1957.10.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

ΤΡΙΤΗ 29 Ὀκτωβρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.55′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Ἠλιοῦ, αἰτεῖται 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Κηπουρός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Π. ΚΗΠΟΥΡΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 2730)1953 «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας συμφωνίας διὰ τὸν ὁριστικὸν διακανονισμὸν τῶν ἀπορρεόντων ἐκ τῶν οἰκονομικῶν τῆς μεταξὺ τῶν Συμμάχων καὶ συνησπισμένων Δυνάμεων καὶ τῆς Ἰταλίας Συνθήκης Εἰρήνης ζητημάτων, ἅτινα παρέμειναν ἐκκρεμῆ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν» καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. 3295)1955 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 2730)1953 κ.λ.π.». Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 3713)1928 «περὶ Συμβουλίου Ἐπικρατείας», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη» καὶ 2) «Περὶ ἐπεκτάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3379)1955 «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως» ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἀναμορφωτικῶν Καταστημάτων Ἀνηλίκων». Οἱ κ. κ. Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Σ. Κωτιάδης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Ἰδιωτικοῦ Ναυτικοῦ Δικαίου». Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ εἰδικῆς κατονομασίας ἐν τῷ Τελωνειακῷ Δασμολογίῳ τῆς ἡμικατειργασμένης ὀρύζης». Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 2765)1941 «περὶ ἐμπορικῶν ἀντιπροσώπων εἰσαγωγῆς». Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ν. 3143) 1955 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκ τοῦ Ν. Δ. 240) 1941 ὀφειλῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Πασσαλίδης, Γ. Αὐγερόπουλος, Π. Γλιγλῆς, Γ. Εὐαγγέλου, Β. Ἐφραιμίδης, Η. Ἠλιοῦ, Β. Θανασέκου, Ν. Κιτσίκης, Α. Λασκαρίδης, Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου, Α. Πατσιαντᾶς, Π. Πετροπουλάκης, Γ. Πρίφτης, Ε. Πρωϊμάκης, Γ. Σπηλιόπουλος, καὶ Κ. Τσιγάρας, καταθέτουσι, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, προτάσεις νόμων: 1) «Περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 παράγρ. 2 καὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Δ. 3760) 31.8.1957 «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. Δ. 588) 48 καὶ περὶ παρατάσεως τῆς λειτουργίας τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» καὶ 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 παράγρ. 1 περίπτ. βʹ., ἄρθρου 4, παράγρ. 1 περίπτ. αʹ., ἄρθρου 5 περιπτώσεις αʹ, δʹ καὶ εʹ, ἄρθρου 8 παράγρ. 1, 2 καὶ 3, ἄρθρου 9 παράγ. 2 περίπτ. γʹ, καὶ παράγρ. 3, ἄρθρου 10 παράγρ. 3, 4 καὶ 5 καὶ ἄρθρου 11 τοῦ Νομοθ. Διατάγματος ὑπ’ ἀριθ. 3746) 57 «περὶ ἀσφαλιστικῶν ρητρῶν, φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἄλλων τινῶν διευκολύνσεων εἰς ὁμολογιακὰ δάνεια ἢ προνομιούχους μετοχὰς ἐκδιδομένας διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Ξενοδοχειάρης, Ι. Παπαηλιάκης, καὶ Μ. Τοσουνίδης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 Ν. Δ. 2583) 53 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Μεσιτῶν Ἀστικῶν Συμβάσεων Νομοθεσίας» προβλεπομένης προθεσμίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προστασίας καὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων κειμένων διατάξεων ὡς καὶ τῶν διεπουσῶν τὸν ἐν Δωδεκανήσῳ Ὀργανισμὸν ν. 2100)1952 κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Κ. Τσιγάρας καὶ Γ. Πρίφτης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ προστασίας καὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων κειμένων διατάξεων ὡς καὶ τῶν διεπουσῶν τὸν ἐν Δωδεκανήσῳ Ὀργανισμὸν ν. 2100)1952 κ. λ. π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Ζάκκας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελωνιστῶν, διασαφιστῶν καὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Καρασπήλιος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Νικ. Ἔξαρχος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Νικολίτσας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Πλατῆς, Α. Δερδεμέζης, Α. Παυλόπουλος, Ι. Ἰντζές, Δ. Ἰωάννου, Φ. Πιτούλης, Δ. Καρατζένης, Θ. Χαβίνης, Ε. Κοθρῆς, Χ. Παπασταύρου, Α. Γκελεστάθης, Ι. Κοντοβράκης, Α. Μίχας, Γ. Ἀνδριανόπουλος καὶ Λ. Μπίστης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δημ. Βρανόπουλος καὶ Δ. Παπαδημητρίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Παπαηλιοῦ καὶ Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Ἀδαμόπουλος, Η. Παπαηλιοῦ, Α. Δερδεμέζης, Ν. Λαμπρινάκος, Β. Ἀλεξᾶτος, Μ. Χλουδεράκης, Μ. Γαληνός, Γ. Τρουλλινός, Π. Κηπουρὸς καὶ Χ. Γκαργκάνας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Μαλλιάκας καὶ Χ. Παπασταύρου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Καλαντζάκος, Ν. Λαμπρινάκος, Α. Δερδεμέζης καὶ Κ. Ἀδαμόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μίχας, Α. Καλαντζάκος καὶ Δ. Λαντζούνης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαβαθμίσεως καὶ ἐντάξεως προσωπικοῦ κατέχοντος προσωρινὰς θέσεις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ἀπὸ 3.4.1954 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ τακτοποιήσεως ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν προσωπικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Νικολαΐδης, Γ. Μαῦρος, Π. Βαρδινογιάννης καὶ Α. Τσουκαλᾶς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατηρήσεως ἐν ἰσχύϊ ρυμοτομικῶν διαγραμμάτων τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας ἐπὶ ἐκτάσεων ἀπαλλοτριωθεισῶν δι’ ἀστικὴν ἀποκατάστασιν προσφύγων».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων δι’ ἄλλην ἡμέραν καὶ νὰ εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

Εἰσερχόμεθα ὅθεν εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητεῖται ἡ ἐπερώτησις ἡ ἀφορῶσα τὴν σύμβασιν ἐκμισθώσεως τῶν μεταλλείων Βάβδου. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον. Θὰ παρεκάλουν, κύριοι βουλευταί, ὅπως ἡ συζήτησις διεξαχθῇ, κατὰ τὸ δυνατόν, ἄνευ διακοπῶν.

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐπερωτήσεις συναφεῖς.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συσχετισθοῦν, κύριε συνάδελφε.

§12Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ ἑνὸς περίπου ἔτους ἡ κοινὴ γνώμη ἀπησχολήθη πολλάκις καὶ ἐδοκίμασε ζωηρὰς συγκινήσεις γύρω ἀπὸ τὸ θέμα τῆς διὰ συμβάσεως μισθώσεως τοῦ μεταλλείου Βάβδου καὶ τὰς διαδοχικὰς φάσεις τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ τὰ μεσολαβήσαντα δραματικὰ γεγονότα τοῦ τελευταίου μηνός, μὲ τὴν τελικὴν παραπομπὴν τοῦ ζητήματος εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ τὴν Ποινικὴν Δικαιοσύνην, καθιστοῦν ἐπιτακτικὴν μίαν πλήρη ἐκκαθάρισιν τοῦ ὅλου θέματος. Καὶ ἀποτελεῖ χρέος ὅλων μας ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, νὰ συμβάλωμεν ὄχι μόνον εἰς τὴν διαπίστωσιν τῶν τεραστίων πράγματι πολιτικῶν εὐθυνῶν ποὺ ἐδημιουργήθησαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γενικωτέραν ἔρευναν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὅταν ἰδίως πρόκειται περὶ τῆς διαχειρίσεως περιουσιακῶν συμφερόντων. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὅταν εἰς τὴν γνωστὴν ἀνεπάρκειαν καὶ κακὴν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος προστίθεται ἡ ὑποψία ἢ μᾶλλον ἡ βεβαιότης ἐν προκειμένῳ, ὅτι ὡρισμένα ἰδιωτικὰ συμφέροντα μεγάλων ἑταιριῶν, ἢ ἐπιχειρήσεων, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιτύχουν ὅπως κινηθῇ ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς κατὰ τρόπον ἀσυστόλως παραβιάζοντα τὸν Ποινικὸν νόμον, ἀλλὰ καὶ τὴν στοιχειώδη καλὴν πίστιν ποὺ διέπει τὰς ἰδιωτικὰς συναλλαγάς, εἶναι, λέγω, ἀναμφισβήτητον ὅτι ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς παριστάμεθα μάρτυρες μιᾶς πλήρους καταρρεύσεως ὄχι μόνον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, τὴν μονοπωλιακὴν ὑποστήριξιν τοῦ ὁποίου εἶχεν ἀναλάβει κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἡ σημερινὴ πλειοψηφία. Καὶ ἡ περίπτωσις τῆς συμβάσεως Βάβδου δὲν ἀποτελεῖ τὴν μοναδικὴν ἐκδήλωσιν τοῦ φαινομένου τούτου. Ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι ἄλλαι μικρότεραι ἢ μεγαλύτεραι ἀνάλογοι ἐκδηλώσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἐδήλωσεν ἤδη ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι προτίθεται νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἐπιβαλλόμενον ἔλεγχον ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Παράλληλα ὅμως, πρὸς τὸν ἔλεγχον αὐτὸν εἶναι προφανὲς ὅτι ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας βαρύνεται ἀπὸ ἕνα κοινὸν χρέος καὶ μίαν κοινὴν εὐθύνην. Τὸ χρέος καὶ τὴν εὐθύνην νὰ τεθῇ ἀμέσως ἕνα ὁριστικὸν τέρμα εἰς τὰς ἐκδηλώσεις αὐτὰς τῆς κρατικῆς καὶ κοινωνικῆς ἀποσυνθέσεως. Καὶ ἀκόμη ἀποτελεῖ χρέος καὶ εὐθύνην ὅλων μας, ἀσχέτως προσωπικῶν συμπαθειῶν ἢ πολιτικῶν παρατάξεων νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν δικαίαν κατανομὴν τῶν εὐθυνῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν αὐστηρὸν κολασμὸν τῶν ὑπευθύνων, ὁπουδήποτε ἢ καὶ ὁσονδήποτε ὑψηλὰ καὶ ἂν εὑρίσκωνται οἱ ὑπεύθυνοι αὐτοί. Τὰ γεγονότα εἶναι πρόσφατα, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπὶ τοῦ ἱστορικοῦ τοῦ ζητήματος παρὰ μόνον ὅσον κατ’ ἀνάγκην ἐπιβάλλει ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεως. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Βάβδος ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ καλλίτερα μεταλλεῖα λευκολίθου ὄχι μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης. Ἐξ ἄλλου, εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ παλαιότερος ἐνοικιαστὴς τοῦ μεταλλείου, ἕνας Ἕλλην ἐπιχειρηματίας, ἄξιος καλλιτέρας τύχης, δὲν κατώρθωσε νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ κεφάλαιον παρ’ ὅλον ὅτι ἐχρηματοδοτήθη ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. μὲ τὸ σημαντικὸν ποσὸν τῶν δολλ. 400.000. Ὁ ἀτυχήσας ἐπιχειρηματίας εὑρισκόμενος πρὸ ἀδιεξόδου ἐπέτυχε νὰ προσελκύσῃ τὸ ἐνδιαφέρον μιᾶς μεγάλης ξένης ἑταιρίας πρὸς περαιτέρω χρηματοδότησιν τοῦ ἔργου καὶ μὲ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας ἐγκαθιστᾷ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955 τὴν ξένην ἑταιρίαν εἰς τὸ μεταλλεῖον μὲ σύμβασιν ὑπεκμισθώσεως διαρκείας 10 μηνῶν. Ἡ ξένη ἑταιρία περατώνει κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τὰς ἐρεύνας της, καταλήγει εἰς εὐνοϊκὰ ἀποτελέσματα καὶ ζητεῖ νέαν τρίμηνον παράτασιν τῆς μισθώσεως διὰ νὰ ἐπιτύχῃ μίαν ὁριστικὴν συμφωνίαν, τόσον μὲ τὸν Ἕλληνα ἐπιχειρηματίαν ὅσον καὶ μὲ τοὺς πιστωτάς του, ἰδίως τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ἡ νέα τρίμηνος ὑπομίσθωσις ἐγκρίνεται τὴν 15ην Ὀκτωβρίου 1956. Ἀλλ’ ὅλως παραδόξως καὶ πρὶν παρέλθῃ ἀκόμη ἕνας μὴν ἀπὸ τοῦ τριμήνου παρατάσεως, γίνεται μία αἰφνιδία ἀλλαγὴ τῆς σκηνοθεσίας. Τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων μὲ ἡμερομηνίαν 14 Νοεμβρίου 1956, ζητεῖ νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ὁ Ἕλλην ἐπιχειρηματίας διὰ διαφόρους παλαιοτέρας παραβάσεις του, ἐνῷ ὁ ἐπιχειρηματίας αὐτὸς ἀπὸ 11 ἤδη μηνῶν μὲ τὴν ἔγκρισιν τοῦ ἰδίου Ὑπουργείου ἀκολουθεῖ μίαν διαδικασίαν ἐξυγιάνσεως τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ ἀξιοποιήσεως τοῦ μεταλλείου. Εἶναι τόσον μεγάλη ἡ ἕλξις καὶ ἡ γοητεία τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ ξένη ἑταιρία, ὥστε τὸ Ὑπουργεῖον παραμερίζει νομοτύπως, ἀλλ’ οὐσιαστικῶς, κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον τὸν Ἕλληνα ἐπιχειρηματίαν καὶ προτιμᾷ νὰ συμβληθῇ ἀπ’ εὐθείας μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν, τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις εἶχε γνωρίσει μόνον χάρις εἰς τὰς προσπαθείας τοῦ Ἕλληνος ἐπιχειρηματίου. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ ἀναλαβὼν τὴν εὐθύνην μιᾶς τοιαύτης πράξεως κ. Ὑπουργός, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἰδιωτικῆς του συναλλαγῆς, ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐξέλεγε μίαν τοιαύτην διαδικασίαν, ἀλλὰ καὶ τυχὸν προτεινομένην εἰς αὐτὸν θὰ τὴν ἀπέκρουε μετ’ ἀγανακτήσεως, διότι εἶναι καταφανῶς ἀντίθετος καὶ πρὸς τὰ χρηστὰ ἤθη καὶ πρὸς τὴν καλὴν πίστιν τῶν συναλλαγῶν. Ἐν τούτοις, ἐν ὀνόματι τῆς σκοπιμότητος καὶ ὑπὸ τὴν γοητείαν τῆς παντοδυνάμου ξένης ἑταιρίας, ἡ συναλλαγὴ αὕτη ἔγινε. Καὶ ὁ ἐπερωτώμενος κ. Ὑπουργὸς δρέπει σήμερον τοὺς καρποὺς τῆς τοιαύτης ἐλαστικότητος ἔναντι μιᾶς ἑταιρίας, ἡ ὁποία εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς δὲν ἐδίστασε νὰ τοῦ προτείνῃ καὶ νὰ τὸν παρασύρῃ εἰς μίαν συναλλαγὴν τοιαύτης φύσεως. Ἐὰν εἰς ὅλα αὐτὰ προσθέσωμεν καὶ τὸ γεγονός, ὅτι διὰ τῆς ἐκπτώσεως τοῦ Ἕλληνος ἐπιχειρηματίου ἡ ξένη ἑταιρία αὐτομάτως ἀπηλλάγη πάσης ὑποχρεώσεως πρὸς ἀποζημίωσιν αὐτοῦ διὰ τὰ μισθωτικά του δικαιώματα εἶναι προφανὴς ἡ μεγάλη ὑπηρεσία ἡ ὁποία τοιουτοτρόπως τῆς προσεφέρθη, ἐνῷ παραλλήλως ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσίν της ἄφθονα τὰ περιθώρια παροχῶν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν. Ἐπαναλαμβάνω, ὁ Ἕλλην ἐπιχειρηματίας ἐκηρύχθη ἔκπτωτος δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς 25ης Νοεμβρίου 1956 καὶ ἔκτοτε ἀρχίζει μία σειρὰ διαπραγματεύσεων τοῦ Ὑπουργείου μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν διὰ τὴν ἀπ’ εὐθείας ἐκμίσθωσιν τοῦ μεταλλείου. Ἐπιφυλασσόμεθα ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἀναφερθῶμεν εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ τὸν κατατεθέντα φάκελλον. Πρὸς τὸ παρὸν περιορίζομαι νὰ μνημονεύσω τὸ ὑπ’ ἀριθ. 81919 τῆς 27 Νοεμβρίου 1956 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας ἀνακοινοῖ εἰς τὴν ξένην ἑταιρίαν ὅτι δέχεται κατ’ ἀρχὴν νὰ συμβληθῇ ἀπ’ εὐθείας μετ’ αὐτῆς καὶ τῆς ἀνακοινοῖ συγχρόνως τοὺς βασικοὺς ὅρους τῆς καταρτισθησομένης συμβάσεως. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἔχει σημασίαν διὰ δύο λόγους. Ὁ πρῶτος εἶναι ἡ ἡμερομηνία τοῦ ἐγγράφου. Ὅπως σᾶς εἶπον φέρει ἡμερομηνίαν 27 Νοεμβρίου 1956 καὶ ὅπως σᾶς εἶπον, ἡ ἔκπτωσις τοῦ Ἕλληνος ἐπιχειρηματίου ἔλαβε χώραν εἰς τὰς 25 Νοεμβρίου τοῦ 1956.

§13Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἡ ἔκπτωσις εἶναι εἰς τὰς 26 Νοεμβρίου.

§14Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ἐπιμένωμεν εἰς μίαν λεπτομέρειαν ἐὰν ἦτο εἰς τὰς 25 ἢ τὰς 27. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι εἴτε ἔγινε αὐθημερὸν ἡ ἀνακοίνωσις, εἴτε μετὰ δύο ἡμέρας, κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον διαπιστώνεται, ἡ πλήρης συμπαιγνία τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς ἑταιρίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραχώρησιν τῆς συμβάσεως ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους.

§15Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ὑπάρχει καμμία συμπαιγνία. Εἶναι φανερὸν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε συνδυασμένας τὰς δύο προτάσεις καὶ ὀρθῶς τὰς εἶχεν, ὡς θὰ ἀποδείξω.

§16Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λέξις συμπαιγνία ἴσως δὲν ὑπῆρξε ἐκείνη ποὺ ἔχω ἐν νῷ. Ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν περιμένει παρὰ μόνον τὴν τυπικὴν ἔκπτωσιν διὰ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸν ξένον ἐπιχειρηματία, ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἔχει καὶ μίαν δευτέραν σημασίαν.

§17Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον γίνεται μνημόνευσις χρονολογιῶν, νομίζω ὅτι εἶναι χρήσιμον νὰ λεχθῇ, ὅτι δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλλίου τῶν Μεταλλείων περὶ ἐκπτώσεως, ἡ ἑταιρία θεωρεῖ ὡς δεδομένην τὴν ἔκπτωσιν καὶ ὑποβάλλει τὰς προτάσεις δέκα ἡμέρας προτοῦ τὸ Ὑπουργεῖον ἀποφασίσῃ τὴν ἔκπτωσιν.

§18Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ πρᾶξις ἦτο συνδυασμένη καὶ θὰ ἐξηγήσω ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου, διότι ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ἦτο συνδυασμένη.

§19Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιβεβαιώνω τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἡμερομηνιῶν. Κατὰ πόσον αὐτὴ ἡ συσχέτισις τῶν ἡμερομηνιῶν ἀποτελεῖ συνδυασμὸν ἐπιβαλλόμενον αὐτὸ τὸ θέμα θὰ ἐξετασθῇ.

§20Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον προηγουμένως ὅτι τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ἔγγραφον ἔχει καὶ μίαν δευτέραν σημασίαν. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει μία διαφωνία τοῦ τμηματάρχου Χατζάκου, ὅστις προτείνει τὴν ἐνέργειαν δημοπρασίας. Ἀλλὰ τὴν διαφωνίαν ταύτην παραμερίζει ἄνευ συζητήσεως ὁ κ. Ὑπουργός, σημειῶν κάτωθι αὐτῆς: «Δὲν συμφωνῶ πρὸς τὴν ἄποψιν τοῦ τμηματάρχου διότι δὲν φρονῶ ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ὑπὸ συμφεροτέρους ὅρους ἐκμίσθωσις καὶ ἡ ταχεῖα ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν. Αἱ πληροφορίαι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. περὶ τῆς Αὐστριακῆς ἑταιρίας, ὡς καὶ τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ἄρισται. Δὲν δύναμαι νὰ διακινδυνεύσω δημοπρασίαν». Ἡ πίστις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τὴν ξένην ἑταιρίαν, παραμένει ἀκλόνητος. Καὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς, ὑπογράφεται τελικῶς, τὴν 21ην Φεβρουαρίου 1957 ἡ ἀπ’ εὐθείας καὶ ἄνευ δημοπρασίας σύμβασις μισθώσεως. Ἀλλ’ ἐνῷ εἶναι τόση ἡ σπουδὴ διὰ τὴν κατάρτισιν καὶ ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπικαλεῖται τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας ἐνάρξεως ἐργασιῶν, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀποφυγὴν δημοπρασίας, ὅλως παραδόξως καὶ ἄγνωστον διὰ ποῖον λόγον, ἡ δημοπρασία κοιμᾶται ἐπὶ 4 ὁλοκλήρους μῆνας εἰς τὰ συρτάρια τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἔρχεται πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, μόλις περὶ τὰ τέλη Ἰουνίου. Τελικῶς ἡ σύμβασις ψηφίζεται εἰς τὰς ἀρχὰς Ἰουλίου μὲ ὡρισμένας βασικὰς τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπέβαλεν ἡ Ἐπιτροπή. Καὶ τὸ νομ. διάταγμα δι’ οὗ κυροῦται ἡ σύμβασις, δημοσιεύεται εἰς τὰς 23 Ἰουλίου, μεθ’ ὅ, ἐπακολουθεῖ ἡ τυπικὴ πλέον ἐγκατάστασις τῆς ξένης ἑταιρίας εἰς τὸ μεταλλεῖον δεδομένου, ὅτι οὐσιαστικῶς αὕτη εἶναι ἐγκατεστημένη ἐκεῖ ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1955. Καὶ φθάνομεν τώρα εἰς τὸ κρίσιμον σημεῖον τῆς ἐπερωτήσεως. Τόσον ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ποὺ συνοδεύει τὸ σχέδιον νομ. διατάγματος, περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως, ὅσον καὶ αἱ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ σχετικὰ μὲ τὴν καταβολὴν πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τῆς ἐκ δολλαρίων 401.000 ὀφειλῆς τοῦ ἀρχικοῦ μισθωτοῦ, εἶναι σαφεῖς καὶ κατηγορηματικαί. Ἡ ξένη ἑταιρία ὀφείλει νὰ καταβάλῃ τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως. Τοιουτοτρόπως, ἀποσαφηνίζεται πλήρως ἡ κάπως αἰνιγματικὴ διατύπωσις τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 17 τῆς συμβάσεως, καθ’ ἣν ἡ ἑταιρία ἐντὸς τῆς δεκαημέρου προθεσμίας ὀφείλει νὰ προσαγάγῃ «ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα ἐξ ὧν νὰ προκύπτῃ ἡ ἔμπρακτος προσφορὰ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ τῶν δολλαρίων 401.000». Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17 τῆς συμβάσεως καὶ ὅλος ὁ κόσμος μένει μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εἰσέπραξε τοῖς μετρητοῖς τὸ ποσὸν τοῦτο, ὅταν ὅλως αἰφνιδίως τὴν 7ην Σεπτεμβρίου μία ἡμερησία ἐφημερὶς ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ καταβολὴ δὲν ἐγένετο τοῖς μετρητοῖς ἐξ ὁλοκλήρου, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸ ποσὸν τῶν δολλαρίων 100.000, ἐνῷ διὰ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν δολλαρίων 301.000, ἐδόθη ἐγγυητικὴ ἐπιστολὴ Τραπέζης. Τὸ Ὑπουργεῖον ὄχι μόνον δὲν προβαίνει εἰς διάψευσιν τῆς πληροφορίας, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἀνησυχεῖ ὥστε νὰ ζητήσῃ σχετικὰς ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Μετὰ 16 ἡμέρας, δηλαδὴ εἰς τὰς 23 Σεπτεμβρίου, ἡ ἰδία ἐφημερὶς ἐπανέρχεται ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ Ὑπουργεῖον καθεύδει. Δι’ ὅσους γνωρίζουν τὴν ἀδάμαστον πράγματι δραστηριότητα τοῦ σημερινοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ στάσις αὕτη παραμένει ἀληθῶς ἀνεξήγητος. Τέλος, μόνον μετὰ 4 ἡμέρας ἀπὸ τοῦ τελευταίου δημοσιεύματος καὶ συγκεκριμένως τὴν 27ην Σεπτεμβρίου, καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἐξεγέρσεως τῆς κοινῆς γνώμης, ἀποφασίζει νὰ κινηθῇ ὁ κρατικὸς μηχανισμός. Καὶ πάλιν, ὅμως, ἀντὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ εἰς τὴν διάθεσίν του τηλέφωνα ἢ νὰ καλέσῃ ἐπειγόντως τοὺς ὑπευθύνους τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ προσέλθουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μαζὶ μὲ τὸν σχετικὸν φάκελλον καὶ νὰ δώσουν ἐξηγήσεις, περιορίζεται νὰ τοὺς ἀπευθύνῃ ἕνα ἔγγραφον. Εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀπαντᾷ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. μόνον τὴν 2αν Ὀκτωβρίου, διὰ νὰ δηλώσῃ ὅτι πράγματι ἡ καταβολὴ δὲν ἔγινε ἐξ ὁλοκλήρου τοῖς μετρητοῖς καὶ ἑπομένως ἡ σχετικὴ καταγγελία τῆς ἐφημερίδος ἦτο ἀκριβής. Ἐχρειάσθη δηλαδή, ὁλόκληρος μῆνας ἀφ’ ὅτου ἠγέρθη τὸ ζήτημα διὰ νὰ πληροφορηθῇ κατάπληκτος ἡ κοινὴ γνώμη ὅτι αἱ ὑποσχέσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ ἀμέσου καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς ἦσαν ἀνακριβεῖς.

§21Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι, δὲν ἀποδεικνύεται αὐτό.

§22Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἀποδεικνύεται;

§23Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἀποδεικνύεται ὅτι ἄλλως ἡρμηνεύθη, ἀρκοῦμαι εἰς αὐτὴν τὴν οὐδετέραν φράσιν, ὑπὸ ὀργάνου τινὸς τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ οὐδὲν ἄλλο. Δὲν σημαίνει ὅτι ἐγὼ εἶπον ἀνακρίβειαν εἰς τὴν Βουλήν, πολλῷ μᾶλλον ποὺ εἶχε προηγηθῆ ἓν ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. συντεταγμένον κατὰ ἕνα τρόπον. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ μεταχειρισθῶ πάλιν οὐδετέραν ἔκφρασιν ἄστοχον. Καί, ἑπομένως, ἁπλούστατα ὁ Ὑπουργὸς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης δὲν εἶχε γνῶσιν τῆς ἀνωμαλίας. Αὐτὸ διαπιστοῦται ἀπὸ ὅσα εἴπατε μέχρις ὥρας.

§24Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς εἶμαι ὑπόχρεος, διὰ τὴν παρέμβασίν σας, καὶ σπεύδω νὰ δηλώσω καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς φράσεώς μου ἦτο ἡ ἑξῆς: «Ὅτι αἱ ἐπαγγελία τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν δὲν ἐπραγματοποιήθησαν».

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅταν ἕνας Ὑπουργός, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δηλοῖ, ὅτι ἔχει τὸ τσὲκ εἰς τὴν τσέπην καὶ αὐτὸ δὲν ἐπιβεβαιώνεται, δὲν εἶναι ἀνακριβὴς δήλωσις; Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι τὴν εὐθύνην τῆς ἀνακριβείας τὴν ἐπιρρίπτει εἰς ἐκεῖνον ποὺ τοῦ παρέσχε αὐτὴν τὴν πληροφορίαν. Ἀλλ’ ὅταν λέγῃ, ὅτι ἔχω τὸ τσὲκ εἰς τὴν τσέπην μου καὶ δὲν τὸ ἔχει, αὐτὸ ὀνομάζεται δήλωσις ἀνακριβής. Ποῖος εὐθύνεται εἶναι θέμα πρὸς ἐξέτασιν.

§26Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Ὅταν ἐδήλουν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχει τὸ τσέκ, εἶναι κατάδηλον, ὅτι κάποιος μοῦ εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει τὸ τσὲκ καὶ ἐγὼ τὸ ἐπίστευσα. Ἀπὸ ἐκεῖ ἤρχισεν ἡ ἐμπλοκή.

§27Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἀποδεικνύεται, ὅτι πλὴν τῆς μὴ ἐπαληθεύσεως τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ μίαν οὐδετέραν ἔκφρασιν, ἀποδεικνύεται, ὅτι ὑπάρχουν ἔγγραφα καὶ στοιχεῖα βάσει τῶν ὁποίων ἡ ἐνέργεια τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἦτο δικαιολογημένη. Τὸ λογικὸν δίλημμα, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἀπὸ τὴν σύντομον αὐτὴν ἐξιστόρησιν εἶναι σαφές. Ἓν ἐκ τῶν δύο συνέβη. Ἢ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐπλανᾶτο διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν ἐρευνῶ τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὅταν διεβεβαίωνε τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ καταβολὴ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ τοῖς μετρητοῖς, ἢ ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς εἶχε παραπλανηθῆ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας του, τόσον τὰς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ὅσον καὶ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις ἡ εὐθύνη του εἶναι τεραστία καὶ ἀναμφισβήτητος. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀποφύγω πρὸς τὸ παρὸν νὰ λάβω θέσιν, ἔναντι τοῦ λογικοῦ τούτου διλήμματος. Θὰ περιορισθῶ ἁπλῶς, εἰς τὴν μνείαν τῶν στοιχείων καὶ ἐγγράφων τὰ ὁποῖα στηρίζουν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν περίπτωσιν τῆς πλάνης καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν περίπτωσιν τῆς παραπλανήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶναι ἄλλωστε δίκαιον νὰ ἀναμείνωμεν τὰς ἐξηγήσεις του διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀντικειμενικὰ συμπεράσματα. Εἶμαι ὅμως, ὑποχρεωμένος νὰ τὸν προειδοποιήσω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι βάσει τῶν ὑπαρχόντων στοιχείων δὲν ἀποκλείεται οὔτε ἡ πρώτη, οὔτε ἡ δευτέρα ἐκδοχή. Ἡ πρώτη ἐκδοχή, ἡ περίπτωσις δηλαδή, τῆς πλάνης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅταν διεβεβαίου τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ποσὸν τῶν δολλαρίων 401.000 θὰ κατεβάλλετο τοῖς μετρητοῖς ὑπὸ τῆς ξένης ἑταιρίας πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., βασίζεται ἐπὶ τῶν ἑξῆς στοιχείων: 1) Εἰς τὸν φάκελλον ὑπάρχει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 303 ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., μὲ ἡμερομηνίαν 19 Ἰανουαρίου 1957 διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἀναφέρει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι ἐπῆλθε πλήρης συμφωνία μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς ξένης ἑταιρίας, διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δολλαρίων 401.000. Κατὰ τὴν ἐπελθοῦσαν οὕτω συμφωνίαν, ποσὸν δολλ. 100.000 θὰ κατεβάλλετο ἀμέσως τοῖς μετρητοῖς, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον δολλ. 301.000 θὰ κατεβάλλετο εἰς 8 ἑξαμηνιαίας δόσεις. Διὰ τὴν κάλυψιν τῆς οὕτω χορηγουμένης πιστώσεως ἡ ξένη ἑταιρία θὰ ἐχορήγει εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. ἀντίστοιχον ἐγγυητικὴν ἐπιστολὴν μιᾶς ἐκ τῶν τριῶν μεγάλων ἐν Ἑλλάδι Τραπεζῶν. Εἶναι ἑπομένως βέβαιον ὅτι ἡ συμφωνία αὕτη τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἶχεν ἐπισήμως ἀνακοινωθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μάλιστα ἕνα ὁλόκληρον μῆνα πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως μεταξὺ κράτους καὶ ξένης ἑταιρίας.

§28Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Βεβαίως δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἐγγράφου. Ἀμφισθητῶ τὸ ἑξῆς: Τὸ μὲν ἔγγραφον ὑπεγράφη τὴν 19ην ἢ τὴν 29ην, ἂν δὲν πλανῶμαι, Ἰανουαρίου, ἡ δὲ σύμβασις ὑπεγράφη τὴν 21ην Φεβρουαρίου. Μεταξὺ τῆς 19ης Ἰανουαρίου καὶ τῆς 21ης Φεβρουαρίου, ἐσημειώθησαν ὡρισμέναι μεταβολαὶ εἰς τὰ συμφωνηθέντα, μεταξὺ τῶν ὁποίων μεταβολὴ εἰς τὸ ἄρθρον 17. Δὲν εἶναι ἡ μόνη μεταβολὴ ἡ ὁποία ἐσημειώθη. Ἐσημειώθησαν καὶ ἄλλαι. Ἑπομένως διαπιστοῦται πράγματι ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον μέχρι καὶ τῆς 29ης Ἰανουαρίου ἦτο σύμφωνον νὰ γίνῃ ἡ καταβολὴ οὕτως ἀσυζητητί, ἐπέτυχε δὲ μίαν μικράν, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ βελτίωσιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει σπάνις κεφαλαίων πρὸς ἐπένδυσιν, νομίζω οὐσιώδη σχετικῶς βελτίωσιν: Ἀντὶ νὰ εἶναι εἰς δόσεις ἠγγυημένας ἀπὸ Τράπεζαν τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ εἶναι ἡ καταβολὴ ἄμεσος. Ἑπομένως, συνεφωνήσαμεν ὅτι τὴν 19ην Ἰανουαρίου ἡ θέσις τοῦ Ὑπουργείου ἦτο εἰς δόσεις, τὴν δὲ 20ὴν Φεβρουαρίου, ἤτοι μετὰ ἕνα μῆνα, περίπου, εἶχε κατά τι βελτιώσει τὴν σύμβασιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστόπουλε, παρακαλῶ, προχωρήσατε ἄνευ διακοπῶν.

§30Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δέχομαι, διακοπὰς διὰ τὴν ἑρμηνείαν κἄποιου γεγονότος ἢ τὴν διόρθωσιν μιᾶς ἡμερομηνίας, ὄχι ὅμως ὁλοκλήρους παρεμβάσεις, ἀφοῦ, ἄλλωστε, θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει λυποῦμαι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς σπεύδει τόσον προώρως νὰ ἀποκαλύψῃ τὰ ἐπιχειρήματά του, διότι ἐὰν ἐπερίμενε τὴν συνέχειαν τῆς ἀγορεύσεώς μου, θὰ ἔβλεπε ὅτι οὐδὲ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα τὸν ὠφελεῖ. 2) Πέραν, ὅμως τῆς ἐπισήμου ταύτης ἀνακοινώσως τῆς συμφωνίας μεταξὺ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας, ὑπάρχει καὶ ἡ πλήρης υἱοθέτησις τῆς συμφωνίας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Πράγματι, εἰς τὸν κατατεθέντα φάκελλον περιλαμβάνεται καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7673 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὴν ξένην ἑταιρίαν μὲ ἡμερομηνίαν 29 Ἰανουαρίου, δι’ οὗ τὸ Ὑπουργεῖον ἀνακοινοῖ πρὸς αὐτὴν ὅτι ἀποδέχεται τὴν πρότασίν της περὶ ἀπ’ εὐθείας μισθώσεως τοῦ μεταλλείου καὶ τῆς γνωρίζει τοὺς βασικοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Μεταξὺ δὲ τῶν ὅρων τούτων περιλαμβάνεται κατὰ λέξιν, ἀντιγραφόμενος ἀπὸ τὸ σχετικὸν ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ὁ καθορισθεὶς τρόπος πληρωμῆς δολλ. 100.000 τοῖς μετρητοῖς καὶ δολλ. 301.000 εἰς τέσσαρας ἑξαμηνιαίας δόσεις. Σημειωτέον ὅτι τὸ τελευταῖον τοῦτο ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὴν ξένην ἑταιρίαν περὶ τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς ἡμερομηνίαν, τὴν ὁποίαν φέρει καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον δηλ. 19 Ἰανουρίου. Δι’ ὅσους ἔχουν καὶ τὴν ἐλαχίστην γνῶσιν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον κινεῖται ἡ γραφειοκρατία τῶν Ὑπουργείων, εἶναι προφανές, ὅτι ἡ ὕπαρξις τῆς ἰδίας ἡμερομηνίας καὶ εἰς τὰ δύο ἔγγραφα, δὲν εἶναι ἁπλῆ σύμπτωσις, ἀλλὰ ὅτι ἡ ὅλη ὑπόθεσις ἔγινε χέρι μὲ χέρι καὶ πρὸ παντὸς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἀνέμενε τὴν διατύπωσιν τῆς συμφωνίας μεταξὺ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας διὰ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν τελευταίαν ταύτην τοὺς βασικοὺς ὅρους τῆς καταρτισθησομένης συμβάσεως. Καὶ τὸ ἀτύχημα διὰ τὸν ἐπερωτώμενον Ὑπουργόν, δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀποκάλυψις ὅτι ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως εἶχεν υἱοθετήσει τὴν συμφωνίαν Ο.Χ.Ο.Α. περὶ τμηματικῆς καταβολῆς. Τὸ ἀτύχημα ἔγκειται κυρίως εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἀμφότερα τὰ μνημονευθέντα ἔγγραφα περιλαμβάνονται εἰς τὸ ἄρθρον 2 τῆς κυρωθείσης συμβάσεως ὡς βασικά της στοιχεῖα εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπίκλησίς των διὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 17 τῆς συμβάσεως κατὰ τρόπον διάφορον καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας καὶ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ καταβολῆς τοῦ ποσοῦ τοῖς μετρητοῖς. 3) Ἐκτὸς ὅμως τῶν ἐγγράφων τούτων, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἐνέκρινε ὁμοφώνως τὴν συμφωνίαν μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν περὶ τοῦ τμηματικοῦ τρόπου καταβολῆς τῶν δολλ. 401.000. Ἡ ἔγκρισις αὕτη ἔγινε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς 13ης Φεβρουαρίου, δηλαδὴ ὀκτὼ μόλις ἡμέρας πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς μεταξὺ Κράτους καὶ ἑταιρίας συμβάσεως. Ἡ ἔγκρισις αὕτη ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν, διότι εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. μετέχει προεδρεύων μάλιστα αὐτοῦ ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὁ κατ’ ἐξοχὴν τεχνικὸς Σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοιαῦτα θέματα, καθὼς καὶ ἐκπρόσωποι τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας καὶ Συντονισμοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶναι φυσικοὶ φορεῖς τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐπὶ ἑκάστου θέματος. Κανεὶς ὅμως, ἀπὸ τοὺς τεχνικοὺς αὐτοὺς Συμβούλους καὶ τοὺς φορεῖς τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς δὲν φέρει οἱανδήποτε ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς τμηματικῆς καταβολῆς καθὼς θὰ εἶχε χρέος νὰ πράξῃ ἂν πράγματι εἶχεν ἐπέλθει οἱαδήποτε ἀλλαγὴ εἰς τὰς ἀρχικὰς σκέψεις τοῦ Ὑπουργείου. Εἶναι, δηλαδή, βέβαιον, ὅτι ὀκτὼ μόλις ἡμέρας πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως μεταξὺ Κράτους καὶ ξένης ἑταιρίας, ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 17 τῆς συμβάσεως, παραμένει ὡς ἔχει ἀρχικῶς διατυπωθῆ εἰς τὰ ὑπὸ ἡμερομηνίαν 19 Ἰανουαρίου ἔγγραφα τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τοῦ Ὑπουργείου καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν μεταγενεστέραν ἑρμηνείαν του ὑπὸ τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. 4) Εἰς τὸν φάκελλον ὑπάρχει ἐπὶ πλέον τὸ ὑπ’ ἀριθ. 20433 τῆς 21 Φεβρουαρίου 1957 συμβόλαιον τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Γ. Λαζαράτου, μεταξὺ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης Ἑταιρίας. Πρόκειται περὶ ἑνὸς προσυμφώνου ἐκχωρήσεως τῶν ἀπαιτήσεων καὶ ὑποθηκῶν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. κατὰ τοῦ ἀρχικοῦ Ἕλληνος ἐπιχειρηματίου εἰς τὴν ξένην ἑταιρίαν ἔναντι καταβολῆς δολλ. 401.000. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν διευκρινίζεται ὅτι ἡ ξένη ἑταιρία κατέθεσεν εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. δύο ἐπιταγὰς ἐξ ὧν ἡ μία διὰ δολλ. 100.000, θὰ εἰσεπράττετο παρὰ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἅμα τῇ κυρώσει τῆς συμβάσεως ἐνῷ διὰ τὴν ἄλλην ἐκ δολλ. 301.000 θὰ παρείχετο ἡ εὐχέρεια εἰς τὴν ξένην ἑταιρίαν νὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ μὲ ἐγγυητικὴν ἐπιστολὴν Τραπέζης ἐξασφαλίζουσαν τὴν τμηματικὴν καταβολὴν τοῦ ποσοῦ εἰς 8 ἑξαμηνιαίας δόσεις. Ἐλέγχεται λοιπόν, ὡς ἀκριβὴς ἡ βεβαίωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ὑπάρχει εἰς χεῖρας τῆς ὑπηρεσίας ἐπιταγὴ διὰ τὴν ἄμεσον εἴσπραξιν ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ. Διότι ἀντὶ μιᾶς ἐπιταγῆς, ὑπάρχουν δύο, ἐκ τῶν ὁποίων, ὅμως, ἡ δευτέρα ἐπρόκειτο νὰ ἐναλλαγῇ μὲ ἐγγυητικὴν ἐπιστολήν. Τὸ δὲ χειρότερον εἶναι ὅτι τὸ προσύμφωνον τοῦτο μεταξὺ Ο.Χ. Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας, ὑπεγράφη τὴν 21ην Φεβρουαρίου, δηλαδὴ τὴν ἡμέραν ἀκριβῶς ποὺ ὑπεγράφη καὶ ἡ σύμβασις μισθώσεως τοῦ μεταλλείου μεταξὺ Κράτους καὶ ἑταιρίας. Πῶς ὁ κ. Ὑπουργός, ἀφοῦ ἐγνώριζε τὴν ὕπαρξιν ἐπιταγῆς —εἰς τὴν πραγματικότητα ἐπιταγῶν — δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν τοῦ προσυμφώνου εἰς τὸ ὁποῖον διὰ πρώτην φορὰν ἐμνημονεύθη ἡ ἐπιταγή; Καὶ πῶς, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ὑπέγραφε τὴν σύμβασιν μὲ τὴν ἔννοιαν ἀμέσου καταβολῆς, ἐπέτρεπεν εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τὴν ἰδίαν ἀκριβῶς ἡμέραν νὰ ὑπογράψῃ τὸ σύμφωνον περὶ προθεσμιακῆς καταβολῆς; Τὶ θέλετε νὰ πρωτοθαυμάσωμεν ἐν προκειμένῳ, τὴν βαρυτάτην ἀμέλειαν εἰς τὸν ἐν γένει χειρισμὸν τοῦ ὅλου ζητήματος ἢ τὴν ἔλλειψιν καὶ τοῦ πλέον στοιχειώδους συντονισμοῦ τῶν διαφόρων κρατικῶν ὑπηρεσιῶν; Ἀφήνομεν εἰς τὸν ἐπερωτώμενον κ. Ὑπουργόν, τὴν εὐχέρειαν ἐκλογῆς μεταξὺ τῶν δύο. 5) Πέραν, ὅμως, τῶν διαφόρων τούτων στοιχείων ὑπάρχει καὶ μία πλήρης ἀπόδειξις ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς διαπραγματεύσεως οὐδέποτε εἶχεν οἱανδήποτε ἀνάμιξιν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ διακανονισμοῦ τῆς ὀφειλῆς πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Πάντοτε καὶ κατὰ τρόπον στερεότυπον, εἶχεν ἀφήσει τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὴν ἀπόλυτον πρωτοβουλίαν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Ἤδη, ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1955, ὁπότε τὸ πρῶτον ἐγκαθίσταται προσωρινῶς καὶ ἐπὶ 10 μῆνας εἰς τὸ μεταλλεῖον ἡ ξένη ἑταιρία, ὡς ὑπομισθωτὴς τοῦ Ἕλληνος ἐπιχειρηματίου, ἡ σχετικὴ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου ὑπ’ ἀριθ. 93404) 16.12.55 προβλέπει: Ὡς πρὸς τὰς σχέσεις τοῦ Βρυώνη μὲ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τρίτους πᾶσα διαφορὰ μεταξύ των... θὰ λυθῇ ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῆς ἑταιρίας κατὰ τὰς ἰδιαιτέρας μετ’ αὐτῶν συμφωνίας... Ἡ αὐτὴ γραμμὴ τηρεῖται πιστῶς καὶ μετὰ ἓν ἔτος, ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφοῦ ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τὸν Βρυώνην, εἰσέρχεται εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ἑταιρίαν. Εἰς τὸ βασικὸν πρὸς αὐτὴν ἔγγραφόν του ὑπ’ ἀριθ. 81919) 27.11.56, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνακοινοῦται ἡ κατ’ ἀρχὴν ἀπόφασίς του ὅτι δέχεται νὰ τῆς ἐκμισθώσῃ τὸ μεταλλεῖον διὰ συμβάσεως καὶ τὸ ὁποῖον, σημειωτέον, μνημονεύεται καὶ αὐτὸ εἰς τὸ ἄρθρον 2 τῆς συμβάσεως, τὸ Ὑπουργεῖον τονίζει ρητῶς τὸν ὅρον: «Θὰ ἀναδεχθῆτε τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ τέως μισθωτοῦ Βρυώνη πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. δι’ ἀπ’ εὐθείας συμφωνίας μετὰ τούτου...». Τέλος, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ἐπανειλημμένως καὶ ρητῶς, ὅτι ὁ διακανονισμὸς τῆς ὀφειλῆς πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. ἔγινε δι’ ἀπ’ εὐθείας μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς ξένης ἑταιρίας διαπραγματεύσεων.

§31Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Βεβαίως, συμφωνῶ.

§32Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιουτοτρόπως, εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς 19ης Ἰουνίου 1957, σελὶς 11, ὁ κ. Ὑπουργὸς φέρεται δηλῶν: «Κύριοι συνάδελφοι, τὸ τίμημα τὸ διεπραγματεύθη ὁ Ο.Χ.Ο.Α., ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ ἁρμόδιος διότι αὐτοῦ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἦτο ἡ περιουσία, δὲν ἦτο τοῦ Δημοσίου καὶ κατὰ νόμον οἱ κύριοι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἦσαν ἁρμόδιοι νὰ διαπραγματευθοῦν τὸ τίμημα....». Δὲν συμφωνῶ, βέβαια, μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ περιουσία τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἶναι ἰδιοκτησία του καὶ δὲν ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε μὲ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἔγιναν αἱ διαπραγματεύσεις, συνετάγη ἡ σύμβασις καὶ ἐκυρώθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐξ ἄλλου, εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς 26ης Ἰουνίου, σελὶς 12, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἀκόμη κατηγορηματικώτερος δηλῶν: «Ἡ ἀπόφασις τοῦ Ο.Χ.Ο. Α. ἐλήφθη κυριαρχικῶς ἀπὸ τὸν ἴδιον...».

§33Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Λέγω ὅτι ἄφησα κυριαρχικῶς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. νὰ διαπραγματευθῇ τὰ τῆς ρυθμίσεως τοῦ δανείου ἀσυζητητί, ἀλλὰ ἐνδιεφέρθην ὡς Κράτος, διὰ νὰ τὸν βοηθήσω νὰ τὸ εἰσπράξῃ καὶ ἐπέτυχον καὶ κἄτι πάρα πάνω. Ἐπέτυχα, κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν μεταξὺ τῶν δύο ἡμερομηνιῶν χρονικὸν διάστημα, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς ποίαν ἡμέραν, βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐπέβαλα εἰς τὴν μισθώτριαν ἑταιρίαν νὰ καταβάλῃ τὰ χρήματα εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. ὅλα ἀμέσως τοῖς μετρητοῖς. Ἑπομένως, καὶ καλῶς ἦτο ὁ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ παρηκολουθεῖτο ὑπὸ τοῦ Κράτους μετὰ στοργῆς.

§34Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κατόπιν δηλαδὴ τοῦ περιφήμου ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τῆς 19ης Ἰανουαρίου 1957, πρὸς τὴν ξένην ἑταιρίαν, διὰ τοῦ ὁποίου υἱοθετεῖτο ἡ συμφωνία μεταξὺ αὐτῆς καὶ Ο.Χ.Ο.Α. περὶ προθεσμιακῆς καταβολῆς καὶ κατόπιν τῶν πανηγυρικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατὰ μῆνα Ἰούνιον, ὅταν ἐψηφίζετο ἡ σύμβασις, πῶς θέλει σήμερον νὰ μᾶς πείσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι κἄποιαν ἡμέραν, ἄγνωστον ποίαν, τοῦ Φεβρουαρίου, 1957, πάντως ὀλίγον πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, ἐπέτυχε ἀπὸ τὴν ξένην ἑταιρίαν νὰ δεχθῇ τὴν πληρωμὴν τοῖς μετρητοῖς; Διατὶ αἰφνιδίως παρεμερίσθησαν τὰ περίφημα κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἐπὶ τῆς ἰδιοκτήτου περιουσίας του καθὼς καὶ ἡ στερεότυπος ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1955 γραμμὴ τοῦ Ὑπουργείου περὶ ἀποχῆς του ἀπὸ κἄθε ἀνάμιξιν ἀφορῶσαν τὸ χρέος πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α.; Καί, ἐπὶ τέλους, ἂν ἐπετεύχθη πράγματι ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ πλεονέκτημα τῆς καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς τοῦ χρέους πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., κἄποιαν, ἄγνωστον, ἐπαναλαμβάνομεν, ἡμέραν τοῦ Φεβρουαρίου 1957 διατὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο οὐδέποτε ἀνεκοινώθη εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐγένετο; Διότι, κύριοι βουλευταί, συμβαίνει τοῦτο τὸ πρωτάκουστον: Δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν κατατεθέντα φάκελλον οὐδὲν στοιχεῖον ἐξ οὗ νὰ προκύπτῃ ὅτι ἐγένετο οἱαδήποτε ἔγγραφος εἴτε προφορικὴ ἀνακοίνωσις πρὸς τὸν ἐνδιαφερόμενον. Καὶ ὅμως, σύμφωνα μὲ τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἔχει κυριαρχικὰ δικαιώματα, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ἂν τὸ Κράτος παρεμβαῖνον εἰς τὰ δικαιώματα αὐτά, ἐπέτυχε κἄτι ὑπὲρ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., εἶναι ἡ κλασσικὴ περίπτωσις τῆς συμβάσεως ὑπὲρ τρίτου, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε στοιχειωδῶς νὰ ἀνακοινωθῇ πρὸς τὸν τρίτον αὐτόν. Ἀλλὰ τοιοῦτον τι οὐδέποτε συνέβη. Ἀντιθέτως, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἀφήνεται τελείως ἀπληροφόρητος καὶ ἀκατατόπιστος μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῆς 21ης Φεβρουαρίου ὁπότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέγραφε τὴν σύμβασιν μὲ τὴν εἰκαζομένην ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 17 περὶ πληρωμῆς τοῖς μετρητοῖς τὴν ἰδίαν, λέγω, ἀκριβῶς ἡμέραν, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ ὑπογράφῃ προσύμφωνον μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν περὶ προθεσμιακῆς καταβολῆς. Πρόκειται περὶ κρατικῆς ἀσυναρτησίας ἄνευ προηγουμένου. Εἰς ὅλα αὐτὰ εἶναι πιθανόν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἀπαντήσῃ, ὅτι προτοῦ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν, ἐκάλεσε τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., οἱ ὁποῖοι καὶ ἐμονόγραφαν τὸ ἄρθρον 17 τῆς συμβάσεως. Προειδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι τὸ ἐνδεχόμενον αὐτὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι καθόλου πειστικόν. Διότι, τὸ ἄρθρον 17, μὲ τὴν αἰνιγματικήν του φράσιν «...ἐφ’ ὅσον ὁ ἀνάδοχος προσκομίσῃ ἀποδεικτικὰ στοιχεῖα ἐξ ὧν νὰ προκύπτῃ ἡ ἔμπρακτος προσφορὰ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τοῦ ποσοῦ τῶν 401.000 δολλ....», δὲν σημαίνει ἀναγκαστικῶς καταβολὴν τοῖς μετρητοῖς. Καὶ εἶναι προφανές, ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἔχων ὑπ’ ὄψιν του τὴν προηγηθεῖσαν συμφωνίαν του μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν, τὴν ὁποίαν εἶχεν υἱθετήσει μόλις πρὸ ἑνὸς μηνός, τὸ Ὑπουργεῖον, ἔχων ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, ὅ,τι ἀφεώρα τὸν διακανονισμὸν τῆς ἀπαιτήσεώς του ταύτης παρεπέμπετο κατὰ παγίαν τακτικὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις μεταξὺ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας, εἶναι λέγω προφανές, ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἔσπευσε νὰ μονογράψῃ τὸ ἄρθρον 17 τῆς συμβάσεως, μὲ ἀπόλυτον καλὴν πίστιν καὶ πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἔννοιά του δὲν ἦτο διάφορος τῶν ἀρχικῶς συμφωνηθέντων. Ἀλλ’ εἰς ὅλα αὐτὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει νὰ προβάλῃ ἕνα σοβαρώτατον πράγματι ἐπιχείρημα, δηλαδὴ τὴν ἀπὸ 16 Ὀκτωβρίου 1957 γνωμάτευσιν τῆς ὁλομελείας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. Διὰ τῆς γνωματεύσεως ταύτης τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται, ὅτι τὸ περίφημον ἄρθρον 17 προβλέπει καταβολὴν τοῖς μετρητοῖς καὶ ἑπομένως ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἐγένετο, δέον νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ ὑπάρχουσα ὁλόκληρος σύμβασις. Δὲν ἀνήκει, βέβαια, εἰς τὰς παραδόσεις καὶ συνηθείας τῆς αἰθούσης ταύτης ἡ λεπτομερειακὴ συζήτησις ἐπὶ νομικῶν θεμάτων καὶ μάλιστα γνωμοδοτήσεων τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. Εἶναι, ὅμως, βέβαιον, ὅτι τὸ Νομικὸν Συμβούλιον κατέληξεν εἰς τὴν γνωμοδότησιν αὐτὴν εἰς ἀπάντησιν συγκεκριμένου ἐρωτήματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας. Καὶ εἰς τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ ἐρώτημα περιλαμβάνεται ἡ ἀναπόδεικτος μέχρι τῆς στιγμῆς διαβεβαίωσις, ὅτι «ἐνῷ κατὰ τὰς ἀρχικὰς διαπραγματεύσεις εἶχε προβλεφθῆ ἡ καταβολὴ μέρους τοῦ ποσοῦ, εἰς δόσεις, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δὲ ταύτην ἐνέκρινε καὶ τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων τὴν ἐκμίσθωσιν κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν, ὅμως, χρονικὸν διάστημα μέχρι τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, ἐπετεύχθησαν οὐσιώδεις βελτιώσεις τροποποιήσεως ἐνίων ἐκ τῶν ἀρχικῶς προβλεφθέντων ὅρων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τοῦ ὅρου τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν ἄμεσον καὶ ὁλοσχερῆ καταβολὴν τῶν 401.000 δολλαρίων ἐκ μέρους τῆς μισθωτρίας πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α.». Ἀλλ’ ὅπως ἀνέφερον καὶ προηγουμένως, εἰς τὸν κατατεθέντα φάκελλον δὲν ὑπάρχει κανένα ἔγγραφον ἢ στοιχεῖον ἢ ἁπλῆ κἂν ἔνδειξις ὅτι πράγματι ἔγινε καὶ ἁπλῆ κἂν συζήτησις περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀρχικῶς συμφωνηθέντος παρὰ τοῦ Ο.Χ.Ο. Α. καὶ υἱοθετηθέντος ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τρόπου προθεσμιακῆς καταβολῆς. Ἐάν, ἑπομένως, κύριοι βουλευταί, ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐρείδεται, δηλαδή, τὴν μονομερῆ διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἐπῆλθε μεταγενεστέρως τροποποίησις τοῦ ὅρου περὶ προθεσμιακῆς καταβολῆς, εἶναι προφανές, ὅτι ἡ γνωμοδότησις αὕτη εἰς οὐδὲν ὠφελεῖ τὸν ἐπερωτώμενον κ. Ὑπουργόν. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὸ γεγονὸς ἀπὸ τὸ ἴδιον Νομικὸν Συμβούλιον εἰς ἀπάντησιν ἄλλου ἐρωτήματος, κατόπιν αἰτήσεως τῆς ξένης Ἑταιρίας ὅπως πρὸς λύσιν τῆς ἀναφυείσης ἀμφισβητήσεως ἰσχύσῃ ἡ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 23 τῆς συμβάσεως προβλεπομένη διαιτησία τοῦτο ἀπεφάνθη ἀποδεχόμενον τὴν πρότασιν ὁρίσαν μάλιστα καὶ διαιτητάς. Εἶναι προφανές, ὅτι μεταξὺ τῆς πρώτης γνωμοδοτήσεως, ἡ ὁποία θεωρεῖ ὡς μὴ ὑπάρχουσαν τὴν σύμβασιν καὶ τῆς δευτέρας, ἡ ὁποία δέχεται τὴν ὑπὸ τῆς συμβάσεως προβλεπομένην διαιτησίαν, ὑπάρχει κἄποια διακύμανσις. Θὰ ἠδυνάμην, τέλος, νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., εἰς τὸ ὁποῖον μετέχει διακεκριμένον μέλος τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου καθὼς καὶ διακεκριμένον μέλος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, καὶ τὸ ὁποῖον ἐρευνῆσαν τὸν ἐν γένει χειρισμὸν τοῦ ζητήματος ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. κατέληξεν εἰς συμπέρασμα ὅτι οὗτος ὑπῆρξε καθ’ ὅλα νόμιμος. Ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ θὰ μᾶς ὡδήγουν εἰς μίαν ἀτέρμονα νομικὴν συζήτησιν καὶ θὰ μᾶς ἀπεμάκρυναν ἀπὸ τὴν οὐσίαν τῆς ἐπερωτήσεως. Καὶ ἡ οὐσία αὕτη ἔγκειται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποδείξῃ ἂν καὶ πότε πράγματι ἐμεσολάβησε τροποποίησις τῆς συμφωνίας Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας, περὶ προθεσμιακῆς καταβολῆς τῶν δολλαρίων 401.000. Τὰ γεγονότα εἶναι σαφῆ. Ἡ σύμβασις ὑπεγράφη τὴν 21ην Φεβρουαρίου. Τὴν 19ην Ἰανουαρίου τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε δεχθῆ τὴν προθεσμιακὴν καταβολήν, βάσει τοῦ μνημονευθέντος ἐγγράφου του. Τέλος, τὴν 13ην Φεβρουαρίου δηλαδὴ 8 μόλις ἡμέρας πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., εἰς τὸ ὁποῖον ὑπενθυμίζω ὅτι μετέχουν ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκπρόσωποι τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων, ἐνέκρινε ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως τὴν συμφωνίαν αὐτήν. Τόσον, λοιπόν, ἀπόρρητος, ἦτο ἡ ἐπελθοῦσα κατὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, μεταβολὴ τῆς συμφωνίας ταύτης ὥστε νὰ τὴν ἀγνοοῦν καὶ τὰ ἐγγύτερον πρὸς αὐτὰ καὶ ὑπεύθυνα κατὰ νόμον ὄργανα τοῦ Κράτους; Καὶ προειδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπικαλεσθῇ ματαίως τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, εἰς τὸ σχέδιον νομ. διατάγματος περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως, οὔτε τὰς ἐν τῇ Βουλῇ δηλώσεις του. Ὅλα αὐτὰ εἶναι γεγονότα μεταγενέστερα τῆς 21ης Φεβρουαρίου, ὁπότε ἐξεδηλώθη ἡ ἀληθὴς βούλησις τῶν συμβληθέντων. Καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τέλους, μονομελεῖς ἐνέργειαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὴ δεσμεύουσαι οὔτε τὴν ξένην ἑταιρίαν, οὔτε τὸν Ο.Χ. Ο.Α. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καὶ αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀποτελοῦν ἁπλῶς μίαν ἀπόδειξιν τῆς πλάνης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ὅταν διεβεβαίωνε τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἐναντίου. Καὶ ἀκριβῶς τὴν πλάνην αὐτὴν ἐλέγχομεν σήμερον. Ἀλλ’ ὅπως εἴπομεν καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως τὸ λογικὸν δίλημμα εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς ὁδηγεῖ ἡ ἀνάγνωσις τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων, περιλαμβάνει ἐκτὸς τῆς πλάνης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸ ἐνδεχόμενον παραπλανήσεώς του ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας. Καὶ ὑπάρχουν πράγματι ἔγγραφα καὶ στοιχεῖα στηρίζοντα ἐξ ἴσου καὶ τὸ ἐνδεχόμενον τοῦτο. Ἀλλ’ ἂν πράγματι ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεπλανήθη ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦτο δὲν ἐλαττώνει οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον τὰς εὐθύνας του. Τὰ στοιχεῖα, βάσει τῶν ὁποίων δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ δευτέρα αὐτὴ ἄποψις, εἶναι τὰ ἑξῆς: 1) Τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ὑπ’ ἀριθ. 2451)2.8.57 διὰ τοῦ ὁποίου οὗτος ἐγνώρισε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν εἴσπραξιν τῶν δολλαρίων 401.000. Τὸ περίφημον αὐτὸ ἔγγραφον ἀναφέρεται εἰς τὸ ἤδη μνημονευθὲν προσύμφωνον μεταξὺ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας, τὸ καταρτισθὲν ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου Λαζαράτου, τὴν 21ην Φεβρουαρίου, τὴν ἡμέραν ἀκριβῶς τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως Κράτους — ἑταιρίας, καταλήγει ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς: «Εἰς ἐκτέλεσιν τῶν ἀνωτέρω διὰ τοῦ ἀπὸ 20.7.57 συμφωνητικοῦ μεταξὺ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ἑταιρίας, ἔλαβε χώραν ἡ ὡς ἄνω ἐκχώρησις, τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἰσπράξαντος τὸ ρηθὲν ποσὸν τῶν δολλαρίων 401.000 κατὰ τὸν εἰδικώτερον ἐν τῷ συμφωνητικῷ συμπεφωνημένον τρόπον». Εἶναι πράγματι μία φράσις ὄχι μόνον ἀτυχὴς ἀλλὰ καὶ ὕποπτος. Διότι, ἀντὶ νὰ ὁμιλῇ περὶ καταβολῆς τοῖς μετρητοῖς καὶ σύμφωνα μὲ τὴν κατὰ τὸ Ὑπουργεῖον ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 17 ἀναφέρεται εἰς ἕνα συμφωνητικὸν ἄγνωστον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὑτοὺς ποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ πρώτη καὶ ἄμεσος ἀντίδρασις τοῦ Ὑπουργείου; Φυσικά, θὰ ἔπρεπε, μόλις ἔλαβε τὸ ἔγγραφον, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. περὶ τοῦ ἀγνώστου αὐτοῦ συμφωνητικοῦ καὶ τοῦ προβλεπομένου εἰς αὐτὸ τρόπου εἰσπράξεως. Καὶ ὅμως δὲν συνέβη τίποτε ἀπὸ αὐτά. Ἡ ὑπηρεσία εὑρίσκει καλῶς ἔχον τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ χωρὶς νὰ ἐπιστήσῃ οὔτε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οὔτε κἂν τοῦ Γεν. Γραμματέως τὴν προσοχὴν ἐπὶ τῆς ὑπόπτου διατυπώσεως ταύτης, προχωρεῖ εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τῆς ξένης ἑταιρίας εἰς τὸ μεταλλεῖον. Εἶναι προφανές, ἑπομένως, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ παραπλάνησις ἢ ἐξαπάτησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας, ὡς οὗτος ἰσχυρίσθη εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν μήνυσίν του πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα, ἡ ἐξαπάτησις αὕτη ὀφείλεται ἐξ ἴσου τόσον εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ὅσον καὶ εἰς τὴν πρόθυμον ἀποδοχήν του ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου του. Παρ’ ὅλα ταῦτα καὶ ὁ Γεν. Διευθυντὴς τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ὁ ἁρμόδιος Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου κάθηνται ἥσυχα εἰς τὰς θέσεις των, ὁ μὲν πρῶτος τελῶν ὑπὸ ποινικὴν δίωξιν ἐπὶ ἀπιστίᾳ καὶ ἀπάτῃ, ὁ δὲ δεύτερος χρησιμοποιούμενος ὡς μάρτυς τῆς Ὑπουργικῆς μηνύσεως ἐναντίον τοῦ πρώτου. Οὐδὲν μέχρι σήμερον διοικητικὸν μέτρον ἐλήφθη ἐναντίον τῶν ἀνωτάτων τούτων λειτουργῶν, οὐδὲ κἂν διετάχθη ἡ προσωρινή των ἀπομάκρυνσις ἀπὸ τὰς βασικὰς θέσεις ποὺ κατέχουν, πρὸς διευκόλυνσιν τοῦ ἔργου τῆς δικαιοσύνης. Ποῖαι εἶναι αἱ μυστηριώδεις ἐπιρροαὶ καὶ δυνάμεις ποὺ κρατοῦν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἰς τὰς θέσεις των; Θὰ περιμείνωμεν σχετικὰς ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. 2) Ἕνα ἄλλο στοιχεῖον ποὺ καθιστᾷ ὕποπτον τὸν ἐν γένει χειρισμὸν τοῦ ζητήματος ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1401)16.5.57 ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ξένης ἑταιρίας, ὅπου καὶ ὁ ὅρος τῆς προθεσμιακῆς πληρωμῆς, καὶ χωρὶς νὰ ἀναφέρεται ὁ ὅρος αὐτός, ζητοῦνται πληροφορίαι ἐπὶ ἄλλου, δευτερεύοντος ζητήματος. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ποία εἶναι ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου τούτου; Τὸ ἀφήνει νὰ κοιμηθῇ ἐπὶ τρεῖς καὶ πλέον μῆνας καὶ ἀπαντᾷ μόνον τὴν 21.8.57 κατόπιν ἑορτῆς ἐπὶ τοῦ δευτερεύοντος ζητήματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσύμφωνον, ἐπειδὴ τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἀναφερόμενον εἰς αὐτὸ λέγει «καὶ τὸ εἰς ὑμᾶς γνωστὸν σχετικὸν προσύμφωνον» τὸ Ὑπουργεῖον περιορίζεται νὰ εἴπῃ περὶ αὐτοῦ «οὗτινος εἰρήσθω, οὐδέποτε ἐλάβομεν γνῶσιν». Ἀντί, δηλαδή, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ ζητήσῃ καθ’ ὃ εἶχε καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ προσυμφώνου, τὸ Ὑπουργεῖον περιορίζεται ἁπλῶς νὰ ἀποσείσῃ τὴν εὐθύνην τῆς παρ’ αὐτοῦ γνώσεως προσυμφώνου. Ἂν εἰς ὅλα αὐτὰ προστεθῇ καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ναὶ μὲν τὸ ἔγγραφον τοῦτο φέρει ἡμερομηνίαν 21 Αὐγούστου ἀλλ’ εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. ἐλήφθη καὶ ἐπρωτοκολλήθη μὲ ἡμερομηνίαν 7 Σεπτεμβρίου, δηλαδὴ μετὰ τὸ πρῶτον δημοσίευμα τοῦ Τύπου δὲν ἀποκλείεται καὶ ἡ ὑποψία ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ Ὑπουργείου ἐχαλκεύθη μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἕνα ἄλλοθι τῶν ὑπηρεσιῶν ἐπικειμένης τῆς ἐκρήξεως τοῦ σκανδάλου. Ὑπάρχει ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, κοινὴ ἀπόφασις τῶν τριῶν Ὑπουργῶν, μὲ ἡμερομηνίαν 14.5.1957, δηλαδὴ τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἔδιδε τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἕνα μῆνα προτοῦ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅπου ἔκαμε τὴν γνωστὴν δήλωσιν ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τῆς ὁποίας γίνονται δεκτὰ ἐν μέρει τὰ αἰτήματα τῆς ἑταιρίας αὐτῆς καὶ παρατείνεται ἡ προθεσμία εἰσαγωγῆς τῶν κεφαλαίων ἀπὸ ἕνα εἰς δύο ἔτη, σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 2 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 13915 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν τριῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Βιομηχανίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω μίαν προσωπικὴν πεῖραν περὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ὑπογράφονται αὐταὶ αἱ κοιναὶ ἀποφάσεις καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ οἱονδήποτε δικαιολογητικόν. Ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, δὲν εἶναι μία ἀπόφασις ξεκάρφωτη. Εἰς τὴν ἀπόφασιν ἀφ’ ἑνός, μνημονεύεται ἡ αἴτησις τῆς ἑταιρίας, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 13 Μαρτίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου παρατείνεται ἡ προθεσμία ἀπὸ 1 εἰς 2 ἔτη. Πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ὅταν ἦλθε μία ὑπηρεσία ἄλλου Ὑπουργείου καὶ τοῦ ἔφερε νὰ ὑπογράψῃ αὐτὴν τὴν κοινὴν ἀπόφασιν, πῶς δὲν ἐζήτησε νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς αἰτήσεως τῆς ξένης ἑταιρίας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ διεφωτίζετο περὶ τῆς γενικῆς πλάνης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο καὶ πῶς ἐδέχετο νὰ κάμῃ παράτασιν τῆς ἐτησίας προθεσμίας εἰσαγωγῆς κεφαλαίων εἰς δύο ἔτη, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ εἰσαγωγὴ ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὸ ἀργότερον ἐντὸς 10 ἡμερῶν.

§35Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω ἀμέσως μίαν ἐξήγησιν. Ἐδῶ εἶναι ἕνα εἰδικὸν θέμα καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ρήτωρ νὰ κάμω μίαν διακοπήν. Ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, ὁ ὁποῖος ἔχει μεγίστην πεῖραν καὶ ὡς Ὑπουργός, ἔκαμε αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Περὶ τίνος πρόκειται; Πρόκειται περὶ ἀποφάσεως ἐκδοθείσης κατὰ τὸν νόμον περὶ εἰσαγωγῆς ξένων κεφαλαίων. Αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις λαμβάνονται κατόπιν γνώμης μιᾶς Ὑπηρεσιακῆς Ἐπιτροπῆς καὶ περιφέρεται, ὡς γνωρίζουν ὅλοι οἱ διατελέσαντες Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείων, τὸ πρακτικὸν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἡ πρᾶξις τῆς εἰσαγωγῆς ξένων κεφαλαίων. Αὐτὴν τὴν πρᾶξιν τὴν εἶδον καὶ τὴν ὑπέγραψα, τὴν ὑπέγραψα δὲ μετὰ μεγίστης χαρᾶς διότι ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἀπετέλει ἐπιβεβαίωσιν τοῦ γεγονότος ὅτι ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθοῦν τὰ κεφάλαια ταῦτα ἀμέσως. Ἀπομένει, ἑπομένως, νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις ἡ ἰδική σας δὲν εὐσταθεῖ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ τις ἔχων πεῖραν Ὑπουργικὴν καὶ μιᾶς ὥρας, ὅτι ὅταν προσάγεται μία κοινὴ ἀπόφασις, συνοδευομένη ἀπὸ ἓν πρακτικὸν Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ «γιὰ δῶσέ μου νὰ διαβάσω τί λέγει ἡ ἔκθεσις». Κύριε συνάδελφε, καὶ σεῖς ἔχετε μεγίστην πεῖραν ἐν Ὑπουργείῳ. Ἐάν, κύριοι, ὁ Ὑπουργὸς αἰτιᾶται καὶ μάλιστα περὶ τοιούτων ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι λέγουν ὅτι θὰ εἰσαχθῇ συνάλλαγμα εἰς τὸν τόπον, ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπιφορτισμένος μὲ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συναλλάγματος — περὶ εἰσαγωγῆς πρόκειται, ὄχι περὶ ἐξαγωγῆς — ὅταν προσάγεται αὐτὸ τὸ πρακτικὸν σᾶς πληροφορῶ ὅτι οὐδέποτε ἐζητήθη καὶ νομίζω ὅτι πολλοὶ ἀπὸ σᾶς ἔχουν ὑπογράψει τοιαύτας ἀποφάσεις, καὶ παρακαλῶ, ὅσους, τυχόν, ἐξ ὑμῶν ἔχουν ὑπογράψει τοιαύτας ἀποφάσεις νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν ἔστω καὶ εἷς ἐφυλλομέτρησε τὸν ὀγκωδέστατον φάκελλον καὶ μάλιστα ἀνεζήτησε τὴν αἴτησιν περὶ τῆς χορηγήσεως. Ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω καὶ κἄτι περισσότερον: Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὅταν γίνεται εἰσαγωγὴ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, οἱουδήποτε ἐγγράφου, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἀναγινώσκει ὁλόκληρον τὴν αἴτησιν τοῦ αἰτοῦντος καὶ κατόπιν ὑπογράφει τὸ ἔγγραφον; Ἐδῶ οἱ μισοὶ ἀπὸ σᾶς ἔχετε κάμει Ὑπουργοί. Ἡ ὑπηρεσία εἰσηγεῖται καὶ λέγει αὐτὰ εἶναι τὰ οὐσιώδη σημεῖα τοῦ ἐγγράφου καὶ ὁ Ὑπουργὸς ὑπογράφει. Καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, νομίζω, ὅτι τὸ στοιχεῖον τὸ ὁποῖον προσήχθη εἶναι ἓν στοιχεῖον ἀπολύτως οὐδέτερον.

§36Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἰς αὐτὴν τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία προῆλθεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία εἰσηγήθη πρὸς ὑμᾶς, μετεῖχε ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας;

§37Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μάλιστα, ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς Ἠλεκτρολογίας.

§38Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔλαβεν, ἑπομένως, γνῶσιν τῆς αἰτήσεως.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστόπουλε, ἐγὼ ἐδήλωσα ὅτι δὲν δέχεσθε διακοπάς, ἀλλὰ σεῖς τὰς ἐπιτρέπετε.

§40Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου, ἄνευ οὐδεμιᾶς διακοπῆς. Λυποῦμαι, διότι ὁ κανὼν θὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, ἐὰν αἱ διακοπαὶ δὲν περιορίζωνται εἰς μίαν διασαφήνισιν ἀλλ’ εἰς πλήρεις ἐξηγήσεις καὶ ἀγορεύσεις. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀξιοθρήνητος εἰκὼν τοῦ τρόπου λειτουργίας τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ μεταλλείου Βάβδου. Καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐπιχειρεῖ ὁ ἐπερωτώμενος κ. Ὑπουργὸς νὰ στηρίξῃ τὴν ποινικὴν δίωξιν τῶν ὑπευθύνων τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἐπὶ ἀπάτῃ καὶ ἀπιστίᾳ. Τοῦ ἀνήκει, βέβαια, τὸ θλιβερὸν προνόμιον τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ τῆς ἰδικῆς του πλάνης καὶ τῆς ἐξαπατήσεώς του ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Καὶ νομίζει, ὅτι ἐπιρρίπτων ὅλας τὰς εὐθύνας εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ἐλαττώνει τὰς ἰδικάς του. Ἀλλὰ πλανᾶται οἰκτρῶς. Διότι, ἂν πρὸς στιγμὴν καὶ μέχρις ἑνὸς σημείου, αἱ προσωπικαί του εὐθῦναι παραμερίζονται διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς, δημιουργοῦνται γενικώτεραι εὐθῦναι ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, τί εἶναι, ἐπὶ τέλους, αὐτὸς ὁ Ο.Χ.Ο.Α., ὁ ἀποδιοπομπαῖος τράγος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας; Ἐλησμόνησεν, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἱδρύθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ, τῆς ὁποίας ὁ ἴδιος ἦτο ἐπίλεκτον μέλος καί, ὅτι ὑπὸ τὴν σημερινήν του μορφὴν ὁ Ο.Χ.Ο.Α., λειτουργεῖ βάσει νόμου, τοῦ ὁποίου τὴν ἐσπευσμένην ψήφισιν παρὰ τῆς Βουλῆς ἐπεδίωξε καὶ ἐπέτυχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Καὶ ἐλησμόνησεν, ἀκόμη, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀντετάχθη ὅσον ἠμποροῦσε διὰ τὴν οὕτω δημιουργηθεῖσαν διόγκωσιν τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ ἐξουσιῶν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α.; Τέλος, ἐλησμόνησε ὅτι καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ γενικὸς διευθυντὴς τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἄλλοτε στρέφεται καὶ ἄλλοτε δὲν στρέφεται ἡ ποινικὴ δίωξις, ἀποτελεῖ σκεῦος ἐπιλογῆς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως; Ἢ μήπως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ μεταλλείου Βάβδου, πρόκειται νὰ παραστῶμεν μάρτυρες ριζικῆς ἐκκαθαρίσεως ὡρισμένων ἐνδοκυβερνητικῶν λογαριασμῶν; Καθὼς βλέπετε, κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τοῦ χειρισμοῦ τῆς συμβάσεως Βάβδου μᾶς ὁδηγεῖ μοιραίως εἰς ἀναζήτησιν εὐρυτέρων εὐθυνῶν, πέραν τῶν προσωπικῶν εὐθυνῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας. Καὶ οὐκ ἦν ἄλλως γενέσθαι, διότι, ὅπως ἐτονίσαμεν καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μας, ἡ ὑπόθεσις αὐτή, ἀποτελεῖ μίαν ἐκδήλωσιν ἑνὸς γενικωτέρου φαινομένου κρατικῆς ἀποσυνθέσεως. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ πολυποίκιλοι καὶ πολυώνυμοι Ὀργανισμοί, τοὺς ὁποίους καθημερινῶς ἱδρύομεν μὲ τόσην εὐκολίαν καὶ εἰς τοὺς ὁποίους τόσον προθύμως μεταβιβάζομεν κρατικὰς ἐξουσίας, ὅλοι αὐτοὶ οἱ Ὀργανισμοὶ ἀποτελοῦν μίαν ἀπὸ τὰς ἑστίας τοῦ κακοῦ. Καὶ θὰ σᾶς δώσω εὐθὺς ἀμέσως τὴν ἐξήγησιν. Καθὼς ἐξήγησα καὶ προηγουμένως, πιστεύω ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἐνήργησε μὲ ἀπόλυτον καλὴν πίστιν, ὅταν συνεφώνησε μὲ τὴν ξένην ἑταιρίαν τὸν προθεσμιακὸν τρόπον καταβολῆς τοῦ ποσοῦ δολλαρίων 401.000. Ἡ παγία πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ἐνεφανίσθη εἰς τὸν τόπον μας ἡ ἑταιρία αὐτή, ἦτο νὰ ρυθμισθῇ ὁ διακανονισμὸς δι’ ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεώς της μὲ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ἐπῆλθε μία τελικὴ συμφωνία τὴν 19ην Ἰανουαρίου, δηλαδὴ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ τὴν συμφωνίαν ταύτην υἱοθέτησε πλήρως τὸ Κράτος. Ἔκτοτε, δὲν ἐμεσολάβησε τίποτε καὶ πάντως ὁ Ο.Χ.Ο.Α. οὐδέποτε ἔλαβε γνῶσιν οἱασδήποτε μεταβολῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον καταβολῆς. Διὰ τοῦτο καὶ τὴν 21ην Φεβρουαρίου, δηλαδὴ τὴν ἡμέραν ἀκριβῶς ποὺ ὑπεγράφη ἡ σύμβασις μεταξὺ Κράτους καὶ ξένης ἑταιρίας, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ὑπογράφει καὶ αὐτὸς προσύμφωνον μὲ τὴν ἑταιρίαν, ρυθμίζων τὸν προθεσμιακὸν τρόπον καταβολῆς. Ἔχομεν, δηλαδή, δύο διαφόρους φορεῖς τῆς κρατικῆς ἐξουσίας, οἱ ὁποῖοι λειτουργοῦν ἄσχετα ὁ ἕνας πρὸς τὸν ἄλλον καὶ χειρίζονται ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ζήτημα, κατὰ τρόπον τελείως ἀσυντόνιστον. Δὲν γνωρίζει, κυριολεκτικῶς, ἡ δεξιὰ τὶ ποιεῖ ἡ ἀριστερά. Καὶ προχωροῦμεν περαιτέρω. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κυρωτικοῦ νομοσχεδίου, ὁμιλεῖ περὶ ἀμέσου καταβολῆς τῶν 401.000 δολλαρίων. Κατὰ τὰς ἐπανειλημμένας ἀγορεύσεις του ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς προβαίνει εἰς ρητὰς καὶ κατηγορηματικὰς δηλώσεις περὶ ἀμέσου πληρωμῆς τοῖς μετρητοῖς. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. οὔτε ἀνησυχεῖ, οὔτε συγκινεῖται. Διὰ ποῖον λόγον; Ἀγνοῶ, καὶ ἀκριβῶς τὸν λόγον αὐτὸν πρόκειται νὰ ἀνεύρῃ ἡ διεξαγομένη δικαστικὴ ἀνάκρισις. Ἀλλ’ εἴτε πρόκειται περὶ ἐλλείψεως καὶ τῆς πλέον στοιχειώδους παρακολουθήσεως ἀπὸ μέρους τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., εἴτε πρόκειται περὶ ἀσυγγνώστου ἀμελείας, εἴτε πρόκειται ἀκόμη περὶ δόλου, ἡ οὐσία εἶναι μία: ἡ ἔλλειψις στοιχειώδους ἑνότητος καὶ προστασίας τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τοῦ Κράτους. Καὶ ἡ μοιραία συνέπεια ὅλου αὐτοῦ τοῦ χάους, εἶναι ἡ ἔλλειψις παντὸς ὑπευθύνου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν πταίει, διότι, ὡς ἰσχυρίζεται, ἐξηπατήθη ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Αἱ ὑπηρεσίαι του δὲν πταίουν, διότι καὶ αὐταὶ ὅλως παραδόξως, ἐξηπατήθησαν καὶ διὰ τοῦτο χρησιμοποιοῦνται ὡς μάρτυρες κατηγορίας ἐναντίον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ο. Χ.Ο.Α. δὲν πταίει, ἢ τοὐλάχιστον δὲν ἔπταιε μέχρι προχθές, καθὼς μᾶς ἐβεβαίωσεν ἐπίσημος ἀνακοίνωσις τοῦ Εἰσαγγελέως πρὸς τὸν Τύπον, διότι δὲν εἶχεν ὑπογράψει τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Καὶ ἀπομένει νὰ πταίουν μόνον οἱ δύο κατώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ποὺ ὑπέγραψαν τὸ περίφημον ἔγγραφον. Δὲν θὰ ἐκπλαγῶμεν, ἐὰν μίαν ἡμέραν πληροφορηθῶμεν, ὅτι αἱ εὐθύναι μετετέθησαν καὶ ἀπὸ τοὺς ὤμους τῶν δύο τούτων ὑπαλλήλων, εἰς τὴν δακτυλογράφον ποὺ ἐκαθαρόγραψε τὸ ἔγγραφον. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀξιοθρήνητος εἰκὼν τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει, ὁ τρόπος λειτουργίας τοῦ Κράτους ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ εἰκὼν αὕτη γίνεται περισσότερον θλιβερὰ καὶ σκοτεινὴ ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὄπισθεν τῶν διαφόρων ἐλλείψεων συντονισμοῦ ἢ καὶ συγκρούσεων μεταξὺ Ὀργανισμῶν καὶ Ὑπουργείων πλανᾶται ἡ μαύρη σκιὰ μιᾶς παντοδυνάμου ξένης ἑταιρίας, ἡ ὁποία κατορθώνει νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ κρατικὸν αὐτὸ χάος πρὸς ἴδιον ὄφελος. Δὲν ἤθελον, ὅμως, νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, κύριοι βουλευταί, προτοῦ σᾶς ἐπισημάνω τὰς πρακτικὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας μοιραίως θὰ ἔχῃ ἡ γραμμὴ τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἐσχάτως ὁ κ. Ὑπουργός, περὶ ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως καὶ παραπομπῆς τῆς ὑποθέσεως εἰς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ εὐθιξία ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, τοῦ ἐπέβαλε μίαν ριζικὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ὑποθέσεως. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς διαχειρίσεως μεγάλων κρατικῶν συμφερόντων ἡ προσωρινὴ εὐθιξία ἑνὸς Ὑπουργοῦ καταντᾶ πρᾶγμα δευτερεῦον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει παντὸς ἄλλου, εἶναι ἡ προστασία καὶ περιφρούρησις τῶν κρατικῶν συμφερόντων. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι προσωπικὴ ὑπόθεσις ἑνὸς μόνον Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ κοινὴ εὐθύνη καὶ κοινὸν χρέος ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ὁ κ. Ὑπουργός, τόσον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κυρώσαντος τὴν σύμβασιν νομοσχεδίου, ὅσον καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ μετέπειτα ἐκαυχήθη διὰ δύο πράγματα. Πρῶτον μὲν διότι κατώρθωσε νὰ συμβληθῇ μὲ μίαν μεγάλην ξένην ἑταιρίαν, διεθνοῦς γοήτρου καὶ φήμης, καί, δεύτερον, διότι ἐπέτυχε παρ’ αὐτῆς ὅρους ἐξαιρετικὰ ἐπωφελεῖς διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, ὅρους οἱ ὁποῖοι καθίστων τὴν κυρωθεῖσαν σύμβασιν ἀρίστην ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι σήμερον ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τῆς μεγάλης αὐτῆς ἑταιρίας, τῆς ὁποίας μόλις πρό τινων ἑβδομάδων ἔπλεκε τὸ ἐγκώμιον. Πάντως τὸ γεγονός, ὅτι βάσει τῆς ποινικῆς ἀγωγῆς τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ἐκίνησε, ἀπηγγέλθη κατηγορία ἐναντίον τοῦ ἐδῶ ἐκπροσώπου τῆς ἑταιρίας, διὰ συνεργίαν εἰς ἀπάτην καὶ ἀπιστίαν, ὁμιλεῖ ἀφ’ ἑαυτοῦ. Διότι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ποτέ, ὅτι μία ἑταιρία δὲν ἔχει εὐθύνην διὰ τὰς πράξεις τοῦ ἀντιπροσώπου της καὶ ὅτι ὁ τελευταῖος οὗτος συνεργῶν εἰς μίαν ἀπάτην καὶ ἀπιστίαν τὸ πράττει πρὸς ἴδιον ὄφελος καὶ ὄχι πρὸς ὄφελος τῆς ἑταιρίας του. Θὰ ἀναμείνωμεν, λοιπόν, τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ πληροφορηθῶμεν πότε οὗτος ἐπλανήθη. Ὅταν ἔπλεκε τὸ ἐγκώμιον τῆς ξένης ἑταιρίας ἢ ὅταν παρέπεμπε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα; Ἀλλ’ ὅπως εἴπομεν καὶ προηγουμένως, ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν μίαν προσωπικὴν περιπέτειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει πρὸ παντὸς ἄλλου εἶναι ἡ προστασία τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἐὰν ἡ σύμβασις εἶναι ἀρίστη, ὅπως τοσάκις ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, πῶς τότε θυσιάζεται αὕτη μετὰ τόσης προχειρότητος εἰς τὸν βωμὸν τῆς εὐθιξίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ; Ἐξ ἄλλου ἡ σύμβασις αὕτη δὲν ἀποτελεῖ μίαν μεμονωμένην πολιτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας. Ἐν πρώτοις ἔχει ἐγκριθῆ καὶ ἀπὸ τὸν συνάδελφόν του ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὑπάρχει εἰς τὸν κατατεθέντα φάκελλον σχετικὸν ἔγγραφον τοῦ τελευταίου τούτου. Πρὸ παντός, ὅμως, ἡ σύμβασις αὕτη ἀποτελεῖ ἕνα τμῆμα γενικωτέρας πολιτικῆς προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν, πολιτικῆς τὴν ὁποίαν κατ’ ἐξοχὴν ἐφήρμοσεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μὲ τὰς διαφόρους συμβάσεις Ὠνάση, Νιάρχου κ.λ.π. Πῶς εἶναι ἑπομένως δυνατόν, ἡ ἑνιαία καὶ γενικωτέρα αὐτὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ τερματισθῇ τόσον προχείρως διὰ τῶν ἐνεργειῶν ἑνὸς Ὑπουργοῦ; Διότι δὲν πρέπει νὰ ἀπατώμεθα. Ἐὰν πράγματι ἡ σύμβασις αὕτη θεωρηθῇ ὡς μὴ ὑπάρχουσα, μὲ τὴν θεαματικὴν μάλιστα παραπομπὴν τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ξένης ἑταιρίας εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια, εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων τερματίζεται ὁριστικῶς διὰ τὴν χώραν. Καὶ μαζὶ μὲ αὐτὴν τερματίζεται καὶ ἡ ὅλη προσπάθεια ἀνασυγκροτήσεως, καθὼς καὶ ἡ ἐφαρμογὴ ἑνὸς προγράμματος ἀξιοποιήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν μας πηγῶν εἰς τρόπον ὥστε ὁ καταθλιπτικὸς μόχθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ εὕρῃ κἄποτε μίαν ἀνταπόκρισιν διὰ τῆς αὐξήσεως καὶ δικαιοτέρας κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Σπεύδω νὰ διευκρινίσω ὅτι μὲ ὅσα ἐξέθεσα δὲν εἶχον καμμίαν πρόθεσιν νὰ κάμω τὸν ἀπολογισμὸν τῆς ξένης ἑταιρίας ἢ τῆς συμβάσεώς της. Ἔχω καὶ ἐπὶ τῶν δύο πλείστας ὅσας βασικὰς ἐπιφυλάξεις. Ἀλλ’ ἦτο ἀπαραίτητον νὰ διατυπωθῇ ὁ συλλογισμὸς αὐτὸς διὰ νὰ συναχθῇ τὸ ἀπαραίτητο συμπέρασμα ὅτι ἡ σημερινὴ συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κλείσῃ μὲ μίαν μεμονωμένην ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ἐκθέτοντος ἢ δικαιολογοῦντος τὴν προσωπικήν του πολιτικὴν ἐπὶ τῆς συμβάσεως Βάβδου. Ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ πάρῃ μίαν σαφῆ καὶ ὑπεύθυνον θέσιν ἐπὶ τοῦ βασικοῦ καὶ τόσον κρισίμου θέματος. Αὗται εἶναι, κύριοι βουλευταί, αἱ πρακτικαὶ καὶ ἀπώτεραι συνέπειαι τοῦ ὅλου μέχρι σήμερον χειρισμοῦ τῆς συμβάσεως Βάβδου, ἀλλὰ καὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον λειτουργοῦν αἱ διάφοροι κρατικαὶ καὶ παρακρατικαὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὸν τόπον μας. Τὸ γενικώτερον, ὅμως, συμπέρασμα ἀπὸ ὅσα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θλιβερόν. Εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς πρωτοφανοῦς ἐξαρθρώσεως, ἀσυναρτησίας καὶ ἀποσυνθέσεως τοῦ Κράτους. Τὸ φαινόμενον τοῦτο εἶναι βεβαίως παλαιότερον ἀλλ’ εἶναι ἐξ ἴσου βέβαιον καὶ ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐνετάθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ὁμιλοῦμεν περὶ αὐστηροῦ προγραμματισμοῦ καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι συμβάσεις σοβαρώταται διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ἐθνικοῦ μας πλούτου ὑπογράφονται μετὰ τόσης προχειρότητος ἢ ἀμελείας, ὥστε τὴν ἑπομένην τῆς ὑπογραφῆς των νὰ ἐπιδιώκεται ἡ κατεσπευσμένη ἀκύρωσίς των. Δημόσια ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐπροτιμήθησαν ἄλλων, διότι κατὰ προχείρους ὑπολογισμοὺς τὸ κόστος των θὰ ἦτο μικρότερον, ἀποδεικνύονται ἐν τῇ ἐκτελέσει ὅτι κοστίζουν δύο ἢ καὶ τρεῖς φορὰς περισσότερον ἀπὸ τὰ ἄλλα ποὺ παρεμερίσθησαν ὡς ἀκριβότερα. Καὶ ὅλον αὐτὸ τὸ πρωτοφανὲς χάος ἐνώπιον τοῦ ἀνυπόπτου Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐμφανίζεται ὡς ἀνασυγκρότησις, ἐνῷ ἀποτελεῖ πράγματι ἀνασυγκρότησιν τῶν διαφόρων ἐργολάβων καὶ ξένων ἑταιριῶν. Ὁ καθημερινὸς μόχθος καὶ αἱ διαρκεῖς θυσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἤξιζαν ἀσφαλῶς μίαν καλλιτέραν τύχην. Καὶ θὰ τὴν εὕρουν ἀσφαλῶς μίαν ἡμέραν, ἐκτὸς ἂν τότε εἶναι πλέον πολὺ ἀργά. Διότι ὁ ἀκολουθούμενος σήμερον ρυθμὸς εἶναι ρυθμὸς πλήρους κατολισθήσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας ἔχει τὸν λόγον.

§42Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δὲν θὰ ἀκούσῃ ὅλας τὰς κατηγορίας;

§43Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι, ὡς ἔχω ὑποχρέωσιν, θὰ δώσω ἀπάντησιν τελικῶς εἰς ὅλους τοὺς ἐπερωτῶντας, ἀλλὰ θὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ κάμω μίαν ἔκθεσιν τῶν ἀπόψεών μου, διότι πρέπει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ ἑτέρα πλευρὰ ἐπὶ τῶν στοιχείων τῶν ὑποβληθέντων.

§44Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ δεχθῆτε διακοπάς;

§45Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι.

§46Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμοιβαιότητος;

§47Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κάμετέ μου διακοπάς, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὀλίγαι.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν δέχομαι διακοπάς. Τὸ πολὺ νὰ σᾶς ἀνταποδώσῃ ὁ ἐπερωτῶν μίαν ἕως δύο διακοπάς, ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὄχι.

§49Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Οἱ ἐπερωτῶντες ἂς διακόψουν. Κύριοι βουλευταί, τὸ συζητούμενον θέμα τῆς σημειωθείσης κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως Βάβδου, ἐμπλοκῆς, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ δύο ἀπόψεων. Πρῶτον, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ οἰκονομικοῦ του ἀντικειμένου, δηλαδὴ τῶν δυναμένων νὰ προκύψωσιν, ἐὰν δὲν ἀπεκαλύπτετο ἡ ἀνωμαλία οἰκονομικῶν συνεπειῶν. Δεύτερον ἀπὸ τῆς σημειωθείσης κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως ἀνωμαλίας, κρινομένης αὐτῆς καθ’ ἑαυτήν, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐμπλοκῆς καὶ τῶν ὑπευθύνων ταύτης. Προσετέθη εἰς τὴν ἐπερώτησιν τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ τρίτον θέμα σοβαρόν, τὸ θέμα περὶ τοῦ ἐὰν ἡ ὅλη σύμβασις εἶναι ἢ δὲν εἶναι ὠφέλιμος. Θὰ ἐπιχειρήσω πρῶτον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ δύο ἐρωτήματα τὰ ἀρχικὰ καὶ θὰ ἔλθω κατόπιν νὰ ἐξετάσω τὴν ὅλην σύμβασιν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ οἰκονομικοῦ ἀντικειμένου, ἡ σημειωθεῖσα ἐμπλοκὴ εἶναι ἀσήμαντος, εἶναι θέμα οὐσίᾳ ἀνύπαρκτον καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην δὲν θὰ ἤξιζε κἂν τὸν κόπον νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἀπὸ τῆς δευτέρας ἀπόψεως, δηλαδὴ τῆς σημειωθείσης ἐμπλοκῆς, καὶ τῶν σχετιζομένων πρὸς ταύτην εὐθυνῶν, δικαίως ἀπασχολεῖ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Διότι, αὐτὰς τὰς εὐθύνας πρέπει νὰ κατανείμουν ἁρμόδια ὄργανα καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδιώτατον ὄργανον διὰ νὰ κατανείμῃ ὡρισμένης μορφῆς εὐθύνας, τὰς πολιτικὰς εὐθύνας, τὰς ἐνδεχομένας ἰδικάς μου εὐθύνας. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν πρῶτον ποῖον εἶναι τὸ οἰκονομικὸν ἀντικείμενον τῆς ἐμπλοκῆς. Τὸ οἰκονομικὸν ἀντικείμενον τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προεβλέφθη καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν καὶ κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους καὶ κατὰ τὴν ἄποψιν Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν συνεζητήθη τὸ ἄρθρον 17 ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ ἄρθρον 17 σημαίνει ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καταβολὴ τῶν 401.000 δολλαρίων τοῖς μετρητοῖς. Ἀντὶ τούτου τί ἐγένετο;

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀναγινώσκετε;

§51Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θὰ τὸ ἀναγνώσω μετὰ διότι θὰ κάμω ἀνάλυσιν τοῦ ἄρθρου 17. Ἀντὶ τούτου ἐγένετο καταβολὴ μόνον τοῖς μετρητοῖς 100.000 δολλαρίων, συνεφωνήθη δὲ ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὅπως τὸ ὑπόλοιπον καταβληθῇ εἰς 8 ἴσας δόσεις. Τὸ ποσὸν παραμένει ἄτοκον μέχρι τῆς 21ης Φεβρουαρίου 1958.

§52Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Διατί;

§53Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διότι οὕτω συνεφωνήθη.

§54Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Διατὶ δὲν τὸ λέγετε ὡς εἶναι διατυπωμένον;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Λυμπέρη, μὴ διακόπτετε. Εἴπομεν, νὰ μὴ κάμνετε διακοπάς.

§56Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐδῶ ὑπάρχουν δύο ἐκδοχαί, καὶ δύο δυνατότητες, πρῶτον, ἄμεσος καταβολὴ τῶν 401.000 δολλαρίων καὶ δεύτερον καταβολὴ τοῖς μετρητοῖς μόνον 100.000 δολλαρίων, τὸ ὑπόλοιπον εἰς 8 ἴσας δόσεις, τῆς πρώτης καταβλητέας ἀτόκως τὴν 21ην Φεβρουαρίου τοῦ 1958, τῶν δὲ ὑπολοίπων 7 ἀνὰ 6μηνίαν πρὸς 7%. Ἡ εἰς δόσεις καταβολὴ τῶν ὑπολοίπων εἶναι ἠγγυημένη τραπεζιτικῶς. Ὥστε ἀντὶ ὡς ἔδει νὰ καταβληθοῦν ἀμέσως 401.000 δολλάρια, κατεβλήθησαν 100.000 δολλάρια καὶ διὰ τὰ ὑπόλοιπα ἐχορηγήθη πίστωσις τῆς μορφῆς ποὺ σᾶς εἶπον προηγουμένως, ἠσφαλισμένη δι’ ἀντεγγυήσεως παμμεγίστης πράγματι Τραπέζης. Ποῖον εἶναι, κύριοι βουλευταί, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς τὸ οἰκονομικὸν ἀντικείμενον τοῦ συζητουμένου θέματος ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας τοῦ Ο.Χ.Ο.Α.; Μηδέν, δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον, διότι ἡ ἀσφάλεια εἶναι ἀπόλυτος. Τὸ ὅτι ἐπὶ 7 μῆνας ἀπὸ 18 Ἰουλίου 1957 ποὺ ἐκυρώθη ἡ σύμβασις μέχρι 21 Φεβρουαρίου 1958 μένουν 300.000 δολλάρια ἄτοκα, ἤτοι περίπου 10.000 δολλάρια καὶ ἂν θέλετε ἡ διαφορὰ τοῦ συμφωνηθέντος τόκου 6% πρὸς τὸ συνήθως ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο. Α. παρεχόμενον τόκον ὁ ὁποῖος εἶναι 8%; Ὥστε ἐξ ἀντικειμένου, δὲν ὑπάρχει σκάνδαλον, ὑφ’ ἣν ἔννοιαν διετυπώθη ὑπό τινων, διότι δὲν ὑπάρχει ἀντικειμενικῶς δυνατότης σκανδάλου.

§57Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὁ τόκος εἶναι σκανδαλώδης.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαληνέ, διαβάσατε τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ τὸ ἐφαρμόσω. Δὲν θὰ ἐπιτρέψω διακοπάς.

§59Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θὰ ἠδύνατο μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἑξῆς ἄποψις, ἄποψις πρὸς τὴν ὁποίαν ἐγὼ οὐδόλως συμφωνῶ, ὅτι ἡ ὅλη ρύθμισις, ὡς ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., κατ’ ἐμὲ παράνομος, εἶναι διὰ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. ἐπωφελεστέρα ἀπὸ τὴν ρύθμισιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προέβλεψα εἰς τὸ ἄρθρον 17, Καὶ τοῦτο, διότι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. διαμοιράζεται τοὺς τόκους μὲ τὴν μεσολαβοῦσαν Τράπεζαν καὶ ἑπομένως τοποθετεῖ τὰ κεφάλαια πρὸς 4% καὶ ἑπομένως ἐὰν κατεβάλοντο καὶ αἱ 401.000 δολλάρια τοῖς μετρητοῖς, θὰ τὰ ἐτοποθέτει πρὸς 4%, δηλαδὴ θὰ εἰσέπραττε λιγώτερα ἀπὸ ὅ,τι εἰσπράττει τώρα. Εἶπον καὶ τονίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἄποψις, δὲν εἶναι βεβαιότατα ἡ ὀρθή, ἀλλὰ τὴν ἀναφέρω διότι, ἡ ἄποψις αὕτη ὑπεστηρίχθη. Καὶ θὰ εἴπω, διατὶ δὲν εἶναι ὀρθή. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν πεπλανημένην αὐτὴν ἄποψιν, ἀντικείμενον οἰκονομικὸν δὲν ὑπάρχει. Βεβαίως, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. δὲν εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις καὶ δὲν εἶναι ἀποστολή του νὰ δανείζῃ πρὸς 6% καὶ πρὸς ὁσονδήποτε τοῖς ἑκατὸν εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ἀλλὰ νὰ τοποθετῇ τὰ ἐθνικὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα τοῦ εἶναι ἐμπεπιστευμένα, διὰ νὰ γίνωνται ἐπενδύσεις εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, ἐνδιεφέρθην καὶ νομίζω, ὅτι εἶχον ἐξασφαλίσει τὴν ὑπὲρ τοῦ Ο.Χ.Ο. Α. ἄμεσον καταβολὴν τοῦ ποσοῦ τῶν 401.000 δολλαρίων. Ἡ γενομένη ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., παρὰ τὴν σύμβασιν, ρύθμισις, δὲν ἐζημίωσε μόνον τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ὡς ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, ἀλλὰ τὸν ἀπεστέρησε τῆς δυνατότητος τοῦ νὰ χρησιμοποιήσῃ, κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς πιστώσεως, τὸ ποσὸν τῶν 300.000 δολλαρίων, κατὰ τρόπον παραγωγικὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ἐζημίωσε καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, δικαιούμενον καὶ ὑποχρεούμενον, νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων, προώθησιν, ἡ ὁποία, κατὰ οὐσιαστικὸν μέρος, εἶναι ἐμπεπιστευμένη εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ἀλλὰ μήπως τὸ γενόμενον σκάνδαλον συνίσταται εἰς τὸ ὅτι παρεσχέθη ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εὐκολία εἰς τὴν ἑταιρίαν ἐπιτρέπουσα οἱουδήποτε — ἂς τὰ εἴπωμεν καθαρὰ —οἱουδήποτε, ἔστω καὶ τοῦ ἐσχάτου τῶν ὑπαλλήλων, δωροδοκίαν; Ἡ ἑταιρία πληρώνει πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. 6% καὶ διὰ τὴν ἐγγύησιν, ἂς δεχθῶμεν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς συζητήσεως, ἄλλο 1%, σύνολον 7%. Τῆς στοιχίζει 7% ὁ δανεισμός. Καὶ ἐρωτῶ: Ὑπάρχει κανεὶς ἀπὸ σᾶς, ὁ ὁποῖος ἀμφιβάλλει ὅτι ἡ μεγάλη αὐτὴ αὐστριακὴ ἑταιρία, θὰ ἠδύνατο νὰ προμηθευθῇ χρῆμα ἐν Ἑλβετίᾳ, μὲ τόκον περίπου ἴσον μὲ 7½% ἢ 8%;

§60Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐγώ.

§61Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τότε σᾶς ἐπιτρέπω νὰ κάμητε διακοπήν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δέχομαι ἐγὼ διακοπάς. Προχωρεῖτε, παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ. (Κωδωνοκρουσίαι).

§63Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θὰ ἠδύνατο, κύριοι, νὰ παρατηρηθῇ ὑπό τινων, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς μεγάλης ἑταιρίας, ἀλλὰ περὶ μιᾶς μικρᾶς καὶ ἀσημάντου ἑταιρίας, τῆς θυγατρὸς ἑταιρίας καὶ ὄχι τῆς μητρὸς ἑταιρίας, τῆς ὁποίας, κατά τινας, μοναδικὸς μέτοχος τῆς μικρᾶς ἑταιρίας, εἶναι ἕνας δοσίλογος. Καὶ ἡ μικρὰ αὕτη ἑταιρία, ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ, δὲν εἶχε πίστιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἑπομένως τῆς ἐγένετο παμμεγίστη εὐκολία διὰ τῆς χορηγήσεως τῆς πιστώσεως. Ἐδῶ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν παρένθεσιν. Ὅπως ἐνθυμῆσθε, τὸ ἄρθρον 14 τῆς συμβάσεως, δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν μεγάλην ἑταιρίαν, μεθ’ ἧς ἀρχικῶς συνεβλήθημεν, νὰ ἐκχωρήσῃ τὰ δικαιώματα τῆς ἐκ συμβάσεως ὑπ’ αὐτῆς συσταθησομένης ἑταιρίας, ἢ εἰς ἄλλην συνεργαζομένην ἑταιρίαν μετ’ αὐτῆς. Μήπως, λοιπόν, ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο συσταθεῖσα μικροτέρα ἑταιρία, ἡ ΦΙΛΙΑΛΕ, ἦτο ἐν Ἑλβετίᾳ ἀφερέγγυος; Ἐάν, δηλαδή, δὲν τὴν ἐκάλυπτεν ἡ μεγάλη ἑταιρία, θὰ ἠδύνατο νὰ προσκομίσῃ τὴν ἐγγυητικὴν ἐπιστολήν; Ἐρώτημα πρῶτον. Ἀλλὰ καὶ μία δευτέρα παρένθεσις. Ἐλέχθη ὑπό τινων, ὅτι ἐξηπατήθη ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, νομίζουσα, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον συμβάλλεται μὲ τὴν μεγάλην αὐστριακὴν ἑταιρίαν, ἐνῷ κατ’ οὐσίαν μέσῳ τῆς διαδικασίας τοῦ ἄρθρου 14, συνεβλήθη μὲ μίαν μικρὰν καὶ ἀσήμαντον ἑταιρίαν. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, δὲν ἐξηπατήθη, κύριοι βουλευταί, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνέγνωσεν ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 14 καὶ ὄχι τὸ ἥμισυ τοῦ ἄρθρου 14. Διότι τὸ ὑπόλοιπον ἥμισυ τοῦ ἄρθρου 14 λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ μισθώτρια — ἡ μεγάλη ἑταιρία — παραμένει ἀπολύτως ὑπεύθυνος διὰ πάσας ἐν γένει τὰς πράξεις ἢ παραλείψεις τῆς μισθωτρίας ἔναντι τοῦ Δημοσίου καὶ ἐν γένει διὰ τὴν ὑπ’ αὐτῆς τήρησιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως καὶ σχετικῶν νόμων». Ὅλαι σχεδόν, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ διαφόρους μορφὰς λειτουργοῦσαι ξέναι ἑταιρίαι ἔχουν θυγατέρας ἑταιρίας. Μόνον, ὅμως, καθ’ ὅσον γνωρίζω, εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν κρινομένην καὶ τὴν συζητουμένην, ἐπεβλήθη αὐτὸς ὁ αὐστηρὸς ὅρος, ὁ ὁποῖος καθιστᾷ ἐγγυήτριαν πάσης πράξεως ἢ παραλείψεως ἔναντι τοῦ Δημοσίου, τὴν μεγάλην αὐστριακὴν ἑταιρίαν. Ὑπεγράφησαν εἰς τὴν χώραν μας παμμέγισται συμβάσεις καὶ παγκοίνως ἐγένετο δεκτόν, ὅτι αἱ συμβαλλόμεναι ἑταιρίαι θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ δημιουργήσουν θυγατέρας ἑταιρίας. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνηθες, τὸ διεθνῶς συμβαῖνον. Διότι εἶναι ἀναγκαία καὶ ἡ διοικητικὴ καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀποκέντρωσις. Ἡμεῖς, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κατὰ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν, ἐπετρέψαμεν μόνον τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν, ἀλλὰ διετηρήσαμεν ἑνιαίαν τὴν οἰκονομικὴν εὐθύνην. Ἐὰν ἀνεφέρθην εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι διότι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ὑπὸ ἀνευθύνων κύκλων, ἐγένετο δριμυτάτη κριτική. Διεπιστώθη, λοιπόν, πρὸ τῶν δύο παρενθέσεων, ὅτι ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, τὸ ἀντικείμενον εἶναι ἀσήμαντον καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀχθῇ ἡ συζήτησις, ἡ σχετικὴ πρὸς τὸ ὅλον θέμα εἰς τὰ φυσικὰ αὐτῆς μέτρα.

§64Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας, ἀσήμαντον.

§65Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶ κατὰ τὴν γνώμην ἄλλων. Παραμένει, βεβαίως, τὸ ὅλον θέμα τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ ἀργότερον. Τώρα, ἔχομεν τὸ ἀντικείμενον, τὸ οἰκονομικόν, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν ἐμπλοκήν, καὶ διεπιστώσαμεν, ὅτι ἀντικειμενικῶς δὲν ὑπάρχει δυνατότης, διότι δὲν ὑπάρχει περιθώριον δι’ οἱανδήποτε παρεκτροπήν, τοῦ εἴδους, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο ὑπαινιγμός.

§66Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι σαθρὰ ἐν τῷ συνόλῳ.

§67Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀπαντήσητε ὁ καθ’ ἕνας ἀπὸ σᾶς μέσα σας, ἐντίμως καὶ εἰλικρινῶς, εἰς τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Ἐὰν ἐγὼ ἠρχόμην κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ σᾶς ἔλεγον ὅτι: κύριοι, ὁ Ο.Χ. Ο.Α. δὲν πρόκειται νὰ πληρωθῇ μὲ 400 χιλιάδες δολλάρια τοῖς μετρητοῖς, ἀλλὰ 100 χιλιάδες δολλάρια μετρητοῖς καὶ 300 χιλιάδες δολλάρια κατὰ τὸν προμνησθέντα τρόπον ἀντηγγυημένων ἀπὸ τὴν παμμεγίστην αὐτὴν Ἑλβετικὴν Τράπεζαν, ὑπάρχει ἕνας ἀπὸ σᾶς, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὢν ἔντιμος ἀπέναντι τοῦ ἑαυτοῦ του, θὰ ἐσηκώνετο καὶ θὰ ἔλεγε ὅτι ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ σύμβασις;

§68Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Ναί, κύριε Ὑπουργέ.... (Κωδωνοκρουσίαι–θόρυβος).

§69Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὥστε, κύριοι συνάδελφοι, οἰκονομικὸν ἀντικείμενον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ ὑπόθεσις τῆς ἐμπλοκῆς, οὔτε ἐξ ἀντικειμένου, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐξ ὑποκειμένου. Ἐξ ἀντικειμένου μὲν διότι δὲν ὑπάρχουν οἰκονομικὰ περιθώρια, ἐξ ὑποκειμένου δὲ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι ἐὰν ἤθελεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τὸ ἄρθρον 17 θὰ ἐπερνοῦσε, συναινούσης τῆς Βουλῆς, κατὰ διάφορον διαπίστωσιν.

§70Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. ..... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λυμπέρη, εἶναι ἡ τετάρτη διακοπὴ τὴν ὁποίαν κάμνετε. Εἰς τὴν πέμπτην θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 12 δὲ τοῦ Κανονισμοῦ, τοῦτο δύναται νὰ ἔχῃ σοβαρὰς συνεπείας. Πιθανόν, νὰ μὴ δυνηθῆτε νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἐρώτημά σας, ὁ διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου σας, δίδει τὴν ἀπάντησιν. Ἔχει οὗτος ἀντίθετον γνώμην. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ ἀνακοινωθῇ κατόπιν.

§73Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, περὶ ποίου κειμένου ὁμιλεῖτε. Ἐγὼ σᾶς λέγω ποῖα εἶναι ἀντικειμενικῶς τὰ πράγματα, προσθέτω δὲ διὰ νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία παρεξήγησις, ὅτι δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. δὲν ὑπέστη ζημίας, ἐξ αὐτῆς τῆς ρυθμίσεως καὶ καθώρισα σαφῶς ποῖαι εἶναι αἱ ζημίαι. Ἡ ζημία τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἶναι ὅτι δὲν δύναται τὰ χρήματα αὐτὰ νὰ τὰ τοποθετήσῃ, ὡς θὰ ἔδει, καὶ εἶναι ζημία, ὅπως εἶναι ἡ ζημία ἑνὸς φιλανθρωπικοῦ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ δράσῃ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ὅμως, νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ προσέξητε, πῶς καὶ ὑπὸ ποίας προϋποθέσεις θὰ ἦτο δυνατὸν ὑπὸ τὴν ὑποψίαν αὐτῆς τῆς νομιμοφανείας νὰ διαπραχθῇ μέγα, παμμέγιστον ὄντως σκάνδαλον, ἐὰν δὲν ἠκολούθουν τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησα. Σκάνδαλον θὰ εἴπω κἄτι τὸ παράδοξον, θὰ ἠδύνατο νὰ διαπραχθῇ ἐὰν διενηργεῖτο ἀντὶ τῆς ἀπ’ εὐθείας μισθώσεως διαγωνισμός, καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω διατί: Οἱ διαγωνισμοί, κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν ἔννοιαν, ὅταν εἶναι πολλοὶ οἱ διαγωνιζόμενοι. Ὁ διαγωνισμὸς εἰς τὸν ὁποῖον μετέχει ὁ εἷς καὶ μόνος, θὰ ἐγνώριζεν ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχουν ἄλλοι δυνάμενοι νὰ τὸν συναγωνισθοῦν καὶ ἐκ τῶν προτέρων ἐνδέχεται νὰ καλύπτῃ τὴν δειλίαν.

§74Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐθαίρετον.....

§75Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, θὰ τὸ θεμελιώσω. Θὰ σᾶς ἀποδείξω διὰ ποῖον λόγον ἐγνώριζε ὁ ἀνάδοχος ὅτι οὐδεὶς ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἀλλὰ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, διὰ νὰ μὴ χάσω τὸν εἱρμὸν τῶν συλλογισμῶν μου, νὰ συμπληρώσω.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνδέχεται νὰ καλύπτῃ δειλίαν.

§77Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μάλιστα, ἐνδέχεται νὰ καλύπτῃ πολιτικὴν δειλίαν ὁ διαγωνισμὸς τοῦ ὁποίου ἐπωφελοῦνται ἐνίοτε κατὰ τρόπον ἀπολύτως σκανδαλώδη, ὡρισμένοι ἐπιχειρηματίαι. Μένει πρὸς ἀπόδειξιν διατὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαγωνισμὸς ἢ διατὶ ἐὰν ἐγένετο διαγωνισμὸς ὁ μόνος κατ’ οὐσίαν ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸν διαγωνισμὸν θὰ ἦτο ἡ ἑταιρία μετὰ τῆς ὁποίας δι’ ἀπ’ εὐθείας μισθώσεως συνηλλάγην. Ἔχω, κύριοι, μίαν πρώτην πειραματικὴν ἀπόδειξιν περὶ τοῦ ὅτι δὲν ὑπῆρχε ἀνταγωνιστής. Ἡ σύμβασις ὑπεγράφη τὴν 21ην Φεβρουαρίου 1957 καὶ ἐψηφίσθη μετὰ ὁλόκληρον 5μηνον, ὅπως παρετήρησε καὶ ὁ κ. Κωστόπουλος. Ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν ἑπομένην τῆς ὑπογραφῆς της καὶ ἐπὶ 5 μῆνας εἶχεν ἐγερθῆ ἕνας πρωτάκουστος καὶ ἐντελῶς δυσανάλογος πρὸς τὸ μέγεθος τῆς συμβάσεως θόρυβος. Ὁ θόρυβος αὐτὸς προεκλήθη ἀπὸ διάφορα αἴτια, ἐκ τῶν ὁποίων ἓν εἶναι συμπαθὲς καὶ δι’ αὐτὸ θὰ τὸ ἀναφέρω. Ἀπὸ τὸν φόβον τόν, ψυχολογικῶς, δικαιολογημένον τὸν ὁποῖον εἶχον οἱ μικροὶ ἐκμεταλλευταὶ λευκολίθου, φοβούμενοι τὸν συναγωνισμὸν τῆς ξένης ἑταιρίας, τὸ αἴσθημα αὐτὸ τοῦ φόβου εἶναι ψυχολογικῶς δεδικαιολογημένον, μολονότι πιστεύω ὅτι εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς πλήρως ἀδικαιολόγητος. Ἐπεχειρήθη, ὅμως, καὶ ἀπὸ ἄλλους κύκλους, μὴ κινουμένους ἀπὸ τόσον ἀθῶα ἐλατήρια, νὰ τορπιλλισθῇ, τότε, ἡ σύμβασις. Καὶ ἐπεχειρήθη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τορπιλλισθῇ, καθ’ ὅλα αὐτῆς τὰ στάδια. Ὑπῆρχε, κύριοι συνάδελφοι, εἷς ἁπλοῦς, πρακτικὸς τρόπος νὰ ματαιωθῇ ἡ σύμβασις. Ποῖος τρόπος; Νὰ ἔλθῃ ἕνας, οἱοσδήποτε, ὁ ὁποῖος νὰ ὑποβάλῃ μίαν πρότασιν καλυτέραν ἀπὸ τὴν ἐπιτευχθεῖσαν σύμβασιν, συνοδευομένην εἴτε ἀπὸ ἐγγύησιν, εἴτε μὴ συνοδευομένην, ἀλλὰ μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν νὰ ἐπρότεινε ἕνας οἶκος, εἴτε τοῦ ἐσωτερικοῦ, εἴτε τοῦ ἐξωτερικοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία ὅτι ἠμποροῦσε νὰ διαθέσῃ τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια. Νομίζετε, ὅτι ἐὰν ὑπεβάλετο πράγματι, μία τοιαύτη πρότασις, κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περάσῃ ἡ σύμβασις ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἐὰν τὸ ἤθελε ὁ Ὑπουργός; Καὶ ἀφοῦ ὑπῆρχον τόσοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι, πρὸς Θεοῦ διὰ ποῖον λόγον δὲν ὑπεβάλετο μία τοιαύτη πρότασις; Μήπως δὲν ἐγνώριζον οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὅτι ἐὰν προσέφερον κατὰ τρόπον σοβαρὸν δὲν ὑπῆρχε ἀμφιβολία ὅτι θὰ ἐπετύγχανον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν κατώρθωσαν τότε διὰ τοῦ θορύβου νὰ ἐπιτύχουν. Τὴν μὴ ψήφισιν τῆς συμβάσεως; Ἀντὶ τούτου, κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθησαν δύο προτάσεις. Περὶ τῆς μιᾶς ἐξ αὐτῶν συνεζητήσαμεν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἰδίως μὲ τὸν συνάδελφον κ. Τσουκαλᾶν. Θὰ εἶμαι δὲ εὐτυχὴς ἐὰν θελήσῃ ὁ κ. Τσουκαλᾶς, ἀγορεύων, νὰ ἐπανέλθῃ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ἦτο μία πρότασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀπὸ καλὸν πράγματι ἐκμεταλλευτήν, ἀλλὰ ἀπὸ ἕνα ἐκμεταλλευτήν, ὁ ὁποῖος ἀντικειμενικῶς, δὲν εἶχεν, ὁ ἄνθρωπος, τὰ μέσα νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ὑπέσχετο ὅτι δύναται νὰ ἀναλάβῃ. Διότι, ἐὰν εἶχε τὰ μέσα θὰ τοῦ εἶχε δοθῆ ἡ εὐκαιρία πρὸ πολλοῦ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ἐκμετάλλευσιν νὰ τὴν προχωρήσῃ πέραν τοῦ σταδίου εἰς τὸ ὁποῖον ἡ ἰδία αὐτοῦ ἐκμετάλλευσις εὑρίσκεται. Διότι πρὶν πᾶμε νὰ διορθώσωμεν τὰ σπίτια τῶν ἄλλων, πρέπει νὰ διορθώσωμεν τὸν ἰδικόν μας οἶκον. Καὶ ὑπῆρξε καὶ μία ἄλλη πρότασις, τὴν ἰδίαν περίπου ἐποχήν. Ὑπεβλήθη δὲ ἀπὸ ἕνα ἐκμεταλλευτήν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἀφέλειαν νὰ γράφῃ εὐθέως ὅτι: «Κύριε Ὑπουργέ, μὴ νομίσητε ὅτι ἡ παροῦσα ὑποβάλλεται διὰ νὰ ἀνατραπῇ ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὑπογράψητε. Ἐγὼ ἔχω σπουδαίας σχέσεις μὲ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβω τὴν ἐκμετάλλευσιν». Καὶ ἀπεδείχθη ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ ἀναλάβῃ ὑπὸ αὐτὴν τὴν μορφὴν καὶ ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τὸ μεταλλεῖον Βάβδου, χρεωστεῖ ὑπὲρ τὰ 250.000 δολλάρια εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ἀντὶ νὰ θελήσῃ νὰ διορθώσῃ καὶ τὰ ἄλλα μεταλλεῖα, ἂς χρησιμοποιήσῃ τοὺς πελάτας τοὺς ὁποίους ἔχει διὰ νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ χρέη του καὶ νὰ διορθώσῃ αὐτὸ τὸ μεταλλεῖον, τὸ ἰδικόν του.

§78Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπεσχέθην νὰ μὴ σᾶς διακόψω, ἀλλὰ ἤθελον νὰ πῶ, διὰ τὴν ἀκριβολογίαν τῆς αἰτήσεως αὐτῆς, τὸ ἑξῆς: Ἐγὼ δὲν θὰ τὴν ἐπικαλεσθῶ. Λέγει δὲ τὰ ἑξῆς: «Ἔλαβα τὸ θάρρος νὰ ἐκθέσω τὰ ἀνωτέρω διὰ νὰ καταστήσω σαφὲς ὅτι ἡ παροῦσα αἴτησις δὲν ὑποβάλλεται ἁπλῶς πρὸς δημιουργίαν ἀντιπερισπασμοῦ, ὅπως συνήθως συμβαίνει εἰς τοὺς διαγωνισμούς, πρὸς ἀνάληψιν ἔργων, ἀλλὰ ὑποβάλλεται μὲ τὴν σταθερὰν βούλησιν ἀναλήψεως τοῦ ἔργου καὶ στηρίζεται ἐπὶ ἐγνωσμένης ἱκανότητος καὶ ἀρκούντως ἐκτεταμένων μέσων πρὸς εὐόδωσιν τῆς προσπαθείας σας». Αὐτὴ εἶναι ἡ διατύπωσις τῆς αἰτήσεως, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ὑπεβλήθη ἀργά.

§79Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ὅμως, καὶ ἄλλη ἀπόδειξις, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαγωνισμός, διότι δὲν ὑπῆρχον ἐνδιαφερόμενοι. Τὸ μεταλλεῖον ἔχει ἱστορίαν πολὺ πρὶν τὸ παραλάβω ἐγώ. Πράγματι, ἦτο μεμισθωμένον προπολεμικῶς εἰς τὸν Βρυώνην. Ὁ Βρυώνης ἔλαβε τὸ δάνειον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. τῶν 400.000 δολλαρίων καὶ διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θὰ ἐξετάσω —φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν, δυστυχῶς, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἐξετάσωμεν καὶ πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἐὰν τὰ 400.000 δολλάρια ἦσαν πολλὰ ἢ ὀλίγα — διὰ λόγους τοὺς ὁποίους αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἐξετάζω, ὁ Βρυώνης περιῆλθεν ἀπὸ τοῦ 1952 ἐν ὑπερημερίᾳ ἔναντι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ δὲν ἠμπόρεσε νὰ πληρώσῃ οὔτε τὴν πρώτην δόσιν. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς αὐτῆς ἐκρέματο ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του ἡ σπάθη τῆς ἐκπτώσεως, καὶ ἐπεχείρησε ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἰδίᾳ δὲ ἀπὸ τοῦ 1954, νὰ ἐξεύρῃ λύσιν διαπραγματευόμενος μὲ ὅσας ἑταιρίας ἠδυνήθη νὰ προσελκύσῃ καὶ γνωρίζω ὅτι πάντως ἠδυνήθη νὰ προσελκύσῃ δύο ἑταιρίας, τὴν αὐστριακὴν ἑταιρίαν καὶ μίαν ἄλλην ἑταιρίαν Ἀμερικανικήν, πρὸ αὐτῆς. Πῶς δὲν ἠμπόρεσε νὰ συνεργασθῇ μὲ καμμίαν ἑταιρίαν; Διότι δὲν συνεφώνησε εἰς τὸ τέλος οὔτε μὲ τὴν μίαν, οὔτε μὲ τὴν ἄλλην. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρχον τόσοι ἐρασταὶ αὐτοῦ τοῦ μεταλλείου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, ὁ Βρυώνης δὲν θὰ ἐξεύρισκε μίαν κἄποιαν λύσιν; Σημειώσατε ὅτι, ἡ πίεσις ἡ ὁποία ἠσκεῖτο ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ἦτο καὶ μεγάλη καὶ δικαιολογημένη, διότι ὅλαι αἱ ἐκθέσεις διετραγῳδοῦσαν τὴν κατάστασιν τοῦ μεταλλείου καὶ ἔλεγον ὅτι ὅλα τὰ ἐργαλεῖα τοῦ μεταλλείου εἶναι ἔκθετα καὶ κινδυνεύουν αἱ ἐγκαταστάσεις αὐτοῦ, αἱ γενόμεναι διὰ τοῦ δανείου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ καταστραφοῦν. Δὲν ὑπῆρξε ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἠσχολήθη ἢ ἐπεσκέφθη τὸ μεταλλεῖον τοῦτο, καὶ ὁ ὁποῖος νὰ μὴ τὰ ἀναφέρῃ αὐτὰ εἰς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα κατετέθησαν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχετε.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κυρίως τὴν ἐγκατάλειψιν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων.

§81Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι, ἀνεφέρθη ὁ κ. Κωστόπουλος, καὶ πράγματι μὲ συνεκίνησε αὐτὴ ἡ ἀναφορά, εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἠναγκάσθην μίαν ὡρισμένην στιγμὴν νὰ κηρύξω ἔκπτωτον τὸν Βρυώνην. Πράγματι, ἐὰν διεχειριζόμην ἰδίαν περιουσίαν, δὲν θὰ προέβαινον εἰς αὐτὴν τὴν πρᾶξιν. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὁ κ. Κωστόπουλος ἔχῃ ἀναγνώσει τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35, τὴν ἰδίαν ἔκφρασιν μετεχειρίσθην καὶ ἐκεῖ, ἀλλ’ ἐδῶ διαχειρίζομαι δημόσια πράγματα καὶ ἐδῶ τὸ πραγματικὸν περιστατικὸν εἶναι ὅτι ἐπὶ ἔτη μακρὰ ἐπιχειρεῖ καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α., ἐπιχειρεῖ καὶ ὁ Βρυώνης νὰ εὑρεθῇ λύσις καὶ ἡ λύσις δὲν εὑρίσκεται. Ἀλλεπάλληλοι κατασχέσεις ἐνεργοῦνται, τὸ μεταλλεῖον δὲν λειτουργεῖ, τόμος εἶναι τὰ τηλεγραφήματα τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μου Ὑπουργεῖον. Εἶχε δημιουργηθῆ μία δυσπερίγραπτος κατάστασις, περιγραφομένη εἰς ὅλα τὰ κείμενα. Εἶχεν ἔλθει, ὅμως, κατὰ τὸ παρελθόν, πολὺ πρὸ τῆς ἰδικῆς μου Ὑπουργίας, μία ἀρκετὰ σημαντικὴ ἑταιρία, ἡ Τζένεραλ Ρέφεκτορ, Ἀμερικανικὴ ἑταιρία, ἡ ὁποία εἶχε ἐπιδείξει σοβαρὸν ἐνδιαφέρον. Ἡ ἑταιρία αὐτὴ ἀπηυθύνθη καὶ εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Προκύπτει, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῶν ἐν τοῖς φακέλλοις ἐγγράφων, ὅτι ἀπὸ ἐτῶν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἐπεχείρει νὰ εὕρῃ κἄποιον, ὁ ὁποῖος νὰ συνεδιαφερθῇ μὲ τὸν Βρυώνην ἢ καὶ ἀπὸ τότε τὸ ἔλεγεν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ὠμῶς ἐὰν δὲν τὰ καταφέρῃ ὁ Βρυώνης νὰ συνεννοηθῇ μὲ αὐτὸν καὶ νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας ἡ ἔκπτωσις διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ δρᾶμα καὶ τοῦ μεταλλείου καὶ τῶν ἐργατῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κύριοι βουλευταί, διὰ τὸν ὁποῖον ὅταν ἔφερεν ὁ Βρυώνης τὴν δευτέραν ἑταιρίαν, διότι τὴν ἑταιρίαν μεθ’ ἧς συνεβλήθημεν τὴν ἔφερε ὁ Βρυώνης εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ πρῶτος μισθωτής, αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον λίαν προθύμως καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ὁ προκάτοχός του Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἐδέχθησαν νὰ ἐγκαταστήσουν τὴν ἑταιρίαν αὐτήν, μὲ μίαν σχέσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἰδιότυπος ὑπομίσθωσις, διὰ νὰ δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις, ὥστε νὰ ἐνδιαφερθῇ ἡ ἑταιρία διὰ τὸ μεταλλεῖον. Ὑπῆρξε καὶ μία ἄλλη πρότασις ὑποβληθεῖσα πρὸ καιροῦ. Καὶ αὐτὴ κατὰ τὸ στάδιον τὸ πρὸ τοῦ διαγωνισμοῦ ὑπὸ ἑνὸς μηχανικοῦ Ἀστερινοῦ, ἀλλὰ οἱ ὅροι εἶναι ὅροι δυσμενέστεροι κατὰ πολὺ ἀπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ἐπιτυγχανομένους διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως. Θὰ παρακαλέσω νὰ σημειώσητε τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ὑπογράφει ὁ τότε Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἀπὸ 7.6.55 πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ὅπου λέγει εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη ὁ Ο.Χ.Ο.Α. διὰ νὰ ἀνεύρῃ ἐπιχειρηματίας. Ἰδοὺ διατί, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρχον συναγωνισταί, διότι ποῖος θὰ ἐπήγαινε νὰ προσφέρῃ εἰς τὸ μεταλλεῖον;

§82Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὄχι, διότι κ. Ὑπουργέ, ἔχει σημασίαν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν φάκελλον τὸ ἔγγραφον τοῦτο.

§83Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὑπάρχει εἰς ἕνα ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο. Α. πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον.

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὑπάρχει. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς οἱονδήποτε ἔγγραφον τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ φάκελλον. Ἰδοὺ διατί, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρχον ἀνταγωνισταί, δὲν ὑπῆρχεν ἀνταγωνιστὴς καὶ αὐτὸ ἀπεδείχθη κατὰ τὴν μακρὰν περίοδον ποὺ εὑρίσκετο τὸ μεταλλεῖον μεταξὺ φθορᾶς καὶ ἀφθαρσίας, τύποις μὲν εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Βρυώνη, κατ’ οὐσίαν, ὅμως, δημοπρατούμενον ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐκτιθέμενον εἰς ἀνοικτὴν προσφορὰν καὶ ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, εἰς πάντα βουλόμενον. Καὶ πᾶς βουλόμενος εἶχε προσφέρει. Εἶχε προσφέρει ἡ Ἀμερικανικὴ ἑταιρία, ἡ ὁποία διὰ τὸν Α ἢ Β λόγον ἔπαυσε ἐνδιαφερομένη. Ὑπάρχει ὁ περὶ αὐτῆς φάκελλος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ὑπάρχει ἡ περίπτωσις Ἀστερινοῦ καὶ μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, ὑπῆρξαν αἱ δύο μικραὶ προσφοραί, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα. Ὥστε εἰς ὅλον αὐτὸ τὸ 5ετὲς διάστημα κανεὶς δὲν ἤρχετο. Διατὶ δὲν ἦλθε, κύριοι συνάδελφοι; Διότι, οἱ δυνάμενοι νὰ ἔλθουν, εἶναι ἀριθμὸς ἑταιριῶν λίαν περιωρισμένος. Διότι ὁ λευκόλιθος ὁ Ἑλληνικός, εἶναι πολύτιμος λευκόλιθος, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι ἕνα προϊὸν τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προσελκύῃ πολλὰς ξένας ἑταιρίας διότι δὲν ὑπάρχουν πολλαὶ ξέναι ἑταιρίαι ἀσχολούμεναι μὲ τὸν λευκόλιθον καὶ ὅσαι ξέναι ἑταιρίαι ὑπάρχουν ἀσχολούμεναι μὲ τὸν λευκόλιθον, ἠξεύρουν τοῦ κάθε μεταλλείου λευκολίθου εἰς τὸν κόσμον τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Δι’ αὐτὸ πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας δὲν ὑπῆρχε διέξοδος. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκτεθῇ τὸ μεταλλεῖον εἰς τὴν δημοπρασίαν, διότι ἐὰν ἐξετίθετο, ἡ αὐστριακὴ ἑταιρία θὰ ἠκολούθει μίαν ἐκ τῶν δύο ὁδῶν. Ἐὰν ἐλέγομεν ὅτι ἐκτίθεται τὸ μεταλλεῖον εἰς δημοπρασίαν θὰ ἐτίθετο μεταξὺ τῶν ὅρων καὶ ὁ ὅρος τῶν 400.000 δολλαρίων, θὰ προσήρχετο καὶ θὰ προσέφερεν ὀλιγώτερα τῶν 400.000 δολλαρίων καὶ θὰ ἀναγκαζώμεθα, μετὰ τὸν ματαιωθέντα διαγωνισμόν, νὰ τῆς τὰ ἐδίδαμεν ἢ θὰ ἐπανελαμβάναμε τοὺς διαγωνισμοὺς μέχρις ὅτου φθάσωμεν εἰς τὰ ἰδικά της ἐπίπεδα, ἤ, τέλος, ἐὰν ἐτηρούσαμεν ἀρνητικὴν πολιτικὴν θὰ ἐπαναλαμβάνῃ τὸν διαγωνισμὸν μέχρις ὅτου βαρυνθῇ ἡ ἑταιρία νὰ εὕρῃ ἄλλην λύσιν, διότι μέχρι τώρα ὑπῆρχεν ἡ αὐστριακὴ ἑταιρία θαυμάσια καὶ χωρὶς νὰ ἐκμεταλλεύεται τὸν Ἑλληνικὸν λευκόλιθον καὶ δὲν δύναται νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι οἱαδήποτε ἑταιρία θὰ περιέμενε εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἐπὶ ἔτη μακρά, ἀναμένουσα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Βιομηχανίας πότε θὰ στέρξῃ ἐπὶ τέλους νὰ ἐκμισθώσῃ τὸ μεταλλεῖον.

§85Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κύριε Ὑπουργέ, μίαν ἐρώτησιν: Ἤθελον νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν εἰς τὸ αἴτημα τῆς ἑταιρίας, μετὰ τὴν 10μηνον ὀψιόν, ἐλέγατε ὅτι, δὲν ἔμενε ἡ ἑταιρία ἐδῶ ὡς ὑποκατάστατος τοῦ Βρυώνη; Θὰ ἔφευγε;

§86Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ἐκατάλαβα τὸ ἐρώτημά σας, κύριε συνάδελφε.

§87Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἡ ἑταιρία ἦλθε ὡς μισθώτρια τοῦ Βρυώνη. Ἔκαμεν ἐρεύνας καὶ κατόπιν ἔκαμεν ἔγγραφον καὶ εἶπε, μὲ τὰς ἐρεύνας εἶμαι ἱκανοποιημένη. Δέχομαι. Καὶ ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ αὐστριακὴ ἑταιρία καὶ ἀντί, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνεχίσῃ ἐργαζομένη, ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Βρυώνη, ἐζήτησε τὴν ἔκπτωσιν τοῦ Βρυώνη. Ἐάν, συνεπῶς, ἐλέγατε ὄχι, θὰ ἔφευγεν ἡ ἑταιρία, κύριε Ὑπουργέ;

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὁ λόγος τῆς 10μήνου μισθώσεως ἦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ γίνῃ ἔρευνα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ εὑρεθῇ τρόπος συνεννοήσεως καὶ γνωρίζουν ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ μεταλλεῖα, ὅτι κατ’ οὐσίαν εἶχε δοθῆ πρὸς τὸν Βρυώνην ὄχι 10μηνος, ἀλλὰ 5ετὴς προθεσμία, διὰ νὰ εὕρῃ λύσιν καὶ δὲν τὴν εὑρῆκε. Κἄποτε ἔπρεπε ἡ προθεσμία αὐτὴ νὰ τελειώσῃ.

§89Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν, κύριε Ὑπουργέ;

§90Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Πολὺ εὐχαρίστως, κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ ὀλίγον ἀργότερον.

§91Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν διακοπῶν. Εἶμαι κατὰ τῶν διακοπῶν. Ἀλλὰ ὅταν γίνεται αὐτὴ ἡ ἀρχή, καὶ ἐπιτρέπετε διακοπάς, πρόκειται περὶ διαφορετικῆς μεταχειρίσεως.

§92Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἡ ἔκπτωσις Βρυώνη ἐγένετο εἰς τὰς 27.11.56. Εἶναι τὸ ἑξῆς περίεργον ἐκεῖ. Ἡ μὲν ἔκπτωσις φέρει εἰδικὸν πρωτόκολλον 2042, ἡ ἀπόφασις τῆς ἐκπτώσεως, ἐνῷ ἡ ἀναγγελία τῆς ἐκπτώσεως πρὸς τὴν ἑταιρίαν Ραντιτσέ, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἕπεται, φέρει εἰδικὸν πρωτόκολλον 2035 καὶ εἶναι τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας. Δηλαδή, προηγήθη τὸ ἔγγραφον τῆς ἐκπτώσεως καὶ μετὰ ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις. Αὐτὸ ἔχει σημασίαν καὶ θὰ τὸ ἀναπτύξω ἀργότερον. Πέραν τούτου, ὅμως, τὴν 1ην Δεκεμβρίου ἡ ἑταιρία Βαρτεζάνη–Γιάνναρου, ὑπέβαλεν αἴτησιν καὶ εἶπεν ὅτι ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ μεταλλεῖον. Ἀπάντησιν ἀμέσως δὲν ἔλαβεν, ἔλαβεν ἀπάντησιν τὸν Ἀπρίλιον, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπάντησιν γνωρίζετε τὶ ἀκριβῶς λέγεται.

§93Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὰ εἴπομεν αὐτά, κύριε συνάδελφε.

§94Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἐπειδὴ εἴπατε ὅτι δὲν ἐξεδηλώθη ἐνδιαφέρον.

§95Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἴσα–ἴσα, εἶπον ποῖοι ἐξεδήλωσαν ἐνδιαφέρον καὶ εἶπον ὅτι καὶ τῶν δύο τὸ ἐνδιαφέρον ἦτο ἀνεπαρκές, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἦσαν καλοὶ καὶ ἀγαθοί, ἀλλὰ δὲν εἶχον τὰ οἰκονομικὰ μέσα καὶ τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα διὰ νὰ κινήσουν τὸ ἐνδιαφέρον.

§96Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε ὅτι ἐξεδηλώθη ἐνδιαφέρον μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως.

§97Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Καὶ μετὰ καὶ πρό. Ὑπῆρξα λίαν σαφής.

§98Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Εἴπατε ὅτι ἐξεδηλώθη τὸ ἐνδιαφέρον ἀπὸ Ἑλληνικὰς ἑταιρίας καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκηρύσσετο ἔκπτωτος ὁ Βρυώνης ἦτο πλέον, τρόπον τινά, ζήτημα κἄποιας εὐνοίας πρὸς τὸν Βρυώνην πρὸ τῆς κηρύξεώς του ὡς ἐκπτώτου, νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν. Δὲν ἠθέλαμε νὰ θίξωμεν τὸν Βρυώνην εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κύριε Ὑπουργέ, δὲν θὰ ἐπιτρέψω εἰς τὸ ἑξῆς διακοπάς, διότι ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἦτο περιττὴ ἡ διακοπὴ αὐτή.

§100Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις ἦτο σαφεστάτη. Ὑπέβαλον δύο προσφοράς, καὶ αἱ δύο, ὅμως, δὲν εἶχον καὶ τὰς οἰκονομικὰς καὶ τεχνικὰς προϋποθέσεις διὰ νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον, καὶ θὰ τοὺς ἐπίστευα ἐὰν ἦσαν διατεθειμένοι νὰ προσκομίσουν ἐγγυήσεις καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ εἶναι διατεθειμένοι ὡς εἷς ἐξ αὐτῶν, μάλιστα, ὑπεστήριξε νὰ γράψῃ εἰς τὸ ἔγγραφον ὅτι ἂν συμφωνήσωμεν, θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι ὑπὸ προϋποθέσεις τινὰς νὰ συζητήσωμεν καὶ νὰ προσφέρωμεν ἐγγύησιν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι συμπτωματικόν, ὅτι ὁ πάγιος νόμος περὶ μεταλλείων, ἐπιτρέπει αὐτὴν τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία εἰς ὅλας τὰς ἄλλας περιπτώσεις τῆς ἀναθέσεως οἱουδήποτε ἔργου, ἢ οἱασδήποτε ἐκμεταλλεύσεως, εἶναι διαδικασία μὴ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ νόμου, ἀλλὰ ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ τοῦ νόμου νομιμοποιουμένη, ἐνῷ εἰδικῶς, προκειμένου περὶ μεταλλείων, ὁ πάγιος περὶ μεταλλείων νόμος λέγει, ὅτι τὰ μεταλλεῖα, εἴτε ἐκμισθοῦνται κατόπιν δημοπρασίας, εἴτε ἐκμισθοῦνται δι’ ἀπ’ εὐθείας ἐκμισθώσεως μετὰ γνώμην τοῦ Συμβουλίου Μεταλλείων, δι’ ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως, τῆς σχετικῆς συμβάσεως κυρουμένης ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ νόμου. Δὲν εἶναι σύμπτωσις, ὅτι εἰδικῶς προκειμένου περὶ μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κατὰ λέξιν προσδιορισμός, διότι εἶναι ἡ φύσις τῆς μεταλλείας τοιαύτη. Ἀνέφερον, κατὰ τὴν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 συζήτησιν, τὸ παράδειγμα τοῦ μεταλλείου τῆς Κύρκας καὶ σᾶς εἶπον, πῶς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐζημιώθη καὶ ἐζημιώθη, διότι συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἦλθεν Ἕλλην μεταλλευτής, σημαντικός, μετὰ σημαντικωτάτης γερμανικῆς ἑταιρίας καὶ ἐζήτησε νὰ μισθώσῃ τὸ ἀπὸ μακροτάτων ἐτῶν ἀργοῦν μεταλλεῖον ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους. Καὶ ἐπειδὴ ἀμέσως προέβην εἰς δηλώσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι πρόκειται νὰ συμβῇ τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἦλθον μετὰ δύο ἡμέρας δύο πράγματι σοβαρώταται ἑταιρίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπέβαλον καὶ αὐταὶ αἰτήσεις. Αἱ ἑταιρίαι αὐταὶ ἦσαν σοβαραὶ καὶ ἀμέσως προεκήρυξα διαγωνισμόν. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο, ὅτι δὲν προσῆλθε κανεὶς εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ ὅτι σήμερον ἡ Κύρκα εἶναι ἀνεκμετάλλευτος. Δι’ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς λέγω, δὲν θέλω νὰ εἴπω, πρὸς Θεοῦ, ὅτι κατ’ ἀρχὴν δὲν πρέπει νὰ διενεργοῦνται διαγωνισμοί, πρέπει ἡ διενέργεια διαγωνισμῶν, ἰδίως τῶν κατασκευαστικῶν νὰ γίνεται κατὰ κανόνα περίπου ἀπαράβατον. Ὑπάρχουν, ὅμως, περιπτώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἐπιβάλλεται οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἀναλαμβάνουν εὐθύνας, καὶ μία ἀπὸ τὰς περιπτώσεις αὐτάς, κατ’ ἐξοχὴν ἦτο ἡ περίπτωσις ἡ ὑπὸ κρίσιν. Διότι, ἐγνώριζον καὶ ἐγνώριζον ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι, κύριοι βουλευταί, μὲ τὰ θέματα τοῦ λευκολίθου, καὶ ἂς κάμνουν ὅτι δὲν τὸν γνωρίζουν, ἐγνώριζον, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ κανεὶς εἰς τὴν δημοπρασίαν, πλὴν τῆς αὐστριακῆς ἑταιρίας. Ἀλλὰ δὲν ἐπιχειροῦν νὰ γίνῃ δημοπρασία, ἐπιχειροῦν νὰ ματαιωθῇ ἡ σύμβασις καὶ μετὰ ἀπὸ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα νὰ τὴν πάρουν τὴν σύμβασιν κατὰ τὴν Α ἢ Β διαδικασίαν, μειουμένου τοῦ τιμήματος καὶ μετὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁρολογίαν τὴν παραδεδεγμένην, νὰ τὴν φλοτάρουν. Κύριοι βουλευταί, ἐδήλωσα καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. κυριαρχικῶς ἔπρεπε νὰ διαπραγματευθῇ καὶ διεπραγματεύθη πράγματι τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ συνεβιβάζετο, ἐν σχέσει πρὸς τὸ δάνειον. Τὸ πρῶτον ἔγγραφόν μου πρὸς τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν πράγματι λέγει, ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ σᾶς ἀναθέσωμεν ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἀναδεχθῆτε τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ τέως μισθωτοῦ Βρυώνη πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Καὶ χάρις εἰς τὸ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον σταθερῶς ἐτήρησεν αὐτὴν τὴν γραμμήν, ἠδυνήθη ὁ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ φθάσῃ εἰς τὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔφθασε καὶ ὅπως προκύπτει ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα, σεβόμενος τὸν χρόνον σας, δὲν θὰ ἀναγνώσω, ὅλαι αἱ διαπραγματεύσεις ἐπέρασαν ἀπὸ πολλὰς ὄντως φάσεις. Ἐκεῖ, ποὺ ἐνομίζαμεν, ὅτι εἶχεν ἐπιτευχθῇ συμφωνία, αἰφνιδίως ἡ αὐστριακὴ ἑταιρία ἔστειλεν ἔγγραφον εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐζήτει νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις τιμήματος καὶ ἐπανεκτίμησις τῶν ἐγκαταστάσεων.

§101Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Διατὶ ἐγένετο αὐτό;

§102Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διότι, ἁπλούστατα, ἡ ἀμερικανικὴ ἑταιρία ἐπαζάρευε, κύριε συνάδελφε.

§103Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, διατὶ ἐγένετο.

§104Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἁπλούστατα, ὑπὸ σκληρὰς συνθήκας διεπραγματεύθημεν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλος κανεὶς νὰ ἐπιτύχῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπετεύχθησαν, κατὰ τὴν ὁμολογίαν πάντων τῶν ἀσχοληθέντων μὲ τὴν ὑπόθεσιν. Διότι, ποῖοι ἠσχολήθησαν, ἐπὶ τέλους, μὲ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν; Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, ἀποδείξεις παλαιότεραι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὁ ὁποῖος ἤδη πρὸ ἐτῶν εἶχεν ἐγγράψει εἰς τὰς ἐπισφαλεῖς του, κατὰ 50 περίπου τοῖς ἑκατόν, ἀπαιτήσεις, τὸ δάνειον περὶ οὗ ὁ λόγος. Εἶχε προηγηθῆ ἔκθεσις περὶ τῆς ὑποθέσεως Ἄγγλων ὁρκωτῶν λογιστῶν, εἶχε μεταβῆ ὁ μηχανικὸς κ. Σίδερης, ὁ ὁποῖος ἔχει κάμει ἔκθεσιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὰ βιβλία, ὑπάρχει καὶ ἡ ἔκθεσις Ζάχου, ἡ ὁποία διεκτραγῳδεῖ τὴν κατάστασιν μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα. Θέλετε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως περιττόν. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα συμφωνοῦν εἰς τὸ ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ μεταλλείου εἶναι οἰκτρά, καὶ ὁ Ο.Χ.Ο. Α. ἐξετίμησε, ὅτι ἔπρεπε τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ἐχορήγησε, τῶν 400.000 δολλαρίων, νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς κατὰ 50% ἐπισφαλὲς καὶ ἀργότερον, λόγῳ τῆς μεταβολῆς τῶν συνθηκῶν, γράφει τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὅτι τὸ δάνειον ὅλην τὴν ὥραν καὶ χειροτερεύει καὶ γίνεται ὅλην τὴν ὥραν καὶ ἐπισφαλέστερον καὶ θὰ φθάσῃ νὰ ἐγγραφῇ ὡς 90% ἐπισφαλές, κατὰ τὴν τελευταίαν ἀπόφασιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α.

§105Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σχετικῶς μὲ τὴν ἀξίαν τῶν μεταλλείων ὑπάρχουν ἀμφισβητήσεις καὶ σοβαραὶ ἀμφισβητήσεις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει, ὅτι ὁ ἀείμνηστος Βρυώνης διὰ τῆς διαθήκης του, μετὰ τὸν θάνατον τῆς συζύγου του, κατέλιπε τὸ σύνολον τῆς περιουσίας του ὑπὲρ τῶν Φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων τῆς Κεφαλληνίας. Ἐκ τῶν ὑστέρων διαπιστοῦται, ὅτι πέραν τῶν δαπανῶν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ὁ Βρυώνης ἐξώδευσεν ἐξ ἰδίων διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ μεταλλείου 364 χιλιάδας δολλαρίων. Κατὰ συνέπειαν ὑπάρχει κἄποιο στοιχεῖον γύρω ἀπὸ τὴν ἀμφισβήτησιν, ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ μεταλλείου.

§106Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, μὲ ἀναγκάζετε νὰ σᾶς διαβάσω, τί λέγει ὁ κ. Ζάχος, ἐνῷ δὲν ἔχω τοιαύτην πρόθεσιν. Πράγματι, ὁ κ. Ζάχος δὲν ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀξίας ἀμέσως, ἀλλὰ λέγει, ὅτι ἐσπαταλήθησαν τεράστια ποσὰ εἰς ἄχρηστα καὶ πολυτελῆ ἔργα.

§107Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Αὐτὰ ὑπάρχουν.

§108Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Αὐτὰ εἶναι ἐν πολλοῖς ἄχρηστα. Σήμερον ἔχουν ἀξίαν πολὺ μικροτέραν ἀπὸ ὅ,τι ἐστοίχισαν.

§109Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀξία των;

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ρυθμίζετε σεῖς τὴν συζήτησιν. Σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Κανονισμοῦ. Προκειμένου νὰ κάμητε διακοπήν, νὰ ζητῆτε τὸν λόγον. Ἐδῶ, κύριοι βουλευταί, τὸ Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἐξετίμησε τὴν ὅλην ὑπόθεσιν — οὐδὲ ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως — τραπεζιτικῶς καὶ τὴν ἐξετίμησε βάσει τῆς ἐκθέσεως Ζάχου, βάσει τῶν ὁρκωτῶν λογιστῶν, βάσει τῶν πληροφοριῶν δύο εἰδικῶν ἀπεσταλμένων οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν τὸ μεταλλεῖον, βάσει τῆς ὅλης οἰκονομικῆς, τεχνικῆς καὶ τραπεζιτικῆς ἐκτιμήσεως καὶ διασταυρώσας τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἀνέγραψε εἰς τὰ βιβλία του τὸ δάνειον ὡς ἐπισφαλές κατὰ 50%. Καὶ ἔλαβον τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τὴν ἀπόφασιν τῆς συμφωνίας εἰς τὸ ποσὸν τῶν 401.000 δολλαρίων. Ποῖα εἶναι τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., κύριοι συνάδελφοι; Εἶναι ὁ Διοικητὴς καὶ ἐν ἀπουσίᾳ του ὁ Ὑποδιοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ὁ Διοικητὴς καὶ ἐν ἀπουσίᾳ του ὁ Ὑποδιοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἶναι ὁ Διοικητὴς καὶ ἐν ἀπουσίᾳ του ὁ Ὑποδιοικητὴς τῆς Κτηματικῆς, εἶναι ὁ Ὑπαρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, συνήθως, εἶναι ὁ Γεν. Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ ἰδίου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. Αὐτούς, κύριοι, διαθέτει ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ κρίνουν τὰ τραπεζιτικὰ ζητήματα.

§111Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ Ἀμερικὴ τί θέλει;

§112Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θέλει ὅτι ὅλα τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. τὰ ἔδωσεν αὐτὴ καὶ ὄχι ἄλλη τις χώρα. Ὅλοι, λοιπόν, οἱ ἀσχοληθέντες μὲ τὸ θέμα ὑπευθύνως εἰσηγήθησαν νὰ προχωρήσωμεν διὰ νὰ λυθῇ τὸ θέμα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως παραγωγῆς καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ δανείου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως μὲ τὴν μεγάλην ἀμερικανικὴν ἑταιρίαν. Καὶ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἐξαιρέσει ἑνὸς τμηματάρχου, ὁ ὁποῖος εἶχε τὰς ἐπιφυλάξεις του καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπή, καὶ κατόπιν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, διότι θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐνῷ αἱ συζητήσεις μας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 ἤρχισαν μὲ τεραστίαν ὀξύτητα, ἐτελείωσαν καθ’ ὃν τρόπον περιγράφουν τὰ πρακτικά.

§113Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Μὴ δήλωσιν ἐπαναφορᾶς.

§114Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Καμμίαν δήλωσιν ἐπαναφορᾶς, κύριε συνάδελφε.

§115Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἔγινε στίβος ταυρομαχιῶν, κύριε Ὑπουργέ. Ἦτο μία συζήτησις πολιτισμένη.

§116Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐνῷ κατὰ τὴν προτελευταίαν συνεδρίασιν εἶχεν ὑποβληθῆ πρότασις ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς ἀρχῆς...

§117Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἔγινε.

§118Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). .....κατὰ τὴν συνεδρίασιν 17; Σεῖς π. χ., κύριε Γαληνέ, εἴπατε τὰ ἑξῆς: «Κύριε Πρόεδρε, εἶχον ἀπευθύνει μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν ὅπως γίνουν ὡρισμέναι βελτιώσεις εἰς τὴν ὑπὸ κύρωσιν σύμβασιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκ τῶν τριῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, ἐδέχθη τὰς δύο. Κατόπιν τῶν βελτιώσεων αὐτῶν τῆς συμβάσεως, ἐγώ, τοὐλάχιστον, δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν». Καὶ ὁ κ. Μαλαμίδας: «Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡμεῖς δὲν ἐπιμένομεν».

§119Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τί θὰ πῇ αὐτό, ὅτι ἐγκρίνομεν τὴν σύμβασιν;

§120Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θὰ πῇ ὅτι ἐὰν ἐθεωρούσατε ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἐπὶ ζημίᾳ εἰς τὸ Δημόσιον θὰ εἴχατε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσητε νὰ ἀναλάβῃ ὁ καθένας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὰς εὐθύνας του.

§121Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὴν ἰδίαν ἡμέραν ποὺ ἐπικαλεῖσθε, ὑπάρχει πάρα πάνω εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναγεγραμμένη δήλωσίς μου, ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁπωσδήποτε. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἔκαμα τὴν δήλωσιν αὐτήν, προσεπάθησα κατόπιν ἁπλῶς νὰ ἀμβλύνω τὰ κακὰ ἀποτελέσματα τῆς συμβάσεως ὅσον ἦτο δυνατόν. Τί ἄλλο ἠδυνάμην νὰ κάμω ἐφ’ ὅσον τὴν ἐψήφιζον οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως; Ἔκαμα δήλωσιν ἐπαναφορᾶς καὶ προσεπάθησα ὅπως καὶ εἰς ἄλλο νομοσχέδιον νὰ μετριάσω τὰ κακὰ ἀποτελέσματά του.

§122Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Καὶ τώρα, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς περιφήμου ἐμπλοκῆς καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόψητε. Τὸ ἱστορικόν: Εἰς τὰς 27.11.56 ἔγγραφόν μου πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Θὰ ἀποδεχθῆτε τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Βρυώνη. Εἰς τὰς 29 Ἰανουαρίου, εἶναι τὰ περίφημα τρία σύγχρονα ἔγγραφα περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Κωστόπουλος. Πῶς ἐξηγεῖται αὐτὴ ἡ ἠλεκτρικὴ ταχύτης; Αὐτὴ ἡ ἠλεκτρικὴ ταχύτης ἐξηγεῖται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἔγινε κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην σύσκεψις καὶ τῶν τριῶν παραγόντων εἰς τὸ γραφεῖόν μου καὶ μετὰ τὴν σύσκεψιν καὶ οἱ τρεῖς ἐφρόντισαν νὰ ἐπιβεβαιώσουν τὰ ἐν τῇ συσκέψει διαμειφθέντα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον πράγματι ἡ συνεδρίασις, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὸ γραφεῖόν μου εἰς τὰς 29 ἦτο σημαντική. Ἀντηλλάγησαν αὐθημερὸν τὰ τρία αὐτὰ ἔγγραφα μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ο.Χ. Ο.Α. καὶ τῆς ἀναδόχου ἑταιρίας. Καὶ ἔρχομαι τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ περίφημον ἄρθρον 17. Τί λέγει τὸ ἄρθρον αὐτό; Παράγραφος 1. Ἡ μισθώτρια ὑποχρεοῦται ἅμα τῇ κυρώσει τῆς παρούσης συμβάσεως διὰ νόμου καὶ ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, ὅπως καταβάλῃ εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τὸ ποσὸν τῶν 401.000 δολλαρίων. Ἑκατέρωθεν, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. θέλει ἐκχωρήσει πρὸς τὴν μισθώτριαν τὰ ἐξ ὡρισμένων συμβολαίων δικαιώματά του. Ὅθεν καὶ μετὰ τὴν κύρωσιν τῆς παρούσης συμβάσεως διὰ νόμου, θὰ τελῇ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς ὑπὸ τῆς μισθωτρίας καταβολῆς τοῦ ὡς ἄνω ποσοῦ εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ἐπὶ τῇ συγχρόνῳ ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἐκχωρήσει τῶν ἐκ τῶν ἄνω συμβολαίων ἀπορρεόντων δικαιωμάτων αὐτοῦ. Λέγει, λοιπόν, ἡ παράγραφος 1, καταβολὴ ἐντὸς 10 ἡμερῶν καὶ ὅτι μετὰ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως διὰ νόμου, αὕτη τελεῖ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν, ὅτι θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐκχώρησις καὶ ἡ καταβολή. Εἰς τὴν παράγραφον 2, ἡ ὁποία περιέχει τὴν περίφημον ἔκφρασιν «ἔμπρακτος προσφορά», τί ὁρίζεται; Ἡ μὲν παράγραφος 1, εἶναι ἡ παράγραφος ἡ ὑπὲρ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἡ παράγραφος 2 εἶναι παράγραφος ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας. Καὶ οὕτω τὴν ἡρμήνευσε τὸ Νομικὸν Συμβούλιον καὶ εἶπεν: Ἐὰν ὁ Ο. Χ.Ο.Α. προσφερομένην τινὰ ρητὴν καταβολὴν δὲν τὴν δεχθῇ, διότι π.χ. θέλει νὰ ἐκβιάσῃ, θὰ πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ μὴ συνάψῃ καμμίαν σύμβασιν; Καὶ θὰ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀπὸ τῆς ἀρνήσεως τῆς ἐνδεχομένης τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὑπαίτιος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑπαίτιος; Ἔτσι εἶπε τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἐν ὁλομελείᾳ, ὅτι σημαίνει ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 17.

§123Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Μὴ συμφωνούντων δύο Συμβούλων.

§124Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἑνός.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, κύριε Ὑπουργέ.

§126Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὥστε, λέγει αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ὅτι ἂν ὁ μισθωτὴς προσφέρῃ καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. δὲν τὰ ἀποδεχθῇ, τότε πληροῦται ἡ αἵρεσις. Καὶ ὑπάρχει ἀπόδειξις τοῦ ὅτι αὐτὸ θέλει πράγματι ἡ παράγραφος 2, διότι δὲν λέγει ὅτι ἀποδεικτικὸν στοιχεῖον εἶναι τὸ ἔγγραφον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. περὶ τοῦ ὅτι ἐγένετο ἡ καταβολή. Διότι, ἡ ἔμπρακτος προσφορὰ ὑφ’ ἣν ἔννοιαν τὴν ὥρισε τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, εἶναι προσφορὰ ἡ ὁποία δύναται νὰ γίνῃ, κατατιθεμένων, φερ’ εἰπεῖν, τῶν χρημάτων εἰς τὸ Ο.Χ.Ο.Α. ἐνώπιον τοῦ συμβολαιογράφου. Καὶ εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον πρέπει να προσκομισθῇ εἶναι τὸ ἀποδεικτικὸν τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν εἶναι τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ συμβολαιογράφου ὅτι ἐκάλεσε τὸν Ο.Χ.Ο. Α. ἡ ἑταιρία καὶ ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. κληθεὶς δὲν προσῆλθε. Αὐτὰ τὰ λέγουν τὰ 17, ἂν δὲν πλανῶμαι, μαζὶ μὲ τοὺς Παρέδρους, Νομικοὶ Σύμβουλοι τοῦ Κράτους. Βεβαίως ὑπάρχει καὶ ἡ ἀντίθετος ἐκδοχή, στηριζομένη εἰς τὸ ἄρθρον 2 τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 2 τῆς συμβάσεως, κύριοι, τύποις εἶναι ἄρθρον 2, ἔχει καθαρῶς ἀφηγηματικὸν χαρακτῆρα. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 2; Τὸ ἄρθρον 2 δέχεται ὅτι τὴν 16ην Νοεμβρίου ὑπεβλήθη μία αἴτησις μεθ’ ὃ τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων συνῆλθε, μεθ’ ὃ ἀντηλλάγησαν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, μεθ’ ὃ ἐμφανίζεται ὁ Διευθυντὴς τῶν Μεταλλείων ἀπὸ τὴν μιὰ μεριά, ὁ ὁποῖος ἐκμισθοῖ πρὸς τὴν ἑταιρίαν, ἀπὸ τὴν ἄλλην ὑπὸ τοὺς κάτωθι, λέγει τὸ ἄρθρον, 2, ὅρους. Ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως; Οἱ κάτωθι ὅροι. Κύριοι βουλευταί, ἐλέχθη ὅτι δὲν εἶχε συμβῆ μεταβολὴ μεταξὺ τῶν ὅρων οἱ ὁποῖοι συνεφωνήθησαν τὴν 29ην Ἰανουαρίου, ἡμερομηνίαν καθ’ ἣν πράγματι εἶχε συμφωνηθῆ ἡ εἰς δόσεις καταβολὴ καὶ τῆς ἡμερομηνίας τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως. Ἐγὼ παρακαλῶ τὸν οἱονδήποτε νομικὸν ἐξ ὑμῶν, νὰ μοῦ δώσῃ τὴν ἀκόλουθον ἀπάντησιν: Ἄν ἦτο συνήγορος τῆς ἑταιρίας καὶ εἶχεν ἐπιτύχει τὴν εἰς δόσεις καταβολὴν καὶ ἦτο μάλιστα καὶ ἑτοίμη ἡ διατύπωσις περὶ τῆς εἰς δόσεις καταβολῆς, ἐν τῷ ἐγγράφῳ τῷ προηγουμένῳ εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ ἀπῄτει, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι εἶχεν ἐκείνην τὴν ἐποχὴν συμφωνήσει μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τὴν εἰς δόσεις καταβολὴν, λέγετε νὰ μὴ ἀπῄτει τὴν ἀναγραφὴν εἰς τὸ ἄρθρον 17, ρητῶς, ὅτι συμφωνοῦνται δόσεις, ὅταν μάλιστα τὸ ἄρθρον 17, κύριοι συνάδελφοι, θέτῃ μίαν βασικὴν προϋπόθεσιν, μίαν βασικὴν αἵρεσιν, ἐκ τῆς πληρώσεως τῆς ὁποίας ἐπέρχεται ἀκυρότης ὁλοκλήρου τῆς συμβάσεως; Εἶναι δυνατὸν δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ προστατεύων τὰ συμφέροντα μιᾶς ἑταιρίας, εἰς μίαν τόσον σημαντικὴν σύμβασιν ἔχων ἐπιτύχει ἐκείνην τὴν ὥραν, κύριοι βουλευταί, τὴν εἰς δόσεις καταβολήν, νὰ μὴ ἔλεγε: Κύριοι, διατὶ δὲν γράφομεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγράψαμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 303 ἔγγραφον τῆς 29 Ἰανουαρίου: Αὐτὴν τὴν κρίσιν τὴν κάμνει ἀκόμη καὶ ὁ Σύμβουλος ἐκεῖνος τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἔναντι τρίτων εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ ἐνδεχομένως ἄλλη ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου 17, ἀλλὰ μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ ἄλλη ἑρμηνεία. Τὸ παραδέχθη καὶ αὐτὸς καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζει, ὡς μέλος πλέον τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, τὴν γνώμην του ὅτι αἱ πράξεις τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἶναι τύποις νόμιμοι, διότι, λέγει ὅτι ἔναντι τοῦ τρίτου δύναται νὰ γίνῃ λόγος καὶ περὶ ἀντιθέτου ἑρμηνείας. Μεταξὺ τῶν συμβληθέντων, ἔχει μάλιστα αὐτὸν τὸν συλλογισμόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διανοηθῇ κανεὶς ὅτι κἄποιος ἔχει συμφωνήσει δόσεις καὶ δὲν γράφει ὅτι συνεφώνησε δόσεις καὶ περιμένομεν ἀπὸ τὴν λογιστικὴν σύνδεσιν τοῦ ἄρθρου 17, πρὸς τὸ προοίμιον τῆς συμβάσεως τοῦ ἄρθρου 2, νὰ βγάλῃ τὸ συμπέρασμα ὅτι πρόκειται νὰ γίνουν δόσεις; Μὰ ἂν ὁ δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ ὁ ὁποῖος ἐξεπροσώπησεν τὴν ἑταιρίαν εἶχεν ἐπιτύχει, πρὸς Θεοῦ, τὴν εἰς δόσεις καταβολήν, ἔχοντας καὶ ἑτοίμην καὶ τὴν διατύπωσιν τῆς εἰς δόσεις καταβολῆς, εἰς τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Κωστόπουλος, δὲν θὰ ἔλεγε, γράψετέ το.

§127Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Τί θέλετε νὰ εἴπητε, κ. Ὑπουργέ, δὲν τὸ καταλαβαίνομεν.

§128Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὸ εἶπον τόσον σαφῶς. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ περὶ αὐτοῦ οἱαδήποτε ἄλλη ἑρμηνεία.

§129Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ζητοῦμεν εὐθύνας ἀπὸ τὸν δικηγόρον παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ, ἐνῷ ἔχουν συμβῆ τὰ ἑξῆς δύο περιστατικά: Πρῶτον, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, τὴν προσωπικήν του συμφωνίαν δὲν τὴν ἔχει ἀνακοινώσει εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ὅπως βεβαιώνετε, διότι, ὅπως διαπιστοῦται, εἶναι συμφωνία– φάντασμα, οὐδαμοῦ ἀνευρίσκεται. Καὶ δεύτερον, εἰς τὸ ἴδιον τὸ Ν. Δ. περιέχονται καὶ αἱ δύο ἀντιφατικαὶ διατάξεις. Τὸ ἄρθρον 2, παραπέμπει εἰς ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κάμνει λόγον περὶ τμηματικῆς καταβολῆς, καὶ τὸ ἄρθρον 17, ὁμιλεῖ περὶ ὁλοκληρωτικῆς καταβολῆς. Ὅταν, λοιπόν, τὸ ἴδιον τὸ σχέδιον Ν. Δ., περιέχῃ δύο ἀντιφάσεις, ὅταν ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργός, ἰσχυριζόμενος ὅτι ἔκαμε προσωπικὴν συμφωνίαν, δὲν τὴν ἔχει ἀνακοινώσει εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., εἰς τὸν ὁποῖον προγενεστέρως ἔχει ἀναγνωρίσει κυριαρχικὰ δικαιώματα πρὸς ρύθμισιν τοῦ θέματος, ἀπὸ τὸν δικηγόρον παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ τῆς ἀναδόχου ἑταιρίας θὰ ζητήσωμεν εὐθύνην;

§130Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ πῶς ἐξελάβατε οὕτω τὴν προηγουμένην μου δήλωσιν. Ἐγὼ ἰσχυρίζομαι ὅτι τὸ ἄρθρον 17, εἶναι ἀρκούντως σαφῶς διατετυπωμένον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἑρμηνευθῇ παρὰ μόνον καθ’ ἑαυτό, ὅπως τὸ ἡρμήνευσεν ἡ ὁλομέλεια τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. Καὶ εἶπον τοῦτο: Ὅτι τὴν ἄποψιν ταύτην τῆς ὁλομελείας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους ἐνισχύει καὶ ὁ ἑξῆς ἁπλοῦς συλλογισμός: Ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τίς νὰ διανοηθῇ —ὁ δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ εἶναι ὁ ἀντισυμβαλλόμενος τοῦ Δημοσίου, δὲν τοῦ ζητῶ εὐθύνας, ἑρμηνεύω τὴν βούλησίν του. Εἶναι δυνατόν, λοιπόν, ἑρμηνεύων ἐγὼ τὸ ἄρθρον 17, νὰ δεχθῶ ὅτι ὁ ἀντισυμβαλλόμενος, ὁ ὁποῖος ἐπικουρεῖται ἀπὸ δικηγόρον παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ, ὅτι ὁ ἀντισυμβαλλόμενος δέχεται τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 17, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι αὕτη σημαίνει καταβολὴν εἰς δόσεις καὶ ἐπαφίεται εἰς τὴν δυνατότητα τοῦ συνδυασμοῦ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 17 μὲ τὸ ἐν ἄρθρῳ 2, κατ’ οὐσίαν, προοίμιον τῆς συμβάσεως; Αὐτὰ εἶπον. Ὅτι τὴν ἄποψιν τὴν ὀρθόδοξον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17, περὶ τοῦ ὅτι τὸ ἄρθρον 17 δὲν δύναται νὰ συνδεθῇ μὲ τὸ ἄρθρον 2, διότι τὸ ἄρθρον 2 εἶναι ἄρθρον ἱστορικὸν καὶ τὸ ἄρθρον 2 καταλήγει καὶ λέγει ὅτι ἡ συμφωνία ἐπιτυγχάνεται ὑπὸ τοὺς κατωτέρω ὅρους, οἱ ὁποῖοι ἀρχίζουν ἀπὸ τὸ ἄρθρον 3. Ὑπάρχει ἄλλωστε καὶ ἄλλη ἀπόδειξις αὐτοῦ ποὺ σᾶς λέγω. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῶν ἐγγράφων 303 κ.λ.π., ἐξ αὐτῶν ἂς εἴπωμεν τῶν τριδύμων ἐγγράφων τῆς 29 Ἰανουαρίου, δὲν μετεβλήθη ὁ ὅρος ὁ ἀφορῶν εἰς τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς τοῦ χρέους πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α., μετεβλήθησαν καὶ ἄλλα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ρητῶς ἀναφέρει ἡ ἀπόφασις τῆς ὁλομελείας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, μεταξὺ τῶν ὁποίων θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω καταβολὴν τοῦ τιμήματος τοῦ ἀναφερομένου ἐν τοῖς προηγουμένοις ἐγγράφοις ὡς πρὸς εἰδικὸν εἶδος μεταλλεύματος. Εἶναι ἡ προσθήκη τῆς παραγράφου 2 εἰς τὸ ἄρθρον 19, τὸ ὁποῖον δὲν προβλέπεται εἰς τὰ ἀνταλλαγέντα ἔγγραφα περὶ ὧν ὁ λόγος καὶ ἐν τούτοις μετὰ συμπεριελήφθη εἰς τὴν σύμβασιν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἔγιναν μεταβολαὶ καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν. Ὑπάρχει καὶ ἔγγραφον περὶ τοῦ ὅτι ἐγένετο μεταβολὴ καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐν τῷ φακέλλῳ. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν ποὺ ὑπεγράφετο ἡ σύμβασις, ἦλθεν ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς καὶ μοῦ εἶπε νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ προσθήκη τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 19. Τοῦ ἀπήντησα, νὰ μοῦ τὸ εἴπητε δι’ ἀναφορᾶς. Καὶ μοῦ τὸ εἶπε δι’ ἀναφορᾶς, διότι ἡ προσθήκη αὐτὴ ἀφεώρα μίαν οὐσιωδεστάτην μεταβολὴν καὶ ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ τεχνικοῦ θέματος, ἐζήτησα νὰ μονογραφηθῇ τὸ ἔγγραφον ἀπὸ τεχνικὸν πρόσωπον.

§131Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Θέλετε ἀπάντησιν;

§132Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι.

§133Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Τότε διατὶ ἐρωτᾶτε;

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ὁ Γενικὸς Γραμματεύς, κύριε συνάδελφε;

§135Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι βουλευταί, εἶναι δυνατὸν νὰ εἶχε ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὸ μυαλό του ἄλλην ἔννοιαν διὰ τὸ ἄρθρον 17 καὶ νὰ ἔγραφε εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ἐπὶ λέξει: «Οὕτω προβλέπεται ὅπως ἡ μισθώτρια ἑταιρία ἐξοφλήσῃ ἀμέσως καὶ τοῖς μετρητοῖς τὸ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. χρέος, οὗτινος τὸ ποσὸν ὡρίσθη ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς 401.000 δολλάρια (ἄρθρον 17);

§136Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Θέλετε ἀπάντησιν;

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν κολοκυθιὰ θὰ παίξωμεν; Ἀφήσατε τὰς διακοπάς, κύριε συνάδελφε.

§138Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον ἐρωτᾶτε, θὰ λάβετε καὶ ἀπάντησιν.

§139Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 17 δὲν τὸ ἡρμήνευσα μόνον ἐγὼ ἔτσι. Τὸ ἡρμήνευσε, ἀρχομένης τῆς συνεδριάσεως, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ εὐθὺς μετ’ ὀλίγον ὁ κ. Τσουκαλᾶς (πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως 15, σελὶς 2), ἐξ ἀφορμῆς ἄλλης συζητήσεως. Διότι, ἔλεγεν ὁ κ. Τσουκαλᾶς: «Ὡς ἀναφέρει περαιτέρω ἡ σύμβασις, ἡ μισθώτρια ἑταιρία ὑποχρεοῦται ὅπως ἐξοφλήσῃ ἀμέσως καὶ τοῖς μετρητοῖς τὸ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. χρέος μὲ τὸ ποσὸν τῶν 401.000 δολλαρίων. Ἡ ἐξόφλησις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, ὡς ὁρίζει τὸ ἄρθρον 17, πρέπει νὰ γίνῃ ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως.

§140Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Διότι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἄρθρον 2, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς ἔγγραφα ἄγνωστα. Τὰ ἔγγραφα τοῦ ἄρθρου 2 εἶναι ἄγνωστα. Εἶναι πολὺ ἁπλοῦν τὸ θέμα.

§141Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἠμφισβήτησε πράγματι τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 17, διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, εἶναι ὁ κ. Κιτσίκης, ὁ ὁποῖος μὲ ἠρώτησε εἰς μίαν στιγμήν, ἡ μὲν παράγραφος 1 εἶναι πολὺ ἐν τάξει, μήπως, ὅμως, πρέπει εἰς τὴν παράγραφον 2 νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὰς λέξεις «ἔμπρακτος προσφορὰ» διὰ τῶν λέξεων «ἔμπρακτος καταβολή»; Καὶ τοῦ ἀπήντησα ὅτι, δὲν ὑπάρχει λόγος, διότι ἔχομεν τὸ τσέκ. Καί, πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ἐπίστευα ὅτι ὑπῆρχε τὸ τσέκ, καὶ τὸ ἐπίστευα εὐλόγως. Καὶ πράγματι ὑπῆρχε τσέκ, ἀλλὰ ὑπῆρχε κατὰ παρεξήγησιν, διότι, ἁπλούστατα, τὸ προσύμφωνον, τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη τὸ ἀπόγευμα τῆς 21ης Ἰανουαρίου οὐδέποτε ἐκοινοποιήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ ὁμολογήσητε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ παράλειψις τοῦ Ὑπουργείου ποὺ δὲν ἐζήτησε τὸ προσύμφωνον ἀφ’ ἧς ἐπληροφορήθη ὅτι ὑπάρχει, καὶ παράλειψις ἐκείνου ὁ ὁποῖος ὑπέγραψε τὸ προσύμφωνον καὶ ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ κοινοποιήσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὄχι νὰ γράφῃ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ὅπως ἔγραφε παρεμπιπτόντως, τοῦ ὁποίου προσυμφώνου ὑμεῖς ἔχετε γνῶσιν. Πόθεν ἔχομεν γνῶσιν; Τὸ ἄρθρον 17 ἐμονογράφησε καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. Ποίαν ἔννοιαν εἶχε, κύριοι συνάδελφοι, ἡ μονογραφὴ τοῦ ἄρθρου 17 ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α.; Δύο ἐννοίας ἠδύνατο νὰ ἔχῃ. Ἢ τὸ ἐμονόγραψαν διὰ νὰ διαπιστώσουν τὴν συμφωνίαν τοῦ ἄρθρου 17 μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχον προσυμφωνηθῆ, ἢ τὸ ἐμονόγραφαν διὰ νὰ διαπιστώσουν ὅτι ἐπῆλθε κἄποια μεταβολὴ ὡς νόμος τὸ ἄρθρον 17. Καὶ ἐκεῖ ἐμφιλοχωρεῖ τὸ δίλημμα. Ἐγὼ πιστεύω ἀναμφισβητήτως, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ἄρθρου 17 εἴτε ἐσημειώθη κἄποια ἐκ μέρους τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἀπροσεξία, εἴτε ἐπειδὴ ἐδημιουργήθη ἐκ τῶν ὑστέρων αὐτὴ ἡ ἐμπλοκή, χωρὶς νὰ ἀποδοθῇ μεγάλη σημασία εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. προέβη εἰς τὰς ἐνεργείας εἰς τὰς ὁποίας μετέπειτα προέβη. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ λάβω θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐγώ, θὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ καὶ σεῖς θὰ κρίνετε. Τί ἐπακολουθεῖ, κύριοι συνάδελφοι; Ἐπακολουθοῦν τὰ ἑξῆς: Τὴν 16ην Μαΐου πράγματι στέλλει ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἕνα ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Βιομηχανίας τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Κωστόπουλος, ἐξ ἀφορμῆς ἀσημάντου οὕτως θέματος. Τί ἔλεγεν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον; Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἔλεγεν, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς μεσοβασιλείας μεταξὺ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ τῆς κυρώσεως αὐτῆς διὰ νόμου, ὁ Τσίρης ἐζήτησε νὰ ἐφαρμόσῃ ἕνα ἄρθρον τοῦ προσυμφώνου καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν οὐσιαστικὴν φύλαξιν τῶν πραγμάτων. Τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ἀπήντησε, κακῶς, φρονοῦν, ὅτι διὰ τοῦ προσυμφώνου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐμνημονεύετο, ἐρρυθμίζετο ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον οἱ δύο μεταξύ των δὲν ἠδύναντο νὰ ρυθμίσουν. Διότι, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τῆς ἐκπτώσεως Βρυώνη καὶ μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ νέου μισθωτοῦ κατόπιν τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως θέμα τοῦ ποῖος θὰ φυλάττῃ τὰ πράγματα ἐν τῷ μεταλλείῳ, διότι οὐδεὶς εἶχε δικαίωμα. Διότι, οὐδεὶς εἶχε δικαίωμα νὰ φυλάττῃ τὰ πράγματα, τὰ ἐν τῷ μεταλλείῳ. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ προσυμφώνου ἦτο καὶ ἀντίθετον πρὸς τὴν σύμβασιν καὶ κακῶς, βεβαίως, κάκιστα, εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἐδόθη τόσον βραδέως ἡ ἀπάντησις. Ἀλλὰ καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἔστειλεν εἰς χρόνον ἀνύποπτον τὸ ἔγγραφον — διὰ νὰ εἴμεθα ἐν τάξει — καὶ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς χρόνον ἀνύποπτον ἀπήντησεν. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἕν ἄλλο σημείωμα τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. — ἐγὼ σᾶς ἐκθέτω, ἁπλῶς, τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ — τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐνώπιόν σας. Εἶναι τὸ τελευταῖον σημείωμα εἰς τὸν φάκελλον τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Αὐτὸ εἶναι ἓν σημείωμα, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν ἀνυπόγραφον ὁ Ο.Χ.Ο.Α. πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, διὰ νὰ βοηθήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν διὰ πληροφοριῶν, μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, πρὸς διαφώτισιν τῆς κοινῆς γνώμης. Εἰς τὸ σημείωμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔγινε μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, φέρει ἡμερομηνίαν 19)3)57, ὁ Ο.Χ.Ο.Α. λέγει ὅτι, κατὰ τὴν ἔκθεσιν Ζάννου, χρειάζεται τὸ μεταλλεῖον διὰ νὰ κινηθῇ, ποσὰ συμποσούμενα εἰς 1.500.000 δολλάρια. Καὶ κατόπιν γράφει: «Δὲν βλέπω, δυστυχῶς, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠδύνατο Ἑλληνικὴ ἐπιχείρησις νὰ διαθέτῃ τοιαῦτα κονδύλια καὶ μάλιστα ἀμέσως καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀπαιτήσεως δανεισμοῦ, ἐξ ἐγχωρίων πηγῶν. Καὶ ὅμως, ὁ ἴδιος ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εἶχεν ὑπογράψει, τὸ ἀπόγευμα τῆς 21ης Φεβρουαρίου συμφωνητικόν, δι’ ἑνὸς ἐκ τῶν ὅρων τοῦ ὁποίου ἐχορήγει, πράγματι, πίστωσιν καὶ τὸ ἔγραφε καὶ τὸ διετύπωνε, μάλιστα, ὅτι ἐχορήγει πίστωσιν. Ἐπακολουθεῖ τὸν Ἰούνιον ἓν ἄρθρον τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὰ «Τεχνικὰ Χρονικά». Καὶ ἐκεῖ ὁ Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου, ὁμιλῶν περὶ τοῦ μεταλλείου, λέγει ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐξόφλησις τοῖς μετρητοῖς. Ἐπακολουθεῖ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις. Ἐπακολουθεῖ ἡ ἰδική μου ὁμιλία εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ δὲν δύναται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ λεχθῇ, ὡς ὡμίλησα περὶ τοῦ τσέκ, πιεσθεὶς ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικά, μετὰ ἓν πρῶτον λεπτόν, ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως περὶ Βάβδου.

§142Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ.

§143Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). ...Ἀνεφέρθην εἰς τὸ τσέκ. Ἠμπορεῖ νὰ δοθῇ ἡ ἐξήγησις ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. μὲ εἶχε πληροφορήσει ὅτι ὑπῆρχον τὰ τσέκ, καί, πράγματι, ὑπῆρχον, τὰ τσέκ. Ἀλλ’ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εἶχε προσυμφωνήσει ὅτι θὰ ἐπέστρεφε τμῆμα τῶν χρημάτων, τῶν δοθέντων ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ τσέκ, θὰ ἐπέστρεφε τὸ ἓν ἐκ τῶν δύο τσὲκ καὶ θὰ τὸ ἀντικαθίστα μὲ τὴν ἐγγυητικὴν ἐπιστολήν. Ἐμέ, κύριοι, οὐδεὶς μὲ ἐπληροφόρησε περὶ τοῦ προσυμφώνου αὐτοῦ. Ἀλλὰ νὰ δεχθῶ — διότι θέλω νὰ εἶμαι ἐντελῶς ἀντικειμενικὸς — νὰ δεχθῶ ὅτι ὑπῆρξε σειρὰ κακῶν συμπτώσεων. Ἂν ἠμπορῇ, κύριοι, νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι ἀπεστάλη, ἐπὶ τέλους, κἄποιον ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἕν παραδοξότατον ἔγγραφον, ὅταν προέρχεται ἀπὸ τραπεζιτικὸν ὀργανισμόν, διότι τὸ ἔγγραφον εἶναι ὄντως, κατὰ τὴν κρίσιν οἱουδήποτε, παραδοξότατον. Τί λέγει τὸ περίφημον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἀνήγγειλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ἐξεπληρώθη ἡ ὑποχρέωσις; Διότι, νομίζω, ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι θεωρεῖται ὕποπτος ἡ Α ἢ Β πρᾶξις τῆς Α ἢ Β ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, ὅταν τὸ σύνολον αὐτῆς τῆς ὑποψίας δὲν ἠμπορῇ νὰ στηριχθῇ, παρὰ μόνον ἐὰν ἐπακολουθήσῃ ὡς ἐπηκολούθησεν, αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ βεβαιοῖ τρεῖς φοράς, μάλιστα ἄνευ βραδύτητος, πράγματα ἀναληθῆ. Λέγει, πρῶτον «διὰ τοῦ τάδε συμφωνητικοῦ κατηρτίσθη προσύμφωνον, ἐκχωρήσεως μέχρι τοῦ ποσοῦ 401 χιλιάδων δολλαρίων πρὸς τὴν ἑταιρίαν, ἔναντι τῆς παρὰ τῆς τελευταίας καταβολῆς ἴσου ποσοῦ». Λέγει, δηλαδή, ὅτι κατηρτίσθη προσύμφωνον, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν καταβολὴν τοῦ ποσοῦ τῶν 401.000 δολλαρίων. Ὅταν ἡ λέξις «καταβολὴ ποσοῦ» ἀναφέρεται εἰς μίαν παράγραφον ἑνὸς νομικοῦ ἐγγράφου, μεμονωμένη, θὰ ὁμολογήσετε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σημαίνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σημαίνει. Δευτέρα ἀνακρίβεια: Διὰ τοῦ τάδε συμβολαίου συνεφωνήθη ὅπως ἡ ὡς ἄνω ἐκχώρησις γίνῃ πρὸς τὴν θυγατέρα ἑταιρίαν, ἥτις καὶ θὰ καταβάλῃ τὸ ὡς ἄνω τίμημα. Καὶ αὐτὸ δὲν συνεφωνήθη, διότι συνεφωνήθη ὅτι εἴτε θὰ τὸ κατέβαλε τὸ ὡς ἄνω τίμημα τοῖς μετρητοῖς, εἴτε ὅτι θὰ ἔκαμνε χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ προνομίου. Τρίτον, καὶ αὐτὸ εἶναι πλέον ἡ κορώνα τοῦ ἐγγράφου, «εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ἀνωτέρω, διὰ τοῦ ἀπὸ τάδε συμφωνητικοῦ, ἔλαβε χώραν ἡ ἐκχώρησις τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου εἰσπράξαντος τὸ ρηθὲν ποσὸν τῶν 401.000 δολλαρίων, κατὰ τὸ εἰδικώτερον, ἐν τῷ συμφωνητικῷ συμπεφωνημένον τρόπον. Κύριοι συνάδελφοι, τί λέγει τὸ πιστοποιητικόν, αὐτό; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει, τὸ ἐννοήσατε. Βέβαιον εἶναι, ὅτι τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ πιστοποιεῖ εἴσπραξιν. Βέβαιον εἶναι, δεύτερον, ὅτι λέγει ὅτι ὁ τρόπος τῆς εἰσπράξεως προσδιορίζεται ἔν τινι συμφωνητικῷ Διότι, τρόποι εἰσπράξεως ὑπάρχουν πολλοί. Εἰσπράξεις δι’ ἀνεκκλήτου πιστώσεως, εἰσπράξεις δι’ ἐπιταγῆς, εἰσπράξεις δι’ αὐτουσίου χρήματος. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἰσχυρίζεται, εὐλόγως, ὅτι ὅταν μέσα εἰς μίαν σελίδα βεβαιοῦται δύο φορὰς ὅτι τὰ συμφωνητικὰ ἀφοροῦν εἰς καταβολὴν ὡρισμένων ποσῶν, τὴν δὲ τρίτην φορὰν ὅτι ἔλαβε χώραν ἡ ἐκχώρησις τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἰσπράξαντος τὸ ρηθὲν ποσὸν κατὰ τὸν ἀνωτέρω συμφωνηθέντα τρόπον, βέβαιον εἶναι ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἠδύνατο νὰ παραπλανηθῇ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἴπω καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψω εἰς τὸν ἑαυτόν μου κρίσιν, ἀλλὰ θὰ εἴπω τὰ πράγματα. Περὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ἐξεφράσθη ὁ Γεν. Διευθυντὴς τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὁ ἴδιος ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ διατύπωσις αὐτὴ εἶναι ἀτυχής, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, νομίζει ὅτι καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου θὰ ἔδει νὰ ζητήσῃ ἐξηγήσεις. Ὁ κ. Γαλάνης, Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., λέγει ὅτι εἶναι προφανές, ὅτι δύναται νὰ ἀγάγῃ εἰς παρανόησιν τοῦ ἐγγράφου τὸν παραλήπτην καὶ δεικνύει, τοὐλάχιστον, ὅτι οἱ συντάξαντες στεροῦνται στοιχειώδους ἱκανότητος, διατυπώσεως τραπεζιτικοῦ ἐγγράφου. Ἀλλὰ τοιαῦτα λέγουν καὶ ὁ κ. Κυριακόπουλος καὶ ὁ ἴδιος ὁ Νομικὸς Σύμβουλος τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὁ κ. Παπαγεωργίου, καὶ ἄλλοι λέγουν διάφορα παραπλήσια, τὰ ἴδια δὲ ἐλέχθησαν περὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσω, ἴσως, ἀπαντῶν εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους, ἀργότερον, διὰ νὰ μὴ κουράζω τὴν Βουλήν.

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν ἤθελον νὰ κάμω, ἐὰν ἐπιτρέπετε, κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, ἐάν, πρὶν ἢ φέρητε τὸ ζήτημα εἰς τὴν δημοσιότητα, διὰ τῶν ἀνακοινώσεων, εἰς τὰς ὁποίας προέβητε, πρὸ 3 ἑβδομάδων, αὐτὸ τοῦτο τὸ Συμβούλιον τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Ὑποδιοικητοῦ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος κ. Γαλάνη, ἐπελήφθη τῆς περιπτώσεως τοῦ παραδόξου αὐτοῦ ἐγγράφου;

§145Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν ἢ προβῆτε εἰς καταγγελίας; Νομίζω ναί. Αὐταὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔχω.

§147Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι. Ὁ κ. Γαλάνης ἀναφέρει, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, διότι ἐκλήθη εἰς τὸ Γραφεῖον μου. Ὄχι, λοιπόν, ἐξ οἰκείας προαιρέσεως καὶ πρωτοβουλίας. Ὁ κ. Γαλάνης ἐπῆγε ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὡς τὸ ἐπληροφορήθη, διότι καὶ αὐτὸς δὲν τὸ ἐγνώριζε, ὅπως καὶ ἐγὼ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν τὸ ἐγνώριζον. Ἀλλὰ ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰ ἐπακολουθήσαντα, διότι καὶ ἐδῶ φέρεται, ὅτι κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, διὰ δύο ἀποφάσεις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. Ὅταν ἐγώ, κύριοι, εὑρέθην πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως, τί ἔπρεπε νὰ κάμω; Ἔπρεπε αὐτὸ τὸ ἔγγραφον νὰ θεωρήσω, ὅτι δημιουργεῖ λόγον νὰ ἐνεργηθῇ ἐπ’ αὐτοῦ δικαστικὴ ἔρευνα. Εἶναι ἀνακριβές, ὅτι κατήγγειλον — οὐδὲ ἠδυνάμην ἐγὼ νὰ καταγγείλω — τὸν ἄλφα, ἢ τὸν βῆτα. Ἐγὼ τὸ ἔγγραφον ἔστειλον εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, εἶπον, ὅτι αὐτὰ καὶ αὐτὰ τὰ περιστατικὰ συνέβησαν καὶ παρακαλῶ πάρα πολὺ νὰ ἐνεργήσητε τὰ νόμιμα, διὰ νὰ διαπιστώσητε, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀδίκημα, διὰ νὰ κολασθῇ πᾶς ὑπεύθυνος. Δεύτερον, ἀπηυθύνθην εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἴδω, ἐὰν ἡ ἑρμηνεία ποὺ ἔδιδον ἐγὼ εἰς τὸ ἄρθρον 17 καὶ κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, εἶναι ὀρθή. Καὶ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους ἀπεφάνθη, ὡς γνωρίζετε. Ἐλέχθη, ὅτι ἡ δευτέρα ἀπόφασις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, εἶναι ἐν ἀντιφάσει πρὸς τὴν πρώτην. Μά, κύριοι συνάδελφοι, πρὸς Θεοῦ! Ἡ μὲν πρώτη ἀπόφασις λέγει ὅτι — ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας ἑρμηνεῦον τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, τὸ ἄρθρον 17 — σημαίνει καταβολὴν τοῖς μετρητοῖς, εἰς τὴν δευτέραν δὲ ἀπόφασιν λέγει, ὅτι ἡ ὁδὸς διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἀναγνωρισθῇ τοῦτο, ἡ δικονομία ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ, διὰ νὰ γίνῃ ἀπὸ ἁρμόδια ὄργανα ἡ πιστοποίησις τοῦ ὅτι οὕτως ἔχει τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικοῦ δικαίου, ἡ διαδικασία, μὲ ἄλλους λόγους, εἶναι ἡ διαιτησία.

§148Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Καὶ σεῖς τὸ δέχεσθε;

§149Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐγὼ ἀπηύθυνον ἔγγραφον πρὸς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, καὶ ὑπάρχει ἐν τοῖς ἀρχείοις, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεστήριξα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤκουσα, ὅτι καὶ μέλος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπεστήριξεν, ὅτι δηλαδὴ ἅπαξ θεωρηθῇ ἡ σύμβασις ἀνύπαρκτος — ἄκυρος, δὲν ὑπάρχει οὔτε τὸ ἄρθρον 23, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ διαιτησίας. Καί, ἑπομένως, δικαιοῦμαι ἐγὼ ὡς Ὑπουργός, ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος διακατέχει τὸ μεταλλεῖον ἄνευ δικαιώματός τινος, νὰ τὸν ἀποβάλω διὰ διοικητικῶν μέτρων.

§150Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Καὶ διατὶ δὲν τὸ ἐκάματε ἀμέσως;

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Τρουλλινέ. Διαβάσατε τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ ἀποκλεισθῆτε τῆς συζητήσεως.

§152Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον, λοιπόν, πρὸς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, παρεμβάς, διότι δὲν ἀπηύθυνον ἐγὼ τὸ δεύτερον ἐρώτημα, τὸ δεύτερον ἐρώτημα προέκυψεν αὐτομάτως, διότι ἡ ἑταιρία ἐνδιεφέρθη καὶ διαμαρτυρηθεῖσα καὶ εἰποῦσα, ὅτι ἐδῶ κινδυνεύομεν νὰ μᾶς βγάλουν ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον, ἀπηυθύνθη πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος καὶ ἐκοινοποίησε καὶ πρὸς ἐμὲ ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτει προσφυγὴν εἰς διαιτησίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο ὑποχρεωμένος τὸ ἔγγραφον αὐτὸ νὰ τὸ διαβιβάσῃ εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, παρεμβὰς λοιπόν, ἐγώ, εἰς τὴν στάσιν αὐτὴν τῆς ὑποθέσεως, ἔστειλον ἕνα ἔγγραφον εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον καὶ εἶπον, ὅτι κατ’ ἐμὲ δὲν χρειάζεται διαιτησία, προσέθηκα δὲ μάλιστα, ὅτι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ διοικητικὴ ἀποβολὴ ὡς πρᾶξις ἡ ὁποία ἀποστερεῖ τοῦ φυσικοῦ δικαστοῦ τὴν ἑταιρίαν, διότι τότε θὰ ἦτο καὶ ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀνήθικον, διότι ὑπάρχει διὰ τῆς πράξεως τὸ ἔνδικον μέσον προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον εἶπεν ἐν ὁλομελείᾳ καὶ παμψηφίᾳ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀποβάλῃ βάσει τοῦ ἄρθρου 17, ἑρμηνεύων τὸ ἄρθρον 17, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἄλλος τις ἔκαμε τοῦ ἄρθρου 17 καὶ δὴ ἡ ἑταιρία. Θὰ μοῦ εἴπητε, κύριοι συνάδελφοι, τί θὰ γίνῃ ἀπὸ ἀπόψεως διαδικασίας, ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα; Ἐγὼ φρονῶ περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς τὰ ἑξῆς: Σεῖς δικαιοῦσθε νὰ μὲ κρίνητε μὲ πᾶσαν αὐστηρότητα, ἐὰν ἐν τῇ συμβάσει δὲν ἔλαβον πρόνοιαν, ἢ δὲν ἐνδιεφέρθην, προκύπτουσα διαφορὰ νὰ ἐπιλυθῇ κατὰ τὸν καλλίτερον διὰ τὸ Δημόσιον τρόπον, καὶ τὸν ἐντιμότερον. Καὶ αὐτὸ τὸ προέβλεψα καὶ νομίζω, ὅτι ἐν τῇ συγκεκριμένῃ περιπτώσει τὸ προέβλεψα ὀρθῶς. Θὰ ἀφήσητε πλέον εἰς τοὺς νομικοὺς συμβούλους, τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἁρμοδιώτεροι τῶν Ὑπουργῶν, νὰ εἰσηγοῦνται πῶς θὰ γίνουν οἱ νομικοὶ χειρισμοὶ τῶν διαφόρων ὑποθέσεων. Κύριοι συνάδελφοι, ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ μὲ ἐλέγξητε, δι’ ὅσα θὰ ἠμπορούσατε ἴσως νὰ ἐλέγξητε εἰς ἄλλας συμβάσεις. Διότι, τί ἔπραξα; Προβλέπω διαιτησίαν καὶ μάλιστα τὴν διαιτησίαν τοῦ ἄρθρου 106 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὰς διαφορὰς τοῦ Δημοσίου. Καὶ τί ἄλλο προβλέπω; Ἔκπτωσιν. Καὶ μάλιστα ἐπερχομένην διὰ μόνης τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Συμβουλίου Μεταλλείων. Ἑπομένως, κατωχύρωσα τὸ Δημόσιον, ὅσον ἠδυνάμην καὶ ὅσον ἐπετρέπετο, ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς καὶ ἠθικῆς, κατὰ οἱασδήποτε ἐνδεχομένης κακοπιστίας τῆς ἑταιρίας. Καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον διατὶ κατηγορεῖται, τέλος πάντων, αὐτὴ ἡ σύμβασις, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν. Εἶναι μία σύμβασις, ἡ ὁποία περιέχει ὅρους, τοὺς ὁποίους αἱ περισσότεραι ἄλλαι μετὰ ξένων ἑταιριῶν συμβάσεις, δὲν περιέχουν. Διότι, εἰς τὰς περισσοτέρας συμβάσεις μετὰ ξένων ἑταιριῶν προεβλέψαμεν ξένην διαιτησίαν. Θὰ μοῦ εἴπητε διατὶ προέβλεψες τὴν διαιτησίαν. Μὰ διὰ νὰ μὴ διαιωνίζεται ἡ οἱαδήποτε διαφορά. Καὶ εὐτυχῶς ποὺ προεβλέψαμεν τὴν διαιτησίαν. Διότι, φαντασθῆτε, ἐὰν ἡ ὑπόθεσις παρεπέμπετο εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, πόσον θὰ διήρκει ἡ ἐκκρεμότης ἐπὶ τοῦ μεταλλείου. Τὸ ὅτι συνέβη μία οἱαδήποτε ἐμπλοκὴ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργῇ — καὶ παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσητε κατὰ συνείδησιν — πολιτικὰς εὐθύνας; Πολιτικὰς εὐθύνας διὰ ποῖον συγκεκριμένον θέμα, διὰ ποίαν συγκεκριμένην πρᾶξιν; Εἶπε κανεὶς ὅτι ἡ ἑταιρία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαπράξῃ κακοπιστίαν; Μὰ ἐπειδὴ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ διαπράξῃ κακοπιστίαν προεβλέφθη καὶ ἡ διαιτησία καὶ ἡ ἔκπτωσις. Εἶπε κανείς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κᾶθε προσπάθεια πρὸς δημιουργίαν ἑνὸς ἔργου ἀνασυγκροτήσεως ἐκ προοιμίων πρέπει νὰ ἐπιτυγχάνῃ; Ἔψεξε κανεὶς ποτὲ κανένα διότι ὑπέγραψε σύμβασιν, ἡ ὁποία, ἐν τῇ ἐκτελέσει της, ἐξ οἱουδήποτε περιστατικοῦ, εἴτε ἐκ κακοπιστίας τοῦ μεθ’ οὗ συνεβλήθη, εἴτε ἐξ ἄλλης τινὸς αἰτίας, ἠστόχησεν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθοῦν αὐτὰ μετὰ σοβαρότητος; Ἐδῶ πρέπει νὰ κρίνητε τὴν ἰδίαν τὴν σύμβασιν καὶ νὰ εἴπητε ποῖα εἶναι τὰ ἐλαττώματά της, ἐὰν ὑπάρχουν. Ἐδῶ πρέπει νὰ μοῦ εἴπητε ἐὰν ἦτο δυνατὸν καὶ ἐὰν ἦτο συμφέρον, νὰ διενεργηθῇ διεθνὴς διαγωνισμός. Νὰ μὲ ἐλέγξητε, ἐὰν θέλετε, δι’ οἱανδήποτε συγκεκριμένην πρᾶξιν, ἢ παράλειψίν μου. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον, νὰ δημιουργῆται περὶ τὸ θέμα αὐτό, διογκούμενον, μία ὁλόκληρος, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω τὴν λέξιν, μυθολογία. Καὶ ταῦτα μὲν εἶχον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν τῆς συζητήσεως, πρὸς τὴν ἐν τῇ Βουλῇ Ἀντιπολίτευσιν καὶ πρὸς ὅλους ὑμᾶς. Ὀφείλω, ὅμως, νὰ εἴπω ὅτι, ὅ,τι καὶ νὰ εἴπω καὶ ὅ,τι καὶ νὰ εἴπητε, δὲν πρόκειται ἕνα ὡρισμένον κύκλον, πέριξ μιᾶς ὡρισμένης ἐφημερίδος στρεφόμενον, νὰ ἱκανοποιήσωμεν. Καὶ δὲν θὰ ἀνεφερόμην κἂν εἰς τὸ περιστατικὸν αὐτό, ἐὰν δὲν ἤθελον νὰ τὸ συνδυάσω μὲ μίαν γενικωτέραν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω. Ἐδῶ ἰσχυρίζεται ἡ ἐφημερὶς πράγματα καταπληκτικὰ καὶ ἀπίθανα. Ἰσχυρίσθη ὅτι ὑπάρχει συμπαιγνία μεταξὺ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐμοῦ ἐναντίον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεταξὺ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ὑμῶν ἐναντίον τίνος; Ἐναντίον ἐμοῦ! Μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Τύπου, συμπολιτευομένου καὶ ἀντιπολιτευομένου καὶ ἀντιπολιτευομένου. Ἰσχυρίσθη ἀκόμη, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει συμπαιγνία καὶ μετὰ τῆς Εἰσαγγελίας. Ἰσχυρίσθη ἀκόμη ὅτι ὑπῆρξε σκηνοθεσία καὶ ἡ πρώτη καὶ ἡ δευτέρα ἀπόφασις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προχωρήσῃ ὁ τόπος αὐτός, ὅταν ἀκολουθῆται αὐτὴ ἡ ἀπίθανος μέθοδος, ἡ μηδενιστική; Καταλαβαίνω ὀλίγον τι αὐτὴν τὴν μέθοδον. Διότι, θεωρεῖ ἡ ἐφημερὶς ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον, ἐπειδὴ ἀγαπᾷ τὸν Ἀρχηγόν της, ἀλλὰ καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἐπαρκῆ πρὸς αὐτὸν ἐμπιστοσύνην, νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ μέθοδος τῆς ἐπαγωγῆς εἰς τὸ ἄτοπον. Καὶ προσπαθεῖ τὸν ἕνα μετὰ τὸν ἄλλον, ὄχι μόνον τοὺς ἡγέτας, ἀλλὰ καὶ τὰ στελέχη ὅλων τῶν κομμάτων, νὰ τὰ φθείρῃ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι λάθος νὰ νομίζῃ τις, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς τακτικῆς φθείρεται τὸ ἄλφα ἢ τὸ βῆτα πρόσωπον. Πιστεύω μετὰ φανατισμοῦ ὅτι πρέπει νὰ ἀσκῆται ἔλεγχος. Ἀλλὰ πρέπει ὁ ἔλεγχος νὰ ἀσκῆται κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον καὶ νὰ ἀσκῆται μὲ τὴν μέθοδον τὴν ἐνδεικνυομένην. Ὑπῆρξα ἐπὶ μακρὸν βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἤσκουν μὲ φανατισμὸν ἔλεγχον. Καὶ εἶμαι τώρα ἐπί τινα ἔτη Ὑπουργὸς καὶ δέχομαι καὶ δέχομαι μὲ ἱκανοποίησιν νὰ μὲ ἐλέγχουν. Διότι πιστεύω ὅτι διὰ νὰ λειτουργήσῃ τὸ πολίτευμα, βεβαιότατα χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ αὐστηρὸς ἔλεγχος. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου τοῦ κατεξευτελισμοῦ τῶν πάντων, διὰ νὰ μείνῃ ἄσπιλος καὶ ἀμόλυντος μόνον ὁ περὶ τὴν ἐφημερίδα στενώτατος κύκλος, αὐτὸ νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι μία μηδενιστικὴ τακτική, τὴν ὁποίαν κανεὶς ἀπολύτως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ. Καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τελειώσω μὲ μίαν ἄλλην πρακτικωτέραν σκέψιν. Ἐδῶ πᾶμε νὰ κάμωμεν ἀνασυγκρότησιν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Καὶ οἱ μὲν Ὑπουργοὶ θὰ ἀναλαμβάνουν πάντοτε ὅποιοι καὶ ἂν εἶναι, εἶμαι βέβαιος, τὰς εὐθύνας των. Ἀλλ’ ὅταν σημειοῦται ἡ παραμικρὰ περὶ μίαν οἱανδήποτε ὑπόθεσιν ἀνωμαλία, ἀνωμαλία τὴν ὁποίαν νὰ ἴδωμεν πρῶτον ποία εἶναι — καὶ ἐδῶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκκρεμεῖ τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης — καὶ σεῖς μοῦ ἐπιτίθεσθε καὶ εἰς ὡρισμένα πράγματα δὲν ἀπαντῶ, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω. Εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ πιστεύωμεν, ὅτι θὰ ἠμπορέσῃ νὰ γίνῃ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν μία ἀνασυγκρότησις, ἐὰν κυριαρχηθοῦν ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι ἀπὸ μίαν ἀπέραντον εὐθυνοφοβίαν; Διότι, εἶπον, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ θὰ ἀναλαμβάνωμεν πάντοτε τὰς εὐθύνας μας. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅλα τὰ θέματα νὰ ἀνάγωνται εἰς τὰς φυσικάς των διαστάσεις πρῶτον, καὶ κατόπιν νὰ γίνωναι ἀντικείμενον ἐξετάσεως, οἱονεὶ ἀνατομικῆς καὶ κατόπιν, μετὰ ἀπὸ τὴν ἀκαδημαϊκὴν καὶ ἀντικειμενικήν, τὴν ἐπιστημονικὴν ἐξέτασιν, ὁ καθένας ἀπὸ ἡμᾶς νὰ ἀντλῇ πολιτικὰ ἐπιχειρήματα. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἀκολουθήσωμεν ἄλλην ὁδόν, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διανοεῖται νὰ ἀκολουθήσῃ ἄλλην ὁδόν, τότε, νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθῇ ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς, ἀλλὰ θὰ ζημιωθῇ καὶ πάλιν τὸ πολίτευμα. (Χειροκροτήματα).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Α. Τσουκαλᾶς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων ἔχει τὸν λόγον. Θὰ ὁμιλήσουν πρῶτον οἱ ἐπερωτῶντες καὶ κατόπιν οἱ ἄλλοι. Εἶναι περὶ τοὺς 7 ἕως 8 αἱ ἐπερωτῶντες. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ φύγετε καὶ νὰ παραμείνητε μέχρι τέλους τῆς συνεδριάσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ 3ωρον ἢ 4ωρον συνεδρίασιν νὰ διακόπτωμεν τὴν συνεδρίασιν. Θὰ μείνωμεν ἐδῶ, διὰ νὰ ἐργασθῶμεν. Ἔλεγχος γίνεται.

§154Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παρέχω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας τὴν ἐπίσημον ὑπόσχεσιν καὶ διαβεβαίωσιν, ὅτι εἰς ὅσα θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, δὲν πρόκειται νὰ παρασυρθῶ οὔτε ἀπὸ κακοπίστους ἢ διαστρεβλωμένας ἀντιλήψεις, οὔτε ἀπὸ διάθεσιν οἱασδήποτε ἀγόνου ἀντιπολιτεύσεως. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας εἶναι ἐλεγκτέος εἰς ὅσα θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω. Θὰ ὁμιλήσω βάσει κειμένων, ἐν πνεύματι, ἐπαναλαμβάνω, ἀπολύτου καλῆς πίστεως. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσηνίας κ. συνάδελφος, ἐξήντλησε, κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα, ἀπὸ πλευρᾶς τοποθετήσεως τῆς ἐπερωτήσεως. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὁ ρόλος ὁ ἰδικός μου ἐντοπίζεται πλέον εἰς τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ ὅσων ἐξέθηκε πρὸς τὴν Βουλήν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, κύριοι βουλευταί, ἀπετέλεσε τὴν ἀφορμήν, δὲν λέγω τὴν βαθυτέραν αἰτίαν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ τοῦ δημιουργηθέντος θορύβου, ὑπῆρξε πράγματι τὸ περιμάχητον γεγονός, ἐάν, ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς προέβαινεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐπίσημον δήλωσιν, ὅτι ἡ καταβολὴ τῶν 400.000 δολλαρίων, ἦτο τοῖς μετρητοῖς, ἐὰν τοῦτο ἦτο σύμφωνον ἢ οὐ πρὸς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Διὰ λόγους κατατάξεως τῶν ὅσων θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω, θὰ ἐρευνήσω βραδύτερον ποία εἶναι ἡ τοῦ πράγματος ἀξία. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ἑνὸς δεδομένου, σημείου δύο χρονολογιῶν. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ χρονολογία 29 Ἰανουαρίου 1957 κατὰ τὴν ὁποίαν καταρτίζεται τὸ προσύμφωνον μὲ τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ὑπάρχει δὲ καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7673 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καί, κατὰ τὸ ὁποῖον, ὡς γίνεται δεκτὸν καὶ συνομολογεῖται, συνεφωνήθη ἡ καταβολὴ εἰς δόσεις. Ἐπακολουθεῖ ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμβάσεως εἰς τὰς 21 Φεβρουαρίου 1957, ὁπότε, κατὰ τὰς ἀπόψεις τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μετεβλήθησαν οἱ ἀρχικῶς συμφωνηθέντες ὅροι. Θέμα μέγα, θόρυβος, σάλος. Μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν χρονολογιῶν, πρέπει νὰ ἐμεσολάβησε γεγονὸς ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου οἱ ἀρχικοὶ ὅροι τῆς συμβάσεως μετεβλήθησαν. Ἐδῶ, κύριοι, εἰς αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀκριβῶς, ἡ ὑφισταμένη διάστασις ἀπόψεων καὶ ἡ διατυπουμένη μὲ τόσην ὀξύτητα ἑκατέρωθεν, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία δημιουργεῖ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι κἄτι πολὺ σοβαρὸν πρέπει νὰ συμβαίνῃ. Διότι, ἐνῷ ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου, ὁ κ. Καβαδᾶς, ἐξεταζόμενος ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ, βεβαιοῖ μετ’ ἀπολύτου κατηγορηματικότητος ὅτι ἔλαβον χώραν διαπραγματεύσεις συνεχεῖς, αἱ ὁποῖαι μετέβαλον τοὺς ἀρχικοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, οἱ ἄλλοι, οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, ὑποστηρίζουν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ κακοηθέστατον ψεῦδος καὶ διερωτῶμαι, πῶς ὁ κ. Καβαδᾶς δὲν εἶναι ἀκόμη κατηγορούμενος ἐπὶ ψευδορκίᾳ. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι εἶναι ἄτοπον ἐπὶ θεμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων διεξάγεται δικαστικὴ ἔρευνα νὰ λάβω θέσιν καὶ νὰ εἴπω ἐὰν ἡ ἀλήθεια εὑρίσκεται μὲ τὸ ἓν ἢ μὲ τὸ ἄλλο μέρος.

§155Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἡ ἀνάκρισις, κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχει περατωθῆ καὶ ἐγὼ σᾶς δίδω περὶ τούτου τὸν λόγον τῆς τιμῆς μου, δὲν γνωρίζω ἄλλο τι ἐκ τῶν δικαστικῶν ἐγγράφων ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου κατάθεσιν. Πῶς ὑμεῖς ἔχετε τὰ ἔγγραφα ταῦτα καὶ κάμνετε χρῆσιν αὐτῶν δὲν γνωρίζω. Ἡ ἀνάκρισις, νομίζω, εἶναι ἐκ τοῦ νόμου μυστική.

§156Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐδῶ κάμνετε λάθος, κύριε Ὑπουργέ. Ἡ ἀνάκρισις εἶναι μυστικὴ μέχρι τῆς ἀπολογίας τοῦ κατηγορουμένου. Μετὰ ταῦτα ἡ ἀνάκρισις παύει νὰ εἶναι μυστικὴ καὶ τῇ αἰτήσει μάλιστα τοῦ κατηγορουμένου εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῶσι ἀντίγραφα ὅλων τῶν καταθέσεων. Ἐγὼ παρεκάλεσα τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὑπερασπίζονται τὴν ὑπόθεσιν, καὶ μοῦ ἔδωσαν τὰ ἀντίγραφα τῶν καταθέσεων, τῶν ὁποίων καὶ θὰ κάμω χρῆσιν.

§157Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἀπολογίαν τοῦ κατηγορουμένου, κύριε συνάδελφε, ἡ ἀνάκρισις παύει νὰ εἶναι μυστικὴ μόνον διὰ τὸν κατηγορούμενον καὶ οὐχὶ καὶ διὰ τὸ κοινόν. Συνεπῶς τῶν ἐγγράφων ἐκείνων δὲν δύναται νὰ γίνεται χρῆσις καὶ μάλιστα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς πρὶν περατωθῇ ἡ ἀνάκρισις.

§158Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ ἐξήγησα τίνι τρόπῳ ἔλαβον τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων κάμνω χρῆσιν. Ἐάν, περαιτέρω, δικαιοῦμαι ἢ ὄχι νὰ κάμω χρῆσιν τούτων εἶναι ζήτημα ἰδικῆς μου εὐθύνης.

§159Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς λέγομεν, ὅτι δηλαδὴ δὲν δικαιοῦσθε νὰ κάμνετε χρῆσιν τῶν ἐγγράφων αὑτῶν, ὅταν ἡ ἀνάκρισις δὲν ἔχῃ περατωθῆ.

§160Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Τσουκαλᾶς, ἐξήγησεν, ὅτι ἔλαβε τὰ ἀντίγραφα τῶν καταθέσεων τὰ ὁποῖα ἔχει διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ. Τὰ περαιτέρω, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχουν θέσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§161Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ τυπικὸν αὐτὸ ζήτημα. Σημασίαν ἔχει τὸ ἑξῆς γεγονός. Τὸ ὅτι κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ Ὑπουργείου κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν χρονικὸν διάστημα, ἔλαβον χώραν γεγονότα τὰ ὁποῖα μετέβαλον τὴν ρήτραν αὐτὴν τῆς συμβάσεως καὶ κατὰ τὴν ἄλλην ἄποψιν, ὅτι τοιαῦτα γεγονότα δὲν ἐμεσολάβησαν. Καὶ ἐπικαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, καλοπίστως, νομίζω, τὸ γεγονός, πῶς ἦτο δυνατόν, δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ, νὰ μὴ λάβῃ γνῶσιν ἢ νὰ μὴ ἀντιληφθῇ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἄρθρου 17 τῆς συμβάσεως. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο εἶναι πράγματι βάσιμον. Καί, περαιτέρω, εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργός, ἴσως ἐλησμόνησε νὰ ἀναφέρῃ διατὶ δηλαδὴ ἐμονογραφήθη ἡ σύμβασις ἀπὸ τὸν Γεν. Διευθυντὴν τοῦ Ο.Χ.Ο.Α....

§162Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Προσεπάθησα, κύριε συνάδελφε, νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ νὰ μὴ προβῶ εἰς κρίσεις, ἀλλὰ νὰ ἐκθέσω μόνον τὰ πραγματικὰ περιστατικά, ὡς ἔλαβον χώραν. Εἰς τὴν κατάθεσίν μου βεβαίως, τὴν ὁποίαν ἔδωσα εἰς τὸν ἀνακριτήν, εἶπον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγνώριζον.

§163Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐδῶ ἀκριβῶς ἀπαντᾷ ἡ ἄλλη πλευρὰ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ὅτι τὸ ἄρθρον 17 δὲν ἀντιφάσκει πρὸς τὸ ἄρθρον 2 τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ συμπορεύεται μετ’ αὐτοῦ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον 2 τῆς συμβάσεως. Λέγει τὰ ἑξῆς: Κατόπιν τῆς ἀπὸ 19 Νοεμβρίου 1956 αἰτήσεως τῆς... «περὶ ἐκμισθώσεως εἰς ταύτην δι’ ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως κυρωθησομένης διὰ νόμου παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου τοῦ ἐν Βάβδῳ Νομοῦ Χαλκιδικῆς Δημοσίου μεταλλείου, τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 81919)27.11.56 ἐγγράφου του ἀνεκοίνωσεν εἰς ταύτην, ὅτι ἀποδέχεται τὴν αἰτουμένην μίσθωσιν ὑπὸ τοὺς ἐν τῷ ἐγγράφῳ τούτῳ ἀναφερομένους ὅρους καὶ προϋποθέσεις. Μεθ’ ὃ τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, κατόπιν προηγουμένου ἐρωτήματος τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, καθώρισε κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτοῦ τῆς 21)12)1956 τοὺς βασικοὺς ὅρους οἵτινες δέον νὰ περιέχωνται εἰς τὴν ὡς ἄνω μίσθωσιν. Βάσει τῆς γνωματεύσεως ταύτης τοῦ Συμβουλίου τῶν Μεταλλείων καὶ κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 303 τῆς 29)1)1957 ἐγγράφου τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας δι’ οὗ ὁ ἐν λόγῳ Ὀργανισμὸς ἐγνώρισε τοὺς ὅρους κ.λ.π....». Αὐτὰ τὰ δύο ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὸ ἄρθρον 2, ὁμιλοῦν εὐθέως περὶ καταβολῆς τοῦ ποσοῦ τῶν 401.000 δολλαρίων. Ἐρωτῶ, λοιπόν, ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 2 ἀποτελῇ ἐξιστόρησιν τῶν λαβόντων χώραν περιστατικῶν, τῶν ὁδηγησάντων εἰς τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως ἐμεσολάβησαν δὲ καθ’ ἡμᾶς μεταγενέστεραι συνεννοήσεις, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς τὴν τροποποίησιν τῶν συμφωνηθέντων, διατὶ δὲν μνημονεύονται καὶ αὐτὰ εἰς τὸ ἄρθρον 2; Περαιτέρω, κύριοι βουλευταί, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζεται ὅτι, ἡ ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου 17 εἶναι ἀδιαφιλονίκητος δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ὑποστηρίζεται καὶ ἀντίθετος γνώμη. Καὶ ἡ ἀντίθετος γνώμη δὲν ὑποστηρίζεται μόνον ἀπὸ τὸν μειοψηφίσαντα σύμβουλον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας κ. Μανιάτην, ὁ ὁποῖος ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «... (Ἀναγινώσκει)......». Καὶ ἐξ αὐτοῦ προκύπτει, ὅτι τὸ ἄρθρον 17, ἐν συναρτήσει πρὸς τὸ ἄρθρον 2, διετυπώθη κατὰ τρόπον ἀτυχῆ, ὥστε νὰ δίδῃ τὴν δυνατότητα εἰς παρερμηνείαν. Ἐὰν εἰς αὐτὸν τὸν ἀτυχῆ τρόπον τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 17 δύναται νὰ δίδῃ τις καὶ ἄλλο τι θὰ ἐρευνήσω περαιτέρω. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἐπεκαλέσθη τὸ ἔγγραφον 2451 τῆς 2ας Φεβρουαρίου καὶ δὲν ἐχρησιμοποίησε μόνον τὸν ὅρον «ὕποπτον» ἀλλὰ κατήγγειλε ἐκείνους τοὺς ὁποίους θεωρεῖ ὑπαιτίους. Εἶναι τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο ποὺ ἀναφέρει ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εἰσέπραξε τὸ ποσὸν κατὰ τὸν συμπεφωνημένον τρόπον. Νὰ λάβω θέσιν καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἔχει δίκαιον ἐκεῖνος ποὺ συνέταξε τὸ ἔγγραφον; Δὲν τὸ πράττω. Ἐρωτῶ, ὅμως, ἀντιστοίχως: Ὅταν ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τὸ «ὕποπτον» καὶ βλέπει τὴν φράσιν ὅτι εἰσεπράχθη τὸ ποσὸν κατὰ τὸν εἰδικώτερον τρόπον, τί ἔπραξεν; Ἀλλά, ἂς δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας πῶς τὸ ἑρμηνεύει, χαρακτηρίζων τὴν ἐκδοχὴν ὅτι διέλαθε τῆς προσοχῆς τῶν ἁρμοδίων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπαράδεκτος καὶ ἀπίθανος: «....(ἀναγινώσκει)....».

§164Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διαβάστε καὶ λίγο περαιτέρω, κύριε συνάδελφε, τί λέγει τὸ ἔγγραφον. Τὸ ἔγγραφον ἐξακολουθεῖ καὶ λέγει...

§165Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγὼ θὰ εἶχον τὴν γνώμην νὰ μὴ λαμβάνετε τόσον ὑπὸ τὴν προστασίαν σας τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, διότι ἐπαυξάνετε τὴν εὐθύνην σας.

§166Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Καθῆκον κάθε Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ὑπερασπίζεται τὰς ὑπηρεσίας του, μέχρις ὅτου ἀποδειχθῇ ὅτι αὗται δὲν εἶναι ἐν τάξει. Προβαίνω εἰς μίαν δήλωσιν. Δὲν ἦλθεν ἡ ὥρα, ἐφ’ ὅσον διενεργεῖται ἀνάκρισις νὰ ὁμιλήσῃ ἡ διοίκησις. Ὅταν θὰ ὁμιλήσῃ ἡ διοίκησις θὰ ἀποφασίσῃ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δίκαιον ἀπὸ τοῦδε νὰ ρίπτωμεν τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος.

§167Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, γίνεται λόγος περὶ καταβολῆς τῶν 401.000 χιλιάδων δολλαρίων κατὰ τὸν εἰδικώτερον συμπεφωνημένον τρόπον, εἶναι τοὐλάχιστον περίεργον πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐκάλεσε τὸ πρόσωπον ποὺ ἐδέχθη αὐτὸ τὸ ἔγγραφον νὰ τὸ ἐρωτήσῃ πῶς ἡρμήνευσε αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Ἐδῶ ἀρχίζει νὰ διαφαίνεται εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Διότι συμβαίνουν πράγματα καταπληκτικά. Καὶ δὲν τὰ συνέλαβε καὶ δὲν τὰ ἤλεγξε ὡς Ὑπουργός. Ὁ ἐκ Μεσσηνίας κ. συνάδελφος, σᾶς ἀνέφερεν ἕνα περιστατικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι περισσότερον ἀπὸ βαρυσήμαντον. Εἰς τὰς 16 Μαΐου 1957 ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἀποστέλλει ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἡ φράσις: «Καὶ ὡς πρὸς τὸ γνωστὸν εἰς ὑμᾶς προσύμφωνον». Εἰς τὸ ἴδιον ἔγγραφον, ὅμως, ἀναφέρεται καὶ ἡ φράσις: «ὅπως μᾶς γνωρίσητε τὸ ταχύτερον». Καὶ τὸ ταχύτερον ποὺ ἐδόθη ἀπάντησις εἶναι ἡ 21η Αὐγούστου. Καὶ τὸ τελευταῖον αὐτὸ ἔγγραφον — δηλαδὴ ἡ ἀπάντησις — φέρεται πρωτοκολληθέν, τὴν 7ην Σεπτεμβρίου 1957. Δηλαδὴ μετὰ ἡμέρας 20. Καὶ ἡ ἡμερομηνία αὐτὴ εἶναι ἀπολύτως «σημαδιακή», διότι εἶναι ἀκριβῶς ἡμερομηνία τοῦ πρώτου δημοσιεύματος τῆς «Ἑστίας». Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τοῦ ἐγγράφου ὑπάρχει κἄποια πλαστογραφία. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς δὲν εἶναι τυχαῖον, καὶ δὲν πρέπει νὰ περάσῃ ἀπαρατήρητον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ λόγον.

§168Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἡ ἰδική σας ἐκδοχὴ ἔχει τὴν προϋπόθεσιν ὅτι τὸ ἔγγραφον ἀφέθη ἀναπάντητον διὰ νὰ ὑπάρχῃ εὐκαιρία τῆς ἀπαντήσεως ἀργότερον. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω ὅτι δὲν νομίζω ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν στάσιν τῆς ὑποθέσεως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ οἱαδήποτε συζήτησις.

§169Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ὑποστηρίζω ὅτι τὸ ἔγγραφον ἐκρατήθη. Ὑποστηρίζω ὅτι παρέμεινε ἐξ ἑνὸς οἱουδήποτε λόγου ἀναπάντητον. Ἡ ὑπηρεσία σας κατεσκεύασε τὸ ἄλλοθι ἐν τάχει καὶ τὸ ἐκοινοποίησε μὲ προγενεστέραν χρονολογίαν τὴν ἡμέραν τῆς δημοσιεύσεως τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς εἰς τὴν ἐφημερίδα, διότι προφανῶς εἶχον λάβει γνῶσιν ὅτι ἐπίκειται ἡ ἔκρηξις. Αὐταὶ αἱ παρατηρήσεις πρέπει νὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς ὡρισμένας σκέψεις. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ὅτι ὁ Ο.Χ.Ο.Α. διαπραγματεύεται μόνος του, διατί, λοιπόν, νὰ ἀνακατευθῇ ἐκεῖνος, ἀφοῦ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εἶχε καταλήξει εἰς τελικὴν συμφωνίαν; Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὅταν ἐγένετο ἡ προηγουμένη συζήτησις καθ’ ἣν ἐποχὴν Ὑπουργὸς ἦτο ὁ κ. Βασιλικός, τὸ Δημόσιον ἀπηύθυνε ἔγγραφον πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τὸ ὁποῖον ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Τὸ Δημόσιον συνιστᾷ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. τὴν παροχὴν πάσης δυνατῆς διευκολύνσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξόφλησιν». Διατὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς γίνεται βασιλικώτερος τοῦ Βασιλικοῦ; Εἶχε δηλαδὴ ἐκδηλωθῆ ἡ διάθεσις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου νὰ πληρωθῇ τὸ χρέος πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. μὲ πᾶσαν δυνατὴν διευκόλυνσιν. Προβάλλεται, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα ποῖοι ἔκαμαν τὰς συνεννοήσεις; Καὶ πότε, καὶ ποῦ ἐγένοντο αὗται, αἱ ὁποῖαι μετέβαλον τὴν ἀρχικὴν συμφωνίαν; Ποῦ ἐγένοντο αἱ νεώτεραι συνεννοήσεις, αἱ ἀνατρέπουσαι τὰ ὅσα εἶχον συμφωνηθῆ; Τί ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐκίνησε, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἐνδιαφέρον καὶ σᾶς ἔκαμε νὰ ἐπιτύχητε τοὺς καλλιτέρους ὅρους; Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως βλέπομεν ὅτι ἐξαίρετε τὴν ἐπιτυχίαν σας εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τοὺς ὅρους. Εἰς τὰς 19 Ἰουνίου εἰς τὴν σελίδα 10 τῶν πρακτικῶν, λέγετε τὰ ἑξῆς: «Εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμω ὅ,τι ἀπαιτεῖται...». Ἐπίσης, εἰς τὴν σελίδα 11 ἀναφέρετε τὰ ἑξῆς: «Τὸ τίμημα τὸ διεπραγματεύετο πρῶτον ὁ Ο.Χ.Ο.Α....». «Νομίζω, ὅτι κατόπιν συνέβαλα καὶ ἐγὼ εἰς τὸ νὰ ἀνεβάσω...». Ὥστε, κύριε Ὑπουργέ, περὶ ἀνεβάσματος ὁμιλεῖτε καὶ ὄχι περὶ τρόπου πληρωμῆς. Καί, περαιτέρω, τὴν 26ην Ἰουνίου 1957 εἰς τὴν σελίδα 12 τῶν πρακτικῶν λέγετε τὰ ἑξῆς: «Σᾶς ἐξομολογοῦμαι ὅτι ἐπέρασαν ἀπὸ διαφόρους φάσεις» αἱ συνεννοήσεις ἕως ὅτου φθάσωμεν εἰς τὰς 401 χιλ. δολλάρια. Ἔχω τὴν ἀπορίαν διατὶ εἰς τρία σημεῖα τῆς συζητήσεως ἐξαίρετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετύχατε, δηλαδὴ τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ, δὲν ὁμιλεῖτε, ὅμως, καθόλου, ὅτι διὰ μεταγενεστέρων συνεννοήσεων ἐπετύχατε τὴν καταβολὴν τοῖς μετρητοῖς. Περαιτέρω, κύριε Ὑπουργέ, ἔχω αὐτὴν τὴν ἀπορίαν. Ἔχομεν μίαν σύμβασιν ὑπὲρ τρίτου. Τὴν σύμβασιν αὐτὴν τὴν συνεζητήσατε σεῖς καὶ συνεφωνήσατε ἡ καταβολὴ νὰ γίνῃ τοῖς μετρητοῖς. Δὲν εἶναι ἀπεριγράπτως ἀκατανόητος ἡ παράλειψις τῆς μὴ κοινοποιήσεως τούτου πρὸς τρίτον; Τὴν στιγὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο τροποποίησις τῆς συμβάσεως καὶ ἡ τροποποίησις δὲν ἐκοινοποιήθη εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον τρίτον, αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ βαρυτάτην εὐθύνην τῶν ἁρμοδίων — καὶ μάλιστα ὕποπτον — ἡ ὁποία ἔχει ἀντανάκλασιν εἰς τὸν Ὑπουργόν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα. Σᾶς ἀνέγνωσε ὁ ἐκ Μεσσηνίας ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, μίαν αἴτησιν τῆς ἑταιρίας, ὑποβληθεῖσαν μετὰ τὴν ὑπογραφήν, ἀλλὰ πρὸ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐδώσατε ἐκεῖ μίαν ἐξήγησιν καὶ συμφωνῶ ὅτι τοῦ περιεχομένου τῆς αἰτήσεως αὐτῆς τοῦ ἐνδιαφερομένου δὲν ἔλαβε λεπτομερῶς γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας. Ἐρωτᾶται, ὅμως, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρχεν ἕνα Συμβούλιον τὸ ποῖον ἐρευνᾷ λεπτομερῶς, τὸ θέμα καὶ τὴν οὐσίαν τοῦ περιεχομένου τῆς αἰτήσεως, τὸ Συμβούλιον αὐτὸ δὲν ἐξήτασε τὴν οὐσίαν καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς αἰτήσεως αὐτῆς; Μᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς μίαν διακοπὴν ὅτι τὴν αἴτησιν αὐτὴν τοῦ Τσίρη, ἀντιπροσώπου τῆς ἑταιρίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρετο λεπτομερῶς τὸ θέμα τῆς ἐξοφλήσεως τοῦ χρέους, ἐμελέτησεν ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἠλεκτρολογικοῦ, ὁ ὁποῖος συμμετέχει εἰς τὸ Συμβούλιον. Καὶ διερωτῶμαι, πῶς ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἁρμοδιότητα εἰς θέμα συναλλάγματος καὶ ἐδέχθη νὰ ἐπωμισθῇ εὐθύνας;

§170Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Ἐάν τις εἶναι Γεν. Διευθυντὴς ἄλλης Γενικῆς Διευθύνσεως καὶ ἴδῃ ὅτι προτείνει μία ἑταιρία τὴν εἰς δόσεις καταβολὴν σύμφωνα πρὸς τὸ τάδε προσύμφωνον, δὲν ἦτο ὕποπτον τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν ἄνθρωπον, διὰ νὰ πάῃ νὰ τὸ προφθάσῃ.

§171Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὑπογράφει ὁ Ὑπουργός, διατὶ ἐπιμένετε διὰ τὸν Διευθυντήν; Τώρα ποῖον βάρος εὐθύνης ἔχει τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶναι θέμα πρὸς συζήτησιν.

§172Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ γνωρίζετε.... (δὲν ἠκούσθη).... δὲν ἐπερίμενα νὰ κάμητε τὴν παρατήρησιν αὐτήν.

§173Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἁπλῶς συνιστῶ εἰς τὸν φίλον μου νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ θέμα τῆς ὑπογραφῆς Διευθυντοῦ, ἀφοῦ ἔχωμεν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§174Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς — ὁμολογῶ δὲν μοῦ προεκάλεσε τὸ πρᾶγμα ἔκπληξιν — ὁμιλῶν σήμερον, ἐξεδηλώθη κατὰ ἕνα τρόπον περίπου ἀδιάφορον διὰ τὴν σημασίαν τῆς ρήτρας αὐτῆς. Εἴπατε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι δὲν εἶναι σπουδαῖον πρᾶγμα.

§175Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Καθόλου. Θὰ εἶμαι λίαν σαφής. Εἶπον ὅτι δὲν δημιουργεῖ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ οἰκονομικὰ περιθώρια, ὥστε νὰ ὁμιλοῦν περὶ σκανδάλου. Εἶπον, ἀντιθέτως, ὅτι ἡ τοιαύτη ρύθμισις ἔχει διαφορετικὰ ἀποτελέσματα, σημαντικώτατα διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ αὐτὸ ἦτο τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἠδυνάμην νὰ εἴπω, διότι δὲν κάμνω καμμίαν ἠθικὴν κρίσιν, κάμνω μίαν μαθηματικὴν διαπίστωσιν.

§176Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δηλαδὴ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως δίδετε ἢ δὲν δίδετε σημασίαν;

§177Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔδωκε.

§178Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἔδωσα. Ὅταν λέγω ὅτι τὸ Δημόσιον ἢ μᾶλλον ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία ἀποστερεῖται τῆς δυνατότητος ἐπὶ ἓν ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα νὰ ἔχῃ αὐτὰ ὡς ἐπενδύσεις, σημαίνει ὅτι τὸ Δημόσιον ζημιοῦται.

§179Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καὶ προσθέσατε ἕνα συλλογισμόν: Ὅτι ἐὰν ἠρχόμην καὶ ἔλεγον ὅτι θὰ εἶναι ἐπὶ πιστώσει, δὲν θὰ ἐψηφίζατε τὴν σύμβασιν.

§180Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ναί.

§181Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δηλαδὴ θέλετε νὰ εἴπητε, ἐὰν καλῶς ἀντιλαμβάνωμαι, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο διατυπώσεων δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ προέλθῃ ἀπὸ κἄποιαν δολίαν πρόθεσιν κἄποιου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Αὐτὸ δὲν ἠθέλατε νὰ εἴπητε;

§182Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Θέλω νὰ εἶμαι λίαν σαφής. Πιστεύω ὅτι ἀσυζητητί, καὶ νομίζω ὅτι ὅλοι οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κύριοι συνάδελφοι τὸ πιστεύουν, ὅτι ἐὰν ἐνεφανίζετο τὸ ἄρθρον 17, ὅτι 100.000 δολλάρια ἄμεσος καταβολή, τὰ ὑπόλοιπα εἰς δόσεις, θὰ τὸ ἐψηφίζαμεν τὸ ἄρθρον 17 ἀναντιρρήτως καὶ ἀσυζητητί.

§183Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁπωσδήποτε καὶ ἐὰν διετυποῦτο, θὰ ἐψηφίζετο.

§184Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὸ ὅτι συνέβη, ὅμως, αὐτό, τὸ περιστατικὸ καὶ ἐμὲ καὶ ὄχι μόνον σᾶς, κύριε Τσουκαλᾶ, μὲ ἐνέβαλεν εἰς ὑποψίας καὶ δι’ αὐτὸ παρέπεμψα τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν διὰ τὰ περαιτέρω.

§185Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ ἐρώτημα, κύριοι, εἶναι: Αὐτὴ ἡ ἀντίθεσις, αὐτὴ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἀρχικῆς συμφωνίας, ὅταν κατηρτίσθη τὸ προσύμφωνον ὑπὸ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., καὶ τοῦ ἄρθρου 17, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν περιέχει μεταβολὴν ἀρχικῶς τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ἐνῷ ὑστέρωθεν ὑποστηρίζεται, ὅτι οὐδεμία νεωτέρα συνεννόησις ἐμεσολάβησε, πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τυχαῖον περιστατικὸν ἢ συμβαίνει κάτι νὰ κρύπτεται ὄπισθεν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα.

§186Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἠμπορεῖ νὰ κρύπτεται.

§187Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐὰν ἠμπορῇ νὰ κρύπτεται, ἐδῶ πλέον θὰ ἀναζητήσωμεν λίαν καλοπίστως τὴν πολιτικήν σας εὐθύνην.

§188Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μάλιστα.

§189Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι, αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ἀρχίζει ἀπὸ μακρύτερα. Ὁ κ. Κωστόπουλος σᾶς ἐξέθεσε ἐκτενῶς τὸ θέμα τῆς συμβάσεως Βρυώνη. Θὰ ἤθελον ἀνακεφαλαιωτικῶς, μᾶλλον, νὰ σᾶς ἐπισημάνω ὡρισμένας χρονολογίας, κατατείνων εὐθέως — διὰ νὰ μὴ εἶμαι μυστηριώδης — εἰς τὸν ἑξῆς συλλογισμόν, ὅτι ὑπάρχει κάποια πολὺ ἐνδιαφερομένη διὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην δύναμις, ἡ ὁποία ἀπέβλεψε πρῶτον εἰς τὸ νὰ παραμερισθῇ ἀντὶ πάσης θυσίας ὁ Βρυώνης καὶ δεύτερον εἰς τὸ νὰ παραμερισθῇ καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος ἀνταγωνιστής. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις καὶ ἐπ’ αὐτῆς βάσει ὡρισμένων θετικῶν ἐγγράφων καὶ συλλογισμῶν, θὰ ἀναπτύξω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω. Ἐὰν ἦτο ἁπλῶς ἕνα ἀτυχὲς περιστατικόν, τότε δὲν θὰ εἴχομεν λόγον νὰ συζητήσωμεν. Διαβλέπω, ὅμως, καὶ τὸ διαβλέπω βάσει κειμένων, ὅτι ὑπάρχει κάποια δύναμις, ἡ ὁποία ἐπιδιώκει ἀντὶ πάσης θυσίας τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἑταιρίας, καλῶς ἢ κακῶς, ἄλλο θέμα. Εἰς τὰς 12.12.55 ὑποβάλλεται ἐρώτημα τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων διὰ νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ὁ Βρυώνης. Τὸ ἐρώτημα αὐτὸ παραμένει ἀνενέργητον καὶ παραμένει ἀνενέργητον ὡς προκύπτει καὶ περαιτέρω ἐκ τῶν πρακτικῶν, διότι εἰς τὰς 5 Δεκεμβρίου ὑπέβαλε αἴτησιν ὁ Βρυώνης νὰ τοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνάθεσις εἰς τὴν ἑταιρίαν Ραντεχάϊμ τῆς προσωρινῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ μελέτης τοῦ Μεταλλείου.

§190Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Πότε ἔγινε αὐτό;

§191Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. 5.12.55.

§192Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Νὰ τὸ ἴδω μίαν στιγμήν.

§193Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ διαφωνήσωμεν, ἀλλὰ μὴ φαντάζεσθε, ὅτι θὰ ἐπικαλεσθῶ ἀνακριβῆ κείμενα.

§194Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Καταλογίζετε εὐθύνην διὰ τὴν ἀποστολὴν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ; Ὑπεγράφη παρ’ ἐμοῦ ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας.

§195Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι, ὅτι καὶ ἐγὼ ἐὰν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν θέσιν σας, θὰ ἔκαμνα τὸ αὐτό.

§196Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικόν μου καὶ εἶμαι ὑπερήφανος δι’ αὐτό.

§197Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ εἶπον, ὅτι καὶ ἐγώ, ἐὰν ἤμην εἰς τὴν θέσιν σας, θὰ ἔκαμνα τὸ ἴδιον.

§198Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ἐδημιουργήθησαν αἱ προϋποθέσεις τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως οἱ ὅροι τῆς ὁποίας, λέγω καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι, εἶναι ἐπωφελεῖς καὶ συμφέροντες διὰ τὸ Δημόσιον.

§199Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν, κύριε συνάδελφε.

§200Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι τῆς τελευταίας συμβάσεως, εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις. Ἄριστα, ὅμως, πράγματι, ἐνηργήσατε καὶ ὁ Βρυώνης εὑρὼν τὴν ἑταιρίαν καὶ ὑμεῖς ἐγκρίναντες τὴν ὑπεκμίσθωσιν.

§201Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ἐπειδὴ εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ ὑπεστήριξαν καὶ ἀνεπιφυλάκτως ἐκηρύχθησαν ὑπὲρ τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως, ὑποστηρίζω καὶ τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὅτι ἐγὼ θεωρῶ ταύτην καὶ ἐπωφελῆ καὶ συμφέρουσαν διὰ τὸ Δημόσιον καὶ ὅτι ἡ σύμβασις ὑπῆρξε κρυστάλλινη καὶ ἀδιάβλητος καὶ ἐὰν δὲν ἐμεσολάβει ἡ ἐμπλοκὴ τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., θὰ ἀπετέλει ἐνεργητικόν, διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἡ σύμβασις αὐτή.

§202Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀγαπητέ, κύριε συνάδελφε, ὑπάρχουν δύο χωριστὰ θέματα. Ἡ ἐνέργεια τοῦ 1955 ἦτο ἀρίστη, ἡ τελευταία ἐνέργεια εἶναι ὑπὸ ἐξέτασιν. Τότε συνεδυάσατε Βρυώνην καὶ ἑταιρίαν καὶ ἐπράξατε ἄριστα. Τώρα ἐξετελέσθη ὁ Βρυώνης, χάριν τῆς ἑταιρίας.

§203Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Μὲ μοναδικὸν γνώμονα τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ἀργοῦντος μεταλλείου Βάβδου καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως ἐργασθοῦν οἱ πτωχοὶ μεταλλωρύχοι τῆς περιοχῆς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἔτη μακρὰ ἐταλαιπωρήθησαν καὶ ἐβασανίσθησαν λόγῳ τῆς ἀδρανείας τοῦ μεταλλείου αὐτοῦ.

§204Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐάν, ὅμως, ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ ἑταιρία αὐτὴ ἀπέναντι τοῦ Βρυώνη εἶχεν ἀναλάβει νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὰ μισθωτικά του δικαιώματα καὶ ταυτοχρόνως νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ δάνειον πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Καί, ἐν τούτοις, ἀντὶ τῆς λύσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶχε προπαρασκευασθῆ, προετιμήθη νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ Βρυώνης, Ἕλλην ἐπιχειρηματίας ἔντιμος, ὁ ὁποῖος, ὡς ἤκουσα ἀπόψε, διέθεσε τὴν περιουσίαν του εἰς κοινωφελῆ ἱδρύματα καὶ προετιμήθη ἐπίσης, ὅπως ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἀντὶ νὰ πάρῃ ὁλόκληρον τὸ δάνειον, ἐπῆρε 401.000 δολλάρια. Ἐὰν διαπιστωθοῦν ταῦτα, θὰ ἐξακολουθῆτε νὰ ἔχετε τὴν ἰδίαν γνώμην;

§205Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐὰν αὐτὰ ποὺ εἴπατε διαπιστωθοῦν, τότε σημαίνει, ὅτι ἀπεκρύβησαν, ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α., ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπὸ τοὺς πάντας, ἔγγραφα καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἀπέκρυψαν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐὰν ὑπάρχουν τοιαῦτα ἔγγραφα, εἶναι κοινοὶ ἐγκληματίαι καὶ πρέπει νὰ ἐπέμβῃ ὁ Εἰσαγγελεύς. Ἐὰν αὐτὰ συμβαίνουν, ἐὰν δηλαδὴ διαπιστωθῇ ὅτι ὑπῆρχε κἄποτε τοιαύτη συμφωνία καὶ ὅτι τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ κἄποιος τὰ ἔχει, αὐτὸ σημαίνει ὅτι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ὑπεξῃρέθησαν.

§206Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτή, ἡ ἀνάλυσις εἶναι ἰδική σας ἐπὶ τοῦ τρόπου ἀποδείξεως.

§207Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Βεβαίως.

§208Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εὑρίσκεται ὁ ρήτωρ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν λαμβάνω τὸν λόγον, διότι θὰ τὸ ἀναπτύξῃ ὁ ἴδιος.

§209Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Λοιπόν, κύριοι, ἐπανέρχομαι. Τὴν 12ην Δεκεμβρίου 1955 ἐτέθη, ἐρώτημα περὶ ἐκπτώσεως τοῦ Βρυώνη εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Τὸ ἐρώτημα παραμένει ἀνερεύνητον, διότι εἰς τὰς 15 Δεκεμβρίου μετὰ 3 ἡμέρας, ὑπέβαλεν αἴτησιν ὁ Βρυώνης νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐκμίσθωσις τοῦ μεταλλείου εἰς τὴν ἑταιρίαν.

§210ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐπιχειρεῖ νὰ διακόψῃ τὸν ρήτορα).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδέποτε διεπίστωσα τοιοῦτον πνεῦμα οἰκογενειακῆς συζητήσεως, κατὰ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐπερωτήσεως. Κάμνω ἔκκλησιν εἰς ὅλους σας νὰ διατηρηθῇ αὐτὸ τὸ πνεῦμα.

§212Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἡ πρότασις εἶναι, 9 ἕως 10 μῆνας νὰ γίνῃ δοκιμαστικὴ ἐκμετάλλευσις, τὸ μετάλλευμα τὸ ἐξαχθησόμενον νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν ἑταιρίαν. Ὅτι θὰ ἀναλάβῃ τὴν δαπάνην τῶν ἐργατῶν κ.λ.π., ὅτι δέχεται νὰ ἀγοράσῃ τὸ ὑπάρχον, ἐγκρίσει τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., τὸ ὑφιστάμενον μετάλλευμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις τοῦ Βρυώνη, τοὺς φέρει τὴν ἑταιρίαν καὶ ἡ ἑταιρία ἡ ἰδία εἰς τὰς 12 Δεκεμβρίου, μετὰ ἀπὸ ἄλλας τρεῖς ἡμέρας, εἴμεθα ἀκόμη εἰς τὸ 1955, προτείνει τὰ αὐτὰ περίπου καί, λέγει ὅτι μετὰ τὸ τέλος τῶν δοκιμῶν θὰ συμβληθῇ, μὲ τὸν Βρυώνην, θὰ ἐξοφλήσῃ τὸ χρέος τοῦ Ο.Χ.Ο.Α.

§213Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διαβάσατέ το σαφῶς, διότι εἶναι καίριον ἔγγραφον.

§214Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι αὐτό, κύριε Πρόεδρε, θὰ τὸ ἀκούσητε πάρα κάτω. Εἰς τὰς 12 Δεκεμβρίου τοῦ 1955 ἐπαναλαμβάνω, κάμνει τὴν πρότασιν εἰς τὴν ἑταιρίαν.

§215Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Διὰ σημειώματος.

§216Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δι’ αἰτήσεως καί, εἰς τὰς 16 Δεκεμβρίου τοῦ 1955 ἐκδίδεται ἡ ἐγκριτικὴ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου. Ἡ βάσις, ὅπως θὰ ἴδητε ὅλης αὐτῆς τῆς συνεννοήσεως ἦτο, ὅτι ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς Βρυώνης ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ἐξυγίανσίν του καὶ τὴν ἐξυγίανσιν αὐτὴν τὴν υἱοθέτησε τὸ Ὑπουργεῖον. Μὲ δύο λόγια λέγει, ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰ βγάλω πέρα, εὑρῆκα μίαν ἄλλην ἑταιρίαν, αὐτῆς τῆς ἑταιρίας θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τῆς ἐπιτρέψητε νὰ κάμῃ δοκιμαστικὰς ἐρεύνας καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν δοκιμαστικῶν αὐτῶν ἐρευνῶν θὰ ἐπιδιωχθῇ νὰ ὑπεκμισθώσω ἐγὼ ὁ Βρυώνης τὸ μεταλλεῖον εἰς τὴν ἑταιρίαν καὶ πορεύεται ἡ ὑπόθεσις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ περνοῦν 9 μῆνες καὶ κάμνει μίαν αἴτησιν ἡ ἑταιρία...

§217Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Δέκα.

§218Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἔστω 10. Καὶ δώσατέ μου, λέγει, παράτασιν 3 μηνῶν. Ἐδῶ ἀρχίζουν τὰ καίρια ἔγγραφα. Λέγει, λοιπόν, εἰς τὰς 15 Ὀκτωβρίου 1956, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Βιομηχανίας, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 71824)1830 ἐγγράφου του πρὸς τὴν ἀνώνυμον ἑταιρίαν Ander Heiloosterreich λέγει τὸ Ὑπουργεῖον σᾶς δίδομεν τὴν παράτασιν δι’ αὐτοὺς καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ τερματισμὸν τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τοῦ μισθωτοῦ πρὸς κατάρτισιν τῆς ὁριστικῆς συμβάσεως. Καί, περαιτέρω, ἐπειδὴ εἶχεν ἐρωτήσει ἡ ἑταιρία τί θὰ γίνῃ, εἰς τὴν περίπτωσιν, ποὺ θὰ ἐκμισθώσῃ ἀπ’ εὐθείας, λέγει ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐρωτήματος ὑμῶν, ὅπως συναφθῇ ἀπ’ εὐθείας σύμβασις μετὰ τοῦ Δημοσίου ἀνακοινοῦμεν ὑμῖν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἤθελε παραιτηθῆ ὑπὲρ ὑμῶν ὁ νῦν μισθωτὴς τοῦ μεταλλείου Βρυώνης καὶ ἐκμισθώσει εἰς ὑμᾶς τὰ ἐκ τῆς μετὰ τοῦ Δημοσίου συμβάσεως δικαιώματά του, ἡ δὲ πρᾶξις ἤθελε ἐγκριθῆ παρ’ ἡμῶν, αὐτονόητον καθίσταται, ὅτι καθίστασθε ὑμεῖς πλέον μισθωτὴς τοῦ Δημοσίου ἕως τὰς 15 Ὀκτωβρίου. Ἕως τὰς 15 Ὀκτωβρίου, κύριοι συνάδελφοι, τὸ Ὑπουργεῖον ἀκολουθεῖ καὶ ἐκεῖνο τὴν πορείαν τῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ Βρυώνη καὶ τοῦ λέγει: Θὰ ἐκμισθώσῃς ἐσὺ καὶ ἐὰν ἐκμισθώσῃς ἀπ’ εὐθείας, θὰ τὸ δεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς. Ἡ ἑταιρία θὰ εἶναι πλέον ἐκείνη ποὺ θὰ ἔχῃ τὰ δικαιώματα αὐτά.

§219Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀναγνώσατε τὸ ἔγγραφον τῆς ἑταιρίας, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον. Ἔχει καίριον ἐνδιαφέρον, διότι εἶναι αἱ προτάσεις τῆς ἑταιρίας.

§220Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πολλὰ ἔχουν καίριον ἐνδιαφέρον, κύριε Πρόεδρε.

§221Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὸ 13 εἶναι;

§222Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αἱ ὑπηρεσίαι σας δὲν τὰ ἔχουν βάλει κατὰ χρονολογικὴν σειράν, κύριε Ὑπουργέ.

§223Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι τὸ ἔγγραφον τῆς Αὐστροαμερικανικῆς ἑταιρίας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας τῆς 25ης Σεπτεμβρίου 1956 εἰς τὸ ὁποῖον ἱστορεῖ, πρῶτον τὰ τῆς συμφωνίας τοῦ μισθωτοῦ Βρυώνη μετ’ αὐτῆς. Λέγει ἔπειτα ὅτι κατὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας ἐνέσκηψε βαρύτατος χειμὼν καὶ δὲν ἠμπόρεσαν. Ἔπειτα, ὅμως, ἐβεβαιώθη, ὅτι τὰ πορίσματα τῶν ἐρευνῶν εἶναι θετικὰ καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἐν ὄψει τῆς καταρτίσεως τῆς νέας συμβάσεως, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ὁριστικὴ μεταξὺ τῆς ἑταιρίας καὶ τοῦ Βρυώνη, ἐν ὄψει τῆς καταρτίσεως τῆς ὁριστικῆς αὐτῆς συμβάσεως ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς αἰτήματα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας: Πρῶτον, νὰ χορηγηθῇ 3μηνος παράτασις πρὸς συγκέντρωσιν τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ σύστασιν Ἑλληνοελβετικῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία καὶ κατηρτίσθη. Ἀναλαμβάνει ἐπίσης τὴν τακτοποίησιν τοῦ πρὸς τὸν Ο.Χ. Ο.Α. χρέους τοῦ Βρυώνη, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐζήτει μόνον τὰς συνήθεις διευκολύνσεις, ὅπως γράφει εἰς ἄλλο ἔγγραφόν της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον.

§224Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν τὸ λέγει.

§225Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ ποὺ λέγει εἶναι αὐτάρκες. Διότι, λέγει: «Πρὸς τακτοποίησιν τοῦ πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. χρέους τοῦ Βρυώνη». Δὲν σᾶς ἀρκεῖ;

§226Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι.

§227Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀρκετόν, τὸ ὅτι τακτοποιεῖ τὸ χρέος τοῦ Βρυώνη ποὺ ὑπάρχει. Ἔπειτα πρὸς ρύθμισιν τῶν σχέσεών μας μετὰ τοῦ Βρυώνη, ἡ ὁριστικὴ σύμβασις μισθώσεως θὰ καταρτισθῇ μεταξὺ Δημοσίου καὶ ὑμῶν, ἄνευ παρεμβολῆς τοῦ Βρυώνη ὄχι διὰ νὰ περιγράψωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ Βρυώνη, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἐμπλακῶμεν εἰς ἄλλας. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἀποδέχεται τὴν τρίμηνον παράτασιν, καθὼς καὶ τὰς ἄλλας προτάσεις του. Καὶ αἰφνιδίως, πρὸ τῆς παρελεύσεως τοῦ τριμήνου, μετὰ ἕνα μῆνα, ἔρχεται ὁ κεραυνὸς τῆς ἐκπτώσεως.

§228Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μέχρι τῆς 15ης Ἰανουαρίου ἐμφανίζεται κατάστασις εἰδυλλιακὴ μεταξὺ Ὑπουργείου, Βρυώνη καὶ ἑταιρίας. Αἰφνιδίως....

§229Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τακτοποίησις καὶ ἐξόφλησις δὲν εἶναι ταὐτόσημοι ἔννοιαι. Μὴ συνάγετε συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα δὲν βγαίνουν ἀπὸ τὸ ἔγγραφον.

§230Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ τὸ ἴδωμεν αὐτό.

§231Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὴ λησμονῆτε ὅτι εὑρίσκομαι δύο ὥρας εἰς τὸ βῆμα καὶ εἶμαι εἰς τὴν ἀρχήν. Εἰς τὰς 14 Νοεμβρίου, κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ, ἐπαναλαμβάνω, ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ἔγινε διὰ νὰ ὑπεισέλθῃ ἡ ἑταιρία ὡς ὑπομισθώτρια εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Βρυώνη, ὑποβάλλεται ἐρώτημα εἰς τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων περὶ ἐκπτώσεως τοῦ Βρυώνη. Εἶναι δὲ τόσον βεβαία, ἡ ἔκπτωσίς του, ἐκ τῶν προτέρων, ὥστε εἰς τὰς 19 Νοεμβρίου, ἡμέρας τέσσαρας μετὰ ταῦτα, ὑποβάλλει νέαν αἴτησιν ἡ ἑταιρία καὶ λέγει ὅτι «συμφώνως πρὸς τὴν προφορικὴν — ἀφοῦ λέγῃ καὶ ἄλλα: «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν κ.λ.π....» — ἐὰν ἀποδέχεσθε νὰ ἐκμισθώσητε τὸ μεταλλεῖον δι’ ἀπ’ εὐθείας μεθ’ ἡμῶν συμβάσεως ἄνευ δημοπρασίας». Καὶ καταλήγει: «Νὰ διακανονίσωμεν ἡμεῖς τὰ ὅσα ὁ τέως μισθωτὴς Βρυώνης ὀφείλει πρὸς τὸν Ο.Χ.Ο.Α.». Τὸν εἶχον ἤδη βαπτίσει «ὁ τέως μισθωτὴς» ἡ ἑταιρία 4–5 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκπτώσεως! Καὶ ἐπηκολούθησαν πλέον ραγδαίως τὰ γεγονότα. Εἰς τὰς 15 Νοεμβρίου συνέρχεται τὸ Συμβούλιον, εἰς τὰς 22 Νοεμβρίου διαβιβάζονται τὰ πρακτικά, εἰς τὰς 27 ἀπόφασις περὶ ἐκπτώσεως, εἰς τὰς 27 ἀνακοίνωσις ἀποδοχῆς — μὲ τὴν διαφωνίαν τοῦ Χατζάκου, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Κωστόπουλος — καὶ εἰς τὰς 30 πλέον Νοεμβρίου γίνεται ἡ συγκεκριμένη αἴτησις. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν χρειάζεται, νομίζω, ἰδιαιτέρα διορατικότης διὰ νὰ ἀντιληφθῇ κανεὶς — καὶ αὐτὴν τὴν ἰδιαιτέραν διορατικότητα τὴν ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν συγκεκριμένον Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας — διὰ νὰ ἀντιληφθῇ κανεὶς ὅτι ὑπῆρχεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ κἄποια δύναμις μέσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ ὁποία ἐρρυμούλκησε τὸν κ. Ὑπουργὸν πρὸς μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία, ὅπως καὶ ἂν τὸ πάρητε, ἦτο πρᾶξις ἀνήθικος. Διότι, ὑπῆρχεν ἡ θέσις Βρυώνη, ὁ ὁποῖος εἶχε συμβληθῆ μὲ τὴν ἑταιρίαν, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀποκτήσει ἐν ταῖς συνεννοήσεσι μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ δικαίωμα τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ ἐκτελεῖται ὁ Βρυώνης εἰς διάστημα ἑνὸς μηνὸς διότι, πράγματι, προφανῶς κἄτι παρενεβλήθη. Αὐτὴ ἡ ἔλλειψις διορατικότητος ἀποτελεῖ τοὐλάχιστον θέμα πολιτικῆς εὐθύνης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐπακολουθεῖ κἄτι ἄλλο, κύριοι, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβε χώραν συζήτησις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐμοῦ. Εἰς τὰς 27 Νοεμβρίου, ἀφοῦ ἐγλυτώσαμεν ἀπὸ τὸν Βρυώνην καὶ τὰς ἀξιώσεις του, πάει ὁ Βρυώνης, τώρα, νὰ ἰδοῦμε πῶς θὰ γλυτώσουμε καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνταγωνιστάς, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, εἰς τὰς 27 Νοεμβρίου ἀνακοινοῦται εἰς τὴν Ἑταιρίαν εὐχαρίστως ὅτι ἐξέπεσεν ὁ Βρυώνης καὶ κατ’ ἀρχὴν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν τὴν συμφωνίαν.

§232ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εὐχαρίστως;

§233Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, τὸ εἶπον εἰς σχῆμα λόγου. Εἰς τὰς 30 Νοεμβρίου ὑποβάλλεται συγκεκριμένη αἴτησις τῆς ἑταιρίας. Ὁ Νοέμβριος ἔχει ἡμέρας τριάκοντα... Ἀκριβῶς τὴν ἑπομένην, 1ην Δεκεμβρίου, ὑποβάλλεται ἄλλη αἴτησις. Ἕως ὅτου εὕρω τὸ ἔγγραφον πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω ἄλλο ἕνα πρᾶγμα. Ὅτι ἀφήνεται νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι ὅλα αὐτὰ ἔγιναν μὲ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Βρυώνη, διὰ νὰ ἔχῃ ὁ ἀτυχὴς Βρυώνης ὀλίγον χρόνον πρὶν πεθάνῃ, νὰ κοινοποιήσῃ ἕνα ἐντονώτατον ἔγγραφον διαμαρτυρίας, δι’ ὅσα εἰς βάρος του κατεσκευάσθησαν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Εἰς τὰς 30 Νοεμβρίου ὑπέβαλε μίαν αἴτησιν, τὴν αἴτησιν της ἡ ἑταιρία, ὄντως συγκεκριμένην. Τὴν ἑπομένην, 1ην Δεκεμβρίου, ὑποβάλλεται αἴτησις τῆς ἑταιρίας Βαλταζάνος —Γιαννᾶτος, λέγουσα: «Κύριοι, πληροφορηθέντες ὅτι ὁ μισθωτὴς τοῦ μεταλλείου Βάβδου κ. Βρυώνης ἐξέπεσε τοῦ δικαιώματός του ἐκμεταλλεύσεως, ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω μεταλλείου, καὶ ἐπειδὴ ἡμεῖς κυρίως κατ’ ἐπάγγελμα... (ἀναγινώσκει)...». Ἐπαναλαμβάνω, ὑπενθυμίζω τὰς ἡμερομηνίας. Ἡ αἴτησις τῆς πρώτης ἑταιρίας εἶχε γίνει 30 Νοεμβρίου καὶ αὐτὴ ἡ αἴτησις ὑπεβλήθη τὴν 1ην Δεκεμβρίου. Τώρα, τί εἶναι αὐτὸς ὁ Βαλταζάνος, διὰ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἐκεῖ. Μήπως ἦτο κανένας ἀεριτζῆς; Σᾶς πληροφορῶ ὑπευθύνως, ὅτι ἐξήγαγε τὸ 1956, 8.323 τόννους καὶ εἰσήγαγε 255.000 δολλάρια. Τὸ δὲ 1955, τὸν ἀμέσως προηγούμενον χρόνον, 7885 τόννους καὶ εἰσήγαγε 272.000 δολλάρια. Δηλαδὴ δὲν πρόκειται περὶ κανενός, «κἄποιου», ὁ ὁποῖος ὑποβάλλει μίαν αἴτησιν εἰς τὴν τύχην.

§234Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, μὴ προσπαθοῦμεν νὰ δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις. Εἶπον καὶ τότε καὶ τώρα, ὅτι πρόκειται περὶ καλοῦ ἐπιχειρηματίου. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξάγει μετάλλευμα ἀξίας 250.000 δολλαρίων τὸ ἔτος, τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ἀμφισβητήσω καθόλου, δὲν σημαίνει ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἐπιχείρησιν, ἔτσι, ὅπως τὸν θέλομεν νὰ ἀνταποκριθῇ. Καὶ δὲν εἶχε, ἐπαναλαμβάνω, παρὰ νὰ πράξῃ ὅ,τι καὶ οἱ ἄλλοι θὰ ἠδύναντο νὰ πράξουν. Ἁπλούστατα νὰ μᾶς εἴπῃ τὸν συγκεκριμένον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ εὕρισκε τὰ χρήματα ἢ νὰ μᾶς ἔδιδε κἄποιαν οὐσιαστικωτέραν ἐγγύησιν. Διότι δὲν κάμνει κανεὶς μίαν δουλειὰν χωρὶς νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι ἠμπορῇ νὰ φτιάξῃ ἄλλην. Ἐπίσης, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε αὐτὸ τὸ ἔγγραφον νὰ τὸ κυττάξω. Αἱ λέξεις «νὰ τακτοποιηθῇ τὸ χρέος μὲ τὸν Ο.Χ. Ο.Α.», σημαίνουν νὰ πάω νὰ διαπραγματευθῶ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ὁ Ο.Χ.Ο.Α. εὑρίσκετο ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν Βρυώνην, εἶμαι βέβαιος καὶ φαντάζομαι καὶ μὲ τὴν Μαρτερχάϊν.

§235Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Λέγω αὐτὸς εἶναι ὁ Βαλταζάνος. Ὁ κ. Κιτσίκης, ἀγορεύων εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, εἶχεν ἕνα πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰς δυνατότητας ἐξορύξεως καυστικῆς μαγνησίας. Καὶ ἀναφέρει ὁ πίναξ 20 ἑταιρίας καὶ ὁ Βαλταζάνος ἤρχετο τέταρτος, μὲ 10.800 τόννους. Ὁ πρῶτος ἤρχετο μὲ 14.000 τόννους. Ὑπάρχει δὲ καὶ τηλεγράφημα ἐντὸς τοῦ φακέλλου ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει ὅτι ἀπασχολεῖ 240 ἐργάτας ἡ ἑταιρία Βαλταζάνου. Εἶναι δὲ καὶ ἐκεῖ δευτέρα κατὰ σειράν. Λέγω, λοιπόν, κύριοι, ὅτι ἐνώπιον τῶν δύο αὐτῶν αἰτήσεων, θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐτέλει ἐν πλήρει πλάνῃ, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι αὐτὴ ἡ πλάνη ἦτο ἀποτέλεσμα κἄποιας ἠθελημένης ἄλλοθεν παραπλανήσεως. Διότι, ὅτι γίνεται λόγος περὶ αὐτοῦ τοῦ περιφήμου διδράχμου, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τρία σημεῖα τῆς ὁμιλίας του λέγει ὅτι αὐταὶ αἱ αἰτήσεις ὑπεβλήθησαν μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως. Εἰς τρία σημεῖα τὸ λέγει. Ἐτέλει δηλαδή, εἶμαι βέβαιος, καλοπίστως, ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αἱ αἰτήσεις αὐταὶ ὑποβάλλονται μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως καὶ διεξάγεται ὁ ἀκόλουθος διάλογος μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχον ἐν τῷ μεταξὺ εἰς χεῖρας μου αὐτὴν τὴν αἴτησιν Βαλταζάνου: «Τοῦ ἐζητήσατε, λέγω ἐγώ, ἔγγραφον ἀπάντησιν. —Παπαληγούρας: Μάλιστα, ἔγγραφον —Τσουκαλᾶς: Θὰ ἤθελον τὴν χρονολογίαν τῆς ἀπαντήσεως». Δὲν ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὄχι βεβαίως ἐπίτηδες, ἀλλὰ περνᾷ ἀρκετὴ ὥρα καὶ ἐπανέρχομαι. «Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μοῦ εἴπητε τὴν ἡμερομηνίαν τοῦ ἐγγράφου, διότι ἔχω πληροφορίας ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου, ἐδόθη μετὰ 6 μῆνας ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως». Ὅπως θὰ ἴδητε ἀμέσως, εἶχεν εἴπη εἰς 3 σημεῖα, τὰ ἔχω σημειωμένα, ὅτι αἱ αἰτήσεις ὑπεβλήθησαν μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως.—Παπαληγούρας: Ἡ ἀπάντησις ἐδόθη τὴν 15ην Μαΐου καὶ ἡ αἴτησις τοῦ κ. Βαλταζάνου ὑπεβλήθη τὴν 13ην Ἀπριλίου». Ἐξακολουθεῖ νὰ τελῇ ὑπὸ τὸ κράτος πλάνης ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀπάντησις ἰδική μου: «Προφανῶς κάμνετε λάθος, διότι ἡ αἴτησις ὑπεβλήθη καὶ ἐπρωτοκολλήθη τὴν 1ην Δεκεμβρίου, καὶ ἡ ἀπάντησις ἡ ἰδική σας ἐδόθη μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως —Παπαληγούρας: Τώρα μοῦ λέγει ἡ ὑπηρεσία ὅτι εἶχεν ὑποβάλλει». Ἔγινε διάλογος ἐπὶ τόπου, θὰ τὸν ἐνθυμῆται ὁ κ. Ὑπουργός, μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς ὑπηρεσίας. «Τώρα, μοῦ λέγει ἡ ὑπηρεσία ὅτι εἶχεν ὑποβάλλει. Ἐκείνη διὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖτε σεῖς, προσθέτει, εἶναι ἄνευ ἀντικειμένου. Λέγει ὅτι: Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως γνωρίσητε τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους δέον νὰ γίνῃ ἡ σύμβασις». Τί ἄλλο νὰ παρακαλέσῃ, κύριοι; Ἔρχεται καὶ λέγει τὴν 1ην Δεκεμβρίου ὅτι: «Ἔμαθα ὅτι ἐξέπεσε ὁ Βρυώνης, εἴπετε τί θέλετε ἐπ’ αὐτοῦ καὶ νὰ συζητήσωμεν». Τί ἄλλο θέλετε νὰ κάμῃ ἕνας ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὁ πρῶτος τυχὸν ἄγνωστος ἀεριτζῆς, ἀλλὰ ἕνας γνωστὸς ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος πληροφορεῖται 4 ἡμέρας μετά, καὶ μπράβο του ποὺ τὸ ἐπληροφορήθη, τόσον γρήγορα, ὅτι: «Ἔμαθα ὅτι ἐξέπεσεν ὁ Βρυώνης καὶ εἰπῆτε μου τοὺς ὅρους».

§236Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Τί ἄλλο ἔκαμε καὶ ἡ Ματερχάϊν, ὅταν ἦλθε εἰς τὴν ἀρχήν;

§237Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐντὸς 4 ἡμερῶν ὑπέβαλεν αὐτός;

§238Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§239Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» ἡ ἀπόφασις τῆς ἐκπτώσεως;

§240Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν ὑποθέτω κἂν ἀπὸ τῆς 27ης.

§241Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς σᾶς ἐδικαιολόγησεν ἡ ἡ ὑπηρεσία ὅτι σᾶς ἀπέκρυψε τοῦτο;

§242Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν μοῦ ἐδικαιολόγησεν ἡ ὑπηρεσία ὅτι μοῦ ἀπέκρυψε τὴν αἴτησιν. Πάντως, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἔγινε αὐτὴ ἡ ἱστορία πρὸ ἑνὸς ἔτους.

§243Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Πότε ἤλθατε νὰ συζητήσητε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν;

§244Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὴν 1ην Δεκεμβρίου.

§245Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ προκύπτει ὅτι ἐτελεῖτε ἐν ἀγνοίᾳ καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνετε καὶ μάλιστα τὸ εἴπατε. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς πολιτικῆς σας εὐθύνης. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἀπεκρύψατε ἐν ἐπιγνώσει τοῦτο. Ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω, ἀλλὰ λέγω τοῦτο, ὅτι τελεῖτε ὑπὸ τὸ κράτος πλάνης καὶ ἡ πλάνη αὐτὴ καθίσταται ἀκόμη περισσότερον ὕποπτος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν σας, διότι δὲν εἶναι ἡ συζήτησις εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν εἶναι εἰς τὰς 26 Ἰουνίου καὶ ἔχουν προηγηθῆ δύο ἄλλαι συνεδριάσεις κατὰ τὰς ὁποίας εἴπατε τὸ ἑξῆς: Εἶναι τὰ πρακτικὰ τῆς 19.6.57: «Ἀφοῦ κατηρτίσθη ἡ σύμβασις, ἦλθε κἄποιος κύριος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐπὶ 5δράχμου χαρτοσήμου εἶπεν ὅτι, δέχομαι καὶ ἐγὼ νὰ ἀναλάβω τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου, ὑφ’ οὓς ὅρους κ.λ.π.». Τὸ λέγετε εἰς τὰς 19 Ἰουνίου καὶ ἡ ὑπηρεσία σας μεταξὺ τῆς 19ης Ἰουνίου, ποὺ μεσολαβεῖ καὶ ἡ 21η Ἰουνίου καὶ φθάνομεν εἰς τὰς 26 Ἰουνίου, δὲν σκέπτεται, τοὐλάχιστον, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι, κύριε Ὑπουργέ, ἐκάματε λάθος, διότι ἡ ἔκθεσις εἶχεν ὑποβληθῆ πολὺ πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως τὴν 1ην Δεκεμβρίου. Αὐτὸ ἀπὸ ἀπόψεως ὑπηρεσίας ἀρχίζει νὰ μὴ εἶναι ἁπλῶς ἀμέλεια.

§246Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μία αἴτησις ὑπάρχει ἐκεῖ, ἢ δύο;

§247Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπάρχει καὶ μία μεταγενεστέρα.

§248Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη αἴτησις, ὅτι προσφέρεται ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους νὰ ἀναλάβῃ;

§249Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπάρχει μία μεταγενεστέρα, θὰ ἔλθω εἰς αὐτήν, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι πράγματι μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως. Συνεχίζεται, λοιπόν, ὁ διάλογος καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός: «Τοὺς ὅρους τοὺς καθωρίσατε κατὰ τὸ ἄρθρον τῆς συμβάσεως εἰς τὰς 21 Δεκεμβρίου, ὁ μισθωτὴς τοὺς ἐζήτησεν τὴν 1ην Δεκεμβρίου».—«Π. Παπαληγούρας: Εἰς τὰς 27 Νοεμβρίου καθωρίσθησαν οἱ βασικοὶ ὅροι τῆς συμβάσεως».—«Α. Τσουκαλᾶς: Τὸ Συμβούλιον Μεταλλείων καθώρισε, κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτοῦ τῆς 21ης Δεκεμβρίου τοὺς βασικοὺς ὅρους, οἵτινες δέον νὰ περιέχωνται εἰς τὴν σύμβασιν». Ἡ πρότασις, ἐπαναλαμβάνω, ἔγινε τὴν 1ην Δεκεμβρίου καὶ συνεχίζεται. Λέγω, λοιπόν, κύριοι, ὅτι χρειάζεται ἰδιαιτέρα διορατικότης καὶ διεισδυτικότης, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ κανείς, ὅτι ἀφοῦ ἐξετελέσθη κατὰ παράβασιν τῶν στοιχειωδῶν χρηστῶν ἠθῶν ὁ Βρυώνης καὶ παρεμερίσθη ὁ Βρυώνης, ὅταν ἐγένετο τοῦτο καὶ ὑπέβαλεν ἡ ἑταιρία εἰς τὰς 30 Νοεμβρίου τὴν αἴτησίν της καὶ ἡ ἄλλη ἑταιρία τὴν 1ην Δεκεμβρίου, δὲν γίνεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο, τί ἄλλο θέλετε, τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἀπήντησε. Διότι καὶ ἐὰν ὅλα αὐτὰ ἐδικαιολογοῦντο, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παραμένει ἀνεξήγητον καὶ πάλιν καὶ τὸ ὁποῖον διαδηλοῖ ὅτι κἄτι τὸ πολὺ περίεργον κρύπτεται ὄπισθεν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ εἰς τὸ ὁποῖον τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἀπήντησε. Καὶ ἔρχομαι εἰς αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἔρχεται μετὰ ταῦτα μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως εἰς τὰς 13 Ἀπριλίου καὶ στέλλει δευτέραν αἴτησιν ὁ Βαλταζάνος: «Καίτοι δὲν ἐτύχομεν μέχρι στιγμῆς ἀπαντήσεως εἰς τὴν ἀπὸ τάδε ἐπιστολήν μας, πληροφορηθέντες τοὺς ὅρους τῆς ὑπογραφείσης συμβάσεως μὲ τὴν ἑταιρίαν αὐτήν, σᾶς κάμνομεν τὰς ἑξῆς εὐνοϊκωτέρας προτάσεις». Καὶ ἐδῶ συμβαίνει κἄτι περίεργον, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι τότε πλέον εἴχαμεν ἀρχίσει διαπραγματεύσεις μὲ τὴν ἄλλην ἑταιρίαν εἰς τὰς 30 Νοεμβρίου καὶ πῶς θὰ σοῦ ἔλεγα ἐγὼ νὰ δεχθῇς τὴν 1ην Δεκεμβρίου; Αὐτὸ εἶναι ποὺ κάμνει ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν καὶ θέλω ἐπ’ αὐτοῦ νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἡ ἀπάντησις αὐτὴ εἰς τὰς 13 Ἀπριλίου πρὸς Βαλταζάνον, ἔρχεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὰ ὅσα εἶπεν εἰς ἐμὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἡμέραν ἐκείνην ποὺ διεξήγετο ὁ διάλογος. «Ἐὰν καὶ σήμερον ὑπεβάλετο πρότασις ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους, συνοδευομένη, ὅμως, καὶ ἀπὸ σχετικὴν ἐγγύησιν, ἐγὼ ὁ ἴδιος τὴν ἡμέραν τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως θὰ εἰσηγούμην εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπικυρώσῃ τὴν σύμβασιν καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν διενέργειαν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ».

§250Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, κύριε συνάδελφε. Μὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν λογοπαίγνιον;

§251Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Τὸ θέμα εἶναι σαφές.

§252Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα εἶναι σαφές. Εἶπον καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ σήμερον ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι μέχρι καὶ τῆς στιγμῆς τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς συμβάσεως, ἐὰν ἤρχετο μία συγκεκριμένη πρότασις, ὑποβαλλομένη εἴτε ἀπὸ πολὺ μεγάλον οἶκον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην συστάσεων, εἴτε ἀπὸ ἕνα οἶκον μικρότερον ἀλλὰ ἡ ὁποία νὰ συνωδεύετο ἀπὸ ἐγγυήσεις πραγματικάς, ἑπομένως ἀπὸ κάποιαν ἐγγυητικὴν ἐπιστολήν, ἢ ἀπὸ κάποιαν ἐξήγησιν ποὺ θὰ εὕρῃ τὰ ἀπαιτούμενα δολλάρια, 1.500.000 δολλάρια διὰ νὰ κινηθῇ ἀνέτως κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος, ὅτι ἡ περίπτωσις αὐτὴ βεβαιότατα θὰ μὲ ἔκαμνε νὰ εἰσηγηθῶ νὰ μὴ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις. Ἐὰν μοῦ ἔγραφε ἕνα γράμμα καὶ μοῦ ἔλεγε ὅτι ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην νὰ συζητήσω μαζί σας. Μὲ τοιαύτας ἐπιστολάς, αἱ ὁποῖαι στέλλονται εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα ὅταν πρόκειται νὰ ὑπογράψωμεν συμβάσεις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καμμία δουλειὰ εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ἐδῶ ἐκρίθη οὐσιαστικῶς. Ἠμπορεῖ νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ἡ ὑπηρεσία μὲ συνεβούλευσε καλῶς ἢ κακῶς.

§253Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι σᾶς συνεβούλευσεν ὑπόπτως, κύριε Ὑπουργέ.

§254Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ συγκρίνητε σεῖς τὸν ἄριστον αὐτὸν ἐπιχειρηματίαν, μὲ ἑταιρίαν τοῦ μεγέθους αὐτοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε. Καὶ ὁ ἄριστος αὐτὸς ἐπιχειρηματίας, ἐξ ἄλλου, δὲν ἦλθε νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ἐγὼ συνεργάζομαι μὲ τὴν τάδε ἑταιρίαν καὶ ἔστειλεν, ἁπλῶς, αὐτὰ τὰ ἀόριστα γράμματα καὶ δι’ αὐτὸ τοῦ ἐδόθη αὐτὴ ἡ ἀπάντησις.

§255Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εἰς τὰς 13 Ἀπριλίου, μετὰ 6 μῆνας, ἐγὼ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα καὶ δι’ ἐμὲ εἶναι ἀκατανόητον ὅτι ἔρχεται καὶ λέγει τὴν 1ην Δεκεμβρίου: «Ἀποστείλατέ μου τοὺς ὅρους». Μίαν ἡμέραν πρίν, τοὺς ὅρους τοὺς εἶχε δώσει εἰς τὴν ἄλλην ἑταιρίαν. Αὐτὸ εἶναι μίαν ἡμέραν προτοῦ δώσῃ τοὺς ὅρους εἰς τὴν ἄλλην ἑταιρίαν. Διατὶ αὐτὸς ὁ ἀποκλεισμὸς ἑνὸς γνωστοῦ ἐπιχειρηματίου, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ δεχθῇ ἢ νὰ μὴ δεχθῇ τοὺς ὅρους; Δίδετε δέ, κύριε Ὑπουργέ, καὶ περὶ αὐτοῦ ἀκριβῶς πρόκειται, πλέον τὴν ἀπάντησιν, διότι δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, διότι τὸ Δημόσιον ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν. Δικαιολογεῖ καὶ ἐξηγεῖ τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ἐπειδὴ εἰς τὰς 27 Νοεμβρίου εἶχεν ἀνακοινώσει πρὸς τὴν ἑταιρίαν τὴν ἔγκρισιν, περὶ μισθώσεως τοῦ μεταλλείου, ὅτι τρόπον τινά, ἦτο δεσμευμένον. «Δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ὑποβληθεῖσαι προτάσεις κ.λ.π.». Αὐτὰ λέγει ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα. Τώρα, ὁ κ. Ὑπουργός, δίδει ἄλλας ἐξηγήσεις. Ἐγὼ εἶχον δηλώσει ὅτι ἡμεῖς δεχόμεθα νὰ γίνῃ ἡ μίσθωσις. Ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν δὲν λαμβάνομεν οὐδένα ὑπ’ ὄψει.

§256Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπητε ποῖον ἔγγραφον εἶναι;

§257Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. «Ὁ Ὑπουργός: Π. Παπαληγούρας».

§258Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τότε, τί ἡμερομηνίαν εἴπατε ὅτι φέρει;

§259Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. 30 Μαΐου. Προχωρῶ. «.....(ἀναγινώσκει)....». Ὅλα αὐτά, κύριοι, ἄγουν εἰς ἓν συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, δὲν εἶναι καὶ τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου, ἄγουν εἰς ἓν συμπέρασμα, ὅτι εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ὑπάρχει δύναμις — καὶ τὸ λέγω αὐτὸ μὲ πλήρη συναίσθησιν τῆς εὐθύνης μου — ὑπάρχει δύναμις μέσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται, ἰδιαιτέρως, πρῶτον νὰ ἐκτοπίσῃ τὸν Βρυώνην, δεύτερον, νὰ ἐκτοπίσῃ τοὺς συναγωνιστάς, τρίτον νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἤδη ἀνάδοχον ἑταιρίαν, ρυμουλκοῦσα πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις. Καὶ τώρα, ἔρχομαι, πλέον, — δι’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὅλος αὐτὸς ὁ κύκλος, διὰ νὰ ἔλθω εἰς τὸ σημεῖον τῆς διαφορᾶς αὐτῆς τῆς πολυκρότου μεταξὺ τῶν δύο ἐννοιῶν τοῦ ἄρθρου 17 καὶ τοῦ ἄρθρου 2.— Διότι, πράγματι, ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία ἐκ πρώτης ὄψεως εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῇ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν θὰ ἐλέγομεν ἡμεῖς οἱ νομικοί, ἀλλὰ καὶ οἱ μὴ νομικοὶ ἐξ ἡμῶν, ὅτι τὸ ἓν εἶναι ἠγγυημένη πίστωσις ἐντὸς 4 ἐτῶν ἀπὸ μίαν παμμεγίστην Τράπεζαν τῆς Ἑλβετίας, τὸ ἄλλο εἶναι μετρητά. Τόση διαφορά, ποίαν σημασίαν ἔχει; Ἰδοὺ ποίαν σημασίαν, ἀπὸ στόματος Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ἔχει ἡ διαφορά: Ἐδῶ, πλέον, δὲν εἶναι ἀπόρρητον τὸ ἔγγραφον, διὰ νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι εἶναι κατάχρησις. Εἶναι ἀναφορὰ τοῦ κ. Καβαδᾶ, Διευθυντοῦ τῶν Μεταλλείων, ὁ ὁποῖος, εἶναι γνωστόν, ποίαν θέσιν ἔλαβεν εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Δὲν πρόκειται, βεβαίως, ἐγὼ νὰ κάμω κριτικήν.

§260Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διευθυντὴς Μεταλλείων, ὁ ἁρμόδιος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Λαυρεντίδης).

§261Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὁ κ. Καβαδᾶς, πληροφορούμενος αὐτοῦ τοῦ δημοσιεύματος τῆς «Ἑστίας» καὶ ἐπειδὴ ἦτο ἐν ἀδείᾳ, ὑπέβαλε μίαν ἀναφορὰν ἐμπιστευτικὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον — ὑπάρχει εἰς τὸν φάκελλον — ὑπὸ χρονολογίαν 30 Σεπτεμβρίου 1957 λέγει δὲ ὁ κ. Καβαδᾶς ἐν κατακλεῖδι: «Τὰ ἀνωτέρω, ἐθεώρησα καθῆκον μου, ὅπως φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ἐγγράφως, ἄρτι διατελῶν ἐν ἀδείᾳ, καὶ νὰ ἐπιστήσω ἐπ’ αὐτοῦ τὴν ὑμετέραν προσοχήν, διότι θέλω νὰ σημειωθῇ ὅτι ἐκτὸς τῆς ἐκτεθείσης πλευρᾶς τοῦ ζητήματος τοῦτο παρουσιάζει καὶ ἑτέραν, ἀπὸ ἠθικῆς πλευρᾶς, ἄποψιν, ἐπιβάλλουσαν διευκρινίσεις τῶν καταγγελλομένων». Ἀπὸ ἐδῶ ἀρχίζει τὸ θέμα ποὺ θέλει προσοχήν. «Λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ἐκτάσεως.... (ἀναγινώσκει)....», διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως, διότι θὰ ἀπεδεικνύετο ἀβάσιμον τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τῆς ἐκ μέρους τῆς μισθωτρίας εὐθύνης, ἀμέσως ἅμα τῇ κυρώσει τῆς συμβάσεως, ἐξοφλήσεως τοῦ δανείου πρὸς Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τῆς ἐξυπηρετήσεως, οὕτω τοῦ Δημοσίου συμφέροντος, καὶ εὐλόγως θὰ ἐδημιουργοῦντο παράπονα ἐκ μέρους ἄλλων σοβαρῶν μεταλλείων λευκολίθου οἵτινες ἀσφαλῶς, θὰ ἰσχυρισθῶσιν ὅτι καὶ οὗτοι, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς τμηματικῆς καὶ ἐπὶ τριετίαν καταβολῆς τοῦ ποσοῦ τῶν 401.000 δολλαρίων, θὰ ἐδέχοντο νὰ ὑποβάλωσι παρομοίας πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς ἄνω μισθωτρίας ἀλλοδαπῆς ἑταιρίας ὑποβληθεῖσαν πρότασιν ἐκμισθώσεως τοῦ ὄντως ἀξιολόγου Δημοσίου μεταλλείου δι’ ἀπ’ εὐθείας συμβάσεως. Μετὰ τιμῆς, Καβαδᾶς». Αὐτό, κύριοι, ρίπτει, δι’ ἐμέ, τοὐλάχιστον, φῶς. Τὸ λέγει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 ἐν ποιᾷ τινι συντομίᾳ. Λέγει, δηλαδή, τοῦτο τὸ ἴδιον περίπου ἐπιχείρημα. Καὶ ἡ αἴτησις αὐτή, κρινομένη ἀπὸ οἱονδήποτε λογικὸν ἄνθρωπον, μὴ συνοδευομένη ἀπὸ οἱανδήποτε ἐξήγησιν, ποῦ θὰ εὕρῃ τὰ τεράστια κεφάλαια ποὺ χρειάζεται καὶ ποῦ θὰ εὕρῃ νὰ μετρήσῃ 400 χιλιάδες δολλάρια τὴν ἑπομένην τὸ πρωΐ, τί σημαίνει;

§262Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν ἄδειάν σας. Κύριε Τσουκαλᾶ, δὲν πρόκειται διὰ τὰ 401.000 δολλάρια. Ἐδῶ εἶναι ἄλλο τὸ θέμα. Ἐπειδὴ ἡ ἑταιρία δὲν εἶχε νὰ πληρώσῃ 401.000 δολλάρια, ἀλλὰ 375.000, εὑρέθη ὁ τρόπος αὐτός, δηλαδὴ τὸ χάρισμα τῶν τόκων ἐπὶ ἓν ἔτος. Ἑπομένως καὶ ὁ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ἐγνώριζον αὐτό, διότι ἡ σκέψις ἐγένετο παρουσίᾳ τῶν ἁρμοδίων παραγόντων τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς ἑταιρίας. Διὰ νὰ δοθῇ μία λύσις, λοιπόν, ἐχάρισαν τοὺς τόκους ἐπὶ ἓν ἔτος, ἤτοι 18.000 δολλάρια. Ἑπομένως, ἦτο γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι πρὸ τῆς παρελεύσεως ἔτους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν αὐτό.

§263Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑποτίθεται ὅτι ἔγιναν, κατὰ τὴν ἰδικήν σας σκέψιν, δὲν τὰ γνωρίζω. Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γνωρίζω εἶναι ὅτι τὴν 29ην Ἰανουαρίου ἔγινε σύσκεψις εἰς τὸ γραφεῖον μου, παρόντων καὶ τῶν τριῶν μελῶν, ἔφυγον ἀπὸ τὸ γραφεῖον μου μισοσυμφωνοῦντες καὶ ἐπῆγα εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ὅπου καὶ ἔγινε ἡ τεχνικὴ συμφωνία.

§264Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Διὰ ποῖον ποσόν;

§265Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, νομίζω, ὅμως, εἰς τὸ ποσὸν ἦτο τῶν 400.000.

§266Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Γαληνὸν διὰ τὴν διακοπήν, διότι μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναγνώσω ἓν πράγματι βαρυσήμαντον ἔγγραφον, τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3821, τῆς 28.12.56. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον εἶναι τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, λέγει δὲ τὰ ἑξῆς: «....(ἀναγινώσκει)....». Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι διαπιστοῦται ἡ προσπάθεια ὑπαναχωρήσεως τῆς ἑταιρίας.

§267Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Οὐδέποτε ἀνεφέρθη εἰς οἱονδήποτε, οὐδὲ εἰς ἐμέ, ὅτι ἐνεφάνισεν οἱανδήποτε ἄλλην πρότασιν ὁ κ. Λοβέρδος.

§268Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀνεφέρθη πρὸς ἡμᾶς ἀπ’ εὐθείας ἡ σχετικὴ πρότασις, κύριε Ὑπουργέ.

§269Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν τὸ ἀνέφερε προηγουμένως. Ἀφ’ ἧς τὸ ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὸ ἀνέγνωσε, διατὶ δὲν ἀντέδρασε; Ἐπὶ τέλους ὁ Ο.Χ.Ο.Α. δὲν εἶναι μεγάλο ἀνεξάρτητον Κράτος, μεγάλη δύναμις, ἐνώπιον τῆς ὁποίας ὑπάρχει ἔλλειψις αὐτοτελείας καὶ δημιουργοῦνται σχέσεις ὑποτελείας. Εἶναι ἕνας Ὀργανισμὸς τοῦ Κράτους, ὑπαγόμενος ἐντελῶς εἰς τὴν γενικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Κράτους. Στέλλονται ἀνακριβῆ ἔγγραφα. Στέλλονται ἔγγραφα, ὅτι ἄλλοθεν ἐκδηλοῦνται ἐπιθυμίαι ἀναλήψεως τοῦ μεταλλείου. Ταὐτοχρόνως διαπιστοῦται, ὅτι ἡ ἑταιρία κάμνει ὑπαναχωρήσεις. Ἀρχικῶς ἀναλαμβάνει νὰ πληρώσῃ καὶ κατόπιν ὑπαναχωρεῖ. Ἐνώπιον αὐτῶν τῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ὁ ὑπεύθυνος Γεν. Διευθυντής, σκέλος, ἐπὶ τέλους, τῆς Κυβερνήσεως, ἐκδηλώνει, οὔτε ἐκ τῶν ὑστέρων, δὲν ὑπάρχει Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, διὰ νὰ ἐνημερωθῇ, νὰ πληροφορηθῇ, νὰ ἀντιδράσῃ κατ’ ἄλλον τρόπον;

§270Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ μία ἄλλη πρότασις συγκεκριμένη. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι τοῦτο, ὅτι μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν ἡ διατύπωσις τῆς ἐπισημειώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ: «Δὲν θεωρῶ, ὅτι συμφέρει νὰ γίνῃ διαγωνισμός, διότι δὲν ὑποθέτω, ὅτι οἱαδήποτε ἄλλη ἐπιχείρησις θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ὑπογράψῃ, ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς αὐστριακῆς ἑταιρίας. Αὐτὴ ἡ κρίσις ἡ Ὑπουργικὴ δὲν ἠξεύρω πόθεν προεκλήθη.

§271Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὡς πρὸς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν μὲ ἀναγκάζετε νὰ εἴπω πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἤθελον νὰ εἴπω.

§272Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Λέγετε, ὅτι δὲν θεωρεῖτε, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ μεταλλεῖον εἰς Ἑλληνικὴν ἐπιχείρησιν.

§273Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ὑπερασπίζομαι τὴν ἑταιρίαν, διότι καὶ ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι ἡ ἑταιρία εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν συμπεριεφέρθη κατὰ ἕνα τρόπον κακόπιστον. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἐπιδιώκω τὴν ἀποβολὴν τῆς ἑταιρίας, μὲ ὅλον ὅτι τὴν σύμβασιν τὴν θεωρῶ αὐτὴν καθ’ ἑαυτὴν καλήν. Ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ δοθῇ ἕνα μάθημα πρὸς πᾶσαν ξένην ἑταιρίαν, διὰ νὰ γνωρίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριφέρεται ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ὡς πρέπει νὰ συμπεριφέρεται. Καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἑταιρία συμπεριεφέρθη ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἀπέναντι τοῦ Ὑπουργοῦ κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο οἷος ὤφειλε νὰ εἶναι.

§274Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἐδῶ, λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ἁπλῶς ἐπισημαίνω τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεσθε κατὰ ἕνα τρόπον, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγον ἀπόλυτον καὶ ὀλίγον δογματικόν, ὅτι δηλαδή, δὲν ὑπάρχει ἐπιχείρησις Ἑλληνική, ἡ ὁποία νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ τι πρὸς Θεοῦ; Νὰ καταθέσῃ 100 χιλιάδας δολλάρια καὶ νὰ πάρῃ μίαν ἐπιστολὴν μιᾶς Τραπέζης δι’ ἄλλας 300 χιλιάδας δολλάρια. Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀντίθετον πρὸς τὴν κοινὴν πεῖραν.

§275Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ἀρκεῖ τοῦτο. Πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλας 400 χιλιάδας δολλάρια καὶ ἄλλας 150 χιλιάδας δολλάρια διὰ νὰ κινήσῃ τὸν κλίβανον. Ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι μεταλλειολόγοι λέγουν ὅτι διὰ νὰ κινηθῇ κατὰ τρόπον ἀξιοπρεπῆ ἡ ἐπιχείρησις — καὶ κάποιος Ἀστερινός, ἔκαμε πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐδῶ — λέγουν ὅτι χρειάζονται ὡρισμέναι δαπάναι. Καὶ αὐτὰς τὰς δαπάνας δὲν πιστεύω, κύριε συνάδελφε ἐξ Ἀθηνῶν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς καταβάλουν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φιλοδοξοῦν νὰ ἔχουν μεταλλεῖα λευκολίθου. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς Ἕλλην, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ κινήσῃ μίαν ἐπιχείρησιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου δολλαρίων. Λέγω δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰς ἐργασίας αὐτάς.

§276Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον λέτε, ὅτι δὲν πιστεύετε, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, συνιστᾷ καὶ τὴν πολιτικήν σας εὐθύνην. Διότι, δὲν κατωρθώσατε μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν σειρὰν τῶν παραδόξων πράξεων καὶ παραλείψεων τῶν ὑπηρεσιῶν σας, τινὲς τῶν ὁποίων δημιουργοῦν εὐθείας ὑπονοίας παραβάσεως τοῦ ποινικοῦ νόμου, ὅπως παραδείγματος χάριν ἡ βεβαίωσις, αἱ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν, ὅπως ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἔκαμε σχεδὸν ἕνα μῆνα νὰ φθάσῃ ἀπὸ τὴν Πλατεῖαν Κάνιγκος εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονὸς τῆς διατυπώσεως τῆς συμβάσεως κατὰ τρόπον — ἐδῶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ συμφωνήσωμεν — κατὰ τρόπον τὸ ὀλιγώτερον ἀσαφῆ, ἀφοῦ ὑπάρχουν νομομαθεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν τὴν α ἐκδοχὴν καὶ ἄλλοι τὴν β ἐκδοχήν. Πάντα ταῦτα, κύριε Ὑπουργέ, ἔπρεπε νὰ σᾶς ἔχουν καταστήσει τοὐλάχιστον προσεκτικὸν ἐν συναρτήσει καὶ πρὸς τὸ θέμα Βρυώνη, ἔπρεπε νὰ σᾶς ἔχουν καταστήσει προσεκτικόν, διὰ νὰ μὴ μορφώνετε μὲ τόσην αὐθεντικότητα πεποιθήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐσφαλμέναι διότι σᾶς ἐπεβλήθησαν ἀπὸ πρόσωπα πιθανῶς διεπόμενα ἀπὸ ἄνομα συμφέροντα. Αὐτὴ εἶναι δι’ ἐμὲ ἡ τοποθέτησις τῆς πολιτικῆς σας εὐθύνης, κύριε Ὑπουργέ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω ἀκόμη, ἀλλὰ ἔκαμα κατάχρησιν, ὁμολογουμένως, τοῦ βήματος, ἀλλὰ θὰ ἤθελον, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μοῦ δώσῃ μίαν μονολεκτικὴν ἀπάντησιν εἰς ἓν ἐρώτημα: ἐπιδιώκετε, ναὶ ἢ ὄχι, τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως;

§277Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τώρα;

§278Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Μάλιστα.

§279Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐπιδιώκω τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως.

§280Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς σας;

§281Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μάλιστα. Καὶ σᾶς εἶπον διὰ ποίους λόγους. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι καλή. Ἀλλὰ δὲν πιστεύω ὅτι ἐν ὀνόματι ἔστω καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀπεριόριστον, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον, τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικόν, νὰ ὑφίσταται μίαν τοιαύτην μεταχείρισιν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἑταιρίαν. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὸ πρωῒ ἡ ἑταιρία νὰ λέγῃ αὐτὰ εἰς ἐμὲ καὶ τὸ βράδυ νὰ λέγῃ — διότι, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι μοῦ τὰ εἶπε — νὰ λέγῃ ἄλλα. Ἑπομένως, πρέπει ἡ κακοπιστία αὐτὴ νὰ τιμωρηθῇ καὶ ἀπολύτως πιστεύω ὅτι δύναται νὰ γίνῃ, διότι ἐξ οἰκείου τῆς ἑταιρίας ἁμαρτήματος, παθαίνει αὐτὴ ὅ,τι θὰ πάθῃ.

§282Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Παραμένομεν εἰς τὸ θέμα, ὅτι ἐπιδιώκετε τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐπιδιώκετε τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως...

§283Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δι’ εἰδικοὺς λόγους.

§284Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Αὐτοὺς τοὺς εἰδικοὺς λόγους θέλω νὰ συζητήσωμεν, κύριε Ὑπουργέ. Διότι, τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως τὴν ἐπιδιώκω καὶ ἐγώ. Ἀλλὰ ἐγὼ εἶμαι συνεπὴς μὲ τὸν ἑαυτόν μου. Καὶ ὅταν λέγω ἐγὼ ἐννοῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Διότι, ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἡμεῖς ἐθεωρήσαμεν καὶ ἀνεπτύξαμεν ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι οὐχὶ ἐπωφελὴς διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον.

§285Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὅτι ἡ ἑταιρία εἶναι ὕποπτος.

§286Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δὲν φθάνω εἰς αὐτὴν τὴν ὑπερβολήν. Ὅτι ἡ σύμβασις δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ τὴν κατεψηφίσαμεν. Καὶ τὴν κατεψηφίσαμεν παρὰ τὴν εἰδυλλιακὴν ἀτμόσφαιραν, τὴν ὁποίαν ἤθελεν νὰ ἐμφανίσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός. Ὅπως ἠξεύρετε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως εἴμεθα καὶ ὀλιγώτεροι καὶ δημιουργεῖται κἄποια ἀτμόσφαιρα φιλικότητος. Καὶ δὲν ἐπρόκειτο βεβαίως νὰ μεταβληθῇ ἡ αἴθουσα αὐτὴ εἰς στάδιον ταυρομαχιῶν. Ἐφέραμεν τὰς ἀντιρρήσεις μας, διεξήχθη ἡ συζήτησις καὶ εἰς τὸ τέλος κατεψηφίσαμεν τὴν σύμβασιν.

§287Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐκάματε καὶ δήλωσιν ἐπαναφορᾶς τοῦ θέματος εἰς τὴν Βουλήν.

§288Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ὅταν, ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς καθ’ ὑποκείμενον ὑποστηρίζῃ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὑρεθῇ κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου — ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω — καὶ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία θὰ ὑποστῇ ἀπίστευτον ζημίαν....

§289Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ποτὲ δὲν τὸ εἶπον αὐτό. Δὲν εἶπον ἀπίστευτον ζημίαν.

§290Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς διαβάσω τὴν κατάθεσίν σας ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ: «.... (ἀναγινώσκει)....», διότι δὲν ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως τὰς 300.000 δολλάρια. Ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ζημιωθῇ ὁπωσδήποτε, διότι κηρυσσομένης ἐκπτώτου τῆς ἑταιρίας, κηρυσσομένης καὶ ἀνυποστάτου τῆς συμβάσεως, καθίσταται ἀπίθανον ἐὰν θὰ δυνηθῇ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους νὰ ἐκμισθώσῃ τὸ μεταλλεῖον, ὥστε τὸ δημόσιον θὰ χάσῃ, δι’ ἄγνωστον χρονικὸν διάστημα μισθώματα καὶ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία θὰ στερηθῇ δι’ ἄγνωστον διάστημα τῆς παραγωγικῆς αὐτῆς βιομηχανίας. Εἶμαι σύμφωνος μαζύ σας εἰς τὸ ὅτι αὐτὴ ἡ ἑταιρία ἦτο ἐπιβλαβὴς διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου.

§291Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα ἐγώ.

§292Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ πρακτικά: «.... (ἀναγινώσκει)..... Εἶμαι σύμφωνος ὅτι θὰ εἶναι ἐπιβλαβὴς διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ ζημίαν ἀπὸ τὴν ἀκύρωσιν». Λέγω, ὅμως, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχετε αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ συμπορευομένων τῶν ἀπόψεών σας, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐπιδιώξητε τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως.

§293Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διότι, ἡ ἄποψίς μου εἶναι ὅτι τὸ Δημόσιον, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἔχει καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ κῦρος ἀξίας μεγαλυτέρας τῶν 400.000 δολλαρίων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πιστεύω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθοῦν καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ, αἱ κυρώσεις αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν.

§294Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὑπάρχει μέσα εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν ὄχι μία ἁπλῆ παρερμηνεία, μία ἁπλῆ ἂς εἴπω, διαφωνία, εἰς τὸ θέμα τῆς διατυπώσεως τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ ὑπάρχει κἄποια δολία ἐνέργεια. Κἄπου, εἰς κἄποιον σημεῖον ὅλης αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, ὑπάρχει δόλος, διότι ἐὰν καλῶς ἡ ἑταιρία, διατυπωθέντος τοῦ ἄρθρου 17, καθ’ ὃν τρόπον διετυπώθη καὶ τοῦ ἄρθρου 2 καθ’ ὃν τρόπον ἀσαφῆ διετυπώθη, κατέβαλε τὰς 400.000 δολλαρίων, δὲν θὰ ἐπρόκειτο περὶ θέματος κακοπιστίας. Ὀρθῶς τοποθετεῖται ἤδη τὸ θέμα ἐπὶ ἐπιπέδου κακοπιστίας, διότι ἐντεῦθεν ἀνακύπτει ἡ βαρεῖα ὑπόνοια ὅτι κἄπου εἰς κἄποιον σημεῖον ὅλης αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ὑπάρχουν ζωηρότατα ἐνδιαφέροντα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ διαλάθουν τῆς προσοχῆς σας, μεθ’ ὅσα εἴχατε καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας ἐκ τῶν ἐγγράφων τῶν ὁποίων ἐλάβετε γνῶσιν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύναμαι νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, διότι καὶ ἐγὼ ἐκουράσθην. Πιστεύω ὅτι ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως πολιτικὴ εὐθύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, συνισταμένη εἰς τὸ ὅτι ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω, παρεσύρθη, κατέστη ὄργανον δυνάμεων ὑπόπτων. Ὑπάρχει ἀνάγκη ἐλέγχου. Ὑπάρχουν ἀντιφάσεις, ὑπάρχουν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦν τὸ Α καὶ πρόσωπα τὰ ὁποῖα βεβαιοῦν τὸ Β, ὑπάρχει μία ἀχλὺ μυστηρίου εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην ἐκκαθαρίσεως. Δὲν γνωρίζω πῶς θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἐκκαθάρισις. Δὲν γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ ἁρμόδιον ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν. Ἐκεῖνο, ὅμως τὸ ὁποῖον πιστεύω εἶναι, ὅτι ὑπάρχουν ὕποπτα καὶ σκοτεινὰ σημεῖα, τῶν ὁποίων ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ τὴν πολιτικὴν εὐθιξίαν, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, ἔχει πρῶτος τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐκκαθάρισιν. (Χειροκροτήματα).

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν, διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα;

§296ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1 π. μ.)