἐξεθέσατε, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὴν προσήλωσίν σας πρὸς τὴν ἀλήθειαν, ὅταν διαβεβαιώνετε ὡρισμένα πράγματα ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς.

§20Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐπειδὴ αὐτὸ τὸ ὁποῖον θίγετε εἶναι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον θὰ ἤξιζε τὸν κόπον νὰ τὸ διευκρινίσῃ τις, ἐπιθυμῶ νὰ τὸ διευκρινίσω. Ἡ ὑπηρεσία ὀρθῶς ἐθεώρησεν, ὅτι τὸ ἔγγραφον εἶναι τυπικόν. Βεβαίως κατὰ τὴν κρίσιν μου ἔπρεπε νὰ γίνῃ κἄποια μελέτη τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου περὶ τῆς ὁποίας μελέτης αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θέλω νὰ κάμω λόγον. Τουλάχιστον αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλέπει τις ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἡ ὑπηρεσία, ὅμως, δὲν ἔπραττε προκειμένου περὶ ἑνὸς ἐγγράφου τόσον τυπικοῦ νὰ ἀναφερθῇ εἰς οἱονδήποτε προϊστάμενόν της. Ἀλλοίμονον ἐὰν προσεκομίζοντο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὰ κατ’ ἐφαρμογὴν οἱασδήποτε συμβάσεως ἀπαιτούμενα πιστοποιητικά. Διὰ συμβάσεις ἀπείρως μεγαλυτέρας, οὐδέποτε προσκομίζουν εἰς τὸν Ὑπουργὸν οἱ ὑπάλληλοι τὰ πιστοποιητικὰ καὶ μάλιστα τὰ τραπεζιτικά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν προϋπόθεσιν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως. Δὲν φαντάζομαι κανεὶς ἀπὸ σᾶς ὁ ὁποῖος ἔχει διατελέσει Ὑπουργός, νὰ ἔχῃ ἴδει ποτέ του ἐγγυητικὰς ἐπιστολὰς φερ’ εἰπεῖν, καλῆς ἐκτελέσεως μιᾶς συμβάσεως. Ἁπλούστατα, αὐτὰς τὰς ἐπιστολὰς τὰς ἐλέγχουν αἱ ὑπηρεσίαι. Θὰ μοῦ εἴπητε, δὲν ἔπρεπε ἡ ὑπηρεσία νὰ ἴδῃ τὸ ἔγγραφον ὅτι λέγει «εἰσπράξαντος»; Καὶ λέγει «καὶ κατὰ τὸν συμπεφωνημένον τρόπον»; Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς ἐπ’ αὐτοῦ, χωρὶς νὰ θέλω νὰ λάβω θέσιν. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἔχει τρεῖς παραγράφους καὶ δέκα περίπου σειράς. Ἑκάστη παράγραφος ἑπομένως εἶναι ἀπὸ τρεῖς ἕως 4 σειράς. Εἰς ἑκάστην παράγραφον, ὅπως σᾶς ἀπέδειξα προχθές, περιέχεται καὶ ἀπὸ πιστοποίησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνακριβὴς καὶ εἰς τὴν πρώτην παράγραφον, διότι βεβαιοῦται ὅτι συνεφωνήθη καταβολὴ τοῦ ποσοῦ καὶ εἰς τὴν βʹ παράγραφον διότι βεβαιοῦται ὅτι διὰ δευτέρου συμφωνητικοῦ συνεφωνήθη καταβολὴ ποσοῦ, ἐνῷ τὸ ἀκριβὲς εἶναι ὅτι καὶ διὰ τοῦ πρώτου καὶ διὰ τοῦ δευτέρου συμφωνητικοῦ δὲν συνεφωνήθη καταβολὴ ἀλλὰ ἄλλος τρόπος πληρωμῆς, καταβολὴ 100.000 δολλαρίων καὶ πίστωσις διὰ τὰ ὑπόλοιπα ἐπὶ τῇ ἐγγυήσει μεγάλης Τραπέζης. Καὶ ὑπάρχει καὶ τρίτη ἀνακρίβεια, ἡ ἀνακρίβεια τὴν ὁποίαν περιέχει ἡ λέξις «εἰσπράξαντος». Ἡ ἀνακρίβεια αὑτὴ δὲν θεραπεύεται αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν μὲ τὴν προσθήκην κατὰ τὸν ἐν τῷ συμφωνητικῷ τρόπον, διότι βεβαίως τρόποι εἰσπράξεως ὑπάρχουν πολλοί. Μία δὲ Τράπεζα ὅταν λέγῃ εἰσπράξαντος κατ’ ἀρχὴν δύναται νὰ παραπλανήσῃ τὸν λαμβάνοντα. Ἐὰν βεβαίως ὁ λαμβάνων ἐπεδείκνυεν ἰδιάζουσαν ἐπιμέλειαν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἔπρεπε πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ φακέλλου του νὰ ζητήσῃ συμπληρωματικὰ στοιχεῖα. Διότι ἡ λέξις «εἰσπράξαντος» ἐρχομένη ἔπειτα ἀπὸ δύο φράσεις αἱ ὁποῖαι ἐπαναλαμβάνουν τὴν λέξιν «καταβολὴ» καὶ προερχομένη ὡς δήλωσις Τραπέζης ἐθεωρήθη — ἀναφέρω ἀντικειμενικὰ τὰ περιστατικὰ ὡς μοὶ τὰ ἀνέφερεν ἡ ὑπηρεσία — ὅτι εἶναι βεβαιωτικὴ τοῦ γεγονότος ὅτι ἐγένετο καὶ συνετελέσθη ἡ εἴσπραξις. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τῆς παρούσης ὥρας, τὴν εὐθύνην οὔτε τοῦ ἀποστείλαντος, οὔτε τοῦ δεχθέντος τὸ ἔγγραφον. Αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς ἄλλο θέμα πρὸς τὰ θέματα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν ἐδῶ. Διεπιστώθη ὅτι καὶ ἐστάλη βεβαίως τὸ ἔγγραφον διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ληφθῇ χωρὶς νὰ σταλῇ καὶ ἑπομένως συνετάγη τὸ ἔγγραφον καὶ ἐπίσης διεπιστώθη ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ μολονότι περιέχει αὐτὴν τὴν φράσιν, κατὰ τὸν ἐν τῷ συμφωνητικῷ τρόπον, ὅτι αὐτὸ τὸ συμφωνητικόν, ἡ ὑπηρεσία ἐξ ὅσων στοιχείων προκύπτουν ἐκ τοῦ φακέλλου καὶ ἐκ τῆς ἐρεύνης τὴν ὁποίαν ἠδυνήθην νὰ κάμω, δὲν τὸ εἶχε καὶ δὲν τὸ ἐγνώριζεν ἡ ὑπηρεσία. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀντικειμενικὰ πράγματα, κύριοι συνάδελφοι. Ἀποφεύγω εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν νὰ κάμω οἱανδήποτε κρίσιν ὑπὲρ ἢ κατά τινος.

§21Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἠρώτησα ἐὰν καὶ κατὰ πόσον σεῖς προσωπικῶς ἐλάβατε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ πρὶν ἢ δοθῇ ἡ ἐντολὴ νὰ ἐγκατασταθῇ ἡ ἑταιρία. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ὅλων τῶν ἐγγράφων. Ἀλλὰ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἴχατε, τρόπον τινά, ἀναμιχθῆ πάρα πολὺ προσωπικῶς. Ἐφθάσατε εἰς τὸ σημεῖον νὰ πᾶτε εἰς τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων διὰ νὰ ἐπιτύχητε τὴν ἔκπτωσιν τοῦ Βρυώνη. Παρηκολουθήσατε ἀλλεπαλλήλους συσκέψεις. Κατεστήσατε τρόπον τινὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν προσωπικὴν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι τὴν ἐθεωρούσατε συμφέρουσαν διὰ τὸν τόπον. Καὶ ἔρχεται ἡ ὑστάτη στιγμὴ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ σύμβασις, νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἰσεπράχθησαν αἱ 400.000 δολλάρια καὶ βάσει αὐτοῦ νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις τῆς ἑταιρίας καὶ δὲν λαμβάνετε γνῶσιν τοῦ χρησίμου αὐτοῦ ἐγγράφου. Ἐπιμένω εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, διότι ἡ ἔρευνα αὐτοῦ τοῦ θέματος θὰ φωτίσῃ καὶ ὅλα τὰ προηγούμενα. Λέγετε ὅτι πράγματι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ ἔλαβεν ἕνας ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου ὅτι τὸ προσεκόμισεν εἰς σᾶς καὶ ὅτι δὲν σᾶς ἐπέστησε τὴν προσοχήν.

§22Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Συνηθίζω, τὰς εὐθύνας τῶν ἰδικῶν μου πράξεων νὰ τὰς ἀναλαμβάνω προσωπικῶς εἰς τὸ ἀκέραιον. Εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν ὑπερέβην ἀκόμη καὶ αὐτὸν τὸν κανόνα διότι νομίζω ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, μολονότι ἔγινε αὐτὴ ἡ ἐπίθεσις ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων τῶν ἐπερωτησάντων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἶμαι, καὶ θὰ παραμείνω μέχρι πέρατος καὶ τῆς δικαστικῆς ἀνακρίσεως καὶ τῶν πειθαρχικῶν ἀνακρίσεων αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσουν, πλήρως ἀντικειμενικῶς διὰ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι θέλω νὰ ἐπηρεάσω οἱανδήποτε ἐκ τῶν προμνησθεισῶν ἐνεργειῶν, εἴτε τὴν δικαστικήν, εἴτε τὴν πειθαρχικήν. Σᾶς ἐβεβαίωσα καὶ ἡ βεβαίωσις, νομίζω, ὅτι θὰ ἐξαρκέσῃ εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν προσεκομίσθη εἰς ἐμέ. Δὲν προσεκομίσθη εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα. Εἰς οὐδένα προσεκομίσθη. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ διεξεπεραιώθη ὡς ἔγγραφον σύνηθες ὑπηρεσιακόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ βεβαίωσις, τὴν ὁποίαν παρέχω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι, συμπολιτευόμενοι καὶ ἀντιπολιτευόμενοι, ὅταν μὲ ἀκούσουν βεβαιοῦνται πράγματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφιβάλλουν περὶ τῶν λόγων μου. Εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ἀμφιβάλλετε περὶ κρίσεως τὴν ὁποίαν κάμνω περὶ πραγμάτων. Ὅταν ἀναφέρω περὶ πραγμάτων, τὰ πράγματα εἶναι ὅπως ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου καὶ ὅπως, ἑπομένως, τὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§23Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει τὸ τελευταῖον μέρος τοῦ θέματος. Τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὰ μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν, ὅτι ἡ καταβολὴ τοῦ τιμήματος παρὰ τὰ λεχθέντα, παρὰ τὰ διατυπωθέντα ἀσαφῆ καὶ διφορούμενα κ.λ.π., πραγματικῶς γίνεται κατὰ δόσεις καὶ ὄχι τοῖς μετρητοῖς ὡς νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἢ θέλει νὰ πείσῃ καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι δῆθεν συνεφώνησεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ καὶ ὅταν ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τοὺς προηγουμένους ἐπερωτῶντας εἶπεν ὅτι κατόπιν τῶν ὅσων ἐμεσολάβησαν θὰ προχωρήσῃ διὰ τῆς διαδικασίας τῆς διαιτησίας εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νομίζω ὀρθότατα ὁ συνάδελφος κ. Τσουκαλᾶς ἔθεσε τὸ ἑξῆς ἐρώτημα εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν: «Διεκηρύξατε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐπιμένετε καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ὅτι ἡ σύμβασις ἀπετέλεσε θριαμβευτικὴν ἐπιτυχίαν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Θὰ θελήσητε αὐτὴν τὴν τόσον συμφέρουσαν σύμβασιν νὰ τὴν ἀνατρέψητε ἁπλῶς καὶ μόνον διότι δὲν εἰσπράττεται τὸ τίμημα τοῖς μετρητοῖς;» Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησε. «Καὶ πάλιν ἐπιμένω ὅτι εἶναι συμφέρουσα ἡ σύμβασις, ἀλλὰ θὰ ζητήσω τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως, διὰ νὰ περισώσω τὸ γόητρον, τὸ κῦρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Διὰ νὰ δώσω, νομίζω, εἴπατε, κύριε Ὑπουργέ, ἕνα μάθημα εἰς αὐτὴν τὴν ξένην ἑταιρίαν, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη διαφορετικὴ καὶ ἀπεδείχθη κακόπιστος κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις καὶ τὰς συνεννοήσεις». Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι βεβαίως ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐνδιαφέρεται ἐφ’ ὅσον ὡς ἐπίσημον πρόσωπον ἀντιπροσωπεύει διαπραγματεύσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ νὰ μεριμνᾷ καὶ περὶ τοῦ κύρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀλλὰ τὸ ἐρώτημα εἶναι: Θὰ περισωθῇ τὸ κῦρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους; Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς διαδικασίας τῆς διαιτησίας ἐπιχειρήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως: Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως Βάβδου, ἰδίως τὸ κῦρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς οἷον βαθμὸν τὸ ἐξεπροσώπησεν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ὑπέστη τὰ πάνδεινα. Δὲν εἶναι τὸ θέμα ἐὰν θὰ ἀκυρωθῇ πλέον ἢ δὲν θὰ ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν γίνεται ἡ καταβολὴ τῶν 300.000 δολλαρίων τοῖς μετρητοῖς, διὰ νὰ περισωθῇ τὸ κῦρος τοῦ Κράτους. Αὐτὸ ἤδη, ὑπέστη, ὡς εἶπον, τὰ πάνδεινα. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ ἐπιλογὴ τῆς διαδικασίας τῆς διαιτησίας θὰ ὁδηγήσῃ πράγματι εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως, ἐὰν εἶναι πράγματι ἡ συμφέρουσα διὰ τὴν ὑπεράσπισιν ὄχι μόνον τοῦ κύρους τοῦ Κράτους ἀλλὰ καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἐμελέτησα εἰδικῶς τὸ θέμα, ἢ ὅτι ἔχω προϋποθέσεις γνώσεως τοῦ θέματος, ὅτι αὐτὴ ἡ διαδικασία τῆς διαιτησίας εἶναι πολὺ ἀμφίβολος, διὰ νὰ μὴ εἴπωμεν ὅτι εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀκύρωσιν. Καὶ ἡ διακήρυξις ἀπὸ τοῦδε ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις νὰ προχωρήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας εἰς τὴν ἀκύρωσιν διὰ τῆς διαιτησίας, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀποτελέσῃ μίαν ὑπηρεσίαν, μίαν πρόσθετον, εὔνοιαν πρὸς τὴν ξένην ἑταιρίαν. Διότι ἐὰν ὅλοι ἀναμείνωμεν τὴν διαδικασίαν τῆς διαιτησίας, εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλους τινὰς τρόπους ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως εἷς τῶν ὁποίων καὶ ἴσως ὁ ἀποφασιστικώτερος, εἶναι ἡ ἀκύρωσις τῆς συμβάσεως, διὰ προτάσεως νόμου, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπαναφερθῇ ὁλόκληρον τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας καὶ κατόπιν τῶν ὅσων ἀπεκαλύφθησαν θὰ ὑπάρξῃ ἀσφαλῶς πλέον ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος, ἀπόφασις τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἀσπάζεται μόνον ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ καὶ τμῆμα τῆς Συμπολιτεύσεως, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀκύρωσιν. Ἐὰν ὅμως, ὑπάρχῃ ἀπὸ τοῦδε τὸ δόλωμα τῆς ἀκυρώσεως διὰ τῆς διαιτησίας, εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ διατάξεις αὐταὶ νὰ συγκρατηθοῦν μέχρις ὅτου τρέξῃ ἡ διαδικασία τῆς διαιτησίας ἢ προθεσμία κ.λ.π. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπνεύσουν αὐταὶ αἱ προθεσμίαι, νομίζω τοῦ τριμήνου, διὰ τὸ δικαίωμα καταθέσεως προτάσεως πρὸς ἐπαναφοράν. Κάμνω αὐτὴν τὴν σκέψιν διὰ τὴν διαιτησίαν ὄχι τυχαίως, κύριοι συνάδελφοι. Ἐὰν ὁλόκληρος ἡ προηγουμένη διαδικασία, αἱ φάσεις ποὺ ἐπέρασεν ἡ σύμβασις αὐτή, ἦσαν ὁμαλαί, δὲν εἶχε τὰ ὕποπτα αὐτὰ κενὰ σημεῖα, τὰς γνωστὰς καὶ ἀγνώστους ἀβλεψίας, τὰς παραδρομάς, τὰς ἀσαφείας κ.λ.π., ἴσως δὲν θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσω αὐτὴν τὴν ἀμφιβολίαν. Ἀλλὰ κατόπιν τῶν ὅσων συνέβησαν, κατόπιν τῶν ὅσων γνωρίζομεν, δικαιοῦμαι, νομίζω, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ διατυπώσω τὴν ἀμφιβολίαν αὐτήν. Ὑπάρχει ἑπομένως κίνδυνος ἀπὸ τὴν διαιτησίαν, κίνδυνος ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ διαιτησία θὰ ἐπικυρώσῃ τὴν σύμβασιν, θὰ δικαιώσῃ, ἴσως, τὴν ξένην ἑταιρίαν, διότι τυγχάνει ἡ ξένη ἑταιρία νὰ διαθέτῃ ἕνα πλούσιον ὑλικόν, ἔγγραφα συμβολαιογραφικά, ἐπισήμους ὁμολογίας κ.λ.π. Ἐνῷ ἐξ ἑτέρου, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ὑπουργείου πέραν τοῦ διφορουμένου ἄρθρου 17, πέραν τῶν ὅσων λέγονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ ἀποτελεσματικὸν στοιχεῖον διὰ τὴν κρίσιν τοῦ διαιτητοῦ, δὲν ὑπάρχουν ἄλλα στοιχεῖα. Ὑπάρχει ἡ ἐπίκλησις τῆς γνωστῆς συμφωνίας τῆς ἀποκληθείσης «συμφωνία φάντασμα», ἡ ὁποία δῆθεν ἐπέτυχε τὴν τροποποίησιν τῶν ὅρων τῆς πληρωμῆς. Μὲ τὰ ὅπλα αὐτὰ νὰ ἀναμένῃ κανεὶς ὅτι ἀπὸ τὴν διαδικασίαν τῆς διαιτησίας θὰ ἔχωμεν ἀκυρωτικὴν ἀπόφασιν; Κύριοι συνάδελφοι εἶπον ἐξ ἀρχῆς ὅτι θὰ εἶμαι σύντομος καὶ φοβοῦμαι ὅτι παρεβίασα τὴν ὑπόσχεσιν αὐτήν. Θὰ προχωρήσω πρὸς τὸ τέρμα εἰς μίαν προσπάθειαν συναγωγῆς τελικῶν συμπερασμάτων καὶ ἐπισημάνσεως πολιτικῶν εὐθυνῶν. Νομίζω τὸ πρῶτον συμπέρασμα, ὅτι ὑπῆρξε μία σκανδαλώδης εὔνοια ὑπὲρ τῆς ξένης ἑταιρίας, εἶναι συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἦτο, παραμένει καὶ θὰ παραμείνῃ ἀκλόνητον παρ’ ὁσαδήποτε τυχὸν θὰ θελήσῃ νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὴν δευτερολογίαν του. Τὸ δεύτερον συμπέρασμα ὅτι σκάνδαλον τοῦ σκανδάλου ἀπετέλεσεν ὁ ἀποκλεισμὸς κατὰ κύριον λόγον Ἑλληνικῶν ἐπιχειρήσεων ἀπὸ τὴν δυνατότητα νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου, νομίζω ἐπίσης ὅτι παραμένει καὶ θὰ ἀποδειχθῇ ὡς ἀκλόνητον. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ διατυπώσω τὴν ἑξῆς σκέψιν. Καὶ ἐὰν ἀκόμη αἱ Ἑλληνικαὶ ἐπιχειρήσεις μὲ χειροτέρους ὅρους ἀπὸ τὴν ξένην ἑταιρίαν, ἦσαν ἕτοιμοι νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ σπεύσῃ, ἔστω μὲ χειροτέρους, ἐπαναλαμβάνω, ὅρους, νὰ παραχωρήσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς Ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μετροῦμεν μὲ τὰ δολλάρια μόνον τὸ εἰς ποίους θὰ ἐμπιστευθῶμεν τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον τῆς χώρας. Ἂς ἤρχετο μία Ἑλληνικὴ ἑταιρία καὶ ἂς ἔπαιρνε αὐτὴν τὴν πολύτιμον πηγὴν ἐθνικοῦ πλούτου, ἔστω καὶ μὲ 200.000 δολλάρια. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλή, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλεγε ὅτι εἶχε μίαν πρότασιν ξένης ἑταιρίας μὲ 400.000 δολλάρια καὶ μίαν πρότασιν Ἑλληνικῆς ἐπιχειρήσεως μὲ 200.000 δολλάρια καὶ ἀπεφάσιζε νὰ τὸ δώσῃ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν μὲ 200.000 δολλάρια, ἡ Βουλὴ θὰ τὸν ἐχειροκρότει. Εἶναι καιρός, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπισημανθῇ αὐτὴ ἡ συστηματικὴ προσπάθεια νὰ ξεπουλᾶμε, ὅπως λέγει ὁ λαός, τὶς πηγὲς τῆς χώρας μας, σὲ ξένες ἑταιρίες, διὰ νὰ ἀπομυζοῦν οἰκονομικῶς τὴν ἰκμάδα τοῦ τόπου μας, ἐνῷ ταυτοχρόνως ἐπηρεάζουν καὶ ρυθμίζουν κατὰ τὰ συμφέροντά τους καὶ τὴν ἐθνικὴν καὶ πολιτικήν της ζωήν. Τὸ τρίτον σημεῖον, ὁ ἀποκλεισμὸς τοῦ διαγωνισμοῦ. Παγίως προβλέπεται ὅτι βάσει δημοσίου διαγωνισμοῦ γίνονται αἱ παραχωρήσεις τοιούτου εἴδους σημαντικῶν πηγῶν πλούτου τῆς χώρας πρὸς ἐκμετάλλευσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέκλεισε τὸν διαγωνισμὸν καὶ τὰ ὅσα ἐπιχειρήματα ἐπεκαλέσθη νομίζω ὅτι δὲν στηρίζουν τὸν ἀποκλεισμὸν αὐτόν, ἀλλὰ ἐπεβεβαίωσαν ἀντιθέτως ὅτι ὑπῆρχεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρόθεσις καὶ διάθεσις νὰ μὴ γίνῃ διαγωνισμὸς διότι ἄλλως θὰ ἐκινδύνευε ἡ ἐπιτυχία τοῦ σχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ μεταλλεῖον τοῦ Βάβδου ἔπρεπε νὰ πέσῃ εἰς τὰ χέρια τῆς Αὐστροαμερικανικῆς ἑταιρίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἶναι αὐτὰ τὰ τρία βασικὰ συμπεράσματα, ἐρωτῶ καὶ θὰ παρεκάλουν ὁ καθένας μὲ τὴν καλὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν διαθέτει, νὰ ἐρωτηθῇ. Ἐπὶ τῶν τριῶν βασικῶν αὐτῶν σημείων τίνος εἶναι ἡ ἀποκλειστικὴ εὐθύνη; Ἦτο δυνατὸν ποτέ, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ τίμημα, τὸ ἐὰν θὰ εἶναι 400.000 ἢ 1.200.000 δολλάρια, νὰ ἀποφασίσῃ καὶ νὰ ἔχῃ τὴν οὐσιαστικὴν εὐθύνην οἱονδήποτε κλιμάκιον τῆς ὑπηρεσίας; Ἠμπορεῖ νὰ ἔκαμαν — αἱ ὑπηρεσίαι — προτάσεις καὶ εἰσηγήσεις, ἐὰν θέλετε, αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ ἦσαν συμφέρουσαι, διότι εἶχεν ἐπηρεασθῆ ἀπὸ τὴν «γοητείαν» τῆς ἑταιρίας, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Κωστόπουλος, ἡ ὁποία διήκει διὰ μέσου ὅλων τῶν διαπραγματεύσεων καὶ τῶν συζητήσεων τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἀλλὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν ἐπὶ τοῦ ἀποφασιστικοῦ αὐτοῦ σημείου νὰ μὴ ἔλεγε τὸ ναὶ ἢ τὸ ὄχι, ἐὰν δὲν ἤθελε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας; Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἰς τὸ βασικόν, τὸ πρῶτον συμπέρασμα, ἡ ἀποκλειστικὴ καὶ πολιτικὴ εὐθύνη, ἡ οὐσιαστικὴ εὐθύνη, ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐὰν ἐδόθη τὸ μεταλλεῖον μὲ αὐτὸ τὸ ἐξευτελιστικὸν τίμημα εἰς τὴν ξένην ἑταιρίαν, ἡ εὐθύνη εἶναι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐπικουρικῶς ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν εὐθῦναι τῶν ὑπηρεσιῶν, αὐτὸς ἂς τὰς ἐρευνήσῃ, δὲν εἶναι θέμα ἰδικόν μας, ἡ ἀνάκρισις ἡ διοικητικὴ κ.λπ. Ἡμεῖς, ὅμως, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ βγάλωμεν τὸ πολιτικὸν συμπέρασμα, νὰ καταλογίσωμεν τὴν πολιτικὴν εὐθύνην καὶ αὐτὴ ὁλόκληρος ἐπὶ τοῦ πρώτου σημείου ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον, τοῦ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον τὸ μεταλλεῖον πάσῃ θυσίᾳ ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς Ἑλληνικὴν ἐπιχείρησιν, εἶναι ποτὲ δυνατὸν πάλιν νὰ εἶχεν οὐσιαστικὴν καὶ ἀποφασιστικὴν γνώμην οἱονδήποτε κλιμάκιον τῆς ὑπηρεσίας; Αὐτὸς οὗτος ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἦτο δυνατὸν μὲ τὴν ἐπίκλησιν ὅτι θέλει νὰ εἰσπράξῃ τὰ δάνεια πρὸς τὸν Βρυώνην νὰ ξεπουλήσῃ εἰς ξένην ἑταιρίαν αὐτὴν τὴν πολύτιμον πηγὴν πλούτου, τῆς χώρας; Ἦτο δυνατὸν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ ἔχῃ τὸν ἀποφασιστικὸν λόγον; Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὁ ἀποφασιστικὸς λόγος, ἡ ἀποφασιστικὴ εὐθύνη, τὸ ἐὰν θὰ ἐγίνετο οὕτως ἢ ἄλλως, ἦτο θέμα ἀποκλειστικὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἦτο θέμα τὸ ὁποῖον συνδυάζεται μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Ἐὰν δηλαδὴ καὶ κατὰ πόσον θέλῃ νὰ παραχωρῇ εἰς ξένους τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου ἢ εἰς ἐγχωρίας ἐπιχειρήσεις. Ἐπὶ τοῦ τρίτου θέματος, τοῦ ἐὰν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἢ νὰ μὴ γίνῃ διαγωνισμός. Ἐρωτῶ καὶ πάλιν καὶ διερωτᾶται, νομίζω, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη, καὶ πᾶς τις καὶ ἀπορῶ διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔσπευσε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τοὐλάχιστον νὰ προβῇ γενναιοφρόνως εἰς ἀναγνώρισιν. Διατὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ διαγωνισμοῦ δὲν ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς μίαν ὁμολογίαν; Ὁμολογῶ ὅτι ἔκαμα λάθος, — ἔπρεπε νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς — διότι ἔπρεπε νὰ προκηρύξω ὁπωσδήποτε διαγωνισμὸν διὰ νὰ εἶμαι ἥσυχος καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅ,τι προέκυψε, καλὸν ἢ κακόν, προέκυψε ἀπὸ ἕνα ἀδιάβλητον διαγωνισμόν. Ποῖος, κύριοι συνάδελφοι, εἶχε δικαίωμα νὰ κάμῃ ἢ νὰ μὴ κάμῃ διαγωνισμόν; Μόνον ὁ Ὑπουργός. Ἐὰν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι ἔλεγον νὰ μὴ γίνῃ διαγωνισμός, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε, διότι εἶχε συναίσθησιν εὐθύνης, διότι ἤθελε νὰ προστατεύσῃ καὶ τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδικήν του ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν ὑπόστασιν, εἶχε τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ νὰ γίνῃ διαγωνισμός. Δι’ αὐτὸ ἡ εὐθύνη ἀναμφιβόλως, ἑκατὸ τοῖς ἑκατὸν, εἶναι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ εἶναι ἡ κυρία πολιτικὴ εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας. Ἐὰν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν ἐσημείωνε ὀλίσθημα ὁ κ. Ὑπουργός, ἴσως τὰ ἑπόμενα ὀλισθήματα, τὰ ὁποῖα τόσον τὸν περιέπλεξαν καὶ περιέπλεξαν αὐτὴν τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν τοῦ μεταλλείου τοῦ Βάβδου, ἴσως νὰ εἶχαν προληφθῆ. Ἀλλά, ἐὰν θέλετε, ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦ ὑπὸ ποίας τελικῶς συνθήκας ἔγινε ἡ ἐγκατάστασις τῆς ἑταιρίας. Ὅταν εἶσαι Ὑπουργός, καὶ ἔχεις μίαν τοιαύτην περιπετειώδη σύμβασιν, τῆς ὁποίας γνωρίζει καὶ τὰ μέσα καὶ τὰ ἔξω, φθάνεις εἰς τὸ τελευταῖον λεπτόν, ὅταν τελειώνῃ, θὰ γίνῃ πρᾶξις, θὰ ἐγκατασταθῇ ἡ ἑταιρία, καὶ γνωρίζεις ὅτι διὰ νὰ τὴν ξυλώσῃς, θὰ χρειασθῇ πολὺ μεγάλη προσοχή, θὰ χρειασθῇ πολλὰ πράγματα, νὰ γίνουν, θὰ χρειασθῇ νὰ ὑποστῇ θυσίας τὸ Δημόσιον, εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ κανεὶς ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ ὁ οἱοσδήποτε Ὑπουργός, ὄχι συγκεκριμένως ὁ ἐπερωτώμενος, ὁ ὁποῖος διακρίνεται διὰ μίαν προσοχὴν περὶ τὸν χειρισμὸν τῶν θεμάτων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἔχει πάντα μίαν εὐαισθησίαν περὶ τῶν ὅσων ἀνάγονται γύρω ἀπὸ τὰς πράξεις καὶ τὰς παραλείψεις, ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι δὲν θὰ ἔλεγε τὴν τελευταίαν λέξιν ὁ ἴδιος; Ἐὰν δὲ τὸ ἔπραξε, τότε εἶναι ἐλεγκτέος καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι ἐπέδειξεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μίαν ἀσυγχώρητον ἀμέλειαν, μίαν, ἐὰν θέλετε, ἀσυγχώρητον ἐμπιστοσύνην, ἐπανάπαυσιν εἰς τὸ ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι δύνανται νὰ πράξουν τὰ πάντα καὶ νὰ προλάβουν τὰ πάντα. Ἐνῷ ἀπὸ τὰ προηγούμενα ὀλίγα περιστατικὰ εἶχεν ἐνδείξεις ὅτι ἐνίοτε αἱ ὑπηρεσίαι — ἔχω μίαν ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τῆς γοητείας τοῦ κ. Κωστοπούλου — εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παραδρομοῦν. Διατί, λοιπόν, δὲν ἤλεγξε; Καὶ δι’ αὐτὸ ἐλέγχεται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ τέσσαρα βασικὰ συμπεράσματα βγαίνουν μὲ ἀποκλειστικὴν εὐθύνην τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ καὶ οὐδενὸς ἄλλου. Αἱ ἄλλαι εὐθῦναι, παρεπόμεναι, λεπτομερειακαί, εἶναι ἀντικείμενον ἐλέγχου ἄλλων ὑπηρεσιῶν, ἀλλοῦ παπᾶ εὐαγγέλια καὶ ὄχι τοῦ Σώματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι πολιτικόν. Ἐγὼ καταλήγω εἰς αὐτὰ τὰ συμπεράσματα καὶ καταλογίζω αὐτὰς τὰς βασικὰς εὐθύνας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ὁμολογῶ ὅτι ὅταν ἔφθασα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ᾐσθάνθην μίαν δυσχέρειαν. Διότι, ἀνεπήδησε ἀμέσως τὸ ἐρώτημα καὶ διατί ὁ ἐπερωτώμενος Ὑπουργός, ὁ κ. Παπαληγούρας, ὁ γνωστὸς εἰς τὴν δημοσίαν ζωήν, ὁ πολιτικὸς ὁ ὁποῖος τὴν τελευταίαν τοὐλάχιστον πενταετίαν διαρκῶς εἶναι Ὑπουργός, μετέχων Κυβερνήσεων ὄχι ἁπλῶς μετέχων Κυβερνήσεων, ἀλλὰ μετέχων εἰς κρισίμους κόμβους τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου καὶ τὴν περίοδον αὐτήν, ἴσως εἰς τὴν κρισιμωτέραν ὅλων, διευθύνει ἕνα τομέα ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας, Ἐκβιομηχάνισις, ἡ ὁποία εἰς τὴν φάσιν, τὴν σημερινήν, τῶν διεθνῶν πραγμάτων, ἐν ὄψει τῆς εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς, ἴσως ἀποτελεῖ τὸ θέμα ζωῆς ἢ θανάτου αὐτοῦ τοῦ τόπου. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσα ἔτη ἤσκησε τὰ καθήκοντά του, διὰ τὸν ὁποῖον, ἐνῷ δι’ ἄλλους τινὰς πολλὰ ἠκούσθησαν καὶ ἀπεκαλύφθησαν, δι’ αὐτὸν δὲν προέκυψαν θέματα, ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς τὰ ἔξω, πρὸς τὰ μέσα, πάντα διακρίνεται δι’ εὐαισθησίαν, διὰ προσοχὴν καί, κυρίως, διὰ κατοχὴν τῶν θεμάτων του, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ συγκεκριμένος Ὑπουργὸς νὰ ἐμπλακῇ εἰς αὐτὰς τὰς τέσσαρας βασικὰς εὐθύνας; Κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅταν ἀνεπήδησε τὸ ἐρώτημα, προέκυψε ἡ δυσχέρεια, ὁ πόνος τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξα προηγουμένως. Ἡ παράταξίς μας, κύριοι συνάδελφοι, συνηθίζει νὰ τρέφῃ ἕνα σεβασμὸν πρὸς τὸ γῆρας, ἀσχέτως παρατάξεως, ἀλλὰ καὶ μίαν συμπάθειαν πρὸς τὴν νεότητα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι νέος. Ἠμπορεῖ νὰ ἀνήκῃ εἰς οἱανδήποτε παράταξιν σήμερον. Ὡς νέος ἄνθρωπος, πιστεύομεν, ὅτι δὲν ἀποκλείεται, κἄποτε, ὄχι νὰ εὑρεθῇ βεβαίως εἰς τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, ἀλλὰ κἄποτε νὰ εὕρῃ τρόπον, ὥστε νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς ἱκανότητας ποὺ διαθέτει ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ πόνου, κύριοι συνάδελφοι, προέκυψεν ἡ δυσχέρεια, ὅταν ἠρώτησα καὶ ἐρωτῶ καὶ σᾶς: Διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐμπλέκεται εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Ἂν ἐνεπλάκη — δὲν θέλω οὔτε νὰ τὸ ἐκστομίσω καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ σπεύσῃ νὰ μὲ διακόψῃ καὶ νὰ ἀκούσῃ τὴν συνέχειαν — ἂν ἐνεπλάκη, αὐτὸ ἔγινε διότι ὑπέστη τὴν ἐπίδρασιν οἱασδήποτε γοητείας, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Κωστόπουλος; Θὰ ἤθελον νὰ ἀποκλεισθῇ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἕνα νέον πολιτικόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ θέλῃ τὸ Ἔθνος νὰ περιμένῃ περαιτέρω ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἂν ἀποκλείσῃ κανεὶς αὐτὸ τὸ ἐνδεχόμενον καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ τὸ ἀποκλείσω, κύριοι συνάδελφοι. Τὸ λέγω, διὰ νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, εἰς ἀναλόγους περιπτώσεις, ὅλοι, ἀνεξαιρέτως, νὰ ἀποκλείσωμεν, ἀβασανίστως, τοὐλάχιστον, νὰ προσάψωμεν τοιούτου εἴδους κατηγορίας εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα πολιτεύονται, εἰς πρόσωπα τὰ ὁποῖα ρυθμίζουν τομεῖς τῆς ἐθνικῆς μας ζωῆς. Ἀλλ’ ἀποκλειομένου τούτου, κύριοι συνάδελφοι, πάλιν τὸ ἐρώτημα μένει ἀναπάντητον: Διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνεπλάκη εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Ἐπλανήθη, μήπως, ὁ κ. Ὑπουργός; Τὸν περιέπλεξαν αἱ περὶ αὐτὸν ὑπηρεσίαι; Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπλανήθη, πρέπει νὰ προχωρήσωμεν. Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσον κρισίμου θέματος πλανᾶται θὰ πρέπει, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι ἕτοιμος νὰ μὴ ἐπαναπλανηθῇ, θὰ πρέπει, ἂν εἶναι ἕτοιμος νὰ διακηρύξῃ ὅτι ἐπλανήθη, καὶ μόνον, νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων εἰς βάρος του. (Θόρυβος ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἐπλανήθη, κύριοι, ἐπὶ σοβαρωτάτου θέματος. Διὰ τοῦτο, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ διακηρύξω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσκῇ καθήκοντα Ὑπουργοῦ. Αὐτὸ προϋποθέτει ἡ συναίσθησις εὐθυνῶν. Αὐτὸ προϋποθέτει ἡ συναίσθησις περὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς διαχειρίσεως αὐτῶν. Ἀλλ’ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι τὸ ἕτερον σκέλος τοῦ ἐρωτήματος: Μήπως περιεπλέχθη ἀπὸ τοὺς περὶ αὐτόν, ὁ κ. Ὑπουργός; Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, καθιεροῦται τὸ ἀνεύθυνον, τὸ ὁποῖον, ἐξ ὅσων γνωρίζω, ἰσχύει μόνον διὰ τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα. Ἐπὶ Συναγερμοῦ, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχεν ἐπεκταθῆ καὶ ἐπὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ἂν συνεχίσωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ ἀνεύθυνον ἐπὶ τῶν Ὑπουργῶν, ἠμποροῦν νὰ ἀρχίζουν νὰ ἰσχυρίζωνται ὅτι τοὺς περιέπλεξαν αἱ ὑπηρεσίαι καὶ τότε βαίνομεν εἰς μίαν παραποίησιν τοῦ Συντάγματος καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν ὑπευθύνους Ὑπουργούς, καὶ θὰ λογοδοτοῦν, ἁπλῶς, διὰ νὰ λογοδοτήσουν καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι, πάντοτε, θὰ ἔχουν τὸ ἐπιχείρημα ὅτι παρεπλανήθησαν. Θὰ ἤθελον, ἐν ἐπιγνώσει τῶν ἱκανοτήτων καὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον ὁ κ. Παπαληγούρας, θὰ ἤθελον νὰ ἀποκλείσω αὐτὴν τὴν ἐκδοχήν, διὰ νὰ ἐρωτήσω καὶ νὰ ἀναμείνω, ὁπωσδήποτε, μίαν ἀπάντησιν. Μήπως ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεσύρθη εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἀπὸ ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι, χωρὶς νὰ ἐγκλείουν τὴν πλάνην ἢ τὴν παραπλάνησιν, ἀναφέρονται εἰς ἄλλην σφαῖραν σκέψεων καὶ ὑπολογισμῶν. Ἐννοῶ, καθαρῶς, πολιτικοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ ἐξηγοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι: Ὁ κ. Ὑπουργὸς διευθύνει βασικὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέκτησεν, ἂς τὸ εἴπωμεν, μίαν ἐπιρροὴν καὶ εἰς τὰ πλαίσια τῆς Συμπολιτεύσεως. Ὁ κ. Ὑπουργός, πιθανῶς, νὰ ἐσκέφθη: «Εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προώθησε καὶ ἐπετέλεσε τὸν ἐξηλεκτρισμὸν τῆς χώρας». Ἔχομεν τὰς γνωστὰς ἀμφιβολίας, ἂν καὶ κατὰ πόσον ἐπέτυχεν εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸν ἐπικαλεῖται, ὡς προσόν, ὁ κ. Ὑπουργός.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος.

§25Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τελειώνω, ἐντὸς πέντε λεπτῶν μὲ τὰ δυσάρεστα αὐτὰ πράγματα. Ἐσκέφθη ἴσως, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν ἐμφανισθῇ καὶ ὡς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὠργάνωσε τὰ μεταλλεῖα τῆς χώρας καὶ ἠξιοποίησε τὸν μεταλλευτικὸν πλοῦτον τῆς χώρας, τότε ἀποκτᾷ ἕνα ἐπὶ πλέον προσὸν διὰ τὸ πολιτικὸν προσκήνιον, ταὐτοχρόνως δὲ ἀποκτᾷ καὶ τὴν εὔνοιαν τῶν πανισχύρων μονοπωλιακῶν συγκροτημάτων καὶ τῶν ἔξω τῆς Ἑλλάδος τὰ ὁποῖα, ὡς μαρτυρεῖ καὶ ἡ σύμβασις τοῦ Βάβδου, ἀσκοῦν σοβαρωτάτην ἐπίδρασιν εἰς τὰ πράγματα τῆς Ἑλλάδος. Διατί, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐγκατάστασις αὐτὴ τῆς Αὐστροαμερικανικῆς ἑταιρίας θὰ εἶναι ταὐτόσημος μιᾶς Ὑπεργιουνάϊτετ Φροὺτ τῆς Γουατεμάλας. Ἐάν, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἐπετύγχανε, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐπιδιώξῃ κἄτι πέραν τῶν Ὑπουργικῶν ἀξιωμάτων, δηλαδὴ τὰ Πρωθυπουργικὰ ἀξιώματα. Αὐτὰ ἐλέγοντο καὶ ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἤθελον καὶ νὰ ἐπιτεθοῦν ἐναντίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Αὐτὰ ἤθελε νὰ ἐπωφεληθῇ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἤθελε νὰ ἀποκτήσῃ ὡρισμένα προσόντα διὰ νὰ προβληθῇ. Καὶ ἀποτέλεσμα αὐτῶν τῶν ἀντιθέσεων εἶναι καὶ αἱ παραιτήσεις Ὑπουργοῦ σας καὶ ἡ παραίτησις τοῦ τέως Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως, πιθανὸν νὰ ἐμεσολάβησαν συμβιβασμοὶ συμφερόντων, τοὺς ὁποίους οὐδὲ κἂν μερικοὶ ἀπὸ σᾶς ὑποπτεύονται. Κύριοι συνάδελφοι, διετύπωσα τὰς σκέψεις αὐτάς, ὄχι ὑπὸ τύπον ἀξιωμάτων, διότι διὰ νὰ διατυπώσῃ κανεὶς ἀξιώματα θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὡρισμένας ἀποδείξεις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον, ἀποτελοῦν μίαν συμβολὴν διὰ νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα, διατὶ εἷς ἱκανὸς Ὑπουργὸς ὑπέπεσεν εἰς τὰ ὅσα ὑπέπεσε, τὰ τέσσαρα βασικὰ σφάλματα τῆς παρούσης ὑποθέσεως καὶ διατὶ περιεπλάκη εἰς αὐτὰς τὰς εὐθύνας. Κατόπιν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, προχωρῶ διὰ νὰ τελειώσω, καὶ λέγω, ὅτι ἡ παράταξίς μας θὰ ὑποστηρίξῃ οἱανδήποτε πρωτοβουλίαν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ διακόπτει τὸν ρήτορα ἄτομον καθήμενον εἰς τὰ ἀριστερὰ τοῦ Προεδρείου θεωρεῖον διὰ τῆς φράσεως: «Ἐπαναλαμβάνεις τὰ ἴδια»). (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδή, κύριοι βουλευταί, προέβλεψε τὸ Προεδρεῖον, μετὰ τὴν γενομένην συζήτησιν, ὅτι πιθανὸν νὰ παρουσιασθῇ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη ἀπόψε... (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι). Ὁ κ. ὁ καθήμενος ἐκεῖ θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Δεύτερον, ἤθελον νὰ προσθέσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Προεδρείου, ὑποβάλλεται πάντοτε κατάλογος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κάθηνται εἰς τὰ ἑδώλια αὐτά. Ἔχω ἐμπρός μου τὸν κατάλογον αὐτόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ διαπιστώσητε, ὅτι μέρος τοῦ πταίσματος αὐτοῦ ἀνήκει καὶ εἰς ὑμᾶς.

§27Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Θὰ μᾶς ἀνακοινώσητε τὸ ὄνομα αὐτοῦ τοῦ κυρίου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ἄτομα ἐν συνόλῳ 18, ἐξ αὐτῶν ἕν κατόπιν σημειώματος τῆς Γεν. Γραμματείας τῆς Βουλῆς, δύο κατόπιν σημειώματος τοῦ Γραφείου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς......

§29Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τί θὰ πῇ αὐτό; Τί λέγει ὁ Κανονισμός;

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. .. δύο τοῦ συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, δύο τοῦ Ὑπουργοῦ κ. Κασιμάτη, ἕνας τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ταξίαρχος κ. Παπαγιαννόπουλος, ἕνας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ τέως βουλευτὴς κ. Λειβαδᾶς... (Θόρυβος— διαμαρτυρίαι).

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας, τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ.

§33Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, διεμαρτυρήθην ἐντόνως διὰ τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ Βουλή. Εἶπον: «Ἡ Βουλὴ εἶναι καφενές», καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον. Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν δύναται νὰ εἶναι ἐντὸς τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς, πλὴν τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ κλητήρων τῆς Βουλῆς, τὸ πολὺ 8 ἄλλα ἄτομα. Τὸ ἄρθρον 18 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...». Δηλαδὴ 4 πολῖται καὶ 4 δημόσιοι ὑπάλληλοι. Τὸ πολὺ ὀκτώ. Ὄχι τριάντα. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω καὶ προτείνω, νὰ καταπέσῃ ὅλος ἐκεῖνος ὁ ἐξώστης, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει ὄψιν καφενέ. Πρέπει αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, ὥστε αὔριον νὰ εἶναι κενὸς ὁ χῶρος ἐκεῖνος, ἐὰν θέλωμεν νὰ σταθῶμεν εἰς τὸ ὕψος Κοινοβουλίου Δημοκρατικοῦ Κράτους. Διότι, πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή, νὰ διακόπτῃ ἰδιώτης ὁμιλοῦντα βουλευτήν. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ νὰ πέσῃ ἐκεῖνο τὸ ἰκρίωμα καὶ νὰ μὴ παραμένῃ παρὰ μόνον ὁ Φρούραρχος τῆς Βουλῆς καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοὺς ὁποίους ἔχουν ἀνάγκην οἱ Ὑπουργοί. Ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος, ἐπαναλαμβάνεται τὸ ἴδιον πρᾶγμα. Πότε, ἐπὶ τέλους, θὰ συνετισθῶμεν καὶ θὰ λάβωμεν μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξυψώσῃ τὸ κῦρος τοῦ κοινοβουλευτικοῦ βίου τῆς χώρας; Παρακαλῶ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου.

§34Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Πέραν τῶν ὅσων ἐτόνισεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀπαιτοῦμεν νὰ μάθωμεν ποῖος εἶναι ὁ κύριος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τόσον πολὺ ἠνωχλήθη ἀπὸ τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ σκανδάλου, ὥστε νὰ τολμᾷ νὰ διακόπτῃ βουλευτὴν ἐπὶ τοῦ βήματος μὲ τὴν φράσιν «κάτσε κάτω ρέ!».

§35Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε διακοπὴ τῆς συζητήσεως νὰ γίνῃ, καθὼς ἐζήτησαν ὡρισμένοι συνάδελφοι, οὔτε ὁ ρήτωρ νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του, οὔτε ὑμεῖς νὰ κατέχετε τὴν ἕδραν σας, ἐὰν δὲν ἀνακοινωθῇ πρὸς τὸ Σῶμα τὸ ὄνομα τοῦ ἀσεβοῦς καὶ αὐθάδους ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐτόλμησε νὰ ὑβρίσῃ ὁμιλοῦντα βουλευτήν. Καίτοι παρῆλθε τόση ὥρα, καίτοι ἐγένετο τόση συζήτησις καὶ τόσαι διαμαρτυρίαι, δὲν ἐκαλέσατε ἀκόμη τὸν Φρούραρχον νὰ σᾶς δώσῃ τὸ ὄνομα τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ καταφαίνεται ἐξ αὐτοῦ ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτό, τυγχάνει τῆς ὑποστηρίξεώς σας ἢ καὶ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Κυβερνήσεως. Νὰ μᾶς εἴπητε κατόπιν σημειώματος τίνος εὑρίσκετο ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Κύριε Πρόεδρε, ἐκπροσωπεῖτε τὴν Βουλήν, ἡ Βουλὴ ἐκπροσωπεῖ τὸν λαὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχώμεθα τοιαῦτα ἐπεισόδια. (Ἐνταῦθα οἱ βουλευταὶ κ.κ. Διαμαντόπουλος καὶ Τριανταφυλλίδης ζητοῦν νὰ ἀπαντήσῃ τὸ Προεδρεῖον. Προκαλεῖται θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τελειώσῃ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ. Συνεχίσατε, κύριε Ἐφραιμίδη.

§37Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἐθεώρουν τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ὡς προσωπικὸν θέμα, πράγματι θὰ ἐδεχόμην νὰ συνεχίσω καὶ νὰ περατώσω τὴν ὁμιλίαν μου. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ἀσχημία ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν, δὲν στρέφεται ἁπλῶς ἐναντίον τοῦ ὁμιλοῦντος, ἀλλ’ ἐστράφη ἐναντίον ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ ἀπετέλεσε μίαν προσπάθειαν τῆς πανισχύρου δυνάμεως, ἡ ὁποία ἐνεπλάκη εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, νὰ ὑπεισέλθῃ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν καὶ νὰ δημιουργήσῃ πράγματα καὶ νὰ προσβάλῃ θεσμούς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, κύριοι συνάδελφοι, συναισθανόμενος τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἔχω, ἐὰν συνεχίσω καὶ παραβλέψω ἀσχημίαν ἡ ὁποία ἀντανακλᾷ εἰς ὁλόκληρον τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν θεσμόν, νομίζω ὅτι θὰ εὑρεθῶ ἐν δικαίῳ καὶ θὰ ἔχω τὴν ὁμόφωνον γνώμην τοῦ Σώματος, ἐὰν διακόψω τὴν ὁμιλίαν μου, μέχρις ὅτου ἐκκαθαρισθῇ τὸ θέμα. Ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ θέματος εἶναι νὰ ἀνακοινώσῃ τὸ Προεδρεῖον τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ἠσχήμισε καθ’ ὃν τρόπον ἠσχήμισε ἐναντίον τοῦ Σώματος. Διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Προεδρεῖον νὰ μὴ γνωρίζῃ ποῖον ἦτο τὸ ἄτομον αὐτό.

§38Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων πρέπει τὸ θέμα νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς φυσικάς του διαστάσεις. Τὸ θέμα θὰ ρυθμισθῇ καθ’ ἃ ὁρίζει ὁ Κανονισμός. Ὅλοι μας λυπούμεθα διότι συνέβη τὸ ἐπεισόδιον αὐτό. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω ποῖος ἦτο ὁ ἀτακτήσας καὶ νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀπεβλήθη τῆς αἰθούσης, δυνάμεθα νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν. Ὁ δὲ κ. συνάδελφος ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, θὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἐν τούτῳ τῷ σημείῳ τοὐλάχιστον ὅπως ἄλλωστε καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα σημεῖα ὑπερέβαλε. Παρακαλῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ περιορίσωμεν τὸ θέμα εἰς τὰς φυσικάς του διαστάσεις.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην παρὼν εἰς τὴν αἴθουσαν, ὅταν ἐσημειώθη τὸ ἐπεισόδιον. Ἀναντιρρήτως, βάσει τῶν ὅσων ἤκουσα, τὸ γεγονὸς ὅτι ἀκροατὴς παρενέβη, ἀποτελεῖ μέγα ἄτοπον. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ Προεδρεῖον θὰ φροντίσῃ νὰ πληροφορηθῇ ποῖος ὑπῆρξεν ὁ ἀτακτήσας.

§40Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν γνωρίζει.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ Κανονισμὸς διαγράφει τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται νὰ ἀκολουθηθῇ. Καὶ ἡ διαδικασία αὐτὴ θὰ ἐφαρμοσθῇ οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ θορυβήσας, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας.

§42Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις, θὰ ζητήσω συγγνώμην ἀπὸ τὸν Πρόεδρον κ. Κανελλόπουλον, διότι τὸν διέκοψα. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀφοῦ ἀνεφέρατε τὸν Κανονισμόν, διατὶ δὲν δίδετε ἐντολὴν νὰ κενωθῇ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁ τόπος ἐκεῖνος; Καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ ποῖος ἦτο ὁ ἀσχημήσας, διότι ἐγὼ τὸν ἔμαθα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ Κανονισμοῦ, πρέπει νὰ τὸν σέβεσθε καὶ νὰ τὸν τηρῆτε. Ἦτο ἕνα θλιβερὸν ἐπεισόδιον, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐγένετο, ξένο ἄτομον νὰ ἀπευθυνθῇ καὶ νὰ διακόψῃ βουλευτήν. Εἶναι τοῦτο πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ βαρὺ καὶ τὸ Προεδρεῖον φυσικὰ ἐκφράζει τὴν λύπην του. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅταν πρὸ ἡμισείας ὥρας ἐκάλεσα τὸν κοσμήτορα κ. Ἀποσκίτην, καὶ τοῦ συνέστησα νὰ ρίψῃ μιὰ ματιά, μοῦ εἶπε: «Δώσατε ἐντολὴν εἰς τὸν Φρούραρχον». Ἔδωσα ἐντολὴν νὰ γίνῃ ἕνας ἔλεγχος καὶ τοιουτοτρόπως, ὅταν ἔλαβε χώραν τὸ ἐπεισόδιον εὑρέθη νὰ ἔχῃ τὸν κατάλογον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος εἰς χεῖρας του. Ἔχω νὰ κάμω τὴν παράκλησιν καὶ εἰς τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων καὶ εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς, ὅπως εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχω τὴν συνδρομήν των. Ἡ ἐπιθυμία τοῦ Προεδρείου εἶναι νὰ τηρηθῇ αὐστηρότατα ὁ Κανονισμός. Ἀλλὰ προσκρούομεν πολλάκις εἰς παρακλήσεις καὶ πιέσεις βουλευτῶν ὅλων τῶν πτερύγων. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ἐπεισόδιον καὶ θὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸ ὄνομα. Ἕνας ἀνθυπασπιστὴς ἠμπόδισε ἕνα βουλευτὴν νὰ φέρῃ ἕνα ἰδιώτην εἰς τὴν αἴθουσαν λέγων, ὅτι ἔχει πρὸς τοῦτο ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου καὶ ὁ βουλευτὴς τοῦ ἀπήντησε: «Κληρονομία τοῦ πατέρα τοῦ Προέδρου εἶναι τὸ θεωρεῖον αὐτό»; Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπωθήσας βιαίως τὸ ὄργανον τῆς τάξεως εἰσήγαγε τὸν ἰδιώτην ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Ἕως ἐδῶ ἠναγκάσθην νὰ καλύψω τὸν συνάδελφον. Τὴν ἑπομένην ἐδέχθην κατάπληκτος τὴν ἐπίσκεψίν του εἰς τὸ γραφεῖον μου, ὅπου μοῦ ἐζήτησε νὰ μεταθέσω τὸν ἀνθυπασπιστὴν διότι δὲν ὑπήκουσε εἰς τὴν διαταγήν του. Πρέπει νὰ ἔχωμεν κἄποιαν ἀλληλεγγύην καὶ συνεργασίαν εἰς ὅλα αὐτά. Σᾶς δίδω τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι ἀπὸ τῆς ἑπομένης θὰ τηρηθῇ αὐστηρότατα ὁ Κανονισμός. Θέλω, ὅμως, τὴν συνεργασίαν ὅλων ἀνεξαιρέτως, ἐν προκειμένῳ, διότι ἄνευ τῆς συνεργασίας αὐτῆς εἶναι ἀδύνατον νὰ τηρηθῇ ὁ Κανονισμός.

§44Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ἔχετε ἀσφαλῶς τὴν συνεργασίαν μας διὰ τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ ἀσφαλῶς πρέπει νὰ τὴν ἔχετε καὶ πρέπει ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ νὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα. Ἐγὼ πολιτεύομαι τόσα χρόνια καὶ οὔτε ἕνα ἔφερα.....

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὡμίλησα διὰ σᾶς.

§46Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ λέγω αὐτό, διότι ἐκ συστήματος μερικοὶ συνάδελφοι λέγουν: «Ἔλα νὰ σὲ βάλω ἐδῶ, ποὺ νὰ πᾶς εἰς τὰ θεωρεῖα. Τριάντα χρόνια πολιτεύομαι καὶ οὔτε ἕνα δὲν ἔφερα. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε ὅτι θέλετε τὴν συνεργασίαν μας, εἶναι λογικώτατον καὶ πρέπει νὰ τὴν ἔχητε, πρὸς ἐπιβολὴν τῆς τάξεως ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ. Ἐὰν ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν, ὀκτὼ τὸ πολὺ πρέπει νὰ εἶναι, ἐκ τῶν ὁποίων τέσσαρες ὑπάλληλοι καὶ τέσσαρες πολῖται, οὐδεὶς ἄλλος. Ἐγὼ προτείνω νὰ πέσῃ αὐτὸ καὶ θὰ πέσῃ μίαν ἡμέραν.

§47Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Συμφωνοῦμεν μὲ τὸ Προεδρεῖον διὰ τὴν συνεργασίαν αὐτήν. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡμεῖς ἐπιμένομεν καὶ θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ τοῦ πολίτου, τίποτε παραπάνω.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς ἐν προκειμένῳ δὲν λέγει ὅτι Πρόεδρος πρέπει νὰ ἀναφέρῃ ὀνόματα πολιτῶν.

§49Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Στοιχειώδης ὑποχρέωσις...

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κάμω ἀνακρίσεις. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§51Ι. ΠΑΣΣΑΛΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ τοῦ πολίτου.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, τοὺς ἀξιοτίμους καὶ ἀγαπητοὺς συναδέλφους νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ συμπληρώσω τὴν σκέψιν μου. Ἠγέρθην διὰ νὰ τονίσω ὅτι θεωρῶ ἀπολύτως ἄτοπον τὴν παρέμβασιν οἱουδήποτε, εἴτε καθημένου εἰς τὸ θεωρεῖον αὐτό, εἴτε καθημένου εἰς τὰ θεωρεῖα γενικῶς, ἀλλὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ὅτι συμφωνῶ πρὸς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀγάγωμεν τὸ ὅλον θέμα εἰς τὰς φυσικάς του διαστάσεις. Τὸ ὅτι ὑπῆρξε πολίτης τις, εἴτε καθήμενος εἰς αὐτὰ τὰ θεωρεῖα, εἴτε εἰς οἱονδήποτε ἄλλον, ὁ ὁποῖος πολίτης εἰς μίαν δεδομένην στιγμὴν — δὲν παρέστην καὶ δὲν γνωρίζω ὑπὸ ποίας συνθήκας παρενέβη — προέβη εἰς μίαν ἐκδήλωσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνεπίτρεπτος, αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν πράγματι, ὅπως τὸ εἶπον πρὸ ὀλίγου, ἄτοπον παρέμβασίν του, ἄτοπον παρέμβασιν ἑνὸς οἱουδήποτε πολίτου, τὸν ὁποῖον βεβαίως, καλὸν εἶναι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ μάθῃ ποῖος εἶναι.

§53ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὸ εἴπῃ.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν θὰ παρέμβω εἰς τὸ ἔργον τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτήσω ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, κἄτι, τὸ ὁποῖον ὁ Κανονισμὸς δὲν προβλέπει. Ἐὰν θελήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, ἐγὼ νομίζω, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀνακοινώσῃ τὸ ὄνομα, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω, ποία θὰ εἶναι ἡ ἠθικὴ ὠφέλεια, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ διὰ τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς. Εἰσέρχομαι εἰς τὸ ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπησχόλησε πρὸ ἡμερῶν, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε καὶ ἀπόψε τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πρεβέζης κ. συνάδελφον. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ θεωρεῖον ἐκεῖνο, δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς αἴθουσα. Ἐκ παραδόσεως ἔχει μεταβληθῆ εἰς θεωρεῖον, δηλαδὴ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εὑρίσκεται τόσον πλησίον μας, ἀποτελεῖ θεωρεῖον καὶ δὲν ἀποτελεῖ αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, ἄρα τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ποῖοι εἰσέρχονται εἰς τὴν αἴθουσαν, δὲν ἐννοεῖ ποῖοι κάθηνται ἢ ἵστανται εἰς τὰ θεωρεῖα ἐκεῖνα, ἀλλὰ ποῖοι κατέρχονται καὶ ἐπικοινωνοῦν μεθ’ ἡμῶν. Καί, πράγματι, ἐπιτρέπεται ὡρισμένοι, βάσει τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, νὰ ἐπικοινωνοῦν μετὰ τῶν Ὑπουργῶν καὶ μετὰ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θεωρεῖον ἐκεῖνο, εἶπον πρὸ ἡμερῶν, ὅτι καλὸν εἶναι, χωρὶς νὰ τὸ κατεδαφίσωμεν, διότι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, καὶ συμμετρία αἰσθητικὴ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§55Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ κατέλθῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. ... νὰ χρησιμοποιῆται δι’ εἰδικὰς περιπτώσεις. Ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θελήσῃ καὶ νομίσῃ ὅτι πρέπει κάποιος νὰ καθίσῃ ἐκεῖ, ἔχων τὴν εὐθύνην ἔναντι ὅλων ἡμῶν, δικαιοῦται νὰ ὁρίσῃ, ὅτι ὁ τάδε θὰ καθίσῃ ἐκεῖ. Ἐπίσης, ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς Κόμματος ἢ οἱοσδήποτε ἔχων, ὅπως ἐγώ, τὰ δικαιώματα τοῦ Ἀρχηγοῦ, χωρὶς Κόμμα ἔστω, ἔχει τὸν γραμματέα του ἐκεῖ, ὅπως ἔχει τὸν γραμματέα του καὶ ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ὁ κ. Τσαλδάρης, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, οἱοσδήποτε ἔχει τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ὁ γραμματεὺς πρέπει νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. Παπανδρέου, καὶ εἰς ὡρισμένας περιστάσεις τὸν καλεῖ ὁ κ. Παπανδρέου, ἢ ὁ κ. Βενιζέλος, αὐτὸς πρέπει νὰ κάθεται ἐκεῖ. Ἐπίσης, ἐὰν εἶναι ἀνώτατός τις λειτουργὸς ἢ ἐπισκεπτόμενος τὰς Ἀθήνας Δήμαρχος ἢ καὶ ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νομίσῃ ὅτι δύναται νὰ καθίσῃ ἐκεῖ ἢ τέως βουλευτής, βεβαίως νὰ καθίσῃ, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχει καὶ εἰδικὸν θεωρεῖον. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ ἄκρα, νὰ μὴ ἐπιτρέπεται ἐκεῖ ἡ ἐγκατάστασις προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάγονται εἰς ὡρισμένας βασικὰς κατηγορίας, καὶ προκειμένου περὶ τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὰς κατηγορίας αὐτάς, νὰ χρειάζεται εἰδικὴ πλέον ἄδεια τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μου, ἡ ὁποία, βεβαίως, εἶναι ἄποψις μέση καὶ εἰς τὰς περισσοτέρας περιπτώσεις, ἡ μέση λύσις εἶναι ὀρθή. Οὔτε ἡ κατεδάφισις, οὔτε καὶ εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι αἴθουσα τῆς Βουλῆς κατ’ ἐμέ, ἡ εἴσοδος παντὸς πρέπει νὰ ἐπιτρέπεται. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι δικαίως ἐξανέστησαν νὰ θεωρήσουν τὸ ἐπεισόδιον ὡς λῆξαν. Ἐδῶ καὶ ὅταν γίνωνται ἐπεισόδια μεταξὺ τῶν βουλευτῶν ὑπάρχει στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν αἴρεται τὸ ἐπεισόδιον.

§57ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ θεωρηθῇ τὸ ἐπεισόδιον ἐπαρκές, ὥστε ὁ κ. συνάδελφος ὁ ὁποῖος ὡμίλει νὰ κατέλθῃ ἀπὸ τὸ βῆμα, ἀπαιτῶν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς κἄτι τὸ ὁποῖον ὁ Κανονισμὸς δὲν προβλέπει.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 30 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς λέγει τὰ ἑξῆς, διότι πρέπει νὰ ἀναγινώσκετε καὶ τὸν Κανονισμὸν ὅταν τὸν ἐπικαλῆσθε: «Διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως, οἱ ἀκροαταὶ ὀφείλουν νὰ τηρῶσιν ἄκραν σιγήν. Ἀκροατὴς ὅστις ἤθελε δείξει σημεῖα ἐπιδοκιμασίας ἢ ἀποδοκιμασίας, εἴτε δι’ ἐπευφημήσεων καὶ χειροκροτημάτων, εἴτε διὰ κραυγῶν, ἀγορεύοντος τινὸς βουλευτοῦ, ἐκβάλλεται τῇ ἐντολῇ τοῦ Προέδρου τοῦ Βουλευτηρίου. Ἐν ἀνάγκῃ, ὁ οὕτω διαπράττων τῇ ἐντολῇ τοῦ Προέδρου προσάγεται καὶ ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν». Αὐτὰ λέγει ὁ Κανονισμὸς καὶ αὐτὸ ἔκαμε τὸ Προεδρεῖον. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μετὰ τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην καὶ ζητεῖ τὴν συνεργασίαν ὅλων σας, διὰ τὸ θέμα αὐτό, ὁ κ. Ἐφραιμίδης πρέπει νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Πέραν τούτου, δὲν δύναται τὸ Προεδρεῖον νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο. Αὐτὰ λέγει ὁ Κανονισμός.

§60Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, ἔδωσε μίαν ἑρμηνείαν περίεργον. Εἶπεν, ὅτι τὸ θεωρεῖον ἐκεῖνο δὲν εἶναι αἴθουσα τῆς Βουλῆς, τότε καὶ ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον κάθηνται οἱ Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι αἴθουσα τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς, οἱ Ὑπουργοί, δὲν εἶναι ἐν τῇ αἰθούσῃ. Δὲν εἶναι ἑρμηνεία αὐτή.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ πλάσμα, αὐτὸ εἶναι αἴθουσα, ἐκεῖνο δὲν εἶναι.

§62Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ λόγους αἰσθητικούς, μάλιστα. Προτείνω νὰ κατεβῇ ἡ Κυβέρνησις κάτω ὅπως εἶναι εἰς ὅλα τὰ Δημοκρατικὰ Κοινοβούλια. Διότι, ὅπως ἠξεύρετε, τὰ σχέδια τῆς αἰθούσης ἐγένοντο ἀπὸ μηχανικὸν σπουδάσαντα εἰς Γερμανίαν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Κάϊζερ, ὅταν αἱ Βουλαὶ δὲν εἶχον πολιτικὴν ἐξουσίαν, καὶ ὅταν αἱ Βουλαὶ δὲν ἔρριπτον Κυβερνήσεις. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἡσυχάσωμεν, ἐὰν δὲν πληροφορηθῶμεν ὄχι μόνον τὸ ὄνομα τοῦ ἀσεβήσαντος πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ἐκείνου ὁ ὁποῖος τὸν εἰσήγαγε εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ τὸν ἀφῄρεσε ἔπειτα ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Φρουράρχου ὅταν τὸν ἔβγαλε ἔξω. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ αἰσθάνομαι πρὸς τὸ Προεδρεῖον, νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί σας, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ἔχει τόσην σημασίαν. Οὔτε θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν Πρόεδρον κ. Κανελλόπουλον, ὅτι πρέπει ὁ κ. Ἐφραιμίδης νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα πρὶν ἢ γνωσθῇ ἡ ἰδιότης τοῦ ἀσεβήσαντος καὶ πρὶν ἢ γνωσθῇ ποῦ εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει νὰ ὑβρίζωνται οἱ ὁμιλοῦντες ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Δυστυχῶς, διαπιστώνεται ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰσάγονται ἄνθρωποι, διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς μπράβοι ὡρισμένων πολιτευομένων. (Φωναὶ — διαμαρτυρίαι).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἀποτελεῖ μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§64Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Πληροφοροῦμαι ὅτι τὸν εἰσήγαγεν ὁ τέως Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Οἰκονομίδης καὶ ὁ ἴδιος τὸν ἐπῆρε ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ Φρουράρχου.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφήρμοσα τὴν ρητὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§66Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τὸ Προεδρεῖον ὀφείλει νὰ προστατεύῃ τοὺς βουλευτάς, καὶ νὰ τιμωρῇ τοὺς ὑβρίζοντας. Ἔχω τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ ὑμᾶς ὡς βουλευτὴς παλαιὸς καὶ ὡς ἀνήκων εἰς παράταξιν ἡ ὁποία ἀγωνίζεται ὑπὲρ τῶν κοινοβουλευτικῶν παραδόσεων, νὰ ἀνακοινώσητε εἰς τὸ Σῶμα τὸ ὄνομα τοῦ ἀσεβήσαντος. (Φωναὶ — διαμαρτυρίαι).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Ὅ,τι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ πράξω ὡς Πρόεδρος, τὸ ἔπραξα ἤδη. Παρακαλῶ τὸν κ. Ἐφραιμίδην νὰ συνεχίσῃ.

§68Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ παράταξίς μας ἐπέδειξε διάθεσιν καὶ συνεργασίας καὶ διευκολύνσεως τοῦ Προεδρείου. Εἰς τὴν συγκεκριμένην, ὅμως, πρίπτωσιν, ἐξ ὅσων σεῖς, κύριε Πρόεδρε, εἴπατε καὶ ἐξ ὅσων προεξέτεινεν ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, νομίζω ὅτι κατὰ ἕνα τρόπον μετατοπίζεται τὸ θέμα. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἐγένετο μία ἀσχημία εἰς βάρος τοῦ Σώματος. Περὶ αὐτοῦ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Ὑπάρχει, ὅμως, δεύτερον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου περιέργως δὲν ἠθελήσατε νὰ λάβητε θέσιν. Τὸ θέμα συνίσταται εἰς τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ ἀσχημήσας κατελήφθη αὐτοφώρως ἀπὸ τὰς δυνάμεις τῆς Φρουρᾶς τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς ἀμέσως ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἦτο γνωστὸν ποῖος εἶναι. Ἐζητήθη καὶ παρ’ ἐμοῦ καὶ παρὰ τῶν κ. κ. συναδέλφων νὰ ἀνακοινωθῇ τὸ ὄνομα τοῦ ἀσεβήσαντος. Καὶ ἐρωτῶ, κύριε Πρόεδρε, διὰ τίνα λόγον τὸ Προεδρεῖον παραλείπει νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸ Σῶμα τὸ ὄνομα. Ἐπιμένω εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διότι πιθανὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι τὸ Προεδρεῖον πειρᾶται νὰ καλύψῃ τὸν ἀσεβήσαντα. (Ζωηραὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ ἀνάστημα διὰ νὰ μέμφεσθε τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον ἐφαρμόζει τὸν Κανονισμόν. Ἐνήργησε βάσει τῶν ὅσων λέγει τὸ ἄρθρον 30 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα. Τὸ Προεδρεῖον θὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Θὰ κάμῃ ὅ,τι πρέπει ἐναντίον τοῦ θορυβήσαντος. Ἐπίσης θὰ λάβῃ ἀπὸ αὔριον τὰ μέτρα του διὰ τὸ θεωρεῖον ἐκεῖνο. Δὲν λέγει πουθενὰ ὁ Κανονισμὸς ὅτι τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ ἀνακοινώνῃ ὀνόματα ἢ νὰ κάμνῃ ἀνακρίσεις.

§70Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Καταγγέλλω, ὅτι ὁ συλληφθεὶς ἀφῃρέθη ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν ὀργάνων Ἀσφαλείας τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὸν τέως Ἀντιπρόεδρον κ. Οἰκονομίδην.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Ἐφραιμίδη, νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§72Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν θὰ συνεχίσω τὴν ὁμιλίαν μου καὶ ἡ μὴ συνέχισίς της ἔχει τὴν ἔννοιαν διαμαρτυρίας, διότι τὸ Προεδρεῖον ἀρνεῖται νὰ κατονομάσῃ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ὕβρισεν ὁλόκληρον τὸ Σῶμα.

§73Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐγένετο μία ἀναμφίβολος παράβασις.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ὁποίαν ἐξεφράσθη ἡ λύπη τοῦ Προεδρείου.

§75Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ὑπῆρχε ἀνάγκη. Δὲν εἶναι ὑπεύθυνον τὸ Προεδρεῖον ὅταν παρεκτρέπεται ἕνας ἐκ τῶν παρακολουθούντων τὴν συνεδρίασιν. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, λόγος, τὸ Προεδρεῖον νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην του. Οὐδεὶς ἄλλωστε ἀπέδωσεν εὐθύνην εἰς ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε. Τὸ θέμα τοποθετεῖται ἐκεῖ ὅπου τὸ ἔθεσεν ὁ κ. Μπουρδάρας. Ὑπάρχει δηλαδὴ μία καταγγελία νέα, ἡ ὁποία μᾶς ἀφήνει ὅλους καταπλήκτους, ὅτι ὁ συλληφθεὶς ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς Φρουρᾶς τῆς Βουλῆς ἀντὶ νὰ ἀποσταλῇ ἐκεῖ ὅπου ἔδει νὰ ἀποσταλῇ τῇ ἐπεμβάσει τοῦ τέως Ἀντιπροέδρου κ. Οἰκονομίδη, ἀφέθη ἐλεύθερος. Αὐτὸ γεννᾷ ἕνα νέον ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ δεχθῇ, νὰ συγκαλυφθῇ τὸ ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου ὑμεῖς.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προβῶ εἰς ἀνακρίσεις αὔριον καὶ κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, θὰ προβῶ εἰς ἀνακοινώσεις. (Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἐν μέσῳ θορύβου καὶ διαμαρτυριῶν, ζητεῖ νὰ λάβῃ τὸν λόγον).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, πᾶς βουλευτὴς δὶς δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Ὡμιλήσατε τετράκις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Συνεπῶς δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ἢ θὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ συνεχίσητε τὴν ὁμιλίαν σας ἢ θὰ δώσω τὸν λόγον εἰς ἄλλον βουλευτήν.

§78Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὑπάρχει μία περίεργος ἀντίληψις τοῦ Προεδρείου. Λέγει, ὅτι μοῦ ἔδωσε τὸν λόγον διὰ νὰ συνεχίσω τὴν ὁμιλίαν μου διὰ τὸ θέμα Βάβδου. Τὸ πῶς φθάνει κανεὶς εἰς τὴν Βάβδον εἶναι θέμα ἰδικόν του. Κατὰ διάφορον τρόπον ἔφθασε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ κατὰ διάφορον τρόπον οἱ ἐπερωτῶντες. Ἑπομένως, ὁ κ. Πρόεδρος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γνωρίζῃ πῶς θὰ συνεχίσω τὴν ὁμιλίαν μου. Εἶχον πράγματι τὴν πρόθεσιν νὰ συνεχίσω, διότι δὲν ἀνέμενον ποτέ, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ ἁπλοῦν αἴτημα τοῦ Σώματος νὰ ἀνακοινωθῇ τὸ ὄνομα τοῦ ἀσχημονήσαντος, θὰ ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ ἐπίμονος ἀντίρρησις τοῦ Προεδρείου. Ἀλλὰ παρὰ τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν κατέβαλον συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βλέπω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος ἐπιμένει νὰ μὴ ἀνακοινώσῃ τὸ ὄνομα τοῦ ἀσχημονήσαντος. Ἐγὼ νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἀσχημία αὐτὴ δὲν εἶναι τυχαία. Συνδέεται κατ’ εὐθεῖαν μὲ τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν καὶ ἀποτελεῖ καὶ αὐτὴ ἕνα ἐπιχείρημα ἐναντίον καὶ τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (Τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Μήπως ὀνομάζεται Τσίρης;

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κάμω ἀνακρίσεις καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω αὔριον. Ὁ κ. Ι. Λαμπρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§81Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπ’ ἀρκετόν, διότι ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον, τοὐλάχιστον, εἶχεν ἀπασχοληθῆ τόσον ἡ κοινὴ γνώμη, ὅσον καὶ ἡ Βουλή. Καὶ ἔχει διαφωτισθῆ τόσον ἡ κοινὴ γνώμη ὅσον καὶ ἡμεῖς ὅλοι, ὥστε νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ μακρηγοροῦμεν. Θὰ περιορισθῶ, κύριοι συνάδελφοι, κυρίως εἰς γενικὰ θέματα, ποὺ ἀφοροῦν τὸ μεταλλεῖον Βάβδου καὶ τὴν περίφημον σύμβασιν. Τὸ μεταλλεῖον Βάβδου μέχρι τὸ 1935 ἦτο ἕνα μικρὸν μεταλλεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε οὐδεμίαν ἀπολύτως ἀξίαν, πέραν τῆς συνήθους παραγωγῆς 100 τόννων λευκολίθου τὸν μῆνα. Τὸ ἐνοικίαζον διάφοροι καὶ ὅλοι ἀπετύγχανον. Ὅπως ἀνέφερον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ἀναφέρω καὶ πάλιν, ὅτι τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ ἐχρεωκόπησεν ὅλους σχεδὸν τοὺς μισθωτάς, ὁ εἷς μάλιστα ηὐτοκτόνησε τὸ 1925, ὁ δεύτερος εἶχεν 6–7 σπίτια εἰς τὰς Ἀθήνας, τοῦ ἐπωλήθησαν ὅλα καὶ ὁ τρίτος ὁ Βρυώνης, ἐστάθη τυχερώτερος. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἐπειδὴ ἀρκετοὶ λίθοι ἔχουν ριφθῆ εἰς τὸ ἀνάθεμα ἐναντίον τοῦ Βρυώνη, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τιμήσω τὴν μνήμην τοῦ ἀποβιώσαντος Βρυώνη, ὁ ὁποῖος ἀπεκάλυψε τὸ μεταλλεῖον Βάβδου, τὸν θησαυρὸν αὐτόν, διότι ἦτο ἕνας δαιμόνιος ἐπιχειρηματίας Κεφαλλωνίτης καὶ χάρις εἰς τὴν ἐπιμονὴν του ἀπεκάλυψε καὶ ἔδωσε καθρέπτην πλέον τοῦ θησαυροῦ, τὸν ὁποῖον περιέχει τὸ μεταλλεῖον. Τὸ μεταλλεῖον Βάβδου ἔχει τὴν ἑξῆς ἰδιορρυθμίαν, κύριοι συνάδελφοι. Ἐνῷ ὅλα σχεδὸν τὰ μεταλλεῖα λευκολίθου τῆς Ἑλλάδος εἶναι νταμάρια, δηλαδὴ ἀνακατεμένα χῶμα, πέτρα καὶ μετάλλευμα, καὶ χρειάζονται ἀρκετὰ ἔξοδα διαλογῆς, τὸ μεταλλεῖον τοῦ Βάβδου ἔχει στρώματα φελόνια ἐξικνούμενα ἀπὸ 1 μέτρον ἕως 2,5 καὶ 3 μέτρα μονοκόμματον λευκόλιθον. Ἡ ποιότης εἶναι κάπως καλή, ὄχι ὅμως καὶ ἐξαιρετική, ὅπως τὰ ἄλλα μεταλλεῖα τῆς Ἑλλάδος. Πάντως, ὅμως, ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ ἀποδίδει ἀρκετὸν ἐνεργητικόν. Ὁ Βρυώνης ἀντεμετώπισε δυσκολίας, πικρίας, δικαστήρια, διώξεις καὶ ἐπέτυχε τέλος, νὰ ὀρθοποδήσῃ καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου ἱκανοποιητικῶς. Ἐπῆλθεν ὁ πόλεμος καὶ πρὸς τιμὴν τοῦ ἀειμνήστου ὁ Βρυώνης δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βάβδον καὶ ὁλόκληρον τὴν κατοχὴν τὸ μεταλλεῖον τὸ ἐξεμεταλλεύοντο οἱ ἴδιοι οἱ Γερμανοί, διότι ἐκτὸς τοῦ λευκολίθου περιέχει μεγάλας ποσότητας χρωμίου, βουνὰ ὁλόκληρα, ἔχει μέρος βωξίτου καὶ πιθανῶς, ὡς λέγουν, καὶ ἀπὸ τὰ νέα μεταλλεύματα. Ὁλόκληρον τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βάβδον καθόλου ὁ Βρυώνης καὶ συνεπῶς ὑπέφερεν ἀρκετά. Ὅ,τι ἀπεκόμιζεν ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον ὡς ἐπιχειρηματίας, πράγματι τὸ ἄφηνεν εἰς τὸ μεταλλεῖον, ἐπλούτιζε τὸ μεταλλεῖον δι’ ἔργων, ἐγκαταστάσεων, δρόμων, ἀποβαθρῶν καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ 1945, ἕως τὸ 1946, ὅπου ἐχορηγοῦντο δάνεια διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν μεταλλείων. Εἰς τὸν Βρυώνην παρεχωρήθησαν, ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ τῶν δανείων τῶν 400.000 δολλαρίων καὶ ἄλλα ποσὰ πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἐγκαταστάσεων, διὰ τοῦ περιστροφικοῦ κλιβάνου, διότι ἐνῷ ὁ λευκόλιθος ἔχει σήμερον 11 ἕως 12 χιλιάδας δολλάρια ὁ τόννος, ἡ καυστικὴ μαγνησία ἔχει περὶ τὰ 35.000 δολλάρια ὁ τόννος καὶ ἡ διάπυρος μαγνησία 60–65.000 δολλάρια ὁ τόννος. Ἀπῃτοῦντο λοιπόν, μεγάλα χρηματικὰ ποσὰ πρὸς ἐγκατάστασιν αὐτοῦ τοῦ περιστροφικοῦ κλιβάνου. Ὁ δαιμόνιος αὐτὸς ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος σημειώσατε, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχεν οὔτε μίαν σπιθαμὴν γῆς, ὅ,τι εἰσέπραττε τὸ ἄφηνε εἰς τὸ μεταλλεῖον, ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ τὸν περιστροφικὸν φοῦρνον. Δυστυχῶς, ὁ Βρυώνης δὲν ἔπεσε εἰς τὰ χέρια καλοῦ ἐργολάβου, ἔπεσεν εἰς κακοὺς τεχνικοὺς καὶ τὸ ἔργον ἀπέμεινε ἡμιτελές. Ἔφθασεν εἰς τὰ δικαστήρια, ἔγιναν κατασχέσεις, διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι, καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον σπουδαιότερον. Ἐνῷ εἶχε παραγγελίας καὶ εἶχε πληροφορηθῆ, ὅτι ἡ Ἐλευθέρα Ζώνη Θεσσαλονίκης εἶχε κατακλυσθῆ ἀπὸ μηχανήματα καὶ ἐργαλεῖα καὶ πρώτας ὕλας, διὰ τὰς ἐσωτερικὰς ἐγκαταστάσεις μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ δανειστικὸς Ὀργανισμός, ὁ περίφημος Ο.Χ. Ο.Α. — ἂς μοὶ συγχωρηθῇ, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν θὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶχον ποτὲ ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτὰ τὰ 4 γράμματα — θὰ τὸν ἐνίσχυε...

§82Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μὲ συγχωρεῖτε, θέλω νὰ εἴπω ὅτι συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπε ὁ κ. συνάδελφος, ὡς πρὸς ἀπώτερον παρελθὸν τοῦ Βρυώνη. Ἀναμφισβητήτως ὁ Βρυώνης ἦτο πρὸ τοῦ πολέμου καλὸς μεταλλευτής. Ἐπῆρε αὐτὸ τὸ δάνειον ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπέστη τεραστίας ζημίας, ἐκ λόγων τοὺς ὁποίους δὲν θὰ ἐξετάσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ εἴπῃ κανεὶς τὰ δίκαια περὶ τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου. Εἰς τοῦτο μὲ εὑρίσκει σύμφωνον ὁ κ. συνάδελφος, διὰ τὴν ἤδη πρὸ τοῦ πολέμου πολιτείαν τοῦ Βρυώνη, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ μεταλλεῖον. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ δευτέρα παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸν Ὀργανισμόν, καὶ δὲν δύναμαι νὰ τὴν ἀφήσω νὰ περάσῃ χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῶ. Ὅλοι οἱ Ὀργανισμοὶ καὶ ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα καὶ πᾶς τις ἐνδέχεται εἰς τὴν Α ἢ Β περίπτωσιν νὰ διαπράξῃ ἕνα λάθος. Ἐνδέχεται νὰ ἐμειοδότησε τὸν Βρυώνην ὅταν ἦτο καιρὸς καὶ νὰ μὴ τὸ ἔπραξεν ὅταν δὲν ἠδύνατο δι’ ἄλλον τινὰ λόγον. Ἐνδέχεται, ὅμως, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ ἔκρινεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν δανειοδοτήσῃ τότε, διότι εἶχε προχωρήσει τὸ κακὸν καὶ δὲν ὑπῆρχε θεραπεία. Νομίζω ὅτι ἡμεῖς, μὴ γνωρίζοντες τὸ σύνολον τῆς ὑποθέσεως, ἀπὸ ἀπόψεως τραπεζικῆς, δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κρίνωμεν τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ κάμνωμεν αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἐναντίον τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν ἀποστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν ὅλοι καὶ ἡ Συμπολίτευσις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις πιστεύομεν. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, λόγος, νὰ γενικεύωμεν καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εἶναι εἷς Ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος προκαλεῖ δυσπιστίαν. Δὲν προκαλεῖ δυσπιστίαν, ἀντιθέτως κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν ἐπιτελεῖ τὸ ἔργον του καλῶς.

§83Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν, λοιπόν, ἀπετάνθη εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ πάλιν εἰς τὴν Ἐλευθέραν Ζώνην τῆς Θεσσαλονίκης εὑρίσκετο σωρεία μηχανημάτων. Χορηγήσατε ἕνα μικρὸν ποσὸν πρὸς συμπλήρωσιν καὶ ἀποπεράτωσιν ἐρευνῶν. Συνήντησε ἀκαμψίαν τοῦ Ὀργανισμοῦ νὰ ἀποφασίσῃ. Ἀποτέλεσμα ἡ κατάρρευσις τοῦ Βρυώνη. Ἐκ τῆς καταστάσεως αὐτῆς τόσον ἡ περιφέρεια τῆς Βάβδου ὅσον καὶ τῶν πλησίον Κοινοτήτων, ὑπέφερον ἐκ τοῦ ὅτι διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι ἐπὶ δύο ἕως τρία χρόνια. Ἐπηκολούθησεν ἡ προσωρινὴ ἐκμίσθωσις τοῦ μεταλλείου συναινέσει καὶ τοῦ Βρυώνη, πρὸς τὴν Αὐστροαμερικανικὴν ἑταιρίαν. Εἰργάσθη μὲ σκοπὸν ἐρευνητικῶν ἔργων καὶ κατήρτισεν ἕνα πίνακα. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἦτο διὰ δεκάμηνον χρονικὸν διάστημα καὶ δι’ ὡρισμένον ποσὸν μεταλλεύματος. Παρετάθη ἐπὶ ἓν τρίμηνον πρὸς συμπλήρωσιν τῆς μελέτης. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἤκουσα, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι βεβαιώνουν, μᾶς ἐβεβαίωσεν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅτι ἔγιναν ἐρευνητικαὶ ἐργασίαι εἰς τὸ μεταλλεῖον καὶ ἀπέδειξαν αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὑπεβλήθη τοιαύτη μελέτη ἀπὸ τὴν μισθώτριαν ἑταιρίαν. Τοῦτο μόνον γνωρίζω: Ἐὰν ἔγιναν ἐρευνητικαὶ ἐργασίαι, κύριε Ὑπουργέ, καὶ σᾶς ἐφιστῶ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν προσοχήν σας, δὲν σᾶς λέγουν τὴν ἀλήθειαν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, ὅτι ἔκαμον ἐρευνητικὸν ἔργον ὑπὸ τὴν σημερινὴν ἔννοιαν αὐτοῦ. Σήμερον, κύριοι, τὰ ἐρευνητικὰ ἔργα εἰς τὰ μεταλλεῖα γίνονται ἰδιὰ γεωτρήσεων. Ὑπάρχουν τοιαῦτα μέσα, σήμερον, ὥστε εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματίσῃ καὶ νὰ ἀποτυπώσῃ εἰς τὸ χαρτὶ μὲ κᾶθε λεπτομέρειαν τὴν περιεκτικότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ἔδαφος. Καθ’ ὅσον γνωρίζω, τοιαῦτα ἔργα δὲν ἔγιναν, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι ἔγιναν ἔργα ἐρευνητικὰ δὲν λέγουν τὴν ἀλήθειαν. Τὸ μεταλλεῖον Βάβδου, ὅπως ἦτο ἔτσι εἶναι. Ἡ Αὐστροαμερικανικὴ ἑταιρία, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἔκαμε, ἐὰν βεβαίως δύναται νὰ θεωρηθῇ τοῦτο ὡς ἐρευνητικὸν ἔργον, εἶναι, ὅτι ἐπεξέτεινε μίαν γαλαρίαν κατὰ 5–7 μέτρα. Αὐτό, ὅμως, δὲν ἦτο ἔργον ἐρεύνης, ἀλλὰ ἀποθέσεως μεταλλεύματος. Λέγουν, μάλιστα, ὅτι καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς γαλαρίας αὐτῆς δὲν ἦτο ἑτοίμη.

§84Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Μήπως ἡ πληροφορία σας δὲν εἶναι ἀκριβής;

§85Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀκριβέστατα, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου βεβαιώνουν τὰ ἀντίθετα, δὲν λέγουν τὴν ἀλήθειαν. Ἐξέπεσε, λοιπόν, ὁ Βρυώνης, καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ὑπῆρξαν μερικαὶ ἀντιρρήσεις μερικῶν συναδέλφων, ἀλλὰ κατεψηφίσθησαν πλὴν μιᾶς κατηγορίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου. Ὅλα τὰ ἄλλα ἄρθρα ἐψηφίσθησαν ὁμοφώνως παρ’ ἡμῶν καὶ ἐὰν εἶχέ τις καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, ἱκανοποιήσαμεν τὴν βελτίωσιν τὴν ὁποίαν ἐπεφέραμεν εἰς τὴν σύμβασιν διὰ κατά τινα τρόπον, τὸ κοινὸν αἴσθημα, δηλαδὴ ἱκανοποιήθησαν οἱ μεταλλειοκτῆται. Κατὰ τοῦτο κυρίως ἐβελτιώθη τὸ νομοσχέδιον ὅτι προνομιακῶς ἡ ἑταιρία ἡ Αὐστροαμερικανικὴ ἀπελάμβανε ὡρισμένων προνομίων καὶ ὄντως ἀπολαμβάνει. Ἀπεδέχθη δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τροπολογίαν, ὥστε ὅλαι ἀνεξαρτήτως αἱ Ἑλληνικαὶ ἢ καὶ ἄλλαι ἐπιχειρήσεις νὰ ἀπολαμβάνουν τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπελάμβανε ἡ Αὐστροαμερικανικὴ ἑταιρία. Τοῦτο ἱκανοποίησε κατὰ ἕνα μέγα ποσοστὸν ὅλους τοὺς ἄλλους μεταλλειοκτήτας. Ἐπίσης καὶ ἄλλη τροπολογία ἔγινε καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἐπικροτῶμεν τὴν σύμβασιν αὐτήν.

§86Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Σημαντικώτερον ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ποὺ ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρία ὄχι μόνον βωξίτην, ἀλλὰ καὶ ἄλλα προϊόντα, ὅπως δύναται νὰ φθάσῃ καὶ εἰς προϊόντα ἠλεκτρολύσεως.

§87Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλαι βελτιώσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἶναι σημαντικαὶ τόσον ὥστε ὑπῆρξαν ἀρκετοὶ συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἀπέσυραν τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ εὐχάριστον σημεῖον ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς, νὰ τὸ θεωρῶμεν ὅτι εἶναι εὐτύχημα μέγα διὰ τὴν περιφέρειάν μας ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως διότι ἐπὶ 5 ἔτη οἱ κάτοικοι οἱ ὁποῖοι ἀπέζων ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον αὐτό, ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ μὴ ἔχουν οὔτε ψωμὶ νὰ φᾶνε. Ἐπειδὴ παρουσιάζεται ἡ σύμβασις αὐτὴ ἡ ὁποία μᾶς λέγει ὅτι εἰς τὸ μὲν Κράτος ἐξοφλῶ τὸ κεφάλαιον ἀμέσως, τοῖς μετρητοῖς, δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρξῃ συνάδελφος ἐκ τῶν συμμετασχόντων εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ μετεῖχον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔδωσε ψῆφον ὑπὲρ τῆς συμβάσεως καὶ ὁ ὁποῖος νὰ μὴ εἶχε τὴν γνώμην ὅτι ψηφίζει τὴν ἄμεσον καταβολὴν τῶν 401.000 δολλαρίων. Περὶ τούτου δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφισβήτησις. Δευτέρα οὐσιώδης διάταξις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς Χαλκιδικῆς ἦτο ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἀνελάμβανε ὁ μισθωτὴς δηλαδὴ ἡ ἑταιρία αὐτὴ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ξεπληρώσῃ τὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια τὰ ὁποῖα ὤφειλεν ὁ Βρυώνης καὶ ἡμᾶς τοὐλάχιστον ἱκανοποίει πλήρως αὐτό. Τρίτη καὶ σπουδαιοτέρα τροπολογία ἦτο ἡ ἄμεσος λειτουργία τοῦ μεταλλείου καὶ ἐκμετάλλευσις αὐτοῦ, διότι θὰ εἴχομεν μὲ τὴν προοπτικὴν τῆς παραγωγῆς 1.000 καὶ 2.000 καυστικῶν, ἂς ἀφήσωμεν τὴν δίπυρον μαγνησίαν, θὰ ἔπρεπε δὲ νὰ ἀσχοληθοῦν 400 καὶ 500 ἐργάται. Αὐτὴ ἦτο ἡ σπουδαιοτάτη ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν θὰ μᾶς προσέφερεν, διότι θὰ ἐδίδαμεν ζωὴν καὶ ἐργασίαν εἰς μίαν πενομένην περιοχήν. Ἐπανηγυρίσαμεν τὸ γεγονὸς μέχρι τοῦ σημείου ὥστε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οἱ ἄλλοι ἐνδιαφερόμενοι νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι διὰ τὰ ἐγκαίνια. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, ἀπεκαλύφθη ὅτι μᾶς ἐξηπάτησαν καὶ ἐγὼ τὸ ὑποπτεύθην. Ἔσκασε, λοιπόν, ἡ βόμβα καὶ ἐνῷ ἡ θέσις μας εἶναι τόσον δυσχερὴς ἐθέσαμεν τὸ ἐρώτημα εἰς τοὺς ἑαυτούς μας ἐὰν ἐγκρίνωμεν τὸ ράπισμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον μᾶς κατάφερε αὐτὴ ἡ ἑταιρία: Διότι ἐγὼ τὸ θεωρῶ ράπισμα εἰς τὴν παρειάν μου τὸ ὅτι ἐψήφισαν ἀμέσως τὴν καταβολὴν τῶν 401 χιλιάδων δολ. καὶ μᾶς φέρνουν χαρτιὰ τὰ ὁποῖα εἶναι μόνον 100 χιλιάδων. Μόνον ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι διὰ λόγους ποὺ ἀνάγονται εἰς τὴν θέσιν μας, ἐν τῇ περιοχῇ ἐκείνῃ τῆς Χαλκιδικῆς, τῆς παροχῆς ἀμέσου ἐργασίας, εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν πρὸ τοῦ ἠθικοῦ αὐτοῦ θέματος τοῦ μεγάλου νὰ διακινδυνεύσωμεν τὴν προσωπικήν μας θέσιν, τὴν δημοτικότητά μας, ὑποστηρίζοντες τὴν ἄλλην ἄποψιν, τὴν γενικωτέραν. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι κομματικὸν τὸ ζήτημα, οὔτε πολιτικόν. Πᾶς βουλευτὴς ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, νομίζω ὅτι μετέχει κἄποιας εὐθύνης. Μετέχομεν ὅλοι, ἐγὼ τοὐλάχιστον τὴν ἀναλογίαν αὐτῆς τῆς εὐθύνης μου τὴν σηκώνω εἰς τοὺς ὤμους μου. Καὶ λέγω ὅποιος ἐψήφισε τὴν σύμβασιν βελτιωθεῖσαν μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ὑποστηρίξω τὴν σύμβασιν. Ἠκούσθησαν, κύριοι, ἀρκεταὶ θεωρίαι, ἐξηνέχθησαν γνῶμαι διάφοροι, βεβαιοῦται ὅτι πολλὰ εἶναι καὶ ἀνακριβῆ. Παρουσιάσθησαν ἐργολάβοι ἔγκυροι οἱ ὁποῖοι προσεφέρθησαν νὰ δώσουν καὶ αὐτοὶ προσφοράν, ἀλλὰ προσφορὰν ἠμπορεῖ νὰ ἔδωσαν, ἀλλὰ χρήματα χρειάζονται. Εἶπα καὶ πάλιν εἰς τὸ παρελθὸν ὅτι τὰ μεταλλεῖα διὰ νὰ λειτουργοῦν χρειάζονται ὄχι ὅπως λέγομεν χρήματα «μὲ τὸ τσουβάλι», χρειάζονται μὲ τὸ «βαπόρι» χρήματα. Καλὰ καὶ ἅγια εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὅτι διατὶ νὰ προτιμήσωμεν τὴν ξένην ἑταιρίαν ἀπὸ Ἑλληνικὴν ἑταιρίαν. Ἔχετε καμμίαν ἄλλην μὲ 300 χιλ. δολλάρια; Μὲ 200 χιλ. δολλάρια; Εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἔχομεν οὔτε ἕνα δολλάριον. Εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσωμεν περὶ αὐτοῦ. Εἰς τὴν Χαλκιδικὴν ἔχομεν περὶ τὰ 11 μεταλλεῖα λευκολίθου καὶ σήμερον λειτουργοῦν κατ’ οὐσίαν τὰ 3. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀνεμέτρησα καὶ τὰς εὐθύνας μου, κύριοι, ὡς βουλευτοῦ, καὶ σᾶς λέγω, ὅτι φοβοῦμαι ὅτι μὲ αὐτὸ ποὺ γίνεται, θὰ ἀκυρωθῇ ἡ σύμβασις καὶ θὰ βλάψῃ ἴσως καὶ τὴν Ἑλλάδα, διότι δὲν ἔχομεν μόνον φίλους, ἔχομεν καὶ ἐχθρούς, καὶ ἐὰν κατὰ ἓν μόνον ποσοστὸν ἀκούσουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὰς δυσφημήσεις τῶν ἐχθρῶν μας, πάντως τοῦτο εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ βλάψῃ τὴν πίστιν τῆς χώρας, μας. Ἡ ἑταιρία, κύριοι, αὐτή, εἶναι πράγματι τεραστία, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι εὗρεν ἐν προκειμένῳ καὶ τοὺς καταλλήλους ἀνθρώπους. Ἔκαμεν χωριστὴν ἐπιλογὴν τῶν προσώπων της ἐδῶ. Παρεμπιπτόντως θὰ εἴπω τώρα, κύριοι, διὰ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς ἑταιρίας. Δὲν τὸν γνωρίζω οὔτε ἐγώ, οὔτε ὁ Ο.Χ.Ο.Α. Κανεὶς δὲν τὸν ἐγνώριζεν.

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐπωφελούμενος τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Εἶπον προχθές, ὅτι τὸν κύριον αὐτὸν τὸν ἐγνώρισα ὑπὸ τὰς ἑξῆς συνθήκας: Ἦτο ὁ Ὑποδιοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος μπροστά, ὁ τάδε μπροστά, ὁ τάδε μπροστά. Αὐτὰ εἶπα. Ὁ Διοικητὴς δὲν ἠδυνάμην νὰ εἴπω, διότι δὲν εἶναι Πρόεδρος τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ὁ Διοικητής, ἀλλὰ ὁ Ὑποδιοικητής. Αὐτὸ εἶναι ὅλο. Ὁ κ. Ζολώτας, ὀρθῶς εἶπεν ὅτι δὲν τὸν γνωρίζει ἀφοῦ δὲν τὸν ἐγνώριζεν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα δὲν δύναμαι νὰ καταλάβω αὐτὴν τὴν μεταφυσικήν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§89Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ κύριοι συνάδελφοι, ἔτυχε νὰ δῶ τὸν Τσίρην δύο φορές. Σήμερα ὅμως, ἐὰν τὸν ἰδῶ δὲν δύναμαι νὰ τὸν γνωρίσω, διότι ὡς μοῦ εἶπον κάθεται εἰς ἐκεῖνα ἐκεῖ τὰ ἑδώλια. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς κατεδικάσθη ἀπὸ τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον Ἀθηνῶν εἰς 10ετῆ φυλάκισιν διότι:.... (ἀναγινώσκει)....». Ἐὰν ἐγνωρίζαμεν ὅτι ἐδίδομεν τὸ χέρι μας εἰς ἕνα τοιοῦτον ὑποκείμενον, δὲν θὰ τὸ ἐδίδομεν ποτέ.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ τὸ εὑρήκατε αὐτὸ τὸ χαρτί;

§91Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα τὸ ἔλαβα. Λέγει ἐν συνεχείᾳ: «.... (ἀναγινώσκει)....». Δὲν ζηλεύω διότι ἔκαμε τὰς 500 χιλιάδας λίρας. Ἐὰν τὰς ἔκαμεν δι’ ἠθικοῦ ἐμπορίου, τοὐλάχιστον. Ἀλλὰ τὰς ἔκαμεν μὲ ἄλλον τρόπον βλέπετε. Ἀπηλλάγη δέ, ὁ κύριος αὐτός, ὄχι διότι ἀπέδειξεν τὴν ἀθωότητά του, ἀλλὰ λόγῳ παραγραφῆς τοῦ ἀδικήματος. Ἡ ἑταιρία βεβαίως, εἶναι μία ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἑταιριῶν τοῦ κόσμου, ἀλλὰ δὲν ἐπέλεξε καλὸν ἀντιπρόσωπον. Δὲν φαντάζομαι, ὅμως, ὅτι ἐὰν καὶ αὐτὴ ἐγνώριζε ποῖος ἦτο ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὅτι θὰ τὸν κρατοῦσε ὡς ἀντιπρόσωπόν της. Τὸν μετεχειρίσθη μόνον διὰ νὰ κάμῃ τὴν σύμβασιν αὐτήν. Δι’ αὐτὰ φαίνεται ὅτι εἶναι κατάλληλος. Ὑπῆρχον, κύριοι, καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου Βάβδου, ἀλλὰ ὅταν ἐτίθεντο οἱ ὅροι τῶν 400 χιλ. δολλαρίων ἐσήκωναν τὰ χέρια τους. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἑταιρία συνειργάσθη, ὡς ἐλέχθη μετὰ σκοτεινῶν δυνάμεων. Ἡ ἑταιρία συνειργάσθη μὲ σκοτεινὰς δυνάμεις καὶ ἔκαμεν αὐτὴν τὴν σύμβασιν, διότι πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου οἴκου. Ἔχει πεῖραν ἀπὸ τὸ 1890. Γνωρίζει τὸ μεταλλεῖον. Γνωρίζει τὴν παραγωγήν, τὴν ποιότητα καὶ τὴν ἀπόδοσιν. Καὶ ἄλλοι οἶκοι ἐγνώριζον τὸ μεταλλεῖον, ἀλλὰ ὅταν ἔβλεπον τὰς 400 χιλιάδας δολλαρίων καὶ τὰς 40–50 χιλ. δολλ. τῶν ἡμερομισθίων ὑπεχώρουν.

§92Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Κατηγορήθη ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ἡ ἑταιρία, ὡς ἐλέχθη, ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ ὄχι μόνον τὰς 400 δολλάρια, ἀλλὰ καὶ ὅλας τὰς ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ Βρυώνης. Αὐτὸ ποὺ ἐπέτυχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἦτο μεγάλη ἐπιτυχία;

§93Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναμφισβητήτως, ἦτο ἐπιτυχία. Δι’ αὐτὸ ὑπεχωρήσαμεν καὶ ἐγκρίναμεν τὴν σύμβασιν. Τὴν ἐψηφίσαμεν ὅλοι, ὄχι αὐτὴ ἡ πτέρυξ μόνον, εἰς τὸ ἄρθρον 5 ὑπῆρξαν διαφωνίαι, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τινὲς δὲν κατεψήφισαν, ἀλλὰ ἠρνήθησαν ψῆφον, εἰπόντες «παρών».

§94Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Ἕνα μέλος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπερεψήφισεν τῆς συμβάσεως.

§95Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιρρίπτω εὐθύνας. Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι, κολακεύομαι νὰ λέγω, ὅτι ἐὰν ἡ ἑταιρία ἐτήρει τὸν λόγον της, πάλιν θὰ ἔλεγον, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑπερήφανος. Σήμερον εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ κρατηθῇ τὸ μεταλλεῖον. Καὶ ἐὰν δωρεὰν τοῦ τὸ ἔδιδαν, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναλάβῃ, διότι ἀπαιτοῦνται πολλὰ χρήματα. Ὅταν σταλῇ ἕνα φορτίον εἰς τὴν Γερμανίαν, πρέπει νὰ ἑτοιμάσῃ ἄλλο φορτίον. Αἱ 20 χιλιάδες δολλάρια ἀπαιτοῦνται διὰ τὸ πρῶτον φορτίον. Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, ὅτι χρειάζονται πολλὰ χρήματα. Καὶ εἶναι εὐτύχημα, ὅτι ἦλθεν ἐν Ἑλλάδι μία ἑταιρία σοβαρωτάτη. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον νὰ ἀπασχολήσω καὶ ἐγὼ τὴν Βουλήν, ἀνασκευάζων τὰς ἀνακριβείας, αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν, θὰ σᾶς ἐκούραζα πάρα πολύ. Σήμερον περιορίζομαι, κύριοι συνάδελφοι, καὶ κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς συστάσεώς μου τὴν ὁποίαν κατέθεσα. Πιστεύω ἀκραδάντως, ὅπως πιστεύετε καὶ σεῖς, ὅτι ἡ σύμβασις ἠτόνησεν. Ὅπως τὸ εἶπε ἡ ὁλομέλεια τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 17, πάντα τὰ κινητὰ καὶ ἀκίνητα, αἱ ἐγκαταστάσεις δηλαδὴ ἐν τῷ μεταλλείῳ, καὶ ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου, διότι δυστυχῶς, λέγει ἐν τῷ μεταλλείῳ, δὲν φαντάζομαι νὰ μὴ περιλαμβάνωνται καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις, αἱ εὑρισκόμεναι ἐν τῇ παραλίᾳ, ἔστω καὶ ἐὰν ἀπέχουν 15 χιλιόμετρα.

§96Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Εἰς οἱονδήποτε μέρος.

§97Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ ἀποβάθρα, μία μεγάλη δεξαμενή, νομίζω 500 ἢ 1000 τόννων πετρελαίου κ. ἄ. Ἐφιστῶ, λοιπόν, τὴν προσοχήν, καὶ ἐπέστησα προφορικῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐγκαίρως μεριμνήσῃ, διότι καθὼς γνωρίζω καμμία ἀπογραφὴ δὲν ἔγινε εἰς τὸ μεταλλεῖον, οὔτε ὅταν παρεδώσαμεν εἰς τὴν ἑταιρίαν τὸ μεταλλεῖον διὰ τὸ 10μηνον. Τὸ μόνον ποὺ ἔγινε, ἦτο νὰ διώξῃ τὸν ἀνάπηρον ἀνθυπολοχαγόν, τὸν φύλακα τῶν ἐγκαταστάσεων, διότι δὲν ἦτο φίλος τοῦ Τσίρη.

§98Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ἔγινε ἀπογραφή.

§99Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν ἔγινε. Ποῦ εὑρίσκεται αὐτὴ ἡ ἀπογραφή;

§100Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ἐὰν ἐρευνήσητε εἰς τὸν φάκελλον θὰ τὴν εὕρητε.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὑπηρεσία μοῦ ἀναφέρει, ὅτι ἐγένετο ἀπογραφὴ καὶ ὑπάρχει πρωτόκολλον ἐκ 15 σελίδων. Θὰ σᾶς τὸ δώσω μετὰ νὰ τὸ ἀναγνώσητε.

§102Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτή, ποὺ ἔγινε τώρα, κύριε Ὑπουργέ, ἢ ἡ πρώτη;

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μία τὸν Μάϊον καὶ μία τὸν Αὔγουστον ἐφέτος.

§104Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ Δημόσιον εἰσέπραξεν 100 χιλ. δολλάρια. Αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἐργατῶν ἀνέρχονται εἰς 25–27 χιλ. δολλάρια. Πρωτίστως θὰ πρέπει νὰ πληρωθοῦν οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι ἐξώρυξαν τὸ μετάλλευμα. Ἔχει ἠθικὴν ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ πληρώσῃ τοὺς ἐργάτας αὐτούς. Δεύτερον, τὸ Κράτος, πρέπει νὰ συνεχίσῃ τὰς ἐργασίας παραγωγῆς καὶ καυστικῆς μαγνησίας. Νὰ συνεχισθοῦν αἱ ἐργασίαι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου, ὥστε νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε νὰ λέγωμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ἀπόγνωσιν, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ ὠφέλειαν τὸ Κράτος ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτοῦ.

§105Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι γνωρίζετε τὰ πράγματα, ἔχω νὰ μοῦ λύσητε μίαν ἀπορίαν. Εἴπατε προηγουμένως, ὅτι τὸ Κράτος εἰσέπραξε 100 χιλ. δολλάρια. Ἤκουσα ἀπὸ ἄλλους ρήτορας νὰ λέγουν, ὅτι δὲν εἰσήγαγε ἡ ἑταιρία καθόλου ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, παρὰ μόνον 345 χιλ. δολλάρια, ποὺ ἀξίζει τὸ μετάλλευμα ποὺ ἔστειλεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Μήπως ἐπάνω εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἠμπορεῖτε νὰ μὲ πληροφορήσητε;

§106Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὰ δολλάρια εἰσήχθησαν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ἢ ὡς τίμημα. Ἀνεξαρτήτως ἀπὸ ποίαν πηγήν, τὸ Κράτος εἰσέπραξεν 100 χιλ.

§107Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Τὸ ὅ,τι εἰσήγαγε, καταφαίνεται ἀπὸ τὰ 226 ἑκατ., τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκδοθῆ ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἑλβετικῆς Τραπέζης. Τὸ ἕνα τσὲκ 100 χιλ. τὸ ὁποῖον εἰσέπραξεν ὁ Ο.Χ.Ο.Α., καὶ τὸ δεύτερον, τσέκ, τῶν 350 χιλ. δολλαρίων, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγινε ἡ ἐμπλοκή.

§108Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἠρώτησα, διότι ἐπὶ δύο ὥρας ὁλοκλήρους, οἱ ρήτορες λέγουν, ὅτι μόνον 345 χιλ. δολλάρια εἰσήχθησαν καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ τιμὴ τοῦ μεταλλεύματος. Οὐδὲν ἄλλο ποσόν, παρουσιάζεται, ὅτι εἰσήχθη εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§109Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, ἔδωσα κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τὰ στοιχεῖα εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπον ὅτι εἰσήχθησαν τὴν 29ην) 7) 57 143.000 δολλάρια, τὴν 14) 9) 57, 148.304, 25 Ἑλβετικὰ φράγκα, τὴν 18) 10) 57, 128.128.587,50 φράγκα Ἑλβετικά. Ἤτοι περίπου, 176.000 δολλάρια ἐκ τῆς ἀξίας τοῦ μεταλλεύματος. Ἐπίσης, μέσῳ Αὐστριακοῦ κλῆριγκ εἰσήγαγε διάφορα ποσά, ἀλλὰ βεβαίως οὐχὶ κατὰ τὸν νόμον περὶ εἰσαγωγῆς ξένων κεφαλαίων.

§110Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Εἶναι ἐκτὸς τῆς ἀξίας τοῦ μεταλλεύματος.

§111Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μάλιστα. Ἑπομένως εἶναι ἄλλο τὸ θέμα τοῦ μεταλλεύματος. Μέσῳ τοῦ Αὐστριακοῦ κλῆριγκ βλέπω ἐδῶ ὅτι εἰσήχθησαν 317.000 δολλάρια. Πάντως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐκ τῶν στοιχείων μου δὲν βλέπω τί τὸ ἀνώμαλον, τό γε νῦν ἔχον.

§112Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τρίτον αἴτημα τῆς συστάσεώς μου εἶναι ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει ἐκ τῶν 100.000 δολλαρίων νὰ πληρώσῃ τὰ ἐργατικὰ κατὰ κύριον καὶ πρώτιστον λόγον, νὰ ἐργασθῇ τὸ μεταλλεῖον διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου καὶ ἀκόμη, κύριε Ὑπουργέ, νὰ διατάξητε, ἐπὶ τῇ βεβαίᾳ προόψει ὅτι ἡ ἑταιρία ἔχει κηρύξει ἑαυτὴν ἔκπτωτον διὰ τῶν πράξεών της, ἀπογραφήν, ὥστε πάντα τὰ μηχανήματα νὰ περιέλθουν κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Δημόσιον, διότι πιθανὸν ὅταν πάῃ τὸ Δημόσιον, ἐπειδὴ τὰ περισσότερα εἶναι κινητά, ἢ ἔχουν γίνει χρήματα καὶ νὰ ἔχουν ἐξαφανισθῆ. Περαίνων, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι δὲν ὑφίσταται οὐδεμία εὐθύνη διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν. Δὲν ἠμπορῶ, βεβαίως νὰ ἐπεκτείνω τὴν γνώμην μου καὶ διὰ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας, πάντως δὲν ἐπεκτείνομαι, διότι ἔχει ἀναλάβει τὴν ἔρευναν τοῦ θέματος ἡ δικαιοσύνη, ἡ ὁποία ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν ὅτι θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ ἀνεύρῃ τοὺς ὑπευθύνους, ὁπουδήποτε καὶ εἰς οἱονδήποτε θῶκον καὶ ἂν κάθηνται. Εὐθύνη, λοιπόν, διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐθύνην, εὐθύνην ἔχομεν ἴσως ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ ψηφίσαντες τὸ κυβερνητικὸν νομοθετικὸν διάταγμα, ἀλλὰ οὐδεμία ὑπάρχει εὐθύνη. Τιμή εἶναι δι’ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ἐπετύχομεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τιμὴ διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε διὰ σκολιῶν ὁδῶν, καὶ ἀτραπῶν, νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἡ ἰδία ἑταιρία ἡ ὁποία εἶχε ἐπιτύχει αὐτοὺς τοὺς κάπως εὐνοϊκοὺς ὅρους, δὲν τοὺς ἀποδέχεται θέλοντας δι’ ἀπατηλῶν μέσων νὰ ἐξαπατήσῃ τὸ Δημόσιον. (Χειροκροτήματα).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§114Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ὃν χρόνον ἤμην ἐκτὸς τῆς αἰθούσης καὶ ὅταν κατηυθυνόμην πρὸς τὴν αἴθουσαν, συνήντησα εἰς τὸν διάδρομον, ἔξωθεν ἀκριβῶς τῆς αἰθούσης, τὸν κ. Φρούραρχον τῆς Βουλῆς, συνοδεύοντα τὸν ἀδελφόν μου καὶ εἰπόντα εἰς ἐμὲ ὅτι ἠτάκτησεν εἰς τὴν αἴθουσαν, ὅταν ὡμίλει ὁ συνάδελφος τῆς Ε.Δ.Α. κ. Ἐφραιμίδης. Ἀμέσως ἠρώτησα τὸν ἀδελφόν μου, ὅστις μοῦ εἶπεν ὅτι εἶπε «πολλὰ λές», ἐννοῶν τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ἀλλὰ μὴ ἀπευθυνόμενος πρὸς αὐτόν. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀδελφός μου, ἀπουσιάζων ἐπὶ 40 ἔτη εἰς τὴν Ἀμερικὴν συνεχῶς, ἦλθε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ ἔλθῃ νὰ ἴδῃ τὴν Βουλήν. Δὲν εἶχε ποτὲ οὔτε πρόθεσιν, οὔτε σκέψιν, οὔτε διάθεσιν νὰ θίξῃ τὸν κ. συνάδελφον ἢ νὰ ἀσεβήσῃ πρὸς τὸ Σῶμα. Ἀσφαλῶς εἶπε μονολογῶν τὰς λέξεις, τὰς ὁποίας εἶπε. Ἐάν, ὅμως, ἀφέθη ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ παρεκτροπὴ αὐτὴ θίγει καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, εἴτε τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, εἴτε τὸ Σῶμα, ζητῶ συγγνώμην καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου δι’ αὐτό.

§115Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα. Ἄλλωστε ἐζήτησε συγγνώμην. Τί περισσότερο θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ; Δὲν ὑπάρχει θέμα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα φαντάζομαι, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχει σημασίαν. 40 τόσα χρόνια εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἐκεῖ τὰ πάντα γίνονται ἀναφανδόν.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§118Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Μὲ παρελείψατε, κύριε Πρόεδρε, καὶ διαμαρτύρομαι, διότι ἐζήτησα πρῶτος τὸν λόγον. Καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι τὸ συζητούμενον θέμα συνδέεται καὶ μὲ τὴν εὐθύνην μου, ὡς προκατόχου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας θὰ ἐδικαιούμην νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ πρὸ τῶν ἐπερωτώντων. Διαμαρτύρομαι.

§119Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θὰ εἴχατε ἀντίρρησιν αὔριον ὁπωσδήποτε νὰ ὁμιλήσητε; Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπανδρέου καὶ μετά. Ἐπειδὴ σεῖς εἶσθε προκάτοχός μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ εἴχατε ἀντίρρησιν νὰ ὁμιλήσητε καὶ σεῖς αὔριον;

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόψε θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ ἀγορηταί, συνεπῶς ἡ αὐριανὴ συνεδρίασις θὰ μείνῃ διὰ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων. Κύριε βουλευτά, εἰς τὰς συνεδριάσεις αὐτάς, ὅπως κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζετε, ὁμιλοῦν μόνον οἱ ἐπερωτῶντες ἐγγεγραμμένοι. Συνεπῶς μόνον αὐτοὶ δικαιοῦνται. Κατ’ οἰκονομίαν θὰ ὁμιλήσητε καὶ σεῖς ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργήσωμεν καὶ τὴν σειρὰν τῶν ἐπερωτώντων ἐγγεγραμμένων. Δι’ αὐτὸ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ ὁμιλήσητε μετὰ τὸν κ. Κοθρῆν, ἀλλὰ θὰ εἶσθε πολὺ σύντομος.

§121Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, φυσικὰ καὶ ἐγὼ ἀποδέχομαι ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη, διότι πράγματι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι τὸ ἀνέπτυξαν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἔχει ἤδη σχηματίσει σαφῆ εἰκόνα ἐπ’ αὐτοῦ. Τὸ σπουδαιότερον ἐξ ὅλων εἶναι ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ ἐπερωτώμενος, ἠναγκάσθη κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ δεχθῇ, πρῶτον, ὅτι ὑπάρχει ἠθικὸν θέμα καὶ δεύτερον ὅτι ἐκεῖνος ἐπιδιώκει τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως διὰ τῆς ὁποίας τόσους ὕμνους κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σχετικοῦ κυβερνητικοῦ νομοθετήματος ἔπλεξε. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα, ἡ ἐπιδίωξις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέπῃ μόνον εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς πράξεως ἡ ὁποία ἐπροκάλεσε τὸν ἔλεγχον. Πρέπει νὰ ἔχῃ γενικωτέραν σημασίαν, γενικωτέραν ἐπιδίωξιν. Καὶ ἡ γενικωτέρα ἐπιδίωξις εἶναι ἐκ τοῦ γενομένου ἐλέγχου νὰ προκύψουν συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα νὰ δημιουργήσουν διὰ τὸ μέλλον συνθήκας ἐξυγιάνσεως τοῦ πολιτικοῦ μας βίου, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθοῦν πράξεις παρόμοιαι αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν δυσμενεῖς κρίσεις εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Διότι ἡ δυσφήμισις πολιτικῶν ἀνδρῶν, εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκουν εἶναι γεγονὸς ὅτι ἔχει ἐπίδρασιν εἰς τὴν λαϊκὴν ψυχήν, δυσμενῆ, δι’ ὁλόκληρον τὸν πολιτευόμενον κόσμου. Ὀφείλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἐδήλου εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἀπὸ τὴν πρώτην του ἀγόρευσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὅτι θὰ ἀντιμετώπιζε τὸ θέμα τὸ ὁποῖον προέκυψε μετὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου θάρρους, μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης ἀποφασιστικότητας, δι’ ἕνα Ὑπουργόν, τοῦ κύρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, δι’ ἕνα Ὑπουργὸν τῆς πείρας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ ἔχῃ γενικωτέρας φιλοδοξίας εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ἀλλά, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἀπέφυγε ἀμέσως νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν πλάνην του, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς πληρωμῆς εἰς δόσεις τῶν 400.000 δολλαρίων καὶ ἀπέφυγεν ἐπίσης νὰ προτείνῃ ὁ ἴδιος τὴν σύστασιν ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ διέλυε τὸ σκότος τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, δι’ ἡμᾶς καὶ τὴν κοινὴν γνώμην, καὶ θὰ ἀπεκάλυπτε πλήρως τὰ ἐλατήρια, τὰς ἀφορμὰς αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό, εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Εἶμαι, λοιπόν, ὑποχρεωμένος, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἀσκῶν τὸν ἔλεγχον, νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα ἐν συντομίᾳ, τὰ ὁποῖα νομίζω θὰ συμβάλλουν εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς πληρεστέρας εἰκόνος εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὴν ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ προκειμένη ἐπερώτησις κατ’ ἐμέ, ἔχει δύο κυρίως ξεχωριστὰ θέματα. Τὸ πρῶτον θέμα, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀναληθοῦς βεβαιώσεως ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, τοῦ γεγονότος ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 400.000 δολλαρίων θὰ πληρωθῇ τοῖς μετρητοῖς καὶ ἐντὸς δεκαημέρου χρονικοῦ διαστήματος, ἀπὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως. Καὶ τὸ ἄλλον εἶναι τὸ θέμα τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐκηρύχθη ἔκπτωτος ὁ πρώην ἀνάδοχος Βρυώνης, καὶ αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ὑπεγράφη καὶ ἔγινε ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως. Τὸ πρῶτον θέμα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονὸς δηλαδὴ ὅτι ἐβεβαίωσεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 400.000 δολλαρίων θὰ ἐπληρώνετο τοῖς μετρητοῖς ἐκτὸς δεκαημέρου, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν εἶχε τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔλαβε. Δὲν θὰ προεκάλει τὸν θόρυβον τὸν ὁποῖον προεκάλεσε καὶ τὰ σχόλια τὰ ὁποῖα ἐξηνέχθησαν, ἂν ὁ ἴδιος προθύμως ἤρχετο ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἔλεγε εὐθέως τὴν γνώμην του, ὅτι τὸ τίμημα αὐτὸ πρέπει νὰ πληρωθῇ εἰς δόσεις τόσας καὶ κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν. Ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἀναλαμβάνων τὸ βάρος τῆς προτεινομένης λύσεως, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ ἐκείνην τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν ἐπίστευεν ὡς ὀρθὴν καὶ ἀσφαλῶς ἡ πλειοψηφία θὰ τὴν ἐψήφιζε, ὅπως ἐψήφισε καὶ τὰς ἄλλας διατάξεις τῆς συμβάσεως διὰ τὰς ὁποίας ὑπῆρχε διαφωνία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ πρῶτον, λοιπόν, θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ νὰ βεβαιωθῇ γεγονὸς ἀνακριβὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπληροφορήθη τὸ πρῶτον ἡ δημοσία γνώμη ἀπὸ μίαν καθημερινὴν ἐφημερίδα, τῶν Ἀθηνῶν, ἀντὶ νὰ δώσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ εὐθέως καὶ νὰ ὁμολογήσῃ δημοσίᾳ τὴν πλάνην του καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ἔτσι μὲ ἐπληροφόρησαν αἱ ὑπηρεσίαι, ὅτι δηλαδὴ θὰ ἐπληρώνοντο τοῖς μετρητοῖς, ἀλλὰ εἰς τὴν πραγματικότητα προϋπῆρχεν ἡ συμφωνία Ο.Χ.Ο.Α. νέου ἀναδόχου. Δημιουργεῖ τὸν γνωστὸν θόρυβον, τὸ μὲν διὰ δηλώσεων πρὸς τὸν Τύπον, τὸ δὲ διὰ τῆς μηνύσεως πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα, διὰ νὰ λυθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εἰς βάρος ὑπαλλήλων ἑνὸς Ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐμέ, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ἔπραξε παρὰ ὅ,τι τὸ καθῆκον του τοῦ ἐπέβαλεν. Κατ’ ἐμὲ δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ θελήσουν ποτὲ νὰ μεταβάλλουν ὅρους τῆς συμβάσεως ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας καὶ νὰ εἰσηγηθοῦν τὴν κύρωσίν της ἄνευ προηγουμένης ἐξονυχιστικῆς μελέτης ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ἄνευ προηγουμένης συνεννοήσεως μετὰ τῶν ὑπευθύνων καὶ ἁρμοδίων Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως. Σύμβασιν, μάλιστα, τοιαύτης σημασίας ἡ ὁποία προεκάλεσε τοιοῦτον θόρυβον, ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ τολμήσουν ὑπάλληλοι τοῦ Τραπεζιτικοῦ αὐτοῦ Ὀργανισμοῦ, νὰ θελήσουν νὰ τὴν τροποποιήσουν εἰς οὐσιώδη ὅρον, διὰ νὰ δημιουργήσουν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ μίαν τεραστίαν εἰς βάρος των εὐθύνην, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ καλυφθῇ μέχρι τέλους; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἔχει ἐν τούτῳ πολιτικὴν εὐθύνην. Πολιτικὴν εὐθύνην πρῶτον, διότι δὲν ἔδωσε τὴν ἀπαιτουμένην προσοχὴν εἰς τὴν διασφάλισιν περιουσιακῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου. Διότι εἶναι μὲν ἡ ἀπαίτησις τῶν 400.000 δολλαρίων, ἀπαίτησις, ὀφειλομένη εἰς τὸν Τραπεζιτικὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ἀλλὰ εἶναι χρήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, χρήματα προοριζόμενα διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, χρήματα ἱερὰ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀδιαφορήσῃ διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ διατεθοῦν. Ἄν, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ αἱ ὑπηρεσίαι αὐτοῦ ἐπεδείκνυον τὴν ἀπαιτουμένην προσοχὴν εἰς ὅλον τὸ προπαρασκευαστικὸν στάδιον τὸ ὁποῖον προηγήθη τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ τῆς κυρώσεως αὐτῆς παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θὰ ἦτο τὸ μόνον εὔκολον διὰ νὰ γνωρίζῃ ὑπὸ ποίους ὅρους συνεφωνήθη ἡ καταβολὴ τοῦ τιμήματος καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους θὰ ἐγίνετο ἡ ἐξόφλησις αὐτοῦ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἔχει, ἐπαναλαμβάνω, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, πολιτικὴν εὐθύνην καὶ εἶναι ἐλεγκτέος ὁ κ. Ὑπουργός. Ἄλλωστε, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύωμεν ὅτι καὶ ἄλλης φύσεως σοβαρὰ θέματα κατὰ τοιοῦτον πρόχειρον τρόπον τὰ ἀντιμετωπίζει. Καὶ εἶναι τὸ θέμα σοβαρὸν δι’ Ὑπουργοὺς κατέχοντας ἕνα τῶν κυριωτέρων τομέων τῆς Κυβερνητικῆς δραστηριότητος εἰς τὸν ὁποῖον τομέα ρυθμίζονται ὑποθέσεις ἀφορῶσαι τεράστια συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Αὐτό, λοιπόν, εἶναι τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη, κύριοι συνάδελφοι, τόσον σαφῶς ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας κ. κ. συναδέλφους, τοὺς ἐπερωτήσαντας, ὥστε νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιμένω νὰ τὸ ἀναπτύξω ἐκ νέου, ἀφοῦ μάλιστα, ὡς προεῖπον καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργός, ἠναγκάσθη νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἐμπλοκήν, ὅπως τὴν ἀπεκάλεσε αὐτός, εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἐμπλοκὴν ἡ ὁποία λόγῳ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον τὴν ἐχειρίσθη, ὁδηγεῖ εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα νομίζω κατ’ ἐμὲ τὸ σπουδαιότερον, τὸ θέμα τὸ ἠθικόν, συνίσταται εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως, ὅπως ἐγὼ τὴν διεχώρισα, εἰς τὸ θέμα τῆς ἐκπτώσεως τοῦ ἀναδόχου Βρυώνη. Καὶ τὸ θέμα αὐτό, ὅπως γνωρίζετε ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἀνεπτύχθη. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπ’ αὐτοῦ ὀλίγον περισσότερον καὶ νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν ὡρισμένα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα σαφέστερον θὰ ἀποδείξουν τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἡ ὑπόθεσις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, τῆς πληρωμῆς τῶν τετρακοσίων χιλιάδων δολλαρίων εὐθὺς ἅμα τῇ ἀνακοινώσει της ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δημοσίως καὶ ἅμα τῇ παραπομπῇ της εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, προεκάλεσεν, ὡς ἦτο φυσικόν, τὴν προσοχὴν καὶ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἁρμοδίου Συμβουλίου τοῦ διευθύνοντος τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Γνωρίζομεν δὲ ὅτι δύο εἶναι τὰ Συμβούλια τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, τὸ Διοικητικὸν καὶ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Καὶ τὰ δύο αὐτὰ Συμβούλια ἀποτελοῦνται ἀπὸ πρόσωπα ἀδιαφιλονικήτου οἰκονομικοῦ κύρους, ἐντιμότητος καὶ σοβαρότητος. Καὶ τὰ Συμβούλια αὐτὰ συνελθόντα εἰς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις συνεχῶς ἐπὶ δεκαπέντε ἡμέρας κατέληξαν εἰς πορίσματα, διὰ τῶν ὁποίων ἀπαλλάσσουν κατ’ οὐσίαν πάσης εὐθύνης καὶ νομικῶς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Καὶ καθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς μακρὰς συζητήσεις τῶν Συμβουλίων αὐτῶν, δὲν ἀπεκαλύφθη στοιχεῖόν τι τὸ ὁποῖον νὰ βεβαιώνῃ τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τοῦ ἀναδόχου, ἡ Κυβέρνησις εἴτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας συνεζήτησεν μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τῆς ἑταιρίας καὶ ἐτροποποίησεν τὸν ὅρον περὶ πληρωμῆς ἀντὶ τῶν τετρακοσίων χιλιάδων δολλαρίων τοῖς μετρητοῖς τὶς τετρακόσιες χιλιάδες εἰς δόσεις ὡς ἐν τῷ συμφωνητικῷ ἀναφέρεται. Τὸ ἀναφέρω αὐτό, ὡς ἕνα ἐπὶ πλέον ἐπιχείρημα τοῦ πόσον ἀστήρικτος ἦτο ἡ ἐναντίον τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ καὶ τῶν ὑπαλλήλων του κατηγορία, καὶ τοῦ πόσον πρόχειρος ἦτο ἡ ἀπάντησις καὶ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὅταν ἠθέλησε νὰ ἐπιρρίψῃ τὸ βάρος τῆς εὐθύνης τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς εἰς τὰ ὑπαλληλικὰ ὄργανα τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ.

§122Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, διαμαρτύρομαι ἐντονώτατα. Ἐλεγχόμενος ἐγώ, καθ’ ὃν τρόπον ἠλέγχθην, πιστεύω ἀδίκως, ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπειθάρχησα τὸν ἑαυτόν μου εἰς σημεῖον ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέψω νὰ μοῦ ξεφύγῃ ἡ παραμικρὰ κατηγορία ἐναντίον οὐδενός. Εἰς οὐδένα ἐπεχείρησα νὰ ἐπιρρίψω εὐθύνας, οὔτε τώρα, οὔτε ποτέ.

§123Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐκτὸς τῆς Βουλῆς.

§124Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Οὔτε ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Ἐκτὸς τῆς Βουλῆς ἔπραξα τὸ καθῆκον μου. Ὅταν εἶδα ὅτι ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἕνα πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον ἐβεβαίωνε πράγματα μὴ ἀκριβῆ, ἐκάλεσα τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν καὶ τοῦ ἐνεχείρησα τὸ πιστοποιητικὸν καὶ τὸ μηνυτήριον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐστρέφετο κατὰ παντὸς οἱουδήποτε ὑπευθύνου. Δὲν ἐστρέφετο κατὰ συγκεκριμένου τινὸς προσώπου καὶ ἀπορῶ πῶς, ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὑφιστάμενος τὴν ἐπίθεσιν, οὔτε πρὸς στιγμὴν διενοήθη νὰ ἐπιρρίψῃ ἐπὶ οἱουδήποτε συγκεκριμένην εὐθύνην, εἴτε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εὑρισκομένου, εἴτε ἐν τῷ Ο.Χ.Ο.Α. ὑπηρετοῦντος, οἱουδήποτε τρίτου προσώπου, ἀλλὰ ἀνέλαβεν αὐτὸς μόνος τὰς πολιτικὰς εὐθύνας, πῶς σεῖς λέγετε ὅτι ἐγὼ ἐπέρριψα ἐπὶ οἱουδήποτε εὐθύνας; Ἐναντίον οὐδενὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπέρριψα εὐθύνας. Τὰς εὐθύνας, ἐὰν μὲν ὑπάρχῃ ποινικὸν ἀδίκημα, θὰ τὰς ἐπιρρίψῃ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ πειθαρχικὸν ἀδίκημα, θὰ τὰς ἐπιρρίψῃ καὶ θὰ τὰς καταλογίσῃ τὸ ἁρμόδιον ὄργανον καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ πολιτικὴ εὐθύνη θὰ κρίνετε σεῖς. Αὐτὰ κάμνουν οἱ ἄνδρες, κύριοι βουλευταί.

§125Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, βεβαίως ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὑπῆρξε πολὺ προσεκτικὸς εἰς τὸ ζήτημα τοῦ χειρισμοῦ τοῦ θέματος, καὶ ἦτο φυσικὸν αὐτό, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς δυσκόλου θέσεώς του, λόγῳ τῶν συντριπτικῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθησαν οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι. Ἀλλὰ προτοῦ γίνῃ ἡ ἐπερώτησις, καὶ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα, ὅλοι γνωρίζομεν πῶς τὸ ἐνεφάνισε ὁ Τύπος. Καὶ ὁ Τύπος τὸ ἐνεφάνισε σύμφωνα μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὅτι ἐξηπατήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐν ἀγνοίᾳ του ἐγένετο τροποποίησις τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. μετὰ τοῦ ἀναδόχου, τῆς Αὐστριακῆς ἑταιρίας καὶ ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῆς μεταγενεστέρας συμφωνίας, βάσει τῆς ὁποίας ἡ πληρωμὴ τῶν 400.000 δολλαρίων θὰ ἐγίνετο τοῖς μετρητοῖς καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας καὶ ὑπ’ εὐθύνην τῶν ὑπηρεσιακῶν του ὀργάνων διετύπωσεν, ὡς διετύπωσε, τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ παραπλανηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ νομίσῃ ὅτι ἡ εἴσπραξις θὰ γίνῃ τοῖς μετρητοῖς, ἐνῷ πράγματι θὰ ἐγίνετο εἰς δόσεις. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ βεβαίως ἐκλήθησαν κατηγορούμενοι ὑπάλληλοι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴν γνώμην μου, οὐδεμίαν εὐθύνην εἶχον εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν καὶ ὅτι ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὸν φάκελλον....

§126Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Εἶσθε μονομελές;

§127Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶμαι μονομελές, ἀλλὰ εἶμαι ἐλέγχων καὶ ἐπερωτῶν καὶ βάσει τῶν στοιχείων ποὺ μᾶς ἐδώσατε ἔβγαλα ἕνα συμπέρασμα καὶ τὸ συμπέρασμα αὐτὸ εἶναι σαφές, διότι δὲν εἶναι συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἐξήχθη ἀπὸ τὴν ἐνέργειαν μιᾶς ἀνακρίσεως ἑνὸς ἀνακριτοῦ ἢ ἑνὸς ὑπηρεσιακοῦ ὀργάνου, ἀλλὰ εἶναι τὸ ἀποκρυστάλλωμα τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐποπτικοῦ καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι γνωστὸν ὅτι μετέχουν πρόσωπα ἀδιαφιλονικήτου καὶ οἰκονομικοῦ κύρους καὶ ἐντιμότητος. Τώρα εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως. Εἴπομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ ἐπίμαχον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε ὅλην αὐτὴν τὴν πνιγηρὰν ἀτμόσφαιραν, περὶ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἐκπτώσεως τῆς ἑταιρίας Βρυώνη καὶ τῆς, κατόπιν τούτου, δι’ ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεων μὲ τὴν Αὐστριακὴν ἑταιρίαν, ὑπογραφῆς τῆς νέας συμβάσεως. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπον οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Ὑπομιμνήσκω, ὅμως, δύο ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου. Τὸ πρῶτον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον παρατείνει τὴν 3μηνον παράτασιν τῆς προθεσμίας διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως. Δηλαδή, μετὰ τὴν 10μηνον παράτασιν, ἐδόθη καὶ νέα τρίμηνος. Ἡ προθεσμία αὐτὴ ἐδόθη εἰς τὸν Βρυώνην διὰ νὰ ὁλοκληρωθοῦν αἱ συνεννοήσεις μεταξὺ Βρυώνη καὶ Αὐστριακῆς Ἑταιρίας καὶ κατόπιν αὐτοῦ νὰ ὑπογραφῇ ἡ νέα σύμβασις. Καὶ ἔρχεται τὸ Ὑπουργεῖον μετὰ ἕνα μῆνα καὶ προτοῦ λήξῃ ἡ τρίμηνος παράτασις τὴν ὁποίαν ἔδωσε, καὶ κηρύσσει ἔκπτωτον τὸν Βρυώνην μὲ αἰτιολογίαν παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον πρὸ τῆς χορηγήσεως τῆς ἀρχικῆς προθεσμίας πρὸς ὑπομίσθωσιν εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἑταιρίαν. Διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἔκπτωσις τῆς ἑταιρίας Βρυώνη, ἐφ’ ὅσον τῆς ἐδόθη ἡ τρίμηνος παράτασις, ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ προκύψουν νέα γεγονότα, τὰ ὁποῖα νὰ δικαιολογοῦν τὴν ἔκπτωσιν. Δὲν ἐπηκολούθησεν οὐδὲν γεγονός. Ἡ παράτασις ἐδόθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἑταιρίαν Βρυώνη, βάσει τῶν ὑπαρχόντων στοιχείων. Τὰ δὲ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι στοιχεῖα προϋπάρχοντα πρὸ ἔτους. Κατὰ ποίαν λογικὴν εἶναι δυνατὸν νὰ κηρύσσεται ἔκπτωτος ὁ ἀνάδοχος, ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ χορηγῇ προθεσμίαν, διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ἐπωφελῆ; Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ὑπῆρχεν μία δικαιολογία, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον ἐνδιεφέρετο νὰ συνεννοηθῇ καὶ νὰ διαπραγματευθῇ μὲ ἄλλον ἀνάδοχον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ προσφέρῃ καλλιτέρους ὅρους ἤ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ μὲ τὸν ἴδιον ἀνάδοχον. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀπέβλεπε νὰ διαχειρισθῇ τὸ θέμα ἀπ’ εὐθείας, διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ μετὰ τοῦ ἀναδόχου καλλιτέρους ὅρους. Ἀλλ’ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο συνέβη. Οὔτε εἶχεν ἄλλον ἀνάδοχον, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ κάτι καλλίτερον, οὔτε, ἐπίσης, ἐπρόκειτο νὰ διαπραγματευθῇ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ καλλιτέρους ὅρους, οὔτε ἐκ τῶν πραγμάτων ἀπεδείχθη, ὅτι οἱ ὅροι ἦσαν καλλίτεροι. Ἐδῶ εἶναι τὸ ἐπίμαχον σημεῖον. Ὅτι οἱ ὅροι, οἱ ὁποῖοι περιελήφθησαν εἰς τὴν σύμβασιν, εἶναι, καθ’ ἡμᾶς, πολὺ μειονεκτικώτεροι ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους, ἀναμφισβητήτως θὰ ἐπετύγχανεν, ἂν παρέμενεν ὁ Βρυώνης, συνεχίζων τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἀναδόχου Αὐστροαμερικανικῆς ἑταιρίας. Γεγονός, κύριοι, ἀδιαφιλονίκητον, προκύπτει ἀπὸ τὸ ἔγγραφον τοῦτο καὶ ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν, ἐν προκειμένῳ, εἶναι ὅτι ὁ ἐκπρόσωπος τῆς γερμανικῆς ἑταιρίας δὲν ἦτο πρόσωπον, τοῦ ὁποίου τὸ παρελθὸν καὶ ἡ δρᾶσις νὰ δικαιολογῇ νὰ τύχῃ μιᾶς τοιαύτης τιμῆς παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ διαπραγματευθῇ μετ’ αὐτοῦ μίαν τόσον σοβαρὰν σύμβασιν. Ἀνεξαρτήτως τῶν ὅσων ἐλέχθησαν περὶ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἔχω καὶ ἐγὼ εἰς χεῖρας μου ἓν συμφωνητικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεικτικὸν τῆς νοοτροπίας καὶ τῆς ψυχοσυνθέσεως τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, ὡς καὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον διεχειρίσθη τὸ θέμα αὐτό. Πρόκειται περὶ ἑνὸς συμφωνητικοῦ μεταξὺ Τσίρη καὶ Βρυώνη, πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως τῆς 10μήνου προθεσμίας περὶ διενεργείας μεταλλευτικῶν ἐργασιῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι συνεφώνησε νὰ λάβῃ καὶ παρὰ τοῦ Βρυώνη προμήθειαν. Φαντασθῆτε, κύριοι, ἕνα ἀντιπρόσωπον μιᾶς τόσον σοβαρᾶς ἑταιρίας, ὁ ὁποῖος, διαχειριζόμενος τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρίας, ἔρχεται πρῶτον καὶ διαπραγματεύεται μὲ τὸ ἕτερον μέλος, τὸ ἀντισυμβαλλόμενον καὶ τοῦ ζητεῖ, ἐγγράφως, ὑπόσχεσιν χορηγήσεως ποσοστῶν. Φαντασθῆτε ποίας ἐντιμότητος καὶ σοβαρότητος εἶναι ὁ ἄνθρωπος αὐτός. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἀπευθυνθῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος τόσον πολὺ ἐκοπίασεν νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι ἔπρεπε, ἄνευ διαγωνισμοῦ νὰ χορηγήσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου, καὶ νὰ τοῦ εἴπω ὅτι πλανᾶται ἐμμένων εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Λόγῳ ἀρχῆς εἴμεθα ἀντίθετοι καὶ λόγῳ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα προέκυψαν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δικαιωνόμεθα. Καθ’ ἡμᾶς, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς οἱονδήποτε Ὑπουργὸν καὶ εἰς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν τοιαύτης σημασίας οἰκονομικὰ συμφέροντα νὰ διαπραγματεύεται ἀπ’ εὐθείας μὲ οἱονδήποτε, καὶ τὸν πλέον φερέγγυον καὶ τὸν πλέον καλόπιστον οἶκον τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἄνευ προηγουμένης διενεργείας διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ ἀποδείξῃ τὸ ἀδύνατον τῆς πραγματοποιήσεως καλλιτέρων ὅρων. Ὅταν θὰ προεκηρύσσετο ὁ διεθνὴς διαγωνισμὸς καὶ δὲν θὰ ἐνεφανίζετο κανεὶς πλειοδότης, ὁ ὁποῖος θὰ ἔδιδε προσφορὰν ἱκανοποιητικήν, τότε, βεβαίως, θὰ ἐδημιουργοῦντο αἱ συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαμορφώσῃ σαφῆ γνώμην περὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ μεταλλείου καὶ εἶχε δικαίωμα ἀδιαβλήτως νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ τὸ δώσῃ εἰς ἕνα τυχόντα τῆς ἐγκρίσεώς της. Αὐτή, νομίζω, εἶναι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν ἕνα μεταλλεῖον τοιαύτης σημασίας καὶ ἀποδόσεως νὰ μὴ τὸ ἀφήσῃ νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν ξένων κεφαλαίων καὶ ξένου ἐπιχειρηματίου. Εἶχε τὴν δυνατότητα, αὐτὸ τὸ μεταλλεῖον νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο περισσότερον δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Εἴμεθα, βεβαίως, χώρα, ὑπὸ ἀνάπτυξιν καὶ ἔχομεν ἀνάγκην ξένων κεφαλαίων. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποδέχονται ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἀναπτυχθῶμεν ἄνευ βοηθείας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν ὅρια εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικήν. Τὰ ὅρια εἶναι ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ, ἀπὸ τῆς Ἑλληνικῆς πλευρᾶς ἡ ἀπαιτουμένη προσπάθεια διὰ τὴν δι’ ἰδίων μέσων καὶ δι’ ἰδίων πόρων ἀξιοποίησιν καὶ τότε καὶ μόνον νὰ χρησιμοποιῆται τὸ ξένον κεφάλαιον ὅταν δὲν ἐπαρκοῦν τὰ ἰδικά μας. Εἰς τὴν προκειμένην ὅμως, περίπτωσιν ἡμεῖς τὰ παρεδώσαμεν ὅλα ἀσυζητητὶ εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον, τὸ ὕποπτον αὐτὸ πρόσωπον τοῦ ξένου Οἴκου καὶ ἐπετύχομεν ὅρους δυσμενεστέρους, καὶ οἱ δυσμενέστεροι αὐτοὶ ὅροι δὲν ἔβλαψαν τὸν Βρυώνην μόνον, ἀλλὰ ἔβλαψαν καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι βάσει τοῦ νόμου περὶ μεταλλείων, ὅταν κηρύσσεται ἔκπτωτος ἕνας ἰδιοκτήτης, ὅλα αὐτὰ περιέρχονται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου. Ἐάν, λοιπόν, ἐκηρύσσετο ἔκπτωτος τὸ μετάλλευμα δὲν θὰ ἀνῆκε εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ἀλλὰ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Κατ’ ἀκολουθίαν καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα ἐπιχείρημα πρόσθετον, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ ὅτι ἀδικαιολογήτως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἄφησεν ἐλεύθερον, ὅπως ἐδήλωσε τὸν Ο.Χ.Ο.Α. νὰ διαπραγματευθῇ μετὰ τοῦ τελευταίου ἀναδόχου. Ὤφειλε τὸ Δημόσιον νὰ παρακολουθήσῃ καὶ εἰς τὰς λεπτομερείας τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως Ο.Χ.Ο.Α. καὶ μισθωτρίας. Καὶ ποῖαι εἶναι αἱ προϋποθέσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐδέχθη νὰ γίνῃ ἡ ὑπεκμίσθωσις διὰ νὰ βεβαιωθῇ ὅτι πράγματι ἔχει τὸ μεταλλεῖον τὰς δυνατότητας, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται; Ἡ πρώτη ἦτο νὰ πληρωθῇ τὸ δάνειον πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., δεύτερον νὰ πληρωθοῦν αἱ ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν πραγματοποιήσει ὁ Βρυώνης, μέχρις ὅτου λάβῃ τὸ δάνειον, καὶ τρίτη τὸ μισθωτικὸν δικαίωμα τοῦ Βρυώνη, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἦτο ὑπολογισμένον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ σύμβασίς του μετὰ τοῦ Δημοσίου ἔληγεν τὸ 1980, δηλαδὴ μετὰ 25 ἔτη. Αὗται ὑπῆρξαν, κύριοι συνάδελφοι, αἱ προϋποθέσεις, βάσει τῶν ὁποίων διεξάγει τὰς διαπραγματεύσεις ὁ Βρυώνης. Ἀντ’ αὐτῶν, κατόπιν τῆς ἐκπτώσεώς του μὲ τὴν προκειμένην σύμβασιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. δὲν εἰσπράττει ὁλόκληρον τὴν ἀπαίτησίν του, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς ἕνα μεγάλο ποσόν, ἀντιθέτως διὰ τῆς συμβάσεως ἐπιφυλλάσσεται ὁ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν εἴσπραξιν τοῦ ὑπολοίπου ἀπὸ τὸν ὀφειλέτην Βρυώνην. Δὲν ἀρκεῖ δηλαδὴ ποὺ ἐκηρύχθη ἔκπτωτος ὁ ἄνθρωπος αὐτός, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο κἄτι νὰ ὠφεληθῇ, ἀπὸ τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἐπιφυλλάσσεται ὁ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ αὐτὸν τὸ ὑπόλοιπον τοῦ δανείου. Δεύτερον, χάνει ὁ Βρυώνης τὸ μισθωτικόν του δικαίωμα καὶ τὴν ἀποζημίωσίν του διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ἐκτελέσει μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβεν τὸ δάνειον ἀπὸ τὴν Κ.Ε.Δ., ἐγκαταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται λεπτομερῶς εἰς τὸ σχετικὸν δανειακὸν συμβόλαιον καὶ αἱ ὁποῖαι ἐγκαταστάσεις ὑπάρχουν καὶ σήμερον. Αἱ ἐγκαταστάσεις αὐταὶ περιέρχονται δωρεὰν εἰς τὴν ἀνάδοχον ἑταιρίαν. Αὐτὰ ὅλα, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι δημιουργοῦν εὐλόγους ὑπονοίας, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοὶ ὅτι εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἀνεμίχθησαν σκοτειναὶ δυνάμεις, καὶ ὅταν λέγωμεν σκοτεινὰς δυνάμεις ἐννοοῦμεν παράγοντας ἀγνώστους εἰς ἡμᾶς, οἱ ἰσχυρισμοί, λοιπόν, αὐτοί, εἶναι ἀληθεῖς. Δὲν θέλω νὰ θίξω ποσῶς τὴν ἐντιμότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐντιμότης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως του, διὰ νὰ δικαιολογήσουν μίαν ἄσκοπον καὶ μίαν πρόχειρον ἀπόφασιν, ὀφειλομένην καθ’ ἡμᾶς εἰς μίαν ἀσύγγνωστον ἀδιαφορίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφάσεως ἐζημιώθη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον χιλιάδας δολλαρίων, ἀποφάσεως διὰ τῆς ὁποίας ἐδημιουργήθη εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἡ ἐντύπωσις τοῦ ἀδιαβλήτου τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχῃ ἐπίδρασιν δυσμενῆ ἐπὶ ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἡ ὑπογραφὴ συμβάσεως θεωρουμένης ὑπόπτου, ὡς θεωρεῖται ἡ σύμβασις αὐτὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργός, πρῶτος νὰ ζητήσῃ ἐκεῖνος τὴν σύστασιν ἀνακριτικῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ὑπάρχει δόλος, ὅπως ἐγὼ πιστεύω, δὲν ὑπάρχει δολία πρόθεσις τῶν ὑπ’ αὐτῶν ὀργάνων, ἀλλὰ νὰ ἀποδειχθῇ κατὰ ποῖον τρόπον ἐδημιουργήθησαν αὐτὰ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα εὐλόγως εἰς ὅλους μας ἐδημιούργησαν ἀνησυχίας. Καὶ ὅταν λέγω εἰς ὅλους μας δὲν ἐννοῶ μόνον τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς αὐτῆς. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ συντομεύσω περισσότερον, νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ κρούσω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον θὰ διατρέξωμεν, ἐὰν δὲν ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ἠθικὸν θέμα μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς. Ἡ ὑπόθεσις αὐτή, ἡ ὁποία ἦλθεν ἐνώπιόν μας, ἀποτελεῖ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ νὰ ἀνασηκωθῇ ἕνας πέπλος, ὁ ὁποῖος καλύπτει τὴν ἀποσύνθεσιν τῆς Κρατικῆς μηχανῆς, ἡ ὁποία πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν πλήρη διάλυσιν τοῦ Κράτους, ἐὰν ἐγκαίρως δὲν ἀντιμετωπισθῇ. Καὶ ἔγκαιρος ἀντιμετώπισις τῆς καταστάσεως θὰ ὑπάρξῃ, ἐὰν ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαόν, ὅτι πράγματι συγκινεῖται ἀπὸ τὰ ἠθικὰ αὐτὰ θέματα. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν μόνον μία λύσις, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συσταθῇ Ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, καὶ νὰ ἀκυρωθῇ ἡ προκειμένη σύμβασις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Βασιλικός, ἔχει τὸν λόγον.

§129Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω αὔριον, διότι τὰ ἑδώλια εἶναι κενὰ καὶ ἤδη ἀρχίζει νὰ σημειοῦται διαρροὴ εἰς τοὺς ἐναπομείναντας συναδέλφους.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κατάλογος τῶν ἐπερωτώντων ἐξηντλήθη, συνεπῶς ἐπεραιώθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§131ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 11.05′ μ. μ.)