1957.05.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4η

ΠΕΜΠΤΗ 23 Μαΐου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Κατσιάμπας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Φ. ΚΑΤΣΙΑΜΠΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς καὶ μόνον παρατήρησιν διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον συντάσσονται τοὐλάχιστον, ὡς συνετάχθησαν τὰ χθεσινὰ πρακτικά. Κατὰ τὴν χθεσινήν μου ὁμιλίαν ἐδέχθην πολλὰς διακοπάς. Κατὰ τὰς διακοπὰς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των εἰς τὰ θιγόμενα ζητήματα. Ἐνῷ αἱ ἀπόψεις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν περιλαμβάνονται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἐλήφθησαν ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, αἱ ἀπαντήσεις αἱ ἰδικαί μου διετυπώθησαν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τὰ περιληπτικά. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, γίνεται ἄνισος μεταχείρισις ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὸν ἀναγνώστην, νὰ ἀντιληφθῇ σαφῶς τὶ ἐλέχθη καὶ ποίας ἀπαντήσεις ἐδώσαμεν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία μοῦ ἀναφέρει, ὅτι ὁσάκις αἱ διακοπαὶ λαμβάνωνται ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ διὰ τὰς ἐπ’ αὐτῶν ἀπαντήσεις. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ ἐν προκειμένῳ. Ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ὁ Πρόεδρος δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ἐπέμβῃ. Δὲν ὑπάρχουν εἰδικαὶ ὁδηγίαι, καλῆς ἢ κακῆς μεταχειρίσεως. Περὶ αὐτοῦ νὰ εἶσθε βέβαιοι ἅπαντες οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§5Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἁπλῶς μίαν παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω καὶ παρακαλῶ, νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ὁ ὁποῖος παρεχώρησε τὴν θέσιν του εἰς τὸν κ. Γ. Μαῦρον. Θὰ ἤθελον τώρα, νὰ παρακαλέσω τοὺς κ. κ. βουλευτὰς, δεδομένου, ὅτι αὔριον τὴν 12ην θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία καὶ ὡρισμένοι βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας ἠθέλησαν νὰ ἐπιβληθῇ τὸ τέταρτον, ἐὰν εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν ἐκεῖ, νὰ περιορισθοῦν αἱ ὁμιλίαι, εἰς μίαν ὥραν, κατ’ ἀνώτατον ὅριον, καὶ νὰ ἐργασθῶμεν ἀπόψε 7, 8 καὶ 10, ἐν ἀνάγκῃ, ὥρας καὶ 5 ὥρας αὔριον, ὥστε νὰ μὴ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὸν λόγον. Παρακαλῶ καὶ τοὺς κ. κ. Ἀρχηγούς, εἰ δυνατόν, νὰ συστήσουν εἰς τοὺς ἐκ τῶν ὀπαδῶν των ρήτορας νὰ εἶναι σύντομοι. Ἐπίσης, θὰ παρακαλέσω, νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί, αἱ ὁποῖαι ὀξύνουν τὰς συζητήσεις περισσότερον καὶ... θερμαίνουν τὴν αἴθουσαν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ παρατείνωνται αἱ συνεδριάσεις περισσότερον. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§7Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μεταξὺ τῶν λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Ἀντιπολίτευσις διεμαρτυρήθη διὰ τὴν αἰφνιδίαν καὶ μακρὰν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὑπῆρξε καὶ ἡ ἐκκρεμότης μεγίστης σημασίας οἰκονομικῶν προβλημάτων, διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ὁποίων ἡ παρουσία τῆς Βουλῆς ἐν ὁλομελείᾳ ἦτο ἀπαραίτητος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τύπου. Ὁ οὐσιαστικὸς λόγος συνίσταται εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νομοθετήματα ἀφορῶντα τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συζητῶνται ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Σώματος ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Κατὰ τὸ Σύνταγμα, ἓν ἀπὸ τὰ κυριώτερα ἔργα τοῦ Σώματος εἶναι ὁ ἔλεγχος τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ γίνεται κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ τυπικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε τὸ Σῶμα νὰ εὑρίσκεται ἐν λειτουργίᾳ. Διότι ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος διεκόπησαν τὴν 12ην Ἀπριλίου κατὰ πᾶσαν δὲ πιθανότητα τὴν 15ην Νοεμβρίου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μέχρις οὗ παρασκευασθῇ ἡ Βουλὴ διὰ νομοθετικὴν ἐργασίαν παρέρχεται ἕνας μῆνας καὶ οὐσιαστικῶς μέχρι τῶν Χριστουγέννων δὲν θὰ ἔχουν ἀρχίσει αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος. Ἐὰν γίνῃ χρῆσις τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων νὰ ἀναβάλῃ ἐπὶ ἕνα μῆνα τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, δηλαδὴ τὴν 15ην Νοεμβρίου, τὸ οἰκονομικὸν ἔτος θὰ ἔχῃ κλείσει, χωρὶς νὰ ἔχῃ λάβει γνῶσιν ἡ Βουλὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ συνεπῶς, χωρὶς νὰ λάβῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐλέγξῃ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὸ θέμα αὐτό, διὰ τὴν παράλειψιν αὐτήν, ἀκεραίαν εὐθύνην φέρει ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἡ Κυβέρνησις, διότι ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ἑπτάμηνον αὐτὸ διάστημα, διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν διέκοψα χθὲς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον κ. Θ. Τσάτσον, καὶ τὸν ἠρώτησα, ἐὰν ἡ πρακτικὴ τῆς συστηματικῆς παραβιάσεως τῶν ἄρθρων τοῦ Συντάγματος, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη, ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι καὶ διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν ἀχρηστεύεται οὐσιαστικῶς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος εἰς τὸ διηνεκές, μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ἐὰν ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν ἦλθε πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἂς αἰτιᾶται καὶ τὸν ἑαυτόν του ὁ διακόπτων, διότι ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας δὲν εἶχεν ὑποβάλει τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀκόμη. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ ἀστειευθῇ καὶ ἀστειότητες ἐπὶ τόσον σοβαρῶν θεμάτων δὲν εἶναι ἐπιτετραμμέναι. Τοῦ εἶπον, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνῆλθεν εἰς μίαν τυπικὴν συνεδρίασιν πρὸς ἐκλογὴν Προέδρου, δὲν ὥρισεν ἀκόμη εἰσηγητάς. Εἶχον ἁπλῶς ζητήσει ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅταν θὰ κάμῃ τὸν καθορισμὸν τῶν εἰσηγητῶν νὰ μὲ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὡς ἕνα ἐκ τῶν εἰσηγητῶν τῆς μειοψηφίας. Ἀλλά, ἐκτὸς τούτου, κύριοι βουλευταί, ὁ τόμος ὁ περιέχων τὸ περιεχόμενον τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἤρχισε διανεμόμενος ἀπὸ τὸ εἰδικὸν Γραφεῖον τῆς Βουλῆς, καθὼς δύνασθε νὰ πληροφορηθῆτε, ὡς ἔπραξα καὶ ἐγώ, τὸ πρῶτον τὴν 26ην Ἀπριλίου καὶ ἡ διανομή του δὲν ἐπερατώθη ἀκόμη. Ἴσως ὑπάρχουν βουλευταί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον τὸν τόμον τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§8Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Δηλαδὴ μετὰ τὸ κλείσιμον τῆς Βουλῆς.

§9Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Πῶς ἤθελε, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἀκόμη δὲν εἶχον ὁρισθῆ εἰσηγητής, ὅταν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ νόμου τοῦ Προϋπολογισμοῦ, μόλις τὰς ἀρχὰς Μαΐου, δηλαδὴ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου, πῶς ἤθελε καὶ εἰς ποίαν Ἐπιτροπὴν νὰ εἶχον ὑποβάλει τὴν ἔκθεσίν μου, ὅταν δὲν ἐλειτούργει πλέον ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐφ’ ὅσον ἐκηρύχθη λήξασα ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς; Ἔχω τὴν ὑπόνοιαν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ διανομὴ τοῦ νόμου ἐγένετο σκοπίμως μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου καὶ ἡ καθυστέρησις τῆς ἐκτυπώσεώς του ἐγένετο ἐπίσης σκοπίμως, διὰ νὰ μὴ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ὁ Προϋπολογισμὸς διότι εἶναι ἕνα κατασκεύασμα χάρτινον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταρρεύσῃ ἐντὸς ὀλίγου, ὡς χάρτινος πύργος. Τί περιέχει ὁ κατατεθεὶς Προϋπολογισμός; Εἶναι μία συρραφὴ στοιχείων, μία συγκέντρωσις πινάκων μὲ μερικὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν μεταξὺ των καμμίαν σχέσιν. Περιέχει στοιχεῖα πρὸς σύγκρισιν τοῦ 1955. Ἀγνοεῖ τὰ στοιχεῖα τοῦ 1956. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰ μεγέθη τῆς οἰκονομίας τοῦ 1957, ὅταν δὲν ἔχωμε τὰ στοιχεῖα τοῦ ἀμέσως προηγουμένου ἔτους; Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὅτι δὲν ἔφερεν τὰ στοιχεῖα τοῦ 1956, ἁπλῶς, διότι δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα, ὑπάρχουν αἱ ἐκτιμήσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν καὶ βάσει αὐτῶν ἐργάζονται αἱ ὑπηρεσίαι, ὅταν κάμνουν μελέτας οἰκονομικάς. Εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνετε τὰ μεγέθη τῆς οἰκονομίας τοῦ 1957, πηδῶντας τὸ προηγούμενον ἔτος καὶ πηγαίνοντας εἰς τὸ 1955; Ἐκτὸς τούτου, ὁ Προϋπολογισμὸς περιέχει διαφόρους κοινοτοπίας... Ὁμιλεῖ περὶ τοῦ χαμηλοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, λέγει ὅτι εἶναι τὸ χαμηλότερον τῆς Εὐρώπης, λέγει ὅτι αὐξάνεται κατὰ ποσοστὸν 5,6% εἰς σταθερὰς δραχμάς, λέγει ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκές, ὅτι τὸ εἰσόδημα εἶναι πολὺ χαμηλόν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι γνωστά, ἔχουν γραφῆ πολλάκις καὶ περιέχονται εἰς τὰς ἐκθέσεις τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας καὶ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μᾶς πληροφορήσῃ περὶ αὐτῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ δὲ ἀφορισμὸς ἐν κατακλεῖδι τῆς ἐκθέσεως, ὅτι ἡ οἰκονομία ἐξελίσσεται πρὸς τὰ πρόσω, καθ’ ἡμᾶς δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν, διότι εἶναι μία πλήρης ἀοριστολογία. Ἀλλὰ κυρίως ὁ κατατεθεὶς Προϋπολογισμὸς εἶναι διάτρητος, διότι περιέχει ἀλλοίωσιν τῶν πραγματικῶν στοιχείων τῆς οἰκονομίας ὡς θὰ ἀποδείξωμεν εὐθὺς ἀμέσως. Ὁ Προϋπολογισμὸς περιέχει ἀπόκρυψιν ἐσόδων τῆς τάξεως τῶν 1.500 ἑκατομ. ἢ 2 δισεκατομ. Δύο τινὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβαίνουν, ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἀντελήφθη τὸ ὕψος τῶν ἐσόδων, ἀλλὰ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ χώρα δὲν ἔχει Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ ὁ κ. Θηβαῖος τὸ ἀντελήφθη, ἀλλὰ τὸ ἀπέκρυψε καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διέπραξεν ἔγκλημα ἐναντίον τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἡ προσωπική μου γνώμη εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ ἀπέκρυψε σκοπίμως καί, συνεπῶς, ἡ χώρα ἔχει Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ἔχει κακὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔκαμεν ἀπόκρυψιν τῶν στοιχείων, διότι ἤθελησε νὰ ἀποφύγῃ τὴν ὀγκουμένην πίεσιν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν κοινωνικῶν δαπανῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διὰ τὴν μείωσιν τῆς δημευτικῆς φορολογίας καὶ ἠθέλησε νὰ ἀποφύγῃ ἐπίσης τὸ αἴτημα τῆς αὐξήσεως μισθῶν καὶ συντάξεων. Τὰ ἔσοδα, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς φορολογίας, τὰ ὁποῖα ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1957 περιλαμβάνει, ἀνέρχονται περίπου εἰς τὸ ποσὸν τῶν 11 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Τὰ ἔσοδα ποὺ περυσινοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐὰν γίνῃ ἀναγωγὴ τῶν τριῶν 6)μήνων εἰς δύο, ἦσαν τοῦ ἰδίου μεγέθους. Ἐὰν δὲ κρίνωμεν τὴν ἀπόδοσιν τῶν δύο ἡμερολογιακῶν 6μήνων τοῦ ἔτους 1956, ἡ ἀπόδοσις τῶν ἐσόδων τοῦ προηγουμένου ἔτους ὑπῆρξε μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην ποὺ ἀναγράφει δι’ ἐφέτος ὁ Προϋπολογισμός. Δηλαδὴ καθηλώνει ὁ ἐφετεινὸς Προϋπολογισμὸς τὰ ἔσοδα εἰς τὸ ὕψος τοῦ 1956, ἐνῷ συγχρόνως μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ἡ οἰκονομία συνεχίζει τὴν πορείαν της πρὸς τὰ πρόσω. Ἡ ἐξέλιξις τῶν ἐκ τῆς φορολογίας ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ὅσον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα αὐξάνει κατ’ ἔτος, κατὰ τὸν ἴδιον λόγον περίπου αὐξάνει ἡ ἀπόδοσις τῶν ἐσόδων ἐκ τῆς φορολογίας. Διότι ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δημιουργεῖ αὔξησιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῶν πολιτῶν καὶ ἀποδίδει περισσότερα καὶ ἡ ἄμεσος καὶ ἡ ἔμμεσος φορολογία. Ἰδοὺ μερικοὶ πίνακες. Τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ἀπὸ τοῦ 1952 εἶχε τὴν ἑξῆς πορείαν: 1952 30663 δισ., 1953 41529 δισ., αὐτὴ ἡ ἀπότομος ἄνοδος ὀφείλεται καὶ εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς. 1954 47863 δισ., 1955 55022 ἑκ., 1956 62000 ἑκ. Τὸ 1957, ἐὰν κριθῇ ὁ ἴδιος ρυθμός, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ ποσοστὸν εἰς σταθερὰς μὲν δραχμὰς 5– 6%—εἰς σταθερὰς δραχμὰς τοῦ 1951 — εἰς τρεχούσας δὲ δραχμὰς περίπου εἰς 8–9%, διότι πρέπει εἰς τὸ 6% νὰ προσθέσωμεν καὶ τὰς δύο ἕως τρεῖς μονάδας τὰς ὁποίας δημιουργεῖ ὁ πληθωρισμός, τότε εἰς τὸ 1957 τὸ τρέχον δηλαδὴ ἔτος, θὰ ἔχωμεν ἐθνικὸν εἰσόδημα 68.000 ἑκατομ. δραχμάς. Κύριοι βουλευταί, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, ἐνῷ πρέπει νὰ κυμαίνεται μεταξὺ 8–10%, κἄποτε παρουσιάζεται 17–19–20%. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπίδρασιν τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς, ἡ ὁποία ἔγινε τὸ 1953. Τώρα, ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ ἀντίκτυποι τῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Τὸ 1952 τὰ ἔσοδα ἐκ φόρων εἶναι 5408 ἑκατ. Τὸ 1953 6267 ἑκατομ. Τὸ 1954 8032 ἑκατ. Τὸ 1955 9295 ἑκατομ. Τὸ 1956 11000 ἑκατομ. καὶ τὸ 1957 ὁ Προϋπολογισμὸς περιέχει 10798 ἑκατομ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέρχεται τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ νὰ κατέρχωνται διὰ πρώτην φορὰν τὸ 1957, τὰ ἐκ τῆς φορολογίας ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκεται ἐνώπιον διλήμματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀμείλικτον. Ἢ εἶναι ψευδὴς ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ οἰκονομία ἀνέρχεται — καὶ τότε ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἡ οἰκονομία τὸ 1957 θὰ ὑποχωρήσῃ κατὰ δέκα ἑκατοστὰ ἐν σχέσει πρὸς τὸ 1956 — ἢ εἶναι ἀληθῆ καὶ τότε ὁ Προϋπολογισμὸς ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐσόδων ἐκ τῆς φορολογίας εἶναι ἀνακριβής. Διὰ νὰ σᾶς δώσω ἕν παράδειγμα τῆς ταχυδακτυλουργίας μὲ τὴν ὁποίαν ἀπετολμήθη ἡ ἀπόκρυψις φανερῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀναφέρω, κύριοι βουλευταί, τὸ ἑξῆς: Αἱ εἰσαγωγαὶ πέρυσι ἦσαν 440 ἑκατομ. δολλάρια. Ἐφέτος προβλέπεται ὅτι θὰ εἶναι 480–490 ἑκατομ. δολλάρια. Ἤδη τοῦ πρώτου τετραμήνου ἡ ἐκτέλεσις πείθει περὶ τούτου. Ὁ περυσινὸς Προϋπολογισμὸς, τοῦ ἡμερολογιακοῦ ἔτους 1956, ἀπέδωσε μὲ εἰσαγωγὰς 430 ἑκατομ. δολλαρίων, 1606 ἑκατομ. δραχμὰς δασμοί. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐφέτος, μὲ 490 ἑκατομ. δολλάρια εἰσαγωγάς, τὸ σχετικὸν ἔσοδον νὰ καταβιβάζεται εἰς 1450 ἑκατομ. δραχμάς; Πέρυσιν ἀπὸ τὸ ἔσοδον τῆς ζακχάρεως τοῦ κεφαλαίου 7 δὶς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἰσέπραξε τὸ Κράτος 555 ἑκατομ. δραχμάς. Διὰ ποῖον λόγον ἐφέτος θὰ μειωθῇ εἰς τοιαύτην κλίμακα ἡ εἰσαγωγὴ ζακχάρεως ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἔσοδον ἀπὸ εἰσαγωγὰς 440 ἑκατομ. δολλαρίων, 1606 ἑκατομ. δραχμὰς. Μήπως ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ νὰ ἐπιβάλῃ δελτίον ἐπὶ τῆς ζακχάρεως καὶ ἄλλων εἰδῶν λαϊκῆς καταναλώσεως; Ὁ φόρος κύκλου ἐργασιῶν ἐπὶ τῶν εἰσαγωγῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὁ εἰσπραττόμενος ἀπὸ τὰ Τελωνεῖα κατὰ τὴν εἰσαγωγήν, ἀπέδωσε τὸ ἡμερολογιακὸν ἔτος 1956 637 ἑκατομ. δραχμάς. Ἐπαναλαμβάνω, μὲ εἰσαγωγὰς 440 ἑκατομ. δολλαρίων. Πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ ηὐξημένας κατὰ 50 ἑκατομ. δολλάρια τὰς εἰσαγωγὰς ἐφέτος, νὰ ἀποδώσῃ μόνον 450 ἑκατομ. δραχμάς; Μόνον εἰς δύο κονδύλια τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπάρχει καταφανὴς ἀπόκρυψις πλεονασμάτων τῆς τάξεως τῶν 600–700 ἑκατομ. δραχμῶν. Κύριοι βουλευταί, αἱ συνέπειαι τῆς ἀποκρύψεως τῶν ἐσόδων, εἶναι τραγικαί, διὰ τὴν οἰκονομίαν. Εἶναι θεμελιώδης νόμος τῆς γενικῆς θεωρίας τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ ἔχῃ πλεόνασμα. Διότι, ἐὰν ἔχῃ πλεόνασμα, ἀφαιρεῖται ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ κοινοῦ, παγώνει καὶ ἠμπορεῖ νὰ πάθῃ ἀσφυξίαν καὶ μαρασμὸν ἡ οἰκονομία. Εἶναι τὸ μεγαλύτερον ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ἐπιχειρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπέναντι τῆς οἰκονομίας, ἐὰν ἀφήσῃ πλεονάσματα ἀδιάθετα. Αὐτὰ λέγει ἡ θεωρία καὶ ἡ οἰκονομικὴ πρᾶξις. Τί ὤφειλε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον αὐτῶν τῶν πλεονασμάτων τῆς τάξεως τῶν 1500 ἢ 2 δισεκατομμυρίων δραχμῶν; Ἔπρεπε, πρῶτον, νὰ διευρύνῃ τὸ σκέλος τῶν κοινωνικῶν δαπανῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς αὐξήσεις μισθῶν καὶ συντάξεων καὶ ἔπρεπε νὰ χωρήσῃ εἰς ἐλάττωσιν τῆς δημευτικῆς φορολογίας. Ὅταν ἐλέγχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, ἀπαντᾷ μὲ μίαν φράσιν συνήθη εἰς αὐτόν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Λέγει ὅτι «δημοκοποῦμεν» καὶ ὅτι, ἐὰν ὑπάρχουν πλεονάσματα, ἔπρεπε νὰ ἐλέγξωμεν τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν ἔκαμεν ἐπενδύσεις καὶ ὄχι νὰ τὸν ἐπιδεικνύωμεν εἰς τοὺς φορολογουμένους καὶ τοὺς μισθωτοὺς πρὸς διανομήν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπέστη ἡ ὥρα νὰ ἐγκαταλειφθῇ αὐτὴ ἡ τακτικὴ νὰ ἀπαντᾶτε διὰ τῆς λέξεως «δημοκοπία», ὅταν ἐλέγχεσθε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀσκοῦμεν ἐδῶ ἔργον ὑπεύθυνον καὶ πρέπει νὰ ἀπαντήσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ὄχι μὲ ὕβρεις πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Τὰ περὶ ἐπενδύσεων δὲν εἶναι διὰ τὰς ἱκανότητας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Δὲν δύνασθε, καὶ ἂν ἔχετε πλεονάσματα, νὰ κάμητε περαιτέρω ἐπενδύσεις. Πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθοῦν ἀμέσως ἀπὸ ὑμᾶς, αὐταὶ αἱ μεγάλαι ἰδέαι περὶ ἄλλων μεγάλων ἔργων, διότι ἀπὸ τοῦ 1953 μέχρι σήμερον, οὐδὲν πρόγραμμα ἐπενδύσεων ἐξετελέσθη. Τὸ 1953–54 ὑπῆρξε πρόγραμμα 2.060 ἑκατομ. καὶ ἐξετελέσθη πρόγραμμα 1275 ἑκατομ. Τὸ 1954–55 ὑπῆρξεν πρόγραμμα 2176 ἑκατομ. καὶ ἐξετελέσθη πρόγραμμα 1269 ἑκατομ. Τὸ 1955–56 ὑπῆρξεν πρόγραμμα 2.040 ἑκατομ. — τοῦ 18μήνου — καὶ ἐξετελέσθη πρόγραμμα 1760 ἑκατομ., συμφώνως πρὸς τὰ ἀπολογιστικὰ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τοῦ τρέχοντος ἔτους, τοῦ παρόντος Προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 1900 ἑκατομ. δραχμάς, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 1500 εἶναι δραχμαί, ἐνῷ τὰ 400 εἶναι δολλάρια, ἐδαπανήθησαν τὰ ἑξῆς ποσά: Ἀπὸ τὸ σκέλος τῶν δολλαρίων μόνον 4,2 ἑκατομ. δολλαρίων, δηλαδὴ τὸ ⅒ — καὶ εἶναι ὁ πέμπτος μὴν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους — ἀπὸ δὲ τὸ σκέλος τῶν δραχμῶν μόνον τὰ 20%, δηλαδὴ 300 ἑκατομ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε περὶ ἱκανότητος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐκτελέσῃ μεγαλύτερον πρόγραμμα, ὅταν δὲν κατορθώνετε νὰ ἐκτελέσητε τὸ ὑπάρχον, ἔστω καὶ κατὰ προσέγγισιν; Ἀλλὰ καὶ ἱκανότης, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ὑπῆρχεν, ἐπεκτάσεως τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων, ἡμεῖς ἀρνούμεθα ὅτι ἡ ἐπέκτασις τῶν ἐπενδύσεων, πρέπει νὰ γίνεται μὲ χρήματα προερχόμενα ἀπὸ πόρους, τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος συγκεντρώνει ἀπὸ στραγγαλιστικὴν φορολογίαν. Ὅτι ἀπὸ τὴν μείωσιν τῆς φορολογίας, εἰς ἐπίπεδα λογικά, δὲν πρόκειται νὰ διαταραχθῇ ὁ Προϋπολογισμός, ἀποδεικνύουν, κύριοι βουλευταί, τὰ στοιχεῖα ποὺ σᾶς ἔδωσα, περὶ τῶν ὑφισταμένων κεκρυμμένων πλεονασμάτων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐὰν ἡ πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν κατέθεσεν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων γίνῃ δεκτή, τότε, τὸ 1961, θὰ καταλήξῃ νὰ ἔχῃ μειωθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον ἡ ἄμεσος φορολογία. Ἀνέγνωσα σήμερον εἰς τὸν Τύπον, ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔκαμε ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου τῶν Φιλελευθέρων βουλευτῶν καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν δίδει τὰ στοιχεῖα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς ἀνεκοινώθησαν ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Φορολογίας. Εἶναι ἀδύνατον νὰ πιστεύσω ὅτι τοιοῦτον ἔγγραφον ἐξῆλθεν ἀβιάστως ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Μόνον οἱ ἐμπειρογνώμονες τῶν στρατιωτικῶν τμημάτων τῶν ἐκλογῶν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν τοιαύτην προπαρασκευὴν ἀποτελέσματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνεκοίνωσε σήμερον τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Περιέχει μερικὰς χονδροειδεῖς ἀνακριβείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι τὸ 1961 δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἔσοδον εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, λέγει, ὅτι ἡ ἄμεσος φορολογία τὸ 1961 θὰ εἶναι 1.200 ἑκατομμύρια καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐκπτώσεων, τὰς ὁποίας συνεπάγεται ἡ πρότασις τῶν Φιλελευθέρων, θὰ μείνουν 400 ἢ 500. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ποῦ τὰ ἐμάθατε αὐτὰ τὰ γράμματα; Ποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι τὸ 1961 ὅταν τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα θὰ εἶναι 82 δισεκατομμύρια δραχμῶν, ἡ φορολογία θὰ εἶναι μικροτέρα ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ 1955; Ἐπίσης, τὸ ἔγγραφον περιέχει ἕνα ἄλλο, ἐπίσης χονδροειδὲς τέχνασμα. Περιέχει τὴν ἐλάττωσιν ἀποδόσεως τῆς φορολογίας συνεπείᾳ συμψηφισμοῦ τῶν προκαταβληθέντων μὲ τὸν ἐλεεινὸν θεσμὸν τῆς προεισπράξεως ὡς ὀργανικὴν μείωσιν τῶν ἐσόδων, ἐνῷ πρόκειται ἁπλῶς περὶ λογιστικῆς τακτοποιήσεως. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ὀργανικὴν μείωσιν, ἐὰν τὸ προπληρώσητε ἐφέτος τὸ ἥμισυ ἢ τὸ ἓν τέταρτον. Διὰ νὰ ὑπολογίσῃ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ εἰσοδήματος ἐξ οἰκοδομῶν μετὰ τὴν πρότασιν τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἐπεδίωξε νὰ καθορίσῃ τὸ ἀφορολόγητον τῶν μικροϊδιοκατοικιῶν μέχρι 12.000 ἐτησίως, ὑπελόγισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀπώλειαν τοῦ ἐσόδου εἰς 70 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀνακριβέστατον, διότι ἡ συνολικὴ ἀπόδοσις τοῦ φόρου σήμερον, εἶναι 210 ἑκατομμύρια. Ἐξ αὐτῶν τὰ 60% προέρχονται ἀπὸ καταστήματα καὶ γραφεῖα, τὰ 25% προέρχονται ἀπὸ ἐνοικιαζόμενα καὶ ὀλίγα εἶναι τὰ ἰδιοκατοικούμενα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τοιαύτη ἡ ἀπώλεια τῶν ἐσόδων, ἀπὸ τὴν πρότασιν τῶν Φιλελευθέρων βουλευτῶν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, καὶ ἂν πρὸς στιγμὴν δεχθῶ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ρητῶς ἀποκρούω καὶ θὰ ἀποδείξω ἐντὸς ὀλίγου ὅτι ἔχω δίκαιον, ὅτι ἡ μείωσις τῆς ἀμέσου φορολογίας τῆς ἀποδόσεως θὰ προέλθῃ, διότι θὰ γίνῃ μείωσις τῆς φορολογίας τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν μικρῶν καὶ μεσαίων εἰσοδημάτων, αὐτὴ ἡ μείωσις εἶναι εὐπρόσδεκτος. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀναλογίας, ἀμέσου καὶ ἐμμέσου φορολογίας, δὲν ἐννοοῦμεν τὴν ἄμεσον φορολογίαν, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὸ εἰσόδημα τῶν μισθωτῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὰ εἰσοδήματα τῶν μικρῶν κατοικιῶν, ἐννοοῦμεν τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία συλλαμβάνει τὸ διαφεῦγον μεγάλον εἰσόδημα. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ὑποστηρίζῃ ὅτι ὁ ὑπολογισμὸς τῆς ἐπιδράσεως ἑνὸς νόμου ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἁπλῶς, θέμα μιᾶς μαθηματικῆς πράξεως, διαπράττει ἕνα πελώριον σφάλμα. Εἰς τὴν φορολογίαν, κύριοι βουλευταί, αὔξησις τῶν ποσοστῶν κατὰ 10% δὲν σημαίνει αὔξησιν τῶν ἐσόδων κατὰ 10% καὶ ἀντιστοίχως, ἐλάττωσις τοῦ ποσοστοῦ κατὰ 10%, δὲν σημαίνει κατ’ ἀνάγκην ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων κατὰ τὸ ἴδιον ποσοστόν. Εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τῶν φορολογικῶν προβλέψεων, δύο καὶ δύο δὲν κάνουν ποτὲ τέσσαρα. Ἡ ὑψηλὴ ἀπόδοσις τῶν φόρων, ἐξαρτᾶται κυρίως ἀπὸ τὸ δίκαιον τῆς φορολογίας καὶ ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν τρέφει τὸ κοινὸν πρὸς τὴν φορολογοῦσαν ἀρχήν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διακηρύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι οἱ Ἕλληνες Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς τελευταίας 5ετίας, 6ετίας, ἀπώλεσαν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ κοινοῦ, οὐδεὶς πιστεύει τὰς δηλώσεις των. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συναγερμικῶν κυβερνήσεων διεκηρύσσοντο ἐπὶ ἔτη πλεονάσματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ μίαν πρωΐαν ἐπεβλήθησαν φόροι 2 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Τὸ ὅτι οἱ σεισμοὶ ὑπῆρξαν ἁπλοῦν πρόσχημα διὰ τοὺς φόρους ἐκείνους, ἀποδεικνύεται ἀπολύτως ἀπὸ τὸν μόνιμον χαρακτῆρα τῶν ἐπιβαρύνσεων, αἱ ὁποῖαι καὶ σήμερον ἀκόμη ἰσχύουν καὶ ἀποδίδουν ἔσοδα εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἡ... φορολογία, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀποδίδει, διότι εἶναι ὑπέρμετρος. Τὸ ἀφορολόγητον τῶν 2.000 δραχμῶν ἐτησίως τῶν συντηρουμένων μελῶν τῆς οἰκογενείας, δηλαδὴ τῶν 5 δραχμῶν ἡμερησίως, εἶναι ποσὸν μηδαμινόν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, μία 5μελὴς οἰκογένεια ἔχει ἀφορολόγητον εἰσόδημα 60.000 δραχμῶν. Ἐδῶ, μὲ 2.000 δραχμάς, καλεῖται ὁ πολίτης νὰ καλύψῃ δαπάνας στεγάσεως, ἐνδύσεως, ἐκπαιδεύσεως, διατροφῆς καὶ ψυχαγωγίας ἑνὸς ἑκάστου τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας του. Εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψῃ μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ τὰς δαπάνας αὐτάς; Ἐπίσης, ἡ φορολογία τῶν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων, ὡς ἔχει σήμερον, εἶναι ἄδικος, διότι θέτει ἐν ἥσσονι μοίρᾳ τὰς μὲ ἐγχώριον κεφάλαιον λειτουργούσας ἀπὸ ἐκείνας ποὺ λειτουργοῦν μὲ ξένον κεφάλαιον. Ὁ φόρος τῶν ἐγγάμων γυναικῶν, εἶναι καταπληκτικός. Μία γυναῖκα ὀδοντίατρος, ἡ ὁποία ἔχει τὸ Α εἰσόδημα, πληρώνει διπλάσιον φόρον ἀπὸ τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ ἴδιον εἰσόδημα, διότι τὸ ἰδικόν της εἰσόδημα προστιθέμενον εἰς τὸ τοῦ συζύγου της, εἶναι φορολογητέον διττῶς. Ἀλλὰ ἐκεῖ, κύριοι βουλευταί, ποὺ ἡ φορολογία εἶναι κυριολεκτικῶς δημευτική, εἶναι εἰς τὸν φόρον κληρονομιῶν, δωρεῶν καὶ προικῶν. Θὰ σᾶς δώσω μίαν σύγκρισιν μὲ τὸ τὶ συμβαίνει εἰς ἄλλας χώρας σοσιαλιστικάς, διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβέστερος μὲ νομοθεσίαν, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγον εἰς ἄλλας χώρας κυβερνήσεις σοσιαλιστικαί. Κληρονομία 250.000 δραχμῶν ἀφορολόγητος. Ἐδῶ φορολογεῖται ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ συγγενείας μὲ 23.760–98.500 δραχμάς. Κληρονομία 300.000 δραχμῶν εἰς τὴν Ἀγγλίαν, φόρος 500 δραχμαί, ἐδῶ 30.000 ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ συγγενείας. Κληρονομία 1.000.000 δραχμῶν, μία μέση ἀστικὴ περιουσία εἰς τὴν Ἀγγλίαν φορολογεῖται μὲ 23.424. Ἐδῶ μὲ 181.000–641.000 καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πάνω ἡ φορολογία εἶναι 80%. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐρωτήσῃ κανεὶς πῶς κατήντησεν ἔτσι ἡ φορολογία ἡ ἰδική μας καὶ δὲν τὸ ἀντελήφθημεν. Τοῦτο συνέβη διὰ τῶν συνεχῶν ὑποτιμήσεων τοῦ νομίσματος, ὅταν τὸ νόμισμα ὑποτιμᾶται αὐξάνει ἡ εἰς ὑποτιμητέον νόμισμα ἀξία τῶν ἀντικειμένων, ἐνῷ οἱ φορολογικοὶ συντελεσταὶ παραμένουν οἱ ἴδιοι, ἔχομεν αὐτομάτως αὔξησιν τῆς φορολογίας. Ἔλεγον προηγουμένως ὅτι μία οἰκία ἀξίας 500 χρυσῶν λιρῶν κληρονομουμένη εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου 1953, ἐπλήρωνε φόρον 25.000 δραχμὰς καὶ εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου 57.000. Χωρὶς νὰ μεσολαβήσῃ ὁ νομοθέτης, ἀνῆλθεν ἡ ἀξία εἰς χαρτίνας δραχμὰς καὶ τὴν ἔπιασεν ὁ μεγαλύτερος συντελεστὴς καὶ ἡ φορολογία ἐδιπλασιάσθη χωρὶς μεσολάβησιν πράξεως τοῦ νομοθέτου. Τὸ θέμα παρουσιάσθη καὶ εἰς ἄλλας χώρας, ὅπου εἶχον συνεχῆ ὑποτίμησιν τοῦ νομίσματος. Καὶ ἐκεῖ ἔσπευσαν οἱ νομοθέται νὰ κάμουν ἀμέσως ἀναπροσαρμογὴν τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν. Εἰς τὴν Γερμανίαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ μεσοπολέμου, τὸ σχετικὸν φαινόμενον ἀπεκλήθη ἀπὸ διάσημον ἱστοριοδίφην «Φορολογικὸς μπολσεβικισμός». Εἶπεν ὁ κ. Σπέγκλερ ὅτι αὐτὸ ποὺ δὲν κατώρθωσε τὸ Κομμουνιστικὸν κίνημα, θὰ τὸ καταφέρῃ ἡ νομοθεσία διότι ἡ φορολογία αὐτὴ ἐξοντώνει τελείως τὴν ἀστικὴν τάξιν, ἐφ’ ὅσον ἀνέβηκεν ἡ βάσις τῶν φορολογικῶν στοιχείων. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἔλεγον, ἐὰν τοὐλάχιστον αὐτοὶ οἱ ὑπέρμετροι φορολογικοὶ συντελεσταὶ ἀπέδιδον κἄτι εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἐὰν εἶχον πραγματικὴν ἀπόδοσιν, θὰ ὑπῆρχε μία δικαιολογία, ὄχι ἐπαρκὴς βέβαια, ἀλλὰ θὰ ὑπῆρχε κἄποιο ἐλαφρυντικὸν διὰ τὴν μὴ ἐπὶ τόσα χρόνια κατάργησιν αὐτῶν. Ἀλλὰ ἰδοὺ τὶ ἀποδίδει. Εἰς τὸν φόρον συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου, ὁ ὁποῖος πρὸ τοῦ 1951 κατελάμβανε τὰ 90 ἑκατοστὰ τοῦ εἰσοδήματος, ἡ ἀπόδοσις ἦτο κυριολεκτικῶς μηδέν. Ὁ φόρος τῶν κληρονομιῶν ἀποδίδει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν τελευταίαν 5ετίαν ἕνα μέσον ποσὸν 100 ἑκατομ. δραχμῶν ἐτησίως. Ὁ φόρος τῶν δωρεῶν καὶ προικῶν ἀποδίδει περὶ τὰ 15–20.000.000. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι αἰτία θανάτου μεταβιβάσεις περιουσιακῶν στοιχείων ἐτησίως εἶναι τόσον ὀλίγαι, ὥστε ἡ ἀπόδοσις τοῦ φόρου νὰ μὴ ὑπερβαίνῃ τὰ 100.000.000 δραχμῶν; Ὁμιλῶν εἰς προηγουμένην Βουλὴν ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς, εἶχον εἴπει, ὅτι οἱ κομισταὶ τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δὲν ἀποθνήσκουν ἢ ἀνήκουν εἰς καμμίαν φυλὴν ποὺ παράγει Μαθουσάλας. Ἐρωτήσατε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν Ἐφορίαν Κληρονομιῶν, πόσαι μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἔχουν δηλωθῆ εἰς τὴν Ἐφορίαν αὐτὴν καὶ μετὰ τὴν ὀνομαστικοποίησιν. Τὸ κοινὸν ἀμύνεται ἐναντίον τῆς ληστρικῆς φορολογίας καὶ μεθοδεύεται παντοειδεῖς τέχνας διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὸν ληστρικὸν φόρον τῆς κληρονομίας. Ἀλλὰ ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι αὐτόχρημα ληστρικὸς προκειμένου περὶ τῶν κληρονόμων τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων. Εἰς τὰ ἀγροκτήματα δὲν ἐργάζεται μόνον ὁ κληρονομούμενος, αὐτὰ εἶναι κτήματα οἰκογενειακά, διὰ τὴν δημιουργίαν των δὲ ἐργάζεται ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἡ σύζυγος καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας καὶ ὅταν συμβῇ ὁ θάνατος τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς οἰκογενείας καλοῦνται κατάπληκτοι νὰ πληρώσουν φόρον κληρονομίας διὰ κτῆμα τὸ ὁποῖον οἱ ἴδιοι ἐδημιούργησαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται ἀνεκτὰ αὐτὰ τὰ πράγματα; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἐδιάβασε τὴν πρότασιν τῶν Φιλελευθέρων, εἶπεν ὅτι ἀπὸ ἑξαμήνου ἔχει ἕτοιμον νομοσχέδιον καὶ μάλιστα εὑρίσκει τὸ ἀφορολόγητον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προτείνομεν, ἀνεπαρκές. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν τὸ ἔχητε ἀπὸ 6 μηνῶν ἕτοιμον, φέρατέ το, ἐπὶ τέλους, διατὶ ἐπιμένετε νὰ σύρεσθε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν διὰ νὰ φέρητε τὸ νομοσχέδιον αὐτό; Τὸ ἴδιο ἐπράξατε καὶ μὲ τὴν 560 πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐδέησε νὰ ἐξεγερθῇ ἡ κοινὴ γνώμη, νὰ γράψουν ὅλαι ἀνεξαιρέτως αἱ ἐφημερίδες, ἐκινδύνευσε νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὴν χώραν μας κίνημα Πουζάντ, διὰ νὰ συγκινηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ φέρῃ τὴν 560 πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Κύριοι βουλευταί, ἓν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐχρησιμοποίησε πρὸς ἀντίκρουσιν τῆς προτάσεως τῶν Φιλελευθέρων βουλευτῶν, ὑπῆρξε καὶ τοῦτο: Τί ἔπραξαν οἱ Φιλελεύθεροι, ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὴν Ἀρχήν; Κύριε Ὑπουργέ, ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζετε αὐτό, τί ἔπραξαν οἱ Φιλελεύθεροι, εἰς τὸ συγκεκριμένον, τοὐλάχιστον θέμα. Ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζετε, θὰ σᾶς τὸ μάθω ἐγώ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε τὰ πεπραγμένα τῶν ἰδικῶν μας Κυβερνήσεων διότι θὰ διδαχθῆτε πολλὰ ἐξ αὐτῶν. Ἰδοὺ τὶ ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων τὸ 1951: Ἔκαμεν ἕνα πείραμα φορολογικῶν μεταρρυθμίσεων, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε πρωτοφανὲς ἀλλὰ καὶ ἐπιτυχίας καταπληκτικῆς. Ἰδοὺ τὸ πείραμα εἰς τί συνίστατο: Κατηργήσαμεν μίαν σειρὰν ὁλόκληρον ἀντιοικονομικῶν φόρων, δηλαδὴ φόρων τῶν ὁποίων αἱ δαπάναι εἰσπράξεως ἦσαν ὑψηλότεραι ἀπὸ τὴν ἀπόδοσιν. Ἠλαττώσαμεν εἰς τὸ ἥμισυ τὸν συντελεστὴν τοῦ φόρου οἰκοδομῶν καὶ τὸν κατεστήσαμεν ἀπὸ πάγιον 36% εἰς προοδευτικὸν ἀπὸ 12%. Περιωρίσαμεν κατὰ 20 ὁλοκλήρους μονάδας τὰ κλιμάκια τοῦ φόρου συνολικῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα: Ἕνα μῆνα μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου, μὲ ἐπληροφόρει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι βάσει τῶν ὑποβληθεισῶν μόνον δηλώσεων ὑπερεκαλύπτοντο τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁ προηγούμενος Προϋπολογισμός, μὲ διπλάσιον φορολογικὸν συντελεστήν. Ἰδοὺ τώρα οἱ ἀριθμοί: Ὁ φόρος Γʹ κατηγορίας διπλάσιον συντελεστὴν ἀπέδωσε τὸ 1950–51, 24.000.000, διὰ νὰ ἀποδώσῃ τὸ 1951–52 26.000.000 μὲ τὸν μισὸν συντελεστήν. Ὁ φόρος Δʹ κατηγορίας ἀπέδωσε τὸ 1950–51 355.000.000, τὸ δὲ 1951–52 428.000.000. Ὁ φόρος Στʹ κατηγορίας ἀπέδωσε τὸ 1950–51 69.000.000, τὸ δὲ 1951–52 120.000.000. Ὁ συνθετικὸς φόρος τὸ 1950–51 10.000.000 τὸ δὲ 1951–52 43.000.000. Δηλαδὴ ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων ἐκυμάνθη εἰς ποσοστὸν ἀπὸ 10–410% ὑψηλότερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀπέδιδον αἱ διπλάσιαι φορολογίαι τοῦ προηγουμένου ἔτους. Αὐτὸς ὁ ἆθλος ὑπῆρξε καταπληκτικὸς ἀλλὰ ἐπετεύχθη μὲ τὴν συνεργασίαν τοῦ κοινοῦ. Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς δημοσιονομίας ἐδημιουργοῦντο οὐραὶ εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα καὶ τὰς Ἐφορίας καὶ παρέστη ἀνάγκη νὰ ρυθμίζῃ τὴν κίνησιν ἡ Ἀστυνομία. Διὰ πρώτην φορὰν ὁλόκληρος ὁ Τύπος ἀνεξαιρέτως εἰς κύρια ἄρθρα ἐξῆρε τὴν ἐπιτυχίαν τῆς οἰκονομικῆς ἐκείνης πολιτικῆς καὶ μνημονεύω μόνον τὰς ἐφημερίδας «Ἀκρόπολις», «Ἐμπρός», «Καθημερινή», «Ἐθνικὸν Κήρυκα» καὶ «Ἑστίαν», αἱ ὁποῖαι ἀπησχολήθησαν εἰς κύρια ἄρθρα καὶ ἐξῆρον τὸ ἔργον τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς φορολογίας, μολονότι κατὰ τὰ ἄλλα ἔκαναν ἀντιπολίτευσιν κατὰ τρόπον λυσσώδη τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Καὶ διὰ πρώτην φορὰν συνέβη τὰ ξένα Πρακτορεῖα νὰ ἐνδιαφερθοῦν διὰ τοῦτο καὶ ἑκατοντάδες ἐφημερίδες τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐδημοσίευον τηλεγραφήματα τῶν ἐν Ἀθήναις ἀνταποκριτῶν των, δι’ ἓν πείραμα τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιτυχία ὑπῆρξε καταπληκτική. Ὥστε βλέπετε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἰς τὴν φορολογίαν οἱ ὑπολογισμοὶ δὲν γίνονται μὲ μηχανὰς ἀθροιστικάς, εἶναι θέμα ψυχολογίας. Ἐὰν κερδίσῃτε τὴν συνεργασίαν τοῦ κοινοῦ, θὰ ἔχητε μεγίστην ἀπόδοσιν φορολογίας. Ἐὰν τὰ χάσητε, οἷον δήποτε ποσοστὸν δὲν πρόκειται νὰ σώσῃ οὔτε ὑμᾶς, οὔτε τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν. Ἡ ἔκτασις, κύριοι βουλευταί, τῆς φοροδιαφυγῆς ἀποτελεῖ ἓν τῶν μεγαλυτέρων προβλημάτων τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1956 ὑπολογίζεται εἰς δραχμὰς 62.000.000.000. Ἐξ αὐτῶν ἐδηλώθησαν μέχρι πρὸ διμήνου 8.500 ἑκατομ., εἰς τὰς Ἐφορίας. Ὑπολείπονται 4.000.000, τὰ ὁποῖα ἀναλογοῦν εἰς τὰ εἰσοδήματα τῶν ἀπόρων τάξεων, κατὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ τὰ 25 ἑκατομ. τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἀγροτῶν, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται εἰς 35% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θὰ ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μπαλτατζῆς εἶναι ἀκριβῆ, διότι δὲν ὑπάγονται εἰς τὸν ἑνιαῖον φόρον τὰ ἀγροτικὰ εἰσοδήματα, ἀλλὰ ὑφίστανται τὸ μέγα βάρος τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ συνεπῶς εἶναι ἐκ τῶν περισσότερον φορολογουμένων εἰσοδημάτων τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ὑπολείπεται εἰσόδημα 25 περίπου ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι γνωστὸν εἰς τὰς Ἐφορίας. Μιᾶς μόνον ἐπιχειρήσεως, τῆς ὁποίας τὰ διπλᾶ βιβλία συνέλαβεν ἡ Ἐφορία διώξεως, ἀπέφερεν 45 ἑκατομ. φόρους. Ἡ Κυβέρνησις ἀνήγγειλεν ὅτι μελετᾷ διάφορα μέτρα διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς φοροδιαφυγῆς. Μεταξὺ αὐτῶν, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶχεν εἰσηγηθῆ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, καὶ εἰς προγενεστέρας συζητήσεις τῆς παρούσης Βουλῆς, τὴν καθιέρωσιν τῆς δημοσιότητος τῶν φορολογικῶν στοιχείων. Ὑπάρχουν ἐν προκειμένῳ ὡρισμέναι ἀντιρρήσεις ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο θὰ προσέβαλε τὸ ἀπόρρητον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰς ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις. Νομίζω ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο καταπίπτει, ἀφ’ ἧς αἱ ἴδιαι ἐπαγγελματικαὶ τάξεις ἐζήτησαν τὴν καθιέρωσιν τῆς δημοσιότητος, ὡς συμβαίνει εἰς τὰς Σκανδιναυϊκὰς χώρας, ὅπου τὸ μέτρον τοῦτο ἀπέδωσεν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Ἄλλωστε, τὸ ἀπόρρητον, ἐν προκειμένῳ, δὲν ἔχει ἀξίαν πλέον, ὅταν αἱ ὑπὸ μορφὴν ἀνωνύμου ἑταιρίας λειτουργοῦσαι ἐπιχειρήσεις καλύπτουν τὰ 95% τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ τὰ στοιχεῖα αὐτῶν εἶναι δημόσια εἰς ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἀνωνύμων ἑταιριῶν. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ φορολογικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, πρόβλημα ζέον, τὸ ὁποῖον ἔχει προκαλέσει ἐξέγερσιν εἰς τὸν λαόν, πρόβλημα διὰ τὴν λύσιν τοῦ ὁποίου ἡ παρουσία τῆς Βουλῆς ἦτο ἀπαραίτητος. Ἔχετε καθιερώσει, κύριε Ὑπουργέ, εἰς προηγουμένας Ἐπιτροπὰς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν τακτικὴν ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα, νὰ ψηφίζωνται νόμοι φορολογικοί. Προσωπικῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἡ καθιέρωσις φορολογικῶν συντελεστῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐξουσιοδοτήσεως, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἁρμοδιότητα αὐτὴν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καθιερώθη ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ πράττῃ τοῦτο ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Σώματος. Ὄχι μικροτέρας σημασίας, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὰ προβλήματα τὰ πιστοδοτικά, τὰ προβλήματα τῆς πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας. Τελευταίως τὸ πρόβλημα αὐτὸ παρουσιάζει φαινόμενα ἀνησυχητικά. Μέχρι καὶ τοῦ 1956 ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκετο εἰς ἀμηχανίαν μὲ τὸ τὶ νὰ πράξῃ, διότι δὲν εἶχε δραχμάς. Σήμερον δὲν γνωρίζει τὶ νὰ πράξῃ, διότι ἔχει πολλὰς δραχμάς. Ὡς γνωρίζετε ἀπὸ δημοσιεύματα τοῦ καθημερινοῦ Τύπου, ὁ ρυθμὸς τῶν καταθέσεων αὐξάνει μηνιαίως κατὰ ποσὸν 200 ἑκατομ. δραχμῶν. Εἰς τοῦτο, βεβαίως, ἔχει συντελέσει ὁ ὑψηλὸς τόκος καὶ τὸ ἀφορολόγητον, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ἡ Κυβέρνησις, τῶν σχετικῶν εἰσοδημάτων, ἀλλὰ καὶ ἡ διαφήμησις τὴν ὁποίαν ἔκαμε τῶν καταθέσεων εἰς τὰ Ταμιευτήρια. Μέχρι πρό τινος, ὁλόκληροι σελίδες τοῦ Τύπου κατελαμβάνοντο ἀπὸ διαφημήσεις, καλούσας τοὺς πολίτας νὰ σπεύσουν νὰ καταθέσουν τὰ χρήματά των εἰς τὰ Ταμιευτήρια. Σήμερον ἡ οἰκονομία πάσχει ἀπὸ πληθωρισμὸν καταθέσεων καὶ ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη καὶ ἐδῶ ἀνέτοιμος νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα συγκεντροῦνται ἀπὸ τὰς καταθέσεις τῶν πολιτῶν. Καὶ σήμερον ἀγωνίζεται διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῶν καταθέσεων, διακόψασα ἐντελῶς τὴν διαφήμησιν. Οὐδεμία πρόσκλησις γίνεται εἰς τὸ κοινὸν νὰ κάμουν καταθέσεις, διότι δὲν γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις τὶ νὰ τὰς κάμῃ. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ θέμα τῆς διαθέσεως τῶν διαθεσίμων τῶν Τραπεζῶν, παρ’ ὀλίγον νὰ προκαλέσῃ τεράστιον οἰκονομικὸν σάλον, μὲ τὴν ἀπειληθεῖσαν παραίτησιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω πῶς τελικῶς ἀπεσοβήθη. Καὶ δὲν γνωρίζω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὶ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ μὲ τὰς καταθέσεις, ἐὰν ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως αὐτῶν ἐξακολουθήσῃ μέχρι σήμερον. Εἶναι περίεργον τὸ θέαμα τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι βουλευταί, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς ἀμηχανίαν καὶ ὅταν ἔχῃ καὶ ὅταν δὲν ἔχῃ χρήματα. Ἕτερον μέγα θέμα, κύριοι βουλευταί, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐπίσης ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅταν ἐκηρύχθη ἡ λῆξις τῆς τακτικῆς Συνόδου τῆς Βουλῆς, ἦτο καὶ τὸ θέμα τοῦ τρόπου ἐκμεταλλεύσεως τοῦ Διϋλιστηρίου πετρελαίου. Τὸ ἔργον τοῦτο περατοῦται ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἀνέτοιμος, μὴ γνωρίζουσα τὶ νὰ τὸ κάμῃ. Ἐπὶ μῆνας γίνονται συσκέψεις καὶ δὲν ἔχομεν πληροφορίας ἀκόμη ποία λύσις θὰ δοθῇ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας πρὸ διμήνου καὶ ἔλαβον σήμερον τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν, ἡ ὁποία φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Παπαληγούρα. Λέγει: «.... (ἀναγινώσκει)....». Τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν τὴν ἔλαβον χθές, ἀλλὰ συγχρόνως μὲ τὴν λῆψιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, ἀνέγνωσα εἰς τὸν πρωϊνὸν Τύπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον, ἀλλὰ πρόκειται νὰ προκηρύξῃ διεθνῆ διαγωνισμὸν ἄνευ γνώσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ φέρῃ μετὰ τὸ πόρισμα ἐδῶ πρὸς κύρωσιν. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι μέγα. Πρόκειται περὶ ἐκμεταλλεύσεως, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήνῃ κέρδη μεγαλύτερα τῶν 10 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ χρηματοδοτοῦν ἐτησίως ἓν ἔργον ἀνασυγκροτήσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατήρτισεν, ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις τοῦ Σώματος καὶ ὄχι νὰ προβῇ εἰς προκήρυξιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τὸ περιεχόμενόν του, διότι ὅταν προκηρυχθῇ ὁ διαγωνισμὸς καὶ εὑρεθῇ ὁ πλειοδότης, δημιουργοῦνται καταστάσεις, τὰς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον τὸ Σῶμα νὰ μεταβάλῃ ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἦτο ἐπίσης κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς λήξεως τῆς Συνόδου ἐκκρεμὲς τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἐπ’ αὐτοῦ, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ, διότι θὰ ὁμιλήσῃ ὁ συνάδελφος κ. Κωστόπουλος, ἀλλὰ θὰ εἴπω μόνον μίαν λέξιν, διὰ τὸ σφάλμα εἰς τὸ ὁποῖον ὑποπίπτουν πολλοὶ ἀσχολούμενοι μὲ τὸ θέμα. Ὅταν λέγωμεν ὅτι ἀπὸ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν κινδυνεύει ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, περιορίζομεν πολὺ τὸν κίνδυνον. Μεγαλύτερος ἀκόμη κίνδυνος ἀπειλεῖ τὴν Ἑλληνικὴν βιοτεχνίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἤδη ἀναιμικὴ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ καμφθῇ μὲ τὸν πρῶτον ἔξωθεν ἄνεμον. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν παρουσιάζουν τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ κηρύξῃ τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου. Εἶναι τόσον σπουδαῖα τὰ θέματα, τόσον φλέγοντα ὥστε καὶ ἂν ἀκόμη εἶχον κανονικῶς διακοπῆ αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, διὰ τὰς διμήνους ἢ τριμήνους θερινὰς διακοπάς, ὥστε νὰ κληθῇ ἡ Βουλὴ ἐκτάκτως διὰ νὰ ἀκούσῃ τὴν γνώμην τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὸ μεταπολεμικὸν Κράτος, κύριοι βουλευταί, ἔχει ν’ ἀντιμετωπίσῃ πελώρια οἰκονομικὰ προβλήματα. Ὁ ἀγὼν τὸν ὁποῖον διεξάγει ἔναντι τῆς πενίας, ὁ ἀγὼν διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν δικαιοτέραν κατανομὴν αὐτοῦ, ὁ ἀγὼν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ πλήρη ἀπασχόλησιν εἰς τὸν πληθυσμὸν τῆς χώρας, ὁ ἀγὼν διὰ τὴν κατοχύρωσιν οἰκονομικῆς σταθερότητος εἶναι ἔργα τιτάνια, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἐπαγρύπνησις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου εἶναι ἀπαραίτητος. Ἡ πραγματοποίησις τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ἡ ἄνοδος, κύριοι βουλευταί, τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου εἰς ἐπίπεδον ἀνεκτόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσῃ στοιχειώδη ἄνεσιν εἰς ὅλας τὰς τάξεις τοῦ πληθυσμοῦ, εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε εὑρίσκοντο εἰς τὴν σφαῖραν τῶν ὀνείρων. Ἦσαν θέματα, τὰ ὁποῖα πρὸ 10, περισσότερον τῶν 20 ἐτῶν, ἦσαν θέματα δυσχερέστατα, τὰ ὁποῖα οἱ πολιτικοὶ ἀντιμετώπιζον μὲ ὑποσχέσεις πρὸς τὸ κοινόν. Σήμερον ζῶμεν εἰς ἐποχὴν ποὺ ὅλα αὐτὰ ἔχουν περάσει εἰς τὴν περιοχὴν τῶν πραγματοποιήσεων. Ἔχει σημειωθῆ, κατὰ τὸ τελευταῖον ἰδίᾳ μεταπολεμικὸν διάστημα, τοιαύτης ἐκτάσεως τεχνικὴ ἐπανάστασις, ὥστε πράγματα τὰ ὁποῖα πρὸ 19 ἐτῶν ἐθεωροῦντο τελείως ἀνέφικτα, σήμερον εἶναι ἐφικτὰ ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος. Ἀλλά, ὑπὸ ἕνα ὅρον. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑπάρχῃ οἰκονομικὸν σχέδιον, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ οἰκονομικὸν πρόγραμμα. Καὶ τοιοῦτον πρόγραμμα δὲν ὑπάρχει. Δὲν ἀνῆλθον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἀσκήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀντιπολίτευσιν. Δὲν ἔχω δισταγμὸν νὰ ὁμολογήσω καὶ ἰδικά μας σφάλματα, τῶν ἰδικῶν μας Κυβερνήσεων, ὁσάκις ὑπῆρξαν τοιαῦτα. Καὶ δὲν ἔχω κανένα δισταγμὸν νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος βαρύνεται μὲ τὸ στῖγμα, ὅτι 35 χρόνια μετὰ τὴν καταστροφὴν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὑπάρχει ἐκκρεμὲς πρόβλημα στεγάσεως προσφύγων. Αὐτὸ εἶναι συνέπεια τῆς ἀνυπαρξίας σχεδίου. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν οἰκονομίαν κατεύθυνσις. Αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπενδύσεις, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, ἄλλοτε πρὸς τὴν Βουλήν, αἱ εἰς οἰκοδομάς, συγκεντροῦνται κατὰ ποσοστὸν 60–70% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ τὸ μέγιστον μέρος τοῦ ποσοστοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ κέντρον τῆς Πρωτευούσης. Τοῦτο εἶναι μία ἀπόδειξις τῆς οἰκονομικῆς ἀρρυθμίας. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, κατὰ τὸ διάστημα ὀλίγων τελευταίων ἐτῶν, ᾠκοδομήθησαν δύο ἑκατομμύρια ἀγροτικαὶ κατοικίαι, διότι ὑπάρχει οἰκονομικὸν σχέδιον ποὺ δίδει τὸν ρυθμὸν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἡ προχειρότης μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζονται ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα, ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν φορολογίαν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐνθυμεῖται, ὅταν κατατεθῇ πρότασις ἢ ἐπερώτησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὴν ρυθμίζει, τότε ὄχι μὲ νόμον, ἀλλὰ μὲ πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, μὲ προφορικὰς διαταγὰς καὶ ἀκόμη μὲ τηλεφωνήματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν τὸ Κράτος ζητῇ ἀπὸ δύο ἐτῶν χρήματα καὶ ὅταν τὰ ἔχῃ εὔχεται νὰ μειωθῇ ὁ ρυθμὸς τῶν καταθέσεων, διότι δὲν ἠξεύρει πῶς νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ, ὅταν τὸ Κράτος πασχίζῃ διὰ νὰ δημιουργήσῃ διϋλιστήριον πετρελαίων καὶ δὲν γνωρίζει ἀκόμη τί θὰ πράξῃ, θὰ τὸ παραχωρήσῃ εἰς μεγάλας ἑταιρίας πετρελαίων, ἢ θὰ συγκροτήσῃ ἐθνικὴν ἑταιρίαν ἐκμεταλλεύσεως — διὰ τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ὑπάρχει πεποίθησις εἰς τὴν Κυβέρνησιν — ὅταν ὅλα αὐτὰ συμβαίνουν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς περὶ τῆς ὑπάρξεως σχεδίου; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ κανεὶς ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ μέλλον τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας; Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀφοῦ ἐπεσήμανον τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους συνεπάγεται διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας ἡ οὐσιαστικὴ ἔλλειψις οἰκονομικοῦ προγράμματος καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀρνηθῶ ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§11Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ἡ λήξασα Σύνοδος, ἤρχισε τὸν Ὀκτώβριον, ἔληξε δὲ μετὰ ἓξ καὶ πλέον μῆνας ἐργασίας, κατὰ τὴν ὁποίαν προθεσμίαν, ἡ Ἀντιπολίτευσις παρισταμένη κατὰ τρίλεπτον, εἰς τρεῖς ἢ τέσσαρας ἐπερωτήσεις, ἄνευ βαθυτέρας σημασίας καὶ καθ’ ἣν προθεσμίαν εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀσκήσῃ ἔντονον ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον εὐπροσδέκτως θὰ ἀπεδέχετο ἡ Κυβέρνησις, ἐνεθυμήθη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου, ὅτε ὀψιγενῆ γεγονότα, πρὸ 1 ἡμερῶν συμβάντα, θέτουν εἰς κίνδυνον τὴν οἰκονομίαν ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατηγορεῖται, διὰ πρώτην φοράν, ὄχι δι’ ἐλλείμματα ἀλλὰ δι’ ἀτελεύτητα πλεονάσματα. Ἡ χώρα κινδυνεύει ἀπὸ τὰ μεγάλα πλεονάσματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Εἶναι πράγματι δίδαγμα βαθείας οἰκονομικῆς σοφίας, τῆς ὁποίας ὁ ὁμιλῶν τὴν στιγμὴν ταύτην θὰ φροντίσῃ νὰ ὠφεληθῇ. Πράγματι, μεθ’ ὅσα διδάγματα οἰκονομικὰ μετεχειρίσθη ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σοφώτερος γενόμενος, θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματα. Ἀλλὰ διὰ νὰ σχηματίσωμεν σαφῆ ἀντίληψιν περὶ τῆς συμβολῆς τῆς χαραχθείσης, ἐφαρμοσθείσης καὶ ἐπιτυχούσης οἰκονομικῆς καὶ δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐπιχειρουμένη ὄχι ἀπὸ λόγους, ὄχι ἀπὸ διαστροφὰς ἀριθμῶν, ὄχι διαστροφὰς χρονολογιῶν, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα καλύπτουν ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀποτελοῦν ἀπόδειξιν μιᾶς ἀνεγεννωμένης χώρας, ἀπὸ στατιστικοὺς ἀριθμούς, ἀπὸ ἐκθέσεις τῶν ὑπευθύνων καὶ ἁρμοδίων ἱδρυμάτων τῆς χώρας θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ πορεία τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, διὰ πρώτην φορὰν θεμελιοῖ μίαν στροφὴν πρὸς τὰ ἄνω. Διὰ νὰ ἐκτιμήσωμεν αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς τοῦ παρελθόντος. Ἔχω ὑπ’ ὄψει τὸ «Δελτίον τῶν δημοσιονομικῶν στοιχείων», τὸ ὁποῖον ἐκδίδεται κατὰ μῆνα. Ἐὰν παρακολουθήσητε τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως τῶν Προϋπολογισμῶν ἀπὸ τοῦ 1945 καὶ ἐντεῦθεν καὶ κυρίως μετὰ τὴν πάροδον τῆς ἀνταρσίας (1949– 1950) ἕως τὸν τελευταῖον, θὰ ἴδητε ὅτι ὅλοι οἱ Προϋπολογισμοὶ κατέληγον εἰς ἐλλείμματα καὶ πρὸς κάλυψίν των— ὄχι μόνον τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων, ἀλλὰ καὶ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐχρησιμοποιεῖτο ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια. Ἐκεῖ δὲ ὅπου ὑπερέβη κάθε προσδοκίαν ἡ τοιαύτη διαπίστωσις πρὸς πρόβλεψιν καὶ διάθεσιν τῶν δαπανῶν εἶναι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1952–1953. Ὅπου ἐνεφανίσθησαν 1207 ἑκατομμύρια ἔλλειμμα. Καὶ ἠναγκάσθη ὁ ἄμεσος διάδοχος τοῦ τότε Ὑπουργοῦ, ὁ κ. Παπαγιάννης, διὰ τοῦ ν. 2360 νὰ ἐπιβάλῃ εἰσφορὰν διὰ νὰ καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα τοῦ πανσόφου Προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1952–1953. Εἶναι ὑπερήφανος ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὁ πρῶτος Προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος ἐκάλυψεν ἀπολύτως τὰς τακτικάς του δαπάνας καὶ ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς προβλέψεις, εἶναι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1955–56, ὁ ὁποῖος ἔκλεισε μὲ πλεόνασμα 10 ἕως 30 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ ὁρόσημον τὸ ὁποῖον δίδει τὴν στροφὴν εἰς τὴν δημοσιονομικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας, διότι καθιεροῖ ὡς ἀπαράβατον ἀρχὴν ὅτι δὲν πρέπει ὁ Προϋπολογισμὸς διὰ τῶν ἐλλειμμάτων αὐτοῦ νὰ ἐπιδρᾷ δυσμενῶς καὶ νὰ ἐπηρεάζῃ τὴν οἰκονομίαν. Ἐμμένομεν σταθερῶς εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἰσοζυγίου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παύσῃ νὰ δρᾷ δυσμενῶς διὰ τὴν οἰκονομίαν, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς νὰ ἀποτελῇ ὄργανον ἀσκήσεως ἀμέσου εὐρυτέρας ἐπιδράσεως ἐπὶ τῆς οἰκονομίας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν δὲ ταύτην ὁδεύομεν. Μάλιστα ὁ ὑπὸ κρίσιν Προϋπολογισμὸς τοῦ 1957, ἔχει τὸ προνόμιον, διὰ πρώτην φοράν, νὰ καλύπτῃ ὄχι μόνον τὰς τακτικὰς δαπάνας, ἀλλὰ ἔν τινι μέτρῳ καὶ τὰς ἐπενδύσεις. Γεγονός, τὸ ὁποῖον μαρτυρεῖ ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια διατίθεται ἀπαραβιάστως δι’ ἔργα παραγωγικά. Καὶ πέραν τούτων τὰ τακτικὰ ἔσοδα συνεισφέρουν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα).

§12Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. .. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, ὁ κ. Μαῦρος ὡμίλησεν ἄνευ διακοπῶν. Νομίζω ὅτι ἔχετε ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ κάμητε καὶ σεῖς διακοπάς.

§14Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, τοῦτο εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς ὁμιλίας μου ὅτι θὰ στηριχθῶ ἐπὶ ἐγγράφων καὶ ἀριθμῶν. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν γενναίαν αὐτὴν δημοσιονομικὴν στροφὴν ἀπῃτήθησαν καὶ πρόγραμμα καὶ προσπάθειαι καὶ ἡρωϊσμὸς δύναμαι νὰ εἴπω. Ἐνθυμεῖσθε τὴν περυσινὴν συζήτησιν ὅταν ἐφέραμεν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς μέτρα περικοπῆς δαπανῶν καὶ ἀντέδρων ἀμφότεραι αἱ πτέρυγες. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδίστασε, παρὰ τὴν ἀντιδημοτικότητα τῶν μέτρων νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῶν οἰκονομιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξησφάλιζον τὸ ἰσοζύγιον. Καὶ πράγματι χάρις εἰς τὴν συνδρομὴν καὶ καλωσύνην τῆς Βουλῆς, ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐπέτυχε καὶ ἑπομένως ἔθεσεν ὡς ἀφετηρίαν τῆς οἰκονομικῆς της ἐκκινήσεως τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Κατηγορεῖται, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, ὄχι ὅτι δημιουργεῖ ἐλλείμματα, ἀλλὰ ὅτι δημιουργεῖ πλεονάσματα. Καὶ τότε, ἀφοῦ τὰ γεγονότα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν πλήρη ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας, τότε ἐφευρίσκεται τὸ ἄλλο ἀλόγιστον ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ὑπάρχει οἰκονομικὴ πολιτικὴ καὶ οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν γνωρίζει τί γίνεται. Λέγουν ὅτι ἔχομεν πλεονάσματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρομεν τὶ νὰ τὰ κάμωμεν. Εὐφυέστατα ὁ κ. Τζαννετάκης, τὰ πλεονάσματα ταῦτα τὰ ἀπέδωσεν εἰς τὴν τύχην. Καλωσύνη του, διότι δὲν τὰ ἀπέδωσεν εἰς τὸν μηδισμόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὑποφέρομεν καὶ ἀπὸ τὴν ἀνοησίαν μας. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἐσόδων προῆλθεν ἀπὸ ἀπόκρυψιν τῶν ἐσόδων καὶ ἑπομένως ὅτι ἔχομεν καὶ ὑπεκτίμησιν τῶν ἐσόδων καὶ ἀπεκρύψαμεν δύο δισεκατομμύρια δραχμῶν. Θὰ ηὐχόμην, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ βάθους καρδίας, ἡ πρότασις τοῦ κ. Μαύρου νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ νὰ ἔχωμεν τὴν τύχην, πλὴν τῶν προβλέψεων, πλὴν πάσης ἐκτιμήσεως τῶν γεγονότων τῶν ὁποίων ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ἴδῃ τὴν Ἑλλάδα ἀπολαμβάνουσαν δύο δισεκατομμύρια καὶ νὰ δώσῃ τὴν εὐχαρίστησιν εἰς τὸν κ. Μαῦρον τῆς ἐπαληθεύσεως καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιφέρῃ ἕνα νέον πρόγραμμα μειώσεως τῶν βαρῶν, καὶ ἕνα πρόγραμμα ἐπενδύσεων ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς ὅλης μας οἰκονομίας. Κύριοι βουλευταί, ὅταν κατέθετα τὸν Προϋπολογισμόν, εἶπον: Βέβαια, δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου τὴν σοφὴν διδασκαλίαν τοῦ κ. Μαύρου, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα αἱ καθ’ ἕκαστον προβλέψεις μου ἐπηρεάζοντο ἐπὶ τῶν ἀποδόσεων τῶν περυσινῶν ἐσόδων καὶ ἔλεγον: «....(ἀναγινώσκει)....». «Αἱ καθ’ ἕκαστον προβλέψεις στηρίζονται ἐπὶ τῶν ἀποδόσεων τῶν περυσινῶν ἐσόδων, ἐγένοντο κατ’ ἐξοχὴν συντηρητικαὶ καὶ ἔλασσον τῶν τεκμηριωμένων ἐκ τῆς ἐνδεχομένης αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τῆς μέσης ἐπιβαρύνσεως αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τοῦτο ἵνα τὸ ἰσοζύγιον, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἐμφανίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ παρέχῃ τὸν φόβον διαταράξεως μὲ ὁμαλὴν πορείαν τῶν πραγμάτων καὶ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ δι’ ἀποκλεισμοῦ ἐκτάκτων γεγονότων». Καὶ ὑπάρχουν ὑπ’ ὄψει τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ σειρᾶς ἐτῶν συντάσσουν τοὺς Προϋπολογισμοὺς καὶ συμβάλλουν καὶ βοηθοῦν τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ ἀποδόσεις τῶν ἐσόδων ἀπολογιστικῶς ἑνὸς 12μήνου, τοῦ 12μήνου τοῦ λήξαντος τὴν 30.6.1956. Ταῦτα ἦσαν 10 δισεκατομμύρια 163 ἑκατομμύρια. Ὁ Προϋπολογισμὸς ἐμφανίζει 11 δισεκατομμύρια 25 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως ἐμφανίζει μίαν αὔξησιν 862 ἑκατομμύρια, τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι ἡ ὑπηρεσία καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δύνανται ἄνευ οὐδενὸς κινδύνου διαταραχῆς τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον θεωροῦν θεμελιῶδες, νὰ προχωρήσουν ἀσφαλῶς εἰς τὴν αὔξησιν τῶν 800 ἑκατομμυρίων καὶ πέραν τούτων.

§15Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἰσχύει καὶ σήμερον ὁ ἀριθμὸς αὐτός;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§17Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐμφανίζεται εἷς Προϋπολογισμὸς 800 ἑκατομμυρίων ἐπὶ πλέον. Ὁ κ. Μαῦρος λέγει δὲν θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ 12μηνον, ἀλλὰ τὰ ⅔ τοῦ 18μήνου, ὁπότε τὰ πράγματα ἐμφανίζονται εἰλικρινέστερα. Λησμονεῖ, ὅμως, ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι τὸ προστεθὲν ἑξάμηνον ἀλλοιοῖ τὴν φυσιολογικὴν δημοσίαν κίνησιν τοῦ 12μήνου, ὅπερ ἀποτελεῖ τὸν δημόσιον ἐτήσιον κύκλον, διότι κατὰ τὴν περίοδον ταύτην ἔλαβε χώραν μία εὐρεῖα ἐκκαθάρισις ἐκκρεμουσῶν φορολογικῶν ὑποθέσεων καὶ ὑπερβολικὴ αὔξησις ἐσόδων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ τρίτου ἑξαμήνου, τὰ ὁποῖα λόγῳ τῶν ἐπικειμένων κινδύνων ἐκ τῶν γεγονότων τοῦ Σουέζ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ 12μήνου. Πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς συνετάχθη περὶ τὸ τέλος τοῦ 1956, ὅταν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ κίνδυνος ἐκ τῶν γεγονότων τοῦ Σουὲζ ἦτο ἐν ὄψει τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὅτι τὸν Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον τοῦ 1957 δημοσιεύεται τὸ δελτίον τῶν λογαριασμῶν, τὸ ὁποῖον προσδιορίζει εἰς τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν τὸ Ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1955 εἰς 55 δισεκατομμύρια. Καὶ ὅτι τὸ 1956 δὲν ἠδύνατο ἀκόμη νὰ τὸ προσδιορίσῃ. Συνεπῶς ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ εἶναι κατὰ μέσον ὅρον 5 δισεκατομμύρια θὰ ἔπρεπε, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι κατὰ μέσον χονδροειδῆ ὑπολογισμὸν ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀνέρχεται εἰς 16%, ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσωμεν 800 ἑκατομμύρια. Καὶ σᾶς εἶπον ὅτι βάσει τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ 12μήνου προεβλέψαμεν 800 ἑκατομμύρια. Παρὰ ταῦτα καὶ διότι δὲν εἴχομεν ἀκόμη ἀριθμούς, ἐπιστεύομεν καὶ τὸ διεκηρύξαμεν ὅτι ἔχομεν ἐνδεχομένην περαιτέρω αὔξησιν τῶν ἐσόδων μας. Ἀλλὰ πρέπει ἀκόμη νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ἑξῆς: Ἦτο δυνατὸν καὶ συνετόν, ἀσκουμένης πολιτικῆς ἰσοζυγίου νὰ προεξοφλήσωμεν τὴν εἴσπραξιν; Νὰ προεξοφλήσωμεν αὔξησιν ἐσόδων πέραν τῶν 800 ἑκατομμυρίων εἰς τὸ ὕψος τοῦ 1½ ἕως 2 δισεκατομμυρίων. Ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Θὰ ἦτο ὑποχρέωσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διαθέσῃ εἰς δαπάνας ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦτο, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέσητε ὡς ἀποθεματικὸν πλέον τοῦ 5–6%. Ἐὰν ἐθέτομεν ἕνα τοιοῦτον ποσὸν εἰς ἀποθεματικὸν τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο νὰ ὑποστῶμεν μίαν δριμεῖαν ἐπίθεσιν ὅτι ἀρνούμεθα τὴν ἱκανοποίησιν τῶν «ἐχθρῶν» μας, τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εὐλόγως ἐμφανίζουν προγράμματα καὶ ζητοῦν πιστώσεις. Καὶ ἐὰν ἐκάμνομεν τὴν διανομὴν καὶ ἐπηκολούθουν μὴ προσδοκώμενα γεγονότα τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρειάζετο νὰ ἀντιμετωπίσωμεν, τί θὰ ἐκάμνομεν;

§18Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Οἱ σεισμοί.

§19Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀντιμετωπίσαμεν, κύριε συνάδελφε, τοὺς σεισμούς, χωρὶς νὰ ἐπιβάλωμεν φορολογίαν, χωρὶς νὰ περιστείλωμεν τὰς δαπάνας τῶν Ὑπουργείων, χωρὶς νὰ θίξωμεν κανένα καὶ ἀνέτως ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν καταβολὴν 200 ἑκατομμυρίων. (Χειροκροτήματα). Ἀντιμετωπίσαμεν, λοιπόν, τὰς ἐνδεχομένας πολεμικὰς περιπετείας, ἀντιμετωπίσαμεν σεισμοὺς ἐνδεχομένως, τὴν ἐλάττωσιν τῶν δασμῶν τῆς βενζίνης, διότι ἐνθυμεῖσθε τοὺς περιορισμοὺς ἕνεκα τοῦ Σουὲζ ἐξ ἀφορμῆς τῶν ὁποίων περιορισμῶν ἤρχισεν ἡ πτῶσις τῶν ἐσόδων. Διότι ὑπελογίζαμεν μεταρρυθμίσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ προέκυπτον καὶ ἀναπροσαρμογὰς περὶ τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων ἕνεκα τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου ἔπρεπε νὰ ὑπολογίζωμεν καὶ νὰ εἴμεθα ἐφεκτικοὶ εἰς τὰς προβλέψεις μας ἕνεκα τῆς διογκώσεως τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου. Ἐλέχθη ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἴχομεν αὔξησιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου.

§20Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§21Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι, σεῖς, κύριε συνάδελφε. Διότι δὲν ἀπαντῶ μόνον εἰς σᾶς, ἀπαντῶ εἰς ὅλους. Ἀντιμετωπίσαμεν, λοιπόν, ἕνα πρόγραμμα διογκώσεως τῶν εἰσαγωγῶν. Ἦτο φυσικὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐνδεχομένως καὶ μείωσιν τῶν εἰσαγωγῶν ὁπότε θὰ ἀντιμετώπιζε καὶ μείωσιν τῶν ἐσόδων. Βεβαίως ἦτο εὔκολον νὰ κάμητε τὸν λογαριασμόν, καὶ τὸν ἔκαμεν ὁ κ. Μαῦρος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ εἶπεν ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὅτι ἔφθασεν εἰς 61 δισεκατομμύρια, ἀπόψε ἔγιναν 62 δισεκατομμύρια καὶ ὁ Θεὸς νὰ βάλῃ τὸ χέρι του ποῦ θὰ τὸ φθάσωμεν.

§22Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Σεῖς τὸ εἴπατε, κύριε Ὑπουργέ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, ὄχι διακοπάς.

§24Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅταν λέγωμεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περυσινοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κάμνωμεν ὑπολογισμὸν ἐπὶ τοῦ μέλλοντος, πρέπει νὰ διαστείλωμεν τὰ ἔσοδα ἐκ τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ τὰ ἔσοδα ἐξ ἀμέσων φόρων. Τὰ ἔσοδα ἐξ ἀμέσων φόρων ἔχουν ἤδη εἰσπραχθῇ. Μένει, λοιπόν, ἁπλῶς ὁ φόρος ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας, ὁ ὁποῖος λόγῳ τοῦ μικροῦ ὕψους, ἀνερχομένου εἰς 1.200 ἑκατομμύρια ἐτησίως, δημιουργεῖ διακυμάνσεις καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ διογκωθῇ εἰς ὕψος τοιοῦτον ὥστε νὰ ἐπιτρέπῃ αἰσιοδόξους ὑπολογισμούς. Ἀποδεχόμεθα τὴν κατηγορίαν, λοιπόν, ὅτι διεφυλάξαμεν τὸ ἰσοζύγιον, ὅτι ἔχομεν Προϋπολογισμὸν μὲ δυναμισμόν, παρέχοντα τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀντιξόους περιστάσεις. Καὶ ἐδῶ ἀναφέρομαι εἰς τοὺς σεισμούς, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἠναγκάσθημεν νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογιῶν, ὅπως ἐγένετο τὸ 1953, ἀλλὰ ἀντιμετωπίσαμεν βάρος 250 ἑκατομμυρίων διὰ τῶν ἐνδεχομένων αὐτῶν αὐξήσεων, πέραν τῶν 800 ἑκατομμυρίων. Ἐὰν αὐτὸ δὲν λέγεται σωφροσύνη καὶ παραφυλακὴ τῆς πίστεως τοῦ Κράτους καὶ τῆς ὅλης οἰκονομίας, τότε εὑρισκόμεθα εἰς βαθεῖαν διάστασιν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπικριτοῦ μου, ὁ ὁποῖος εἶναι συνηθισμένος, φαίνεται, εἰς οἰκονομικὰς περιπετείας, εἰς τὰς ὁποίας ἐγώ, οἰκονομολόγος ἀμαθής, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀποδυθῶ. Καὶ τώρα, ἂς ἔλθωμεν ἐγγύτερον εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἀμέσου φορολογίας. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι παρ’ ἡμῖν ἡ ἄμεσος φορολογία ἀποτελεῖ μίαν μικράν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἔμμεσον φορολογίαν, πηγὴν δημοσίων ἐσόδων. Ἡ ἀναλογία δὲ μεταξὺ ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων εἶναι περίπου 21 καὶ κἄτι τοῖς ἑκατόν. Καί, ἑπομένως, ἀποτελεῖ ἕνα αἴτημα συνεχὲς καὶ μίαν κατηγορίαν ὅλων τῶν ἐπικρινόντων τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν κατορθώνουν νὰ αὐξήσουν τοὺς ἀμέσους φόρους καὶ νὰ μειώσουν τοὺς ἐμμέσους φόρους. Ἐδῶ κατηγορούμεθα, διότι δὲν ἐξασφαλίζομεν τὰ δημόσια ἔσοδα. Ἐὰν πραγματοποιηθῇ τὸ περισπούδαστον σχέδιον τοῦ κ. Μαύρου, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τὸ ὁποῖον ἐγκατελείφθη ἔκθετον πρὶν κἂν γεννηθῇ....

§25Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Διατὶ ἐγκατελείφθη;

§26Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διότι δὲν θὰ ἐτολμούσατε νὰ τὸ ὑποστηρίξητε, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν κἂν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κριτικήν.

§27Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ τὸ φέρητε πρὸς συζήτησιν. Ἀλλὰ κλείνετε τὴν Βουλήν.

§28Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς, κύριε συνάδελφε, ἐφαρμόζομεν ἕνα νόμον, ἤδη ἐψηφισμένον, τὸν ἑνιαῖον φόρον, ὁ ὁποῖος ἐφαρμόζεται διὰ δεύτερον ἔτος, ὁ ὁποῖος διεδέχθη τὸν φόρον τῆς καθαρᾶς προσόδου. Αἱ συνέπειαι, αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἑνιαίου τούτου φόρου, εἶναι ὅτι ἐπὶ 480 χιλιάδων φορολογουμένων, ἀπηλλάγησαν τῆς φορολογίας 280 χιλιάδες καὶ περιωρίσθη ὁ φόρος εἰς 200 χιλιάδας μόνον φορολογουμένους. Καὶ γίνεται μία μετατόπισις φορολογικοῦ βάρους ἀπὸ τῶν πτωχοτέρων τάξεων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἀγροτικῶν τάξεων εἰς τὰς πλουσιωτέρας καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰς μεσαίας τάξεις. Αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ εἰκὼν τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ ὑπάρχον σύστημα (ἐπιδεικνύει σχεδιάγραμμα). Ἡ μὲν πρασίνη γραμμὴ εἶναι ἡ παλαιὰ φορολογία τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἡ δὲ διακεκομμένη γραμμὴ εἶναι ἡ φορολογία τοῦ ἑνιαίου φόρου. Ἑπομένως, διεπιστώσαμεν ἡμεῖς πρῶτοι, διὰ δηλώσεών μας, τὰς ὁποίας ἐκάμαμε τὴν 28ην Ἰουλίου 1956, ὅτι πράγματι ἡ φορολογία, ὡς ἐφαρμόζεται, ἐμφανίζει μίαν διόγκωσιν τῶν ἐπιβαρύνσεων τῶν μέσων ἐσόδων. Ἔκτοτε, ἀπὸ τῶν πρώτων μηνῶν ἡ Κυβέρνησις ἐξετίμησε αὐτὴν τὴν ἄνισον κατανομὴν ἐπὶ τῶν διαφόρων τάξεων τῆς φορολογίας καὶ τὴν 28ην Ἰουλίου 1956, ἐπαναλαμβάνω, εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Μαύρου καὶ τοῦ κ. Κωστοπούλου, οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι ἡμεῖς, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν διαμαρτυριῶν, ἀπεφασίσαμεν νὰ μειώσωμεν τοὺς συντελεστὰς τῆς φορολογίας, εἰς δηλώσεις μου ἔλεγον τὰ ἑξῆς: «Περὶ τὸ τέλος τοῦ ἔτους, ὅταν θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἑνιαίου φόρου, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλας, βασικωτέρας μεταρρυθμίσεις καὶ μείωσιν τῶν συντελεστῶν». Λησμονεῖτε, ὅτι κατὰ τὴν ἄνοδόν μας εἰς τὴν Ἀρχήν, ὁ ἑνιαῖος φόρος, τότε, τὸ πρῶτον ἐφηρμόζετο. Αἱ πρῶται δηλώσεις εἶχον γίνει τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1956. Καὶ δὲν εἴχομεν κἂν ἀποτελέσματα. Ἐν τούτοις ἐκ διαισθήσεως καὶ ἐκ προσωπικῆς ἐμπειρίας, διαισθανόμενοι, ὅτι τὸ βάρος συνεκεντροῦτο ἐντονώτερον εἰς τὰ μεσαῖα εἰσοδήματα προέβαινεν εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς φορολογίας. Ὑπενθυμίζω τὰς δηλώσεις μου τοῦ Ὀκτωβρίου 1956 καὶ τὰς δηλώσεις μου κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὴν 15ην Φεβρουαρίου ἐξηγγείλαμεν τὰ νέα μέτρα καὶ προέβημεν ἀμέσως εἰς τὴν ἔναρξιν τῶν μειώσεων. Συνετάξαμεν τὴν νέαν κλίμακα τοῦ 1958 διὰ τῆς ὁποίας ἐπιφέρομεν ἐπὶ ὕψους εἰσοδήματος 1.200 ἑκατομμυρίων, μείωσιν 140 ἑκατομμυρίων. Ἐξηγγείλαμεν ἐπίσης μίαν σειρὰν ἄλλην ἐπὶ μέρους τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι συμβάλλουν ἐπίσης εἰς τὴν δικαιοτέραν κατανομὴν τῆς φορολογίας καὶ εἰς ἄλλας διευκολύνσεις τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἐξαγγείλει ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1957. Συνεπῶς αἱ μεταρρυθμίσεις αὗται δὲν ὀφείλονται οὔτε εἰς τὴν πίεσιν τῶν τάξεων τῶν παραγωγικῶν, μετὰ τῶν ὁποίων εὑρισκόμεθα εἰς συνεργασίαν, οὔτε εἰς τὰς ὑποδείξεις τὰς ἰδικάς σας, οὔτε εἰς τὰς ὑποδείξεις οὐδενὸς ἄλλου. Ὀφείλονται εἰς πρόγραμμα τεθὲν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ ἐξελισσόμενον καὶ ἐφαρμοζόμενον μετὰ πάσης συνεπείας. (Χειροκροτήματα). Ἐνθυμεῖσθε, ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ χωρήσῃ εἰς προγραμματισμὸν καὶ γενικωτέραν φορολογικὴν μεταρρύθμισιν, ἐξεδηλώθη κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1956, ὅταν διὰ νομοσχεδίου ψηφισθέντος παρ’ ἡμῶν, συνεστήθησαν αἱ διάφοροι Ἐπιτροπαὶ κωδικοποιήσεως καὶ τότε ἔγινε συζήτησις, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ χωρήσῃ καὶ εἰς οὐσιαστικωτέρας φορολογικὰς μεταρρυθμίσεις, δηλαδὴ περὶ τὸ ἀντικείμενον καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς φορολογίας. Ἐτέθη, τότε, διάταξις αἱ μεταρρυθμίσεις αὗται νὰ μὴ γίνουν διὰ κωδικοποιήσεως, ἀλλὰ διὰ ἰδιαιτέρων νομοθετημάτων. Ἀποτέλεσμα αὐτοῦ τοῦ προγραμματισμοῦ εἶναι τὸ νομοθέτημα τὸ περιεχόμενον τοῦ ὁποίου ἐξηγγέλθη ἀπὸ τῆς 23ης Μαρτίου 1957 περὶ τοῦ ἑνιαίου φόρου ἐπὶ τῶν φυσικῶν προσώπων. Ἐπίσης νομοθέτημα ἐπεκτάσεως τοῦ ἑνιαίου φόρου καὶ ἐπὶ τῶν νομικῶν. Ἕτοιμον καὶ αὐτό, ἀναμένον τὴν σειράν του νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Πέραν τούτων, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ φόρου κληρονομίας. Ἰσχυρίσθη ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι αὐτὸς εἶχε τὴν ἔμπνευσιν τῆς μειώσεως τοῦ φόρου τούτου καὶ ἡ ὑπ’ αὐτὸν Ἐπιτροπὴ μᾶς ὑπέδειξε τὴν μείωσιν καὶ ὅτι ἡμεῖς ἐσπεύσαμεν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ τὴν ἐξαγγείλωμεν. Ἐάν, ὅμως, ἀνεγίνωσκε τὰς ἀνακοινώσεις μας εἰς τὰς ἐφημερίδας, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι ὄχι μόνον εὑρισκόμεθα ἐν πορείᾳ ἀναθεωρήσεως ὅλων τῶν φορολογιῶν μὲ δικαιοτέραν κατανομὴν τῶν ἐλαφρύνσεων, ἀλλὰ καὶ ὅτι, τὴν 21ην Ἰανουαρίου 1957, κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἀλιπράντης, ἐν Λαμίᾳ, ἐξήγγειλε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαφρύνσεως τοῦ βάρους ἐκ τοῦ φόρου κληρονομίας. Παρέλειψα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡμεῖς μὲν διεπιστώσαμεν τὸ βάρος τοῦ ἑνιαίου φόρου καὶ ἐξεδηλώσαμεν τὴν ἐπιθυμίαν, καὶ διὰ νομοθετήματος καὶ διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ μειώσωμεν τοὺς συντελεστάς του. Ἐρωτῶ, ὅμως, τὶ ἔπραξε κατὰ τὴν συνεδρίασιν καθ’ ἣν ἐψηφίζετο ὁ ἑνιαῖος φόρος, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μητσοτάκης; Ἀκούσατε, κύριοι συνάδελφοι, τὶ εἶπε: Συνεδρίασις 5ης Αὐγούστου 1955. «Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἑνιαίου φόρου εἴμεθα σύμφωνοι. Διαφωνοῦμεν ἐπὶ τῶν διατάξεων αὐτοῦ καὶ τοῦ χρόνου ἐφαρμογῆς του, καὶ διὰ τοῦτο θὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο». Αὐτὸ ἦτο τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§29Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν λέγει ἀκριβῆ πράγματα. Ἐπικαλεῖται λόγους μου, τοὺς ὁποίους δὲν εἶπον. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται διακοπάς. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. (Θόρυβος — διαμαρτυρίαι).

§31Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ζήτημα τάξεως. Λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς, τὸν προστατεύει καὶ δὲν σᾶς δίδει τὸν λόγον. Εἶναι δυνατόν, ὅμως, ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα προσωπικὸν ἢ ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα μιᾶς ἀνακριβείας ἀφορώσης τὰς δηλώσεις σας, νὰ ὁμιλήσητε ὅταν τερματίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν εἶναι ὀρθὸν, παρὰ τὴν ἐπιμονὴν τοῦ κ. Προέδρου νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν, νὰ ἐπιμένετε νὰ ἐπιβάλητε τὴν προσωπικήν σας ἄποψιν.

§32Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπεκαλέσθη τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις καὶ εἶπε περὶ αὐτῶν ἀνακριβείας. Παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§33Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τιμῆς τοῦ ὁμιλοῦντος νὰ δίδῃ ἀκριβεῖς πληροφορίας καὶ νὰ μὴ πλαστογραφῇ τὰ κείμενα, ἄλλων εἶναι αἱ συνήθειαι αὐταί. Σᾶς ἀνέγνωσα ἀπόσπασμα ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς 5ης Αὐγούστου 1955. Δύνασθε ὅλοι σας, καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. συνάδελφος, νὰ λάβητε γνῶσιν. Σᾶς ξαναδιαβάζω τὰ πρακτικά: «.... (ἀναγινώσκει)....».

§34Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι αὗται αἱ ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ἑνιαίου φόρου. Ὡμίλησα ἐπὶ ὥρας.

§35Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ μαχητικότης τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον ὅταν ἔχῃ δίκαιον λαμβάνει τὸν λόγον καὶ ὑβρίζει τοὺς πάντας, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἔχῃ ἄδικον μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω, ὅτι, ἐὰν εἶχε συγκεκριμένας παρατηρήσεις καὶ συγκεκριμένον πρόγραμμα ἐπὶ τοῦ ἑνιαίου φόρου, δὲν θὰ περιωρίζετο εἰς αὐτὰς τὰς γενικότητας. Θὰ τὰς ἀνέπτυσσε καὶ θὰ ὑπῆρχον εἰς τὰ πρακτικά.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τρεῖς λέξεις μόνον διὰ τὸν ἑνιαῖον φόρον, αὐτὰς ποὺ ἀνεγνώσατε. Ὡμίλησα πλειστάκις καὶ διὰ μακρῶν. Ἀνέπτυξα πλήρεις ἀπόψεις καὶ ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν μαρτυρίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων σας.

§37Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι ὑπεστήριξα τὸν ἑνιαῖον φόρον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τότε κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὄχι διότι ἡ κλῖμαξ εἶναι ὑψηλή, ἀλλὰ διότι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἑνιαίου φόρου καὶ διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς 280.000 φορολογουμένων ἀπὸ πάσης φορολογίας, κινδυνεύουν νὰ ἐξαφανισθοῦν οἱ ἄμεσοι φόροι. Αὐτὴ ἦτο ἡ κυρία κατηγορία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὰ φαίνονται ἐκ τῶν πρακτικῶν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε αὔριον νὰ τὰ προσκομίσω. Καὶ πράγματι, ἦτο ἓν παμμέγιστον τόλμημα, τὸ ὁποῖον ἐπεχειρήθη, διότι γνωρίζουν ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὁ καθένας εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, ποία ὑπῆρξεν ἡ καταπληκτικὴ ἐλάφρυνσις διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ μέτρου τούτου, τῶν τάξεων μικροεπαγγελματιῶν, βιοτεχνῶν, τῶν μικρεμπόρων καὶ ἀκόμη τῶν ἀγροτῶν ὅσοι ἐφορολογοῦντο. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, ἡ Ἀντιπολίτευσις οὐδέποτε εἶπεν ὅτι εἶναι ὑψηλὴ ἡ κλῖμαξ. Μᾶς εἶπεν ὅτι πρόκειται νὰ καταργήσῃ τὴν ἄμεσον φορολογίαν.

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς κατεψηφίσαμεν τὸν νόμον αὐτὸν καὶ τὰ εἴπομεν ὅλα.

§39Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διὰ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, προτείνεται ἡ μείωσις ἐκ τῶν ὑστέρων ἀφοῦ ἤδη εἶχεν ἐξαγγελθῆ ἡ μελέτη τοῦ θέματος ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀφοῦ ἔγινεν, ἤδη, ἔρχονται καὶ προτείνουν νέας μειώσεις, αἱ ὁποῖαι μειώσεις, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τῶν πλέον εἰδικῶν ποὺ διαθέτει τὸ Κράτος, τῶν Διευθυντῶν καὶ Γεν. Διευθυντῶν τῶν δύο Γεν. Διευθύνσεων καὶ κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τῶν ἁρμοδίων κατὰ τὸ Σύνταγμα διατεταγμένων νὰ προσδιορίζουν τὸ βάρος τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ μείωσις τῶν ἐσόδων πρόκειται νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα κατὰ τὸ ἔτος 1958 ὡς ἔσοδον ἐπὶ χιλίων διακοσίων ἑκατομμυρίων, τετρακόσια ἐννενήκοντα ἑκατομμύρια, εἰς τὰ 1959, 420 ἑκατομμύρια, εἰς τὰ 1960, 350 ἑκατομμύρια καὶ εἰς τὰ 1961 280 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ θὰ ἔχωμεν πλήρη ἐκμηδένισιν τοῦ ἐσόδου. Καὶ εἴπομεν, προκειμένου νὰ ἔχωμεν συζητήσεις περὶ φοροδιαφυγῆς εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν καὶ νὰ διατηροῦμεν μίαν πολυτελῆ φορολογικὴν ὑπηρεσίαν, στοιχίζουσαν τόσα ἑκατομμύρια εἰς τὸ Κράτος, ἁπλούστατα νὰ καταργήσωμεν τὴν ἄμεσον φορολογίαν. Μᾶς ἀπήντησεν ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι ἐλησμόνησεν ὁ ἀμαθὴς κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θὰ ηὐξάνετο τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα.

§40Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν εἶπον ἀμαθής.

§41Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Περίπου, τὸ δέχομαι διὰ λογαριασμόν μου. Ἄλλωστε, ἐξ ἀφετηρίας, δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, εἶμαι ὀψιμαθής. Θὰ αὐξηθῇ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Πόσον θέλετε νὰ αὐξηθῇ τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ ἑνιαίου φόρου; Ἀπὸ 1.200 ἑκατομμύρια θέλετε νὰ γίνῃ 1.800 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ 50%, θὰ εἶναι ἔσοδον 520 ἑκατομμύρια. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν ἔτσι, μετὰ σοβαρότητος, νὰ προτείνωμεν, εἰς μίαν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς λέτε ὅτι θὰ κάμωμεν τοῦτο καὶ ἐκεῖνο, νὰ ἐξανεμίσωμεν ἐντελῶς τὸ ἔσοδον καὶ νὰ δημιουργήσωμεν ἕνα χάσμα εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, διὰ νὰ δώσωμεν τὴν εὐχαρίστησιν, τότε, εἰς τὸν κ. Μαῦρον καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠξεύρει τί κάμνει; Αὐτὸ εἶναι περισπούδαστον νομοθέτημα, ὅπως βεβαιοῦται ἁρμοδίως ὑπὸ τῶν συνταγματικῶν ὀργάνων. Τώρα, διὰ νὰ διαφύγῃ πράγματι τὴν ἠλάγραν τῆς ἀληθείας καὶ τῶν γεγονότων ὁ ὁμιλητὴς εἶπεν, ὅτι εἶναι καταπληκτικὸν πῶς ἐξεδόθη τοιοῦτον ἔγγραφον. Αὐτὸ πιθανῶς ἔγινε διὰ στρατιωτικῆς βίας. Βεβαίως μᾶς ἀνεπόλησε παλαιὰν ἐποχὴν στρατιωτικῶν κινημάτων καὶ δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι προσφιλεῖς αἱ μέθοδοι αὐταὶ πρὸς τὸν κ. συνάδελφον, νὰ ὑφίστανται πιέσεις οἱ ὑπάλληλοι. Εἰς τὴν σημερινὴν ὅμως, ἐποχήν, τοῦ συνδικαλισμοῦ καὶ τῶν ἀπεργιῶν καὶ τῆς ὑπερηφάνου στάσεως τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς ἐντιμότητος αὐτῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἐπηρεασμὸς τῶν ἐντίμων ὑπαλλήλων. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν πολιτικήν μας, περὶ τοῦ φόρου κληρονομίας. Τὸν ἐξηγγείλαμεν ἀπὸ τῆς 21ης Ἰανουαρίου 1957. Δὲν δειλιᾷ ὁ κ. Μαῦρος νὰ εἴπῃ ὅτι, τὸ ἠξεύρατε ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἐσπεύσατε. Τὸ νομοθέτημα εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν του ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 θὰ σᾶς δώσω τὴν εὐχαρίστησιν ὅταν θὰ ἔλθητε εἰς τὰς διακοπάς, νὰ τὸ βοηθήσητε διότι ὑπερακοντίζει τὰς αἰσιοδόξους ἐπιθυμίας σας. Ὁ κ. συνάδελφος μᾶς ἔδωσεν ἕνα δίδαγμα ἄγνωστον εἰς τοὺς οἰκονομολογοῦντας ὅτι ὁ τιμάριθμος, δηλαδὴ ἡ πτῶσις τῆς δραχμῆς, ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς κατασκευῆς τῶν κλιμάκων τῶν φορολογιῶν. Ἐπειδή, ὅμως, αὐτὸ τὸ ἠξεύρουν καὶ οἱ γραφεῖς τῶν Ὑπουργείων, δι’ αὐτὸ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1957, ἡ κλῖμαξ τοῦ ἀφορολογήτου ὁρίου τοῦ φόρου κληρονομίας, ἀπὸ 6.000 αὐξάνεται εἰς 30.000, ποσὸν τὸ ὁποῖον κατὰ σύμπτωσιν υἱοθέτησε καὶ ὁ κ. Μαῦρος. Ἀλλὰ πέραν τούτου ὁ συντελεστὴς 5,97 ὑποβιβάζεται εἰς 1%. Τὸ 7% εἰς 2%, τὸ 7,93 εἰς 4%...... (ἀναγινώσκει). (Χειροκροτήματα). Δηλαδὴ προβαίνομεν εἰς μίαν μείωσιν τεραστίαν. Αὐτὸ δὲν τὸ εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, καὶ ἐχάσαμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀκολουθήσωμεν τὰς ὑποδείξεις του. Ἀλλὰ πέραν τούτου ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ στοργῇ της ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως καὶ πιστεύουσα ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, καὶ τὸ ὁποῖον ὅλοι τὸ γνωρίζουν, ὅτι ἡ γεωργικὴ περιουσία σχηματίζεται διὰ τῆς ἐργασίας τῶν τέκνων καὶ ἑπομένως μετὰ θάνατον τοῦ ἀποστράτου πλέον γεωργοῦ πατρὸς φορολογεῖται περιουσία, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸν μόχθον καὶ τῶν τέκνων, λαμβάνει μέτρα ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως τῆς φορολογίας τῶν ἀγροτῶν. Θὰ ὑπενθυμίσω δὲ εἰς τὸν κ. Μαῦρον, ὁ ὁποῖος εἶναι διαπρεπὴς νομικός, καὶ περὶ αὐτοῦ δὲν ἔχω καμμίαν ἐπιφύλαξιν, ὅτι εἰς τὸ Ρωμαϊκὸν Δίκαιον ὑπάρχει μία εἰδικὴ ἑταιρία, ἡ SOCIETAS OMNIUM BO-NOMUM, συνεπῶς πρόκειται περὶ ἑνὸς φαινομένου διαπιστωθέντος πρὸ χιλιάδων ἐτῶν, διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μίαν οὐσιώδη καινοτομίαν. Ἐνῷ δι’ ὅλους τοὺς κληρονόμους τὸ ἀφορολόγητον ὅριον εἶναι 30.000 δραχμαί, εἰδικῶς διὰ τοὺς κατιόντας κληρονόμους τοῦ ἀγρότου, ἐὰν μὲν οὗτοι εἶναι μέχρι 30 ἐτῶν, ὁπότε ἡ συμβολή των εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς πατρικῆς κληρονομίας δὲν εἶναι τόσον μεγάλη, τότε τὸ ἀφορολόγητον ὅριον διπλασιάζεται, δηλαδὴ ἀναβιβάζεται εἰς 60.000. Ἐάν, ὅμως, οἱ κατιόντες εἶναι ἄνω τῶν 30 ἐτῶν, ὁπότε ἔχουν ἕνα χρόνον συνεργασίας εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς πατρικῆς κληρονομίας 20–30 ἐτῶν, τότε τὸ ἀφορολόγητον ὅριον ἀναβιβάζεται εἰς 90.000.

§42Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἰσχύει ὁ νόμος;

§43Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπον ὅτι εἶναι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἕτοιμον διὰ νὰ εἰσαχθῇ πρὸς ψήφισιν. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Ἑπομένως καὶ ἐν τούτῳ ὁ κ. Μαῦρος ἀποδεικνύεται, ἀντὶ μεγαλοπρεπὴς πρόδρομος φορολογικῶν μεταρρυθμίσεων, νὰ εἶναι κακὸς ἀντιγραφεὺς ἄλλων πρωτοβουλιῶν.

§44Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ ἰσχύσῃ ἀναδρομικῶς τὸ νομοθέτημα αὐτό;

§45Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ θὰ τὸ συζητήσωμεν, ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§46Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἶσθε δύο χρόνια Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τώρα τὸ ἀνεκαλύψατε;

§47Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διέγνωσε τὰ ἐν νῷ......

§48Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου 1957 διέγνωσα ὅσα εἶχεν ὁ κ. Μαῦρος ἐν νῷ τὸ 1957. Πράγματι αὐτὴ ἡ διόρασις εἶναι μία πηγὴ καινοφανὴς γνώσεων. Δυστυχῶς δὲν τὴν ἔχομεν. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ θέμα τῆς φοροδιαφυγῆς. Ἐλέχθη κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ὅτι ὀργιάζει ἡ φοροδιαφυγή. Πράγματι, παρεβίασαν ἀνοικτὰς θύρας. Ὅλοι γνωρίζομεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν μηδενὸς ἐξαιρουμένου, ὅτι ἀποτελεῖ καθῆκον μας ἡ ἐκπλήρωσις τῶν φορολογικῶν βαρῶν. Ἡ μακρὰ δουλεία ὑπὸ τῶν κατακτητῶν, μᾶς ἄφησε τὴν ἐνδόμυχον πεποίθησιν ὅτι ἡ καταβολὴ τῶν φόρων καὶ ἐκπλήρωσις τῶν φορολογικῶν ὑποχρεώσεων ἀποτελεῖ ἓν εἶδος ἐπαχθοῦς βάρους, ἕνα χαράτσι, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ πιστεύωμεν ὅλοι καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ πρέπει νὰ τείνῃ ἡ φορολογικὴ ἐπίδρασις τῆς νομοθεσίας ὅτι τὸ φορολογικὸν βάρος, τὸ ἀσφάλιστρον τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται εἰς τὴν ἀσφαλιστικὴν ἑταιρίαν, ποὺ λέγεται Κράτος, ποὺ μᾶς παρέχει τὴν ἀσφάλειαν, τὴν ἡσυχίαν, τὴν παιδείαν, τὴν συγκοινωνίαν καὶ τὰ μέσα τοῦ πολιτισμοῦ, πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ καταβάλλεται καὶ ἂς ἀνατρέξωμεν ὀλίγον εἰς τὸ ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς φοροδιαφυγῆς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι προπολεμικῶς τὰ εἰσοδήματα ἐξ ἐμπορικῶν ἐπιχειρήσεων, ὅπου κυρίως λαμβάνει χώραν ἡ φοροδιαφυγή, σχεδὸν δὲν ἀπέδιδον παρὰ ἐλάχιστα πράγματα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μαρτυρεῖ ὅτι ὑπῆρχε μεγάλη φοροδιαφυγὴ τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο νὰ συλλάβῃ ὁ τότε ἰσχύων μηχανισμός, ἕνεκα τοῦ ὁποίου εἰσήχθη νομοθεσία τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὰς κλάσεις καὶ ὁ φόρος ἀπέδωσε τὰ πλέον σημαντικὰ ὠφελήματα. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται: Ποία εἶναι ἡ σημερινὴ ἔκθεσις τῆς φοροδιαφυγῆς; Ὁ κ. Μητσοτάκης μᾶς ὑπελόγισεν εἰς ἕνα δισεκατομμύριον. Πράγματι θαυμάζω τὰς μαντικάς του ἱκανότητας.

§49Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ὀλιγώτερον.

§50Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ὑπάρχει φοροδιαφυγή. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἔχω τόσον μαντικὰς ἱκανότητας, λέγω τοῦτο: Ὅτι ἔχω ἐνδείξεις νὰ πιστεύω ὅτι διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων νομοθετικῶν μέτρων βαίνομεν εἰς μείωσιν τῆς φοροδιαφυγῆς κατὰ βαθμὸν παρήγορον καὶ ἀξιοσημείωτον. Εἰς τὴν σελίδα 71 τῆς εἰσηγητικῆς μου ἐκθέσεως, ὑπάρχει ἕνας πίναξ εἰσπράξεων τῶν ἐτῶν 1953– 1954, 1954–1955, 1955–1956, καὶ προβλέψεων τοῦ 1957, ἔναντι τῶν ἐσόδων τοῦ 1952–53. «Εἰς τὰς εἰσπράξεις ἀμέσων φόρων 1952–53 1409 ἑκατομμύρια, κατὰ τὸ 1953–54 εἰσεπράχθησαν 19% περισσότερα, τὸ 1954–55 ἐπὶ πλέον 37%, τὸ 1955–56 καὶ πλέον 53% καὶ προβλέπομεν διὰ τὸ 1957 67%.... (Ἀναγινώσκει)...». Θὰ μοῦ εἴπῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι αὐξάνει τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Βεβαίως αὐξάνει. Ἀλλὰ πέραν τῆς αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος ἔχομεν καὶ αὔξησιν τῆς ἀποδόσεως εἰς μέγα βαθμόν. Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι ὁλονὲν ἐλαττώνεται ἡ φοροδιαφυγή. Τὸ 1953–54 ἰσχύοντος τοῦ συνθετικοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀπὸ 75.000 καὶ ἄνω αἱ ὑποβληθεῖσαι δηλώσεις ἀνῆλθον εἰς 4.611. Τὸ 1956 εἰς 8.843, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι ἐδιπλασιάσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν φορολογουμένων ἀπὸ τοῦ 1953–56. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἄλλην μίαν ἀπόδειξιν ὅτι τὰ λαμβανόμενα μέτρα ὁλονὲν καὶ περιορίζουν τὸν ἀριθμὸν τῶν φοροφυγάδων. Ὅταν δὲ κατέθετα τὸν Προϋπολογισμόν, σᾶς ἀνέφερον ὅτι εἴχομεν ἤδη συλλάβει νέους μὴ ἐγγεγραμμένους φορολογουμένους 31.000 καὶ ἤδη ἡ Ἐπιτροπὴ φοροδιαφυγῆς τερματιζομένου τοῦ ἔργου της ἐντὸς βραχέως χρονικοῦ διαστήματος, ἀφ’ ἑνὸς θὰ ἀποδώσῃ μόνον εἰς τὴν τέως Διοίκησιν Πρωτευούσης ἑτέρους 40.000. Αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα τὰ πρακτικὰ τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζονται ὑπὸ τοῦ Κράτους, τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ὁλονὲν συλλαμβάνεται ἡ διαφυγοῦσα φορολογία. Πέραν τούτου εἶναι γνωστὴ ἡ δρᾶσις τῶν συνεργείων τὰ ὁποῖα ἐθέσαμεν εἰς κίνησιν καὶ τὰ ἀναγγελθέντα ὀνόματα, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσουν, μαρτυροῦν ἔντονον πίεσιν τῶν φορολογουμένων καὶ τὴν ἔντονον σύλληψιν τῆς ἀληθοῦς περιουσίας. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὁ κ. Μητσοτάκης, μὴ ὀρρωδῶν πρὸ οὐδενός, εἶπεν, ὅτι ἐτόλμησεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀναφέρῃ φοροφυγάδας εἰς τὸ γνωστὸν δελτίον καὶ ἐφρόντισε νὰ διαγράψῃ τοὺς φίλους της.

§51Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§52Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀκριβῶς ἡ ἐπιμονὴ μαρτυρεῖ τὸ ἀδίστακτον τοῦ ψεύδους.

§53Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τί εἶναι αὐτά, κύριε Ὑπουργέ; Νὰ μάθητε νὰ ὁμιλῆτε.

§54Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς σέβωνται, νὰ σέβεσθε καὶ σεῖς τοὺς ἄλλους. Ὑπάρχει ἡ ἐφημερὶς «Ἐλευθερία», εἰς τὴν ὁποίαν δημοσιεύεται ἔγγραφον τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ κ. Μερτικοπούλου, εἰς τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι: «Ὁ κατάλογος τῶν δημοσιευθέντων, ὡς φοροφυγάδων, συνετάχθη ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐδόθη πρὸς δημοσίευσιν. Καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει, μέχρις ἀποδείξεως τοῦ ἐναντίου, μέχρις ἀποδείξεως τῆς πλαστότητος τοῦ δημοσίου αὐτοῦ ἐγγράφου, ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν. Πειρᾶται νὰ συκοφαντήσῃ.

§55Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σᾶς τὸ ἀπέδειξα εἰς μακρὰν συζήτησιν, ὅτι ἀπεκρύψατε.

§56Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Οἱ φοροφυγάδες εὑρίσκονται ἐνώπιον τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης. Νέος κατάλογος θὰ ἐπακολουθήσῃ. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, ὅτι εἶναι τὸ μικρόβιον τῶν φορολογουμένων. Καὶ κατὰ μίμησιν, πράγματι, τοῦ συστήματος τούτου προέβημεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ἀναμένομεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα θὰ δημοσιευθοῦν καὶ θὰ τεθοῦν εἰς δημοσίαν κριτικήν. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν τῶν μέτρων, ὑπάρχει εἰς τὴν ἐξ οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν Ἐπιτροπὴν σειρὰ νομοθετημάτων, διὰ τῶν ὁποίων ὁλοκληροῦται ἡ πάταξις τῆς φοροδιαφυγῆς. Εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν Κυβέρνησις, παρὰ τὴν ἀντιδημοτικότητα τοῦ μέτρου, διαγράφει σαφὲς πρόγραμμα πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς, διότι πιστεύει, ὅτι διὰ τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὴν φορολογίαν ὅλων τῶν ὑποχρέων, προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τοὺς τιμίους φορολογουμένους καὶ ἀποκτᾷ τὴν δυνατότητα, ὅπως προβῇ εἰς περαιτέρω μείωσιν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν σκοπὸν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς. (Χειροκροτήματα). Πρῶτον σχέδιον νόμου, εἶναι ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ παρελθόν, ἀπέκρυψαν ἔσοδα, νὰ τακτοποιήσουν τὰ βιβλία των. Δεύτερον, εἶναι ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν πατάσσεται ἡ εὐχέρεια τῆς ἐμφανίσεως τῶν ἀνωνύμων τίτλων εἰς τὰς συνελεύσεις τῶν μετόχων ἐπ’ ὀνόματι διαφόρων προσώπων. Καὶ διὰ τῆς κατανομῆς αὐτῆς, ἀποφεύγεται ἡ ὑπεκφυγὴ τῆς εἰδικῆς φορολογίας. Ἕτερος νόμος, εἶναι ὁ «περὶ ποινικῶν διατάξεων», διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλονται κυρώσεις εἰς τοὺς συλλαμβανομένους φοροφυγάδας, πρῶτον διὰ τῆς δηλώσεως δεύτερον, διὰ τῆς αὐτομάτου παραπομπῆς εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ τρίτον, διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ἀδείας τῆς ἀσκήσεως ἐπαγγέλματος. Προσδιορίζονται δὲ ἐξ ἀντικειμένου τὰ στοιχεῖα τοῦ ἀδικήματος, ὥστε νὰ ἀποκλείεται εὐνοϊκὴ ὑποκειμενικὴ ἐκτίμησις, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ δισταγμὸς περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς βαρείας φορολογίας. Καὶ δι’ ἑτέρας διατάξεως παρέχονται: «.... (ἀναγινώσκει)....». Περαιτέρω δι’ ἄλλου νομοθετήματος, εἰσάγονται διάφοροι τροποποιήσεις εἰς τὸν Κώδικα περὶ Φορολογικῶν Στοιχείων καὶ πέμπτον νομοσχέδιον εἶναι τὸ «περὶ ἐλέγχου τοῦ εἰσοδήματος ἐξ οἰκοδομῶν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, καὶ πέραν τῶν ἤδη ἐφαρμοσθέντων, ἐξέδωσα διαταγὴν πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν συντάξεως λογιστικῶν στοιχείων, διὰ τῆς ὁποίας θὰ καταστήσωμεν ὑποχρεωτικὴν τὴν ἐφαρμογὴν δι’ ὅλας τὰς ἐπιχειρήσεις ὁμοιομόρφου λογιστικοῦ συστήματος, ἐπιτρέποντος καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὰς Ἐφορίας νὰ συντάξουν στατιστικὰς καὶ γενικῶς νὰ εἶναι δυνατὸν εὐχερῶς νὰ ἐλέγχωνται τὰ βιβλία τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὴ εἰς τοὺς ἐλέγχοντας ἡ δικαιολογία ὅτι δὲν ὑπάρχουν πραγματικὰ καὶ εἰλικρινῆ λογιστικὰ στοιχεῖα εἰς τὰ βιβλία τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐπίσης ἐπολλαπλασιάσαμεν τὰ συνεργεῖα καὶ ἀνεθέσαμεν τὴν ἐποπτείαν εἰς Ἐπιθεωρητὰς ἵνα κατὰ τρόπον πλέον συντονισμένον διενεργεῖται ὁ ἐνδεικνυόμενος ἔλεγχος, ἐλπίζοντες ὅτι τὰ ὡς ἄνω μέτρα θὰ ἀποδώσουν τοὺς ἀντικειμενικοὺς σκοπούς. Νομίζω ὅτι διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσα καὶ τὰ ὁποῖα λίαν συντόμως θὰ ἔχωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μετὰ τὴν κύρωσιν αὐτῶν ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς, ἡ Κυβέρνησις, διὰ πρώτην φορὰν ἐμφανίζει ὁλοκληρωμένον καὶ πλῆρες πρόγραμμα πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς.

§57Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δύο Ὑπουργοί σας δὲν ἐπλήρωσαν φόρους καὶ ἀπέκτησαν περιουσίαν.

§58Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἐὰν δὲν ἐκπληρώσητε τὸ καθῆκον νὰ τοὺς καταγγείλητε.

§59Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τοὺς κατήγγειλα διὰ τῶν ἐφημερίδων.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, μὴ διακόπτετε. Ὀφείλετε πρῶτον νὰ ζητήσητε τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§61Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θεμελιώδης προϋπόθεσις διὰ τὴν ἐπιτυχίαν πάσης φορολογικῆς πολιτικῆς εἶναι ἡ ὕπαρξις φορολογικῆς δικαιοσύνης. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχωμεν φορολογικὴν δικαιοσύνην, φορολογικὴν συνείδησιν, ἐὰν δὲν δημιουργήσωμεν τὴν πεποίθησιν εἰς τοὺς φορολογουμένους, ὅτι θὰ κριθοῦν ἐνώπιον τῶν φορολογικῶν δικαστηρίων. Καὶ τοῦτο ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1956 ἀπετέλεσε μέλημα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καὶ διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ἐξήγγειλεν ὅτι θὰ προβῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν φορολογικῶν δικαστηρίων. Συνεστήσαμεν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συντάσσει τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως φορολογικῶν δικαστηρίων», τῶν πρώτων Ἑλλήνων φορολογικῶν δικαστῶν, τὸ ὁποῖον νομοσχέδιον εὑρίσκεται ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς ὡς ἄνω Ἐπιτροπῆς, λόγῳ τῆς ἀναστολῆς τῶν ἐργασιῶν της ἐκ τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Βουλῆς. Ἡτοιμάσαμεν Ὀργανισμὸν φορολογικῶν δικαστηρίων καὶ προχωροῦμεν εἰς τὴν σύστασιν τῆς φορολογικῆς Δικονομίας. Ἐπίσης, ὡς ἐξήγγειλα, διεθέσαμεν τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν φορολογικῶν δικαστηρίων καὶ οὕτω εὐελπιστοῦμεν ὅτι θὰ ἐκπληρωθῇ ἡ φορολογικὴ δικαιοσύνη καὶ θὰ παρασχεθῇ ἡ ἀπαιτουμένη ἐγγύησις πρὸς τοὺς φορολογουμένους. Ὁ κ. Μητσοτάκης μᾶς κατηγόρησε, ὅτι πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ φορολογικὴ πολιτικὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ὅταν ἐπέπεσεν ἐπὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἐξήρθρωσε τὰς ὑπηρεσίας καὶ ὅτι τοῦτο συνετέλεσεν εἰς τὴν μείωσιν τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἠναγκάσθην νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ διὰ λογαριασμὸν τῶν θιγέντων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προσέφερον καὶ προσφέρουν ἀνιδιοτελῶς εἰς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τὰς ὑπηρεσίας των καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρέτησαν καὶ τὸν κ. Μητσοτάκην καὶ τὸν κ. Μαῦρον καὶ ὅλους τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ οἱ ὁποῖοι προσφέροντες τὰς ὑπηρεσίας των καὶ μετέπειτα συνετέλεσαν εἰς τὴν προαγωγὴν τῆς Δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας. Ἔχω κατάστασιν τῶν ἀπομακρυνθέντων δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 2500. «Ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἀπομακρυνθέντες ... (ἀναγινώσκει)...». Αὐτὴ ἦτο ἡ κατάστασις τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν φέρει τὴν εὐθύνην τῆς πολιτικῆς ἐκείνης. Ἡμεῖς ἡ Κυβέρνησις, ἐσπεύσαμεν διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἀνεστείλαμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500 καί, πέραν τούτου διὰ νομοθετήματος πέρυσι ἐνομιμοποιήσαμεν τὴν παραμονὴν πολλῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὰς κεντρικὰς ὑπηρεσίας. Ἐπίσης διὰ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἔλθῃ ἐνώπιόν σας, πρόκειται νὰ αὐξήσωμεν τὰς θέσεις τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα καὶ νὰ παραμείνουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐκεῖνοι διὰ τοὺς ὁποίους δὲν συντρέχουν λόγοι ν’ ἀπολυθοῦν. Ἑπομένως οὔτε ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου 2500 ἐξήρθρωσε τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας ἀλλὰ καὶ πολὺ περισσότερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορῆται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις «δι’ ἐξάρθρωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν» καθ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐδήλωσα, ἔλαβεν ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ ἐπανέφερε πολλοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ ἔλαβον χώραν διὰ νὰ δημιουργήσουν τὴν δυσπιστίαν εἰς τὸν λαϊκὸν κόσμον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δι’ αὐτὸ ἐρρίφθη τὸ πάρθειον βέλος, ὅτι ἀποκρύπτομεν τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθῶν. Πληροφορῶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους ὅτι ὑπάρχει ἁρμονία καὶ συνεργασία μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε ἀφ’ ἧς εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν δὲν ἐδημιουργήθη οὐδεμία ἀναταραχὴ καθ’ ὅσον ὅσα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας ἐλήφθησαν κατόπιν συνεργασίας τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Ἐπείσθη δὲ ἡ Α.Δ.Ε.Δ.Υ. ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωμεν ὀνομαστικοὺς μισθοὺς ἀλλὰ ὑγιεῖς δραχμάς, τῶν ὁποίων ἡ αὔξησις θὰ παρέχῃ σταθερὸν κτῆμα εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἀναμένομεν δὲ τώρα τὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας μας καὶ ἐν ἁρμονίᾳ Κυβερνήσεως καὶ δημοσίων ὑπαλλήλων εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ λήξῃ τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῆ. Διὰ τῶν ἐκτεθέντων, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχει πρόγραμμα πλῆρες, τὸ ὁποῖον καλῶς ἐφαρμοζόμενον θὰ ἀποδώσῃ. Βεβαίως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν, κύριοι βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἀναγνωρίζετε αὐτὸ τὸ πρόβλημα, ἐγώ, ὅμως, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τοὺς ἁρμοδίους οἰκονομικοὺς ἡγέτας τῆς χώρας, εἰς τοὺς Διοικητὰς τῶν Τραπεζῶν. Ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ δυσηρεστημένος, ὁ στρεφόμενος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, λέγει εἰς τὴν πρὸς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν ἔκθεσίν του τὰ ἑξῆς: «Πράγματι μεγάλης σημασίας πρόοδος ἐπετεύχθη.... (ἀναγινώσκει)....». Βεβαίως δὲν εἶχε ἀκούσει ὁ κ. Κυριακόπουλος τὴν οἰκονομικὴν διδασκαλίαν τῆς ἑσπέρας αὐτῆς, διότι ἐὰν τὴν ἤκουε θὰ ἔλεγε τὰ ἀντίθετα. Περαιτέρω τὸ «Οἰκονομικὸν Δελτίον τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης» λέγει: «Ὁ ἐφετεινὸς Προϋπολογισμὸς .... (ἀναγινώσκει)....». Βεβαίως, εἰς αὐτὸ διαφωνοῦν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀξιοῦν εἰς ἓν ἔτος νὰ ἀνατρέψουν τὸ πᾶν καὶ νὰ μεταβάλωμεν τὴν χώραν εἰς Παράδεισον. Ὁ δὲ κ. Ζολώτας, εἰς τὴν ἔκθεσιν ἐνώπιον τοῦ ἰσολογισμοῦ, ἐπανελθὼν ἐξ Ἀμερικῆς, ὅπου ἔλαβε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, εἰς τὸ Διεθνὲς Νομισματικὸν Ταμεῖον, ἐξήγησε τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἡ ἀσκουμένη παρ’ ἡμῖν δημοσιονομικὴ καὶ οἰκονομικὴ πολιτικὴ ἀσκεῖ εἰς τοὺς μεγάλους οἰκονομικοὺς κύκλους ἀποφασιστικῆς βαρύτητος» .... (ἀναγινώσκει)....», αὐτὸ ἐλέχθη εἰς τὰς 22.7.56. Αὐτὰ λέγουν οἱ ἔχοντες δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν ἀπὸ καθ’ ἕδρας, διότι διαχειρίζονται τὸν ὅλον οἰκονομικὸν ρυθμὸν τῆς χώρας καὶ εἶναι τοποθετημένοι εἰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπόκεινται, οὔτε εἰς Κυβερνητικὴν ἐπιρροὴν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς καλῆς ἢ κακῆς δημοσιονομικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς λόγῳ τῶν ἐπιδράσεων αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ εἰς τοὺς ἰδικούς των Προϋπολογισμοὺς καὶ εἰς τὴν ὅλην οἰκονομίαν τῆς χώρας. Καὶ ἤδη πρέπει νὰ ἐπισκοπήσωμεν διὰ βραχέων περὶ τῆς ἐπιδράσεως τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ὁ Προϋπολογισμὸς γενικῶς εἰς τὴν οἰκονομίαν καὶ περὶ τῆς ὅλης οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ἐφιλοδοξήσαμεν διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ δημοσιονομικοῦ, νὰ καταστήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν ὄχι ἐπιβλαβῆ παράγοντα εἰς τὴν ὅλην οἰκονομίαν διὰ τῆς καλύψεως τῶν ἐλλειμμάτων διὰ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς οἰκονομίας νὰ τὸν καταστήσωμεν καὶ ἀντιπληθωριστικὸν παράγοντα τοὐτέστιν ὄργανον νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν δρᾶσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας. Ἡ διαχείρισις τῶν οἰκονομικῶν συντελεστῶν διὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὅπου ὑπάρχουν οἱ λογαριασμοὶ εἰσπράξεων καὶ πληρωμῶν, τὰ ἀποτελέσματα τῶν Προϋπολογισμῶν ἔχουν ὡς ἑξῆς: «1949–50 ἔλλειμμα .... (ἀναγινώσκει)....». Βέβαια, αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν σοβαρὰν ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἔνδειξιν τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν λογαριασμῶν, καίτοι ἔχομεν δικαίωμα νὰ χρησιμοποιῶμεν μέχρι 500.000.000 ἑκατομ. προκαταβολὰς τῆς Τραπέζης, αἱ ὁποῖαι ἐν τούτοις δὲν χρησιμοποιοῦνται παρὰ μόνον...

§62Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Αὐτὸς εἶναι μόνον ὁ λογαριασμός;

§63Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔλθω καὶ εἰς ἐκεῖνον ποὺ σᾶς ἐνδιαφέρει. Ἀλλὰ εἶπεν ὁ κ. Τζαννετάκης προχθές: Ὅπως λέγει ὁ κ. Κυριακόπουλος καλὸς εἶναι ὁ Προϋπολογισμὸς ἀλλὰ δὲν ἀναφέρει τὸν λογαριασμὸν τῶν ἐφοδίων. Ὁ λογαριασμὸς τῶν ἐφοδίων, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι μία λογιστικὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναγράφονται εἰσπράξεις καὶ πληρωμαὶ τῶν προμηθειῶν τὰς ὁποίας κάμνει τὸ Κράτος διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τροφίμων πρὸς ἄσκησιν τὸ μὲν κοινωνικῆς πολιτικῆς διὰ τῆς διανομῆς εὐθηνοτέρων τροφίμων, τὸ δὲ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, ὅπως εἶναι τὸ σιτάρι, τὸ ὁποῖον δίδομεν εὐθηνότερον εἰς τὴν κατανάλωσιν, διὰ νὰ συγκρατήσωμεν τὰς τιμὰς καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρξουν ἐλλείμματα, ἐν τούτοις ὁ λογαριασμὸς οὗτος κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955 ἐξεκαθάρισε μετὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔχει τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα: ....(ἄνοιγμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς 30.11.1955 2.047.000.000 «.... (ἀναγινώσκει)....». Σύνολον παθητικὸν τοῦ λογαριασμοῦ 2.000.000.000. Τώρα τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ λογαριασμοῦ: «Ἀξία ἐφοδίων ἐν ἀποθήκαις... (ἀναγινώσκει)....». Ἔχει ὁ λογαριασμὸς καὶ πλεόνασμα 545 ἑκατομ. Ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν σταματήσωμεν νὰ ἀσκοῦμεν κοινωνικὴν πολιτικὴν καὶ κλείσωμεν τὸ ἐνεργητικὸν καὶ εἰσπράξωμεν, θὰ ἔχωμεν ἕνα πλεόνασμα 545 ἑκατομ. Ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸ μίαν ἀπόδειξιν τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἐσκόπευεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν ὅλων τῶν ἀνωμαλιῶν καὶ ἐσκέφθη νὰ καταστήσῃ τὸν Προϋπολογισμὸν ὄργανον νομισματικῆς πολιτικῆς καὶ τὸ ἐπέτυχεν ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι ἐκ τῶν τελευταίων εἰσπράξεων ἐμειώθη ἡ κυκλοφορία κατὰ 486 ἑκατομ.

§64Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὰ περισσεύματα ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν χρυσῶν λιρῶν ποῦ εἶναι;

§65Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὰ ἐξεκαθαρίσαμεν.

§66Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τὰς χρυσᾶς λίρας εἶναι τὸ περίσσευμα. (Θόρυβος).

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν........ (δὲν ἠκούσθη)...

§68Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐγὼ ἔχω ἀξίαν σεβασμοῦ ὅταν ὁμιλῶ. Ὁ λογαριασμὸς αὐτὸς σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου ἐξεκαθαρίσθη διὰ συμβάσεως μετὰ τῆς Τραπέζης καὶ διὰ τοῦ νόμου 3688.

§69Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑπῆρχεν ἕνα περίσσευμα.

§70Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶχεν ἕνα περίσσευμα 1090 ἑκατομ. Αὐτὸ συνεψήφισε τὸ ἔλλειμμα.

§71Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ σημερινὰ 500 ἑκατομ. εἶναι ἔλλειμμα, διότι μετεφέρθη περίσσευμα τῶν χρυσῶν λιρῶν.

§72Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κάματε λάθος. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἀρχήν.

§73Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἔχετε ἔλλειμμα 400 ἑκατομ.

§74Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς εἶπον ὅτι ὑπῆρχε ἔλλειμμα παλαιὸν μέχρι 30.11.55 ἐκ 2 δισεκατ. καὶ πῶς τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ συνεψήφισαν τὰ 1090. Ἐπληρώθησαν τὰ παλαιὰ ἐλλείμματα τὰ ὁποῖα δὲν ὀφείλονται εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἐξυγιάναμεν τὴν ὑπόθεσιν καὶ περαιτέρω προχωροῦμεν εἰς τὴν νέαν διαχείρισιν. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἕνα παλαιὸν λογαριασμὸν 957 ἑκατομ., δηλαδὴ ἔχομεν τὸ βάρος, τὸ παλαιόν, καὶ ἔχομεν καὶ νέα ἀνοίγματα ἐν ὅλῳ 1713. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ἐν πορείᾳ ὑπὸ παραγγελίαν, ὑπάρχουν ἐνεργητικὰ στοιχεῖα 1643 καὶ ὑπάρχει καὶ ἀπαίτησις 948 τοὐτέστιν μᾶς ἀφήνουν ἕνα περίσσευμα 545 ἑκατομ. Καὶ ἐὰν ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κάμνῃ ἐντύπωσιν ἠδύνατο κάλλιστα νὰ εἰσαγάγῃ ὡς ἔσοδον τὸ πλεόνασμα αὐτὸ καὶ νὰ ἐμφανίσῃ τὸν Προϋπολογισμὸν ἀκόμη ἀνετώτερον καὶ τὸ παρέλειψε, παρακολουθῶν παλαιὰν τακτικὴν τῆς διατηρήσεως τοῦ λογαριασμοῦ τούτου ἀνοικτοῦ. Ἑπομένως, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην, ὁ Προϋπολογισμὸς παραμένει ἄθικτος ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ τῶν ἐφοδίων. Ἐρχόμεθα, τώρα, εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς πίστεως. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ παρελθόν, ὅτι ἡ οἰκονομία ἠσφυκτία, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως χρηματικῶν μέσων καὶ λόγῳ τοῦ περιορισμοῦ τῆς κυκλοφορίας. Βεβαίως, ἑκάστοτε, κατὰ τὸ παρελθόν, πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν, κατέφευγον αἱ Κυβερνήσεις εἰς τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον καὶ ἐδημιούργουν τὰς γνωστὰς πληθωριστικὰς πιέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀντίκτυπον, εἴτε εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, εἴτε εἰς τὸν τιμάριθμον. Ἡ Κυβέρνησις ἐπρογραμμάτισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ διαποτίσῃ τὴν οἰκονομίαν δι’ ὑγιῶν δραχμῶν καὶ νὰ ἀποκλείσῃ τὴν προσφυγὴν εἰς τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον καὶ ἔκαμε τὴν γνωστὴν πολιτικὴν τῶν ἐπιτοκίων, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα εἶναι πλέον ἢ ἔκδηλα ἀναμφισβήτητα. Ἐνῷ τὸ 1947 αἱ καταθέσεις εἰς γενικὸν σύνολον ἦσαν 398 καὶ τὸν Ἰανουάριον 1955 ἦσαν 4.180, ἐνῷ τὸν Σεπτέμβριον, ὅταν ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἦσαν 4.541, σήμερον ἀνέρχονται εἰς 8 δισεκατομμύρια αἱ καταθέσεις. Καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, παρέχεται ἡ εὐχέρεια νὰ ἱκανοποιηθοῦν πλέον αἱ ἀνάγκαι τῆς βραχυπροθέσμου πίστεως, καίτοι αἱ Τράπεζαι, διὰ μέσου τῶν καταθέσεων, λεληθότως ἀσκοῦν μεσοπρόθεσμον πίστιν, κατὰ παράβασιν τῶν νομισματικῶν κανόνων, ποὺ θέτει ἡ Ἐπιτροπή. Ἐν τούτοις, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐθεραπεύθη ἀπολύτως ἡ βραχυπρόθεσμος πίστις. Ὑπῆρξε πράγματι, μία διαφωνία μεταξὺ τῶν Διοικητῶν τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἐάν, πράγματι, ἐκαλύφθη ἢ ὄχι ἡ βραχυπρόθεσμος πίστις. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, πιστεύει ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη ἡ ἀνάγκη τῆς περαιτέρω καλύψεως τῆς βραχυπροθέσμου ἐξαλείψεως τῆς ἐξωτραπεζικῆς ἀγορᾶς χρήματος καὶ τῆς ὑπαγωγῆς ὁλοκλήρου τῆς βραχυπροθέσμου πίστεως εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν Τραπεζῶν. Εἶναι, ἑπομένως, ἀνάγκη νὰ δώσωμεν ἀκόμη περισσοτέρας πιστώσεις, ὥστε νὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐκδοτικὴ πίστις. Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκουν, ὅτι πρέπει νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν λελογισμένην ἱκανοποίησιν βραχυπροθέσμου πίστεως μέχρι τοῦ ὁρίου καθ’ ὃ ἡ χορήγησις πιστώσεων δὲν θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Διότι, ἂν δώσωμεν ἀφειδῶς βραχυπροθέσμους πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι συνήθως περιέρχονται εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ αἱ ὁποῖαι μετατρέπονται εἰς εἰσαγωγάς, δημιουργοῦμεν, κατ’ ἀνάγκην, ηὐξημένας εἰσαγωγάς, μεγαλύτερα ἐλλείμματα εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν καὶ ἑπομένως, προβαίνομεν εἰς κατανάλωσιν πολυτίμου συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Αὐτὸ ἐθεωρήθη τυχαῖον. Ὅταν ἐστένευεν ἡ οἰκονομία καὶ ὅταν ἱκανοποιεῖτο ἰδιὰ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου, ἐχαράξαμεν τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Ἀμφιβάλλομεν τί ἔπρεπε νὰ κάμωμεν, εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος. Δὲν ἀμφιβάλλομεν, κύριε Μαῦρε, τί ἔπρεπε νὰ κάμωμεν. Ἐσκεπτόμεθα, καὶ ἐντὸς βραχέος χρόνου, ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου, ἐχαράξαμε τὴν πολιτικὴν αὐτήν, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα, εἶναι, ἤδη, ἀναμφισβήτητα. Καὶ ἡμεῖς ἐπληρώσαμεν τὰς Τραπέζας δι’ ὑγιοῦς χρήματος. Ἀλλὰ «τώρα, τώρα τὰ ἔχετε χαμένα καὶ δὲν ἠξεύρετε τὶ θὰ κάμετε πλέον τὰ χρήματα, λέγει ὁ κ. Μαῦρος. Κινδυνεύετε νὰ ἀποθάνητε ἀπὸ Μηδισμόν». Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐγνώριζε νὰ λύσῃ τόσον εὐστόχως τὸ πιστωτικὸν πρόβλημα τῆς χώρας, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ἔχει ἕτοιμον πρόγραμμα τῆς λύσεως καὶ τοῦ προβλήματος τῆς παραγωγικῆς διαθέσεως τῶν καταθέσεων. Ἔχει δὲ μελετήσει καὶ ἑτοιμάσει τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐντόκων γραμματίων καὶ τοκοφόρων ὁμολογιῶν μετὰ ρητρῶν. Διότι, τὸ πρόγραμμα αὐτῆς, εἶναι νὰ διοχετεύσῃ μέρος τῆς πίστεως, εἴτε διὰ πολιτικῆς διαφορικοῦ ἐπιτοκίου, εἴτε δι’ ἄλλου οἰκονομικοῦ χειρισμοῦ, σημαντικὸν ποσοστὸν τῶν καταθέσεων εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς μεσοπροθέσμου καὶ μακροπροθέσμου πίστεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς ὅλης οἰκονομίας καὶ τῆς παραγωγῆς. Τοῦτο δέ, καθίσταται ἐπὶ τοσούτῳ μᾶλλον ἐπιτακτικόν, ὅσον τὸ πρόγραμμα τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης καὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καθιστᾷ περισσότερον ἐπιτακτικὴν τὴν προαγωγὴν τῆς οἰκονομίας πρὸς κατεύθυνσιν τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καὶ τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὰ κριτήρια μιᾶς εὐρυτέρας εὐρωπαϊκῆς οἰκονομίας. Εἶναι ἕτοιμα τὰ νομοθετήματα καὶ ἀναμένεται νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα νὰ ἐπιληφθῇ τῶν μέτρων αὐτῶν. Ἐὰν ὑπῆρξε διαφωνία, ἦτο μέχρι ποίου ποσοῦ θὰ διοχετεύσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰς καταθέσεις εἰς τὰς μεσοπροθέσμους πιστώσεις. Ἀλλὰ οὐδεὶς ἐκ τῶν οἰκονομικῶν παραγόντων τῆς χώρας ἀμφισβητεῖ τὴν ἀνάγκην νὰ δημιουργήσωμεν προϋποθέσεις ἐξυπηρετήσεως τῆς μεσοπροθέσμου καὶ βραχυπροθέσμου πίστεως καὶ νὰ τὰς διοχετεύσωμεν πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν πηγῶν τῆς οἰκονομίας, τῆς βιομηχανίας καὶ γεωργίας καὶ ἰδιαιτέρως, τῶν μεταλλείων. Ἀποτέλεσμα τῆς πιστωτικῆς αὐτῆς πολιτικῆς ὑπῆρξεν ἡ εὐχέρεια τῆς πιστοδοτήσεως. Ὑπῆρξε τὸ ἄθικτον τῶν καταθέσεων τῶν Νομικῶν Προσώπων καὶ ἐνῷ τὸ 1955–56 καὶ εἰς τὰ τελευταῖα ἔτη ὁλόκληρον τὸ σύνολον τῶν καταθέσεων τῶν Νομικῶν Προσώπων ἀφῃρεῖτο διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τώρα, ὅλαι αἱ καταθέσεις τῶν Νομικῶν Προσώπων, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας καὶ παρέχει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σχηματίζῃ πρόγραμμα προαγωγῆς τῆς ὅλης οἰκονομίας. Ἀποτέλεσμα, ἐπίσης, τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ αὔξησις τῆς κυκλοφορίας δὲν ἐπέφερεν οὐδεμίαν πληθωριστικὴν πίεσιν. Βεβαίως, ἐλέχθη εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Διοικητοῦ, ὅτι ἐξηγάγομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὰς πληθωριστικὰς πιέσεις αὐτῶν, διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσαγωγῶν. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα ἔχουν σταθμισθῆ, παρακολουθεῖται καὶ σφυγμομετρεῖται ἡ κίνησις τῆς οἰκονομίας, ὥστε, εἰς τὴν κατάλληλον στιγμήν, παρεμβαίνει ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἐπιτρέπει νὰ ἐπέλθῃ καμμία διατάραξις. Πλήρης ἀπόδειξις τούτου εἶναι ἡ τιμὴ τῆς λίρας, τῆς ὁποίας ἡ τιμὴ κατωρθώθη νὰ καθηλωθῇ καὶ νὰ κατέλθῃ εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα καὶ κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποσπάσῃ τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὸν χρυσόν. Παρ’ ὅλην τὴν περιπέτειαν τοῦ Σουέζ, ἡ λίρα δὲν ἀνῆλθεν ἐπ’ ὀλίγον, παρὰ ὀλίγας μονάδας καὶ ἀμέσως κατῆλθε καὶ ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον νὰ εἶναι χαμηλοτέρα τῆς ἀντιστοίχου τιμῆς τοῦ περυσινοῦ ἔτους, ὁ δὲ τιμάριθμος νὰ παραμείνῃ σχεδὸν καθηλωμένος, μὲ μικράς τινας διακυμάνσεις, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς κἄτι σημαντικὸν ἡ διαφορὰ μιᾶς μικρᾶς μονάδος εἰς τὸν τιμάριθμον, ἥτις ὀφείλεται εἰς καιρικὰς διαφοροποιήσεις τιμῶν. Ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, εἶναι ἡ καθολικὴ ἀναγνώρισις ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀποτελεῖ μίαν χώραν, ἀκολουθοῦσαν ἀνοδικὴν πορείαν καὶ πρόοδον εἰς τὴν οἰκονομίαν. Ἐπειδή, ὅμως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ ἡ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν μας πολιτική, εἰς τὴν ἰδικήν μου διαβεβαίωσιν ἢ τὰς διαβεβαιώσεις τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἐπειδὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὸ ἀμφισβητεῖ, θὰ ἀναγνώσω ἓν ἀπόσπασμα ἀπὸ ἄρθρον τοῦ «Οἰκονομικοῦ Χρόνου» Financial Times τοῦ Λονδίνου τῆς 16.11.1956: «Ἡ κρίσις τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἀπέδειξε τὴν σταθερότητα τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἡ δοκιμασία παρῆλθε μὲ μεγαλυτέραν ἄνεσιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν πολλοὶ παρατηρηταὶ ἀνέμενον. Ἡ Ἑλλὰς ἀντέδρασεν εὐχερέστερον εἰς τὴν κρίσιν, ἐν συγκρίσει πρὸς γειτονικὰς χώρας, μὲ σταθερωτέραν οἰκονομίαν καὶ πλουσιωτέρους πόρους. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ ἀναταραχὴ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας θὰ ἦτο περισσότερον αἰσθητὴ πρὸ ἑνὸς ἔτους, προτοῦ φθάσῃ εἰς τὸν ἀξιοσημείωτον βαθμὸν σταθερότητος. Ἰδιαζόντως χαρακτηριστικὸν εἶναι ὅτι εἰς τὴν χώραν ἥτις μέχρις ἐσχάτως ἔρρεπε πρὸς τὸν χρυσὸν εἰς περίοδον κρίσεως, αἱ διακυμάνσεις ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ χρυσοῦ ἦσαν ἀσήμαντοι. Ἡ ἀντίδρασις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν κρίσιν ἐπιβεβαιοῖ τὰς προσφάτους εὐνοϊκὰς προβλέψεις ἐπὶ τῆς γενικωτέρας προόδου τῆς οἰκονομίας της». Ἐπίσης τὸ «Δελτίον πρὸς χρῆσιν τῶν Γάλλων εἰσαγωγέων» τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1957, λέγει: «Ἡ ἐξέλιξις τῆς μικρᾶς αὐτῆς χώρας καὶ ὁ νέος ρυθμὸς δραστηριότητος ἰδίᾳ ἐν Ἀττικῇ, εἶναι ἀκόμη περισσότερον ἐντυπωσιακοὶ διὰ τὸν παρατηρητήν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν χώραν κατὰ τὸ τέλος τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1956».

§75Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ ποῦ εἶναι, κύριε Ὑπουργέ;

§76Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀπὸ τὸ «Δελτίον πρὸς χρῆσιν τῶν Γάλλων εἰσαγωγέων», ἀριθμὸς 14, σελὶς 79, Ἀπρίλιος 1957. «Ἀλλὰ ὅλαι αἱ ἐλπίδες ἤδη ἐπιτρέπονται, διότι ἡ χώρα διῆλθε τὸ πρῶτον, ἀλλὰ καὶ δυσκολώτερον στάδιον τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν μεταλλευτικῶν της πηγῶν, αἵτινες προπολεμικῶς ἐξεμεταλλεύοντο ἀνεπαρκῶς. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ ἀγροτικοῦ της πλούτου, δύναται εὐλόγως νὰ ἰσοσκελίσῃ εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον τὸ ἰσοζύγιον, πληρωμῶν της, βελτιοῦσα προοδευτικῶς τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ της». Αὐταὶ εἶναι αἱ κρίσεις τῶν τρίτων, τῶν ὁποίων ἡ αὐθεντία καὶ τὸ κῦρος ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ. Ἀλλὰ προεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Τζαννετάκη καὶ ὁ κίνδυνος ἐκ τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Σταθερὰ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τῆς χώρας. Τὸ ἔλλειμμα ἀποτελεῖ σταθερὰν κληρονομίαν τοῦ τόπου μας, ὀφείλεται δὲ κυρίως εἰς τὴν διαρκῆ ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῆς χώρας. Λαὸς νέος, ὑποανάπτυκτος, ἐπὶ 500 ἔτη ὑπόδουλος, ἔχει ἀνάγκην νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐκπολιτιστικὴν πορείαν τῶν ἄλλων λαῶν, ρέπει εἰς τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Ἀποτέλεσμα ἡ αὔξησις τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν καὶ ἡ αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν. Ἤδη, αὐτὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἰδίως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, προστίθεται ἕνας νέος παράγων. Εἶναι ὁ παράγων τῆς αὐξήσεως τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τῶν ἀναγκαίων εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας μας κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ἐπενδύσεων. Ἑπομένως, ἔχομεν ηὐξημένας εἰσαγωγάς, διότι ἔχομεν καὶ ηὐξημένον ἐξοπλισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Κατὰ τὸ παρελθόν ἔτος, κατὰ τὸν δεύτερον μῆνα τοῦ πολέμου, ἠναγκάσθη ἡ χώρα, ἐκ προνοίας, νὰ σχηματίσῃ ἀποθέματα καὶ ἑπομένως κατ’ ἀνάγκην εἶχεν ηὐξημένας εἰσαγωγάς, καὶ ἑπομένως, ηὐξημένον εἶναι τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἀναμφισβητήτως ἀπόδειξιν, ὅτι βαίνομεν πρὸς μίαν ἐξυγίανσιν τῆς καταστάσεως, ὄχι μόνον ἡ πορεία τοῦ τρέχοντος τριμήνου, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐνῷ εἰς τὸ ἀντίστοιχον ἔτος ἐνεφανίζετο ἔλλειμμα 27 ἑκατομ. δολλ., ἤδη ἐμφανίζεται κατὰ τὸ δελτίον τῆς 9ης Ἀπριλίου, πλεόνασμα 3 ἑκατομ. Τουτέστιν, τὸ λῆξαν τετράμηνον ἐμφανίζει μίαν κατ’ ἐξοχὴν ὑγιᾶ πορείαν τῆς οἰκονομίας. Ἡ αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν μας ἀποτελεῖ ἕνα νέον τεκμήριον αἰσιοδοξίας διὰ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ἐνῷ εἰς τὰ 1954 εἴχομεν 161 ἑκατομ. δολλάρια, εἰς τὰ 1955 εἴχομεν 206 ἑκατομ., εἰς τὰ 1956 εἴχομεν 211 ἑκατομ. Ἔχομεν μίαν εἰσροὴν ξένων κεφαλαίων. Ἡ εἰσροὴ ξένων κεφαλαίων, ἀποτελεῖ μίαν ἀπόδειξιν τῆς πλήρους πίστεως πρὸς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, καὶ ἔχομεν ἐπίσης, αἰτήσεις μακροπροθέσμων τοποθετήσεων 62 ἑκατομ. δολλαρίων, εἴτε ἐγκριθεισῶν, εἴτε ὑπὸ μελέτην, ἔχομεν αἰτήσεις βραχυπροθέσμων τοποθετήσεων 15 ἑκατομ. δολλαρίων, ἔχομεν νέας αἰτήσεις εἰσαγωγῆς κεφαλαίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐκ μέρους τῶν: α) Ἑταιρίας Ἀμιάντου Κοζάνης. β) Ἑταιρίας Ναυπηγεῖα Νιάρχου. γ) Ἑταιρίας Ἀεροπορία Ὠνάση. δ) Ἑταιρίας Σπίρτων–Χαρτ. Οἰκονόμου. Πηγὴ νέου συναλλάγματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς τὴν χώραν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν τῆς χώρας. Καὶ τὰ ἀποθέματα εἰς συνάλλαγμα παραμένουν σταθερὰ διὰ τὴν διασφάλισιν τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς κυκλοφορίας καὶ τῆς ὅλης ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀναγκῶν τῆς οἰκονομίας μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πορεία τῆς οἰκονομίας καὶ ἡ ἔλλειψις τοῦ σχεδίου ποὺ εἶπεν ὁ κ. Τζαννετάκης καὶ ἡ τύχη ποὺ μᾶς ηὐνόησεν. Τύχη, ὅτι ἐξησφαλίσαμεν τὴν πίστιν, τύχη ὅτι ἐκάμαμεν τὰς οἰκονομίας, τύχη ὅτι ηὐξήσαμεν τὰς ἐπενδύσεις, τύχη ὅτι γίνονται τὰ ἔργα τῶν ἐπενδύσεων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν μεγαλυτέραν ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως.

§77Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Τὸ ἀπέδειξα.

§78Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν ἀπεδείξατε τίποτε. Ἀναμασήσατε τὰς σκέψεις τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ζολώτα καὶ τίποτε περισσότερον. Ἔχομεν ἤδη ἐκτελούμενα ἔργα. Τὸ διϋλιστήριον τοῦ πετρελαίου, τὸ ἐργοστάσιον Πτολεμαΐδος, τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου, τὰ ναυπηγεῖα, τὰς ἀεροσυγκοινωνίας τοῦ κ. Ὠνάση, τὸ ἐργοστάσιον πυρείων, τὸ ξενοδοχεῖον «Χίλτον». Προεκηρύξαμεν ἤδη τὸ ἐργοστάσιον λιπασμάτων, προετοιμάζομεν ἤδη τὸ ἐργοστάσιον ζακχάρεως καὶ ἤδη νέον πρόγραμμα τῆς Δ.Ε.Η., σήμερον ἐξήγγειλεν ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, διὰ τῆς ὁποίας φέρομεν τὸν πολιτισμὸν καὶ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ ἐξησφαλίσαμεν τὰς πηγὰς προόδου. (Χειροκροτήματα). Εἰς τοὺς λόγους καὶ τὰ μεγαλοπρεπῆ σχέδια ποὺ ἔχουν γίνει εἰς τὰ κονιορτοβριθῆ συρτάρια τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀντετάξαμεν ἔργα. Ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἄλλο συντελεῖται μὲ τὸν ἱερὸν μόχθον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἐποπτείαν τῆς Κυβερνήσεως εἷς ἀγὼν ἀναγεννήσεως. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ διαστροφὴν τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν χρονολογιῶν νὰ ἀμφισβητήσητε τὴν πρόοδον. Εἰς πᾶν βῆμα, ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους. Εἰς πᾶν βῆμα ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ λαοῦ νὰ τὴν ἐνισχύουν εἰς τὴν πρόοδον αὐτήν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποδεικνύει ὡριμότητα καὶ περιβάλλει μὲ στοργὴν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τῆς δίδει τὸ ἀναγκαῖον θάρρος διὰ νὰ προχωρήσῃ καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ προχωρήσῃ διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ ἕνα ἔργον χρήσιμον καὶ ἱστορικόν. (Χειροκροτήματα). Δὲν θὰ κατέλθω, κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ἢ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἤλεγξε τὴν Κυβέρνησιν, εἰπὼν ὅτι αὕτη ἔκαμε κατάχρησιν τῆς φορολογικῆς διοικήσεώς της, εἰς βάρος τοῦ Τύπου, διότι καταδυναστεύει τὸν Τύπον. Θὰ σᾶς ἀνακοινώσω τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἰδικῆς μου τακτικῆς ἀπέναντι τοῦ Τύπου καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἄλλης πολιτικῆς καὶ θὰ κρίνητε τὶς ἐκ τῶν δύο σέβεται τὴν ἀλήθειαν. Ὑπάρχει μία ἔκθεσις τῆς ὑπηρεσίας περὶ τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τὰς ἐφημερίδας διὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ μὲ κατηγόρησεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἐγώ, κατὰ τὴν διανομὴν τῶν ἀγαθῶν, ἔκαμα διάκρισιν μεταξὺ τῶν ἐφημερίδων τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ τῶν ἐφημερίδων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ σᾶς θέσω ὑπ’ ὄψιν καὶ θὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσιν ὑμῶν, τὰς καταστάσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1950–51, κατεβλήθησαν διὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν» 25 ἑκατομ., εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν» 10 ἑκατομ. καὶ εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἀντιβενιζελικὴν ἐφημερίδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν ἄλλων. Δὲν ἤθελον νὰ ἀναφέρω, διότι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον μιᾶς σοβαρᾶς συζητήσεως, μία λεπτομέρεια αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Μητσοτάκης κατεδέχθη νὰ ρίψῃ πηλὸν εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προχωρήσω καὶ περαιτέρω. Ὑπάρχει μία ἔκθεσις τοῦ Ἐφέτου Γεωργίου ἐπὶ τῆς Τ.Α.Ε., ἡ ὁποία εἰς σελ. 85 ἀναφέρει ὅτι τὸν μῆνα Ὀκτώβριον τοῦ 1951, ἐπὶ χρόνου μὴ καθοριζομένου εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν» ἔδιδα 16.500 μηνιαίως καὶ πέραν τούτου εἰς τὴν ἐφημερίδα «Κῆρυξ» τῶν Χανίων ἐρρίπτοντο 20.000. (Φωναί, αἶσχος, θόρυβος). Δὲν νομίζω ὅτι ἀξίζουν τὸν κόπον αὐταὶ αἱ ἀντεγκλήσεις. Ἀλλ’ ἀναγκάζομαι νὰ τὰ ἀναφέρω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ ρύπους εἰς τὸ πρόσωπόν μου ὡς Ὑπουργοῦ, διότι ἔθεσα ὡς καθῆκον μου νὰ μείνω τίμιος καὶ ἀκέραιος, ἔναντι ὅλων. Ἐδῶ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πληρωμῶν τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν. Ἐδώσαμεν εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ἀδιακρίτως, μηδὲ τῆς «Αὐγῆς» ἐξαιρουμένης, 30.000, διὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. «... (Ἀναγινώσκει)...». Εἰς τὰς πρωϊνὰς 30.000, εἰς ὅλας τὰς ἀπογευματινὰς 25.000, εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Θεσσαλονίκης ἐδώσαμεν ἀνὰ 20.000. Ἐνῷ ὅταν ἡ ἀντίθετος παράταξις διένειμε τὰς ἀμοιβάς, 1951– 1952, ἔδιδεν, εἰς μὲν τὴν Θεσσαλονίκην, μόνον εἰς τὴν «Μακεδονίαν» 4.000, εἰς τὰς ἄλλας ἐφημερίδας τίποτε ἀπολύτως, εἰς δὲ τὰς Πάτρας μόνον εἰς τὸν «Νεολόγον». Περαιτέρω ἐδώσαμεν εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας: «Ἀτλαντίς»,.... (ἀναγινώσκει)...». Ἔχω ἐδῶ ἕνα κατάλογον καὶ θὰ ἴδητε εἰς μίαν κατηγορίαν 10 ἐφημερίδας ἐπαρχιακάς, αἱ ὁποῖαι παίρνουν 6.000, ἀναλόγως τῆς κυκλοφορίας καὶ ἐνῷ λαμβάνει μία μόνον τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅλαι αἱ ἄλλαι εἶναι τῆς ἀντιθέτου παρατάξεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεταχείρισις. Καὶ ἔρχομαι περαιτέρω, εἰς τὴν φιλολογικὴν μεταχείρισιν τῶν ἐφημερίδων.

§79Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§80Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ σᾶς θίξω. Ἀνεκοίνωσα τὸ τὶ γράφει ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἐφέτου Γεωργίου καὶ τὸ ἀνέφερον μετὰ λύπης μου, διότι ἐτολμήσατε νὰ εἴπητε ὅτι ἡμεῖς ἐκάμομεν δίωξιν τῶν ἐφημερίδων καὶ διάφορον μεταχείρισιν. Ἀφ’ ἧς ἐφέρατε τὸ θέμα ἐδῶ εἶχον δικαίωμα ἀμύνης καὶ ὑποχρέωσιν νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰς φορολογικὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἐφημερίδων. Εἶναι πράγματι λυπηρόν, τὸ θέαμα τῶν φορολογικῶν σχέσεων τῶν ἐφημερίδων. Σᾶς ἀναγινώσκω: «Βῆμα» 1955–56, ζημία 4.000.000, «Ἔθνος» ζημία 1.000.000. ... (Ἀναγινώσκει).... Ἡ δὲ «Ἐλευθερία» οὔτε κἂν ὑπέβαλε δήλωσιν. Τὸ ἀποτέλεσμα, βεβαίως, ἦτο νὰ γίνῃ ἔλεγχος ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος κατέληξεν εἰς ὡρισμένας ἐπιβαρύνσεις, ἕνα ποσὸν φόρου 400.000, ὁπότε διεμαρτυρήθη ἡ ἐφημερὶς καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ αὐτοῦ εἰς ἐμέ, διὰ τὴν τοιαύτην μεταχείρισιν καὶ ἀμέσως διέταξα νὰ σταματήσῃ, ὅταν ὅλαι αἱ ἐφημερίδες εὑρίσκωνται εἰς τὴν φορολογικὴν διαδικασίαν, ἐνώπιον τῶν φορολογικῶν Ἐπιτροπῶν. Ἐσταμάτησα τὸν ἔλεγχον ἐξ εὐαισθησίας, διότι ἐπρόκειτο περὶ ἀντιθέτου ἐφημερίδος, διὰ νὰ μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ θεωρηθῇ ὅτι κάμνομεν ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν. Ἦτο, ὅμως, φυσικόν, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπέβαλε κἂν δήλωσιν νὰ ἀσκηθῇ ἔλεγχος. Αἱ σχέσεις τῶν ἐφημερίδων πρὸς τὰ φορολογικὰ δικαστήρια ἔχουν ὡς ἑξῆς: Σημεῖον εἰς ὃ εὑρίσκεται ἡ διαδικασία ὁριστικῆς βεβαιώσεως διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1955–56. 1) «Βῆμα» — «Νέα». Φύλλον Ἐλέγχου, προθεσμία ἐνστάσεως. 2) «Ἔθνος». Συμβιβασμός. 3) «Ἐθνικὸς Κῆρυξ». Φύλλον Ἐλέγχου ὁριστικόν. 4) «Ἀπογευματινή». Ἀπόφασις Ἐπιτροπῆς Ἐνστάσεων. 5) «Βραδυνή». Δὲν ἐκοινοποιήθη εἰσέτι φύλλον ἐλέγχου. 6) «Ἀθηναϊκή». Ἐκκρεμεῖ ἔνστασις εἰς Ἐπιτροπήν. 7) «Ἐλευθερία». Ὁμοίως ὡς ἄνω. 8) «Αὐγή». Συμβιβασμός. 9) «Ἀκρόπολις». Συμβιβασμός. 10) «Καθημερινή». Δὲν ἐγένετο ἔλεγχος, ἐπὶ τῇ προόψει νομοθετικῆς ρυθμίσεως. 11) «Ἑστία». Συμβιβασμός. Αἱ δηλώσεις διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1957 ὅλων τῶν ἐφημερίδων, πλὴν τῆς «Ἐλευθερίας», ἀφορῶσι διάστημα δύο ἐτῶν (1955–1956).

§81Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ποσὰ δὲν μᾶς λέτε.

§82Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς τὰ ἐδιάβασα προηγουμένως. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἡ μεταχείρισις ἐκ μέρους τῶν Ἐφοριῶν, ὅλων τῶν ἐφημερίδων, εἶναι ἰσότιμος, μὲ μίαν εὐαισθησίαν ἀπέναντι τῆς «Ἐλευθερίας», τῆς ὁποίας ἐσταματήσαμεν τὸν ἔλεγχον, διότι ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις νὰ σταματήσουν αἱ δοσοληψίαι μεταξὺ Κράτους καὶ ἐφημερίδων, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸ σύστημα τοῦ ἑνιαίου φόρου, καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς παλαιότερον σύστημα αὐτομάτου φορολογίας ἐπὶ τοῦ Τύπου. Πρὸς τοῦτο καταρτίζεται σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ φθάσῃ ἐνώπιόν σας, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὔτε αὐτὴ ἡ αἰχμὴ πρὸς πονηρὰν σκέψιν. Θὰ ὤφειλε, λοιπόν, ὁ κ. Μητσοτάκης ὄχι ἀσυλλογίστως καὶ ἄνευ ζυγίσεως τῶν λόγων του, νὰ ἐκτοξεύῃ ὕβρεις, συκοφαντούσας ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐσεβάσθησαν τοὺς πάντας καὶ μετέρχονται ἰσότιμον μεταχείρισιν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, διότι δὲν ἔχουν ἀνάγκην κανενός. Τὰ ἔργα των ὁμιλοῦν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τῆς Ἑλλάδος ἕως τὸ ἄλλον. (Χειροκροτήματα). Μίαν λέξιν ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, καὶ θὰ κατέλθω τοῦ βήματος. Ἐλέχθη χθὲς ἀπὸ τὸν κ. Μπαλτατζῆν, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις ὑφίσταται καταδυνάστευσιν φορολογικήν. Ἠναγκάσθην νὰ τὸν διακόψω καὶ ἐπηκολούθησεν ἐκείνη ἡ διάστασις. Τοῦ ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν, θὰ θέση τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις, ἀποτελοῦσα τὰ 55% τοῦ ὅλου πληθυσμοῦ τῆς χώρας καὶ ἔχουσα γεωργικὸν ἐτήσιον εἰσόδημα 20.000.000.000, εἶναι βεβαίως μία τάξις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὰ θεμέλια τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ πολυπληθὴς οὖσα εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχῃ μικρὰ εἰσοδήματα, διότι τὰ 20.000.000.000 κατανεμόμενα εἰς τὰ 4 ἑκατομ. δίδουν ἕνα μικρὸν εἰσόδημα. Ἕνεκα τούτου καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις καὶ ἡ σημερινὴ ἐνόμισαν, ὅτι ἀπετέλει ὑποχρέωσίν των νὰ τὴν περιβάλῃ μετ’ ἰδιαιτέρας στοργῆς καὶ νὰ τὴν βοηθήσῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως καὶ προόδου τῆς γεωργίας. Δι’ ὃ διὰ τοῦ ἑνιαίου φόρου κυριολεκτικῶς καὶ οὐσιαστικῶς ἀπήλλαξε τὴν γεωργικὴν τάξιν τῆς φορολογίας. Καὶ τοῦτο ἀπετέλει μίαν ἀδελφικὴν συμβολὴν τῶν ὑπολοίπων παραγωγικῶν τάξεων τῆς χώρας εἰς τὴν ἀδελφήν, εἰς τὴν μητέρα αὐτὴν τοῦ Ἔθνους, τὴν γεωργικὴν τάξιν, ἡ ὁποία καὶ τὸ ἀξίζει. (Χειροκροτήματα). Ἡ Ε.Ρ.Ε., ἐκλεγομένη κυρίως εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ ὄχι εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διακηρύξῃ, ὅτι ὑπὲρ πάντα ἄλλον εἰς μεγαλυτέραν ἀναλογίαν, ἐκπροσωπεῖ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐνῷ ἐκ τῶν 20.000.000.000 μόνον ἐλαχίστων τινῶν, 80 τὸν ἀριθμὸν μεγαλογεωργῶν φορολογοῦνται τὰ εἰσοδήματα, ὁλόκληρον τὸ ἄλλο γεωργικὸν εἰσόδημα παραμένει — καὶ ὀρθῶς — ἀφορολόγητον. Μᾶς ἀντέταξεν ὁ κ. Μπαλτατζῆς, τί ὠφελεῖ, ἐὰν δὲν φορολογῆται διὰ τῆς ἀμέσου φορολογίας; Ἔχει τὸ βάρος τῆς ἐμμέσου φορολογίας. Τὸ πρᾶγμα εἰς μίαν πτωχὴν τάξιν τῶν ἀγροτῶν, εἶναι ἀντιληπτόν, ὅταν καὶ ἡ κατανάλωσις εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀγαθῶν εἶναι μικρά. Παρὰ ταῦτα διέταξα καὶ ἐγένετο, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκογενειακῶν λογαριασμῶν ἔλεγχος, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει, ὅτι μία ἀγροτικὴ οἰκογένεια, ἀποτελουμένη ἐκ τεσσάρων μελῶν καὶ ἔχουσα εἰσόδημα καθαρὸν 20.000 ἐτησίως, βαρύνεται μὲ 2,8% ἀπὸ τοὺς ἐμμέσους φόρους. Βεβαίως, αὐτὰ ποικίλλουν κατὰ οἰκογένειαν, εἶναι οἱ μέσοι ὅροι. Μία ἐργατικὴ οἰκογένεια, ἔχουσα τὸ αὐτὸ εἰσόδημα καὶ τέσσαρα μέλη ἔχει ἐπιβάρυνσιν 5,54%, μία δὲ μικροαστική, μὲ εἰσόδημα 26.000 δραχμῶν ἔχει 10,50%. Ἐὰν προχωρήσωμεν περαιτέρω καὶ ἐπιβαρύνωμεν τὸν ἀγρότην καὶ μὲ ἄλλας δαπάνας, τὰς ὁποίας ἔχει μοιραίως ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἐκ φόρων ὑπὲρ τρίτων κ.λ.π., πάλιν ὅλη ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς ἐμμέσου φορολογίας ἀνέρχεται εἰς 6,57%.

§83Γ. ΤΡΟΥΛΛΙΝΟΣ. Εἶναι τὸ χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις ποὺ γίνεται διὰ τῆς ἐλλείψεως προστασίας τῶν προϊόντων του. Ἔτσι ἀφαιμάσσεται ἡ ἀγροτικὴ τάξις.

§84Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ. Νὰ μᾶς πῆτε ποῖον εἶναι τὸ εἰσόδημα τοῦ γεωργοῦ.

§85Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ εἰσόδημα τοῦ γεωργοῦ, ἐν τῷ συνόλῳ του, σᾶς τὸ ἀνεκοίνωσα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶ εἰς περαιτέρω ἀναλύσεις. Δίδω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις περιβάλλεται μετ’ ἰδιαζούσης στοργῆς. Διότι, ἐὰν ἕνας ἰδιώτης ἔχῃ καθαρὸν εἰσόδημα 100.000 δραχμῶν, ἔχει μίαν πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν 20.000 ἀπὸ ἑνιαῖον φόρον. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, πόσον ἡ στοργὴ εἶναι μεγάλη καὶ πόσον δικαία διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν, ὅμως, δὲν δύναται νὰ τὴν διεκδικήσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ὁ ὁποῖος ἁπλῶς ἀσχολεῖται νὰ φιλολογῇ, ὅταν οἱ ἄλλοι προσφέρουν θετικὰς ὑπηρεσίας ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Πέραν τούτου, ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως ἀπεδείχθη ἐπίσης ἡ ἰδιάζουσα πολιτική, ἡ ὁποία γίνεται τόσον εἰς τὰ συγκεντρούμενα εἴδη, ὅπως εἶναι ὁ σῖτος, ὅσον καὶ εἰς τὰ ἐξαγόμενα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πέραν τούτου πρέπει νὰ τονίσωμεν τὰς μεγάλας πιστοδοτήσεις τὰς ὁποίας διησφάλισεν ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Εἰς τὸ 1947 εἶχον διατεθῆ, μέσῳ Τραπέζης Ἑλλάδος, 955 ἑκατομμύρια, εἰς τὰ 1952 2.570 ἑκατομμύρια, εἰς τὰ 1955 7.875 ἑκατομμύρια καὶ μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1956 4 δισεκατομμύρια. Ἐπίσης αἱ γεωργικαὶ ἐπενδύσεις ἐνῷ εἰς τὰ 1952–53 ἦσαν 158 ἑκατομ. εἰς τὸ 1957 ὑπολογίζεται εἰς 552 ἑκατομμύρια. Εἶναι γνωστὸν καὶ δι’ ἐλαχίστων θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία διῃσθάνθη τὸν πόνον τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην τῆς περιθάλψεως καὶ ἔφερε τὴν στοργὴν καὶ τὴν μέριμναν τοῦ Κράτους εἰς τὴν καλύβαν τοῦ χωρικοῦ καὶ ὠργάνωσε τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλισιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς). (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῶν Ἀγροτικῶν). Ἵδρυσεν ἰατρεῖα εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ ἀνέλαβε τὸ βάρος αὐτῶν. (Χειροκροτήματα — θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§86Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). (Ἐντόνως). Δὲν ἔχετε σεῖς τὸ προνόμιον τοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τοὺς ἀγρότας. (Χειροκροτήματα). Οἱ πλεῖστοι τῶν κ.κ. βουλευτῶν προέρχονται ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον καὶ ἀπὸ ἀγροτικὰς οἰκογενείας. (Χειροκροτήματα). Σεῖς ἐκμεταλλεύεσθε κομματικῶς τοὺς ἀγρότας. Ἡμεῖς, ὅπως ἀπεδείξαμεν, διὰ τῶν ἔργων μας, τοὺς ἐξυπηρετοῦμεν. (Παρατεταμένα καὶ ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§87Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡμεῖς δι’ ἔργων ἐδώσαμεν ἀπόδειξιν, ἔργων ἀδιαψεύστων, ὅτι ἐφαρμόζομεν οἰκονομικὴν πολιτικὴν ὀρθολογιστικήν, συνετήν, ἡ ὁποία ἔδωσε νέαν τροπὴν εἰς τὴν οἰκονομίαν, ἡ ὁποία θέτει τὰ θεμέλια μιᾶς ἀναγεννωμένης Ἑλλάδος. Καὶ ἂν ὑπάρξουν τρεῖς παράγοντες, ἡ πολιτικὴ σταθερότης ἡ ὁποία δὲν περισπᾷ τὴν προσοχὴν τοῦ ἐργαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην ἀντὶ ἐκλογικῶν ἀντεγκλήσεων ἠρέμου ἀφοσιώσεως εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς οἰκογενείας του, ἂν ὑπάρξῃ πολιτικὴ σταθερότης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ πρωταρχικὸν θεμέλιον, ἂν ὑπάρξῃ Προϋπολογισμὸς ἰσοζυγισμένος, μὲ διατήρησιν τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας καὶ ἂν ὑπάρξῃ πίστις εἰς τὸ Κράτος καὶ τὰ λαμβανόμενα μέτρα, ἡ ἐπιτυχία τοῦ προγράμματος εἶναι ἀσφαλής, νέαι ἡμέραι εὐτυχέστεραι θὰ ἀνατείλουν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§89Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δύο σημεῖα, κύριοι συνάδελφοι, τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ ὑποχρεώνουν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Τὸ πρῶτον ἀναφέρεται εἰς ἐπίκλησιν ἰδικῆς μου γνώμης, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσε ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35, ἀναφορικῶς πρὸς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν προσωπικῶς εἶχον λάβει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἑνιαίου φόρου. Ἀνέγνωσε τρεῖς γραμμὰς καὶ ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐκεῖ ἔγκειται ἡ ἰδική μου θέσις, ἡ ἰδική μου ἄποψις, ἔναντι τοῦ ἑνιαίου φόρου. Χάριν τῆς τάξεως τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἀληθείας, ἔχω ἐνώπιόν μου ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ἀπὸ τὰ ὁποῖα συνάγεται ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ ἑνιαίου φόρου ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν ἤρχισεν ἀπὸ τὴν συνεδρίασι τῆς 26ης Ἰουλίου 1055, ἐμοῦ ἀπουσιάζοντος εἰς Κρήτην καὶ μὴ μετέχοντος. Συνεχίσθη ἐπὶ ἀρκετὰς συνεδριάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀπουσίαζον. Ἔλαβον μέρος κατὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 2ας Αὐγούστου 1955, ὅτε ἤδη τὸ ἄρθρον 35 εἶχε ψηφισθῆ, καὶ ἔλαβον φυσικὰ μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων 36 καὶ ἐπέκεινα. Καὶ ὅποιος ἔχῃ ὑπομονὴν καὶ λάβῃ τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικά, θὰ διαπιστώσῃ ὅτι φυσικὰ ἐπανειλημμένως ἔλαβον μέρος διατυπώσας ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ἔτεινον εἰς μίαν κατευθυντήριον γραμμήν, εἰς τὸ νὰ μειωθοῦν οἱ συντελεσταί. Ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον, σᾶς διαβάζω: «Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι κακὸν δρόμον.... (ἀναγινώσκει)....». Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐθεώρησεν ἐπιτετραμμένον εἰς ἑαυτὸν Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν ὄντα, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ πλαστογραφήσῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ ψευδολογήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀφήνω νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ Σῶμα τὸν κ. Ὑπουργόν. Δεύτερον θέμα προσωπικὸν καὶ οὐσιωδέστερον, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνέκυψε ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐκθέσεως Γεωργίου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε τὴν ἐφημερίδα «Κῆρυξ» Χανίων, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐκδίδω, ὡς λαβοῦσαν διὰ διαφημίσεις τῆς ἀεροπορικῆς ἑταιρίας Τ.Α.Ε., τὸ ποσὸν τῶν 20.000 δραχμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ κάμω ἀμέσως μίαν διευκρίνισιν. Ἡ Τ.Α.Ε. ἐλειτούργησε ἐπὶ 18μηνον κατὰ τὴν περίοδον τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Κατὰ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλειτούργησε ἡ Τ.Α.Ε., ὅπως πράττουν ὅλαι αἱ ἀεροπορικαὶ καὶ λοιπαὶ ἑταιρίαι, ἔδωσε καὶ ἡ Τ.Α.Ε., φυσικά, διὰ διαφημίσεις, ὅπως κάμνει καὶ σήμερον ἡ Ὀλυμπιακὴ Ἀεροπορία, ἡ ὁποία δίδει εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας, καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἐφημερίδα. Ὁ κ. Γεωργίου συνέταξε ἔκθεσιν, εἰς τὴν ὁποίαν, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ἔλαβον, ἀθροιστικῶς κατὰ τὸ 18μηνον, περιορίζεται εἰς τὸ νὰ σημειώσῃ ὅτι διὰ 18 μῆνας ἡ ἰδική μου ἐφημερὶς ἔλαβε τὸ ποσὸν τῶν 20.000 δραχμῶν, διὰ διαφημίσεις. Μάλιστα τὰς ἔλαβε. Ἡ ἐφημερίς μου εἶναι μικρὰ ἐπαρχιακὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία ἔχει προϋπολογισμὸν διαφημίσεων περὶ τὰς 10.000 μηνιαίως, δηλαδὴ ἔχει προϋπολογισμὸν περίπου 200.000 διὰ 18 μῆνας. Καὶ φυσικὰ ἡ Τ.Α.Ε. διεφήμιζεν, ὅπως καὶ τώρα ἡ Ὀλυμπιακὴ Ἀεροπορία, κατ’ ἀνάλογα ποσά, τὰ δρομολόγιά της. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα θέμα δημιουργεῖται ἀναμφισβητήτως, ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν Γεωργίου. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, εἶναι πῶς εἶναι δυνατόν, ἀνώτατος δικαστικός, ὁ ὁποῖος λαμβάνει ἐντολὴν νὰ ἐρευνήσῃ ἕνα θέμα, χωρὶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλας τὰς πλευρὰς τοῦ προβλήματος, νὰ ἀπομονώνῃ μίαν περίπτωσιν μὲ τὴν σαφῆ ἐπιδίωξιν τῆς δημιουργίας ἐντυπώσεων. Τὸν κ. Γεωργίου δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι καλὸς ἢ κακὸς δικαστής. Νομίζω, ὅμως, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος εἶναι εὔκολον νὰ ὑποκύψῃ εἰς πιέσεις, διότι εἶναι ἄνθρωπος μὲ βαρύτατα μελανωμένον προσωπικὸν παρελθὸν καὶ εἶναι φυσικὸν εἰς χεῖρας μιᾶς ἀδιστάκτου Κυβερνήσεως — ὄχι τῆς παρούσης — νὰ γίνῃ ὄργανόν της διὰ τὴν κατασκευὴν ἐκθέσεως. Πέραν τούτου, νομίζω, ὅτι τὸ ὅλον θέμα τῶν ἐφημερίδων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσεπάθησε κατὰ τρόπον περίεργον νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ, ὡς ἐὰν ἀπηυθύνετο πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἦσαν μουγκοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδύναντο νὰ ἀπαντήσουν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφ’ ὅσον ἀνεφέρατε ὀνόματα καὶ συγκεκριμένας περιπτώσεις, σᾶς ἀπαντῶ: Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι διὰ τὴν «Ἐλευθερίαν» αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει ὀφειλὴ 3.000.000 δραχμῶν, ἐνῷ ὅλαι αἱ ἄλλαι ἐφημερίδες χρεωστοῦν κάτω ἀπὸ ἓν ἑκατομμύριον; Καὶ πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζουν ζημίαν, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ Ἐφορία, ἐνῷ εἰς τὴν προμετωπίδα των ὑπερηφάνως φέρουν τὴν διακήρυξιν, ὅτι ἔχουν τὴν πρώτην κυκλοφορίαν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο ποὺ συνέβη μὲ τὴν περίπτωσιν τῆς «Ἐλευθερίας», εἶναι καταπληκτικόν. Ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ ὄντως δὲν ὑπέβαλε δήλωσιν καὶ δὲν ὑπέβαλε δήλωσιν, διότι γνωρίζει πόσον ἀδίστακτος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ ἐγνώριζεν ὅτι, ἐὰν ὑπέβαλε δήλωσιν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμπλακῇ καὶ εἰς ποινικὰς περιπετείας μὲ τὸν παρόντα κ. Ὑπουργόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ ἐκάλεσε τὸν Ἔφορον, ὁ ὁποῖος μετέβαλεν ἤδη ἕτοιμον δελτίον ἐλέγχου καὶ καθώρισε φορολογίαν μὲ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν συντελεστῶν, χωρὶς νὰ σκεφθῇ ὅτι εὐλόγως θὰ δημιουργηθῇ ζήτημα. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἀπὸ μίαν ἐφημερίδα νὰ ζητοῦν 3.000.000, ὅταν ἡ ἐφημερίς, ἡ ὁποία ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχει τὴν πρώτην κυκλοφορίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὴν ἰδίαν περίοδον, δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ φόρον παραπάνω ἀπὸ δραχ. 282.000; (Φωναὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Αἶσχος, αἶσχος). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρξε ποτὲ εἰς τὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναμφισβητήτως, νὰ εἰσπράξῃ τὸ ποσὸν αὐτό, ὅπως δὲν ὑπῆρξεν ἀναμφισβητήτως ποτὲ εἰς τὴν πρόθεσίν του νὰ ἐπιδιώξῃ νὰ κλείσῃ μίαν ἀντιπολιτευομένην ἐφημερίδα. Διότι, ἕως τώρα, τοὐλάχιστον, δὲν ἐφθάσαμεν ἕως ἐκεῖ, ἀλλὰ ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε εἶναι συνεπὴς πρὸς τὴν ὅλην γραμμὴν τῆς δουλώσεως τοῦ Τύπου. Ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἔχῃ τὸ αἴσθημα ὅτι ἔχει ἐξηρτημένην μίαν ἀπὸ τὰς ἀγωνιζομένας ἀντιπολιτευομένας ἐφημερίδας καὶ δι’ αὐτὸ ἠθέλησε, παριστάνων τὸν μεγαλόψυχον, νὰ ἀναστείλῃ τὴν δίωξιν μὲ τὴν ματαίαν ἐλπίδα ὅτι εὑρίσκεται πάντοτε ἡ ἐφημερὶς ὑπὸ τὴν δαμόκλειον σπάθην τῆς Κυβερνήσεως, ὁσάκις ἡ ἐφημερὶς μὲ ἀγῶνας της θὰ τῆς ἦτο δυσάρεστος. Αὐτὰ ἦσαν, τὰ ὁποῖα ὑπενόουν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὰ κλονίζουν τὰ θεμέλια τοῦ δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος, διότι κλονίζουν τὴν ἐλευθεροτυπίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ διευκολύνῃ κατὰ οἱονδήποτε τρόπον, ἴσον, ὅμως, ἀντικειμενικὸν καὶ δίκαιον, τὰς ἡμερησίας ἐφημερίδας, ἡμᾶς θὰ μᾶς εὕρισκε πάντοτε συμφώνους. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει τὴν κατάστασιν ἀπὸ τοῦ 1952 καὶ ἐπέκεινα εἶναι, ὅτι τὰ γενικὰ αἰτήματα τῶν ἐφημερίδων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ τὰς καταστήσουν οἰκονομικῶς αὐτάρκεις καὶ ἀνεξαρτήτους, δὲν λύονται καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ σύρωνται αἱ ἐφημερίδες εἰς τοὺς ὑπουργικοὺς προθαλάμους διὰ νὰ ἱκετεύωνται εὐνοίας καὶ νὰ δέχωνται εὐνοίας. Καὶ προκαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μᾶς εἴπουν ἐὰν εἶναι ἀκριβὲς ἢ ὄχι ὅτι ὑπάρχουν ἐφημερίδες σήμερον, ποὺ χρεωστοῦν 15.000.000, ὅτι ὑπάρχουν ἐφημερίδες ποὺ χρεωστοῦν 12.000.000. Πῶς, λοιπόν, θέλετε αἱ ἐφημερίδες αὐταὶ νὰ μὴ εἶναι εἰς τὸ διηνεκὲς κυβερνητικὲς καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν δουλωμένον τὸν Τύπον εἰς χεῖρας οἱασδήποτε Κυβερνήσεως; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μόνον φορολογία, δὲν εἶναι μόνον αἱ διαρκεῖς παροχαὶ αἱ ὁποῖαι δίδονται τῇ ἐμπνεύσει τῆς Κυβερνήσεως ἢ δὲν δίδονται τῇ ἐμπνεύσει αὐτῆς. Δὲν εἶναι μόνον τὰ μυστικὰ κονδύλια τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, τὰ ὁποῖα διοχετεύονται κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον πρὸς τὰς ἡμετέρας ἐφημερίδας. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω ὅτι πρὸ 1 περίπου μηνὸς ἀπὸ σήμερον, εἶχον σταλῆ εἰς τὴν Μπὸν διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὰς συνεδριάσεις τῶν Ὑπουργῶν Ἐξωτερικῶν τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ, ἐπὶ πληρωμῇ, μὲ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου Τύπου, ἀπεσταλμένοι ὅλων τῶν ἐφημερίδων — βεβαίως ὄχι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως — ἐκτὸς ὡρισμένων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε εὔλογον καὶ δικαιολογημένην ἐξέγερσιν καὶ μιᾶς κατ’ ἐξοχὴν κυβερνητικῆς ἐφημερίδος. Ἐὰν οὕτως ἔχωμεν τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὰ πράγματα τοῦ Τύπου, εἰς τὸ ἐμπρέπον ἐπίπεδον, ἐὰν ὄντως θέλωμεν νὰ ἀποκτήσωμεν ἐλεύθερον Τύπον πρέπει νὰ ἀποκτήσωμεν κάποτε τὴν συνείδησιν ὅτι τὰ προβλήματα τοῦ Τύπου πρέπει νὰ λυθοῦν κατὰ τρόπον ἀντικειμενικὸν καὶ γενικόν. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος θέτω τὸ θέμα, δὲν ἀποβλέπω, οὔτε ἔχω πρόθεσιν νὰ ἐξοντώσωμεν καμμίαν ἐφημερίδα, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς ὑποτελείας τῶν ἐφημερίδων εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωνται δάνεια 1.500.000 δραχμῶν ὑπὸ τύπον ἐξυπηρετήσεως κεφαλαίου κινήσεως μὲ δεκαετῆ ἐξόφλησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ δάνεια πρὸς τὰς ἐφημερίδας νὰ εἶναι FONDS–PERDUS χαμένα λεπτὰ καὶ νὰ δίδωνται ὑπὸ τὴν προσωπικὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις ἔχει φθάσει εἰς σημεῖον ἀπαράδεκτον. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισε τὸ Σῶμα καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ συγκροτηθῇ ἀμέσως, θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν βάσιν του. Βεβαίως θὰ ἀνατρέξῃ καὶ εἰς τὸ παρελθόν, βεβαίως θὰ κατανείμῃ εὐθύνας. Ἡμεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δώσωμεν οἱαδήποτε στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὰς Κυβερνήσεις μας. Σεῖς, ἡ παράταξίς σας, θὰ φοβηθῆτε πολλὰ ἀπὸ τὴν ἔρευναν, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι τόσον τὸ θέμα τῶν εὐθυνῶν, τοῦ παρελθόντος, ὅσον εἶναι τὸ θέμα τῆς κατοχυρώσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας ποὺ πρωτεύει. Δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ διηνεκὲς δουλωμένον τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον, καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶπον τὰ ὅσα εἶπον καὶ ἐπιμένω εἰς αὐτά. Ἐὰν ἐπιθυμῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶμαι πρόθυμος νὰ προχωρήσω εἰς περισσοτέρας λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι, ὅμως, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τοῦ παρόντος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ τελειώσω μὲ τὸ θέμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Αἱ 20.000 διὰ τὰς ὁποίας ἐκατηγορήθην ὅτι ἔλαβε διὰ διαφημίσεις ἡ ἐφημερίς μου ἀπὸ τὴν Τ.Α.Ε., εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀποτελοῦν ἀμοιβὴν διαφημίσεως. Ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἡ Τ.Α.Ε. ἀπετέλει ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, ἡ ὁποία εἶχε δανεισθῆ, μὲ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, καὶ νομίζω ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν μία ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, ὅπως καὶ ἡ ἐπιχείρησις Ὠνάση, δὲν ἐλέγχεται ἀπὸ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, διὰ τὴν διοχέτευσιν τῶν διαφημίσεών της πρὸς τὸν Τύπον. Ἐάν, ὅμως, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀπεκάλυψε ἀποτελεῖ σκάνδαλον, θὰ τῆς ὑπενθυμίσω κἄτι τὸ ὁποῖον εἶναι συντριπτικόν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπωλήσατε τὴν Τ.Α.Ε. ἀντὶ 2.800.000 δολλαρίων, τὰ ὁποῖα ἡ Ἑταιρία Ὠνάση θὰ πληρώσῃ εἰς δώδεκα χρόνια. Ἔχω ἀντίγραφον, τὸ ὁποῖον καταθέτω ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων ἀπὸ τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι ἡ πρώτη ἐκτίμησις τῆς Τ.Α.Ε. καθωρίσθη εἰς 3. 3.000.000 δολλάρια. Ἔχετε, συνεπῶς, διαφορὰν 500.000 δολλαρίων, ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσῃ ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός. Καὶ μένουν ἐπίσης πρὸς καθορισμὸν περαιτέρω ἀποζημιώσεως αἱ ὁποῖαι ἐνδέχεται αὐτὸ τὸ ποσὸν νὰ τὸ ἀνεβάσουν εἰς 3.000.000 δολλάρια. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα θὰ δώσητε λόγον καὶ διὰ ποσὸν ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ ὁποῖον ἐχαρίσατε εἰς μίαν ἰδιωτικὴν ἑταιρίαν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ὑπάρξῃ δικαιολογία. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προχωρήσω περισσότερον ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναμιγνύῃ προσωπικὰ θέματα ἴσως ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ παρεμποδίσῃ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀναπτύσσουν τὰς ἀπόψεις των. Ἄν νομίζητε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τὸ ἐπιτυγχάνετε αὐτό, ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, σᾶς προειδοποιῶ: Ἐκάματε λάθος εἰς τὴν διεύθυνσιν. (Χειροκροτήματα). (Τὸ κατατεθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Μητσοτάκη ἀντίγραφον, ἔχει ὡς ἑξῆς):

ΤΑΜΕΙΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ

Ἀριθ. Γραμματίου 543161 τῆς 4.4.1957 διὰ δραχμὰς 98.814.852.

ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝ

Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν (Γ.Δ.Δ.Λ.)

ΕΝΕΝΗΚΟΝΤΑ ΟΚΤΩ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΟΚΤΑΚΟΣΙ-

ΑΣ ΔΕΚΑ ΤΕΣΣΑΡΑΣ ΧΙΛΙΑΔΑΣ ΟΚΤΑΚΟΣΙΑΣ

ΠΕΝΤΗΚΟΝΤΑ ΔΥΟ.

Ὑπὲρ τῆς ἐν Ἀθήναις ἑδρευούσης καὶ ὑπὸ ἐκκαθάρισιν, συμφώνως τῷ Ν. Δ. 3006)54, τελούσης Ἑταιρίας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἐθνικὴ Ἑλληνικὴ Ἀεροπορικὴ Ἀνώνυμος Ἑταιρία «Τ.Α.Ε.», λόγῳ ἀποζημιώσεως καταβλητέας αὐτῇ διὰ τοῦ ἀπὸ 28)30. 11.56 Β. Δ)τος, εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 4 τοῦ Ν. Δ)τος 3560)56, ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωθέντα ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου περιουσιακὰ στοιχεῖα τῆς ὡς εἴρηται Ἑταιρίας «Τ.Α.Ε.», (ἐκτὸς ἑνὸς οἰκοπέδου κειμένου εἰς Ρόδον) καὶ ἥτις ἀποζημίωσις προσδιωρίσθη προσωρινῶς, αἰτήσει τοῦ Δημοσίου εἰς τὸ ὡς ἄνω ποσὸν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 293)1957 ἀποφάσεως τοῦ κ. Προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις Πρωτοδικῶν καὶ διὰ τὴν πλήρη ἐπέλευσιν τῶν νομίμων τῆς ἀπαλλοτριώσεως συνεπειῶν. Ἡ παρακατάθεσις γίνεται μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν παντὸς ἄλλου δικαιώματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἰδίᾳ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον διὰ τὸν ὁριστικὸν καθορισμὸν τῆς ἀποζημιώσεως, ὡς καὶ τοῦ τῆς ἀναζητήσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀντιστοιχοῦντος εἰς περιουσιακὰ στοιχεῖα τῶν ὁποίων ἤθελε τυχὸν ἀκυρωθῆ ἡ ἀπαλλοτρίωσις ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ἐξ ἐξοφλήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Δ.232)4.4.57 ἐντ)τος τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας Τ. Π. καὶ Δανείων δι’ ὅσα μᾶς ἐπίστωσεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 111) 4.4.57 γραμματίου εἰσπράξεώς της. 4 Ἀπριλίου 1957».

§90Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σπεύδω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ δώσω ὡρισμένας διασαφήσεις. Εἶναι δυνατὸν νὰ λέγῃ τις μεγάλους λόγους, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἀπόδειξιν τῶν λόγων του. Σᾶς ἀνέφερον ἐπὶ λέξει. Ποία εἶναι ἡ μεταχείρισις τοῦ Κράτους πρὸς τὸν Τύπον καὶ σᾶς εἶπον ὅτι ὅταν ἡ «Ἐλευθερία» δὲν ὑπέβαλε δήλωσιν καὶ ἐγένετο ἔλεγχος πρὸ ἔτους καὶ μοῦ κατηγγέλθη τὸ γεγονός, ἔσπευσα νὰ καλέσω τὸν Ἔφορον καὶ τὸν διέταξα νὰ σταματήσῃ τὸν ἔλεγχον. Καὶ αὐτὸ λέγεται ὅτι ἀποτελεῖ ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς βάρος τοῦ Τύπου. Δύνασθε νὰ ἐκτιμήσητε τὰ γεγονότα. Ὁ κ. συνάδελφος προσεπάθησε νὰ σᾶς πείσῃ ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐπηρεάσωμεν τὴν «Ἐλευθερίαν». Πιστεύω διὰ τὴν «Ἐλευθερίαν» καὶ δι’ ὅλας τὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἶναι ὑπερήφανοι διὰ τὰς πεποιθήσεις των καὶ τοὺς ἀγῶνας των. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαγοράζωνται. Ἀλλὰ τὸ ὕφος τοῦ ἀναστήματος τοῦ κ. Μητσοτάκη τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ποδοπατῇ τὸν Τύπον καὶ τοὺς δικαστὰς ἀκόμη, ὡς συνέβη μὲ τὸν κ. Γεωργίου, ἐπίλεκτον δικαστικόν. Ὡς δικηγόρος εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως διὰ τὸ ἄσπιλον σῶμα τῶν Ἑλλήνων δικαστῶν. Αἱ ὀξύτητες τῆς πολιτικῆς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψουν παρεκτροπάς. Δὲν ἐπεκαλέσθην τὴν ἔκθεσιν διὰ νὰ ἀποδείξω σκάνδαλον. Τὸ ἔπραξα διὰ νὰ δείξω πόσον ἄδικος εἶναι ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅταν ἰσχυρίζεται ὅτι κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐκάμαμεν διακρίσεις καὶ ἀνισότητας. Καὶ ἀπεδείξαμεν ὅτι ἡ ἀντίθετος παράταξις ἔκαμε διακρίσεις καὶ ἀνισότητας. Ὁ λαὸς κρίνει καὶ διὰ τῶν ἐκλογῶν ἐπιδοκιμάζει ἢ ἀποδοκιμάζει. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἐπηρεάσῃ τὸν Τύπον δὲν θὰ ἔσπευδε νὰ λύσῃ ὅλα τὰ προβλήματα τοῦ Τύπου διὰ πρώτην φορὰν καὶ δὲν θὰ ἀπεδέχετο τὸν διαχωρισμὸν τοῦτον ἀπὸ φορολογικῆς ἀπόψεως ἀπὸ τὸν ἑνιαῖον φόρον. Ἔπραξε τοῦτο, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλας Κυβερνήσεις ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διὰ νὰ δείξῃ τὸν σεβασμόν της πρὸς τὸν Τύπον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Τ.Α.Ε. τὸ Σῶμα, κατόπιν ἀλλεπαλλήλων συζητήσεων ἀπεφάνθη.

§91Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ ὑπαινιγμὸς τοῦ κ. Μητσοτάκη, εἰς βάρος δικαστικοῦ, δὲν εἶναι τυχαῖος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἄνευ συνεπειῶν. Πρῶτον, διότι εἶναι γνωστὸν τὸ κῦρος καὶ ἡ περιωπὴ τοῦ δικαστικοῦ Γεωργίου, Προϊσταμένου τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, καί, δεύτερον, διότι ἀκριβῶς πρόκειται περὶ ἀνωτέρου δικαστικοῦ λειτουργοῦ. Ὑποθέτω ὅτι ἀσχέτως πολιτικῶν τοποθετήσεων, ἡ γνώμη ὅλων τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ διακονήσουν τὴν δικαιοσύνην, εἶναι ὅτι ὁ κ. Γεωργίου ἐσυκοφαντήθη καὶ καθυβρίσθη ἀνάνδρως, ἐφ’ ὅσον ἡ ὕβρις ἐξετοξεύθη ἀπὸ τῆς ἕδρας ἐκείνης ἡ ὁποία ἐμποδίζει τὴν δίωξιν τοῦ βουλευτοῦ. (Χειροκροτήματα). Πέραν αὐτῶν, νομίζω ὅτι ὁ κ. Γεωργίου ἐκτελῶν ἐντολὴν ὡς δικαστικὸς λειτουργός, ἐπελήφθη μιᾶς ὑποθέσεως βρωμερᾶς, ὡς εἶναι ἡ ὑπόθεσις Τ.Α.Ε., συνεκέντρωσε στοιχεῖα καὶ κατελόγισε εὐθύνας. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νομίζω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν περὶ εὐθιξίας εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσουν πρῶτοι τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἀποκαθαρθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ καὶ ὄχι νὰ ὑβρίζουν ἀνώτερον δικαστικὸν λειτουργὸν τῆς θέσεως καὶ περιωπῆς τοῦ κ. Γεωργίου. (Χειροκροτήματα).

§92Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὲ ἀκούσῃ. Τὸ παρεμβληθὲν προσωπικὸν θέμα ἠμπόδισε νὰ δώσω ὡρισμένας διευκρινίσεις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου. Νομίζω, ὅτι ἐδῶ ἤλθομεν διὰ νὰ διαφωτίσωμεν καὶ διὰ νὰ διαφωτισθῶμεν. Καὶ συνεπῶς χρήσιμον θὰ ἦτο νὰ διεξάγεται ἔν τινι μέτρῳ καὶ συζήτησις διαλογικὴ διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖος ἔχει δίκαιον καὶ ποῖος ἄδικον. Μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ νὰ ἀπευθύνω πρὸς αὐτὸν ὡρισμένας ἐρωτήσεις.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ αὐτό, κύριε συνάδελφε.

§94Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ δώσητε προσοχὴν εἰς τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν θὰ κάμω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐδέχθη διακοπάς...

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἴδιον καὶ ὁ κ. Μαῦρος.

§96Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀπευθύνω κατηγορίαν. Λέγω, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ δεχθῇ διακοπὰς καὶ ἀπηυθύνετο πρὸς τὸν κ. Μαῦρον. Τί θέλετε νὰ γίνῃ τώρα; Ὁ κ. Μαῦρος νὰ ἐγγραφῇ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ τελευταῖος αὔριον τὸ βράδυ; Ὁ κ. Μαῦρος ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Κατεθέσαμεν πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ, διότι λήγουν αἱ ἐργασίαι. Ἐρωτήσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἀποκλείονται. Ἑπομένως, καθίσταται ἀδύνατος ἡ συζήτησις. Προτιμᾶτε, ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν τύπων νὰ καταστῇ ἀδύνατος ἡ συζήτησις; Δὲν εἶναι πρέπον. Ὁμιλοῦμεν μὲ καλὴν πίστιν.

§97Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Νὰ μὴ καταστῇ ἀδύνατος, ἀλλὰ νὰ μὴ περιπλακῇ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ τερματισθῇ, διότι, ἐὰν ἀρχίσῃ ὁ διάλογος ἐπάνω εἰς ἀριθμούς, δὲν θὰ τελειώσῃ. Συμφωνῶ ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ ζητήσῃ ἐξηγήσεις, ἢ διευκρινίσεις ὁ κ. Μαῦρος, ἀλλὰ λέγω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια ὥστε νὰ μὴ παραταθῇ ὁ διάλογος, διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ προσθέτω, ὄχι μόνον νὰ μὴ παραταθῇ, ἀλλὰ νὰ μὴ μεταβληθῇ εἰς κανόνα. Ἡ περίπτωσις εἶναι ἐξαίρεσις. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐξαιρέσεως, παρακαλῶ, νὰ καταστῇ δυνατή.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§100Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ κάμω κατάχρησιν τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον μοῦ ἐδώσατε καὶ διότι δὲν ἀνήκει τοῦτο εἰς τὰς συνηθείας μου. Οὐδέποτε ἀπησχόλησα περισσότερον τοῦ δέοντος τὸ Σῶμα. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἤκουσα μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὴν ἀγόρευσίν σας καὶ διαπιστώνω μὲ ἱκανοποίησιν ὅτι δὲν διαφωνοῦμεν εἰς τὰ περισσότερα σημεῖα, τὰ ὁποῖα σεῖς καὶ ἐγὼ ἐθίξαμεν. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι ἐκάματε ἀπόκρυψιν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Καὶ σᾶς ἀνέφερον συγκεκριμένα στοιχεῖα. Σᾶς εἶπον ἐπὶ πλέον, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐφέτος, μὲ εἰσαγωγὰς 490 ἑκατομμυρίων νὰ ἔχωμεν ὀλιγώτερα ἔσοδα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴχομεν εἰς τὰ τελωνεῖα πέρυσι, μὲ εἰσαγωγὰς 440 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Σᾶς εἶπον ἐπὶ πλέον, πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ 100 χιλιάδας κατοίκους νὰ ἔχωμεν ὀλιγωτέραν κατανάλωσιν ζακχάρεως, τὴν ὁποίαν ἡ παιδικὴ ἡλικία κυρίως εἰς μεγαλύτερον ἀριθμὸν ἀπορροφᾷ, ὥστε τὸ ἐκ τῆς ζακχάρεως ἔσοδον νὰ ὑπολείπεται τοῦ περυσινοῦ κατὰ 100 ἑκατομμύρια δραχμάς. Καὶ σᾶς ἠρώτησα μήπως προτίθεσθε νὰ ἐπιβάλητε δελτίον διανομῆς εἰς τὸ εἶδος αὐτὸ τῆς κοινῆς καταναλώσεως. Σᾶς ἠρώτησα τρίτον, πῶς ὁ φόρος κύκλου ἐργασιῶν, ὁ ἐπιβαλλόμενος εἰς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα, θὰ εἶναι κατὰ 150 ἑκατομμύρια ὀλιγώτερος τοῦ περυσινοῦ, ὅταν αἱ ἐφετειναὶ εἰσαγωγαὶ εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι. Εἰς τὴν ἀπάντησίν σας, ὅτι ἐκάματε συντηρητικὸν ὑπολογισμὸν τῶν ἐσόδων, εἴπατε, ὅτι ὅταν ἐκάματε τὸν Προϋπολογισμόν, εἴχατε ὑπ’ ὄψει τὴν ἀπόδοσιν τῶν δύο ἑξαμήνων τοῦ προηγουμένου οἰκονομικοῦ ἔτους μέχρι 30 Ἰουνίου καὶ ἐσκέπτεσθε, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ προηγουμένου ἔτους ἦσαν 10 δισεκατομμύρια, εἰς τὰ ὁποῖα προσεθέσατε καὶ 800 ἑκατομμύρια καὶ τὰ ἐκάματε 10.800 ἑκατομμύρια. Εἴπατε ἐπίσης, ὅτι ὑπῆρχεν ἡ ἀνωμαλία τοῦ Σουὲζ καὶ ἠθελήσητε νὰ κάμητε συντηρητικὸν Προϋπολογισμόν. Σήμερον, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ποὺ διεπιστώθη, ὅτι ἡ ἀπόδοσις τῶν δύο προηγουμένων ἑξαμήνων τῶν δύο ἡμερολογιακῶν ἑξαμήνων τοῦ 1956, εἴτε δύο οἱαδήποτε ἑξάμηνα διαλέξητε τοῦ διαρρεύσαντος 18– μήνου, ὅταν σήμερον διαπιστωθῇ, ὅτι εἶναι 11 δισεκατομμύρια, ποῦ εὑρίσκονται τὰ 800 ἑκατομμύρια; Μήπως πρέπει ν’ αὐξήσητε τὰ 10 εἰς 11; Τότε, ὅμως, ἔχομεν μίαν ἀπόκρυψιν τῆς τάξεως ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐμνημονεύσατε ἐκθέσεις Διοικητῶν Τραπεζῶν, Ἐμπορικῆς, Ἐθνικῆς, Ἑλλάδος. Ἐμνημονεύσατε ἐκθέσεις ξένων δελτίων διὰ νὰ ἀποδείξητε ὅτι ἡ οἰκονομία ἀνέρχεται. Διατὶ τὸ ἐκάματε αὐτό; Ἐὰν ἡ οἰκονομία ἀνέρχεται πῶς δικαιολογεῖται ἡ κάθοδος τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθην ἐναντίον σας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ οἰκονομία νὰ ἀνέρχεται καὶ νὰ ἔχωμεν ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Διεπιστώσατε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι, ἐὰν συνετάξατε τὸν Προϋπολογισμὸν ὑπὸ καθεστὼς πανικοῦ καὶ ἕνεκα διαφόρων ὑποτιμήσεων, τὸ σφάλμα, εἶναι καιρὸς νὰ τὸ διορθώσητε. Σᾶς ἐρωτῶμεν καὶ σᾶς προκαλοῦμεν νὰ μᾶς εἴπητε ποῦ ἐτοποθετήσατε τὰ 1000 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα εἴπατε πρὸ ὀλίγου.

§101Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι ἔδωσα ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις. Θὰ ἐπαναλάβω δύο πράγματα μόνον. Πρῶτον, ἡ ἐκτίμησις τῶν εἰσαγωγῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὰ ἐξ ἐμμέσων πόρων ἔσοδα εἰσπράττονται κατὰ τὸν χρόνον τῆς εἰσαγωγῆς. Ἑπομένως, οἱ πόροι ἐκ τῶν ηὐξημένων εἰσαγωγῶν εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος καὶ ἑπομένως αὐτὸ δὲν σᾶς ὠφελεῖ. Τὸ ἀνέπτυξα, ὅτι ὅταν συνετάχθη ὁ Προϋπολογισμὸς ἀντιμετωπίσαμεν τὸ πρόβλημα τῆς μειώσεως τῶν πόρων ἐξ εἰσαγωγῶν. Εἴχομεν τὴν πτῶσιν τῶν ἐσόδων ἐκ βενζίνης, λόγῳ τῶν γεγονότων τοῦ Σουέζ. Καὶ οἱ γενικώτεροι κίνδυνοι, οἱ ἐνδεχόμενοι, δὲν εἶχον ἐκλείψει. Τέλος, ἔχω ν’ ἀναφέρω, ὅτι ἔχομεν τὸν τέταρτον μῆνα τοῦ ἔτους τούτου καὶ αἱ εἰσπράξεις καθόλου δὲν δικαιολογοῦν τὰς αἰσιοδόξους προβλέψεις του. Βεβαίως, τὰ ποσὰ εἶναι μεγαλύτερα, ἀλλὰ προσεγγίζουν περισσότερον πρὸς τοὺς ἰδικούς μας ὑπολογισμοὺς καὶ ὄχι πρὸς τοὺς ἰδικούς σας. Δὲν πρέπει, ὅμως, νὰ διαφεύγῃ, ὅτι παίζει ρόλον καὶ ἀπὸ ποῦ ἀρχίζει ὁ ὑπολογισμός. Ἐὰν ὑπολογίζεται ἀπὸ τὰς αὐξήσεις, ἀπὸ τὰς ἀποδόσεις τοῦ 12μήνου, τότε καλῶς ἐγένετο ὁ Προϋπολογισμός. Ἐὰν ὑπολογίζετε ἄλλον τύπον προσόδων, τότε εὑρίσκεσθε εἰς ἀντίφασιν. Συνεπῶς τὰ πράγματα εἶναι ἀπολύτως σαφῆ καὶ δὲν χρειάζεται περαιτέρω συζήτησις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§103Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀρχίζω μὲ μίαν ἀνανέωσιν μιᾶς παρακλήσεως, τὴν ὁποίαν διετύπωσα ἐπανειλημμένως, νὰ μὴ μὲ διακόπτουν, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπόλυτον ἀδυναμίαν νὰ ἀκούσω τὰς διακοπάς. Κύριοι βουλευταί, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν θεμάτων. Σᾶς ὁμολογῶ, ὅμως, ὅτι εὑρέθην εἰς μεγάλην δυσκολίαν, διότι ἐκτὸς τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ πλεῖστα ἄλλα θέματα, καὶ μάλιστα εἰς ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχω κἄποιαν ἁρμοδιότητα, περιέχουν στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ δυσμενεστάτη κριτικὴ διὰ τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη. Καὶ τὰ θέματα αὐτὰ ἀνάγονται εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἡ παρουσία μάλιστα τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Βιομηχανίας, Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, καθιστᾷ τὸν πειρασμὸν αὐτὸν ἀκόμη μεγαλύτερον. Θὰ ἤθελον νὰ ὁμιλήσω διὰ τὴν μεταλλευτικὴν πολιτικήν. Θὰ ἤθελον νὰ ὁμιλήσω διὰ τοὺς κινδύνους ἐξαντλήσεως τοῦ ὀρυκτοῦ μας πλούτου. Οἱ βωξῖται, ὁ λευκόλιθος καὶ σιδηρομεταλλεύματα ἀρκεῖ νὰ μνημονεύσω αὐτὰς τὰς τρεῖς κατηγορίας ὀρυκτοῦ πλούτου διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ὑπάρχει τὸ μέγα θέμα ἀξιοποιήσεως τῆς μεταλλευτικῆς μας παραγωγῆς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχει ἀπεμπόλησις τοῦ ὀρυκτοῦ μας πλούτου. Ἡ ἐξόρυξις βωξίτου ἔφθασε τελευταίως εἰς ἕνα καὶ πλέον ἑκατομμύριον τόννους τὸν χρόνον, ἐνῷ πρὸ τριῶν ἐτῶν ἀνήρχετο εἰς 400 χιλιάδας τόννους καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ βωξῖται ἐνῷ ἦσαν Κρατικοὶ παρεδόθησαν εἰς ἰδιωτικὴν ἑταιρίαν, ἡ ὁποία προβαίνει εἰς ἐξαντλητικὴν ἐξόρυξιν. Ὁ λευκόλιθος τῆς Χαλκιδικῆς ὡς καὶ τὰ σιδηρομεταλλεύματά μας δὲν ἀξιοποιοῦνται. Ὑπάρχει ἐξηλεκτρισμὸς εἰς τὴν χώραν μας, χωρὶς παραλλήλως νὰ ὑπάρχῃ ἐκβιομηχάνισις αὐτῆς. Ἡ Θεσσαλονίκη ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ πελάτην τῆς Δ.Ε.Η. ἀλλὰ κατετέθη νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ αὐτοκίνητα δίδονται εἰς τοὺς αὐτοκινητιστὰς μὲ συνέπειαν νὰ καταναλίσκωνται πετρέλαια εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀφθονεῖ ὁ ἠλεκτρισμὸς καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἠλεκτροκίνητα ὀχήματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας νὰ εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Δὲν εἶναι σύμφωνοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς καταναλώσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς τῶν ἔργων, γνωρίζετε ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων εἶχεν ἀποκτήσει τὸ ὄνομα δραστηρίου Ὑπουργοῦ, ὅτι παρεμέριζε τὰς λεπτομερείας καὶ τὴν γραφειοκρατίαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων. Τὰ ἔργα, ὅμως, αὐτά, ἐγένοντο χωρὶς μελέτην καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν πραγματικὴν τραγῳδίαν, σημαίνει χρεωκοπίαν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Τὸ ἔργον τῆς ὑδρεύσεως ἐκ τῆς Ὑλίκης ἐξηγγέλθη τὸ 1955 ὑπὸ τοῦ κ. Καραμανλῆ ὡς ἔργον δαπάνης 67 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ χάρις εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐφωδιάζετο ἡ λίμνη τοῦ Μαραθῶνος μὲ 40 ἑκατομμύρια κυβικὰ ὕδατος τὸν χρόνον. Ἀλλ’ ἀπεφασίσθη ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων χωρὶς νὰ ἔχῃ μελετηθῆ ἡ λύσις ἡ ἐνδιάμεσος καλουμένη χάραξις ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη. Γνωρίζει καλῶς τὸ θέμα ὁ συνάδελφος κ. Νικολαΐδης, ὅστις ἠγωνίσθη διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ὀρθὴν τεχνικὴν λύσιν. Παρεμερίσθη ἡ ὀρθὴ λύσις καὶ προεκρίθη ἡ χειροτέρα, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀείμνηστος Στρατάρχης Παπάγος ἔλεγεν, ὅτι θὰ στοιχίσῃ 70 ἑκατομμύρια καὶ θὰ τερματισθῇ τὸ ἔργον ἐντὸς τριετίας. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἰς δηλώσεις του, ἔλεγεν, ὅτι τὸ ἔργον θὰ στοιχίσῃ 67 ἑκατομμύρια καὶ θὰ περατωθῇ εἰς ἑνάμισυ χρόνον· ἔπρεπε νὰ τελειώσῃ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1956. Εὑρισκόμεθα ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν Μάϊον τοῦ 1957 καὶ τὸ ἔργον ἀκόμη συνεχίζεται, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ προοπτικὴ ταχείας περατώσεως, ἀφοῦ δὲν ἔχῃ γίνει καὶ μελέτη ἀκόμη τοῦ σπουδαιοτέρου τμήματος τοῦ ἔργου, τοῦ ἀντλιοστασίου. Ἀντὶ τῶν 67 ἑκατομμυρίων, εἰς ὅσα προϋπελογίσθη ἡ δαπάνη, θὰ ὑπερβῶμεν τὰ 160 ἑκατομμύρια. Ἐξαγγέλλονται ὡς ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἔργα τοῦ Ἀξιοῦ, τοῦ Ἀλιάκμονος, τοῦ Ἀχελώου. Τὰ ἀρδευτικὰ αὐτὰ φράγματα τοῦ Ἀχελώου, νὰ σημειώσουν ἐν συνόλῳ ὑπέρβασιν ἄνω τοῦ 100%. Ἀντὶ τῶν προϋπολογισθέντων 105 ἑκατομμυρίων θὰ ὑπερβῶμεν τὰ 220 ἑκατομμύρια, χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν δαπάνην ἐκ τῆς ἀνατινάξεως τῶν βάθρων τοῦ φράγματος Ἀξιοῦ. Πέραν ὅλων αὐτῶν ὑπάρχει σωρεία ἄλλων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὑπάρχουν ζητήματα οἰκισμοῦ, ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων τῆς Ὁμονοίας, ἡ δαπάνη τῶν ὁποίων ἐνῷ προϋπελογίσθη εἰς 6 ἑκατομμύρια, θὰ στοιχίσῃ πέραν τῶν 15 ἑκατομμυρίων, ἐκτὸς τοῦ γεγονότος, ὅτι τὰ ἔργα αὐτά, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ἀναμφισβητήτως περιττά. Ἀλλά, καθὼς σᾶς εἶπον, ἀνῆλθον, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν θεμάτων. Ἄλλοι συνάδελφοι ἀνέπτυξαν αὐτὰ τὰ θέματα ἐν τῷ συνόλῳ των, ἐγὼ θὰ ἀναφερθῶ μόνον εἰς τὰ δύο θέματα, εἰς τὸ θέμα τῆς ἐντάξεως τῆς χώρας μας εἰς τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ καὶ τὸ θέμα τῶν ἀτομικῶν βάσεων. Θὰ ἀναπτύξω καὶ ἕνα τρίτον θέμα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὡμίλησεν ἀκόμη κανείς. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον θέμα ἀνεπτύχθησαν διάφοροι θεωρίαι, τόσον ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κανελλοπούλου, ὅσον καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἄνευ Χαρτοφυλακίου κ. Κασιμάτη. Ὁ κ. Κασιμάτης ἠθέλησε νὰ θεμελιώσῃ τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ μὲ τὸν Μπερξονισμόν. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀνέπτυξε τὴν θεωρίαν τοῦ Γερμανικοῦ δημοσιολόγου περὶ νεκρᾶς ζώνης τῆς Niemandland διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις εἰς τὰ διάφορα κράτη, παρὰ νὰ ἐνταχθοῦν εἰς ἕνα τῶν μεγάλων στρατιωτικῶν συνασπισμῶν, καὶ συνεπῶς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐνταχθῇ εἰς τὴν παράταξιν τῶν ἐλευθέρων κρατῶν. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς θεωρίας αὐτάς. Ἄλλωστε, μὲ τὸν κ. Κανελλόπουλον μᾶς χωρίζει ἄβυσσος ἰδεολογικῶν ἀντιλήψεων. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας). Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἄνευ Χαρτοφυλακίου, ἐπιθυμῶ νὰ ὑπογραμμίσω τὸ λεχθὲν ὑπ’ αὐτοῦ, γνωστὸν ἄλλωστε ἐκ πλείστων πηγῶν, ὅτι ὁ Ο.Ε. Ο.Σ. εἶχεν ἀντιταχθῆ εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ὅμως αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι μόνον αἱ Εὐρωπαϊκαὶ βιομηχανικαὶ χῶραι ἐματαίωσαν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος. Ἐνισχύθησαν εἰς τοῦτο καὶ ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ αἱ κυρίως ὑπεύθυνοι. Πάντως, ὁ κ. Κασιμάτης ἐδήλωσεν, ὅτι ἐὰν δὲν ἐγένετο ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας μας, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν τὸ ἠθέλησαν οἱ σύμμαχοί μας. Ὡς πρὸς τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ, συμφωνῶ μὲ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναρχηγοῦ τῶν Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, καὶ τὰ ὅσα λεπτομερῶς ἀνέπτυξαν ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Δ.Α. Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ὑπεγράμμισε, ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς διὰ τοῦ Δόγματος αὐτοῦ ἔρχονται νὰ πληρώσουν τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον ἄφησεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία εἰς τὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἀνέφερεν ἀποσπάσματα δημοσιευμάτων τῶν Ἑλληνικῶν ἐφημερίδων, καθὼς καὶ ἄλλα σοβαρώτατα στοιχεῖα, διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τὸν ἰσχυρισμόν του, ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἔρχονται νὰ ὑποκαταστήσουν τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀναφέρω ἀπόσπασμα τῆς ἐφημερίδος «Κῆρυξ– Βῆμα» τῆς Νέας Ὑόρκης, τὸ ὁποῖον εἰς τὸ φύλλον τῆς 21ας Μαρτίου γράφει τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἰσχὺς καὶ ἐπιρροὴ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας στὴ Μέση Ἀνατολήν, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ὑπερετιμήθη στὸ Λονδῖνο, ἔπαυσαν σήμερα νὰ ὑπάρχουν. Γιὰ νὰ σωθῇ κἄτι ἀπὸ τὸ ναυάγιον πρέπει νὰ ἀντικατασταθοῦν ἀπὸ τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν ἐπιρροὴν τῶν Η.Π.Α. Εὐτυχῶς οἱ Ἄγγλοι πολιτικοὶ ἀντιμετώπισαν τὰ ὄχι ἑλκυστικὰ αὐτὰ γεγονότα. Ἀποτελεῖ τοῦτο σκληρὸν κτύπημα διὰ τὸν ἀγγλικὸν ἐγωϊσμόν. Θὰ προκαλέσῃ πολλὰς προστριβὰς πρὶν ἢ ἐπιβληθῇ ἡ Ἀμερική. Ἀλλὰ οἱ Ἄγγλοι εἶναι τώρα διατεθειμένοι νὰ ἐναποθέσουν τὰ συμφέροντά των εἰς χεῖρας τῆς Ἀμερικῆς». Ἀλλ’ ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας ὕστερα ἀπὸ τὴν διάσκεψιν τῶν Βερμούδων, ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς, θὰ ὑποκαταστήσουν τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν εἰς τὸ Σύμφωνον Βαγδάτης, τὸ ὁποῖον θὰ ἐνισχυθῇ μὲ τὴν στρατιωτικὴν βοήθειαν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Τὰ γεγονότα αὐτὰ προεκάλεσαν σφοδροτάτην ἐπίθεσιν εἰς Μόσχαν καὶ ἐξεφώνησεν ὁ κ. Μπουλγκάνιν βιαιότατον λόγον καὶ ἐτόνισεν ὅτι διὰ τοῦ Δόγματος Ἀϊζενχάουερ δημιουργεῖται ἕνας τεράστιος κίνδυνος διὰ τὴν εἰρήνην καὶ ὑπέμνησεν (ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος ἐγκαταστάσεως ἀτομικῶν βάσεων εἰς ὡρισμένας χώρας) ὅτι αἱ βάσεις αὐταὶ θὰ γίνουν ἀντικείμενον προσβολῆς εἰς περίπτωσιν συρράξεως καὶ πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των αἱ μικραὶ χῶραι, ὅτι αἱ ζημίαι τὰς ὁποίας θὰ ὑποστοῦν αὗται, θὰ εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτεραι τῶν ζημιῶν καὶ τῶν καταστροφῶν τῶν μεγάλων χωρῶν. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἀκολουθοῦμεν ἕνα ἐπικίνδυνον δρόμον εἰς τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικήν. Ἡ ἔνταξίς μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ, εἰς τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ, ἡ παραχώρησις βάσεων μὲ τὸ ἐνδεχόμενον αἱ βάσεις αὐταὶ νὰ ἀποκτήσουν ἀτομικὰ ὅπλα, χωρὶς μάλιστα ἀνταλλάγματα ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν μας συμφερόντων ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ μᾶς κάμουν νὰ σκεπτώμεθα τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἀκολουθοῦμεν. Ὁ δρόμος, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ, μᾶς φέρει μοιραίως εἰς ἀποφάσεις ὅλο καὶ περισσότερο τολμηράς, μᾶς ἐκθέτει σὲ μεγάλους κινδύνους ὅλο καὶ μεγαλύτερους, χωρὶς νὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον ὡς ἀντίκρυσμα τὴν ἱκανοποίησιν ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἡ θέσις μας ἐπιδεινοῦται κάθε μέρα περισσότερο. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ καλεῖται ἀπὸ τοὺς ὑποστηρικτάς της πολιτικὴ ἀντάξιος εἰς συμμαχίαν μὲ τὸν ἐλεύθερον κόσμον, ἀπὸ ἄλλους πολιτικὴ ὑποτελείας. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ οὐδὲν ἀπέφερε εἰς τὴν Ἑλλάδα ἢ καλλίτερα εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τοὺς ἐξευτελισμούς, τὰς καταστροφὰς ἐκ μέρους τῶν συμμάχων μας Τούρκων καὶ Ἄγγλων εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ τὴν Κύπρον, τὸν ἀνηλεῆ πόλεμον ἐκ μέρους των κάθε Ἑλληνικῆς ἐθνικῆς ἐπιδιώξεως. Δὲν νομίζω, ὅτι μὲ τὸ ὅτι ἀνήκομεν εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον πρέπει ὑποχρεωτικῶς νὰ εἴμεθα ἐντεταγμένοι καὶ εἰς τοὺς στρατιωτικούς του συνασπισμούς. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη πολιτική, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παρακολουθήσωμεν. Ἡ Αἴγυπτος ἦρε προχθὲς μόλις μίαν περιφανῆ νίκην ἐπὶ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, χάρις εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ: Εἶναι πράγματι ἀπαραίτητον νὰ ἀνήκωμεν εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν καὶ νὰ εἴμεθα σήμερον ἀντίθετοι μὲ τὰ Ἀραβικὰ Κράτη καὶ εἰδικῶς μὲ τὴν Αἴγυπτον καὶ τὴν Συρίαν; Παρὰ τὰς τραγικὰς ἀπογοητεύσεις ποὺ μᾶς ἐπεφύλαξεν αὐτὴ ἡ πολιτική, διατὶ συνεχίζομεν ἀπτόητοι τὸν δρόμον μας καὶ παίρνομεν ἀποφάσεις, ὅπως τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ, ὅλο καὶ περισσότερο ἐπικινδύνους. Διατὶ νὰ ἐμπλακῶμεν στὴν διαίρεσιν τῶν Ἀραβικῶν κρατῶν; Ὁ Στρατηγὸς Νάσερ θεωρεῖ τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ ὡς στρεφόμενον ἐναντίον τῆς Αἰγύπτου καὶ τῆς Συρίας. Παρεμβαίνοντες εἰς τὰς διενέξεις τῶν Ἀραβικῶν Κρατῶν κατ’ ἀνάγκην ἀποκτῶμεν νέους ἐχθρούς. Καὶ ἐρωτῶ εἰς ποῖον ζήτημά της ὑπεστηρίχθη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τοὺς λεγομένους φίλους μας, ὥστε νὰ προβαίνωμεν εἰς τοιαύτας ἐπικινδύνους θυσίας τῆς ἀλληλεγγύης μας μὲ τὰ Κράτη μὲ τὰ ὁποῖα ἔχομεν τόσους δεσμούς; Κύριοι βουλευταί, αἱ συζητήσεις ποὺ διεξήχθησαν τὶς ἡμέρες αὐτὲς στὸ Συμβούλιο τοῦ ΝΑΤΟ διεπνέοντο ἀπὸ πνεῦμα προετοιμασίας ἀτομικοῦ πολέμου. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ κ. Ἀβέρωφ προέβη στὸ Ἀτλαντικὸ Συμβούλιο τῆς Μπὸν εἰς δήλωσιν, καθ’ ἣν ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀποκλείει ἐγκαταστάσεις ἀτομικῶν βάσεων τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὰ ἐδάφη της καὶ ὅτι δὲν θὰ ζητήσῃ πρὸς τοῦτο τὴν ἄδειαν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Ἐπὶ πλέον ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ, ὅτι τοῦ ἐπεδόθη πολὺ αὐστηρὰ διακοίνωσις ἐκ μέρους τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἐτονίσθησαν οἱ κίνδυνοι ἀτομικῶν ἀντιποίνων, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἀπέρριψεν. Οὕτω ἡ Ἑλλὰς εἰσῆλθε μὲ τὸ θάρρος τῆς ἀγνοίας ποὺ χαρακτηρίζει τοὺς διαχειριζομένους τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν της, στὸν κόσμον τῶν κρατῶν, τὰ ὁποῖα εἰς πρώτην διεθνῆ σύρραξιν θὰ ἐξαφανισθοῦν καὶ ὡς γεωγραφικὴ ἀκόμη ὑπόστασις ἀπὸ τὸν χάρτην τῆς γῆς. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν τόσον ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅσον καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Κασιμάτη, ἐπεχειρήθη ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ζήτημα ἀτομικῶν βάσεων δὲν ὑπάρχει. Εἶναι ἀληθὲς ἐπίσης ὅτι ὁ κ. Κασιμάτης ὑπεστήριξεν ὅτι πρέπει νὰ καταδικασθοῦν αἱ θερμοπυρηνικαὶ δοκιμαὶ λόγω τῶν τρομακτικῶν συνεπειῶν τῆς ραδιενεργείας. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀπεκάλεσε ἀφελεῖς τοὺς διαμαρτυρομένους ἐπιστήμονας, χαρακτηρίσας μάλιστα αὐτοὺς ὡς ἀκούσια ὄργανα τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Μεταξὺ τῶν ἀφελῶν ἐπιστημόνων εἶμαι καὶ ἐγὼ χωρὶς αὐτὸ νὰ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἔλλειψις μετριοφροσύνης. Αὐτοὶ οἱ ἐπιστήμονες τρέμουν, διότι ἠμπορεῖ ἀπὸ τὰς δοκιμὰς αὐτὰς νὰ συμβῇ κἄτι ἀσυλλήπτως τρομακτικόν, ἡ ἁλυσιδωτὴ πυρηνικὴ ἀντίδρασις ἡ ὁποία νὰ ἐπιφέρῃ ἀφανισμόν, μεγάλου μέρους τῆς γῆς, νὰ ἐξοντωθῇ τὸ ἀνθρώπινον γένος. Γίνεται μία προσπάθεια ἐκ μέρους μερικῶν προσωπικοτήτων αἱ ὁποῖαι τονίζουν ὅτι οἱ ἐκδηλούμενοι φόβοι εἶναι ὑπερβολικοί. Ἀκόμη προχθὲς εἰς τὸν Ραδιοφωνικὸν σταθμὸν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ἐγένετο ὁμιλία ἀπὸ κἄποιον κύριον, ὁ ὁποῖος ἐτόνιζεν ὅτι οἱ ἐκφράζοντες αὐτοὺς τοὺς φόβους εἶναι ὄργανα τῆς «Κόμινφορμ». Ὁ Στρατηγὸς Γυαλίστρας, ὑπεστήριξεν εἰς ἄρθρον του εἰς τὸ σημερινὸν «Βῆμα», ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀτομικὰς βάσεις διὰ λόγους ἀσφαλείας καὶ ὅτι ναὶ μὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσβληθοῦν πολλοὶ ἄνθρωποι ἀπὸ λευχαιμίαν ἢ ἀπὸ καρκῖνον τῶν ὀστῶν ἀλλὰ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ εὑρεθοῦν τὰ κατάλληλα ἀντίδοτα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀσθενειῶν αὐτῶν. Εἶναι πρόδηλον ὅτι ἐπιχειρεῖται ἀντίδρασις κατὰ τῶν υἱοθετούντων τὰς γνώμας τῶν ἀτομικῶν ἐπιστημόνων ὡς ἐὰν προετοιμάζεται τὸ ἔδαφος δι’ ἀποφάσεως ἀποδοχῆς ἀτομικῶν βάσεων τὰς ὁποίας, δὲν θὰ ἦτο ἴσως περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω πόσον μεγάλος εἶναι ὁ κίνδυνος, δὲν ἀπέκλεισε διὰ τὸ μέλλον οὔτε ὁ κ. Ἀβέρωφ, οὔτε ὁ κ. Κασιμάτης. Ὁ Ἀμερικανὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Οὐΐνσωλ ἐδήλωσε τὸν Ἀπρίλιον ὅτι ἡ στρατηγικὴ τῶν Ἡγωμένων Πολιτειῶν στηρίζεται ἐπὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἀτομικῶν ὅπλων καὶ ἀνέφερεν ὅτι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ γίνουν ἀτομικαὶ βάσεις εἰς τὴν Ἀγγλίαν, Τουρκίαν, Ἑλλάδα, Γερμανίαν καὶ ἄλλας χώρας. Ἐγράφη εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας ὅτι δημιουργεῖται στρατηγικὴ πολεμικὴ γραμμὴ Κρήτης, Ρόδου, Λέρου. Κατήγγειλεν ἡ Μόσχα ὅτι ἡ Κρήτη θὰ καταστῇ βάσις τοῦ 6ου Ἀμερικανικοῦ Στόλου ἀεριωθουμένων βομβαρδιστικῶν ποὺ θὰ μεταφέρουν βόμβας ὑδρογόνου. Ὁ δὲ κ. Μπουλγκάνιν ἐπεσήμανε τὸν κίνδυνον τῆς μετατροπῆς τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ εἰς ἀτομικὰς βάσεις. Ὅταν ὑπάρχουν ὅλαι αὐταὶ αἱ δηλώσεις πολὺ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ ἀποκλεισθῇ ἡ δημιουργία ἀτομικῶν βάσεων καὶ εἰς τὴν χώραν μας. Ἀκόμη περισσότερον φοβοῦμαι διότι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶπεν ΟΧΙ εἰς τὰς ἀμερικανικὰς ἀξιώσεις. Ἔτσι θὰ προχωρήσωμεν περισσότερο εἰς τὴν ἐπικίνδυνον ἐξωτερικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ ἐτῶν ἀκολουθοῦμεν. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὁ Στρατηγὸς Γυαλίστρας ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὴν δημιουργίαν ἀτομικῶν βάσεων ἔπραξε τοῦτο μὲ τὸ θάρρος τῆς ἀγνοίας, διότι δὲν γνωρίζει ἴσως τὶ σημαίνουν ἀτομικὰ ὅπλα. Ἄξιον ἰδιαιτέρας ἐξάρσεως εἶναι ὅτι αὐτὰ συμβαίνουν ὀλίγας μόνον ἡμέρας ὕστερα ἀπὸ τὸ βαρυσήμαντον γεγονὸς τὸ ὁποῖον μερικαὶ εὐρωπαϊκαὶ ἐφημερίδες χαρακτηρίζουν ὡς τὸ μεγαλύτερον διπλωματικὸν γεγονὸς τῶν τελευταίων μηνῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Δυτικὴ Γερμανία τοῦ Ἀντενάουερ δὲν ἀπήντησε μὲν ἀκόμη, ἀλλ’ ἔλαβε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει της τὴν Σοβιετικὴν νόταν, ἐσεβάσθη τὰς γνώμας τῶν 18 σοφῶν της καὶ ὑπανεχώρησε σχεδὸν ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἐγκαταστάσεως ἀτομικῶν βάσεων καὶ ἐξοπλισμοῦ της μὲ ἀτομικὰ ὅπλα, τὴν ὁποίαν ὀλίγας ἡμέρας πρὶν εἶχε χαράξει ὁ καγκελλάριος Ἀντενάουερ. Τοὐλάχιστον αὐτὸ προκύπτει ἀπὸ τὰς μακροτάτας δηλώσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας Μπρεντάνο, πρὸς τὸν Τύπον τὴν 30ὴν Ἀπριλίου, αἱ ὁποῖαι καταλήγουν ὡς ἑξῆς: Εἶναι ψευδὴς ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ Ὁμοσπονδιακὴ Κυβέρνησις τῆς Μπὸν ἔχει τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐξοπλίσῃ τὸν γερμανικὸν στρατὸν μὲ ἀτομικὰ ὅπλα». Ἡ ἀπάντησις αὐτὴ ἐσάστισε κυριολεκτικῶς τοὺς δυτικοὺς πολιτικοὺς κύκλους, διότι ἔρχεται σὲ ἀπολυτήν ἀντίθεσιν μὲ τὰς προσφάτους δηλώσεις τοῦ καγκελλαρίου Ἀντενάουερ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἀμύνης τῆς Δυτικῆς Γερμανίας Στράους. Ἀλλὰ ἡ γερμανικὴ κοινὴ γνώμη, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὸ θάρρος τῆς ἀγνοίας, ἀλλὰ τὴν πεῖραν τοῦ προσφάτου πολέμου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Γερμανία ἀνεσκάφη καὶ κατερειπώθη ἐκ συνήθους βομβαρδισμοῦ, καὶ ἡ ὁποία εἶναι εἰς θέσιν νὰ κατανοήσῃ τὴν σημασίαν τῶν δηλώσεων τῶν 18 της σοφῶν, στὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐξ αἰτίας τῶν Ἀμερικανικῶν βάσεων γίνει πεδίον ἀτομικῆς συρράξεως, ἐπεβλήθη στὴν Κυβέρνησίν της. Ἡ Ἀντιπολίτευσις τῶν Σοσιαλδημοκρατῶν ἔλαβε σαφεστάτην θέσιν ἀπορρίπτουσα, χωρὶς κανένα δισταγμὸν κάθε σκέψιν ἀτομικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ ἐγκαταστάσεως ἀτομικῶν βάσεων. Τὸ Ἐργατικὸν Κόμμα τῆς Ἀγγλίας ὅπως καὶ ἄλλα Κόμματα εἰς ἄλλας χώρας, ἔχουν ἐξεγερθῆ διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατοῦ μὲ ἀτομικὰ ὅπλα. Πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι οἱ Χριστιανοδημοκράται εἰς τὴν Γερμανίαν κινδυνεύουν νὰ χάσουν τὰς ἐκλογὰς ἐξ αἰτίας τοῦ λόγου τούτου. Εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι οἱ ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι διεμαρτυρήθησαν διὰ τὰ πυρηνικὰ ὅπλα, ἦσαν ἀφελεῖς. Μεταξὺ τῶν ἀφελῶν οἱ ὁποῖοι διεμαρτυρήθησαν, ἀναφέρω τοὺς κάτωθι: Οἱ λόγοι τοῦ Πάπα, τὰ κηρύγματα τῆς Προτεσταντικῆς Ἐκκλησίας, ἐκκλήσεις τῶν ἀνωτέρων κληρικῶν τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, 18 βραβεῖα Νόμπελ, μεταξὺ τῶν ὁποίων οἱ μεγαλύτεροι ἀτομικοὶ ἐπιστήμονες τοῦ κόσμου, ἐζήτησαν τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν ἀτομικῶν ὅπλων ἀπὸ κάθε μελλοντικὸ πόλεμο. Ὁ Ἀϊνστάϊν ἀπὸ τὸν Αὔγουστο τοῦ 1948 ἔλεγε: «Ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐπιστήμης, ποὺ εἴχαμεν τὴν τραγικὴ μοῖρα νὰ δημιουργήσουμε τὰ φρικωδέστερα καὶ ἀποτελεσματικώτερα μέσα ἀφανισμοῦ, ἔχομε τὸ ὕψιστο καθῆκον νὰ κάμωμε ὅ,τι μποροῦμε γιὰ νὰ ἐμποδίσουμε τὴ χρησιμοποίησι τῶν ὅπλων αὐτῶν ἀπὸ τὸ νὰ ἐπιτύχουν τὸν ἀπάνθρωπο σκοπὸ γιὰ τὸν ὁποῖον ἐφευρέθησαν». Ἡ περίφημη διακήρυξι τοῦ Ἄγγλου φιλοσόφου ΛΟΡΔ ΒΕΡΤΡΑΝΔ ΡΑΣΣΕΛ μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς Διασκέψεως τῶν 4 Μεγάλων στὴ Γενεύη τὸν Ἰούλιο τοῦ 1955, ἔχει τὶς δέκα ὑπογραφὲς τῶν διασημοτέρων ἐπιστημόνων τοῦ κόσμου: ΒΡΙΔΓΜΑΝ, βραβεῖον ΝΟΜΠΕΛ, καθηγητοῦ στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ ΧΑΡΒΑΡΔ, τοῦ ΑΪΝΣΤΑΪΝ — ἦταν ἡ τελευταία του κραυγὴ τῆς παναθρώπινης συνειδήσεώς του — ΙΝΦΕΛΔ καθηγητοῦ καὶ Ἀκαδημαϊκοῦ στὴ Βαρσοβία, ΖΟΛΙΟ ΚΙΟΥΡΙ, ΝΟΜΠΕΛ τῆς Φυσικῆς, ΜΥΛΛΕΡ, ΝΟΜΠΕΛ, Φυσιολογίας καὶ Ἰατρικῆς, τοῦ Ἄγγλου καθηγητοῦ ΠΑΟΥΕΛ, Νόμπελ τῆς Φυσικῆς, τοῦ Ἄγγλου καθηγητοῦ στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Λονδίνου ἰατροῦ ΡΟΤΒΛΑΤ τοῦ ΒΕΡΤΡΑΝΔ ΡΑΣΣΕΛ, τοῦ Ἰάπωνος καθηγητοῦ ΧΙΔΕΚΙ ΓΥΑΚΑΒΑ, Νόμπελ τῆς Φυσικῆς. Ἡ διακήρυξις τονίζει τὸν κίνδυνο τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ ἀφανισμοῦ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Οἱ βόμβες ὑδρογόνου θὰ ἐκμηδενίσουν ὁπωσδήποτε ἕνα μεγάλο μέρος τῆς ἀνθρωπότητος, ἐνῷ τὸ ὑπόλοιπον θὰ ὑποφέρῃ ἀπὸ τρομερὲς ἀσθένειες καὶ φρικώδη μαρτύρια ὀφειλόμενα στὴ ραδιενέργεια. Ἡ διακήρυξη καταλήγει στὴν ἀκόλουθη ἀπόφαση: «Ἐπειδὴ τὰ πυρηνικὰ ὅπλα ἀσφαλῶς θὰ χρησιμοποιηθοῦν σὲ κάθε μελλοντικὸ παγκόσμιο πόλεμο καὶ ἐπειδὴ ἡ χρησιμοποίηση τῶν ὅπλων αὐτῶν ἀπειλεῖ τὴν ἀνθρώπινη ἐπιβίωση, ἐξορκίζουμε τὶς Κυβερνήσεις τοῦ κόσμου νὰ καταλάβουν καὶ νὰ δηλώσουν δημοσία ὅτι δὲν μποροῦν μὲ καινούργιο παγκόσμιο πόλεμο νὰ ἐπιτύχουν τοὺς σκοπούς τους. Ζητοῦμε ἐπίμονα νὰ βροῦν τὸν τρόπο νὰ κανονίσουν εἰρηνικὰ τὶς διαφορές τους». Ὁ Πρωθυπουργὸς τῶν Ἰνδιῶν ΝΕΧΡΟΥ συμπληρώνει: «Φθάσαμε σ’ ἕνα στάδιο ὅπου ὁ πόλεμος καὶ γιὰ τὸ νικητῆ δὲν παρουσιάζει κανένα πλεονέκτημα, γιατὶ ὁ πόλεμος θὰ σημάνῃ μίαν ἀπέραντη καταστροφή. Πρέπει ν’ ἀποκτήσουμε τὴν πεποίθηση, ὅτι ὁ πόλεμος ἔγινε ἕνα ἀσύλληπτο ἐνδεχόμενο στὴν ἐποχὴ τῆς ἀτομικῆς βόμβας». Ὁ ἴδιος ὁ Στρατηγὸς ΓΚΡΟΥΝΤΕΡ, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν συμμαχικῶν δυνάμεων στὴν Εὐρώπη, τόνιζε τὸν Ἰούνιο τοῦ 1954 σ’ ἕνα λόγο του: «Στὸν καινούργιο παγκόσμιο πόλεμο δὲν θὰ ὑπάρχουν νικητὲς». Ὁ ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΝΤΙΝ ἄλλοτε Πρόεδρος τῆς Ἀμερικανικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἀτομικῆς ἐνεργείας, γράφει στὸ βιβλίο του τῷ 1953 ΕΡ ΑΤΟ-ΜΙΚ: «Σήμερα δὲν μποροῦμε νὰ διαλέξουμε ὅπως ἄλλοτε μεταξὺ εἰρήνης καὶ πολέμου, ἀλλὰ μεταξὺ εἰρήνης καὶ ὁλοκληρωτικοῦ ἀφανισμοῦ. Ἡ ἐκλογὴ φαίνεται εὔκολη, ὅμως ὁ ἄνθρωπος δὲν τὴν ἔκαμε ἀκόμα. Δὲν ἐδιάλεξε τὴν εἰρήνη, δὲν ἐδιάλεξε τὸν ἀφανισμό, νομίζοντας ὅτι θὰ ζήσῃ αἰώνια γιὰ ν’ ἀποφασίσῃ. Ἀλλὰ οἱ κίνδυνοι ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς δισταγμοὺς εἶναι τεράστιοι». Σημειῶστε ὅτι, ὅταν ἔγραφε αὐτὰ ὁ ΝΤΙΝ δὲν εἶχαν γίνει ἀκόμα δοκιμὲς βόμβας ὑδρογόνου τοῦ ΕΝΙΒΕΤΟΚ (Μάρτιος 1954) ποὺ εἶχαν «ἀποτελέσματα ἀπίστευτα» ὅπως τὰ χαρακτήρισεν ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν ΟΥΪΛΣΟΝ. Ἡ Παγκόσμια Ὁμοσπονδία Ἐπιστημόνων στὴν τετάρτη συνέλευσή της ποὺ ἔγινε ἀπὸ τὶς 23 ἕως 28 τοῦ Σεπτεμβρίου 1954 στὸ Βερολῖνο, μὲ τὴ συμμετοχὴ 80 ἐπιστημόνων ἀπὸ ὅλες τὶς χῶρες τοῦ Δυτικοῦ καὶ Ἀνατολικοῦ κόσμου, πῆρε τὴν ἀκόλουθη ἀπόφαση: «Ἡ χρησιμοποίηση τῶν πυρηνικῶν καὶ θερμοπυρηνικῶν ὅπλων θὰ σημάνῃ καταστροφὴ χωρὶς προηγούμενο στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας. Δὲν μποροῦμε ἀκόμα νὰ ἐκτιμήσουμε τὴν τεραστία ἔκταση σὲ θανάτους καὶ μαρτύρια ποὺ θὰ προκαλοῦσε. Ξέρουμε, ὅμως, ὕστερα ἀπὸ βεβαιωμένα γεγονότα, ὅτι μιὰ τέτοια χρησιμοποίηση θὰ εἶχε ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια θύματα, θὰ ἔφερε σοβαρώτατες διαταράξεις γενετικῆς φύσεως καὶ τρομερὲς συνέπειες πολὺ μεγάλης διαρκείας στὸν ἄνθρωπο. Ἀκόμη οἱ δοκιμαστικὲς ἐκρήξεις τῶν πυρηνικῶν ὅπλων προκάλεσαν θανάτους καὶ ἀσθένειες, γιατὶ μόλυναν τεράστιες περιοχὲς μὲ ραδιενεργὰ ὑλικά». Τελειώνει μὲ ἔκκληση στοὺς ἀνθρώπους τῆς ἐπιστήμης νὰ κάνουν ὅ,τι μποροῦν γιὰ νὰ σταματήσουν τὶς δοκιμές. Οἱ ΛΟΡΔ ΒΕΡΤΡΑΝΔ ΡΑΣΣΕΛ, βραβεῖον Νόμπελ, ΛΟΡΔ ΒΟΥΔ ΟΡΡ, βραβεῖον ΝΟΜΠΕΛ, ΣΕΡ ΡΙΚΧΑΡΔ ΚΟΠΟΚ, ὁ καθηγητὴς ΠΑΟΥΕΛ, βραβεῖον ΝΟΜΠΕΛ, πῆραν σὲ μιὰ μεγάλη συγκέντρωση στὸ ΣΕΝΤΡΑΛ ΧΩΛΛ τοῦ Λονδίνου, στὶς 21 Ὀκτωβρίου 1954, ἀπόφαση ποὺ μεταξὺ ἄλλων ἔλεγε: «Στὴν κρίσιμη αὐτὴ στιγμὴ γιὰ τὸ μέλλον τῆς ἀνθρωπότητος, ἐπιθυμοῦμε νὰ ἐπιστήσουμε τὴν προσοχὴ τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν ποὺ θὰ συγκεντρωθοῦν αὔριο στὴ Γενεύη, στὴ διακήρυξη ποὺ ἀπηύθυναν πλεῖστοι σοφοί, οἱ περισσότερο εἰδικοί, καὶ μὲ τὴν πιὸ ἔγκυρη γνώμη στὰ ζητήματα τῶν πυρηνικῶν ὅπλων, ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, σχετικὰ μὲ τοὺς κινδύνους τοῦ ἀτομικοῦ πολέμου. Φαίνεται οὔτε ἡ κοινὴ γνώμη, οὔτε οἱ Κυβερνήσεις, τοῦ κόσμου, νοιώθουν ὅλη τὴν ἔκταση τῶν κινδύνων ποὺ ἀπειλοῦν τὸ ἀνθρώπινο γένος». Στὶς 25 Ὀκτωβρίου 1955 στὴ ΛΥΟΝ, πολιτικὲς προσωπικότητες ἀπὸ διάφορες χῶρες τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Δύσεως συνεδρίασιν ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ ΕΔΟΥΑΡΔΟΥ ΕΡΡΙΩ, ἐπιτίμου Προέδρου τῆς Γαλλικῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως καὶ ἔκαμαν ἀνάλογη ἔκκληση στοὺς 4 Ὑπουργοὺς Ἐξωτερικῶν ποὺ συνεδρίαζαν στὴ Γενεύη. Ἀπὸ τὰς νεωτέρας διαμαρτυρίας περιοριζόμεθα στὴν ὁμόθυμη ἐκδήλωση τῶν τελευταίων ἡμερῶν, στὴν διαμαρτυρία τῶν 25 Ἰαπώνων ἀτομικῶν ἐπιστημόνων, στὴ διαμαρτυρία τῶν 18 ἀτομικῶν ἐπιστημόνων τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, στὴν ἔκκληση τοῦ μεγάλου ἀνθρωπιστοῦ ἰατροῦ Ἀλβέρου Σβάϊτσερ, τοῦ καθηγητοῦ Σίβερτ τῆς Στοκχόλμης, τοῦ Ἀμερικανοῦ Γιουρέϊ, στὴν ἔκκληση τοῦ Πάπα, στὶς ἀναλυτικές, καταπληκτικὲς σὲ ὠμότητα καὶ ἐπιστημονικὴ σαφήνεια δηλώσεις ἑνὸς τῶν μεγίστων ἀτομικῶν ἐπιστημόνων καὶ βραβείου Νόμπελ Ζολιὸ Κιουρί, στὶς ἐκκλήσεις τῆς Ἀκαδημίας Ἐπιστημῶν Η.Π.Α., τῆς Ἑνώσεως Φυσικῶν Ἀγγλίας καὶ Νέας Ζηλανδίας. Ὅλοι τους ὁμόφωνοι, ἀνεξάρτητα ἀπὸ πολιτικὲς ἀντιλήψεις, ἐθνικὲς ἐπιδιώξεις τῶν πατρίδων τους, ἰδεολογικὲς πεποιθήσεις, προέβησαν στὴν ἀδίστακτη ὁμολογία, ὅτι ἡ ἀνθρωπότης διατρέχει τὸν βέβαιο κίνδυνο ἀφανισμοῦ, ἂν δὲν τεθῇ τέρμα στὸν παράφρονα ἀνταγωνισμὸ τῶν ἀτομικῶν πειραμάτων καὶ ἐξοπλισμῶν. Ἰδιαίτερη σημασία, ὅμως, γιὰ τὴν Ἑλλάδα, ἔχει ἡ διαμαρτυρία τῶν 18 ἀτομικῶν ἐπιστημόνων τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Εἶναι ὅλοι μέλη τῆς περίφημης ἐπιστημονικῆς ἑταιρίας Μὰξ Πλάνκ. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν 4 βραβεῖα Νόμπελ, οἱ θεμελιωταὶ τῆς πυρηνικῆς φυσικῆς. Ὁ Μὰξ φὸν Λάουε — 77 ἐτῶν, βραβεῖον Νόμπελ τοῦ 1914, πρὶν ἀπὸ τὸν Πλάνκ — ὁ Βέρνερ Χάϊζενμπεργκ — 56 ἐτῶν, βραβεῖον Νόμπελ τοῦ 1932 — ὁ Μὰξ Μπόρν — 74 ἐτῶν, βραβεῖον Νόμπελ τοῦ 1954 — καὶ ὁ Ὄθων Χὰν — 77 ἐτῶν, βραβεῖον Νόμπελ τοῦ 1944, ποὺ τοῦ ἀπενεμήθη γιὰ τὴ διάσπαση τοῦ οὐρανίου. Οἱ 18 Γερμανοὶ σοφοί, εἶναι ὅλοι τους δεξιοί, οἱ περισσότεροι στηρίγματα τῆς ἀντιδράσεως, θεωρητικοὶ ἀπολογηταὶ τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ ἢ ὅπως ὁ Μὰξ Μπὸρν καὶ ὁ Βέρνερ Χάϊζενμπεργ, (οἱ περίφημοι πιθανοκράται), ἐχθροὶ τῶν φιλοσοφικῶν ἀντιλήψεων ποὺ θεμελιώνουν θεωρητικὰ τὴν πολιτικὴ τοῦ σοσιαλισμοῦ. Ἔχοντες βαθειά, σαφεστάτη ἀντίληψη τῶν τρομακτικῶν κινδύνων ἐζήτησαν τὴν ματαίωση τῆς δημιουργίας ἀτομικῶν βάσεων στὴ Δυτικὴ Γερμανία, τὴν κατηγορηματικὴ ἀπόκρουση τῆς προσφορᾶς ἀτομικῶν ὅπλων ἀπὸ τὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες, γιὰ νὰ μὴ γίνῃ αὔριο ἡ Δυτικὴ Γερμανία ποὺ βρίσκεται στὰ σύνορα τῶν δύο κόσμων, πεδίον φοβερᾶς ἐρημώσεως καὶ καταστροφῆς. Ἀλλ’ ἂν οἱ δυτικοὶ Γερμανοὶ αἰσθάνονται αὐτὸν τὸν τρομακτικὸν κίνδυνον ποὺ τοὺς ἀπειλεῖ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Ἑλλὰς ἀτομικὰς βάσεις στὰς νήσους της καὶ στὴν Κύπρο; Ἡ θέση τῆς Ἑλλάδος εἶναι πολλαπλασίως ἐπικινδυνωδέστερη ἀπὸ τὴ θέση τῆς δυτικῆς Γερμανίας. Εἶναι πολὺ πιθανὸν ὅτι τὰ πετρέλαια τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, οἱ ἰμπεριαλιστικὲς βλέψεις, οἱ ἀποικιοκρατικὲς ἐπιδιώξεις, θὰ γίνουν ἀφορμὲς συρράξεων στὸ νευραλγικὸ αὐτὸ σημεῖον τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου, ὅτι θ’ ἀρχίσῃ ἐδῶ ὁ τρίτος παγκόσμιος πόλεμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀτομικὰ ὅπλα. Οἱ ἀτομικὲς ἀμερικανικὲς βάσεις στὴν Ἑλλάδα καὶ κατ’ ἐπέκτασιν αὐτῶν ἡ τεραστία βάση γιὰ βόμβες ὑδρογόνου στὴν Κύπρο, δημιουργοῦν τὴν χώραν μας προγεφύρωμα θανάτου. Ἡ κατάργηση τῶν βάσεων, ἀλλ’ ὅπως δήποτε ἡ ματαίωση τοῦ ἐφοδιασμοῦ των μὲ ἀτομικὲς βόμβες, ἡ ματαίωση τῶν προπαρασκευῶν ἀτομικοῦ πολέμου μὲ ὁρμητήρια τὸν ἑλληνικὸ χῶρο, σημαίνει γιὰ τὸν Ἑλληνικὸ λαὸ ζήτημα ὑπάρξεως. Ἡ Γαλλικὴ Ἐπιτροπὴ ἀτομικῆς ἐνεργείας ἀπηύθυνε ἐρώτημα εἰς ὅλους τοὺς ἐπιστήμονας, πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς ἂν πρέπει νὰ συνεχισθοῦν οἱ πυρηνικὲς δοκιμές. Ὅλοι οἱ ἐπιστήμονες, χωρὶς ἐξαίρεσιν, εἶπαν ὄχι. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀντιθέτως εἶπαν ναί, καὶ νὰ γίνουν οἱ πυρηνικὲς δοκιμὲς ἦσαν οἱ στρατιωτικοί. Τὸ ἄρθρον τοῦ κ. Γυαλίστρα εἶναι ἡ καλυτέρα ἀπόδειξις τῆς νοοτροπίας τῶν στρατιωτικῶν. Κύριοι βουλευταί, ἴσως μερικοὶ ἐξ ὑμῶν, νὰ ἀνεγνώσατε μερικὰ ἄρθρα μου, τὰ ὁποῖα ἐδημοσίευσα τελευταίως. Διὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν, προσπαθῶ νὰ διαλύσω τὸ θάρρος τῆς ἄγνοιας. Ἀνέφερα ὅλην τὴν ἐξέλιξιν τῶν πυρηνοδοκιμῶν ἀπὸ τῆς βόμβας τῆς Χιροσίμα, μέχρι σήμερον. Ἡ βόμβα τῆς Χιροσίμα, κύριοι συνάδελφοι, θεωρεῖται σήμερον παιχνιδάκι ἔναντι τῶν σημερινῶν βομβῶν ὑδρογόνου. Σήμερον ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἔχωμεν βόμβας κατὰ δύο χιλιάδας φορὲς ἰσχυροτέρας ἀπὸ τὴν βόμβαν τῆς Χιροσίμα, τῆς ὁποίας ἡ δύναμις ἀνήρχετο μόνον εἰς 20.000 τόννους τρινιτροτολουένης, ἐνῷ σήμερον φθάνομεν εἰς 40 ἑκατομ. τόννους. Ξεύρετε ὅτι ἐρρίφθησαν εἰς τὴν Γερμανίαν κατὰ τὰ 6 χρόνια τοῦ πολέμου μόνον 1.350.000 τόννοι βομβῶν; Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἕνα ἀεροπλάνον δύναται νὰ φέρῃ βόμβας ἐν συνόλῳ 600.000 τόννων ΤΝΤ, δηλαδὴ περίπου τὶς μισὲς ἀπὸ ὅσες ἐρρίφθησαν στὴ Γερμανία; Ἤδη ἔρχομαι εἰς ἕνα συγκεκριμένον θέμα καὶ εἰδικὸν διὰ τὴν Ἑλλάδα. Πρόκειται, κύριοι, περὶ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Μπουλγκάνιν, ὅτι οἱ μικρὲς χῶρες διατρέχουν τὸν κίνδυνον ἐξαφανίσεως. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν Κύπρον εὑρίσκονται εἰς τὸ μεταίχμιον τῶν δύο κόσμων, ὅτι ἀποτελοῦν σφῆνα τοῦ δυτικοῦ κόσμου στὸν κόσμον τῶν Ἀραβικῶν Κρατῶν. Γνωρίζετε ὅτι ἐὰν ἀποκτήσωμεν ἀτομικὰς βάσεις καὶ βομβαρδισθοῦν μὲ ἀτομικὰς βόμβας, δὲν θὰ ὑπάρξῃ Ἑλλὰς οὔτε ὡς ἀνάμνησις; Εἶναι, λοιπόν, δικαιολογημένον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, ὅτι ὅταν δεχθοῦν τὴν ἐγκατάστασιν ἀτομικῶν βάσεων, ὅλα τὰ Κράτη τοῦ ΝΑΤΟ θὰ δεχθοῦμε καὶ ἡμεῖς, ἀλλ’ ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς πολὺ χειροτέραν θέσιν ἀπὸ ἄλλα Κράτη τοῦ ΝΑΤΟ, ἀκόμα καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία θὰ δεχθῇ τὰς ἀτομικὰς βάσεις, καὶ θὰ εἶναι ἴσως τοῦτο μία ἀφορμὴ τῆς πτώσεως τοῦ Ἀντενάουερ. Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ εἶναι τὰ δύο θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα σᾶς ἀπησχόλησα. Τὸ ἕνα ἀφορᾷ τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ, τὸ δεύτερον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀτομικῶν βάσεων. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ τρίτον θέμα, ἀναγόμενον εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Εἶναι τὸ ζήτημα τῶν σχέσεών μας μὲ τὰς χώρας τῆς Ἀνατολικῆς Ἀσίας. Γνωρίζετε ὅτι ἔγινε μία ἀποστολή, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἡγηθῶ καὶ τῆς ὁποίας τὰ μέλη ἀνῆκον εἰς ὅλας τὰς πολιτικὰς παρατάξεις καὶ ἀποχρώσεις. Ἐκ τῆς Βουλῆς μετεῖχον ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὁ κ. Παπασπύρου, ὁ κ. Ἔξαρχος καὶ ὁ ὑποφαινόμενος. Ἐπίσης, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς οἱ κ.κ. Παπανοῦτσος, Πολίτης, Τσιριμῶκος, Ἀγγελόπουλος, οἱ δημοσιογράφοι Δρόσος, Μάνος καὶ ἡ γυναῖκα μου καὶ ἐπήγαμε μὲ τὰς εὐχὰς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν Λαϊκὴν Κίναν, κατόπιν προσκλήσεως, ἡ ὁποία μᾶς ἐγένετο. Τότε ἐπρόκειτο καὶ ἡ Συμπολίτευσις νὰ ἀντιπροσωπευθῇ διὰ τοῦ κ. Ἀδαμοπούλου. Τὴν τελευταίαν, ὅμως, στιγμήν, ὁ κ. Ἀδαμόπουλος, ἐδήλωσεν ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ συμμετάσχῃ. Τότε μᾶς ἐκάλεσεν ὁ κ. Ἀβέρωφ καὶ ἐκανονίσαμεν τὴν γραμμὴν ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν. Μᾶς εἶπεν ὅτι θέλει ἀνάπτυξιν ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ τὴν Κίναν, ἀφῆκε δὲ νὰ ἐννοηθῇ ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ καὶ εἰς ἐκπολιτιστικὰς τοιαύτας. Τοῦ εἶπον, τότε, νὰ προχωρήσῃ περισσότερον. Μοῦ ἀπήντησεν ὅτι δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ πέραν αὐτῶν, πάντως μᾶς ἐνεθάρρυνε. Ἐπήγαμεν εἰς τὴν Κίναν καὶ ἐγράφησαν πάρα πολλὰ εἰκοσάδες ἄρθρων εἰς τὰς καθημερινὰς ἐφημερίδας, ἀφιερώθησαν εἰδικὰ τεύχη εἰς περιοδικά, ὅπως εἰς τὴν «Νέαν Οἰκονομίαν», τὴν «Ἐπιθεώρησιν Τέχνης» κ. ἄ., διὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτήν. Ὅλοι μας ἐμείναμεν ἐνθουσιασμένοι ἀπὸ τὸν Σοσιαλισμόν, ὡς ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Κίναν. Ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα γεγονότα τῆς ἐπισκέψεώς μας εἰς τὴν Κίναν, ἦτο ἡ συνάντησίς μας μὲ τὸν Τσοῦ–Ἔν–Λάϊ, Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν Ἐξωτερικῶν τῆς Νέας Κίνας. Μᾶς ἐκράτησεν εἰς συνομιλίαν, ἡ ὁποία ἐκράτησεν ἐπὶ τρεῖς ὥρας καὶ ἀμφιβάλλω ἐὰν ἔγινε αὐτὸ ποτὲ δι’ ἄλλην ἀποστολήν. Μᾶς ἀπέδωσε ἐξαιρετικὰς τιμάς, ὁ δὲ λόγος του ἔχει ὡς ἑξῆς: Τὸν κατέθεσα, διὰ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. «Πρῶτα–πρῶτα, σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὶς εὐχὲς ποὺ ἀπευθύνατε στὸν Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας μας Μάο –Τσὲ– Τούγκ, καὶ γιὰ τὰ δύο ἀντίτυπα τῶν ποιημάτων του, ποὺ τοῦ προσφέρατε, σὲ Ἑλληνικὴ μετάφραση. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπροσωπείας σας ἀνέφερε, ὅτι οἱ δύο χῶρες μας εἶναι κληρονόμοι μεγάλων ἀρχαίων πολιτισμῶν. Ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ ἄλλο κοινὸ χαρακτηριστικὸ τῶν δύο λαῶν: Ὅτι καὶ οἱ δύο ἔγιναν ἀντικείμενο ξένων ἐπιδρομῶν. Ἔχουν ταλαιπωρηθῆ ἀπὸ ἰμπεριαλιστικὲς ἀποικιακὲς δυνάμεις. Γιὰ σᾶς ὑπάρχει τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου, γιὰ μᾶς τὸ ζήτημα τῆς Φορμόζας. Ἔχουν ἀρκετὴ ὁμοιότητα μεταξύ τους, γιατὶ καὶ τὰ δύο ζητήματα δημιουργήθηκαν ἀπὸ τὴν πολιτικὴ τῆς ἀποικιοκρατίας, ποὺ φαίνεται ὅτι εὐκολώτερα βρίσκει τὰ θύματά της μεταξὺ χωρῶν ἀρχαίων πολιτισμῶν. Ἡ Αἴγυπτος π. χ., χώρα ἀρχαιοτάτου πολιτισμοῦ, γίνεται σήμερα στόχος βίας γιὰ πολλοὺς λόγους, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν ἔχει ἀνεπτυγμένη σύγχρονη βιομηχανία. Πιστεύω, ὅτι ἂν ὅλες οἱ χῶρες μὲ ἀρχαῖο πολιτισμὸ ἀναπτύξουν τὴν ἐθνική τους οἰκονομία, ἐκβιομηχανισθοῦν καὶ συγχρονισθοῦν, θὰ ἀποκτήσουν ἰσοτιμία δικαιωμάτων. Ἀλλὰ ἔχομε καὶ ἄλλο σημεῖο κοινό: Ἐπιθυμοῦμε τὴν εἰρήνη, τὴ φιλία μὲ ὅλους, τὴν εἰρηνικὴ συνύπαρξη, χωρὶς καμμιὰ ἐξαίρεση. Θέλομε τὴν ἀνεξαρτησία μας. Ἔχομε τὸ δίκιο μὲ τὸ μέρος μας. Αὐτὸ μᾶς ἑνώνει καὶ μᾶς κρατεῖ ὀρθίους στὸν ἀγῶνα. Ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτή, ἂν οἱ χῶρες μὲ ἀρχαῖο πολιτισμό, ποὺ σήμερα καταπιέζονται, ἀλλὰ οἱ ὁποῖες πραγματικὰ ἐπιθυμοῦν τὴν ἀνεξαρτησία καὶ τὴν συνύπαρξη, ἑνωθοῦν, ἡ δύναμή τους θὰ γίνῃ τεραστία καὶ θὰ ἐπιβάλουν τὸν σεβασμὸ σὲ ὅλους. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπροσωπείας σας, θέλησε νὰ μάθῃ ἂν ὁ Κινεζικὸς λαὸς θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν Ἑλλάδα στὸ ζήτημα τῆς Κύπρου. Ἀπαντῶ: Ἀσφαλῶς ναί, θὰ σᾶς ὑποστηρίξωμε πλήρως, ἔνθερμα, χωρὶς καμμιὰ ἐπιφύλαξη. Στὴν Κύπρο, ὅπου ὁ πληθυσμὸς κατὰ 80% εἶναι Ἑλληνικός, ἡ Μεγάλη Βρεταννία, οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες καὶ ἡ Γαλλία ἐγκαθιστοῦν στρατιωτικὲς βάσεις, ποὺ ἔγιναν ἡ ἀφορμὴ τῆς ἐντάσεως στὸ Ἀνατολικὸ μέρος τῆς Μεσογείου. Εἴμαστε εὐτυχεῖς, ποὺ μαθαίνουμε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τάσσεται μὲ τὸ μέρος τοῦ Αἰγυπτιακοῦ λαοῦ, ὅπως ἀπέδειξε τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν πῆρε μέρος στὴν διάσκεψη τοῦ Λονδίνου, διὰ τὴν διώρυγα τοῦ Σουέζ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπροσωπείας σας ἔκαμε νύξη τῶν διαθέσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν γιὰ τὴν ἀποκατάσταση ἐμπορικῶν σχέσεων μὲ τὴ χώρα μας. Τὴν ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ πολύ. Πρέπει νὰ δημιουργήσωμε νέους δεσμούς, σὲ νέες βάσεις, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὶς πνευματικὲς καὶ ἐμπορικὲς σχέσεις. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησή μας συναντᾷ σ’ αὐτὴν τὴν προσέγγιση μερικὲς δυσκολίες, π. χ. ὅσον ἀφορᾷ τὶς διπλωματικὲς σχέσεις, ἐφ’ ὅσον στὴν Ἀθήνα ὑπάρχει ἀκόμα ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Φορμόζας. Ἐξ ἄλλου, ἡ συμμετοχή σας στοὺς διεθνεῖς ὀργανισμούς, σᾶς δημιουργεῖ προσκόμματα στὴν ἀποκατάσταση σχέσεων μαζί μας στὸ σύνολό τους. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο, ὅπως εἶναι καὶ ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεώς σας, πρέπει ν’ ἀρχίσωμε ἀπὸ πολλοὺς τομεῖς. Ἂν ἡ Ἀντιπροσωπεία σας ἐπιθυμῇ νὰ συζητήσῃ τὸ ζήτημα τῶν ἐμπορικῶν ἀνταλλαγῶν, παρίσταται στὴ συγκέντρωσή μας ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου καὶ Ἀντιπρόεδρος τῆς Ἑνώσεως γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ διεθνοῦς ἐμπορίου κ. Λέϊ–Γὲν–Μίνγκ, καὶ μπορεῖ νὰ συναντηθῆτε μαζί του γι’ αὐτὸ τὸ σκοπό. Γιὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐκπολιτιστικῶν σχέσεων, γιὰ νὰ ἀνταποκριθοῦμε στὴν ἀμοιβαία ἐπιθυμία μας, στέλλομε στὴν Ἑλλάδα θίασο ἀκροβατῶν καὶ ἐλπίζομε, ὅτι Ἑλληνικὸς καλλιτεχνικὸς θίασος θὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Κίνα. Ἡ Ἑλληνικὴ δραματικὴ τέχνη εἶναι περίφημη καὶ πρέπει νὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ τὴν θαυμάσῃ ὁ Κινεζικὸς λαός. Ἤλθατε γιὰ πρώτη φορὰ στὴν Κίνα, ἀλλὰ ἐλπίζομε, ὄχι γιὰ τελευταία. Πρέπει νὰ ξανάλθετε σεῖς καὶ ἄλλες προσωπικότητες τῆς χώρας σας. Ἐπιθυμοῦμε ἐπίσης ν’ ἀποστείλωμε συμπατριῶτες μας στὴν Ἑλλάδα. Αὐτὲς οἱ ἀνταλλαγὲς ἐπισκέψεων θ’ ἀποτελέσουν τὸ προοίμιο ἀποκαταστάσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν καὶ θὰ ἔχουν ἀσφαλῶς ἀγαθὸ ἀποτέλεσμα». Ὕστερα, ὁ Τσοῦ–Ἔν–Λάϊ, μᾶς ὑπέδειξε τὰ Ὑπουργεῖα καὶ τὶς Κρατικὲς ὀργανώσεις, μὲ τὶς ὁποῖες θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθωμε σὲ ἐπαφὴ γιὰ νὰ γνωρίσουμε καλύτερα τὴ Λαϊκὴ Κίνα. Καὶ κατόπιν ὁ Κινέζος Πρωθυπουργὸς κατέληξεν ὡς ἑξῆς: «Εἴμεθα πάντοτε εὐτυχεῖς, ὅταν βλέπουμε μεταξὺ μας Ἕλληνες φίλους, κληρονόμους ἑνὸς παναρχαίου πολιτισμοῦ, ποὺ ἀναπτύχθηκε καὶ ἐπεξετάθηκε ὣς τὰ σημερινὰ χρόνια. Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς ἐπισκέψεώς σας, διαβιβάζω φόρο τιμῆς καὶ θαυμασμοῦ πρὸς τὸν ἔξοχον καὶ ἡρωϊκὸ Ἑλληνικὸ λαό. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὄχι μόνο συνέβαλε, ὅσο κανεὶς ἄλλος στὴν Ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητος, ἀλλὰ ἔπαιξε σημαντικὸ ρόλο στὸν τελευταῖο πόλεμο. Σᾶς παρακαλῶ, κατὰ τὴν ἐπιστροφή σας, νὰ διαβιβάσετε στὸν Ἑλληνικὸ λαὸ τὶς καλύτερες εὐχὲς καὶ ἐκδηλώσεις σεβασμοῦ ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ τῆς Κίνας. Νὰ πῆτε στὸν Ἑλληνικὸ λαό, ὅτι ὁ λαὸς τῆς Κίνας θέλει τὴν φιλία του καὶ ἐπιθυμεῖ τὴν ἀποκατάσταση καὶ ἀνάπτυξη τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο λαῶν. Ἐπίσης, σᾶς παρακαλῶ, νὰ γνωρίσετε στὴν Ἑλληνικὴ Κυβέρνηση, ὅτι εἶμαι σύμφωνος γιὰ τὴν ἀνάπτυξη, στὴν ἀρχὴ τῶν ἐμπορικῶν καὶ πνευματικῶν σχέσεων καὶ νὰ διαβιβάσετε τοὺς χαιρετισμούς μου καὶ τὶς καλύτερές μου εὐχὲς στὸν κ. Ὑπουργὸ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ στὸν κ. Πρόεδρο τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἔλαβα ἀπὸ τὸν Πρόεδρο τῆς Βουλῆς τηλεγραφικὴ διαμαρτυρία, γιὰ τὴν ἐκτόπιση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου καὶ τὴν ἐκτέλεση Ἑλλήνων πατριωτῶν στὴν Κύπρο. Ἐκφράζομε τὴν συμπάθειά μας καὶ παρέχομε ὅλη μας τὴν ἠθικὴν ἐνίσχυση στὸν ἐξόριστο Ἐθνάρχη Μακάριο καὶ τοὺς νεαροὺς Ἕλληνες, τοὺς καταδικασμένους σὲ θάνατο». Ἀλλὰ ποῖος εἶναι ὁ Τσοῦ–Ἔν–Λάϊ; Εἶναι ὁ πανίσχυρος Πρωθυπουργὸς ἑνὸς τῶν τριῶν μεγαλυτέρων κρατῶν τοῦ κόσμου. Μία διεθνὴς διπλωματικὴ φυσιογνωμία, συνδημιουργὸς μὲ τὸν Μάο–Τσὲ–Τούνγκ τῆς Λαϊκῆς Κίνας. Ὁ κ. Ἐξηντάρης, σὲ σημερινὸ ἄρθρον εἰς τὸ «Βῆμα», γράφει τὰ ἑξῆς: «Διὰ τῆς ἐφαρμοζομένης τοιουτοτρόπως ὑπὸ τῶν ἰθυνόντων (ἐννοεῖ τῆς Λαϊκῆς Κίνας) εὐστρόφου ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, προσαρμοζομένης συνεχῶς εἰς τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις, ἡ κομμουνιστικὴ Κίνα, κατέστη ὁ δεσπόζων παράγων εἰς τὴν Ἄπω Ἀνατολήν, ἐπιδρῶν ἀποφασιστικῶς ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τῆς ζωῆς τῶν Ἀσιατικῶν λαῶν καὶ ἀπέβη, χάρις βέβαια καὶ εἰς τὸν ὄγκον της, εἷς ἐκ τῶν σοβαρωτέρων συντελεστῶν τῆς πορείας τῶν διεθνῶν πραγμάτων». Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ οἱ ἄλλοι ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, τοὺς ὁποίους ἐπεσκέφθημεν, ἔδειξαν μεγάλο ἐνδιαφέρον γιὰ τὴ δημιουργία ἐμπορικῶν σχέσεων μεγάλης ἐκτάσεως μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, καὶ ἰδίως γιὰ τὴν ἀπορρόφηση τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, καπνοῦ, βάμβακος καὶ ἄλλων. Μᾶς ἐνέπνευσαν τὴν πεποίθηση ὅτι ἡ ἀπορρόφησις αὐτὴ εἶναι δυνατή, ὄχι μόνον δι’ ἀνταλλαγῆς προϊόντων, ἀλλὰ καὶ μὲ καταβολὴν τῆς τιμῆς κατὰ τὸ ἥμισυ σὲ συνάλλαγμα. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὅτι δὲν ὑπάρχει λύσις ἐξ Ἀνατολῶν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος, ὅτι ἐμπορικῶς εἴμεθα προσκεκολλημένοι εἰς τὸν Δυτικὸν κόσμον, εὑρίσκεται σὲ ἀπόλυτη ἀντίθεση μὲ τὰς διαθέσεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Λαϊκῆς Κίνας. Ἐὰν μέχρι σήμερον δὲν ἀνεπτύχθησαν ἐμπορικαὶ σχέσεις μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, ὀφείλεται τοῦτο εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ὑπαιτιότητα τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων. Ἄλλως τε, ὡμολόγησε τοῦτο ὁ κ. Παπαληγούρας, εἰς κἄποιαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Παπασπύρου, δηλώσας, ὅτι οὐδέποτε ἐξήχθησαν καπνὰ μὲ προορισμὸν τὴν Λαϊκὴν Κίναν. Ἀντιθέτως ἀπὸ ὅ,τι θέλει νὰ πιστεύῃ ὁ κ. Παπαληγούρας, ὑπάρχει καὶ ἐξ Ἀνατολῶν λύσις τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος, ἀρκεῖ νὰ τὴν ἐπιδιώξωμεν, ἐννοεῖται χωρὶς πολιτικὰς δεσμεύσεις, τὰς ὁποίας οὐδεὶς μᾶς ζητεῖ. Ἡ Κυβέρνησις προέβη ἐπίσης εἰς μίαν ἄστοχον ἐνέργειαν, ἡ ὁποία ἀνέστειλε τὸν ἐνθουσιασμὸν τῆς Κίνας διὰ τὴν σύναψιν ἐμπορικῶν σχέσεων. Δὲν ἐθεώρησε τὰ διαβατήρια διὰ νὰ ἔλθουν τὸ Τσίρκο καὶ ἡ Ὄπερα τοῦ Πεκίνου Διατὶ νὰ ἀρνηθῶμεν καὶ αὐτὸ ἀκόμη; Φοβηθήκαμε μήπως ἡ Ὄπερα καὶ τὸ Τσίρκο μᾶς φέρουν τὸν κομμουνισμόν; Ἀλλὰ τὸν ἐφέραμεν ἡμεῖς μὲ τὰ ἄρθρα μας καὶ τοὺς ἐνθουσιασμούς μας διὰ τὰς καταπληκτικὰς προόδους τῆς Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Κίνας. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ δὲν εἶναι Ἑλληνικὴ ἀλλὰ ἀσκεῖται καθ’ ὑπόδειξιν. Δὲν ἐξυπηρετεῖ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα ὁ τυφλὸς προσανατολισμός μας.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μοῦ ὑπεβλήθη μία πρότασις, ἐκ μέρους 25 βουλευτῶν, διὰ νὰ συντομεύσωμεν τὸν χρόνον τῆς ἀγορεύσεως. Βέβαια, δὲν θέλω νὰ κάμω χρῆσιν αὐτοῦ, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς τοὺς ὑπογράψαντας, νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὸ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασίς των.

§105Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐγώ, ἀντιθέτως, θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. βουλευτὰς νὰ ἐπιμείνουν. Ἐδῶ, χθὲς τὸ βράδυ, μὲ πρωτοβουλίαν ἰδικήν σας, συνεφωνήθη νὰ τελειώσῃ αὔριον βράδυ ἡ συζήτησις μὲ ψηφοφορίαν τὴν 12ην νυκτερινήν, ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας εἶναι ἀδύνατον νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ ἐγγραφέντες. Ὑπάρχει ἡ περίπτωσις νὰ ταλαιπωρηθῇ ἡ Βουλὴ μέχρι τῆς πρωΐας. Ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ τέταρτον μὲ ἐλαστικότητα σχετικήν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι 27 ἀκόμη. Τότε νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ τέταρτον καὶ νὰ προχωρήσωμεν.

§107Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§109Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις αὐτὴ ἀποτελεῖ ὕβριν κατὰ τῆς Βουλῆς. Ἔθεσε ἕνα ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις. Καταναλίσκεται ὁ περισσότερος χρόνος εἰς ἀγορεύσεις Ὑπουργῶν καὶ καλοῦνται οἱ βουλευταί.....

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ὡμίλησεν ἐπὶ δύο ὥρας.

§111Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν τίθεται ζήτημα ἐμπιστοσύνης — καὶ δὲν εἶμαι ἐκ τῶν ὁμιλούντων συχνά, οὔτε ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πολυλογοῦν, λαμβάνω τὸν λόγον ἐξ αἰσθήματος ἀπολύτου σεβασμοῦ πρὸς τὸν ἑαυτόν μου καὶ τὴν ἰδιότητά μου — δὲν νομίζω ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα κανεὶς νὰ μεταβάλῃ τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ ἀγνοήσῃ ἡμᾶς τοὺς βουλευτάς. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει καθορισμὸν τετάρτου εἰς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ὁ Κανονισμὸς λέγει εἰς τὸ ἄρθρον 19: «Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος .... (ἀναγινώσκει)....». Ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ ἐλέγχου, ἀλλὰ περὶ ζητήματος ἐμπιστοσύνης, ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ ὁ λόγος. Σᾶς εἶπα ὅτι δὲν ἐσυνήθισα νὰ πολυλογῶ ἀπὸ τοῦ βήματος, εἶμαι ὁ συντομώτερος ὅλων τῶν ἀγορητῶν καὶ νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ πλῆγμα κατὰ τοῦ Κανονισμοῦ ἡ πρότασις αὐτή, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ καὶ διαμαρτύρομαι διὰ τὴν κατάθεσιν αὐτῆς.

§112Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, ὅταν ὑποβάλλεται μία πρότασις δίδεται ὁ λόγος εἰς ἕνα ἐκ τῶν προτεινόντων καὶ εἰς ἕνα ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων. Ἑπομένως, κάμνω χρῆσιν τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ, ὁμιλῶν τώρα. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς τὸ ἑσπέρας, τὸ Προεδρεῖον, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, κατέληξαν εἰς τὴν συμφωνίαν νὰ ἰσχύσῃ τὸ 5)θήμερον, ποὺ ἰσχύει διὰ τὴν ἔκφρασιν δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὴν ἔκφρασιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Κατόπιν τῆς συμφωνίας καὶ ἵνα καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ βουλευταί, τὸ 5)θήμερον λήγει τὴν Παρασκευὴν εἰς τὰς 11. 59′ μ. μ. Ἡ συμφωνία ἀπέβλεψε εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν ὅλων τῶν βουλευτῶν. Ἑπομένως, δοθέντος ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη εἰς τὰς 4 ἡμέρας, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ συμφωνία, διότι εἶναι σύμφωνος καὶ μὲ τὸν Κανονισμόν.

§113Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀντιλέγων ἐπὶ τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τῶν κ. κ. συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὴν ὁποίαν μετὰ λύπης εἶδον ὑποστηριζομένην καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θεωρῶ αὐτὴν ἀπαράδεκτον. Εἶναι πρῶτον θέμα ἀρχῆς, ὅτι ἐπὶ πολιτικοῦ θέματος, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου νὰ δεσμευθῇ καὶ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἰσχύουσα ἡ περιοριστικὴ αὐτὴ διάταξις, ἡ ὁποία καθορίζει συζήτησιν ἐπὶ νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ἐπὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Τὸ πολιτικὸν θέμα εἶναι διάφορον. Ἀλλὰ ἐδῶ προκύπτει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα καὶ σύμφωνα μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἐξ Ἠλείας κ. συναδέλφου, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ καθιερώσωμεν ὅτι ὑπάρχουν βουλευταὶ πρώτης καὶ δευτέρας ποιότητος. Εἶναι ἀπαράδεκτον αὐτό.

§114Β. ΑΝΑΣΤΑΣΑΤΟΣ. Τὸ Κόμμα καθώρισεν ἀγορητὰς ἐπὶ ἑκάστου θέματος.

§115Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἔγιναν καὶ παρεκκλίσεις, ἐκλήθησαν συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν καὶ δὲν ἦσαν παρόντες, ὀρθῶς τὸ Προεδρεῖον τοὺς ἐπανέγραψε εἰς τὴν οἰκείαν σειράν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεσθε τὴν τρίτην ἡμέραν, σεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ λάβητε τὸν λόγον, καὶ νὰ θέλετε νὰ περιορίσητε τὴν συζήτησιν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔκαμε μίαν παραχώρησιν, νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις τὴν 5ην ἡμέραν καὶ ἔναντι αὐτῆς τῆς παραχωρήσεως ἔρχεται ἡ Συμπολίτευσις μὲ μίαν πρότασιν νὰ φιμώσῃ τὴν φωνὴν τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§116Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ποῖος σᾶς ἐφίμωσε, κύριε συνάδελφε;

§117Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Σεῖς, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§118Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶναι ἡ τετάρτη ἑσπέρα ποὺ διεξάγεται ἡ συζήτησις καὶ παραμένομεν ἐδῶ μέχρι τῆς 4ης πρωϊνῆς καὶ ἐγὼ καὶ σύσσωμος ἡ Κυβέρνησις, παρακολουθοῦντες ταύτην. Συνεπῶς, ὅταν συνεχῶς ὁμιλῆτε περὶ καταλύσεως τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, καὶ περὶ φιμώσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν ἔχετε συνείδησιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα λέγετε. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εὑρίσκομαι διὰ τετάρτην ἑσπέραν μέχρι τῆς 4ης πρωϊνῆς ἐδῶ, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀκούσω τοὺς κ. κ. συναδέλφους. Ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχουν 25 ἐγγεγραμμένοι καὶ ὑπάρχει προοπτικὴ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις αὔριο τὸ βράδυ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ αὐτό; Εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ὑπὸ ἕνα ἔλεγχον ἡ συζήτησις, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ γίνῃ αὔριον ἡ ψηφοφορία.

§119Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔχω πλήρη συνείδησιν τῶν ὅσων διετύπωσα, ἀλλ’ ὑπάρχει μέση λύσις. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ σύστασις πρὸς τοὺς κ. κ. βουλευτάς, νὰ περιορίσουν τὴν ὁμιλίαν των, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερωθῇ ὡς ἀρχή, ὅτι ἐπὶ πολιτικοῦ θέματος εἶναι δυνατὸν νὰ τηρηθῇ τὸ τέταρτον. Αὐτὸ πράγματι εἶναι ἀπαράδεκτον.

§120Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον γίνεται συνήθως, ὅταν πλησιάζῃ πρὸς τὸ τέρμα ἡ συζήτησις καὶ εἶναι μεγάλος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων. Συνεπῶς, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ ἀπόψε νὰ φιμώσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν προδίδει καλὴν πίστιν.

§121Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ καλόπιστος ὑπῆρξα πάντοτε, καὶ ἔχω πλήρη συνείδησιν τῶν ὅσων λέγω. Μία τοιαύτη πρότασις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ μόνον ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι.

§122Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν ἐνεγράφησαν κατόπιν παρακλήσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἀκριβῶς διὰ νὰ διατεθῇ ὁ χρόνος διὰ τοὺς κ.κ. συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Βεβαίως, εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβάλλωνται οἱ Ὑπουργοὶ διὰ νὰ ἀπαντήσουν. Συνεπῶς, διάθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ διευκολύνῃ τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀποδεικνύεται πλήρως ἐκ τῆς παρακλήσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸς τοὺς κυβερνητικοὺς βουλευτὰς νὰ μὴ λάβουν, εἰ δυνατόν, τὸν λόγον. Νομίζω, ὅμως, ὅτι κἄποτε πρέπει νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις.

§123Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Γιατὶ πρέπει νὰ τελειώσῃ αὔριον ἡ συζήτησις;

§124Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θέλετε κᾶθε ἡμέραν νὰ λαμβάνωμεν ἀποφάσεις νέας;

§125Α. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τοιαύτη ὑποχρέωσις δὲν ὑπάρχει.

§126Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐκτὸς τῆς οὐσιαστικῆς ἀνάγκης, ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἔγινε χθὲς τὸ βράδυ, προκειμένου νὰ καθορισθῇ ὁ ρυθμὸς τῆς συζητήσεως καὶ νὰ μὴ ἀποβῇ ἀτέρμων καὶ εἰς βάρος ὅλων ἡ συζήτησις αὐτή.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν; Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Σ. Πιστολάκης ἔχει τὸν λόγον.

§129Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον, ὅπως ἐφαρμόσῃ μὲ κἄποιαν ἐλαστικότητα τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ρήτορες καὶ νὰ συμπληρώσουν καὶ νὰ προσθέσουν ὅ,τι νομίζουν χρήσιμον.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε. Τὸ Προεδρεῖον ἐπιδεικνύει πάντοτε ἐλαστικότητα καὶ συνήθως οἱ ρήτορες ὁμιλοῦν καὶ πέραν τοῦ κεκανονισμένου χρόνου.

§131Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἕνα μοῦ μένει μετὰ τὴν μείωσιν ποὺ ὑπέστην. Νὰ διαγραφῶ ἐκ τοῦ καταλόγου καὶ νὰ μὴ ὁμιλήσω.

§132Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι μειωτική, κύριε Παπασπύρου, διὰ σᾶς ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§133Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω, νὰ ὑπάρξῃ μία συμφωνία, κυρίως ὡς ἐγένετο καὶ χθές, διότι καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιβάλλουν τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου εἰς τὸ τέταρτον διὰ τοὺς ρήτορας.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ Κανονισμὸς προβλέπει τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ συνήθεια εἶναι νὰ λαμβάνῃ ἀπόφασιν ἡ Βουλὴ διὰ τὴν μείωσιν τοῦ χρόνου ἀγορεύσεως. Ὁ κ. Σ. Πιστολάκης ἔχει τὸν λόγον.

§135Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ τονίσω ὡρισμένας ἀληθείας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ τὰς ἀληθείας αὐτὰς θὰ εἴπω ἀπὸ τὴν ἀνεξάρτητον σκοπιὰν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι, χωρὶς νὰ παρασυρθῶ ἀπὸ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἐπαρουσιάσθη πρὸ ὀλίγης ὥρας, συνάδελφος, ὑπεύθυνος διὰ σκανδαλώδη διαχείρισιν τοῦ Δημοσίου πλούτου διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ κινηθῇ ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, νὰ ἔρχεται νὰ καθάπτεται ἀνάνδρως ἀνωτέρου δικαστικοῦ λειτουργοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον, ὡς εἶχον τονίσει, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ χορηγηθῇ μεγαλόσταυρος, διότι, ἀνεκάλυψε μερικὰς ἀπὸ τὰς σκανδαλώδεις ἐνεργείας του. Καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι. Ἐκατηγορήθη, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, δριμύτατα, ὅτι ἀποδεχθεῖσα τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ καί, ὅτι μετετόπισε τὴν ἐξωτερικήν μας πολιτικὴν καὶ ἐδημιούργησε κινδύνους εἰς τὴν χώραν, λόγῳ ἐμπλοκῆς μας εἰς τὸ ἡφαίστειον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Καὶ ἐκατηγορήθη ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔκαμε τοῦτο, χωρὶς κανένα ἐθνικὸν ἀντάλλαγμα, χωρὶς καμμίαν οἰκονομικὴν ὠφέλειαν, ἀλλ’ ἀντιθέτως μὲ κίνδυνον πλήρους καταβαραθρώσεως τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἐπιδείνωσιν τῆς θέσεως τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Αἰγύπτου καὶ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Ἡ κατηγορία ὑπῆρξε δεινή, καὶ ὀρθῶς ἔθεσε ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἡ Κυβέρνησις. Καὶ γεννᾶται τώρα τὸ ἐρώτημα: Ἰδιαιτέρως εἰς ἡμᾶς τοὺς ἀνεξαρτήτους, καὶ συνεπῶς ἀμερολήπτους βουλευτάς, εἰς ποίαν ἔκτασιν εἶναι ἀκριβὴς ἡ κατηγορία αὐτὴ καὶ εἰς ποῖον βαθμὸν ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις; Διὰ νὰ δοθῇ ὀρθὴ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν δύο τινά: Πρῶτον, ποία ὑπῆρξεν ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ποία ἡ θέσις τὴν ὁποίαν λαμβάνει σήμερον. Ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως—καὶ ὅλων τῶν μεταπολεμικῶν Κυβερνήσεων—ὑπῆρξεν ἔνταξις τῆς χώρας εἰς τὸν Δυτικὸν κόσμον καὶ εἰς τὰς στρατιωτικὰς συμμαχίας του, μὲ ἀνάληψιν, μάλιστα, βαρυτάτων στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων αἱ ὁποῖαι ἀπορροφοῦν τὸ ἥμισυ καὶ πλέον τοῦ πτωχοῦ Ἑλληνικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἡ θέσις ποὺ λαμβάνει σήμερον ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ συνέχεια τῆς ἐντάξεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς Δυτικάς της συμμαχίας καὶ κατὰ συνέπειαν νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ κατηγορῆται, διότι ἠκολούθησε τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Θὰ ἐδικαιούμεθα ἡμεῖς, καὶ ἐννοῶ τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ κατηγορήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν, ἐὰν συνέχιζε τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλε προεκλογικῶς. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον συνεχίζει καὶ ἡ ἰδία τὴν ἰδίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ν’ ἀποδίδῃ εὐθύνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀπεδέχθη τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ. Καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐπηγγέλθημεν, ὡς Ἀντιπολίτευσις, εἰς τὸν λαόν, μόνον ἐὰν ἐξηκολούθει νὰ ζητῇ τὴν ἀλλαγὴν εἰς τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς γενικωτέρας τῆς χώρας πολιτικῆς, ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς, πρὸς τὴν δημιουργουμένην νέαν εἰς τὸν κόσμον κατάστασιν, μόνον τότε θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ κατηγορῇ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἀκολουθεῖ. Καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐπηγγέλθημεν εἰς τὸν λαὸν ὡς Ἀντιπολίτευσις. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον εὐθυγράμμισε τὴν πολιτικήν της μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν δύναται νὰ τὴν κατηγορῇ σήμερον. Δὲν νομίζω ἐὰν μετὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ τετάρτου — διότι θέλω νὰ εἶμαι πάντοτε συνεπὴς — δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἐνδιαφέρον, νὰ ἀκούσητε γερουσιαστάς, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἀκούσητε βουλευτάς, νὰ ἀκούσητε τὸν Ἀρχηγὸν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, νὰ λέγουν περὶ τοῦ Δόγματος αὐτοῦ, νὰ λέγουν ὅτι τὸ Δόγμα αὐτό, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ συγκράτησις τῶν πραγμάτων, ὅπως τὴν ἐκδηλώνουν εἰς τὴν Ἐγγὺς Ἀνατολήν. Καὶ ἔχομεν ἀπὸ τὴν Στρατιωτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἐγόπλων δυνάμεων συζήτησιν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι τὸ Δόγμα αὐτὸ εἶναι συνέχεια τῶν στρατιωτικῶν συμφώνων τῆς Δύσεως. Ἔχομεν τὸν Στρατηγὸν Γκρίνθερ, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ NATO, τὸν Ναύαρχον Ράντφορντ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τῶν ἐπιχειρήσεων, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι τὸ Δόγμα αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ προέκτασις τῶν ὑπαρχουσῶν συμμαχιῶν. Ἔχομεν ἐπίσης ἄλλους ἐπιφανεῖς γερουσιαστάς, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον θέσιν ἐναντίον τοῦ Δόγματος καὶ λέγουν καὶ διατὶ δὲν θέλουν τὸ Δόγμα αὐτό. Θὰ ἤθελον ἐπὶ τοῦ Δόγματος αὐτοῦ νὰ ἀναφέρω ὀλίγας μόνον λέξεις. Λέγει ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ὅτι διὰ τοῦ Δόγματος αὐτοῦ, ἐπιδιώκομεν νὰ ἀποκτήσωμεν φίλους εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ ὄφελος τῶν Η.Π.Α. Πρὸς τοῦτο ὑπάρχει πρόβλεψις οἰκονομικῆς βοηθείας 200.000.000 δολλαρίων Καὶ πῶς θὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ βοήθεια αὐτή. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ κ. Ντάλλες, μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐλευθέρως δι’ οἱονδήποτε σκοπὸν ἀπὸ τοὺς λαμβάνοντας αὐτά. Μάλιστα, λέγει ὅτι δὲν χρειάζεται κἂν καὶ ἀπόδοσις λογαριασμοῦ, διὰ τὰ χρήματα αὐτά. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐπεμβαίνει ὁ γερουσιαστὴς Ράσσελ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπίσης Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι: «Ἐπέστη ἡ στιγμὴ νὰ μὴ ἔχωμεν πλέον τὰ δολλάρια ὡς μέσον τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς ἀλλὰ μόνον .... (ἀναγινώσκει)....». Τὸν κ. Legaton Rassel διαδέχεται εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Lenaton Holland ὁ ὁποῖος ἐπίσης συμφωνεῖ καὶ λέγει ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν εἶναι παραδεκτὴ καὶ τὴν παρομοιάζει μὲ μίαν λέξιν.......«Μὲ αὐτὸ ἐννοῶ τὰς μεγάλας ποσότητας δολώματος τὰς ὁποίας ρίπτομεν εἰς τὴν θάλασσαν διὰ νὰ ἀνέρχωνται τὰ ψάρια καὶ νὰ τὰ συλλαμβάνωμεν μὲ τὰ δίχτυα». Εἶναι φανερόν, λοιπόν, ὡς σᾶς εἶπον, καὶ φυσικώτατο αὐτὰ εἶναι ἐλάχιστα, τῶν ὅσων ἐλέχθησαν, διότι ἔγινε συζήτησις πολλὰς ἡμέρας εἰς τὸ Κογκρέσσον, δηλαδὴ εἰς τὴν Βουλήν, περὶ τοῦ Δόγματος αὐτοῦ — ὅτι ὑπάρχουν δηλαδὴ ἄνθρωποι, ἐνδιαφερόμενοι εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ τὴν πρόοδον τῆς χώρας αὐτῆς, ἐνδιαφερόμενοι γενικώτερον διὰ τὸν Δυτικὸν κόσμον, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν γνώμην ὅτι εἶναι ἐπιτυχὴς ἡ πολιτικὴ τοῦ Δόγματος Ἀϊζενχάουερ. Καὶ δὲν θεωρεῖται ἀπὸ κανένα εἰς τὴν Ἀμερικὴν ὡς παράνομος ἐνέργεια ἢ μᾶλλον ὡς μὴ ἐθνικὴ ἐνέργεια ἡ ἀντίταξις πρὸς αὐτό. Ἀναγνωρίζουν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἀντίθετος γνώμη εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό. Κατὰ συνέπειαν, νομίζω ὅτι καὶ ἡμεῖς ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἦσαν γνωστὰ καὶ ἐλέχθησαν εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ σπεύσωμεν καὶ ὡς Κυβέρνησις καὶ ὡς Ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις νὰ δεχθῶμεν ὅτι πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ ἐνταχθῶμεν εἰς τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἐθεώρησεν ὡς μεγάλην ἐπιτυχίαν. Βεβαίως δὲν θέλω νὰ διαμφισβητήσω τὴν καλὴν πίστιν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἔχω ὅμως τὴν γνώμην ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἄνθρωποι, τῆς περιωπῆς τῶν γερουσιαστῶν τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερον, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι λέγουν τὸ ἀντίθετον, θὰ ἔπρεπε καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Διότι, εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν θὰ συγκρατήσῃ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὸ Δόγμα Αϊζενχάουερ εἰς τὴν Ἐγγὺς καὶ τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Αὐτὸ τὸ λέγει ὄχι μόνον ὁ Τύπος, ἀλλὰ καὶ οἱ μεγάλοι αὐτοὶ ἄνθρωποι τῆς Ἀμερικῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν νὰ συγκρατηθοῦν τὰ πράγματα, εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν τὴν καθαρῶς ἐπαναστατημένην. (;) Κατὰ συνέπειαν, θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν καὶ ἡμεῖς τί συμφέρον θὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἐγὼ προσωπικῶς, νομίζω ὅτι ἅπαξ ἔγινεν ἀποδεκτὸν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ συνεχίσωμεν τὴν πολιτικὴν τῶν συμμαχιῶν, ἅπαξ ἔγινε τοῦτο ἀποδεκτὸν πρέπει νὰ λάβωμεν ὡρισμένα μέτρα ἐν τῷ συμφέροντι τῆς χώρας. Καὶ τὰ μέτρα αὐτά, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι τὰ ἑξῆς: Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ Ἀραβικὸς κόσμος – καὶ ὅταν λέγωμεν Ἀραβικὸν κόσμον δὲν ἐννοοῦμεν φυσικὰ τὸν Χουσεΐν – ὅτι ὁ Ἀραβικὸς κόσμος δὲν ἀποδέχεται τὸ Δόγμα αὐτό. Κατὰ συνέπειαν ὅταν μετὰ 4 μῆνας θὰ ἔχωμεν πάλιν τὸ θέμα τῆς Κύπρου νὰ ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ Ο. Η.Ε., πρέπει νὰ εἴμεθα παρασκευασμένοι διὰ τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀντίδρασιν ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτόν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ ὑποσημειώσω. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι τοῦτο: Εἶμαι ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι περιφέρουν τὸν δίσκον τῆς ἐπαιτείας. Θὰ ἤθελον νὰ τὸν ἐκρύβαμεν τοὐλάχιστον διὰ τὴν χώραν μας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δίσκος ἐπαιτείας, ὅταν ἐρχώμεθα εἰς ἕνα Δόγμα, ὅπως εἶναι αὐτὸ καὶ ὅταν ἡμεῖς ἔχωμεν τόσον βαρείας ὑποχρεώσεις, στρατιωτικὰς ὑποχρεώσεις, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν τὸ ἀνάλογον μερίδιόν μας ἀπὸ τὸ Δόγμα αὐτό. Δὲν θὰ ἦτο τοῦτο ἐπαιτεία, ἀλλὰ μία ἀνακούφισις τοῦ Ἑλληνικοῦ Προϋπολογισμοῦ, μία ἀνακούφισις τοῦ λαοῦ. Τρίτον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ παρατηρήσω, εἶναι ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς ἐβεβαίωσε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτι τὸ Δόγμα αὐτὸ εἶναι ἐπ’ ὠφελείᾳ μας. Ἀκριβῶς εἶπε τὰς λέξεις, ὅτι βοηθεῖ τὴν θέσιν μας, διότι καθορίζει πλέον ἡμᾶς ὡς Μεσογειακὴν καὶ ταὐτοχρόνως ὡς Εὐρωπαϊκὴν χώραν. Τὸ αὐτὸ ἐπανέλαβε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἄνευ Χαρτοφυλακίου Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος μάλιστα, μᾶς εἶπε ὅτι τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ, ὡς εὑρισκόμενον εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ Σύμφωνον τῆς Βαγδάτης, εἰς τὸ ὁποῖον ὡς γνωστόν, εὑρίσκονται ἐπὶ κεφαλῆς ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Τουρκία, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐπωφελὲς δι’ ἡμᾶς καὶ ὅτι εἶναι ἕνας λόγος διὰ νὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, ὅπως εἶναι σήμερον. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἀπὸ αὐτὰ τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα θὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς, προκύπτει ὅτι τὸ Σύμφωνον τῆς Βαγδάτης δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς ἐναντίον τοῦ ὁποίου στρέφεται αὐτὸ τὸ Δόγμα τῆς Ἐγγὺς Ἀνατολῆς. Καθαρὰ λέγεται εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Γερουσίας καὶ τῆς Βουλῆς, ὅτι θὰ ὑποβοηθήσωμεν τὸ Σύμφωνον τῆς Βαγδάτης. Λέγει καθαρὰ εἰς ἕνα σημεῖον ὁ γερουσιαστὴς Κέϊπεν (;) ὅτι σκοπὸς τοῦ Δόγματος αὐτοῦ εἶναι νὰ ἐνισχύσωμεν τὰς συμμαχικὰς θέσεις, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπανακτήσουν εἰς τὰς θέσεις αὐτὰς, τὴν θέσιν των οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ Γάλλοι. Εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 26ης Φεβρουαρίου, λέγει ἐπὶ λέξει: «Διὰ τοῦ Δόγματος αὐτοῦ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτείαι .... (ἀναγινώσκει)....». Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι 26η Φεβρουαρίου τρέχοντος ἔτους. Πάντως, εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰσήλθομεν εἰς τὸ Δόγμα αὐτὸ καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς τὸ Δόγμα αὐτό, καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις ἐδέχθη τὴν ἄποψιν αὐτήν, πρέπει τοὐλάχιστον νὰ παραδεχθῶμεν ὅ,τι εἶναι δυνατόν, καὶ πρέπει ἐντόνως νὰ φροντίσωμεν ἀπὸ τώρα καὶ νὰ λάβωμεν ἐπίσης τὰ μέτρα μας, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν κατὰ τὴν ἐρχομένην Συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, αὐτά, τὰ ὁποῖα προβλέπομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, δηλαδὴ διασπάθισις τῶν Ἀσιατικῶν ψήφων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθημεν. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ ἤθελον κατόπιν νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐθίγη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὸ θέμα τὸ Κυπριακόν. Εἰς τὸ θέμα αὐτό, νομίζω, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν σημειωτέον καὶ ὅλαι αἱ πρὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως Κυβερνήσεις, δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πολιτική, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ τὸ θέμα αὐτὸ εἰς τὸ τέρμα του. Διότι, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπανειλημμένως ἐτόνισαν, ὁ Ὀργανισμὸς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, εἶναι ἁπλῶς καὶ μόνον ἕνας Ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος ὑποβοηθεῖ τὴν λύσιν τῶν μεγάλων διεθνῶν θεμάτων, δὲν εἶναι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτός, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἠμπορέσῃ νὰ δώσῃ τὴν λύσιν. Διὰ νὰ δοθῇ λύσις, χρειάζεται πίεσις, ὄχι ἁπλῶς ἠθική, ἀλλὰ πίεσις οὐσιαστική. Ποία δὲ εἶναι ἡ οὐσιαστικὴ πίεσις; Ὅσοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, εἶσθε νομικοί, θὰ ἐνθυμῆσθε τὸν μέγα νομικὸν τοῦ παρελθόντος αἰῶνος, Ροῦντολφ φὸν Ζέρνιγκ, ὁ ὁποῖος εἰς ἐκεῖνο τὸ περίφημον βιβλίον του «Ὁ σκοπὸς ἐν τῷ δικαίῳ» λέγει ὅτι πίεσις ἡ ὁποία δημιουργεῖ τὴν συμφωνίαν, εἶναι ἡ ἀντιπαροχὴ μεγαλυτέρου συμφέροντος εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θέλομεν νὰ ἔλθῃ εἰς συμφωνίαν. Αὐτὸ βεβαίως διὰ πᾶσαν συμφωνίαν καὶ βεβαίως καὶ διὰ τὰς συμφωνίας τοῦ Ἀστικοῦ Δικαίου, τὸ ὁποῖον λέγεται δικαιοπραξία. Πρέπει εἰς τὸ συμφέρον, νὰ ἀντιταχθῇ μεγαλύτερον συμφέρον καὶ ὅταν διακινδυνεύῃ τὸ μεγαλύτερον συμφέρον, τότε ὑποχωροῦμεν εἰς τὸ μικρότερον συμφέρον. Ἐν προκειμένῳ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποκύψῃ καὶ ἡ Ἀγγλία; Ἡ Τουρκία βοηθεῖ τὴν Ἀγγλίαν εἰς τὴν μεγάλην ὑπόθεσιν, τὴν ἐθνικὴν δι’ ἡμᾶς, ἡ ὁποία ἐπίσης εἶναι δι’ αὐτοὺς μία ὑπόθεσις συμφέροντος, ἂν δὲν ἀναγκασθῇ διὰ μεγαλυτέρου συμφέροντος νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ μικρότερον συμφέρον; Θὰ εἴπω, καίτοι ἡ ἀνάμνησις τοῦ προσώπου αὐτοῦ δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνεται εὐκόλως, θὰ εἴπω, ὅτι ὁ μέγας Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὅταν κάποτε ἐδημιουργήθη, τὸ 1930, τὸ θέμα αὐτὸ καὶ παρουσιάσθη Ἐπιτροπὴ Κυπρίων ἐνώπιόν του μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ἴδιον τὸν Λιανίτην, τὸν παλαίμαχον τῆς Κύπρου ἀγωνιστήν, καὶ τοῦ ἐζήτησε τὴν βοήθειάν του, ἀπήντησε μὲ τρόπον μάλιστα ἀπότομον: «Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς βοηθήσω». Ὅταν δὲ ἀνεχώρησεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸν ἠρώτησα καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς ἐνθουσιασμοὺς τῆς νεότητος, διατὶ καὶ πῶς τοὺς ἀποκαρδίωσε, εἶπε: «Διότι, παιδί μου, ὁ πάσσαλος ἐκκρούεται διὰ τοῦ πασσάλου καὶ δὲν ἔχω πάσσαλον νὰ ἐκκρούσω τὸν πάσσαλον». Ἐπανέλαβε, δηλαδή, τὴν ἰδέαν τοῦ Ροῦντολφ φὸν Ζένριγκ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκβιάσωμεν, νὰ κατορθώσωμεν νὰ πάρωμε ἀπὸ τὸ στόμα αὐτῆς τῆς ἀλεποῦς, τὸ κρέας, διότι ὑπῆρξεν καὶ ἡ φράσις αὐτή, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ τὴν καταδιώξωμεν. Σήμερον, κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἔχομεν τὴν δυνατότητα νὰ ἐκκρούσωμεν τὸν πάσσαλον διὰ τοῦ πασσάλου καὶ νὰ ἐκκρούσωμε τὸν πάσσαλον διὰ τοῦ πασσάλου, ὄχι προσφεύγοντες εἰς τοὺς ἀντιθέτους συνασπισμούς, ἀλλὰ ὑποστηρίζοντες καὶ ἡμεῖς τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς τὸν Δυτικὸν συνασπισμόν, τοῦ ὁποίου εἴμεθα σύμμαχοι. Εἶναι ἐπικρατέστερα τὰ δικαιώματα τῶν Τούρκων εἰς τὴν Μεσόγειον; Ὄχι, εἶναι, τοὐλάχιστον ἴσα. Ἄλλως, καὶ ὁ μέγας αὐτὸς δημιουργὸς τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνεφέρθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸ ὀλίγου, ἐβάσιζε τὴν Ἑλληνοτουρκικὴν φιλίαν εἰς τὴν ἰσοτιμίαν. Καὶ ὅποιος ἔχει διαβάσει τὰ πρακτικὰ τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης, θὰ εἶδε ὅτι ἐπὶ 6 μῆνας ἠγωνίζετο διὰ νὰ γραφῇ κατόπιν ἡ δευτέρα σύμβασις τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης. Ἡ σύμβασις αὐτὴ λέγει ὅτι ἀποστρατικοποιοῦνται τὰ Στενά. Βάσις, δηλαδή, τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας ἦτο ἡ σύμβασις 2 τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης. Δὲν ἐπέρασαν πολλὰ ἔτη, ἔρχεται ὁ μεσοπόλεμος, ἡ πονηρὰ ἐκείνη ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀγγλία προβλέπουσα ὅτι ἐπέρχεται ἡ δευτέρα παγκόσμιος καταιγίς, προσεπάθησε νὰ σταθεροποιήσῃ τὰς θέσεις της εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ εἰς τὴν Μεσόγειον ἰδιαιτέρως. Ἔγινε ἡ Συνθήκη τοῦ Μοντρέ. Διὰ τῆς συνθήκης αὐτῆς καταργεῖται ἡ σύμβασις 2 τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης. Στρατικοποιοῦνται καὶ πάλιν τὰ Στενά. Σήμερον ποὺ ἔχουν παρέλθει ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον, 30 ἔτη, κατὰ τὰ ἄρθρα 24 καὶ 28 τῆς Συνθήκης τοῦ Μοντρέ, πᾶσα χώρα, ἡ ὁποία ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν ἔχει καὶ δικαίωμα καταγγελίας. Ἔχομεν, λοιπόν, καὶ ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, δικαίωμα καταγγελίας καὶ ἔχομεν καὶ συμφέρον καταγγελίας, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἀνάγκην νὰ τὸ κάμωμεν αὐτό. Δὲν προχωρῶ περισσότερον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, γνωρίζει ὅτι ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος, ἡ ψῆφος τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἡ κρίνουσα εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ πέσῃ ἡ Συνθήκη τοῦ Μοντρέ. Καὶ μόνον ἡ γνώμη ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πέσῃ τὸ οἰκοδόμημα αὐτό, θὰ ἀναγκάσῃ τὴν ἀλεποῦ νὰ πετάξῃ τὸ κρέας ἀπὸ τὸ στόμα της, κύριοι βουλευταί. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἄλλο μέσον διὰ νὰ πειθαναγκάσωμεν τοὺς «φίλους» Τούρκους, νὰ παύσουν τὴν ἐξοργιστικὴν διαγωγὴν ἀπέναντί μας, νὰ παύσουν ἀπειλοῦντες τὰ Πατριαρχεῖα, νὰ παύσουν νὰ ἀπειλοῦν τὴν ἐδαφικήν μας ἀκεραιότητα, νὰ παύσουν νὰ ἀπειλοῦν τὰς νήσους μας. Ἔχομεν τὴν δυνατότητα καταγγελίας αὐτῆς τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ καὶ ἀπαίτησιν τῶν ἀποζημιώσεων τὰς ὁποίας δικαιούμεθα κατὰ τὸ ἄρθρον 44 τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης. Ἀπὸ 2 ἐτῶν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία διὰ τοῦ Τύπου, νὰ τονίσω ὅτι θὰ ἔπρεπε ὄχι ἁπλῶς ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Τουρκίας, οὔτε τὸ Πατριαρχεῖον, διότι αὐτοὶ δὲν εἶναι οἱ δικαιούμενοι νὰ κάμουν τὴν προσφυγήν, θὰ ἔπρεπε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ προσφυγήν, σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 48 τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάννης, καὶ νὰ ζητήσωμεν ἀποζημίωσιν. Καὶ ἂν ἡ Τουρκία δὲν ἔδιδε ἀποζημίωσιν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸ δικαστήριον τῆς Χάγης. Θὰ ἦτο δυνατόν, συνεπῶς, νὰ ἀσκήσωμεν καὶ διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς μίαν ὡρισμένην πίεσιν ἐπὶ τῶν Τούρκων. Ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκήσωμεν πίεσιν ἀκόμη καὶ ἐπὶ τῶν Ἄγγλων ἀρκετὰ ἰσχυράν, τοὐλάχιστον ἠθικῶς, ἂν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία σύσσωμος, διὰ νὰ μὴ ἐκτεθῇ μόνον ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὁμοφώνως ἀπεφάσιζε ὅπως τιμηθοῦν οἱ ἥρωες καὶ μάρτυρες τῆς Κύπρου. Πρὸ μηνῶν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψαν βουλευταὶ ἐξ ὅλων τῶν Κομμάτων, πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητούσαμεν ὅπως τιμηθοῦν οἱ ἀγωνισταὶ τῆς Κύπρου διὰ μιᾶς μικρᾶς συντάξεως καὶ δι’ ἄλλων εὐκολιῶν καὶ ἑνὸς τιμητικοῦ μεταλλίου. Θὰ παρεκάλουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὑπὸ τὰς σημερινὰς μάλιστα συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ὁ ἀγών, νὰ ψηφισθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις καὶ νὰ τιμηθῇ ὁ ἀγών. Ἂν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν πρέπει νὰ πάρῃ πρωτοβουλίαν, λόγῳ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει, βεβαίως θὰ ἠμποροῦσε αὐτομάτως ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος νὰ τὸ κάμῃ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἦτο παρεξηγήσιμον. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔλεγον καὶ διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς Κύπρου, χωρὶς νὰ ὑποτιμῶ τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ μία εὐνοϊκὴ δι’ ἡμᾶς ἀπόφασις τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ διὰ τὴν προπαρασκευὴν τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι πρέπει ἀπὸ τώρα νὰ λάβωμεν τὰ μέτρα μας. Θὰ ἔλθω εἰς ἕνα τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον......

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πιστολάκη, ἔχει παρέλθει ἤδη ἡμίωρον, σᾶς παρακαλῶ νὰ τελειώσητε.

§137Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ προχωρήσω εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον εἶχον σκοπὸν νὰ θίξω, διότι τὸ ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος κ. Κιτσίκης. Ἐπειδὴ ἔτυχε τὰ τελευταῖα ἔτη νὰ ἀσχοληθῶ καὶ ἐγὼ μὲ αὐτὴν τὴν σπουδαίαν ἐπιστήμην, ἡ ὁποία ἐπέφερεν ἐπανάστασιν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, ὄχι μόνον τεχνικὴν ἀλλὰ καὶ κοινωνικὴν καὶ ἡ ὁποία διαμορφώνει σήμερον ἕνα ἐντελῶς νέον κόσμον, θὰ ἔλεγον ὅτι ἦτο πολὺ εὐχάριστος ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι δὲν ἀνελήφθη καμμία ὑποχρέωσις διὰ τὴν χορήγησιν βάσεων εἰς τὴν χώραν μας. Εἶναι φοβερὸν νὰ σκεφθῇ κανεὶς ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἕνα τέτοιο πρᾶγμα. Εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης ὅτι μία μόνον βόμβα Χιροσίμα τῶν 600 εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ καταστροφὴν εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, διότι δὲν εἶναι μόνον τῶν 2.000, ποὺ εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, ὑπάρχει βόμβα καὶ τῶν 3.000. Μόνον ἡ βόμβα τῶν 700 Χιροσίμα ἔχει ἀκτῖνα πλήρους καταστροφῆς 70 χιλιομέτρων καὶ ἀκτῖνα καταστροφῆς ἐκ ραδιενεργείας 700 χιλιομέτρων. Αὐτά, πρὸς συμπλήρωσιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Κιτσίκη. Εἰς τὴν περίμετρον τὴν ἰδικήν μας, ὑπάρχουν καὶ τὰ ραδιοκατευθυνόμενα βλήματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον ὅλων τῶν λαῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν περίμετρον τῶν λεγομένων ἀτομικῶν δυνάμεων. Αὐτὰ εἶναι βλήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς τὴν κεφαλήν των ὑδρογονικὴν γόμωσιν. Πάντως, εἶμαι ἱκανοποιημένος διότι ἐδόθη διαβεβαίωσις ὅτι δὲν ἐλήφθη τοιαύτη ἀπόφασις καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ζητηθῇ, διότι ὁ κόσμος βαίνει ὁλοταχῶς πρὸς τὴν ἀντίθετον κατεύθυνσιν. Ὁ ἀφοπλισμὸς εἶναι ἕνα γεγονός, ἴσως δὲ τὸ βλέπομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ γεγονὸς αὐτό, ἀλλὰ εἶναι ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁλοφάνερον, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ δοῦν τὴν πραγματικότητα. Ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως, ἱκανοποιήθην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Βεβαίως, ὑπάρχει ἀκόμη εἰς τοὺς ὤμους τοῦ λαοῦ, τῶν ἀπόρων τάξεων, ὑπάρχει τὸ μέγα βάρος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μετατοπισθῇ ἀπὸ τοὺς ὤμους αὐτοῦ εἰς τοὺς ὤμους τοὺς ἰσχυροτέρους. Ἀλλὰ κάμνει προσπάθειαν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐὰν δὲν ἔλεγον αὐτὸ δὲν θὰ ἤμην ἐν τάξει μὲ τὴν συνείδησίν μου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μαῦρος εἶπεν ὡρισμένα πράγματα καὶ δὲν παραγνωρίζω τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπὶ ὑπουργίας του ἔγιναν πολλὰ πράγματα καὶ μεγάλα πράγματα. Δυστυχῶς, ὅμως, δὲν ἐλήφθησαν τὰ ριζικὰ ἐκεῖνα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ μετατοπίσουν τὸ βάρος αὐτὸ πρὸς τὸ σημεῖον τῶν ἰσχυρῶν ἀπὸ τοὺς ἀσθενεστέρους καὶ κατὰ συνέπειαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικὴ διαφορά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλεγεν ὅτι αὐτὰ τὰ ἐγνώριζε καὶ ὅτι ἔχει ἕτοιμα τὰ σχετικὰ νομοσχέδια καὶ ἡμεῖς ὡς Ἀντιπολίτευσις τὰ παρουσιάζαμεν ὡς κἄτι νέον καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀλλάξῃ τὴν κατάστασιν. Τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἐν τῷ συμφέροντι τῆς χώρας, πρέπει νὰ τονίσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶναι τὸ θέμα τὸ ἐσωτερικόν. Θὰ ὁμιλήσω τώρα διὰ τὸν σοφὸν βουλευτὴν τῆς Ἀμερικῆς κ. Φοῦλτον, ὁ ὁποῖος εἰς τὰς 21 Μαρτίου 1957 ἔλεγε τὰ ἑξῆς:

§138Π. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΡΗΣ. Ἐδῶ εἴμεθα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ ὄχι εἰς τὴν Ἀμερικανικήν.

§139Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακρίνωμεν τὸ λογοπαίγνιον ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, κύριε συνάδελφε.... (δὲν ἠκούσθη).... Ὁ κ. Φοῦλτον, ὁμιλῶν διὰ περίπτωσιν ἀνάλογον μὲ τὴν Ἑλληνικήν, διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπαναστάσεως, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὰς Φιλιππίνας, ἔλεγεν ὅτι: «Ἀπαιτῶ καὶ ἐγώ, ὅπως ἔπραξαν πρὸ ἐμοῦ καὶ ἄλλοι βουλευταί, νὰ ἐκφράσω τὸν μεγάλον μου ἔπαινον .... (ἀναγινώσκει)....». Εἶναι ἀκριβῶς ἡ θέσις τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔθεσα καὶ ἐγώ. Νομίζω, καταλήγων, ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ ὅπως καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τὸ οἰκονομικόν, θέλω νὰ ἐλπίζω καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ἐξωτερικῶν σχέσεων ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ, καὶ ἀποτείνομαι πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ προχωρήσῃ ὀλίγον περισσότερον εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπηγγέλθη καὶ τὴν ὁποίαν ἐχάραξε. Δεδομένου δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἔχει πρὸ αὐτῆς ὡρισμένον χρόνον διακυβερνήσεως, ἐγὼ κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ καταψηφίσω ἀπόψε τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ δώσω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς αὐτὴν ἁπλῶς μίαν ψῆφον ἀνοχῆς καὶ τοῦτο διότι πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ τὸ πρόγραμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Φωναὶ— θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως — κωδωνοκρουσίαι).

§140Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς διδάξω κἄτι τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε, λόγῳ τῆς ἡλικίας σας νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ νὰ δώσῃ κανεὶς μίαν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἶναι προσχώρησις. Τὸ νὰ δώσῃ κανεὶς ὅμως, ἀρνητικὴν ψῆφον, εἶναι ἁπλῶς μία ἀποχὴ τὴν ὁποίαν δίδει ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν, ὄχι ὅτι ἐγκρίνω τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐπειδὴ γνωρίζω ὅτι θὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ σὲ βοηθήσω νὰ ἐφαρμόσῃς τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον πιστεύω ἐγώ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Δὲν εὑρίσκω διαφορὰν μεταξὺ τοῦ προγράμματος τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τοῦ προγράμματος τοῦ Κυβερνητικοῦ.

§141Γ. ΠΑΛΛΑΣΚΑΣ. Νὰ μᾶς πῆτε εἰς τί πιστεύετε.

§142Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, λυποῦμαι διότι δὲν εἶσθε παρὼν διὰ νὰ ἀκούσητε τί εἶπα. Εἶπον διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν, δηλαδὴ ἡ βελτίωσις τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς καταστάσεως, πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν κἄποιαν δύναμιν. Εἶμαι ὑπερήφανος, διότι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἀπέδειξα τὸ θάρρος τὸ ὁποῖον μὲ χαρακτηρίζει. Εἶμαι καὶ θὰ παραμείνω πιστὸς εἰς τὰς ἀρχάς μου, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἀπὸ ἔτους ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐὰν δὲν ἐπέλθῃ ριζικὴ ἀλλαγὴ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας, δὲν θὰ εὐημερήσῃ ἡ χώρα μας. Καὶ θὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἀνοχὴν ἡ Κυβέρνησις, μέχρις ὅτου ἀποδείξῃ ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά της.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§144Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δηλῶ ὅτι θεωρῶ ὡς μείωσιν τὸν τεθέντα περιορισμόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν σκέψεών μου μέσα εἰς ἓν τέταρτον. Ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ἐὰν ἀντετάχθην εἰς τὴν καθιέρωσιν τοῦ τετάρτου, τὸ ἔπραξα ἀπὸ βαθυτάτην προσήλωσιν εἰς τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμοὺς καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Δὲν πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ διαιρούμεθα εἰς προνομιούχους βουλευτὰς καὶ μὴ προνομιούχους καὶ ἐκεῖνοι ἐξ ἡμῶν οἱ ὁποῖοι εἴτε ἐκ συμπτώσεως, εἴτε ἐξ ἄλλων δεδομένων ἀνέρχωνται εἰς τὸ βῆμα, πρῶτον νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των μὲ πλήρη ἄνεσιν, ἐνῷ οἱ ἄλλοι νὰ ὑφίστανται χρονικὸν περιορισμὸν ἀπαράδεκτον. Ἢ ὑπάρχει ἀπόλυτος ἐλευθερία, ὥστε νὰ δύναταί τις νὰ διατυπώνῃ ἐλευθέρως τὰς σκέψεις του, ἢ ὑπάρχει ὁ περιορισμὸς τοῦ τετάρτου, ὁπότε δὲν εἶναι δυνατόν τις νὰ ἐξωτερικεύσῃ τὰς σκέψεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον πρόκειται νὰ διατυπώσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Διότι, τεθέντος, κύριοι, πολιτικοῦ θέματος, ἔχει κἄθε βουλευτὴς ὑποχρέωσιν νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ψῆφον του. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔθετε τὸ πολιτικὸν θέμα, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνεται πρὸς ὑμᾶς, δὲν θὰ σᾶς ἀπησχόλει. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, ἐτέθη τὸ πολιτικὸν θέμα καὶ γίνεται μία λεπτομερὴς συζήτησις τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ᾐσθάνθην χρέος μου νὰ ζητήσω καὶ ἐγὼ τὴν ἄνοδόν μου εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ διατυπώσω ὡρισμένας σκέψεις πρὸς τοὺς συναδέλφους μου. Τὸ θέμα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὴν πρόσφατον ὀξύτητα, εἶναι ἡ λῆξις τῆς πρώτης Συνόδου τῆς Βουλευτικῆς περιόδου. Ἡ Κυβέρνησις ἐπικαλεῖται Συνταγματικὴν διάταξιν, βάσει τῆς ὁποίας, μετὰ τρίμηνον ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου εἶναι δυνατὸν νὰ κηρυχθῇ ἡ λῆξις τῆς Συνόδου. Ὁ Τύπος καὶ ἡ νομιμοφάνεια κεῖνται πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ οὐσία, ὅμως, εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν Κυβερνητικὴν πλευρὰν καὶ τὴν Κυβερνητικὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία διετυμπανίσθη τόσον ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου, ὅσον καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ καθιερωμένη ἀρχὴ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, κύριοι βουλευταί, εἶναι νὰ κυβερνᾷ ἡ πλειοψηφία καὶ νὰ ἐλέγχῃ ἡ μειοψηφία. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ.

§145ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἀκούομεν κάθε ἡμέραν αὐτά.

§146Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ τὰ ἀκούσητε καὶ τώρα. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ μὲ ἀκούσητε, νὰ μὴ μοῦ κάμνετε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀκροασθῆτε. Ἡ ἀντιδικία, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μεταξὺ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, πρέπει νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἐδικαιολογεῖτο καὶ ἐὰν ἡ ὄξυνσις τῆς πολιτικῆς καταστάσεως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἦτο δικαιολογημένη. Ἔχω μίαν κατάστασιν τῶν ἐργασιῶν τῆς 2ας Συνόδου τῆς Βουλῆς. Ἐγένετο ἔναρξις τὴν 11ην Ὀκτωβρίου 1956. Εἰργάσθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα, μέχρι τῆς 17ης Ὀκτωβρίου 1956, διέκοψε τὰς ἐργασίας της καὶ τὰς ἐπανέλαβε τὴν 17ην Νοεμβρίου 1956 καὶ αἱ ἐργασίαι διήρκεσαν μέχρι τῆς 15ης Ἀπριλίου 1957. Ἐν συνόλῳ εἰς τὸ ἑξάμηνον αὐτὸ διάστημα ἐγένοντο 80 συνεδριάσεις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ ἐξ αὐτῶν τὰ ⅖ τῶν συνεδριάσεων, δηλαδὴ αἱ 32 συνεδριάσεις, κατηναλώθησαν διὰ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ αἱ 48 εἰς κοινοβουλευτικὴν ἐργασίαν. Ἠκούσατε τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐργασιῶν τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος. Ἐψηφίσθησαν κατὰ τὴν 2αν Σύνοδον ἐν συνόλῳ 57 νομοσχέδια καὶ ἐπὶ 341 ἐπερωτήσεων κατατεθεισῶν ὑπὸ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συνεζητήθησαν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπερωτήσεις 8.

§147Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Εἰς τί ὀφείλεται αὐτό;

§148Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, τελῶ ὑπὸ κἄποιον χρονικὸν περιορισμὸν καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτωμαι. Οἱ κ. κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἄνεσιν νὰ ὁμιλήσουν, εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν καὶ ὥραν, θὰ ἀνέλθουν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ μᾶς ἀντικρούσουν. 341 ἐπερωτήσεις κατετέθησαν καὶ συνεζητήθησαν 8. Εἰς τὰ βιβλία τῆς Βουλῆς ἀναφέρονται ὡς συζητηθεῖσαι 27, διότι εἰς τὰς 8 ἐγένετο ἐνσωμάτωσις ὅλων τῶν παρεμφερῶν ἐπερωτήσεων. Ἦλθε τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, ἦλθε τὸ θέμα τοῦ ἐλαίου, ἦλθε τὸ θέμα τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ποὺ δὲν ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις, διότι ἐκηρύχθη λήξασα ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς. Καὶ συνεπῶς, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῶν 341 ἐπερωτήσεων τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐν τῇ οὐσίᾳ συνεζητήθησαν, εἰς τὰς 32 συνεδριάσεις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, 8 ἐπερωτήσεις. Ἐὰν ἴδητε τὸ σῶμα τῶν ἐπερωτήσεων θὰ ἴδητε, ὅτι καταχωροῦνται ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄξια πάσης προσοχῆς καὶ πρὸ παντὸς θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀπασχοληθῇ καὶ μάλιστα εὐρύτατα. Μοῦ διετυπώθη τὸ ἐρώτημα, ποῖος πταίει διὰ τὴν παράτασιν τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Ἀπαντῶ εὐθέως. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε καὶ δὲν εἶναι ἄγνωστον εἰς τοὺς παροικοῦντας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν ἀπροθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παρακολουθῇ τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ δὴ ὅταν πρόκειται περὶ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οὐδέποτε μᾶς ἐτίμησε διὰ τῆς παρουσίας του. Αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἐλλείψει τῆς παρουσίας τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, κατὰ τὸ πλεῖστον ἐλύθησαν δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας μεταξὺ τῆς 9ης καὶ 10ης νυκτερινῆς. Καὶ ἔχω τὸ πρόσφατον παράδειγμα, ὅτι ὅταν ὑπεβλήθη τὸ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος τῆς συζητήσεως διὰ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως εἰς δύο ἢ τρεῖς συνεδριάσεις, ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξε ἀνταπόκρισις, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἀντιθέτως ὑπεδείχθη εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας νὰ ἐγγραφοῦν νὰ ὁμιλήσουν διὰ νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ κ. κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν ἐνεθυμήθησαν, τότε, ὅτι ὑπῆρχε καὶ ἡ περίφημος διάταξις εἰς τὸν Κανονισμὸν διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς ὁμιλίας εἰς τὸ τέταρτον. Καὶ κατὰ τρόπον ἀριστοτεχνικὸν ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων ἀπὸ πλευρᾶς κυβερνητικῆς παρετείνοντο μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὰς 32 συνεδριάσεις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, καθ’ ὅλην τὴν 2αν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, νὰ συζητηθοῦν μόνον 8 ἐπερωτήσεις. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ αἰτιᾶται ἡ Κυβέρνησις τὴν Ἀντιπολίτευσιν θὰ ἤθελον νὰ σημειώσω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἐν ἐκκρεμότητι 341 ἐπερωτήσεις ἐν τίνι δικαιώματι ἡ Κυβέρνησις καταργεῖ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον ἐφ’ ὅσον ἐν τῇ οὐσίᾳ σήμερον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ τεραστία ἐκκρεμότης; Καὶ ἤθελον, κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ σᾶς εἴπω καὶ κἄτι. Δὲν εἶναι ἐλάχισται αἱ περιπτώσεις ποὺ ἀγανακτεῖτε καὶ σεῖς, ἀλλὰ δὲν ἀποτολμᾶτε ποτὲ νὰ φθάσητε μέχρι τῆς καταθέσεως ἐπερωτήσεως. Ἔχετε τὸν εὔσχημον τρόπον τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῶν ἐρωτήσεων καὶ τὰ θέματα τῶν ἐπαρχιῶν σεῖς τὰ φέρατε εἰς τὴν δημοσιότητα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὑπὸ τὸ σύστημα καὶ τὸν θεσμὸν τῶν ἐπερωτήσεων. Κύριοι συνάδελφοι, 1.800 ἐρωτήσεις, ἀναφοραὶ καὶ αἰτήσεις ἐκκρεμοῦν. Ἐκηρύχθη λήξασα ἡ Σύνοδος καὶ ὅλαι αὐταὶ αἱ 1.800 ἀναφοραί, αἰτήσεις καὶ ἐρωτήσεις, ποὺ ἀφοροῦν θέματα ἐπαρχιακά σας, ἀφοροῦν τοὺς ἰδίους τοὺς ἑαυτούς σας, ὡς δημοσίους ἄνδρας καὶ πολιτευμένους, ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐρωτήσεις, ἀναφοραὶ καὶ αἰτήσεις διεγράφησαν πλέον καὶ πρέπει νὰ περιμένετε τὴν 15ην Ὀκτωβρίου ἢ τὴν 15ην Νοεμβρίου, διὰ νὰ ἐπανέλθητε πάλιν ἐπὶ τῶν σχετικῶν αἰτημάτων σας. Ἦτο ἕνας τρόπος αὐτὸς νὰ ἐπικοινωνῆτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐπικοινωνῆτε μὲ τὰς περιφερείας σας καὶ γενικώτερον μὲ τὸν λαὸν ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀλλὰ πέραν τῶν θεμάτων ποὺ ἀφοροῦν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ἔχω ἕνα σημείωμα ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον, διὰ νὰ ἴδητε καὶ νὰ πιστεύσητε καὶ σεῖς, ποία κατάχρησις γίνεται εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἡ καθιερωμένη ἀρχὴ εἰς τὸ πολίτευμά μας καὶ τὸ Σύνταγμά μας εἶναι νὰ νομοθετῇ ἡ ὁλομέλεια, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ βάσανος καὶ ἡ ἔρευνα καὶ τῶν κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Τὸ Σύνταγμα καὶ ἐκεῖνοι ποὺ τὸ συνέταξαν ὑπῆρξαν σαφεῖς εἰς τὴν διατύπωσίν των, διότι ἤθελον δύο συζητήσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων καὶ νὰ ἀπέχῃ ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλην 48 ὥρας, διὰ νὰ γίνεται μία συζήτησις καὶ ἔρευνα τῶν νομοθετημάτων ἐκείνων, ποὺ θὰ μεταβληθοῦν εἰς νόμους τῆς Πατρίδος μας. Καὶ τὸ Σύνταγμα προέβλεψε, διὰ νὰ καταλυθῇ ἡ ἀπαράδεκτος κατάστασις τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων, διὰ νὰ καταλυθῇ ἡ ἐξουσία τῶν Κυβερνήσεων πρὸς κατάθεσιν ἀναγκαστικῶν νόμων, προέβλεψε καὶ ἐθέσπισε μίαν ἐξαίρεσιν, τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ δύναται ὁ Βασιλεὺς νὰ ἐκδίδῃ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα μετὰ σύμφωνον γνώμην Ἐπιτροπῆς τῆς ἀποκληθείσης Ἐπιτροπῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ ἐξαίρεσις ἔγινε κανών. Καὶ πλέον εἶναι ἐξαίρεσις, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ψηφίζωνται ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς, οἱ νόμοι. Ἀκούσατε τὸν ἀπολογισμὸν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, καὶ κατὰ τὰς δύο Συνόδους. Εἰς τὴν πρώτην Σύνοδον, ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐψηφίσθησαν 27 νομοσχέδια. Ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως 119. Καὶ ὁ κανὼν κατέστη πλέον ἡ ψήφισις τῶν νόμων ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Αὐτό, κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, ἀποτελεῖ νόθευσιν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ.

§149Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Διὰ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖσθε, ὑποστηρίζετε μὲ ἄλλους λόγους, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν κυρίαν ἀποστολήν της καὶ ὅτι ἐκπληροῖ τὴν ἀποστολήν της ἡ Ἐπιτροπή.

§150Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐξεχάσατε, κύριε Παπασπύρου, καὶ τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§151Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Καὶ ἐκλείσθη ἡ Βουλή, κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ ἐκκρεμοῦσαν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς 50 νομοσχέδια καὶ 28 προτάσεις νόμων καὶ εἰς τὴν Βουλὴν 41 νομοσχέδια καὶ 10 προτάσεις νόμων. Ἐκ τῶν 10 δὲ προτάσεων νόμων, αἱ 6 ἦσαν ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶχον κατατεθῆ ὑπὸ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 35 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἐπιτάσσει ὅτι ἐντὸς ὡρισμένης χρονικῆς περιόδου, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς Συνόδου, κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα καὶ προτίμησιν, ψηφίζονται αἱ προτάσεις νόμων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν εἴτε τροποποίησιν, εἴτε κατάργησιν νομοθετικῶν διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Καὶ παρὰ ταῦτα ἡ Βουλὴ ἐκλείσθη. Ἐθίγη κατὰ κόρον, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῆς ἀνωμάλου γενέσεως τοῦ Κόμματος τοῦ πλειοψηφοῦντος καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία σήμερον διαχειρίζεται τὰς τύχας τοῦ τόπου. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς γενέσεως. Ὑπάρχει, πάντως, μία ἀνωμαλία βαρυτάτη. Ἡ ἀνωμαλία εἶναι ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον ἐθεσπίσθη. Εἶναι ἡ ψῆφος τοῦ Στρατοῦ, ἡ ὁποία καθιερώθη καί, ἐπὶ πλέον, ἡ ἀπαράδεκτος καὶ αὐθαίρετος διεξαγωγὴ τῶν ἐκλογῶν ὑπὸ πολιτικῆς Κυβερνήσεως, κατὰ παράβασιν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον καθιερωθῆ ἀπὸ τοῦ 1951, κατὰ πρότασιν τοῦ γενήτορός σας, τοῦ Συναγερμοῦ, πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑπερηφάνως ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα–Βενιζέλου ἀπεδέχθη, παραχωρήσασα τὴν θέσιν της εἰς Κυβέρνησιν Ὑπηρεσιακὴν τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης ὅλων τῶν παρατάξεων, δεδομένου ὅτι διὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ποὺ διεξήγαγε τὰς ἐκλογὰς τὸ 1952, ἠρωτήθησαν ὅλαι αἱ πολιτικαὶ παρατάξεις, καί, κατὰ κύριον λόγον, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Ἡ ἀρχὴ αὕτη ἀνετράπη, ἀπὸ τὴν παράταξίν σας. Καὶ εἶναι γνωστὸν κατὰ ποῖον τρόπον διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἐνοθεύθη τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐὰν παρεμβάλλω ὅλα αὐτά, εἶναι ὅτι θὰ ἔλθω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς κάτι ἄλλο. Διεκηρύχθη ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν σας ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀναμέτρησις ἐνώπιον τοῦ κυρίαρχου λαοῦ καὶ διεκηρύχθη ὅτι αἱ ἐκλογαί, ὁψέποτε γίνουν, θὰ διεξαχθοῦν ἀπὸ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν κοινῆς ἐμπιστοσύνης, διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητον τὸ ἀποτέλεσμα. Τὸ ἐκλογικὸν αὐτὸ θέμα καὶ ἐπειδὴ ἐλέχθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κάτι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ φέρω εἰς τὴν προκειμένην πολιτικὴν συζήτησιν. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως πέρυσι τὸν Σεπτέμβριον, κατετέθη ἕνα νομοσχέδιον, περὶ ἐκτάκτου ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Τὸν Ἰανουάριον ἐπέκειτο ἡ γενικὴ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων. Ἐκλογαὶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ διεξαχθοῦν — τὸ πρᾶγμα ἦτο ὁλοφάνερον. Τὸ νομοσχέδιον, βάσει τῆς πλειοψηφίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐψηφίσθη καὶ καθιέρωσε μίαν ἀπαράδεκτον ἀρχήν. Μέχρι τώρα εἰς ὅλους τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους, εἰς ὅλα τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα καθορίζουν τὴν διαδικασίαν τῆς συντάξεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, εἶναι καθιερωμένη ἀρχὴ ἡ συμμετοχὴ ἐκπροσώπων τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς. Καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς παρέχει τὰ ἐχέγγυα τῆς ἀδιαβλήτου ἐκτελέσεως καὶ παρακολουθήσεως τῆς ὑψηλῆς αὐτῆς λειτουργίας. Εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐκτάκτου ἀναθεωρήσεως ἐτέθη διάταξις ὅτι, ἐκτὸς τῶν δικαστῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν καὶ δικηγόροι.

§152Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀντὶ τῶν δικαστῶν;

§153Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡ διάταξις ἦτο δυνητική. Καὶ ἐνῷ, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰ δικαστήρια τῶν Ἀθηνῶν ὑπῆρχεν ὑπερεπάρκεια τακτικῶν δικαστῶν διὰ νὰ προεδρεύσουν τῶν Ἐπιτροπῶν τῆς ἐκτάκτου ἀναθεωρήσεως, χρησιμοποιεῖται ἕνας μηδαμινὸς ἀριθμὸς δικαστῶν, 10–15 ἐν συνόλῳ. Καὶ οἱ ὑπόλοιποι Πρόεδροι τῶν Ἐπιτροπῶν τῆς Ἀναθεωρήσεως, διωρίσθησαν δικηγόροι, καθ’ ὑπόδειξιν τῶν Πολιτικῶν Γραφείων τῶν ἐνδιαφερομένων Ὑπουργῶν καὶ βουλευτῶν.

§154Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Οἱ δικηγόροι, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, κύριε συνάδελφε, ἀποτελοῦν παραδείγματα εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ λειτουργήματος αὐτοῦ.

§155Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀφήσατε, κύριε συνάδελφε, τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ δικηγορικοῦ Σώματος. Καὶ αὐτὸς ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ ἔχει τὴν δικηγορικὴν ἰδιότητα. Ἀλλὰ μὴ λησμονῆτε, ὅμως, κύριε Πλατῆ, ὅτι ἡ ὀξύτης τῶν πολιτικῶν ἀγώνων, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ὑπεύθυνον καὶ συνειδητὴν ἀποστολὴν τῆς δικαστικῆς λειτουργίας, τοὺς παρασύρει εἰς ἀκρότητας καὶ ὑπερβολὰς καὶ ἀτασθαλίας. Ἀρκεῖ νὰ σημειώσω τοῦτο: Ἐλήφθη πρόνοια νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ τέως Δήμου Ἀθηναίων, τοῦ Πειραιῶς, τῆς Θεσσαλονίκης, περιέργως δὲ καὶ εἰς ὡρισμένα τμήματα τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας. Οἱ ἀριθμοὶ ὑπῆρξαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸ διαμέρισμα Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἀδυσώπητοι καὶ ἐκπληκτικοί. Ἀλλὰ τὸ ἐκπληκτικώτερον εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ὑπῆρχον Εἰρηνοδίκαι εἰς τὸ Κορωπὶ, εἰς τὸ Λαύριον κ. ἄ., δὲν προήδρευσαν αὐτοὶ τῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ δικηγόροι, ἐλθόντες ἐξ Ἀθηνῶν καὶ συνεργαζόμενοι μὲ ὡρισμένον πολιτικὸν γραφεῖον τῆς περιφερείας Ἀττικῆς. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν, ὅπου ὑπάρχουν τόσοι δικασταί, τῆς τακτικῆς δικαιοσύνης ὡς καὶ μέλη τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, Πάρεδροι καὶ Εἰσηγηταὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας — διότι καὶ περὶ αὐτῶν προέβλεπεν ὁ νόμος — καὶ σημαντικὸς ἀριθμὸς δικαστικῶν γραμματέων, ἀπὸ ὅλους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ὑπερβαίνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν 300, ἐχρησιμοποιήθησαν μόνον 10–15 καὶ Πρόεδροι τῶν Ἐπιτροπῶν διωρίσθησαν κατὰ τὸ πλεῖστον δικηγόροι, βάσει σημειωμάτων ὡρισμένων κυβερνητικῶν πολιτευομένων.

§156Α. ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριε συνάδελφε, πόσον βεβαρημένοι εἶναι οἱ δικασταὶ τῶν Ἀθηνῶν, ὥστε νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιφορτίζωνται καὶ μὲ τὰ πρόσθετα αὐτὰ καθήκοντα.

§157Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀκούσατε, ὅμως, τώρα, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτάκτου αὐτῆς ἀναθεωρήσεως: Εἰς τὸν πρώην Δῆμον Ἀθηναίων ἐνεγράφησαν 33.900. Εἰς τὸν Πειραιᾶ 9725, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην 13.011. Γίνεται κατόπιν ἡ τακτικὴ κατὰ Ἰανουάριον ἀναθεώρησις καὶ ἐγγράφονται εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων 98.172. Συνεπῶς ἔχομεν 100.000 περίπου+33.000=133.000 περίπου νέους ψηφοφόρους εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων μὲ τὴν τακτικὴν καὶ ἔκτακτον ἀναθεώρησιν. Κάμετε μίαν παραβολὴν μὲ τὸν περυσινὸν ἀριθμὸν τῆς τακτικῆς ἀναθεωρήσεως καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὁ ἐφετεινὸς ἀριθμὸς εἶναι διπλάσιος!!

§158Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κατ’ ἀρχὴν ἐξανίστασθε, διότι ἐνεγράφησαν πολλοὶ ψηφοφόροι ἢ διότι ἐνεγράφησαν κακῶς; Διότι ἐὰν συμβαίνῃ τὸ πρῶτον, πρέπει νὰ χαίρεσθε ὅτι τὸ σύνολον τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, τῶν ἐχόντων δικαίωμα ψήφου ἐνεγράφη εἰς τοὺς καταλόγους. Ἐὰν πρόκειται περὶ τοῦ δευτέρου, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς ἐλαττωματικῆς ἐγγραφῆς ἀπὸ ὡρισμένα συγκεκριμένα δεδομένα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταγγελθῶσιν ὑπευθύνως καὶ τὰ ὁποῖα ὑπὸ μορφὴν ἐνστάσεως νὰ ἀνατρέψουν τὰς ἐγγραφάς. Διότι ἐγὼ ὑποστηρίζω ὅτι ὅλα ὅσα ἀνεφέρθησαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιώσουν ἐνστάσεις. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν διορισμὸν δικαστῶν καὶ Προέδρων τῶν Ἐπιτροπῶν, σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι διωρίσθησαν τόσοι δικασταί, ὅσοι ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσίν μας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ὅταν, ὅμως διετυπώθησαν παράπονα, ἀντικατεστάθησαν ὅλοι οἱ Πρόεδροι τῶν Ἐπιτροπῶν, καὶ δὲν ἔμεινε οὔτε ἕνας δικηγόρος.

§159Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἶναι ἀληθές, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἠκούσατε πράγματι τὰ παράπονά μας. Ἀλλὰ ἡ προθεσμία τῆς ἀναθεωρήσεως ἦτο περὶ τὸ τέρμα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντικατασταθοῦν οἱ Πρόεδροι. Εὑρίσκω ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθέν, ὅτι διωρίσθησαν τόσοι δικασταί, ὅσοι ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσίν σας. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διέθεσεν ὅλους τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς Ἀθήνας δικαστικοὺς λειτουργούς, ὡς καὶ τοὺς παρὰ τῷ Νομικῷ Συμβουλίῳ καὶ τῷ Συμβουλίῳ Ἐπικρατείας ἐργαζομένους νομικοὺς καὶ τοὺς δικαστικοὺς γραμματεῖς, ἀλλὰ σεῖς ἐχρησιμοποιήσατε ἐλάχιστον ἀριθμὸν ἐξ αὐτῶν, καὶ ἐχρησιμοποιήσατε κατὰ τὸ πλεῖστον δικηγόρους, καθ’ ὑπόδειξιν μάλιστα κυβερνητικῶν παραγόντων. Κύριε Ὑπουργέ, ὅταν εὑρέθημεν πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἐζητήσαμεν τὴν τροποποίησιν τοῦ νομοθετήματος μὲ βάσιν ὅπως ἐπανασυσταθοῦν αἱ Ἐπιτροπαὶ τῆς ἐκτάκτου ἀναθεωρήσεως ἐκλογικῶν καταλόγων ὑπὸ τὴν προεδρίαν δικαστικῶν. Ἡ πρότασις νόμου μὲ 3 ἢ 4 ἄρθρα κατετέθη τὴν 11 Δεκεμβρίου 1956 εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρεπέμφθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν πρὸς ἐπεξεργασίαν. Ἡ πλειοψηφία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἀπεφάνθη, τότε, ὅτι ἡ πρότασις νόμου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συζητηθῇ χωρὶς προηγουμένην ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ὅταν ἡ διατύπωσις αὐτὴ ἐτακτοποιήθη προεβλήθη ἡ ἀντίρρησις ὅτι δὲν κατεχωρήθησαν εἰς τὴν πρότασιν αἱ τροποποιούμεναι διατάξεις. Ἔχομεν, ὅμως, ἀπειρίαν περιπτώσεων, γνωστῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς ἐγένοντο δεκταὶ τροπολογίαι χωρὶς προηγουμένην ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια χωρὶς νὰ παρατίθενται αἱ τροποποιούμεναι διατάξεις. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ κωλυσιεργίαν τριῶν ὁλοκλήρων μηνῶν, κατέληξε κατὰ πλειοψηφίαν εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ νομοσχεδίου πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἦτο ὑποχρεωτική, παρὰ ταῦτο δειλὰ–δειλὰ ἀνεγράφετο εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ὡς τελευταῖον νομοθέτημα καὶ ἦλθε καὶ τὸ κλείσιμον τῆς Βουλῆς, ἡ λῆξις τῆς Συνόδου καὶ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἦλθε πρὸς συζήτησιν. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἔχω στοιχεῖα ἐπίσημα καὶ θετικὰ διὰ νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἐμεσολάβησαν παράνομοι ἐγγραφαὶ εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν αὐτῶν. Αἱ ὑπόνοιαι ὅμως, εἶναι βαρύταται ὅτι ἔγιναν πλασταὶ ἐγγραφαὶ καὶ ὅμως οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι πρέπει νὰ εἶναι ἀδιάβλητοι. Καὶ ὅταν ἔρχεται ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐπικαλεῖται τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην διὰ τὴν διενέργειαν ἐλέγχου, ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ τὸν ἔλεγχον αὐτόν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταχειρίζεται ἔτσι τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ νὰ κλείνῃ τὴν Βουλὴν πρὶν συζητήσωμεν τὸ ἐπίμαχον αὐτὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, εἶπεν ὅτι χρειάζεται Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογὰς καὶ ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος ὥστε νὰ ἀποφύγωμεν τὴν πλαστότητα τῶν ἀποτελεσμάτων ἀπὸ τὰς ψήφους τοῦ Στρατοῦ. Ἐγὼ θὰ προσθέσω ὅτι χρειάζονται καὶ ἀδιάβλητοι ἐκλογικοὶ κατάλογοι. Δὲν ἠξεύρω τὶ ἔχει μεσολαβήσει, πάντως πρέπει νὰ ὑπάρξουν ἀδιάβλητοι ἐκλογικοὶ κατάλογοι. Πρέπει νὰ ἐκκαθαρίσητε εὐρύτατα τὸ θέμα τῆς τακτοποιήσεως ὅλων ἐκείνων τῶν θεμάτων ποὺ ἀφοροῦν τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ καθήκοντος. Καὶ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, θὰ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικόν σας.

§160Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι συνεστήθη Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐντὸς τριῶν μηνῶν, ἀφοῦ μελετήσῃ τὸ θέμα θὰ ὑποβάλῃ τὰ πορίσματά της.

§161Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδῶ πέρα ἐπείγει ἡ ἀντιμετώπισις ἑνὸς προβλήματος τὸ ὁποῖον εἶναι τεθειμένον ἤδη ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὑπάρχει ἐκκρεμὴς πρότασις νόμου διὰ νὰ ἐπανεξετασθοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῶν Ἐπιτροπῶν τῆς ἐκτάκτου ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, αἱ δὲ ὑπόνοιαι τὰς ὁποίας ἔχομεν εἶναι βαρύταται.

§162Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν αὐταὶ συνδέωνται μὲ ὡρισμένα συγκεκριμένα στοιχεῖα θὰ ἐξετασθοῦν. Πάντως ὅταν ἔχωμεν 300.000 νέων ἐγγραφῶν δὲν εἶναι δύσκολον, νομίζω, εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ εὕρῃ 8 ἢ 10 περιπτώσεις πλαστῶν ἐγγραφῶν διὰ νὰ τὰς κατονομάσῃ.

§163Σ. ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶσθε ἕτοιμος νὰ δεχθῆτε τὴν ἄποψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐὰν εὑρεθοῦν δέκα (10) περιπτώσεις πλαστῶν ἐγγραφῶν, δηλαδὴ νὰ διατάξητε τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων;

§164Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐὰν εὑρεθοῦν πλασταὶ ἐγγραφαὶ θὰ εἰσηγηθῶ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐδήλωσα τὰ ἑξῆς, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν παρέχονται στοιχεῖα διαβλητότητος τῶν καταλόγων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στέρξω εἰς τὴν ἀναταραχὴν αὐτήν.

§165Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ πρότασις τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ Ν. Δ. κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ ἐτυπώθη τὴν 12.12.56, διεκόψαμεν κατὰ τὰ μέσα Ἀπριλίου 1957 τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ ἡ πρότασις δὲν εἶχεν ἐγγραφῆ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἰδοὺ τὶ λέγει, κύριοι συνάδελφοι, ἡ πρότασις: «.... (ἀναγινώσκει)....». Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν νὰ στερήσωμεν κανένα ἀπὸ τὸ ἐκλογικόν του δικαίωμα, ἡμεῖς ζητοῦμεν ὅπως αἱ Ἐπιτροπαὶ αἱ ὁποῖαι προέβησαν εἰς ἀθρόας ἐγγραφὰς καὶ δὲν προηδρεύοντο ἀπὸ τακτικοὺς δικαστὰς νὰ ἀνασυσταθοῦν μὲ συμμετοχὴν δικαστῶν καὶ ἐκπροσώπων τῶν Κομμάτων καὶ νὰ γίνῃ παρ’ αὐτῶν λεπτομερὴς ἔρευνα. Διότι μᾶς παρέχονται ὑπόνοιαι ὅτι διωρίσθησαν δικηγόροι τῇ ὑποδείξει Ὑπουργῶν, ὁπότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀδιάβλητον τὸ ἀποτέλεσμα τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν.

§166Σ. ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ. Καὶ τὰ ὑπόλοιπα μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν ἦσαν Κυβερνητικὰ ὄργανα.

§167Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἴχατε ἐκ τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα νὰ διορίσητε μέλη εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς αὐτάς.

§168Σ. ΚΟΛΟΚΥΘΑΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ, ἁπλοῦς ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι παίζουν τὸν ρόλον τοῦ παρατηρητοῦ.

§169Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μεταξὺ τῶν ἄλλων θεμάτων ποὺ ἔθεσεν ἡ ἡγεσία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ τὸ θέμα τῶν ἀδιαβλήτων ἐκλογικῶν καταλόγων.

§170Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶμαι τελείως σύμφωνος, ὀρθῶς προσθέτετε καὶ αὐτὸ τὸ κεφάλαιον ὡς προϋπόθεσιν τῆς γνησιότητος τῶν ἐκλογῶν. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὑποσχεθεῖσαν χθὲς διὰ σήμερον περὶ τοῦ πότε ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ δημοσιεύσῃ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ πληθυσμοῦ.

§171Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συναρχηγὲ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐπληροφορήθην τὴν σχετικὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Τσάτσος, ἀξιώσας μάλιστα περιέργως νὰ ἐπανέλθω ἐντὸς τῆς νυκτός, διὰ νὰ δώσω ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν.

§172Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι, δὲν διετυπώθη τοιαύτη ἀξίωσις. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§173Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Αὐτὴ ἦτο ἡ πληροφορία μου. Ἀνεχώρησα, λόγῳ ἀδιαθεσίας, καὶ εἶμαι ἕτοιμος νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ ἀπογραφὴ διεξήχθη τὸ 1951. Αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνῆλθον εἰς τὴν Ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ 1951 μέχρι τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν, ὑπῆρξαν ἡ ἐκ τοῦ Συναγερμοῦ καὶ πλείονες τῆς μιᾶς τοῦ Κέντρου. Οὐδεμία ἐκ τῶν Κυβερνήσεων αὐτῶν ἀπετόλμησε νὰ ἐπικυρώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ ἔτους 1951. Εἰδικώτερον αἱ δύο Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου, ὄχι μόνον δὲν ἐτόλμησαν νὰ ἐπικυρώσουν τὰ ἐλαττωματικὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς ἐκείνης, ἀλλὰ ἐπεξεργαζόμεναι διαδοχικῶς δύο ἐκλογικοὺς νόμους, τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1951 καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1952, περιέλαβον εἰδικὰς ρητὰς διατάξεις εἰς τὸ ἄρθρον 1 ἑκάστου ἐξ αὐτῶν.....

§174Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πότε ἦσαν ἕτοιμα τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς;

§175Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐκάματε, ἡ ὁποία λέγει ὅτι καὶ ἀφοῦ ἐξαχθοῦν τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἀφοῦ δημοσιευθοῦν τὰ διατάγματα εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως», τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 δὲν θὰ ἰσχύσουν εἰς πλείστας περιοχὰς τοῦ Κράτους ὅπου λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου ἐπεκράτησεν ἀνωμαλία.

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ὡρισμένων περιοχῶν.

§177Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐν συνεχεία τὸ θέμα τοῦτο ἤχθη ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Διοικητικοῦ Δικαστηρίου, συνεπείᾳ προσφυγῆς ὑποψηφίου βουλευτοῦ Ἀθηνῶν, τὴν ἄποψιν, μάλιστα, τοῦ ὁποίου ἀνέπτυξε καὶ ἐχειρίσθη ὁ συνάδελφος κ. Θ. Τάτσος. Ἐκεῖ ἐτέθη τὸ θέμα ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἦτο ὑποχρεωμένη, κατ’ ἀρχήν, νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ἀποτελέσματα καὶ δεύτερον ἐζητήθη ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπήντησε δι’ ἐμπεριστατωμένου ὑπηρεσιακοῦ ἐγγράφου. Εἶναι ἀνάγκη διὰ νὰ ἀποσαφηνισθῇ τὸ θέμα τῆς ἀπογραφῆς αὐτῆς νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ κείμενον τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀντίληψις ὅτι ἐκ λόγων κομματικῶν ἢ ἐξ ὑπολογισμῶν δὲν δημοσιεύεται τὸ ἀποτέλεσμα. Θὰ πρέπει νὰ ἀποσαφηνισθῇ καὶ ὁ ὑπαινιγμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀβάσιμος, μὲ τὴν προσθήκην ὅτι καὶ ἀπὸ τὸ εἰς χεῖρας ὅλων μας ἐκλογικὸν σύστημα εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ὅτι καὶ δημοσιευομένων ἀκόμη τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν δὲν θὰ μετεβάλλοντο, διότι αἱ ἕδραι, τὰς ὁποίας θὰ συγκέντρωνεν ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶναι 164, δὲν εἶναι λόγοι κομματικῶν ὑπολογισμῶν. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπέκρουσε τὴν δημοσίευσιν, ὡς ὀρθῶς ἔπραξαν καὶ αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου, εἶναι οἱ ἀκόλουθοι: Τὸ ἔγγραφον ἀπευθύνεται εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας πρὸς ἀπάντησιν σχετικοῦ ἐγγράφου, ἔχον ὡς ἑξῆς:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ-

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

Δ)ΝΣΙΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

Ἀριθ. Πρωτ. ΠΛ. 238. Πρὸς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας Γραφ. εἰς. κ. κ. Η. Τσικλητήρα καὶ Παΐζη. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. Ε)594)10.3.56 καὶ Ε) 576)9.3.56 ὑμετέρων ἐγγράφων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1. Ἡ διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσίευσις τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἑκάστοτε ἐνεργουμένων ἀπογραφῶν τοῦ πληθυσμοῦ, τῶν ἐμφαινόντων τοὺς ἀριθμοὺς τόσον τοῦ πραγματικοῦ πληθυσμοῦ, ἤτοι τῶν κατοίκων ὅσον καὶ τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ, ἤτοι τῶν δημοτῶν ἑκάστης περιφερείας, πρὸς ἐπίσημον αὐτῶν ἐπικύρωσιν καὶ διὰ τὴν νόμιμον ἐφεξῆς ἰσχὺν των πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν διαφόρων νόμων τῶν βασιζομένων ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ, ἐφαρμόζεται ἀπὸ τοῦ 1846 ἤτοι ἀπὸ 110 ἐτῶν (βλέπε ἰδίως τὰς Ἐφημερίδας τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1865 σελ. 59–60, τοῦ 1847 σελ. 85 –86, τοῦ 1850 σελ. 89–96, τοῦ 1854 σελ. 325–332, τοῦ 1858 σελ. 331–339, τοῦ 1861, 1871, 1879, 1889, 1896, 1908 καὶ ο. κ.). Ἀποτελεῖ δηλαδὴ ἡ δημοσίευσις αὕτη ἕνα κανόνα δικαίου ὅστις, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἐστηρίχθη ἐξ ἀρχῆς εἰς ρητὴν διάταξιν νόμου, πάντως, ὅμως, ἀναγνωρίζεται ὡς ἰσχύων καὶ ὑπὸ τῆς νομοθεσίας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, δοθέντος ὅτι διάφοροι νόμοι, βασιζόμενοι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν των ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ παραπέμπουσι εἰς τὰ δημοσιευθέντα ἐπισήμως ἀποτελέσματα τῆς ἑκάστοτε τελευταίας ἀπογραφῆς, ὡς π. χ. οἱ νόμοι περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν, περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν ἱδρύσεως φαρμακείων, περὶ ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου εἰς πόλεις, ὡρισμένου πληθυσμοῦ κ.λ.π. Ἀπὸ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1920 ἡ δημοσίευσις αὕτη τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἀπογραφῶν γίνεται διὰ Β. Διαταγμάτων προσυπογραφομένων ὑπό τε τοῦ ἐπὶ τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας προϊσταμένου Ὑπουργοῦ (Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ εἶτα Συντονισμοῦ) καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν, ἅτινα Β. Δ)τα ρητῶς διατάσσουσι ὅπως τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ δημοσιευθῶσι διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποτελοῦσι ἐφεξῆς τοὺς ἐπισήμους ἀριθμοὺς τῶν κατοίκων ἢ τῶν δημοτῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι πρὸ τῆς τοιαύτης ἐπισήμου ἐπικυρώσεως καὶ δημοσιεύσεως τῶν ἀποτελεσμάτων μιᾶς ἀπογραφῆς, ἰσχύουσιν ἐπισήμως τὰ ἐπικυρωθέντα ἀντίστοιχα ἀποτελέσματα τῆς προηγουμένης ἀπογραφῆς. Τὰ διατάγματα ταῦτα, τῶν ἀπὸ τοῦ 1920 μέχρι τοῦ 1940 ἀπογραφῶν, ἔχουν δημοσιευθῆ εἰς τὰ ἑξῆς φύλλα Αʹ τεύχους τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως 244 τοῦ 1921 καὶ 271 τοῦ 1922, διὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1920, 246 καὶ 269 τοῦ 1928 διὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1928 καὶ 29 τοῦ 1946, διὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940. 2. Ἡ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία ἐπεράτωσε τὴν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰς τὰ ἀπογραφικὰ δελτία τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951 ἀναγραφομένων ἀπαντήσεων, ἑκάστου ἀτόμου περὶ τοῦ Δήμου τῆς Κοινότητος εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο δημότης, τεχνικὴν ἐπεξεργασίαν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπογραφῆς ταύτης τῶν ἀφορώντων τὸν νόμιμον πληθυσμὸν ἑκάστου Δήμου ἢ Κοινότητος, ὡς καὶ ἑκάστης Ἐπαρχίας καὶ Νομοῦ, κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἰουλίου τοῦ 1955, ὁπότε καὶ ὑπέβαλε τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς ἄνευ περαιτέρω ἐλέγχου τούτων, ὡς πρὸς τὴν πληρότητα καὶ ἀκρίβειαν αὐτῶν, τὸν ὁποῖον δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἐνεργήσῃ, ὡς ὤφειλε νὰ πράξῃ, προκειμένου περὶ πάσης στατιστικῆς ἐργασίας. 3. Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις δὲν προέβη ἔκτοτε εἰς τὴν ἐπικύρωσιν καὶ δημοσίευσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ αὐτῶν εἶναι οἱ ἑξῆς: α) Εἶναι ἐν πρώτοις γνωστὸν ὅτι ἓν σημαντικὸν μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, αἱ περὶ τοῦ ὁποίου ἐκτιμήσεις ποικίλλουν σημαντικῶς διέφυγε κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1951, ἐνῷ κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940 δὲν ὑπῆρξε τοιαύτη διαφυγή. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀκόμη κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1951 ἔκρυθμον κατάστασιν, μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ συνεπῶς τὴν τάσιν πολλῶν ἀτόμων, ὅπως ἀποκρυβῶσι καὶ μὴ ἀπογραφῶσι, ὡς καὶ εἰς τὸ ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἔλαβε κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 τὸ μέτρον ἀσφαλείας κατὰ πάσης διαφυγῆς, τὸ ὁποῖον εἶχε λάβει κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1940, νὰ δίδεται δηλονότι παρὰ τοῦ ἀπογραφέως εἰς ἕκαστον ἀπογραφόμενον ἀτομικὴ ἀπόδειξις περὶ τῆς ἀπογραφῆς του, οὕτως ὥστε νὰ δύναται ἐν τῶν ὑστέρων ἡ Ἀστυνομία νὰ ζητῇ τὴν ἀπόδειξιν ταύτην καὶ νὰ προβαίνῃ ἐνδεχομένως εἰς ἐπιβολὴν κυρώσεως εἰς τοὺς στερουμένους αὐτῆς. Ἐπίσης ὀφείλεται ἡ διαφυγὴ καὶ εἰς τὸ ὅτι πολλοὶ ἀπογραφεῖς δὲν ἐπέδειξαν τὸν ἀπαιτούμενον ζῆλον, διότι ἡ ἐργασία τοῦ ἀπογραφέως ἦτο διὰ τοὺς δημοσίους, δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους ὑποχρεωτικὴ καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀμοιβῆς. Δυστυχῶς, ὅμως, δὲν δύναται νὰ καθορισθῇ δι’ ὑπολογισμοῦ ἐκ τῶν ὑστέρων τὸ ποσοστὸν τῆς διαφυγῆς εἰς ἑκάστην περιφέρειαν. β) Ἡ περὶ τῆς δημοτικότητος ἑκάστου ἀτόμου δήλωσις αὐτοῦ, ἡ ἀναγραφεῖσα εἰς τὸ ἀπογραφικὸν δελτίον, ἔμεινε κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 κατὰ τὸ πλεῖστον ἀνεξέλεγκτος, διότι, οἱ ἄνευ τοῦ ἀπαιτουμένου ζήλου ἐργασθέντες ἀπογραφεῖς, δὲν ἐφρόντιζον νὰ ἐξακριβώνωσι κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν δημοτικότητα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ταὐτοτήτων τῶν ἀπογραφομένων, ἡ δὲ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία, ἥτις εἶχε περίπου διαλυθῆ, πλήρως κατὰ τὸν πόλεμον, καὶ τὴν κατοχὴν καὶ μόλις κατὰ τὸ 1954 ἤρχισεν ἀναδιοργανουμένη, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐνεργήσῃ μετὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 δειγματοληπτικόν τινα ἔλεγχον περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ἀπαντήσεων τῶν ἀπογραφέντων. γ) Ἄλλωστε, πλεῖστοι ἀπογραφόμενοι, δὲν εἶχον ποτὲ ἀκριβῆ ἰδέαν περὶ τῆς πραγματικῆς δημοτικότητός των, φανταζόμενοι ὅτι δύναταί τις ἀλλοῦ νὰ ψηφίζῃ καὶ ἀλλοῦ νὰ ἔχῃ τὰ δημοτικὰ αὑτοῦ δικαιώματα, πολλαὶ δὲ γυναῖκες δὲν ἐγνώριζον ἐὰν ἦσαν νομίμως δημόται εἰς τὸν Δῆμον ἢ Κοινότητα τῆς καταγωγῆς των ἢ εἰς τὸν τοῦ συζύγου των. δ) Ἐπὶ πλέον εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 πολλοὶ ἐκ τῶν συμμοριτοπλήκτων ἀπεγράφησαν εἰς διάφορα μέρη, ὅπου προσωρινῶς διέμενον, ἐν ἀναμονῇ τῆς ἐπιστροφῆς αὐτῶν εἰς τὴν προηγουμένην κατοικίαν των μετὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ χωρίου των. Πολλὰ ἐκ τῶν ἀτόμων τούτων εἶχον ἐν τῷ μεταξὺ μεταφέρει καὶ τὴν δημοτικότητα αὐτῶν εἰς τὴν προσωρινὴν ταύτην κατοικίαν των ἢ ἐδήλωσαν ἐσφαλμένως διὰ τοῦ ἀπογραφικοῦ δελτίου των ὅτι ἦσαν δημόται ἐκεῖ, ἐνῷ ἤδη μετὰ τὴν ἀποκατάστασίν των ἐπανῆλθον οἱ συμμοριόπληκτοι εἰς τὴν προτέραν δημοτικότητά των. Διὰ πάντας τοὺς ἀνωτέρω λόγους, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν ὅπως μὴ ἰσχύσωσι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, τὰ ἀφορῶντα τὸν νόμιμον πληθυσμόν, διὰ τοὺς αὐτοὺς δὲ λόγους ἐνεργοῦσα αὐτὴν κατὰ τὸ 1957 καὶ λαμβάνουσα ἀποτελεσματικὰ μέτρα ὅπως κατὰ τὴν ἀπογραφὴν ταύτην μὴ ὑπάρξῃ οὔτε διαφυγὴ ἀτόμων, οὔτε ἀνακριβεῖς δηλώσεις. Παραθέτομεν ὑμῖν συνημμένως πίνακα νομίμου πληθυσμοῦ, κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951 καὶ ἰδιαιτέρως ὡς πρὸς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς κατ’ ἐπαρχίας, Δήμους καὶ Κοινότητας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαρτίου 1956

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΧΕΛΜΗΣ

Κοινοποίησις: —Γραφεῖον Γεν. Δ)ντοῦ Ε.Σ.Υ.Ε. —Δ)νσιν Πληθυσμοῦ Ε.Σ.Υ.Ε. —Γραφ. Νομ. Συμβούλου Ὑπ. Συντονισμοῦ. Αὐτὰ ἀναφέρονται εἰς τὸ ἐὰν εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις ἢ ὄχι νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ἀποτελέσματα. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω καὶ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδημοσίευσε τὰ ἀποτελέσματα. «Οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις δὲν προέβη ἔκτοτε... (ἀναγινώσκει)...». Τὸ ἔγγραφον ἔχει χρονολογίαν 20 Μαρτίου 1956. Τούτου προφανῶς ἔλαβε γνῶσιν ὁ κ. Θ. Τσάτσος, ἔκτοτε ὡς παρασταθεὶς διὰ λογαριασμὸν τῶν προσφυγόντων. Συνεπῶς εἶναι σαφὴς ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἰσχύει ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951. Εἶναι ἐκτεθειμένοι εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτό.

§178Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, οὐδέποτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἤσκησα ἔλεγχον, διότι παρελείψαμεν ὀφειλομένην νομικὴν ἐνέργειαν. Τὸ καθαρῶς νομικὸν τοῦτο θέμα θὰ τὸ ἔθετον ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔκρινε περὶ τούτου. Ὁ ἔλεγχος εἶναι πολιτικός, δὲν ἐλέγχω τὴν παράλειψιν νομικῆς, ἀλλὰ πολιτικῆς ὑποχρεώσεως. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀπεφάνθη ὅτι ἐν προκειμένῳ δὲν ὑφίσταται ὑποχρέωσις ἐκ τοῦ νόμου πρὸς δημοσίευσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἀπογραφῆς, δὲν ἦτο, ὅμως, δυνατὸν νὰ ἀποφανθῇ ὅτι δὲν ὑφίσταται πολιτικὴ ὑποχρέωσις πρὸς δημοσίευσιν τῶν τοιούτων ἀποτελεσμάτων. Δεύτερον, τὸ ἔγγραφόν σας εἶναι τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, διὰ νὰ θεμελιωθῇ ἡ πολιτικὴ ὑποχρέωσις πρὸς δημοσίευσιν τῶν ἀποτελεσμάτων. Ἐπεκαλέσθητε ἔγγραφόν σας....

§179Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Τοῦ κ. Χέλμη εἶναι τὸ ἔγγραφον, τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας.

§180Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὅταν λέγω «τὸ ἔγγραφόν σας» δὲν ἐννοῶ προσωπικόν σας ἔγγραφον, ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἡ Διοίκησις ἀπέστειλεν, εἶναι τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον διαθέτομεν, διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι ὑφίσταται πολιτικὴ ὑποχρέωσις πρὸς δημοσίευσιν τῶν ἀποτελεσμάτων. Διότι εἰς τὸ ἔγγραφον ἰσχυρίζεται ἡ Διοίκησις ὅτι ἐνῷ τὸ 1940 δὲν διέφυγε σημαντικὸς ἀριθμὸς κατοίκων τῆς ἀπογραφῆς, διέφυγε μέγας ἀριθμὸς κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1951. Ἐάν, ὅμως, ἡ διαφυγὴ μεγάλου ἀριθμοῦ εἶναι ὁ λόγος, μὲ ποίαν λογικὴν προτιμῶνται ἀποτελέσματα ἀπογραφῆς ὅπου, λόγῳ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου ἐμφανίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν κατοίκων πολὺ μικρότερος; Εἶναι προφανὲς ὅτι καὶ ἂν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμός σας, ἀπὸ ἀπόψεως πραγματικῆς, ὅτι διέφυγε μέγας ἀριθμός, πάντως εἶναι πλησιέστερος πρὸς τὴν ἀλήθειαν ὁ ἀριθμός, τὸν ὁποῖον δίδει ἑκασταχοῦ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ 1951, ἀπὸ τὴν ἀπογραφὴν ἡ ὁποία εἶχε διεξαχθῆ τὸ 1940, διότι παρῆλθον 11 ἔτη. Τρίτον, κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει κἄτι ἄλλο. Ἐάν, πράγματι, ἡ Κυβέρνησις καταλήξῃ, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1951, νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ μὴ ἔχουσα μέχρι τῆς στιγμῆς, οὐδὲν πράξει, διὰ νὰ προπαρασκευασθῇ ἡ νέα ἀπογραφὴ τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ; Καὶ ἐπὶ πλέον πῶς θὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἐρώτημα, ὅτι ὅλα τὰ ἄλλα στοιχεῖα τῆς ἀπογραφῆς τὰ ἔχει ἐπικυρώσει καὶ δημοσιεύσει, πλὴν ἑνός, τοῦ ἀποτελέσματος, ὅσον ἀφορᾷ τὸν νόμιμον πληθυσμόν; Ἔχουν δημοσιευθῆ καὶ δύναμαι νὰ τὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσίν σας, ἐὰν δὲν τὰ ἔχετε.

§181Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ τὰ ἔχω, ἀλλὰ σεῖς δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐδημοσιεύθη μόνον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ.

§182Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ τῶν κατοίκων.

§183Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀπογραφὴ ἔχει τρία σκέλη. Ἔχει: Τὸ σκέλος τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ, τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ καὶ τοῦ μονίμου. Ἐδημοσιεύθη μόνον τὸ πρῶτον σκέλος, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀλλοιωθῇ ἐκ τοῦ ὅτι κακῶς, φερ’ εἰπεῖν, ἐνεγράφη ἀντὶ εἰς Φλώριναν εἰς Ἀθήνας. Προκειμένου περὶ τῶν δύο σκελῶν οὐδὲν ἐπεκυρώθη, οὔτε τοῦ νομίμου, οὔτε τοῦ μονίμου.

§184Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τοῦ πραγματικοῦ ἐδημοσιεύθη. Μόνον τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ δὲν ἐδημοσιεύθη. Ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἀκόμη, διότι ἔφερα καὶ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, πληροφορίας καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὅτι τοῦ νομίμου πληθυσμοῦ δὲν ἐδημοσιεύθη μόνον. Ὅταν ἠρώτησα διατί, ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν: «Δὲν ἠξεύρομεν, εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως».

§185Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ ἀπογραφή, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σκέλος τοῦ νομίμου καὶ μονίμου πληθυσμοῦ, δὲν ἐπεκυρώθη καὶ ἐπεκυρώθη μόνον διὰ τὸν πραγματικὸν πληθυσμόν. Ἐπιμένετε ἐπ’ αὐτοῦ;

§186Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μάλιστα.

§187Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ μὲ ὑποχρεώσητε αὔριον, μετὰ μεγάλης μου λύπης, νὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιμένετε. Θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Τσάτσου. Ἔκαμεν ὁ κ. Τσάτσος δύο παρατηρήσεις. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ ἐλαττωματικότης τῆς ἀπογραφῆς προκύπτει ἀπὸ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου καὶ λέγουν συγκεκριμένως — ἐπαναλαμβάνω — ὅτι καὶ ἀφοῦ ἐπικυρωθοῦν τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἐπικυροῦνται μετὰ προηγούμενον ἔλεγχον, δὲν θὰ ἰσχύσουν, διότι ἦτο γεγονὸς καὶ μάλιστα ἀναμφισβήτητον, ἡ ἐλαττωματικότης. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν δεύτερον συλλογισμὸν τῆς προσεγγίσεως τῆς ἀκριβείας τῶν ἀπογραφῶν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω. Διότι, ἐὰν πρόκειται νὰ διενεργηθῇ μία ἀπογραφὴ καὶ διαπιστώσωμεν ὅτι εἶναι σφαλερὰ τὰ ἀποτελέσματά της, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν καθιερώσωμεν, ἔστω καὶ σφαλεράν, διότι προσεγγίζει πρὸς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ πληθυσμοῦ, ἐν σχέσει μὲ τὴν τοῦ 1940. Ἀπομένει ἡ τρίτη παρατήρησις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν προπαρεσκεύασε τὴν νέαν ἀπογραφήν. Ὑπεσχέθη, ὅτι ἐντὸς τοῦ 1957 θὰ γίνῃ. Ἀλλὰ βλέπετε ὅτι δὲν εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι ὑπάρχει τόση σπουδὴ διὰ τὴν ἀπογραφήν. Διότι, διὰ νὰ γίνῃ ἀπογραφή, ὑποτίθεται, ὅτι θὰ γίνουν καὶ ἐκλογαί. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, θεωρεῖ, ὅτι ἐπίκειται. Ἡ Κυβέρνησις θέλει τὸ ἀντίθετον.

§188Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ νὰ βγοῦν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς, ἀπαιτοῦνται δύο ἔτη.

§189Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἤθελον νὰ ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν: Τὸ θέμα τῆς προπαρασκευῆς δὲν εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον προκαθορίζει τὸν χρόνον τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Εἶναι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον προκαθορίζει τὴν δυνατότητα τῆς διενεργείας πράγματι ἀντικειμενικῶς διεξαγομένων ἐκλογῶν. Αὐτὴν τὴν δυνατότητα ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰς διενεργῇ, ἔστω καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογὰς μετὰ μίαν τετραετίαν ἢ καὶ μετὰ μίαν διετίαν. Ἄλλοτε ἐγίνετο λόγος περὶ 25ετίας. Ἴσως εἶναι ἀληθές. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ἁπλῶς νὰ διαπιστώσω, ὅτι δὲν δύναμαι καὶ πάλιν νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ ὁ ἀριθμὸς ὁ πλησιέστερος πρὸς τὴν ἀλήθειαν δὲν εἶναι προτιμότερος ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπώτερος πρὸς τὴν ἀλήθειαν.

§190Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκτείνω τὴν ὁμιλίαν μου εἰς τὰ ἐξωτερικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀρκούντως ἠρευνήθησαν ὑπὸ τῶν προλαλησάντων. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὅμως, μὲ τὴν ἁπλῆν σκέψιν τοῦ μέσου ἀνθρώπου πιστεύω ὅτι τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ ἔγινε διὰ φιλολογικοὺς σκοπούς. Ἀναμφισβητήτως, δημιουργεῖ δεσμεύσεις καὶ ὑποχρεώσεις. Ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζει ὡς θρίαμβόν της τὴν ἀποδοχὴν τοῦ Δόγματος. Ἂν ὑπῆρχεν, ὅμως, αἴσθημα εὐθύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν θὰ ἔπρεπε δι’ ἓν τοιοῦτον μέτρον νὰ ἀκούσῃ τὰς γνώμας τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Ὅταν μία φυσιογνωμία ὁλκῆς, ἕνας πολιτικὸς ἥλιος, ὡς ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, εἰς τὰ ἐξωτερικὰ θέματα συνεκάλει τὸ Συμβούλιον τῶν Πολιτικῶν Ἀρχηγῶν καὶ ἐλάμβανε τὰς γνώμας των, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ καταλύεται ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Χρέος της ἦτο νὰ κατετόπιζε τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων καὶ νὰ ἐπεδίωκε τὴν χάραξιν κοινῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Κατὰ τὶ θὰ ὑπετιμᾶτο ἢ θὰ ἐμειώνετο, ἐὰν εἰς τὴν χάραξιν αὐτῆς τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, κατετόπιζε καὶ ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, τοὺς πολιτικοὺς ἡγέτας, οἱ ὁποῖοι μὲ εὐθύνην θὰ καθώριζον καὶ θὰ ἐχάραζον τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Καὶ ἕνας ἄλλος πολιτικός, πρὶν κάμῃ τὸ πραξικόπημα τῆς 4ης Αὐγούστου, κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διετέλεσε Πρωθυπουργὸς εἶχε ἐν πλήρει λειτουργίᾳ διὰ τὰ ἐξωτερικὰ θέματα τὸ Συμβούλιον τῶν Πολιτικῶν Ἀρχηγῶν. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τεράστια θέματα διακανονίζονται, πηγαίνουν πολυτελεῖς ἀποστολαὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ οὔτε ἡ Ἀντιπολίτευσις λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, οὔτε ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ χαράσσεται. Ἀλλὰ εἶπον νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς τὰ θέματα αὐτά. Ἁπλῶς ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, διὰ νὰ εἴπω ὅτι ὡρισμένοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔθιξαν ὡρισμένα ἐσωτερικὰ προβλήματα καὶ διετύπωσαν τὰς ἀνησυχίας των καὶ τὰς διαμαρτυρίας των. Ἑπομένως θὰ συγχωρηθῇ καὶ εἰς ἐμέ, ἐὰν προβῶ εἰς μίαν γενικωτέραν διαπίστωσιν. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τοὺς χαλεποὺς καιρούς, τοὺς ὁποίους διερχόμεθα, ἐσημειώθη μία κάμψις εἰς τὴν πολιτικὴν εὐαισθησίαν ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας. Θὰ μοὶ συγχωρηθῇ νὰ ὑποστηρίξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους εἰς τοὺς καιρούς μας, ἔχει ὑποχωρήσει, πρὸ τοῦ συμφέροντος τοῦ Κόμματος. Μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, κατηργήσατε τοὺς ὑπηρεσιακοὺς Νομάρχας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εὐθιξίαν καὶ καθιερώσατε καὶ πάλιν κομματικοὺς Νομάρχας. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἦλθε καὶ πάλιν εἰς τὸ προσκήνιον ὁ κομματικὸς Νομάρχης. Ἐπὶ τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, μὲ Ὑπουργὸν τὸν ἀείμνηστον Τριανταφύλλην, ἐπεδιώχθη, κατ’ ἐπίφασιν ἡ ἐπάνοδος εἰς τοὺς ὑπηρεσιακοὺς Νομάρχας. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ Νομάρχαι καὶ ὅλη ἡ Διοίκησις, τελοῦν ὑπὸ τὴν καταθλιπτικὴν πίεσιν τοῦ Κόμματος. Καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι παρ’ οἱανδήποτε καλὴν θέλησιν τῶν Νομαρχῶν, εἶναι ἀδύνατος ἡ παρ’ αὐτῶν ἄσκησις χρηστῆς διοικήσεως λόγῳ τῶν ἐπεμβάσεων τῶν κυβερνητικῶν παραγόντων. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα ὑπηρέτουν δύο κατὰ πάντα ἱκανοὶ Νομάρχαι, φίλα διακείμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μετετέθησαν καὶ οἱ δύο. Ὁ ἕνας ἐπῆγε εἰς τὴν πατρίδα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἄλλος εἰς τὴν Κέρκυραν, τὴν πατρίδα τοῦ κ. Θεοτόκη.

§191Δ. ΜΑΚΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε Παπασπύρου, σᾶς πληροφορῶ ὅτι μετετέθησαν κατόπιν ἰδικῆς των αἰτήσεως. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Μήλιος ὑπέβαλεν αἴτησιν καὶ ἐζήτησε νὰ πάῃ εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ ἦλθε κατ’ ἐπανάληψιν, ἐπιμελούμενος τὴν προώθησιν τῆς αἰτήσεώς του.

§192Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω καὶ ἐγὼ θετικὰς πληροφορίας. Πέραν τούτου, τὸ συμφέρον τοῦ κόμματος ἔχει κυριαρχήσει. Οἱ ὀπαδοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καταπιέζονται. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλο θέμα, κομματικῆς συναλλαγῆς. Ὁ συνάδελφος κ. Βουδούρης, ἔκαμε μίαν αἴτησιν πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ κατατεθῇ πίναξ τῶν προσώπων ποὺ ἀπελύθησαν καὶ ἐκείνων ποὺ διωρίσθησαν εἰς τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμοὺς κατὰ τὰ ἔτη 1955– 1957.

§193Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Βουδούρη, τὴν διεβίβασα καὶ εἰς τὸ ΙΚΑ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμοὺς διὰ νὰ μοῦ ὑποβάλουν τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ καταθέσω, ἐν συνεχείᾳ, τὸν φάκελλον εἰς τὴν Βουλήν.

§194Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι γίνονται διορισμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν δημοσιεύονται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν σαφῆ στοιχεῖα.

§195Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Τὸ Ι.Κ.Α., κύριε συνάδελφε, ζητεῖ νὰ κάμῃ διορισμούς, διότι ἔχει ἀνάγκην ὑπαλλήλων, δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας.

§196Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἔχομεν φθάσει εἰς μίαν καμπὴν τοῦ δημοσίου βίου μας κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀνάπλασιν τοῦ πολιτικοῦ βίου τῆς χώρας μας. Αἱ μέθοδοι, ὅμως, τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀντιδημοκρατικαὶ καὶ ἀντικοινοβουλευτικαί. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς νέος κοινοβουλευτικὸς ἡγέτης, ὤφειλε νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνάπλασιν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου, εἰς τὴν ἀνύψωσιν τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν. Ἀλλὰ μὲ τὸ κλείσιμον τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ματαίωσιν τοῦ ἐλέγχου, δὲν προάγονται οἱ κοινοβουλευτικοὶ θεσμοί. Εὔχομαι ὅπως ἡ συζήτησις ποὺ ἤρχισε τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν, ἀφυπνίσῃ τὰς συνειδήσεις τῶν Κυβερνώντων. Ἂν τοῦτο ἐπιτευχθῇ ἡ μὲν Ἀντιπολίτευσις θὰ ἔχῃ παράσχῃ εἰς τὴν χώραν μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν, ἡ δὲ Κυβέρνησις θὰ ἀποδείξῃ ὅτι συνῃσθάνθη, ἐπὶ τέλους, τὸ μέγεθος τῶν εὐθυνῶν της, ἔναντι τῆς χώρας μας (Χειροκροτήματα).

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§198Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω ὀλίγα τινά, εἰς ὅσα μέχρι τοῦδε ἐξετέθησαν, τόσον ἐπὶ τῶν κρισίμων ἐθνικῶν θεμάτων, ὅσον καὶ ἐπὶ τῆς ὅλης πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πρῶτον κρίσιμον ἐθνικὸν θέμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τῆς προσχωρήσεως τῆς χώρας μας εἰς τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς κατηγόρησε ὅτι δημιουργοῦμεν συγχύσεις γύρω ἀπὸ αὐτὸ τὸ θέμα. Ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ διὰ τοῦ τρόπου της τὴν σύγχυσιν. Συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ἡ Κυβέρνησις, οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἄνευ Χαρτοφυλακίου, ἐπειδὴ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀφελεῖς, προσεπάθησαν νὰ δημιουργήσουν ἀπαράδεκτες συγχύσεις γύρω ἀπὸ τοὺς σκοποὺς τοῦ Δόγματος καὶ τὶς συνέπειες ποὺ ἔχει γιὰ τὴν χώρα μας. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἂς μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ ποῦμε ὅτι οὔτε ἔπεισαν, οὔτε πρόκειται νὰ πείσουν κανένα. Ἤδη, ἀπὸ τὶς ὁμιλίες ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἰδιαίτερα ἀπὸ τὶς ὁμιλίες τοῦ σεβαστοῦ Προέδρου τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Ἠλιοῦ, τὸ θέμα ξεκαθαρίζεται σαφῶς: Οἱ σκοποὶ τοῦ Δόγματος εἶναι σκοποὶ ἰμπεριαλιστικοί, ἀποικιακοί, ἀντιαραβικοί. Εἶναι σκοποὶ φιλοφεουδαρχικοί, φιλοπόλεμοι καὶ φυσικὰ ἀντισοβιετικοί. Ὅλα αὐτὰ ἔχουν τόσον θεμελιωθῆ, ἀπὸ τοὺς προηγουμένους ὁμιλητάς, ὥστε περιττεύει κἄθε περαιτέρω προσπάθεια. Τὸ Δόγμα Ἀϊζενχάουερ ἀπὸ τοὺς σκοποὺς ποὺ ἔχει, συναντᾷ μεγάλην ἀντίδρασιν στὶς ἀραβικὲς χῶρες. Τὸ παιγνίδι τῶν Ἀμερικανῶν στὴ Μέση Ἀνατολὴ εἶναι ἀρκετὰ δύσκολο. Γι’ αὐτὸ ἀπετάθησαν γιὰ βοήθεια στὴν πιὸ τυφλὴ προσηλωμένη σ’ αὐτοὺς Κυβέρνησιν: Τὴν Ἑλληνικὴ Κυβέρνησιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότητα. Ἡ Ἑλλάδα, κύριοι, καλεῖται ἀρχικὰ νὰ παίξῃ τὸν ρόλον τοῦ διαφημιστῆ, τοῦ πλασιὲ τοῦ Δόγματος στὴ Μέση Ἀνατολή. Καί, ἐν συνεχείᾳ, τὸν ρόλον τοῦ χωροφύλακα τῶν ἰμπεριαλιστικῶν συμφερόντων τῶν Ἀμερικανῶν στὴν περιοχὴ αὐτή. Αὐτὸς ὁ ρόλος της, ἔχει σὰν συνέπεια τὴν ἐχθρότητα τῶν ἀραβικῶν χωρῶν, τὴν ἀποκοπήν της ἀπὸ τὸ ἀντιαποικιακὸ στρατόπεδο. Καὶ πάρα πέρα, κινδύνους πολεμικῶν περιπετειῶν, νέα δεσμὰ ὑποτελείας. Κύριοι βουλευταί, ἐμεῖς, τοὐλάχιστον, εἴμαστε βέβαιοι γιὰ τὴν τελικὴ ἀποτυχία καὶ χρεωκοπία τοῦ Δόγματος Ἀϊζενχάουερ στὴ Μέση Ἀνατολή. Ὁ Βρεταννὸς Ἐργατικὸς Ἡγέτης κ. Μπῆβαν, ὅταν τελευταῖα ἐπέστρεψεν ἀπὸ ταξίδι στὴν Μέση Ἀνατολή, ἐδήλωσεν ὅτι στὴν περιοχὴ αὐτὴ ἡ Ἀμερικανικὴ ἐξόρμησις θἄχῃ τὸ ἴδιο τέλος ποὺ εἶχαν καὶ οἱ προηγούμενες ἐξορμήσεις τῶν ἀποικιοκρατῶν. Ἐγγύησις γι’ αὐτὸ ἀποτελοῦν οἱ ἀγῶνες γιὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν τους, τῶν Ἀραβικῶν λαῶν, καὶ ἡ συμπαράστασις τοῦ ἀντιαποικιακοῦ, τοῦ σοσιαλιστικοῦ στρατοπέδου. Δὲν ἀνησυχοῦμεν, λοιπόν, γιὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ Δόγματος, ἀνησυχοῦμεν ὅμως, γιατὶ στὸ μεταξὺ ἡ χώρα μας κινδυνεύει νὰ πληρώσῃ ἀκριβὰ τὴν νέα προέκτασιν τῆς πολιτικῆς τῆς ὑποτελείας ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Γι’ αὐτὸ θὰ θέλαμε, ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τονίσωμε τὰ ἑξῆς: Ἤδη τὸ σύνολον τῆς ἐσωκοινοβουλευτικῆς καὶ ἐξωκοινοβουλευτικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκτὸς μιᾶς ἐξαιρέσεως, ποὺ κι’ αὐτὴ ἐξεδηλώθη, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, ποὺ δὲν ὑπάρχουν, ἐτάχθη κατὰ τῆς εἰσδοχῆς τῆς χώρας μας εἰς τὸ Δόγμα. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ, ἀνεξάρτητα ἀπὸ ἰδιαίτερη κομματικὴ ἔνταξη δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τὸ Δόγμα. Εἶναι σίγουρο, πὼς καὶ μιὰ μεγάλη μερίδα ὀπαδῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ἠρωτᾶτο, ὅπως κι’ ἕνας ἀριθμὸς βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐὰν τὸ θέμα δὲν συνεδέετο μὲ πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀντίθετοι, ἐπίσης. Ἐρωτᾶται: Ποιὰ ἀξία ἔχει, λοιπόν, ἡ ὑπογραφὴ τῆς Κυβερνήσεως στὸ κοινὸ Ἑλληνοαμερικανικὸ ἀνακοινωθέν; Στοιχειώδης εὐθιξία ἐπιβάλλει στὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ ἀμέσως στὴν ἀποδέσμευσιν τῆς χώρας μας ἀπὸ τὸ Δόγμα. Πρόκειται νὰ προσφέρῃ, ἔστω καὶ ἀργά, μιὰ ἐθνικὴ ὑπηρεσία. Κύριοι βουλευταί, τὸ δεύτερο κρίσιμο θέμα ποὺ ἀπασχολεῖ τὴν Βουλή, εἶναι οἱ κίνδυνοι τῆς χώρας ἀπὸ τὴν παραχώρησιν ἀτομικῶν βάσεων. Οἱ σχετικὲς δηλώσεις τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἄνευ Χαρτοφυλακίου δὲν μᾶς καθησυχάζουν. Οἱ ἀνησυχίες μας εἶναι ἔντονες καὶ στηρίζονται: Πρῶτον, στὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐλέγχει τὶς στρατιωτικὲς βάσεις τῶν Ἀμερικανῶν στὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν 6ον Ἀμερικανικὸν Στόλον, ποὺ εἶναι διαρκῶς ἀραγμένος σὲ ἑλληνικὰ λιμάνια. Φοβόμαστε ὅτι πέραν ἀπὸ τὸ ἂν καὶ πότε θὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐπίσημα ἀτομικὲς βάσεις, ἤδη μπορεῖ αὐτοὶ νὰ ἔχουν ἐγκατασταθῆ στὸν Ἑλληνικὸν χῶρον. Τὸ θέμα ἐτέθη ἀπὸ τὸν σεβαστὸν Πρόεδρόν μας καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ν’ ἀπαντήσῃ σαφῶς. Δεύτερον: Στὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὶς διεθνεῖς ἀνησυχίες καὶ τὶς ἐκδηλώσεις γιὰ τὰ ἀτομικὰ ὅπλα καὶ βάσεις, καὶ παρὰ τὴν ἀγωνία τοῦ λαοῦ μας, γιὰ τὴν τύχη τῆς χώρας, ποὺ λόγῳ τῆς μικρῆς της ἐκτάσεως κινδυνεύει νὰ ἐξαφανισθῇ, δὲν εἶναι, τοὐλάχιστον στὸ θέμα αὐτὸ ἰδιαίτερα προσεχτικὴ καὶ εὐαίσθητη, ὅπως ἔπρεπε νὰ εἶναι. Στὴν Μπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔκανε ἐπίδειξιν παλληκαρισμοῦ, καὶ σήμερα ἡ Κυβέρνησις ἀδιαφορεῖ, σὰν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὀξύτατο πρόβλημα ἀτομικοῦ κινδύνου. Κύριοι, καὶ ἂν ἀκόμη πιστέψωμε ἀπολύτως ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει δεχθῆ βάσεις καὶ ὅτι δὲν τῆς ἐζητήθη τέτοιο πρᾶγμα, τὸ ἐρώτημα εἶναι ὄχι μόνο τὶ θὰ κάνῃ ἂν τῆς ζητηθοῦν, ποὺ καὶ στὸ σημεῖο αὐτὸ διαφωνοῦμεν μὲ τὶς ἀπόψεις της, ἀλλὰ καὶ τί κάνει γιὰ νὰ συμβάλῃ στὴν διεθνῆ καὶ ἑλληνικὴ κινητοποίησιν γιὰ τὴν ἀποτροπὴ αὐτοῦ τοῦ τρομακτικοῦ κινδύνου. Ἐδῶ ἔγινε μιὰ προσπάθεια, κυρίως ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἄνευ Χαρτοφυλακίου, νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι τὸ θέμα τῶν ἀτομικῶν δοκιμῶν καὶ ὅπλων εἶναι διαφορετικὸ ἀπὸ τὸ θέμα τῶν ἀτομικῶν βάσεων. Καὶ ὅτι, γιὰ τὶς ἀτομικὲς δοκιμὲς καὶ τὰ ἀτομικὰ ὅπλα, ἐμεῖς δὲν μποροῦμε νὰ κάνωμε τίποτα. Διαφωνοῦμε ριζικὰ καὶ μὲ τὶς δυὸ αὐτὲς θεωρίες. Ἂν εἰλικρινὰ ἀνατριχιάζουμε, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου, ἀπὸ τὶς καταστρεπτικὲς συνέπειες τῶν ἀτομικῶν ὅπλων, ὀφείλουμε πρῶτα–πρῶτα ν’ ἀποκλείσουμε ἐν πάση περιπτώσει, ἐγκατάστασιν ἀτομικῶν βάσεων στὴν χώραν μας. Καὶ ὕστερα, γιὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι ὑποστηρίζουμε μονόπλευρη ἀπαγόρευσιν τῶν ἀτομικῶν δοκιμῶν καὶ ὅπλων, ἐμεῖς εἴμεθα ποὺ πρῶτοι συμφωνοῦμε ὅτι ἡ χώρα μας ὀφείλει νὰ ἀγωνισθῇ ἐνεργητικὰ καὶ ἀποφασιστικὰ γιὰ ἀμοιβαία συμφωνία τῶν μεγάλων σ’ αὐτὸ τὸ θέμα. Ἀντὶ τῆς μοιρολατρείας καὶ τῆς παθητικῆς στάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ τὸ λιγώτερο δείχνει ἔλλειψιν εὐαισθησίας, ἂν δεχθῇ κανεὶς ὅτι ἡ στάσις αὐτὴ δὲν ὑπαγορεύεται ἀπὸ ἄλλους, χρειάζεται ἄμεση συμπαράταξη τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὶς δυνάμεις ἐκεῖνες ποὺ ἀγωνίζονται διεθνῶς γι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν. Κι’ οἱ δυνάμεις αὐτὲς εἶναι ὁλόκληρα Κράτη καὶ Κυβερνήσεις, ἐξέχουσες πολιτικὲς καὶ ἐπιστημονικὲς προσωπικότητες σ’ ὅλα τὰ κράτη τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Δύσεως. Ἕτερον θέμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καὶ τὸ Κυπριακόν. Δὲν πρόκειται ν’ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ παρελθόν. Οὔτε μὲ τὶς λεπτομέρειές του. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ τονίσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Εἶναι γεγονὸς ὅτι ὑπῆρξε μία ἀπόφασις τοῦ Ο.Η.Ε., ἀσαφὴς καὶ ὄχι ἱκανοποιητική. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, ἀπ’ αὐτὸ τὸ γεγονός, τὰς ἀπόψεις τοῦ Μένον καὶ τὰς προθέσεις τῶν ἀποικιοκρατῶν, αὐτὴ ἡ ἀπόφασις εἶχε τὸ βασικὸ ὅτι ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἀπὸ τὰ 76 Κράτη ποὺ τὴν ἐψήφισαν, δέχονται ὡς ἑρμηνείαν της τὴν αὐτοδιάθεσιν καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς εἰρήνης στὴν Κύπρον. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, δὲν ἔκαμε τίποτα γιὰ νὰ ἀξιοποιηθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἀπόφασις. Ὅλη της ἡ δραστηριότης κατηναλώθη στὸ πῶς νὰ δικαιολογηθῇ στὸ ΝΑΤΟ γιατὶ τώρα δὲν μπορεῖ νὰ παραπεμφθῇ ἐκεῖ τὸ Κυπριακὸν πρόβλημα. Ἔτσι, τοὐλάχιστον, ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, δὲν ἠρκέσθη μόνον στὶς παραλείψεις. Ἔκανε καὶ κάνει ὅ,τι μπορεῖ γιὰ νὰ μὴ ἀξιοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ο.Η.Ε., γιὰ νὰ συναντήσουμε μεγαλύτερες δυσκολίες σὲ νέα προσφυγή. Ἡ ὅλη τακτική της τὴν ξεκόβει ἀπὸ τὴν εὐεργετικὴ ὑποστήριξιν τῶν ἀντιαποικιακῶν χωρῶν. Ἡ ἴδια τακτικὴ προκαλεῖ τὴν ἐχθρότητα τῶν κρατῶν τοῦ σοσιαλιστικοῦ στρατοπέδου. Τὴν ἴδια ἐχθρότητα προκαλεῖ καὶ ἡ στάσις της ἀπέναντι ἄλλων παραγόντων, ποὺ μᾶς συμπαρίστανται στὸν Κυπριακὸν ἀγῶνα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Ὑπάρχει μία Ὁμοσπονδία παγκόσμιος, δημοκρατικῶν νεολαιῶν, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἔχω ἐκλεγῆ μέλος τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ συνέπεσε νὰ συνεδριάζῃ εἰς τὸ Βερολῖνον τὶς ἡμέρες ποὺ συνεδρίαζεν ὁ Ο.Η.Ε., σχετικῶς μὲ τὸ Κυπριακόν. Ἐξεδόθη ὁμόφωνος ἀπόφασις τῆς Ὁμοσπονδίας αὐτῆς, συμφωνοῦντος καὶ τοῦ Ἄγγλου ἀντιπροσώπου, ὑπὲρ τῆς αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Ἡ ἀπόφασις ἐστάλη τηλεγραφικῶς καὶ πρὸς τὸν Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, εὑρισκόμενον, τότε, εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον παρέλειψε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κυπριακοῦ, μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως, νὰ ἀναφέρῃ κἂν αὐτὴν τὴν συμπαράστασιν, ἐνῷ ἀνέφερε συμπαραστάσεις πολὺ μικροτέρας σημασίας, ἀλλὰ τὶς τελευταῖες ἡμέρες ἐξεδόθη καὶ εἰδικὸν βιβλίον, τὸ ὁποῖον στρέφεται ἐναντίον αὐτῆς τῆς ὀργανώσεως. Τὸ βιβλίον αὐτὸ εἶναι ἀνώνυμον, φυσικά, ὅμως, κυκλοφορεῖ καὶ διανέμεται μαζὶ μὲ τὸ γνωστὸν φυλλάδιον «Γεγονότα καὶ Κείμενα», τὸ ὁποῖον, φυσικά, εἶναι ἀνώνυμον, διότι ἡ προέλευσίς του εἶναι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου. Ἡ Κυβέρνησις, δηλαδή, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐξοδεύει ὄχι διὰ νὰ προσεταιρισθῇ συμμάχους εἰς τὸ Κυπριακὸν καὶ ὑποστηρικτὰς τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ διώχνῃ καὶ αὐτοὺς ποὺ ὑπάρχουν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν αὐτοδιάθεσιν, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς εἰρηνεύσεως εἰς τὴν Κύπρον, εἶναι ἡ δευτέρα πλευρὰ τῆς ἀποφάσεως. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι διὰ τῆς τακτικῆς τῆς διατηρήσεως τῶν στρατοπέδων καὶ τῆς ἐπαναφορᾶς εἰς τὸ καθεστὼς τῶν πολιτικῶν δικῶν καὶ τῶν πολιτικῶν καταδικῶν, κάθε ἡμέραν καὶ περισσότερον χάνει τὸ κῦρος της, ὅταν διαμαρτύρεται διὰ τὴν τρομοκρατίαν ποὺ ἐξακολουθεῖ νὰ κυριαρχῇ εἰς τὴν Μεγαλόνησον.

§199ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ Α.Κ.Ε.Λ.; Μὴ ἀνησυχῆτε. Τὰ κάνει ὅλα τὸ Α.Κ.Ε.Λ.

§200Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Α.Κ.Ε.Λ. εὑρίσκεται ἐν παρανομίᾳ καὶ οἱ ἡγέται του εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ καταδιώκονται. Στοιχειώδης σεβασμὸς ἀπαιτεῖται καὶ μὴ εἰρωνεύεσθε. Κύριοι βουλευταί, ἕνα ἄλλο θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσθέσω μερικὰ πράγματα, εἶναι τὸ θέμα τῆς Ἐπιτροπῆς εἰρηνεύσεως καὶ Δημοκρατίας. Μετὰ τὴν μακρὰν συζήτησιν ποὺ ἔγινε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ἀπὸ πάσης πλευρᾶς καὶ κατευθύνσεως ἐκδήλωσιν λαϊκῶν ὀργανώσεων ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν χώραν μας, ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν λῆψιν τῶν πλέον στοιχειωδῶν μέτρων ἀποκαταστάσεως τῆς Δημοκρατίας, ἀλλ’ εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ χαρακτηριστικὰ παραδείγματα, ποὺ ἐπιβεβαιώνουν αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Πρῶτον, εἰς τὴν Μακρόνησον τὸ τελευταῖον διάστημα ἔχομεν ὑποτροπὴν τῆς γνωστῆς ἀπαραδέκτου καταστάσεως, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἡ ὁποία προεκάλεσε τὸν ἀποτροπιασμὸν τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης. Πρὸ ἡμερῶν ἐβασανίσθησαν διὰ νὰ ὑπογράψουν δηλώσεις μετανοίας οἱ στρατιῶται «Καναβὸς... (ἀναγινώσκει)...». Εἶναι συγκεκριμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται.

§201Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἄν ἔχετε συγκεκριμένα στοιχεῖα, νὰ τὰ καταγγείλητε, ἐπισήμως, κύριε συνάδελφε. Τότε μόνον ἔχετε δικαίωμα νὰ δίδετε αὐτὰς τὰς πληροφορίας καὶ νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἄλλως, ὁ χαρακτηρισμός, ὁ ὁποῖος ἁρμόζει, λέγεται συκοφαντία.

§202Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πιὸ ἐπίσημος καταγγελία ἀπὸ τὴν κατάθεσιν ἐρωτήσεως πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, τί ἐπισημοτέραν καταγγελίαν θέλετε; Ἔχετε ὑποχρέωσιν. Εἶναι ἐπίσημος καταγγελία, ἡ ὁποία γίνεται δι’ ἐρωτήσεως. Συγκεκριμένην καταγγελίαν κάμνομεν. Ὑποχρεοῦσθε νὰ ἀπαντήσητε.

§203Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κανονικὰ νὰ τὰ καταθέσητε. Ἀλλά, ὑπάρχουν καὶ εὐθῦναι.

§204Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§205Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Νὰ ὑποβάλητε τὴν καταγγελίαν κανονικῶς διὰ νὰ ὑπέχητε καὶ τὰς συνεπείας.

§206Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἄλλο μέσον καταγγελίας δὲν ἔχω, ἀπὸ τὴν ἐρώτησιν εἰς τὴν Βουλήν.

§207Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἔχετε.

§208Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Εἶναι ἀόριστος καταγγελία.

§209Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καταγγέλλω ὀνόματα συγκεκριμένα. Τί περισσότερον συγκεκριμένον θέλετε, κύριε συνάδελφε; Ὑπηρετοῦν εἰς τὸν δεύτερον λόχον Μακρονήσου. Πέντε ὀνόματα συγκεκριμένα. Ἕνα δεύτερον χαρακτηριστικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιώνει τὴν ἄποψίν μας ὅτι ἡ κατάστασις τὸν τελευταῖον διάστημα, ἐχειροτέρευσεν, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ διωγμὸς τῶν αἱρετῶν ἀρχόντων τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως. Μέχρι σήμερον, ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶχε συνηθίσει εἰς ἐπιβολὴν ποινῶν ἀργίας ὡρισμένης χρονικῆς διαρκείας. Τὸ τελευταῖον διάστημα, ἐγκαινιάζει μίαν νέαν μέθοδον. Οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι καὶ οἱ λοιποὶ αἱρετοὶ ἄρχοντες, ξαφνικά, διαβάζουν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀπολύονται ὁριστικῶς, χωρὶς ἀπολογίαν, χωρὶς οὐδεμίαν ἄλλην διαδικασίαν.

§210ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ψέματα εἶναι αὐτά.

§211Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καταγγέλλω περιπτώσεις, ποὺ ἔγιναν εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ἀπελύθη ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Νικαίας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου Κερατσινίου καὶ ἄλλοι δημοτικοὶ Σύμβουλοι.

§212ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί;

§213Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μέχρι σήμερον, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς περιπτώσεις ποὺ ἐθεωροῦσε ὅτι ἕνα ὄργανον Αὐτοδιοικήσως ὑπέπεσεν εἰς ἀδίκημα, ἐχρησιμοποιοῦσε τὴν διαδικασίαν τῆς ἐπιβολῆς τῆς ποινῆς τῆς ἀργίας, ἀφοῦ προηγεῖτο ἀπολογία καὶ ἐξέτασις. Σήμερον, εἰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας οὐδέποτε ἐτιμωρήθησαν ἐπὶ δύο χρόνια, ἀσκοῦν τὸ λειτούργημα αὐτῶν εὐσυνειδήτως, οὐδέποτε ἐτιμωρήθησαν καὶ ξαφνικά, τὸ 1957, ἄνευ ἀπολογίας καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἄλλης διαδικασίας, διαβάζουν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀπολύονται ὁριστικῶς.

§214ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπελύθησαν χωρὶς οὐδεμίαν ἀφορμήν;

§215Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Ἀναγράφεται ἡ ἀφορμὴ καὶ ἡ αἰτία.

§216Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἡ γνωστὴ κατηγορία εἶναι ἡ ἑξῆς: «Διὰ λόγους δημοσίου συμφέροντος». Τίποτε ἄλλο δὲν λέγει. Ἡ ἀπόλυσις αὐτῶν, ἔγινε βάσει ἐκθέσεων ἀπορρήτων. Δὲν ἠξεύρω τὶ στοιχεῖα προσεκομίσθησαν διὰ τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Ἀλλὰ ἠξεύρω ἀπὸ τὴν ἐπίσης πρόσφατον ἀπόλυσιν Προέδρου εἰς Κέρκυραν, διὰ τὴν ὁποίαν περίπτωσιν ἔχω στοιχεῖα καὶ μπορεῖτε νὰ κρίνετε ἀπὸ τὰ στοιχεῖα αὐτά.

§217Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Μήπως ἔχετε στοιχεῖα διὰ τὸν Πειραιᾶ;

§218Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω. Λέγει ἡ Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως: «Διὰ λόγους δημοσίου συμφέροντος».

§219Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Εἶναι γνωστὰ τὰ στοιχεῖα.

§220Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὰ στοιχεῖα ποὺ ξέρω εἶναι τῆς Κερκύρας: «Διότι εἰργάσθη .... (ἀναγινώσκει)....». Πάρα κάτω λέγει: «Διότι δὲν παρέστη εἰς συγκέντρωσιν.... (ἀναγινώσκει)....».

§221Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Ποία ἐφημερὶς τὰ λέγει αὐτά; κύριε συνάδελφε;

§222Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1) 6) 7 καὶ 1) 6) 10: «.... (ἀναγινώσκει)....». Σᾶς δίδω τὰ στοιχεῖα. Δίδω ἀριθμοὺς τῆς συγκεκριμένης ἀναφορᾶς. Δὲν ἐξηκριβώθη τί ἐψήφισαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31) 3) 56.

§223ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ποίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν;

§224Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τῆς Κερκύρας. Λέγει ἐν συνεχείᾳ: «Δὲν ἐξηκριβώθη ἐὰν ἐψήφισε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς .... (ἀναγινώσκει)....».

§225ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπελογήθη;

§226Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ἠξεύρω. Σᾶς ἀνέγνωσα τί ἐδημοσιεύθη.

§227Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγὼ ἠξεύρω ὅτι ἀπελογήθη.

§228Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μοῦ ἐζητήθησαν τὰ στοιχεῖα βάσει τῶν ὁποίων ἀπολύονται οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι. Εἶπον διὰ μὲν τὸν Πειραιᾶ δὲν γνωρίζω, διότι ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἔλεγε: «Διὰ λόγους δημοσίου συμφέροντος». Εἶναι καὶ αὐτὴ μία μέθοδος.

§229Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Γνωρίζετε ποία ἦτο ἡ αἰτία; Ὅτι ἐκρατήθησαν τόσον καιρὸ..... (δὲν ἠκούσθη).....

§230Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ ποῖος θὰ διοικῇ τοὺς Δήμους δὲν θὰ κρίνῃ ὁ τελευταῖος χωροφύλαξ, θὰ κρίνῃ ὁ λαὸς ποὺ τὸν ἐψήφισε.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν θὰ ἀρχίσωμε νὰ συζητοῦμεν τὰ δημοτικά; Πέρυσι ὅλον τὸν χειμῶνα αὐτὸ τὸ θέμα συζητούσαμε.

§232Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀνέφερον αὐτὰ τὰ παραδείγματα διὰ νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως. Ἔχω καὶ ἄλλας περιπτώσεις ἀπολύσεων. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς ἀνέφερε χθὲς ὅτι ὑπῆρξε διάθεσις διώξεως τῶν Συνεταιρισμῶν. Ἔχω τέσσαρες προσφάτους ἀπολύσεις στελεχῶν τῶν Συνεταιρισμῶν εἰς τὴν Κρήτην, αἱ ὁποῖαι ἐπιβεβαιώνουν αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰς ἀπόψεις ποὺ διετύπωσε εἰς τὴν Βουλὴν, παρὰ τὸν διάχυτον πόθον τοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας, ὄχι μόνον δὲν προχωρεῖ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς της δημιουργεῖ καθεστὼς χειρότερον παντὸς προηγουμένου. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος κ. Παπασπύρου, μὲ ἀπήλλαξε τοῦ κόπου νὰ ἀναφέρω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα οὗτος κατὰ τὴν ὁμιλίαν του ἀνέπτυξε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσθέσω ἐγὼ εἶναι τὸ θέμα τῶν ἑτεροδημοτῶν. Σᾶς παρέχω τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν ὅτι ἐξ Ὑπουργικῶν Γραφείων ἐστέλλοντο σημειώματα συμπληρωμένα δι’ ἐγγραφὴν εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ ἁπλῶς ἡ Ἀσφάλεια ἐκ τῶν ὑστέρων τὰ ὑπέγραφε. Διὰ νὰ ἐγγραφῇ κανεὶς εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους πρέπει νὰ προσκομίσῃ, μεταξὺ ἄλλων, καὶ βεβαίωσιν τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι κατοικεῖ ἀπὸ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1948. Αὐταὶ αἱ βεβαιώσεις κατὰ πληροφορίας ἰδικάς μου, ἐξεδίδοντο, ἕνα ποσοστὸν ἐξ αὐτῶν, ἀπὸ Ὑπουργικὰ Γραφεῖα καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεστέλλοντο εἰς τὴν Γενικὴν Ἀσφάλειαν ἡ ὁποία τὰ σφραγίζει. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν, κ. κ. βουλευταί, ἐδόθη ἡ δυνατότης νὰ μὴ κατηγορηθῇ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν διὰ τῆς προτάσεως νόμου, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμε. Σχετικὸν μὲ τὸ θέμα αὐτό, ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν ἑτεροδημοτῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει σχέσιν μὲ τὴν νοθείαν. Εἴμεθα, ὅμως, ὑποχρεωμένοι νὰ καταγγείλωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀρνεῖται τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τῶν ἑτεροδημοτῶν ἀπὸ τοῦ 1952 μέχρι σήμερον, διὰ νὰ δύναται κατ’ ἐπιλογὴν νὰ ἐγγράφῃ μόνον τοὺς ὑμετέρους εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν παροῦσαν ἔκτακτον Σύνοδον τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν γνώμην μας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθῇ μὲ μίαν ἁπλῆν καταμέτρησιν τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅταν μάλιστα εἶναι γνωστὸν ὅτι ὡς βασικὸν κριτήριον θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ κομματικὸν συμφέρον. Δὲν νομίζομεν ὅτι ἡ διαπίστωσις τῆς πλειοψηφίας δι’ ἄλλην μίαν φοράν, ἡ ὁποία στηρίζει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἠμπορεῖ νὰ τῆς δώσῃ τὴν δυνατότητα τῆς ἀναλήψεως τῶν τεραστίων εὐθυνῶν τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει εἰς τὴν διαχείρισιν κρισίμων θεμάτων τῆς χώρας. Διὰ τῆς συζητήσεως ἀναμφισβητήτως διεφωτίσθη ὁ λαός, ἀπεκαλύφθησαν οἱ πραγματικοὶ κίνδυνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν διὰ τὴν χώραν μας. Πέραν αὐτῶν, ὅμως, θεωροῦμεν ὀρθόν, ὅτι μόνον μία καθαρὴ λύσις ὑπάρχει ἡ λύσις τῆς ἀμέσου προσφυγῆς πρὸς τὰς ἐκλογάς. Αὐτὴν τὴν λύσιν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ υἱοθετήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§234Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας καὶ νὰ ἀσκήσω ἔλεγχον κατὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐνεργείας καὶ παραλείψεις ἐπὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου θέματος, τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν ἐργαζομένων καὶ συνταξιούχων εἰς τὴν τύχην των. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον, διότι ἡ ἐργατικὴ τάξις ἀποτελεῖ βασικώτατον στήριγμα τῆς ἐθνικῆς μας ὑποστάσεως, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται ἡ ἐγκατάλειψίς της εἰς τὴν ἀσύδοτον ἐκμετάλλευσιν τοῦ κεφαλαίου. Ἡ δυσφορία, κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ ἀγανάκτησις τῶν ἐργαζομένων καθημερινῶς κορυφοῦται καὶ ὅπως θὰ ἔχετε πληροφορηθῆ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, τὴν προσεχῆ Τρίτην ἀναμένεται ἡ γενικὴ ἀπεργία, ὅλων τῶν ἐργαζομένων τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Ἐλευσῖνος. Οἱ ἐργαζόμενοι ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν τύχην των, ἐκμεταλλεύονται καὶ καταπιέζονται. Προηγουμένως, ὅμως, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν τάξιν τῶν συνταξιούχων, ἡ ὁποία εἶναι ἡ δυστυχεστέρα τάξις ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, συνταξιοῦχοι λιγνιτωρύχοι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ὡς σύνταξιν 200 δραχμὰς τὸν μῆνα καὶ καπνεργάτριαι αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν 333. Οἱ συνταξιοῦχοι αὐτοκινητισταὶ λαμβάνουν συντάξεις κατὰ πολὺ μικροτέρας τῶν ἀντιστοιχουσῶν πρὸς τὰς βασικὰς συντάξεις τὰς παρεχομένας ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. Οἱ τροχιοδρομικοὶ συνταξιοῦχοι δὲν πληρώνονται καὶ τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον ἄγεται εἰς χρεωκοπίαν, ὅπως καὶ ἄλλα Ταμεῖα. Ἀλλὰ καὶ ἡ κατάστασις τῶν συνταξιούχων τοῦ Ι.Κ.Α. δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστος. Ὁ κλάδος συντάξεως τοῦ Ι.Κ.Α. ἔκλεισε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν διαχειριστικὴν περίοδον μὲ ἔλλειμμα 86 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐν ὄψει λοιπόν, αὐτῆς τῆς καταστάσεως τὸ Κράτος θὰ πρέπει νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν του πρὸς τὴν τάξιν τῶν συνταξιούχων. Δὲν εἶναι δυνατόν, οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των ἐργαζόμενοι νὰ ἀφήνωνται εἰς τὴν τύχην των. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ ἀμέσως εἰς αὔξησιν τῶν συντάξεων καὶ ἐνίσχυσιν τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν. Ὡς γνωστόν, τὸ Κράτος ἔχει ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν, μὲ τὸν νόμον 1846, νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς. Ἀντὶ τούτου, ὅμως, τὸ Κράτος δεσμεύει τὰ κεφάλαια τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν. Ὑποχρεώνει τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμοὺς νὰ καταθέτουν τὰ χρήματά των εἰς τὴν Τράπεζαν, μὲ τόκον μάλιστα 4% καθ’ ἣν στιγμὴν αἱ Τράπεζαι τοκίζουν τὰ χρήματα ταῦτα μὲ τόκον 10 καὶ 11% καὶ πολλάκις ἔτι μεγαλύτερα. Δὲν βλέπω διατὶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ τοῦ τόκου νὰ μὴ διατίθεται διὰ τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα. Ἐπὶ πλέον τὸ Κράτος ἀντὶ νὰ ἐπιστρέψῃ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἔλαβε ἀπὸ τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς, χρησιμοποιεῖ τὰ κεφάλαιά των, διὰ τὴν κάλυψιν ἐλλειμμάτων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν ἐργαζομένων. Ἡ κατάστασις τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστος. Πρό τινων ἡμερῶν οἱ ἐργαζόμενοι στὰ λιγνιτωρυχεῖα τῆς Καλογρέζης, ἠναγκάσθησαν νὰ κατέβουν εἰς τὰς στοὰς καὶ νὰ κηρύξουν ἀπεργίαν πείνης, διὰ νὰ ἀναγκάσουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα, πρὸς ἐξαναγκασμὸν πληρωμῆς καθυστερουμένων ἡμερομισθίων 700 δραχμῶν. Τὸ αὐτὸ συνέβη εἰς τὸ Στρατώνιον, εἰς τὴν Μῆλον καὶ ἀλλαχοῦ. Ἀπὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, οἱ ἐργαζόμενοι ἔλαβον αὐξήσεις, κατὰ μέσον ὅρον 15– 30%, καὶ μόνον τὰ βασικὰ ἡμερομίσθια ηὐξήθησαν κατά τι περισσότερον. Ὁ ἐργατικός, ὅμως, τιμάριθμος, ἀπὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς μέχρι σήμερον, ηὐξήθη κατὰ 60%. Ὑπάρχουν δυστυχῶς, αἱ τιμαί, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαψευσθοῦν. Ἰδοὺ μερικὰ νούμερα: «... (ἀναγινώσκει)...». Ψωμὶ μαῦρο ἀπὸ 3–3.90, ἄσπρο ἀπὸ 4.20–5.70, φασόλια ἀπὸ 6–13. Λάδι ἀπὸ 14.50–30. Ρύζι ἀπὸ 5.50–9.40. Σαποῦνι ἀπὸ 8.60–14. Ζυμαρικὰ ἀπὸ 7–12. Λίπος ἀπὸ 18 –30 κ.λ.π. Παρ’ ὅλον, δηλαδή, ὅτι, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ἐν τῷ μεταξὺ ηὐξήθη, αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἐργαζομένων καὶ ἡ συμμετοχή των, συνεπῶς, εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἐμειώθη. Εἰς τὴν ἀπαθλίωσιν τῶν ἐργαζομένων, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ὡδήγησε καὶ ὁ νόμος 3239 περὶ συλλογικῶν συμβάσεων. Ἄφησεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ τοὺς ἐργαζομένους, ὡς βορὰν εἰς τοὺς ἐργοδότας. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπιτύχουν οἱ ἐργαζόμενοι καμμίαν ἐπωφελῆ σύμβασιν, ἔρχεται τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὴν τροποποιεῖ ἢ δὲν τὴν ἐπικυρώνει ἐπὶ ὁλοκλήρους μῆνας, ὡς συνέβη, παραδείγματος χάριν, μὲ τὴν συλλογικὴν σύμβασιν τῶν ὑποδηματεργατῶν, ἡ ὁποία ἐκκρεμεῖ ἐπὶ 15 μῆνας, τῶν κλωστοϋφαντουργῶν, τῶν μηχανουργῶν, τῶν λιγνιτωρύχων κ.λ.π.

§235Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἐπειδὴ ἀναφέρετε, κύριε συνάδελφε, τοὺς ὑποδηματεργάτας, σᾶς λέγω ὅτι ἡ τάξις αὐτὴ ἐπῆρεν αὔξησιν 50% ἐπὶ τοῦ καταβαλλομένου μισθοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἤλπιζε νὰ ἐπιτύχῃ.

§236Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἔπρεπε, ὅμως, νὰ ἀπεργήσουν, διὰ νὰ τὴν δώσητε. Ὁ νόμος 3239 δὲν εἶναι καθόλου εὐεργετικὸς διὰ τοὺς ἐργαζομένους καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς οἱ ἀπεργοὶ τῆς προσεχοῦς Τρίτης, μεταξὺ τῶν αἰτημάτων των ἔχουν καὶ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§237Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἡ τροποποίησις, κύριε συνάδελφε, θὰ γίνῃ μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαδικασίαν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὰς αὐξήσεις, γνωρίζω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἐδόθησαν αὐξήσεις ἀναλόγως μεγαλύτεραι τῆς ἀνόδου τοῦ τιμαρίθμου. Καὶ ὅταν λέγω τιμάριθμον, ἐννοῶ τὸν ἐργατικὸν τιμάριθμον.

§238Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν λαμβάνετε, κύριε Ὑπουργέ, ὡς βάσιν τὸν ἐργατικὸν τιμάριθμον. Λαμβάνετε ὡς βάσιν τὰ μεταξωτὰ καὶ δι’ αὐτὸ καταλήγετε εἰς αὐτὰ τὰ συμπεράσματα. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ ἄλλαι διατάξεις εἶναι δυσμενεῖς διὰ τοὺς ἐργαζομένους. Ὑπεσχέθη, μάλιστα, ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου π. χ. περὶ τῶν καπνεργατῶν, νὰ ἄρῃ ἀδικίας τινὰς καὶ κατέθεσε πρὸς τοῦτο ἓν νομοσχέδιον ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου, τὸ ὁποῖον, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε μέχρι σήμερον νὰ συζητήσῃ. Τὸ πρᾶγμα, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι τυχαῖον καὶ ἴσως δικαίως παραπονοῦνται οἱ καπνεργάται ὅτι διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο τὰς κατευθύνσεις τὰς δίδουν οἱ καπνέμποροι. Ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς παραδέχθη ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὁ Διοικητὴς τῆς Ἀσφαλείας νὰ καθορίζῃ ποῖοι θὰ ἐργασθοῦν καὶ θὰ ζήσουν καὶ ποῖοι θὰ μείνουν ἄνεργοι, καὶ θὰ ἀποθάνουν, ἡ κατάστασις αὐτὴ συνεχίζεται. Κατὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὴν Καβάλαν, οἱ Διοικηταὶ Ἀσφαλείας ἐζήτησαν τὴν ἀπόλυσιν ἐργατῶν τοὺς ὁποίους οἱ ἐργοδόται προσέλαβον χωρὶς νὰ ζητήσουν προέγκρισιν τοῦ Διοικητοῦ Ἀσφαλείας.

§239Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Σχετικὴ διάταξις, κύριε συνάδελφε, ἔχει περιληφθῆ εἰς τὸ νομοσχέδιον. Συνεπῶς, ἡ εὐθύνη βαρύνει ὑμᾶς ποὺ δὲν ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος.

§240Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δέχεται, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ γραμμή, διατὶ δὲν τὴν ἐφαρμόζει; Εἶναι τόσον δύσκολον νὰ συνεννοηθῆτε δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα μὲ τὸν συνάδελφόν σας ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν; Ἐκτὸς αὐτῶν, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν οὐσιαστικὸν μέτρον λαμβάνει διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς ἀνεργίας, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 25% καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως, διότι καὶ ἡ ὑποαπασχόλησις εἶναι μεγάλη, δοθέντος ὅτι, κατὰ μέσον ὅρον ἕκαστος ἐργαζόμενος ἐργάτης πραγματοποιεῖ 170–180 ἡμερομίσθια κατ’ ἔτος. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν μέτρον λαμβάνει διὰ τὴν ἐκ τῆς ἐξελίξεως τῆς τεχνικῆς προκαλουμένην ἀνεργίαν. Ἐκεῖ, ὅμως, ποὺ εἶναι ὀφθαλμοφανὴς ἡ ἐγκατάλειψις τῶν ἐργαζομένων εἶναι τὰ ἐργατικὰ ἀτυχήματα. Τὸ 1954 εἴχαμε 27.860 ἐργατικὰ ἀτυχήματα. Τὸ 1955 31.000 καὶ τὸ 1956 32.800. Δηλαδὴ μέσα σὲ τρία χρόνια εἴχαμε 5.000 περισσότερα ἐργατικὰ ἀτυχήματα. Ἐξ αὐτῶν πολλὰ ἦσαν θανατηφόρα. Τὸ Ι.Κ.Α. διὰ τὰ ἐργατικὰ ἀτυχήματα διαθέτει ποσὸν 15 ἑκατομμυρίων δραχμῶν κατ’ ἔτος. Ἡ αὔξησις αὐτὴ τῶν ἐργατικῶν ἀτυχημάτων, ὀφείλεται εἰς γεγονὸς ὅτι χρησιμοποιοῦνται ἀνειδίκευτοι καὶ νεαροὶ ἐργάτες εἰς ἐργασίας ἀπαιτούσας εἰδίκευσιν. Ἐπὶ πλέον τὰ ἐργατικὰ ἀτυχήματα ὀφείλονται εἰς τὸ ὅτι ὁ ἐργοδότης δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποζημιώνῃ τὰ ἐργατικὰ ἀτυχήματα. Ἀλλὰ τὴν ἀποζημίωσιν τὴν καταβάλλει τὸ Ι.Κ.Α., ἀλλὰ καὶ διότι πλημμελῶς λειτουργεῖ ἡ ἐργατικὴ ἐπιθεώρησις. Ἡ τεχνικὴ ἐπιθεώρησις εἰς τὴν Κρήτην ἀναφέρει ὅτι οἱ εἰς Κρήτην ἐργαζόμενοι ἐργάται εἰς ἔργα τοῦ ΝΑΤΟ ἐργάζονται ὑπὸ ὅρους ἀπανθρώπους. Νομίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἐπίσης ἡ ἔλλειψις ἐργατικῆς ἐπιθεωρήσεως ἔχει ἀντίκτυπον καὶ εἰς τὸν τρόπον ἐργασίας τῶν ἐργαζομένων, δεδομένου ὅτι εἰς πλείστας περιπτώσεις παραβιάζεται τὸ 8ωρον. Παραβιάζεται ἐπίσης ἡ νομοθεσία περὶ ἀνηλίκων. 70.000 ἀνήλικοι ἐργάζονται μὲ ἡμερομίσθιον 15–20 δραχμῶν. Ἐπὶ πλέον δι’ αὐτοὺς δὲν καταβάλλουν οἱ ἐργοδόται καὶ ἀσφάλιστρα. Αἱ Τεχνικαὶ Σχολαὶ ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν εἶναι ἀνεπαρκεῖς καὶ εἰς τοὺς νεαροὺς ἐργάτες δὲν παρέχεται καμμία εὐκολία μορφώσεως. Ἀντὶ νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτώντων εἰς τεχνικὰς σχολὰς μειώνεται. Ἀπὸ 20.000 τὸ 1953, σήμερον ἔχομεν 17.300 φοιτητὰς εἰς τὰς Τεχνικὰς Σχολὰς ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἔχομεν ἐπίσης ἐπεμβάσεις τοῦ Κράτους εἰς τοὺς Συνδικαλιστικοὺς Ὀργανισμούς. Χθὲς ἀκόμη συνελήφθη ὁ Πρόεδρος τοῦ Σωματείου τῶν φυματικῶν ἐργατῶν. Ὁ κ. Στρατῆς, ὁ ὁποῖος τὸν ἐπεσκέφθη εἰς τὸ κρατητήριον, εἶπεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ κρατοῦν εἰς τὸ κρατητήριον Ἀσφαλείας. Καὶ ἄλλα ἐργατικὰ στελέχη, περὶ τὰ 200, κρατοῦνται εἰς τὴν ἐξορίαν καὶ συνεχῶς συλλαμβάνονται. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξυπηρετεῖ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα μὲ τὰς συλλήψεις αὐτὰς τῶν συνδικαλιστικῶν στελεχῶν. Οἱ ἡγέται τῶν ἐργατῶν ἀγωνιζόμενοι διὰ δικαιοτέραν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, στηρίζουν τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς καὶ δὲν τὸ ὑπονομεύουν, ὅπως διατείνεσθε. Τερματίζων τὴν ὁμιλίαν μου, ἀπευθύνω ἔκκλησιν νὰ προσεχθῇ ἡ ἐργατικὴ τάξις, διότι ἡ ἀγανάκτησις καθημερινῶς κορυφοῦται. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Πλατῆς).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§242Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δοθείσης τῆς εὐκαιρίας, μὲ τὴν ἔκτακτον Σύνοδον τῆς Βουλῆς, καὶ τοῦ τρόπου ποὺ πῆρε ἡ συζήτησις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν ὅτι ἅμα τὸ πέρας τῆς συζητήσεως, ἡ Βουλὴ θὰ κλείσῃ καὶ συνεπῶς μεγάλα θέματα, ποὺ ἀφοροῦν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα εἴχομεν καταθέσει σχετικὰς ἐπερωτήσεις, μένουν ἀναπάντητα. Ἐπειδὴ τὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἀσχοληθῶ εἶναι σοβαρώτατον, καὶ ἐνδιαφέρει τὸ 75% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ λυπηθῶ ἐὰν τύχω τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος κ. συναδέλφου, καὶ ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ἄνισον μεταχείρισιν καὶ μὲ τὸν τρόπον ποὺ κατῆλθεν ἐκ τοῦ βήματος ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ κανονικὴ τάξις ἡ ὁποία πρέπει νὰ τηρῆται εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τάξις εἶναι νὰ σέβεσθε τὸν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος λέγει ἓν τέταρτον ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε. Αὐτὸ θὰ πῇ τάξις. Νὰ προχωρήσητε καὶ νὰ μὴ χάνετε τὸν χρόνον σας.

§244Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ χαρακτήρας τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας ἔχει τὸν χαρακτῆρα τοῦ ὑποαναπτύκτου. Τὸ σύστημα καλλιεργείας εἶναι ἀπηρχαιωμένον. Ὁ μηχανικὸς ἐξοπλισμὸς τῶν ἀγροτῶν εἶναι ἀνεπαρκέστατος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν διάλεξιν, πρόκειται νὰ σταθμίσωμεν τὴν κατάστασιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Δηλαδὴ εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκετο αὕτη ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται αὕτη σήμερον. Τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἐμειώθη καὶ εἶναι ἀνάγκη ὅπως τοῦτο μειωθῇ. Ἐπίσης αἱ παραγωγικαὶ τιμαὶ ἀπέχουν πολὺ ἀπὸ τὰς διεθνεῖς τοιαύτας διὰ τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ προϊόντα ποὺ καταναλίσκονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ταῦτα ἐπιβαρύνονται ἐκ τῆς μεσολαβήσεως τῶν παρεμβαινόντων ἀπὸ τῆς παραγωγῆς μέχρι τῆς καταναλώσεως ἀπὸ 50 μέχρι 300%. Ἡ συγκέντρωσις καλύπτει μέχρι ποσοῦ 20% διὰ τὰ προϊόντα συγκεντρώσεως καὶ αὐτὸ εἶναι δῶρον ἄδωρον μὲ τὴν μορφὴν ποὺ γίνεται καὶ τὸν τρόπον ποὺ ἐκδηλοῦται. Εὑρισκόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς παραμονὰς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξήγγειλεν ἀκόμη τὰ μέτρα προστασίας τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Ἐξ ὅσων ἀνέφερα προκύπτει, ὅτι παρὰ τὰς ρητὰς ὑποσχέσεις, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε οὐδεμίαν λύσιν εἰς τὰ ἀγροτικὰ ζητήματα. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὸ ἐθνικὸν προϊόν, τὸν καπνόν. Ὀφείλω νὰ διαπιστώσω ὅτι τὸ σύστημα ποὺ κρατεῖ, ὅσον ἀφορᾷ τὰς συναλλαγάς, εἶναι ἀναχρονιστικόν. Τὸ καπνεμπόριον εἰσέρχεται εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ ἀνοίγει τὴν τιμὴν κατὰ τρόπον αὐθαίρετον. Αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας δίδει κυμαίνονται ἀπὸ 15 μέχρι 50% ἐπὶ ἔλαττον τῆς ἀρχικῆς τιμῆς ποὺ ἤνοιξε τὴν ἀγοράν. Καὶ θὰ ἀσχοληθῶ τώρα δι’ ὀλίγων μὲ τὸ θέμα τῆς μελισσοκομίας. Καὶ ἐδῶ οὐδεμία μέριμνα ἔχει καταβληθῆ. Ἡ σπουδαιότης τῆς μελισσοκομίας εἶναι μεγίστη, διότι συμβάλλει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ἐμμέσως καὶ ἀποδίδει σημαντικὰς ἀμέσους προσόδους. Ἡ ἁλιεία μας ἐπίσης ἔχει ἐγκαταλειφθῆ. Ἡ Κυβέρνησις κωφεύει εἰς τὰ αἰτήματα τῶν ἁλιεργατῶν καὶ τοῦ κόσμου ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἁλιείαν. Πρέπει νὰ γίνωμεν αὐτάρκεις καὶ νὰ μὴ ἐξέρχεται τὸ συνάλλαγμά μας διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἰχθύων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν ἀγροτῶν ἐνῷ δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους ἰσχύει ἕνα σύστημα ἑνιαίας φορολογίας, διὰ τοὺς ἀγρότας δὲν ἰσχύει αὐτό. Τοιουτοτρόπως ἔχομεν διὰ τοὺς καλλιεργητὰς τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μίαν ἐπιβάρυνσιν. Ἕνα χαράτσι. Καὶ ἐνῷ ὑπάρχει ἀφορολόγητον περιθώριον διὰ τοὺς πλουσίους, διὰ τοὺς ἀγρότας δὲν ὑπάρχει. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ φόρου κληρονομιῶν, αὐτὸ συνθλίβει τὸ ἀγροτικὸ νοικοκυριὸ καὶ ληστεύει τοὺς ἀγρότας. Εἰς τὴν χώραν μας ἰσχύουν ἀναχρονιστικαὶ ἐπιβαρύνσεις ὅπως τὰ γεώμορα, ἡ συντήρησις καναλίων κ.λ.π. Ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς σιτοπαραγωγοὺς νὰ πληρώνουν 7 ὀκάδες σίτου κατὰ στρέμμα. Ἐνῷ ἡ κίνησις τοῦ λογαριασμοῦ αὐτοῦ παραμένει ἀπόρρητος. Εἰς ὅλα αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωκε οὐδεμίαν λύσιν. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς τίτλους παραχωρητηρίων οἱ ἀγρόται μας ἀκόμη ταλαιπωροῦνται καὶ ἡ ὅλη ἐργασία γίνεται μὲ βραδὺ ρυθμό. Εἰς τὸν τομέα τῶν Συνεταιρισμῶν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα. Εἰς τοὺς Συνεταιρισμοὺς ἐπεκράτησε τὸ Κομματικὸν Κράτος. Μετὰ τὸ Ἀγροτικὸν Συνέδριον, τὸ ὁποῖον ἔγινε κατ’ αὐτάς, ἡ Κυβέρνησις ἀνησύχησε καὶ ἀπέλυσε ὁλόκληρον τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λευκάδος. Ὅταν, ὅμως, ἔγιναν πάλιν ἐκλογαὶ ἐπανεξελέγησαν αὐτοὶ οἱ ἀπολυθέντες. Ὁ ἀγροτικός μας κόσμος διώκεται κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ. Διὰ νὰ ἐργασθῇ ἕνας ἐργάτης εἰς τὸ δάσος τοῦ ζητοῦνται πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων.

§245Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν εἶναι ὀρθὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε. Δὲν ζητοῦνται πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων διὰ νὰ ἐκλεγῇ τις εἰς τοὺς Συνεταιρισμούς.

§246Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Οἱ ἀγρόται ἐκλέγονται, ἀλλὰ ἡ Διοίκησις τοὺς ἀπολύει. Ἄλλος τομεὺς σοβαρὸς εἶναι ὁ τομεὺς τῆς δασοκομίας. Καὶ ἐκεῖ ἡ Κυβέρνησις δεικνύει τὴν ἰδίαν τακτικήν. Κατεστρώθη σχέδιον, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰ χαρτιά. Ἡ δασοκομία εὑρίσκεται εἰς στάδιον τρομακτικῆς καθυστερήσεως καὶ ἀσκεῖται λῃστρικὴ ἐκμετάλλευσις. Τὰ βήματα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καθυστερήσεως καὶ ὄχι προόδου. Διὰ τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν ἐδόθησαν πολὺ ὀλίγα ποσά. Εἰς τὴν γεωργίαν ἐδόθησαν 5,67% διὰ τὸ 1955 καὶ 5,48% διὰ τὸ ἔτος 1956. Διὰ τὸν οἰκισμὸν ἐδόθησαν 33,6%. .... (ἀναγινώσκει)..... Ἐπίσης αἱ παραγωγικαὶ ἐπενδύσεις εἰς τὴν γεωργίαν, τὴν βιομηχανίαν, τὰ μεταλλεῖα ἐκάλυψαν μόλις τὸ 28,3% κατὰ τὸ 1956, ἔναντι ποσοστοῦ 29,5% τοῦ 1955. Αὐτά, λοιπόν, τὰ στοιχεῖα δημιουργοῦν ἔντονον ἀνησυχίαν καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος δέχεται τὰ θλιβερὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κ. κ. βουλευταί, εἶναι ὁπωσδήποτε ἐπιβεβλημένον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν συζήτησιν ἐπάνω εἰς τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ προβλήματα τῆς χώρας, ὅταν μάλιστα εἶναι τόσον σαφὴς ὁ καθρέπτης τῆς πορείας τῆς οἰκονομίας μας ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν παραγωγικῶν κλάδων, ἡ ὁποία παρουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Εἶναι ἐπίσης γνωστόν, ὅτι τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα δίδονται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, εἶναι δάνεια, τὰ ὁποῖα καλύπτουν μόλις τὸ 23% τοῦ ἐξωτερικοῦ κόστους. Ἐπίσης ἡ μορφὴ τῶν δανείων εἶναι ἀντιπαραγωγική. Ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν μίαν αὔξησιν τῶν μακροπροθέσμων δανείων διὰ τὴν τοποθέτησιν τοῦ χρήματος, ἔχομεν μίαν ἀνεπαίσθητον αὔξησιν αὐτῶν καὶ ἔχομεν μεγάλην αὔξησιν τῶν μεσοπροθέσμων δανείων ἐπ’ ἐνεχύρῳ. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἄλλοτε, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ἀναπτύξω τὴν σημασίαν τῶν δανείων καὶ τῆς μορφῆς αὐτῆς, διότι ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν ἡ μορφὴ τῶν δανείων. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, μία ἀδιάψευστος ἀλήθεια εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐνῷ ἀπὸ προπολεμικῶς μέχρι σήμερον ἔχομεν μίαν αὔξησιν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς κατὰ 50%, ἔχομεν ἀγροτικὸν εἰσόδημα κατὰ 10% μικρότερον τοῦ προπολεμικοῦ. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναφέρω, ἀποτελοῦν ἕνα ἀδιάψευστον καθρέπτην τῆς κατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος αὐτοῦ. Τὸ 43% τῶν ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν, σύμφωνα μὲ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, δὲν ἐξασφαλίζουν οὔτε τὸ 50% ἑνὸς ὁρίου στοιχειώδους συντηρήσεως. 11% ἔχουν εἰσόδημα 20 χιλ. δραχ. 46% 11 χιλ. καὶ 43% 6 χιλ. δραχ.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς διακόψω.

§248Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θίξω δι’ ὀλίγων καὶ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς ἕνα τομέα ἄλλον, εἰς τὸν τομέα τῆς ἐσωτερικῆς εἰρηνεύσεως. Σκοπός σας ἀποκλειστικὸς εἶναι νὰ ἀποκλείσητε διὰ τὰ πολιτικά των φρονήματα ἀνθρώπους, ἀπὸ τὴν καπνεργασίαν. Ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν πολιτικήν της αὐτὴν παρουσιάζει μίαν ἀντίφασιν. Ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καταθέσει σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου καταργοῦνται ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὄργανα Ἀσφαλείας, μὴ σεβόμενα τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐφαρμόζουν τὸν νόμον 2348, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναφέρεται, ὅτι ἀποκλείονται οἱ καπνεργάται τῆς ἐργασίας διὰ τὰ πολιτικά των φρονήματα. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἀναφέρει, ὅτι ἡ πρόσληψις τῶν καπνεργατῶν γίνεται ὑπὸ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει καὶ μέλος τῆς Διοικήσεως Χωροφυλακῆς. Διερωτῶμαι, διατί νὰ διαπνεώμεθα ἀπὸ ἀστυνομικὰς σκέψεις καὶ νὰ μὴ τοποθετῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀναλόγως τῶν ἑκάστοτε ἀναγκῶν εἰς ὡρισμένας θέσεις. Εἰς τὴν Καβάλαν παρατηρεῖται συχνὰ τὸ φαινόμενον αὐτό.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ σᾶς διακόψω.

§250Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν τὰ λέγομεν οὔτε διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε., οὔτε διὰ τὸ Κόμμα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, διότι ἁρμόδιοι νὰ μᾶς κρίνουν δὲν εἶναι αὐτοί, ἀλλὰ ἡ ἱστορία καὶ ὁ λαός, ὁ λαός, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔδωσε μίαν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν. Κλείοντες τὸ θέμα τὸ ἐργατικόν, τὸ ὁποῖον ἀκροθιγῶς ἔθιξα, καὶ ἀπὸ τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀστυνομικὸν Κράτος, ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν χώραν μας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπισείσω τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἐγκυμονεῖ ἡ συνέχισις τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἡ κακὴ μεταχείρισις τῶν ἀγροτῶν, ἡ κακὴ ἀγροτικὴ πολιτική, ἡ ὁποία ἀσκεῖται καὶ ἡ ἀδυναμία, τὴν ὁποίαν ἀντικρύζει ἡ Κυβέρνησις νὰ πληρώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Κύριοι βουλευταί, ἔχομεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Πατρίδα μας δὲν εἶναι μία κενὴ ἔννοια, δὲν εἶναι ὁ χῶρος, εἰς τὸν ὁποῖον ζοῦν οἱ ἄνθρωποι. Ἡ Ἑλληνικὴ Πατρίδα, ἡ ζωντανὴ ἔκφρασις τῆς Πατρίδος, εἶναι ὁ λαός, ὁ ἐργαζόμενος λαός. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἐβελτίωσεν κατά τι τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας, καὶ διετήρησεν τὸ καθεστὼς τῆς ἀνωμαλίας διὰ νὰ προασπίζῃ κομματικὰ συμφέροντα. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους τὴν Κυβέρνησιν θὰ τὴν καταψηφίσωμεν καὶ πέραν αὐτοῦ τῆς ζητοῦμεν νὰ διαλύσῃ τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς ἐκλογὰς μὲ ἕνα τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα, τὴν ἀναλογικήν.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Γιαννόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§252Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶναι σχεδὸν 3η πρωϊνὴ καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει καταπονηθῆ. Θὰ πρέπει νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§253Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἐγγεγραμμένοι εἶναι πολλοὶ καὶ δὲν θὰ προλάβουν αὔριον νὰ ὁμιλήσουν ἅπαντες.

§254Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅσοι προλάβουν, κύριε Πρόεδρε, Ἄλλωστε, οἱ περισσότεροι φρονῶ ὅτι θὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου. Ἐκτὸς τούτου, ἀντὶ τῆς 7ης ἀπογευματινῆς, νὰ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις τὴν 6ην ἀπογευματινήν.

§255Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναλαμβάνετε, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὑποχρέωσιν ὅτι θὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου των οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι;

§256Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἀναλαμβάνετε νὰ τηρηθῇ ἀπαρεγκλίτως ὁ περιορισμὸς τοῦ τετάρτου;

§257Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, ἐφ’ ὅσον δὲν παραιτηθοῦν τοῦ λόγου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαγράψω τοὺς ρήτορας. Ὡς πρὸς τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου, βεβαίως θὰ τηρηθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος. (Οἱ κ. κ. Κ. Μαρῆς καὶ Τ. Βουλόδημος, παραιτοῦνται τοῦ λόγου).

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§259ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6 μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως συνέχεια συζητήσεως καὶ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 3 π. μ.)