1957.02.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41η

ΤΕΤΑΡΤΗ 6 Φεβρουαρίου 1957

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.40′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Κατσιάμπας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Φ. ΚΑΤΣΙΑΜΠΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Καλεῖται ὁ κ. Μιχαὴλ Ζερβός, ὁ ὁποῖος καταλαμβάνει τὴν θέσιν τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ Δωδεκανήσου Γ. Ἰωαννίδου, καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸν συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Λαντζούνης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Νικολίτσας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ συμβολαιογράφων καὶ ὑποθηκοφυλάκων διατάξεων, περὶ ἐξαλείψεως ὑποθηκῶν κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Βουδούρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ συμβολαιογράφων καὶ ὑποθηκοφυλάκων διατάξεων, περὶ ἐξαλείψεως ὑποθηκῶν κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Μπακλατζῆς, Δ. Καρατζένης, Γ. Γρηγορίου, Δ. Κωστῆς, Ε. Κοθρῆς καὶ Ν. Κρασαδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελωνιστῶν, διασαφιστῶν καὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Καλαντζῆς, Ι. Ἰντζὲς καὶ Γ. Πλατῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελωνιστῶν, διασαφιστῶν καὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως κλινῶν Φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων πρὸς περίθαλψιν ἀπόρων καὶ ἀπροστατεύτων ἀτόμων δημοσίᾳ δαπάνῃ». Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Δ.Α. κ. Ι. Πασαλίδης, δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς διαμαρτύρεται διὰ τὰς ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν διώξεις ὀπαδῶν καὶ στελεχῶν τῆς Ε.Δ.Α. ὡς καὶ διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον σύλληψιν καὶ ἐκτοπισμὸν τοῦ Γραμματέως τῆς Νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς Καβάλας καὶ μέλους τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου τῆς Ε.Δ.Α. Ἐμμανουὴλ Διπλοῦ καὶ ζητεῖ κατάπαυσιν διώξεων καὶ ἀπόλυσιν συλληφθέντος. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνεταιριστικῶν Ὑπαλλήλων Χαλκιδικῆς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἄδικον τροποποίησιν συλλογικῆς συμβάσεως καὶ περικοπὴν τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων τῆς τάξεώς των. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ὀρμυλίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ληφθεῖσαν ἀπόφασιν περὶ αὐξήσεως τοῦ τιμήματος τῶν παραχωρουμένων δασικῶν ἐκτάσεων εἰς ἀκτήμονας γεωργοὺς πρὸς ἐκχέρσωσιν καὶ ἐξημέρωσιν τῶν ἐν αὐταῖς ἐλαιοδένδρων καὶ ζητοῦντος ἀναστολὴν ἐφαρμογῆς τῆς ἀποφάσεως ταύτης καὶ ἐπαναφορὰν τοῦ προτέρου τιμήματος τῆς ἐξαγορᾶς τῶν ἐκτάσεων τούτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Περιφερειακοῦ Ἐπιμελητηρίου Κορίνθου, διὰ τῆς ὁποίας διαμαρτύρονται, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἐπιμελητηρίου ἀμείβονται γλισχρότατα καὶ ἐξερχόμενοι τῆς ὑπηρεσίας λαμβάνουν ἐλαχίστας συντάξεις καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας δὲν ἐγκρίνει αὔξησιν ἐκ κακῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου 1846) 51. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Β. Πανούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Καλέντζι Κορινθίας, ζητούντων, ἵδρυσιν ἰδιαιτέρας Κοινότητος, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦνται σήμερον ὑπαγόμενοι εἰς τὴν Κοινότητα Ζευγολατίου. Ὁ Βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου δέκα ἀκριτικῶν Κοινοτήτων ἐπαρχίας Νευροκοπίου, παραπονουμένων διὰ τὴν πλημμελῆ λειτουργίαν τοῦ Γυμνασιακοῦ Παραρτήματος του λόγῳ ἐλλείψεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ ζητοῦντος τὸν διορισμὸν τῶν καθηγητῶν Σάββα Ἀναστασιάδου καὶ Ἀριάδνης Γιαλαμᾶ (ἐντοπίων) ἵνα οὕτω ἐξασφαλισθῆ ἅπαξ διὰ παντὸς ἡ ὁμαλὴ καὶ ἀπρόσκοπτος λειτουργία τοῦ παραρτήματος καὶ ἀπαλλαγοῦν καὶ αἱ Κοινότητες τοῦ βάρους τῶν ἀποδοχῶν δύο Καθηγητῶν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ σχετικῆς ἐρωτήσεως, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ δοθῇ ἡ ἐπιβαλλομένη λύσις εἰς τὸ ζήτημα τῶν συνταξιούχων στρατιωτικῶν κ.λ.π.

§8Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησίς μου, δὲν ἔρχεται διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Πρὸ δύο μηνῶν, περίπου, εἰς ἐρώτησιν ἄλλου συναδέλφου συνεζητήθη, ἀλλά, δυστυχῶς, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπῆρξεν καὶ ἀόριστος καὶ ὄχι ἱκανοποιητική. Ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησίς μου τὴν κατηγορίαν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τρόπον αὐθαίρετον καὶ ἄδικον ἐξέπεσαν τῶν βαθμῶν τοῦ δικαιώματός των, βάσει τοῦ Ν. Α. ψηφίσματος. Ἐπηκολούθησεν ὁ νόμος 2058) 52, ὁ ὁποῖος προέβλεψεν τὴν κατόπιν ἠτιολογημένης κρίσεως ἀποκατάστασιν τῶν ἀδικηθέντων ἀξιωματικῶν. Ἡ κατηγορία αὐτὴ τῶν ἀξιωματικῶν περιελάμβανε καὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους τὸ ψήφισμα Ν. Α. κατελάμβανεν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους εὗρεν συνταξιούχους. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν κατηγορίαν, ἤρκεσε μία ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, μετὰ τὸν Ν. 2058, διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς τὰ συνταξιοδοτικά των δικαιώματα. Διάφορος, ὅμως, μεταχείρισις, περιέργως, ἐπεφυλάχθη εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους τὸ ψήφισμα κατέλαβεν ἐν ἐνεργείᾳ ὄντας κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐφαρμογῆς του. Δι’ αὐτούς, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἔκρινεν ὅτι ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ ν. 2058 ἔπρεπε, ἐφ’ ὅσον ἐπανεφέρθη ἐν ἰσχύϊ συνταξιοδοτικὸν δικαίωμα, νὰ ἔχῃ τύχει ἐπεξεργασίας προηγουμένως ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἔκτοτε, παρῆλθον ἔτη 5. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἡ σημερινὴ ἐπελήφθη τοῦ θέματος καὶ τὸ ἔφθασε μέχρι τῆς Βουλῆς διὰ καταθέσεως δὶς σχετικοῦ νομοσχεδίου, μετὰ προηγουμένην πλήρη ἐπεξεργασίαν τοῦ θέματος ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ὅμως, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπεσύρθη καὶ δὲν ἐπανῆλθεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ δύο μηνῶν ἀνεγνώρισε τὸ κατ’ ἀρχὴν καὶ τὸ βασικὸν δίκαιον τοῦ αἰτήματος καὶ ὑπεσχέθη νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς συζητήσεως τῆς καθυστερημένης αὐτῆς ἐρωτήσεως, παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα διὰ ποῖον λόγον καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν ποὺ ἔλαβε χώραν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πρὸ διμήνου, δὲν ἦλθεν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἕτοιμον ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει γίνει ἡ ἐπεξεργασία ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ διὰ τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη. Διότι, θὰ συμφωνήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι, πράγματι, κατέληξεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου εἰς διάφορον μεταχείρισιν δύο ὁμάδων τῆς αὐτῆς κατηγορίας ἀξιωματικῶν, πληγέντων ἀπὸ τὸ ψήφισμα Ν.Α. Θὰ περιμένω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ μίαν ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν.

§9Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ὅπως ἐδηλώθη καὶ πρὸ διμήνου, ὅτε ἦλθεν τὸ θέμα ἐνώπιον τοῦ Σώματος, μεταξὺ τῶν ὑπὸ ρύθμισιν συνταξιοδοτικῶν θεμάτων εἶναι καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη. Ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὸ σχετικὸν συνταξιοδοτικὸν νομοσχέδιον καὶ θὰ ρυθμισθῇ ἡ περίπτωσις.

§10Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐδικαιούμεθα νὰ ἀναμένωμεν, διότι τὸ συνταξιοδοτικὸν νομοσχέδιον παρασκευάζεται ἀπὸ ἐτῶν καὶ ἴσως διότι συναντᾷ γενικωτέρας δυσχερείας δημοσιονομικάς, δὲν ἔφθασεν εἰς τὸ Σῶμα. Ἐδῶ ὑπάρχει ἓν μεμονωμένον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶναι ἐκπεφρασμένη ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὁποίου δὲν χρειάζεται παρὰ ἓν ὀλιγόλογον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ὁ κ. Μαλαμίδας, ἔχει τὸν λόγον. Ἐπειδή, ὅμως, ἀπουσιάζει ἐπ’ ὀλίγον, κρατεῖται, διὰ νὰ συζητηθῇ ἀργότερον. Ὁ κ. Ε. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Νικ. Νικλουτζάκη, ζητοῦντος τροποποίησιν τῆς συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας κ.λ.π.

§12Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, διότι νομίζω, εἶναι ἀπολύτως δικαία.

§13Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Δυστυχῶς, δὲν ὑπάρχει δυνατότης, νὰ τροποποιηθῇ, πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ ἐνδιαφερομένου, ἡ νομοθεσία.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Πίσπας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Τρικάλων, σχετικῶς μὲ τὴν ἐξόφλησιν καθυστερουμένων ὀφειλῶν.

§15Μ. ΠΙΣΠΑΣ. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ ἓν θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν ἄφιξίν του ἐκ Τρικάλων, ἔδωσεν ὑπόσχεσιν. Θὰ ἤθελον μίαν ἐπιβεβαίωσιν.

§16Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐδόθη ὑπόσχεσις. Ἦτο δικαία λύσις καὶ ἔχω καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν Ἐπαγγελματιῶν Τρικάλων. Πῶς ἀγνοεῖτε τὴν λύσιν; Ἔδωσα λύσιν ἐπὶ τόπου.

§17Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Παρακαλῶ, νὰ ἀκούσωμεν τὴν λύσιν. Θὰ δοθοῦν εἰς 48 δόσεις;

§18Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν δικαιοῦνται 48 δόσεων, ἀλλὰ εἶναι ἱκανοποιημένοι μὲ τὴν δοθεῖσαν λύσιν. Ἐδῶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει, διὰ τὴν δοθεῖσαν λύσιν, τηλεγράφημα εὐγνωμοσύνης.

§19Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν ἀνεπτύξαμεν τὴν ἐρώτησιν καὶ δὲν ἀκούομεν, οὔτε καταλαβαίνομεν, τί γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§21Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Παρεκαλέσαμεν, νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν ἀναφοράν μας, ὡς ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ποία εἶναι ἡ εὐχάριστος λύσις. Μᾶς ἔδωσε μίαν ἀπάντησιν, ἀλλὰ δὲν ἀπήντησεν εἰς τὴν ἀναφοράν μας. Αὕτη στηρίζεται εἰς τὸ ὅτι ὅλοι οἱ ἐπαγγελματίαι ὅλης τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τῆς περιφερείας μου, ζητοῦν νὰ καταβληθοῦν αἱ καθυστερούμεναι δόσεις ἐξ ἐπαγγελματικῶν δανείων εἰς 48 μηνιαίας δόσεις. Ἐπὶ πλέον, ζητοῦν καὶ τὸ ἑξῆς...

§22Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἰδιαιτέρα σας περιφέρεια ἔχει, ἀκριβῶς, τὸ προνόμιον αὐτό.

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν. Ἐδῶ ὁ κ. συνάδελφος ζητεῖ, νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐρώτησιν. Δὲν κατωρθώθη ἀκόμη, νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις. Πρῶτον, νὰ συνεννοηθοῦν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ κατόπιν νὰ δοθοῦν αἱ ἀπαντήσεις. Ἐξακολουθεῖ ἡ σύγχυσις ἐπὶ τοῦ θέματος.

§24Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ αἴτημα ὅλων τῶν ἐπαγγελματιῶν τῆς Χώρας εἶναι ὁ καθορισμὸς τῶν ὀφειλομένων δόσεων εἰς 48 μῆνας. Τοῦτο τὸ ζητοῦν, διότι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ καταβάλουν οὔτε 100 δραχμὰς τὸν μῆνα. Δυστυχῶς, τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, παρ’ ὅτι τὸ αἴτημα εἶναι δίκαιον καὶ τὸ ἀναγνωρίζουν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι ἀκόμη, ἀδυνατεῖ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἐλαχίστην αὐτὴν διευκόλυνσιν, ἰσχυριζόμενον, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐγγυήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Δημόσιον ἔναντι τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ τὴν τακτικὴν διευκολύνσεως. Νομίζω, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§25Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Σεῖς ἐγενικεύσατε τὴν ἐρώτησιν. Ἐδόθησαν, πράγματι, αἱ 48 δόσεις, μόνον διὰ τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν ἐκ σεισμῶν καὶ θεομηνιῶν. Αἱ ἄλλαι περιφέρειαι, δὲν ζητοῦν τὴν ἰδίαν μεταχείρισιν, διότι εἶναι ἱκανοποιημέναι μὲ τὴν δοθεῖσαν λύσιν τῶν 32 καὶ 40 δόσεων. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ τοὺς ἐπαγγελματίας Τρικάλων, οἱ ὁποῖοι εὐγνωμονοῦν διὰ τὴν δοθεῖσαν λύσιν.

§26Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἄρα δὲν ὑπάρχει ἱκανοποίησις.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς πρεσβυτέρας Ἐρασμίας, χήρας ἱερέως Σεβαστιανοῦ Νικοκάβουρα, δι’ ἧς ζητεῖ τὴν συνταξιοδότησίν της κ.λ.π.

§28Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κατὰ τὴν περίοδον τῆς γερμανικῆς κατοχῆς τῆς νήσου Κερκύρας, ἐφονεύθη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν ὁ ἐφημέριος τῆς Κοινότητος Σφαγερῶν Κερκύρας. Ἡ οἰκογένεια τοῦ ἐκτελεσθέντος ἱερέως ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς τὸ ΤΑΚΕ καὶ πρὸς τὴν ἁρμοδίαν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διὰ νὰ τύχῃ συντάξεως καὶ δὲν ἐδικαιώθη. Κατέφυγεν κατόπιν τούτου εἰς ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ δώσῃ μίαν λύσιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, διότι ἡ οἰκογένεια τοῦ ἐκτελεσθέντος ἱερέως, ὄντως ὑποφέρει πολύ, ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως.

§29Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Διεβιβάσθη ἡ αἴτησις πρὸς τὸ ΤΑΚΕ, ὡς τὸ μόνον ἁρμόδιον, νὰ δώσῃ τὴν σύνταξιν. Δὲν εἶχε συμπληρώσει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, παρὰ ταῦτα, θὰ δοθῇ ἡ σύνταξις, ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Σκουτέρης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, δι’ ἧς ζητοῦν ἀναγνώρισιν τῶν πολεμικῶν ἐτῶν εἰς διπλοῦν.

§31Χ. ΣΚΟΥΤΕΡΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§32Κ. ΜΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§33Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ αἴτημα τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, νὰ ἀναγνωρισθῇ διπλῆ ὑπηρεσία τῶν ἀξιωματικῶν ἐν πολέμῳ. Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂς ἐξαιρέσῃ τοὺς στρατηγούς, οἱ ὁποῖοι παίρνουν μεγάλους μισθοὺς καὶ ἂς ἀναγνωρισθῇ διπλῆ ὑπηρεσία εἰς τοὺς κατωτέρους τοῦ στρατεύματος.

§34Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Θὰ ἀναμείνω μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πότε προτίθεται, νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ συνταξιοδοτικοῦ κώδικος, ὅπου θὰ ἠμπορέσῃ νὰ περιληφθῇ τροπολογία, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα αὐτό.

§35Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§36Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δικαιοτάτη ἡ ἀναφορά. Ἐὰν ὑποφέρῃ μία τάξις καὶ μάλιστα δεινῶς, εἶναι ἡ τάξις τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν λοιπῶν συνταξιούχων. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρέπει νὰ τοὺς ἀναγνωρισθῇ διπλὸς ὁ χρόνος τῆς πολεμικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ τοὺς γίνῃ μία μείωσις τῶν κρατήσεων. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι δικαιοτάτη ἡ ἀναφορὰ καὶ τὴν συνιστῶ.

§37Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Αἱ περιπτώσεις τῶν πάσης φύσεως συνταξιούχων μελετῶνται ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἀλλά, ὀφείλω, νὰ δώσω δύο ἀριθμούς, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλὴ τὴν ἔκτασιν τῆς ἐπιβαρύνσεως διὰ τὰς δύο κατηγορίας τῶν συνταξιούχων τῆς ἐρωτήσεως. Διὰ τὰ πολεμικὰ χρόνια χρειάζονται 40.000.000 ἐτησίως καὶ διὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν κρατήσεων 54.000.000. Μόνον αἱ δύο αὗται περιπτώσεις. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἀπείρους ἄλλας περιπτώσεις. Ἐν συνόλῳ, ἀπὸ τὴν μελέτην, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, χρειάζεται ἐτησία ἐπιβάρυνσις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ὅλαι αἱ περιπτώσεις τῶν αἰτούντων, 451.000.000 δραχμῶν. Δι’ αὐτό, μὲ προσοχὴν ἀντιμετωπίζομεν τὰς κατ’ ἰδίαν περιπτώσεις καὶ προσπαθοῦμεν, νὰ εὕρωμεν τὴν δοθεῖσαν λύσιν.

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ πολεμικὰ χρόνια πρέπει νὰ τὰ δώσητε, κύριε Ὑπουργέ, ἐν πάσῃ περιπτώσει.

§39Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα, οὔτε σεῖς, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τὰ περιέκοψε, νὰ περικόψητε τὰ πολεμικὰ ἔτη. Διότι διὰ τῆς περικοπῆς αὐτῆς ἐνσπείρετε τὴν ἐξαθλίωσιν καὶ τὴν ἀπογοήτευσιν. Νομίζω, ὅτι καθῆκον διπλοῦν καὶ ὑποχρέωσις ἱερὰ εἶναι, νὰ ἀναγνωρισθοῦν τὰ πολεμικὰ ἔτη τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν καὶ ἠγωνίσθησαν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαλαμίδας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 152423) 6.7.56 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, δι’ ἧς παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων διὰ τὴν ὑπὸ τούτου χορήγησιν δανείου ἐκ δραχμῶν 500.000 εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεγέρσεως Δικαστηρίων, Λιβανατῶν–Φθιώτιδος κ.λ.π.

§41Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Δὲν ἔχω, νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ διευκολύνῃ τὴν κατάστασιν.

§42Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὑπεγράφη τὸ συμβόλαιον.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν αἱ πραγματικαὶ συνολικαὶ δαπάναι ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰ ἀναγραφόμενα εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν κονδύλια.

§44Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις ἀπηυθύνετο, ἐκτὸς τῶν κυρίων Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οἱ ὁποῖοι παρίστανται διὰ τῶν ἀμέσως συνεργατῶν των, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ θέμα εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν. Ἐλπίζω, ὅμως, ὅτι οἱ παρόντες Ὑπουργοί, θὰ δυνηθοῦν νὰ παράσχουν ἱκανοποιητικὰς ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ τοῦ θέματος διευκρίνισις, θὰ μείνῃ ἡ ἀμφιβολία καὶ ἡ ἀνησυχία, ὅτι δὲν ἔχομεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀσφαλῆ κονδύλια, προκειμένου περὶ ποσῶν σημαντικωτάτων, ἴσων πρὸς τὸ 1) 10 περίπου τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐξ αὐτῶν νὰ γίνωνται ποικίλαι ἐξοικονομήσεις καὶ νὰ δύναται ἐνδεχομένως αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι νὰ ὑπερβοῦν κατὰ 900.000.000 ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται. Διὰ νὰ εἶμαι συγκεκριμένος: Εἰς τὰς δεκαπενθημέρους λογιστικὰς καταστάσεις, κακῶς, κάκιστα, τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀναγράφεται παγίως οὐδέποτε κλειόμενος ἕνας λογαριασμὸς ἐφοδίων, ἕνας λογαριασμὸς καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, εἰσαγομένων ἔξωθεν, μέσῳ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ὁ λογαριασμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἤνοιξεν τὸ 1945, σήμερον, παρουσιάζεται μὲ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον 1.200.000.000, τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς σημαίνει δύο καὶ πλέον δισεκατομμύρια εἰς ἀγοραστικὴν ἀξίαν, δεδομένου ὅτι καὶ αἱ τιμαὶ εἶναι δραχμαὶ τοῦ 1945, 46, 47, δηλαδὴ δραχμαὶ πολλαπλασίας, παρὰ σήμερον, ἀγοραστικῆς ἀξίας. Δὲν λέγητε, ὅπως θὰ ἦτο κανονικόν, τὸ χρεωστικὸν ὑπόλοιπον καὶ δὲν ἐμφανίζεται εἰς τὴν λογιστικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους, οὔτε ἐντάσσεται εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἀλλὰ συσσωρεύεται ἐπὶ 12 ἔτη. Εἰς τὰς 29 Νοεμβρίου 1955, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, συνήφθη μία σύμβασις τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς διακανονισμὸν αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ἐκεῖ προσδιωρίσθησαν τὰ ἐφόδια εἰς τὰς ἀποθήκας εἰς 956.000.000, ἀλλὰ ὅμως, τὴν ἰδίαν στιγμὴν ὑπῆρχον καὶ ἐφόδια ὑπὸ παραγγελίαν καὶ τὰ πλεῖστα ἐν πλῷ, ἀξίας 900.000.000 δραχμῶν. Ταῦτα, οὔτε εἰς τὸν λογαριασμὸν περιελήφθησαν, οὔτε εἰς τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ καὶ εἰς οὐδεμίαν κατάστασιν, ἔχουν, δηλαδὴ, χαθῆ. Ἐδῶ παρουσιάζεται ὁ ἐνδοιασμός, λοιπόν, ὅτι ἔχουν διατεθῆ τὰ κονδύλια αὐτά, διότι ὑπῆρξαν ἐκλογαὶ καὶ ὑπῆρξε μία σπατάλη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, εἴτε διετέθησαν εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας, ἐπὶ πλέον τῶν ἀναγραφομένων εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Παρουσιάζεται σήμερον, δηλαδή, χρεωστικὸν ὑπόλοιπον ἑνὸς δισεκατομμυρίου διακοσίων ἑκατομμυρίων. Θὰ ἠθέλομεν, λοιπόν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐξ αὐτῶν τῶν χιλίων διακοσίων ἑκατομμυρίων τί ποσὸν ἐκφράζει ἐφόδια εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Δημοσίου εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ τί ἐν πλῷ ἢ ὑπὸ παραγγελίαν τοιαῦτα, διότι μόνον τὰ ἐν πλῷ σήμερον εἶναι 30–40 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§45Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, διὰ τῆς ἐρωτήσεώς σας ζητεῖτε πληροφορίας ἐὰν πράγματι καὶ στρατιωτικαὶ δαπάναι ἀνταποκρίνωνται εἰς τὸ ἀναγραφόμενον εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς κονδύλιον. Σᾶς ἀπαντῶ: Ἀνταποκρίνονται πλήρως.

§46Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι σαφεστάτη ἡ ἐρώτησίς μου. Ἐρωτῶ, τί ἐφόδια ὑπάρχουν εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ τί ὑπάρχουν καθ’ ὁδόν. Τὰ 900.000.000 οὐδαμοῦ φαίνονται.

§47Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ κατατεθῇ πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους καὶ δύνασθε νὰ ἐκθέσητε τὰς ἀπόψεις σας.

§48Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Προφανῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θέλει νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ. Πραγματικῶς εἶναι ἀπορίας ἄξιον, βάσει ποίων λογιστικῶν στοιχείων τακτοποιεῖται ὁ λογαριασμὸς ἐφοδίων. Διότι ὁ λογαριασμὸς ἐφοδίων πρέπει νὰ ἔχῃ ἄνοιγμα καὶ διὰ νὰ ἔχῃ ἄνοιγμα πρέπει νὰ συντρέχῃ μία ἐκ τῶν τριῶν αἰτιῶν. Ἢ διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ηὐξήθησαν τὰ ἀποθέματα ἢ διότι ἠγοράσθησαν στρατιωτικὰ εἴδη, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀντίστοιχος δραχμικὴ πίστωσις, ὅπως συμβαίνει συνήθως, ἢ διότι ἠγοράσθησαν μὲν ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν ἐφοδίων, ἀλλὰ ὑπάρχει διαφορὰ τιμῆς ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως. Ἐρωτᾶται, λοιπόν, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ εὔλογος ἐρώτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μυτιλήνης συναδέλφου, πῶς ἔχομεν μίαν αὔξησιν τοῦ ἀνοίγματος τῶν λογαριασμῶν ἐφοδίων ἀπὸ 900.000.000 εἰς 1.200 ἑκατομ.; Νομίζω, ὅτι οὐδεὶς προϋπολογισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό.

§49Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ σᾶς δώσῃ κάθε ἀπάντησιν. Ἐγὼ σᾶς πληροφορῶ καὶ πάλιν ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι ἀνταποκρίνονται εἰς τὸ ἀναφερόμενον εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς κονδύλιον.

§50Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λέγω τὸ συμπέρασμα τῆς ἐρωτήσεως εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ.

§51Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ἐντὸς τοῦ Προϋπολογισμοῦ κινοῦνται οἱ λογαριασμοί.

§52Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. ...... (Ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἀκούεται)......

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παλαιὸς βουλευτής, σεῖς, κύριε Βαρβούτη, λαμβάνετε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, χωρὶς νὰ εἶσθε ἐγγεγραμμένος;

§54Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι παρὰ τὸν Κανονισμόν, εἶπον αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον.

§55Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ, νὰ παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεμία χρηματοδότησις ἄμεσος ἢ ἔμμεσος, στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἔγινε, διὰ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ καμμίαν φοράν, νὰ συμβαίνῃ, διὰ νὰ εἴμεθα ἀπολύτως σαφεῖς καὶ ἐξηγημένοι, εἶναι ὅτι προκύπτει ἐνίοτε καθυστέρησις 1 ἢ 2 μηνῶν, διὰ τὴν τακτοποίησιν ἁπλῶς τῶν κονδυλίων τῆς πιστοχρεώσεως μεταξὺ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων καὶ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ τῶν ἀναφερομένων εἰς τὰ κεφάλαια τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης πιστώσεων. Τὸ ἄνοιγμα τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων ἔχει μίαν ἄλλην βασικὴν αἰτίαν, τὴν ὁποίαν, νομίζω, ὅτι γνωρίζουν οἱ περισσότεροι τῶν κ. συναδέλφων. Ὡς γνωστόν, διὰ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων, ἀσκεῖται ἐν μέρει καὶ ἓν λειτούργημα καθαρῶς κοινωνικῆς προνοίας. Δεχόμεθα, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀπολύτως τακτικόν, τὸ τακτικώτερον θὰ ἦτο τὰ σημαντικὰ κονδύλια νὰ ἀναγράφωνται εὐθέως εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Πάντως, ἐκράτησεν ἀνέκαθεν ἡ ἀκόλουθος τακτική: Αἱ περιοχαὶ αἱ ὀρειναὶ αἱ ἀποκλειόμεναι καὶ ἄλλαι περιοχαί, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται μίαν θεομηνίαν ἢ αἱ ὁποῖαι καὶ μονίμως κατ’ ἔτος θεωροῦνται, ὅτι ἡ οἰκονομική των κατάστασις δὲν εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τοὺς κατοίκους νὰ ἔχουν ἓν ἐλάχιστον ὅριον διαβιώσεως, τροφοδοτοῦνται ἐν μέρει ἄλλοτε δωρεάν, ἄλλοτε ἐπί τινι δανεισμῷ πάντως ἐπὶ μειωμένῃ τιμῇ, διὰ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ καὶ ἐδημιούργησεν καθ’ ὅλα τὰ προηγούμενα ἔτη σημαντικὰ ἐλλείμματα. Διότι, ὅταν π. χ. ὁ λογαριασμὸς ἐφοδίων χρεώνῃ μὲ μίαν ποσότητα σίτου, εἴτε τῆς συγκεντρώσεως εἴτε σίτου, προερχομένου ἀπὸ τὴν βοήθειαν τῶν Η.Π.Α. καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριά, δὲν πιστοῦται μὲ τὴν τιμὴν κόστους τοῦ σίτου, ἀλλὰ μὲ τιμὴν πολὺ μικροτέραν, διότι ὁ σῖτος αὐτὸς διατίθεται δι’ ὡρισμένους πληθυσμοὺς διὰ τοὺς ἀποκλεισμένους, φυσικὸν εἶναι καὶ ἐκ τῆς αἰτίας αὐτῆς νὰ προκύπτῃ καὶ προέκυψεν, πράγματι, σημαντικώτατον ἔλλειμμα. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας νὰ γίνῃ μία λεπτομερὴς ἀνάλυσις τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων. Γίνεται, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅταν θὰ συζητηθῇ ὁ Προϋπολογισμός. Θὰ πρέπει, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν νὰ συζητηθῇ καὶ τὸ ἔλλειμμα τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων καὶ ἔχει μᾶλλον δίκαιον, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅτι αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸς ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν δίδει εἰκόνα τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων, ἀλλὰ τὸ πολὺ νὰ δίδῃ εἰκόνα τοῦ ἐλλείμματος συνολικῶς, τὸ ὁποῖον ἀναλαμβάνει ὁ Προϋπολογισμὸς νὰ καλύψῃ, ἀλλὰ οὐδὲν ἐμποδίζει, ὅταν θὰ γίνῃ γενικωτέρα συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων, διότι, σᾶς ὁμολογῶ, καὶ δὲν ἔχετε ἀνάγκην τῆς ἰδικῆς μου ὁμολογίας, οἱ περισσότεροι ἐξ ὑμῶν ἔχετε ἴδει τὸν λογαριασμὸν ἐφοδίων ὑφ’ ἣν μορφὴν σᾶς τὸν ἐξέθεσα καὶ γνωρίζετε, ὅτι καὶ ἄλλαι μορφαὶ ἀκολουθοῦνται καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ὁ λογαριασμὸς ἐφοδίων ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ.

§56Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Πότε θὰ γίνῃ;

§57Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὅταν θὰ συζητηθῇ ὁ Προϋπολογισμός.

§58Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Τὸ συμπέρασμα τῆς ἀπαντήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου κ. Ὑπουργοῦ εἶναι τὸ ἑξῆς: Πρῶτον, τῷ ὄντι ὑπάρχουν ἐλλείμματα ἐκ τῶν διαχειριστικῶν πράξεων, δηλαδή, ἐξ ἀγορῶν καὶ πωλήσεων, ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε νὰ ἐμφανίσῃ, ὅτι αἱ ζημίαι τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων ὀφείλονται εἰς μίαν κοινωνικὴν πολιτικήν, ἰδίως ὑπὲρ τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, καὶ ἀπορῶ, πῶς δὲν εἶναι εἰς θέσιν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ, ἔστω, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, νὰ κάμῃ μίαν ἀνάλυσιν τῆς τάξεως, εἰς ἕνα ἔλλειμμα 1.200, πόσον περίπου εἶναι τὸ μερίδιον αὐτῆς τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς. Δεύτερον, δὲν μᾶς ἀπήντησεν, ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ὤφειλε νὰ τὸ ἤξευρε ὁ κ. Ὑπουργός, ποῖα ἐφόδια αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιπροσωπεύουν τυχόντα ἐλλείμματα, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται εἰς τὸν λογαριασμὸν αὐτόν. Τὸ δὲ συμπέρασμα τῆς συζητήσεως καὶ ἡ παραπομπὴ της εἰς νέαν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, ἡ παραπομπὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς νέαν συζήτησιν, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀποδεικνύει ἁπλῶς καὶ μόνον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπομεν καὶ πρίν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ διὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων.

§59Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρέμβασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, κάπως μετετόπισε τὸ θέμα. Ἐγὼ δὲν ἀσκῶ ἔλεγχον, οὔτε ἐπερώτησιν καὶ διὰ τῆς παρούσης καὶ διὰ τῆς ἑπομένης ἐρωτήσεως ἐζήτησα ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ συγκεκριμένως, ὅτι ἐνῷ εἰς τὴν σύμβασιν μὲ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τῆς 29.11.55 ἔγραφαν ποσὸν ἐφοδίων 956.000.000, ὅσα ἦσαν εἰς τὰς ἀποθήκας, ὑπάρχουν δὲ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καθ’ ὁδὸν παραγγελθέντα καὶ ἄλλα 900.000.000, τὰ ὁποῖα ἐξηφανίσθησαν, δὲν φαίνονται πουθενὰ καὶ δὲν ἀναγράφεται τίποτε εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος πόσα εἶναι εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ πόσα ἐν πλῷ ὑπὸ παραγγελίαν. Πῶς θὰ ἀσκήσω ἔλεγχον ἐπὶ κατατεθείσης ἐρωτήσεως, ἐὰν δὲν μοῦ παρασχεθοῦν τὰ στοιχεῖα αὐτά; Ἐρωτῶ τί ἔγιναν αὐτὰ τὰ 900.000.000, διότι καὶ τὸ ὅτι ἐπηκολούθησαν ἐκλογαὶ καθ’ ἃς ἐγένοντο ὅσα εἶναι γνωστόν, ὡρισμέναι διασπαθίσεις Δημοσίου χρήματος, ἔστω καὶ ὑπὸ μορφὴν ἀσκήσεως.... (ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἀκούεται) ....καὶ ὅτι ὑπάρχουν ηὐξημένα στρατιωτικὰ κονδύλια, δίδουν λαβὴν νὰ ὑποθέσῃ κανεὶς ἢ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπήντησεν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τρίτον, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα παρήγγειλεν εἰσπράττει τὸ 1,5% τόκον ἀπὸ τὰς παραγγελίας ἐκ τῆς μεταφορᾶς, ἐνῷ διὰ τὸ συνάλλαγμα τοῦ Κράτους δὲν δίδει τόκον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης γενομένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης».

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης γενομένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ποινικῆς καὶ πειθαρχικῆς διώξεως τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ Λιμενικὸν Σῶμα ἀνδρῶν».

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ποινικῆς καὶ πειθαρχικῆς διώξεως τῶν ἀνηκόντων εἰς τὸ Λιμενικὸν Σῶμα ἀνδρῶν». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας μεταβιβάσεως μεταλλείων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας ἔχει τὸν λόγον.

§65Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐνθυμῆται τὸ Σῶμα, ἀνέλαβον νὰ διατυπώσω τροπολογίαν, ἡ ὁποία νὰ κατοχυρώνῃ καὶ νομοθετικῶς τὴν αὐτονόητον δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβην καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δήλωσιν, δὲν πρόκειται, ἐξ αἰτίας τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν καὶ συζήτησιν νομοσχεδίου, νὰ ἐπέλθῃ οἱαδήποτε αὔξησις τῆς τιμῆς τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἔγινεν συζήτησις περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν θὰ ἔδει νὰ διατυπωθῇ ἡ τροπολογία αὕτη. Ἐπειδὴ ἔχω νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν πρότασιν, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ προσέξῃ. Ὅπως ἀνέφερεν πρὸς τὸ Σῶμα ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς, ὁ ὁμιλήσας ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν κοστολογεῖται σήμερον ὁ σιδηροπυρίτης, ἀνέρχεται εἰς 282 δραχμὰς καὶ κάτι, ἤτοι εἰς 9 δολλάρια καὶ 40)οο τοῦ δολλαρίου, περίπου. Ὁ μέσος ὅρος τῶν τιμῶν πωλήσεως σιδηροπυρίτου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν — ὁ μέσος σταθμικὸς ὅρος τῶν πωλήσεων — ἀνῆλθεν κατὰ μὲν τὸ ἔτος 1956 εἰς 14 δολλάρια καὶ 6) 1οο, τὸ... (ἀναγινώσκει).... Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν μεγίστην μέσην τιμὴν τῆς 5ετίας 1952–56, ἡ μεγίστη μέση τιμὴ ἀνέρχεται εἰς 15,19 δολλάρια διὰ τὸ ἔτος 1951. Τότε ἡ διαφορὰ μεταξὺ 15 καὶ 19 καὶ 9,40 ἀνέρχεται εἰς 38,20%. Ἐὰν ἐλαμβάνετο οἱαδήποτε ἄλλη ἐποχή, ἡ διαφορὰ θὰ ἀνήρχετο εἰς ποσοστὸν πολὺ μεγαλύτερον. Ὑποβάλλω πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν ἑξῆς πρότασιν. Διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ταλαιπωρίας περὶ τὴν κοστολόγησιν, νὰ ὁρίσωμεν ὅτι, ἐὰν ἡ Α. Ε. Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων κάμῃ χρῆσιν τῆς διατάξεως τοῦ παρόντος νόμου καὶ χωρισθῇ εἰς δύο κλάδους, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἕνας κλάδος νὰ πωλῇ πρὸς τὴν ἄλλην Ἑταιρίαν τὸν σιδηροπυρίτην μὲ μίαν τιμήν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι 40% εὐθηνοτέρα τῆς τιμῆς φόμπ. Ἐὰν ἐφηρμόζετο αὐτὴ ἡ διάταξις σήμερον, θὰ εἴχομεν, ὅπως γνωρίζητε, πτῶσιν τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων, διότι ἡ διαφορὰ θὰ κατήρχετο εἰς 25%. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ τοποθέτησις εἶναι ἀπὸ τὴν ἄποψιν τῶν συμφερόντων τῶν παραγωγῶν ἡ προτιμοτέρα καὶ εἶναι καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔχῃ νὰ ἀνακατεύηται μὲ κοστολόγησιν, ἀλλὰ θὰ ἠμπορῇ πολὺ εὐκόλως νὰ προβαίνῃ εἰς αὐτὴν τὴν μείωσιν χρησίμως. Σημειώσατε, ὅτι πιστεύω ὅτι ἡ ἐξέλιξις ἡ σημειωθησομένη κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη, θὰ εἶναι κατὰ πᾶσαν δυνατὴν ἀνθρωπίνην πρόβλεψιν, ἡ ἀκόλουθος: Ἐὰν τὸ κοστολόγιον θὰ ἔχῃ τάσιν ἀνόδου — διότι τάσις ἀνόδου γενικὴ ὑπάρχει εἰς τὰ ἐργατικά, τὰ ὁποῖα συνθέτουν κυριώτατα τὸ κόστος — ἡ διεθνὴς τιμὴ εἶναι σφόδρα ἀπίθανον νὰ παρακολουθήσῃ κατὰ τὸν ἴδιον ρυθμὸν αὐτὴν τὴν ὑψωτικὴν τάσιν. Βεβαίως — θέλω νὰ εἶμαι ἀπολύτως καθαρὸς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν — θὰ ἠδύνατο νὰ μὴ συμφέρῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, ἐὰν ἐπρόκειτο κάποτε νὰ κλονισθῇ ἡ δραχμή, ὁπότε πράγματι ἀνατρεπομένης αὐτῆς τῆς σχέσεως, δὲν εὑρίσκομεν εἰς ποίαν κατάστασιν. Ἀλλὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα πρῶτον, δὲν πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβοῦν καὶ δεύτερον καὶ ἐὰν ποτὲ συμβοῦν, θὰ ὑπάρξῃ νομοθετικὴ ἐξουσία ἡ ὁποία θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα. Ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν προτείνω εἶναι ἀπείρως προτιμοτέρα ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην λύσιν, διότι δὲν θὰ ἔχωμεν συζητήσεις περὶ τῆς ἐπιπτώσεως καὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ σιδηροπυρίτου εἰς ἐρευνητικὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας ἐνδεχομένως θὰ κάμῃ ἡ Ἑταιρία Λιπασμάτων καὶ νομίζω ὅτι τὸ ποσοστὸν αὐτοῦ 40% ποὺ πιστεύω, ποσοστὸν τὸ ὁποῖον καθ’ ὅλην τὴν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, οὐδέποτε ἔφθασεν ἡ διαφορά, ὑπερκαλύπτει τὸ θέμα. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην συνέταξα τὴν τροπολογίαν. Παρακαλῶ, ἐὰν ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ ἔχητε ἐμπρός σας τὸ σχέδιον νόμου, ὡς ἀνετυπώθη.

§66Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἀνεφέρατε, ὅτι ἡ τιμὴ φόμπ ἐξαγωγῆς ἐξειλίχθη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ ἐδώσατε τοὺς ἀριθμοὺς καὶ σήμερον καὶ τὸ 56, ἡ μέση τιμὴ ἦτο 15 δολλάρια καὶ 19 σέντς ὁ τόννος καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ μᾶς εἴπατε πόση εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ κόστους, τὴν ὁποίαν ὑπολογίζετε κατὰ τὴν κοστολόγησιν τῶν λιπασμάτων. Μήπως ἔχετε τιμὰς κοστολογήσεως ἐκ προηγουμένων ἐτῶν; Διότι μᾶς ἀναφέρει μίαν τιμήν.

§67Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Πράγματι, κύριε συνάδελφε, ἂν εἴχομεν τιμὴν κοστολογήσεως τοῦ ἔτους πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ὁπότε ὑπάρχει νομισματικὴ ἀναταραχή, νομίζω, ὅτι θὰ ἐσημειοῦτο οὐσιώδης διαφορά. Ἐνῷ τώρα, ὅπως καταλαβαίνετε, ἐὰν γίνῃ ἑνιαία κοστολόγησις ποτὲ δὲν θὰ συμβῇ ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀφορῶν τοὺς μισθούς, νὰ εἶναι χαμηλότερος, διότι δὲν φαντάζομαι, νὰ προβλέπετε πτῶσιν τῶν μισθῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω αὐτὸ τὸ στοιχεῖον ἐμπρός μου.

§68Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Σᾶς εἶπον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, διότι ἀπὸ τὴν στατιστικὴν ἐπετηρίδα τοῦ 1955 εὑρίσκω ἕνα ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος μὲ ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίαν, ὅτι ἡ Ἑταιρία καταβάλλει κάθε εἴδους προσπάθειαν, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ, τὴν τιμὴν τοῦ κόστους, νὰ τὴν παρουσιάσῃ, πάντοτε, μεγαλυτέραν. Εἰς τὴν στατιστικὴν ἐπετηρίδα τοῦ 1955 σελὶς 172 καὶ εἰς τὴν ἐξόρυξιν τοῦ σιδηροπυρίτου διὰ τὸ 1953 ἐμφανίζει ὡς ποσοστὸν ἐξορύξεως 237.000 τόννους, τὸ 1954 ὑπολογίζει 210.000 τόννους, δηλαδή, ἔχομεν μείωσιν μεγαλυτέραν τοῦ 10%, ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριά, ἀριθμοὺς χρησιμοποιηθέντων ἡμερομισθίων διὰ τὴν ἐξόρυξιν τοῦ σιδηροπυρίτου, τὸ 1953 ὑπολογίζει 386.000 ἡμερομίσθια, τὸ 1954 532.000 ἡμερομίσθια, δηλαδὴ μίαν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων διὰ μικρότερον ποσοστὸν ἐξορύξεως μεγαλύτερον ἴσως τοῦ 40%. Ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς 2 ἀριθμοὺς πρόκειται, ὅτι μεταξὺ 1953 καὶ 1954 ἡ Ἑταιρία ἐνεφάνισεν παλαιὰν αὔξησιν κόστους καὶ δὲν ἠξεύρω, ἐὰν εἶναι δικαιολογημένη αὐτὴ ἡ αὔξησις, δηλαδὴ διὰ παραγωγὴν μικροτέραν νὰ ἔχῃ μίαν αὔξησιν κόστους κατὰ 40%.

§69Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ ἐπιχείρημά σας, εἶναι μᾶλλον ἐπιχείρημα, ὑπὲρ τῆς ἰδικῆς μου ἀπόψεως, διότι, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν ὁμιλίαν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην καὶ νὰ εἴπω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι εἶναι ἄψογος ἡ κοστολόγησις, ἡ ὁποία ἐνεργεῖται αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ κάμω αὐτὴν τὴν βεβαίωσιν. Γνωρίζω ὅτι αἱ Ὑπηρεσίαι καταβάλλουν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰδικὸς κοστολόγος καὶ δὲν ἔχω ἀσχοληθῆ εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὴν διαβεβαίωσιν ἡ ὁποία μοὶ παρεσχέθη ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν παρουσιάσθη πρὸς τὸ παρὸν καμμία κατὰ βάσιν ἀντίρρησις. Ἐπειδή, ὅμως, παραδέχομαι ὅτι καὶ τοιαῦται συζητήσεις, ὅπως αὐτή, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν καὶ ἄλλαι συζητήσεις, ἀφορῶσαι εἰς τὸ κοστολόγιον καὶ ἀφορῶσαι, ἂς εἴπω, εἰς τὴν συμμετοχὴν τοῦ σιδηροπυρίτου εἰς εἰδικωτέρας ἐρευνητικὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας θὰ ἀποφασίζῃ αὐτὴ ἡ μεγάλη σχετικῶς Ἑταιρία τῶν μεταλλείων, ἡ ἱδρυθησομένη, δι’ αὐτὸ προετίμησα, νὰ πάρω αὐτὴν τὴν βάσιν, ἡ ὁποία ἐφαρμοζομένη, καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν περίοδον, μᾶς δίδει τὰ ἀποτελέσματα, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Τζαννετάκη θὰ ἦτο πράγματι βάσιμον, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποπτευθῇ τις ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ προκύψῃ μείωσις κατ’ ἀρχὴν τῶν ἡμερομισθίων. Νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ἀποκλείσωμεν κατ’ ἀπόλυτον πρόβλεψιν. Αὐτὴ ἡ μείωσις δὲν γίνεται ποτὲ τῶν ἡμερομισθίων. Ἐπίσης ἐὰν ἐφαρμόσητε αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς θὰ ἴδητε ὅτι τὸ περιθώριον, τὸ ὁποῖον δίδω ἐγώ, εἶναι ἀρκετὰ μεγάλο, διότι, ἐὰν δὲν πάρητε ὡρισμένας ἐξαιρετικὰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν τὸ 1956 καὶ ἐσημειώθησαν εἰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀνηγγέλθησαν, ἀλλὰ δὲν ἔχουν πραγματοποιηθῆ. Ἔχουν ὑπογραφῆ συμβόλαια μὲ ὡρισμένας Χώρας, χωρὶς αὐτὰ τὰ συμβόλαια νὰ ἔχουν ἐκτελεσθῆ. Ἐγώ, παρὰ ταῦτα, εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔκαμον, ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ τὰ συμβόλαια σὰν νὰ ἐξετελέσθησαν, διὰ νὰ λάβω πράγματι ὡς βάσιν τὴν ὑψίστην δυνατὴν τιμήν. Μὲ τὴν ὑψίστην δυνατὴν τιμὴν βγαίνει ἕνας συντελεστὴς 38. Ἡ σχέσις δηλαδὴ τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ 9,40 καὶ τοῦ οἱουδήποτε μέσου ὅρου, εἶναι αὐτή.

§70Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι, καλῶς, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐτέθη τὸ ἑξῆς κεφαλαιῶδες θέμα, ὅτι ἐπιδιώκει τὸν διαχωρισμὸν τῆς μεγάλης αὐτῆς Ἑταιρίας Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων καὶ ὅτι ἐκ τοῦ διαχωρισμοῦ θὰ προκύψουν 2 ἀνεξάρτητοι Ἑταιρίαι. Ἐτέθη, τότε, τὸ ζήτημα καὶ δι’ αὐτὸ κατεκρίθη τὸ νομοσχέδιον, ὅτι αἱ πρῶται ὕλαι αἱ παρεχόμεναι ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας θὰ διατίθενται εἰς τὴν παλαιὰν Ἑταιρίαν, ηὐξημέναι σὺν ποσοστὸν κέρδους.

§71Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι.

§72Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν κατὰ τὸ δυνατόν, ἐὰν θὰ ὑπολογίζεται κέρδος εἰς τὴν ἐπεξεργαζομένην καὶ παρεχομένην ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας ὕλην εἰς τὴν παλαιάν.

§73Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν θὰ ὑπολογίζεται τίποτε, θὰ λαμβάνεται ἡ τιμὴ φὸμπ τοῦ τελευταίου ἑξαμήνου καὶ λέγω τοῦ τελευταίου ἑξαμήνου, διὰ νὰ μὴ ἠμπορῇ, νὰ γίνῃ μία πρᾶξις τὴν ὥραν τῆς πωλήσεως καὶ νὰ μᾶς ἐπηρεάζῃ. Ἐὰν ἡ τιμὴ φὸμπ εἶναι Χ ἡ τιμὴ μὲ τὴν ὁποίαν θὰ πωλοῦνται τὰ λιπάσματα ἀπὸ τὴν πρώτην Ἑταιρίαν εἰς τὴν ἄλλην θὰ εἶναι Χ—40%Χ. Νομίζω, ὅτι εἶναι σαφέστατον αὐτό.

§74Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ὑπολογίζετε τὴν τιμὴν αὐτὴν ἔχει τοῦτο τὸ ἀσθενὲς σημεῖον: Σήμερον, ποία εἶναι ἡ κατάστασις. Γίνεται μία κοστολόγησις. Ἡ κοστολόγησις αὐτὴ — καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Πειραιῶς σᾶς ἀνέφερεν περὶ αὐτοῦ στοιχεῖα τῆς ἐπετηρίδος — λέγω τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχει ἕνας τρόπος σήμερον νὰ ὑπολογισθῇ κατὰ προσέγγισιν τὸ κόστος ἑνὸς τόννου τοῦ σιδηροπυρίτου. Δύο τρόποι ὑπάρχουν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἢ νὰ ἐξακολουθήσητε τὸ καθεστὼς τῆς κοστολογήσεως, τὸ ὁποῖον κατὰ προσέγγισιν θὰ σᾶς δώσῃ τὸ κόστος τοῦ σιδηροπυρίτου καὶ πάλιν ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν στοιχείων τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Πειραιῶς, ἢ ὅπως λέγετε νὰ φύγετε ἀπὸ τὴν κοστολόγησιν καὶ νὰ πᾶτε εἰς τὴν διεθνῆ τιμὴν καὶ τὸ 40% τῆς τιμῆς θὰ εἶναι ἡ τιμὴ πωλήσεως τῆς Ἑταιρίας μεταλλευμάτων πρὸς τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων. Νομίζω, ὅτι ὁ δεύτερος ὑπολογισμὸς ἔχει μεγαλύτερον κίνδυνον. Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι σήμερον δι’ οἱονδήποτε λόγον ὁ σιδηροπυρίτης ἔχει τεραστίαν ζήτησιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ παρὰ ταῦτα τὰ ἡμερομίσθια καὶ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς δὲν ἔχει ἐπηρεασθῆ καθόλου ἐκ τῆς τάσεως αὐτῆς. Εἶναι μία μεμονωμένη αἰτία, ἡ ὁποία τραβᾷ τὴν τιμὴν τοῦ σιδηροπυρίτου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς τὰ ὕψη. Μὲ τὸ σημερινὸν καθεστὼς τῆς κοστολογήσεως τοῦ σιδηροπυρίτου, διὰ τὴν Ἑταιρίαν, ἀναμφιβόλως ἡ περίπτωσις αὕτη δὲν θὰ εἶχε κανένα ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων, ὡς ἐκ τούτου ἡ περίπτωσις ἡ ἰδική σας εἰς μίαν ἀπότομον ὕψωσιν τοῦ σιδηροπυρίτου δύναται νὰ φέρῃ μίαν σοβαρωτάτην διαταραχὴν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ σιδηροπυρίτου. Ἐγὼ θὰ σᾶς προτείνω μίαν ἄλλην λύσιν, διότι καὶ ἡ τιμὴ αὐτὴ τοῦ σιδηροπυρίτου εἶναι ἐνδεικτική, ἡ διεθνὴς τιμή. Ἐγὼ θὰ σᾶς προτείνω νὰ βάλετε ἕνα ποσοστὸν διεθνοῦς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου καὶ τὴν μονάδα τῆς κοστολογήσεως. Νὰ πάρητε καὶ τὰς δύο μεθόδους. Ἡ μία μέθοδος εἶναι ποσοστὸν τῆς διεθνοῦς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου καὶ ἡ ἄλλη μέθοδος, ἡ σημερινὴ τῆς κοστολογήσεως σιδηροπυρίτου. Καὶ θὰ δεχθῆτε ὡς τιμὴν πωλήσεως τὴν μικροτέραν τιμήν, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ εἶσθε πάντοτε εἰς θέσιν νὰ πάρητε τὴν χαμηλοτέραν τιμήν. Αὐτή, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσητε.

§75Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ μέθοδος τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἔχει αὐτὸ τὸ ἐλάττωμα, ὅτι δὲν μᾶς ἀπαλλάσσει ἀπὸ αὐτὴν τὴν κοστολόγησιν. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι θὰ προφυλάσσεται οὕτω ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων ἀπὸ μίαν ἀπότομον αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου. Νομίζω ὅτι ὁ σιδηροπυρίτης δὲν εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ μεταλλεύματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τοιούτου εἴδους ἀποτόμους καὶ μεγάλας διακυμάνσεις. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ὅμως, νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν ἐσημειοῦτο μία τοιαύτη ἐξωτερικὴ διακύμανσις, ἡ ὁποία θὰ διήρκει ἐπὶ ἓν βραχὺ χρονικὸν διάστημα π. χ. διότι ἐσημειώθησαν πολιτικὰ γεγονότα εἰς μίαν περιοχήν, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον ὡς συνέπειαν τὴν ὕψωσιν τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων καὶ πάλιν τὰ γεγονότα αὐτὰ θὰ ἦσαν γεγονότα τὰ ὁποῖα θὰ ἐσημειοῦντο διὰ μίαν ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον. Διὰ τὴν περίοδον τῆς ὁμαλότητος τὸ 40% εἶναι ἀναμφιβόλως ἀριθμός, ὁ ὁποῖος συμφέρει, ὅπως ἀποδεικνύει ἡ στατιστικὴ τῶν τελευταίων ἐτῶν. Συμφέρει ἀπὸ ἀπόψεως τοῦ παραγωγοῦ. Ἑπομένως, δὲν νομίζω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος δύναται νὰ εὐσταθήσῃ καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς μίαν περιπλοκήν, ἄνευ λόγου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιμείνῃ, ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην τὸ καθεστὼς τῆς κοστολογήσεως ὡς τὸ μόνον καθεστώς, διότι, ἐὰν πᾶμε εἰς τὴν κοστολόγησιν δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ θέσωμεν τὴν δευτέραν δικλεῖδα. Τὴν δευτέραν δικλεῖδα τὴν βάζομεν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν περιπλοκήν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ κοστολόγησις. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὴν περιπλοκὴν αὐτήν, διότι, ἐὰν δὲν τὴν ἀποφύγωμεν, θὰ ἔχωμεν καὶ συνεχεῖς ἀμφισβητήσεις καὶ ἐνῷ ἐδῶ ἔχωμεν κάτι, τὸ ὁποῖον δύναταί τις εὐκόλως νὰ διαπιστωθῇ καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἐὰν ἐλεγχθῇ καὶ γίνῃ παραδεκτόν, ὅπως γίνεται ἐκ τῶν πραγμάτων, βάσει τῶν στατιστικῶν στοιχείων, ὅτι ἀπὸ τὴν διεθνῆ τιμήν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ παραδεδεγμένη ἀξία αὐτοῦ τοῦ μεταλλεύματος, ἡμεῖς διὰ τὰ λιπάσματα κάμνομεν μίαν μείωσιν ἴσην πρὸς 40%, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἐξασφάλισις, ὅταν σᾶς ἀναφέρω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε μία τιμὴ σημειωθεῖσα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἡ ὁποία νὰ ὁδηγῇ εἰς ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι μεγαλύτερος τοῦ 38%. Ὁ συνήθης ἀριθμὸς εἶναι 33, 32, 30. Εἶναι δυνατόν, ἴσως, νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα ἀριθμὸν καχεκτικὸν τῆς τάξεως τοῦ 38%. Ἐὰν ἐσημειοῦτο τοιαύτη μετατροπὴ πολὺ καλλίτερον θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις τὸ 40% νὰ τὸ κάμῃ 42%, παρὰ νὰ ἀρχίσῃ αὐτὴ ἡ ἀτέρμων συζήτησις μὲ τὴν Ἑταιρίαν, περὶ τοῦ ἐὰν ἡ τάδε ἐρευνητικὴ ἐργασία ἐγένετο πρὸς εὕρεσιν σιδηροπυρίτου καὶ ἐὰν θὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν δαπάνην τοῦ σιδηροπυρίτου. Διότι τὸ παράδειγμα τοῦ κ. βουλευτοῦ Πειραιῶς ἠμπορεῖ νὰ τὸ δικαιολογῇ ἡ Ἑταιρία, ὅτι ἔχει κάμει ἐρευνητικὰς ἐργασίας ποὺ πρέπει νὰ γίνουν διὰ νὰ ἀνεύρῃ σιδηροπυρίτην.

§76Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Τὰς μεταβολὰς τὰς λαμβάνετε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τῶν τελευταίων ἐτῶν;

§77Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Νομίζω ὅτι δὲν ἔγιναν μεταβολαὶ τῶν λιπασμάτων τὰ τελευταῖα ἔτη.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνητε τὸν λόγον, χωρὶς νὰ μὲ ἐρωτᾶτε. Εἶναι, βέβαια, τὰ τελευταῖα Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Ἐγὼ δὲν ἔχω ὀπτικὴν ἀντίληψιν, πρέπει καὶ διὰ τῆς ἀκοῆς νὰ τὸ συλλαμβάνω.

§79Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναμφιβόλως ἡ λύσις τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι πρακτικὴ καὶ ἀποφεύγει ὅλον αὐτὸν τὸν δαίδαλον τῶν κοστολογήσεων. Ἀλλὰ κατὰ τοῦτο ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, μὲ ἐπρόλαβεν. Καὶ ἐγὼ προσωπικῶς δὲν θὰ ἤθελον τὴν ἄμεσον ἐξάρτησιν τῶν τιμῶν τῶν λιπασμάτων ἀπὸ τὰς διεθνεῖς τιμὰς τοῦ σιδηροπυρίτου. Διότι εἶναι γεγονὸς ὅτι διὰ διαφόρους λόγους εἶναι δυνατὸν διὰ μίαν μικρὰν περίοδον νὰ ἀνατιμηθοῦν αἱ τιμαὶ τοῦ σιδηροπυρίτου καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐκπλήξεων. Διὰ τοῦτο, χωρὶς νὰ θέλω νὰ φθάσω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, περὶ παραλλήλου χρησιμοποιήσεως τῶν δύο μεθόδων, θὰ ἐπρότεινον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ διεθνὴς τιμὴ ὡς βάσις, ἀλλὰ ἐν περιπτώσει ἀποτόμου ἀνυψώσεως τοῦ σιδηροπυρίτου νὰ μὴ εἴμεθα δεσμευμένοι διὰ νόμου εἰς τὸ 40%, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ καταφεύγῃ εἰς τὴν μέθοδον τῆς κοστολογήσεως.

§80Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς παρεξήγησις εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς λέγει ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἐσωτερικῆς τιμῆς καὶ διεθνοῦς τιμῆς δὲν ἐπέρασε ποτὲ τὸ 38% καὶ ὡς ἐκ τούτου διὰ νὰ εἶναι ἀσφαλὴς βάζει τὸ 40% διὰ νὰ ἔχῃ ἕνα περιθώριον ἀσφαλείας. Νομίζω ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρέπει κατὰ τοῦτο νὰ εἶναι ἐσφαλμένοι. Δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα, δυστυχῶς, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ἐὰν τὰ ἀναζητήσῃ, θὰ τὰ ἀνεύρῃ. Ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι τιμή, ἡ ὁποία εὑρίσκεται βάσει τῆς μεθόδου τῆς κοστολογήσεως. Εἶναι ἀδύνατον δὲ ἡ βάσις αὐτὴ τῆς κοστολογήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον, νὰ μὴ ἔχῃ αὐξηθῆ κατὰ τὸ παρελθόν, διότι καὶ τὰ ἡμερομίσθια ἔχουν αὐξηθῆ καὶ διάφορα ἄλλα γενικώτερα ἔξοδα. Ἄρα, ἐὰν μὲ μίαν σταθερὰν βάσιν, ἡ ὁποία προέρχεται ἐκ τῆς τιμῆς τῆς κοστολογήσεως, τὴν ὁποίαν κρατεῖτε σεῖς σταθερὰν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, συγκρίνητε τὰς αὐξομειώσεις τῆς διεθνοῦς τιμῆς, ἀναμφισβητήτως εἶμαι βέβαιος ὅτι, τὸ écart μεταξὺ τῶν δύο τιμῶν κάποτε ἐπέρασε τὸ 40%.

§81Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἐδῶ βλέπει κανεὶς ποῖοι εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ἐκ πρώτης ὄψεως. Πράγματι ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ σημειωθῆ μία ἀνατροπὴ ἀπὸ τὸν καιρὸν τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς, τὴν ὁποίαν ἔχομεν κατάδηλον — καὶ σᾶς εἶπον, ἀλλὰ γνωρίζετε καὶ σεῖς καὶ ἐγὼ πόση αὔξησις προέκυψε μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων μεταξὺ τοῦ 1953–54 καὶ 1956. Ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἡμερομισθίων ἦτο σταθερὸς ἢ περίπου σταθερὸς καὶ ἴδωμεν ὅτι τὸ 1953 ἡ διεθνὴς τιμὴ ἦτο 14, τὸ 1954 ἦτο 13,43, τὸ 1955 ἦτο 14,64 καὶ τὸ 1956 ἦτο 15,19, βλέπομεν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ διαφορὰ μεγαλυτέρα ἀπὸ 40%, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον. Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ τὸ 30%, τὸ ὁποῖον βγαίνει κατ’ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμούς, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει περιθώριον διὰ νὰ εἶναι 40%.

§82Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Διατί, κ. Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον θέλετε καὶ προτείνετε μίαν μέθοδον ὑπολογισμοῦ, δὲν ἔρχεσθε ὡπλισμένος εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τοὺς ἑξῆς ἀριθμούς: Κόστος κοστολογήσεως τοῦ σιδηροπυρίτου 1951–52. Δεύτερον, ἀπὸ νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς 1954–55, 56. Κόστος διεθνοῦς τιμῆς τόσον, ὁπότε θὰ ἐπείθετο ἡ Βουλὴ εὐκόλως ὅτι ἡ διαφορὰ δὲν ὑπῆρξεν ποτὲ πάρα πάνω ἀπὸ 30 ἕως 40%. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ δεχθῇ τὴν μέθοδόν σας, ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζει τοὐλάχιστον κατὰ τὰ τελευταῖα πέντε ἔτη πῶς ἐξειλίχθη ἡ τιμή. Καὶ θέλετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ συλλογισμῶν ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ τοῦ ποσοστοῦ τῆς ἐπιπτώσεως αὐτοῦ ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου νὰ μᾶς πείσητε ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορά;

§83Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, πράγματι ἠμπορῶ νὰ προσκομίσω καὶ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, ἐὰν τὸ ἐπιθυμῆτε, ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς πῶ καὶ τοῦτο. Παίρνω ὡς δεδομένον ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν ἕνα κοστολόγιον Α. Κανεὶς λόγος δὲν ὑπάρχει νὰ πιστεύσωμεν ὅτι πρόκειται τὸ κοστολόγιον αὐτὸ νὰ μειωθῇ. Ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριά, ἀνεξαρτήτως τοῦ κοστολογίου, ἔχομεν τὰς διακυμάνσεις τῶν διεθνῶν τιμῶν — πέντε ἔτη ἔχω μπροστά μου — καὶ βλέπομεν ὅτι αὐταὶ αἱ διεθνεῖς τιμαὶ κυμαίνονται μεταξὺ ἑνὸς μίνιμουμ 13,43 καὶ ἑνὸς μάξιμουμ 15,19. Ἠξεύρομεν, ἑπομένως, ποία εἶναι ἡ τάξις τῶν μεγεθῶν — καὶ τοῦ ἑνὸς μεγέθους καὶ τοῦ ἄλλου — καὶ ἠξεύρομεν ἐὰν ἐπέλθουν μεταβολαί, μᾶλλον θὰ ἐπέλθουν μεταβολαὶ αὐξητικαὶ τοῦ κόστους παρὰ μεταβολαὶ αὐξητικαὶ τῆς διεθνοῦς τιμῆς. Ἐπὶ πλέον δέχομαι ὅτι ἂν τυχὸν σημειωθῇ, ὡς θὰ ἦτο δυνατὸν θεωρητικῶς νὰ συμβῇ, ὅπως τὰ γεγονότα τοῦ Σουέζ, νὰ σημειωθῇ μία ἀπότομος παροδικὴ ἀνατίμησις τοῦ σιδηροπυρίτου, αὐτὴ θὰ ἦτο παροδική. Καί, ἐπειδὴ τὸ 40% εἶναι ἓν περιθώριον, διότι ἐδῶ ἔχομεν μίαν σειρὰν τῶν διεθνῶν τιμῶν καὶ ἔχω, ἕνα ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ γίνῃ μικρότερος, δὲν ἔχω καμμίαν ἔνδειξιν ὅτι ἐξ οἱουδήποτε γεγονότος, σημειωθέντος ἀπὸ τοῦ 1952 ἕως τὸ 1956, ἐσημειώθη καμμία καταπληκτικὴ διακύμανσις τῆς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου.

§84Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἔχετε, κ. Ὑπουργέ, τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ σᾶς ἀνέφερον;

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δέχομαι τὰς διακοπὰς αὐτάς. Ὁ κ. Ι. Λαμπρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§86Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μέθοδος τῆς κοστολογήσεως τῶν λιπασμάτων εἶναι συμφέρουσα ἀναμφισβητήτως μὲ τὴν διάταξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Βεβαίως δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου πῶς θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ κοστολόγησις καὶ ἐπὶ ποίας βάσεως θὰ εἶναι τὸ 40% ἐπὶ ἔλαττον τῆς διεθνοῦς τιμῆς. Πάντως οἱαδήποτε τιμὴ καὶ ἂν εἶναι, ὅταν ὑπάρχῃ τὸ 40%, ἀναμφισβητήτως θὰ εἶναι μειωμένη καὶ συμφέρουσα ἡ τιμή. Ἔχω, ὅμως, νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τοὺς κ. συναδέλφους: Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ κόστους φὸμπ ἑνὸς τόννου σιδηροπυρίτου, θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι δὲν συμμετέχει ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ τόννος τοῦ σιδηροπυρίτου αὐτούσιος εἰς τὴν παρασκευὴν τοῦ λιπάσματος. Μετέχει μόνον τὸ παράγωγον τοῦ σιδηροπυρίτου, τὸ θειϊκὸν ὀξύ. Τὸ ὑπόλοιπον τοῦ μεταλλεύματος δὲν εἶναι ἄχρηστον, ἔχει καὶ αὐτὸ τιμήν, τὸ θειϊκὸν ὀξύ, ὅμως, εἶναι πάμφθηνον. Πῶς θὰ γίνῃ, λοιπόν, ἡ διατύπωσις; Διότι, ἐπαναλαμβάνω, μόνον τὸ θειϊκὸν ὀξὺ μετέχει εἰς τὴν παρασκευὴν τοῦ λιπάσματος, καὶ ὄχι ὁ σιδηροπυρίτης καθεαυτὸς ὁ ὁποῖος περιέχει καὶ ἄλλα μέταλλα, μόλυβδον, ψευδάργυρον. Τὸ θειϊκὸν ὀξὺ παρασκευάζεται καὶ σήμερον ἀπὸ τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων. Ὅταν χωρισθοῦν αἱ Ἑταιρίαι, ἡ Μεταλλευτικὴ Ἑταιρία καὶ ἡ Ἑταιρία Λιπασμάτων, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνεται ὁ προσδιορισμὸς αὐτῆς τῆς συμμετοχῆς; Τί ποσὸν θειϊκοῦ ὀξέος θὰ ἀγοράζῃ ἡ Ἑταιρία Λιπασμάτων; Ἑπομένως ὄχι τοῦ σιδηροπυρίτου πλέον, ἀλλὰ τοῦ θειϊκοῦ ὀξέος θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ διὰ τὴν κοστολόγησιν.

§87Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Αὐτὸ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας ἔχει τὸν λόγον.

§89Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὰ ὅσα εἰσέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Λαμπρόπουλος εἰς τὴν συζήτησιν εἶναι ἄξια πολλῆς προσοχῆς καὶ ὠθοῦν εἰς τὸ νὰ δεχθῶμεν ὅτι εἶναι καλὸς ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς βάσει τοῦ 40%. Καὶ ἡ πρότασις, ὅμως, τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος περὶ παραλλήλου ἐπιβοηθητικῶς, κατὰ τὴν κρίσιν τῶν Κυβερνήσεων, ἀσκήσεως τῆς κοστολογήσεως, εἶναι πάρα πολὺ ὀρθή. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προσδιορίσωμεν τὸ ποσοστὸν μετ’ ἀκριβείας. Τὸ 40% τὸ λέγετε σεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ σᾶς τὸ εἶπον αἱ Ὑπηρεσίαι. Διότι, φαντάζομαι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶσθε παντογνώστης. Θὰ συνεβουλεύθητε τὰς Ὑπηρεσίας σας αἱ ὁποῖαι σᾶς εἶπον ἕν ποσοστόν 40%. Αὐτό, ὅμως, δὲν ἠξεύρομεν κατὰ πόσον εἶναι καὶ ὀρθὸς καὶ ἐπικερδὴς καθορισμός. Καλὸν εἶναι, ἑπομένως, νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν μέθοδον τῆς κοστολογήσεως, διὰ νὰ διαπιστώνωμεν ἐὰν μὲ τὸ 40% εἴμεθα καλὰ ἢ εἶναι μία ἔκπτωσις διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ἐπιβληθεῖσα, ἀλλὰ παραβλάπτουσα τὰ συμφέροντα τῆς παραγωγῆς τοῦ σιδηροπυρίτου. Ἐγὼ δὲν λέγω νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ 40%, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀποτελῇ αὐτὸ θέσφατον — νὰ ἐλέγχηται ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἔπειτα, κύριε Ὑπουργέ, συζητεῖτε περὶ τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ὁ σιδηροπυρίτης διακυμαίνεται κ.λ.π. Τὴν Ἑλλάδα, ὅμως, πρέπει νὰ τὴν πάρητε κάπως ξεχωριστά. Εἰς τὰς ἄλλας χώρας ὁ σιδηροπυρίτης ἔχει ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ κόστους παραγωγῆς λόγῳ τῶν τελειοποιήσεων τῆς τεχνικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Λέγω, λοιπόν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ὠθήσῃ καὶ πρέπει νὰ ὠθήσῃ πρὸς τὴν βελτίωσιν τοῦ κόστους. Ἀλλὰ ἔχετε εἰς τὴν ἄλλην μεριὰν τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἀσχολούμενοι εἰς τὰς ἐξορυκτικὰς ἐργασίας, κυττάζουν νὰ ἀμείβωνται ὅσον ἠμποροῦν περισσότερον καὶ ἔχουν καὶ συνδικαλισμὸν ὠργανωμένον. Ἐδῶ, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχετε μίαν ἀνεργίαν ἡ ὁποία αὐξάνεται καὶ ἔχετε καὶ ἕνα συνδικαλισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἀποδείξει ὅτι εἶναι προστατευτικὸς τῶν συμφερόντων τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Εἶναι ἀναγκαῖαι αἱ τεχνικαὶ βελτιώσεις, διότι ἐδῶ ὑπάρχει ἀφθονία τῶν ἐργατικῶν χειρῶν τὰς ὁποίας πληρώνομεν καὶ χαμηλὰ καὶ ἔτσι δὲν ἔχομεν λόγον νὰ ἀνησυχοῦμεν. Ἑπομένως εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ κόστος τῆς ἐξορύξεως εἶναι ὑπὸ εὐνοϊκωτέρους ὅρους διὰ τὸν ἐπιχειρηματίαν. Αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ τὸ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, διὰ νὰ σχηματίσητε μίαν γνώμην σωστὴν καὶ δικαίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνδεχομένην écart τὴν ἐνδεχομένην ἀπόκλησιν τῶν αὐξήσεων. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ τὸ 40% νὰ τὸ δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς μίαν πρόχειρον λύσιν, ἡ ὁποία μᾶς βγάζει ἀπὸ κάποιαν δυσχέρειαν δι’ ἓν διάστημα, ἀλλὰ ἀπαραιτήτως νὰ διατηρηθῇ ἡ κοστολόγησις, ἡ ὁποία νὰ λειτουργῇ ὅσον ἠμπορεῖ καλλίτερον καὶ ἀκριβέστερον.

§90Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐξευρεθῇ λύσις μεταξὺ τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξατε καὶ τοῦ φόβου τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Σεῖς λαμβάνετε δύο συντελεστάς. Ἀφ’ ἑνὸς τὸν συντελεστὴν τῆς τιμῆς πωλήσεως φὸμπ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ σιδηροπυρίτου, ἀφ’ ἑτέρου ὡρισμένην τιμὴν κόστους σημερινήν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ κόστους σήμερον εἶναι ὀρθῶς ἐξηγμένη. Αὐτὸ τὸ γνωρίζετε σεῖς καλλίτερον. Ὁ συντελεστὴς τῆς τιμῆς φὸμπ πωλήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἶναι κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον σταθερός. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Ἡ τυχόν, δι’ ἀπροβλέπτους λόγους, μεγάλη ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὁπότε ἡ διαφορὰ τοῦ 40% θὰ ὑπερκαλυφθῇ. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ μία ἄλλη ἄποψις, τὴν ὁποίαν διὰ πρώτην φορὰν ἤκουσα, καὶ τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Λαμπρόπουλος. Ὅτι ἐκ τοῦ σιδηροπυρίτου λαμβάνομεν τὸ θειϊκὸν ὀξύ, διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν λιπασμάτων καὶ τὸ ὑπόλοιπον ὑποπροϊὸν εἶναι χρήσιμον καὶ ἔχει κάποιαν ἀξίαν. Προτείνω, συνεπῶς, τὸ ἑξῆς: Ἡ διαφωνία μεταξὺ ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος λύεται ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸν ἑξῆς τύπον: Θὰ εἴπητε εἰς τὴν τροπολογίαν σας ὅτι τὸ κόστος τοῦ σιδηροπυρίτου εἶναι ἴσον πρὸς τὴν τιμὴν φὸμπ τοῦ ἐξωτερικοῦ μεῖον 40% κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Ὥστε ὅταν συμβῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον φοβεῖται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος τότε θὰ ἔχητε δικαίωμα νὰ ζητήσητε τὸ κόστος καὶ ἂν ὑπερβῇ καὶ τὸ 40%. Δηλαδὴ τὸ 40% θὰ τὸ βάλητε ὡς ἀνώτατον ὅριον κόστους, ὥστε ὅταν συμβῇ τὸ ἔκτακτον γεγονὸς τὸ ὁποῖον φοβεῖται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος νὰ ἀνέλθῃ εἰς 20 ἢ 22 δολλάρια ὁ σιδηροπυρίτης, τότε δὲν θὰ ἔχητε 20 δολλάρια μεῖον 40%, ἤτοι 12 δολλάρια, ἀλλὰ τότε θὰ δικαιοῦσθε νὰ ζητήσητε τὸ πραγματικὸν κόστος. Αὐτὸ τὸ ἐπιτυγχάνετε ἂν βάλητε ὅτι ἡ διαφορὰ τοῦ 20% εἶναι κατ’ ἀνώτατον ὅριον τιμὴ ἐξωτερικοῦ, ἥτις ἐκφράζεται πρὸς τιμὴν φὸμπ μεῖον 40%. Ἂν αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Λαμπρόπουλος ὅτι ἔχει κάποιαν ἀξίαν τὸ ὑποπροϊόν, τότε εἰς τὸ 40%, θὰ προσθέσητε μεῖον ἀξίαν ὑποπροϊόντων μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ θειϊκοῦ ὀξέος, ἀπὸ τὸν σιδηροπυρίτην. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ βάσις ἐξασφαλίζει τὸ Δημόσιον εἶναι δικαία καὶ λύει πᾶσαν διαφωνίαν.

§91Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Καὶ προηγουμένως ἀνέφερον ὡρισμένους ἀριθμοὺς διὰ τὴν ἐξόρυξιν τοῦ σιδηροπυρίτου καὶ τὰ ἡμερομίσθια τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν. Ἀπὸ ἕνα ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον ἔκαμον τὸ 1953, διὰ τὴν ἐξόρυξιν ἑνὸς τόννου σιδηροπυρίτου ἐχρειάσθησαν 1,6 ἡμερομίσθια. Τὸ 1954 ἀπητήθησαν 2,5 ἡμερομίσθια. Δηλαδὴ παρουσιάζεται μία σημαντικωτάτη αὔξησις κόστους, ἐφ’ ὅσον μέγας συντελεστής τοῦ κόστους παραγωγῆς εἶναι ἡ χρησιμοποιηθεῖσα ἐργασία. Ἕτερος λόγος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιάζῃ σημαντικὰς διακυμάνσεις εἰς τὰς τιμὰς εἶναι ἡ διακύμανσις τῶν ἡμερομισθίων κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἀριθμός, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, προηγουμένως, ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ὑπάρχει αὔξησις.

§92Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὑπάρχει.

§93Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν ὅτι μεταξὺ 1955 καὶ 1956 ἔχομεν μίαν αὔξησιν ἡ ὁποία εἶναι 15%.

§94Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Εἶπον ὅτι εἶναι γνωστὴ ἡ αὔξησις καὶ ὅλοι γνωρίζετε κατὰ πόσον.

§95Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ ἀποτελοῦν ἀποδείξεις, ὅτι αἱ τιμαὶ τὰ τελευταῖα χρόνια παρουσιάζουν μεγάλας διακυμάνσεις, ἀλλὰ καὶ ὅτι πρέπει μὲ κάθε τρόπον νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων. Διότι, ἀπὸ τὰ τελευταῖα στοιχεῖα τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, προκύπτει μία σημαντικωτάτη πτῶσις τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς λιπασμάτων. Μεταξὺ 1955 καὶ 1956 ἐμειώθη ἡ παραγωγὴ κατὰ 12%, συγχρόνως δὲ ἔχομεν αὔξησιν τῆς πρώτης ὕλης. Ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Βιβλιοθήκην τὰ δελτία τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα προκύπτει ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ τοῦ πρώτου ἐννεαμήνου τοῦ 1956, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν ἀντίστοιχον χρόνον τοῦ 1955, ηὐξήθησαν κατὰ 65%. Αὐτὸ ἀπορροφᾷ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς παραγωγῆς.

§96Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Αἱ ἐξαγωγαὶ δὲν σημαίνει ὅτι ἔγιναν μαζὶ μὲ τὴν παραγωγήν.

§97Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἐξέλιξιν τῶν προηγουμένων ἐτῶν βλέπομεν ἕνα ρυθμὸν αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν πολὺ μεγαλύτερον ἀπὸ τὸν ρυθμὸν τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς. Ἐπειδὴ δὲ ὁ πειρασμὸς εἶναι πολὺ μεγάλος, λόγῳ τῆς διαφορᾶς αὐτῆς, πρέπει μὲ κάθε τρόπον νὰ κατοχυρώσωμεν τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων.

§98Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐτελείωσεν τὸ θέμα τῆς κοστολογήσεως, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ τὸ θέμα τῶν ἐργαζομένων εἰς τὴν Ἑταιρίαν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγινε μία κατ’ ἀρχὴν συζήτησις ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Θὰ ἔλθωμεν κατ’ ἄρθρον καὶ τελευταῖα θὰ τεθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἔτσι εἶναι ἡ δικονομία.

§100Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλεν εἰς τὸ Σῶμα μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία διενεμήθη καὶ τὴν ὁποίαν ἔχομεν μπροστά μας καὶ τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν τώρα. Θέλω νὰ γνωρίζω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀπορρίπτει ἀπολύτως τὴν μέθοδον τῆς κοστολογήσεως. Διότι αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἂν θέλῃ νὰ συζητήσωμεν σοβαρὰ τὰ ποσοστὰ αὐξομειώσεως μεταξὺ τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς τιμῆς νὰ προσκομίσῃ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐζήτησα καὶ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θέλει νὰ τὰ προσκομίσῃ σήμερον. Ἂν θέλετε νὰ ἀναβάλλωμεν, κύριε Ὑπουργέ, τὴν συζήτησιν, νὰ φέρετε στοιχεῖα, εὐχαρίστως τὸ πράττομεν. Ἀλλά, ἐφ’ ὅσον δὲν προσκομίζητε αὐτὴν τὴν στιγμὴν στοιχεῖα σᾶς δίδω ὡς ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα καὶ τὸ 40% καὶ τὴν κοστολόγησιν.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἢ πιστεύομεν ὅτι νομοθετοῦμεν διὰ τοὺς αἰῶνας, ἢ πιστεύομεν ὅτι λύομεν ἓν θέμα, συγκεκριμένον, τὸ ὁποῖον προέκυψεν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀπέδειξα κατὰ τρόπον ἀδιαφιλονίκητον ὅτι ἂν π. χ. ἐφηρμόζετο εἰς τὴν σημερινὴν περίπτωσιν ἡ μέθοδος ἡ δική μου, θὰ εἴχωμεν μίαν ἀναμφισβήτητον μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν φωσφορούχων λιπασμάτων. Εἰσηγοῦμαι νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία ὡς ἔχει, ὅτι θὰ εἶναι 40% κατωτέρα τῆς τιμῆς φόμπ. Ἄν, κύριοι συνάδελφοι, σημειωθῇ μία καταπληκτικὴ μεταβολὴ τῶν τιμῶν τοῦ σιδηροπυρίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν τὸ προβλέπω, καὶ ἐὰν δὲν ἐπέλθουν παραλλήλως μεταβολαὶ δικαιολογοῦσαν ἀπὸ ἀπόψεως συνθέσεως τοῦ κοστολογίου, π. χ. ὕψωσις ἡμερομισθίων κ.λ.π., δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρξῃ ποτὲ Βουλὴ ἢ Κυβέρνησις Ἑλληνική, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἴπῃ ὅτι τὸ 40% νὰ τὸ κάμωμεν κάτι ἄλλο. Ἀπὸ τὴν πεῖραν τῶν 5 τελευταίων ἐτῶν, διότι σᾶς ἔφερον τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα τῶν 5 τελευταίων ἐτῶν, αὐτὸ ἀποδεικνύεται. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ κοστολόγιον θὰ ὑποστῇ καθίζησιν ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας. Ἀπεναντίας μᾶλλον θὰ ὑψωθῇ, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν δύο στοιχείων, νομίζω ὅτι δύναται νὰ θεσπισθῇ ἡ διάταξις αὐτή, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὑπάρχουν ἤδη περιθώρια, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑψίστην τιμήν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἴσον πρὸς 2%. Ἀντὶ νὰ βάλωμεν 38, βάζομεν 40% περιθώριον καὶ νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἐπαρκὲς καὶ εἶναι ἀπολύτως ἐξασφαλιστικόν. Τὸ ἄλλο θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν πτῶσιν τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων.

§102Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Διατὶ δὲν δέχεσθε καὶ τὰ δύο;

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διότι πηγαίνομεν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν περιπλοκὴν καὶ αὐτὴν τὴν δύσκολον κοστολόγησιν. Ἐὰν βάλω τὸ δικό σας, τότε πρέπει κάθε φορὰν νὰ γίνεται καὶ κοστολόγησις καὶ ὁ ὑπολογισμὸς ποὺ εἴπατε.

§104Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ 40% εἶναι ἁπλούστατος. Ἔχετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν δικλεῖδα. Ἐὰν ἡ κοστολόγησις σᾶς δώσῃ μεγαλυτέραν διαφορὰν τιμῆς, θὰ πάρετε τὴν τιμὴν τῆς κοστολογήσεως, ἐὰν μικροτέραν θὰ πάρετε τιμὴν τοῦ 40%.

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διότι ἐὰν δεχθῶ τὸ δικό σας θὰ πρέπει νὰ κάμω κοστολόγησιν καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην Ἑταιρίαν καὶ δὲν θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ παρακολουθήσω αὐτὴν τὴν διάζευξιν 40% ἢ κοστολόγησιν, παρὰ μόνον ἀφοῦ κάμω τὴν κοστολόγησιν καὶ διότι γνωρίζω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ 40% σημαίνει μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων. Διότι σήμερον κοστολογοῦνται μὲ 38% καὶ ἐγὼ τὸ πάω 40%.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ ἕνα τρόπον θὰ συζητηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐὰν δὲ ἐγκριθῇ θὰ ἐνσωματωθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 4. Θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἄλλα ἄρθρα καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 3 θὰ ἴδωμεν πῶς θὰ ψηφισθῇ μετὰ ἢ ἄνευ τροπολογίας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων ταυτοχρόνως. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν ἐξαντλητικά. Λοιπόν, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§107Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἰσήλθομεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Κύριε Πρόεδρε, δεδομένου ὅτι ἡ ὅλη οὐσία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι αὐτή, δηλαδὴ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν νὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νομίζω ὅτι ἐπιβεβλημένον ἦτο νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, νὰ τὴν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῆς. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῆς συζητήσεως, κύριε συνάδελφε, προέκυψεν ὅτι ἡ Βουλὴ κατενόησεν πλήρως, διότι ἔγιναν καὶ ἀντιπροτάσεις καὶ τροποποιήσεις τῆς τροπολογίας. Ἐὰν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ ἀναγάγομεν εἰς κανόνα, τότε οὐδεμία τροπολογία οἱουδήποτε βουλευτοῦ δὲν θὰ πρέπει νὰ ψηφίζεται. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἀγνώστου τροπολογίας, τότε θὰ εἴχατε δίκαιον, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τροπολογίας περίπου ἐκμαιευθείσης ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κατανοηθείσης πλήρως ὑπ’ αὐτῆς.

§109Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι θὰ ὠφέλει περισσότερον νὰ συζητηθῇ τὸ πρᾶγμα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ὡμίλησεν ἐλευθέρως ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Οὐδεὶς ἠμποδίσθη ἐκ τῆς μὴ διανομῆς.

§111Α. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ φέρῃ τροπολογίαν διὰ τὸ προσωπικόν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε αὐτὸ τὸ θέμα, ἀφορᾷ ἄλλο ἄρθρον. Ἄρθρον 1 δεκτόν;

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§115Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχει τροπολογία, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ταῦτα ἰσχύουσι καὶ ἐπὶ μεταβιβασθέντων μεταλλείων ἐπὶ ὧν μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος δὲν ἐγένετο ἡ ἱδρυτικὴ ἐκτίμησις τούτων».

§116Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν τὴν δέχομαι.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἄρθρον 2 δεκτὸν ὡς ἔχει;

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν. Τὸ ἄρθρον 3 δεκτόν;

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 4. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§122Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν διὰ τὸ θέμα τῆς κοστολογήσεως. Πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ θέμα τῆς διατηρήσεως ἐν ζωῇ τῶν ἤδη εἰς τὴν Ἑταιρίαν Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων ἐργαζομένων. Ὑφίσταται, κύριε Πρόεδρε, κίνδυνος, αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὲ τὸν διαχωρισμὸν τῶν δύο Ἑταιριῶν, μέγας ἀριθμὸς ἀτόμων εὐρώστων νὰ πεταχθοῦν εἰς τοὺς δρόμους. Νομίζω ὅτι ἐπειδὴ εἶναι ἄμεσος ὁ κίνδυνος αὐτὸς θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον.

§124Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελον νὰ μοῦ λύσητε μίαν ἀπορίαν. Μὲ τὴν ἐπιμονήν σας νὰ μὴ δεχθῆτε τὸ δεύτερον μέρος τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δηλαδὴ νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν κοστολόγησιν τοῦ σιδηροπυρίτου, δὲν μᾶς ἐδώσατε νὰ ἐννοήσωμεν τοὺς λόγους αὐτοὺς τῆς ἐπιμονῆς σας. Καίτοι νομίζω ὅταν διετυπώσατε τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε σήμερον, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε τυπωθῆ προηγουμένως, ὥστε νὰ λάβωμεν ἐγκαίρως γνῶσιν ταύτης. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐπειδὴ ἐπιθυμία ὅλων μας εἶναι νὰ ἐξασφαλίσωμεν εὐθηνὸν λίπασμα εἰς τοὺς ἀγρότας, θὰ πρέπει ἡ τροπολογία σας νὰ διατυπωθῇ ὡς ἀκολούθως: «Ἡ ἑκάστοτε τιμὴ τοῦ σιδηροπυρίτου νὰ καθορίζηται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς κόστους τοῦ ὑποπροϊόντος αὐτοῦ τῆς μεταλλευτικῆς Ἑταιρίας, ἀλλὰ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν μὲ ἔκπτωσιν κατὰ 40% τῆς διεθνοῦς τιμῆς. Νὰ εἶναι δὲ δυνητικὴ ἡ διάταξις αὐτὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐὰν θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει τὸ κοστολόγιον ἢ θὰ ἀρκῆται ἁπλῶς εἰς τὴν ἔκπτωσιν τοῦ 40%, τὸ ὁποῖον μόνον ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἀποβῇ τελεσφόρον εἰς τυχὸν περίπτωσιν μεγάλης ἀνόδου τῆς διεθνοῦς τιμῆς τοῦ σιδηροπυρίτου. Δεδομένου δὲ ἄλλωστε ὅτι πρόκειται οὐσιαστικῶς περὶ τοῦ αὐτοῦ οἰκονομικοῦ ἰσχυροῦ ὀργανισμοῦ ὑπὸ τὸν κ. Μποδοσάκην, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιβάρυνσις δὲν θὰ εἶναι οὐσιώδης.

§125Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἐφηρμόζετο ἡ ἰδική σας ἄποψις, τότε ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων, θὰ ἀνήρχετο εἰς τὸ διπλάσιον.

§126Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀπορῶ, κύριε Ὑπουργέ, διατὶ δὲν δέχεσθε τὴν λύσιν αὐτήν.

§127Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διότι, ἁπλῶς δὲν δέχομαι τὴν κοστολόγησιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπρότεινον ἐγὼ θὰ ἀποτελέσῃ μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ τεθῇ ὡς ἴδιον ἄρθρον. Κατὰ συνέπειαν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου 4 ὁ κ. Δ. Πετροπουλάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§129Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τῶν συναδέλφων κ.κ. Μ. Μυριδάκη, Γ. Κατσαφάδου καὶ Ε. Σαββοπούλου, ἐπροτείναμεν μίαν τροπολογίαν καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐπροτείναμεν αὐτήν, εἶναι διότι πρέπει νὰ προστατευθῇ τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ εἰς τὰ Λιπάσματα. Νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ εἶναι δικαία καὶ ἠθικὴ καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν δεχθῇ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τζαννετάκης ἔχει τὸν λόγον.

§131Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἀνάγκην προστασίας τῶν λιπασμάτων. Μετὰ τὸν χωρισμόν, ὅμως, τῆς Ἑταιρίας αὐτῆς εἰς δύο Ἑταιρίας, ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τοῦ ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ εἰς τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων. Εἰς τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὁ συνάδελφος κ. Στρατῆς, εἶχε προτείνει μίαν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας κατωχυροῦτο τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρίας. Ἐπειδή, ὅμως, καὶ ἡ προτεινομένη ὑπὸ τοῦ κ. Πετροπουλάκου τροπολογία ἀποβλέπει εἰς τὸν αὐτὸν σκοπόν, δι’ αὐτὸ ὑποστηρίζομεν καὶ ἡμεῖς αὐτὴν καὶ παρακαλοῦμεν νὰ γίνῃ ἀποδεκτή.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ὀρφανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§133Ι. ΟΡΦΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία ὑπὸ τοῦ κ. Σαββοπούλου, εἶναι δικαία καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν κάμῃ δεκτήν, δεδομένου ὅτι ἤδη ὑπάρχει κοινωνικὸν ζήτημα ἐκ τῶν ἀθρόων ἀπολύσεων, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀπὸ τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων λόγῳ τῆς διαλύσεως τῶν φούρνων, οἵτινες ἔχουν περιορισθῆ ἀπὸ 5 εἰς 1. Ἑπομένως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σαββοπούλου, ἵνα μὴ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§135Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καθῆκον ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἐξασφαλιστικὰ μέτρα διὰ νὰ μὴ ἀπολυθοῦν οἱ ἐργάται τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων, λόγῳ αὐτοῦ τοῦ ἀποχωρισμοῦ, τὸν ὁποῖον κάμνουν οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς Χώρας. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Σαββοπούλου, καὶ λοιπῶν συναδέλφων, ἀλλὰ μὲ μίαν μικρὰν τροποποίησιν συνισταμένην εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ὀργανώσεως προσωπικοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Νομίζω ὅτι ἡ ἐκπροσώπησις τοῦ προσωπικοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ποὺ θὰ ἀποφασίζῃ τὰς ἀπολύσεις εἶναι ἰσχνή. Ἐὰν δὲν γίνῃ τοῦτο, ἡ ἐπιχείρησις θὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ της. Ἡ Ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ γίνῃ 5μελὴς μὲ συμμετοχὴν 2 ἐκπροσώπων τοῦ προσωπικοῦ.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§137Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τῶν συναδέλφων Πειραιῶς. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶχε συζητηθῆ καὶ κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διασφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπὸ διχοτόμησιν Ἑταιριῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε ἀντετάχθη, δηλώσας ὅτι ἐκ τῆς μεταβολῆς τῆς ὀνομασίας δὲν ἐπέρχεται φαλκίδευσις τῶν δικαίων τοῦ προσωπικοῦ. Τοῦτο νομικῶς εἶναι ὀρθὸν ἀλλὰ συγχρόνως ὀρθῶς διεῖδον τὸν κίνδυνον οἱ ἀπαρτίζοντες τὸ προσωπικόν, δηλαδὴ ὅτι ὑπάρχει ἔκτακτος κίνδυνος διότι ἐκ τῆς διαρρυθμίσεως τῆς ἐπιχειρήσεως θὰ ἀνακύψῃ θέμα νὰ ἀπολυθῇ ἕνας ἀριθμὸς ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων, καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ κίνδυνος αὐτὸς εἶναι ἔκτακτος πρέπει νὰ ληφθοῦν ἔκτακτα μέτρα δι’ αὐτόν. Ἐὰν δεχθῆτε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἐπίκειται κίνδυνος ὁμαδικῶν ἀπολύσεων, τότε δὲν ἔχετε ἄλλον τρόπον νὰ ἀντιμετωπίσητε αὐτὸν παρὰ δεχόμενος τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βουλόδημος, ἔχει τὸν λόγον.

§139Α. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ. Ὅταν, κύριε Ὑπουργέ, ἔγινε ἡ συγχώνευσις τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν, ἐπηκολούθησεν ἀπόλυσις προσωπικοῦ. Διὰ τῆς διχοτομήσεως τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων ὑπάρχει κίνδυνος νὰ πληρώσῃ τὰ σπασμένα τὸ προσωπικόν, δι’ αὐτὸ συμφωνῶ μὲ τὴν τροπολογίαν τῶν συναδέλφων κ.κ. Σαββοπούλου καὶ Πετροπουλάκου καὶ παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτή.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§141Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων ἐδήλωσεν ὅτι μὲ τὸν διαχωρισμὸν θὰ προκύψῃ θέμα ἀπολύσεως ὑπαλλήλων, ἑπομένως αἱ ἀπολύσεις εἶναι γεγονὸς καὶ χρειάζονται μέτρα προστασίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται διαχωρισμοὶ ἢ συγχωνεύσεις μεγάλων Ἑταιριῶν καὶ τὰ σπασμένα νὰ τὰ πληρώνῃ τὸ προσωπικόν. Δι’ αὐτὸ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τῶν συναδέλφων Πειραιῶς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἐγὼ νὰ τὴν κάμῃ δεκτήν.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λαμπρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§143Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τῶν συναδέλφων κ.κ. Σαββοπούλου καὶ Πετροπουλάκου εἶναι λίαν συμπαθὴς καὶ νομίζω ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ τὴν κάμῃ δεκτὴν μολονότι ἐγὼ πιστεύω προσωπικῶς ὅτι ἐκ τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν Ἑταιριῶν θὰ προκύψῃ τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, δηλαδὴ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ. Δύο διευθυνταί, δύο ἀρχιλογισταὶ κ.λ.π. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργέ, νὰ σᾶς ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ ἀκολούθου θέματος. Ἡ Ἑταιρία αὐτὴ ἔχει ἕνα Ἐπικουρικὸν Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως, μὲ τὸν διαχωρισμὸν τί θὰ γίνῃ; Τὸ προσωπικὸν τῶν μεταλλείων Κασσάνδρας θὰ μετέχῃ ναὶ ἢ ὄχι; Δεδομένου, μάλιστα, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι συνεισέφερον ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὸ Ταμεῖον.

§144Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὸ Ταμεῖον εἶναι ἴδιον νομικὸν πρόσωπον.

§145Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν αὐτοὶ θὰ παύσουν νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μέλη τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς. Παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε τὸ θέμα τοῦτο, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀπροσόπτου.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλκάνης, ἔχει τὸν λόγον.

§147Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν εἶπον ὅτι δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐνδεχόμενον, ἀλλ’ ἀπολύτως βέβαιον, βεβαιότατον, ὅτι θὰ χωρήσῃ μεγάλος ἀριθμὸς ἀπολύσεων. Ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅτι σήμερον ἔχει ἀρχίσει νὰ δημιουργῆται κοινωνικὸν ζήτημα μὲ τὰς ἀπολύσεις τῶν ἐργατῶν καὶ δὲν κομίζω γλαύκας εἰς Ἀθήνας, λέγων τοῦτο. Σημαίνουν δὲ αἱ ἀπολύσεις αὗται ὅτι χιλιάδες ὁλόκληροι οἰκογενειῶν παραμένουν εἰς τὸν δρόμον. Καὶ δὲν πρέπει νὰ κυττάζωμεν μόνον τὰ συμφέροντα τῶν πλουτοκρατῶν ἀλλά, κυρίως, τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἡ ὁποία προσέφερε καὶ θὰ προσφέρῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸ πᾶν εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος καὶ ἡ ὁποία ἐργατικὴ τάξις δὲν πρέπει νὰ ἀφήνεται εἰς τὸ ἔλεος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διευθύνουν οἰκονομικῶς τὸν τόπον. Πρέπει, λοιπόν, ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ριζικὰ καὶ ἀποτελεσματικὰ μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ἐπαυξήσωμεν τὴν ἤδη ὑπάρχουσαν ἀνεργίαν.

§148Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι αὐτὴν τὴν βεβαίωσιν περὶ προστασίας τῶν ἐργατῶν θὰ τὴν παράσχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Μόνον ὅταν συγχωνεύωνται Ἑταιρίαι ὑπάρχει ἀπόλυσις προσωπικοῦ, ὅταν διχοτομοῦνται Ἑταιρίαι, μεγαλυτέρα πιθανότης εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ ἡ βεβαίωσις ὅτι ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἀποκλείεται ἀπόλυσις προσωπικοῦ.

§149Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Μολονότι ἡ διαπίστωσις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων εἶναι πράγματι ὀρθή, μολονότι ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζομεν τὸ νομοσχέδιον εἶναι νὰ γίνῃ διεύρυνσις τῆς Ἑταιρίας, ἐκ λόγων ἀρχῆς δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν. Διότι δὲν δέχομαι κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ ὑπάρχῃ οἱονδήποτε ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ παρεμβαίνῃ εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ θὰ κρίνῃ ποίους αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις θὰ ἀπολύουν καὶ ποίους θὰ κρατοῦν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δέχομαι εἶναι νόμος νὰ ρυθμίζῃ τὰς συνεπείας τῆς ἀπολύσεως γενικῶς. Καὶ τοιοῦτος νόμος ὑπάρχει. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν ὑποστηρίξωμεν ὅτι εἶναι φιλεργατικὴ ἡ πρότασις αὐτή. Νομίζω ὅτι τοιούτου εἴδους πρότασις, γενομένη δεκτή, θὰ ἐκινδύνευε νὰ βλάψῃ τὸ προσωπικὸν γενικώτερον. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἀντιλαμβάνομαι ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι ἐκ Πειραιῶς θέλουν συγκεκριμένης ἐπιχειρήσεως τὸ προσωπικὸν νὰ προστατεύουν, καὶ εὐλόγως, διότι τὸ προσωπικὸν αὐτὸ εἶναι ἀξιοθαύμαστον διὰ τὴν ἐργατικότητα καὶ ἀποδοτικότητά του. Τὰ αἰσθήματά των εἶναι βεβαίως αἰσθήματα ὅλων ἡμῶν καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο δικαιολογεῖ νὰ διασπάσωμεν μίαν ἀρχὴν ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται ἀπὸ ὅλας τὰς νομοθεσίας τοῦ κόσμου. Εἶναι πρωτάκουστον νὰ θέλωμεν νὰ θεσπίσωμεν διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας μία διοικητικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ κρίνῃ ποῖοι θὰ ἀπολύωνται καὶ ποῖοι θὰ προσλαμβάνωνται εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις. Δικαίωμα ἡμῶν εἶναι νὰ θεσπίζωμεν τοὺς ἐργατικοὺς νόμους. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν καὶ μόνον, κύριοι συνάδελφοι, δηλῶ ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μὴ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κατσαφάδος, ἔχει τὸν λόγον.

§151Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μετὰ τὸν διαχωρισμὸν τῶν δύο Ἑταιριῶν, μοιραίως θὰ ἐπέλθῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀνομάζομεν κατάργησιν θέσεων. Καί, ἑπομένως, ὁ ἐργοδότης θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀπολύῃ τοὺς ἐργαζομένους, χωρὶς οὗτοι νὰ τύχωσι τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου.

§152Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται προστατεύονται ἀπολύτως καὶ κατ’ οὐδὲν ἡ θέσις τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργατῶν, διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, μεταβάλλεται. Καὶ σήμερον προστατεύονται εἰς τὸ νὰ διατηρήσωσι τὴν ἐργασίαν των, βάσει τῶν κειμένων νόμων. Καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ οὐδεὶς νόμος ἐργατικὸς καταργεῖται. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχετε δικαίωμα νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι ἡ διαβεβαίωσις, ἐὰν βλέπῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρόκειται νὰ μειωθῇ ἢ νὰ αὐξηθῇ ἡ ἀπασχόλησις. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι ἀσφαλῶς θὰ αὐξηθῇ ἡ ἀπασχόλησις. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονοῦμεν ὅτι ἐὰν ὁ ἐπιχειρηματίας διὰ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα λόγον θέλει νὰ ἀπολύσῃ τινά, τοῦτο δύναται νὰ τὸ κάμῃ ὁποτεδήποτε.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§154Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὅσοι ἀντετάχθημεν ἐπιμόνως κατὰ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ, ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία ἐμμένει εἰς τὴν ἐπιψήφισίν του καὶ πᾶσα κατ’ αὐτοῦ ἐναντίωσις ἀποβαίνει ματαία, ἐπιβάλλεται τοὐλάχιστον ἡ λῆψις στοιχειωδῶν μέτρων προστασίας τόσον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς ὑψώσεως τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ποὺ θὰ ἦτο ἀναπόφευκτος μὲ τὸν διαχωρισμὸν τῆς μεγάλης αὐτῆς Ἑταιρίας, ὅσον καὶ τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ της ἀπὸ τὸν ἐπικείμενον κίνδυνον ἀπολύσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος ὑπεσχέθη προχθὲς νὰ προσκομίσῃ στοιχεῖα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ διατυπώσῃ τὴν ἤδη τεθεῖσαν ὑπὸ τὴν κρίσιν της τροπολογίαν του, ἀντετάχθη, ὅμως, κατὰ τῆς τροπολογίας τοῦ συναδέλφου κ. Στρατῆ, περὶ ἀπαγορεύσεως ἀπολύσεως τῶν ἐν τῇ Ἑταιρίᾳ Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων ἐργαζομένων. Σήμερον, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποβολῆς τῆς ἰδίας τροπολογίας, ἔστω καὶ μὲ διαφορετικὴν διατύπωσιν, ἐκ μέρους τεσσάρων κυβερνητικῶν βουλευτῶν ἐκ Πειραιῶς, ποὺ εἶναι πράγματι πρὸς τιμήν των, διότι συνεφώνησαν πλήρως μὲ τὴν ἀναληφθεῖσαν πρωτοβουλίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, προστασίας τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων τῆς μεγάλης αὐτῆς ἐπιχειρήσεως, εἶχον τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐκάμπτετο καὶ θὰ τὴν ἀπεδέχετο, ὡς ἀπηχοῦσαν ὁμόθυμον τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς. Ἀτυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπαντῶν εἰς τοὺς ὑποστηρίξαντας τὴν τροπολογίαν αὐτὴν κυρίους συναδέλφους, ἐδήλωσεν ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογαίν ταύτην, διότι θέτει φραγμοὺς εἰς μίαν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν καὶ ἀνατρέπει τὰς ὑφισταμένας βάσεις τῆς οἰκονομίας καὶ διότι ἀποτελεῖ οἱονεὶ παρέκκλισιν τῆς ἰσχυούσης ἐργατικῆς νομοθεσίας μας. Ὑπενθυμίζω, ὅμως, εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας καὶ εἰς τὴν Βουλήν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπαγορεύσεως ἀπολύσεων μισθωτῶν δὲν εἶναι καινοφανὴς εἰς τὴν ἐργατικὴν νομοθεσίαν τῆς Χώρας μας. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἀντιμετωπίσασα κατὰ τὸ ἔτος 1952 μίαν ἀδήριτον κοινωνικὴν ἀνάγκην καὶ ἐπιδίωξιν διαφόρων μεγάλων ἐπιχειρήσεων ἀπολύσεως ἐργαζομένων, ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον καὶ ἐψήφισεν αὕτη τὸν νόμον 2222, δι’ οὗ εἰς ἐπιχειρήσεις ἐχούσας πλέον τῶν 50 ἐργατοτεχνιτῶν, ἀπηγορεύετο ἡ ἀπόλυσις προσωπικοῦ καὶ ἐγένετο σύστασις εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ ἔκρινεν ἐν ἑκάστῃ συγκεκριμένῃ περιπτώσει. Ἀτυχῶς, τὸν νόμον ἐκεῖνον κατήργησεν ἡ ἐκ τῶν ἐκλογῶν 1952 προελθοῦσα Κυβέρνησις καὶ ἡ κατάστασις ἔκτοτε ἐπεδεινώθη. Ἤδη, ὅμως, κ. Ὑπουργὲ τῆς Βιομηχανίας, εἰς ἕνα νομοσχέδιον κυβερνητικόν, δι’ οὗ λαμβάνονται μέτρα ὑπὲρ ἑνὸς μεγάλου καὶ οἰκονομικῶς παντοδυνάμου ἐπιχειρηματίου τῆς Χώρας μας, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνονται χαριστικαὶ διατάξεις πολλῶν ἑκατομμυρίων, προκαλοῦσαι γενικὴν ἐξέγερσιν, ἐπιβάλλεται, τοὐλάχιστον, εἰς ἀντιστάθμισμα αὐτῶν, νὰ δεχθῆτε τὰς προτεινομένας τροπολογίας προστασίας τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἀπὸ τὸν μεγάλον κίνδυνον ὑψώσεως τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων καὶ τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ ἀπὸ τὸν ἀναπόφευκτον κίνδυνον ἀπολύσεώς του. Πρέπει, εἰς τὸ σημεῖον τοὐλάχιστον αὐτό, νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁμόθυμος ἀξίωσις τῆς Βουλῆς, θεσπίσεως εἰδικῆς διατάξεως, ἀπαγορευούσης τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἐργατοτεχνιτῶν καὶ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπὸ τὰς ἐπαχθεστέρας καὶ αὐτόχρημα ἀνθυγιεινὰς συνθήκας εἰς τὰ ἐργοστάσια τῆς μεγάλης αὐτῆς Ἑταιρίας. Ὅλος αὐτὸς ὁ ἐργαζόμενος κόσμος εἶναι ἄξιος πάσης κρατικῆς μερίμνης καὶ προστασίας. (Χειροκροτήματα).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§156Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ θορύβου, τὸν ὁποῖον κάμνομεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Τὸ 1928–29 ἐγένετο ἡ συγχώνευσις τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων μὲ τὴν Μεταλλευτικὴν Ἐπιχείρησιν Κασσάνδρας καὶ ἐνῷ αἱ μετοχαί της εἶχον 350–400 δραχμάς, ἀφ’ ἧς ἐγένετο ἡ συγχώνευσις, ὑπερέβησαν τὰς 900 δραχμάς. Φαντασθῆτε τί θὰ γίνῃ μὲ τὸ προσωπικόν, ὅταν τῆς δοθῇ ἡ εὐκαιρία, λόγῳ τοῦ διαχωρισμοῦ, νὰ προβῇ εἰς ἀπολύσεις. Ἐὰν ἀφήσωμεν ἀπροστατεύτους τοὺς ἐργάτας, θὰ εἶναι τερατῶδες καὶ θὰ ζημιωθοῦν καὶ οἱ ἐργάται καὶ ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία τῆς Χώρας.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γόντικας, ἔχει τὸν λόγον.

§158Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἤκουσα τὰ λεχθέντα ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην λήψεως προνοίας διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων καὶ συμφωνῶ πλήρως ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ προσθέσω, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι, οἵτινες θὰ κινδυνεύσουν νὰ εὑρεθοῦν εἰς τὸν δρόμον. Εἶναι οἱ ὑπάλληλοι τῶν διαφόρων μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων, οἵτινες φρονῶ, ὅτι κατὰ τὰ 80% τοὐλάχιστον, θὰ συγχωνευθοῦν μὲ τὴν νέαν μεταλλευτικὴν Ἑταιρίαν, ὁπότε οὗτοι θὰ πεταχθοῦν εἰς τοὺς δρόμους. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, παράλληλα πρὸς τὴν μέριμναν, ἥτις δέον νὰ ληφθῇ διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§160Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ διετυπώθησαν ἀμφιβολίαι, ὅτι τὸν διαχωρισμὸν θὰ ἀκολουθήσουν ἀπολύσεις προσωπικοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ὑπάρχει σαφὴς δήλωσις τοῦ ἐπιχειρηματίου, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸς τὸ προσωπικόν του, εἰπὼν ὅτι θὰ προβῇ εἰς ἀπολύσεις. Ἡ εὐκαιρία τοῦ χωρισμοῦ, τοῦ δίδει ἐπιχειρήματα διὰ νὰ ἀπολύσῃ τοὺς παλαιοὺς καὶ νὰ προσλάβῃ νέους ὑπαλλήλους.

§161Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διατὶ δὲν τὸ κάμνει καὶ τώρα;

§162Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Θὰ τοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ κάμῃ μὲ τὸν διαχωρισμόν. Καὶ πρέπει, ἐὰν ἐνδιαφερώμεθα νὰ κατοχυρωθῇ τὸ προσωπικόν, νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὑπὲρ τῆς ὁποίας συνηγοροῦμεν καὶ ἡμεῖς.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πατσιαντᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§164Α. ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅπως βλέπω, κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουν δύο παράγραφοι, αἵτινες καθορίζουν καὶ τὰς τελευταίας λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐὰν δὲν ἐτίθεντο, δὲν θὰ ἦτο σπουδαῖον, διότι θὰ ἐπεβαρύνετο ὁ ἐπιχειρηματίας μὲ μηδαμινὰ ποσά. Ἐγκατελείφθη, ὅμως, τελείως, τὸ ἐργατικὸν θέμα. Δέχομαι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ οἰκονομία τῆς Χώρας, ἀλλὰ αἱ ἀπολύσεις θὰ λάβουν γενικώτερον χαρακτῆρα καὶ πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτικοί. Βάσει τῆς κειμένης ἐργατικῆς νομοθεσίας ὁ ἀπολυόμενος ἐργάτης καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχῃ ἄνω τῶν 10 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, λαμβάνει 50 ἡμερομίσθια ὡς ἀποζημίωσιν καὶ 100 ἡμέρας ἀνεργίας. Ἀλλ’ ἀκόμη ἔχω καὶ πρόσφατον παράδειγμα. Μετὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ Βόλου τῆς 2ας Νοεμβρίου, ὁ βιομήχανος κ. Σ. Τσαλαπάτας, ἀπέλυσε τοὺς ἐργάτας, χωρὶς νὰ τοὺς καταβάλῃ ἀποζημίωσιν καὶ συνεπῶς δὲν ὑπήχθησαν οὔτε εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας, ἐπικαλούμενος διάταξιν νόμου τοῦ 1920, ἥτις ἔλεγεν, ὅτι λόγῳ ἀνωτέρας βίας δὲν ὑποχρεοῦται εἰς καταβολὴν ἀποζημιώσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ «προστασία» τῆς κειμένης ἐργατικῆς νομοθεσίας, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖσθε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον παραδεχόμεθα, ὅτι μετὰ τὸν διαχωρισμόν, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις θὰ ἀναπτυχθοῦν καὶ θὰ ἀπασχολήσουν περισσότερον προσωπικόν, καὶ ἑπομένως, ὅτι δὲν θὰ προκύψῃ κίνδυνος ἀπολύσεων, διατὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δέχεσθε, κύριε Ὑπουργέ, αὐτὴν τὴν κατοχύρωσιν, διὰ νὰ μὴ ἀνησυχοῦν οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἐργάται;

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπακλατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§166Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, διὰ τῶν ὁποίων ἐξηντλήθη τὸ θέμα, τόσον διὰ τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων, ὅσον καὶ διὰ τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικόν. Λόγῳ, ὅμως, τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος ἔχω νὰ κάμω καὶ ἐγὼ τὰς αὐτὰς συστάσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ὑπογραμμίσω τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ μία νομοθετικὴ κατοχύρωσις τῶν συμφερόντων τῶν ὑπαλλήλων. Ἤδη ἐτονίσθη ὅτι ὁ διαχωρισμὸς τῆς Ἑταιρίας λογικῶς δὲν πρέπει νὰ καταλήξῃ εἰς ἀπολύσεις προσωπικοῦ. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, διὰ τοῦ νομοθετικοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον θὰ λάβητε, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνετε οὔτε τὴν μίαν οὔτε τὴν ἄλλην Ἑταιρίαν, διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ ἱκανοποιηθῇ μία δικαία αἴτησις τῶν ἐργατοϋπαλλήλων, ὅταν μάλιστα ἡ Ἑταιρία αὐτὴ οὕτως ἢ ἄλλως, διὰ τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ μέτρου εὐνοῆται;

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν αὐτό. Νὰ βάλωμεν ἀποφάσεις πλέον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας ἔχει τὸν λόγον.

§168Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ σκεφθῇ ἂν πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ἢ δὲν πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, γενικῶς, ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς εἰδικοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἀνατρέπωνται αἱ βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ οἰκονομία καὶ ἡ ἐπιχείρισις ἡ ἰδιωτικὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§169Α. ΖΑΚΚΑΣ. Νὰ τὰς ἀλλάξωμεν, σιγά, σιγά.

§170Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Τὸ θέμα εἶναι ἁπλοῦν. Ἂν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ Ἑταιρία Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων, ὡς τμῆμα παραγωγῆς λιπασμάτων, καὶ παρακαλῶ εἰδικῶς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος, νὰ μὲ προσέξῃ, ἔχῃ περιττὸν προσωπικὸν καὶ τὸ κατοχυρώσωμεν, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος, ὅπως θέλετε σεῖς νὰ τὸ κατοχυρώσητε, τότε, ἁπλούστατα, ἐπιβαρύνετε σεῖς τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων.

§171Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἐδέχθημεν.

§172Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Δὲν ἠξεύρω ἂν τὸ δέχεσθε σεῖς. Παρακαλῶ, νὰ ἔχωμεν συνείδησιν τοῦ τὶ λέγομεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διότι ἐπιβαρύνομεν τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων. Ἐὰν τοῦτο δὲν συμβῇ, τότε παράφρων θὰ εἶναι ὁ ἐπιχειρηματίας, ἕνα καλὸν ἐργάτην, ἐκτὸς ἂν πιστεύσωμεν ὅτι ἔχει προσωπικά, νὰ τὸν ἀπολύσῃ, διὰ νὰ πληρώσῃ καὶ νὰ ἀναγκασθῇ νὰ πάρῃ ἕνα νέον ἐργάτην. Καὶ ἑπομένως νὰ μείνῃ μὲ τὴν τιμὴν ὅτι θὰ ἔχῃ πληρώσει ἓν ποσὸν μικρὸν ἢ μεγάλο, ἀναλόγως τῶν ἐτῶν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐργάτου ἐν τῇ ἐπιχειρήσει ἢ τοῦ ὑπαλλήλου; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσητε οἱονδήποτε ἐπιχειρηματίαν τῶν ἀναγκαίων ἀναπροσαρμογῶν; Ἡ σύγχρονος οἰκονομία, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀμύνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, ὅπως νομίζετε. Ἡ σύγχρονος οἰκονομία ἀμύνεται, δημιουργοῦσα νέας εὐκαιρίας συχνῆς παραγωγικῆς ἀπασχολήσεως. Καὶ ἡ μεταλλευτικὴ Ἑταιρία, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀναπτυχθῇ, φυσικὸν εἶναι νὰ δημιουργήσῃ καὶ εἰς τὰ κέντρα τὰ μεταλλευτικά, καὶ εἰς τὰ κέντρα ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ εὐκαιρίας παραγωγικῆς ἀπασχολήσεως πολὺ μεγαλυτέρας, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἑταιρία αὐτὴ θὰ ἐπεκταθῇ. Καὶ κάθε λόγον ἔχει νὰ πιστεύῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ Ἑταιρία αὐτὴ θὰ ἐπεκταθῇ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἀπαράδεκτον, εἶναι νὰ νομίζωμεν βεβιασμένως, ὅτι προστατεύομεν τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ἀγρότας. Καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, οὔτε τοὺς ἐργάτας, ὡς σύνολον, νὰ προστατεύωμεν, οὔτε τοὺς ἀγρότας, βεβαιότατα, νὰ προστατεύωμεν, ἀλλά, μᾶλλον τοὺς βλάπτομεν διὰ τῆς τροπολογίας καὶ τελικῶς θὰ δημιουργήσωμεν συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία καὶ αἱ ὁποῖαι συνθῆκαι θὰ δυσχεράνουν τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικῆς ἀπασχολήσεως εἰς μίαν Χώραν, ἡ ὁποία ἔχει καὶ ἀνεργίαν καὶ ὑποαπασχόλησιν. Εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τὴν οἰκονομικήν, ὑπεύθυνοι ἄνδρες νὰ μὴ τὴν παραδεχθῶμεν; Νομίζω ὄχι. Εἶναι ὀρθοτάτη ἡ παρατήρησις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἐκ τῆς φύσεώς του ὁ διαχωρισμὸς αὐτός, ἐὰν πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ μεταβολήν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δημιουργήσῃ ὡς μεταβολήν, τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικῆς ὑποαπασχολήσεως.

§173Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἐκτὸς ἂν κλείσωμεν τὰ Λιπάσματα.

§174Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Διατὶ σπεύδετε; Κύριε συνάδελφε, σεῖς ἐπειδὴ τὸ ἀναφέρετε συχνὰ καὶ μᾶς εἴπατε καὶ περὶ τῆς τιμῆς τῶν μεταλλείων, σεῖς ἔχετε, ἆραγε, τὴν γνώμην, ὅτι σήμερον ἡ Ἑταιρία Λιπασμάτων ἢ μᾶλλον ἡ μονὰς τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων, ἡ ὁποία παράγει φωσφορικὰ λιπάσματα, εἶναι φιλανθρωπικὸν κατάστημα; Διότι, μόνον ἂν ἦτο φιλανθρωπικὸν κατάστημα, συντηρούμενον ἀπὸ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις τοῦ κ. Μποδοσάκη τότε τὸ φιλανθρωπικὸν τοῦτο κατάστημα θὰ ἐκινδύνευεν, πράγματι, ἐλλείψει συνεισφορᾶς τῶν ἄλλων κλάδων, νὰ βυθισθῇ. Ὡς γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τῆς Ἑταιρίας, ἐργάζεται κατὰ κοστολόγιον, τὸ ὁποῖον συνεζητήσαμεν ἀρκετὰ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Τὸ δὲ τμῆμα τῆς Ἑταιρίας Λιπασμάτων πηγαίνει πολὺ καλὰ καὶ ἔχει ἓν κέρδος 7%, ὡς γνωρίζετε ἐκ τῆς ἀναλύσεως τοῦ κοστολογίου, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ ὀλίγου καιροῦ. Κατὰ τί θὰ μεταβληθῇ ἡ κατάστασις διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ παρόντος νόμου; Τί θὰ εἴπῃ δὲν πηγαίνει καλὰ ἡ Ἑταιρία τῶν φωσφορικῶν λιπασμάτων.

§175Α. ΖΑΚΚΑΣ. Θέλετε ἀπάντησιν, βεβαίως, κύριε Ὑπουργέ.

§176Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ὄχι, κύριε συνάδελφε, δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἀλλὰ ἐδῶ ἐπιχειροῦμεν, ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἐξήγησα εἰς τί ἀποβλέπει, νὰ κάμωμεν ὁ κάθε ἕνας ἀπὸ ἡμᾶς, μίαν ὡρισμένην ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία, νομίζω, δημιουργία τῆς ἐντυπώσεως δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἐκ τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοσχεδίου. Ἀκόμη ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Εὐβοίας, σὰν νὰ μὴ ἤκουσε τὴν ἀνάλυσιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐδῶ προηγουμένως, εἶπεν ὅτι χαρίζονται τεράστια ποσὰ εἰς τὸν ἐπιχειρηματίαν, ἔναντι τῶν ὁποίων, ὡς ἀντιστάθμισμα, ἂς δώσωμεν καὶ μερικὰ ψιχία εἰς τοὺς ἐργαζομένους. Εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται αὐτὰ ἀπὸ ὑπευθύνους ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποβάλλουν τὸν ἑαυτόν των εἰς τὴν βάσανον ἑνὸς στοιχειώδους λογικοῦ συλλογισμοῦ ἢ μιᾶς στοιχειώδους λογικῆς συνεπείας; Ἦλθεν ἡ ὥρα, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τέλους, νὰ λάβωμεν καὶ μερικὰς εὐθύνας εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, ἂν θέλωμεν νὰ γίνῃ ἀνασυγκρότησις καὶ βιομηχανία. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν χαρίζει εἰς οὐδένα, οὐδεμίαν δραχμήν.

§177Α. ΖΑΚΚΑΣ. Μάλιστα!

§178Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Οὐδεμίαν δραχμὴν καὶ σᾶς παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε, νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, ὅπως καὶ ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα.

§179Α. ΖΑΚΚΑΣ. Δὲν μὲ ἔχετε συνηθίσει ἔτσι.

§180Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Κύριε συνάδελφε, καὶ ἐὰν ἀκόμη μὲ διακόπτετε, παρὰ τὸν Κανονισμόν, γνωρίζετε ὅτι ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω, ὅσον θέλω.

§181Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τὸ δυστύχημα εἶναι αὐτό. (Θόρυβος – κωδωνοκρουσίαι).

§182Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐὰν ὡμίλει ἄλλος τις, θὰ ἐζήτουν νὰ ἀνακαλέσῃ. Ἐπειδὴ ὡμίλησεν ὁ κ. Ζάκκας, δὲν ζητῶ νὰ ἀνακαλέσῃ.

§183Α. ΖΑΚΚΑΣ. Πολὺ περίφημος, κύριε, εἶσθε.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζάκκα, θέλετε νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν; Γνωρίζετε τὸν Κανονισμὸν ὅτι ἕνας βουλευτής, διὰ νὰ λάβῃ τὸν λόγον, πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου; Διατὶ δὲν τὸ κάμνετε;

§185Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ἡμεῖς παρέχομεν διακοπὰς εἰς ὅλους.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν παρέχω, κύριε Ζάκκα. Δὲν θὰ μοῦ μάθετε τώρα πῶς θὰ διευθύνω. Αὐτὸ τὸ πνεῦμα ποὺ ἔχετε ἀπὸ κάτω, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ὡμιλήσατε πρὸ ὀλίγου, ὡμιλήσατε δύο φοράς, ὡμιλήσατε τρεῖς φοράς, θὰ ὁμιλήσετε τετάρτην; Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ἄλλοι. Δὲν εἶναι τῆς ἰδικῆς σας ὁλκῆς, αὐτὸ ποὺ κάμνετε.

§187Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἁπλούστατα, τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; Τὸ νομοσχέδιον λέγει τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι συμφέρει νὰ δοθοῦν ὡρισμέναι εὐχέρειαι εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις, δι’ οὓς λόγους σᾶς ἐξήγησα. Καὶ ἐν τούτῳ, τὸ νομοσχέδιον, δὲν πρωτοτυπεῖ. Ἐπαναλαμβάνει καὶ ἐπαναλαμβάνει αὐτολεξεί: Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε ψηφισθῆ τὸ 1951 ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου–Παπανδρέου. Λέγει τὸ δεύτερον, ὅτι ἐπιτρέπεται ὁ διαχωρισμὸς τῶν ἐπιχειρήσεων ἐκείνων τῶν βιομηχανικῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἕνα κλάδον μεταλλευτικὸν καὶ ἕνα κλάδον βιομηχανικόν. Σᾶς ἐξήγησα διὰ ποῖον λόγον καὶ γενικῶς τοῦτο εἶναι ἐπιβεβλημένον καὶ διὰ ποῖον εἰδικὸν λόγον εἰς τὴν προκειμένην Ἑταιρίαν, εἰς τὴν Ἑταιρίαν Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων τοῦτο, ἀπὸ ἀπόψεως στενῆς, πρόκειται νὰ προκαλέσῃ ζημίαν καὶ ὄχι ὄφελος. Καὶ εἶπον ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι Δημοσίου συμφέροντος, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἂν ὑποτεθῇ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἐψηφίζετο τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἁπλούστατα, τί θὰ συνέβαινε; Δὲν θὰ ἐχωρίζετο ἡ Ἑταιρία. Εἶπεν σοφώτατα ὁ κ. Καλκάνης μυστικά, ἀλλὰ τὸ ἤκουσα, ἂν δὲν ἐχωρίζετο θὰ ἐπλήρωνεν. Ἀλλ’ ἐπειδή, κύριε Καλκάνη, δὲν εἶσθε μόνον σεῖς σοφός, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ συνεβούλευε τὸν ἐπιχειρηματίαν, ὁ νομικός του σύμβουλος καὶ ὁ οἰκονομικός του σύμβουλος, θὰ τοῦ ἔλεγον, ὅτι ποτὲ νὰ μὴ τὰς χωρίσῃ. Καὶ σᾶς ἐξήγησα διὰ ποῖον λόγον ἡμεῖς θέλομεν τὸν διαχωρισμόν. Σᾶς εἶπον, ὅτι πρῶτον, ἀπὸ ἀπόψεως φορολογικῆς, εἶναι κατάδηλον, ὅτι ὠφελεῖ τὸ Δημόσιον ὁ διαχωρισμός. Τὸ ὠφελεῖ, μάλιστα, τόσον περισσότερον, ὅσον πιὸ δίκαιον ἔχουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι ὁ κλάδος τῶν λιπασμάτων εἶναι καταδικασμένος εἰς μεγάλας ζημίας, διότι ἐνῷ σήμερον, αἱ ζημίαι αὐταὶ συμψηφίζονται, ὅπως σᾶς εἶπον καὶ εἰς προηγουμένην ὁμιλίαν μου, μὲ τὰ κέρδη, ὅταν θὰ εἶναι χωρισμένοι, οἱ δύο κλάδοι, αἱ ζημίαι θὰ εἶναι ζημίαι καὶ τὰ κέρδη θὰ φορολογοῦνται πρὶν ὑπολογισθοῦν εἰς αὐτὰ αἱ ζημίαι. Τὸ ἀντίθετον, συνήθως, συμβαίνει. Ἐδῶ, πάντοτε, ὅταν ἕνας ἐπιχειρηματίας ἔχῃ δύο ἐπιχειρήσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία πηγαίνει καλὰ καὶ ἡ ἄλλη δὲν πηγαίνει καλά, ἡ πρώτη του δουλειὰ εἶναι, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὰ φορολογικά του βάρη, νὰ προβῇ εἰς συγχώνευσιν, ὡς γνωρίζουν ἅπαντες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὑποθέτω καὶ ἐλπίζω. Δεύτερον, θὰ μοῦ εἴπητε, τότε, διὰ ποῖον λόγον ἀπὸ πατριωτισμόν, κάμνει αὐτό; Ἡ Ἑταιρία Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων τὸ κάμνει διὰ τὴν ἑξῆς ἁπλῆν αἰτίαν. Πρῶτον, διότι εἶναι πολὺ εὐχερεστέρα ἡ χρηματοδότησις τοῦ μεταλλευτικοῦ της κλάδου, ἡ ὁποία γίνεται καὶ θὰ γίνεται κυριώτατα ἐξ ἀλλοδαπῶν πηγῶν. Ἅμα ὁ κλάδος αὐτὸς εἶναι ἐντελῶς κεχωρισμένος δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν πηγαίνῃ εἰς μίαν διεθνῆ Τράπεζαν καὶ τῆς ζητήσῃ ἓν δάνειον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ μεταλλείου τοῦ νικελίου εἰς Λάρυμναν π.χ., παρὰ νὰ δίδεται. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον τὸν συμφέρει μόνον νὰ κάμνῃ τὸν διαχωρισμόν. Ἀλλὰ τὸ συμφέρον του αὐτὸ δὲν εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸ δημόσιον καὶ κοινωνικὸν συμφέρον. Ἐὰν τὸν κ. Μποδοσάκην τὸν παρεμποδίσωμεν ἡμεῖς — διότι θὰ τὸν παρεμποδίσωμεν, ἐὰν τοῦ λέγωμεν, πλήρωσε 40, 50, 60 ἑκατομμύρια φόρον, διὰ νὰ κάμνῃ αὐτὴν τὴν δουλειὰ — ἁπλούστατα θὰ ἀναστείλωμεν τὴν περαιτέρω δραστηριότητά του εἰς τὸν μεταλλευτικὸν τομέα ἢ θὰ χάσωμεν, καὶ αὐτὸ τὸ ποσόν, τὴν παραγωγικὴν ἀξιοποίησιν τῶν πόρων τῆς Ἑταιρίας. Ἑπομένως, δὲν κάμνομεν καμμίαν δωρεὰν εἰς οὐδένα. Κάμνομεν μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία εἶναι οἰκονομικῶς ἐπιβεβλημένη καὶ μίαν πρᾶξιν ἀκόμη, ἡ ὁποία ἐπιφέρει τάξιν εἰς τὴν κατάστασιν τὴν οἰκονομικήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ συμπλέγματος τῶν Ἑταιριῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὴν Ἑταιρίαν Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων. Διότι, σήμερον, ὅπως εἶναι περιπεπλεγμένα τὰ πράγματα, εἰς τὴν ἑνιαίαν Ἑταιρίαν, ὅταν δίδεται μία χρηματοδότησις πρὸς τὸν Α σκοπόν, ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, εἶναι δύσκολον νὰ δύναται νὰ παρακολουθήσῃ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἢ τὰ ὄργανα τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, ἐὰν χρησιμοποιῆται τὸ κεφάλαιον αὐτό, τὸ δοθὲν πρὸς τὸν α ἢ β ἢ γ σκοπόν. Ἐνῷ, ἅμα γίνῃ ὁ διαχωρισμός, ἁπλούστατα, ὁ ἔλεγχος αὐτὸς θὰ εἶναι ἐμφανέστατος. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφίσῃ κατὰ συγκατάβασιν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι, ἐπειδὴ ἔγινεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἐκ μέρους ὡρισμένων ἐφημερίδων, προσπάθεια παραστάσεως τοῦ πράγματος ἄλλως ἀπὸ ὅ,τι ἔχει, εἶπον καὶ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ καθ’ ἕνας μας ἐδῶ, ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Καὶ ὅταν ἔγινεν ἡ κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ Κυβέρνησις ἄφησεν ἐλευθέρους τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ φίλους της, νὰ ψηφίσουν κατὰ συνείδησιν καὶ χαίρω, διότι ἐψήφισαν πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τὴν γενομένην ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§188Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἦτο μυστικὴ δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ ἐγένετο.

§189Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Νομίζω, ὅτι δὲν δικαιοῦσθε νὰ ὑβρίζητε τοὺς συναδέλφους σας. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§190Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑβρίζω κανένα. Πῶς θέλετε, νὰ δημιουργήσητε ἐντυπώσεις. Διότι μὲ παρεκάλεσαν πάρα πολλοί, νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ἡ φράσις σας ἦτο προσβλητικὴ διὰ τοὺς κ. βουλευτάς. Οἱ Ἕλληνες βουλευταὶ εἴτε μυστικά, εἴτε φανερὰ ψηφίζουν, ψηφίζουν κατὰ συνείδησιν καὶ σᾶς παρακαλῶ, νὰ ἀνακαλέσητε, διότι θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε διὰ τοὺς βουλευτάς, ὅτι ἐπὶ τοιούτου νομοσχεδίου δὲν ἐγένετο μυστικὴ ψηφοφορία, θὰ ἐψήφιζον ἄλλως. Παρακαλῶ νὰ δώσητε ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν, διότι σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν, ἐν πάσῃ περιπτώσει.

§192Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἔτσι, ἔχουν κύριοι συνάδελφοι, τὰ πράγματα, καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, μὲ τὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον 5, ὡς τὴν εἶπον. Διότι, πᾶμε νὰ ἀποφύγωμεν τὴν περιττὴν καὶ περίπλοκον κοστολόγησιν. Διότι, αὐτὴν τὴν στιγμήν, δι’ αὐτοῦ μειώνομεν τὰς τιμὰς τῶν φωσφωρικῶν λιπασμάτων. Καὶ ἐὰν σημειωθῇ μία τιμὴ καταπληκτικὴ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, ἐδῶ εἶναι ἡ Βουλή, νὰ τὸ συζητήσῃ.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§194Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐρχόμεθα εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Γενικὴ εἶναι ἡ ἐπιθυμία, νὰ ἐξασφαλισθῇ εὐθηνὸν λίπασμα, χάριν τῶν ἀγροτῶν. Εἰς τόσον, μάλιστα, βαθμόν, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ συμμερίζεται, ὥστε νὰ μὴ στέρξῃ εἰς προστασίαν περισσεύοντος ἐργατικοῦ προσωπικοῦ, μήπως ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων. Προφανὲς εἶναι, ἑπομένως, νὰ ἐπιβάλλεται, νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσουν τὸ εὐθηνότερον λίπασμα. Αὐτὸ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν κοινὴν ἐπιθυμίαν. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εὑρίσκεται ἐνώπιον τριῶν προτάσεων. Τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία ὁρίζει, ὅτι κάτω τῆς εἰδικῆς τιμῆς φὸμπ 40% θὰ ὁρίζεται ἡ τιμὴ τοῦ σιδηροπυρίτου. Εἶναι μία μηχανικὴ μαθηματικὴ πρᾶξις, ἡ ὁποία λύει τὸ θέμα καὶ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπολογισμῶν τῶν τιμῶν τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ὑπάρχει μία ἄλλη πρότασις, ἡ ὁποία ὁρίζει, ὅτι γίνονται καὶ τὰ δύο — τοῦ κ. Καρτάλη — καὶ ἡ κοστολόγησις καὶ ἡ διάταξις τοῦ 40% καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εὑρίσκεται εὐθηνότερον, ἐκεῖνο θὰ ἀποτελῇ τὴν τιμὴν τοῦ σιδηροπυρίτου. Καὶ ὑπάρχει τρίτη πρότασις, βάσις εἶναι καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ δυνητικῶς, ὁσάκις ἐξ ἀντικειμενικοῦ λόγου διαπιστοῦται, ὅτι τὸ 40% δὲν καλύπτει, ὅπως ὀφείλει, νὰ καλύπτῃ, τὴν εὐθηνοτέραν τιμήν, νὰ εἶναι δυνατόν, κατόπιν προτάσεως ἁρμοδίου συμβουλίου, νὰ γίνεται, κατ’ ἐξαίρεσιν, κοστολόγησις. Ὑπάρχουν τρεῖς προτάσεις. Θεωρῶ τὴν πρώτην πρότασιν ἀνεπαρκῆ. Διότι δὲν δέχομαι ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις νὰ μὴ ἐγγυᾶται τὸ εὐθηνότερον λίπασμα, ἐπειδὴ εἶναι ἕνας ὑπολογισμὸς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων σκέψεων καὶ συλλογισμῶν εἶναι βέβαιον, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι παρέχει πλήρη ἐγγύησιν, ἀλλὰ οὔτε εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ὁ ἴδιος, ὅπως, ἄλλως τε, τὸ ἐβεβαίωσε, νὰ εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένον, ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἐγγυᾶται τὴν εὐθηνοτέραν τιμήν. Δὲν ἀποδέχομαι ἐπίσης τὴν πρότασιν τῆς ὑποχρεωτικῆς ταὐτοχρόνου κοστολογήσεως καὶ τῶν δύο τιμῶν καὶ τῆς ὑποχρεωτικῆς κοστολογήσεως εἰς πᾶσαν περίπτωσιν. Ἐπειδὴ εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν, εὐλόγως, θὰ ἀντετάσσετο καὶ ἐὰν εἶναι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἡ ὑποχρεωτικὴ κοστολόγησις καὶ ἐὰν τυχὸν ἐκ τῆς κοστολογήσεως διεπιστοῦτο, ὅτι εἶναι 20% κάτω καὶ ὄχι 40% κάτω τῆς διεθνοῦς τιμῆς, ἡ κοστολόγησις δὲν δύναμαι, νὰ φαντασθῶ ὅτι θὰ ὑπάρξῃ πολιτεία, ἡ ὁποία διαπιστοῦσα τὸ μεγαλύτερον κόστος, θὰ ἐπιβάλῃ ὄχι μόνον τὴν ἔλλειψιν κέρδους, ἀλλὰ καὶ τὴν ζημίαν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο ἀδύνατον ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων, ἐκτὸς τοῦ ὅτι καὶ νομικῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσβληθῇ ἡ ἀπόφασις, ἀλλὰ καὶ λογικῶς θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον, ἀφ’ ἧς εἰς πᾶσαν περίπτωσιν θὰ ἦτο ὑποχρεωτικὴ ἡ κοστολόγησις καὶ ἡ αὐτόματος σύνθεσις τῶν δύο τιμῶν. Ἡ πρότασις τοῦ φίλου κ. Χούτα, νομίζω ὅτι εἶναι. Δηλαδὴ ἀρχὴ νὰ εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὁσάκις, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις, τὸ Ὑπουργεῖον ἢ ἕν ἁρμόδιον συμβούλιον κρίνῃ, ὅτι ὑπάρχουν σοβαραὶ ἐνδείξεις, ὅτι τὸ 40% δὲν εἶναι ἡ πρέπουσα ἐλάττωσις τιμῆς, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαταχθῇ ἡ κοστολόγησις καὶ νὰ ἐκδίδεται ἀγορανομικὴ διάταξις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κοστολογήσεως. Ἡ δυνατότης αὕτη κατοχυρώνει εἰς ἀκέραιον τὴν καλὴν πρόθεσιν νὰ ἔχωμεν τὸ εὐθηνότερον λίπασμα καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τὸ λίπασμα νὰ γίνῃ ἀκριβότερον. Νομίζω, ὅτι μὲ καλὴν πίστιν ἡ πρότασις αὕτη ἐὰν γίνῃ δεκτὴ θὰ ὑπηρετήσῃ τὸν κοινὸν πόθον νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Χώρας.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§196Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, ὁ ἀξιότιμος, ὅμως Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Θὰ συνδυάσω τὰς σκέψεις μου, ἀναφερόμενος εἰς τὸ ἄρθρον 4 καὶ εἰς τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. ἐκ Πειραιῶς συναδέλφων, μὲ τὴν σκέψιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, τοποθετῶν, ὅπως ἐτοποθέτησεν τὸ ὅλον πρόβλημα. Ἡ θέσπισις ἑνὸς νέου τρόπου ἀπολύσεως μὴ συμβιβαζομένου μὲ τὰ καλῶς ἢ κακῶς κείμενα, ἑνὸς νέου τρόπου ἀπολύσεως καὶ τῶν προϋποθέσεων ἀπολύσεως ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς εἰδικοῦ ν)δίου καὶ μιᾶς εἰδικῆς περιπτώσεως, εἶναι πράγματι κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶναι δύσκολον νὰ ἀποφασισθῇ μὲ τόσην εὐκολίαν. Θὰ ἤμην διατεθειμένος, διότι θεωρῶ πράγματι ἀναγκαίαν τὴν πολὺ μεγαλυτέραν προστασίαν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργαζομένων, νὰ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ὅλον θέμα εἰς μίαν ἄλλην εὐκαιρίαν, εἰσηγούμενοι τὴν μεταβολὴν τῶν προϋποθέσεων προσλήψεως καὶ ἀπολύσεως ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἀλλὰ ὄχι βεβαίως ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ θεσπίσωμεν ἄλλας ἀρχάς. Παρὰ ταῦτα πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι φοβοῦμαι, ὅτι θὰ σημειωθοῦν ἀπολύσεις. Δὲν ἔχω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἄλλοι συνάδελφοι ἔφερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ φοβοῦμαι. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι αἱ ἑκάστοτε ἀναπροσαρμογαὶ εἰς τὰ νέα δεδομένα, φέρουν τὴν οἰκονομίαν καὶ τὰ τυχὸν ἀπολυόμενα πρόσωπα, πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀλλοῦ ἐξασφαλιζομένων νέων εὐκαιριῶν ἐργασίας. Πράγματι ἡ θεωρία αὐτὴ εἶναι σωστή, ἀλλὰ εἶναι τολμηρὸν νὰ διακηρυχθῇ ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Ἑλλάδι. Πρὸς ποίους, κύριε Ὑπουργέ, ἀπευθυνόμενος, διακηρύσσετε τὴν θεωρίαν αὐτήν; Πρὸς τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων ἢ ὑποαπασχολουμένων, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν ἀκόμη εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δυστυχοῦν, οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ λόγῳ ἀντικειμενικῶν συνθηκῶν καὶ εἶναι πολλοὶ καὶ ἴσως αὐξάνουν καὶ εἰς ὡρισμένας περιοχὰς αὐξάνουν εἰς τὸν τομέα τοῦ πνευματικοῦ Προλεταριάτου, ὀλιγώτερον, βεβαίως, εἰς τὸν τομέα τῶν καθ’ ἑαυτὸ ἐργατῶν. Βεβαίως, ἐλπίζω ὅτι ἡ νέα τροπή, τὴν ὁποίαν ἐπῆρε ἡ οἰκονομία μας τελευταίως καὶ ἡ Κυβέρνησις προχωρεῖ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, θὰ δημιουργήσῃ προϋποθέσεις, ἀλλὰ καὶ πάλιν ὄχι καὶ τόσον εὐτυχεῖς, ὅπως εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν εἰς τὰς Η. Π.Α. ἢ ἀλλαχοῦ. Δι’ αὐτό, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ὁ φόβος, ὁ ὁποῖος κατέχει τοὺς ἀξιοτίμους ἀγαπητοὺς συναδέλφους, εἶναι δικαιολογημένος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι συμμερίζεσθε τὸν φόβον αὐτόν, ἔστω καὶ ἂν ἀποκρούετε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, ἀπέναντι τῆς ὁποίας ἤμην ἐπιφυλακτικός. Δυσκόλως θὰ ἀπεδεχόμην καὶ ἐγὼ εἰς τὴν θέσιν σας τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ θὰ πρέπει, κατὰ κάποιον τρόπον, νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ προσωπικόν. Εἴπατε, ὅτι τὴν αὐτὴν εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ἡ ἐπιχείρησις θὰ τὴν εἶχον πολλαὶ μεταλλευτικαὶ ἐπιχειρήσεις. Ἐδόθη ἀπάντησις ἔκ τινος τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὅτι ψυχολογικῶς δὲν τὴν ἔχει. Καὶ πράγματι δὲν τὴν ἔχει, διότι, ὅταν γίνεται μία μεγάλη μεταβολή, ὅπως εἶναι ἡ διαίρεσις ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, τότε προκύπτει ἀμέσως τὸ πρόβλημα, ποῖοι θὰ θεωρηθοῦν ἐκ τῶν ὑπαλλήλων ὡς ὑπάλληλοι τῆς ἑνιαίας ἐπιχειρήσεως, καὶ ποῖοι θὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀνήκοντες εἰς τὴν Ἑταιρίαν Λιπασμάτων καὶ ποῖοι εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις. Αἱ μεταλλευτικαὶ ἐπιχειρήσεις θὰ θεωρηθοῦν νέαι ἐπιχειρήσεις. Ἡ Ἑταιρία Λιπασμάτων θὰ θεωρήσῃ, ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸς ὁ ἀριθμὸς ἀφ’ ἧς στιγμῆς θὰ ἀποσπασθοῦν ἀπὸ τὴν ἑνιαίαν Ἑταιρίαν οἱ κλάδοι οἱ μεταλλευτικοί. Καὶ ἡ Ἑταιρία Λιπασμάτων εἶναι φυσικὸν νὰ τὸ θεωρῇ λογικὸν καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀπολύσεις ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ χρειάζεται καὶ τοὺς ὁποίους εἰς τὴν ἀνασυγκροτουμένην Ἑταιρίαν ἢ εἰς τὰς ἀνασυγκροτηθησομένας Ἑταιρίας μεταλλείων δὲν θὰ τοὺς χρειάζεται ἢ δὲν θὰ τοὺς θεωρῇ ὁ ἐπιχειρηματίας τόσον καταλλήλους ὅσον θὰ εἶναι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους θὰ προσλάβῃ. Βεβαίως ἀπαντᾶτε καὶ πάλιν ὀρθῶς ὅτι ἡ κειμένη ἐργατικὴ νομοθεσία προβλέπει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προβλέπει, καὶ ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὁ ἐπιχειρηματίας θὰ ὑποστῇ τὰς αὐτὰς συνεπείας, καὶ ἄνευ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου. Πάντως θὰ ὁμολογήσητε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ψυχολογικῶς θὰ δημιουργηθοῦν προϋποθέσεις ἀπολύσεων. Δὲν γνωρίζω τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ, πέραν τῶν νομικῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας θὰ ψηφίσῃ. Ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία καινοτομεῖ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἀνατρεπτικὸς τῆς ὅλης μορφῆς τῆς οἰκονομίας μας. Ἀλλὰ νομίζω ἐξ ἄλλου, ὅτι πέραν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἰσήγαγε αὐτὸ τὸ νομοθέτημα, ὄχι βεβαίως, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἴπατε, ἀπαντῶντας εἰς ἐξ Εὐβοίας συνάδελφον, ὄχι διὰ νὰ εὐνοήσῃ ἕνα ἐπιχειρηματίαν, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν εὐθύνην διὰ τὸν διαχωρισμόν, διότι οὗτος δὲν γίνεται μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, τοῦ ἐπιχειρηματίου, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος κάμνει κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐγένετο ποτὲ καὶ ὀρθῶς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀσκήσῃ μὲ ἠθικὴν πίστιν καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἠθικὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ὅπως εἰς τὸ ἐλάχιστον περιορισθοῦν αἱ ἀπολύσεις, ἢ ἐὰν γίνουν, νὰ γίνουν ὑπὸ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐγγυῶνται ἀντικειμενικότητα καὶ εὐθυκρισίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξε, παρακάμψας κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὸ ἄρθρον 4, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ θεωρήσω τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἐξέθηκε, ὡς ἀπολύτως ὀρθήν. Νομίζω, ὅτι δύνασθε νὰ δεχθῆτε, τὴν δυνητικὴν διατύπωσιν, ποὺ προετάθη. Πολὺ ὀρθῶς ἀποκλείει....

§197Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Φοβοῦμαι, ὅτι ἡ δυνητικὴ διάταξις — θὰ τὴν σκεφθῶ ἕως αὔριον — θὰ ἔχῃ τὰς ἑξῆς συνεπείας: Ὑποθέσατε, ὅτι εἶσθε σεῖς Ὑπουργὸς Γεωργίας καὶ ἔχετε αὐτὴν τὴν δυνητικὴν διάταξιν. Πῶς θὰ ἠξεύρετε, ἐὰν δὲν διατάξητε εἰδικὴν κοστολόγησιν, ἀκριβῶς ποῦ πέφτει; Αὐτὸ ποὺ πᾶμε νὰ ἀποφύγωμεν εἶναι τὸ κοστολόγιον. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βάλωμεν 36–35%.

§198Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐβάλατε τὸ 40%, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ θὰ εἶναι εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος τῆς κοστολογήσεως.

§199Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ποῖος Ὑπουργὸς θὰ ἐτόλμα νὰ προβῇ εἰς οἱονδήποτε καθορισμὸν αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ἐὰν δὲν ἔκαμνε προηγουμένως κοστολόγιον; Ἐάν, ὅμως, ἔκαμνε κοστολόγιον, θὰ τοῦ ἔκαμνον ἀγωγὴν καὶ θὰ τοῦ ἔλεγον, ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι ἐν τάξει. Καὶ ἐὰν ἔκαμνε πρᾶξιν Διοικητικήν, θὰ τὴν προσβάλουν, διότι θὰ εἴπουν, ὅτι τὸ κοστολόγιον ποὺ ἔκαμε, ὄχι μόνον δὲν δίδει κέρδη, ἀλλὰ προκαλεῖ ζημίαν. Ἐφ’ ὅσον δὲ θὰ εἶχε γίνει ὁ διαχωρισμός, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ βάλῃ 9,40 δολλάρια, εἰς κάποιο λογικὸν κέρδος. Ἀφήσατε, λοιπόν, νὰ τὸ σκεφθῶ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ πείσω ὅλους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι θέλω νὰ κάμω τὸ καλλίτερον δυνατόν, ἀλλὰ ὄχι τὸ ἀδύνατον.

§200Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ βάλητε ἕνα ἀντικειμενικὸν κριτήριον. Δηλ. ἐὰν αἱ τιμαὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀνέλθουν, χωρὶς παράλληλον ὕψωσιν τοῦ κόστους, τότε νὰ παρεμβαίνῃ ἐπικουρικῶς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, οὔτε ὁ Ὑπουργὸς μένει εἰς δύσκολον θέσιν, οὔτε τὸ δικαστήριον ἠμπορεῖ νὰ βγάλῃ ἀντίθετον ἀπόφασιν, διότι θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀπότομος ὕψωσις τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, χωρὶς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§202Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὁμιλοῦμεν ἢ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5;

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4. Τί θέλετε νὰ κάμω; Ἐσηκώθησαν 2 Ἀρχηγοὶ Κομμάτων καὶ ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ 5. Πάντως, ὁμιλοῦμεν πάντοτε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4.

§204Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, εἰς ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἀρχηγός, εἰς προηγουμένην ὁμιλίαν του, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἡ ἐνδεχομένη κατοχύρωσις τῶν ἐργατοϋπαλλήλων τῶν ἐπιχειρήσεων, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχῃ μίαν ἐπίπτωσιν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων, ἡ ὁποία, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, θὰ ἐπέπιπτε ἐπὶ τῶν ἀγροτῶν. Εἶμαι, λοιπόν, ὑποχρεωμένος, ὡς ἀγροτικὸς βουλευτής, καὶ ὡς ἐκπρόσωπος τῶν ἀγροτικῶν βουλευτῶν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ δηλώσω, ὅτι οἱ ἀγροτικοὶ βουλευταί, καὶ τὸ λέγομεν αὐτὸ μὲ τὴν συνείδησιν τῆς εὐθύνης ποὺ ἔχομεν, ὄχι μόνον ἐδῶ μέσα, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἔναντι τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀκολουθεῖ, ὅτι ἡ ἰδική μας κατευθυντήριος γραμμή.....

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 4ου ἄρθρου.

§206Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας ἐπεκαλέσθη ἐμὲ προσωπικῶς. Ἀπαντῶν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐπιδιώκομεν τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διὰ τῆς συμπιέσεως τῶν συμφερόντων τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ γενικώτερον τῶν ἐργαζομένων, πολὺ δὲ περισσότερον, ὅταν οἱ ἐργατοϋπάλληλοι αὐτοὶ τυγχάνουν χαμηλῶν ἡμερομισθίων καὶ δὲν τυγχάνουν προνομιακῆς μεταχειρίσεως. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξήσωμεν καὶ τὴν παραγωγήν μας, μὲ κατάλληλον πολιτικὴν ἐπενδύσεων. Πιστεύομεν δὲ ἐπὶ πλέον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξήσωμεν τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, μὲ πολιτικὴν διαφορετικήν, εἰς βάρος τῶν μεγάλων εἰσοδημάτων καὶ τῶν μεγάλων κερδῶν, ποὺ πραγματοποιεῖ εἰς τὸν τόπον μας τὸ μεγάλο ἐμπόριον, ἢ βιομηχανία. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Ἐφ’ ὅσον ὑπὸ τόσον αἰσίους οἰωνοὺς προβαίνομεν εἰς τὴν διχοτόμησιν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἐφ’ ὅσον αὕτη θὰ βοηθήσῃ τὸ σκέλος τῶν μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων, νὰ προσελκύσῃ ξένα κεφάλαια καὶ μάλιστα, κατὰ ἕνα τρόπον, ποὺ καὶ τὸ κόστος θὰ εἶναι μικρότερον εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ δραστηριοποιηθοῦν, ὅπως εἴπατε, νομίζω, ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ἡ κατοχύρωσις τῶν συμφερόντων τῶν ἐργατοϋπαλλήλων εἶναι ἕνα μέτρον, τὸ ὁποῖον κοινωνικῶς ἐπιβάλλεται. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι, κύριε Ὑπουργέ, μοῦ ἐδώσατε τὸ δικαίωμα, νὰ δηλώσω μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἀγροτικοί, δὲν ἐπιδιώκομεν στενὰ ταξικὰ συμφέροντα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Τοποθετούμεθα μέσα εἰς τὰ γενικώτερα πλαίσια τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος, τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ὅταν οἱ ἐργατοϋπάλληλοι καὶ ἄλλαι ἐργαζόμεναι τάξεις, ὅπως οἱ ἐπαγγελματοβιοτέχναι, ἔχουν δικαίας ἀπαιτήσεις, ἡ συμπαράστασίς μας θὰ εἶναι ἀπόλυτος.

§207Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ 4ου ἄρθρου, νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὸ ὅτι ἡ πειθαρχία τῆς πλειοψηφίας καί τινες ψῆφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθη ὡς δοθείσας παρὰ τὴν καταγγελίαν ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ συνόλου, τὸ νομοσχέδιον, ἐδημιούργησεν ἤδη ἓν τετελεσμένον γεγονός. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, ἐπανέρχεται ἐπὶ τοῦ θέματος ὅτι ἦτο καὶ ὠφέλιμον, νομίζω ὅτι πρέπει ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων του νὰ πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι δὲν εἶναι ὠφέλιμον.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ 5 θὰ τὰ εἴπωμεν αὐτά.

§209Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁμιλῶ, ἐπὶ τοῦ 4. Τὰ εἶπεν αὐτὰ ὁ κ. Ὑπουργός, πρῶτον διὰ τὸν λόγον τὸν ἁπλούστατον, ὅτι ἀπεδέχθη καὶ τὸ ἀποδέχεται ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ κλάδος λιπασμάτων ἀπολογιστικῶς ἔχει κέρδη ἐπὶ τοῦ κόστους 7%, ὥστε δὲν εἶναι κλάδος ποὺ ἔχει ζημίας. Τὸ κατὰ πόσον τώρα, τὸ κόστος εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀκριβό, καὶ νὰ μὴ ἀφήνῃ κέρδος, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἀλλὰ τοῦ κύκλου ἐργασίας τοῦ κλάδου λιπασμάτων, ἀνερχομένου εἰς 10.000.000 δολλάρια τὸν χρόνον, ἔχομεν κέρδος μὲ 7%, 700.000 δολλάρια τὸν χρόνον. Ἑπομένως, δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς κλάδου, ὁ ὁποῖος κερδίζει καὶ ζημιώνει, ἀλλὰ περὶ κλάδου, ὁ ὁποῖος κερδίζει μυστικὸν δι’ ὅλους ἡμᾶς τοὺς ἄλλους ποσὸν — ἀσήμαντον ἴσως διὰ τὸν μεγάλον ἐπιχειρηματίαν — 700.000 δολλάρια τὸν χρόνον, ἐξ ἑνὸς κλάδου μεταλλευτικοῦ, ὁ ὁποῖος ἤδη ἔχει τοιαύτην ἀνάπτυξιν, ὥστε ἅμα τῇ ἀποπερατώσει καὶ τοῦ δευτέρου κλάδου, τῆς Λαρύμνης, προσδοκᾷ 15.000.000 δολλάρια ἐτήσια κέρδη, ὁ ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ πλουτίσῃ διὰ νέων κεφαλαίων, νὰ πλουτίσῃ ἔτι περισσότερον — πρᾶγμα περὶ τοῦ ὁποίου οὐδεὶς ὑπάρχει φθόνος — διότι, βεβαίως, ἡ ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας κατ’ ἀρχὴν ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνάπτυξις αὐτὴ δὲν εἶναι μονόπλευρος, καὶ εἰς βάρος τῶν ἐργαζομένων, εἶναι κάτι τι, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώκωμεν καὶ ὅλαι αἱ πτέρυγες τὸ ἐπιδιώκουν καὶ εὐχόμεθα νὰ κερδίσουν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι ἐπενδύουν παραγωγικῶς τὰ κεφάλαιά των ἢ τὰ κεφάλαια, ποὺ δύνανται νὰ προσπορισθοῦν. Τούτου τεθέντος, πρέπει νὰ ξεκινήσωμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι πράγματι οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις μιᾶς χώρας καὶ οὐχὶ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις ἑνὸς προσώπου, τοῦ Μποδοσάκη ἢ ἑνὸς ἄλλου προσώπου, ἐὰν εἶναι οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις μιᾶς χώρας, τὸ νὰ γίνεται ἐπὶ συντριβῇ καὶ χειροτερεύσει τῆς θέσεως τῶν ἐργαζομένων. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν πρόσφατα καὶ ζωντανὰ παραδείγματα, ὅπως ἔχωμεν τὸ παράδειγμα τοῦ πόσον μέχρι πρὸ 2ετίας ἦτο ἐξηθλιωμένος ὁ λαὸς ἐξ Αἰγύπτου — ἐνῷ δὲν ὑπάρχει χώρα εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἔχουν γίνει τόσαι ἐπενδύσεις κεφαλαίων — αὐτὸ δείχνει ὅτι ἐὰν αἱ ἐπενδύσεις κεφαλαίων γίνωνται μὲ ἀπεριόριστον περιφρόνησιν πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐργαζομένων, εἶναι ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι χειροτερεύουν καὶ δὲν ἀναπτύσσουν μίαν χώραν, τὸν λαὸν καὶ τὴν οἰκονομίαν της. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐγὼ θὰ διηρωτώμην, διατὶ μία τροπολογία — ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἔχει παρερμηνευθῆ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν — ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ 4 βουλευτὰς τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως καὶ ἡ ὁποία, ὡς ἐκ τῆς φύσεώς της, εἶναι συντηρητικωτάτη, διατὶ ξενίζει, τόσον πολύ; Δὲν νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ λέγει τίποτε ἄλλο, ὅτι πρέπει νὰ προστεθοῦν ἄλλοι ὅροι κατοχυρώσεως τῶν ἐργαζομένων, ἀλλὰ λέγει τοῦτο: Ὅτι ἐκ τοῦ ἀποχωρισμοῦ, ἐξ αἰτίας τοῦ ἀποχωρισμοῦ, θὰ ἐπέλθουν δύο φοράς, καὶ εἰς τὰ μέσα τῆς πρώτης περιόδου καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας περιόδου, ἐξ αἰτίας τοῦ χωρισμοῦ αὐτοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν ἀπολύσεις. Ὅταν ἡ Ἑταιρία αὐτὴ ὡς κλάδος λιπασμάτων καὶ ὡς κλάδος μεταλλευμάτων ἀπασχολῇ, φερ’ εἰπεῖν, 1000 ἢ 2000 ἀνθρώπους, χωριζομένη εἰς δύο Ἑταιρίας, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία θὰ διατηρήσῃ τὴν ἀρχικὴν νομικὴν προσωπικότητα ἐνῷ ἡ ἄλλη θὰ φαίνεται ὡς νέον νομικὸν πρόσωπον, δὲν πρέπει ἐξ αἰτίας αὐτοῦ τοῦ ἀποχωρισμοῦ νὰ προβῇ εἰς ἀπολύσεις. Ἀλλὰ ἀφοῦ ἀπορροφηθοῦν καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς ἐκ τοῦ ἀποχωρισμοῦ ἱδρυομένης, δηλαδὴ τῆς κατὰ διχοτόμησιν ἱδρυομένης νέας Ἑταιρίας, δι’ αὐτὸ τὸ ὑπάρχον προσωπικόν, μέρος τοῦ ὁποίου θὰ μένῃ εἰς τὴν ἀρχικὴν καὶ μέρος τοῦ ὁποίου θὰ ἐνταχθῇ εἰς τὴν ἄλλην, θὰ ἐξακολουθήσουν ἰσχύοντες, οἱ ὑπάρχοντες ἐργατικοὶ νόμοι, οἱ ὁποῖοι παρέχουν μικρὰν μόνον προστασίαν, ἀλλὰ ἐπὶ τέλους μίαν κάποιαν προστασίαν καὶ μεγάλα περιθώρια ἀπολύσεως, ἐὰν ὑπάρξῃ ἡ περίπτωσις τοῦ ὑπεραρίθμου. Νομίζω, ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ὅταν οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς, οἱ τέσσαρες κυβερνητικοὶ βουλευταί, δὲν ζητοῦν τὶ τὸ ριζοσπαστικόν, καὶ τοῦ ἀνατρέπουν τὴν βάσιν τῆς γλίσχρου καὶ πολὺ περιωρισμένης προστασίας, τῆς παρεχομένης ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν ἐργατικὴν νομοθεσίαν, ἀλλὰ ἁπλῶς νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ διχοτόμησις τῆς Ἑταιρίας, ἡ εὐκαιρία ἀπολύσεως ὑπαλλήλων, νομίζω ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀποσύρῃ τὰς ἀντιρρήσεις του καὶ νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον.

§211Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι πάρα πολὺ σοβαρὸν καὶ ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τὸ προσωπικὸν εἶναι βέβαιος. Ἐὰν πάρητε τὴν ἱστορίαν τῶν Λιπασμάτων, θὰ ἴδητε ὅτι ἔλαβεν εἰς τὰ 1930 600.000 λίρας δάνειον, τὸ ὁποῖον ἠγγυήθη ἡ τότε Κυβέρνησις Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ ἦλθεν κατόπιν ἡ συγχώνευσις, ἡ ὁποία ἔγινε μὲ τὴν Κασσάνδραν καὶ ἀπὸ τότε ἐστηρίχθησαν, διότι ἡ ἐπιχείρησις τῆς Κασσάνδρας ἦτο ἡ πλέον ἀποδοτική. Ἐνῷ ἔχομεν ἓν συγκρότημα τοιούτων βιομηχανιῶν, ἐρχόμεθα τώρα νὰ διευκολύνωμεν τὸ πῶς θὰ χαλάσῃ καὶ ἐπὶ πλέον κυττάζομεν πῶς νὰ μὴ ὑπάρχουν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπὲρ τῆς προστασίας τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω διὰ ποῖον λόγον ὑπάρχει ἡ ἀντίρρησις τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη ἀπὸ τὸ παρελθὸν καὶ ἡ ὁποία κατὰ μείζονα λόγον ἐπιβάλλεται σήμερον, ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς μίαν περίοδον τῆς ἀνθρωπίνης ἱστορίας, ὅπου ἡ ἐργασία λαμβάνεται περισσότερον ὑπ’ ὄψιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλοῦσα πολύ, νὰ ὑποδείξητε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ὑποδεικνύῃ πότε θὰ ἀνακαλῆτε εἰς τὴν τάξιν τὸν α ἢ β βουλευτήν, ὅταν τὸν στενοχωρῇ μὲ τὴν ὁμιλίαν του.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δικαίωμα ἔχει πᾶς βουλευτὴς νὰ τὸ κάμῃ, ἀλλὰ ἐγὼ δικαιοῦμαι νὰ μὴ ἀκολουθήσω τὴν ὑπόδειξιν αὐτήν. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§213Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω καὶ δικαιοῦμαι νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ αὐθαιρέτου χαρακτηρισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν, ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἰδικήν μου ἀγόρευσιν. Ἀτυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς συχνότατα κάμνει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον καὶ αὐτόχρημα ἐγωϊστικόν, τὸν τελευταῖον ἰδίᾳ καιρόν, παρομοίους ἢ καὶ βαρυτέρους χαρακτηρισμοὺς τιτρώσκοντας τὴν φιλοτιμίαν πολλῶν συναδέλφων. Συγκεκριμένως, ὅταν ἀνεφέρθη εἰς τὸν ἰσχυρισμόν μου, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον περιέχει διατάξεις χαριστικὰς ὑπὲρ τῆς μεγαλυτέρας οἰκονομικῆς ἐπιχειρήσεως τῆς Χώρας, ἐτόνισεν, διὰ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὴν δημιουργηθεῖσαν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱ δημόσιοι ἄνδρες, οἱ διακονοῦντες τὴν αἴθουσαν ταύτην τοῦ Βουλευτηρίου, δὲν δικαιοῦνται νὰ ὑποστηρίζουν ἀβασανίστως ἀπόψεις καὶ γνώμας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἐνηρμονισμέναι πρὸς στοιχειώδεις λογικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς συλλογισμοὺς ἢ οἰκονομικὰ δεδομένα. Ὀφείλω, συνεπῶς, νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὴν τοιαύτην τακτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, τὰς περὶ λογικῆς ἀσυνεπείας κρίσεις του, καθὼς καὶ τὸν ἰδικόν μου χαρακτηρισμὸν ὡς χαριστικοῦ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπενθυμίσω, κύριε Πρόεδρε, εἰς ἅπαντας τοὺς ἀξιοτίμους κ. συναδέλφους καὶ τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας ὅτι, κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐγὼ ἀντετάχθην κατὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κυρίως διὰ τὴν τὸ πρῶτον θεσπιζομένην διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3 αὐτοῦ, καθ’ ἣν τὰ καταστατικὰ ἀνωνύμων μεταλλευτικῶν Ἑταιριῶν, αἱ πράξεις αὐξήσεως τοῦ Ἑταιρικοῦ κεφαλαίου καὶ αἱ ἐκδιδόμεναι μετοχαί, ὑπόκεινται εἰς τέλος χαρτοσήμου 0,25%, ἐνῷ μέχρι σήμερον παγίως κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου, ἅπαντα τὰ ἔγγραφα ταῦτα ὑπέκειντο εἰς τέλος χαρτοσήμου 1½%. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Βιομηχανίας, εἶναι ἢ δὲν εἶναι χαριστικὴ διὰ πολλὰ ἑκατομμύρια ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν, διὰ πρώτην φορὰν κατὰ τόσον μέγα ποσοστὸν μειώνεται, ὑπὲρ μιᾶς μεγάλης μεταλλευτικῆς ἐπιχειρήσεως, τὸ τέλος χαρτοσήμου ἀπὸ 1½% εἰς 0,25%, καθ’ ἣν στιγμήν, πρὸ τριῶν περίπου μηνῶν ἡ ἰδία Κυβέρνησίς σας ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν τελῶν χαρτοσήμου εἰς βάρος τῶν πτωχῶν λαϊκῶν τάξεων, καὶ δὴ τῶν αἰτήσεων, ἀπὸ δραχμὰς 3 εἰς 5, καὶ διαφόρων ἄλλων δικογράφων ἐνδιαφερόντων τὸν πτωχὸν λαὸν ἀπὸ δραχμὰς 2 εἰς 5; Ἐπέκρινα τότε, καὶ ἐπικρίνω καὶ σήμερον τὴν διάταξιν ταύτην, διότι περιέχει τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν εὔνοιαν, τὴν ὁποίαν δὲν δικαιολογεῖ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπειδὴ ἡ εἰρημένη διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου νόμου, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἀνατρέπει ἄρδην τὰς κειμένας παγίας διατάξεις τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου, προκαλουμένης οὕτω μειώσεως τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ μὴ δυναμένης, κατὰ τὴν ἔκθεσιν ταύτην, νὰ προϋπολογισθῇ ἀπὸ τοῦδε. Συνεπῶς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ἁπλῶς καὶ μόνον ἐγένετο ἐπανάληψις τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1851) 1951 δυνάμει τῶν ὁποίων ἴσχυε ποσοστὸν φόρου μεταβιβάσεως μεταλλείων 5% αὐξηθὲν βραδύτερον διὰ τοῦ νόμου 2366)53 εἰς 9%, δὲν εἶναι βάσιμος, δὲν εἶναι ἀληθής, διότι, ἐκτὸς τῆς ἐν ἄρθρῳ 2 ἐπαναλήψεως τῆς διατάξεως αὐτῆς, διὰ πρώτην φοράν, κατ’ ἀνατροπὴν τῶν κειμένων διατάξεων τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου, ἐπαναλαμβάνω, περιορίζονται τὰ τέλη χαρτοσήμου εἰς τὸ ⅙, ἤτοι, ἀπὸ 1½%, εἰς 0,25% καὶ ἡ διάταξις αὕτη εἶναι προδήλως καὶ ἀποδεδειγμένως πρωτοφανὴς καὶ χαριστική. Εἶπον, ὅτι ἡ ἐπαναφορὰ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 1851 τοῦ 1951 περὶ μειώσεως τοῦ φόρου μεταβιβάσεως ἀπὸ 9% εἰς 5%, θὰ εἶχεν κάποιαν δικαιολογίαν, διότι εἶναι μία μείωσις εἰς τὸ ἥμισυ τὸ ὁποῖον, ἂς εἴπωμεν, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι συναφὲς μὲ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν ἰσχυρίζεται ὅτι καταβάλλει, ἡμεῖς τὴν ἀκολουθοῦμεν, νὰ καταστήσῃ βιωσίμους καὶ περισσότερον ἀνεπτυγμένας τὰς μεταλλευτικὰς ἐπιχειρήσεις εἰς τὴν Χώραν μας. Ἀλλὰ ἠρώτησα, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀφήνω νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, εἶναι ἢ δὲν εἶναι χαριστικὸν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν, ἀνεφέρθην ὄχι εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπανάληψις τοῦ ἄρθρου 2, μειώσεως, δηλαδή, τοῦ φόρου μεταβιβάσεως μεταλλείων, ἀλλὰ ἀνεφέρθη ρητῶς εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3 καὶ ἠρώτησα πῶς δέχεται ἡ ἔκθεσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, διότι διὰ πρώτην φορὰν ἐν τῇ νομοθεσίᾳ μας περὶ χαρτοσήμου, χαρίζεται ἓν βασικὸν πάγιον ἔσοδον τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὰ καταστατικὰ τῶν ἀνωνύμων μεταλλευτικῶν Ἑταιριῶν καὶ αἱ πράξεις αὐξήσεως τοῦ κεφαλαίου καὶ αἱ ἐκδιδόμεναι μετοχαὶ μέχρι σήμερον παγίως, ὅπως ἀποδέχεται τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ὅλαι αὐταὶ αἱ πράξεις ὑπάγονται εἰς τέλος χαρτοσήμου 4½% ἐπὶ ἔτη μακρά, ὄχι προσφάτως. Εἶναι παγία διάταξις εἰς τὴν ὁποίαν ὑπόκεινται καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες. Καὶ ἐντεῦθεν ὁρμώμενος ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς, εἶπον, παραλληλίζων τὸ θέμα, διατί, κύριε Ὑπουργέ, πρὸ τριμήνου ὑπεστηρίξατε τὴν ἀνάγκην αὐξήσεως τιμῶν χαρτοσήμου διὰ τοὺς πολίτας εἰς τὰς αἰτήσεις ἀπὸ 3 εἰς 5 δραχμὰς καὶ τὰ διαβιβαστικὰ ἔγγραφα τῶν ἐργατικῶν διαφορῶν ἀπὸ 3 εἰς 5 δραχμὰς καὶ ἤδη ἔρχεσθε νὰ μειώσητε τὸν φόρον εἰς ½%. Αὐτὴ εἶναι ἡ χαριστικὴ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ χαρακτηρίζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν ἐξενεγκόντα τοιαύτην γνώμην βουλευτήν. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὡς βουλευτής, ὁ ὁποῖος συμμετεῖχεν καὶ εἰς ἄλλας Βουλάς, καὶ δύναμαι νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἐπίσης συμμερίζεται ὅλη ἡ Βουλή, ὅτι οἱ ἐκ τῶν βουλευτῶν καταλαμβάνοντες τὰς ἕδρας τὰς Ὑπουργικάς, πρέπει νὰ μὴ λησμονοῦν ὅτι ἔχουν βαρυτέρας ὑποχρεώσεις, ἴσως βαρυτέρας τῶν βουλευτῶν, πρὸ παντὸς νὰ σέβωνται τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ ἐκπληροῦντας εἰς ἀκέραιον τὸ καθῆκον των. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἔληξεν. Θὰ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν διὰ τὴν ἀποδοχὴν ἢ μὴ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σαββοπούλου καὶ τῶν ἄλλων βουλευτῶν, συμφώνως πρὸς τὴν ὑποβληθεῖσαν βάσει τοῦ Κανονισμοῦ πρότασιν.

§215Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομηχαν.). Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀπαρτία καὶ νὰ ταλαιπωρηθῇ τὸ Σῶμα, χωρὶς ἀποτέλεσμα καὶ ἐπειδὴ καὶ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη, ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ψηφοφορίαν δι’ αὔριον.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10 μ. μ.)