1957.04.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 79η

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 Ἀπριλίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις, Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§2Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§4Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, κατόπιν συνεννοήσεως καὶ μαζί σας, νὰ προσδιορίσῃ ποίαν ἡμέραν θέλει διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσε τὸ Σῶμα ὅτι προτοῦ λήξῃ ἡ συνεδρίασις, κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, θὰ ὡρίζετο ἡ ἡμέρα αὐτή, ἀλλά, δυστυχῶς, δὲν ὡρίσθη. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν καὶ πάλιν νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, σεῖς ὑπεβάλατε μίαν αἴτησιν ἢ ἐρώτησιν. Θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε νὰ εἴπω.

§6Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἄρα θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω...

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπήντησεν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις.

§8Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Δὲν καταδέχεται νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Δέχομαι τὴν ἐξήγησιν....

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δὲν εἶναι ἔργον μου νὰ εἶμαι συνήγορος τῆς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι ὀρθόν, μοῦ φαίνεται, νὰ λέγετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν καταδέχεται.

§10Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις: Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσε τὸ Σῶμα ὅτι προτοῦ λήξῃ ἡ συνεδρίασις ἡ χθεσινὴ θὰ εἶχε συνεννοηθῆ μὲ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ θὰ εἶχεν ὁρίσει μίαν ἡμέραν, μετὰ τὰς διακοπὰς τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τῶν σεισμοπλήκτων. Ἐπέρασεν ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις καὶ δὲν ἀνεκοινώθη τίποτε. Παρακαλῶ καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις σήμερον νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τῶν σεισμοπλήκτων;

§11Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι πολύ, διότι ἐγὼ προσωπικῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν σύστασίν σας. Θὰ παρακαλέσω ἀργότερον, ὅταν θὰ ἐπικοινωνήσω μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ σᾶς δοθῇ ἡ ἀπάντησις.

§12Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐντὸς τῆς σήμερον θὰ ἔχωμεν ἀπάντησιν;

§13Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Θὰ προσπαθήσω νὰ ἐπικοινωνήσω μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ δοθῇ ἀπάντησις. Ἐξ ἄλλου, καὶ αὔριον συνεδρίασιν ἔχομεν.

§14Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς γνωστόν, ὑπάρχει σχετικὴ ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ἀναγνωστοπούλου καὶ Θεοχαρίδη, σχετικῶς μὲ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσως διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τῶν σεισμοπλήκτων. Παρακαλῶ νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, ὥστε τὸ θέμα νὰ διαφωτισθῇ καὶ νὰ ἐκτεθῶσιν αἱ ἀπόψεις τῶν κομμάτων.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Ἀποσκίτης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§16Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§17Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπενεχθοῦν μερικαὶ φραστικαὶ διορθώσεις εἰς μίαν διακοπὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμα.

§18Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἔχετε ἀντιμετωπίσῃ ἤδη τὸ θέμα τῶν πρακτικῶν. Μέχρι σήμερον ἔχομεν σύστημα τριῶν πρακτικῶν, τὰ ἐστενογραφημένα, τὰ ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνεπίσημα, καὶ τὸ Δελτίον Τύπου. Κύριε Πρόεδρε, δὲν βλέπω ποῖον σκοπὸν ἐξυπηρετοῦν αὐτὰ τὰ λεγόμενα ἐπίσημα πρακτικά, τὰ ὁποῖα συχνότατα δὲν ἀποδίδουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἤδη ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ εἰσηγεῖται τὴν κατάργησιν τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ τὴν ἀντικατάστασίν των διὰ τῶν ἐστενογραφημένων. Θὰ ἔπρεπε νὰ λάβητε γνῶσιν, κύριε Πρόεδρε, τῆς εἰσηγήσεως αὐτῆς, βάσει τῆς ὁποίας, ἐὰν τὸ Σῶμα δεχθῇ, θὰ ἔπρεπε νὰ παρασκευασθῶμεν, ὥστε νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ στενογραφικὴ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῆς τῆς νέας διατάξεως. Αὐτὸ ποὺ συμβαίνει εἰς τὴν σημερινὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, δὲν συμβαίνει εἰς καμμίαν Βουλήν. Αὐτὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ δὲν εἶναι ἐπίσημα πρακτικά, δὲν εἶναι ἀπολύτως τίποτε. Εἶναι περίληψις, ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνεται ὁ συντάσσων αὐτήν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ παρακαλῶ ὅλα αὐτὰ νὰ τὰ περιλάβητε εἰς τὴν ἔκθεσίν σας.

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Μαύρου. Παρὰ τὴν ὄχι μόνον φιλότιμον, ἀλλὰ ἐξαιρετικὰ ἐπιτυχῆ, ἐν πολλοῖς, προσπάθειαν τῶν ταχυγράφων τῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι συναγωνίζονται εἰς ἱκανότητα τοὺς στενογράφους καὶ μάλιστα θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ στενογράφοι νὰ εἴπω ὅτι ἐκτελοῦν ἕν ἔργον πολυπλοκώτερον, παρὰ ταῦτα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδοθῇ διὰ τῆς φαντασίας τοῦ ταχυγράφου, τοῦ πρακτικογράφου, δηλαδή, ὁ ὁποῖος ταχυγραφεῖ μίαν ἀγόρευσιν ἐν τῇ Βουλῇ. Τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος, ἐὰν δὲν περιλαμβάνουν τὰ ἐστενογραφημένα, τοὺς ἐστενογραφημένους λόγους — καὶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις τοὺς περιλαμβάνουν —κάθε ἄλλο παρὰ ἐπίσημα εἶναι. Θὰ εἶναι ἀδύνατον ὁ ἱστορικὸς τοῦ μέλλοντος, ἐὰν τυχὸν ἀπασχοληθῇ μὲ ἡμᾶς — καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ἀπασχοληθῇ — νὰ εὕρῃ πράγματι τὴν εἰκόνα τῶν ὅσων λέγονται εἰς τὴν Βουλήν, ἀναγινώσκων τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ἤ, ἐὰν θεωρήσῃ αὐτὰ ὡς ἐπίσημα, θὰ χαρακτηρίσῃ σχεδὸν ὅλους ἡμᾶς ὡς ἀκαταρτίστους ἀκόμη καὶ γλωσσικῶς, διότι εἶναι φυσικὸν κατὰ τὴν ταχυγραφικὴν περίληψιν, ἡ ὁποία γίνεται, νὰ μὴ γίνεται ἡ ἀπόδοσις ἡ πραγματικὴ τῶν λεγομένων. Ἐὰν ἐξακολουθήσουν ἀκόμη τὰ ἐπίσημα πρακτικά, θὰ ἔπρεπε ἐν πρώτοις, κύριε Πρόεδρε, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὸ πράξητε, νὰ δώσητε ἐντολὴν εἰς τοὺς πρακτικογράφους νὰ μὴ χρησιμοποιοῦν, ὅταν δὲν κάμνουν χρῆσιν τῶν ἰδίων ἡμῶν λόγων, τὸ πρῶτον πρόσωπον ἀλλὰ τὸ τρίτον, τοὐλάχιστον. Δηλαδὴ νὰ γράφουν, ὁ κ. Μπακόπουλος ἢ ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπον ὅτι κ.ο.κ., οὐχὶ ὅμως νὰ μᾶς ἐμφανίζουν διατυποῦντας φράσεις τὰς ὁποίας δὲν εἴπομεν, διότι ἐφ’ ὅσον χρησιμοποιοῦν τὸ πρῶτον πρόσωπον θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ φράσις μας ἀκεραία, ὅπως ἐλέχθη. Ἐὰν εἶναι περίληψις δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι περίληψις ἡ ὁποία νὰ ἀλλοιώνῃ τὴν διατύπωσιν καὶ νὰ ἐμφανίζεται ὁ ὁμιλῶν ὁ ἴδιος, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἐμφανίζεται ὁ πρακτικογράφος, προβαίνων εἰς περίληψιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ διευκολύνῃ καὶ τοὺς πρακτικογράφους. Θὰ παρεκάλουν μέχρις ὅτου ληφθῇ ἡ ἀπόφασις, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Μαῦρος, καὶ μᾶς εἴπατε καὶ σεῖς ὅτι θὰ ληφθῇ, νὰ δοθῇ ἐντολὴ ὅπως τὰ πρακτικά, ἐὰν δὲν περιλαμβάνουν ἀκεραίαν τὴν ἀποστενογραφηθεῖσαν ἀγόρευσιν, νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ τρίτον πρόσωπον καὶ οὐχὶ τὸ πρῶτον.

§21Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ πρακτικὰ παρουσιάζουν ἐπίσης τὴν ἑξῆς ἀνισότητα: Ὅτι αἱ ἀγορεύσεις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν καὶ τῶν κ.κ. Ἀρχηγῶν ἀποδίδονται ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, τῶν ἄλλων βουλευτῶν ὄχι καὶ δὲν ὑπάρχει οὔτε συμμετρία, οὔτε νόημα. Ὑπελογίσαμεν χθὲς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι ἐὰν ἕκαστος στενογράφος εἶναι δυνατὸν νὰ στενογραφήσῃ καὶ νὰ ἀποστενογραφήσῃ τὰς εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν ὁμιλίας εἰς ἡμίσειαν ὥραν, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἠμπορεῖ ἕνας στενογράφος νὰ κάμῃ μίαν ὥραν ἀποστενογράφησιν, ἀποδεικνύεται ὅτι μὲ ὀκτὼ στενογράφους εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ μία πλήρης τετράωρος συνεδρίασις τοῦ Σώματος καὶ τὴν ἑπομένην νὰ ἔχωμεν τὰ πρακτικὰ ἐστενογραφημένα διὰ νὰ κυρωθοῦν τὴν μεθεπομένην. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Βουλὴ διαθέτει 16 στενογράφους, διερωτῶμαι διατὶ δὲν γίνεται ἤδη τοῦτο ἀπὸ αὔριον καὶ ἀναμένετε ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἰδική σας ἡ ἀγόρευσις ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα ἦτο;

§23Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὄχι.

§24Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οὐσιώδη, οὐσιωδεστάτην ἀποστολήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται σχεδὸν ἡ τιμὴ τῶν ὁμιλητῶν, ἐκπληροῦν οἱ διορθωταί. Φοβοῦμαι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν διορθωτῶν εἶναι μικρός. Οἱ διορθωταὶ πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διορθώσουν ἀκόμη καὶ λάθη τοῦ ἀγορητοῦ, ὅπως συμβαίνει εἰς τὰ ξένα Κοινοβούλια, διότι ὁ ἀγορητὴς ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του δύναται νὰ κάμῃ καὶ ἕνα λάθος, νὰ διορθώσῃ, λέγω, ὁ διορθωτὴς ἀκόμη καὶ λάθη τοῦ ὁμιλητοῦ. Πάντως, αὐτὸ τὸ μνημεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπομείνῃ, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, σήμερον λέγεται «Ἐπίσημα Πρακτικὰ» καὶ τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἐλέγετο «Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως» ἡ ὁποία ἐξεδίδετο πάντοτε κανονικῶς, αὐτὸ τὸ μνημεῖον πρέπει νὰ εἶναι πράγματι μνημεῖον, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπερηφανεύωνται αἱ μέλλουσαι γενεαὶ καὶ ὄχι νὰ ἐντρέπωνται. Δυστυχῶς, εἰς αὐτά, ἐμφανίζονται οἱ λόγοι τῶν περισσοτέρων τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀκόμη καὶ τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, οἱ λόγοι τῶν ὁποίων ἀποστενογραφοῦνται καὶ δημοσιεύονται, λόγῳ τῆς ταχύτητος μετὰ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀποστενογράφησις καὶ ἡ δακτυλογράφησις καὶ ἡ δημοσίευσις, ἐμφανίζονται οἱ λόγοι αὐτῶν περιέχοντες πλῆθος σφαλμάτων τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένα ἰδίᾳ εἰς τὴν κλασσικὴν χώραν, ὑποτίθεται, τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ καλὴ ὀργάνωσις τοῦ γραφείου διορθωτῶν. Οἱ διορθωταὶ πρέπει νὰ εἶναι ἐξαιρετικῶς μορφωμένοι ἄνθρωποι, ἐλπίζω νὰ εἶναι ὅσοι ὑπάρχουν, ἀλλὰ κυρίως πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἐπαρκής. Καὶ ἂν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ τὴν ἑπομένην τὸ ἐπίσημον πρακτικὸν ἕτοιμον καὶ ἀκέραιον θὰ πρέπει νὰ ἐμφανίζεται τὴν μεθεπομένην. Καὶ πρέπει νὰ προσαρμοσθῇ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Κανονισμὸς καὶ ὡς πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν πρὸς τὰς ἀνάγκας αὐτάς.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαῦρε, εἰδικῶς διὰ τὴν ἰδικήν σας ἀγόρευσιν, πληροφοροῦμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι ἔχει ληφθῆ ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Μοῦ τὸ βεβαιοῖ ἐπισήμως ἡ ὑπηρεσία. Ἀφοῦ συνεπῶς ἡ ἀγόρευσίς σας ἐδόθη ἀπὸ ἐστενογραφημένον κείμενον καὶ πάλιν κάμνετε διορθώσεις, τότε ὑποστηρίζετε ὅτι καὶ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ δὲν ἀπεδόθησαν ὀρθῶς;

§26Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλῶ διὰ τὰ πρακτικὰ ἐν γένει. Χθὲς διέκοψα πεντάκις, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου περὶ ἀμνηστίας τῶν ἀεροπόρων, καὶ περιέχονται μία ἢ δύο διακοπαὶ καὶ αὗται ἠλλοιωμέναι.

§27Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καθιερώθησαν λόγῳ ἀνάγκης. Παλαιότερον οὔτε ἐτηροῦντο, οὔτε ἐδημοσιεύοντο. Κάθε ἐφημερὶς εἶχεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν πρακτικογράφον της, ὁ ὁποῖος ἔκαμνε περιλήψεις τῶν ἀγορεύσεων τῆς ἑσπέρας, αἱ ὁποῖαι τὴν ἑπομένην ἐδημοσιεύοντο εἰς τὴν ἐφημερίδα. Ἀλλὰ συνέβαινε τὸ ἑξῆς: Κάθε πρακτικογράφος νὰ κρατῇ διαφορετικὰ πρακτικά. Συνέβαινε, λοιπόν, αἱ ἐφημερίδες τὴν ἄλλην ἡμέραν, ἐν τῷ συνόλῳ των νὰ παρουσιάζουν μίαν εἰκόνα τελείως ἀνακριβῆ τῆς Βουλῆς καὶ πολλάκις συγκρουομένην πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Τότε ᾐσθάνθη ἡ Βουλὴ τὴν ἀνάγκην νὰ κρατῇ ἡ ἰδία περίληψιν τῶν ἀγορεύσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον τὸν τίτλον τῶν Ἐπισήμων Πρακτικῶν. Αὐτὴ ἡ ἀνάγκη, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη ταχύτητος διὰ νὰ ἔχῃ τὴν ἑπομένην ἡμέραν τὸ κοινὸν διὰ τῶν ἐφημερίδων ἓν ἑνιαῖον κείμενον τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ στενογραφηθοῦν ἀπόψε αἱ ἀγορεύσεις, νὰ ἀποστενογραφηθοῦν, νὰ τυπωθοῦν, νὰ τὰς ἔχουν αἱ ἐφημερίδες καὶ νὰ τὰς δημοσιεύσουν τὴν ἄλλην ἡμέραν. Τότε τί θὰ συμβαίνῃ; Αἱ ἐφημερίδες αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν τὸν χῶρον νὰ δημοσιεύσουν ὁλόκληρον τὴν συνεδρίασιν, θὰ κάμνουν περιλήψεις καὶ αἱ περιλήψεις θὰ εἶναι ἰδικαί των περιλήψεις. Κάθε μία ἐφημερὶς δηλαδή, θὰ δημοσιεύῃ περίληψιν, ἡ ὁποία τῆς ἀρέσει, ἡ ὁποία συμφέρει εἰς ὡρισμένους φίλους της. Ὑποθέτω, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ σύστημα τῶν Ἐπισήμων Πρακτικῶν, ὀφείλει νὰ διατηρηθῇ, ἀλλὰ νὰ εἶναι περιλήψεις καὶ ὄχι ἀλλοῦ νὰ δημοσιεύεται ὁλόκληρον ἐστενογραφημένον κείμενον καὶ ἀλλοῦ περίληψις. Εἶναι μόνον ζήτημα πρακτικῶν καὶ καλῆς ἐργασίας ἐκ μέρους τῶν πρακτικογράφων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι στενογράφοι εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις.

§28Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ὑπάρχουν οἱ πρακτικογράφοι διὰ τὰς ἐφημερίδας. Ἡμεῖς δὲν ἰσχυρίσθημεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν οἱ πρακτικογράφοι. Δὲν πρέπει νὰ ἐκδίδωνται, λέγομεν, τὰ Ἐπίσημα Πρακτικὰ βάσει τῆς ἐργασίας τῶν πρακτικογράφων, ἀλλὰ νὰ ἐκδίδωνται βάσει τῆς ἐργασίας τῶν στενογράφων, ὡς Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ πρακτικογράφοι ἀναμφισβητήτως ἐκπληροῦν οὐσιώδη ἀποστολὴν διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν αἱ ἐφημερίδες ὁμοιοτύπως νὰ ἔχουν ὁλόκληρον τὴν συνεδρίασιν. Καὶ φυσικὰ οἱ στενογράφοι θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀποτελέσουν τὴν πηγὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἀρυσθοῦν αἱ ἐφημερίδες τὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς.

§29Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκει ὁ πολίτης, εἶναι ἐκεῖνο ποὺ βλέπει εἰς τὰς ἐφημερίδας τὸ πρωΐ. Αὐτὸ εἶναι τὸ διδόμενον ἀπὸ τὸ Δελτίον Τύπου καὶ δὲν λαμβάνεται ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ γράφει ὅ,τι θέλει. Ἐγώ, τοὐλάχιστον, πολλὲς φορὲς κατεπλάγην, διότι εἶδον ὅτι ἀνεγράφησαν πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι θὰ πρέπει πρὶν δημοσιευθῇ νὰ τὸ ἴδουν οἱ βουλευταὶ τὸ Δελτίον Τύπου. Αὐτὸ ἔχει σημασίαν, τίποτε ἄλλο.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαβίνη, θὰ κάμω μίαν δήλωσιν: Ἐγώ, ὡς Πρόεδρος, εἰς τοὺς συντάκτας τοῦ Δελτίου Τύπου, ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβον τὴν Προεδρίαν, οὐδεμίαν μεταβολὴν ἐπέφερον. Εἶναι οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν καὶ πρίν. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἐπέμβασις οὔτε τοῦ Προεδρείου. Πιθανῶς νὰ ὑπάρχουν ἀτέλειαι. Πάντως, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι πρόκειται περὶ περιληπτικῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλαμβάνουν λεπτομερείας, πολὺ δὲ περισσότερον διακοπὰς καὶ διαλογικὰς συζητήσεις.

§31Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν λέγω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἔγινε ἐπίτηδες.

§32Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ αὐτοῦ, νὰ τριπλασιασθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ νὰ ζητῆται ἀπολυτήριον, τοὐλάχιστον, Δημοτικοῦ Σχολείου ἀπὸ τοὺς πρακτικογράφους!!! (Γέλωτες).

§33Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ πρακτικὰ αὐτά, γράφουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἴπομεν καὶ δὲν γράφουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπομεν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ κάμητε ἕνα σημείωμα νὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικά.

§35Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καὶ ἐγὼ ὡρισμένας διορθώσεις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὰς κάμητε. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν, ὑπὸ τῶν κ. κ. Γ. Πλατῆ, Γ. Μαύρου, Θ. Τσάτσου καὶ Α. Αὐγερινοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθ. Παυλόπουλος ζητεῖ δίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἰω. Παπαδημητρίου καὶ Δημ. Στρατῆς, ζητοῦν μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λαδᾶς ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Κατσιάμπας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§43Φ. ΚΑΤΣΙΑΜΠΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 613) 1948 καὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἐμμίσθων Ληξιαρχείων κειμένων διατάξεων». Οἱ κ. κ. Χ. Θηβαῖος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3648) 1957 ὁρισθείσης προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται πᾶσα ἀναγκαστικὴ τέλεσις, ἐρημοδικία καὶ ἀναστολὴ παραγραφῶν καὶ προθεσμιῶν ὑπὲρ τοῦ Φυματιολογικοῦ Ἰνστιτούτου Ι. Α. Σισμάνογλου καὶ τοῦ Οἴκου αὐτοῦ». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. 3648) 1957 ὁρισθείσης προθεσμίας ἐντὸς τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται πᾶσα ἀναγκαστικὴ ἐκτέλεσις, ἐρημοδικία καὶ ἀναστολὴ παραγραφῶν καὶ προθεσμιῶν ὑπὲρ τοῦ Φυματιολογικοῦ Ἰνστιτούτου Ι. Α. Σισμάνογλου καὶ τοῦ Οἴκου αὐτοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατολογίας τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Παπαδόπουλος καὶ Π. Κηπουρὸς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως καὶ ἐποπτείας τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ περὶ συγκροτήσεως Ἐπιτροπῆς πρὸς κωδικοποίησιν τῆς περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ψάρρης καὶ Ν. Λαμπρινάκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικῆς Ἀστρονομικῆς Ἐπιτροπῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰατρίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως συνταξιοδοτικῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Λυμπέρης, Θ. Παπαπαναγιώτου, Ε. Μπακλατζῆς, καὶ Ι. Τριανταφυλλίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Γυιόκας, Γ. Κακαγιάννης, Χ. Γουλόπουλος καὶ Π. Τσακιρίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαδόπετρος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Πέτσος, Δ. Θεοχαρίδης καὶ Π. Γυιόκας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Λυμπέρης, Α. Μητακίδης, Μ. Τοσουνίδης, Κ. Πετρόπουλος, Ι. Γωγιάδης, Χ. Σιανίδης, Ι. Τριανταφυλλίδης, Σ. Γουδελῆς, Θ. Παπαπαναγιώτου, Σ. Νικολαΐδης, Π. Τσακιρίδης, Ν. Ἰντζές, Γ. Μπακατσέλος καὶ Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Τσακιρίδης καὶ Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κονίτσας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίων τῶν πόλεων κειμένων διατάξεων».

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§45Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει, ὅτι ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων γίνεται εἰς δύο συνεδριάσεις καὶ δι’ ἐξαιρετικὰς μόνον περιπτώσεις προβλέπει τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων εἰς μόνην συζήτησιν. Ἀπὸ τὰ 18 νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγεγραμμένα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, τὰ 13 εἶναι εἰς μόνην συζήτησιν. Οὕτω καταστρατηγεῖται καὶ ἡ σχετικὴ διάταξις, βάσει τῆς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν πέραν τῶν 15 νομοσχεδίων. Τὰς τελευταίας ἡμέρας εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν μιᾶς συνεδριάσεως εἶχον ἀναγραφῆ καὶ 29 νομοσχέδια. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ νομοθετικὴ ἐργασία καὶ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη χθές.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὡς γνωρίζετε, σήμερον εἶναι ἡ τελευταία, πρὸ τῶν διακοπῶν ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τοῦ Πάσχα, ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἂν ἀναγνώσητε δὲ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν θὰ ἴδητε, ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον περιλαμβάνει νομοσχέδια ἐπειγούσης φύσεως καὶ ἐξαιρετικῆς σοβαρότητος. Ἐὰν ἐζητήθη, συνεπῶς, ὅπως τινὰ ἐξ αὐτῶν συζητηθοῦν ὡς ὑπηρεσιακὰ εἰς μόνην συζήτησιν, ἀποδεχθείσης τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὴν πρότασιν, τοῦτο ἐγένετο διὰ νὰ μὴ παραμείνουν ἐκκρεμῆ ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ παρ’ ὑμῶν λεχθέντα περὶ καταστρατηγήσεως δῆθεν τῆς διατάξεως, βάσει τῆς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν πλειόνων τῶν 15 νομοσχεδίων καὶ πάλιν δὲν ἔχετε δίκαιον, καθ’ ὅσον ναὶ μὲν κατὰ τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ Ἡμερησία Διάταξις περιλαμβάνει δεκαπέντε κατ’ ἀνώτατον ὅριον νομοσχέδια καὶ προτάσεις νόμων, πλὴν κατὰ τὴν ἀμέσως ἑπομένην παράγραφον τοῦ αὑτοῦ ἄρθρου, προτάσεις νόμων διὰ τὴν εἰς τὸ σύνολον ψήφισιν τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 57, παράγραφος 10, ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια, καθὼς καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 35 παράγραφος 5 τοῦ Συντάγματος, ἐγγράφονται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν μέχρις 25 κατ’ ἀνώτατον ὅριον, καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κανονικῶν νομοσχεδίων. Ὅπως βλέπετε, λοιπόν, τὸ Προεδρεῖον δὲν καταστρατηγεῖ τὸν Κανονισμόν. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς περιοχῆς τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς», ὡς ἐτροποποιήθη ἔχον οὕτω:

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς περιοχῆς τοῦ Ὀργανισμοῦ Λιμένος Πειραιῶς». Κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἡ ἑξῆς δήλωσις: Κύριε Πρόεδρε, Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως τὰ εἰς τὴν σημερινὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, σχέδια νόμων ὑπ’ αὔξ. ἀριθμοὺς 1, 4, 5, 6, 8, 9, 13, 14, 17, 18 συζητηθῶσι καὶ ψηφισθῶσι κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, ἤτοι δὶς καὶ εἰς δύο διαφόρους συνεδριάσεις, ἀντιλέγοντες εἰς τὴν ψήφισίν των εἰς μίαν μόνην συζήτησιν. (Ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος). Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Ἀπριλίου 1957 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Κ. Καλκάνης, Κ. Βουδούρης, Β. Παπαβασιλείου, Κ. Τσιγάρας, Β. Θανασέκου, Α. Ζάκκας, Γ. Ταρμπάζης, Κ. Βασαρδάνης, Θ. Παπαπαναγιώτου, Μ. Στεφανίδης, Γ. Ἐογαζάκης, Β. Ἐφραιμίδης, Π. Πετροπουλάκης, Π. Τζαννετάκης, Κ. Πετρόπουλος, Μ. Γαληνός, Ε. Ἀρβανιτάκης, Ν. Κιτσίκης, Γ. Εὐαγγέλου, Π. Γλιγιλῆς. Συνεπῶς, τὰ περὶ ὧν πρόκειται σχέδια νόμων, θὰ ἀκολουθήσουν τὴν τακτικὴν διαδικασίαν ψηφίσεως εἰς δύο ἀναγνώσεις. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικοῦ μισθολογίου τοῦ προσωπικοῦ τῶν τεχνικῶν κλάδων τῆς Ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων».

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τεχνικοῦ μισθολογίου τοῦ προσωπικοῦ τῶν τεχνικῶν κλάδων τῆς Ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων Τ.Α.Ο. Χωροφυλακῆς».

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἰσχυουσῶν διατάξεων Τ.Α.Ο. Χωροφυλακῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 158) 1.2.56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§53Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον τὴν ὑπ’ ἐμοῦ κατατεθεῖσαν τροπολογίαν, ἀφορῶσαν τὴν ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐν γένει ὕδατος περιοχὴν τοῦ τέως Δήμου Νεμέας, δὲν τὴν υἱοθετεῖ οὐδεὶς τῶν κ. κ. συναδέλφων βουλευτῶν, τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας, παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ δημιουργοῦνται εἰς βάρος οὐδενὸς παρεξηγήσεις διὰ κωλυσιεργίαν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 158) 1.2.56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§57Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ φέρω τὸν λόγον καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ τὸν τρόπον ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Ὁ τρόπος τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων διὰ τῆς προεκφωνήσεως πρώτην φορὰν εἰσάγεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι γίνεται τοιοῦτος θόρυβος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐξυψώνει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Προτείνω δι’ αὐτὸ νὰ καταργηθῇ ὁ τρόπος αὐτὸς καὶ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπηρεσιακὰ καὶ δὲν ἔχουν συζήτησιν νὰ τὰ θέτουν πρῶτα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ὅπως ἐγένετο ἀνέκαθεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἴσως νὰ κατορθώνεται ἡ ψήφισις 1–2 νομοσχεδίων, ἀλλ’ ἐκτίθεται τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου μὲ τὸν θόρυβον ὁ ὁποῖος γίνεται κατὰ τὴν προεκφώνησιν. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ τρόπος αὐτὸς καὶ νὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ θέαμα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλεῖ ὅπως προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3648)57 ὁρισθείσης προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται πᾶσα ἀναγκαστικὴ ἐκτέλεσις ἐρημοδικία καὶ ἀναστολὴ παραγραφῶν καὶ προθεσμιῶν ὑπὲρ τοῦ Φυματιολογικοῦ Ἰνστιτούτου Ι. Α. Σιμάνογλου καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ».

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα, ὅθεν, εἰς τὴν μόνην, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τούτου.

§61Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρακαλέσω ὅπως γίνῃ δεκτὸν τὸ μὴ περιλαμβανόμενον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ν. 3648) 1957 ὁρισθείσης προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται πᾶσα ἀναγκαστικὴ ἐκτέλεσις, ἐρημοδικία καὶ ἀναστολὴ παραγραφῶν καὶ προθεσμιῶν ὑπὲρ τοῦ Φυματιολογικοῦ Ἰνστιτούτου Ι. Α. Σισμάνογλου καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ», δεδομένου ὅτι κατὰ τὸ τέλος Ἀπριλίου, λήγει ἡ τετράμηνος προθεσμία ἀναβολῆς παραγραφῶν καὶ διὰ νὰ παραταθῇ αὕτη ἐπὶ τρίμηνον. Ἐπίσης διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λαμβάνεται μέριμνα διὰ τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει μισθοδοτηθῆ ἀπὸ ἑπταμήνου καὶ πλέον, διὰ τῆς χορηγήσεως εἰς ἕκαστον μέχρι 2 000 δραχμῶν, ἔναντι τῆς ἐκ μισθῶν ἀπαιτήσεώς των.

§62Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νὰ τοὺς δώσητε 2.000 δρχ., κύριε Ὑπουργέ, καὶ ὄχι μέχρι 2.000 δραχ.

§63Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ δέχομαι, κύριε συνάδελφε, νὰ τοὺς δώσωμεν 2.000 δραχ.

§64Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Εἶναι ἀνεπαρκές, κύριε Ὑπουργέ, καὶ τὸ ποσὸν αὐτό.

§65Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει καμμίαν ὑποχρέωσιν ἀλλὰ θέλει νὰ διευκολύνῃ τοὺς ὑπαλλήλους κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς τοῦ Πάσχα.

§66Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐγὼ νομίζω ἀφοῦ ἐπὶ μακρὸν παραμένουν ἄνευ μισθοῦ, τοὐλάχιστον νὰ τοὺς δώσητε 2½ χιλ.

§67Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ δέχομαι κύριε συνάδελφε, νὰ τοὺς δώσωμεν 2½ χιλ. δραχ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐρωτηθῇ πρῶτον ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὴν μεταβολὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, διότι προηγεῖται ἄλλο νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ δὲ τοῦτο γίνεται κατ’ ἐξαίρεσιν καὶ κατὰ παρέκκλισιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπιθυμῶ νὰ εἶναι ὁμόφωνος ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ἄλλως δὲν θὰ τὸ δεχθῇ τὸ Προεδρεῖον. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅσα προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Δέχεται τὸ ἐν λόγῳ σχέδιον νόμου μὲ τὴν γενομένην τροποποίησιν;

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ν. 3648) 1957 ὁρισθείσης προθεσμίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἀπαγορεύεται πᾶσα ἀναγκαστικὴ ἐκτέλεσις, ἐρημοδικία καὶ ἀναστολὴ παραγραφῶν καὶ προθεσμιῶν ὑπὲρ τοῦ Φυματιολογικοῦ Ἰνστιτούτου Α. Σισμάνογλου καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ».

§71Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανέρχομαι ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ καὶ συνομολογῶ μαζὶ σας ὅτι φυσικὰ ἀπόψε εἶναι ἀδύνατος ἡ ψήφισίς του. Θὰ παρακαλέσω, ὅμως, λόγῳ τῆς σοβαρότητος αὐτοῦ καὶ τοῦ κατεπείγοντος χαρακτῆρος του, νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἀπόψε νὰ συζητηθῇ ὡς πρῶτον νομοσχέδιον ἅμα τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι θέμα Κυβερνήσεως καὶ Προεδρείου ὁ καταρτισμὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κύριε συνάδελφε, καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ εὐχὴ αὐτή.

§73Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11, μολονότι ἐπροτάθη, δὲν θὰ ἔχῃ παρὰ μικρὰν, πολὺ μικρὰν συζήτησιν. Παρακαλῶ ὅθεν ἐὰν ἦσθε σύμφωνος, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὴν πρόταξιν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον θὰ γίνῃ συζήτησις δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τοῦτο. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Κυβέρνησις ποῖον νομοσχέδιον ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφισθῇ πρῶτον;

§75Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ περὶ δημιουργίας πνευματικοῦ καὶ καλλιτεχνικοῦ Κέντρου εἰς Ἀθήνας.

§76Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐκράτησε ὁ κ. Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος ἦρε τὰς ἀντιρρήσεις του. Ἑπομένως, νομίζω ὅτι δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά του μετὰ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11 τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων.

§78Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει πρότασις, ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, περὶ προτάξεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ καπνοῦ. Εἶπον καὶ προχθὲς ποία εἶναι ἡ σημασία τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὶ ἀναμένει ὁ γεωργικὸς κόσμος ἀπὸ αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πάῃ εἰς τὰς καλένδας. Καὶ ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἀπόψε, νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ εἶναι δεσμευτικὴ καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀκόμη.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Σταυρόπουλον, ὅτι θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ εὐχὴ αὐτή. Διότι ἡ Ἡμερησία Διάταξις, ἐπαναλαμβάνω, δὲν καταρτίζεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀλλ’ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προεδρείου. Καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον θὰ λάβουν ὑπ’ ὄψει τὴν εὐχὴν αὐτήν. Τὸ Προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ δεσμευθῇ δι’ Ἡμερησίας Διατάξεως ἄλλης ἡμέρας, ἐκτὸς τῆς σημερινῆς.

§80Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐξεδήλωσε τὰς προθέσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι τὸ κατέθεσεν ἡ Κυβέρνησις σημαίνει ὅτι θέλει νὰ τὸ ψηφίσῃ.

§82Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠμπορεῖ κάλλιστα νὰ ἐρωτηθῇ τὸ Σῶμα ἐὰν τὴν δέχεται, ἔστω καὶ ἂν δέχεται νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως μετὰ τὰς ἑορτάς.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο κατὰ τὸν Κανονισμόν. Ἡ Βουλὴ μόνον δι’ ἐπερωτήσεις ἠμπορεῖ νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν συζητήσεως.

§84Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριε Πρόεδρε, τὰς συνεχεῖς καὶ πολλὰς παρεκκλίσεις ἀπὸ τὸν Κανονισμόν.

§85Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Μετὰ τὰς ἑορτὰς θὰ εἶναι πολὺ ἀργά.

§86Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Θεωρῶ ὅτι εἶναι εὐτύχημα ὅτι εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως πνευματικοῦ κέντρου εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν...

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε,... (Θόρυβος).

§88Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἐλέχθη ὅτι κάμνομεν δημοκοπίαν, ζητοῦντες τὴν ἐπίσπευσιν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δημοκοπία ὅταν ζητοῦμεν τὴν ψήφισιν ἑνὸς νομοσχεδίου τοιαύτης σημασίας. Ἄλλοι εἶναι οἱ δημοκόποι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ, προτάσσεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 179)56, 286)56 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 287)56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ δημιουργίας Πνευματικοῦ καὶ Καλλιτεχνικοῦ Κέντρου ἐν Ἀθήναις κειμένων διατάξεων». Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§90Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι ἐνῷ συζητεῖται νομοσχέδιον περὶ πνευματικοῦ κέντρου, δὲν ὑπάρχει ἡ πνευματικὴ ἠρεμία, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ κατὰ τὴν συζήτησίν του. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι θεωρῶ ὅτι εἶναι εὐτύχημα ἡ κατάθεσις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἡ ὁποία προβλέπει τὴν ἵδρυσιν τοῦ πνευματικοῦ καὶ καλλιτεχνικοῦ κέντρου εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἔρχεται πράγματι νὰ συμπληρώσῃ ἕνα κενόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν σχετικῶς μὲ τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τῶν ὁποίων προσωπικῶς συμφωνῶ ἀπολύτως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Πλατῆς). Θὰ ἤθελον, ὅμως, ὡς Ἀθηναῖος καὶ ὡς βουλευτὴς Ἀθηνῶν, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν ἑξῆς σημείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ ἔχω τὰς ἀντιρρήσεις μου. Αἱ Ἀθῆναι, κύριοι, ἐξελίσσονται μόλις τώρα εἰς μεγαλούπολιν, ἀνοικοδομοῦνται καὶ τὰ κτίριά της καὶ οἱ δρόμοι της καὶ ὅλα τὰ παρεμφερῆ διὰ μίαν μεγάλην πόλιν, ὀργανοῦνται σήμερον διὰ νὰ παρουσιασθοῦν αἱ Ἀθῆναι ὡς μία μεγαλούπολις ἀξία τοῦ ὀνόματός της. Ἕν ἐκ τῶν κυριωτέρων σημείων, εἰς τὰ ὁποῖα, ἀτυχῶς ὑστερεῖ ἡ Ἀθήνα εἶναι ὅτι δὲν ἔχει ληφθῆ ὑπ’ ὄψει τὸ θέμα τῆς αἰσθητικῆς τῆς πόλεως. Εἶναι λυπηρὸν διότι οἱ πατέρες μας καὶ οἱ παποῦδες μας δὲν ἐγνώριζον, ἴσως διότι ἤθελον νὰ ἔχουν πολλὰ οἰκόπεδα ἢ ἴσως διότι ἐστεροῦντο περισσοτέρων γνώσεων, τὸ θέμα τῆς αἰσθητικῆς. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀρχικῶς ἐσχεδίασαν τὰς Ἀθήνας εἶχον προείδει τὸ θέμα τῆς αἰσθητικῆς τῆς πόλεως καὶ εἶχον καθορίσει λεπτομερῶς διαφόρους προοπτικάς, αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσίαζον πράγματι τὰς Ἀθήνας ὡς μίαν θαυμασίαν πόλιν. Εἶχον χαράξει τὴν ὁδὸν Σταδίου διὰ νὰ προβάλῃ εἰς τὸ Στάδιον. Ἀτυχῶς αὐτὸ τὸ ἔκοψαν. Εἶχον χαράξει τὴν ὁδὸν Κοραῆ νὰ βγαίνῃ στὸ Μοναστηράκι, ἡ οἰκοπεδοποίησις τὸ ἀπέτρεψεν αὐτό. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, δι’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παραβλέπει αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον καὶ τοῦτο εἶναι τὸ ἑξῆς: Μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς ἱδρύσεως κτιρίου παρὰ τοῦ Συλλόγου τῶν Φίλων τῆς Μουσικῆς, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου τάσσομαι ἀμερίστως, ἀτυχῶς ἓν μέρος τῶν Ἀθηνῶν, κεντρικώτατον, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν προεβλέπετο ὅτι θὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ἄλσος, δυστυχῶς, διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, οὔτε λίγο, οὔτε πολὺ οἰκοπεδοποιεῖται. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ παραπήγματα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ γίνουν ἄλσος, τὰ ὁποῖα παρέχουν πράγματι μίαν θαυμασίαν προοπτικὴν εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν πράγματι ἕνα πνεύμονα διὰ τὴν περιοχὴν ἐκείνην, σήμερον τὰ οἰκοπεδοποιοῦν. Ἐπὶ πλέον δὲ τὰ οἰκοπεδοποιοῦν κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος δὲν μᾶς ἐγγυᾶται τὶ πρόκειται νὰ κτίσουν ἐκεῖ ἐπάνω, διότι διὰ διαφόρων ἀνταλλαγῶν οἰκοπέδων φθάνομεν τὰ οἰκόπεδα τῆς Κρημνίτσας, ἡ ὁποία εὑρίσκεται πέραν τῆς «Σωτηρίας», νὰ τὰ ἀνταλλάσσωμεν μὲ οἰκόπεδα τῶν παραπηγμάτων. Καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι μὲ ἐκπλήσσει ἡ διαφορὰ τιμῆς, ἡ ὁποία ρυθμίζεται. Δηλαδὴ σύμφωνα μὲ τὴν ὁριζομένην τιμὴν ἀνταλλαγῆς ἕνα οἰκόπεδον εἰς τὴν Κρημνίτσα ἀντιστοιχεῖ μὲ ἕνα οἰκόπεδον εἰς τὰ παραπήγματα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ αὐτὸς ὁ ὑπολογισμὸς διότι, οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἡ Κρημνίτσα ἔχει τὴν ἀξίαν τῶν παραπηγμάτων. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον τούτου, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ σημείου ὅτι ἕνα ὁλόκληρον πάρκο οἰκοπεδοποιεῖται καὶ τὸ μέγαρον τῶν Φίλων τῆς Μουσικῆς πετιέται στὴν πάντα καὶ ἀπομονοῦται. Εἰσηγοῦμαι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ οἰκοπεδοποιηθῇ ὅλον τὸ ἄλσος. Οἱ Φίλοι τῆς Μουσικῆς, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἄλλη περιοχή, παρὰ τὸ Πνευματικὸν Κέντρον Ρηγίλλης, νὰ πᾶνε εἰς τὸ πεδίον τῶν παραπηγμάτων. Ἀλλὰ ποῦ; Εἰς τὸ κέντρον καὶ εἰς τὸ βάθος καὶ ὅλο τὸ ὑπόλοιπον τμῆμα νὰ γίνῃ ἄλσος. Ἔτσι καὶ τὸ κτίριον τῶν Φίλων τῆς Μουσικῆς θὰ προβληθῇ ὡραῖο καὶ ἄλσος θὰ ὑπάρχῃ καὶ θὰ κρατήσωμεν μίαν προοπτικὴν εἰς ἕνα ζωντανὸ καὶ νευραλγικὸ τμῆμα τῶν Ἀθηνῶν. Ὡς Ἀθηναῖος λυποῦμαι καὶ διαμαρτύρομαι ἐντόνως, διότι παραβλέπεται ἡ αἰσθητικὴ εἰς ἕνα νέον τμῆμα τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει μίαν ὡραίαν λεωφόρον καὶ νεοκτισμένα ὡραῖα κτίρια.

§91Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὅλα τὰ παραπήγματα γίνονται οἰκόπεδα;

§92Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Πλὴν ἑνὸς τμήματος, τὸ ὁποῖον παραμένει δι’ ἄλσος.

§93Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ). Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὑποπίπτετε εἰς μίαν πλάνην. Ἐκ τοῦ χώρου τῶν παραπηγμάτων ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεος θὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς ἀνταλλαγήν, τὸ μεγαλύτερον μέρος ἔμπροσθεν παραμένει ὡς πάρκον, ὅπως φαίνεται ἐκ τοῦ σχεδίου.

§94Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Τὰ ¾ γίνονται οἰκόπεδα καὶ τὸ ¼ πάει γιὰ πάρκο. Ἐπίσης δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν αἱ στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ἐγκατεστάθησαν ἐκεῖ ὅταν αἱ Ἀθῆναι εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἦσαν ἀνύπαρκτοι, νὰ θεωροῦν ἑαυτὰς ἰδιοκτητρίας τῆς περιοχῆς καὶ νὰ προβάλλουν προσκόμματα εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι κἄποτε αἱ στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι πρέπει νὰ ξεκαθαρισθοῦν ἀπὸ τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Οἰκισμοῦ, νὰ ἐξεύρῃ ἄλλους χώρους, διὰ νὰ δώσῃ οἰκόπεδα εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Στρατοῦ, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἕνα νέον ἄλσος καὶ νὰ περισώσουν αἱ Ἀθῆναι μίαν νέαν περιοχήν, ἡ ὁποία τόσον ἐταλαιπωρήθη μέχρι σήμερον.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§96Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀπορήσητε ἴσως διατὶ παρεμβάλλω εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἕνα ἄλλο θέμα τὸ ὁποῖον, ὅμως, εὑρίσκεται εἰς ἀπόλυτον συνάρτησιν μὲ τὴν πολεοδομικὴν ἀνάπτυξιν τῶν Ἀθηνῶν. Δημιουργεῖται Πνευματικὸν καὶ Καλλιτεχνικὸν Κέντρον ἐν Ἀθήναις, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἔχει ἀντίρρησιν. Ἐφιστῶ, ὅμως, τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐξ Ἀθηνῶν, ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι ὁλόκληρος ἡ κεντρικὴ περιοχὴ τῶν Ἀθηνῶν καταλαμβάνεται καὶ διατίθεται διὰ διαφόρους σκοποὺς καὶ μόνον διὰ τὸ δικαστικὸν μέγαρον δὲν προσδιορίζεται ὁ χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀνεγερθῇ. Ὅλοι οἱ διαθέσιμοι χῶροι, ὅπου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ δικαστικὸν μέγαρον, καταλαμβάνονται. Ἐπίκειται ἤδη κατάληψις τῆς περιοχῆς ὅπου ἡ Ριζάρειος Σχολὴ καὶ ἡ ἄλλοτε Ἐφορία Ὑλικοῦ Πολέμου. Νομίζω ὅτι ἔχει ἐπιστῆ πλέον ὁ καιρὸς νὰ προσδιορισθῇ ὁ χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀνεγερθῇ τὸ δικαστικὸν μέγαρον ποὺ εἶναι τὸ ἀπραγματοποίητον ὄνειρον τόσων γενεῶν.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Παπασπύρου, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, σεῖς ὑποστηρίζετε νὰ γίνῃ ἀπὸ τοῦδε ὁ προσδιορισμὸς τοῦ τόπου εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ τὸ δικαστικὸν μέγαρον τῶν Ἀθηνῶν. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Τὸ δικαστικὸν μέγαρον, κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τοῦ κόσμου μίαν τῶν χαρακτηριστικῶν μορφῶν τῆς πόλεως. Ἐδῶ ἀποτελεῖ μᾶλλον μίαν δυσμορφίαν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, κύριε Παπασπύρου, θεωρεῖτε τὴν περιοχὴν αὐτὴν τῶν παραπηγμάτων, ὡς τὴν ἐθεώρει καὶ ὁ ἀγαπητὸς ἄλλοτε συνάδελφος καὶ Ὑπουργὸς κ. Μπαμπάκος, ὡς κατάλληλον διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ δικαστικοῦ μεγάρου;

§98Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐγὼ θεωρῶ ὡς καταλληλοτέραν περιοχὴν τὴν ὁδὸν Πατησίων, ὅπου σήμερον τὸ Μουσεῖον, ἢ τὸν χῶρον ὅπου σήμερον στεγάζεται τὸ Πολιτικὸν Νοσοκομεῖον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ διαβλέπω, ὅτι καὶ διὰ τοὺς δύο αὐτοὺς χώρους ὑπάρχουν δυσκολίαι, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπερνικηθοῦν, πρέπει νὰ διατεθῇ ὁ χῶρος ὅπου ἡ ἄλλοτε Ἐφορία Ὑλικοῦ Πολέμου. Πάντως πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ τοῦδε ὁ προσδιορισμὸς τοῦ μέρους εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνεγερθῇ τὸ δικαστικὸν μέγαρον. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαστικὸν μέγαρον. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς ἕνα ἄλλο θέμα ποὺ ἀφορᾶ τὴν στέγην τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ ἐντύπωσίς μου διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἶναι ὅτι φιλοξενεῖται εἰς στρατιωτικὸν μέγαρον φιλοξενεῖται εἰς μέγαρον ὅπου κατὰ τὸ ⅓ στεγάζονται στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι.

§99Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τὸ ἀντίθετον συμβαίνει. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ Γ.Ε.Ε.Θ.Α. φιλοξενοῦνται εἰς τὸ μέγαρον τῆς Βουλῆς. Ἄν νομίζετε ὅτι δὲν εἶναι καλὸς ξένος, ἄλλο ζήτημα.

§100Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Γνωρίζει τὸ Σῶμα ὅτι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ συνεδριάζουν εἰς τὰς αἰθούσας ποὺ ἔχουν διατεθῆ δι’ ἐντευκτήρια τῶν κομμάτων. Εἶναι ὀρθὸν νὰ πάρῃ ἡ Βουλὴ καὶ τοῦ δευτέρου ὀρόφου τὰς αἰθούσας διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία σχετικὴ ἄνεσις καὶ εὐπρεπὴς στέγασις τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος.

§101Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὀρθῶς.

§102Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐὰν ἀποδοθοῦν αἱ αἴθουσαι τοῦ δευτέρου ὀρόφου εἰς τὴν Βουλήν, θὰ δύναται ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς νὰ χρησιμοποιῇ τὴν αἴθουσαν τῶν τελετῶν διὰ νὰ δέχεται κατὰ τὰς ἐπισήμους ἡμέρας τὰ συγχαρητήρια τῶν Ἀρχῶν, ὡς ἐπιβάλλεται διὰ τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα. Τώρα ὑπάρχει ἡ στενότης χώρου, διότι φιλοξενεῖται τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ Γ.Ε.Ε Θ.Α. εἰς τὸν δεύτερον ὄροφον. Βεβαίως, εἶναι εὐχάριστον δι’ ὅλους μας νὰ παρέχωμεν αὐτὴν τὴν φιλοξενίαν.

§103Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Χαίρω ποὺ ἀκούω αὐτό, ὅτι εἶναι εὐχάριστος ἡ φιλοξενία αὐτὴ διότι ἐξ ὅσων εἴπατε θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποθέσῃ κανεὶς ὅτι δὲν εἶναι εὐχάριστος.

§104Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡμεῖς ἐκφράζομεν τὴν ἀπορίαν καὶ τὴν λύπην μας, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ δώσῃ τοιαύτην ἔννοιαν εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. συναδέλφου. Οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπάρχει, νὰ μὴ βλέπῃ εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Γ.Ε.Ε Θ.Α. τὸν ἑλληνικὸν στρατὸν τὸν ὁποῖον ὄχι μόνον φιλοξενεῖ ἀλλὰ τιμᾷ, θαυμάζει καὶ ἀγαπᾷ. Εἶναι, ὅμως, τελείως ἄλλο τὸ θέμα τοῦ χώρου εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ στεγάζεται τὸ Γ.Ε.Ε Θ.Α. καὶ ἄλλο ἐπίσης τὸ ζήτημα τῆς ἀγάπης πρὸς τὸν ἑλληνικὸν στρατόν, ἡ ὁποία εἶναι Πανελλήνιος. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ καμμία συσχέτισις τῶν δύο θεμάτων, καὶ λυποῦμαι διότι ἐκάματε αὐτὴν τὴν σύγκρισιν.

§105Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Καὶ ἐγὼ χαίρω δι’ ὅσα καλὰ λόγια εἶπεν ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§106Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἰδιοκτησία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς στρατός; Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἶναι Ἐθνικός.

§107Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θέλω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ἠτύχησεν εἰς τὴν προσπάθειάν του νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν αἰχμήν.

§108Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐκ τοῦ μηδενὸς κινδυνεύει νὰ δημιουργηθῇ ζήτημα. Ἐγὼ εἶπον εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι χαίρω διότι ἡ φιλοξενία εἶναι εὐχάριστος, διότι ἐξ ὅσων εἶπε προηγουμένως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξαχθῇ καὶ τὸ ἀντίθετον συμπέρασμα.

§109Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ ὑπαινιγμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπῆρξεν ἀτυχὴς διὰ νὰ μὴ δώσω ἄλλον βαρύτερον χαρακτηρισμόν. Ὅλοι παλλόμεθα ἀπὸ τὰ αὐτὰ αἰσθήματα ἀγάπης διὰ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Οὐδεὶς, ὅμως, δύναται νὰ δεχθῇ ὅτι εἶναι πρέπον νὰ περιφερώμεθα εἰς τοὺς διαδρόμους τοῦ Κοινοβουλίου, διότι τὰ ἐντευκτήρια τῶν κομμάτων καταλαμβάνονται ἀπὸ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἐλλείψει αἰθουσῶν. Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν Βουλὴν ὁ δεύτερος ὄροφος.

§110Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει ἄλλο οἴκημα διὰ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὸ κτίριον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὸν Χολαργὸν αὐτὴν τὴν στιγμήν, στεγάζει μόνον τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ. Προβλέπεται ἡ κατασκευὴ πτερύγων διὰ τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ναυτικοῦ καὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἀεροπορίας. Ὡς γνωρίζετε, ὅμως, αὐτὸ συνεπάγεται καὶ δαπάνας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῶν δαπανῶν, εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, τὸ προκῦπτον ἐκ τῆς δημιουργίας μὴ ἀμέσου παραγωγικότητος ἐγκαταστάσεων.

§111Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ συζητοῦμεν περὶ Πνευματικοῦ Κέντρου. Δὲν ὑπάρχει θέμα ἐγκαταστάσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου.

§112Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἠμποροῦσα νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ὁ χῶρος ποὺ διατίθεται διὰ τὰ πνευματικὰ κέντρα, θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθῇ διὰ τὸ Γ.Ε.Ε.Θ.Α., τὸ Γ.Ε.Σ. τὸ Γ.Ε.Ν., τὸ Γ.Ε.Α. καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Δὲν προτίθεμαι, βέβαια, νὰ ὑποστηρίξω τοῦτο, ἀλλὰ καὶ σεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι δὲν εἶναι σχετικὰ μὲ τὸ νομοσχέδιον τὰ παρ’ ἐμοῦ ὑποστηριζόμενα.

§113Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὁ χῶρος διὰ τὰ Γενικὰ Ἐπιτελεῖα ὑπάρχει. Δὲν ὑπάρχουν ὅμως, τὰ χρήματα διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν κτιρίων.

§114Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι αἱ ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ αἱ ἀπόψεις ὑμῶν, ἀγαπητὲ κύριε Παπασπύρου, δὲν ἀπέχουν οὐσιαστικῶς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς — καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ συμμερισθῶ τὰς ἀπόψεις του — λέγει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀμέσως τὰ κτίρια εἰς Χολαργόν. Ἐάν, ὅμως, ἐδήλου, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι εἰς τὸ πρόγραμμα ὑπάρχει ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων αὐτῶν, δηλαδὴ ἡ ἵδρυσις κτιρίων καὶ διὰ τὰ ἄλλα Ἐπιτελεῖα καὶ ἑπομένως καὶ διὰ τὸ Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ γραφεῖον τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, δὲν θὰ ἐγεννᾶτο ζήτημα. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἡ μεταφορά. Πρέπει, ὅμως, καὶ ἐδῶ συμμερίζομαι τὰς ἀπόψεις σας, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κτίρια αὐτά, καὶ θεωρῶ τοῦτο ἐπείγουσαν ἀνάγκην, νὰ γίνῃ ἐπέκτασις τῶν αἰθουσῶν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀνάγκην ἡ Βουλή. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως συνεννοούμενος μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, φροντίσῃ καὶ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν κτιρίων ἐκείνων. Ἑπομένως, ἡ προοπτικὴ εἶναι, νὰ μεταφερθοῦν ἀπὸ ἐδῶ καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀλλὰ ἡ προοπτικὴ αὐτή, δυστυχῶς, λόγῳ τῶν συνθηκῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκείνων τῶν συνθηκῶν τῶν ὁποίων ἔκαμεν ὑπαινιγμὸν ὁ κ. Ὑπουργός, δηλαδὴ τῶν συνθηκῶν τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, εἶναι προοπτικὴ μακροῦ χρόνου. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἐγὼ νὰ διατυπώσω τὴν θερμὴν παράκλησιν, ὅπως ἐξετασθῇ ἡ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρα ἐπιτάχυνσις τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν κτιρίων ἐκείνων.

§115Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὸ ζητῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε. Ἐνῷ βλέπομεν εἰς τὰς Ἀθήνας νὰ ἀνεγείρωνται δημόσια κτίρια καὶ νὰ ἐνοικιάζωνται ἄλλα δι’ ἐγκατάστασιν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ἡ Βουλὴ στεγάζεται εἰς ἀνεπαρκῆ χῶρον. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ λάβῃ ταχέως τὰ προσήκοντα μέτρα, διότι ἡ ὑφισταμένη κατάστασις εἶναι ἀπαράδεκτος.

§116Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§117Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ μέγα τρωτὸν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου εἶναι ὅτι ἀφορᾷ κύρωσιν πράξεων Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Πολλάκις ἔχει ἐπικριθῆ ἡ Κυβέρνησις, διότι κάμνει κατάχρησιν ἑνὸς μέτρου, ἐπιτρεπομένου μόνον εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις, νὰ νομοθετῇ διὰ τοιούτων πράξεων. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου κυροῦνται τρεῖς πράξεις Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Αἱ πράξεις αὗται ἔχουν σοβαρώτατον περιεχόμενον. Πρόκειται περὶ ἀνταλλαγῆς περιουσιῶν μεταξὺ ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν, συνεταιρισμῶν, ἰδιωτῶν καὶ Δημοσίου. Τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ παραπέμπω εἰς τὴν κρίσιν τῶν ἁρμοδιωτέρων. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀνοίγεται δρόμος διὰ τὸν ἐξωραϊσμὸν τῶν Ἀθηνῶν, δημιουργοῦνται ἐλπίδες ἀρχιτεκτονικῆς διαμορφώσεως ἑνὸς μέρους τῆς πόλεως, εἶναι, ὅμως, δυνατόν, νὰ ἐπαναληφθοῦν μεγάλα λάθη, ὅπως ἔγινεν εἰς ἄλλας περιπτώσεις δραστηριότητος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἡ συντελουμένη πολεοδομικὴ ἀναστάτωσις τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι ἐνθαρρυντική. Ὅπως εἶπον, ἔχουν γίνει πολλὰ λάθη. Σπαταλῶνται χρήματα δι’ ἔργα χωρὶς μελέτας. Ἀναφέρω τὰ ἔργα τῆς πλατείας Ὁμονοίας, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπεύθυνον τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ἔλθῃ εἰς τὸ φῶς δημοσίευμα τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ, εἰς ἕνα ἀρχιτεκτονικὸν περιοδικὸν σχετικῶς μὲ τὸ ἔργον αὐτό. Αἱ ἐκτιθέμεναι σκέψεις διὰ τὴν διαμόρφωσιν τῆς Πλατείας Ὁμονοίας δὲν πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀπολύτως σοβαραί. Διὰ τὸ ἔργον τῆς Ὁμονοίας θὰ σπαταληθοῦν 15 ἑκατομμύρια δραχμαί, ἐνῷ ἀρχικῶς εἶχον προβλεφθῆ μόνον ἓξ ἑκατομμύρια. Καὶ τοῦτο, διότι προέβησαν εἰς τὰ ἔργα αὐτὰ χωρὶς μελέτας, χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη καὶ ἄλλων τεχνικῶν, ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου, χωρὶς νὰ τεθοῦν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς κοινῆς γνώμης. Εἰς τὴν Πλατεῖαν Ὁμονοίας προβλέπεται ἡ κατασκευὴ σταθμοῦ μετρό. Παρὰ τοὺς ἐνθουσιασμοὺς ὡρισμένων ἐφημερίδων, οὐχὶ μόνον κυβερνητικῶν, τὸ μετρὸ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐκδήλωσις μεγαλομανίας. Μεγάλαι πόλεις, ὅπως ἡ Βιέννη, αἱ Βρυξέλλαι, ἡ Ρώμη, δὲν ἔχουν μετρό. Μόνον τὸ Βερολῖνον ἀπὸ τὰς Γερμανικὰς πόλεις καὶ τὸ Παρίσι ἀπὸ τὰς Γαλλικὰς ἔχουν μετρό. Διὰ νὰ κατασκευασθῇ μετρὸ χρειάζονται τεράστια ποσά. Στὴν κρίσιν μεγαλομανίας ἀναφέρουν οἱ ὑποστηρικταί του ὡς παραδείγματα τὸ Παρίσι, τὸ Βερολῖνον, τὴν Μόσχα, τὸ Λονδῖνον, τὴν Νέαν Ὑόρκην. Ἀλλὰ ὅλαι αὗται αἱ πόλεις ἔχουν πληθυσμὸν μεγαλύτερον ἀπὸ 5.000.000 καὶ ἀνήκουν εἰς χώρας μὲ ὑψωμένον τὸν τεχνικὸν πολιτισμόν, ὄχι ὑποαναπτύκτους, ὅπως ἡ Ἑλλάς. Ἀμφισβητοῦμεν τὴν σκοπιμότητα τοῦ ἔργου τῆς Πλατείας Ὁμονοίας ὅπως ἀμφισβητοῦμεν τὴν σκοπιμότητα ἄλλων ἔργων τῶν πλατειῶν Κλαυθμῶνος καὶ Συντάγματος, ὅπως ἀμφισβητοῦμεν τὴν προτεραιότητα ποὺ ἐδόθη εἰς τὸν δρόμον τοῦ Σουνίου, διὰ τὸν ὁποῖον ἐσπαταλήθησαν 42 ἑκατομμύρια δραχμαί, ἐνῷ ὑπῆρχαν ἄλλα τουριστικὰ ἔργα, μεγαλυτέρας σημασίας. Αὐτὰ συμβαίνουν διότι δὲν ὑπάρχει προγραμματισμὸς καὶ σχεδιοποίησις εἰς τὴν ἐκτέλεσιν Δημοσίων ἔργων καὶ ἐν προκειμένῳ εἰς τὰ ἔργα τῆς ἀναμορφώσεως τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ φοβερώτερον πολεοδομικὸν πρόβλημα διὰ τὰς Ἀθήνας εἶναι ἡ τεραστία ἔκτασις τὴν ὁποίαν καταλαμβάνει ἡ πόλις ἀπὸ Ὑμηττοῦ ἕως τὸ Αἰγάλεω καὶ ἡ αὐθαίρετος ἀνοικοδόμησις οἰκιῶν, ἐκτὸς σχεδίου. Βεβαίως, τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνῆται στὴ φτωχολογιὰ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν στέγην, ὅταν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ λύσῃ ριζικῶς τὸ πρόβλημα τῆς λαϊκῆς κατοικίας. Θὰ ἦτο, ὅμως, δυνατόν, μὲ μικρὰ σχετικῶς ποσά, μὲ τὸ ποσὸν π. χ. ποὺ ἐχρειάσθη διὰ τὸ ἔργον τῆς Πλατείας Ὁμονοίας, νὰ δημιουργηθῇ ἓν πρότυπον οἰκοδομικὸν συγκρότημα ἐργαζομένων, διὰ νὰ κάμῃ ἀπαρχὴν τῆς λύσεως τοῦ πολεοδομικοῦ προβλήματος καὶ περιορισμοῦ τῶν Ἀθηνῶν εἰς λογικὰ ὅρια. Μοῦ ἐδόθη, κύριοι συνάδελφοι, ἡ εὐκαιρία, νὰ ἐπισκεφθῶ τὴν Στοκχόλμην, πέρυσι, εἰς τὸ Συνέδριον τῆς Εἰρήνης καὶ ἐθαύμασα τὰ πολεοδομικὰ συγκροτήματα τῶν ἐργαζομένων. Ἡ σοσιαλιστικὴ Κυβέρνησις τῆς Σουηδίας κατώρθωσεν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τῆς κοινωνικῆς προνοίας νὰ δημιουργήσῃ πολιτισμένα κέντρα, ἄξια τῷ ὄντι θαυμασμοῦ. Θὰ συνίστων εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους, εἰς πρώτην εὐκαιρίαν, νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν Στοκχόλμην ἢ τὴν Ὁλλανδίαν, διὰ νὰ θαυμάσουν τὰ πολεοδομικὰ συγκροτήματα ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων. Ἀπὸ τὴν ἀνέγερσιν, λοιπόν, ἑνὸς τοιούτου συγκροτήματος, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωμεν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἴδωμεν τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ἀναμορφουμένην. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν ἔχει ἀνάγκην τοῦ Πνευματικοῦ της Κέντρου, ἂν καὶ δὲν εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 ἀνάγκη. Ὁμολογῶ, ὅμως, ὅτι τρέμω διὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαμορφωθῇ αὐτὸς ὁ χῶρος. Ἡ μέχρι τοῦδε τακτικὴ ἐκτελέσεως μεγάλων ἔργων, δὲν μὲ προδιαθέτει εἰς αἰσιοδοξίαν διὰ τὴν ὀρθὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Κέντρου αὐτοῦ. Δὲν γνωρίζω ποίαν ἀρχιτεκτονικὴν μορφὴν σκέπτονται οἱ ἁρμόδιοι νὰ ἐκλέξουν κατὰ προτίμησιν εἰς τὰ κτίρια αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ δώσουν μίαν νέαν ἀρχιτεκτονικὴν σφραγῖδα εἰς τὰς Ἀθήνας. Διερωτῶμαι, κύριοι βουλευταί, ποῖος Ὑπουργὸς καὶ ποία ὑπηρεσία θὰ κατορθώσουν νὰ φέρουν εἰς αἴσιον πέρας τὸ μέγα διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν τοῦτο ἔργον. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Οἰκισμοῦ. Ἐπίσης δὲν ἀμφισβητῶ τὰ καλλιτεχνικὰ καὶ ἐπιστημονικὰ προσόντα, τὴν προθυμίαν καὶ τὴν καλὴν θέλησιν τῶν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν πολεοδομικῶν καὶ ἀρχιτεκτονικῶν ὑπηρεσιῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ. Ἡ τακτική, ὅμως, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν εἰς ὡρισμένα σημεῖα, δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένη. Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου ὁ διαγωνισμὸς εἶναι ἀμφίβολον ἂν θὰ ἀποδώσῃ τὰ καλλίτερα ἀποτελέσματα. Οἱ καλοὶ ἀρχιτέκτονες δὲν προσέρχονται εἰς τοὺς διαγωνισμούς. Ἡ συμμετοχὴ ἑνὸς ἀρχιτέκτονος εἰς ἕνα τοιοῦτον διαγωνισμὸν προϋποθέτει μεγάλα ἔξοδα διὰ τὴν ἐκπόνησιν τῆς μελέτης, τὸν ἐκθέτει εἰς τὸν κίνδυνον ἀπωλείας γοήτρου εἰς τὴν περίπτωσιν ἀποτυχίας. Ἴσως θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ἀνέθετε ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ἀριθμόν τινα ἀρχιτεκτόνων, ἀνεγνωρισμένης ἀξίας, νὰ συντάξουν προσχέδια ἐπ’ ἀμοιβῇ, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ γίνῃ εὐρυτάτη συζήτησις ἀπὸ τὸν τεχνικόν, καλλιτεχνικὸν κόσμον καὶ τὴν κοινὴν γνώμη. Ἡ ἐκλογὴ νὰ γίνῃ μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων ἀρχιτεκτόνων, διότι πιστεύω ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀρχιτέκτονες θὰ παρουσιάσουν καλλιτέρας μελέτας ἀπὸ τοὺς ξένους, ὡς ἔχοντες τὴν συνείδησιν τοῦ σκοποῦ, τοῦ τοπίου, τοῦ ἑλληνικοῦ χρώματος, τὴν ἀγάπην διὰ τὴν πόλιν κ.λ.π. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχιτεκτονικήν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν εἰς τὰ ἐν λόγῳ κτίρια, ἐγὼ προσωπικῶς, δὲν δίδω προτίμησιν εἰς τὴν κλασσικὴν ἀρχιτεκτονικήν. Ἡ κλασσικὴ ἀρχιτεκτονικὴ ἀποτελεῖ, κατ’ ἐμέ, ἕν εἶδος καθαρευουσιανισμοῦ, εἶναι ἀξία θαυμασμοῦ, ἀλλ’ ἀνήκει εἰς τὸ παρελθόν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι τόπος εἰς τὸν ὁποῖον περπατεῖ ἡ δόξα μονάχη. Εἶναι ζωντανὸς ὀργανισμὸς καὶ θὰ πρέπει νὰ παρουσιάσῃ, καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάσῃ, νέας ἀρχιτεκτονικὰς μορφάς, ἀνταποκρινομένας πρὸς τὰς σημερινὰς ἐξελίξεις καὶ ἀνάγκας. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ποῖος θὰ κατορθώσῃ νὰ κατευθύνῃ τοιαύτας ἐπιδιώξεις, ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς ἱκανοποιητικὸν τέρμα; Νομίζω ὅτι διατρέχομεν μέγιστον κίνδυνον νὰ ἴδωμεν ἐπαναλαμβανόμενα τὰ μεγάλα σφάλματα τοῦ προσφάτου παρελθόντος. Ἡ σπουδὴ καὶ τυμπανοκρουσία, προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως ἔργων τοιαύτης σημασίας, τὰ ὁποῖα ἐπὶ αἰῶνας θὰ χαρακτηρίζουν τὸν βαθμὸν τοῦ πολιτισμοῦ μας, πρέπει νὰ ἀποφεύγεται. Θὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν, κύριοι βουλευταί, ἐντὸς τῶν ἡμερῶν νὰ διαβάσητε ἓν ἄρθρον μου εἰς τὸ περιοδικὸν «Νέα Οἰκονομία» καὶ εἰς τὸ ὁποῖον μὲ ἀριθμοὺς καὶ ἀδιάσειστα στοιχεῖα ἀποδεικνύω ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν τελευταίων μεγάλων ἔργων, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς σπουδῆς καὶ τῆς ἐλλείψεως μελετῶν, ἐγένοντο τεράστια λάθη, λάθη διὰ τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς καταλάβῃ ἀγανάκτησις. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι χρειάζεται ἐξαιρετικὴ προσοχή. Βεβαίως δὲν θὰ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφον μου. Ἐπισημαίνω μόνον τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ σημειωθοῦν κατὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Πνευματικοῦ καὶ Καλλιτεχνικοῦ Κέντρου. Τελειώνων, κύριοι βουλευταί, θέλω νὰ προσθέσω ἀκόμη ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξέθεσε ὁ συνάδελφος κ. Τούμπας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§118Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἐνόμιζα ὅτι ἡ συζήτησις δὲν θὰ ἐλάμβανε τὴν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν. Βεβαίως, εἶχον ἀρχικῶς πρόθεσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους κ. κ. Τούμπαν καὶ Παπασπύρου. Κατόπιν, ὅμως, καὶ τῆς τελευταίας ἀγορεύσεως τοῦ κ. Κιτσίκη, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐν συντομίᾳ, νὰ δώσω ἀπάντησιν. Εἶναι ἀναντίρρητον γεγονός, ὅτι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος ὑπῆρξεν καὶ ὑπάρχει, εἰσέτι, πολεοδομικὴ ἀναρχία, πολεοδομικὴ ἀναρχία, τῆς ὁποίας αἱ συνέπειαι εἶναι εἰς τοὺς πλείστους ἐξ ὑμῶν γνωσταί. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, περίπου ἀπὸ 4ετίας, κατεβλήθη μία σύντονος προσπάθεια νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ἐξαιρετικῶς σημαῖνον αὐτὸ θέμα. Καὶ ἔκτοτε, διὰ συγκεκριμένων μέτρων ἀντιμετωπίσθησαν σοβαραὶ περιπτώσεις τοῦ ἐπὶ μέρους ὅλου προβλήματος. Ἤδη δέ, διὰ τὴν προώθησιν τῆς προσπαθείας, πληροφορῶ καὶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Κιτσίκην, καὶ τοὺς λοιποὺς ἀξιοτίμους κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἔχει κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι καλύπτει, κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ τὰς ἀνάγκας τὰς πολεοδομικὰς καὶ τὰ ὑφιστάμενα, σήμερον, κενά. Εἰδικώτερον, διὰ τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου προβλέπεται καὶ ἡ σύστασις Ἀνωτάτης Πολεοδομικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετέχουν μέλη καὶ ex officio καὶ ὑπηρεσιακῶς καὶ εἰς τὴν ὁποίαν Ἐπιτροπὴν θὰ ἀνατίθεται ἡ μελέτη τῶν μεγάλων πολεοδομικῶν προβλημάτων. Θὰ ἤθελον δὲ καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον νὰ μὴ ἀπομονώσῃ τὸ θέμα καὶ ἀσκήσῃ κριτικὴν μόνον ἐπὶ τῶν μειονεκτημάτων ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν εἴμεθα κἄν, οἱ σήμερον Κυβερνῶντες, ὑπεύθυνοι, διότι τὸ θέμα ἦτο παλαιόν.

§119Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα.

§120Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ). Μὴ μὲ διακόπτετε, κύριε συνάδελφε. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶχον μίαν ἀναγνώρισιν διὰ τὰ ἐπιτελεσθέντα μέχρι σήμερον. Διότι πολλὰ ἐπετελέσθησαν καὶ ἐπετελέσθησαν καλῶς, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ ἄρτι κατελθόντος ἐκ τοῦ βήματος ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου. Εἶναι προτιμότερον, ἀντὶ διὰ τὴν ἐπίλυσιν ἑνὸς βασικοῦ προβλήματος νὰ συζητοῦμεν ἐπὶ ἔτη πολλὰ διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τήν, δῆθεν, ἰδεολογικὴν λύσιν, εἰς τὸ συγκεκριμένον πρόβλημα νὰ δίδωμεν συγκεκριμένας λύσεις καὶ νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν ἐντὸς ὡρισμένου μήκους χρόνου νὰ παρουσιάζωμεν εἰς τὸ κοινωνικὸν σύνολον ἓν ἐπίτευγμα πλῆρες καὶ κατόπιν ἡμεῖς θὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι διὰ τὸ ἐκτελεσθὲν ἔργον καὶ ἀφήσωμεν εἰς τοὺς ἄλλους τὸ ἔδαφος τῆς κριτικῆς, ἂν τὸ ἔργον ἐπετελέσθη καλῶς. Ὡμίλησεν ὁ κ. Κιτσίκης περὶ Ὁμονοίας καὶ ὡμίλησεν περὶ δαπάνης 6 ἑκατομμυρίων. Ἡ δαπάνη τοῦ ἔργου τῆς Ὁμονοίας εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα. Ἀρχικῶς προϋπελογίσθη εἰς 15 ἑκατομμύρια. Τὸ πρῶτον στάδιον τῶν ἔργων, εἶχε προϋπολογισθῆ εἰς 7.500 καὶ ὁ μειοδότης εἰς τὴν δημοπρασίαν, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὸ ἔργον καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἔγινεν ἡ κατακύρωσις τοῦ διαγωνισμοῦ, προσέφερε 6.300. Ἁπλῶς, ἐγένετο μία πρόσθετος μικρὰ δαπάνη διὰ νὰ μὴ δεσμεύσωμεν τὰς μελλούσας γενεάς, ἐφ’ ὅσον καταστῇ δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ μέγα ἐκπολιτιστικὸν ἔργον τοῦ ὑπογείου σιδηροδρόμου. Ἐπίσης, ἐν τῇ προσπαθείᾳ, κύριοι συνάδελφοι, τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν πολεοδομικῶν θεμάτων, εὑρίσκονται πρὸς κατάρτισιν ἕτερα δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ κατατεθοῦν ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ ἓν νομοσχέδιον εἶναι περὶ Οἰκοδομικῶν Συνεταιρισμῶν, διότι ἐκεῖνοι ἐκ τῶν Οἰκοδομικῶν Συνεταιρισμῶν οἱ ὁποῖοι ........ (δὲν ἠκούσθη)...... εἶναι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους βαρύνει ἡ εὐθύνη τῆς καταπληκτικῆς ἐξαπλώσεως τῆς χώρας. Ἕτερον δὲ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει διὰ τὸ θέμα τῶν ἀρχιτεκτονικῶν διαγωνισμῶν. Κατόπιν τῶν ὅσων, ἐν συντομίᾳ, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. συναδέλφους, εἰσέρχομαι εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Τούμπα, εἰς ὅσα, κατὰ τὸ πλεῖστον, ἐξέθεσεν ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀνάγκης, πρὸ μιᾶς πραγματικότητος. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν, κατ’ ἀρχήν, τὸν χῶρον τοῦ λεγομένου πνευματικοῦ κέντρου, τοῦ περιλαμβανομένου μεταξὺ τῶν ὁδῶν Ρηγίλλης, Βασιλέως Κωνσταντίνου–Διοχάρους, καὶ κατόπιν θὰ συζητήσωμεν διὰ τὴν καλλιτέραν ἀξιοποίησιν τοῦ χώρου. Βεβαίως, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν εἴχομεν τὴν δυνατότητα, μαζὶ μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ χώρου τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου, νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ τὸν χῶρον τῶν παραπηγμάτων. Δυστυχῶς, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατόν. Διότι ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ κατάστασις, περὶ τῆς ὁποίας προηγουμένως ἐκάματε μνείαν; Τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ λεγομένου Πνευματικοῦ Κέντρου δὲν ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀνήκει εἰς νομικὰ πρόσωπα. Καὶ προέβημεν εἰς ἀνταλλαγάς, συναινέσει τῶν ἐνδιαφερομένων. Διότι, δὲν ἦτο δυνατὸν κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ ἀντιμετωπισθοῦν τὰ πράγματα, ὥστε νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸν χῶρον τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου, ταὐτοχρόνως, καὶ ὅλον τὸν χῶρον τῶν παραπηγμάτων. Ἁπλῶς, παραχωροῦμεν, ὡς ἀντάλλαγμα, τὸ δεύτερον τμῆμα τῶν παραπηγμάτων, τὸ ὁποῖον εἶναι ὄπισθεν καὶ εἰς σχετικὸν βάθος, πέραν τῶν 50 μέτρων, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν, τὸν χῶρον τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου, καὶ ἐνῷ, θεωρητικῶς ἡ γνώμη τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ὀρθή, δυστυχῶς, εἶναι ἀδύνατον νὰ εὐθυγραμμισθῇ μὲ τὴν ὑπάρχουσαν πραγματικότητα. Νομίζω, ὅτι ἄν, ὡς ἐλπίζω, τὸ σχέδιον νόμου, τὸ συζητούμενον αὐτὴν τὴν στιγμήν, περιβληθῇ μὲ τὴν ψῆφον τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, θὰ προσφέρῃ μίαν σημαντικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ὅλον θέμα τῆς αἰσθητικῆς τῆς Πρωτευούσης καὶ δι’ αὐτὸ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιψήφισίν του. Προτοῦ κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως δεχθῆτε τὴν προσθήκην παραλειφθείσης ἐκ παραδρομῆς φράσεως. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τὰς λέξεις «προεκτάσεως τῆς ὁδοῦ Πετράκη» παρελείφθη ἐκ παραδρομῆς ἡ φράσις «ὡς αὕτη καθορίζεται ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθ. 844) 1956 πράξει τοῦ Συμβουλίου Οἰκισμοῦ (τῆς ὁδοῦ Χατζηγιάννη Μέξη διατηρουμένης εἰς τὰς διαστάσεις τοῦ ἐγκεκριμένου σχεδίου)».

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§122Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Ἐπίσης πρέπει νὰ γίνουν ὡρισμέναι διορθώσεις, αἱ ἑξῆς: Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 286) 56 Π.Υ.Σ.: 1) Εἰς τὸ ἐδάφιον ὑπὸ στοιχεῖον θʹ νὰ προστεθῇ μετὰ τὰς λέξεις «συνολικοῦ ἐμβαδοῦ» ὁ ἀριθμὸς «15.085». 2) Ἐκ τῶν στοιχείων, δι’ ὧν προσδιορίζονται αἱ ἐν αὐτῇ ἐκτάσεις, νὰ διαγραφοῦν οἱ τόνοι. Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 287) 56 Π.Υ.Σ.: Ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου: Εἰς τὴν παράγραφον 1 ἀντὶ «τῶν ἐν ἄρθρῳ 3» νὰ γραφῇ «τῶν ἐν ἄρθρῳ 4». Εἰς τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου: Εἰς τὴν παράγραφον 2 ἀντὶ «τῶν ἄρθρων 3 ἕως 5» νὰ γραφῇ «τῶν ἄρθρων 4 ἕως 6». Αὗται εἶναι αἱ προτεινόμεναι διορθώσεις.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκταί, δεκταί.

§124Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἠθέλαμεν νὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ μᾶς εἴπητε, ποῖα ἔργα ἔχουν προγραμματισθῆ καὶ ποῖος θὰ εἶναι ὁ τρόπος τῆς χρηματοδοτήσεώς των.

§125Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἐρωτήσεώς σας, σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ πολεοδομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἔχει προγραμματίσει τὰ ἑξῆς ἔργα: 1. Μεγάλο Θέατρον τῆς πόλεως Ἀθηνῶν. 2. Χειμερινὴν Λυρικὴν Σκηνήν. 3. Μίαν σύγχρονον Βιβλιοθήκην (Δημοτικὴν ἢ Ἐθνικήν). 4. Ἐθνολογικὸν Μουσεῖον, περιλαμβάνον τὰ κειμήλια τοῦ ἁπανταχοῦ Ἑλληνισμοῦ. 5. Μουσεῖον Ἐθνικῶν Ἀγώνων καὶ Πολέμων. 6. Μουσεῖον συγχρόνου Ἑλληνικῆς Τέχνης. 7. Μουσεῖον Φυσιολογίας (ὑπάρχουν ἐξαιρετικὰ ἐκθέματα εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς Ἀκαδημίας). 8. Ἐθνικὴν Πινακοθήκην. 9. Βυζαντινὸν Μουσεῖον, ἐπεκτεινόμενον. 10. Κτίριον Διεθνῶν Συνεδρίων (περιλαμβάνον αἰθούσας διαλέξεων διαφόρων μεγεθῶν). 11. Ὠδεῖον. 12. Οἶκον τοῦ Μετανάστου. 13. Κτιριακὸν Συγκρότημα, περιλαμβάνον τοὺς Οἴκους τῶν διαφόρων Ἑλληνικῶν Ἐπαρχιῶν. 14. Σχετικὰ Διοικητικὰ Κτίρια. 15. Εἰδικὰ Ξενοδοχειακὰ Συγκροτήματα. Εἰς ἰδιαίτερον χῶρον τὸ Μουσικὸν Κέντρον περιλαμβάνει δύο αἰθούσας συναυλιῶν, μίαν 2.500 θέσεων καὶ μίαν 1.200, ὡς καὶ ὑπαίθριον ἀμφιθέατρον, βιβλιοθήκην καὶ Μουσικὸν Μουσεῖον. Ἐπίσης θὰ χρειασθοῦν χῶροι καὶ δι’ ἄλλα ἀνάλογα κτίρια κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη. Αὐτὸς εἶναι ὁ προγραμματισμός, ἀλλά, ὅπως ἐτόνισα καὶ προηγουμένως, τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου ἀποβλέπει νῦν, ἀποκλειστικῶς, εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ χώρου.

§126Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Πρόβλεψις διὰ τὸν χρόνον ποὺ θὰ πραγματοποιηθοῦν τὰ ἔργα καὶ διὰ τὸν τρόπον τῆς χρηματοδοτήσεώς των δὲν ὑπάρχει;

§127Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Τὰ κτίσματα αὐτὰ δὲν θὰ ἐπιβαρύνουν τὸ Δημόσιον. Ἡ δαπάνη θὰ βαρύνῃ τοὺς Ὀργανισμούς. Διότι, π. χ. τὸ Ὠδεῖον Ἀθηνῶν θὰ γίνῃ δι’ ἰδίων μέσων. Οἱ Φίλοι τῆς Μουσικῆς θὰ ἀντιμετωπίσουν ὅλα τὰ κτιριακὰ συγκροτήματα μὲ ἰδικά των μέσα, τοὺς ἐτέθη μάλιστα καὶ 7ετὴς προθεσμία.

§128Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα, κύριε Ὑπουργέ, τὰ ἐξωραϊστικά, κατὰ ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμόν, θὰ στοιχίσουν ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων. Θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὅμως, ἐν προκειμένῳ τὸ primum vivere deinde philosophare.

§129Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Σᾶς εἶπον ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ κτίσματα δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνουν τὸν Προϋπολογισμόν.

§130Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὁ κόσμος εἰς τὴν ὕπαιθρον δὲν ἔχει ψωμὶ νὰ φάγῃ καὶ τσαρούχι νὰ φορέσῃ καὶ ἡμεῖς ἐδῶ θὰ κάμωμεν θέατρα μὲ χρήματα τοῦ Δημοσίου;

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§132Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ, διότι προλαλήσαντες συνάδελφοι καὶ ἰδίᾳ ὁ κ. Κιτσίκης, ὑπῆρξαν πολὺ πειστικοί. Λαμβάνω τὸν λόγον, διὰ νὰ ἐπικρίνω ἐν πρώτοις ἄλλην μίαν φορὰν τὸν τρόπον αὐτὸν τοῦ νομοθετεῖν διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαράδεκτος, Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀχαλίνωτος ἐξακολουθεῖ νὰ συνεχίζῃ αὐτὸν τὸν δρόμον. Διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προβαίνει εἰς ἀνταλλαγὴν περιουσιῶν ἰδιωτῶν ἢ ἱδρυμάτων.

§133Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔγινε διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνταλλαγὴ περιουσιῶν. Ἔγινεν ἁπλῶς ἐπικύρωσις τοῦ πρακτικοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπέγραψαν οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι, ἄνευ παρεμβάσεως τῆς Πολιτείας. Ἐκλήθησαν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Νομικῶν Προσώπων, συνεφώνησαν διὰ τὸ θέμα τῆς ἀνταλλαγῆς καὶ ἁπλῶς διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐγένετο ἡ ἐπικύρωσις τοῦ πρακτικοῦ τῆς ἀνταλλαγῆς.

§134Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τότε διατὶ δὲν τὰ ἀναφέρετε αὐτὰ μέσα εἰς τὴν ἔκθεσίν σας;

§135Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Ἀναφέρονται, ἀλλὰ δὲν τὰ ἐδιαβάσατε.

§136Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὁ τρόπος αὐτός, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ τὴν συνείδησίν μου καὶ ὑποθέτω διὰ τὴν συνείδησιν οἱουδήποτε, ὁ ὁποῖος σέβεται τὴν θέσιν του ὡς βουλευτοῦ. Ὀρθῶς ἐτόνισεν ὅτι εἶναι μεγάλη ἡ Κυβερνητικὴ σπουδὴ διὰ διάφορα ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν λαόν, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἀποβλέπουν εἰς τὸ πῶς νὰ κάμουν ἀνετώτερον τὸν βίον τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρων τάξεων. Ἡ λαϊκὴ κατοικία ἔχει ἀφεθῆ εἰς τὴν τύχην της μὲ ἕνα Ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος εἶναι μετρίας ἀξίας, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι τοῦτο: Ἐπιζητεῖτε νὰ κάμητε ἕνα πνευματικὸν καὶ καλλιτεχνικὸν Κέντρον καὶ ὁμιλεῖτε περὶ ἑνὸς συγκροτήματος κτιρίων τὰ ὁποῖα θὰ ἀνεγείρητε. Ὁμιλεῖτε περὶ αἰθούσης συναυλιῶν 2.500 θέσεων, περὶ θεάτρων καὶ μουσείων καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ τοποθετεῖτε εἰς μίαν παρυφὴν τῆς πόλεως ἡ ὁποία γειτονεύει πολὺ μὲ τὴν ἀριστοκρατικωτέραν συνοικίαν τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ τί ἔχει νὰ κερδίσῃ ὁ λαὸς ἀπὸ ὅλα αὐτά; Θὰ τοῦ βγαίνῃ ἡ πίστις διὰ νὰ φθάσῃ ἕως ἐκεῖ. Ἐὰν ἤθελε πράγματι ἡ Κυβέρνησις νὰ δημιουργήσῃ αὐτὸ τὸ Πνευματικὸν καὶ Καλλιτεχνικὸν Κέντρον χάριν τοῦ λαοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ τοποθετήσῃ εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, διὰ νὰ εἶναι προσιτὸν εἰς τὸν λαόν. Θὰ ἠμποροῦσε κάλλιστα νὰ τὸ τοποθετήσῃ εἰς τὴν θέσιν τοῦ σημερινοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου, τὸ ὁποῖον νὰ μεταφέρῃ εἰς ἄλλην θέσιν τῆς πόλεως. Ποῖος ἠμπορεῖ νὰ πάῃ ἐκεῖ ἐπάνω ὅπου ἱδρύεται τὸ Πνευματικὸν Κέντρον; Ἀγνοεῖτε πόσον βασανίζεται σήμερον ὁ κόσμος μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ ποικιλώνυμα ὀχήματα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ διὰ νὰ πάῃ εἰς τὴν δουλειά του; Πῶς θὰ ἀποφασίσῃ νὰ πάῃ ἐκεῖ ὁ λαός; Ὅλον τὸ κατασκεύασμα αὐτὸ καὶ ὡς σύλληψις εἶναι ἐσφαλμένον, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐκεῖ ὅπου πράγματι δικαιολογεῖται καὶ ὅλος ὁ κόσμος θὰ τὸ ἐδέχετο ὡς ὀρθόν. Νὰ γίνῃ, δηλαδή, εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, ὅπου συρρέουν ὅλοι ἀπὸ τὰς γύρω περιοχὰς καὶ θὰ ἠμποροῦσε πράγματι νὰ εἶναι προσιτόν. Ἐκεῖ ὅπου τὸ κάμνετε δὲν εἶναι εὔκολον. Πῶς θὰ πάῃ ὁ Πατησιώτης;

§137Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ πάῃ μὲ τὴν λιμουζίνα του.

§138Α. ΖΑΚΚΑΣ. Μὰ αὐτὸς δὲν ἔχει λιμουζίνα, δυστυχῶς.

§139Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Τὸ πιστεύετε αὐτὸ ποὺ λέγετε, κύριε Βουδούρη, ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ὁ χῶρος διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου;

§140Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔδωσα μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅταν ἠρώτησε μὲ τί θὰ πάῃ ἐκεῖ ὁ Πατησιώτης, καὶ εἶπον ὅτι θὰ πάῃ μὲ τὴν λιμουζίνα του.

§141Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τοιαῦτα πράγματα, διότι δὲν ἔχουν τὸ στοιχεῖον τῆς σοβαρότητος.

§142Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἄσχημα κάμνετε τὸ ντεμποῦτο σας, κύριε Ὑπουργέ.

§143Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς προκαταλαμβάνετε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, μὲ τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§144Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα.

§145Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὅλα εἶναι σχετικὰ καὶ ἀποδεικνύουν τὸ μέτρον τῆς σοβαρότητος, μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιλαμβάνεσθε τὰ καθήκοντά σας.

§146Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Ἡμεῖς ἐκπληροῦμεν πλήρως τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὄχι νὰ λέγετε πράγματα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν θυμηδίαν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§148Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχήν, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν χῶρον, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζεται, νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ τὸ σύνολον τοῦ χώρου τῶν παραπηγμάτων. Ἀναμφισβητήτως αἱ δυνατότητες, αἱ ὁποῖαι ἀπέμειναν σήμερον εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ γίνουν πόλις σύγχρονος καὶ νὰ πληροῖ τὰς συγχρόνους ἀπαιτήσεις, εἶναι μικραί. Αἱ δυνατότητες, τὰς ὁποίας ἔχομεν, διαρκῶς στενεύουν. Ὑπάρχει, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, μία πλήρης πολεοδομικὴ ἀναρχία, τὸ δὲ ὑπεύθυνον Κράτος δὲν ἔχει πρόγραμμα, θὰ ἐτόλμων νὰ εἴπω δὲν ἔχει κἂν ἐπαρκῶς ἐπηνδρωμένας καὶ ὠργανωμένας ὑπηρεσίας. Ὑπάρχουν ὡρισμένοι φιλότιμοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἡρωϊσμὸν παλαίουν διὰ τὰ πολεοδομικὰ θέματα, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε καὶ ἡμεῖς οἱ πολιτευόμενοι ὅτι οὐδέποτε μέχρι σήμερον κανὲν πολιτικὸν κόμμα καὶ καμμία Κυβέρνησις δὲν ἀντιμετώπισε τὰ πολεοδομικὰ θέματα μὲ τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν πραγματικῶς ἔχουν διὰ τὴν πόλιν εἰδικώτερα τῶν Ἀθηνῶν. Νομίζω, ὅτι ἐγγίζει, ὅτι φθάνει ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν μὲ γενναιότητα πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν ἡ Ἀθήνα νὰ γίνῃ πόλις. Καὶ πρώτη προϋπόθεσις εἶναι, νὰ κάμωμεν πλήρεις, ἐμπεριστατωμένας καὶ ὁλοκληρωμένας μελέτας περὶ τῶν ἐκτελεστέων ἔργων. Αὐτὸ τὸ νομοθέτημα εὐχαρίστως θὰ τὸ ψηφίσω — καί, ὑποθέτω, ὅλη ἡ Βουλὴ θὰ τὸ ἐγκρίνῃ—ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ παραδεκτὸν ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἀντιμετωπίζονται τὰ προβλήματα. Μία φιλότιμος πρωτοβουλία διὰ τὸ Καλλιτεχνικὸν Κέντρον ὁδηγεῖ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι, ὅμως, τὸ μόνον θέμα, τὸ ὁποῖον κανονικῶς θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε καὶ αὐτὸ νὰ ἀποτελέσῃ τμῆμα ἑνὸς ὁλοκληρωμένου σχεδίου, τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι ὅτι δὲν ὑπάρχει. Ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὸ τὸ Πνευματικὸν Κέντρον, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργηθῇ, ἡ Ἀθήνα ἔχει πλείστας ὅσας ἀνάγκας — καὶ ὀρθότατα ὁ κ. Παπασπύρου ὑπέμνησε μίαν, διακόψαντες δὲ συνάδελφοι ἄλλας, τὴν ἀνάγκην δηλαδὴ τῆς στεγάσεως τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν μᾶς ἀρκεῖ ἡ ἐπίτευξις ἀντικειμενικοῦ σκοποῦ τὸ γεγονός, ὅτι ἐξασφαλίζομεν ἕνα χῶρον, ὁ ὁποῖος θὰ προορισθῇ δι’ ἕνα σκοπόν, τὸν ὁποῖον κρίνομεν ἱκανοποιητικόν. Πρέπει, ὅμως, νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐχήν, ὁ χῶρος αὐτός, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ διευρυνθῇ καὶ νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις καταβάλῃ προσπαθείας, δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ σύνολον τοῦ χώρου τῶν παραπηγμάτων. Ἐὰν τὰ πολεοδομικὰ θέματα δὲν σταματήσῃ νὰ συζητοῦνται μόνον ἐπ’ εὐκαιρίᾳ καὶ ἂν δὲν ἀποφασισθῇ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν μὲ τὴν δέουσαν σοβαρότητα, συντόμως ἡ Ἀθήνα δὲν θὰ ἔχῃ δυνατότητας, νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν κίνησιν τῶν τροχοφόρων καὶ τὴν λοιπὴν κίνησιν, τὴν ὁποίαν, ὡς μεγάλη πόλις, ἔχει. Καὶ νομίζω ὅτι, διὰ νὰ καταστῇ τοῦτο δυνατόν, πρέπει νὰ γίνουν θυσίες καὶ πρέπει ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι χρειάζεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα μὲ τὴν σοβαρότητα, τὴν ὁποίαν ὄντως ἔχει. Ἐὰν τὸ 1945, μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Ἀθηνῶν, ὅταν ἡ Ἀθήνα ἦτο ἄκτιστος ἀκόμη, εἶχαν ἀντιμετωπισθῇ τὰ πολεοδομικὰ θέματα εἰς τὴν βάσιν των, ἡ Ἀθήνα θὰ ἐγίνετο πόλις. Ἐὰν ἀρχίσωμεν σήμερον, θὰ ἔχωμεν χάσει μίαν 100ετίαν, ἀλλὰ πάλιν ἴσως κἄτι ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν. Ἐὰν ἀφήσωμεν νὰ περάσουν ὡρισμένα χρόνια ἀκόμη καὶ κτισθῇ ἡ Ἀθήνα, ὅπως κτίζεται σήμερα μὲ τὶς πολυκατοικίες, φοβοῦμαι ὅτι διὰ πολλὲς γενεὲς ἡ Ἀθήνα δὲν θὰ εἶναι πόλις. Αὐτὰς τὰς γενικωτέρας σκέψεις ἤθελον νὰ ἐκφράσω καὶ εὔχομαι ἡ συζήτησις νὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν κἄπως καλλιτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος, διὰ τὰς Ἀθήνας.

§149Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Θὰ ἤθελον νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἀποτελεῖ μέρος γενικωτέρου προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἔχει συνταχθῆ καὶ καλύπτει πλήρως τὸ καθόλου ὑπὸ τὴν γενικήν του σημασίαν πολεοδομικὸν πρόβλημα. Ἐκτὸς τοῦ Πνευματικοῦ Κέντρου θὰ ἔχετε πληροφορηθῆ ὅτι πέρυσι τὸν Ἰούλιον ὑπεγράφη τὸ Β. Δ. «περὶ στοῶν», τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μέγα βῆμα πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Γενικώτερον, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, καταβάλλεται μία σύντονος προσπάθεια, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ σοβαρὸν αὐτό, πράγματι, θέμα.

§150Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ πρόβλημα, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι νὰ μὴ μᾶς παίρνῃ μπροστὰ ὁ χρόνος. Πρέπει νὰ πιάσωμεν τὸ πρόβλημα εἰς τὴν βάσιν του διὰ νὰ μὴ εἴμεθα πάντοτε καθυστερημένοι. Φοβοῦμαι ὅτι μὲ τὸν σημερινὸν ρυθμόν, ποὺ ἀντιμετωπίζομεν τὰ πολεοδομικὰ θέματα, εἴμεθα ἤδη καθυστερημένοι. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἴση εὐθύνη βαρύνει ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Νομίζω, ὅμως, ὅτι φθάνει ἡ ὥρα, ποὺ ἡ Ἀθήνα θὰ θέσῃ ὠμὰ τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Προσθέτω ἀκόμη καὶ κἄτι ἄλλο: Ὅτι τὰ πολεοδομικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται χρήματα βεβαίως, δὲν πρόκειται νὰ ἀντιμετωπισθοῦν διὰ συνολικῆς δαπάνης τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Ἀθήνα πρέπει νὰ πληρώσῃ ἡ ἴδια διὰ νὰ γίνῃ πόλις καὶ τὰ οἰκόπεδά της, ποὺ ἀπέκτησαν τὴν τεραστίαν σημερινήν των ἀξίαν, ἔχουν ἀπείρους δυνατότητας διὰ νὰ κάμουν τὴν Ἀθήνα πόλιν. Ἴσαμε σήμερα, ὅμως, θέλομεν νὰ ἱκανοποιοῦμεν τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα καὶ νὰ μὴ θίγωμεν οὔτε μιὰ δεκάρα κανενὸς ἰδιοκτήτου— κτηματίου εἰς τὴν Ἀθήνα, ταὐτοχρόνως δὲ νὰ κάμνωμεν τὴν Ἀθήνα πόλιν. Τὰ δύο αὐτὰ πράγματα δὲν συμβιβάζονται. Ἡ γενικωτέρα ἀντίληψις πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ τοῦ ἀτομικοῦ συμφέροντος, ἐὰν θέλωμεν νὰ κάμωμεν κἄτι διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§152Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἀλλὰ μὲ ἀναγκάζει πρὸς τοῦτο μία παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Ζάκκα. Εἶπεν ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην του, θὰ ἔπρεπε τὸ Καλλιτεχνικὸν καὶ Πνευματικὸν αὐτὸ Κέντρον, πού, κατ’ ἐμέ, πληροῖ μίαν ἀνάγκην—καὶ μάλιστα ζωτικωτάτην τῆς Πρωτευούσης — θὰ ἔπρεπε, λέγει, νὰ ἱδρύετο εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Δὲν γνωρίζω τὶ ἐννοεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ὡς κέντρον τῆς πόλεως. Ἀλλ’ ἐὰν κέντρον τῆς πόλεως ἐννοῇ τὴν ὁδὸν Σταδίου ἢ Πανεπιστημίου, τὰς πλατείας Συντάγματος ἢ Ὁμονοίας, εἶναι βασικὸν σφάλμα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποπέσῃ ὁ κ. συνάδελφος, διότι ταξιδεύει τακτικὰ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ γνωρίζει ὅτι στοιχειώδεις κυκλοφοριακοὶ λόγοι ἐπιβάλλουν νὰ μὴ ἱδρύωνται εἰς τὰ κέντρα τῶν πόλεων ἱδρύματα τοιαύτης ὁλκῆς, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ φοιτᾷ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς φοιτητῶν, πολιτῶν, διδασκάλων κ.λ.π., εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Τουλάχιστον εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, ἂν τὸ Κράτος ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν, τουλάχιστον, καθιέρωνεν ὄχι μόνον τὸ μέτρον αὐτό, ἀλλὰ καὶ τὰ Ὑπουργεῖα καὶ γενικῶς πάντα Ὀργανισμὸν ποὺ φέρει συμφόρησιν τῆς κυκλοφορίας εἰς τὸ κέντρον, νὰ γίνωνται μακρὰν τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ πρέπει νὰ γίνωνται μακρὰν τοῦ κέντρου, ἰδιὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα. Κατ’ ἐμέ, καὶ τὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἄλλοι Ὀργανισμοί, ὅπως εἶπον, θὰ πρέπει νὰ γίνωνται μακράν. Καὶ τὸ βλέπομεν αὐτό, εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ὅτι, ὅλα τὰ κέντρα, ὅλοι οἱ Ὀργανισμοί, ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα, γίνεται συστηματικὴ ἐργασία σήμερον νὰ πηγαίνουν μακράν, εἰδικῶς καὶ μόνον ἰδιὰ νὰ μὴ φέρνουν συμφόρησιν τῆς κυκλοφορίας τῶν πεζῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ὀχημάτων.

§153Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Βρανόπουλε, ἔχετε ἴδει καμμίαν Ὄπεραν, κανένα θέατρον, εἰς τὰς παρυφὰς τῶν πόλεων;

§154Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως γνωρίζετε, τὸ Μέγα Ὠδεῖον τῶν Παρισίων, ἐτελειοποιήθη εἰς τὸν Μὸν Παρνάς. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ Λονδῖνον, δὲν εἶναι κανένα εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Ἀλλὰ πραγματικῶς δὲν εἶναι καὶ σοβαρόν, νὰ συζητοῦμεν ὅτι, ἡ ὁδὸς Βασιλίσσης Σοφίας δὲν εἶναι κέντρον. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, πέραν τῶν ἐπικρίσεων αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν, νομίζω, ἀναμφισβητήτως, θὰ πρέπει νὰ τεθῇ μία ρύθμισις πάνω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκοδομικῆς ἐπιστήμης, τουλάχιστον διὰ τὰς Ἀθήνας. Ὅτι θὰ ἀναγκασθῶμεν μίαν ἡμέραν νὰ κάμωμεν θυσίας, νὰ κάμωμεν τεραστίας θυσίας, ἰδιὰ νὰ ὑπάρξουν ἔσοδα ἰδιὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἂν θὰ εἶναι εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ διέθετε αὐτὰ τὰ κατ’ ἐμέ, μεγάλα οἰκονομικὰ μέσα, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ πραγματικῶς, νὰ δημιουργήσῃ λεωφόρους καὶ ἐξόδους διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ τὸ ὅ,τι, ἐπίσης, ὑπάρχει ἀναρχία οἰκοδομική, ὑπάρχει, δυστυχῶς, ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην. Εἶναι γεγονὸς ὅτι, τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον νόμου, πληροῖ μίαν ἀνάγκην. Καὶ νομίζω ὅτι, πέραν τῶν ἐπικρίσεων, θὰ πρέπει νὰ ἀκούωνται καὶ ὡραῖοι λόγοι. Διότι αἱ Ἀθῆναι εἶναι ἡ πρωτεύουσα τῶν πρωτευουσῶν. Αἱ Ἀθῆναι δὲν ἀνήκουν μόνον εἰς τοὺς Ἀθηναίους, ἀνήκουν εἰς ὅλην τὴν ἀνθρωπότητα μὲ τὰ ἀθάνατα μνημεῖα των.

§155Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἤθελον νὰ κάμω. Μεταξὺ τῶν ἔργων ποὺ περιλαμβάνονται εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι καὶ ἡ ὑπαίθριος αἴθουσα τῶν συναυλιῶν. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἡ δημιουργία αὐτοῦ τοῦ ἔργου σημαίνει, ὅτι τὸ θέατρον Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ δὲν ἱκανοποιεῖ τὰς ἀνάγκας διὰ συναυλίας, ὥστε χρειάζεται νὰ δημιουργήσωμεν καὶ ὑπαίθριον αἴθουσαν συναυλιῶν;

§156Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Λέγεται ὑπαίθριος αἴθουσα!! συναυλιῶν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 179) 56, 286) 56 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 287) 56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ δημιουργίας Πνευματικοῦ καὶ Καλλιτεχνικοῦ Κέντρου ἐν Ἀθήναις κειμένων διατάξεων».

§160Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προτίμησις τοῦ ἄρτι ψηφισθέντος νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὅπως βλέπομεν ἔχει σήμερον ἀριθμὸν 11 εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, μὲ ὑποχρεώνει νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς παράκλησιν τὴν ὁποίαν παρακαλῶ ἐν συνεχείᾳ, νὰ ἀκούσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ σειράν, ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον, πρὸς συζήτησιν, τὸ ἀφορῶν τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Σωστόν, καὶ πρέπει μάλιστα νὰ γίνῃ καὶ δεκτόν. Ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν ὡμίλησα καὶ εἶμαι ἰδιαιτέρως ἱκανοποιημένος, διότι ἔρχεται. Εἶναι ὅμως, μακρὸν — μακρότατον, ἔχει 35 ἄρθρα, μετὰ δὲ ἀπὸ αὐτό, ἐπακολουθεῖ τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως συνταξιοδοτικῶν τινων διατάξεων. Εἶναι ἕνα καὶ μόνον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ πλῆθος ὑπαλλήλων, ἤτοι τῶν θηλέων ὑπαλλήλων, τῶν ὁποίων ἀναγνωρίζεται τὸ συνταξιοδοτικὸν δικαίωμα εἰς τὰ 15 χρόνια. Ὑποβάλλω, λοιπόν, παράκλησιν νὰ προτιμηθῇ ἀμέσως τώρα τὸ συνταξιοδοτικὸν διὰ τοὺς ἑξῆς κυρίως λόγους: Πρῶτον, διότι ἀφορᾷ πράγματι ἕνα μεγάλον, πάρα πολὺ μεγάλον, ἀριθμὸν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μίαν ἐλπίδα ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Δεύτερον, ἀποτελεῖ, κατὰ τὰς ἰδικάς μου, τοὐλάχιστον, πληροφορίας, ὑπόσχεσιν κατηγορηματικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐδόθη καὶ ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν Καραμανλῆ καὶ ἀπὸ τὴν σημερινήν, εἰς τὴν Α.Δ.Ε.Δ.Υ. Εἶναι δέ, ἀπὸ τὰ αἰτήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ Α.Δ.Ε.Δ.Υ. εἶχεν ὑποβάλει καὶ εἶναι, νομίζω, ἴσως, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι, ἡ παράκλησις ἡ ἰδική μου νὰ προτιμηθῇ, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, βεβαίως, νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὸ ἑπόμενον νομοσχέδιον, νομίζω ὅτι τὴν οἰκονομίαν τοῦ χρόνου, ἀπόψε, τὴν καλύπτει ἐξ ὁλοκλήρου. Λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶναι ἡ τελευταία συνεδρίασις νομοθετικῆς ἐργασίας, μᾶς δίδει τὴν ἄνεσιν, νὰ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἀλλαγὴν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§161Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει, εὐχαρίστως, θὰ τὸ ἀποδεχθῶ. Ὑπάρχουν, ὅμως, πάρα πολλὲς τροπολογίες διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐπαρκεῖ ἡ ἀποψινὴ συνεδρίασις.

§162Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἔκαμε μίαν καὶ μόνην τροπολογίαν εὑρισκομένην ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου. Δηλαδὴ δὲν ἐξῆλθε τῶν ὁρίων τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ τροπολογία δὲ αὐτὴ εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ὅπως, τὰ χρόνια τὰ ὁποῖα κάμνει ἕνας ὑπάλληλος ὡς κληρωτός, τοῦ δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαυξάνῃ κατὰ 2)50 τὴν σύνταξίν του. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, διηύρυνε τὸ δικαίωμα καὶ εἶπεν, ὄχι μόνον νὰ ἐπαυξάνῃ κατὰ 2)50 τὴν σύνταξίν του, ἀλλὰ καὶ νὰ θεμελιώνῃ δικαίωμα συντάξεως. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτὴν καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν βασικὴν τροπολογίαν, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ πρέπει νὰ δεχθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἄλλας τροπολογίας. (Πολλοὶ βουλευταὶ ἐγείρονται νὰ ὁμιλήσουν καὶ δημιουργεῖται θόρυβος).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βλέπω ὅτι ἔχετε πολλὰς ἀντιρρήσεις, δι’ αὐτό, θὰ πάῃ εἰς τὴν σειράν του. Θὰ συζητήσωμεν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2.

§164Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8, δεδομένου ὅτι ἐκρατήθη...

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἦτο ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νὰ συζητηθῇ εἰς μίαν συζήτησιν. Ὑπεβλήθη πρότασις 20 βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ πάῃ εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§166Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ ἔτος 1922, ὁ Ἑλληνισμὸς εἶχε φθάσει εἰς τὸ σημεῖον νὰ θωπεύσῃ τὰ γλυκύτερα ὄνειρα τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ ἐθνικὰ σύνορά του εἰς τὰ ὅρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν ἀνέκαθεν τὸ ὄνειρον τοῦ γένους μας. Ἀτυχῶς, ὅμως, βάσκανος μοῖρα, ἐχθροὶ καὶ φίλοι, ἐπολέμησαν τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ὀνείρου αὐτοῦ καὶ ἀντιξοότητες καὶ ἀλλεπάλληλοι ἀτυχίαι ἠνάγκασαν τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Θρᾴκης νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς ἑστίας των καὶ νὰ ἔλθουν νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς τὰ στενὰ ὅρια τῆς πατρίδος μας. Οὕτω, ἕνα καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον προσφύγων ἀδελφῶν μας κατεστραμμένοι καὶ γυμνητεύοντες ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ λαὸς τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος ἐξεπλήρωσε πλήρως τὸ καθῆκον του ἔναντι τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Θρᾴκης, ὁ ὁποῖος ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς ἑστίας του καὶ νὰ ἐγκατασταθῇ ἐδῶ. Καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ προεκάλεσε τὸν θαυμασμὸν ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου, διότι πέντε ἑκατομμύρια Ἑλλήνων κατώρθωσαν, ἔστω καὶ στοιχειωδῶς, νὰ ἀπορροφήσουν τόσον ὄγκον κατεστραμμένων ἀνθρώπων. Αἱ δυσχέρειαι τῆς ἀποκαταστάσεως αὐτοῦ τοῦ πληθυσμοῦ ἐμειώθησαν μερικῶς, διότι ἀρκετὸς ἀριθμὸς Μουσουλμάνων ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰ Ἑλληνικὰ ἐδάφη καὶ νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὰς ἑστίας τὰς ὁποίας ἐγκατέλειψαν οἱ πρόσφυγες ἀδελφοί μας. Ὡς γνωστὸν τὴν 30ὴν Ἰανουαρίου 1923 ὑπεγράφη μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας ἐν Λωζάννῃ ἡ σύμβασις Ἀνταλλαγῆς τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν πληθυσμῶν. Βάσει τῆς ὡς ἄνω συμβάσεως κατηρτίσθη παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων κρατῶν ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλει Μικτὴ Ἐπιτροπή, ἥτις ἀνέλαβε νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπογραφείσης συμβάσεως. Μετὰ τὴν ἐξ Ἑλλάδος ἀναχώρησιν τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων, συνεστήθη παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Γεωργίας ἡ Γενικὴ Διεύθυνσις Ἀνταλλαγῆς, ἥτις διὰ τῶν κατὰ τόπους περιφερειακῶν γραφείων της, ἐνήργει τὴν ἔρευναν, κατάληψιν καὶ διαχείρισιν τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων μέχρι τῆς 5ης Μαΐου 1925, ὅτε διὰ συμβάσεως ὑπογραφείσης μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀνετέθη ἡ διαχείρισις εἰς τὴν τελευταίαν, ἀσκηθεῖσα μέχρι τῆς 10.9.1939. Δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1909) 1939 Α. Ν. τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀνέλαβε τὴν διαχείρισιν τῶν κτημάτων τούτων, ἣν καὶ ἐκτελεῖ μέχρι σήμερον ἡ παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει Δημοσίου Λογιστικοῦ συσταθεῖσα Εἰδικὴ Ὑπηρεσία Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας. Διὰ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ τὴν 10.6.1930 ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συμφωνίας, κυρωθείσης διὰ τοῦ ν. 4793) 1930, ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία διαπνεόμεναι ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας ὅπως ἐκκαθαρίσωσιν ὁριστικῶς τὰ ζητήματα τὰ γεννηθέντα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν πληθυσμῶν, συνεψήφισαν τὰς ἑκατέρωθεν ἐγκαταλειφθείσας περιουσίας τῶν ἀνταλλαγέντων πληθυσμῶν καὶ ἔκτοτε ἡ μὲν κινητὴ καὶ ἀκίνητος περιουσία ἡ ἐγκαταλειφθεῖσα ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων περιῆλθε κατὰ πλήρη κυριότητα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἡ δὲ ἀντίστοιχος κινητὴ καὶ ἀκίνητος περιουσία ἡ ἐγκαταλειφθεῖσα ἐν Τουρκίᾳ περιῆλθε κατὰ πλήρη κυριότητα εἰς τὸ Τουρκικὸν Δημόσιον. Οὕτω, οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία περὶ τοῦ ὅτι βάσει τῶν ὑφισταμένων διεθνῶν συμφωνιῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νόμων ἡ κυριότης τῆς ἐν Ἑλλάδι ἐγκαταλειφθείσης ἀκινήτου περιουσίας τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων, ἔχει περιέλθει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δυνάμει τῶν ἄρθρων 1, 5 καὶ 7 τῆς συμβάσεως τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν συμφωνιῶν τῆς Ἀγκύρας τῆς κυρωθείσης διὰ τοῦ ν. 4793) 1930 ὡς καὶ μεταγενεστέρων νομοθετημάτων περὶ διαχειρίσεως ἀνταλλαξίμου περιουσίας (ἄρθρ. 1 κωδ. 29.10.1940 κ.λ.π.). (Περὶ τούτου ἐξεδόθη καὶ σύμφωνος γνωμοδότησις τῆς Ὁλομελείας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους). Συμφώνως ὅθεν μὲ τ’ ἀνωτέρω, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως ἀποζημιώσῃ τοὺς πρόσφυγας μέχρι τοῦ ποσοῦ τῆς ἀξίας τῆς ἐν Ἑλλάδι εὑρισκομένης ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Τοιαύτην δὲ «νομικὴν» ὑποχρέωσιν ἐξ ἀναμφισβητήτων στοιχείων ἀποδεικνύεται ὅτι ἐξεπλήρωσε, διαθέσαν ποσὰ κατὰ πολὺ περισσότερα τοῦ ἐνεργητικοῦ τῆς περιουσίας. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ πρῶτον ἤδη θεσπίζεται κατὰ τρόπον ὁριστικὸν ὅτι τὸ προϊὸν ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως καὶ τῆς ἐν γένει διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, διατίθεται ἐξ ὁλοκλήρου διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων μέσῳ τοῦ ἱδρυομένου εἰδικοῦ Ταμείου, τ’ ἀνωτέρω ἐκτιθέμενα ἀποτελοῦσιν ἁπλῶς ἱστορικόν, διατυποῦνται δὲ μόνον ἵνα διαπιστωθῇ τὸ μέγιστον ἐνδιαφέρον τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς τάξεως τῶν προσφύγων, ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξαντλεῖται ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς καὶ εἰς τὸ προϊὸν ἀκόμη ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἀλλὰ καὶ ἔτι πλέον, λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας προγραμμάτων στεγάσεως, (παροχὴ δανείων, προκαταβολαὶ κ.λ.π.). Τὸ ἐνεργητικὸν τῆς ἐν Ἑλλάδι ἐγκαταλειφθείσης ἐν γένει ἀνταλλαξίμου περιουσίας ἀνήρχετο εἰς προπολεμικὰς δραχμὰς 16.000.000.000. Ἐξ αὐτῶν, κτήματα μὲν 10.000.000.000 διετέθησαν ὑπὸ τῆς Ε.Α.Π. καὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας πρὸς ἀποκατάστασιν προσφύγων, κτήματα δὲ 6.000.000.000 περίπου παρεδόθησαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος πρὸς ρευστοποίησιν, βάσει εἰδικῶν διατάξεων περιληφθεισῶν εἰς τὴν βασικὴν ἀπὸ 5 Μαΐου 1925 σύμβασιν μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ε.Τ.Ε. καθὼς καὶ εἰς μεταγενεστέρας τροποποιήσεις ταύτης. Τελευταία κωδικοποίησις τῶν εἰδικῶν τούτων διατάξεων, ὑπῆρξε ἡ ἀπὸ 19.2.1925 σύμβασις μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ε.Τ.Ε. Λόγῳ τῆς ἀθρόας κτηματολογήσεως τῶν κτημάτων κατὰ τὸ ἔτος 1925, ἡ ἐκτίμησις τούτων μὲ τὴν τότε πραγματικὴν ἀξίαν, εἶναι προφανὲς ὅτι ἐγένετο κατὰ τρόπον ἀτελῆ καὶ πλημμελῆ, πλεῖστα δὲ συγκεκριμένα παραδείγματα ἀπέδειξαν τὴν προχειρότητα τῆς ἐργασίας ταύτης (εἰς ἔνια γραφεῖα ἐχρησιμοποιήθησαν καὶ συνεργεῖα ἐκ μαθητῶν τῶν Γυμνασίων). Κατὰ κανόνα, αἱ γενόμεναι ἐκτιμήσεις ὑπερηκόντιζον τὴν πραγματικὴν ἀξίαν. Ἐπὶ πλέον δὲ τούτου, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ γενικῆς της διαταγῆς, ηὔξησε κατὰ 50% κατὰ τὸ ἔτος 1926 τὴν κτηματικὴν ἀξίαν τοῦ 1925 ὅλων γενικῶς τῶν κτημάτων. Ἡ αὐθαίρετος αὕτη καθολικὴ (ἄνευ νέας ἐκτιμήσεως τῶν κατ’ ἰδίαν κτημάτων) σοβαρὰ αὔξησις τῆς κτηματικῆς ἀξίας τοῦ 1925, κατέστησε τὸ ζήτημα παντὶ δυσχερὲς καὶ ἡ δυσχέρεια ἔγκειται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι σημειώνων τις τὴν κτηματολογικὴν ἀξίαν τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων, δὲν δύναται νὰ συναγάγῃ συμπεράσματα περὶ τῆς σημερινῆς ἀξίας τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας εἴτε μὲ βάσιν τὴν χρυσῆν λίραν, εἴτε δι’ ἀναγωγῆς τῆς δραχμῆς τῆς προπολεμικῆς περιόδου μὲ τὴν σημερινὴν τοιαύτην. Ἡ σκοπιμότης τῆς ἐκδόσεως τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως τῆς Τραπέζης εἶναι προφανής, μὴ ἀναφερομένη εἰς ὑπεραξίαν κτημάτων, δέον νὰ ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τὴν αὔξησιν τοῦ καλύμματος τῶν ἐκδοθεισῶν ὁμολογιῶν προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως. Τ’ ἀνωτέρω διατυποῦνται ἵνα γίνῃ καταληπτόν, ὅτι τὸ ὕψος τῆς σημερινῆς ἀξίας τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, οὐδόλως ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ἐν τοῖς κτηματολογίοις ἀναγραφομένην, διὰ τὸν ὑπολογισμὸν δὲ ταύτης, μόνον ἡ μετὰ σημερινὴν ἐκτίμησιν τρέχουσα ἀξία, δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Πάντως, ἐκ προοιμίων δύναται νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐὰν ἐπιτυγχάνωμεν τίμημα πλέον τοῦ ἡμίσεος τῆς κτηματικῆς ἀξίας τοῦ 1926, τοῦτο δέον νὰ θεωρῆται ἱκανοποιητικόν, δεδομένης τῆς ἐρειπώσεως καὶ τῆς φθορᾶς τῶν παμπαλαίων Τουρκικῶν κτισμάτων. Κατὰ τὴν ἀνωτέρω ἀνάλυσιν πάντως, προκύπτει, ὅτι ἡ ἐκποίησις, ἀπὸ ἀπόψεως συμφέροντος τιμήματος, ἦτο λίαν ἱκανοποιητική, ὑπερβαίνουσα τὸ ὡς ἄνω ὅριον, διότι ὑπῆρξε ζήτησις καὶ συναγωνισμός. Ἡ διαχείρισις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης 5.5.1925 ἕως 10.9.1939. Ἡ Τράπεζα ὡς πρώτη διαχειρίστρια ἔδει νὰ ἐμφανίζῃ πλεονεκτικὴν θέσιν ἔναντι τοῦ σημερινοῦ διαχειριστοῦ, ἤτοι τοῦ Δημοσίου, διότι καὶ πλήρη ὀργάνωσιν ἐδημιούργησε ἐξ 600 καὶ πλέον ὑπαλλήλων ἀπασχολουμένων εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο καὶ ὑπῆρχον προπολεμικῶς εὐνοϊκαὶ συνθῆκαι διαθέσεως ἀκινήτων, ἡ εὐχέρεια δὲ πληρωμῆς τοῦ τιμήματος καὶ δι’ ὁμολογιῶν εἰς ὀνομαστικὴν ἀξίαν ὅταν αὗται ἠγοράζοντο κάτω ταύτης ἀπετέλεσε καὶ τοῦτο πρόσθετον λόγον εὐνοϊκῆς ἐκποιήσεως. Αὕτη παρέλαβε 130.301 κτήματα κτηματολογικῆς ἀξίας (1926) 6.529.376.027 ἐξεποιήθησαν:

Ἐὰν εἰς τὰ ὡς ἄνω κτήματα προσθέσωμεν τὰ διαγραφέντα ἐκ διαφόρων αἰτίων ἀπόδοσις, κατόπιν δικαστικῶν ἀποφάσεων παραχωρήσεις εἰς τὸ Δημόσιον, Δημοσίων κτημάτων ἢ ἐκκλησίας, διπλοπαραδοθέντα, μὴ ἀνταλλάξιμα, διατεθέντα ὑπὸ Ε.Α.Π. καὶ οὐχὶ ὀρθῶς κτηματολογηθέντα, ἀνερχόμενα εἰς 8.446 κτημ. ἀξ. 1.149.799.030 ἐμφανίζεται τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι ἡ Τράπεζα κατὰ τὸ ὑπὲρ 14ετὲς διάστημα ἔναντι τῶν παραληφθέντων 130.301 κτημάτων διέγραψε 57.378 τῶν ὑπολοίπων 72.923 ἀναχθέντων εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ νέου Διαχειριστοῦ ἀπὸ 11.9.1939 ἤτοι τοῦ Δημοσίου. Ἡ διαχείρισις Δημοσίου Υ.Δ.Α.Μ.Κ. Διὰ τοῦ ν. 1909)1939 ὅτε κατηγγέλθη ἡ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Δημοσίου Σύμβασις καὶ ἀνέλαβε τὸ τελευταῖον ἀπὸ 11.9.1939 τὴν διαχείρισιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας διὰ τῆς πρὸς τοῦτο συσταθείσης εἰδικῆς ὑπηρεσίας Υ.Δ.Α.Μ.Κ. παρέλαβε ὡς κατωτέρω: 72.923 κτήματα ἀξίας κτηματ. ἔτους 1926 δραχ. 2.247.412.580. Κατὰ τὸ ἀπὸ 11.9.1939 μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1954 ἡμερομηνίας ἰσχύος τοῦ τελευταίου σχετικοῦ μὲ τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν νομοθετήματος 2967)1954 ἐξεποιήθησαν ἐν συνόλῳ βάσει τῶν προϊσχυουσῶν διατάξεων ἤτοι τοῦ Β. Δ. 24.10.1940, Ν. 930)1943, Α. Ν. 1042)1946 καὶ Ν. 1650)1951 2.633 κτημ. συνολ. ἀξίας 232.852.418. Οὕτω ἡ ἐκποίησις τῆς περιουσίας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1939 μέχρι τέλους 1954 ἦτο μηδαμινὴ διότι κατὰ τὴν περίοδον 1940–45, λόγῳ τοῦ πολέμου, καὶ τῆς κατοχῆς, εἶχεν ἀνασταλῆ πέραν, δὲ τοῦ 1945 λόγῳ ἀνταρσίας καὶ ἄλλων σοβαρῶν αἰτίων ὑπῆρξεν οὐχὶ ἀξία λόγου, ἀρξαμένης ταύτης κυρίως ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. 2967)1954 καὶ δὴ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους 1955. Κρίνεται σκόπιμον ἐνταῦθα νὰ σημειωθῇ ὅτι μέχρι μὲν τέλους τοῦ ἔτους 1945 ἦτο φυσικὴ καὶ ἐπιβαλλομένη ἡ ἀδράνεια, οἱαδήποτε δὲ διαχείρισις τῆς περιουσίας θὰ ἦτο παντὶ ἀσύνετος. Ἡ πέραν, ὅμως, τοῦ ἔτους τούτου καὶ μέχρι τέλους τοῦ 1954 χαλαρὰ ἀπόδοσις, ἐκτὸς τῶν προαναφερθέντων αἰτίων τῆς γενικωτέρας ἐν τῇ ὑπαίθρῳ καταστάσεως, ὀφείλεται καὶ κατὰ μέγιστον βαθμὸν εἰς τὴν σοβαρὰν ἔλλειψιν τοῦ προσωπικοῦ. Διὰ τοῦ Νομ. Δ)τος ὅθεν 2967)1954 τὸ πρῶτον μεταπολεμικῶς ἐπεδιώχθη ἡ κατὰ τρόπον συστηματικὸν ρευστοποίησις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἀλλ’ ὅμως οὐδεμία ἔκτοτε μέριμνα ἐλήφθη διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν περιφερειακῶν γραφείων ἵνα ὁ ρυθμὸς τῶν ἐκποιήσεων εἶναι ὁ ἀναμενόμενος. Τὸ ἐναπομεῖναν μετὰ ἀπὸ γενομένας παραιτήσεις, ἀπολύσεις συνεπεία τοῦ ν. 2.500, θανάτους κ.λ.π. αἰτίων, προσωπικόν, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ἐπετέλεσε μέγαν ἄθλον, ἐμφανῖσαν τὰ κατωτέρω κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν σημειούμενα ἀποτελέσματα καὶ ταῦτα μὲ τὴν ὑφισταμένην ἐπὶ πλέον πολύπλοκον παλαιὰν νομοθεσίαν, καὶ τὸν γραφειοκρατικὸν συγκεντρωτισμὸν καὶ τὸν παρεμβατισμὸν τοῦ Κέντρου. Τὰ ἀποτελέσματα δὲ τοῦ λήξαντος ἔτους 1956 ὑπὸ τὰς ὑφισταμένας ὡς ἄνω συνθήκας, προσωπικοῦ καὶ νομοθεσίας, δέον νὰ θεωρῶνται λίαν ἐξαιρετικά. Ἐκ τούτων ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα εἰς ποῖον βαθμὸν δύναται νὰ φθάσῃ ἡ δραστηριότης, ὅταν ἐπανδρώσωμεν τὰ γραφεῖα μὲ ἀνάλογον προσωπικὸν ἀλλὰ καὶ ὅταν ἡ νομοθεσία τροποποιηθῇ κατὰ τρόπον διευκολύνοντα καὶ εὐνοοῦντα τὴν ρευστοποίησιν. Σοβαρὰν σημασίαν εἰς ἀμφότερα τὰ ἄνω θέματα ἀποδίδει καὶ τακτοποιεῖ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τὴν 31.12.1954 τὸ Κτηματολόγιον τῆς Υ.Δ.Α.Μ.Κ. ἐμφανίζει ἀπώλητα κτήματα 92.102 συνολικῆς κτηματικῆς ἀξίας (1926) δραχμὰς 2.434.025.589. Ἐπειδὴ φυσικὸν νὰ γεννᾶται ἡ ἀπορία πῶς, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐκτεθέντα ἔναντι τῶν παραληφθέντων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου 72.923 κτημάτων ἐξεποιήθησαν 2.633 ἐμφανίζεται ἤδη ὁ ἀριθμὸς τῶν κτημάτων ηὐξημένος. Τοῦτο συμβαίνει, διότι κατελήφθησαν ἐπὶ πλέον νέα κτήματα, ἄγνωστα μέχρι τοῦδε τῇ Υ.Δ.Α.Μ.Κ., ἢ παρεδόθησαν κτήματα παρὰ τῆς τέως Ε.Α.Π., ὡς μὴ διατεθέντα παρ’ αὐτῆς ἢ ἐγένοντο διαχωρισμοὶ κτημάτων ἐπὶ τῷ σκοπῷ συμφερωτέρας ἐκποιήσεως. Κατὰ τὸ ἔτος 1955 ἐπωλήθησαν 550 κτήματα κτηματολογικῆς μὲν ἀξίας 22.688.657, ἐπιτευχθείσης δὲ τοιαύτης 17.915.149. Κατὰ τὸ ἔτος 1956 ἐπωλήθησαν 1930 κτήματα, ἀξίας κτημ. 74.929.367 καὶ ἐπιτευχθείσης 62.945.687. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι δὲν ἐξαντλεῖται ἡ δραστηριότης τῶν γραφείων εἰς τ’ ἀνωτέρω στοιχεῖα, διότι ἔχουσι ταῦτα ἐπιληφθῇ τοῦ καθορισμοῦ τιμήματος δι’ ἱκανὸν ἀριθμὸν ἀγροτικῶν κτημάτων ἐκ τῶν παραδοθέντων εἰς Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐμφανίζονται ἤδη ὡς πωληθέντα, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξεδόθησαν εἰσέτι τὰ σχετικὰ παραχωρητήρια. Οὕτω κατὰ τὴν 31.12.1956 τὰ ἀπώλητα κτήματα μετὰ τὴν προσθήκην καὶ νέων καταλήψεων καὶ ἀφαίρεσιν τῶν ἐκποιηθέντων καὶ παραχωρηθέντων ἀνήρχοντο εἰς 95.002 κατὰ τὴν ἀκόλουθον ἀνάλυσιν:

Αʹ. ΑΣΤΙΚΑ

Βʹ. ΑΓΡΟΤΙΚΑ

Ἔσοδα τῆς Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας Εἶναι φυσικὸν τὰ ἔσοδα τῆς Ἀνταλλαξίμου περιουσίας νὰ τελῶσιν εἰς θέσιν εὐθέως ἀνάλογον πρὸς τὸν ρυθμὸν τῶν ἐκποιουμένων κτημάτων, ἐφ’ ὅσον ἀντλοῦνται ἐξ αὐτῶν. Εἰς ἐπισυναπτόμενον πίνακα ἐμφαίνονται τόσον τὰ βεβαιωθέντα, ὅσον καὶ τὰ εἰσπραχθέντα ἔσοδα ἀπὸ τοῦ ἔτους 1944–45 μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1955–56. Ἡ εἰκὼν ἐμφανίζεται καὶ ἐνταῦθα ἀνιοῦσα διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τελευταῖον ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ἐβεβαιώθησαν 42.613.012 καὶ εἰσεπράχθησαν 38.280.233. Τὸ εἰσπρακτέον δὲ ὑπόλοιπον κατὰ τὴν 31.12.56 ἀνέρχεται εἰς 18.000.000. Κατ’ ἀνάλυσιν τὰ ποσὰ τοῦ τελευταίου τούτου ἔτους ἔχουσιν ὡς ἀκολούθως: Ἐκ τιμήματος Ἐκ μισθωμάτων κ.λ.π.

Ἔξοδα Διαχειρίσεως Διοικήσεως. Ὡς γνωστὸν βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας ὅλα τὰ ἔξοδα Διοικήσεως–Διαχειρίσεως βαρύνουσι τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν. Τὰ ἔξοδα ταῦτα συνίστανται κυρίως εἰς τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ, ταῦτα δὲ δὲν ὑπερβαίνουσι ἤδη τὰ 5.500.000 ἐτησίως. Κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος (18 μ.) ἀνῆλθον εἰς 9.422.641 καθίσταται προφανὲς ὅτι ταῦτα ἀντιμετωπίζονται ἐκ τῶν ἐσόδων ἁπλῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας οἷον τῶν μισθωμάτων δι’ ὃ κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος ἐβεβαιώθη ποσὸν δρχ. 15.817.700 καὶ εἰσεπράχθη ἤδη 11.989.620. Προσωπικὸν τῆς Υ.Δ.Α.Μ.Κ. Τὴν Ἀνταλλάξιμον Περιουσίαν διαχειρίζεται ἡ Κεντρικὴ Ὑπηρεσία τῆς Υ.Δ.Α.Μ.Κ. καὶ 20 περιφερειακὰ γραφεῖα εἰς τὰς περιφερείας τῶν ὁποίων κεῖνται τὰ ἀνταλλάξιμα κτήματα καὶ ἐνῷ, ὡς ἐν ἀρχῇ ἐλέχθη, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀπασχολεῖ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον πλέον τῶν 600 ὑπαλλήλων, ὁ κατὰ τὸ 1940 συνταγεὶς Ὀργανισμὸς τῆς Υ. ΔΑΜΚ προέβλεψεν μόνον 345, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀριθμὸς οὗτος περιωρίσθη συνεπεία τοῦ νόμου 2500 εἰς 142, ἵνα τελικῶς κατόπιν παραιτήσεων, θανάτων, μεταθέσεων, ἀποσπάσεων, καταλήξῃ εἰς 115, ἐπωμιζομένων τὸ βάρος τῆς διαχειρίσεως ὑπὲρ 90.000 κτημάτων κτημ. ἀξίας 2.500.000.000 δραχ. Γενικαὶ Γραμμαὶ τοῦ Νομοσχεδίου 1) Μεταβίβασις ὅλων τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Κέντρου εἰς τὰ περιφερειακὰ ὄργανα. 2) Σύστασις εἰδικοῦ Ταμείου Ἀνταλλαξίμων εἰς ὃ ἀνατίθεται ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν εἰσπράξεων τῶν συναφῶν μὲ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων. 3) Παράδοσις εἰς Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας τῶν ἀναγκαιούντων αὐτῷ διὰ τὴν στέγασιν προσφύγων κτημάτων ἐπὶ καταβολῇ τιμήματος. 4) Παράδοσις εἰς Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀγρῶν ἄνω τῶν 50 στρεμμάτων καὶ βοσκοτόπων ἄνω τῶν 300 στρεμμάτων δι’ ἀγροτικὴν καὶ κτηνοτροφικὴν ἀποκατάστασιν ἐπὶ καταβολῇ 1) 3 ἀξίας. 5) Παράδοσις ὅλων τῶν κτημάτων ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας εἰς τοὺς κατόχους των ἐπὶ καταβολῇ ὁλοκλήρου τοῦ τιμήματος. Συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν εὐτυχῆ πρωτοβουλίαν καὶ τὸν Ὑφυπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἀλιπράντην διὰ τὴν ἐπιτυχῆ σύλληψιν καὶ ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος καὶ ἐλπίζω ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεώς μας θὰ συμπληρωθῇ ἡ τόσον καθυστερήσασα ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Ἐπιφυλλάσσομαι εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ὑποστηρίξω ὡρισμένας τροπολογίας, ἰδίᾳ δὲ τὴν περὶ τακτοποιήσεως τῶν περιφερειακῶν ὑπαλλήλων τῆς Υ.Δ.Α.Μ.Κ.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Ν. Μαλλιάκας, ἔχει τὸν λόγον.

§168Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφὴν τοῦ 1922, τὸ νομικὸν καθεστὼς τῶν ἑκατέρωθεν περιουσιῶν τῶν ὁμογενῶν ἀνταλλαξίμων καὶ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς καὶ τῶν Ὀθωμανῶν καὶ Τούρκων ὑπηκόων ἐκ τῆς ἑτέρας, ἐρρυθμίσθη κατὰ τὴν 8ετίαν ἀπὸ τοῦ 1923 μέχρι τοῦ 1930 διὰ τῶν συνθηκῶν Λωζάννης–Ἐξηντάρη–Ρουσδῆ–Ἀθηνῶν καὶ Ἀγκύρας. Διὰ τῶν συνθηκῶν αὐτῶν ἐκανονίσθη ποῖοι νόμοι θὰ ἔπρεπε νὰ ψηφισθοῦν εἰς ἑκατέραν τῶν Ἐπικρατειῶν διὰ νὰ λάβουν τὴν ἀποζημίωσίν των οἱ δικαιοῦχοι. Καὶ πράγματι, ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς παρεσχέθη ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἀνταλλαξίμους πρόσφυγας διὰ τῆς ἐκδόσεως τῶν δύο ὁμολογιακῶν δανείων τῶν δύο σειρῶν 8 καὶ 6%. Ἐπίσης, διὰ τῶν ἄρθρων 65 καὶ 66 τῆς συνθήκης τῆς Λωζάννης, ἐπετράπη εἰς τοὺς ἑκατέρωθεν ὑπηκόους τῶν Ἐπικρατειῶν, δηλαδὴ τοὺς Ἕλληνας καὶ τοὺς Τούρκους ὑπηκόους, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς περιουσίας των καὶ νὰ ἀναλάβουν τὴν διαχείρισιν τῶν περιουσιῶν. Ὅταν, ὅμως, οἱ Τοῦρκοι ὑπήκοοι ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐζήτησαν νὰ λάβουν τὰς περιουσίας των, εὑρέθησαν ἐνώπιον δυσχεροῦς καταστάσεως, διότι αἱ περιουσίαι αὗται εἶχον διατεθῆ πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν ἢ δι’ ἄλλους κοινωφελεῖς σκοπούς. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου, διὰ τῆς συνθήκης τῆς Ἀγκύρας ἀνέλαβον αἱ Ἐπικράτειαι, δηλαδὴ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποζημιώσουν τοὺς ἰδίους αὐτῶν ὑπηκόους. Καὶ εἰς ἐκτέλεσιν προγενεστέρων νόμων, τῶν νόμων 3372, 3389 καὶ 4002, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὴν προσωρινὴν ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς Ἕλληνας ὑπηκόους, ἐφηρμόσθη ὁ νόμος 6355, ὁ ὁποῖος καθώρισεν μίαν διαδικασίαν, βάσει τίτλων ἰδιοκτησίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐξέδωσεν ἀποφάσεις οὐχὶ εἰς δραχμὰς ἀλλὰ εἰς λίρας καὶ ὑπάρχει ἐντεῦθεν νομικὴ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, ὅπως κάποτε ἀποζημιώσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Ὑπάρχει δὲ ἡ νομικὴ αὐτὴ ὑποχρέωσις ὄχι μόνον διὰ τὸ Κράτος, ὄχι διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου, ἀλλὰ διότι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ διατηρήσωμεν τὴν κρατικὴν πίστιν. Ἀπὸ τοῦ 1922 ἕως τὸ 1936, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ἐπεδόθησαν εἰς τὸ μέγα πρόβλημα τῆς στεγάσεως τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ὡς γνωστόν, διέρρευσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα περὶ τὸ 1½ ἑκατομμύριον πρόσφυγες. Ἐκ τούτων περίπου τὸ ἓν ἑκατομμύριον ἦσαν ἀστοὶ πρόσφυγες καὶ περίπου 500.000 ἦσαν ἀγρόται πρόσφυγες. Εἶναι πρὸς τιμὴν τῶν Κυβερνήσεων τῶν ἀπὸ τοῦ 1922 μέχρι 1936, ὅτι κατώρθωσαν εἰς τὸ διάστημα τοῦτο νὰ στεγάσουν περὶ τὰς 350.000 οἰκογενειῶν, χωρὶς νὰ συσχετίσωσι τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν τοῦ Κράτους πρὸς τὴν περιουσίαν τῶν ἀνταλλαξίμων. Διότι πράγματι ἡ Μικρασιατικὴ καταστροφὴ ὑπῆρξεν ἕνα μεγάλο ζημιογόνον ἐθνικὸν γεγονὸς τεραστίας ἐκτάσεως καὶ δὲν θὰ ἐπετρέπετο, μετὰ 35 χρόνια, νὰ συζητῶμεν ἀκόμη τὸ θέμα τῆς στεγάσεως τῶν ἐκ τῆς Μ. Ἀσίας, τοῦ Πόντου καὶ τῆς Θρᾴκης Ἑλλήνων. Ὅπως ὑπάρχει ἡ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας νὰ στεγάσῃ τοὺς οἱουσδήποτε παθόντας ἐκ θεομηνιῶν, ὑποχρέωσιν εἶχε τὸ Κράτος καὶ τοὺς πρόσφυγας αὐτοὺς νὰ στεγάσῃ. Διότι, ὡς ἀνωτέρω εἶπον, ἡ περιουσία αὐτὴ ἀνήκει εἰς τοὺς πρόσφυγας καὶ διὰ τῶν συνθηκῶν τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσα καὶ τῶν ἐσωτερικῶν νόμων, σκοπὸν εἶχε κυρίως τὴν ἀποζημίωσιν τῶν προσφύγων καὶ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων. Ἔγιναν, τότε, δύο δάνεια ἐσωτερικὰ καὶ διετέθησαν διὰ σκοποὺς στεγαστικούς. Ἡ προτεραιότης, ὅμως, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν ἀστικὴν στέγασιν, ἡ ὁποία ἦτο βεβαίως ἀναγκαία, εἶχεν ὡς συνέπειαν νὰ διαρρεύσῃ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἀγροτῶν προσφύγων ἐκ τῆς ὑπαίθρου εἰς τὸ κέντρον. Καὶ ἐνῷ τὰ 2)6 περίπου τῶν προσφύγων ἦσαν ἀγρόται, τὸ ἥμισυ εἰσέρρευσεν εἰς τὰς πόλεις, διότι εὑρῆκεν ἐκεῖ στέγασιν. Θέλω μὲ τοῦτο νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχὴ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων. Καὶ ἐνῷ ἡ πρώτη περίπτωσις εἶναι περίπτωσις μόνον προνοίας, ἡ δευτέρα εἶναι ὑπόθεσις οἰκονομικὴ ταὐτοχρόνως. Ὁ ἀγρότης πρόσφυξ ἀποκαθιστάμενος, εἶναι μία μονὰς παραγωγικὴ πολὺ χρήσιμος εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον δίδει μίαν διέξοδον, δίδει μίαν λύσιν, διότι ἐξ ἴσου, ἐὰν μὴ καὶ εἰς περισσότερον βαθμόν, ἀποβλέπει καὶ εἰς τὸν παράγοντα τοῦτον, ρυθμίζον περιπτώσεις κληρούχων, ἰδιοκτητῶν ἐξ ἀνωμάλων δικαιοπραξιῶν κ.λ.π. Μειονεκτεῖ εἰς τὸ πρῶτον σκέλος, διότι ἀποβλέπει ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας νὰ στεγάσῃ τοὺς πρόσφυγας. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Διότι θὰ πέσωμεν εἰς τὸν ἑξῆς παραλογισμόν: Ἐὰν γίνῃ τοῦτο ἡ ρευστοποίησις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας θὰ συντελεσθῇ ἐντὸς 20ετίας καὶ τοιουτοτρόπως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ 1980, δηλαδὴ ἐντὸς 60 ἐν συνόλῳ ἐτῶν. Εἶναι ἓν θέμα τεραστίας ἐθνικῆς σημασίας καὶ εἶναι αἶσχος καὶ ἐντροπὴ νὰ συζητῶμεν σήμερον περὶ ἀποκαταστάσεως προσφύγων, τοὺς ὁποίους ἀφήσαμεν ἐπὶ 35 χρόνια ἀστέγους, ὅταν ἐρχώμεθα καὶ στεγάζομεν τοὺς ἐξ ἄλλων θεομηνιῶν παθόντας Ἕλληνας πολίτας. Ἔχω, λοιπόν, τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει ἡ ἱστορία αὐτὴ ἐντὸς μιᾶς 5ετίας νὰ λήξῃ. Καὶ διὰ νὰ λήξῃ πρέπει τὸ Κράτος σοβαρῶς νὰ ἀποφασίσῃ νὰ ἐγγράφῃ ἐτησίως εἰς τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμὸν τοὐλάχιστον 200 ἑκατομμύρια ἐπὶ μίαν 5ετίαν καὶ νὰ συναφθῇ καὶ ἕνα δάνειον ἐξυπηρετούμενον ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἐκποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Διότι μόνον ἐὰν βάλωμεν τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων ἐὰν συλλάβωμεν τὸν βοῦν ἐκ τῶν κεράτων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς μίαν ριζικὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Καὶ τὸ Κράτος, λοιπόν, νὰ συνεισφέρῃ καὶ νὰ γίνῃ καὶ ἕνα δάνειον σοβαρόν, διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Αἱ περιπτώσεις τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον θεραπεύει εἶναι μεγάλης σημασίας, ἀπὸ πλευρᾶς ἰδίως ἀγροτῶν. Διότι, πράγματι, ὑπάρχουν κατηγορίαι Ἑλλήνων τῶν Νέων Χωρῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐθισθῆ εἰς τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε κατὰ τὴν μεταβίβασιν ἀκινήτου περιουσίας καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅταν ἀπηλευθερώθησαν αἱ Νέαι Χῶραι, νὰ γίνωνται δηλαδὴ μεταβιβάσεις ὄχι διὰ τοῦ Κεντρικοῦ Κτηματολογίου Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλὰ κυρίως διὰ τῶν Κοινοτικῶν Κωδίκων εἰς τοὺς ὁποίους μετεγράφοντο ὅλαι αἱ πράξεις εἴτε ἐγένοντο ἐνώπιον τῶν Μητροπόλεων εἴτε ἀκόμη καὶ δι’ ἰδιωτικῶν ἐγγράφων. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶχε συνεχισθῆ καὶ μετὰ τὸ 1912. Καὶ τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τίτλους ἰδιοκτησίας ἐπὶ 30 καὶ 40 ἔτη, ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον νὰ τὰς ἀποκαταστήσῃ. Δὲν εἶναι δὲ ἁπλῶς πρᾶξις δικαιοσύνης ἀλλὰ συντελεῖ καὶ εἰς ἀνάπτυξιν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν συνείδησιν τοῦ ἰδιοκτήτου, κατέχουν ἐπὶ 10ετίας ὁλοκλήρους, δὲν ζοῦν πλέον οἱ ἀρχικοὶ ἀγορασταὶ ἀλλὰ ζοῦν τὰ παιδιά τους καὶ τὰ ἐγγόνια τους, νὰ ἀρνούμεθα τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ νὰ θέλωμεν σήμερον νὰ τοὺς διώξωμεν. Τὸ κενὸν αὐτὸ ἦλθε τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον νὰ θεραπεύσῃ. Ἐπίσης προστατεύει καὶ μίαν κατηγορίαν δικαιούχων, τοὺς κληρούχους, διὰ τοὺς ὁποίους, κατ’ ἐξαίρεσιν μόνον διὰ τὴν Λέσβον, δὲν ἐφαρμόζεται οὔτε ὁ νόμος 18, οὔτε ὁ ἀγροτικὸς νόμος. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τακτοποιεῖται καὶ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἀποδίδεται ἰσότης εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας πολίτας, εἴτε παλαιούς, εἴτε νεωτέρους. Αἴρεται δὲ ταὐτοχρόνως καὶ μία παρανομία διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ νόμοι νὰ ἐφαρμόζωνται εἰς ὡρισμένα διαμερίσματα τοῦ Κράτους καὶ εἰς ἄλλα νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται. Ὀρθῶς, ἐπίσης, τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπει διὰ τὴν ρευστοποίησιν, εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν. Διότι προσωπικῶς πιστεύω ὅτι ἡ ἐπιβράδυνσις τῆς ρευστοποιήσεως μέχρι τοῦδε ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι τὰ θέματα αὐτὰ ἤρχοντο εἰς τὸ Κέντρον, ἐνῷ ἀφοροῦσαν τὰ ἄκρα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι ὅτι ὀρθὸν εἶναι, εἰς τὴν Πρωτοβάθμιον Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ νομοσχέδιον, νὰ προστεθῇ καὶ δεύτερον μέλος προσφυγικόν. Ἐπίσης νὰ ὑπάρξῃ καὶ εἰς τὴν Δευτεροβάθμιον Ἐπιτροπὴν ἐκπρόσωπος τῶν προσφύγων. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ ἱκανοποιήσωμεν καὶ τὸ αἴσθημα τὸ προσφυγικόν, τὸ ὁποῖον δικαίως διαμαρτύρεται. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκποιῆται ἡ περιουσία μου καὶ ἐγὼ νὰ μὴ μετέχω εἰς τὰς Ἐπιτροπάς; Εἶναι καὶ λόγοι συναισθηματικοί, εἶναι καὶ λόγοι οὐσιαστικοί, διότι οἱ πρόσφυγες ἔχουν τὴν συνείδησιν τῆς ἰδιοκτησίας καὶ φυσικὸν εἶναι ὅτι θὰ ἐνδιαφερθοῦν περισσότερον κατὰ τὴν ἐκποίησιν τῆς περιουσίας αὐτῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει δύο πλεονεκτήματα. Τὸ ἕνα πλεονέκτημα εἶναι ὅτι ἀποκαθιστᾷ κατὰ ἕνα ποσοστὸν καὶ δίδει ἰσοτιμίαν ἐφεξῆς εἰς τοὺς ἀγρότας πρόσφυγας, ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἀστοὺς πρόσφυγας. Δεύτερον, ἀποκαθιστᾷ τὴν ἀποκέντρωσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀσφαλῶς ταχύτερον θὰ ρευστοποιηθῇ ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία. Ἔχει, ὅμως, τὸ μειονέκτημα ὅτι βασίζει τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἐὰν κατὰ τοῦτο διορθωθῇ, καὶ ὀφείλει νὰ διορθωθῇ, τὸ νομοσχέδιον, νομίζω ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ τὸ κοινὸν αἴσθημα καὶ ὁ προσφυγικὸς κόσμος, ἀλλὰ καὶ τὸ δίκαιον. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅτι ἔχομεν ἀντίληψιν κοινωνικῆς προνοίας, ὅταν ἀδελφούς μας, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τεραστίας καταστροφάς, τοὺς ἀφήνομεν ἐπὶ 35 χρόνια ἀστέγους καὶ κάμνομεν ἕνα προϋπολογισμὸν διὰ νὰ περάσουν πάλιν πολλὰ χρόνια διὰ νὰ τοὺς στεγάσωμεν. Πρὶν κατέλθω τοὺς βήματος, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι δέχομαι μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πολλοὶ βουλευταί, περὶ ἱδρύσεως Πνευματικοῦ Κέντρου τῶν θησαυρῶν τῶν ἱστορικῶν, καλλιτεχνικῶν καὶ λαογραφικῶν τοῦ ἐκριζωθέντος Μικρασιατικοῦ, Θρακικοῦ καὶ Ποντιακοῦ κόσμου. Ἐκ τῆς περιουσίας, ἡ ὁποία συγκεντροῦται εἰς τὸ Ταμεῖον, ὀρθὸν εἶναι τὸν κόσμον αὐτὸν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἕνα πολιτισμόν, ἀσφαλῶς οὐχὶ κατώτερον τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, ἀλλὰ ἐν πολλοῖς καὶ ἀνώτερον, νὰ τὸν διασφαλίσωμεν καὶ εἶμαι σύμφωνος ὅπως διατεθῇ ἓν σοβαρὸν κονδύλιον διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ Πνευματικὸν αὐτὸ Κέντρον τοῦ προσφυγικοῦ πολιτισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μητακίδης, ἔχει τὸ λόγον.

§170Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Βασικὴ ἐπιδίωξις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι ἡ στέγασις τῶν προσφύγων, μὲ τοὺς πόρους οἱ ὁποῖοι θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν ρευστοποίησιν τῶν ὑπολοίπων τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Τὸ ὅτι μετὰ 35ετίαν ὁλόκληρον ὑφίσταται στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν προσφύγων, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας δὲν ἐπρόσεξεν ὅσον ἔπρεπε ἓν κοινωνικὸν θέμα ἐξαιρετικῶς εὐαίσθητον, ἡ ἐκκρεμότης τοῦ ὁποίου ἐὰν δὲν ἔβλαψε σημαντικῶς τὸ Ἔθνος, διότι μέχρις ἑνὸς ὁρίου τὸ ἔβλαψεν, ὀφείλεται εἰς τὸ αἴσθημα ἐθνικῆς εὐθύνης ἀπὸ τὸ ὁποῖον διακατέχεται ὁ προσφυγικὸς κόσμος, ἐν τῷ συνόλῳ του. Πρέπει, ὅμως, νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ ὑπομονή του ἔχει φθάσει εἰς τὸ μὴ περαιτέρω καὶ ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ψηφιζόμενον ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ ὑποστῇ τὰς ἐνδεδειγμένας προσθήκας καὶ βελτιώσεις, ἀποτελεῖ τὴν τελευταίαν εὐκαιρίαν, διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν ἑνὸς σφάλματος, ἀσυγχωρήτου καθ’ ἡμᾶς. Ἡ ἱστορία τοῦ προσφυγικοῦ δράματος σᾶς εἶναι γνωστή. Τὸ ἐπροκάλεσεν ἡ Μικρασιατικὴ καταστροφή. Αὐτὴ ἀπετέλεσε τὴν ἀφορμὴν τῆς ἐκριζώσεως τῷ 1922 1.000.000 περίπου Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἕως τότε ἔζων ὑπὸ τὴν Τουρκικὴν κυριαρχίαν. Ἄλλοι, τότε, περίπου ἐσφάγησαν ἀπὸ τὰ μαινόμενα Ὀθωμανικὰ στίφη. Οἱ διασωθέντες, αἱμάσσοντες, κατέφυγον εἰς τὴν μητέρα Ἑλλάδα, ἡ ὁποία τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, προδοθεῖσα ὑπὸ τῶν συμμάχων της καὶ ἡττημένη, εἶχε χρεωκοπήσει οἰκονομικῶς. Διὰ μίαν, ὅμως, ἀκόμη φοράν, ὁ Ἑλληνισμὸς ἔκαμε τὸ θαῦμα του. Ἡ στρατιὰ τῶν δυστυχῶν ὁμαιμόνων μας, ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν μετεβλήθη εἰς ἕνα παράγοντα δημιουργίας ἀξιοθαύμαστον, ὥστε ὁ οἰκονομικὸς καὶ κοινωνικὸς κορμὸς τοῦ Ἔθνους νὰ ἀνδρωθῇ. Παραλλήλως διὰ τῆς ἐποικίσεως προσφύγων εἰς τὰς συνοριακὰς ἐπαρχίας, ἐτονώθη ὁ ἐθνικὸς χαρακτὴρ τούτων καὶ ἐδημιουργήθη εἷς φραγμὸς στερεὸς κατὰ τῆς ἐπιβουλῆς τῶν βορείων γειτόνων μας. Ἀλλ’ ἐνῷ μία ἐθνικὴ καταστροφή, μετὰ παρέλευσιν μικροῦ σχετικῶς χρόνου, ἀπέληξεν εἰς μίαν ἐθνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν, ἕνας σημαντικὸς ἀριθμὸς προσφύγων παραμένει μέχρι σήμερον ἄστεγος, ἀποτελῶν παραφωνίαν εἰς τὴν κατὰ τὴν τελευταίαν τριακονταετίαν ἐπιτευχθεῖσαν ἀξιόλογον οἰκονομικὴν πρόοδον καὶ ἐξέλιξιν. Παραπλεύρως τῶν πολυτελῶν πολυκατοικιῶν, ὑπάρχουν αἱ προσφυγικαὶ τρῶγλαι, ὅπου ἄνθρωποι ζοῦν ὑπὸ συνθήκας κυριολεκτικῶς ἀθλίας. Δικαιολογία διὰ τὸ αἶσχος τοῦτο δὲν ὑπάρχει καμμία. Αἱ περιπέτειαι τοῦ Ἔθνους καὶ αἱ δοκιμασίαι, αἱ ὁποῖαι διὰ τὴν Ἑλλάδα ἀποτελοῦν μόνιμον καθεστὼς δὲν ἠμποροῦν νὰ δικαιολογήσουν τὴν συμπεριφορὰν τοῦ Κράτους ἀπέναντι μιᾶς μερίδος Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀναξιοπαθούσης. Ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ ἐντεῦθεν τὸ Κράτος ἀντιμετώπισε στεγαστικὰ προβλήματα πολὺ σημαντικώτερα. Διατὶ τώρα δὲν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ στεγασθοῦν καὶ οἱ πρόσφυγες, ὅπως οἱ συμμοριόπληκτοι καὶ οἱ σεισμόπληκτοι, διὰ τῆς συνεισφορᾶς ὅλων τῶν Ἑλλήνων; Πρέπει νὰ γίνῃ κατανοητὸν ἀπὸ ὅλους μας, ὅτι ναὶ μὲν ὁ συσχετισμὸς τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας πρὸς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων εἶναι ὀρθὸς κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ τὸ νὰ ἐξαρτῶμεν ταύτην ἐκ μόνων τῶν πόρων ταύτης, ἀποτελεῖ πολιτικὴν κοινωνικῶς ἀπαράδεκτον. Νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ρευστοποιήσωμεν τὸ ταχύτερον τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ἀλλὰ ἐὰν δὲν φθάσουν τὰ χρήματα αὐτῆς ἢ ἐὰν ἐν τῇ πράξει ὁ ρυθμὸς τῆς ρευστοποιήσεως δὲν εἶναι τόσον ταχὺς ὅσον ἐπιβάλλεται, τότε πρέπει τὸ ἐπὶ πλέον νὰ τὸ καταβάλῃ ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός, ὥστε ἐντὸς τετραετίας τὸ βραδύτερον νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ προσφυγικὴ στέγασις. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5, παρέχουσα τὴν δυνατότητα τῆς συνάψεως δανείου ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, δὲν ἀποτελεῖ καιρίαν λύσιν τοῦ προβλήματος. Νομίζομεν ὅτι μεταξὺ τῶν ἑξῆς δύο λύσεων πρέπει νὰ γίνῃ ἐκλογή. Ἢ θὰ ἐξασφαλισθῇ διὰ διατάξεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς συνάψεως τοῦ δανείου ἢ θὰ προταθῇ διάταξις ὁρίζουσα ὅτι διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῆς στεγάσεως «ἐκ τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ θὰ συμπληροῦται τὸ ἐλλεῖπον ποσὸν μέχρι τοὐλάχιστον τῶν 200 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐτησίως, διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀποδόσεως, μικρᾶς ἢ μεγάλης, τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Τώρα ἂς ἀναλύσωμεν ἐν συντομίᾳ τὰς βασικὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Ὡς ἐλέχθη ἐν ἀρχῇ, βασικὸς ἀντικειμενικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ στέγασις τῶν προσφύγων, ὡς μέσον δὲ πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου προκρίνεται τὸ ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας ἔσοδον. Πρὸς τοῦτο: Καθιεροῦται ὡς γενικὸς κανὼν ἡ ἀπ’ εὐθείας καὶ ἄνευ δημοπρασίας, πώλησις τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐξοστρακίζονται αἱ παρελκυστικαὶ γραφειοκρατικαὶ διατυπώσεις τῶν δημοπρασιῶν, αἱ τόσον πολυδάπανοι, αἱ ὁποῖαι διαιωνίζουν τὰς πωλήσεις. Τὸ ἐπιτυγχανόμενον διὰ τῆς ἀπ’ εὐθείας ἐκποιήσεως ἑκάστοτε τίμημα χωρὶς νὰ ἀπέχῃ πολὺ ἐκείνου ποὺ ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς δημοπρασίας, συνοδεύεται ἀπὸ τὸ πλεονέκτημα τοῦ περιορισμοῦ, σημαντικῶς, τῶν ἐξόδων διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως. Δεύτερον μέτρον ἐξασφαλίζον τὴν ταχεῖαν ρευστοποίησιν ἀποτελεῖ ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθιέρωσις ἀποκεντρωτικοῦ συστήματος ἐν τῇ διοικήσει καὶ διαχειρίσει τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Αἱ ἁρμοδιότητες τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν μεταβιβάζονται εἰς τὰς περιφερειακὰς τοιαύτας, τῆς σημερινῆς Υ.Δ. Α.Μ.Κ. περιοριζομένης εἰς καθαρῶς ἐποπτικὰ καὶ ἐπιτελικὰ καθήκοντα. Καταργεῖται τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον Ἀνταλλαξίμων, ὑποκαθιστάμενον ἀπὸ συλλογικὰ τοπικὰ ὄργανα, ἡ σύνθεσις καὶ ὁ τρόπος λειτουργίας τῶν ὁποίων ἐξασφαλίζουν ταχεῖαν καὶ ἀδιάβλητον διαχείρισιν. Ἡ μόνη ἀντίρρησίς μας, ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν τῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἡ συμμετοχὴ εἰς ταύτας τῶν προσφύγων, τῶν κυρίως ἐνδιαφερομένων καὶ τῶν ἐχόντων τὸ νομικὸν καὶ ἠθικὸν δικαίωμα, νὰ ἐπηρεάζουν ἀποφασιστικῶς τὰς κρίσεις των δὲν εἶναι τόσον ἐπαρκὴς ὡς θὰ ἐπεβάλλετο νὰ εἶναι. Ἡ καθιέρωσις τοῦ ἀποκεντρωτικοῦ συστήματος ὁλοκληροῦται διὰ τῆς μεταβιβάσεως εἰς τὸν Νομάρχην σημαντικῶν ἁρμοδιοτήτων αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον ἀνῆκον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐκεῖ, ὅμως, ποὺ τὸ νομοσχέδιον κάμνει τὸ τολμηρότερον βῆμα, εἶναι ἡ ἵδρυσις εἰδικοῦ Ταμείου αὐτοτελοῦς καὶ ἀνεξαρτήτου, λειτουργοῦντος ὡς νομικοῦ προσώπου δημοσίου δικαίου, εἰς ὃ περιέχονται ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ἐκ τῆς ρευστοποιήσεως ἔσοδα, εἰς ἴδιον λογαριασμόν, ἀνεξάρτητον τοῦ κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, διατιθέμενα ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων.

§171Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τί θὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ Ταμεῖον, κύριε συνάδελφε; Διότι τὸ Ταμεῖον, ὅπως φαίνεται, τοὐλάχιστον, θὰ εἰσπράττῃ τὰ χρήματα καὶ θὰ τὰ παραδίδῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας. Τίποτε ἄλλο δὲν θὰ προσφέρῃ παρὰ μόνον μίαν πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν.

§172Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Τὸ ὅτι, κύριε συνάδελφε, ἡ διαχείρισις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας δὲν θὰ περιέρχεται πλέον εἰς τὸν κρατικὸν Προϋπολογισμόν, ἀλλὰ θὰ εἰσπράττεται εἰς ἴδιον λογαριασμόν, ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ταμείου Ἀνταλλαξίμων, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ σημαντικὸν βῆμα.

§173Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ εἰς τὸ παρελθόν, κύριε συνάδελφε, ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει εἰδικὸς λογαριασμὸς παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος.

§174Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν, ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐδῶ πρόκειται περὶ διαχειρίσεως ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἐνῷ εἰς τὸ παρελθὸν παρενεβάλλοντο καὶ ἄλλοι σκοποί.

§175Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὄχι, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθές, κύριε συνάδελφε.

§176Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Ἐπιμένω, πάντως, ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἡ ἀποφασιστικὴ αὐτὴ καινοτομία ἀποτελεῖ τὸ κύριον χαρακτηριστικὸν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ ἀναγνωρίζεται κατὰ τρόπον ἐπίσημον καὶ πρακτικὸν δι’ αὐτῆς, ἡ ἀποστολὴ τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας ὡς μέσον ἐπιτεύξεως τῆς προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως. Τὸ νομοσχέδιον περαιτέρω ἐπιλύει τὰ ὑφιστάμενα ἐκκρεμῆ ζητήματα ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν καὶ ἀστικῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων, υἱοθετοῦν τὸ σύστημα τῆς παραχωρήσεως αὐτῶν εἰς τοὺς κατόχους των διὰ τῆς χορηγήσεως ὁριστικῶν τίτλων ἰδιοκτησίας. Τὸ νομοσχέδιον, ἐξ ἄλλου, κύριοι συνάδελφοι, περιέχει τὰς διατάξεις αἱ ὁποῖαι τείνουν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων ἀγροτῶν. Ὀρθῶς. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξαρτῶμεν τὴν στέγασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων ἀπὸ τοὺς πόρους τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ θέλομεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν δι’ αὐτὴν καὶ πόρους τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ, πρέπει νὰ διαθέσωμεν κατ’ ἀναλογίαν τμῆμα τῶν προσόδων τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων προσφύγων καὶ γεωργῶν. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ὅπως περιβάλῃ διὰ τῆς ψήφου της ὡρισμένας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας ἀνταλλαξίμων. Τὴν παράκλησιν αὐτήν, δὲν τὴν ὑποβάλλω ἐκ λόγων εὐνοίας πρὸς τὰ πρόσωπα αὐτά, ἀλλὰ διότι πιστεύω ὅτι ἐφ’ ὅσον φαίνεται ὅτι ἀπεφασίσαμεν νὰ ρευστοποιήσωμεν ταχέως τὴν περιουσίαν τῶν ἀνταλλαξίμων, εἶναι ἀνάγκη τὰ ὄργανα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀναθέσωμεν τὸ ἔργον αὐτὸ νὰ ἀμείβωνται τοὐλάχιστον, ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι, καὶ νὰ ἀπολαμβάνουν τῆς αὐτῆς ἱεραρχικῆς ἐξελίξεως καὶ τῶν προνομίων τῶν ὁποίων ἀπολαμβάνουν οἱ ἄλλοι συνάδελφοί των τῶν λοιπῶν κλάδων τῆς διοικήσεως. Αὐτὰ εἶχον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω καὶ δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Θὰ ἀναγνώσω τὸν κατάλογον τῶν ὑποβαλόντων ταύτην.

§178Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἀπορῶ, κ. Πρόεδρε, διὰ τοὺς ὑπογράψαντας τὴν πρότασιν βουλευτάς, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου νομοσχεδίου, ὅπως εἶναι τὸ συζητούμενον. Εἶναι προφανές, νομίζω, ὅτι ἔχομεν ἀπαρτίαν, ἀλλὰ ἀπορῶ διότι οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν δὲν ἐσκέφθησαν τὴν τραγικὴν καὶ ἀθλίαν θέσιν τῶν προσφύγων.

§179Π. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΡΗΣ. Εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ ὄχι χωρὶς ἀπαρτίαν.

§180Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διὰ νὰ καταδειχθῇ ποῖος εὐθύνεται διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς μὴ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. (ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, δηλοῦν ὅτι ἀποσύρουν τὴν ἔνστασιν περὶ ἀπαρτίας).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐφ’ ὅσον ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας, νὰ ἀναγνώσω τὸν κατάλογον. Μετὰ ὅμως, τὴν δήλωσιν ὅτι οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν ἀποσύρουν ταύτην, συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Κ. Μαρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§182Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ ἐμπεριστατωμένην εἰσήγησιν, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπείγει ὄντως, εἶναι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Τὴν γνώμην καὶ τὴν γραμμὴν τοῦ κόμματός μας θὰ ἀναπτύξῃ ὁ κ. Νικολαΐδης. Ἐγὼ ἁπλῶς θὰ περιορισθῶ νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν εἰς τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος κ. συνάδελφον, ἐπιφυλασσόμενος εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, νὰ λάβω τὸν λόγον. Κύριε Πρόεδρε, ὅλοι οἱ ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας πρόσφυγες, ἀποκατεστάθησαν κατὰ τὸ 90% ἀπὸ τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Ἤθελον, ἁπλῶς, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ μνημονεύσω τὸ γεγονός, κύριε Πρόεδρε, καὶ νὰ ἀπευθύνω ἕνα «εὖγε» εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ εἰς τὸ Κόμμα ποὺ συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν αὐτήν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Δερτιλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§184Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει τις, δυνάμενος νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἕν νομοσχέδιον τοσαύτης σημασίας δὲν συζητεῖται ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων.

§185Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν νομίζω, κύριε συνάδελφε, νὰ ἔχετε δίκαιον, διότι τὰ ἑδώλια δὲν εἶναι κενά.

§186Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἐκφράζω τὴν ἀτομικήν μου κρίσιν, κύριε Ὑπουργέ. Τοῦτο, ἄλλωστε, δὲν ὀφείλεται εἰς ἔλλειψιν διαθέσεως καὶ προθυμίας ἐκ μέρους τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἀλλὰ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν διακοπῶν τοῦ Πάσχα. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ἀπόψε. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἀπησχόλησε κατὰ καιροὺς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις καὶ τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρὰ τὴν καλήν των διάθεσιν καὶ τὴν καταβληθεῖσαν παρ’ αὐτῶν προσπάθειαν, δὲν κατώρθωσαν νὰ ὁλοκληρώσουν τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον προορίζεται ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία προορίζεται διὰ τὴν ἐξάλειψιν τῆς ἀθλίας παράγκας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μίαν χρεωκοπίαν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου νὰ τὸ ἐπιτύχῃ εἰς ἐμπρέποντα χρόνον. Τοῦτο ἐπιδιώκει σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ μίαν ἀντίστροφον προσπάθειαν. Ἡ ἀποτυχία τῆς μέχρι σήμερον προσπαθείας δὲν ὀφείλεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ εἰς τὸ σύστημα. Ἡ ἀρχὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον εἶναι ὀρθή, διότι ἀντιστρέφει τὴν βάσιν. Θέτει ἕνα τρόπον ἀποκεντρωτικὸν καὶ δεδομένου ὅτι ἐφαρμόζεται σήμερον ἡ ἀποκέντρωσις, ἀκριβῶς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εὑρίσκει σήμερον ἀποκεντρωμένην τὴν ἐκδήλωσιν τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ του, τουτέστι θὰ ἐπιτύχῃ νὰ ἐξαλείψῃ τὸ αἶσχος τῆς προσφυγικῆς παράγκας. Θὰ ἤθελον νὰ προχωρήσω περαιτέρω. Θὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι, παρ’ ὅλον ὅτι αὐτὸς ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ κεντρικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διηύρυνε τὸν προορισμὸν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καί, κατὰ συνέπειαν, παράλληλοι κοινωνικαὶ ἀνάγκαι, ἀφορῶσαι, κυρίως, προσφυγικὸν κόσμον ἀγροτικῆς μορφῆς καὶ φύσεως, θὰ εὕρουν τὴν ἱκανοποίησίν των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, παρακολουθῶν τὰς ἐργασίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπεδέχθη τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἂς μὴ ἐπιζητῶμεν εἷς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ προσαρμόσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς ἰδίας ἡμῶν ἀντιλήψεις, διότι, τότε, δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ, ὁ ρυθμὸς αὐτὸς τῆς συζητήσεως, ἀναμφισβητήτως, δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα, καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, τὴν Βουλήν, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ν’ ἀπεδέχετο τὸ νομοσχέδιον, ὡς τὸ ἐτροπολόγησεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ παραιτηθῇ τῶν περαιτέρω τροπολογιῶν καὶ νὰ παρακαλέσωμεν, ἐν ἀνάγκῃ, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μελετήσῃ, τὰς τροπολογίας, τὰς κατατεθείσας ὑπὸ τῶν διαφόρων κ.κ. συναδέλφων, ὅσαι δὲ ἀπὸ αὐτὰς νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ καταθέσῃ, εἰς τὴν Βουλήν, νὰ τύχουν ἱκανοποιήσεως. Προσωπικῶς πιστεύω ὅτι, ὁ κ. Ὑπουργός, κατὰ τρόπον ἐπιτυχῆ ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα, διότι ὄχι μόνον ἀλλάζει τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, τῆς διατηρήσεως καὶ ἱκανοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, δηλαδὴ ἀπὸ συγκεντρωτικὴ καθίσταται ἀποκεντρωτικὴ προσπάθεια, ἀλλὰ καὶ πράγματι ὁ ρυθμὸς τῆς ἐκποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καθίσταται ἐντονώτερος καὶ ταχύτερος καὶ ἡ δημιουργία τοῦ ἀνεξαρτήτου Ταμείου δίδει μίαν ἰδιαιτέραν, ἀνεξάρτητον, μορφήν, εἰς τὸ προϊόν, τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ καθιστᾷ τοῦτο ἱκανὸν ὅπως εὐχερέστερον πραγματοποιήσῃ τὴν σύναψιν δανείου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνάμεθα, κἄποτε, νὰ ἔχωμεν ταχεῖαν στέγασιν τῶν προσφύγων. Μὲ αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Νικολαΐδης, ἔχει τὸν λόγον.

§188Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν κριτικὴν τῆς βάσεως τοῦ νομοσχεδίου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναφερθῶ, δι’ ἐλαχίστων, εἰς δύο, κυρίως, σημεῖα, τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἐκφέρει δύο περιέργους ἀφορισμούς. Πρῶτον, ὅτι ἡ καθυστέρησις τῆς στεγάσεως τῶν προσφύγων προῆλθεν ἀπὸ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐκποιήσεως, τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ δεύτερος ἀφορισμός, ὅτι τὸ Δημόσιον, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἐδαπάνησε πολὺ περισσότερα ποσὰ ἀπὸ ὅ,τι εἶναι ἡ ἀξία ἡ συνολικὴ τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Εἰς τὸν πρῶτον ἀφορισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐκφέρεται διὰ πρώτην φορὰν — τὸ πρῶτον ἔχει ἐξενεχθῆ ὅτι ἐψηφίσθη ἀνάλογον νομοσχέδιον τὸ 1954—εἰς τὸν πρῶτον αὐτὸν ἰσχυρισμόν, ἔχω νὰ παρατηρήσω τοῦτο, ὅτι οὐδέποτε ἐξηρτήθη ἡ ἀποκατάστασις καὶ ἡ στέγασις τῶν προσφύγων ἀπὸ τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ πάντοτε, ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς εἰσροῆς τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, τὸ Κράτος, αἱ Φιλελεύθεραι Κυβερνήσεις, ἐκ τῶν πόρων τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἴτε ἐκτάκτων εἴτε τακτικῶν, ἐπεδίωξαν καὶ ἐπέτυχον μέχρι τοῦ 1933, τὴν ἀποκατάστασιν τῶν 9) 10 τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Σᾶς εἶναι γνωστόν ὅτι συνήφθησαν δύο δάνεια. Τὸ δάνειον τῶν 10 ἑκατομμυρίων χρυσῶν λιρῶν καὶ τὸ δάνειον τῶν 3 ἑκατομμυρίων χρυσῶν λιρῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ ἀποκατάστσις τῶν προσφύγων, πλὴν τῶν τακτικῶν, ἐσόδων, τῶν πόρων ποὺ ἔχουν ληφθῆ ἀπὸ τὸν Δημόσιον Προϋπολογισμόν. Καὶ οἱ πόροι αὐτοὶ ὑπῆρξαν ἀξιόλογοι. Ἐξ αὐτῶν ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξε συνάρτησις τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων πρὸς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι, ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὴν γραμμὴν ἡ ὁποία ἐκρατήθη ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν Φιλελευθέρων Κυβερνήσεων καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς εἰσροῆς τῶν προσφύγων, μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφήν, νομίζω ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ αὐριανὴ Κυβέρνησις, ὀφείλουν νὰ εὐθυγραμμισθοῦν πρὸς αὐτὴν τὴν γραμμήν. Ἐλέχθη προηγουμένως: Ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῆς ἀποκαταστάσεως καὶ τῆς στεγάσεως τῶν 35 χιλιάδων οἰκογενειῶν; Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν πρὸς στιγμὴν θὰ ἠθέλωμεν προσχωρήσει πρὸς τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δέον νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ὑπολοίπων προσφύγων ἀπὸ τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, καὶ πάλιν θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ματαιοπονοῦμεν διότι ἡ περιουσία αὐτὴ καὶ ἂν ἀκόμη ἐκποιηθῇ, ἐντὸς μιᾶς πενταετίας, καὶ πάλιν δὲν πρόκειται ἐντὸς τῆς πενταετίας αὐτῆς νὰ εἰσπράξωμεν πέραν τῶν 750 ἑκατομμυρίων, τὸ πολύ, ἐὰν πληρώσουν τακτικὰ τὰς δόσεις των ὅσοι θὰ ἀγοράσουν τὰ ἀνταλλάξιμα κτήματα. Ἐὰν ἐπιθυμοῦμεν πράγματι καὶ σοβαρῶς νὰ στεγάσωμεν, ἐπὶ τέλους, τὰ θύματα αὐτὰ τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, τὸ ⅒ τῶν προσφύγων ποὺ ὑπελείφθη, ἐὰν σοβαρῶς ἐπιθυμοῦμεν τοῦτο, ἐπιβάλλεται, βασικῶς, πρωταρχικῶς, νὰ εἴπωμεν εἰλικρινῶς ὅτι πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ ἀναλάβῃ, εἴτε διὰ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἴτε διὰ δανεισμοῦ, νὰ ἀναλάβῃ νὰ ἐγγράψῃ — τοὐλάχιστον ἐπὶ μίαν τριετίαν, ἐὰν θέλωμεν ἐντὸς μιᾶς τριετίας νὰ λυθῇ τὸ δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν — νὰ ἐγγράψῃ ἐτησίως εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἀνάλογα κονδύλια, δηλαδὴ ὄχι ὀλιγώτερα τῶν 400 ἑκατομ. Διότι, χωρὶς αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ἂν δὲν γίνῃ τοῦτο, «οὐδὲν ἐποιήσαμεν». Δεύτερον σημεῖον τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἀναφερθῶ, εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίσθη ὅτι τὸ Δημόσιον, προσέφερε πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι εἶναι ἡ συνολικὴ ἀξία τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Δὲν θὰ ἤθελον, εἰλικρινῶς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἰσέλθω εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ παρουσιάσῃ μίαν ἀντιδικίαν μεταξὺ τοῦ δυνατοῦ καὶ τοῦ ἀδυνάτου, μεταξὺ τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ ἄλλου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὸ θέμα αὐτὸ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο θέμα ἀντιδικίας. Δὲν θὰ ἔπρεπε εἰς εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἑνὸς Ὑπουργοῦ νὰ ἀναφέρεται αὐτὴ ἡ σύγκρισις μεταξὺ τῶν θυμάτων τῆς Ἐθνικῆς τραγῳδίας καὶ τοῦ Κράτους ποὺ ἐξετέλεσε τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης.

§189Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἔπρεπε κἄν νὰ γίνῃ μνεία αὐτοῦ.

§190Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀποκατέστησεν Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἠτύχησαν ἀπὸ μίαν δραματικὴν πολιτικήν. Δὲν ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ σύγκρισις. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον, κύριοι συνάδελφοι, ἔγινεν αὐτή, ἐπιτρέψατε εἰς ἐμὲ νὰ θελήσω νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ὄχι νέα πράγματα ἀλλὰ παλαιά, πολὺ παλαιά. Τὸ 1929 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην συνεκροτήθη μία σύσκεψις τῶν προσφύγων βουλευτῶν, καὶ γερουσιαστῶν, καὶ εἰς τὴν σύσκεψιν ἐκείνην ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς ὑμᾶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν λόγον, ἐμελέτησεν καὶ ἀνέπτυξεν τὸ θέμα: Ποία εἶναι ἡ συμβολὴ τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῶν προσφύγων ἀφ’ ἑνὸς καί, ἀφ’ ἑτέρου, τῶν προσφύγων ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καί, γενικώτερον, ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Καὶ τὰ συμπεράσματα αὐτῆς τῆς μελέτης μου ἦσαν τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι τὸ Δημόσιον προσέφερε διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἐν γένει τῶν προσφύγων τὸ ποσὸν τῶν 7 καὶ πλέον δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ οἱ πρόσφυγες συνεισέφερον, κατ’ ἀναλογίαν τῶν ἄλλων πολιτῶν, ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τὸ ποσὸν τῶν 8 καὶ πλέον δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάλυσιν αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν — ἡ μελέτη εἶναι ἐκτεταμένη—ἀλλὰ ἀναφέρω μόνον τὸ συμπέρασμα αὐτό. Δεύτερον, ὅτι ἀπὸ τῆς εἰσροῆς τῶν προσφύγων, ἀπὸ τὸ 1926 κυρίως, μέχρι τοῦ 1929, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη ἀπὸ 27 εἰς 42 δισεκατομμύρια. Νομίζω ὅτι καὶ τοῦτο τὸ γεγονὸς πρέπει νὰ ὀφείλεται κατὰ ἀρκετὸν ποσοστὸν καὶ εἰς τὴν ἐργασίαν καὶ τὴν δραστηριότητα τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Τρίτον — αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐτονίσθη καὶ ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους — ὅτι καὶ μόνον ἡ ἐπάνδρωσις τῶν συνόρων διὰ τοῦ προσφυγικοῦ στοιχείου νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ μίαν συμβολὴν ὑπὲρ τῆς ὁμοιογενείας καὶ ὑπὲρ τῆς ἑνότητος τῆς ἐθνικῆς ὁλότητος.

§191Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἀποτιμᾶται.

§192Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Βεβαίως δὲν ἀποτιμᾶται. Εἶναι ἐθνικὴ καὶ ἠθικὴ συμβολὴ ἀτίμητος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Πλατῆς). Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἰδιὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ οἰκονομικὸν σημεῖον, διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν ἔχει ἀποτρέψει ἡ Ἑλλὰς τὴν πληρωμὴν πολεμικῆς ἀποζημιώσεως πρὸς τὴν Τουρκίαν, ἡ ὁποία ἀνήρχετο, κατὰ τὰς ἀξιώσεις τῶν Τούρκων, εἰς πέντε περίπου δισεκατομμύρια δραχμῶν. Καὶ μόνον ὅταν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἐδέχθη — ἐδέχθη, δὲν τὴν προέτεινε — τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν πληθυσμῶν, τότε μόνον οἱ Τοῦρκοι ἀπέσυραν τὴν ἀξίωσίν των ἐπὶ τῆς πολεμικῆς ἀποζημιώσεως. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὰ τὰ ἐλάχιστα στοιχεῖα, εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ ἀποδείξουν ὅτι οἱ πρόσφυγες καὶ ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία δὲν ἀποτελοῦν, ὅπως λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Καὶ νομίζω ὅτι, πέραν τούτων, τὸ 1930, οἱ πρόσφυγες προσέφεραν νέαν θυσίαν καὶ ὑπέστησαν νέον πλῆγμα: Τὸ ὅτι ὑπεχρεώθη ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, διὰ νὰ συνάψῃ τὴν σύμβασιν τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας, νὰ θυσιάσῃ τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν δύο περιουσιῶν, ἡ ὁποία, κύριοι συνάδελφοι, ὑπερέβαινε τὰ 100 ἑκατομμύρια χρυσῶν λιρῶν κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς, νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε, οἱοσδήποτε, πολὺ περισσότερον ἐπίσημα χείλη καὶ ἐπίσημοι γραφίδες, νὰ γράψουν ἢ νὰ εἴπουν ὅτι τὸ Δημόσιον προσέφερε πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων.

§193Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμούς: Ἀπὸ τὴν ἐπίσημον ἀπόφασιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, μὲ τὰ στοιχεῖα ὅλα ποὺ διαθέτει τὸ Δημόσιον, μέχρι τοῦ 1950, τὸ ἐνεργητικὸν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας ἀνήρχετο εἰς 10.538 ἑκατ. Μέχρι τότε τὸ Δημόσιον ἐδαπάνησεν ὑπὲρ τῆς προσφυγικῆς ἐν συνόλῳ ἀποκαταστάσεως 44.255 ἑκατομ.

§194Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἀμφισβητῶ ἀπολύτως τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωσε τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διὰ νὰ ἐκφέρῃ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους αὐτὴν τὴν περίεργον γνωμάτευσιν. Τοὺς ἀμφισβητῶ ἀπολύτως καὶ προτείνω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ γίνῃ ἕνας ἔλεγχος αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν, διὰ νὰ φανῇ ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ἰδιαιτέρων κονδυλίων ὅτι ὑπῆρξεν ἄδικον τὸ Γενικὸν Λογιστήριον συνεπῶς, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, ἄδικον καὶ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἐξέφερεν αὐτὴν τὴν γνώμην.

§195Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπολογίζετε εἰς αὐτά.... (δὲν ἠκούσθη). (Κωδωνοκρουσίαι).

§196Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καλλίτερα, κύριε συνάδελφε, νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δὲν συζητοῦμεν μὲ πνεῦμα ἀντιδικίας.

§197Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἀντιθέτως, ἡ Κυβέρνησις μὲ πνεῦμα στοργῆς ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα.

§198Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τότε θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν ἔκθεσίν σας νὰ μὴ περιελαμβάνοντο αὐτά, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται. Διότι, αὐτὰ ποὺ λέγετε τώρα, ἀντικρούονται ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐγράψατε.

§199Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἔκθεσις ἐπαναφέρει εἰς τὴν μνήμην σας τὸ παρελθὸν τῆς ἀδιαφορίας διὰ τὴν δραματικὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν.

§200Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἀναφέρεσθε εἰς ἡμᾶς — διότι ἐγὼ ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καί, συνεπῶς, ἀπευθύνεσθε εἰς ἕνα ἐκπρόσωπον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων — θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1923 μέχρι τοῦ 1933 ἀποκατέστησε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὰ 9)10 τῶν προσφύγων, ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον νὰ διαψεύσητε, διότι σᾶς ἐμπνέει εἰλικρίνεια καὶ ἐντιμότης, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς ἄλλος εἶναι δυνατὸν νὰ διαψεύσῃ τὸν ἀριθμὸν αὐτόν. Συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐπιρρίψετε εἰς ἡμᾶς αὐτὴν τὴν εὐθύνην τῆς καθυστερήσεως. Ἡ καθυστέρησις βαρύνει τοὺς ὤμους τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι μᾶς διεδέχθησαν ἀπὸ τὸ 1933 μέχρι σήμερον, μὲ ἓν μικρὸν διάλειμμα τοῦ 1950– 1952, ὁπότε ἐνομοθετήσαμεν τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία ἐπὶ δέκα τοὐλάχιστον ἔτη θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ στέγασιν τοῦ ὑπολοίπου τοῦ ⅒, τὸ ὁποῖον δὲν ἐστεγάσθη μέχρι τότε. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀμφισβητήσω, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἐνδιαφέρον σας, ἀλλ’ ἀξιῶ καὶ ἐγὼ νὰ μὴ παραγνωρίσητε καὶ παραχαράξητε τὴν ἱστορίαν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν ἕως σήμερον καθυστέρησεν ἡ ρευστοποίησις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, τοῦτο προῆλθεν ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπεξενώθη, ἀπεμακρύνθη οὐσιαστικῶς ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας αὐτῆς ὁ κύριος τῆς περιουσίας αὐτῆς. Καὶ ναὶ μὲν, εἰς διάφορα Συμβούλια, εἴτε τοῦ Κέντρου, εἴτε τῶν ἐπαρχιῶν, ὑπῆρξαν καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν προσφύγων, ὡς μειοψηφία τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας αὐτῆς, ἀλλὰ ἡ μειοψηφία οὐδέποτε ἀποφασίζει τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων. Ἡ πλειοψηφία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία κυβερνᾷ καὶ ἐν προκειμένῳ ἡ πλειοψηφία ἦτο τὸ Δημόσιον, εἴτε δηλαδὴ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν διαχείρισιν μέχρι τοῦ 1939, εἴτε οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν τὴν διαχείρισιν ἀπὸ τὸ 1939 μέχρι σήμερον. Συνεπῶς τὸ βασικὸν σφάλμα τῆς διαχειρίσεως προῆλθε ἀπὸ τὸ γεγονός, τὸ λέγω ἀντικειμενικῶς, χωρὶς νὰ κάμνω οὐδεμίαν αἰχμὴν πρὸς οὐδεμίαν κατεύθυνσιν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας αὐτῆς ὁ κόσμος ὁ προσφυγικός. Θὰ συνέβαλε τὰ μέγιστα, διότι ἦτο ἄμεσος ἐνδιαφερόμενος, διὰ νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον ἡ ρευστοποίησις τῆς περιουσίας. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ἕνα εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ διαχείρισις, εἴτε γενομένη ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἴτε γενομένη ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, καὶ κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, ἡ διαχείρισις αὐτὴ ὑπῆρξεν τὸ ἐλάχιστον ἀνεπιτυχής. Τί ἐπιβάλλεται σήμερον; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι νὰ κληθῇ ὁ κύριος τῆς περιουσίας αὐτῆς νὰ ἀναλάβῃ τὸν κύριον ρόλον τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας. Ἄλλως, πρέπει ὡς πρῶτον ἄρθρον τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου νὰ τεθῇ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ λέγῃ ὅτι τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει, ὑποχρεοῦται, νὰ ἐγγράψῃ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ποσὸν εἴτε προερχόμενον ἐκ δανεισμοῦ, εἴτε προερχόμενον ἐκ κρατικῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ποσὸν τοὐλάχιστον 300 ἑκατομμυρίων δρχ. ἐτησίως, ὥστε ἐντὸς, τὸ πολὺ, μιᾶς τετραετίας, διότι, νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν πέραν τῆς τετραετίας, ἐντὸς μιᾶς τετραετίας νὰ λήξῃ τὸ δρᾶμα τῶν ἀστέγων προσφύγων. Ἄν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ διάταξις αὐτὴ ψηφισθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς πρῶτον ἄρθρον, θὰ εὕρητε ἐμὲ ἀπολύτως σύμφωνον πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Ἀκόμη ἀπόψε, θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ δεχθῶ καὶ πέραν τοῦ νομοσχεδίου καὶ πολλὰς τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἄλλας τινὰς ἐκκρεμεῖς τροπολογίας συμπαθεῖς. Ἄν δὲν θελήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, κατ’ ἐξοχὴν ἡ Κυβέρνησις, νὰ περιλάβῃ αὐτὴν τὴν πρωταρχικήν, τὴν βασικὴν διάταξιν, ὡς πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, διάταξιν διὰ τὴν ὁποίαν θὰ παρεκάλουν ἀκόμη νὰ γίνῃ καὶ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία. Τότε μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἶναι δυνατὸν καὶ τοὺς ἀστέγους πρόσφυγας νὰ στεγάσωμεν, ἀλλὰ καὶ τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας τὸ ταχύτερον νὰ ἐπιτύχωμεν. Διότι δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παραγνωρίζει ὅτι ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι κοινωνικαὶ ἀνάγκαι, πραγματικαὶ ἀνάγκαι, ἐκκλησιαστικαὶ ἀνάγκαι, σχολικαὶ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν τὴν παραχώρησιν, ὑπὸ εὐνοϊκοὺς ὅρους, τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, εἰς διαφόρους περιοχάς. Ἀλλά, κύριοι, ἂν ἐξαρτήσωμεν μόνον ἀπὸ τοὺς πόρους, ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ ἀπὸ τὰς πτωχὰς εἰσπράξεις τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, ἀπὸ τὰ οἰκήματα, τὰ ὁποῖα παρεχώρησεν τὸ Κράτος, διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν τὴν περιουσίαν αὐτήν, νὰ παραχωρηθῇ χαριστικῶς, νὰ παραχωρηθῇ ἐπὶ τῇ βάσει κοινωνικῶν συλλογισμῶν εἰς διαφόρους, εἴτε πρόσωπα, εἴτε Ὀργανισμούς, εἴτε Δήμους, εἴτε Κοινότητας. Ἢ τὸ ἕνα θὰ γίνῃ ἢ τὸ ἄλλο. Ἢ θὰ θελήσωμεν, δηλαδή, νὰ ἀναλάβωμεν διὰ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων, ὁπότε εἶναι δυνατὸν ἡ προσφυγικὴ ὁλότης, νὰ δεχθῇ θυσίας περαιτέρω, εἰς βάρος τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἢ ἂν τοῦτο δὲν γίνῃ τότε ἡ περιουσία θὰ παραμείνῃ ἀδέσμευτος πρὸς ἐλευθέραν διάθεσιν. Ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι θὰ καταψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, διότι κατ’ ἄλλον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὐλάχιστον ἠθικῶς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν τὴν στέγασίν των ἀπὸ τὴν περιουσίαν τῶν ἀνταλλαξίμων προσφύγων. Αὐταὶ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, αἱ σκέψεις μου, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καί, ἐπαναλαμβάνω: Προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως θελήσῃ, πρὶν προχωρήσῃ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον κρίσιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὡς πρῶτον ἄρθρον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ εὐχερανθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§201Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πολὺ ὀλίγα θὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Νικολαΐδης ἔθεσε τὸ θέμα, ἀναμφισβητήτως, εἰς τὴν σωστήν του βάσιν. Τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἀπόψε συζητοῦμεν ὡς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζει ἕνα εἰδικὸν πρόβλημα, τὸ πρόβλημα, δηλαδή, τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, εἶναι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν ἀντίληψιν, εὐτυχές. Εἶναι ἐπιτυχὲς σχέδιον νόμου καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀξιέπαινος καὶ διὰ τὴν ἀρχικήν του διατύπωσιν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς διότι καθιέρωσε τὴν ἀρχήν, τὴν ὀρθοτάτην ἀρχὴν τῆς στενῆς συνεργασίας μὲ ὅλα τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπὸ συμφώνου μὲ τὴν ὁποίαν ἐτροποποιήθη τὸ ἀρχικὸν σχέδιον, κατὰ τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, ἐπὶ τὸ ὀρθότερον.

§202Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ἔκαμεν ἀδικίας ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Θὰ σᾶς ἀναπτύξω ἐν συνεχείᾳ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§203Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Τὸ ἱερόν σας μένος νὰ τὸ ἐκδηλώσητε ὅταν ἔλθητε εἰς τὸ βῆμα. Κατὰ συνέπειαν, ὡς εἰδικὸν θέμα, ἀντιμετωπίζεται, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, σωστὰ ἀπὸ τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου, τὸ πρόβλημα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἂν μέχρι σήμερον, ἔτος σωτήριον 1957, δὲν ἔχει ὁλοκληρωθῆ ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀστῶν προσφύγων, καὶ ἂν ἀκόμη 35.000, καθὼς λέγεται, οἰκογένειαι προσφύγων ζοῦν, ὕστερα ἀπὸ τόσα χρόνια, μέσα εἰς τὴν ἀθλιότητα τῆς παράγκας, τοῦτο ἐν πολλοῖς, ὀφείλεται ἴσως, λέγω ἴσως, εἰς τὴν ἀντίληψιν, ἡ ὁποία ἐκράτησεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀστῶν προσφύγων νὰ στηριχθῇ εἰς τὰ ἔσοδα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω εἰλικρινῶς, καὶ δι’ αὐτὸ καὶ μόνον ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, πιστεύω εἰλικρινῶς ὅτι δὲν πρέπει πλέον σήμερον, μετὰ τόσα ἔτη, μετὰ τὴν Μικρασιατικὴν καταστροφήν, νὰ ἐξακολουθοῦμεν νὰ συνδέωμεν ἀναποσπάστως τὴν ἀποκατάστασιν τῶν μὴ ἀκόμη ἀποκατασταθέντων ἀστῶν προσφύγων μὲ τὸ προϊὸν τῆς ἐκποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Μέσα εἰς τὴν μακράν, δυστυχῶς, ἅλυσιν τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην στεγαστικῆς προστασίας, ἀναμφισβητήτως χρονικὴν προτεραιότητα, ἀλλὰ καὶ ἠθικὴν προτεραιότητα, ἔχουν οἱ μὴ ἀποκατασταθέντες ἀκόμη πρόσφυγες. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, ὅταν ὡμίλησα διὰ τοὺς πολεμοπαθεῖς, δι’ αὐτοὺς ποὺ ἔπαθαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχήν, νὰ κάμω τὴν βασικὴν διαπίστωσιν, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εὑρῆκε σύμφωνον ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, ὅτι, δυστυχῶς, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν ἔχει μνήμην καὶ ὅτι, δυστυχῶς, πάντοτε λησμονεῖ τὰ παλαιότερα θύματα καὶ ἐνθυμεῖται τὰ πρόσφατα θύματα. Τοῦτο ἰσχύει κατ’ ἐξοχὴν διὰ τοὺς πρόσφυγας καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, καὶ τοῦ ἀειμνήστου Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ὅτι, τότε, τὸ 1933, εἶχον ἀποκατασταθῆ κατὰ τὰ 9)10 οἱ πρόσφυγες καὶ εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὸ σύγχρονον Ἑλληνικὸν Κράτος, ὅτι ἀπὸ τὸ 1933 ἕως σήμερον, δηλαδὴ ἐπὶ 24 ὁλόκληρα χρόνια, δὲν κατώρθωσε νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸ ⅒ τῶν προσφύγων, τὸ ὁποῖον μένει ἀκόμη εἰς τὶς παράγκες καὶ εἰς τὴν ἀθλιότητα. Δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς καλόπιστος ἄνθρωπος νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι αὐτὸ γίνεται διότι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, δὲν ἔχει πόρους. Ἐὰν οἱοσδήποτε τὸ εἴπῃ, θὰ τοῦ ἀπαντήσωμεν ὅτι ἀποκατεστάθησαν τὰ θύματα τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ τὰ θύματα τῶν σεισμῶν καὶ ὅτι ὀρθῶς βεβαίως ἀποκατεστάθησαν ὅλοι αὐτοί, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐὰν εἶχε μνήμην, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα παλαιότερα θύματα, τὰ ὁποῖα μένουν εἰς τὴν ἀθλιότητα ἐπὶ 30 καὶ 35 χρόνια. Δι’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καλῶς ἔχει, ἀλλ’ ὅτι θὰ ἀπετέλει τραγικὸν λάθος διὰ τοὺς πρόσφυγας καὶ διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, ἐὰν συνδυάσωμεν τὰς λεπτομερειακὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ὀρθῶς ἔγιναν καὶ αἱ ὁποῖαι διαπνέονται ἀπὸ ἕνα κοινωνικὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοήσωμεν σήμερον καὶ νὰ ἀρνηθῶμεν χάριν οἱασδήποτε ἄλλης σκοπιμότητος νὰ συνδέσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὸ μέγα θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ὑπολοίπων ἀστῶν προσφύγων. Νομίζω, ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ πρέπει νὰ βγῇ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν ὡς γενικὸν καταστάλλαγμα καὶ ὡς γενικὸν συμπέρασμα καὶ ὡς γενικὴ ἀπαίτησις πρὸς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τοῦ τόπου ἡ ἄποψις ὅτι πρέπει νὰ διατεθῇ ἕνα σοβαρὸν κονδύλιον ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμὸν ἐτησίως ἐπὶ ὡρισμένα ἔτη διὰ νὰ συμπληρωθῇ παραλλήλως καὶ πρὸς τὰ ἔσοδα τὰ ὁποῖα θὰ δημιουργήσῃ ἡ ἐκποίησις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, διὰ νὰ συμπληρωθῇ λέγω, δι’ αὐτῶν τῶν ἐσόδων, ἡ ἀποκατάστασις τῶν προσφύγων. Ἡ Μικρασιατικὴ καταστροφὴ τοῦ 1922 ἀπὸ τὸ 1922– 1923 ποὺ ἔγινε ἕως σήμερον, ἔχουν περάσει πολλὲς δεκαετηρίδες. Πῶς θέλετε, κύριοι, νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι λογικὸν χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ ἀποκαταστήσωμεν πλέον τοὺς ὑπολοίπους, μὴ ἀποκατασταθέντας πρόσφυγας; Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Νικολαΐδην πλήρως καὶ ὑποθέτω θὰ συμφωνήσῃ καὶ ἡ Βουλή, ὅτι μέγιστον χρονικὸν διάστημα τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ τεθῇ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ πενταετία. Πρέπει νὰ γίνῃ ἕνα πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως τῶν ὑπολοίπων ἀστῶν προσφύγων τὸ πολὺ εἰς πέντε ἔτη, πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν τὰ ἔσοδα ποὺ θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι περίπου δεδομένα καὶ θὰ εἶναι περίπου τὰ αὐτὰ, εἴτε δεχθῶμεν ὡρισμένας λεπτομερειακὰς τροπολογίας, εἴτε δὲν δεχθῶμεν, διότι αὗται ἀποτελοῦν σταγόνα ἐν τῷ ὠκεανῷ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν πρέπει νὰ σπεύσῃ τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν διὰ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ μέσα εἰς τὰ περιθώρια τῶν δυνατοτήτων του καὶ ἐντὸς τῆς πενταετίας. Καὶ ἐπειδὴ ἡ διάθεσις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας θὰ γίνῃ εἰς 10 ἔτη καὶ ἐνδεχομένως εἰς 20 ἔτη δι’ ὡρισμένα ἀπὸ τὰ κτήματα αὐτά, νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ δανεισθῇ διὰ νὰ προεισπράξῃ, τρόπον τινά, τὰ ἔσοδα τῶν ἐτῶν τὰ ὁποῖα θὰ ἀκολουθήσουν τὴν πενταετίαν ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἀποκατάστασις, ὥστε ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἀφ’ ἑτέρου ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμόν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀπὸ τὸν δανεισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποτελέσῃ, τρόπον τινά, προείσπραξιν τῶν μελλοντικῶν ἐσόδων νὰ προκύψῃ τὸ κονδύλιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν πενταετίαν αὐτὴν νὰ στεγάσωμε τοὺς ὑπολοίπους ἀστοὺς πρόσφυγας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ πολιτικὴν ἐπὶ τῆς προσφυγικῆς ὑποθέσεως καὶ δὲν ἀποτελεῖ πολιτικὴν ἀλλ’ ἀποτελεῖ δημοκοπίαν τὸ νὰ εἴπωμεν ὅτι μία τυχὸν τροπολογία μᾶς ἐνοχλεῖ καὶ ἡ ἄλλη τροπολογία μᾶς ἐνοχλεῖ, διότι ἔτσι δὲν ἀποκαθίστανται οἱ πρόσφυγες. Οἱ πρόσφυγες ἀποκαθίστανται ὅταν ὄντως ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, καὶ βαδίσῃ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ἀξιοποιήσεως ἑνὸς πλήρους σχεδίου. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Νικολαΐδης καὶ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζω καὶ ἐγώ, καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν καὶ ἀπόψεις τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀνταποκρίνονται πρὸς τὸ αἴσθημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δὲν ἔχω καὶ καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἀνταποκρίνονται καὶ πρὸς τὸ αἴσθημα τοῦ παρόντος κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν μέσα εἰς τὴν ἰδικήν του ἁρμοδιότητα, τὴν Κυβερνητικὴν ἁρμοδιότητα, ἀνάγεται ἡ ἀποδοχὴ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ προτείνωμεν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀναμφισβητήτως αὐτὴ ἡ τροπολογία ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν τῆς ὅλης συζητήσεως καὶ ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐνώπιόν μας καὶ τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Νομίζω ὅτι μὲ ὀλίγην καλὴν θέλησιν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς μὲ τὴν ἀποφασιστικότητα τὴν ὁποίαν, ἐπὶ τέλους σήμερον, τὸ 1957, πρέπει νὰ δείξῃ τὸ Κράτος, τὸ πρόβλημα εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ. Τὸ πρόβλημα ὅμως, θὰ λυθῇ τότε μόνον ὅταν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ τὸ λύσῃ, ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Προϋπολογισμὸς κατορθώνουν νὰ εὑρίσκουν κονδύλια διὰ πλείστας ὅσας ἀναγκαίας κρατικὰς δαπάνας, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ λύσιν ἐξευρέσεως τῆς δαπάνης ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Καὶ τελειώνω, κύριοι, μὲ μίαν βασικὴν παρατήρησιν: Ὅταν πρόκειται νὰ ἔχωμεν ἐνώπιόν μας ἕνα τελειωμένον Προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος βεβαίως, ὅπως κάθε Προϋπολογισμός, ἔχει δύο κονδύλια ἰσούμενα μεταξύ των, τὸ κονδύλιον τῶν ἐσόδων καὶ τὸ κονδύλιον τῶν ἐξόδων καὶ ἐν ὄψει ἑνὸς δεδομένου Προϋπολογισμοῦ, συζητοῦμε τὸ οἱονδήποτε θέμα, εὔκολος εἶναι ἡ ἀπάντησις τοῦ οἱουδήποτε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ποῦ νὰ τὰ εὕρω τὰ χρήματα; Αὐτό, ὅμως, κύριοι, σημαίνει ὅτι ξεκινᾶμε ἀπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι εἶναι δεδομένος ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ ὅταν εἶναι δεδομένος ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν ἔχει λόγον νὰ ὑπάρχῃ οὔτε Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, οὔτε ἡμεῖς νὰ παριστάνωμεν τοὺς βουλευτάς, οὔτε νὰ λέγωμεν ὅτι εἴμεθα τὸ βουλευόμενον καὶ τὸ ἀποφασίζον Σῶμα. Ἡ ἀξιολόγησις τῶν δαπανῶν καὶ τῶν ἀναγκῶν αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν πραγματικὴν οὐσίαν τῆς πολιτικῆς καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν οὐσίαν τῆς κάθε ἰδικῆς μας ἀποφάσεως. Καὶ μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν πιστεύω ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως αὐτῆς θὰ πρέπῃ νὰ ἐξέλθῃ ὡς ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ὅτι εἰς τὴν ἀξιολόγησιν τῶν κρατικῶν δαπανῶν ἦλθε πλέον ἡ ὥρα νὰ θέσωμεν εἰς τὴν πρώτην μοῖραν τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων. Ὕστερα ἀπὸ τόσας δεκαετίας, ποὺ παρῆλθον, θὰ ἀποτελέσῃ ἐντροπὴ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ δι’ ὅλους μας νὰ δεχθῶμεν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ ἀπροσδιόριστον χρονικὸν διάστημα ἡ σημερινὴ ἀθλιότης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§205Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἦτο ἑπόμενον ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου νὰ θέση ἐπὶ τάπητος ὁλόκληρον τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα. Νομίζω ὅτι ἡ γενίκευσις καὶ ἡ ἀναδρομὴ εἰς τὴν ἱστορίαν θὰ ἦτο ἄτοπος διότι θὰ ἐχάνετο ὁ στόχος τὸν ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξῃ τις πρὸς ὀρθὴν τοποθέτησιν τοῦ θέματος, ὅπως ἔχει αὐτὸ σήμερον καὶ τὴν ἐξαγωγὴν συμπερασμάτων, ἐὰν διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὴν λύσιν τὸ προσφυγικὸν πρόβλημα. Κατ’ οὐδὲν θὰ προαγάγῃ τὸ θέμα ἡ παρελθοντολογία καὶ ἡ ἀναζήτησις εὐθυνῶν ποὺ βαρύνουν ἀναμφισβητήτως ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ τοὺς πάσης φύσεως προσφυγοκαπήλους. Τὸ ὅλον πρόβλημα χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν διαπίστωσιν ὅτι σήμερον ὑπάρχουν ἄστεγοι 35.000 ἀστοὶ πρόσφυγες. Ἐξ αὐτῶν, οἱ μισοὶ σχεδὸν διαβιοῦν σὲ ἄθλιες παράγκες, ἐδῶ, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, εἰς τὴν Δραπετσῶνα, εἰς τὸ λιμάνι τοῦ Πειραιῶς. Ἐπίσης ὑπάρχει μία ἄλλη κατηγορία ἀστῶν προσφύγων οἱ ὁποῖοι 35 χρόνια μετὰ τὴν καταστροφήν, δὲν ἔχουν ἀκόμη τίτλον κυριότητος καὶ ζοῦν μὲ τὴν ἀγωνίαν τῆς ἐκκρεμότητος, χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα οὔτε νὰ πωλήσουν, οὔτε νὰ κληρονομήσουν. Ἀκόμη ὑπάρχει καὶ τρίτη κατηγορία γηγενῶν καὶ προσφύγων, μικροκατόχων ἀνταλλαξίμων κτημάτων, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἐπίσης μὲ τὴν ἀγωνίαν τῆς ἐκκρεμότητος, μὴ γνωρίζοντες ἐὰν εἶναι ἰδικόν των αὐτὸ ποὺ ἐπὶ 30 χρόνια κατέχουν. Καὶ εἰς ἐπιστέγασμα ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἡ ἀξία της ἀνέρχεται ἤδη εἰς 2.500.000.000. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἱστορικὰ στοιχεῖα. Θὰ ἀναφέρω δύο παραδείγματα διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν πῶς γίνεται ἡ διαχείρισις τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Πρὸ δύο ἑβδομάδων ἐκυρώσαμεν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, βάσει τῆς ὁποίας ἐπωλήθη ἔκτασις εἰς τὴν Ἔκθεσιν τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία κατὰ τὸ ἥμισυ ἀνῆκεν εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν. Καὶ πρὸς μὲν τὸ Ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατεβλήθη τίμημα 800 δραχμῶν κατὰ πῆχυν, ἐνῷ τὸ τίμημα διὰ τὴν ἔκτασιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καθωρίσθη εἰς 50 δραχ. κατὰ πῆχυν. Τὸ μόνον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ βοηθηθῇ ἡ Ἔκθεσις. Ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ βοηθηθῇ ἡ Ἔκθεσις, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω διατί εἰς βάρος αὐτῆς τῆς περιουσίας, διὰ τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἔλεγαν ὅτι προώρισται διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Ἐπὶ πλέον κατηγγέλθη εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοῦ Τύπου, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις, ὅτι ἑκατὸν χιλιάδες ἀγροτικὰ καὶ ἀστικὰ κτήματα μεγίστης ἀξίας ἀποδίδουν, κατὰ μέσον ὅρον, μηνιαίως, 5 δραχμὰς ἕκαστον.

§206Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, νὰ μᾶς πῆτε ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ κτήματα, συγκεκριμένως.

§207Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν κάμνω συμβολαιογραφικὴν περιγραφήν. Ἐδῶ ὑπάρχουν 50 χιλιάδες ἀγροτικὰ κτήματα καὶ 34 χιλιάδες ἀστικὰ καὶ τὰ ἔσοδα ἐτησίως, κατὰ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα, ἀνέρχονται εἰς 2 ἑκατομμύρια μόνον.

§208Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Σημασίαν ἔχει ἡ ἀξία τῶν κτημάτων, ἥτις ἀνέρχεται εἰς 2.500.000.000.

§209Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Αὐτὴ ἡ περιουσία τῶν 2.500.000.000 ἀποδίδει ἐτησίως ἔσοδα 2.000.00. Ἐὰν ἀπὸ αὐτὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ ἔξοδα διοικήσεως, καταλήγομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι ἡ τεραστία αὐτὴ περιουσία ἀποτελεῖ βάρος διὰ τὸν Προϋπολογισμόν.

§210Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ τὸ καθεστὼς τῆς ἀοριστίας ἐπιθυμοῦμεν νὰ τερματίσωμεν.

§211Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θέλετε νὰ τερματίσετε αὐτὸ τὸ καθεστὼς ξεπουλῶντας ὅσο–ὅσο τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν. Ἀνέφερα αὐτὰ τὰ παραδείγματα, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἀποδείξω ποία ρεμούλα ἐπικρατεῖ εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας.

§212Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Ὁ Νομάρχης Σερρῶν, θέλων νὰ ἁγιάσῃ τὴν ψυχήν του μὲ ξένα κόλλυβα, ἐπώλησε, κατόπιν ἀποφάσεως Τοπικῆς Ἐπιτροπῆς ἓν ἀκίνητον εὑρισκόμενον εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως τῶν Σερρῶν μὲ συμβολικὸν τίμημα 5.000 δραχμῶν, ἐνῷ ἡ πραγματική του ἀξία εἶναι 580.000 δραχμῶν.

§213Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ποῖον εἶναι τὸ κτῆμα καὶ πρὸς ποῖον ἐπωλήθη;

§214Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν θὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα τοῦ ἀγοραστοῦ, διὰ λόγους σκοπιμότητος. Πάντως, ὄπισθεν ὑμῶν αὐτὴν τὴν στιγμήν, εὑρίσκονται αἱ ὑπηρεσίαι σας, καὶ ἀποταθῆτε πρὸς αὐτάς.

§215Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Αἱ ὑπηρεσίαι μὲ πληροφοροῦν ὅτι ἀγνοοῦν τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§216Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κατόπιν τούτου, νὰ ὁμιλήσω συγκεκριμένως. Βάσει τοῦ νόμου 2967 τοῦ 1954, οὐδεὶς ὅρος περὶ τιμήματος ἀναγράφεται. Συνέρχεται ἡ Τοπικὴ Ἐπιτροπή, Σερρῶν, καὶ πωλεῖ εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Λέσχην κτῆμα ἀξίας 580 χιλιάδων ἔναντι τιμήματος 5.000. Κατόπιν τούτου διεμαρτυρήθην καὶ ἐπιστρέφεται ὁ φάκελλος, διὰ νὰ γίνῃ νέα ἐκτίμησις ἀπὸ τὴν Τοπικὴν Ἐπιτροπήν.

§217Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ παράδειγμά σας εἶναι ἀνάλογον μὲ ἐκεῖνο ποὺ ἀνέφερα διὰ τὴν Ἔκθεσιν τῆς Θεσσαλονίκης. Καὶ ὑπάρχουν 100 παρόμοια παραδείγματα.

§218Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν περιῆλθεν ἀκόμη ὁ φάκελλος τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς.

§219Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Προφανῶς πρόκειται περὶ δωρεᾶς, ὡς φανερώνει τὸ τίμημα.

§220Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Τὸ πρακτικὸν δὲν ὁμιλεῖ περὶ δωρεᾶς. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ὡμίλησε περὶ εἰσοδήματος, θέλω νὰ εἴπω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφέρῃ εἰσόδημα ἡ περιουσία αὐτὴ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἀπὸ ἀπόψεως διαχειριστικῆς εἰς κακὰς χεῖρας. Ὁ Νομάρχης Σερρῶν κατώρθωσε μὲ τὰ διάφορα τεχνάσματά του νὰ πωλήσῃ τὴν περιουσίαν αὐτὴν ἀντὶ πινακίου φακῆς καὶ νὰ τὴν καταστρέψῃ.

§221Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν τοῦ θέματος. Καὶ τὸ ὅτι εἶναι ἀνακριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. συνάδελφος, προφανῶς ἐκ πλάνης, προκύπτει ἀπὸ τὸ ἑξῆς γεγονός: Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι ἐπιθυμῶ, ὅπως ὅλοι οἱ Σερραῖοι, νὰ ἀποκτήσωμεν Στρατιωτικὴν Λέσχην. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὥρισεν ἡ Τοπικὴ Ἐπιτροπὴ πράγματι ἀνέρχεται εἰς δραχ. 500.000, διετύπωσα τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔθεσα ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, διὰ τῆς ὁποίας κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς παρομοίας περιπτώσεις νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀπ’ εὐθείας ἐξαγορὰ εἰς ποσοστὸν τιμήματος μικρότερον. Καὶ τοῦτο διότι τὸ κτῆμα αὐτὸ εἶναι ἀμφίβολον ἐν τῇ πράξει ἐὰν εἶναι ἀνταλλάξιμον, ὡς ὁ κ. συνάδελφος ἰσχυρίζεται. Ἐπειδὴ δὲ ἐὰν ἐμπλακῶμεν εἰς δίκας θὰ καθυστερήσῃ ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ θέματος, ἐσκέφθημεν νὰ ὁρίσωμεν τίμημα, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ ἡ πόλις τῶν Σερρῶν νὰ ἀποκτήσῃ μίαν ὡραίαν Στρατιωτικὴν Λέσχην. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης.

§222Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Διὰ νὰ καταδείξω τὴν καλοπιστίαν μου θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου θὰ γίνῃ καὶ εἰς προσεχεῖς συνεδριάσεις. Νὰ παρακληθῇ, λοιπόν, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα, νὰ ἴδῃ ὁλόκληρον τὸ πρακτικὸν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς δώσῃ ὡρισμένας πληροφορίας ἐπ’ αὐτοῦ.

§223Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Σᾶς λέγω ὅτι δὲν συνετελέσθη εἰσέτι ἡ μεταβίβασις. Τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον ἀπέρριψε τὴν πρότασιν, καὶ συνεπεία τούτου διὰ τροπολογίας ζητεῖται ἡ λύσις.

§224Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Εἶμαι εὐτυχὴς ποὺ ἀπασχολεῖ καὶ σᾶς τὸ γεγονός. Ἐν πάσῃ, ὅμως, περιπτώσει, βλέπω ὅτι ἐρχόμεθα δι’ εἰδικῆς νομοθετικῆς διατάξεως νὰ καλύψωμεν μίαν αὐθαιρεσίαν τοῦ Νομάρχου.

§225Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῶν γενομένων διακοπῶν καὶ συζητήσεων διεπιστώθη ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγα προηγουμένως. Ὅτι πράγματι ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία γίνεται ἀντικείμενον τῆς μεταχειρίσεως αὐτῆς. Οὔτε καλύπτεται τὸ θέμα ἀπὸ τὴν περίπτωσιν τῆς δωρεᾶς. Διότι, κατὰ ποίαν λογικὴν τὸ Κράτος, προκειμένου νὰ θέλῃ πότε νὰ προικοδοτήσῃ τὸ τάδε ἔργον, πότε νὰ οἰκοδομήσῃ Στρατιωτικὰς Λέσχας, θὰ πρέπει νὰ παίρνῃ κονδύλια ἀπὸ τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, χωρὶς νὰ ἀναλαμβάνῃ ἀντιστοίχως ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου. Καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐβιάσθη νὰ εἴπῃ ὅτι πρόκειται περὶ ἀορίστων στοιχείων καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως διεψεύσθησαν. Διότι, ὁ κ. συνάδελφος, ὡμίλησε περὶ συγκεκριμένης περιπτώσεως, τόσον ἐπικινδύνου, ὥστε παρέστη ἀνάγκη ὑποβολῆς τροπολογίας διὰ νὰ προληφθῇ τὸ κακόν. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε θέμα πρὸς τὶ ἡ ὑποβολὴ τροπολογίας;

§226Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτό, κύριε συνάδελφε, σημαίνει ὅτι αἱ Τοπικαὶ Ἐπιτροπαὶ δὲν ἀποτελοῦν ἐγγύησιν.

§227Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ ἔρχομαι τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ νομοσχέδιον. Λέγεται, καὶ ἐπιβεβαιώνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν ἀποδεικνύεται ἡ πρόθεσις καὶ οἱ σκοποὶ τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει ὁ συντάκτης. Τὸ νομοσχέδιον φέρει τίτλον περὶ ἐπιταχύνσεως τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ ὁλοκληρώσεως τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Νομίζω, ὅτι ἀπὸ τὸ ἁπλοῦν διάβασμα τοῦ τίτλου αὐτοῦ θὰ ἀνέμενεν ὁ καθένας ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ἐφ’ ὅσον ὑπεισέρχεται εἰς θέματα ἀποκαταστάσεως προσφύγων, θὰ ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ ὑπογράφεται καὶ ἀπὸ τοὺς συναρμοδίους Ὑπουργοὺς διὰ θέματα ἀποκαταστάσεως, εἴτε ἀστικῆς, εἴτε ἀγροτικῆς. Καὶ ἐν προκειμένῳ, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπογράφεται καὶ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Γεωργίας. Σεῖς, ὡς Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τοὐλάχιστον, δὲν ἔχετε τὴν ἀποφασιστικὴν ἁρμοδιότητα διὰ θέματα ἀποκαταστάσεως ἀγροτικῆς ἢ ἀστικῆς, τὰ ὁποῖα θέματα, κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, εἶναι τῆς ἀποφασιστικῆς ἁρμοδιότητος ἐὰν ὄχι ἀποκλειστικῆς τῶν Ὑπουργῶν Προνοίας καὶ Γεωργίας. Συνεπῶς ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νομίζω ὅτι ὑφίσταται καὶ θέμα τυπικῆς ἀκυρότητος τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία ἔχει καὶ οὐσιαστικὴν σημασίαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀντιμετωπίζῃ θέματα ἀγροτικῆς ἢ ἀστικῆς ἀποκαταστάσεως. Ὡρισμένα σημεῖα, κύριοι συνάδελφοι, τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως λέγουν, ὅτι ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία ὅπως κατήντησε σήμερον, ἀποτελεῖ βάρος διὰ τὸν Προϋπολογισμόν. Εἶπεν ἐπ’ αὐτοῦ ὁ συνάδελφος κ. Νικολαΐδης, κἄτι. Ἐγὼ ἐπρότεινα ἕνας τοιοῦτος ἰσχυρισμὸς νὰ ἀποδεικνύεται. Θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐπισυνάψῃ μίαν ἔκθεσιν μὲ ἐπίσημα στοιχεῖα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα νὰ ἀποδεικνύεται πῶς καὶ διατί ἡ περιουσία αὕτη ἀποτελεῖ βάρος διὰ τὸν Προϋπολογισμόν. Καὶ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ δὲν συνοδεύει τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἐὰν τὴν ζητήσωμεν πολὺ δύσκολα θὰ ἔλθῃ. Διότι, ἐὰν ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ ἀκριβῶς θὰ ἐπιβεβαιώσῃ ὅτι ἡ περιουσία αὐτὴ γίνεται ἀντικείμενον ὄχι διαχειρίσεως ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν προσφύγων, ἢ καὶ τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ γίνεται ἀντικείμενον κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις, δηλαδή, χρησιμοποιεῖ τὴν περιουσίαν αὐτὴν διὰ διαφόρους χαριστικὰς παροχὰς πρὸς φίλους κομματικούς. Ὑπάρχει ἕνα δεύτερον σημεῖον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ὅτι τὸ Κράτος ἐδαπάνησε τὰ 35 αὐτὰ χρόνια πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Καὶ ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς εἶναι ἀναπόδεικτος. Δὲν συνοδεύεται ἀπὸ στοιχεῖα καὶ ἑπομένως δικαιούμεθα ἀπολύτως νὰ τὸν ἀρνηθῶμεν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ προδίδει ὡρισμένας σκέψεις, ὡρισμένας ἐπιδιώξεις. Αὐτομάτως δημιουργεῖται μία ἀντιδικία τοῦ Κράτους πρὸς ὡρισμένην μερίδα τῶν πολιτῶν του, τῶν προσφύγων. Κανεὶς δὲν ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ κάμνῃ ἕνα ἀπολογισμὸν ἐὰν ἐξόδευσε περισσότερα, ἢ ὀλιγώτερα ἀπὸ τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν. Ἑπομένως, ὁ ἰσχυρισμὸς ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπάρχει μία ἀντιδικία.

§228Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ πρώτην φορὰν τὸ Κράτος ἐκδηλώνει τὴν ἀπόφασίν του, ὅπως ἡ περιουσία αὐτὴ διοχετευθῇ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων.

§229Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δημιουργεῖται ἐντύπωσις ἀντιδικίας Κράτους καὶ προσφύγων.

§230Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὅσοι μετείχομεν τῆς προηγουμένης Βουλῆς, ἠκούσαμε τὴν Κυβέρνησιν, τότε, τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, νὰ λέγῃ ὅτι ἐφεῦρε τὴν μερικὴν λύσιν διὰ νὰ λύσῃ τὸ προσφυγικὸν ζήτημα. Καὶ τότε ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ λύσις τοῦ προσφυγικοῦ ζητήματος, νὰ συγχέεται μὲ τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας.

§231Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Ἀλλαμανῆ, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμφανίζει μαγικὰς λύσεις. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον, ὥστε νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν ὑπολειπομένην μοναστηριακὴν περιουσίαν καὶ νὰ διαθέσῃ ἐξ ὁλοκλήρου διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ δραματικὰς συνθήκας ἔμειναν ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν εἰς παράγκας. Ἡ δημιουργία τοῦ Ταμείου Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας, ὡς ἀνεξαρτήτου Νομικοῦ Προσώπου, παρέχει τὴν εὐχέρειαν εἰς αὐτὸ νὰ δανείζεται ἐγγυήσει τοῦ Κράτους, καὶ εἶναι ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐνισχύῃ τὸ Ταμεῖον δι’ ὅλων τῶν μέσων, ὥστε κατὰ τὸν γενόμενον προγραμματισμὸν ἐντὸς μιᾶς πενταετίας νὰ ὁλοκληρωθῇ τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ὑπολειπομένων προσφύγων. Ἐὰν π. χ. τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἔχει προγραμματίσει 250 ἑκατομμ. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι σὲ 5 χρόνια, ἐὰν διατεθῇ τὸ ποσὸν αὐτό, θὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἀποκατάστασις εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν ἐφέτος, π. χ., τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἔχῃ προγραμματίσει 30 ἑκατομ. ἐκ τῶν ἐσόδων τῆς περιουσίας καὶ ἐκ τῶν ἄλλων πόρων τοῦ Ταμείου 150, θὰ ἔρχεται τὸ Κράτος νὰ ἐγγυηθῇ τὸν δανεισμόν, πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ προγράμματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον ἔτσι ἐντὸς πενταετίας, θὰ τερματίσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§232Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσις, δὲν θὰ ἔχετε ἀσφαλῶς ἀντίρρησιν νὰ τὴν κατοχυρώσωμεν διὰ τοῦ νόμου.

§233Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως διαγράφεται, ὅπως τὴν ἐξέθεσα. Ἀλλὰ ἐὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον περιληφθῇ διάταξις, ὡς τὴν ἐπρότεινεν ὁ κ. Νικολαΐδης, τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν εἶναι δεσμευμένον νὰ ἐγγράψῃ ὑποχρεωτικῶς τὰ 250 ἑκατομμύρια. Ἐρωτῶ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς αὔριον, ἢ τῆς μεθαύριον, θὰ δεσμεύεται ἐκ τῆς διατάξεως; Νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δεσμεύεται μὲ τὴν τοιαύτην διάταξιν.

§234Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Ἀντὶ νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ποσὸν τῶν 250 ἑκατομμυρίων, δύναται νὰ τεθῇ, ὅτι ἡ ἀποκατάστασις θὰ γίνῃ ἐντὸς πενταετίας.

§235Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἐὰν μπῇ αὐτὸ ποῖος ἀσφαλίζει, ὅτι ἐντὸς πενταετίας θὰ γίνῃ ἀποκατάστασις;

§236Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰσερχόμεθα τώρα, εἰς εἰδικωτέραν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Τὸ νομοσχέδιον τάσσει μίαν ἀρχὴν ἀποκαταστάσεως διὰ τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι βαρυσήμαντος, ἀπὸ τὴν ἄποψιν ὅτι διαπράττεται ἐξ ἀντικειμένου μία ἀπάτη, διατί; Ἐπειδὴ αἰσθάνεσθε ἀδυναμίαν νὰ ἀπαντήσητε, ἐπειδὴ βλέπετε ὅτι ἀποκαλύπτεται ἡ δημαγωγία καὶ τὸ ἀπατηλὸν τοῦ νομοσχεδίου, θέλετε νὰ παρασυρθῆτε εἰς προσφιλῆ θέματα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξέθεσα πολὺ συντόμως ὡρισμένας παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐρευνήσωμεν τὰ ἄρθρα, θὰ εὕρωμεν τὴν σφραγῖδα τῶν ἀρχῶν ποὺ καθιερώνει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις. Μὲ τὰ ἄρθρα 1–3 καθιερώνεται ἡ ἀποκέντρωσις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἀλλὰ ἡ ἀποκέντρωσις αὐτή, εἶναι μία ἀποκέντρωσις ἄνευ ἐγγυήσεων. Εἶναι δὲ καὶ διαβλητή, διότι αἱ Τοπικαὶ Ἐπιτροπαὶ προεδρεύονται ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος εἶναι πρόσωπον κομματικόν. Εἶναι ἐπὶ πλέον διαβλητή, διότι, ἐνῷ κατὰ τὸν προηγούμενον νόμον μετεῖχον εἰς τὰς Τοπικὰς Ἐπιτροπὰς δύο ἀντιπρόσωποι προσφύγων, οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτοὶ μειοῦνται εἰς ἕνα. Κατὰ τὴν ἄποψίν μας, θὰ ἔπρεπε νὰ μετέχουν δύο καὶ τρεῖς, οἱ ὁποῖοι μάλιστα νὰ εἶναι αἱρετοὶ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀστέγων προσφύγων. Τότε θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐγγύησις ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν προσφύγων θὰ ἐπιτελέσουν τὸ καθῆκον των, διότι θὰ λογοδοτοῦν ἀπέναντι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς ἐκλέξουν. Δὲν ὑπάρχει δὲ κανεὶς κίνδυνος νὰ γίνῃ πολιτικὴ ἐκμετάλλευσις. Οἱ ἄστεγοι ἠμπορεῖ νὰ ἀνήκουν εἰς ὅλας τὰς παρατάξεις. Προκειμένου δὲ νὰ ἐκλέξουν ἐκείνους ποὺ θὰ στείλουν εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, δὲν σκέπτονται κόμματα καὶ παρατάξεις. Βλέπετε τὸ θέμα μὲ πρῖσμα κομματικόν, ἐνῷ εἶναι ἐθνικόν, ὑπερκομματικόν. Ὑπάρχει καὶ τρίτη ἔλλειψις, ὅσον ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν ἀποκέντρωσιν, ἡ ὁποία τὴν καθιστᾷ διαβλητήν. Ἐλέχθη ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, ὅτι αἱ Τοπικαὶ Ἐπιτροπαὶ θὰ ἀποφασίζουν, ἀλλὰ ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν Δευτεροβάθμιον Ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς τὸ ἔχει μόνον ὁ ἀγοραστὴς ἀνταλλαξίμου κτήματος, δὲν τὸ ἔχει τὸ τοπικὸν γραφεῖον. Δηλαδὴ αὐτὸς ποὺ τὸ ἠγόρασε, ἐὰν εὕρῃ ὅτι ἠμποροῦσε νὰ τὸ πάρῃ εὐθηνότερον, ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ προσφυγήν. Ἐπομένως οὐσιαστικῶς ἡ Δευτεροβάθμιος Ἐπιτροπὴ καθιδρύεται ὄχι διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ἀλλὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καὶ πρὶν καὶ τώρα κατορθώνουν νὰ γίνουν κάτοχοι ἀνταλλαξίμων κτημάτων.

§237Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Λησμονεῖτε ὅτι ὅλαι αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται μὲ μειοψηφίαν, παραπέμπονται αὐτεπαγγέλτως εἰς τὴν Δευτεροβάθμιον Ἐπιτροπήν.

§238Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ παραπέμπωνται ὅλαι αἱ ἀποφάσεις;

§239Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Διότι δὲν θέλομεν νὰ διαιωνίσωμεν ἐπὶ ἄλλα 35 χρόνια τὴν ὑπόθεσιν. Αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς μακαριότητος πρέπει νὰ τερματισθῇ.

§240Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν τερματίζεται μὲ τὸ ξεπούλημα μιᾶς περιουσίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγένετο λόγος, καὶ περὶ τοῦ ἄρθρου 5, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἕνα νέον θεσμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐστήριξεν ὅλας τὰς ἐλπίδας του. Ἱδρύεται τὸ Ταμεῖον Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας. Τὸ Ταμεῖον αὐτὸ εἰσπράττει, παραδίδει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ δὲν ἔχει καμμίαν διαχείρισιν. Δηλαδὴ ὅ,τι ἀκριβῶς μέχρι τοῦδε ἐγένετο. Ὑπάρχει σήμερον εἰδικὸς λογαριασμὸς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ποία ἡ διαφορά; Ὅτι σήμερον δὲν ἔχομεν τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ πολυτελοῦς καὶ πολυποικίλου Ὀργανισμοῦ ποὺ καθιδρύει τὸ νομοσχέδιον. Τὸ Ταμεῖον θὰ εἶχε κἄποιαν ἀξίαν ἐὰν ὄχι μόνον ἐβεβαίωνε καὶ εἰσέπραττε, ἀλλὰ θὰ εἶχε καὶ δικαίωμα νὰ διαθέτῃ τὰ εἰσπραττόμενα, ὑπὸ τὸν ἔλεγχον μιᾶς Ἐπιτροπῆς προσφύγων, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἀποκαταστάσεως. Διατὶ θὰ πρέπει ἡ ἀνταλλάξιμος νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὰ πρόσθετα ἔξοδα τοῦ νέου Ταμείου;

§241Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Σοβαρῶς ὑποστηρίζετε ὅτι αὐτὸ τὸ Ταμεῖον, τοῦ ὁποίου τὴν ἵδρυσιν ἐχειροκρότησαν ὅλοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι, εἶναι ἄχρηστον;

§242Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Οὐδένα σκοπὸν ἐξυπηρετεῖ ἡ ἵδρυσις τοῦ Ταμείου.

§243Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ Ταμεῖον θὰ ἦτο χρήσιμον, εἶπον, ἐὰν εἶχεν οὐσιαστικὴν ἁρμοδιότητα καὶ ἐὰν παρηκολουθεῖτο εἰς τὸ ἔργον του ἀπὸ Ἐπιτροπὴν προσφύγων αἱρετῶν. Αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐχειροκρότησαν τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ταμείου, εἶναι οἱ προσφυγοκάπηλοι, οἱ ὁποῖοι εὗρον τὸ Ταμεῖον ὡς μέσον ἐξασφαλίσεως ὡρισμένων θέσεων.

§244Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ Ταμεῖον δὲν ἔχει θέσεις. Εἰς τὸ παρελθὸν εἶχε θέσεις.

§245Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὴν ἵδρυσιν τοῦ Ταμείου δὲν ἠμποροῦν νὰ τὴν χειροκροτήσουν οἱ 35.000 ἄστεγοι πρόσφυγες, δὲν ἔπρεπε δὲ νὰ τὴν χειροκροτήσῃ καὶ τὸ Δημόσιον, διότι θὰ ἐπιβαρυνθῇ τοῦτο διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ αὐτά. Ἐν συνεχείᾳ τὸ ἄρθρον 6 ὁμιλεῖ γενικῶς διὰ τὰς εἰσπράξεις, τῶν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων τῶν στεγασθέντων προσφύγων. Ἔχει σημασίαν αὐτό. Ὑπάρχουν χιλιάδες πρόσφυγες, οἱ ὁποῖοι ἀποκατεστάθησαν πρὸ τοῦ 1940, ἐπλήρωσαν καὶ ἐξώφλησαν πλὴν τῆς τελευταίας δόσεως. Ἐφ’ ὅσον ἐμεσολάβησεν ὁ νόμος 18 τοῦ 1944, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι χρεωμένοι οἱ πρόσφυγες; Αὐτὸ ἔχει σημασίαν, διότι ὁ κ. Θηβαῖος, ὅταν ἐτέθη τὸ θέμα τῶν βομβοπλήκτων, διὰ τὰς Γερμανικὰς ὀφειλάς, εἶπεν ὅτι ἀπεσβέσθησαν ὡς χρέη πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, βάσει τοῦ νόμου 18 τοῦ 1944. Καὶ ἐπιμένετε σεῖς, κύριε Ὑπουργέ, νὰ εἰσπράττετε ἀπὸ πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι ἐπλήρωσαν ἀρκετὰς δόσεις, μέχρι τῆς τελευταίας δεκάρας, ἐνῷ ἔχουν χρεωθῆ πρὸ τοῦ 1944 καὶ ἔπρεπε νὰ ὑπόκεινται εἰς τὴν ἀπόσβεσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ὁ νόμος αὐτός, ἐνῷ ἰσχύει διὰ τὰ πάσης φύσεως ἰδιωτικὰ χρέη πρὸς τὸ Δημόσιον κατ’ ἐξαίρεσιν δὲν ἰσχύει, προκειμένου περὶ προσφύγων.

§246Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ ποῦ τὸ βγάζετε αὐτό; Κάμετε περίεργον καπηλίαν τοῦ θέματος.

§247Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ἤθελον νὰ σᾶς ἀνταποδώσω τὸν χαρακτηρισμὸν θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι ἡ λύσις ποὺ δίδει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι καπηλικὸν εἶναι τὸ νομοσχέδιον. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκθέσω ὡρισμένας ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ πῶς ἠμπορεῖ νὰ διαμορφωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν σκοπόν του. Ἐπίσης ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς ἁρμοδιότητος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἐπιμένω. Νομίζω δηλαδή, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἐφ’ ὅσον ἀναφέρεται καὶ εἰς ἀποκατάστασιν ἀγροτῶν καὶ ἀστῶν νὰ συνυπογράφεται καὶ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς Γεωργίας καὶ Προνοίας. Ἐν συνεχείᾳ θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν νὰ διαγραφῇ αὐτὴ ἡ συνάρτησις καὶ ἐξάρτησις τῆς ἀποκαταστάσεως, ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Διότι, ὅπως ἐξέθεσα εἰς τὴν πρώτην ὁμιλίαν μου, αὐτὸ προκαλεῖ καὶ διχασμὸν ἀκόμη. Ἐπίσης νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει καὶ θεωρεῖ ὑποχρέωσίν του, ἀνεξαρτήτως ἀνταλλαξίμου περιουσίας, νὰ ἀποκαταστήσῃ τοὺς 35.000 ἀστέγους πρόσφυγας καὶ περαιτέρω νὰ συγκεκριμενοποιηθῇ ἡ διακήρυξις αὐτή, ὅτι, δηλαδή, τάσσεται ὡς ὅριον ἀνώτατον μία πενταετία. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μπῇ ὅ,τι πρέπει νὰ μπῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τὸ ποσὸν τῶν 350.000.000 καὶ ἐὰν κατασκευάζωνται 7.000 κατοικίαι κατ’ ἔτος μέσα σὲ 5 χρόνια θὰ γίνουν 35.000 κατοικίαι καὶ ἔτσι θὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα. Αὐτὴ εἶναι ἡ λύσις, κύριε Ὑπουργέ. Αὐτὰ τὰ 350.000.000 ἠμπορεῖτε νὰ τὰ εὕρητε ἐὰν ἀξιοποιήσητε ὡρισμένον τμῆμα προσοδοφόρον τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ συγκεκριμένως δάση, λουτροπηγάς, μεταλλεῖα, βοσκοτόπους καὶ ἀστικὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς δώσουν ἕνα ποσόν. Ἐὰν τοποθετηθῇ ἔτσι τὸ πρᾶγμα, τότε κλείεται ἡ πόρτα πρὸς τοὺς προσφυγοκαπήλους. Θὰ ἀναφέρω συγκεκριμένον παράδειγμα: Εἰς τοὺς ἀκραίους συνοικισμοὺς τῆς Θεσσαλονίκης ὅπου ὑπάρχουν 26.000 οἰκογένειαι προσφύγων μικροκατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν 20ετίαν ἀξιοποίησαν τὰ χωράφια τῆς περιοχῆς ἐκείνης καὶ σήμερον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θέλει νὰ τοὺς πάρῃ τὰ ἐνοίκια τῆς μιᾶς 20ετίας σὺν τμῆμα τῆς σημερινῆς οἰκοπεδικῆς ἀξίας. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀνέρχεται εἰς 40.000– 50.000 δραχμὰς καὶ πρέπει νὰ τὸ καταβάλλουν ἐντὸς 10ετίας, δηλαδὴ θὰ πρέπει νὰ καταβάλλουν τὸν χρόνον 5.000 δραχμάς, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα τῆς οἰκογενείας κυμαίνεται μεταξὺ 5.000 καὶ 7.000 δραχμῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ λύσις, ἡ ὁποία ἀπαλλάσσει τὸ πρόβλημα ἀπὸ τὴν προσφυγοκαπηλίαν, ἡ ὁποία ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὸν διχασμὸν γηγενῶν καὶ προσφύγων. Τὰ οἰκόπεδα, εἴτε πρόκειται περὶ γηγενῶν, εἴτε περὶ προσφύγων, πρέπει νὰ δίδωνται δωρεάν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν διαχείρισιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, νομίζομεν ὅτι δύο τινὰ ἠμπορεῖ νὰ συμβοῦν. Πρῶτον ἡ ἀνταλλάξιμος περιουσία νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Κράτος, καὶ τὸ Κράτος νὰ τὴν δωρήσῃ εἰς τοὺς κατόχους ἀστοὺς ἢ ἀγρότας. Δεύτερον, τὸ προσοδοφόρον τμῆμα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας νὰ παραδοθῇ εἰς Τραπεζιτικὸν Ὀργανισμόν, διότι αὐτὸς θὰ διαθέτῃ καὶ τεχνικὴν καὶ δὲν θὰ ἐπιβαρύνεται. Ὑπάρχει ἐδῶ ἕνας ἕτοιμος Ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ πρόσθετα γενικὰ ἔξοδα καὶ βάρη. Ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅμως, ὅτι ἡ διαχείρισις αὐτοῦ θὰ ἐλέγχεται ἀπὸ Ἐπιτροπήν, ἐξ αἱρετῶν ἐκπροσώπων ἀστέγων. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ εἰδικὴ μνεία, ὅτι τὰ πρὸ τοῦ 1944 τῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι ἀποκατεστάθησαν, ὑπόκεινται εἰς τὴν ἀπόσβεσιν τοῦ νόμου 18) 1944 καὶ ἑπομένως χορηγεῖται ἀμέσως εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὁ τίτλος κυριότητος, ζητοῦν μόνον συμβολικῶς δι’ ἕκαστον τίτλον ποσοῦ 500 δραχμῶν. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀφορᾶ εἰς τὴν ρευστοποίησιν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Διαφορετικὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι θὰ διαπράξωμεν τεράστιον σφάλμα καὶ μεγάλην ἀδικίαν εἰς βάρος καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν 35.000 ἀναποκαταστάτων προσφύγων.

§248Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔχω τὴν γνώμην, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις νὰ ψηφισθῇ τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους διατάξεων».

§249Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δέχομαι νὰ ψηφισθῇ ἄνευ τροπολογιῶν.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ γίνεται δεκτὸν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου;

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους διατάξεων». Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Διαπιστοῦται ὅτι πράγματι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἐλλείψει ἀπαρτίας, δι’ αὔριον, ὥραν 6.30′, μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.45′ μ. μ.)