1957.04.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 77η

ΤΡΙΤΗ 9 Ἀπριλίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Ἠ. Ἠλιοῦ ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1768 τῆς 20ῆς Νοεμβρίου 1956 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Κ. Ν. 4952) 1931». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1324) 49 περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως ἀναπήρων πολέμου ὁπλιτῶν καὶ τῶν θυμάτων πολέμου, κυρωθέντος διὰ τοῦ Ν. 1487) 50». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως καὶ ἐποπτείας τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ περὶ συγκροτήσεως Ἐπιτροπῆς πρὸς κωδικοποίησιν τῆς περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1949 τῆς 24ης Δεκεμβρίου 1956 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μήτρου, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰς τοὺς ἐξερχομένους καθηγητὰς τῆς Παντείου Ἀνωτάτης Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν παρεχομένου βοηθήματος καὶ περὶ καταστάσεως τῶν βοηθῶν τῆς Σχολῆς ταύτης». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰς τοὺς ἐξερχομένους καθηγητὰς τῆς Παντείου Ἀνωτάτης Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν παρεχομένου βοηθήματος καὶ περὶ καταστάσεως τῶν βοηθῶν τῆς Σχολῆς ταύτης» Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Λιαροῦτσος, Ε. Σαββόπουλος, Ν. Ἔξαρχος καὶ Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης θέσεων ἐπιμελητοῦ καὶ βοηθῶν εἰς τὸ Ἐργαστήριον Γεν. Παθολογίας καὶ Παθολογικῆς Ἀνατομικῆς τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπαδόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Κ. Τσιγάρας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ἰντζὲς καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικοῦ μισθολογίου τοῦ προσωπικοῦ τῶν τεχνικῶν κλάδων τῆς Ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Μεταξᾶς, Ι. Κοντοβράκης, Λ. Μπατρῖνος, Μ. Μυριδάκης καὶ Κ. Μαρῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικοῦ μισθολογίου τοῦ προσωπικοῦ τῶν τεχνικῶν κλάδων τῆς Ὑπηρεσίας Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 158)1.2.56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 80137) 27.3.57 ἀποφάσεώς του ἀνακοινοῖ ὅτι παρέσχε πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τὴν ἀντεγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Τραπέζης ταύτης παροχὴν τῆς ἐγγυήσεώς της, πρός τινα παρὰ τῇ Νέᾳ Ὑόρκῃ ἀποδεκτῆς ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας A.M.F. ATOFIOS INC, Τράπεζαν ποσοῦ δολλαρίων 336.910, ἀντιπροσωπεύοντος τὸ ὑπὸ προθεσμιακὸν διακανονισμὸν μέρος τοῦ τιμήματος τοῦ ἐν Ἑλλάδι ἐγκατασταθησομένου πειραματικοῦ ἀντιδραστῆρος. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ι. Μποῦτος, καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ Συνεταιρισμοῦ Πεταλιδίου καὶ τῆς Γεοργοενώσεως Μεσσήνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην εἰσαγωγὴν 3.000 τόννων πατάτας ἐξωτερικοῦ, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἰσθμίας, ζητούντων ματαίωσιν τῆς μελετωμένης καταργήσεως τοῦ Ταχυδρομικοῦ Γραφείου Ἰσθμίας, ἱδρυθέντος καὶ λειτουργοῦντος πρὸ τοῦ ἔτους 1885. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κονίτσας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Λεβαδείας, ζητοῦντος τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου Ἐργατικῆς Ἑστίας Λεβαδείας, τροποποίησιν ν. 3239)55, λῆψιν μέτρων ὑγιεινῆς εἰς τοὺς τόπους ἐργασίας, ἐπάνδρωσιν ὑπηρεσιῶν Ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας καὶ ἐπέκτασιν Α. Ν. 1803)51 εἰς ὅλα τὰ μέλη Δ. Σ. Σωματείων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Δ. Παπασπύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐργατῶν καὶ Ἐργατριῶν Κλωστοϋφαντουργίας Λεβαδείας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην συγχώνευσιν τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Κλωστοϋφαντουργῶν εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν γεωργῶν κατοίκων Στύρων καὶ Καψάλων Εὐβοίας, διαμαρτυρομένων διὰ γενόμενον παρὰ τῆς Διευθύνσεως 12ης Ἐποπτείας Ἀθηνῶν Ἀγροτικῆς Τραπέζης καταλογισμὸν εἰς βάρος των μεγάλης ἑταιρικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ Ἐλαιουργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Στύρων καὶ ζητούντων ἀπαλλαγὴν των ἀπὸ ἄδικον ἐπιβάρυνσίν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Χ. Σκουτέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σ.Α.Α.Κ. Ἁγίου Σπυρίδωνος Λεβαδείας διαμαρτυρομένου διὰ γενομένην ἀδικίαν εἰς βάρος ἀκτημόνων ὁμόρων καὶ γειτονικῶν χωρίων τῆς ἀπαλλοτριωθείσης ἐκτάσεως Κωπαΐδος καὶ ζητούντων δικαίωσιν ἀδικηθέντων παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἀπόλυσιν τριῶν διωρισμένων μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Ὀργανισμοῦ Κωπαΐδος. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δασικοῦ Συνεταιρισμοῦ Δράμας, ὁ Προφήτης Ἠλίας», αἰτοῦντος ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐγκρίνει τὴν παραχώρησιν εἰς τὸν συνεταιρισμὸν δασικῆς ἐκτάσεως 1000 κ. μ. ὀξυᾶς ἢ ἐλάτης ἐκ τοῦ δασοτεμαχίου Καρὰ Δερὲ Δράμας, ἁρμοδιότητος Γʹ Σώματος Στρατοῦ πρὸς ἐκμετάλλευσιν ὑπὸ τῶν μελῶν του, δοθέντος ὅτι τὸ Δασαρχεῖον ἐχορήγησεν εἰς τὸν συνεταιρισμὸν πρὸς ἐκμετάλλευσιν καυσοξύλων, μικρὰν μόνον ἔκτασιν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Μαλαμίδας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Θυμάτων Κομμουνιστικῆς Ἀνταρσίας, 1941–50 Φθιώτιδος, ζητοῦντος χαρακτηρισμὸν τῶν μελῶν του ὡς ἀπόρων Αʹ κατηγορίας, δωρεὰν νοσηλείαν εἰς τὰ νοσηλευτικὰ ἱδρύματα, χορήγησιν ἐπιδόματος ἀεροθεραπείας καὶ λουτροθεραπείας κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰς Γεωργοενώσεως Μεσσήνης, καὶ τοῦ Συνεταιρισμοῦ Πατατοπαραγωγῶν Πεταλιδίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴν τριῶν χιλιάδων τόννων πατάτας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σταφιδικοῦ Συνεταιρισμοῦ «Ἡ Ἐργάνη» Φιλιατρῶν, ζητοῦντος ματαίωσιν τῆς μελετωμένης ἑνιαίας διαχειρίσεως σταφίδος ὑπὸ τοῦ Α.Σ.Ο. καθ’ ὅσον τὸ σύστημα τοῦτο ὡς καὶ ἐκ τῆς πείρας τοῦ παρελθόντος προέκυψε θὰ ἀποβῇ καταστρεπτικὸν διὰ τὸ προϊόν. Ἀπαντήσεις τῶν ἑξῆς Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ. κ. βουλευτῶν. I) Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γυιόκα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεως (ὑπ’ ἀριθ. 607 Ἡμερησίας Διατάξεως 5.2.57) ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γυιόκα, ἀφορώσης τὴν διάθεσιν συμπληρωματικῆς πιστώσεως, διὰ τὴν στέγασιν τῶν συμμοριοπλήκτων κ.λ.π. τοῦ Νομοῦ Καστοριᾶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι: Εἰς τὸ ἐφετεινὸν πρόγραμμα τῶν Δημοσίων Ἐπενδύσεων τοῦ Νομοῦ Καστορίας ἀνεγράφησαν πιστώσεις 800.000 δραχ. διὰ στέγασιν συμμοριοπλήκτων, ἐπὶ συνολικῆς πιστώσεως 14.000.000 ἀφορώσης τὴν στέγασιν συμμοριοπλήκτων ὁλοκλήρου τῆς Χώρας. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἶναι δυνατὴ οὐδεμία αὔξησις τῶν κονδυλίων στεγάσεως, λόγῳ ἐλλείψεως σχετικῶν πιστώσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ Δημοσίων Ἐπενδύσεων. Τοιαύτη εὐχέρεια δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ κατὰ τὴν ἐνδεχομένην ἀναθεώρησιν τοῦ εἰρημένου προϋπολογισμοῦ.

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΧΕΛΜΗΣ

ΙΙ) Τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Χριστοπούλου. Ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 984)25.2.1957 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Χριστοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Πρὸς τὸ Γραφεῖον Τύπου Ρώμης ἀποστέλλομεν τὰς ἐφημερίδας «Καθημερινή», «Βῆμα», «Ἐθνικὸν Κήρυκα», «Ἀκρόπολις» καὶ «Βραδυνή», μέσῳ τῆς Ἑταιρίας T.W.A. καὶ ἀνὰ διήμερον συμφώνως πρὸς τὰς ὑποδείξεις τοῦ Γραφείου τούτου. Ἡ παράδοσις τοῦ οἰκείου δέματος εἰς τὴν T.W.A. γίνεται μέχρι τῆς 10ης πρωϊνῆς, εἰς τρόπον ὥστε αἱ ὡς ἄνω ἐφημερίδες ἀποστέλλονται μὲ τὸ πρῶτον ἀεροπλάνον, τὸ ὁποῖον ἀναχωρεῖ τὴν 12.30′ καὶ οὕτω, αἱ ἐφημερίδες περιέρχονται εἰς τὸ Γραφεῖον Τύπου Ρώμης αὐθημερόν. Ἡ ἀνὰ διήμερον ἀποστολὴ τῶν ἐφημερίδων καθιερωμένη ἀπὸ μακροῦ, γίνεται διὰ λόγους οἰκονομίας, διότι συνεπάγεται 50% διαφοράν. Πρὸς τὸ Γραφεῖον Τύπου Παρισίων ἀποστέλλομεν τὰς ἐφημερίδας «Καθημερινή», «Βῆμα», «Ἀκρόπολις», «Ἐλευθερία», «Ἐθνικὸν Κήρυκα», «Βραδυνή», «Νέα», «Ἑστία», «Ἔθνος» καὶ «Ἀπογευματινὴ» ἀεροπορικῶς διὰ τοῦ ταχυδρομείου καθ’ ἑκάστην. Πρὸς τὸ Γραφεῖον Τύπου Οὐάσιγκτων ἀποστέλλονται ὅλαι αἱ ἐφημερίδες, πρὸς δὲ τὸ Γραφεῖον Τύπου Λονδίνου αἱ κάτωθι: «Καθημερινή», «Βῆμα», «Ἐλευθερία», «Ἐθνικὸς Κῆρυξ», «Ἀκρόπολις», «Ἔθνος», «Βραδυνή» «Νέα», «Ἑστία». Σημειωτέον ὅτι τὰ Γραφεῖα Τύπου ἐνημεροῦνται ἐπὶ τῶν ἀπόψεων καὶ τῆς εἰδησεογραφίας ὅλων τῶν ἐφημερίδων διὰ τακτικῶν ἀποστελλομένων δελτίων πρωϊνοῦ καὶ ἀπογευματινοῦ Τύπου. Δὲν παραλείπεται νὰ μνημονευθῇ ὅτι οὔτε τὸ Γραφεῖον Τύπου Ρώμης, οὔτε τὸ Γραφεῖον Τύπου Παρισίων, ὑπέβαλον ποτὲ ἀναφοράν τινα περὶ ἀνωμάλου ἢ μὴ λήψεως τῶν ἀποστελλομένων αὐτοῖς ἐφημερίδων. Ἀθῆναι τῇ 31 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Γ. Πρίφτη. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2566) 16.2.57 ὑμετέρου ἐγγράφου, ὑπ’ ἀριθ. 876) 13.2.1957 ἐρώτησιν καὶ αἴτησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ Γ. Πρίφτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑπόμενα: 1) Ἀντίγραφον τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2734) 1956 συμβολαίου τοῦ Συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν κ. Α. Ἀμιραδάκη μεταξὺ Ε. Ο.Τ. καὶ Α.Ε. Ραδιοπηγῶν Καμμένων Βούρλων, ὡς καὶ ἁπάντων τῶν συμβολαίων ἀναμορφώσεως τῶν συμβάσεων παραχωρήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως Ἰαματικῶν Πηγῶν, κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 351) Τ. τῆς 28. 2.1957 ἡμετέρου ἐγγράφου κατόπιν αἰτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Στ. Τσιαπάρα. 2) Ἐκ τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ Ν. Δ)τος 3430) 55 δύο ἐκτελεστικῶν Διαταγμάτων, τὸ μὲν ἓν περὶ «Κανονισμοῦ Ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν καὶ καθορισμοῦ τῆς εἰς προσωπικὸν συνθέσεως τοῦ Ε.Ο.Τ.» ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 232) 10.10.1956 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως (τεῦχος Αʹ) τοῦ δὲ ἑτέρου ἡ ἔκδοσις ἐπίκειται. Ἡ μέχρι τοῦδε καθυστέρησις τῆς ἐκδόσεως τούτου, ἥτις, σημειωτέον δὲν ἀποτελεῖ παρανομίαν ἅτε τοῦ Ν. Δ. 3430) 55 μὴ ὁρίζοντος προθεσμίαν ἐκδόσεως, ὀφείλεται εἰς τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἡ ἀρχικὴ διατύπωσις αὐτοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Α.Σ.Δ.Υ. ἐδημιούργει ὡς πρὸς τὴν ἔνταξιν τοῦ σήμερον ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ καὶ ὡς ἐκ τῶν ὁποίων καίτοι δύο φορὰς συνεζητήθη ὑπὸ τοῦ Α. Σ.Δ.Υ., παρέστη ἀνάγκη νὰ παραπεμφθῇ καὶ πάλιν πρὸς αὐτὸ πρὸς γνωμοδότησιν. Πάντως ὁ Ἑλληνικὸς Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ ἐν ὄψει ἐκδόσεως τοῦ περὶ οὗ εἴρηται Β. Δ. «περὶ καταστάσεως τοῦ προσωπικοῦ» κατήρτισεν, ὑποδείξει ἡμῶν, εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν κρίσεως τῶν ἤδη ὑπηρετούντων εἰς τὸ Ε.Ο.Τ. ὑπαλλήλων τὰ πορίσματα τῆς ὁποίας θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὸ Δ.Σ. τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ κατὰ νόμον ἁρμόδιον ὄργανον. Ὑπολογίζεται ὅτι μέχρι συμπληρώσεως τῆς ἐργασίας τῆς εἰδικῆς ταύτης Ἐπιτροπῆς νὰ ἔχῃ ἐκδοθῆ τὸ Β. Δ. οὕτως ὥστε ἀμέσως νὰ δυνηθῇ τὸ Δ. Σ. τοῦ Ε.Ο.Τ. νὰ ἀποφασίσῃ σχετικῶς. Ἡ ἀντιμισθία τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ε.Ο.Τ. ἀνέρχεται δι’ ἕνα μόνον τεχνικὸν εἰς δρχ. 6677, οἱ δὲ ἕτεροι λαμβάνουσι ἀποδοχὰς κατωτέρας τούτου. Ὡρισμένοι ὑπάλληλοι λαμβάνουσι καὶ ἀποζημιώσεις διὰ συμμετοχήν των εἰς Συμβούλια καὶ Ἐπιτροπὰς νομίμως συγκεκροτημένας. 3) Ὅλαι αἱ κατασκευαὶ ἔργων γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ κανονισμοῦ ἐκτελέσεως ἔργων καὶ διενεργείας προμηθειῶν τοῦ Ε.Ο.Τ. ἐγκριθέντος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3827) 1951 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου (Φ.Ε.Κ. ὑπ’ ἀριθ. 81) 1952, τεῦχος Βʹ). Καίτοι διὰ τοῦ Κανονισμοῦ τούτου παρέχεται ἡ εὐχέρεια τῆς ἄνευ διαγωνισμοῦ κατασκευῆς ἔργων εἰς ἐπειγούσας περιπτώσεις καὶ μέχρι ποσοῦ δρχ. 50.000 δι’ ἀποφάσεως τοῦ Δ. Σ. τοῦ Ε.Ο.Τ., ἐν τούτοις τῆς εὐχερείας ταύτης μέχρι τοῦδε ἐγένετο χρῆσις λίαν περιωρισμένη καὶ εἰς ἐξαιρετικὰς καὶ ἀναποτρέπτους περιπτώσεις καὶ διὰ ποσὰ πολὺ κατώτερα τῶν ὡς ἄνω ὁρίων. 4) Ἡ ἀποστολὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατὰ τὸ ἔτος 1951 τοῦ κ. Εὐγενίου Φωκᾶ, Καθηγητοῦ τῆς Ὑδρολογίας καὶ Ἰατρικῆς Κλιματολογίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ Ἀθηνῶν, ἀδελφοῦ τοῦ ἤδη Γεν. Γραμματέως τοῦ Ε.Ο.Τ., ἐγένετο κατόπιν ἀποφάσεων τοῦ Δ. Σ. τοῦ Ὀργανισμοῦ ἐγκριθεισῶν καὶ ὑπὸ τοῦ ἀσκοῦντος τότε τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ Ε.Ο.Τ. Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου (ἀποφάσεις Δ. Σ. 458) 4.7.51 καὶ 810) 19.11.51). Ἡ ἀποστολὴ τοῦ ὡς ἄνω Καθηγητοῦ, μόνου εἰδικοῦ ἐν Ἑλλάδι, εἰς τὸν κλάδον τοῦτον καὶ μέλους ἀπὸ τοῦ 1938 τῆς Εἰδικῆς Γνωμοδοτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἰαματικῶν Πηγῶν, ἐγένετο ἵνα ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὰ Διεθνῆ Συνέδρια τοῦ Ἐβιὰν καὶ τῆς Ζυρίχης, εἰς ἃ εἶχε προσκληθῆ ἡ Ἑλλάς. Ἡ σχετικὴ δαπάνη διὰ τὴν ἀποστολὴν ταύτην ἀνῆλθεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν δρχ. 18.125.000 παλαιᾶς ἐκδόσεως ἐν ὅλῳ. 5) Ἐν ἔτει 1952 διετάχθη ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου ἡ διενέργεια ἐρεύνης ἐπὶ τῆς ὅλης διαχειρίσεως τοῦ Ε.Ο.Τ. Ἡ ἔρευνα αὕτη διεξήχθη ὑπὸ τοῦ Ἀρεοπαγίτου κ. Δ. Ἀργυράκη, ὅστις ὑπέβαλε τὰς ἀπὸ 20.1.53 δύο ἐκθέσεις του, ἅτινας διαβιβάζομεν διὰ τοῦ παρόντος καὶ παρακαλοῦμεν ὅπως ἐν καιρῷ ἐπιστραφῶσι ἡμῖν. Ἐπειδὴ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ἀργυράκη, ὁ Ὑπουργὸς Ἐμπορίου ἔκρινεν ὅτι ἐπὶ ὡρισμένων ζητημάτων ἐπεβάλετο καὶ περαιτέρω ἔρευνα, διεβιβάσθη αὕτη εἰς εἰδικὸν τακτικὸν ἀνακριτὴν ὅστις διεξήγαγεν ἐπισταμένας ἀνακρίσεις, μετὰ τὸ πέρας τῶν ὁποίων ὁ σχετικὸς φάκελλος διεβιβάσθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν ἐνταῦθα Πλημμελειοδικῶν, ὅπερ ἐξέδωκε τὰ ὑπ’ ἀριθ. 2466) 54 καὶ 2488) 54 ἀπαλλακτικὰ βουλεύματα. Ἀσκηθεισῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐφέσεων κατὰ τῶν ὡς ἄνω βουλευμάτων, ἐξεδόθησαν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 806) 54 καὶ 749) 54 ἀπαλλακτικὰ βουλεύματα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐνταῦθα Ἐφετῶν. Κατὰ τῶν τελευταίων τούτων βουλευμάτων ἠσκήθησαν ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου ἀναιρέσεις ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐν Συμβουλίῳ συνεδριάζοντος, αἵτινες καὶ ἀπερρίφθησαν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 384 καὶ 486) 54 ἀποφάσεων τοῦ Ἀρείου Πάγου (ποινικὸν Τμῆμα). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 θέμα (ἀποστολὴ κ. Ε. Φωκᾶ εἰς Εὐρώπην) ἀπετέλεσε μέρος τῆς ὑπὸ τοῦ Ἀρεοπαγίτου κ. Ἀργυράκη ἐρεύνης, περιλαμβάνεται δὲ καὶ τοῦτο εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2466) 54 ἀπαλλακτικὸν βούλευμα. Συνεπῶς τὸ θέμα τοῦτο, καθὼς καὶ ὅλα τὰ ἐκ τῆς ἐκθέσεως Ἀργυράκη τοιαῦτα ἔχουσι πλέον περαιωθῆ δικαστικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ἰωαννίδη, αὕτη ἀφορᾷ τὴν προκάτοχον Γενικὴν Γραμματείαν Τουρισμοῦ καὶ οὐχὶ τὸν Ἑλληνικὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης καταγγελθέντων ἐξεδόθη ἀπαλλακτικὸν βούλευμα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν ὑπ’ ἀριθ. 1362) 1949. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην καταθέτομεν διὰ τοῦ παρόντος. 6) Τὸ ὑπ’ ἀριθ. Κ. Π. 107) 12.1.1955 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, οὗτινος ἀντίγραφον κατατίθεται διὰ τοῦ παρόντος ἐγγράφου, ἀφορᾷ παρατηρήσεις τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἐπὶ τοῦ τρόπου καταρτίσεως τῶν μελετῶν τῶν παρὰ τοῦ Ε.Ο.Τ. ἐκτελουμένων ἔργων καὶ ἰδίως τῶν σημειωθεισῶν διά τινα ἔργα ὑπερβάσεων. Ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου τούτου ἐδόθη προφορικὴ ἀπάντησις εἰς τὸν τότε Γενικὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ κ. Λ. Καλλίνσκην καὶ ἀνεπτύχθησαν οἱ λόγοι οἵτινες ἐπέβαλον ὑπερβάσεις εἴς τινα ἔργα. Αἱ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου διατυπωθεῖσαι ἀπόψεις τοῦ Ε.Ο.Τ. ἔχουσιν ἐν περιλήψει ὡς ἑξῆς: α) Αἱ παρατηρηθεῖσαι ὑπερβάσεις τὴν προϋπολογισθεῖσαν ἀξίαν ἔργων τινῶν, μὴ ὑπερβάσαι κατὰ κανόνα τὸ ποσοστὸν 15% κατὰ μέσον ὅρον, δὲν ὠφείλοντο εἰς προχειρότητα συντάξεως τῶν ἀρχικῶν μελετῶν, ἀλλὰ εἰς εἰδικοὺς λόγους. Οὕτω, ἡ σημειωθεῖσα μεγάλη ὑπέρβασις εἰς τὴν μετατροπὴν τοῦ ἀρχοντικοῦ Βουδούρη (Ὕδρα) εἰς ξενοδοχεῖον, ὠφείλετο εἰς τὴν φύσιν τοῦ ἔργου καὶ εἰς τὰ ἀπρόοπτα τὰ ὁποῖα ἀναποτρέπτως ἐμφανίζονται εἰς τοιαύτας ἐργασίας, δηλαδὴ ἐπισκευὰς παλαιῶν ἱστορικῶν κτιρίων καὶ μετατροπὴν αὐτῶν διὰ σύγχρονον χρησιμοποίησιν. Ἀνεξαρτήτως τούτου ἡ μελέτη τοῦ ἔργου τούτου δὲν ἐγένετο ὑπὸ τῆς Τεχνικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ε.Ο.Τ. ἀλλὰ ὑπὸ ἰδιώτου ἀρχιτέκτονος διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἀδελφότητος Ὑδραίων. Ἑτέρα ὑπέρβασις, σημειωθεῖσα εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ Ξενῶνος Σαμοθράκης, ὠφείλετο ὡσαύτως εἰς κακὸν ὑπολογισμὸν τῆς ἀποδόσεως τοῦ φρέατος ἐξ οὗ θὰ ὑδρεύετο ὁ Ξενών, ὅστις ὑπολογισμὸς ἐγένετο ὑπὸ τῆς ἐκπονησάσης τὰ προσχέδια τοῦ ἔργου τούτου Ἀμερικανικῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἀποστολῆς. Συνεπῶς αἱ ὑπερβάσεις, ὅπου ἐσημειώθησαν τοιαῦται, δὲν ὀφείλονται εἰς προχειρότητα τῶν μελετῶν, ἀλλὰ εἰς τὴν εἰδικὴν φύσιν τῶν ἐκτελεσθέντων ἔργων, τὸ ὕψος δὲ αὐτῶν δὲν ὑπερβαίνει τὰς συνήθεις ὑπερβάσεις ἔργων ἁπλουστέρας μορφῆς. β) Ἡ περὶ προσθήκης νέων ἔργων, μὴ προβλεφθέντων ἀρχικῶς, παράγραφος τοῦ ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα, καθ’ ὅσον οὐδὲν ἔργον μὴ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ ἐτησίου προγράμματος ἐξετελέσθη. Μόνον ἐργασίαι τινὲς προσαρμογῆς τῶν ἔργων εἰς τὴν ἐπὶ τόπου πραγματικότητα ἐξετελέσθησαν καὶ τοῦτο πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς πλήρους ἀξιοποιήσεως τόσον τοῦ κατασκευασθέντος ἔργου, ὅσον καὶ τῆς περιοχῆς εἰς ἣν τοῦτο κατεσκευάσθη. γ) Ἡ διάθεσις πιστώσεων διὰ τὴν ἀνάθεσιν μελετῶν εἰς ἰδιώτας μηχανικοὺς ὠφείλετο εἰς τὴν πλήρη ποσοτικὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ Τεχνικοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ε.Ο.Τ. (σύνολον ὑπηρετούντων τῷ 1955 Πολιτικῶν Μηχανικῶν, Ἀρχιτεκτόνων καὶ Ἠλεκτρολόγων–Μηχανολόγων). δ) Τέλος ἡ μὴ διασφάλισις τῶν παρά τινων τρίτων ἀναληφθεισῶν ὑποχρεώσεων καὶ συγκεκριμένως παρὰ τοῦ Δήμου Καστοριᾶς, δὲν ὠφείλετο εἰς ἔλλειψιν φροντίδος, ἀλλὰ εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι ὁ ἐπιδιωκόμενος διὰ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων σκοπὸς τοῦ Ε.Ο.Τ. δὲν θὰ προωθεῖτο διὰ τῆς λήψεως πιεστικῶν μέτρων ἐναντίον τῶν ἀναλαβουσῶν τοιαύτας ὑποχρεώσεις τοπικῶν Ἀρχῶν πόλεων δεινῶς χειμαζομένων οἰκονομικῶς. Διὰ τοῦ παρόντος καταθέτομεν καὶ ἀντίγραφον τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 175 ν. 21 τῆς 4.2.55 ἐγγράφου τῆς ἐν Βέρνῃ Βασιλικῆς Πρεσβείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Λασκαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1127) 27.3.57 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Λασκαρίδη, σχετικῶς μὲ τὰς προσφερομένας τιμὰς διὰ τὰ καπνὰ τοῦ Νομοῦ Καβάλας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι αἱ ἀγοραπωλησίαι καπνῶν εἰς τὸν Νομὸν Καβάλας ὡς καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἐξελίσσονται ὁμαλῶς, αἱ τιμαὶ εἶναι λίαν ἱκανοποιητικαὶ εἰς πολλὰς δὲ περιοχὰς σημαντικῶς ἀνώτεραι τῶν περυσινῶν καὶ ἐπίσης ὁ μέχρι τοῦδε ἀριθμὸς τῶν ἀγοραπωλησιῶν δικαιολογεῖ πλήρως τὰς προοπτικάς μας ὅτι ταχέως θὰ ἀπορροφηθῇ ὅλη ἡ ἐσοδεία 1956. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ τοῦτο ἔχει κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πρόκειται ἐντὸς τῶν ἡμερῶν νὰ συζητηθῇ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1041) 13.3.57 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα, δι’ ἧς ἐρωτᾷ δυνάμει ποίας διατάξεως διετέθησαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ διαχειρίσεως καπνῶν ἐσοδείας 1949 καὶ 1950 α) ποσὸν δρχ. 21.000.000 διὰ τὴν πριμοδότησιν καπνῶν καὶ β) ποσὸν δρχ. 1.500.000 διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀρδευτικῶν ἔργων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, τὰ ὡς ἄνω ποσὰ διετέθησαν οὕτω βάσει τῶν ὑπὸ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1330 α) 14.8.1954 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καθοριζομένων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Αὐγερινοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4432) Λ.Δ. 3297) 20.3.57 ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 1108 τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Αὐγερινοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος αὐτῆς καὶ συγκεκριμένως ἐπὶ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κομισθεισῶν ζωοτροφῶν, προερχομένων ἐκ τῶν γεωργικῶν πλεονασμάτων Η.Π.Α., ἀπηντήσαμεν εἰς κατατεθείσας παρομοίας ἐρωτήσεις ἄλλων βουλευτῶν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 263782) 16892) 4.12.1956, 273355) 17767) 19. 12.1956, 110464) 18605) 17.1.1957 καὶ 123088) 1813) 9.2.1957 ἡμετέρων ἐγγράφων. Πάντως κρίνομεν σκόπιμον νὰ ἐπαναλάβωμεν ὅτι ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ζωοτροφῶν, εἶναι αἰσθητῶς κατωτέρα τῆς τοιαύτης τῶν ἐγχωρίων ὁμοειδῶν προϊόντων. Καθορισμὸς μικροτέρας τοιαύτης θὰ ἐπέδρα ὑποτιμητικῶς ἐπὶ τῶν τελευταίων τούτων, λόγω τοῦ ὄγκου τῶν εἰσαγωγῶν, πρᾶγμα ἀντίθετον πρὸς τὴν γενικωτέραν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἐνδιαφέρεται παραλλήλως διὰ τὴν διατήρησιν τῶν τιμῶν τῶν ἐγχωρίων γεωργικῶν προϊόντων εἰς ἱκανοποιητικὰ διὰ τοὺς παραγωγοὺς ἐπίπεδα. Ἐπίσης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καθορισθῇ ἔτι μικροτέρα τιμὴ διότι, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ κόστος τῶν ὡς ἄνω ζωοτροφῶν ἀνῆλθεν εἰς 347 δρχ. κατ’ ὀκᾶν (μέση σταθμικὴ τιμή), θὰ ηὐξάνετο ὑπερμέτρως ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, πρᾶγμα ὅπερ δὲν ἐκρίθη σκόπιμον διὰ γενικωτέρους λόγους. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δεύτερον θέμα, τοῦ καθορισμοῦ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 18) 28.2.57 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως τιμῆς γάλακτος τυροκομίας εἰς δρχ. 4.60 κατ’ ὀκᾶν, ἀντὶ μεγαλυτέρας τοιαύτης, γνωρίζομεν ὅτι, ἡ ὡς ἄνω τιμὴ ἀποτελεῖ κατώτατον ὅριον, τεθὲν πρὸς προστασίαν τῶν κτηνοτρόφων, ἡ πραγματοποίησις δὲ πωλήσεως εἰς ἀνωτέραν τιμὴν ταύτης οὐδόλως παρεμποδίζεται. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ΙΓ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σκορδίλη. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1333 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 707 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σκορδίλη, ἐν σχέσει μὲ τὴν μεταβολὴν τῆς βαθμολογίας τοῦ πτυχίου τῶν παρὰ τῆς Παντείου Ἀνωτάτης Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν, ἀνακηρυχθέντων πτυχιούχων κατὰ τὸ πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 3234) 1955 χρονικὸν διάστημα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι κατ’ οὐδένα τρόπον ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ τοῦτο, καθ’ ὅσον τυχὸν λῆψις τοιούτου μέτρου θὰ ἐπέβαλε τὴν ἀλλοίωσιν τῶν βιβλίων σπουδῶν Μητρώων καὶ λοιπῶν ἄλλων ἐλέγχων σπουδῶν τῆς Σχολῆς, πρᾶγμα ὅπερ ἀποκλείεται. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου τυχὸν λῆψις οἱουδήποτε μέτρου θὰ ἐδημιούργει ἐκ παραλλήλου τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τοὺς φοιτητὰς ὅπως προσέλθουν εἰς τὰς ἐξετάσεις ἵνα βάσει τῆς νέας βαθμολογικῆς κλίμακος βαθμολογηθῆ ἡ εἰς τὰς σπουδὰς ἐπίδοσίς των καὶ ὁ βάσει ταύτης καθορισμὸς τοῦ νέου βαθμοῦ τοῦ πτυχίου των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Τσιγάρα. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3218) 26.2.57 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Τσιγάρα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι καὶ ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι δέον νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς Ἀνωτάτης Παιδείας. Ἐπὶ τούτου ἔχομεν προβῆ εἰς σχετικὴν μελέτην, τὰς ἀπόψεις μας δ’ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ εἰσηγηθῶμεν εἰς τὴν συγκληθησομένην Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τὴν Παιδείαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὴν κατατεθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 717 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, περὶ ἱδρύσεως ἀνεξαρτήτου καὶ πλήρους Γυμνασίου Θηλέων εἰς Ἄνω καὶ Κάτω Πετράλωνα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι λειτουργεῖ μικτὸν Γυμνάσιον εἰς Κάτω Πετράλωνα καὶ παρέλκει ἡ ἵδρυσις νέου Γυμνασίου Θηλέων. Ἐξ ἄλλου ἡ συνοικία αὕτη ἐξυπηρετεῖται καὶ ὑπὸ τοῦ Αʹ Γυμνασίου Θηλέων Ἀθηνῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Σεργάκη καὶ Ν. Κρασαδάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 713 ἐ. ἔ. ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Σεργάκη καὶ Ν. Κρασαδάκη, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῶν ν. 2028) 1952 καὶ τοῦ Ν. Δ. 2702) 1953 τοῦ κατὰ προτίμησιν διορισμοῦ δημοδιδασκάλων καταγομένων ἐκ Μακεδονίας, Ἠπείρου καὶ Θράκης, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς καταγομένους ἐκ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων τούτων γίνεται λελογισμένως ὡς δύναταί τις νὰ συμπεράνῃ καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι κατὰ τοὺς τελευταίους 350 προέρχονται ἐκ τῶν περιφερειῶν τῆς Νοτίου Ἑλλάδος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ματρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ε) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 404 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ ἀνέγερσις 5ταξίων διδακτηρίων εἰς τὰ χωρία Ἀετοῦ καὶ Σκλήθρου, ἀπαιτεῖ δαπάνην ποσοῦ τοὐλάχιστον 600.000 δραχμῶν δι’ ἕκαστον τῶν διδακτηρίων. Θὰ πρέπει συνεπῶς αἱ προσπάθειαι νὰ στραφοῦν εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τοπικῶν πόρων, ὁπότε καὶ τὸ Κράτος θὰ ἐνισχύσῃ τὴν προσπάθειαν ταύτην διὰ τῆς χορηγήσεως ἀναλόγου ποσοῦ πρὸς ἀποπεράτωσιν. Εἰδικῶς διὰ τὸ διδακτήριον Ἀετοῦ προέχει ἡ ἐξεύρεσις καταλλήλου γηπέδου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ νέου διδακτηρίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

στ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 331 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Θεοχαρίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ μελέτη ἀνεγέρσεως τοῦ διδακτηρίου τοῦ Γυμνασίου Φλωρίνης, συντάσσεται ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Τεχνικῆς Ὑπηρεσίας καὶ ὅτι τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὴν ἀνέγερσιν, ἀλλὰ θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν προσπάθειαν τῶν κατοίκων, ἐφ’ ὅσον αὕτη ἐκδηλωθῇ, διὰ τῆς χορηγήσεως ἀναλόγου ποσοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ζ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Πατσιαντᾶ. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2796) 19.2.57 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 890 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀνδρ. Πατσιαντᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι οἱ σεισμόπληκτοι σπουδασταὶ τῶν περιοχῶν Ἰονίων Νήσων, Θεσσαλίας κ.λ.π. δὲν ἀπαλλάσσονται τῶν τελῶν ἐγγραφῆς κ.λ.π. παρὰ τῆς Παντείου Ἀνωτάτης Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν καθ’ ὅσον ἡ Σχολὴ αὕτη εἶναι ἰδιοσυντήρητος, οὐδεμίαν λαμβάνουσαν οἰκονομικὴν ἐπιχορήγησιν παρὰ τοῦ Κράτους. Ὡς ἐκ τούτου διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀντιμετώπισις τῶν δαπανῶν λειτουργίας της δὲν παρέχει ἀτέλειαν εἰς οὐδεμίαν κατηγορίαν φοιτητῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν σεισμοπλήκτων σπουδαστῶν τῆς Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς Σχολῆς, ἐπ’ αὐτῶν οὐδεμίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἁρμοδιότητα, δοθέντος ὅτι ἡ Σχολὴ αὕτη ὑπάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

η) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ε. Κοθρῆ, Δ. Παπασπύρου, Τ. Βουλοδήμου, Ι. Ριζιώτη, Α. Μπριλλάκη καὶ Π. Τζαννετάκη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 600) 296) 18.1.57 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ε. Κοθρῆ, Δ. Παπασπύρου, Τ. Βουλοδήμου, Ι. Ριζιώτη, Α. Μπριλλάκη, Π. Τζαννετάκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ ἐκδοθεῖσα διαταγὴ ὑπὸ τοῦ Γʹ Ἀστυνομικοῦ Τμήματος περὶ ἐπιβολῆς προληπτικῆς λογοκρισίας εἰς τὸ θέατρον ἀνεκλήθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐπιφορτισμένη μὲ τὸν ἔλεγχον τῶν θεατρικῶν ἔργων Ἐπιτροπὴ ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Φεβρουαρίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

θ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γλιγλῆ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γλιγλῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ὡς διεπιστώθη ἐκ τῆς προηγηθείσης σχετικῆς ἐρεύνης, ὁ φύσει δυσάγωγος μαθητὴς Κωνσταντῖνος Χρήστου (καὶ οὐχὶ Χιώτου) οὔτε ἐκακοποιήθη, οὔτε ἀπεπέμφθη ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Πλαγιᾶς, ὥστε νὰ στερηθῇ τῆς Νομῆς ὑποχρεωτικῆς στοιχειώδους μορφώσεώς του. Ἀλλ’ ἀντιθέτως κατεβλήθη πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια διὰ τὴν προσήκουσαν μεταχείρισιν αὐτοῦ καὶ ἐχρησιμοποιήθη πᾶν πρόσφορον διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ἀτιθάσου χαρακτῆρος του παιδαγωγικὸν μέσον. Καὶ μόνον ὅταν ἐγένετο ἀντιληπτὸν ὅτι οὔτε αἱ παραινέσεις, οὔτε αἱ ὑποδείξεις ἐπέφερον τὸ προσδοκώμενον ἀποτέλεσμα, ὑπεδείχθη εἰς τοὺς γονεῖς του ἡ μεταγραφή του εἰς ἕτερον σχολεῖον, ὥστε καὶ οὗτος νὰ ἀπαλλαγῇ ἐξ ἐνδεχομένων δυσμενῶν ἐπιδράσεων τῶν συμμαθητῶν του καὶ τὸ σχολεῖον νὰ ἀνακτήσῃ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν του. Τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἐγένετο ἄνευ ἀντιρρήσεως. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν ἐνεκρίθη ἡ ἐγγραφή του εἰς τὸ σχολεῖον Πλαγιᾶς κατὰ τὸ νέον σχολικὸν ἔτος 1956–57 ἀλλ’ ἐπετράπη ἡ φοίτησίς του εἰς τὸ ἐλάχιστα ἀπέχον δημοτικὸν σχολεῖον Τριγώνου διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν βασικὴν μόρφωσιν. Ἐκ τοῦ ἀνωτέρω καθίσταται φανερὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητηθοῦν εὐθῦναι παρὰ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται Ἐκπαιδευτικοῦ λειτουργοῦ δι’ ἐνεργείας του ὑπαγορευθείσας ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀκωλύτου λειτουργίας τοῦ σχολείου του καὶ τῆς προστασίας τοῦ καλῶς νοουμένου συμφέροντος τοῦ μαθητοῦ τούτου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

γ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 572 ἐρωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Δ. Βρανοπούλου, διαβιβασθείσης μοι δι’ ὑπ’ ἀριθ. 344)187 ἐ. ἔ. ἐγγράφου σας, ἀφορώσης δὲ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἀγροφυλακῆς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἐρωτῶντα, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 313804)ΡΟΝΕΟ 25 τῆς 11.12. 1956 ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐχορηγήθη ἐπίδομά τι ὑπερωριακῆς ἐργασίας εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Ἀγροφυλακῆς. Λόγῳ τῆς βαρείας ἐργασίας εἰς ἣν καθυποβάλλονται οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι καὶ τῆς ἣν ὑφίστανται κατὰ τὰς περιοδείας των ἀνὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν φθορᾶς ἱματισμοῦ καὶ ὑποδήσεως, τὸ Ὑπουργεῖον μελετᾷ τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου βελτιώσεως περαιτέρω τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀνωτέρω ὑπαλλήλων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Αὐγεροπούλου, Ν. Κιτσίκη καὶ Β. Θανασέκου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4211) 3178 ἀπὸ 15.3.1957 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη καὶ ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1084 ἐρώτησις τῶν ἐν τῇ περιλήψει κ. κ. βουλευτῶν, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἐν Αἰγάλεῳ λειτουργοῦντος Πυριτιδοποιείου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ θέμα τοῦτο εἶναι τῆς ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, πρὸς τὸ ὁποῖον ἔχομεν καταστήσει γνωστὰς τὰς ἐν προκειμένῳ ἡμετέρας ἀπόψεις. Ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ὡμίλησεν ὁ ὑποφαινόμενος κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, τῆς 14.6.1955, ἀπαντῶν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 252 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ζάκκα, σχετικὸν δ’ ἐπίσης τυγχάνει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 85)6)222 ἀπὸ 29.9.1956 ἡμέτερον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας ἔγγραφον, κοινοποιηθὲν καὶ ὑμῖν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6072)2138 ἀπὸ 30.8.1956 ὁμοίου σας.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. Β. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

VI) Τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πινάτση. Εἰς ἀπάντησιν σχετικῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πινάτση διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4421) 20.3.57 ἐγγράφου τῆς Διευθύνσεως Νομοθετικῶν καὶ Νομοπαρασκευαστικῶν Ἐργασιῶν παρὰ τῇ Βουλῇ τῶν Ἑλλήνων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι δυστυχῶς οἱ συνεχεῖς περιορισμοὶ τῶν ἀνὰ χεῖρας μας πιστώσεων αἵτινες δὲν ἐπαρκοῦσι διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν ἤδη λειτουργούντων Ἐθνικῶν Ἱδρυμάτων, κωλύουσιν ἡμᾶς ὅπως ἱδρύσωμεν εἰς Προσωτσάνην Ἐθνικὸν Παιδικὸν Σταθμόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἀπριλίου 1957

Ἡ Ὑπουργὸς

ΛΙΝΑ Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2200 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 827 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα ἅτινα προέκυψαν ἐκ τῆς διενεργηθείσης διοικητικῆς ἀνακρίσεως. Εἰς τὸ Κέντρον Κοινωνικῆς Προνοίας Λαρίσης παρεδόθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1950 παρὰ τῆς ἐκεῖσε Παιδουπόλεως 3143 ὀκάδες κονσερβῶν κρέατος παραληφθέντος παρ’ αὐτοῦ κατόπιν ἐντολῆς τοῦ Ὑπουργείου. Διὰ τὴν καταλληλότητα τῶν κονσερβῶν τούτων ἡ ὑπηρεσία τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας, ἐξ ὑπαρχῆς διετύπωσεν ἐπιφυλάξεις ὡς πρὸς τὴν καταλληλότητά των, φοβουμένη τυχὸν δηλητηριάσεις ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως τούτων, ἀπηύθυνε δὲ σχετικὰ ἔγγραφα τόσον πρὸς τὴν Νομαρχίαν Λαρίσης, ὅσον καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον περὶ τοῦ ἂν θὰ ἔδει νὰ διανείμῃ ταύτας ἢ νὰ τὰς καταστρέψῃ. Ἡ Νομαρχία κατόπιν τούτου συνέστησε Ἐπιτροπὴν ἐκ τοῦ Διευθυντοῦ Γεωργίας, τοῦ Νομιάτρου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας, ἥτις ἐξετάσασα αὐτὰς ἔκρινεν ὅτι 1337 κονσέρβαι κριθεῖσαι μετὰ τὴν διαλογὴν τὴν γενομένην τὴν 27)6)51 ἀκατάλληλοι πρὸς βρῶσιν, ἔδει νὰ καταστραφῶσι, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἐγένετο ριφθεῖσαι αὗται εἰς τὸν Πηνειόν. Ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας κατόπιν τῆς διαπιστώσεως τῆς ἀκαταλληλότητος μεγάλου ἀριθμοῦ κονσερβῶν καὶ ἔχουσα τὴν γνώμην ὅτι καὶ ἄλλος ἀριθμὸς εἶχεν ἀλλοιωθῆ ἐπικινδύνως, ἀνέφερεν ὅτι οὐδὲν φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα ἐδέχετο νὰ παραλάβῃ ποσότητα ἐξ αὐτῶν καὶ ὅτι προτιμοτέρα λύσις θὰ ἦτο ἡ ἐκποίησις αὐτῶν διὰ δημοπρασίας. Ἡ ἐνέργεια αὕτη ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐφοβεῖτο τὴν δηλητηρίασιν ἀτόμων καὶ ἔλαβεν ὅλα τὰ μέτρα διὰ τὴν ἀποτροπὴν παντὸς κινδύνου. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω ἀπόψεων τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας, τὸ Ὑπουργεῖον δι’ ἐγγράφου του ἐδέχθη ὅπως μετὰ τὴν διαλογὴν αἱ ἄχρηστοι ἐκποιηθῶσι διὰ δημοπρασίας. Κατὰ τὴν ἐσχάτως διενεργηθεῖσαν διοικητικὴν ὡς ἀνωτέρω ἔρευναν ἐβεβαιώθη τόσον παρὰ τοῦ Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους, ὅσον καὶ παρὰ τοῦ ἐν Βόλῳ Παραρτήματός του ὅτι τὸ σύνολον τῶν κονσερβῶν τούτων εἶναι ἄχρηστον καὶ ἀκατάλληλον πρὸς βρῶσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἱματισμὸν ἐκ τῆς ἐνεργηθείσης ἐρεύνης προέκυψεν ὅτι δὲν παρέστη ἀνάγκη διανομῆς ὁλοκλήρου τῆς ἀποσταλείσης τότε ποσότητος διατηρηθέντος, ὡς διεπιστώθη εἰς ἀρίστην κατάστασιν καὶ μὴ ὑποστάντος οὐδεμίαν φθοράν, χρησιμοποιηθέντος δὲ κατὰ τοὺς τελευταίους σεισμούς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἀπριλίου 1957

Ἡ Ὑπουργὸς

ΛΙΝΑ Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Λασκαρίδη καὶ Κ. Τσιγάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4263)57 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1089 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Λασκαρίδη καὶ Κ. Τσιγάρα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ καθ’ ἡμᾶς Ὑπηρεσία ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὴν Διεύθυνσιν Δημοσίων Κτημάτων τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Διευθύνσεως Ἐποικισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κατήρτισε σχέδιον νόμου μὲ τὸν τίτλον «περὶ ἐκκαθαρίσεως καὶ ἐν γένει διαθέσεως τῶν ἐν τῇ Ἀνατολικῇ Μακεδονίᾳ παρὰ τῶν Βουλγαρικῶν Ἀρχῶν κατοχῆς ἀνεγερθέντων οἰκημάτων ὡς καὶ παρὰ πάσης Ἀρχῆς Κατοχῆς ὁπουδήποτε τῆς Ἐπικρατείας», διὰ τοῦ ὁποίου ρυθμίζονται ὅλαι αἱ περιπτώσεις, περὶ ὧν ἡ ἐρώτησις. Τὸ ἀνωτέρω σχέδιον νόμου μετὰ τῆς ἐν προκειμένῳ οἰκονομικῆς ἐκθέσεως τῆς Γεν. Διευθύνσεως Δημοσίου Λογιστικοῦ εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ τὴν σύνταξιν τῆς κεκανονισμένης ἐκθέσεως, ὡς δὲ πιστεύομεν, λίαν συντόμως θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Καραγκιόζη, Ι. Τριανταφυλλίδη, Θ. Παπαπαναγιώτου, Θ. Λυμπερίδη, Ν. Παπαδημητρίου καὶ Σ. Γουδελῆ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4862)28.3.57 ὑμετέρου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν καταχωρηθεῖσαν ἐν τῷ παρ’ ὑμῖν βιβλίῳ ἐρωτήσεων ὑπ’ ἀριθ. 1133 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Καραγκιώζη, Ι. Τριανταφυλλίδη, Θ. Παπαπαναγιώτου κ.λ.π. «περὶ διαγραφῆς τῶν πρὸς Τραπέζας καὶ Δημόσιον ὀφειλῶν τῶν κατοίκων περιοχῶν Λαρίσης καὶ Βόλου κατόπιν τῶν τελευταίων καταστρεπτικῶν σεισμῶν κ.λ.π., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὸ προκῦπτον θέμα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὀφειλὰς τούτων πρὸς τὸ Δημόσιον ἐκ στεγαστικῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου καὶ τὰ ὁποῖα ἐν τῷ συνόλῳ των ἀποτελοῦν μόνον μικρὸν ποσοστὸν τῶν διατεθέντων στεγαστικῶν δανείων ὑπὸ ἄλλων Ὑπηρεσιῶν, ὡς γενικώτερον τοιοῦτον, θὰ ἐξετασθῇ ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν σημερινῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τοῦ Κράτους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 14.3.1957 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Η. Σκυλλάκου, ἐν σχέσει μὲ τὴν πρόθεσιν ταχείας διαθέσεως τοῦ ἀπαιτουμένου ποσοῦ διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ἐπιταχθέντων ὑποζυγίων κατὰ τὸ 1940–41 τῶν σεισμοπλήκτων Νομῶν Λαρίσης καὶ Μαγνησίας, διαβιβασθέντος ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4424) 20.3.1957 ἐγγράφου σας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως, γνωρίσητε εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 33943) 11.3.1957 ἀποφάσεως ἡμῶν ἐνεγράφη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης πίστωσις ἐκ δραχμῶν 10.000.000 διὰ τὴν ἔναρξιν καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἐν γένει δικαιούχους τῆς κατηγορίας ταύτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Ἀπριλίου 1957

Ὁ Ὑπουργὸς

Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ

VIII) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ε. Πρωϊμάκη καὶ Α. Μπριλλάκη. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 943)57 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ε. Πρωϊμάκη καὶ Α. Μπριλλάκη, ἐπὶ τῶν ληπτέων μέτρων διὰ τὴν καλλιτέραν διάθεσιν τῆς τοματοπαραγωγῆς Ἱεραπέτρας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς εἰσαγωγῆς τομάτας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐμπίπτει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, πρὸς τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἤδη διατυπώσει τὴν γενικωτέραν ἄποψιν, ὅτι ἀντεδείκνυται ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, προκειμένου διὰ νωπὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ λαχανικά, πλεονάζοντα εἰς τὴν χώραν μας. Ἡ τοποθέτησις τῆς παραγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν παρουσιάζει τεραστίας δυσχερείας καὶ εἶναι ἀμφίβολος, λόγω θέσεως τῆς περιοχῆς καὶ τοῦ ἐπικρατοῦντος εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς συναγωνισμοῦ. Ἐν τούτοις ἀποτελεῖ ἤδη ἀντικείμενον μελέτης τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου. Ἡ προσέγγισις πλοιαρίου πρὸς φόρτωσιν εἰς τὸν λιμένα Παχείας Ἄμμου εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον δύναται καθ’ ἡμᾶς νὰ ρυθμισθῇ παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων παραγωγῶν δι’ ἐξασφαλίσεως τοῦ ἀπαιτουμένου φορτίου καὶ διὰ συνεννοήσεως, ἐνδεχομένως, μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου. Ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι πρόσληψις ὡς φύλακος παρὰ τῇ Ἐποπτείᾳ Μηχανικῆς Καλλιεργείας Τριπόλεως τοῦ αἰτοῦντος κ. Φώτη Παπαδημητροπούλου, δὲν καθίσταται δυνατή, διότι δὲν ὑπάρχει ἀντίστοιχος κενὴ θέσις. Ἡ παρὰ τῇ ὡς ἄνω Ἐποπτείᾳ κενωθεῖσα θέσις φύλακος συνεπληρώθη τὴν 10.12.1956 δι’ ἀναπήρου πολέμου βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ν. 1487)50 (ἄρθρον 30). Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Φεβρουαρίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ε. Πρωϊμάκη καὶ Α. Μπριλλάκη. Ἀπάντησις εἰς ὑπ’ ἀριθ. 766 ἐρώτησιν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Πρωϊμάκη καὶ Α. Μπριλλάκη ἐν συνεχείᾳ πρὸς 33767) 1954 καὶ ἀπὸ 25.2.1957 ἡμέτερον. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὡς ἄνω ἐρώτησιν, σχετικὴν μὲ τὸ ἐν περιλήψει θέμα καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 33767 ἐ. ἔ. ἡμετέραν ἀπάντησιν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν ὑμῖν συνημμένως ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 426 ἐ. ἔ. ἀπαντητικῆς ἀναφορᾶς τῆς ἁρμοδίας Διευθύνσεως Γεωργίας Ρεθύμνης, ἐξ ἧς προκύπτει ὅτι μία τοιαύτη ἐπιχείρησις κρίνεται παρακεκινδυνευμένη εἰς τὴν ὑπ’ ὄψιν περιφέρειαν, ἵνα λάβητε γνῶσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 426. Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας Διεύθυνσις Γεωργίας Τμῆμα Δενδροκ. καὶ Ἀμπελ. Ἀθήνας Σχετικὴ ὑμετέρα τηλεγραφικὴ 33767) 28.2.57 Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν ὅτι ὡς μᾶς ἐπληροφόρησεν τὸ ἐνταῦθα Ὑποκατάστημα τῆς Α.Τ.Ε. κατὰ τὸ ἔτος 1945–46 ἐνεκρίθη δάνειον εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν λαχανικῶν προϊόντων Πλατανιὰ Δήμου Ρεθύμνης διὰ τὴν ἐξαγορὰν ἑνὸς κονσερβοποιείου, πλὴν ὅμως ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τοῦ ἀνωτέρω Συνεταιρισμοῦ δὲν ἀπεδέχθη τοῦτο, κρίνουσα τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην παρακεκινδυνευμένην. Ἡ παραγωγὴ μπάμιας εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ χωρίου Πλατανιὰ Δήμου Ρεθύμνης μετὰ τῶν γειτνιαζόντων χωρίων Περβόλια, Χαμαλεύρι, Παγκαλοχώρι, ἀνέρχεται εἰς 150.000 περίπου χιλ. ὀκ. Ἡ καλλιεργουμένη εἰς τὰ ὡς ἄνω χωρία μακρόκαρπος μπάμια θεωρεῖται ἀκατάλληλος πρὸς κονσερβοποίησιν, ἐκτὸς ἐὰν συλλέγηται καθημερινῶς (εἰς μικρὰν ἀνάπτυξιν) ὅπερ δὲν συμφέρει εἰς τοὺς καλλιεργητὰς, δεδομένου ὅτι ὑπὸ κανονικὴν ἀνάπτυξιν ἐπωλήθη κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπὸ τῶν παραγωγῶν μεταξὺ 2,80 ἕως 5 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ἡ παραγωγὴ χλωρῶν φασιόλων πρωΐμων καὶ ὀψίμων ὑπολογίζεται εἰς 500.000 ὀκάδας εἰς τὴν αὐτὴν ὡς ἄνω περιφέρειαν, πλὴν ὅμως ἡ καλλιεργουμένη ἐνταῦθα ποικιλία δὲν θεωρεῖται κατάλληλος πρὸς κονσερβοποίησιν, ἂν καὶ ἡ τιμὴ τῶν χλωρῶν φασιόλων ἐκυμάνθη ἀπὸ 1–3 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ἡ παραγωγὴ τομάτας ἀνέρχεται εἰς 1.000.000 ὀκάδας περίπου καὶ ἡ τιμὴ ταύτης ποικίλλει ἀπὸ 0,80 ἕως 3 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ἡ παραγωγὴ κολοκύνθων ὑπερβαίνει τὰς 500.000 ὀκάδας ἡ δὲ τιμὴ τούτων ποικίλλει ἀπὸ 1–2.50 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ κ. Ἐμμανουὴλ Δομαζάκις κάτοικος Ρεθύμνης ἐγκατέστησε ἐντὸς τῆς πόλεως Ρεθύμνης κονσερβοποιεῖον, ἐξαγοράσας τὸ πωληθὲν τοιοῦτον τοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀρμένων Ρεθύμνης. Ὡς ἐπληροφορήθημεν παρὰ τοῦ ἰδίου κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, παρήγαγεν 25.000 κυτία τοῦ ἑνὸς κιλοῦ μπάμιας, φασολίων, κολοκυθίων καὶ τομάτας. Κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ὑπολογίζει νὰ αὐξήσῃ εἰς πλέον τῶν 50.000 κυτίων ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξεύρῃ κατάλληλα πρὸς κονσερβοποίησιν λαχανικὰ καὶ εἰς χαμηλὰς τιμάς. Δὲν παραλείπομεν δὲ νὰ ἀναφέρωμεν ὅτι ὁ κ. Ἐμμ. Δομαζάκις ἐκόμισεν εἰδικοὺς σπόρους μικροκάρπου μπάμιας καὶ τομάτας ὡς καὶ φασολίων, ἀλλὰ ὡς πληροφορούμεθα δὲν παρουσιάζεται διάθεσις ἐκ μέρους τῶν καλλιεργητῶν διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ποικιλιῶν τούτων. Φροῦτα κατάλληλα πρὸς κονσερβοποίησιν δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν περιφέρειάν μας, πλὴν μικρῶν ποσοτήτων ἀχλαδίων ποικιλίας κρυστάλλι. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1957 Ὁ Διευθυντὴς Γεωργίας δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Β. Θανασέκου, Π. Γλιγλῆ καὶ Α. Λασκαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὡς ἄνω ἐγγράφου σας, ἀφορῶντος τὴν κατατεθεῖσαν ὑμῖν ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ. Β. Θανασέκου καὶ κ. κ. Π. Γλιγλῆ, καὶ Α. Λασκαρίδη, ἐρώτησιν διὰ τὴν μὴ εἰσέτι διανομὴν τοῦ περὶ οὗ αὕτη εἰς θέσιν «Ποταμάκια» Λαμίας ἀπαλλοτριωθέντος ἀγροκτήματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πέμψωμεν ὑμῖν συνημμένως ἀντίγραφον τῆς σχετικῆς μὲ τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπ’ ἀριθ. 20348) 26.2.1957 ἀναφορᾶς τῆς Διευθύνσεως Γεωργίας Φθιώτιδος, ἵνα λάβητε γνῶσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Μαρτίου 1957

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

Τμῆμα Ἐποικισμοῦ Ἀριθ. Πρωτ. 20348. Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας Γεν. Διεύθυνσιν Ἐποικισμοῦ Τμῆμα Βʹ. Ὑμετέρα σχετικὴ Ε) 4929 ἐ. ἔ. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ἀνωτέρω διαταγῆς ὑμῶν ἐπὶ κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ἐρωτήσεως παρὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Β. Θανασέκου κ.λ.π. λαμβάνομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρωμεν ὅτι τὸ ἐν τῇ κατατεθείσῃ ἐρωτήσει ἀγρόκτημα ἐξεδικάσθη παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀπαλλοτριώσεων Λαμίας καὶ ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4) 1957 ἀπόφασις, πρόκειται δὲ νὰ ἐπιληφθῇ καὶ αὖθις ἡ Ἐπιτροπὴ βάσει τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Ν. Δ. 2185) 52. Κατὰ ταῦτα τὸ θέμα δὲν εἶναι ὥριμον διὰ τὴν ὁριστικὴν διανομήν, ἄλλως τε ἡ Ἐπιτροπὴ κατ’ ἀρχὴν καθώρισε τὴν ὑποκειμένην εἰς ἀπαλλορίωσιν ἔκτασιν ἐκ τοῦ κτήματος ὡς πράττει καὶ δι’ ἄλλα ἀγροκτήματα ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἀνθήλης μεθ’ ὃ θ’ ἀκολουθήσῃ βάσει τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ τῆς διαθετέας ἐκτάσεως εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τῶν δεομένων γεωργικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἐν Λαμίᾳ τῇ 26 Φεβρουαρίου 1957

Ὁ Διευθυντὴς Γεωργίας

Δ. ΚΩΤΣΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Σ. Παπαπολίτης, ἔχει τὸν λόγον.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εἶχα παρακαλέσει πρὸ 10ημέρου νὰ μὲ ἐγγράψητε διὰ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν συζητουμένων ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ ὑπεχώρησα ἔναντι τοῦ κ. Καρτάλη, θὰ ὑποχωρήσω καὶ ἔναντι τῶν κ. κ. Παπαπολίτη, Πασσαλίδη καὶ τοῦ κ. Βαρβούτη καὶ μετὰ θὰ λάβω τὸν λόγον.

§9Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐπὶ συνεχεῖς συνεδριάσεις ἀπησχόλησε τὸ Σῶμα, συνεπεία τῆς γνωστῆς ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν τόσον διεξοδικῶς ἀνέπτυξαν ὅλοι οἱ προλαλήσαντες ἀγορηταί, εἶναι ἐκ τῶν σημαντικῶν θεμάτων τῆς ἐσωτερικῆς ζωῆς τῆς χώρας μας. Διὰ τὸν λόγον ἀκριβῶς αὐτόν, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε μάλιστα νὰ ἀποτελῇ ἔλεγχον καὶ θέμα ἀντιδικίας καὶ διαμάχης μεταξὺ τῶν κομμάτων, ἀλλὰ θέμα μιᾶς ἀντικειμενικῆς ἐρεύνης ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν τοῦ Σώματος ὑπὸ τὸ πρίσμα πάντοτε τοῦ συμφέροντος τοῦ Ἔθνους, τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας καὶ τῆς προόδου αὐτῆς. Τὸ θέμα, λέγω, τοῦτο, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐκ τῶν θεμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν οὐσιώδη παράγοντα καὶ ἐν πολλοῖς οὐσιώδη προϋπόθεσιν τῆς ὁμαλῆς πολιτικῆς ἐξελίξεως τῆς χώρας μας. Βεβαίως δὲν ἐμφανίζεται τὸ πρῶτον. Ἡ ἱστορία μας γέμει, ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων περιπτώσεων, ἂν δύναται κανεὶς νὰ ἐκφρασθῇ οὕτω, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Πολιτεία ὑπεχρεώθη, χάριν τοῦ ἰδίου της συμφέροντος, νὰ λάβῃ μέτρα ἐξασφαλίζοντα τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος, μετὰ μίαν ἐσωτερικὴν ἀναταραχήν, μετὰ μίαν ἐξέγερσιν, μετὰ μίαν ἐπανάστασιν. Οἱ πολιτικοὶ ἀνταγωνισμοί, κύριοι συνάδελφοι, ὡς ὅλοι σας γνωρίζετε εἰς τὴν ὡραίαν αὐτὴν γωνίαν τῆς γῆς, αἱ πολιτικαὶ ἀντιθέσεις, αἱ ἀντιθέσεις, ἐὰν θέλετε, ἰδεῶν καὶ γνωμῶν, προσελάμβανον καὶ προσλαμβάνουν τοιαύτην ὀξύτητα, ὥστε ὁσάκις ἀναγινώσκῃ κανεὶς τὴν ἱστορίαν μας, νὰ τοῦ δημιουργῆται ἡ ἐντύπωσις ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν διαρκεῖ ἐξεγέρσει καὶ διαρκεῖ ἐπαναστάσει. Ὅλα, ὅμως αὐτὰ τὰ γνωρίζετε ὅλοι, ὥστε θεωρῶ περιττὸν νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονὸς ὅτι τὸν τελευταῖον καιρὸν διήλθομεν ὅλοι μίαν δοκιμασίαν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐδοκιμάσθησαν ἁπλῶς οἱ ἐλεύθεροι καὶ δημοκρατικοὶ θεσμοὶ μας, καὶ ἡ δημοκρατικὴ ζωή, ἀλλὰ ἐκινδύνευσεν αὐτὴ αὕτη ἡ ὕπαρξις καὶ ἡ ἀνεξαρτησία τῆς χώρας μας. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ περιγράψωμεν καὶ πάλιν τὰ γεγονότα, νὰ τὰ χαρακτηρίσωμεν καὶ νὰ καταμερίσωμεν εὐθύνας, νομίζω ὅτι θὰ ἠθέλαμεν προσφέρει χειρίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος. Διερχόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ἱστορικῶς κρισίμους στιγμὰς καὶ πέραν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπιφέρουν τὸν διαχωρισμόν μας εἰς παρατάξεις πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ ἓν πνεῦμα μελλοντικοῦ συμφέροντος διὰ τὸ καλὸν ἑνὸς Ἔθνους ποὺ εἶναι πάρα πολὺ πτωχὸν διὰ νὰ ἐξακολουθῇ νὰ δαπανᾷ τὴν ψυχήν του εἰς στερήσεις, εἰς φθορὰς καὶ ὀδύνας ἀνωφελεῖς. Ὅλοι οἱ λαοὶ ἀτενίζουν, καὶ πρέπει νὰ ἀτενίζουν, πρὸς τὸ μέλλον, εἰς ἕνα καλλίτερον μέλλον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴμεθα καθηλωμένοι εἰς τὸ παρελθόν. Διὰ νὰ προχωρήσωμεν ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, πρὸς τὰ ἐμπρός, ἔχομεν ἀνάγκην ἑνότητος ἐθνικῆς καὶ ὁμαλότητος πολιτικῆς. Ἰδοὺ διατὶ καὶ ἐν ἀρχῇ εἶπον, ὅτι τὸ θέμα τῶν μέτρων τῆς εἰρηνεύσεως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τὸ πρῖσμα τοῦ συμφέροντος καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Ἔθνους, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς προόδου τῆς χώρας καὶ οὐχὶ ὡς συγκατάβασις πρὸς παραχώρησιν καὶ ἐπιείκειαν πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἡμάρτησαν καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τῆς τελευταίας 15ετίας. Εἶναι ἄλλωστε τόσον πολλοὶ οἱ ἁμαρτήσαντες ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐθνικὴ ἑνότης καὶ ἡ ἐσωτερικὴ συνοχὴ πέραν τῶν ἀπαραιτήτων καὶ νομίμων ἀνταγωνισμῶν καὶ ἀπόψεων ἀποτελοῦν οὐσιώδη, σημαντικὰ καὶ ἀπαραίτητα στοιχεῖα. Καὶ ἤδη, κύριοι βουλευταί, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα. Τὸ θέμα τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ θέμα τῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν χώραν μας. Ἡ μεγάλη πλειοψηφία τοῦ Ἔθνους εἶναι δημοκρατική, εἶναι ἐναντίον τῶν μεθόδων τῶν ὁλοκληρωτικῶν, τῶν ἄκρων καὶ εἶναι ἐναντίον παντὸς μέτρου ποὺ νοθεύει τοὺς δημοκρατικούς μας θεσμοὺς καὶ ἐναντίον παντὸς μέτρου τὸ ὁποῖον ἀκρωτηριάζει τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου. Πᾶσα βεβαίως, ἐσωτερικὴ ἀναταραχή, πᾶσα ἐξέγερσις καὶ σύγκρουσις μοιραίως προκαλεῖ τὴν λῆψιν ἐκτάκτων μέτρων, τῶν ὁποίων ἡ ἔκτασις καὶ τὸ βάθος εἶναι ἀνάλογον μὲ τὴν ἔκτασιν καὶ τὸ βάθος τῆς ἐσωτερικῆς συγκρούσεως, τῆς ἐσωτερικῆς ἀναταραχῆς, ἐν συνδυασμῷ βεβαίως καὶ μὲ μίαν σειρὰν παραγόντων ἱστορικῶν, ψυχολογικῶν, διεθνῶν καὶ ἄλλων. Ἀλλὰ εὐθὺς ὡς παρέλθῃ ἡ δοκιμασία ἀνακύπτει τὸ αἴτημα τῆς ἐθνικῆς ἑνότητος, τῆς ἀποκαταστάσεως ὁμαλότητος διὰ τῆς λήθης. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, τὸ αἴτημα τοῦτο δὲν εἶναι μία ἀναγκαία ἀνθρωπιστικὴ χειρονομία ἁπλῶς, οὔτε μία ἁπλῶς πολιτικὴ τεχνική, ἢ πολιτικὴ σκοπιμότητος. Εἶναι μία ἀνάγκη ὀργανικὴ μιᾶς κοινωνίας δημοκρατικῆς, ἑνὸς Ἔθνους Δημοκρατικοῦ. (Χειροκροτήματα). Μὲ βάσιν αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν ὁ μέγας δημοκράτης, ὁ ἐκ τῶν μεγάλων Ἑλλήνων πατριωτῶν, ὁ ἀείμνηστος στρατηγὸς Πλαστήρας τὸ 1950 ὕψωσε τὴν σημαίαν τῆς εἰρηνεύσεως καὶ ἀπαλλαγῆς, ἀψηφῶν τοὺς εὔκολους χαρακτηρισμοὺς καὶ τοὺς κινδύνους τῶν παρεξηγήσεων. (Χειροκροτήματα). Ὁ πατριωτισμός του, ἡ ἀνάλωσίς του εἰς τὴν ἰδέαν τῆς Πατρίδος ἀπετέλουν ἐγγύησιν, ὅτι εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους καὶ εἰς τὴν πρόοδον τῆς χώρας ἀπέβλεπον τὰ μέτρα ἐκεῖνα. Ὁ μέγας ἐκεῖνος πατριώτης, ἐκήρυξεν, ὅτι ὁ πύρινος κύκλος τῆς συγκρούσεως ἔπρεπε νὰ λήξῃ καὶ νὰ λειτουργήσῃ ἡ δημοκρατία, διὰ νὰ δημιουργηθοῦν τὰ εὐρύτατα ἐκεῖνα πλαίσια, μέσα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀπηλλαγμένοι κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπὸ τὴν μισαλλοδοξίαν, ἀπὸ τὰ πάθη, ἀπὸ τὰ μίση τῆς ταραχώδους ἐκείνης περιόδου, νὰ ἐπροχώρουν πρὸς τὰ ἐμπρός. Εἰς τὴν πολιτικὴν—λέγω—τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου ἐβάρυνεν ἡ σκέψις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἀνασυγκρότησις καὶ ἀνοικοδόμησις τῆς χώρας, χωρὶς τὴν ἀποκατάστασιν ἐσωτερικῆς γαλήνης, χωρὶς τὴν αὐθόρμητον καὶ καθολικὴν συμβολὴν τοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν βλέπω, κύριοι συνάδελφοι, διατὶ σήμερον πρέπει νὰ σκεπτώμεθα κατὰ διάφορον τρόπον, ὅταν μάλιστα ἀπεμακρύνθημεν ἀρκετὰ ἀπὸ τὴν περίοδον ἐκείνην τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Μόνον ἐκεῖνοι ποὺ πιστεύουν εἰς τὸν ὁλοκληρωτισμὸν καὶ μόνον ἐκεῖνοι ποὺ νοσταλγοῦν τὰς ἡμέρας τῆς πολεμικῆς περιόδου, τῆς Κατοχῆς καὶ τῆς ἀνταρσίας, εἶναι δυνατὸν νὰ σκέπτωνται κατὰ τρόπον διάφορον. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑποστηρίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιστρατεύεται τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας. Διαφωνοῦμεν ἁπλῶς ὡς πρὸς τὴν ἐκτίμησιν τῆς καταστάσεως. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι ἡ ἐθνικὴ ἑνότης, ἡ ἀποκατάστασις τῆς Δημοκρατίας συνετελέσθη εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε περαιτέρω διεύρυνσις τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως νὰ θέτῃ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας ἐν κινδύνῳ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν τοιοῦτοι κίνδυνοι ὑπῆρχον καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἐκτίμησιν, δὲν θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ προτείνωμεν οἱονδήποτε μέτρον, δυνάμενον νὰ θέσῃ ἐν κινδύνῳ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας. Δὲν συμφωνοῦμεν ἁπλῶς μὲ τὴν σκέψιν της. Καὶ ἡ ἐκτίμησις τὴν ὁποίαν κάμνομεν εἶναι τελείως διάφορος. Ἡ ἐθνική μας ἑνότης βεβαίως συνετελέσθη. Ἡ μεγάλη, ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τοῦ Ἔθνους εἶναι δημοκρατική, εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸν κομμουνισμὸν καὶ εἶναι σαφῶς πεπεισμένη καὶ σαφῶς φωτισμένη ἐπὶ τῶν μεγάλων θεμάτων τοῦ Ἔθνους καὶ ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ καὶ ἰδεολογικοῦ προσανατολισμοῦ τῆς χώρας. Καθολικόν της πιστεύω εἶναι ἡ προοδευτικὴ δημοκρατία. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ ἐθνική μας ἑνότης συνετελέσθη, οἱ θεσμοί μας ὅπου δὲν εἶναι ἀναιμικοὶ εἶναι γεμᾶτοι ἀπὸ μεθόδους ἀντιδημοκρατικάς. Περιεχόμενον, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Δημοκρατίας, εἶναι ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη καὶ αἱ πολιτικαὶ ἐλευθερίαι. Δὲν δυνάμεθα ὅμως, νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι ἔχομεν κοινωνικὴν δικαιοσύνην καὶ πολιτικὴν ἐλευθερίαν εἰς τὸν βαθμὸν ποὺ πρέπει δι’ ἕνα εὐνομούμενον δημοκρατικὸν πολίτευμα ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς. Ἡ ἀπόστασις τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν πρὸς τοὺς πτωχοὺς εἶναι ἀπαραδέκτως μεγάλη καὶ ἡ ἐπίδρασις τῶν πρώτων ἐπὶ τῆς ἐν γένει πολιτικῆς ζωῆς καὶ τῆς κρατικῆς λειτουργίας εἶναι ἐπικινδύνως ἀποφασιστική. Εἶναι, ὅμως, γνωστόν, ὅτι ὅταν εἰς μίαν χώραν δὲν ὑπάρχῃ κοινωνικὴ δικαιοσύνη, δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία πολιτική, ὅταν τὰ ἰδεώδη αὐτὰ δὲν εἶναι πραγματικότης, τότε, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἰδεώδη αὐτὰ γίνονται αἴτημα καὶ σημαία τοῦ πλήθους, καὶ προσχήματα εἰς χεῖρας τυχοδιωκτῶν, διὰ νὰ καταλήξουν εἰς ἐγχειρίδιον εἰς τὰ νῶτα τοῦ Ἔθνους. Ἀθῶοι καὶ ἔνοχοι, καλοὶ καὶ κακοί, περιπλέκονται εἰς τὴν δίνην τῶν γεγονότων ποὺ ἀκολουθεῖ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ διακρίνωμεν τὸν φίλον ἀπὸ τὸν ἐχθρόν, τὸν ἔνοχον ἀπὸ τὸν ἀθῶον, τὴν εἰλικρίνειαν ἀπὸ τὴν ὑστεροβουλίαν, τὸν πατριώτην ἀπὸ τὸν πατριδοκάπηλον. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ε.Π.Ε.Κ. κόμμα βαθύτατα ἐθνικὸν καὶ γνησίως προοδευτικὸν καὶ δημοκρατικόν, θεωρεῖ ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν πρόοδον τῆς χώρας τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πλήρους δημοκρατίας, σύμφωνα μὲ τὸ περιεχόμενον, τὸ ὁποῖον ἔδωσα ἀνωτέρω. Ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, τὸ 195–51, ἐχαράξαμεν τὴν πολιτικὴν τῆς εἰρηνεύσεως καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ αὐτοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, μὲ πλήρη συνέχειαν καὶ συνέπειαν, ζητοῦμεν καὶ σήμερον τὴν διεύρυνσιν καὶ συνέχισιν τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. (Χειροκροτήματα). Ἄς ἴδωμεν, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, τὶ ἐννοοῦμεν ἡμεῖς «διεύρυνσιν μέτρων εἰρηνεύσεως». Ἡ κομμουνιστικὴ πλευρὰ ἔχει ἑτοίμην τὴν ἀπάντησιν: Γενικὴ ἀμνηστία. Καὶ ὑπεύθυνοι καὶ ἀνεύθυνοι καὶ ἡγηθέντες καὶ παρασυρθέντες καὶ παραπεισθέντες καὶ ἐν καλῇ πίστει ἀγωνισθέντες, ὅλοι ἐλεύθεροι. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα ἐν διαφωνίᾳ. Εἶναι ἀναμφισβητήτως ἡ δημοκρατία ὁ κατ’ ἐξοχὴν θεσμὸς τῆς συγγνώμης, τῆς ἐπιεικείας, τῆς ἀνοχῆς. Ἀλλ’ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον εἰς αὐτὴν νὰ εἶναι τόσον ἀφελὴς καὶ τόσον ἀνεξίκακος, ἂν θέλῃ νὰ ζήσῃ, ὥστε νὰ δεχθῇ τὴν ἰσοπεδωτικὴν αὐτὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὴν ἐπιβράβευσιν καὶ δικαίωσιν τῆς ἡγεσίας τοῦ Κ.Κ.Ε., ἡ ὁποία εἶναι ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὴν ἀνταρσίαν καὶ δι’ ὅλας τὰς συμφοράς, ποὺ ἐπεσωρεύθησαν εἰς τὸ Ἔθνος. Τὴν αὐτήν, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ἰσοπεδωτικὴν ἀντίληψιν, δύναται νὰ παρατηρήσῃ κανεὶς καὶ πρὸς τὴν κυβερνητικὴν πλευράν. Οὔτε δέχεται ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἀρνεῖται, οὔτε ἐφαρμόζει τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως. Δὲν ὑπάρχει οὔτε διὰ τὴν Κυβέρνησιν κριτήριον διαχωρισμοῦ εὐθύνης. Καὶ ἡ ἡγεσία καὶ οἱ ὀπαδοί, καὶ οἱ μὴ ὀπαδοὶ καὶ οἱ κατὰ κακὴν συγκυρίαν ἀναμιχθέντες εἰς τὴν τελευταίαν ἐθνικὴν δοκιμασίαν, κρίνονται κατὰ τὸ αὐτὸ μέτρον. Κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ὑπήρξαμεν οἱ εἰσηγηταὶ καὶ οἱ ἐφαρμοσταὶ τῶν μέτρων τῆς εἰρηνεύσεως, καὶ ἡ κομμουνιστικὴ ἄποψις καὶ ἡ ἄλλη ἄποψις, εἶναι ἀπαράδεκτοι. Δι’ ἡμᾶς, τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως ἀπέβλεψαν εἰς τὸν διαχωρισμὸν εὐθυνῶν μεταξὺ ἡγεσίας καὶ ὀπαδῶν. Ἀρνούμεθα ἡμεῖς νὰ κατακυρώσωμεν εἰς τὸν κομμουνισμὸν τὰς χιλιάδας τῶν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀναμιχθέντων εἰς τὰς συγκρούσεις καὶ τὴν ἀνταρσίαν, μειοῦντες, τοιουτοτρόπως, τὴν εὐθύνην τῆς κομμουνιστικῆς ἡγεσίας. Ἡ πολιτική, κύριοι συνάδελφοι, τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἡμεῖς τὴν ἐφηρμόσαμεν, ἀπέβλεψεν εἰς τὸ νὰ πείσῃ ὅλους ἐκείνους τῶν ὁποίων ὁ ψυχικὸς δεσμὸς δὲν ἀπεκόπη ἀπὸ τὸν ἐθνικὸν παλμόν, ὅτι, καίτοι ἡμάρτησαν, δικαιοῦνται νὰ ἐλπίζουν εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς Δημοκρατίας, τὴν συγγνώμην καὶ τὴν ἐπιείκειαν τοῦ Ἔθνους, καί, σεβόμενοι καὶ τηροῦντες τοὺς νόμους, χωρὶς νὰ βλάπτουν κανένα καὶ κανένα νὰ ἀδικοῦν, νὰ ἀποβοῦν καὶ οὗτοι, ἐντὸς τῆς Πολιτείας δημιουργικοὶ παράγοντες τῆς Πατρίδος των. (Χειροκροτήματα). Δὲν ὑποστηρίζομεν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Δὲν ἔχομεν ἀπομακρυνθῆ ἀρκούντως ἀπὸ τὸν κύκλον τῆς ἀνταρσίας, ὁ ὁποῖος συνετάραξε τὴν χώραν καὶ ἐπεσώρευσε τόσας συμφοράς, ὥστε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Ἐπιθυμεῖ, πράγματι, ὁ λαὸς νὰ λησμονήσῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ τὸ αἴσθημα τῆς πλήρους ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν. Μία τοιαύτη γενικὴ ἀμνηστία θὰ ὡδήγει εἰς τὴν νομιμοποίησιν τῆς ἡγεσίας τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος μὲ ὅλας τὰς συνεπείας καὶ τὰ ἐπακόλουθα, ἐκ τοῦ γεγονότος. Ἡ ἡγεσία τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος εὑρίσκεται ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος καὶ δρᾷ καὶ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἐκτὸς νόμου. Ὑποστηρίζεται, βεβαίως, ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ νομιμοποίησις τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος θὰ ἐξεκαθάριζε τὴν πολιτικὴν εἰκόνα τοῦ τόπου καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν ἄνετον εὐχέρειαν ἀπὸ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται φίλοι, ταγοὶ καὶ προστάται τῆς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἡ ὁποία συγκινεῖται, καθοδηγεῖται καὶ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰς ἀπόψεις τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Ἀλλά, παρ’ ὅλα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, ἀρνούμεθα τὴν ἄποψιν αὐτὴν τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Παρ’ ὅλας τὰς δημοσιευομένας αὐτοκριτικάς, τὸν τελευταῖον καιρόν, οὔτε ἐδιδάχθη ἀπὸ τὰς εὐθύνας της καὶ τὰς συμφοράς, ποὺ καὶ εἰς τοὺς ὀπαδούς της καὶ εἰς τὸν τόπον ἐπεσώρευσεν. Οὔτε μετέβαλε μεθόδους, ἀντιλήψεις καὶ νοοτροπίαν ἀπέναντι τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν ἡ ἡγεσία τοῦ Κ.Κ.Ε. νὰ ζητῇ ἴσην μεταχείρησιν καὶ προστασίαν ἐκ μέρους τῆς Δημοκρατίας μὲ τὰ θύματά της. Ἀλλ’ οὔτε ἡ Δημοκρατία δὲν δικαιοῦται νὰ παράσχῃ νόμιμον προστασίαν καὶ δικαίωσιν εἰς τοὺς ἀνοικτοὺς ἀρνητὰς καὶ καταλυτάς της. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ ἀπεκλείσαμεν τὴν γενικὴν καὶ ἀπεριόριστον ἀμνηστίαν, ἐρχόμεθα ἤδη νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας, ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος τῆς εἰρηνεύσεως. Δύο, κύριοι, θέματα προβάλλουν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Δύο, ἂν θέλετε, κεχωρισμέναι ἀπόψεις τοῦ προβλήματος αὐτοῦ τῆς εἰρηνεύσεως. Τὸ ἓν θέμα εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν εἴτε ὑπὸ τῶν Κακουργιοδικείων, εἴτε ὑπὸ τῶν Στρατοδικείων, βάσει τοῦ ποινικοῦ νόμου, καὶ τῶν διαφόρων ψηφισμάτων. Τὸ ἕτερον θέμα εἶναι μία σειρὰ ἐκτάκτων μέτρων καὶ μία σειρὰ ἐκδηλώσεων τῆς διοικήσεως, τὰ ὁποῖα νοθεύουν τὴν Δημοκρατίαν καὶ προσδίδουν εἰς αὐτὴν τὴν μορφὴν ἑνὸς ἀντιδημοκρατικοῦ Κράτους. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν, κύριοι συνάδελφοι, ὑφίσταται μία διαφωνία καὶ μεταξὺ ἐκείνων ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν συγγένειαν πολιτικὴν ἢ ἰδεολογικὴν μὲ τοὺς κρατουμένους, καὶ αὐτὴ συνίσταται εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν ἀδικημάτων καὶ τῶν καταδίκων. Οἱ μὲν ὑποστηρίζουν, ὅτι τὰ ἀδικήματα αὐτὰ εἶναι ἀποτελέσματα τῆς συγκρούσεως, ἐγένοντο πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ τῆς συγκρούσεως, πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ καί, ἑπομένως, εἶναι πολιτικὰ ἀδικήματα. Οἱ ἄλλοι ὑποστηρίζουν ὅτι δὲν ἐγένοντο πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ καί, ἑπομένως, δὲν εἶναι πολιτικὰ ἀδικήματα. Καὶ οἱ μὲν ὑποστηρίζοντες τὴν πρώτην ἄποψιν ἐννοοῦν νὰ θεμελιώσουν τὴν ἀμνηστίαν, οἱ δὲ ἀρνοῦνται τὴν ἀμνηστίαν τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἦταν βυζαντινισμὸς νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν ἀνάλυσιν τοῦ νομικοῦ χαρακτηρισμοῦ τῶν ἐγκλημάτων. Τὰ πολιτικὰ θέματα δὲν ἀντιμετωπίζονται μὲ τὸν ποινικὸν νόμον, ἀλλὰ μὲ μέσα πολιτικά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύῃ αὐτὸς ἢ ἐκεῖνος ὁ νομικὸς χαρακτηρισμός, νὰ κατισχύῃ αὐτὸς ἢ ἐκεῖνος, πρὸ τῶν σκοπῶν τῆς Πολιτείας, νὰ λάβῃ εἰς τὴν συγκεκριμένην στιγμὴν συγκεκριμένα μέτρα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου συμφέροντος. Ἰδού, λοιπόν, πῶς ἔχει δι’ ἡμᾶς τὸ ὅλον θέμα. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε ὅτι τόσον ἀπὸ τὰ Στρατοδικεῖα, ὅσον καὶ ἀπὸ τὰ Κακουργιοδικεῖα κατεδικάσθη σημαντικὸς ἀριθμὸς εἰς διαφόρους ποινὰς καὶ ἄλλοι μὲν τούτων εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἐκτίουν τὴν ποινήν των, ἄλλοι δὲ εὑρίσκονται ἐκτὸς τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους, Διακρίνω, κύριοι συνάδελφοι, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν μέχρι καὶ τῆς ποινῆς τῶν ἰσοβίων δεσμῶν, ἀπὸ ἐκείνους ποὺ κατεδικάσθησαν εἰς τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι συνάδελφοι νὰ σᾶς κουράσω, ἁπλῶς σᾶς παρακαλῶ νὰ ζήσητε ἐπ’ ὀλίγον τὴν πραγματικότητα, τὴν ὁποίαν ζῶμεν καθημερινῶς, κυρίως οἱ ἐξ ἡμῶν δικηγόροι. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, τὰ δικαστήρια καταγιγνώσκουν ποινὴν μέχρι καὶ ἰσοβίων δεσμῶν, εἰς τὴν κρίσιν καὶ τὴν συνείδησιν τῶν δικαίων ἐπικρατεῖ ἡ σκέψις ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον, μὲ μίαν σειρὰν μέτρων, ποὺ ἑκάστοτε ἡ Πολιτεία θεσπίζει, θὰ ἐπανέλθουν ἐλεύθεροι εἰς τὴν κοινωνίαν. Γνωρίζετε, ἐξ ἄλλου, εἰς ποίαν ἀτμόσφαιραν καταθλιπτικήν, εἰς ποίαν ἀτμόσφαιραν ὑπερβολῶν, εἰς ποίαν ἀτμόσφαιραν παθῶν, ἐδίκαζον τὰ δικαστήρια τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Καί, λέγω, λοιπόν, ἐφ’ ὅσον παρῆλθε χρόνος ἀρκετός, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξε πράγματι μία αὐστηρότης, τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζομεν, ἐξ ὅλων τῶν παρατάξεων, καὶ δὲν θὰ εἶναι κανεὶς ἐξ ἡμῶν, κύριοι συνάδελφοι, εἰλικρινὴς καὶ καλῆς πίστεως, ἐὰν δὲν ὁμολογήσῃ ὅτι ὑπῆρξαν ὑπερβολαί, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἀπεδοκιμάσθησαν, ἐπιβάλλεται ἡ ἐπιείκεια τῆς Πολιτείας. Ἐπιθυμῶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν μὲ συγκίνησιν νὰ ἀναμνησθῶ τοῦ ἀειμνήστου καθηγητοῦ Τσουκαλᾶ, ὁ ὁποῖος ἀπεχώρησε τοῦ Κακουργιοδικείου, δηλῶν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραστῇ εἰς τοιαύτην κωμωδίαν δίκης. Καὶ ἄλλοι, κύριοι συνάδελφοι, τῆς παρατάξεως τῆς Δεξιᾶς, ὑπῆρξαν κατ’ ἀρχὰς πάρα πολλοί, τῶν ὁποίων ἡ ἐξαλλοσύνη καὶ ὁ φανατισμός, δικαιολογημένη ἐν πολλαῖς ἐκ τῶν πραγμάτων ἦταν ἀσυγκράτητος καὶ ὅσον σιγὰ–σιγὰ ἀνεμιγνύοντο εἰς δίκας, πιεζόμενοι ἀπὸ τοὺς συμπολίτας των, ἀντελήφθησαν ὅτι πράγματι ἦτο ὑπερμέτρως αὐστηρὰ ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης. Καὶ οἱ ἔνορκοι, οἱ ὁποῖοι ἐδίκαζον, εἶναι γνωστὸν ὅτι πολλοὶ τούτων ἦσαν καὶ παθόντες. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ ἀδικηθεὶς νὰ δικάζῃ τὸν ἀδικήσαντα μὲ τὴν ἀπαιτουμένην ψυχραιμίαν καὶ ἀντικειμενικότητα; Ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ καὶ ἐκτιμήσωμεν τὴν κρίσιν τοῦ δικαστηρίου, εἰς ἃς περιπτώσεις κατεγιγνώσκοντο ποιναὶ μέχρι τῶν ἰσοβίων δεσμῶν, ὅτι ἐπίστευν ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν κοινωνίαν ἐλεύθεροι, νομίζω ὅτι ἡ ἀμνηστία εἶναι ἐπιβεβλημένη διὰ τὴν κατηγορίαν αὐτήν. Προτείνομεν, λοιπόν, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν μέχρι τῆς ποινῆς τῶν ἰσοβίων δεσμῶν καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς, τὴν ἀμνηστίαν. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἄλλην κατηγορίαν, τῶν καταδικασθέντων εἰς θάνατον. Δι’ ἐκείνους, μάλιστα, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν ὑπὸ τῶν Κακουργιοδικείων, εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως. Καὶ ἐδῶ κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν μνήμην σας. Καταδικασθέντων πάρα πολλῶν ὑπὸ τῶν Στρατοδικείων εἰς θάνατον ὅταν ἀνεθεωρήθησαν αἱ δίκαι των, ἐμετριάστησαν αἱ ποιναί των κατὰ πολύ. Τί μαρτυρεῖ τοῦτο; Ὅτι καὶ τὰ Στρατοδικεῖα ἐδίκασαν μὲ αὐστηρότητα, τὴν ὁποίαν Στρατοδικεῖα καὶ πάλιν δευτέρου βαθμοῦ ἐξετίμησαν. Καὶ ἤθελα, προκειμένου περὶ τούτων, νὰ ὑπενθυμίσω ἀκόμη τοῦτο. Ὅτι διαρκούσης ἀκόμη τῆς ἀνταρσίας, ὅταν ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου δὲν ἦτο ὁμόφωνος, ἀλλὰ ἦτο ἀπόφασις εἰλημμένη κατὰ πλειοψηφίαν, τότε, διαρκούσης ἀκόμη τῆς ἀνταρσίας, λέγω, αἱ ἀποφάσεις ἐκεῖναι δὲν ἐξετελοῦντο. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀναθεώρησις τῶν δικῶν ἀφ’ ἑνός, ἡ πεποίθησις ὅλων καὶ ἡ συνείδησις ὅλων, ἡμῶν, ὅτι τὰ δικαστήρια τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἔκριναν αὐστηρῶς ἀφ’ ἑτέρου, δικαιολογεῖται καὶ εἰς αὐτοὺς ποὺ κατεδικάσθησαν εἰς θάνατον, μέσα εἰς τοὺς ὁποίους ἀναμφισβητήτως πάρα πολλοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν ἐγκλήματα φρικτὰ καὶ ἀνατριχιαστικά, ἡ συγγνώμη καὶ ἐπιείκεια τοῦ Κράτους. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ἐλάμβανε χώραν ἀναθεώρησις ἐκείνων ποὺ ἐστερήθησαν τοῦ δικαιώματος τούτου, θὰ ὁδηγούμεθα εἰς ἐκκαθάρισιν τῶν φυλακῶν διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ μόνον. Ἀλλὰ τοῦτο θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς ἕνα σάλον καὶ μίαν περιπέτειαν, τὴν ὁποίαν νομίζομεν εἶναι καιρὸς νὰ ἀποφύγωμεν. Ἔχω ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἐπίρρωσιν τοῦ ἐπιχειρήματός μου τούτου, ὅτι τὰ Συμβούλια Χαρίτων, εἰς τὰ ὁποῖα μετέχουν ἀνώτεροι δικαστικοί, ἔκριναν ὅτι αἱ καταγνωσθεῖσαι εἰς πολλοὺς θανατικαὶ ποιναὶ ὑπῆρξαν ὑπεράγαν αὐστηραί, καὶ ἐμετρίασαν τοιαύτας καὶ κάτω τῶν ἰσοβίων δεσμῶν. Καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει ἀκόμη πόσον αὐστηρῶς καὶ πόσον ἀδίκως ἐν πολλοῖς πάρα πολλοὶ ἐκ τούτων, κατεδικάσθησαν. Εἰσηγούμεθα, ἑπομένως διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην, τὴν ἀπόλυσιν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ ὅρον. Τί συμβαίνει σήμερον; Ἀπολύονται μὲ ἀναστολὴν ὑπὸ ὅρον καὶ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν δήλωσιν καὶ ἐξαρτᾶται κάποτε ἀπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ ἐπροχωρήσατε, παρὰ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς, μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἀπολύῃ καὶ ἀπολύονται αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὅτι διέπραξαν ἐγκλήματα, μὲ μόνην τὴν δήλωσιν ὅτι ἤδη μετεμελήθησαν. Ἀλλὰ δηλώσεις αἱ ὁποῖαι, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τοιοῦτον τρόπον δίδονται, δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν. Οὔτε νομίζω ὅτι στηρίζεται ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος χορηγεῖ τὴν τοιαύτην ἀναστολὴν εἰς τὴν δήλωσιν. Ἀποτελεῖ ἁπλῶς τὸ πρόσχημα ἀποτελεῖ ἁπλῶς κἄποιαν ἱκανοποίησιν, κἄποιαν διέξοδον διὰ τὸν Ὑπουργόν. Ἄς ἔλθωμεν, λοιπόν, νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅλοι ὅτι ἡ ἀπόλυσις ὑπὸ ὅρον ἀποτελεῖ ἔργον δικαιοσύνης καὶ θέλει ἀποβῇ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν διάκρισιν τῶν καταδίκων κάμνομεν ἡμεῖς. Ὑπάρχουν, ὅμως, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκτὸς τῶν συνόρων τοῦ Κράτους. Δὲν εἰσηγούμεθα, ὡς εἴπομεν ἡμεῖς, διὰ τούτους οἱανδήποτε ἀμνηστίαν, ἀλλὰ πέραν τῶν καταδικασθέντων ὑπῆρξεν ἕνας σημαντικὸς ἀριθμὸς ἀγροτῶν, κυρίως, οἱ ὁποῖοι, εἴτε ἐστρατολογήθησαν βιαίως, εἴτε ἀπήχθησαν, εἴτε δι’ οἱουσδήποτε λόγους ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὸ πάτριον ἔδαφος. Καὶ ἔχει στοιχεῖα τὸ Κράτος ὅτι ὁ ψυχικός των δεσμὸς δὲν ἀπεκόπη ἀπὸ τὸν ἐθνικὸν κορμόν. Ἐκτιμῶν τὸ Κράτος τοῦτο, ἔρχεται καὶ ἐξετάζει μίαν ἑκάστην περίπτωσιν μεμονωμένως. Δὲν συμφωνοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ μέτρον αὐτό, διότι ὁ ρυθμὸς εἶναι βραδύς. Νομίζομεν ὅτι ὁ ἐπαναπατρισμὸς τούτων, αὐτῆς τῆς κατηγορίας, τὴν ὁποίαν προανέφερον, εἶναι ἐπιβεβλημένος, ἀλλὰ κατὰ τρόπον βεβαίως ἐγγυώμενον τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀποφυγὴν οἱασδήποτε ἀναταραχῆς. Ἄς ἀναθεωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐφαρμοζομένην σήμερον τακτικήν, ἤ, κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἀποφασίσωμεν, ἂν θέλετε, τὸν σχηματισμὸν μιᾶς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μελετῶσα τὰς διαφόρους περιπτώσεις νὰ εἰσηγηθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐκτιμῶσα καὶ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας καὶ τοὺς ἄλλους λόγους τῆς ἀναταραχῆς νὰ ἀποφασίσῃ τὸν ἐπαναπατρισμὸν αὐτῶν. Καὶ ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν χώραν μας, καὶ ἀπασχολεῖ καὶ ἡμᾶς ἀπόψε εἰς τὸν θεσμὸν τῶν ἐκτάκτων μέτρων. Ἐλήφθη, διαρκούσης τῆς ἀνταρσίας, μία σειρὰ ἐκτάκτων μέτρων καὶ παρὰ τὸν τερματισμόν της, παρ’ ὅλον ὅτι παρῆλθε 10ετία ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ἀνταρσίας, συνεχίζονται ὅλα αὐτὰ τὰ ἔκτακτα μέτρα καὶ μία ἄλλη σειρὰ ἐκδηλώσεων τῆς Διοικήσεως, τὰ ὁποῖα ἀρνοῦνται τὴν Δημοκρατίαν, νοθεύουν τὸ πολίτευμα καὶ προσδίδουν, ὡς προανέφερον, τὴν μορφὴν ἑνὸς ἀντιδημοκρατικοῦ Κράτους. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μετὰ 10ετίαν ὁλόκληρον ἀνατρέχομεν εἰς τὴν θεωρίαν τὴν ὁμαδικῆς εὐθύνης ἐν προκειμένῳ τῆς συγγενικῆς ἢ φιλικῆς εὐθύνης. Καὶ ἀρνούμεθα ἐργασίαν, ἐκπαίδευσιν, ὄχι μόνον εἰς τοὺς κομμουνιστάς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ παιδιὰ των καὶ εἰς τοὺς φίλους των καὶ εἰς τοὺς γνωστούς των. Εἶναι ἀπαράδεκτον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνεχίζεται τὸ καθεστὼς τῶν πιστοποιητικῶν, ὡς ἐφαρμόζεται. Εἶναι μέτρον ἀντιδημοκρατικόν. Εἶναι μέτρον ἀνελεύθερον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον καὶ ὡς συνάδελφον ἐν τῇ δικηγορίᾳ καὶ ὡς συνάδελφον ἐν τῇ αἰθούσῃ ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως, εἶπεν, ὅτι οὐδεὶς κρατεῖται εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὰ φρονήματά του, ἀλλὰ ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἀρνούμεθα ἐργασίαν καὶ καταδικάζομεν χιλιάδας ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων καὶ τὰς οἰκογενείας των εἰς τὴν πεῖναν καὶ ἀνεργίαν, ὅταν ἀρνούμεθα τὴν μόρφωσιν, διότι βεβαίως ἡ Ἀστυνομία ἔχει τὴν γνώμην ὅτι τὰ φρονήματά των δὲν εἶναι ὑγιᾶ, ἐν ὀνόματι ποίων ἀδίκων, συγκεκριμένων πράξεων λαμβάνομεν τὰ μέτρα αὐτά; Ὅταν, λέγω, ἀρνούμεθα εἰς τὸν φοιτητὴν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, διότι τὸ ὄργανον τῆς τάξεως ἔχει ἀντίθετον γνώμην, περὶ τῶν φρονημάτων του, ποίαν πρᾶξιν παράνομον, ἢ τοὺς φιλικοὺς δεσμοὺς συγγενικοὺς ἢ ἄλλους δεσμοὺς μὲ πρόσωπα τρίτα. Καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς οὐδεμίαν Δημοκρατίαν εἰς οὐδένα εὐνομούμενον Κράτος διώκεται εἷς διὰ τὰς ἰδέας καὶ τὰ φρονήματά του, εἰμὴ διὰ πράξεις μόνον καὶ ὑπὸ φυσικῶν των δικαστῶν δικαζομένας. Εἴμεθα, κύριοι βουλευταί, ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος τῶν πιστοποιητικῶν, ὡς ἐφαρμόζεται, διότι καθιεροῖ προνομιακὴν μεταχείρισιν ὡρισμένων πολιτῶν, καλλιεργεῖ τὴν διαίρεσιν καὶ ἀναπτύσσει τὸ κοινωνικὸν μῖσος τὸ ὁποῖον παρασκευάζει οὕτω τοὺς ἀνατροπεῖς. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, δικαιοῦται τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἰς ὅλας τὰς νευραλγικὰς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας καὶ δικαιοῦται νὰ λαμβάνῃ ὅλα τὰ νόμιμα μέτρα τὰ ὁποῖα θεωρεῖ ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀσφάλειάν του. Πέραν, λοιπόν, αὐτῶν τῶν περιπτώσεων τῶν ἁπτομένων μὲ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους, νομίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ ἐπιτρεπόμενον, εἰμὴ εἰς τὰς περιπτώσεις τὰς ὑπὸ τοῦ Συτάγματος προβλεπομένας καὶ βάσει τῶν ἐγγυήσεων τὰς ὁποίας τὸ Σύνταγμα καθιεροῖ. Καὶ ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τοὺς φακέλλους. Εἴμεθα ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τούτων. Βεβαίως δύναται, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμποδίσῃ οὐδεὶς τὴν Ἀσφάλειαν νὰ ἔχῃ τὰ οἱαδήποτε νομίζει στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐνημερότητά της, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελοῦν νομικὸν καθεστὼς ἀναμφισβητήτου ἀποδεικτικῆς ἀξίας. Δὲν συζητοῦμεν περὶ ἐκκαθαρίσεως διότι τασσόμεθα ὑπὲρ τῆς καταργήσεώς των. Δικαιοῦται, εἰς τὰς περιπτώσεις ποὺ ζητεῖται πιστοποιητικὸν ὁ πολίτης, νὰ ζητήσῃ τὴν ἐκκαθάρισιν μὲ ὅλας τὰς δικαστικὰς ἐγγυήσεις. Καὶ νομίζω ἐπίσης ὅτι δὲν εἶναι δικαστικὴ ἐγγύησις πλήρης τὸ ὑφιστάμενον καθεστὼς καὶ ἐκεῖ διαφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς αὐτὰς ὑπάρχουν δικαστικοί. Ἄλλο εἶναι δικαστήριον, ἄλλο εἶναι δικαστικὸν Συμβούλιον καὶ ἄλλο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχουν καὶ δικαστικοὶ καὶ ὑπάλληλοι τῆς διοικήσεως. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ διοικητικὸν μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ συνεχίσῃ περαιτέρω τὸ ἔκτακτον τοῦτο μέτρον τῆς στερήσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου. Τὸ Σύνταγμα, κύριοι συνάδελφοι, προστατεύει τὸν πολίτην καὶ τὰς ἐλευθερίας του καὶ οἱ νόμοι διαγράφουν τὴν διαδικασίαν καὶ τὸν δικαστὴν ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ τὴν συμπεριφορὰν τούτων, ἔναντι τῶν νόμων. Οὐδέν, λοιπόν, ἄλλο ὄργανον πλὴν τῶν νόμων καὶ τοῦ φυσικοῦ δικαστοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ καταγνώσῃ ποινὴν στερητικὴν τῆς ἐλευθερίας. Καὶ εἶναι ποινή, κύριοι συνάδελφοι. Ἡ καινοφανὴς ἄποψις ὅτι εἶναι μέτρον διοικητικὸν καὶ δὲν εἶναι ποινή, εἶναι ἀπαράδεκτος. Ὁδηγεῖ εἰς ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν δικαιοσύνην, εἰς κατάλυσιν τῆς δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν δικαιολόγησιν μιᾶς σειρᾶς μέτρων πέραν τοῦ νόμου, ὑπεράνω τοῦ νόμου καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου. Εἶναι, λοιπόν, ποινὴ στερήσεως τῆς ἐλευθερίας καὶ ὡς τοιαύτη δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ ἐντὸς τῶν νόμων καὶ ὑπὸ τῶν φυσικῶν δικαστῶν νὰ ἀπαγγελθῇ. Ἔχομεν, βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ὑποχρέωσιν νὰ περιφρουρῶμεν τὴν ἀσφάλειάν μας, ὅλοι ἔχομεν ὑποχρέωσιν καὶ εὐθύνην διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλλιεργῶμεν τὴν δυστυχίαν καὶ τὸ κοινωνικὸν μῖσος ἐν ὀνόματι τῆς ἀσφαλείας. Τὴν ἀσφάλειαν θὰ προστατεύσωμεν καὶ θὰ διαφυλάξωμεν μὲ τὴν δικαιοσύνην, τὴν ἰσοπολιτείαν, τὴν νομιμότητα καὶ πρὸ παντὸς διὰ σειρᾶς μέτρων καταπολεμήσεως τῆς ἐνδείας τῶν λαϊκῶν στρωμάτων ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἡ βασικὴ ὅλων. Ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα τῆς ἐλευθεροτυπίας. Εἶναι βεβαίως ἰδιόμορφον καὶ εἶναι εὐρύτατον. Πρὸ ὀλίγου χρόνου ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν μάλιστα προτάσεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὑπεσχέθη ὅτι ταχύτατα θὰ φέρῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τοῦτο. Νομίζομεν, ἑπομένως, ὅτι καὶ τοῦτο χρήζει ἀντιμετωπίσεως. Ἔχομεν κατόπιν, κύριοι συνάδελφοι, τὰ μέτρα ἐκεῖνα καὶ τὰ ψηφίσματα, τὰ ἔκτακτα, διὰ τῶν ὁποίων ἐστερήθησαν τῶν συντάξεών των καὶ τῶν περιουσιῶν των μία μεγάλη κατηγορία πολιτῶν. Τὸ μέτρον, κύριοι συνάδελφοι, τῆς στερήσεως τῶν συντάξεων καὶ τῶν περιουσιῶν, δὲν θεωροῦμεν ἁπλῶς ἄδικον, ἀλλὰ καὶ ἀνήθικον καὶ ἀνίερον. Πέραν τούτου, ὑπάρχει μία σωρεία νόμων, ὅπως ὁ νόμος 1366 περὶ ἀπαγορεύσεως ἀγορᾶς ἰδιοκτησίας εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς ὑπόπτων φρονημάτων πολιτῶν, ὁ νόμος 2536 καὶ διάφοροι ἄλλοι τοὺς ὁποίους, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφέρω ὀνομαστικῶς, ἐπιβάλλεται ἐπίσης ἡ ἀπόδοσις τῶν δημευθεισῶν περιουσιῶν. Ἔρχομαι ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν Στρατοδικείων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ καθεστὼς δημοκρατικόν, ὑπὸ καθεστὼς εἰρήνης νὰ στεροῦνται οἱ πολῖται δι’ οἱονδήποτε ἀδίκημα τῶν φυσικῶν των δικαστῶν. Ὅλα τὰ ἀδικήματα πρέπει νὰ παραπέμπωνται εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, νὰ ἀφαιρεθοῦν ἐν ἑνὶ λόγῳ ἀπὸ τὴν διοίκησιν καὶ τὰ Στρατοδικεῖα, ὅ,τι ἀνήκει ἐκ τῶν νόμων καὶ τοῦ Συντάγματος εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσα ὑπεστήριξα περὶ τῆς ἀμνηστίας καὶ τῶν μέτρων τῆς εἰρηνεύσεως, δὲν εἶναι κατασκευάσματα αὐθαίρετα οὔτε καινὰ δαιμόνια. Στηρίζονται εἰς τὴν πεῖραν καὶ εἰς τὴν ἱστορικὴν μνήμην τῆς Ἑλλάδος παλαιοτέρας καὶ προσφάτου, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν χωρῶν. Ἡ μνήμη αὐτὴ καὶ ἡ πεῖρα ἂς εἶναι ὁ γνώμων ὁ ἀσφαλὴς καὶ ἡ καθοδηγητικὴ πυξὶς διὰ τὴν περαιτέρω πορείαν μας. Γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχουν εἰς πάρα πολλοὺς ἐξ ὑμῶν τραύματα ψυχικά, ὑπάρχουν εἰς πάρα πολλοὺς ἐξ ὑμῶν ἐμπόδια ψυχικά, ἀλλὰ μεταφερθῆτε πρὸς στιγμὴν εἰς τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν τοῦ 1863 καὶ ἐνθυμηθῆτε τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, τὸν ἀείμνηστον Μωραΐτην, τοῦ ὁποίου ἐδολοφονήθη αὐτὸς οὗτος ὁ υἱός του. Ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου βήματος, ἀπὸ τῆς ἐπισήμου ἕδρας οὗτος ἐβροντοφώνησεν, ὄχι ἔκτακτα μέτρα, ὄχι ἄλλο αἷμα. Τὰ ἔκτακτα μέτρα καὶ ἡ συνέχισις τῆς καταστάσεως αὐτῆς, τῆς συγκρούσεως, ἀπεργάζονται τὴν συμφορὰν τοῦ Ἔθνους. Ἐξαρθῆτε καὶ ὑμεῖς εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο, διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι εἶσθε δημόσιοι ἄνδρες, καὶ ἀποφασίσατε. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, προχωρήσωμεν ἐκεῖ ὅπου τὰ πράγματα εἶναι ὥριμα, ἐὰν ἐκκαθαρίσωμεν τὰς φυλακάς, ὡς εἶπον, ἐὰν καταργήσωμεν τὰ ἔκτακτα μέτρα, ἐὰν καταργήσωμεν τὰ Στρατοδικεῖα, παραπέμποντες εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια καὶ εἰς τοὺς φυσικοὺς δικαστάς, ἐὰν ἀποδώσωμεν τὰς δημευθείσας περιουσίας, ἐὰν καταργήσωμεν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα στεροῦν ὡρισμένα πρόσωπα ἀπὸ τὰς συντάξεις των, ἐὰν παύσωμεν νὰ χρησιμοποιοῦμεν τὴν φοβίαν τοῦ κομμουνισμοῦ ὡς ὅπλον πολιτικῆς ἐπικρατήσεως καὶ τὴν πενίαν τοῦ λαοῦ ὡς μέσον δημαγωγίας, βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ ἔχωμεν προσφέρει τὴν χαριστικὴν βολὴν κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Κλῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§11Γ. ΚΛΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§12Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθές, κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐσημειώθη ἕνας διάλογος μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἠρωτήθην ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν: «Ὁ πολιτικὸς κόσμος, κύριε συνάδελφε, κυβερνᾷ ἢ οἱ ὑπάλληλοι;» — Πέτσος: (Ἀπήντησα): «Ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος». Ἐδῶ, λέγει: «Οἱ ὑπάλληλοι». Εἶναι ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπήντησα. Καὶ κατέληξα, ὡς πρὸς τὴν θέσιν μου ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου: «Εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὃ μέρος ἐξυπηρετοῦνται οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου καθ’ ὃ μέρος θίγονται οἱ ὑπάλληλοι». Αὐτὸ τὸ σημεῖον θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§13Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν χθὲς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς ἰσχύος ἄρθρων 94 ἕως καὶ 114 τοῦ νόμου 1811) 51, κλπ.», ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι δέχεται τὰς τροποποιήσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐν τούτοις, ὅμως, εἰς τὴν παράγρ. 6 τοῦ σχεδίου, ὡς καταχωρεῖται τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, ἐνῷ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς γίνεται λόγος περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐνταγέντων εἰς Υ.Κ.Π. εἰς τὸν 6ον βαθμὸν καὶ κατωτέρους, τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει διὰ τοὺς ἐνταγέντας εἰς τὸν 7ον βαθμὸν καὶ κατωτέρους. Πρόκειται περὶ παραδρομῆς προφανῶς καὶ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ δέουσα διόρθωσις.

§14Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Μάλιστα. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Μητσοτάκη.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυστυχῶς, δὲν παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις. Ἐὰν ὅμως, ἡ Βουλὴ φρονῇ ὅτι αἱ παρατηρήσεις τῶν κ.κ. συναδέλφων ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ ἡ δέουσα διόρθωσις. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν ἀνωτέρω, καὶ μὲ φραστικὰς διορθώσεις, κατόπιν παρατηρήσεων τοῦ Ὑφυπουργοῦ Γεωργίας κ. Δ. Μανέντη. Ὁ κ. Γ. Βαρδούτης ἔχει τὸν λόγον.

§16Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ζητήσω μίαν διασαφήνισιν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ὁμιλῶν τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶπεν ὅτι οἱ ἐπερωτῶντες ἀπηύθυναν τηλεγραφήματα καὶ ἐκκλήσεις εἰς ὀργανώσεις καὶ λαϊκὰς ὁμάδας, ζητοῦντες τὴν ὑποστήριξίν των ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν κατέθεσαν. Κατέθεσα καὶ ἐγὼ ἰδίαν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἐὰν ἔχῃ εἰς χεῖρας του, ἢ ἐὰν ἔχῃ πληροφορηθῆ οἱανδήποτε ἐγκύκλιον ἢ ἔκκλησιν ἰδικήν μου.

§17Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς ἡ δήλωσίς μου αὐτή.

§18Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ὄχι, ὅτι θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖ ἀδίκημα καὶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀπευθύνωνται οἱ βουλευταὶ εἰς λαϊκὰς ὀργανώσεις, ἀλλὰ διότι ἡ ἐπερώτησίς μου προέρχεται ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου ἀποκλειστικὴν πρωτοβουλίαν, πηγάζει ἀπὸ τὴν πίστιν μου ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν λαϊκὴν προσδοκίαν καὶ δὲν παρίσταται ἀνάγκη ἐκκλήσεων. Κατόπιν τούτου εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Τὸ πρόβλημα, κύριοι βουλευταί, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ τετάρτην κατὰ σειρὰν ἑβδομάδα, ἀνάγεται εἰς τὴν κοινωνικὴν γαλήνην τῆς χώρας καὶ εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας. Εἶναι εὐνόητον καὶ διεπιστώθη ἐκ τῆς διεξαχθείσης μέχρι σήμερον συζητήσεως, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὅλαι αἱ πτέρυγες αὐτῆς ἀντιλαμβάνονται τὴν σοβαρότητα τούτου διὰ τὴν ἐθνικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἐὰν ὡς πρὸς τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν σημασίαν τοῦ προβλήματος, διεπιστώθη σύμπτωσις γνωμῶν, ἐξεδηλώθη ριζικὴ διαφορὰ ἀντιλήψεων ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀντιμετωπίσεως καὶ τὰς λύσεις ποὺ ἐπιβάλλονται καὶ δὴ τόσον μεταξὺ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅσον καὶ μεταξὺ τῶν διαφόρων κομμάτων τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου. Νομίζω ὅτι εἰς τὴν ὀρθὴν λύσιν τοῦ προβλήματος θὰ ὁδηγηθῶμεν ἐὰν τὸ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ πολιτικὸν ρεαλισμὸν χωρὶς προκαταλήψεις, χωρὶς κομματικὰ κριτήρια, ἀντλοῦντες διδάγματα ἐκ τῆς ἱστορίας, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τὴν λαϊκὴν προσδοκίαν καὶ ἔχοντες πρὸ ὀφθαλμῶν τὸ συμφέρον τῆς Δημοκρατίας καὶ μόνον καὶ τὴν ἠθικὴν τῆς Πολιτείας ἀποστολήν. Εἶναι φυσικὸς καὶ κοινωνικὸς συγχρόνως νόμος ὅτι τὰς θυέλλας καὶ τὰς ἀναταραχὰς ἀκολουθεῖ πάντοτε ἡ γαλήνη. Εἰς τὸν φυσικὸν κόσμον ἡ γαλήνη ἐπέρχεται αὐτομάτως διὰ τῆς ἐναλλαγῆς τῶν φυσικῶν δυνάμεων, ἡ ὁποία δημιουργεῖ καὶ διατηρεῖ τὴν ζωὴν διὰ τῆς ἀνανεώσεως. Εἰς τὰς κοινωνίας τῶν ἀνθρώπων εὐθὺς ὡς παρέλθουν αἱ κρίσεις καὶ αἱ ἀναταραχαὶ ποὺ τὰς συγκλονίζουν κατὰ περιόδους εἰς τὴν διαδρομὴν τῶν αἰώνων κατὰ ἱστορικὴν ἀναγκαιότητα εὐθὺς ὡς ἐκλείψουν τὰ γεγονότα ποὺ ἐθόλωσαν τὴν σκέψιν καὶ ἀνεστάτωσαν τὸν ψυχικὸν κόσμον τῶν ἀνθρωπίνων ὄντων γεννᾶται ἡ ζωηρὰ ἔφεσις τούτων νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὸ κακὸν παρελθόν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον, διὰ νὰ δημιουργήσουν τὴν νέαν ζωήν, εἰς τὴν ὁποίαν ὠθεῖ τὸ ἔνστικτον τῆς αὐτοσυντηρήσεως. Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῆς λειτουργίας τῶν νόμων εἰς τὸν φυσικὸν κόσμον καὶ εἰς τὴν κοινωνικὴν ζωὴν καὶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἱ ἀνθρώπιναι κοινωνίαι εἶναι ὠργανωμέναι εἰς αὐτοτελεῖς πολιτείας, ἡ δὲ πορεία των καὶ ἡ κοινωνικὴ ζωὴ καθορίζεται ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς βιολογικοὺς νόμους ποὺ διέπουν τὴν φυσικὴν ζωὴν τῶν συγκροτούντων ταύτας ἀνθρωπίνων ὄντων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν Πολιτείαν ἡ ὁποία καθορίζει τοὺς κανόνας τῆς κοινωνικῆς διαβιώσεως ὡς φορεὺς τῆς συλλογικῆς βουλήσεως τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Ἀπὸ τὴν ἀποστολὴν αὐτὴν τῆς Πολιτείας προβάλλει τὸ καθῆκον αὐτῆς νὰ δίδῃ ἑκάστοτε ἔμπρακτον ἔκφρασιν εἰς τὴν ἔφεσιν καὶ τὴν προσδοκίαν τῶν λαῶν δι’ ἐξασφάλισιν κοινωνικῆς γαλήνης, τὴν ἔκφρασιν δὲ αὐτὴν δίδει διὰ τῶν πολιτειακῶν πράξεων καὶ διὰ νόμων ἀνταποκρινομένων εἰς τὴν καθολικὴν περὶ δικαίου συνείδησιν. Τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν καὶ τὴν ἔφεσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀνεγνώρισαν ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ἡγεσίας τούτων ὅτι ὅλοι ἀνεξαιρέτως διεκήρυξαν πανηγυρικῶς καὶ κατηγορηματικῶς τὴν ἀνάγκην τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος. Καὶ ἤρχισε μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀνταρσίας σταδιακὴ ἐφαρμογὴ μέτρων εἰρηνεύσεως διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς κοινωνικῆς ὁμαλότητος κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου συνεχισθεῖσα ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἀπὸ τὴν διάδοχον τούτου σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἡ ἀποκατάστασις τῆς ὁμαλότητος εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν δὲν ἔχει ὁλοκληρωθῆ, διότι δὲν ὑπῆρξε συνολικὴ καὶ ρωμαλέα ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος. Ἡ δημοσία καὶ ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς χώρας πιέζεται ἀκόμη καὶ ἀσφυκτιᾷ ἀπὸ τὴν σκιὰν τοῦ κακοῦ παρελθόντος. Αἱ φυλακαὶ καὶ τὰ στρατόπεδα ὑφίστανται. Παρὰ τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν φυλακισμένων καὶ ἐκτοπισμένων, οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον εἰς τὰς ἑστίας των, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἀπολυθέντες διαβιοῦν ἐν εἰρήνῃ μὲ τοὺς συμπολίτας των, κρατοῦνται ἀκόμη μερικαὶ χιλιάδες εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τὴν ἐξορίαν. Ἡ διαβίωσίς των, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἰδιαιτέρως, διότι ἐξετέθησαν ἤδη ἀρκετὰ ὡς πρὸς αὐτὴν ἀπὸ τοὺς προλαβόντας με εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀνθρωπισμοῦ καὶ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ βελτιώσῃ μέχρι τῆς ἀπελευθερώσεώς των τὰς συνθήκας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἀφοῦ, ὡς ἐδήλωσεν, ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα ἀπὸ ἀνθρωπιστικῆς ἀπόψεως, μὲ αἰσθήματα ἀνθρωπίνης ἀλληλεγγύης. Ὑπάρχει ἐπὶ πλέον ἡ διατήρησις ἐν ἰσχύϊ καὶ ἡ συνεχιζομένη ἐφαρμογὴ τῶν ἀντιδημοκρατικῶν μέτρων ἀποκλειστικὸς δικαιολογητικὸς λόγος τῆς θεσπίσεως τῶν ὁποίων κατὰ τὸ παρελθὸν ἦτο ἡ ἀνάγκη ἀμύνης τῆς Πολιτείας ἐναντίον τῆς τότε ἐνόπλου ἐπιθέσεως, τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως, ἡ παραπομπὴ τῶν πολιτῶν εἰς ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, τὰ ψηφίσματα καὶ οἱ νόμοι ἐναντίον τῆς ἐλευθεροτυπίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως, Ἡ δήμευσις τῶν συντάξεων καὶ τῶν ἀγροτικῶν κλήρων, οἱ νόμοι καὶ τὰ μέτρα τοῦ περιορισμοῦ τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν καὶ οἱ περίφημοι φάκελλοι καὶ τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ συνεχιζομένη ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων τούτων ἀποτελεῖ ἀνωμαλίαν τεχνητήν, ἐπιβαλλομένην ἐκ τῶν ἄνω καὶ μὴ ἀνταποκρινομένην πρὸς τὸ αἴσθημα καὶ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἤδη ἀπὸ τὰ πρῶτα ἔτη μετὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας ἔθεσεν εἰς λήθην τὸ παρελθὸν καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ ζήσῃ ὑπὸ συνθήκας κοινωνικῆς εἰρήνης καὶ πολιτικῆς ὁμαλότητος. Ἡ ἀποκατάστασις τῆς ὁμαλότητος ἀποτελεῖ καθῆκον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς χώρας, εἶναι δὲ εὔλογος ἡ ἀξίωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὅπως ἕκαστος ἐξ ἡμῶν λάβῃ σαφῆ καὶ ὑπεύθυνον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θέσιν. Σαφῆ θέσιν θὰ λάβω μὲ τὴν σειράν μου καὶ ἐγώ. Προτοῦ, ὅμως, διατυπώσω τὰς συγκεκριμένας λύσεις, τὰς ὁποίας θὰ προτείνω, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω τὰ ἑξῆς: Ἀνήκω, ὡς γνωστόν, ὡς ἀνεξάρτητος, εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον. Πιστεύω εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Δημοκρατίαν, εἰς τὴν Δημοκρατίαν ἡ ὁποία ἐξελίσσεται προοδευτικῶς, προσαρμοζομένη πρὸς τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν λαϊκὴν προσδοκίαν διὰ τοῦ ἐλευθέρου πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Ἡ ἰδεολογική μου τοποθέτησις, ἡ ὁποία προκύπτει καὶ ἀπὸ τὴν πολιτικήν μου πρᾶξιν κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν, ὡς συνεργάτου τοῦ ἀειμνήστου Σοφούλη, μὲ φέρει εἰς ἀντίθεσιν, τόσον πρὸς τὸν Κομμουνισμόν, ὅσον καὶ πρὸς τὴν ἄκραν δεξιάν. Καταδικάζω τὴν βίαν, ὁποθενδήποτε καὶ ἐὰν προέρχεται καὶ θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖ βίαν ἡ ἐξάρτησις τῆς ἐλευθερίας γνώμης τῶν ἄλλων ἀπὸ τὴν σύμπτωσίν της καὶ τὴν συμμόρφωσιν πρὸς τὴν ἰδικήν μας γνώμην, διότι ὅταν τοῦτο συμβαίνῃ ὑπάρχει καταναγκασμὸς καὶ ἐκτόπισις τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ καθεστῶτος ἀπὸ τὸν ὁλοκληρωτισμόν. Ἀπὸ τῆς ἰδεολογικῆς ταύτης σκοπιᾶς θὰ ἐξετάσω, ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας καὶ τί πρέπει νὰ κάμῃ αὕτη διὰ νὰ ἐκλείψῃ ἡ ἀνώμαλος κατάστασις. Προβάλλει πρῶτον τὸ κατάλοιπον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐκτάκτων μέτρων κατὰ τὸ παρελθόν. Εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς αἱ φυλακαὶ καὶ τὰ στρατόπεδα ὅπου κρατοῦνται 3200 ἄνθρωποι καὶ ἀφ’ ἑτέρου, οἱ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος διαβιοῦντες Ἕλληνες, ἐθνικόφρονες ἢ κομμουνισταί. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀσφαλῆ κρίσιν περὶ τῆς ἀμνηστίας, ὀφείλομεν πρωτίστως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ἀμνηστία δὲν ἀποτελεῖ δικαίωσιν τοῦ ἐγκλήματος οὔτε τοῦ ἐγκληματίου. Εἶναι ἔννοια στενωτέρα τῆς λήθης. Ἡ ἀμνηστία εἶναι τὸ μέσον, ἡ λήθη ὁ σκοπός, διότι θεσπίζεται καὶ χορηγεῖται διὰ νὰ ρίψῃ τὸ παρελθὸν εἰς λήθην. Δὲν διαγράφει τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ τὸ ἀξιόποινον τῆς πράξεως. Συνεπῶς ὅταν προτείνῃ τις ἀμνηστίαν δὲν σημαίνει ὅτι δικαιώνει τὸ ἔγκλημα. Τὴν ἀμνηστίαν ὑπαγορεύει τὸ ὑπέρτατον συμφέρον τῆς Πολιτείας. Διὰ τοῦτο εἰς τὰ Συντάγματα ὅλων τῶν χωρῶν ὑπάρχουν διατάξεις περὶ ἀμνηστίας διὰ τὰ πολιτικὰ καὶ σύνθετα ἐγκλήματα, ὅλα δὲ σχεδὸν ὁρίζουν ὅτι τὴν ἀμνηστίαν χορηγεῖ κατ’ ἐξαίρεσιν, καίτοι πρόκειται περὶ νομοθετικῆς πράξεως, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀποφεύγωνται, χάριν τῆς κατασιγάσεως τῶν πολιτικῶν παθῶν, αἱ ἐνώπιον τῶν νομοθετικῶν σωμάτων συζητήσεις καὶ διὰ νὰ μὴ ἀναμοχλεύεται τὸ παρελθόν. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις εἰς τὴν ἱστορίαν, καθ’ ἣν τὴν ἐπανάστασιν δὲν ἔχει ἐπακολουθήσει ἀμνηστία καὶ διαγραφὴ τοῦ παρελθόντος. Ὁ θεσμὸς εἶναι Ἑλληνικῆς προελεύσεως. Ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα. Ἀκολουθεῖ ἡ Ρώμη μὲ τὴν Pax Romana ἡ ὁποία δὲν ἦτο μόνον ἐξωτερική, ἀλλὰ καὶ ἐσωτερικὴ εἰρήνη καὶ ἐφηρμόσθη καὶ κατὰ τὸν μεσαίωνα καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν Φλωρεντίαν. Κατὰ τοὺς νεωτέρους χρόνους, μετὰ τὴν Γαλλικὴν ἐπανάστασιν καὶ τὸν Ἀμερικανικὸν ἐμφύλιον πόλεμον, ἐχορηγήθη ἀμέσως πλήρης ἀμνηστία. Δὲν λείπουν παραδείγματα καὶ ἀπὸ τὴν πρόσφατον ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νόμου τῆς συνθήκης τῶν Ἀθηνῶν τοῦ 1913, ἐχορηγήθη ἀμνηστία ὄχι μόνον εἰς τὰ πολιτικὰ καὶ σύνθετα ἀδικήματα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ κοινὰ ἀδικήματα ἀκόμη. Ἐπίσης διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νόμου τῆς συνθήκης τῆς Λωζάνης καὶ τοῦ νόμου 715) 1957 παρεχωρήθη πλήρης ἀμνηστία. Διὰ τῆς ἀμνηστίας, κύριοι βουλευταί, διαγράφεται, ὡς εἶπον, τὸ παρελθὸν καὶ τὸ ἀξιόποινον τῶν ἀμνηστευομένων πράξεων. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, συνεπῶς, νὰ ἔχουν ἐκλείψει τὰ πρόσωπα ποὺ διέπραξαν τὰ ἀδικήματα ἢ ἡ δύναμις ποὺ ἐδημιούργησε τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀμνηστεύονται ὡς ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Διότι ἐὰν ἐξέλιπον τὰ πρόσωπα δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος ἀμνηστίας. Ὁ Χάρων θὰ εἶχε προλάβει τὴν Πολιτείαν. Συνεπῶς δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις αὐτή, καὶ ἐὰν ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ ἡ δύναμις αὐτή, ἡ δημιουργήσασα τὰ γεγονότα, ὑπάρχει ἐπίσης ἡ ὑπερέχουσα δύναμις τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιβάλῃ τὸ Κράτος τοῦ νόμου ἔναντι νέων τυχὸν ἐπιθέσεων. Αἱ συγκεκριμέναι, ὡς πρὸς τὴν ἀμνηστίαν καὶ συνεπῶς πρὸς τὰς ἐκτεθείσας ἀρχὰς καὶ σκέψεις προτάσεις μου εἶναι αἱ ἑξῆς: Ὡς πρὸς τοὺς φυλακισμένους καὶ ἐξορίστους εἰς τὸ ἐσωτερικόν, γενικὴ ἀμνηστία. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διαβιούντων ἀποκλείω τὴν ἐπαναφορὰν τῆς κομμουνιστικῆς ἡγεσίας. Ὡς πρὸς τοὺς ὑπολοίπους, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη τὰ ψυχολογικὰ καὶ οἰκονομικὰ δεδομένα διὰ νὰ ἐπανέλθουν. Ἔχω, κύριοι βουλευταί, καὶ ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὸ παρελθὸν τὴν γνώμην, ὅτι οἱ ἡγέται οἱ ἐπιχειροῦντες ἐπανάστασιν ἐναντίον τοῦ Κράτους, ὀφείλουν καὶ ὅταν αὕτη ἀποτυγχάνῃ νὰ παραμένουν εἰς τὸν τόπον των, νὰ δίδουν λόγον καὶ νὰ συμμερίζωνται τὴν τύχην τῶν ὀπαδῶν ποὺ τοὺς ἠκολούθησαν. Ἐὰν ὑποστηρίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ δοθῇ εἰς τὸ πλῆθος τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὀπαδῶν τῆς ἀνταρσίας ἀμνηστία, τοῦτο πράττω ὄχι ἀπὸ μνησικακίαν ἢ ἐκδίκησιν, ἀλλὰ διότι δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη τὰ ψυχολογικὰ καὶ οἰκονομικὰ δεδομένα, διότι ἐδημιουργήθησαν ὡρισμέναι πραγματικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ καταστάσεις καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ὁμαδικὴ ἐπαναφορὰ δεκάδων χιλιάδων ἀνθρώπων θὰ προκαλέσῃ οἰκονομικὴν ἀναστάτωσιν. Εἰδικῶς ὡς πρὸς τοὺς φυγάδας τῆς γλωσσικῆς μειονότητος τῶν παραμεθορίων περιοχῶν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν κ. Καρτάλην, καὶ τὴν θεωρῶ ἐθνικὴν καὶ συνετὴν καὶ ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως. Εἶναι ὑπόθεσις καλῶν καὶ ὁμαλῶν σχέσεων μὲ τοὺς γείτονάς μας. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰ διατηρούμενα ἐν ἰσχύϊ καὶ ἐφαρμοζόμενα ἀνελεύθερα καὶ ἀντισυνταγματικὰ μέτρα. Τὸ ζήτημα αὐτό, δυνάμεθα νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ἐκκινοῦντες ἀπὸ ὡρισμένων ἐποχῶν γενικῶς ἀναγνωριζομένων. Ἐὰν τὰς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν θὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὰς πρεπούσας λύσεις. Ἔχομεν καθεστὼς Κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας, καὶ τοῦτο σημαίνει ὅτι ἕκαστος εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἐκφράζῃ τὰς γνώμας του, σεβόμενος τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Δὲν καταδιώκεται ἡ ἐλευθερία τῆς γνώμης. Αἱ πράξεις αἱ ἐγκληματικαὶ καταδιώκονται. Αὗται δὲ πρέπει νὰ δικάζωνται καὶ κρίνωνται ὄχι ἀπὸ διοικητικὰς Ἐπιτροπάς, ὄχι ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις, ὄχι μὲ κριτήριον τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μας ἢ τὸ Κόμμα, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς φυσικοὺς ἐκ τοῦ Συντάγματος δικαστάς, ἀπὸ τὰ δικαστήρια καὶ βάσει νόμων καθολικῆς συνειδήσεως. Ἂς ἐξετάσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, ἀντικειμενικῶς — χωρὶς κομματικὰ κριτήρια, μὲ τὴν παρρησίαν καὶ χωρὶς φόβον ἢ πρόθεσιν νὰ φανῶμεν εὐχάριστοι ἢ δυσάρεστοι εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν ἢ εἰς τὴν ἄκραν δεξιὰν — ἀλλὰ συνεπεῖς πρὸς τὰς δημοκρατικάς μας πεποιθήσεις ἓν πρὸς ἓν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μολονότι ἐλήφθησαν εἰς ἐποχὴν πολεμικῶν περιπετειῶν καὶ πρὸς ἄμυναν τῆς Πολιτείας κατὰ τῆς ἐνόπλου ἐπιθέσεως, ἐξακολουθοῦν νὰ ἰσχύουν καὶ σήμερον μετὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Ἂς ἴδωμεν πρῶτον τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως. Τὸ μέτρον τοῦτο, εἶναι ὄχι μόνον ἀντισυναγματικόν, ἀλλὰ καὶ ἀνελεύθερον καὶ ἀπάνθρωπον. Ἀντίκειται πρὸς τὴν κειμένην νομοθεσίαν, πρὸς τὰς φιλελευθέρας παραδόσεις τῆς χώρας, πρὸς αὐτὸν τὸν Ποινικὸν Κώδικα, ὁ ὁποῖος εἰσήχθη τὸ 1950 καὶ δὲν γνωρίζει τὴν ἐκτόπισιν οὔτε ὡς ποινὴν ἐπιβαλλομένην ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Ὁ Ἑλληνικὸς Ποινικὸς Κῶδιξ — καὶ τοῦτο εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπιστήμης καὶ τοῦ Ἕλληνος νομοθέτου — περιλαμβάνει εἰς εἰδικὸν κεφάλαιον, ὑπὸ τὸν τίτλον «μέτρα ἀσφαλείας» διάταξιν ἐν ἄρθρῳ 73, ὁρίζουσαν ὅτι μόνον τὰ δικαστήρια δικαιοῦνται νὰ ἐπιβάλλουν ὄχι κἂν ἐκτόπισιν εἰς στρατόπεδα, ἀλλὰ ἀπαγόρευσιν διαμονῆς εἰς ὡρισμένους τόπους καὶ ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, καὶ τοῦτο ὄχι αὐτοτελῶς, ἀλλὰ κατὰ τὴν καταδίκην ἐπὶ ἀξιοποίνῳ πράξει, δι’ ἣν ἐπεβλήθη ποινὴ καθείρξεως ἢ φυλακίσεως τοὐλάχιστον ἑνὸς ἔτους. Δὲν δικαιοῦνται οὔτε τὰ δικαστήρια νὰ ἐκτοπίσουν εἰς στρατόπεδα καὶ αὐτὸν τὸν καταδικασθέντα ἐγκληματίαν, ἀλλὰ μόνον νὰ ἀπαγορεύσουν τὴν διαμονὴν τοῦ καταδίκου εἰς ὡρισμένας περιφερείας. Αὐτὸ εἶναι τὸ μόνον ἀναγνωριζόμενον ἀπὸ τὸν Ποινικὸν Κώδικα μέτρον ἀσφαλείας. Δὲν εἶναι συνεπῶς παραδεκτὸν μετὰ τὴν κατάπαυσιν τῆς ἐνόπλου ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ Κράτους, νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐφαρμοζόμενον ἔστω καὶ εἰς περιωρισμένην ἔκτασιν τὸ μέτρον τῆς ἐκτοπίσεως. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς. Εἶναι δίωξις τοῦ πολιτικοῦ φρονήματος ὄχι ἀξιοποίνου πράξεως. Οἱ περὶ ἐκτοπίσεως νόμοι δὲν εἶναι μόνον ἀντισυνταγματικοί, ἀλλὰ κατηργήθησαν ἀπὸ τὸν νεώτερον αὐτῶν Ποινικὸν Κώδικα. Προχωρῶν εἰς τὸν νόμον 375) 1936 κατὰ τὸν ὁποῖον πολῖται Ἕλληνες δικάζονται ἀπὸ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα ἀποσπώμενοι τοῦ φυσικοῦ των δικαστοῦ, νομίζω ὅτι θὰ ἠδίκουν τὴν νοημοσύνην σας, ἂν ἐπέμενον νὰ σᾶς πείσω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἰσχύων καὶ νὰ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος αὐτὸς μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νεωτέρου Ποινικοῦ Κώδικος, ὁ ὁποῖος ὁρίζει ποίας ποινὰς ἐπισύρουν ἐν καιρῷ εἰρήνης τὰ ἀδικήματα τῆς κατασκοπείας καὶ ἀπὸ ποίους δικάζονται. Ἀλλὰ τὶ νὰ εἴπω διὰ τοὺς νόμους καὶ τὰ ψηφίσματα Λʹ., ΛΑʹ., ΛΒʹ., κ.λ.π., οἱ ὁποῖοι εἶναι καταφανῶς ἀντισυνταγματικοί; Δὲν περιορίζουν μόνον τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῶν πολιτικῶν φρονημάτων, ἀλλὰ καταδιώκουν τὴν ἐπιστήμην καὶ τὸ πνεῦμα, ἀρνοῦνται εἰς τὸν ἄνθρωπον τὰ μόνα ἀγαθὰ ποὺ προσδίδουν ἀξίαν εἰς τὴν ἀνθρωπίνην ζωήν, τὸν στοχασμὸν καὶ τὴν σκέψιν. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ἡ πνευματικὴ ζωὴ ἀπετέλεσε πάντοτε τὸ συστατικὸν στοιχεῖον τῆς ὑπεροχῆς τοῦ πολιτισμοῦ της, χάρις εἰς τὸ ὁποῖον ἐπέζησε καὶ ἀντιμετώπισεν αὕτη τὴν δύναμιν τῆς ὕλης, εἰς τὴν χώραν ὅπου ἡ σκέψις ἔφθασεν εἰς ὕψη ποὺ θαυμάζει ὅλη ἡ ἀνθρωπότης, εἶναι ἀπαράδεκτον, εἶναι ἀνήκουστον, ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῆς ἱστορίας της καὶ τοῦ πολιτισμοῦ της, νὰ ὑπόκειται καὶ νὰ ὑποδουλώνεται ἡ πνευματικὴ καὶ ἐπιστημονικὴ ζωὴ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατόν, ὁ συγγραφεύς, ὁ καλλιτέχνης, ὁ ἐπιστήμων νὰ ἀποτυπώσῃ τὰ ἐπιτεύγματα τῆς ἐρεύνης του, τῆς ἰδιοφυΐας του καὶ τοῦ ταλάντου του εἰς σύγγραμμα, ἐὰν προηγουμένως δὲν λάβῃ τὴν ἔγκρισιν καὶ τὴν ἄδειαν τοῦ Ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου τῆς περιφερείας του. Οὐδὲ ὁ δριμύτερος Φιλιππικὸς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ ὄνειδος αὐτὸ τῆς αὐτοκαταδίκης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς πνευματικῆς ἐξουθενώσεως. Μόνον ἡ πρᾶξις τῆς ἀμέσου ἄρσεως ἠμπορεῖ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τιμὴν τῆς χώρας. Περαιτέρω φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ καταργηθοῦν οἱ νόμοι οἱ ἐπιβαλόντες τὴν δήμευσιν τῶν γεωργικῶν κλήρων καὶ τὴν στέρησιν τῶν συντάξεων, καὶ νὰ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς δικαιούχους τὸ προϊὸν τοῦ μόχθου των καὶ ἡ περιουσία των. Ἡ πενία καὶ ἡ ἀστοργία δὲν εἶναι σταθερὰ θεμέλια τοῦ καθεστῶτος. Πρέπει ἐπίσης νὰ καταργηθοῦν οἱ νόμοι οἱ περιορίζοντες τὰς συνδικαλιστικὰς ἐλευθερίας. Εἰσέρχομαι ἤδη, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸν σκοτεινὸν περίβολον καὶ τὰ ἄδυτα τῶν φακέλλων καὶ τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἐλέχθη, ὅτι ἀφοροῦν μερικὰς ἑκατοντάδας χιλιάδων Ἑλλήνων πολιτῶν. Κατ’ ἐμὲ ἀφοροῦν ὅλους τοὺς Ἕλληνας, πλήττουν τὴν Ἑλλάδα. Τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ οἱ φάκελλοι ἀποτελοῦν ἀμφισβήτησιν τῆς Ἑλληνικότητος τῶν 8.000.000 Ἑλλήνων. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες, καὶ σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ αἰσθανθοῦν τὴν ἀσφυκτικὴν περίπτυξιν τοῦ φακέλλου, ἂν εὑρεθῇ κἄποιος ὁ ὁποῖος ἀπὸ ζηλοτυπίαν, ἰδιοτέλειαν, ἢ καὶ ψύχωσιν, προστατευόμενος ἀπὸ τὸν πυκνὸν πέπλον τοῦ ἀπορρήτου, ἀναφέρει εἰς τὸν Ἀστυνομικὸν σταθμάρχην ὅτι αὐτοὶ ἢ οἱ συγγενεῖς των μέχρι τοῦ ἀπωτέρου βαθμοῦ, μετεῖχον εἰς τὸ ΕΑΜ ἢ δὲν ἐψήφισαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1946 ἢ ἀγοράζουν δημοκρατικὰς ἐφημερίδας ἢ ὅτι κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ καλοθελητοῦ τούτου εἶναι ἐπικίνδυνοι καὶ δὴ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ὅλα ταῦτα εἶναι ἀληθῆ ἢ ὄχι, ὁ καταγγελλόμενος παύει νὰ εἶναι Ἕλλην· δὲν ἔχει δικαίωμα εἰς τὴν ζωήν. Τὰ τέκνα του στεροῦνται τοῦ δικαιώματος νὰ μορφωθοῦν. Δὲν ὑπάρχει πλέον ἀνελεύθερον μέτρον, πλέον ἀπάνθρωπον, πλέον ἀντικοινωνικόν. Ὁ θεσμὸς τῶν φακέλλων καὶ τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων δὲν ἀποτελεῖ μόνον κατάργησιν τῶν στοιχειωδῶν ἀρχῶν τῆς Δημοκρατίας· εἶναι ἐξανδραποδισμὸς τοῦ ἀνθρώπου· εἶναι ἄρνησις τοῦ δικαιώματος εἰς τὴν ζωὴν καὶ εἰς τὴν ἐργασίαν. Φαντασθῆτε τὸν πτωχὸν οἰκογενειάρχην, ὁ ὁποῖος θέλων νὰ ἐργασθῇ καὶ ἐξευρίσκων κατόπιν πολλῶν προσπαθειῶν ἐργασίαν εὑρίσκεται πρὸ τοῦ φακέλλου, ὁ ὁποῖος τοῦ ἀπαγορεύει νὰ ἀποκτήσῃ διὰ τοῦ μόχθου του τὸ ψωμὶ τῶν παιδιῶν του, τὰ φάρμακα διὰ τὴν ἀσθενοῦσαν σύζυγόν του. Καὶ ἐπιστρέφει εἰς τὸ σπίτι του μὲ τὴν πικρίαν διὰ τὴν ἀστοργίαν τῆς πολιτείας καὶ ἀντιμετωπίζει μὲ κενὰς τὰς χεῖρας τὴν πεῖναν τῆς οἰκογενείας του. Ἡ πικρία καὶ ὁ πόνος ἐκτρέφουν τὴν ἀγανάκτησιν καὶ γίνεται ἀναποφεύκτως ἐχθρὸς τῆς κοινωνίας ὅπως καὶ αἱ ἑκατοντάδες ἢ καὶ χιλιάδες τῶν ὁμοιοπαθῶν πρὸς αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν τῶν ὁποίων αὐξάνει ἡ ἰδιοτέλεια, τὸ πάθος ἢ ἡ ψύχωσις τῶν καταδοτῶν. Εἴπατέ μοι ἂν τοῦτο δὲν ἀποτελῇ δυναμίτιδα εἰς τὰ θεμέλια τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Εἶναι ἄπειροι αἱ περιπτώσεις ἀρνήσεως ἐργασίας καὶ μορφώσεως, λόγῳ τῶν φακέλλων. Πολλοὶ συνάδελφοι ἀνέφεραν χαρακτηριστικὰ παραδείγματα. Περιορίζομαι μόνον εἰς τὰς περιπτώσεις Δήμων τινῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀττικῆς, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν — λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν — προσπαθήσας νὰ ἐξηγήσῃ διατὶ ἐζητήθησαν πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων δι’ ἐργάτας ὁδοκαθαριστάς, περιλαμβανομένους μεταξὺ δεκάδων τινῶν ὑπαλλήλων τῶν Δήμων Δάφνης, Νικαίας καὶ ἄλλων, περιφερείας Ἀττικῆς. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν Δημάρχων τῶν Δήμων τούτων μισθοδοτικαὶ καταστάσεις, εἰς τὸν Νομάρχην Ἀττικῆς πρὸς ἔγκρισιν διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἡμερομισθίων των ὁ Νομάρχης ἠξίωσε τὴν διαγραφὴν ἐκ τῶν καταστάσεων 2–3 ὁδοκαθαριστῶν μὲ τὴν αἰτιολογίαν ὅτι δὲν εἶχον πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων. Οἱ Δήμαρχοι ἀπήντησαν ὅτι δὲν δικαιοῦνται νὰ τοὺς διαγράψουν, πρῶτον διότι ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου τῆς χώρας κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τοὺς ἐργάτας δὲν ἀπαιτοῦνται πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ δεύτερον διότι ἀνεξαρτήτως καὶ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, οἱ ὁδοκαθαρισταὶ εἶχον ἐργασθῇ, ἐὰν δὲ ἤθελον ἀρνηθῆ οἱ Δῆμοι εἰς αὐτοὺς τὴν ὀφειλομένην ἀμοιβὴν τῆς ἐργασίας τὴν ὁποίαν παρέσχον θὰ ἐνήγοντο ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων· ὑπέμνησαν ὅτι ὑπέχουν καὶ ποινικὴν εὐθύνην διὰ τὴν καθυστέρησιν δεδουλευμένων ἡμερομισθίων. Ὁ Νομάρχης ἐπέμεινε καὶ οἱ Δήμαρχοι ἐτιμωρήθησαν ὑπ’ αὐτοῦ διὰ τριμήνου ἀργίας, διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ παραβοῦν τὸν νόμον. Ἐγένετο ἔφεσις, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, δὲν ἀπεφάνθη ἐπὶ τῆς ἐφέσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μολονότι παρῆλθεν ὁ χρόνος τῆς τριμήνου ἀργίας. Ἀνέφερα τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὡς χαρακτηριστικὴν τῆς ἐμμονῆς ἀνωτάτων ὀργάνων τῆς Διοικήσεως καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀχαρακτηρίστου μέτρου τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, ἐναντίον μάλιστα τῆς γνώμης τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου καὶ κατὰ τρόπον ἀποτελοῦντα ἀπαράδεκτον ἐπέμβασιν εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Τὰ γεγονότα ποὺ σᾶς ἐξέθεσα δὲν ἠμφισβητήθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπεκαλέσθη μόνον ὡς αἰτιολογίαν τῆς ἐνεργείας τοῦ Νομάρχου καὶ τῆς ἰδικῆς του παραλείψεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι τὰ πιστοποιητικὰ τῶν ὁδοκαθαριστῶν ἐζητήθησαν μετὰ τὴν πρόσληψίν των, ἀλλὰ δὲν ἐξήγησε διατί δὲν ἐπληρώθη ἡ ἐργασία των καὶ διατί ἐτιμωρήθησαν οἱ Δήμαρχοι. Κύριοι βουλευταί, ἡ κατάστασις αὐτή, ἡ ὁποία ἐξεγείρει τὴν ἀνθρωπίνην συνείδησιν, διατηρεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ λόγους ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ὡς δηλοῖ αὕτη. Θὰ συνομολογήσουν, ὅμως, ἐλπίζω καὶ οἱ ἐξ ὑμῶν ἀνήκοντες εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα ὅτι εἶναι κατάστασις ἀπαράδεκτος, ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν, ὄχι μόνον καταλύει τὴν Δημοκρατίαν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ὑπονόμευσιν τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ὑπαρχούσης κοινωνικῆς τάξεως, δημιουργεῖ παρίας καὶ ἀποκλήρους, οἱ ὁποῖοι ὠθοῦνται ἀπὸ τὴν ἀδικίαν καὶ τὴν πενίαν εἰς βιαίαν ἐναντίον τοῦ Κράτους ἐξέγερσιν. Καὶ διὰ νὰ μὴ νομίζετε ὅτι γίνομαι φορεὺς ἀνατρεπτικῶν ἰδεῶν, ταῦτα ὑποστηρίζων, θὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπὴν ἐκ προσφάτου μηνύματος τοῦ Προέδρου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Ἀϊζενχάουερ. Ἰδοὺ τὶ λέγει: «Ὁ σημερινὸς κόσμος χαρακτηρίζεται ἀπὸ εὐρείας ἐκτάσεως ἀπέχθειαν καὶ ἐξέγερσιν κατὰ τῆς τυραννίας, τῆς ἀδικίας, τῆς ἀνισότητος καὶ τῆς πενίας. Ὡς ἄτομα ἡνωμένα εἰς τὸν κοινὸν πόθον διὰ τὴν ἐλευθερίαν οἱ ἄνδρες καὶ αἱ γυναῖκες, ἀκόμη δὲ καὶ τὰ παιδιὰ ἀντιτάσσουν τὴν εὐψυχίαν των εἰς τὰ κανόνια καὶ τὰ ἅρματα μάχης, εἰς ὁλονὲν εὐρυτέραν κλίμακα εἰς μίαν ὁλονὲν πλέον ἐπίμονον ἀναζήτησιν τοῦ αὐτοσεβασμοῦ τῆς ἀληθοῦς κυριαρχίας καὶ τῆς οἰκονομικῆς βάσεως ἐπὶ τῆς ὁποίας δέον νὰ ἑδράζεται ἡ ἐθνικὴ ἀνεξαρτησία». Κύριοι βουλευταί, ἡ ἱστορία μαρτυρεῖ καὶ ἡ κοινωνικὴ φιλοσοφία ἐπιβεβαιοῖ — λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Κανελλόπουλος — ὅτι ἡ κατάλυσις τῆς ἐλευθερίας συνεχιζομένη ἀποτελεῖ τυραννίαν καὶ ὅτι ἡ τυραννία, ὅταν ἰδίως, ὡς συμβαίνει κατὰ κανόνα, συντρέχει καὶ ἡ πενία ὁδηγεῖ ἢ εἰς τὸν ἐξανδραποδισμὸν τῶν λαῶν ἢ εἰς τὴν ἐπανάστασιν. Ἢ οἱ λαοί, ἐὰν δὲν ἔχουν δύναμιν ἀντιστάσεως, ὑποκύπτουν εἰς τὴν τυραννίαν ὁπότε ἐξανδραποδίζονται, χάνουν τὴν πολιτικήν των ἐλευθερίαν διὰ νὰ χάσουν ἀναποφεύκτως καὶ τὴν ἐθνικήν των ἐλευθερίαν, ὑποδουλούμενοι ἢ διεκδικοῦντες τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς ἐὰν δὲν τοὺς ἀπέλιπεν ἡ δύναμις τῆς ἀντιστάσεως καταφεύγουν εἰς τὴν ἐπανάστασιν. Δὲν εἶναι, συνεπῶς, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις, ἐξυπηρετικὰ τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας. Τοὐναντίον ἀνατρέπουν τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν καὶ ἀνοίγουν τὴν λεωφόρον τῆς ἀνταρσίας καὶ τῆς ἐπαναστάσεως. Ἐκεῖ ὁδηγεῖ ἡ στέρησις τῆς ἐλευθερίας, ἡ τυραννία καὶ ἡ πενία. Ἡ ἀλήθεια αὐτὴ ἐπιβεβαιώνεται καὶ ἀπὸ τὴν νωπὴν πεῖραν τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐζήσαμεν ὅλοι κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν — ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ἐνθυμηθῆτε τὰς ἐκκλήσεις ποὺ ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης καὶ ἡμεῖς ἀκολουθοῦντες τοῦτον ἀπηυθύνομεν πρὸς ἀμφοτέρας τὰς παρατάξεις διακηρύσσοντες τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ. Διεκηρύξαμεν καὶ τότε ὅτι ἡ λειτουργία τῆς Δημοκρατίας, ὁ σεβασμὸς τῶν ἀντιθέτων ἰδεῶν, ἡ ἰσοπολιτεία καὶ ἡ ἐλευθερία παρέχουν εἰς τὴν Πολιτείαν τὸ ἠθικὸν κῦρος νὰ πατάξῃ τὴν βίαν καὶ νὰ συγκρατήσῃ τὴν ἔννομον τάξιν, ἐφαρμόζουσα νόμους ἀνταποκρινομένους εἰς τὴν καθολικὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Καὶ ἐλέγομεν: «Διαχωρίσατε τὴν πολιτικὴν ἰδεολογίαν ἀπὸ τὸ ἔγκλημα, ἀπομονώσατέ το καὶ τότε θὰ τὸ πατάξητε». Δυστυχῶς, δὲν εἰσηκούσθημεν. Καὶ δὲν λέγω μὲν ὅτι ἐὰν εἶχεν εἰσακουσθῆ ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης θ’ ἀπεφεύγετο ἀσφαλῶς ἡ ἀνταρσία, ἐφ’ ὅσον δι’ αὐτῆς ἐπεδιώκοντο πολιτικοὶ σκοποί, ὑποστηρίζω, ὅμως, ὅτι ἐὰν εἶχεν ἐφαρμοσθῆ ἐγκαίρως ἡ πολιτικὴ τούτου, ἦτο πιθανὸν νὰ προληφθῇ ἡ ἀνταρσία, πάντως δὲ δὲν θὰ εἶχε τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἰσχυρὰς ἐπαναστατικὰς δυνάμεις ποὺ διέθεσεν αὕτη, διότι διὰ τῆς πολιτικῆς τῶν διώξεων καὶ τῆς βίας, ὅπως πολλάκις ἐλέχθη, τὸ Κράτος εἶχε καταστῆ στρατολόγος τῶν ἀνατρεπτικῶν στοιχείων. Διὰ τῆς πολιτικῆς τῶν διώξεων δὲν καταπολεμεῖται ὁ κομμουνισμός. Ἀνδροῦται. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι ὅταν ἔγινε ἡ Κυβέρνησις Σοφούλη–Τσαλδάρη, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸν πατριωτισμὸν νὰ δεχθῇ ὁ τότε Ἀρχηγὸς τῆς πλειοψηφίας κ. Τσαλδάρης, ἀπηλευθέρωσεν ἀπὸ τὰς φυλακὰς καὶ ἐξορίας 20.000 νέων, οἱ ὁποῖοι, οὔτε κομμουνισταὶ ἦσαν, οὔτε ἀνατροπεῖς, οἱ πλεῖστοι δὲ ἐξ αὐτῶν, ὅπως εἶπον πέρυσιν ἀπαντῶν εἰς τὸν Στρατηγὸν Τσακαλῶτον, ἐπολέμησαν τὴν ἀνταρσίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τοῦ «κατευνασμοῦ», ὅπως τὴν διεκήρυξεν ὁ Σοφούλης, τῆς «εἰρηνεύσεως», ὅπως τὴν συνέχισεν ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀποτρέπει τὴν βίαν, διότι ὑπὸ τὸν φωτεινὸν ὁρίζοντα τῆς Δημοκρατίας, τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐλευθερίας εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσουν αἱ σκοτειναὶ δυνάμεις. Εἶναι, λοιπόν, ἀπόλυτος ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, ἐὰν πράγματι θέλωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἀντικειμενικῶς καὶ ἐπιτυχῶς τὴν ὑφισταμένην τραγικὴν κατάστασιν, νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν ψυχήν μας ἀπὸ τὰς σκιὰς τοῦ παρελθόντος καὶ νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν ὁμαλότητα. Πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐν γένει, ὅτι ὡς ἐκπρόσωποι τῆς Πολιτείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιδικοῦν καὶ νὰ χρησιμοποιοῦν διὰ μονομερῶν νόμων καὶ μέτρων τὴν ὑλικὴν δύναμιν τῆς Πολιτείας ἐναντίον τῶν ἰδεῶν ποὺ δὲν συμπίπτουν μὲ τὰς ἰδικάς των. Ἡ Πολιτεία θεσπίζει νόμους, ὡς φορεὺς τῆς καθολικῆς περὶ δικαίου συνειδήσεως, οἱ δὲ Ὑπουργοὶ ἔχουν τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς τοῦ Κράτους νὰ ἐφαρμόζουν τοὺς νόμους πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ συνόλου καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν σκοπιὰν τῶν ἰδικῶν των πολιτικῶν φρονημάτων καὶ πρὸς καταπολέμησιν τῶν πολιτικῶν φρονημάτων τῶν ἄλλων Ἄλλως καταλήγομεν εἰς ὁλοκληρωτισμόν. Διότι ὁλοκληρωτικὸν εἶναι τὸ καθεστὼς ὅταν κρίνωνται αἱ ἰδέαι τῶν ἄλλων, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς αὐθαιρέτου θελήσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀναγνωρίζωνται, ὅσαι συμφωνοῦν μὲ τὰς ἰδικάς της ἰδέας καὶ ἐξοστρακίζωνται καὶ φυλακίζωνται ὅσαι δὲν συμφωνοῦν μὲ αὐτάς. Ὅταν ταῦτα συμβαίνουν παρέχεται δικαιολογία ἠθικὴ εἰς πᾶν ἀνατρεπτικὸν κίνημα. Ἡ γνώμη μου, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὅτι ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, ἐν ὀνόματι τῆς ἀστικῆς, ἂν θέλετε, τῆς κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας, ἐν ὀνόματι τῆς ὑπαρχούσης κοινωνικῆς τάξεως πρέπει νὰ καταργηθοῦν συλλήβδην ὅλα τὰ μέτρα τὰ ἀνελεύθερα. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο πρόβλημα ἀπὸ τὴν ρύθμισιν τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ ὁμαλὴ ἐξέλιξις τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς χώρας. Καὶ τοῦτο εἶναι ἡ διασαφήνισις τῆς θέσεως καὶ τοῦ τρόπου λειτουργίας τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Πρόκειται περὶ προβλήματος σοβαρωτάτου. Προτοῦ, ὅμως, τὸ θίξω, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων, διότι ἡ φοβία τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου εὐνοοῦν τὴν παρεξήγησιν, ὅτι ἡ ἰδεολογική μου τοποθέτησις εἶναι σαφῶς ἀντίθετος πρὸς τὴν κοσμοθεωρίαν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀντιτίθεμαι καὶ εἰς τὴν ἰδεολογίαν τοῦ κομμουνισμοῦ ὡς πολιτικοῦ καὶ κοινωνικοῦ συστήματος καὶ πρὸς τὴν δικτατορίαν τοῦ προλεταριάτου, ὡς μέσου ἐφαρμογῆς τῆς κοσμοθεωρίας ταύτης. Εἶμαι, ἐξ ἄλλου, ἀντίθετος καὶ πρὸς τὴν ἄκραν δεξιάν. Ὅσα συνεπῶς θὰ ὑποστηρίξω πηγάζουν ἀπὸ τὰς πεποιθήσεις μου καὶ τὴν πίστιν μου εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κοινοβουλευτικὴν Δημοκρατίαν τὴν προοδευτικὴν καὶ τὴν προσαρμοζομένην πρὸς τὴν ἑκάστοτε πραγματικότητα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ἡ Δημοκρατία ὡς θεμελιώδη ἀρχὴν πρεσβεύει τὸν ἐλεύθερον ἀνταγωνισμὸν τῶν ἰδεῶν. Αἱ ἰδέαι γεννῶνται εἰς τὴν κοινωνικὴν ζωὴν ἀπὸ τὴν τάσιν τοῦ ἀνθρώπου νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην του καὶ ἐκ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῶν κοινωνικῶν δυνάμεων. Φορεῖς τῶν ἰδεῶν εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν εἶναι οἱ πολιτικοὶ ὀργανισμοί, τὰ πολιτικὰ κόμματα, τῶν ὁποίων ἡ ἀποστολὴ εἶναι ὑψίστη, καὶ συνίσταται εἰς τὴν ἐξασφάλισιν συνθηκῶν εἰρηνικοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν κατὰ τὸν ἀνταγωνισμὸν τοῦτον ἐπικρατουσῶν ἰδεωδῶν. Αἱ ἰδέαι ἀνταγωνίζονται καὶ ὁ ἀνταγωνισμὸς δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι οἱ φορεῖς ἑκάστης πολιτικῆς ἰδεολογίας καταβάλλουν προσπάθειαν νὰ ἐπικρατήσουν διὰ τῆς προπαγάνδας ἀποσυνθέτοντες τὰς ἄλλας. Ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας ἡ διαμόρφωσις τῆς ἐπικρατούσης ἰδεολογίας, συντελεῖται αὐτομάτως διὰ τῆς ἀλληλεπιδράσεως, ὑγιὴς δὲ λειτουργία τῆς Δημοκρατίας ὑφίσταται, ὅταν ὑπάρχῃ ἐλεύθερος πολιτικὸς ἀνταγωνισμός. Καὶ ὑπάρχει ἐλεύθερος πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς ὄχι ὅταν σεβώμεθα τὰς ἰδέας ποὺ συμφωνοῦν μὲ τὰς ἰδικάς μας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀντιθέτους. Εἶναι πραγματικότης, ὅτι ὑπάρχουν σήμερον ἄνθρωποι εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸν κομμουνισμόν. Ὁ κομμουνισμὸς ἔχει ὡς ἰδεολογικὸν περιεχόμενον τὴν προπαγάνδισιν τοῦ μαρξιστικοῦ πολιτικοῦ καὶ κοινωνικοῦ συστήματος πρὸς τὸ ὁποῖον ἡμεῖς διαφωνοῦμεν. Καὶ ἔχει ὡς πρᾶξιν τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς δικτατορίας τοῦ προλεταριάτου, ὡς μεταβατικοῦ σταδίου διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ κοινωνικοῦ συστήματος πρὸς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ἐπίσης. Εἰς οὐδεμίαν χώραν τοῦ κόσμου ἀπαγορεύεται εἰς τὸν κομμουνισμὸν νὰ ἐκφράζῃ τὰς πολιτικάς του ἰδέας καὶ ἐπιδιώξεις. Ὑποστηρίζουν πολλοὶ ὅτι ὁ κομμουνισμὸς δὲν εἶναι ἰδέα, διότι ἐπιδιώκει τὴν βιαίαν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας. Ἀπαντῶ ὅτι ἡ Δημοκρατία δὲν γνωρίζει παρὰ τὰς ἰδέας καὶ μόνον. Ὡς πρὸς τὰς πράξεις ὑπάρχει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος τὰς τιμωρεῖ, ἐὰν ἀντίκεινται πρὸς αὐτόν. Δὲν τιμωροῦνται αἱ ἰδέαι. Οὔτε φυλακίζονται. Ἡ προπαγάνδα τῶν ἰδεῶν δὲν ἀπαγορεύεται πουθενά. Ἐκεῖνοι μόνον ἀπαγορεύουν τὰς ἀντιθέτους ἰδέας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν πεποίθησιν εἰς τὰς ἰδικάς των. Διὰ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ὅλα τὰ Κράτη, τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα λειτουργοῦν νομίμως. Ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ διαφωνήσω ὡς πρὸς τὴν ἀκρίβειαν τῶν πληροφοριῶν του, σχετικῶς μὲ τὰ ἰσχύοντα ἐν Ἑλβετίᾳ. Καὶ εἰς τὴν Ἑλβετίαν, κύριε Πρόεδρε, τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἶναι ἀνεγνωρισμένον καὶ λειτουργεῖ νομίμως.

§19Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐργατικὸν ὀνομάζεται καὶ ὄχι κομμουνιστικόν.

§20Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἀπηγορεύθη εἰς τὴν Ἑλβετίαν. Κατὰ τὴν περίοδον 1940 ἕως 1945 κατὰ τὸν πόλεμον, διότι ἡ Ἑλβετία, καταφύγιον, ὡς γνωστόν, λόγῳ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν τῶν πολιτικῶν ἐξορίστων καὶ φυγάδων, εἶχεν ἀπαγορεύσει διὰ λόγους ἴσης μεταχειρίσεως, τὴν προπαγάνδαν τῶν ἐμπολέμων. Τὸ 1947 ἀναγράφει ἡ Ἐγκυκλοπαιδεία Παγκοσμίου πολιτικῆς ὅτι ἐνεφανίσθη τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἐκ νέου καὶ εὗρε τὴν θέσιν του κατειλημμένην ἀπὸ τὸ Partie de Trava τὸ κόμμα Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀνεγνωρισμένον ἀπὸ τὴν Μόσχαν καὶ εἶχε μίαν ἕδραν εἰς τὸ Conseil National αἱ ἕδραι ηὐξήθησαν εἰς ἑπτὰ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1947, μετὰ τὴν ἐπανεμφάνισιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος. Ἐπειδὴ δὲ ἡ Ἐγκυκλοπαιδεία Παγκοσμίου Πολιτικῆς τοῦ Τχέϊμερ ποὺ συνεβουλεύθην εἶναι ἐκδεδομένη τὸ 1950 ἠθέλησα νὰ πληροφορηθῶ τί ἰσχύει σήμερον. Καὶ ἔλαβον τὴν πληροφορίαν ὅτι ὑπάρχει καὶ σήμερον κομμουνιστικὸν κόμμα ἀνεγνωρισμένον ἀπὸ τὴν Μόσχαν, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὴν θέσιν τοῦ Partie de Travail καὶ ἔχει 4 βουλευτὰς εἶναι δὲ ὑπὸ αὐτοδιάλυσιν κατόπιν τῶν Οὑγγρικῶν γεγονότων.

§21Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διατὶ δὲν ὀνομάζεται κομμουνιστικὸν κόμμα. Δὲν ὀνομάζεται διότι ἀπαγορεύεται ἡ ὀνομασία. Δι’ αὐτὸ σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν. Αὐτὸ οὐδεὶς τὸ ἠμφισβήτησε. Ὀνομάζεται ἐργατικὸν κόμμα καὶ ὄχι κομμουνιστικόν, διότι ὡς κομμουνιστικὸν ἀπαγορεύεται. Αὐτὸ εἶπον χθὲς καὶ εἶναι ἀπολύτως ἀκριβές.

§22Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Σέβομαι τὴν ἄποψίν σας, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω τὰ ἑξῆς: Ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλβετίαν νόμος ἀπαγορεύων τὴν λειτουργίαν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, οὔτε νόμος, ὅπως ὑπάρχει παρ’ ἡμῖν, διώκων τὸν κομμουνισμόν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν μέρος ἀπὸ τὴν Ἐγκυκλοπαιδείαν: «Τὸ Κ. Κ... (ἀναγινώσκει) ....».

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ τὴν πολιτικήν σας κρίσιν, κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ δώσητε μίαν ἐξήγησιν. Εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην ὅταν τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἶναι νόμιμον, ὀνομάζεται κομμουνιστικὸν κόμμα. Πῶς συμβαίνει νὰ ὀνομάζεται εἰς τὴν Ἑλβετίαν Ἐργατικόν; Δὲν εἶναι περίεργον; Δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ μίαν ἐξήγησιν;

§24Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Μετὰ τὸ δημοψήφισμα εἰς τὴν Ἑλβετίαν, βάσει τοῦ ὁποίου ἀπηγορεύθη, μετωνομάσθη εἰς Ἐργατικὸν Κόμμα.

§25Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ συμπληρώσω. Ὅταν γράφεται ὅτι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἀπηγορεύθη μεταξὺ 1940 ἀντὶ τῆς μιᾶς ποὺ εἶχεν ὡς Partie de Travail καὶ ὅτι — 45 καὶ ἐνεφανίσθη ἐκ νέου τὸ 1947 ἐπιτυχὸν ἑπτὰ ἕδρας εἶναι ἀνεγνωρισμένον ἀπὸ τὴν Μόσχαν, δηλαδὴ εἶναι κόμμα τὸ ὁποῖον μετεῖχεν εἰς τὸν συνασπισμὸν τῶν κομμουνιστικῶν κομμάτων Kominform τὸν κατευθυνόμενον ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, σημαίνει ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ἀναγνωρίζεται. Ἐὰν τοῦτο συνδυάσετε μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς νόμος εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἀπαγορεύων τὴν ὕπαρξιν κομμουνιστικοῦ κόμματος οὐδὲ νόμοι ἐκτοπίζοντες ἢ φυλακίζοντες τοὺς ἀκολουθοῦντας τὸν κομμουνισμόν, συνάγεται ἐκ τούτου ὅτι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἀναγνωρίζεται ὡς νόμιμον κόμμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης.

§26Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν διὰ τὴν διαφορὰν τῆς ὀνομασίας. Ἐφ’ ὅσον ἔχει διάφορον ὄνομα τοῦτο δίδει τὴν ἐξήγησιν ὅτι κάτι διάφορον συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἀπὸ τὰς ἄλλας κοινοβουλευτικὰς δημοκρατίας. Διότι ἐὰν δὲν συνέβαινε τίποτε διάφορον, θὰ ἦτο καὶ ἐκεῖ κομμουνιστικὸν κόμμα κατ’ ὄνομα ὅπως εἶναι εἰς ὅλας τὰς εὐρωπαϊκὰς δημοκρατίας.

§27Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Καὶ μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ἡ οὐσία εἶναι ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος δὲν ἀπαγορεύεται εἰς τὴν Ἑλβετίαν.

§28Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§29Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀνελάβετε τὴν προστασίαν τῆς Ἑλβετικῆς Δημοκρατίας. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον. Εἶναι ἡ χώρα, ἡ ὁποία διατρέχει τοὺς ὀλιγωτέρους κινδύνους ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, διότι δὲν ὑπάρχει οὔτε πενία, οὔτε τυραννία. Ἡ οὐσία εἶναι ὅτι εἰς τὴν Ἑλβετίαν δὲν ὑπάρχει νόμος ἀπαγορεύων τὸ Κ.Κ. Ὅταν ἡ Ἑλβετία ἀναγνωρίζῃ Κόμμα ἐγκεκριμένον ἀπὸ τὴν Μόσχαν, σημαίνει ὅτι κατ’ οὐσίαν ἀναγνωρίζει τὸ Κ.Κ.Ε. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία καὶ ἡ κρατοῦσα κοινωνικὴ τάξις ἔχει νὰ κερδίσῃ, ἐὰν νομιμοποιηθῇ τὸ Κ.Κ. Καὶ ὁ λόγος εἶναι εὐνόητος. Ἀπαγορεύοντες τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κ.Κ. δημιουργοῦμεν λόγον ἕλξεως τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας πρὸς τὸν Κομμουνισμόν. Ἡ ἕλξις αὕτη εἶναι ἐντονωτέρα διότι δυστυχῶς τὰ πολιτικὰ κόμματα δὲν κατώρθωσαν μέχρι σήμερον νὰ δώσουν ἐπαρκῆ ἰδεολογικὴν τροφὴν εἰς τὴν νεολαίαν. Ἡ νεολαία μὴ εὑρίσκουσα ἰδεολογικὴν ἱκανοποίησιν οὔτε εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν οὔτε εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον ἀναζητεῖ νέους ἰδεολογικοὺς ὁρίζοντας καὶ στρέφεται μὲ συμπάθειαν πρὸς τὴν ἀριστεράν, καταλήγει δὲ εὐκολώτερον εἰς τὸν κομμουνισμὸν ὅταν οὗτος δὲν ἐμφανίζεται ὡς ἴδιον κόμμα ἀλλὰ συγκεκαλυμμένος ὑπὸ τὸ σχῆμα συνασπισμοῦ τῆς ἀριστερᾶς. Ἐὰν προσθέσητε καὶ τὰς διώξεις αἱ ὁποῖαι προσδίδουν φωτοστέφανον ἡρωϊσμοῦ εἰς τοὺς διωκομένους, λάβητε δὲ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ψυχικὴν τάσιν τῶν νέων, οἱ ὁποῖοι εἶναι φυσικὸν νὰ συγκινοῦνται ἀπὸ τὸν ἡρωϊσμὸν — ἀλλοίμονον ἐὰν συνέβαινε τὸ ἀντίθετον διὰ τὴν ἑλληνικὴν νεολαίαν — ἔχετε καὶ δευτέραν δύναμιν ἕλξεως πρὸς τὸν Κομμουνισμόν. Ἐπὶ πλέον, μὴ ἐπιτρέποντες τὴν νόμιμον λειτουργίαν τοῦ Κ.Κ., ἀποδεικνύομεν ὅτι δὲν ἔχομεν πεποίθησιν εἰς τὴν ὑπεροχὴν τῆς Δημοκρατίας, δὲν ἔχομεν τὰς ἰδικάς μας ἰδέας, ἢ δὲν ἔχομεν πεποίθησιν εἰς τὴν ἀξίαν των καὶ δημιουργοῦμεν οὕτω στεῖρον ἀντικομμουνισμόν, ὑποθάλπομεν τὴν φοβίαν καὶ τὴν ἡττοπάθειαν αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀποσυνθετικὰ συναισθήματα, χαρακτηρίζοντα τοὺς ἀδυνάτους καὶ τοὺς στερουμένους πίστεως, ἐνῷ ὅσοι πιστεύουν εἰς τὴν ἠθικὴν δύναμιν τῶν ἰδεῶν των, δὲν αἰσθάνονται φόβον ἐκ τῶν ἰδεῶν τῶν ἄλλων. Τὴν Δημοκρατίαν τὴν στηρίζει ἡ πίστις εἰς τὴν ἀξίαν της. Ὄχι ἡ ἄρνησις. Καὶ αὐτὸς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας ἔχει καταδικάσει τὸν στεῖρον — ἀντικομμουνισμόν. Ὅσοι νομίζουν ὅτι ἡ καταδίκη τοῦ στείρου ἀντικομμουνισμοῦ σημαίνει ὑποστήριξιν τοῦ Κομμουνισμοῦ, δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ χαρακτηρίσουν καὶ τὸν Πάπαν ὡς συνοδοιπόρον τοῦ Κομμουνισμοῦ, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἡ θέσις του καὶ ἡ πνευματικὴ προσωπικότης του διαλύει πᾶσαν μομφήν. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἀναγνώσω σχετικὴν περικοπὴν ἀπὸ τὸ διάγγελμά του, τοῦ ἔτους 1955–1956, δημοσιευθὲν εἰς Ἀμερικανικὴν ἐφημερίδα: «Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν χριστιανῶν νὰ μὴ ἐπαναπαύωνται καὶ ἱκανοποιοῦνται εἰς ἕνα ἀντικομμουνισμὸν στηριζόμενον εἰς συνθήματα καὶ εἰς μίαν ἐλευθερίαν ἄνευ περιεχομένου. Τοὐναντίον οἱ χριστιανοὶ ὀφείλουν νὰ ἐργασθοῦν δι’ ἓν κοινωνικὸν σύστημα ἐξασφαλίζον εἰς τὰ ἄτομα περισσοτέραν ἀσφάλειαν καὶ μεγαλύτερα ἀνθρώπινα δικαιώματα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουν ἐνίοτε οἱ ἐργάται ὑπὸ τὰ πλέον ἀνεπτυγμένα βιομηχανικὰ συστήματα»... (ἀναγινώσκει).... Αὐτὰ εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας περὶ τοῦ στείρου ἀντικομμουνισμοῦ καὶ τῆς ἀνάγκης περισσοτέρων δικαιωμάτων καὶ μεγαλυτέρας ἀσφαλείας διὰ τὸν ἄνθρωπον. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν καὶ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰς Δημοκρατίας ὅπου οὗτοι ἔχουν καὶ ἐλευθερίαν καὶ ὑψηλότερον ἐπίπεδον ζωῆς, ὅπου δὲν ὑπάρχουν καταπιεστικὰ μέτρα στεροῦντα ἀναφαίρετα δικαιώματα ἀπὸ ὡρισμένην κατηγορίαν πολιτῶν. Φαντασθῆτε τί θὰ ἔλεγεν διὰ τὴν χώραν μας. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, κανεὶς κίνδυνος διὰ τὴν ἐθνικήν μας ἀσφάλειαν ἐκ τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ Κ. Κόμματος. Καὶ εἶναι ἀδικαιολόγητοι οἱ φόβοι ποὺ ἐκφράζει ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ἀνελεύθερα μέτρα. Ἀναγνωρίζοντες τὸ Κ.Κ. θὰ τὸ ἐξαναγκάσωμεν νὰ διακηρύξῃ τὰς ἐπιδιώξεις του ὑπὸ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος καὶ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν νόμων. Ἐὰν παρὰ ταῦτα μεταχειρισθῇ βίαν, ἐὰν ὑπάρξῃ παράνομος δρᾶσις, ὑπάρχουν δι’ αὐτὴν οἱ νόμοι καὶ θὰ ἐφαρμοσθοῦν μὲ ὅλον τὸ κῦρος τῆς ἠθικῆς ἐπιβολῆς. Οὐδεὶς ὑποστηρίζει ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὑπάρξῃ δρᾶσις παράνομος, πράξεις ἀξιόποινοι, ὄχι ἁπλῆ ἐκδήλωσις φρονημάτων, δὲν πρέπει ἡ Δημοκρατία νὰ ἐπιβάλῃ τὸν νόμον. Καὶ θὰ τὸν ἐπιβάλῃ τότε μὲ αὐστηρότητα καὶ ἀποτελεσματικώτερα ὡς νόμον ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν περὶ δικαίου συνείδησιν. Πιστεύω εἰς τὸν νόμον καὶ θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖ καὶ δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλῃ τοῦτον, ἀλλὰ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ ἀπέναντι ὅλων μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον. Ἡ πίστις μου αὐτὴ εἶναι σταθερὰ καὶ δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ ἑκάστοτε πνέοντα ρεύματα εἴτε τῆς Λαοκρατίας εἴτε τοῦ ὑπερδυναμισμοῦ. Ἐννοῶ ὅμως τὸν νόμον τὸν ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν καθολικὴν περὶ δικαίου συνείδησιν τοῦ Ἔθνους, τὴν συνείδησιν τῆς καθολικότητος καὶ τῆς ἴσης προστασίας ὅλων τῶν πολιτῶν ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων. Δὲν ἐννοῶ τοὺς νόμους ποὺ ὑπαγορεύονται ἀπὸ τὰ Κομματικὰ πάθη καὶ τὸ Κομματικὸν συμφέρον καὶ ἀποτελοῦν ἐκδήλωσιν μονομερῶν ἀντιλήψεων ἢ ψυχώσεων ἢ πλανῶν τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης τῶν ἐν ἐμφυλίῳ συγκρούσει διαμαχομένων μερίδων. Τοιοῦτοι νόμοι ὡς οἱ ἐπιβάλλοντες ἐκτόπισιν διὰ πολιτικὰ φρονήματα ἢ διὰ συγγένειαν ἐξ αἵματος πρὸς τὰ μέλη τῶν ἐνόπλων ὁμάδων καὶ μάλιστα τῆς μιᾶς μόνον μερίδος, ὡς οἱ παραβιάζοντες τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον στεροῦνται τῆς ἀπαραιτήτου ἠθικῆς ἐπιβολῆς ἄνευ τῆς ὁποίας ἐκλείπει τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα τοῦ καταναγκασμοῦ ποὺ ἐπιβάλλουν καὶ ἀποτελοῦν ὠμὴν καὶ ἀπροκάλυπτον βίαν. Ταύτην καταδικάζω ὄχι τὸν νόμον. Διότι ὅταν παρέχεται πλήρης καὶ ἀπόλυτος ἐλευθερία τῆς προπαγάνδας καὶ τῆς ἐκδηλώσεως πολιτικῶν ἰδεῶν, ἡ βία καὶ ἡ ἀνταρσία στερεῖται οἱασδήποτε ἠθικῆς δικαιολογητικῆς βάσεως. Τὸ ἔγκλημα διαχωρίζεται ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ἀπομονοῦται, καταδικάζεται ἠθικῶς καὶ πατάσσεται εὐκολώτερα καὶ ἀσφαλέστερα. Ὅταν ὅμως ἐφαρμόζωμεν μέτρα διώξεως οὐχὶ διὰ τὰ ἐγκλήματα, ἀλλὰ ἐναντίον τῆς ἐκδηλώσεως κομμουνιστικῶν φρονημάτων ἐμφανιζόμεθα ὡς ἀναγνωρίζοντες ἢ φοβούμενοι ὑπεροχὴν τούτων ἀπέναντι τῶν ἰδικῶν μας ἰδεῶν καὶ τῆς Δημοκρατίας. Λησμονοῦμεν ὅτι ὑπὸ τὸν καταιωνισμὸν τοῦ φωτὸς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας ἐμφανίζεται οἱαδήποτε ἀνατρεπτικὴ ἰδέα, ἐνῷ τοὐναντίον αὗται ἐτρέφονται εἰς τὰς κρύπτας τῶν φυλακῶν καὶ τῆς ἐξορίας. Ἂς ἀναπτυχθοῦν ὅλαι αἱ ἰδέαι, ἂς λειτουργήσῃ ὁ ἐλεύθερος πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς διὰ νὰ κριθοῦν ἀπὸ τὴν λαϊκὴν συνείδησιν καὶ ἐὰν ὑπάρξουν πράξεις βίας ἂς ἐφαρμοσθοῦν οἱ νόμοι μὲ ὅλην τὴν αὐστηρότητα. Οἱ νόμοι ὅμως οἱ καθολικοὶ ποὺ ὑπαγορεύονται ὄχι ἀπὸ τὰς ψυχώσεις, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν περὶ δικαίου συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Ἰδοὺ τί ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης ἐν ἔτει 1947. «.... (ἀναγινώσκει) ....». Ἀπεργάζεται δεινὰ διὰ τὸ Ἔθνος ἡ Κυβέρνησις τηροῦσα πολιτικὴν τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὀδυνηρά, τὰ ὑπέστη τὸ Ἔθνος κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν. Ἡ διατήρησις καὶ ἡ ἐφαρμογὴ νόμων μονομερῶν, προερχομένων ἐκ ψυχώσεων καὶ ἐφαρμοσθέντων εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ χώρα εὑρίσκετο εἰς ἐμφύλιον σπαραγμόν, ἡ στέρησις τῆς ἐλευθερίας, ἡ ἀδικία, ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποκλήρων καὶ ἀνέργων ἀποσυνθέτει τὴν κοινωνίαν καὶ παρέχει ἔδαφος διὰ κινήματα ἀνατρεπτικά. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κοινοβουλευτικὴ Δημοκρατία, προσαρμοζομένη πρὸς τὰς νέας συνθήκας, μὲ τὴν δύναμιν τῆς ἀναπροσαρμογῆς τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε πάντοτε ἡ Ἑλληνικὴ Φυλή, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ καὶ ἀποτελεῖ τὸ καλύτερον προπύργιον, τὴν καλυτέραν ἀσπίδα τῶν ἐλευθεριῶν, τὸ ἀσφαλέστερον θεμέλιον τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, ἑνὸς κοινωνικοῦ καθεστῶτος ὅμως δικαίου καὶ ἀνταποκρινομένου εἰς τὰς λαϊκὰς ἀνάγκας καὶ ἀξιώσεις. Πιστεύω ὅτι αἱ ἀνατρεπτικαὶ ἰδέαι καὶ ὁ ὁλοκληρωτισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατισχύσουν τῆς ἰδέας τῆς ἐλευθερίας, ἰδίως ὅταν αὕτη ἀποκτήσῃ περιεχόμενον κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικόν. Τὸ ἰδανικὸν τῆς ἐλευθερίας ἔδωκεν εἰς τὸν Οὐγγρικὸν Λαὸν — κομμουνιστὰς καὶ ἀντιτιθεμένους εἰς τὸν Κομμουνισμὸν—τὴν δύναμιν νὰ ἐξεγερθῇ ἐναντίον τοῦ τυραννικοῦ καθεστῶτος τῆς Οὑγγαρίας. Τοῦ ἔδωκε τὴν δύναμιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ρωσικὰ τάνκς. Τὸ ἰδανικὸν τῆς ἐλευθερίας ἔχει κατὰ μείζονα λόγον τὴν δύναμιν νὰ προασπίσῃ τὴν Δημοκρατίαν, ἡ ὁποία τὸ ἀναγνωρίζει καὶ τοῦ δίδει περιεχόμενον ἐναντίον οἱασδήποτε ἀπειλῆς. Ἡ ἀσφάλεια καὶ ἡ εὐημερία τῆς χώρας δὲν κινδυνεύει ἀπὸ τὴν ἐλευθερίαν ἀλλὰ ἀπὸ τὰς πράξεις ἡμῶν τῶν ἰδίων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυριζόμενοι ὅτι τὴν ὑπηρετοῦμεν, καταλύομεν ἐν ὀνόματι αὐτῆς τὴν ἐλευθερίαν. Δὲν ἀποτελοῦν, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐλευθερία τῶν ἰδεῶν καὶ ὁ ἐλεύθερος ἀνταγωνισμὸς κίνδυνον διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν. Τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους καὶ τὴν κοινωνικὴν γαλήνην ἀπειλοῦμεν καὶ ὑπονομεύομεν ἡμεῖς, ὅταν ὑποτασσόμεθα εἰς τὰς ἀοράτους δυνάμεις τῶν 500 οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἔκθεσιν Ἄρμορ κυβερνοῦν τὴν Ἑλλάδα μὲ ὅλα τὰ Κόμματα καὶ μὲ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ὅταν ἐπιδιώκωμεν τὴν ἐξουσίαν διὰ τῶν ἀτραπῶν τῆς εὐνοίας καὶ ὄχι διὰ τῆς εὐρείας λεωφόρου τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, ὅταν νοθεύωμεν τὴν πολιτικὴν ζωὴν καὶ δὲν ἀντιμετωπίζωμεν τὴν πραγματικότητα μὲ σεβασμὸν πρὸς τὰς ἰδέας καὶ πίστιν πρὸς τὸν ἑαυτόν μας καὶ στοργὴν πρὸς τὸν Λαόν. Ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἔρευνα, κύριοι βουλευταί, τοῦ προβλήματος τούτου, ἂν δὲ θὰ ἔχῃ, ὅπως φοβοῦμαι, ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἄρσιν τῶν ἀνελευθέρων μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ὠφελήσῃ τοὐλάχιστον κατὰ τοῦτο, ὅτι θὰ διασαφηνίσῃ τὴν πολιτικὴν κατάστασιν καὶ τὴν θέσιν τῶν πολιτικῶν Κομμάτων. Εἶναι δὲ ἀπαραίτητος καὶ ἀναγκαία ἡ διασαφήνισις αὐτή, διότι ὁ διαφορισμὸς τῶν πολιτικῶν δυνάμεων καὶ κατευθύνσεων εἶναι ἀρχὴ τῆς Δημοκρατίας καὶ εὐνοεῖ τὴν λειτουργίαν της. Τὰ ἐντὸς τῆς Βουλῆς πολιτικὰ κόμματα καθώρισαν τὴν ἰδεολογικὴν τοποθέτησίν των. Καὶ παρετηρήθη διαφορισμὸς πολιτικῆς τόσον μεταξὺ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ τῆς ἄκρας δεξιᾶς ἀφ’ ἑτέρου ὅσον καὶ μεταξὺ τῶν Κομμάτων τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου. Ἡ Κυβερνητικὴ πτέρυξ δεξιὰ καὶ ἄκρα δεξιὰ ἐκλαμβάνει τὴν Δημοκρατίαν ὡς καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει μόνον τάχα ἰδέας ποῦ συμβιβάζονται μὲ τὴν λεγομένην ἐθνικοφροσύνην τῆς ὁποίας ἡ ἰδία καθορίζει μονομερῶς καὶ τὴν ἔννοιαν καὶ τὰ ὅρια. Ἡμεῖς, ὅσοι ἀνήκομεν εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον πιστεύομεν ὅτι εἰς τὴν Δημοκρατίαν οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ θέτῃ περιορισμοὺς εἰς τὴν ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν τῶν ἰδεῶν καὶ ὅτι οἱ νόμοι εἶναι ἴσοι δι’ ὅλους ἀνεξαρτήτους τῶν φρονημάτων των διὰ τοῦτο διαφωνοῦμεν καὶ πρὸς τὸν κομμουνισμὸν καὶ πρὸς τὴν ἄκραν δεξιάν. Φρονοῦμεν ὅτι ὅσοι ἀρνοῦνται τὴν ἐθνικοφροσύνην εἰς ἐκείνους τῶν ὁποίων αἱ ἰδέαι δὲν συμπίπτουν μὲ τὰς ἰδικάς των δὲν πιστεύουν εἰς τὴν Δημοκρατίαν, ἀλλὰ ὑποβοηθοῦν συνειδητὰ ἢ ὑποσυνείδητα τὸν ὁλοκληρωτισμόν. Αὐτὸς εἶναι ἐκτὸς ἄλλων προγραμματικῶν διαφορῶν ὁ θεμελιώδης λόγος διὰ τὸν ὁποῖον διαφωνούσαμε καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, διαφωνοῦμεν καὶ σήμερον μὲ τὴν πάσης ἀποχρώσεως δεξιάν. Ἡ ἀντίθεσίς μας εἶναι καθαρῶς ἰδεολογικὴ καὶ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ αἰσθήματα συμπαθείας ἢ ἀντιπαθείας. Διεπιστώθη ὅμως καὶ μεταξὺ τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου πολιτικὸς διαφορισμός. Ἕκαστον Κόμμα ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ χαράσσῃ τὴν πολιτικήν του γραμμήν. Καὶ ἐὰν τίποτε ἄλλο δὲν ἀποφέρει ἡ συνεχιζομένη ἀπὸ ἑβδομάδων συζήτησις θὰ συντελέσῃ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς καταστάσεως καὶ τὴν διασαφήνισιν τῆς πραγματικῆς θέσεως τῶν Κομμάτων. Ἐγὼ μὴ ἀνήκων ὀργανικῶς εἰς κανὲν κόμμα ἀλλ’ ἀκολουθῶν ἀπὸ ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Σοφούλη τὴν πολιτικὴν ἰδεολογίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου διὰ τὴν χάραξιν τῆς ὁποίας συνειργάσθην μετ’ αὐτοῦ, καθώρισα πῶς τὴν ἀντιλαμβάνομαι. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀσκήσω κριτικὴν ἐπὶ τῶν ἀπόψεων ποὺ ἐξέθεσαν ὡρισμένα κόμματα τοῦ Κέντρου. Δὲν ἀξιῶ τὸ ἀλάνθαστον. Χαιρετίζω τοὐναντίον ὡς εὐοίωνον διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας τὸ γεγονὸς ὅτι διεσαφηνίσθη ἡ θέσις ὅλων. Ἐπανερχόμενος μετὰ τὴν παρέκκλισιν αὐτὴν εἰς τὸ θέμα κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν δὲν συμφωνῇ καὶ δὲν συμφωνεῖ ὡς κατεδείχθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν πλήρη ἄρσιν τῶν ἀνελευθέρων μέτρων, νὰ ἐφαρμόσῃ τοὐλάχιστον τοὺς ὑφισταμένους νόμους εἰρηνεύσεως μὲ εὐρύτητα ἔστω καὶ ὑπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιεικείας καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ ὑπὸ τῶν ὁποίων διεκήρυξεν ὅτι κατέχεται διὰ νὰ ἀμβλύνῃ κἄπως τὴν ὀξύτητα καὶ τὰς κοινωνικὰς ἀντιθέσεις. Ἡ ἔκκλησις αὐτὴ δὲν μὲ ἀποσπᾶ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ἀπὸ τὴν πίστιν μου ὅτι μόνη ὀρθὴ ἐθνικὴ λύσις εἶναι ἡ ἄμεσος κατάργησις ὅλων τῶν ἀνελευθέρων μέτρων καὶ ἡ ἀποκατάστασις πολιτικῆς ὁμαλότητος καθ’ ὃν ἐξέθεσα τρόπον. Πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ ζωὴ τῆς χώρας ἀπὸ τὸν ἐναγκαλισμὸν τοῦ κακοῦ παρελθόντος καὶ νὰ συνεργασθοῦν ὅλοι οἱ Ἕλληνες μὲ ἀμοιβαῖον σεβασμὸν διὰ νὰ μὴ ἴδῃ ἡ Ἑλλὰς ἀνοιγομένους νέους τάφους τῶν τέκνων της. Τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἦσαν οἱ θυσιασθέντες κατὰ τὴν ἐσωτερικὴν πολεμικὴν περιπέτειαν εἴτε ἀνῆκον εἰς τὴν δεξιὰν εἴτε ἀνῆκον εἰς τὴν ἀριστεράν. Οἱ ἀγρόται κυρίως ὑπέστησαν τὰς καταστροφὰς καὶ τὴν θυσίαν τοῦ αἵματος καὶ αὐτοὶ ἔθεσαν ἤδη εἰς λήθην τὸ παρελθὸν καὶ συνεφιλιώθησαν. Πόθος των καὶ εὐχή των εἶναι νὰ μὴν ὑποστῇ ποτὲ ἡ Ἑλλὰς τὴν δοκιμασίαν τοῦ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ. Καὶ τὸν πόθον καὶ τὴν ἀξίωσιν αὐτὴν ὀφείλει νὰ ἱκανοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις αἴρουσα τὰ ἐνθυμίζοντα τὸ παρελθὸν μέτρα. Οὐδεὶς κίνδυνος δύναται νὰ προκύψῃ νέας ἀνταρσίας καὶ ἂν ἀκόμη ταύτην ἤθελεν ἀποβλέπει τὸ Κ. Κόμμα. Αἱ ἐπαναστάσεις καὶ τὰ κινήματα γίνονται μόνον εἰς περιόδους μεταβατικῆς καμπῆς καὶ τῆς ἱστορικῆς ἐξελίξεως καὶ ἐξαιρετικῶν γεγονότων λόγῳ τῶν ὁποίων ἡ ὑφισταμένη διάρθρωσις τῶν κοινωνιῶν τῶν Κρατῶν χαλαροῦται ἢ καὶ ἀποσυντίθεται. Καὶ τοιαύτη ἦτο ἡ ἱστορικὴ στιγμὴ τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Καὶ εἰς τὴν Ρωσίαν ἐὰν δὲν εἶχε γίνει ὁ πρῶτος Εὐρωπαϊκὸς πόλεμος καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἡ κατάπτωσις τοῦ μοναρχικοῦ καθεστῶτος δὲν θὰ ἐγίνετο ἡ Κομμουνιστικὴ ἐπανάστασις. Ὁ Μάρξ καὶ Ἔγκελς οἱ διδάσκαλοι τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ τῆς σοσιαλιστικῆς ἐπαναστάσεως ὑπεστήριζαν πάντοτε ὅτι μόνον αἱ προηγμέναι βιομηχανικαὶ χῶραι παρουσιάζουν κατάλληλον ἔδαφος διὰ τὴν ἐπαναστατικὴν μετάβασιν εἰς τὸν Κομμουνισμόν. Ἦλθεν ὅμως ὁ πρῶτος παγκόσμιος πόλεμος καὶ ἀπεκαλύφθη ἡ σῆψις καὶ ἡ ἀνικανότης τῆς Τσαρικῆς Ρωσίας καὶ ἀπὸ τὴν αἰτίαν αὐτὴν προέκυψαν καὶ ἡ ἐπανάστασις ἡ πρώτη, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε δευτέρα κομμουνιστικὴ ἐπανάστασις. Καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν ἰδίως δὲν εἶχεν ἐξαρθρωθῆ τὸ Κράτος καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κοινωνία δὲν θὰ ἐλάμβανε χώραν ἡ κομμουνιστικὴ ἐπανάστασις, ὅσον καὶ ἐὰν τὴν εἶχεν ἐπιδιώξει ὁ κομμουνισμὸς ἢ καὶ ξέναι δυνάμεις. Ἐκ τῆς ἀνυπαρξίας ὠργανωμένου Κράτους προέκυψεν ἀναρχία καὶ ὑπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς συγχύσεως ἡ ἠθικὴ ἀντίστασις τοῦ λαοῦ εἶχε διαβρωθῆ ἀπὸ τὸ μῖσος ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν. Ἐνθυμηθῆτε τὴν περίοδον ἐκείνην ἢ ἐρωτήσατε τοὺς συμπολίτας καὶ τοὺς ψηφοφόρους σας. Ὅταν ἐταξίδευον καὶ συνήντων εἰς τὴν ὕπαιθρον ἐνόπλους ὁμάδας προσεπάθουν νὰ μαντεύσουν ἂν οἱ συμμορῖται ἦσαν δεξιοὶ ἢ κομμουνισταί. Ἐὰν ἀνακρινόμενοι ἀπήντων ὅτι εἶναι δεξιοὶ καὶ εὑρίσκοντο πρὸ Κομμουνιστικῶν ὁμάδων ἐξυλοκοποῦντο ἢ καὶ ἐφονεύοντο, ἐὰν ἀπήντων ὅτι εἶναι ἀριστεροὶ καὶ εὑρίσκοντο πρὸ ἐνόπλων ὁμάδων τῆς δεξιᾶς ὑφίσταντο καὶ ἐκ μέρους τούτων τὰ ἴδια. Καὶ ἡ κατάστασις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶχε δημιουργήσει μίαν τάξιν ἐμπόρων τοῦ μίσους, ἡ ὁποία εἶχε τοποθετήσει εἰς τὴν ὑπόθαλψιν τοῦ διχασμοῦ τὰ συμφέροντά της τὰ ὑλικὰ καὶ τὴν κοινωνικήν της ὑπόστασιν. Καὶ ἡ τάξις αὕτη ἐκμεταλλευομένη τὰ ἑκατέρωθεν ἐγλήματα ἐκαλλιέργησε ψυχώσεις καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ μίση τὰ ὁποῖα ὑποδαυλίζει καὶ σήμερον διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν προνομιοῦχον καὶ ἰθύνουσαν θέσιν ποὺ εἶχε κατακτήσει κατὰ τὸ παρελθὸν ὑποκαθιστῶσα τὸ ἀνύπαρκτον τότε Κράτος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπαλλάξῃ τὴν δημοσίαν ζωὴν ἀπὸ τὴν ἐπίδρασιν τοῦ παρελθόντος, ἐὰν διατηρήσῃ τὰ ἄνισα καὶ ἀνελεύθερα μέτρα, μὴ νομίσητε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι θὰ διοικῆτε σεῖς ἢ ἡ συγκεκροτημένη διοίκησις· θὰ διοικοῦν κατ’ οὐσίαν οἱ ἔμποροι τοῦ μίσους, οἱ ὁδηγούμενοι ἀπὸ πάθη ταπεινά, ἰδιοτελῆ καὶ μικρὰ καὶ ἐκεῖνοι ποὺ νοσταλγοῦν τὴν θολὴν ἀτμόσφαιραν ποὺ δημιουργεῖ κάθε ἐπανάστασις καὶ στάσις. Οἱ συντηρητικοὶ ἄνθρωποι, οἱ νοικοκυραῖοι ποὺ σᾶς ψηφίζουν ἐπιθυμοῦν τὴν εἰρήνην διὰ νὰ ζήσουν μὲ τὴν ἐργασίαν των. Οἱ παράγοντες τοῦ παρελθόντος ποὺ ζοῦν εἰς βάρος τῶν νοικοκυραίων δὲν θέλουν νὰ διαλυθῇ ἡ παλαιὰ ἀτμόσφαιρα τοῦ μίσους καὶ τοῦ διχασμοῦ.

§30Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε ὅτι ἐγὼ ἔχω πατέρα ἐσταυρωμένον ἀπὸ τοὺς Κομμουνιστὰς καὶ δὲν ἔκαμα ποτὲ εἰς τὰ 11 χρόνια ποὺ εἶμαι βουλευτὴς λόγον περὶ αὐτοῦ. Καὶ ὅταν ἦτο ὁ μακαρίτης Σοφούλης Πρωθυπουργός, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, ὡς νέος βουλευτὴς καὶ εἶπον ὅτι πράγματι δεχόμεθα ἡμεῖς πρῶτοι τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν, διὰ νὰ κλείσωμεν αὐτὸ τὸ κακὸν βιβλίον. Δεχόμεθα αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε ὅτι ἐπῆγαν τὰ ἀγροτόπαιδα καὶ ἐσκοτώθησαν διὰ τὰς ὑψηλὰς αὐτὰς ἰδέας. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι σεῖς, ὄχι ὡς ἄτομον, ἀλλὰ ὡς ἡγετικὴ τάξις—ἐγὼ ἤμουν ἕνας στρατιώτης καὶ ἔλαβον τὸ ὅπλον ἐναντίον τῶν κατακτητῶν καὶ ἐναντίον τοῦ Κομμουνισμοῦ — φοβοῦμαι ὅτι σεῖς ἀπουσιάσατε ὅλοι καὶ δὲν ἐπήγατε τοὐλάχιστον νὰ πλαισιώσητε αὐτὰς τὰς ἐθνικὰς ὀργανώσεις, διὰ νὰ μὴ εἶναι τὸ Κράτος ὁλόκληρος ἡ ἡγεσία ἡ πολιτικὴ ἡ τότε ἀποῦσα. Ἦλθεν ἡ Βάρκιζα καὶ τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ ἀποσυμφορήσεως, τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθη ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης. Μήπως αὐτὰ εἶχον ἀπήχησιν; Οὔτε πρόκειται νὰ τὸν ἀναστήσω τὸν πατέρα μου, τὸν θεωρῶ ὅτι ἐδόθη κατὰ τὸ ἐλάχιστον πολλοστημόριον διὰ τὴν Πατρίδα, ὅπως καὶ τόσοι ἄλλοι μὲ μεγαλυτέρας ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ ἡ Βάρκιζα καὶ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν, ἔδωσαν τὴν πίστιν δῆθεν εἰς τοὺς κομμουνιστὰς νὰ εἴπουν ἐκερδίσαμε τὸν ἀγῶνα, νὰ κάμωμεν ἕνα δεύτερον συμμοριτοπόλεμον καὶ μᾶς ἐπῆγαν 200 χρόνια πίσω. Καὶ τὰ πληρώνομεν ὅλη ἡ φυλή. Ἐὰν δέχωνται αὐτοὶ ὅτι ἡττήθησαν καὶ ὅτι πράγματι κατέστρεψαν τὸν τόπον, νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν ἀμνηστίαν καὶ νὰ ἠξεύρωμεν, ὅτι ἀπὸ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θὰ πληρώνῃ καὶ δὲν θὰ εἶναι ἄνευ συνεπειῶν. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ βγοῦν, χωρὶς νὰ ἀποκαταστήσετε τὰ θύματα, τότε δὲν θέλετε αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλὰ τὸ αἱματοκύλισμα.

§31Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε. Ἤκουσα τὰ ὅσα εἴπατε, διακόπτων. Λυποῦμαι, διότι ἢ δὲν μὲ παρηκολουθήσατε ἢ δὲν ἀντελήφθητε τὸ πνεῦμα τῶν ἀπόψεών μου. Σέβομαι τὰ θύματα καὶ τοῦτο εἶπον, ὅταν ὡμίλησα περὶ τῶν τάφων ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὰ νεκροταφεῖα τῶν χωριῶν. Σέβομαι τὰ θύματα ἀπὸ οἱανδήποτε πλευρὰν καὶ δὲν εἶμαι ἀνευλαβής. Ἐννοῶ τὸν πόνον ὅλων. Ἀλλὰ ἐὰν ὑποστηρίζω τὴν πολιτικὴν τῆς κοινωνικῆς γαλήνης καὶ τῆς λήθης τοῦ παρελθόντος—τὸ ἐτόνισα καὶ λυποῦμαι διότι δὲν τὸ ἐπροσέξατε—τοῦτο πράττω ὄχι διὰ νὰ δικαιώσω τὰ ἐγκλήματα τοῦ παρελθόντος, ἀλλά, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ κακὸν αὐτὸ παρελθόν, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ λαὸς ἀπὸ τὰ δεσμά του καὶ ἀναπτύξῃ τὰς δημιουργικάς του δυνάμεις διὰ τὴν εὐημερίαν του. Πλανᾶσθε ἰσχυριζόμενος ὅτι ἡμεῖς ἐμείναμεν ἔξω τοῦ ἀγῶνος κατὰ τὴν ἀνταρσίαν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅτι ἡμεῖς, οἱ ἀκολουθήσαντες τὸν ἀείμνηστον Σοφούλην ἐστηλιτεύσαμεν κατὰ τὸ παρελθὸν τὰ ἐγκλήματα ἀπὸ οἱανδήποτε πλευρὰν καὶ ἂν προήρχοντο. Διεκηρύξαμεν παρεξηγούμενοι καὶ συκοφαντούμενοι μετὰ τοῦ ἀειμνήστου Σοφούλη καὶ διὰ τοῦ τύπου καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ. Καὶ ὅταν ἡ ἔνοπλος ἀνταρσία ἐξέσπασεν, ἡμεῖς, ἡ Κυβέρνησις Σοφούλη ἀντετάχθη τὴν κατεπολέμησε καὶ τὴν κατέλαβεν. Πάντως, διαπιστώνω μὲ εὐχαρίστησιν — καὶ εἶναι πρὸς τιμήν σας, διότι ὁ πόνος σας ἐκ τοῦ ὅτι ἡ οἰκογένειά σας ἔχασε προσφιλὲς πρόσωπον κατὰ τὴν ἀνταρσίαν — καὶ τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ κατανοῶ, δὲν σᾶς ἐμποδίζει νὰ ἐπιθυμῆτε τὴν λήθην καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς γαλήνης. Διαφωνῶ ὅμως ὡς πρὸς τὴν προϋπόθεσιν ποὺ θέτετε ζητοῦντες ἀπὸ τοὺς ἡττηθέντας νὰ ὁμολογήσουν ὅτι ἡττήθησαν. Ἡ ἧττα ἢ ἡ νίκη εἶναι πραγματικὰ γεγονότα. Ποῖος ἐνίκησε καὶ ποῖος ἐνικήθη καθορίζεται ἀπὸ τὴν πραγματικότητα καὶ πραγματικότης εἶναι ὅτι ἐνικήθη ἡ κομμουνιστικὴ ἀνταρσία. Δὲν εἶναι γενναῖον οὔτε φρόνιμον οὔτε ἁρμόζει εἰς τὴν Δημοκρατίαν νὰ ἐξαναγκάζῃ τοὺς ἡττηθέντας νὰ ὁμολογήσουν τὴν ἧτταν των, ζητοῦντες ἔλεος. Ἡ Δημοκρατία σέβεται τὴν ἀνθρωπίνην ἀξιοπρέπειαν, γνωρίζει νὰ συγχωρῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπεροχή της ἀπέναντι τῶν καθεστώτων τῆς βίας.

§32Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Διατί νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἔσφαλε;

§33Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐπαναστάσεις καὶ κινήματα δὲν ἔγιναν μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐμφανίζονται κατὰ τὴν ἱστορικὴν πορείαν ὅλων τῶν λαῶν. Ὡς πρὸς τὰς εὐθύνας καὶ τὴν ἀξιολόγησίν των θὰ κρίνῃ ἡ ἱστορία. Αἱ γνῶμαι μας εἶναι γνωσταί. Δὲν εἶναι ὅμως φρόνιμον οὔτε διὰ τὴν Πολιτείαν, οὔτε δι’ ἡμᾶς ὅλους νὰ ἀσχολούμεθα μὲ τὴν εὐθυνολογίαν τοῦ παρελθόντος. Ἀρκεῖ ἡ διαπίστωσις ὅτι χάρις εἰς τὸν πατριωτισμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐσώθη ἡ χώρα ἀπὸ τὴν πολεμικὴν περιπέτειαν τῆς κατ’ αὐτῆς ἀνταρσίας. Προέχει ἤδη ἡ μέριμνα διὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων ἐπανῆλθεν εἰς τὰ ἔργα του, ζῇ ἐν εἰρήνῃ, συναλλάσσεται καὶ ἐπικοινωνεῖ μὲ ὅλους ἐκείνους, μὲ τοὺς ὁποίους ἀλληλοεμισεῖτο, ἀπεσκοράκισε τὸ μῖσος ἀπὸ τὴν ψυχήν του. Τὴν εἰρήνευσιν καὶ τὴν ὁμαλότητα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν καὶ τὴν κοινωνικὴν ζωὴν ἀποκατέστησεν ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἀξιοῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τῆς Χώρας νὰ τὴν ἀποκαταστήσουν καὶ εἰς τὴν δημοσίαν καὶ τὴν πολιτικὴν ζωήν.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὡμιλήσατε περὶ μειονοτήτων τῶν παραμεθορίων περιοχῶν. Θὰ ἤθελον, νὰ σᾶς ἐρωτήσω, ἐννοεῖτε καὶ τοὺς ἀλλογενεῖς;

§35Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἴσως. Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ὅρος. Ὡμίλησα περὶ γλωσσικῶν μειονοτήτων. Δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τοὺς κατατάξῃ ἀκριβῶς ἀπὸ ἀπόψεως συνειδήσεως. Ἡ ἐπιλογὴ ἀνήκει εἰς τοὺς ἰδίους. Καὶ εἶπον ὅτι ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, εἶναι ὀρθὴ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διεθνοῦς καὶ διὰ τὰς σχέσεις καλῆς γειτονίας καὶ λαμβάνει ἐπὶ πλέον ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν θέσιν καὶ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῶν ἀποτελούντων τὰς περὶ ὧν πρόκειται μειονότητας, διότι τὰ κτήματά των κατελήφθησαν καὶ ἐδημιουργήθη πραγματικὴ κατάστασις, ἡ ἄρσις τῆς ὁποίας εἶναι δυσχερὴς ἂν μὴ ἀδύνατος.

§36Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἶναι λεπτὸν τὸ θέμα καὶ δὲν εἶναι τόσον εὔκολον.

§37Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Οὐδεὶς ὑπεστήριξε τὸ ἀντίθετον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα κατ’ οὐσίαν ἔχει ἐξαντληθῆ. Τὰ κυριώτερα ἐπιχειρήματα ἀνεπτύχθησαν. Σχεδὸν ὅλα, κατ’ ἐμέ, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐπιχείρημά τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀκόμη προβληθῆ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ δι’ αὐτὸ λέγω σχεδὸν ὅλα. Μετὰ τὴν ἔντονον, ἀπὸ ἀπόψεως ἀγορευτικοῦ τόνου, ὁμιλίαν τοῦ παλαιοῦ μου φίλου, κ. Βαρβούτη, θὰ ὁμιλήσω κατὰ τρόπον ἤρεμον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀκουστικῆς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μεταφερθῶμεν εἰς ἄλλην σφαῖραν. Δὲν θὰ εὐχαριστήσω, διὰ τῶν ὅσων θὰ εἴπω, τοὺς ὑπογράψαντας τὴν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἀπὸ ἑβδομάδων συζητεῖται. Ὡς ἄνθρωπος, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἐπιεικής. Ὡς ἄνθρωπος, θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἔχω καμμίαν ἐπιφύλαξιν, ὡς πρὸς τὴν χορήγησιν οἱασδήποτε ἀνέσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πλήρους ἐλευθερίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πταίσει. Ὁ ἐλεύθερος ἄνθρωπος καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ Ἕλλην—καὶ ὁ Ἕλλην εἶναι ὁ φορεύς, ἐκ παραδόσεως πραγματικὸς φορεὺς τῆς ἐλευθερίας—δὲν μνησικακεῖ. Δυνατὸν νὰ πονῇ καὶ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τοῦ ἀπαγορεύσῃ νὰ πονῇ ἐφ’ ὅσον ἔχει ὑποστῆ τὰ ὅσα ὑπέστη, ἀλλὰ δὲν μεταβάλλει τὸν πόνον του εἰς δημόσιον θέμα. Ὁ πόνος του—καὶ ἠκούσατε προηγουμένως τὸν ἀγαπητόν μου κ. Δερδεμέζην νὰ ὁμιλῇ καθ’ ὃν τρόπον ὡμίλησεν—ὁ πόνος του δὲν τὸν ἐμποδίζῃ νὰ ἔχῃ ἀντικειμενικὴν τὴν σκέψιν. Ὡς ἄνθρωπος λοιπὸν θὰ ἤθελον νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἐπιεικὴς καὶ νὰ συμφωνήσω μὲ τοὺς διατυπώσαντας καὶ ὑπογράψαντας τὴν ἐπερώτησιν. Ὡς δημόσιος ὅμως ἀνὴρ λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πράξω τοῦτο. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν ὅλων τῶν κεφαλαίων τῆς ἐπερωτήσεως, διότι πρέπει εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ σᾶς εἴπω ὅτι συμφωνῶ μὲ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐν πολλοῖς ὁ κ. Συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου. Πρὸς τὴν γραμμὴν μάλιστα αὐτὴν ἀπὸ καθαρῶς ἰδεολογικῆς ἀπόψεως, χωρὶς ὅμως νὰ συναγάγῃ τὰ αὐτὰ συμπεράσματα συνετάχθη καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν συμφωνῶ μὲ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ ὁμιλήσαντες ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως εἰδικῶς δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰσέλθω εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα θέματα. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀναπτύξω γενικάς τινας σκέψεις ἐπὶ τοῦ προβλήματος. Οἱ ἀναπτύξαντες τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ καὶ οἱ ὑποστηρίξαντες αὐτὴν Ἀρχηγοὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος καὶ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν, ὁμιλήσαντες περὶ παρελθόντος καὶ περὶ ἀποστάσεως χρόνου καὶ ἐπικαλεσθέντες παραδείγματα τῆς ἱστορίας, δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψει, λέγω, κάτι τὸ ὁποῖον ἐτόνισε κατ’ ἐξοχὴν ὁ Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου. Τὴν ἱστορίαν πρέπει νὰ τὴν ἐπικαλούμεθα καὶ πρέπει νὰ ἀποτελῇ αὕτη παράδειγμα ὄχι πάντοτε πρὸς μίμησιν, ἀλλὰ παράδειγμα ἄξιον μελέτης. Δὲν ὑπάρχει ὅμως, ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ καμμία ἀναλογία, ἀπολύτως καμμία, εἴτε ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς, εἴτε ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνιολογικῆς ἢ καὶ ἂν θέλετε καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικοψυχολογικῆς, μεταξὺ τῶν οἱωνδήποτε ἐπαναστάσεων, εἴτε τῆς Ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος εἴτε τῆς Ρώμης εἴτε καὶ τῆς Φλωρεντίας, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Βαρβούτης, δὲν ὑπάρχει, λέγω, καμμία ἀναλογία μεταξὺ τῶν οἱωνδήποτε αὐτῶν ἐπαναστάσεων τοῦ παρελθόντος καὶ τῆς μεγάλης παγκοσμίου καὶ ὁλοκληρωτικῆς κομμουνιστικῆς ἐπαναστάσεως. Οἱ κομμουνισταὶ τὸ γνωρίζουν καὶ χαίρονται διότι τινὲς ἐξ ἡμῶν δὲν τὸ γνωρίζομεν. Οἱ κομμουνισταὶ εἶναι πλήρως κατατοπισμένοι, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως θεωρητικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πρακτικῆς εἰς τὸ τί εἶναι τὸ κίνημά των. Ἀλλὰ βεβαίως ἱκανοποιοῦνται ὅταν ἀκούουν τὸν κ. Καρτάλην ἢ τὸν κ. Βαρβούτην νὰ λέγῃ πράγματα τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ὅτι δὲν γνωρίζουν ὅσα οἱ κομμουνισταὶ γνωρίζουν. Ποία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ μίας πολιτικῆς ἢ κοινωνικῆς ἐπαναστάσεως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀρχαιότητα, εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὴν Ρώμην, εἰς τὴν Φλωρεντίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν κατὰ τὸν 18ον καὶ 19ον αἰῶνα καὶ τῆς κομμουνιστικῆς; Καμμία. Αἱ ἐπαναστάσεις ἐκεῖναι ἦσαν ὅλαι πρῶτον ἀπὸ ἀπόψεως σκοποῦ σχετικαί. Δὲν ἦσαν ἀπόλυτοι, δὲν ἀπέβλεπον εἰς τὴν ἀνατροπὴν τοῦ παντός, παντὸς ὅπερ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἴσχυε. Δεύτερον, δὲν ἦσαν ἐπαναστάσεις ἀποβλέπουσαι εἰς τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας, ἀπὸ ἀπόψεως ἰδεολογικῆς ὁλοκληρωτικὴν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συστήματος ὁλοκληρωτικήν. Τυραννίαι καὶ δικτατορίαι ἐνεφανίσθησαν εἰς τὴν ἱστορίαν ἀλλὰ τυραννίαι καὶ δικτατορίαι προσώπων. Καὶ ὑπῆρξαν μάλιστα εἰς τὴν Ρώμην φορεῖς δημοκρατικῶν ἰδεωδῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπαναστατήσαντες ἐγκαθίδρυσαν προσωπικὸν δικτατορικὸν καθεστώς. Ἀλλὰ οἱ περὶ ὧν πρόκειται δὲν ἐθέσπιζον νέον τρόπον παγκοσμίου λειτουργίας τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κοινωνίας. Δὲν ἦτο δυνατὸν πρῶτον νὰ θεσπίσουν τοιοῦτον τρόπον παγκοσμίου λειτουργίας τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κοινωνίας, διότι ἁπλούστατα δὲν ὑπῆρχε τότε παγκόσμιος ἱστορία ὑφ’ ἣν ἔννοιαν ὑπάρχει σήμερον. Καὶ οἱ Μαρξισταὶ γνωρίζουν ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ Κάρι Μάρξ καὶ ὁ φίλος του καὶ συνεργάτης Ἔγκελς, ἐτόνισαν ὅτι ἡ παγκόσμιος ἱστορία ἤρχισεν ἀναπτυσσομένη ἀπὸ τὸν 19ον αἰῶνα. Καὶ ἐγνώριζον τὶ ἔλεγον. Δὲν ἦτο δυνατὸν πρὸ τοῦ 19ου αἰῶνος νὰ ἀναπτυχθῇ ἕνα παγκόσμιον κίνημα καὶ οὔτε κἂν κατὰ τὸν 19ον αἰῶνα. Δὲν θὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι πασιφανὲς καὶ δὲν θὰ ἤθελα νὰ μεταβάλω τὸ Βῆμα τοῦτο εἰς ἕδραν Πανεπιστημιακήν. Οἱαδήποτε λοιπὸν ἐπανάστασις τοῦ παρελθόντος δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἐπιβληθῇ κατὰ τρόπον ὁλοκληρωτικὸν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Ἀποτυγχάνουσα, ἑπομένως, εἰς ὡρισμένας πόλεις τῆς Ἀρχαίας Ἑλλάδος ἢ εἰς τὴν Ρώμην, ἢ ἐν Γαλλίᾳ μετὰ τὸν Μεσαίωνα, ἔσβηνε. Τὸ πολὺ πολὺ ἄφηνε μερικὰς ἰδέας ὄπισθέν της καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι πολλαὶ τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, δηλαδὴ τῶν ἰδεῶν τὰς ὁποίας προώθησαν ἐπαναστάσεις, ἀποτυχοῦσαι ὑπῆρξαν ἰδέαι χρήσιμοι, τὰς ὁποίας συνέλεξεν ἡ ἀνθρωπότης καὶ προσεπάθησε νὰ ἀξιοποιήσῃ. Διότι δὲν εἶναι πάντοτε ἡ ἐπιτυχία ἡ ἐξωτερικὴ καὶ πολιτικὴ μιᾶς ἐπαναστάσεως ἡ ὁποία δημιουργεῖ προϋποθέσεις νέων ἐξελίξεων εἰς τὴν ἱστορίαν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποτυχία ὡρισμένων ἐπαναστάσεων δὲν ἠμπόδισε τοὺς φορεῖς τῶν ἐπαναστάσεων αὐτῶν, τοὺς ἰδεολογικούς, νὰ τροφοδοτήσουν τὴν ἀνθρωπότητα μὲ ὡρισμένας νέας ἰδέας. Ἐγὼ μάλιστα προσωπικῶς πιστεύω, ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ κομμουνισμὸς—καὶ θὰ εἴπω ποία εἶναι ἡ διαφορά του πρὸς ὅλα αὐτὰ τὰ παρελθόντα κινήματα—εἰσελθὼν ἤδη εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀποτυχίας καὶ τῆς ἀντεπαναστάσεως, ὡς ἀπέδειξαν τὰ γεγονότα τῆς Οὑγγαρίας, θὰ ἀφίσῃ ἐκτὸς τῶν ἰχνῶν τῶν αἱματηρῶν τὰ ὁποῖα ἀφῆκε, θὰ ἀφίσῃ καὶ ἴχνη εὐεργετικά. Διότι ἡ κομμουνιστικὴ σκέψις προεκάλεσεν ἀναμφισβητήτως καὶ τὴν σύλληψιν νέων ἰδεῶν ἀλλὰ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ κομμουνιστικοῦ συστήματος ἤνοιξεν ἀναμφισβητήτως εἰς ὡρισμένους εἰδικοὺς τομεῖς, εἰς τὸν τομέα φερ’ εἰπεῖν τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς βιομηχανίας, ἤνοιξεν ἐνδεχομένως, λέγω καὶ ὡρισμένας ὁδούς. Καὶ αἱ ἀποτυγχάνουσαι λοιπὸν ἐπαναστάσεις ἀφῆκαν ἄλλοτε ἴχνη, ὅπως θὰ ἀφήσῃ καὶ αὐτὴ ἡ παγκόσμιος ἐπανάστασις, ἡ ὀνομαζομένη κομμουνιστική. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει αἱ εἰς τὸ παρελθὸν ἀποτυχοῦσαι ἐπαναστάσεις καὶ τὰ εἰς τὸ παρελθὸν ἀποτυγχάνοντα κινήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὡς φορεῖς ὡρισμένην μειοψηφίαν, ἢ λαϊκήν, ἢ ὡργανωμένην στρατιωτικὴν μειοψηφίαν, ἔσβηνον ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπετύγχανον, ἢ καὶ ἐὰν ἀκόμη εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἀνεβίουν, ἀνεβίουν καὶ πάλιν ὑπὸ τὴν μορφὴν μεμονωμένων φαινομένων καὶ οὐχὶ ὑπὸ τὴ μορφὴν ἑνὸς παγκοσμίου φαινομένου, ἀποβλέποντος εἰς τὴν πλήρη κατάργησιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ πνεύματος, τῆς ἐλευθερίας τῆς συνειδήσεως, τῆς ψυχῆς, τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου τῆς πολιτικῆς καὶ ἠθικῆς ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Νομίζω λοιπόν, κύριοι,—καὶ παρηκολούθησα μὲ ἐξαιρετικὴν προσοχὴν καὶ σεβασμὸν τὰ ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ τὰ ἀντίθετα πιστεύοντες—νομίζω ὅτι πλανῶνται ἐπικαλούμενοι τὴν ἱστορίαν, διὰ νὰ ἀποδείξουν εἰς ἡμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι πρέπει ἀκολουθοῦντες τὰ ἱστορικὰ προηγούμενα νὰ ἀνοίξωμεν τὰς θύρας τῶν φυλακῶν, νὰ δώσωμεν γενικὴν ἀμνηστίαν καὶ νὰ λησμονήσωμεν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν νομικὴν καὶ πολιτικήν, τὸ παρελθόν. Εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς εἴμεθα εἰς θέσιν, διότι εἴμεθα ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, νὰ τὸ λησμονήσωμεν, ἀλλὰ μόνον καθ’ ὃ μέτρον εἶναι παρελθόν. Εἶναι ὅμως μόνον παρελθόν; Ἡ Ἑλλὰς ὑπέστη τὰ τραγικὰ ἀποτελέσματα τριῶν — ὅπως λέγομεν συνήθως — γύρων. Ὁ ἕνας γῦρος ἔφερε τὸν ἄλλον. Πιστεύω μάλιστα, συμφωνῶν μὲ τὸν κ. Δερδεμέζην, ὅτι ἐν πολλοῖς ὁ δεύτερος γῦρος ἔφερε τὸν τρίτον. Ὁ πρῶτος δὲν ἔφερε τὸν δεύτερον λόγῳ σφαλμάτων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προηγήθη τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ ὁποία ἔφθασεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ ἔφερε τὸν Δεκέμβριον ἄνευ τῆς εὐθύνης βεβαίως τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ὁ τρίτος γῦρος εἶναι συνδεδεμένος καὶ μὲ κἄποιαν εὐθύνην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους ἀνθρωπισμοῦ, (διότι εἴμεθα καὶ θὰ μείνωμεν ἀνθρωπισταί, ἀλλὰ πρέπει νὰ συνδυάζωμεν τὸν ἀνθρωπισμὸν μὲ νοῦν καὶ σκέψιν καὶ μὲ τὸ αἴσθημα τῆς ἱστορικῆς εὐθύνης) ἐκείνων, λέγω, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ ἀνθρωπισμὸν προέβησαν εἰς τὰς παραχωρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν εἰς τὴν Βάρκιζαν. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ Βάρκιζα δὲν ἦτο ἀναγκαία, ἐὰν δὲν ἐγίνετο ἐπέμβασις διὰ τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ὁποίας μετεῖχεν καὶ προήδρευεν ὁ κ. Παπανδρέου. Ὅταν ἀνετράπημεν ἡμεῖς εἰς τὸ τέλος Δεκεμβρίου, ὁ Κομμουνισμὸς εἶχεν ἡττηθῆ. Ἀλλὰ ἡ ἑπομένη Κυβέρνησις δὲν εἶχε συνειδητοποιήσει τοῦτο. Ὡς ἐκ τούτου ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς πολλὰς παραχωρήσεις. Πρόκειται ἑπομένως καὶ περὶ πολιτικοῦ σφάλματος καὶ περὶ ἀνεπαρκείας ἱστορικῶν γνώσεων καὶ ἱστορικῆς συνειδήσεως. Ὁ Κομμουνισμός, λοιπόν, ὅπως καὶ εἰς τὸ παρελθόν, τοιουτοτρόπως καὶ σήμερον ὑπάρχει, ἀσχέτως τῶν ἑκάστοτε κινημάτων εἰς τὰ ὁποῖα προβαίνει. Καὶ δὲν γίνεται ἐπαναστατικὸς μόνον ὅταν ἐπαναστατῇ ἐξωτερικῶς, ἀλλὰ εἶναι ἐπαναστατικὸς καὶ ὅταν δὲν ἐμφανίζεται ἐξωτερικῶς ἐπαναστατῶν. Ἑπομένως ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι παρῆλθε χρόνος ἐπαρκὴς ἀπὸ τοῦ 1949, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ ἔτους κατὰ τὸ ὁποῖον ἡττήθη ἐν Ἑλλάδι στρατιωτικῶς ὁ Κομμουνισμὸς καὶ ὅτι ἑπομένως πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς γενικὴν ἀμνηστίαν, εἶναι ἰσχυρισμός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ λογικῆς καὶ ἠθικῆς ἀπόψεως ἡμαρτημένος. Λογικῶς, διότι ἁπλούστατα ὁ Κομμουνισμὸς ὑπάρχει καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ δρᾷ ὡς ἐπαναστατικὸν κίνημα. Ἠθικῶς δέ, ὄχι διότι δὲν εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὸ νὰ λησμονήσωμεν τὰ ὅσα συνέβησαν, ἀλλὰ διότι θὰ ἐκθέσωμεν αὐτὸν τὸν λαόν, ἐὰν δὲν ἐπιδείξωμεν ἐπαρκῆ πρόνοιαν καὶ σωφροσύνην καὶ παρασυρθῶμεν ἀπὸ τὰ ἀνθρωπιστικά μας αἰσθήματα, εἰς νέας φοβερὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ κάμωμεν τὸ πᾶν ὅπως ἀποτρέψωμεν. Κύριοι βουλευταί, ἐσφαλμένη λοιπὸν εἶναι (καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζουν ὁ κ. Καρτάλης καὶ ὁ κ. Βαρβούτης, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη διότι ἔχουν ἀρίστην κοινωνιολογικὴν καὶ ἱστορικὴν μόρφωσιν) οἱαδήποτε ἀναλογία μεταξὺ τοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ παρελθουσῶν ἐπαναστάσεων. Ἐσφαλμένη ἀπὸ πάσης ἀπόψεως εἶναι καὶ ἡ ἐπίκλησις τοῦ ἐπιχειρήματος, ὅτι παρῆλθεν ἡ περίοδος τῆς μεγάλης ἀνωμαλίας καὶ ἑπομένως διατὶ νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι εἰς τὰς φυλακὰς ἢ τινὲς ἀκόμη ἐν ἐξορίᾳ. Δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἐπιχειρημάτων δικαιολογούντων τὴν τοποθέτησιν τὴν ὁποίαν λαμβάνω. Τὰ κυριώτερα ἐπιχειρήματα ἀνέπτυξεν αὐτὸς οὗτος ὁ Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου. Συμπληρώνω μόνον καὶ λέγω ὅτι τὸ φαινόμενον τοῦ Κομμουνισμοῦ εἶναι πρωτότυπον εἰς τὴν ἱστορίαν. Ἀσχέτως ἑπομένως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἐδῶ εἴχομεν τὴν πεῖραν τῶν τριῶν γύρων, τὸ ἕτερον ἐξ ἴσου οὐσιῶδες, πολιτικῶς οὐσιωδέστερον γεγονὸς εἶναι, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὸν τὸν κρίσιμον γεωγραφικὸν τομέα, ὁ ὁποῖος καθίσταται ὁλονὲν κρισιμώτερος διὰ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα σημειοῦνται εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν νὰ εἴμεθα προσεκτικοί, χωρὶς ὅμως νὰ ἀρνούμεθα καὶ εἰς τὸν ἑαυτόν μας τὸ δικαίωμα νὰ εἴμεθα ἐπιεικεῖς. Ἑπομένως τὸ θέμα τίθεται ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῆς ἐπιεικείας, τῆς σχετικῆς συγγνώμης, καθ’ ὃ μέτρον αὕτη δὲν ἀντίκειται εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν, δὲν εὑρίσκεται ὅμως εἰς τὰ ἐπίπεδα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ ἔθεσαν οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἐπερώτησιν καὶ μάλιστα ὁ κ. Καρτάλης καὶ ὁ πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσας κ. Βαρβούτης. Ὁ Κομμουνισμὸς δὲν εἶναι ἀκόμη μόνον παρελθὸν εἶναι παρόν. Δὲν γνωρίζω ἐπὶ πόσα ἔτη θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἀποτελῇ μίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ἱστορίαν πραγματικότητα. Ἡ παρουσία του θὰ ἐξακολουθῇ ἐπὶ ἀρκετὸν ἀκόμη διάστημα νὰ εἶναι ἐπικίνδυνος. Εἶναι πιθανὸν νὰ μεταμορφωθῇ μετὰ 10–15 ἔτη. Τὸ ἐλπίζω, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ εἴπω τὸ πιστεύω. Τὸ ἐλπίζω, διότι ἡ ἐξέλιξις, ἰδίᾳ τῶν μέσων τῆς τεχνικῆς, οὐχὶ τόσον τῶν παραγωγικῶν μέσων περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ ὁ Κάρολος Μάρξ, ἀλλὰ τῶν μέσων τῶν δραματικῶν, τῶν νέων μέσων τῆς πολεμικῆς τεχνικῆς, τῶν συνδεομένων μὲ τὴν ἀτομικὴν ἐνέργειαν, ἐλπίζω, ὅτι ἡ ἐξέλιξις αὐτῶν θὰ ὁδηγήσῃ αὔριον οὐχὶ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ ὁ ὑπὸ μικροαστικῆς σκέψεως διεπόμενος Κάρολος Μάρξ πρὸ 100 ἐτῶν, μὴ δυνάμενος νὰ γνωρίζῃ τὰ ὅσα συνέβησαν ἀργότερον, ἀλλὰ εἰς τὸ ἀντίθετον, δηλαδὴ εἰς τὸ νὰ καμφθῇ ὁ κομμουνισμὸς ἐκ τῶν ἔσω καὶ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν βούλησιν πρὸς ὁλοκληρωτικὴν ἐπικράτησιν. Θὰ ἀντιληφθῇ ὁ κομμουνισμὸς ὅτι ἡ ὁλοκληρωτικὴ ἐπικράτησις σημαίνει παγκόσμιον πόλεμον, σημαίνει τὴν μεγίστην τῶν τραγῳδιῶν, ἴσως καὶ τὴν ἐσχάτην ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν καταστροφῶν, ἢ μᾶλλον ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν καταστροφῶν εἰς τὸν πληθυντικόν, ἀλλὰ τῆς μιᾶς καὶ παγκοσμίου καταστροφῆς, εἰς τὸν ἑνικόν. Αὐτὴν τὴν ἐλπίδα δὲν εἶχον πρὸ δεκαετίας ἢ πρὸ ὀκταετίας. Αὐτὴν τὴν θεμελιώνει μέσα μου ἡ ἀνάπτυξις τῶν πολεμικῶν μέσων, τῶν βασιζομένων ἐπὶ τῆς ἀτομικῆς ἐνεργείας κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Κύριοι συνάδελφοι, μέχρις ὅτου, ὅμως, παύσῃ ὁ κομμουνισμὸς νὰ εἶναι πραγματικότης, ἀπειλοῦσα συνεχῶς ὑπὸ μορφὴν ἐπαναστατικὴν καὶ συνωμοτικήν, τὴν ὑπόστασιν, ὄχι ἁπλῶς ὡρισμένου τρόπου ζωῆς καὶ ὡρισμένης κοινωνίας, ἀλλ’ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ ἀνθρώπου μέσα μας, τοῦ ἐλευθέρου ἀνθρώπου, τοῦ ἀληθοῦς ἀνθρώπου, μέχρις ὅτου συμβῇ αὐτό, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἰδίᾳ λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, νὰ εἴμεθα προσεκτικοί. Τὰ ὅσα ἀνέπτυξα δι’ ὀλίγων, θεμελιώνουν, νομίζω, τὴν ἄποψίν μου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ γενικὴ ἀμνηστία καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ καταργηθοῦν τὰ οἱαδήποτε ἔκτακτα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἰσχύουν. Εἶναι ὅμως δυνατὸν καὶ αὐτὸ ἐγένετο μέχρι τοῦδε (ἐκτὸς τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ὁ κ. Ὑφυπουργός, ἔδωσε στοιχεῖα τοιαῦτα καὶ ὁ συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου), εἶναι δυνατόν, λέγω, ὅπως συνέβη καὶ μέχρι τοῦδε, νὰ προχωρήσωμεν εἰς γενναιοτέραν μεταχείρισιν τῶν εὑρισκομένων εἰς τὰς φυλακὰς ἢ τῶν εὑρισκομένων εἰς ἐξορίαν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, δὲν ἐχρειάζετο καὶ ἐπερώτησις διότι τὸ παρελθὸν τῶν ἑπτὰ τελευταίων ἐτῶν καταδεικνύει ὅτι αὐτὸ γίνεται. Βεβαίως ἐγένετο καὶ μία γενικωτέρα συζήτησις περὶ τοῦ ἂν ὁ Συναγερμὸς κηρύσσων τὸ σύνθημα τῆς λήθης ἠννόει καὶ ἔπρεπε μετεκλογικῶς νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα αὐτό. Διακόπτων τὸν πρῶτον ἐκ τῶν ὁμιλητῶν, τὸν κ. Παπασπύρου, ἔδωσα τὸν ὁρισμὸν καὶ εἶπον ὅτι ἡ λήθη εἶναι ἠθικὴ ἔννοια ἐνῷ ἡ ἀμνηστία εἶναι νομικὴ ἔννοια. Γενικὴ ἀμνηστία διότι περὶ αὐτῆς ὡμίλησεν ὁ κ. Παπασπύρου, εἶναι νομικὴ ἔννοια. Ἐὰν ἤθελε ὁ συναγερμὸς καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ τῆς λήθης, νὰ φθάσῃ εἰς τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν, θὰ ἐχρησιμοποίει τὸν νομικὸν ὅρον. Ὁ ὅρος λήθη, ὡς ὅρος ἠθικός, ἐσήμαινεν ὅτι εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ λησμονήσωμεν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν προσωπικῶν αἰσθημάτων πικρίας καὶ μνησικακίας, τὰ ὅσα συνέβησαν καὶ νὰ προχωρήσωμεν, βασιζόμενοι μόνον ἐπὶ τῶν κριτηρίων τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ τονίζω, τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ οὐχὶ τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως. Πρόκειται περὶ ὅρου, τὸν ὁποῖον ὅσοι τοὐλάχιστον εἴμεθα ἀντίπαλοι τοῦ κομμουνισμοῦ, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παραδεχθῶμεν. Διότι δὲν ἐκηρύξαμεν ἡμεῖς ποτὲ τὸν πόλεμον καὶ δὲν ὑψώσαμεν ἡμεῖς τὰ ὅπλα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὁ κομμουνισμὸς ὕψωσε τὰ ὅπλα καὶ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ ὁλοκληρωτικὸν καθεστὼς τὸ ὁποῖον θὰ πνίξῃ ἀπολύτως τὴν ἀτομικὴν ἐλευθερίαν. Ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸ ὑποστηρίζει. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐλεύθεροι ἄνθρωποι νὰ ἰσχυρισθοῦν καὶ νὰ διακηρύξουν ὅτι ὑπογράφουν συνθήκην εἰρήνης μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ πιστεύουν, ὅτι πρέπει νὰ ἀνατρέψουν τὴν ἐλευθερίαν, νὰ καταργήσουν τὰς ἠθικὰς ἐκείνας, πνευματικὰς καὶ ψυχικὰς ἀρχάς, ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται ὁ πολιτισμὸς αἰώνων ἢ μᾶλλον χιλιετηρίδων; Ὁ κομμουνισμὸς πρέπει νὰ εἰρηνεύσῃ. Δὲν πρέπει νὰ καλῆται ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος νὰ λάβῃ μέτρα εἰρηνεύσεως. Ὁ κομμουνισμός, ἂν θέλῃ, πρέπει παγκοσμίως—καὶ εἴτε τὸ θέλει εἴτε ὄχι νὰ τὸ πράξῃ ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν, ἐλπίζω—πρέπει παγκοσμίως νὰ καταθέσῃ τὰ ὅπλα τῆς βίας. Ἀλλὰ διὰ νὰ καταθέσῃ τὰ ὅπλα τῆς βίας, πρέπει νὰ τὰ καταθέσῃ πρὶν ἀπ’ ὅλα, εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν περιοχήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπικρατήσει. Μὴ λησμονῆτε—καὶ ἀπευθύνομαι καὶ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν συμφωνοῦν μαζί μας—ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε μία περίπτωσις καταλήψεως τῆς ἐξουσίας ὑπὸ τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὴν ἱστορίαν, δι’ ἐκλογῶν ἐλευθέρων ἢ δι’ ἐπαναστάσεως λαϊκῆς. Αὐτὸ εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ καταδικάσῃ ἱστορικῶς τὸν κομμουνισμόν. Καμμία περίπτωσις δὲν ὑπάρχει. Ἡ λαϊκὴ ἐπανάστασις μήπως ἔγινεν εἰς τὴν Πολωνίαν μετὰ τὸν 2ον παγκόσμιον πόλεμον ἢ εἰς τὴν Οὑγγαρίαν ἢ εἰς τὴν Ρουμανίαν ἢ καὶ εἰς τὴν Βουλγαρίαν ὅπου ὑπῆρχε κάποιο προηγούμενον προεργασίας; Ὄχι. Μήπως ἔγινε τὸ 1917, ὅταν συνετρίβη λόγῳ καταστροφῆς ἐθνικῆς εἰς ἕνα παγκόσμιον πόλεμον ἡ Τσαρικὴ στρατιωτικὴ δύναμις ἢ ἐλιποψύχησε, μήπως ἔγινε τότε ἐπανάστασις λαϊκὴ καὶ μήπως ἐκλήθησαν ὑπὸ τῆς ἐπαναστάσεως αὐτῆς ὁ Λένιν, ὁ Τρότσκυ καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπήρτιζαν τὴν κομμουνιστικὴν ἡγεσίαν διὰ νὰ καταλάβουν τὴν ἐξουσίαν; Βεβαίως ὄχι. Ἐγένετο συνωμοσία ὀλίγων καὶ ἕνα κίνημα βασιζόμενον ἐπὶ περιωρισμένου ἀριθμοῦ ἀποφασιστικῶν ἀνδρῶν εἰς τὴν Πετρούπολιν καὶ εἰς τὴν Μόσχαν, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1917, καὶ διὰ τῆς βίας ἐπεβλήθη τὸ καθεστώς. Ἐπανάστασις λαϊκὴ ὑπάρχει, ὅταν αὐτὸς οὗτος ὁ λαὸς εἰς τὴν μεγάλην του πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία πλειοψηφία πρέπει νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ τεκμαίρεται ὅτι ἐκπροσωπεῖ αὐτὸ τὸ Ἔθνος, ὅταν ὁ Λαὸς μὲ τοιαύτην πλειοψηφίαν ἐξεγείρεται καὶ ὅταν κατανικᾷ μάλιστα, ὅπως συνέβη εἰς τὸ Ἀνατολ. Βερολῖνον πρὸ τριετίας, ὅπως συνέβη ἐν μέρει εἰς τὴν Πολωνίαν, εἰς τὸ Πόνσαν, καὶ ὅπως συνέβη εἰς τὴν Οὑγγαρίαν, ὅταν κατανικᾷ τὴν ὠργανωμένην βίαν. Ὅταν γίνωνται μερικὰ σοβιὲτ εἰς τὸν στρατόν, ὅπως ἔγιναν κατὰ τὸ 1917 ἐν Ρωσσίᾳ καὶ ἡ ἔνοπλος δύναμις ἐπιβάλλει τὴν θέλησίν της, αὐτὸ δὲν σημαίνει λαϊκὴν ἐπανάστασιν. Εἷς ἐκ τῶν ὁμιλητῶν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Ζάκκας, ἠρώτησεν, καὶ οὕτω εἰσέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ θίξω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ δημοκρατία (καὶ ἐπανέλαβον τὸ ἐρώτημα πολλοὶ τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν) ὅταν δὲν εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἐλευθερία τῆς ἐκφράσεως καὶ τῆς ὑποστηρίξεως οἱασδήποτε ἰδέας, φθάνει νὰ μὴ γίνεται χρῆσις τῆς βίας; Λησμονοῦν οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν τὸ τοιοῦτον ἐρώτημα, ὅτι βίαν ἀποτελεῖ αὐτὴ αὕτη ἡ ἰδεολογία τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὴν βίαν διδάσκει αὐτὴ αὕτη ἡ ἰδεολογία τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὴν ἄρνησιν Δημοκρατίας διδάσκει. Σκοπὸς τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι ἡ κατάργησις τῆς ἐλευθερίας. Ὅπλον ἀποτελεῖ καὶ ἡ διδασκαλία. Ὅπλον δὲν ἀποτελεῖ μόνον τὸ ὑλικὸν ὅπλον, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιήσῃ ἐν δεδομένῃ στιγμῇ, ἀφοῦ γίνῃ προηγουμένως ἡ συστηματικὴ διδασκαλία καὶ ἡ στράτευσις τῆς νεολαίας διὰ τῶν ἀπατηλῶν συνθημάτων, δὲν ἀποτελεῖ μόνον τὸ ὑλικὸν ὅπλον, τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ κομμουνισμὸς εἰς ἐπαναστάσεις ἢ εἰς συμμοριακὰς δράσεις, ἀλλὰ ὅπλον ἀποτελεῖ καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἰδεολογία. Ὅπλον πολεμικόν, ὅπλον, τοῦ ὁποίου τὴν χρῆσιν μόνον κατὰ τρόπον μεμετρημένον μία Δημοκρατία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψῃ. Ὡμίλησαν τινὲς ἐκ τῶν κυρίων καὶ περὶ ἐλλείψεως ἐλευθεροτυπίας καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἡ δημοκρατία ἡ ἑλληνικὴ μὴ μνησικακοῦσα ποτέ, ἀλλὰ καὶ μὴ κατεχομένη ὑπὸ ἐπαρκοῦς σωφροσύνης, ἔχει ἐπιτρέψει νὰ κυκλοφοροῦν τόσα συγγράμματα καὶ τόσα φυλλάδια.

§40Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ. Χρειάζεται ἄδεια δι’ αὐτά.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τόσα φυλλάδια ὥστε ὁ κομμουνισμὸς καὶ μὲ αὐτὰ δρᾷ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ φθάσωμεν μέχρι τοῦ σημείου, καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ἔξαρχον, νὰ καταργήσωμεν καὶ τὴν ἄδειαν, προκειμένου νὰ διαδοθοῦν συνθήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὴν βασικὴν ἀρχὴν τῆς ἐλευθερίας. Προσωπικῶς δὲν φοβοῦμαι ὅτι αἱ ἰδέαι αὐταὶ εἰς τὴν χώραν ἡ ὁποία ἔχει τὴν πεῖραν τοῦ κομμουνισμοῦ πρόκειται νὰ πιάσουν. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑπάρχει μία γενεὰ ἡ ὁποία δὲν ἐγνώρισε τὸν κομμουνισμόν, διότι τὰ παιδιὰ τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς τὸ γυμνάσιον δὲν ἐνθυμοῦνται τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ δὲν εἶχον γεννηθῆ κατὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον, κατὰ τὴν κατοχήν, κατὰ τὸν Δεκέμβριον. Καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ ὑποστοῦν τὴν ἐπίδρασιν τῶν ἰδεῶν αὐτῶν. Ἀλλὰ τὸ κύριον θέμα, δὲν εἶναι τὸ θέμα τῆς ἐλευθεροτυπίας ἡ ὁποία κατ’ οὐσίαν εἶναι πλήρης. Ἐὰν διαβάσητε τὴν «Αὐγὴν» θὰ ἴδητε νὰ γράφῃ ὅσα θὰ ἔγραφε μία Γαλλικὴ κομμουνιστικὴ ἐφημερίς, ὅσα θὰ ἔγραφε καὶ μία Ἰταλικὴ κομμουνιστικὴ ἐφημερίς, ὅπου ὁ κομμουνισμὸς ἐμφανίζεται ὡς κομμουνισμὸς καὶ ὅπου ὑπάρχει πλήρης ὡς πρὸς τὸν τομέα αὐτὸν ἐλευθερία διατυπώσεως γνωμῶν καὶ ἐπιχειρημάτων. Ἑπομένως νομίζω, κύριοι, ὅπως ἄλλωστε καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα κεφάλαια τῆς ἐπερωτήσεως, τόσον καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό, ὑπάρχει μία ἐσκεμμένη ὑπερβολή, μία ἐξεζητημένη ὑπερβολή. Ἐὰν θέλετε μάλιστα, θὰ φθάσω μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον τῶν ἐκτοπίσεων, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν εἶναι εὐχάριστον, τὸ ὁποῖον ὅμως πλησιάζει εἰς τὴν λῆξιν, δὲν θὰ ἐπεδεικνύετο τόση ὅση ἐπιδεικνύεται ἐκ μέρους τῆς ἀριστερᾶς μαχητικὴ δραστηριότης, ἀποβλέπουσα εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἡ ἐπιθυμία, συγχωρήσατέ με διὰ τὴν παραδοξολογίαν, τῆς διατηρήσεως τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου. Ἐὰν παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ Ἅγιος Εὐστράτιος δὲν θὰ εἶναι δυνατὸς ὁ θόρυβος. Τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς εὑρισκομένους ἐκεῖ νὰ ὑπογράψουν οὐχὶ δήλωσιν μετανοίας, ἀλλὰ δήλωσιν ὅτι θὰ εἶναι καλοὶ πολῖται, νομιμόφρονες πολῖται...

§42ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ προφορικῶς.

§43Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μάλιστα, νὰ τὸ δηλώσουν ἁπλῶς προφορικῶς. Καὶ ἐνῷ οἱ περισσότεροι ἐδήλωσαν τοῦτο, ὑπάρχει ὡρισμένος ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος δὲν δηλώνει. Καὶ ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου εἶπεν, ὅτι δὲν δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ ὀνομάζῃ τοὺς διαμένοντας εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον ἐθελοντάς, διότι ὑπάρχει τὸ ἑλληνικὸν φιλότιμον, τὸ ὁποῖον δὲν τοὺς ἐπιτρέπει νὰ προβοῦν εἰς δήλωσιν. Καὶ ἐγὼ θὰ διαφωνήσω πρὸς τὴν διατύπωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ θὰ διαφωνήσω δι’ ἄλλον λόγον καὶ ὄχι δι’ ὃν λόγον διεφώνησεν ὁ κ. Παπανδρέου. Οἱ περὶ ὧν πρόκειται, δὲν εἶναι ἐθελονταί. Πράγματι, δὲν εἶναι. Τοὺς ἔχει, ὑπὸ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ἐπιβληθῆ ἡ ὑποχρέωσις νὰ παραμείνουν ἐκεῖ. Εἶναι ἐθελονταὶ ἐξόριστοι ἀπέναντι τοῦ Κράτους τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐθελονταὶ ἀπέναντι τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος τὸ ὁποῖον τοὺς ἐπιβάλλει τὴν παραμονήν. Κύριοι, ἂς ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν μήπως θὰ ἔπρεπε καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπολειπόμενοι ἑξακόσιοι ἐκτοπισμένοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὰ θύματα, διότι τὰ περισσότερα στελέχη, προβάντα εἰς δήλωσιν, εὑρίσκονται ἐλεύθερα πλέον, καὶ δὲν εὑρίσκονται ἐκεῖ, ἂς ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν ἄνευ δηλώσεως νὰ τοὺς ἀφήσῃ νὰ ἐπιστρέψουν καὶ βεβαίως νὰ τοὺς παρακολουθῇ κατὰ τὰς κινήσεις των καὶ τὴν δρᾶσίν των. Τὸ πρόβλημα, πάντως, δὲν παρουσιάζει ἠθικὴν πλευράν, διότι οἱ ἄνθρωποι κατ’ ἀνάγκην εἶναι ἐκεῖ, δηλαδὴ κατ’ ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν οἱ ἴδιοι ἐπιβάλλουν εἰς τὸν ἑαυτόν των, ὑπακούοντες εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ ἠθικὴν ἀγανάκτησιν ἡ παραμονὴ τῶν ὑπολειπομένων 600 καὶ 700 προσώπων εἰς τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον. Δὲν χρειάζεται ἡ ἐπίκλησις ἠθικῶν ἐπιχειρημάτων ὑπὲρ αὐτῶν. Εὑρίσκονται ἐκεῖ, διότι τὸ θέλουν, διότι ὑπακούουν εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Τὸ Κράτος, ἡ Κυβέρνησις, ἂς ἐξετάσῃ μήπως πρέπει νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ τῆς ὑποχρεώσεως νὰ ὑπακούουν εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα καὶ νὰ τοὺς στείλῃ εἰς τὰ χωριά των. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ τοῦτο, ἀλλὰ δὲν τὸ προβάλλω καὶ ὡς αἴτημα ἠθικόν, διότι ὑπακούοντες, καθ’ ὃν τρόπον ὑπακούουν, εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, εἶναι, κατ’ ἐμέ, ἀνεπαρκῶς ἄξιοι τῆς ἐπιεικείας μας. Δὲν λέγω πλήρως ἀνάξιοι, διότι εἶναι ἄνθρωποι πτωχοὶ τῷ πνεύματι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν θύματα. Κύριοι συνάδελφοι, φθάνω εἰς τὸν ἐπίλογον. Πολλοὶ ἠκούσθησαν λέγοντες, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ ἐπὶ τέλους ἡ Δημοκρατία. Καὶ λέγοντες τοῦτο, ἐννοοῦν, ὅτι διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ, πρέπει ἡ Δημοκρατία ἠθικῶς νὰ ἀφοπλισθῇ, νὰ δώσῃ γενικὴν ἀμνηστίαν, νὰ ἀνοίξῃ τὰς φυλακάς, χωρὶς τὸ σύστημα τῆς βαθμιαίας ἀπελευθερώσεως, τὸ ὁποῖον καλῶς αἱ τελευταῖαι Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ 1950 καὶ ἐντεῦθεν ἀκολουθοῦν καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐναντίον τοῦ δημοκρατικοῦ καθεστῶτος, ἐναντίον τῶν ἀρχῶν τῆς ἐλευθερίας, νὰ κινηθοῦν καὶ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τελείως ἀνεξέλεγκτοι, νὰ λάβουν δὲ καὶ ὡρισμένα βραβεῖα, προτιμώμενοι ἐνδεχομένως εἰς ὡρισμένας ἐργασίας, ἀφοῦ θὰ ἔχουν καταργηθῆ καὶ τὰ πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος ἠναγκάσθη νὰ ζητῇ καὶ τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἀποτελοῦν ὡραῖον θεσμόν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἀποτελοῦν θεσμὸν ἀναγκαῖον. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Δημοκρατία κατὰ τὸν 19ον αἰῶνα καὶ κατὰ τὰς πρώτας δεκαετηρίδας τοῦ 20οῦ, πράγματι εἶχε τὴν δυνατότητα, λόγῳ τῶν ἱστορικῶν συνθηκῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, νὰ εἶναι οὐδετέρα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ εἰς τὴν ἀρχαιότητα, συγκεκριμένως εἰς τὰς Ἀθήνας, ὡς καὶ κατὰ τὰ κρισιμώτατα ἔτη τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως ἡ Δημοκρατία συνεδυάσθη καὶ μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐνεργοῦ Δημοκρατίας, δηλαδὴ τῆς ἐνεργοῦ προστασίας τοῦ δημοκρατικοῦ καθεστῶτος. Ὁ συνδυασμὸς αὐτὸς ἴσχυσεν εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὴν κοιτίδα τῆς δημοκρατίας, ἐπεχειρήθη δὲ νὰ θεσπισθῇ καὶ ἐν μέρει ἴσχυσεν ἐπὶ δύο ἔτη κατὰ τὴν Γαλλικὴν Ἐπανάστασιν. Ἀργότερον, ὅμως, ἡ αἰσιόδοξος ἀστικὴ καὶ μικροαστικὴ τάξις, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε διὰ τῶν διαφόρων αἱματηρῶν ἢ ὁμαλῶν ἐπαναστατικῶν ἐκδηλώσεών της, ἡ αἰσιοδοξία αὐτῆς τῆς τάξεως ὡδήγησεν εἰς τὴν θέσπισιν μιᾶς τελείως οὐδετέρας δημοκρατίας, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν εὐθύνην διὰ τὴν διατήρησιν καὶ ἐπιβίωσίν της. Αὐτό, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν αἰῶνα μας καὶ δὴ κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν περίοδον, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα νὰ γίνῃ δεκτόν. Ἡ Δημοκρατία ἔχει χρέος (καὶ τὸ ἐτόνισεν ὁ Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου καὶ κατὰ τὴν πρόσφατον ἀγόρευσίν του καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις) νὰ προστατεύῃ τὸν ἑαυτόν της. Ἀπαντῶ εἰς τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν ἀνύπαρκτον ἢ ἔστω ἀνεπαρκῆ τὴν δημοκρατικὴν ἐν Ἑλλάδι ἐλευθερίαν, διότι δὲν ὑπάρχει καὶ τὸ δικαίωμα τῆς πλήρους καὶ ἐλευθέρας δράσεως τοῦ κομμουνισμοῦ ἐναντίον τῆς Δημοκρατίας, ἀπαντῶ εἰς τοὺς κυρίους αὐτούς, ὅτι ἡ Δημοκρατία ἐπιτρέπει εἰς ὅλους νὰ κινοῦνται, νὰ δροῦν, νὰ ἐκφράζωνται ἐλευθέρως, περιορίζει δὲ μόνον καὶ δὴ οὐχὶ πλήρως ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποβλέπουν εἰς τὴν κατάργησίν της, εἰς τὴν κατάλυσίν της. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ἡ ἱστορία ἄλλωστε μέχρι τοῦδε τὸ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ εἰς καμμίαν χώραν δημοκρατικὴ ὁδός, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐπικράτησιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Δηλαδὴ οὐδαμοῦ δι’ ἐκλογῶν ὁ κομμουνισμὸς θὰ ἐπικρατήσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπῆρχεν ἡ περίπτωσις αὐτὴ (ἀπαντῶ εἰδικώτερον εἰς ἕνα τῶν ὁμιλητῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ δυνατότης, διατί νὰ μὴ ἐπικρατήσῃ) καὶ ἂν ὑπῆρχε τὸ ἐνδεχόμενον αὐτὸ καὶ πάλιν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐλεύθεροι ἄνθρωποι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντισταθοῦν, διότι οὔτε ἡ πλειοψηφία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ τὴν ἐλευθέραν ἀναπνοὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διεκδικοῦν τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθέρας ἀναπνοῆς. Καὶ ἂν ὑπετίθετο, ὅτι ἡ Δημοκρατία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατρέψῃ ἑαυτήν, δηλαδὴ καὶ ἂν ὑπετίθετο, ὅτι ἡ δημοκρατικὴ ὁδὸς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐπικράτησιν τοῦ κομμουνισμοῦ, καὶ πάλιν ἐγὼ θὰ ἐθεώρουν ἀναγκαῖον εἰς αὐτὸ τὸ Σύνταγμα νὰ ἐθεσπίζετο, ὅτι ἀσχέτως τοῦ ἀριθμοῦ ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς. Οὔτε ἡ πλειοψηφία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ τὴν Δημοκρατίαν. Θὰ ἔπρεπε τὸ Σύνταγμα νὰ ζητῇ ἀπὸ τὸν πατριωτισμὸν τῶν πολλῶν ἢ ὀλίγων, τῆς πλειοψηφίας ἢ τῆς μειοψηφίας, νὰ ἀντιταχθοῦν ἐναντίον πάσης ἐπιβουλῆς στρεφομένης ἐναντίον τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, τῆς συνειδήσεως, τῆς σκέψεως, φυσικὰ καὶ τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ περίπτωσις τῆς διὰ τῆς δημοκρατικῆς ὁδοῦ ἐπικρατήσεως τοῦ κομμουνισμοῦ δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει, ὅμως, ἡ περίπτωσις, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς Δημοκρατίας, τονούμενον τὸ ἀντιδημοκρατικὸν καὶ ὁλοκληρωτικὸν κόμμα, τὸ κόμμα, τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται κομμουνιστικόν, καὶ μὲ μίαν δύναμιν 20%, 15% καὶ 5% ἀκόμη, ἂν ὀργανωθῇ καλῶς καὶ τοῦ ἐπιτρέψωμεν τὴν συνωμοτικὴν δρᾶσιν, νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐξουσίαν. Ἡ Δημοκρατία, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀντιταχθῇ, ὄχι μόνον ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα ἡ κρίσιμος, ἀλλὰ πρέπει τὴν ἰδέαν τῆς ἀντιστάσεως νὰ τὴν μεταβάλῃ εἰς θεσμόν. Ἡ Δημοκρατία, ὄχι μόνον διότι ἐπιτρέπει εἰς ὅλους νὰ σκέπτωνται ἐλευθέρως, ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προστατεύσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σκέπτονται ἐλευθέρως ἐναντίον οἱασδήποτε ἐπιβουλῆς τῶν ὁλοκληρωτικῶς ὠργανωμένων κομμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ὁλοκληρωτικῶς ὠργανωμένων κομμάτων, ἐννοοῦμεν σήμερον μόνον τὸ κομμουνιστικόν, ὡς παγκόσμιον φαινόμενον. Δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν εἰς ὡρισμένας χώρας δεξιὰ ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα, ἀλλὰ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη πρὸ τοῦ παγκοσμίου πολέμου καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου, ὁπότε ὑπῆρχε τὸ παγκόσμιον κίνημα τῆς φασιστικῆς δεξιᾶς. Τοιοῦτον κίνημα πλέον δὲν ὑπάρχει. Ἑπομένως σκοπιμότης συνδεομένη μὲ τὴν προστασίαν τῆς δημοκρατίας, τοῦ ἑλληνικοῦ χαρακτῆρος αὐτῆς τῆς χώρας καὶ τῆς χριστιανικῆς ὑποστάσεως τῶν Ἑλλήνων, δὲν ἐπιβάλλει πλέον— καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ἀρβανιτάκην, ὁ ὁποῖος εἶχε κάμη μίαν παρατήρησιν πρὸ ἡμερῶν — δὲν ἐπιβάλλει πλέον τὴν λῆψιν μέτρων κατὰ τῶν τυχὸν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον συνεργασθέντων μὲ τὸν ἐχθρὸν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου. Τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἐρώτησιν ἐχρησιμοποίησαν διὰ νὰ ἀπαιτήσουν ἀπὸ τὸ Κράτος τὴν χορήγησιν πλήρους ἀμνηστίας, ἰσχύουν μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν τυχὸν ἐγκληματησάντων κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς συνεργατῶν τοῦ ἐχθροῦ, οὐχὶ δὲ διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Διότι ἐκεῖνοι μὲν διέπραξαν κάτι τὸ ὁποῖον πράγματι ἀνήκει εἰς τὸ παρελθόν, ἐνῷ οἱ ἄλλοι διέπραξαν κάτι τὸ ὁποῖον συνδέεται καὶ μὲ τὸ παρὸν καὶ μὲ τὸ μέλλον. Ἠθικῶς εἶναι κατακριτέοι, ἀλλ’ ὅπως ζητεῖτε νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν ἐπιείκειαν καὶ μάλιστα νὰ φθάσωμεν μέχρι γενικῆς ἀμνηστίας προκειμένου περὶ τῶν κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν ὡρισμένα ἐγκλήματα, ἔπρεπε νὰ εἴχατε σεῖς πρὸ πολλοῦ κατανοήσει καὶ νὰ εἶχε γίνει αὐτονόητον ὅτι οἱ κατὰ τὴν κατοχὴν ἐγκληματήσαντες ὡς συνεργάται τοῦ ἐχθροῦ, ἔπρεπε νὰ τύχουν πλήρους συγγνώμης. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιχειρημάτων σας ἔπρεπε νὰ δώσωμεν γενικὴν ἀμνηστίαν πρὸς αὐτούς, διότι τὸ θέμα ἀνήκει εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον μάλιστα, λόγῳ τοῦ πυκνοῦ περιεχομένου τοῦ χρόνου εἰς τὴν ἐποχήν μας, εἶναι σχεδὸν ἀπώτερον. Ἡ πυκνότης τῶν γεγονότων εἶναι μεγάλη, τὰ γεγονότα εἶναι ἀλλεπάλληλα καὶ ἑπομένως ἡ δεκαετία ἢ ἡ δεκαπενταετία ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ δεκαετία ἢ δεκαπενταετία. Κύριοι, ἡ Δημοκρατία, αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμά μου, πρέπει νὰ ὑπεραμύνεται ἑαυτῆς. Ἔχει καθῆκον νὰ προστατεύσῃ τὸν ἐλεύθερον ἄνθρωπον. Ἀπόκειται εἰς τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις νὰ προσδιορίσουν, σταθμίζουσαι τὰς ἱστορικὰς αὐτῶν εὐθύνας, τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ συναντηθῇ ὁ ἀνθρωπισμὸς καὶ ἡ ἐπιείκεια μὲ τὴν βασικὴν ἀρχὴν τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, ὅπως προστατεύσῃ ἑαυτὴν καὶ εἰς τὸ παρὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν δρόμον τῆς ἐπιεικείας, τὸν ὁποῖον ἐχάραξαν καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις καὶ τὸν ὁποῖον καὶ ἡ ἰδία μέχρι τοῦδε ὀρθῶς ἠκολούθησε, καθ’ ὃ μέτρον εἶναι δυνατὸν τὸ ἀνθρώπινον αἴσθημα, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν ἡμᾶς διέπει καὶ ὄχι ἐκείνους, νὰ ἐναρμονισθῇ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, πρὸς τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἐλευθέρων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ μείνουν ἐλεύθεροι, ἀπαιτοῦν ἀπὸ οἱανδήποτε ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔχῃ ὡς πρώτην καὶ μεγίστην φροντίδα τὴν διατήρησιν τῆς ἐλευθερίας εἰς τὴν κλασσικὴν αὐτὴν χώραν τοῦ πολιτισμοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§44Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον κ. Κανελλόπουλον, διότι εἰς ὡρισμένα σημεῖα τοῦ λόγου του ἐπεκαλέσθη περικοπὰς τῆς ἰδικῆς μου ἀγορεύσεως. Διεκηρύξαμεν, κατὰ τρόπον ἀνεπιφύλακτον ὅτι δὲν ἀποδεχόμεθα οὔτε τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν οὔτε τὴν νομιμοποίησιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, θέτοντες τοιουτοτρόπως ὁρόσημον ἀπέναντι τῶν ἀπόψεων τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Προσεθέσαμεν ἐπίσης, ὅτι ἡ δημοκρατία πρέπει νὰ ὑπερασπίζῃ τὸν ἑαυτόν της. Ἀντιστοίχως ὅμως ἐθέσαμεν ὁρόσημα καὶ ἀπέναντι τῆς δεξιᾶς. Διεκηρύξαμεν ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ὁμαλότητος δὲν παρίσταται ἀνάγκη οἱασδήποτε ἐκτροπῆς ἀπὸ τὰς βασικὰς ἀρχὰς τῆς Δημοκρατίας, ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ὡς ἔχει σήμερον ἡ κατάστασις ἡ διεθνὴς καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἠμπορεῖ ἡ πλήρης λειτουργία τῆς δημοκρατίας νὰ ἐγγυηθῇ τὴν πλήρη κατοχύρωσιν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Διεπιστώσαμεν τοιουτοτρόπως, βασικὴν διαφωνίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δέχεται ὅτι ἀκόμη «διαρκεῖ ἡ ἀνταρσία» καὶ διατηρεῖ, κατὰ συνέπειαν τὰ ἔκτακτα μέτρα. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως καὶ προχθὲς ἐτόνισα διαφωνεῖ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον. Ὑποστηρίζομεν ὅτι δὲν διαρκεῖ ἡ ἀνταρσία, ὅτι δὲν δικαιολογοῦνται ἑπομένως τὰ ἔκτακτα μέτρα, τὰ ὁποῖα αὐτομάτως θὰ πρέπει νὰ ἀρθοῦν, διότι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ πλήρης λειτουργία τῆς δημοκρατίας συμβιβάζεται ἀπολύτως πρὸς τὴν πλήρη κατοχύρωσιν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Καὶ ἀναμένομεν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τὴν σαφῆ ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀπὸ τὰς μέχρι τοῦδε ὁμιλίας καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὰς διαμέσους διακοπὰς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἀντιληφθῶμεν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὄντως ἐμμένῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι διαρκεῖ ἡ ἀνταρσία καὶ ἐπιβάλλεται ἡ διατήρησις τῶν ὑφισταμένων ἐκτάκτων μέτρων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία ἐκφράζει τὴν ἰδεολογίαν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ὅτι πράγματι ἡ Δημοκρατία ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας πλήρως λειτουργοῦσα ἀποτελεῖ καὶ πλήρη κατοχύρωσιν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ ἀναγγείλῃ τὴν κατάργησιν τῆς διαρκείας τῆς ἀνταρσίας καὶ τῶν ἐκτάκτων μέτρων θὰ ἐκφράσωμεν τὴν μεγάλην μας ἱκανοποίησιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἐκτροπὴν ἀπὸ τὴν δημοκρατίαν καὶ εἰς τὴν διατήρησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἡ διαφωνία μας εἶναι ἀπόλυτος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλετε νὰ συνεχίσωμεν ἢ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ. μ.).