1956.11.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5η

Τρίτη 20 Νοεμβρίου 1956

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.20′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Κατσιάμπας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 17ης Ὀκτωβρίου καὶ 17 Νοεμβρίου 1956.

§2Φ. ΚΑΤΣΙΑΜΠΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 17ης Ὀκτωβρίου καὶ 17ης Νοεμβρίου 1956. Κύριοι βουλευταί, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν μετὰ τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν τῶν ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικῶν κομμάτων, κατηρτίσαμεν ἰσαρίθμους πρὸς τὰ ὑφιστάμενα Ὑπουργεῖα Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, ὡς καὶ τὴν Εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, Ἀπολογισμοῦ καὶ Γενικοῦ Ἰσολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ὡς κάτωθι:

Α) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

1) Λοϊζίδης Σάββας, 2) Ρουμάνης Γεώργιος, 3) Ἀποσκίτης Κωνσταντῖνος, 4) Δεκῆς Ἀνδρέας, 5) Πινάτσης Πελοπίδας, 6) Μυριδάκης Μιχαὴλ, 7) Γκελεστάθης Ἀθανάσιος, 8) Λιάκος Ἀριστοτέλης, 9) Τσακιρίδης Παῦλος, 10) Λιαροῦτσος Πάρις, 11) Παπαδόπετρος Γρηγόριος, 12) Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, 13) Λύχνος Γεράσιμος, 14) Μεταξᾶς Γεράσιμος, 15) Κηπουρὸς Πασχάλης, 16) Χαρῖτος Γαβριήλ, 17) Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, 18) Μαλαμίδας Εὐστάθιος, 19) Τζώρτζης Γεώργιος, 20) Τρουλλινὸς Γεώργιος, 21) Ἀνωγειανάκης Ἀντώνιος, 22) Γκουτζουρῆς Θεόδωρος, 23) Γωνιάδης Ἰωάννης, 24) Κόρακας Χρῆστος, 25) Βουλόδημος Ἀναστάσιος, 26) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 27) Πρίφτης Γεώργιος, 28) Μπακλατζῆς Ἐμμανουήλ, 29) Πανούσης Βασίλειος, 30) Μόντζαλας Πέτρος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

1) Δερτιλῆς Λεωνίδας, 2) Ἀναστασᾶτος Βασίλειος, 3) Νικολίτσας Ἰωάννης, 4) Μίχας Ἀθανάσιος, 5) Κλῆς Γεώργιος, 6) Θεμελῆς Γεώργιος, 7) Κατσιάμπας Φώτιος, 8) Γυϊόκας Παναγιώτης, 9) Μπατρίνος Λεωνίδας, 10) Δημητρᾶτος Ἀριστείδης, 11) Σχινᾶς Ἀπόστολος, 12) Λαδᾶς Ἀλέξανδρος, 13) Ψάρρης Ἀργύριος 14) Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, 15) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 16) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 17) Κωστόπουλος Σταῦρος, 18) Μαρῆς Κωνσταντῖνος, 19) Μαῦρος Γεώργιος, 20) Μητσοτάκης Κωνσταντῖνος, 21) Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, 22) Γιαννόπουλος Ἰωάννης, 23) Μποῦτος Ἰωάννης, 24) Ἀλλαμανῆς Στυλιανός, 25) Τζανετάκης Παναγιώτης, 26) Ἡλιοῦ Ἡλίας, 27) Λασκαρίδης Ἄγγελος, 28) Πέτσος Εὐάγγελος, 29) Καραγκιώζης Γεώργιος, 30) Βαρβούτης Γεώργιος.

Γ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ἈΜΥΝΗΣ 1) Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, 2) Κάβδας Περικλῆς, 3) Ρηγόπουλος Νικόλαος, 4) Ἰωάννου Δημήτριος, 5) Θεμελῆς Γεώργιος, 6) Παπαδόπουλος Κωνσταντῖνος, 7) Μπίστης Λεωνίδας, 8) Ρουμάνης Γεώργιος, 9) Ἰατρίδης Δημήτριος, 10) Βαφέας Χρῆστος, 11) Παπαγεωργίου Κωνσταντῖνος, 12) Γρίβας Δημήτριος, 13) Μπάλλας Θεμιστοκλῆς, 14) Μπάρμπας Θωμᾶς, 15) Λαντζούνης Δημήτριος, 16) Καρατζένης Δημήτριος, 17) Ἀβραμίδης Χρῆστος, 18) Βαχλιώτης Ἀθανάσιος, 19) Σπαῆς Λεωνίδας, 20) Τούμπας Ἰωάννης, 21) Χούτας Στυλιανός, 22) Τριανταφυλλίδης Ἀνδρέας, 23) Ταλιαδούρης Κωνσταντῖνος, 24) Γρηγορίου Γεώργιος, 25) Παλλάσκας Γεώργιος, 26) Σαράφης Στέφανος, 27) Πετροπουλάκης Πιέρρος, 28) Σκουτέρης Χαράλαμπος, 29) Γιαννιδάκης Ἰωάννης, 30) Εὐταξίας Λάμπρος.

Δ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Ψαρρὸς Χαράλαμπος, 2) Λοϊζίδης Σάββας, 3) Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, 4) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 5) Παπαθανάσης Ἀλέξανδρος, 6) Καρρὲρ Διονύσιος, 7) Λύχνος Γεράσιμος, 8) Γαστερᾶτος Παναγιώτης, 9) Ἀλεξᾶτος Βρασίδας, 10) Βασιλικὸς Βασίλειος, 11) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 12) Κατσαφᾶδος Γεώργιος, 13) Καμβύσης Ἄγγελος, 14) Νομικὸς Μάρκος, 15) Φρόντζιος Κωνσταντῖνος, 16) Καρασπήλιος Ἀπόστολος, 17) Ἀρβανιτάκης Εὐάγγελος, 18) Βενιζέλος Ἐλευθέριος, 19) Παπασπύρου Δημήτριος, 20) Σπαῆς Λεωνίδας, 21) Χαβίνης Θεόδωρος, 22) Ἀθανασιάδης–Νόβας Γεώργιος, 23) Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, 24) Ταμπάζης Γεώργιος, 25) Ζάκκας Ἀνδρέας, 26) Αὐγερόπουλος Γεράσιμος, 27) Πρίφτης Γεώργιος, 28) Πετρόπουλος Κωνσταντῖνος, 29) Τριανταφυλλίδης Ἰωάννης, 30) Γαρουφαλιᾶς Πέτρος.

Ε) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

1) Ταλιαδοῦρος Ἀθανάσιος, 2) Βρανόπουλος Δημήτριος, 3) Ψαρρὸς Χαράλαμπος, 4) Ἀδαμόπουλος Κωνσταντῖνος, 5) Ἰντζὲς Ἰωάννης, 6) Δεκῆς Ἀνδρέας, 7) Κηπουρὸς Πασχάλης, 8) Βαρβιτσιώτης Νικηταρᾶς, 9) Λύρας Ἰωάννης, 10) Μήτρου Νικόλαος, 11) Λαντζούνης Δημήτριος, 12) Σκορδίλης Ἐμμανουήλ, 13) Ψάρρης Ἀργύριος, 14) Γαλενιανὸς Ἐμμανουήλ, 15) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 16) Εὐστρατιάδης Σοφοκλῆς, 17) Ἐργαζάκης Γεώργιος, 18) Κολοκυθᾶς Τάσος, 19) Παπασπύρου Δημήτριος, 20) Τζώρτζης Γεώργιος, 21) Μπακόπουλος Νικόλαος, 22) Τσάτσος Θεμιστοκλῆς, 23) Τσουκαλᾶς Ἄγγελος, 24) Κόρακας Χρῆστος, 25) Πίσπας Μιχαὴλ, 26) Ἡλιοῦ Ἡλίας, 27) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 28) Φιλοσοφόπουλος Βασίλειος, 29) Καλκάνης Κωνσταντῖνος, 30) Κουτσοπέταλος Λουκᾶς.

ΣΤ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Θανόπουλος Δημήτριος, 2) Βρανόπουλος Δημήτριος, 3) Νικολίτσας Ἰωάννης, 4) Μίχας Ἀθανάσιος, 5) Παυλόπουλος Ἀθανάσιος, 6) Καρατζένης Δημήτριος, 7) Γουλόπουλος Χρῆστος, 8) Μπατρῖνος Λεωνίδας, 9) Βαρβιτσιώτης Νικήτας, 10) Λύρας Ἰωάννης, 11) Σχινᾶς Ἀπόστολος, 12) Ζησιάδης Χάρης, 13) Παπαγεωργίου Κωνσταντῖνος, 14) Καλαντζῆς Εὐάγγελος, 15) Κρῖκος Βασίλειος, 16) Παπαδημητρίου Δημήτριος, 17) Κολοκυθᾶς Τάσος, 18) Μπουρδάρας Γεώργιος, 19) Παπαηλιάκης Ἰωάννης, 20) Πολυχρονίδης Πολυχρόνης, 21) Χαβίνης Θεόδωρος, 22) Μπακόπουλος Νικόλαος, 23) Χούτας Στυλιανός, 24) Ἀλλαμανῆς Στυλιανός, 25) Μελανίδης Γεώργιος, 26) Μπριλλάκης Ἀντώνιος, 27) Πρωϊμάκης Ἐμμανουήλ, 28) Γιαννόπουλος Ἀθανάσιος, 29) Σκουτέρης Χαράλαμπος, 30) Καλκάνης Κωνσταντῖνος.

Ζ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜ.

1) Παπαηλιοῦ Ἠλίας, 2) Ἀποσκίτης Κωνσταντῖνος, 3) Λιαροῦτσος Πάρις, 4) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 5) Σπέντζας Νικόλαος, 6) Βαφειάδης Νικόλαος, 7) Ἰωάννου Δημήτριος, 8) Βογιατζῆς Ἀλέξανδρος, 9) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 10) Ἀνδρεάδης Γεώργιος, 11) Χαλικιόπουλος Σπυρίδων, 12) Ρουμάνης Γεώργιος, 13) Καμβύσης Ἄγγελος, 14) Στεφάνου Δημήτριος, 15) Λαμπρόπουλος Ἰωάννης, 16) Μακρόπουλος Στέφανος, 17) Βαρδινογιάννης Παῦλος, 18) Μουράτογλου Βασίλειος, 19) Σπύρου Ἰωάννης, 20) Τοσουνίδης Μιχαὴλ, 21) Νικολαΐδης Σταῦρος, 22) Ἀθανασιάδης– Νόβας Γεώργιος, 23) Τσάτσος Θεμιστοκλῆς, 24) Βασαρδάνης Κωνσταντῖνος, 25) Βουδούρης Κωνσταντῖνος, 26) Σπηλιόπουλος Γεώργιος, 27) Μπριλλάκης Ἀντώνιος, 28) Γιαμᾶς Ἰωάννης, 29) Παπαδημητρίου Νικόλαος, 30) Κουτσοπέταλος Λουκᾶς.

Η) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

1) Δερτιλῆς Λεωνίδας, 2) Ἀναστασᾶτος Βασίλειος, 3) Γαλενιανὸς Ἐμμανουήλ, 4) Δερδεμέζης Ἀνδρέας, 5) Πιτούλης Φώτιος, 6) Μπάλλας Θεμιστοκλῆς, 7) Γυϊόκας Παναγιώτης, 8) Λαμπρινάκος Νικόλαος, 9) Μήτρου Νικόλαος, 10) Σπέντζας Νικόλαος, 11) Ζησιάδης Χάρης, 12) Σιανίδης Χρῆστος, 13) Μητακίδης Ἀθανάσιος, 14) Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, 15) Ἀηδονᾶς Ἀπόστολος, 16) Πετροπουλᾶκος Δημήτριος, 17) Βενιζέλος Ἐλευθέριος, 18) Κωστόπουλος Σταῦρος, 19) Μαῦρος Γεώργιος, 20) Μητσοτάκης Κωνσταντῖνος, 21) Γιαννόπουλος Ἰωάννης, 22) Μποῦτος Ἰωάννης, 23) Σπηλιόπουλος Ἰωάννης, 24) Γρηγορίου Γεώργιος, 25) Ταρμπάζης Γεώργιος, 26) Ἠλιοῦ Ἠλίας, 27) Τσιγάρας Κωνσταντῖνος, 28) Πέτσος Εὐάγγελος, 29) Γαρουφαλιᾶς Πέτρος, 30) Βαρβούτης Γεώργιος.

Θ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

1) Κονίτσας Θεμιστοκλῆς, 2) Κοντοβράκης Ἰωάννης, 3) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 4) Γκαργκάνας Χρῆστος, 5) Φρόντζος Κωνσταντῖνος, 6) Ἀηδονᾶς Ἀπόστολος, 7) Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, 8) Βαφέας Χρῆστος, 9) Σαμαρᾶς Γεώργιος, 10) Καλαντζᾶκος Ἀλέξανδρος, 11) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 12) Δερτιλῆς Λεωνίδας, 13) Χατζηδῆμος Ἰωάννης, 14) Βασιλικὸς Βασίλειος, 15) Ρηγόπουλος Νικόλαος, 16) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, 17) Παπαδόπουλος Φιλοκτήμων, 18) Σεργάκης Ἰωάννης, 19) Τρουλλινὸς Γεώργιος, 20) Χλουβεράκης Μιχαὴλ, 21) Γωνιάδης Ἰωάννης, 22) Ἔξαρχος Νικόλαος, 23) Γκουτζουρῆς Θεόδωρος, 24) Γαληνὸς Μιχαὴλ, 25) Τζαννετάκης Παναγιώτης, 26) Πατσιαντᾶς Ἀντώνιος, 27) Εὐαγγέλου Γεώργιος, 28) Θεοχαρίδης Δημοσθένης, 29) Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, 30) Πανούσης Βασίλειος.

Ι) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

1) Βακάλης Ἀντώνιος, 2) Κοντοβράκης Ἰωάννης, 3) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 4) Γκαργκάνας Χρῆστος, 5) Φρόντζος Κωνσταντῖνος, 6) Ἀηδονᾶς Ἀπόστολος, 7) Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, 8) Βαφέας Χρῆστος, 9) Σαμαρᾶς Γεώργιος, 10) Καλαντζάκος Ἀλέξανδρος, 11) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 12) Δερτιλῆς Λεωνίδας, 13) Χατζηδῆμος Ἰωάννης, 14) Βασιλικὸς Βασίλειος, 15) Ρηγόπουλος Νικόλαος, 16) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, 17) Μπαρότσης Ἀντώνιος, 18) Κρασαδάκης Νικόλαος, 19) Μπακατσέλος Γεώργιος, 20) Χριστόπουλος Κωνσταντῖνος, 21) Ἔξαρχος Νικόλαος, 22) Ταλιαδούρης Κωνσταντῖνος, 23) Παπαδάκης–Στάϊκος Ἰωάννης, 24) Σκυλλάκος Ἠλίας, 25) Γαληνὸς Μιχαὴλ, 26) Πατσιαντᾶς Ἀντώνιος, 27) Κιτσίκης Νικόλαος, 28) Λυμπέρης Λεόντιος, 29) Καραγκιώζης Γεώργιος, 30) Παπαστεργίου Γρηγόριος.

ΙΑ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜ. ΕΡΓΩΝ

1) Ψαρρὸς Χαράλαμπος, 2) Σταυρόπουλος Παναγιώτης, 3) Λαδᾶς Ἀλέξανδρος, 4) Οἰκονομίδης Πολυζώης, 5) Καρασπήλιος Ἀπόστολος, 6) Βογιατζῆς Γεώργιος, 7) Καρρὲρ Διονύσιος, 8) Μυριδάκης Μιχαὴλ, 9) Βουδούρης Παναγιώτης, 10) Μεταξᾶς Γεράσιμος, 11) Ἰατρίδης Δημήτριος, 12) Σαμαρᾶς Γεώργιος, 13) Προκοπίδης Ἰωάννης, 14) Ἀνδριανόπουλος Γεώργιος, 15) Γκελεστάθης Ἀθανάσιος, 16) Μακρόπουλος Στέφανος, 17) Κωστῆς Δημήτριος, 18) Μπουρδάρας Γεώργιος, 19) Ξενοδοχειάρης Περίανδρος, 20) Χλουβεράκης Μιχαὴλ, 21) Ντεντιδάκης Παῦλος, 22) Νικολαΐδης Σταῦρος, 23) Μαλλιάκας Νικόλαος, 24) Ριζιώτης Ἰάσων, 25) Μπρεδήμας Ἠλίας, 26) Κιτσίκης Νικόλαος, 27) Σαράφης Στέφανος, 28) Ἀναγνωστόπουλος Γεώργιος, 29) Λυμπερίδης Θεόδωρος, 30) Καροῦσος Μιχαὴλ.

ΙΒ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

1) Κάββας Περικλῆς, 2) Παπαθανάσης Ἀλέξανδρος, 3) Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, 4) Δερδεμέζης Ἀνδρέας, 5) Ἀθανασάκος Εὐστράτιος, 6) Βογιατζῆς Ἀλέξανδρος, 7) Θανόπουλος Δημήτριος, 8) Ταλιαδοῦρος Ἀθανάσιος, 9) Ἀνδρεάδης Γεώργιος, 10) Βύζας Βασίλειος, 11) Τσακιρίδης Παῦλος, 12) Βαρβιτσιώτης Νικήτας ἢ Νικηταρᾶς, 13) Κακαγιάννης Γεώργιος, 14) Σιανίδης Χρῆστος, 15) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, 16) Καλαντζῆς Εὐάγγελος, 17) Χαλικιόπουλος Σπυρίδων, 18) Ἰντζὲς Νικόλαος, 19) Μαλαμίδας Εὐστάθιος, 20) Πολυχρονίδης Πολυχρόνης, 21) Χριστόπουλος Κων)νος, 22) Παπαδάκης–Στάϊκος Ἰωάννης, 23) Σταμάτης Γεώργιος, 24) Παπασταύρου Χρῆστος, 25) Παπαβασιλείου Βασίλειος, 26) Παλλάσκας Γεώργιος, 27) Γλιγλῆς Παναγιώτης, 28) Τσιγάρας Κων)νος, 29) Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, 30) Γουδελῆς Σταῦρος.

ΙΓ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

1) Ἀδαμόπουλος Κων)νος, 2) Οἰκονομόπουλος Γεώργιος, 3) Παπαηλιοῦ Ἠλίας, 4) Στεφάνου Δημήτριος, 5) Δεληγιαννάκης Ἰωάννης, 6) Λιάκος Ἀριστοτέλης, 7) Βιτούλιας Γεώργιος, 8) Καλαντζάκος Ἀλέξανδρος, 9) Κατσαφᾶδος Γεώργιος, 10) Δεληγιαννίδης Ἀλέξανδρος, 11) Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, 12) Παπαεμμανουὴλ Σάββας, 13) Ἀλιπράντης Εὐστράτιος, 14) Ἀρβανιτάκης Εὐάγγελος, 15) Βαχλιώτης Ἀθανάσιος, 16) Διαμαντόπουλος Ἰάκωβος, 17) Πετραλιᾶς Ἀντώνιος, 18) Κοκκέβης Ἀνδρέας, 19) Παπαχρήστου Ἀθανάσιος, 20) Ἀνωγειανάκης Ἀντώνιος, 21) Βουδούρης Κων) νος, 22) Κρόκος Δημήτριος, 23) Σπηλιόπουλος Γεώργιος, 24) Θανασέκου Βασιλική, 25) Γιαννιδάκης Ἰωάννης, 26) Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, 27) Πανούσης Βασίλειος.

ΙΔ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

1) Κοντοβράκης Ἰωάννης, 2) Ἰντζὲς Ἰωάννης, 3) Χαρῖτος Γαβριὴλ, 4) Ἰωαννίδης Γεώργιος, 5) Κλῆς Γεώργιος, 6) Βογιατζῆς Γεώργιος, 7) Καρρὲρ Διονύσιος, 8) Ἀλιπράντης Εὐστράτιος, 9) Μπίστης Λεωνίδας, 10) Ἀνδριανόπουλος Γεώργιος, 11) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 12) Σκορδίλης Ἐμμανουήλ, 13) Παπαρτεμίου Ἰωάννης, 14) Νομικὸς Μᾶρκος, 15) Λαιμὸς Ἀνδρέας, 16) Λιαροῦτσος Πάρις, 17) Κρασαδάκης Νικόλαος, 18) Στεφανίδης Μιχαὴλ, 19) Τούμπας Ἰωάννης, 20) Τσαντίρης Γεώργιος, 21) Ντεντιδάκης Παῦλος, 22) Τριανταφυλλίδης Ἀνδρέας, 23) Παπαχρήστου Ἀθανάσιος, 24) Γαληνὸς Μιχαὴλ Μίμης, 25) Βουλόδημος Τάσος, 26) Παπαδημητρίου Ἰωάννης, 27) Πρωϊμάκης Ἐμμανουήλ, 28) Γιαννιδάκης Ἰωάννης, 29) Παπαπαναγιώτου Θεοφύλακτος, 30) Πιστολάκης Στέλιος.

ΙΕ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1) Σταυρόπουλος Παναγιώτης, 2) Γκαργκάνας Χρῆστος, 3) Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, 4) Κολιαπίδης Δημήτριος, 5) Κατσιάμπας Φώτιος, 6) Γαστεράτος Παναγιώτης, 7) Δημητρᾶτος Ἀριστείδης, 8) Μπάρμπας Θωμᾶς, 9) Κακαγιάννης Γεώργιος, 10) Πετροπουλάκος Δημήτριος, 11) Μητακίδης Ἀθανάσιος, 12) Γλύκας Μιχαὴλ, 13) Θανόπουλος Δημήτριος, 14) Παπαεμμανουὴλ Σάββας, 15) Παπαϊωάννου Ἀνδρέας, 16) Μίχας Ἀθανάσιος, 17) Αὐγερινὸς Νάκης, 18) Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, 19) Μπακατσέλος Γεώργιος, 20) Στεφανίδης Μιχαὴλ, 21) Τσουκαλᾶς Ἄγγελος, 22) Σταμάτης Γεώργιος, 23) Κοκκέβης Ἀνδρέας, 24) Στρατῆς Δημήτριος, 25) Ζάκκας Ἀνδρέας, 26) Παπαδημητρίου Ἰωάννης, 27) Εὐαγγέλου Γεώργιος, 28) Τσιαπάρας Στέφανος, 29) Λυμπέρης Λεόντιος, 30) Γουδελῆς Σταῦρος.

ΙΣΤ) ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

1) Παπαρτεμίου Ἰωάννης, 2) Οἰκονομίδης Πολυζώης, 3) Εὐστρατιάδης Σοφοκλῆς, 4) Πινάτσης Πελοπίδας, 5) Βουδούρης Παναγιώτης, 6) Ἀλεξᾶτος Βρασίδας 7) Λαμπρινάκος Νικόλαος, 8) Παπαδημητρίου Δημήτριος, 9) Ἀθανασάκος Εὐστράτιος, 10) Δεληγιαννάκης Ἰωάννης, 11) Βύζας Βασίλειος, 12) Βαρβιτσιώτης Νικήτας, 13) Βιτούλιας Γεώργιος, 14) Βακάλης Δημήτριος, 15) Χατζηδῆμος Ἰωάννης, 16) Λαμπρόπουλος Ἰωάννης, 17) Μακρῆς Κωνσταντῖνος, 18) Κωστόπουλος Σταῦρος, 19) Μαῦρος Γεώργιος, 20) Μητσοτάκης Κωνσταντῖνος, 21) Μαλλιάκας Νικόλαος, 22) Παπασταύρου Χρῆστος, 23) Σπηλιόπουλος Ἰωάννης, 24) Τζαννετάκης Παναγιώτης, 25) Γρηγορίου Γεώργιος, 26) Ἠλιοῦ Ἠλίας, 27) Λασκαρίδης Ἄγγελος, 28) Πετρόπουλος Κωνσταντῖνος, 29) Παπαδημητρίου Νικόλαος, 30) Παπαστεργίου Γρηγόριος. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Ἀποσκίτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 152423) 6.7.1956 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων διὰ τὴν ὑπὸ τούτου χορήγησιν δανείου δραχμῶν πεντακοσίων δέκα χιλιάδων (510.000) εἰς τὸ Ταμεῖον ἀνεγέρσεως Διδακτηρίου Λιβανάτων Φθιώτιδος, διαθετέου ὑπὸ τούτου διὰ τὴν ἀνέγερσιν διδακτηρίου πρὸς στέγασιν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Λιβανάτων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ Εὐρυτανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀγοραίων Αὐτοκινήτων Ἀγρινίου, ζητοῦντος ἄμεσον ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν μελῶν του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης – Λευκάδος – Πρεβέζης κ. Θ. Χαβίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀγροτῶν τοῦ Νομοῦ Λευκάδος, αἰτούντων τὴν λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων διὰ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον καὶ τὴν κατασκευὴν παραγωγικῶν ἔργων διὰ τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης – Λευκάδος – Πρεβέζης κ. Θ. Χαβίνης, καταθέτει ἀναφορὰν Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἔλλειψιν καθηγητῶν τοῦ Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης – Λευκάδος – Πρεβέζης κ. Θ. Χαβίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνεταιρισμῶν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Πρεβέζης, αἰτούντων τὴν κατασκευὴν παραγωγικῶν ἔργων πρὸς ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν.

§5Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πιστολάκη, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ἔχει ζητήσει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§7Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος ἐψηφίσθη νομοθετικὸν Διάταγμα αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Διεφωνήσαμεν τότε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νομοθετικοῦ Διατάγματος. Καὶ ἔσχον προσωπικῶς τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην μου, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐδηλώσαμε τότε, ὅτι θὰ ἐπαναφέρωμεν ὡς πρότασιν νόμου τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα, πρὸς ἐπανασυζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καὶ ὅπως τὸ Προεδρεῖον γνωρίζει, κατεθέσαμεν ἤδη τὴν πρότασιν «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3558) 56 Ν. Δ. «περὶ ἑνοποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1556) 1950 καὶ τοῦ Ν. Δ. 2663) 1953 προβλεπομένων τελῶν». Καὶ βεβαίως, συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα. Παραλλήλως πρὸς τὴν ψήφισιν τοῦ Ν. διατάγματος διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη μὲ τὸν εὐφημισμὸν τῆς «ἑνοποιήσεως» τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ἐξεδόθη καὶ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ηὔξησε τὰ δίδακτρα τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν. Καὶ τὰ ηὔξησεν εἰς σημαντικὸν βαθμόν. Καὶ πρὸς ἐκεῖνο τὸ Διάταγμα ἡ διαφωνία μας εἶναι ἀπόλυτος. Διετυπώσαμεν τότε τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν καὶ τώρα ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι ἡ παιδεία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι προνόμιον τοῦ πλούτου καὶ κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ παιδεία πρέπει νὰ εἶναι δικαίωμα τοῦ πνεύματος. Καὶ ἐμπνευσμένοι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐπιδοκιμάζεται καὶ ἐπεβεβαιώθη ἄλλωστε καὶ κατ’ ἐκείνην τὴν συζήτησιν, ἐπιδοκιμάζεται καὶ ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἀπὸ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι κατὰ τὴν νέαν συζήτησιν θὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν σήμερον, λαμβάνω, τὸν λόγον, προτοῦ νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ πρότασις νόμου εἶναι, διότι ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς αὐξήσεως τῶν διδάκτρων τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν, εὑρισκόμεθα ἀπὸ 25 ἡμερῶν ἐνώπιον ἀπεργίας τῶν φοιτητῶν. Καὶ πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ Σύγκλητος, διέκοψε σήμερον τὰς ἐργασίας τοῦ Πανεπιστημίου διὰ δέκα ἡμέρας καὶ ἔκλεισε καὶ τὴν Λέσχην τοῦ Πανεπιστημίου. Δὲν ἀνήκει, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς συνηθείας τὰς ἰδικάς μας ἡ ἐνθάρρυνσις οἱωνδήποτε ἀνωμάλων ἐκδηλώσεων. Ἀλλὰ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, τὸ αἴτημα τὸ ὁποῖον ἐκφράζεται ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν Σπουδαστῶν τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν μας εἶναι, κατὰ τὴν ἰδικήν μας πεποίθησιν, ἀπολύτως βάσιμον. Πράγματι οἱ φοιτηταὶ δικαίως διαμαρτύρονται, διότι ὑπῆρξε βαρεῖα ἡ αὔξησις τῶν διδάκτρων, ὥστε εἰς τοὺς πτωχοὺς φοιτητὰς νὰ παρεμβάλλωνται ἀνυπέρβλητα προσκόμματα οἰκονομικά, διὰ τὴν συνέχισιν τῶν σπουδῶν των. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως σήμερον, νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς τῆς ἀπεργίας καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὄργανα τῆς Ἀσφαλείας, προφανῶς ἀπώλεσαν τὴν ψυχραιμίαν των. Διότι ἐβεβαιώθη καὶ εἰς τὸν τύπον καὶ προφορικῶς μοῦ ἐβεβαιώθη ἐπίσης, ὅτι ὑπῆρξαν Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι εἰς ὁμάδα φοιτητῶν ἀπήντησαν, ὅτι «Θὰ ἔπρεπε νὰ γεννηθοῦν πλούσιοι, ἐὰν ἤθελον νὰ σπουδάσουν». Προφανῶς θὰ ἐλέχθη εἰς ὥραν νευρικότητος ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθῇ ἀπὸ Ἕλληνα Ὑπουργόν. Καὶ ἐπίσης πληροφοροῦμαι, ἀπὸ ἀξιοπίστους σπουδαστὰς ὅτι τὰ ὄργανα τῆς Ἀσφαλείας, ὄχι μόνον ἀπειλοῦν βίαν, ἀλλὰ ἀπειλοῦν καὶ μὲ σύνταξιν φακέλλων τὸ σύνολον τῶν σπουδαστῶν. Τοιουτοτρόπως δὲ ἐπιτυγχάνουν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζουν, ὅτι ἐπιδιώκουν. Τὴν ἰδίαν μέθοδον ἐχρησιμοποίησαν καὶ παλαιότερον, ὅταν ἐγένοντο αἱ ἐκδηλώσεις ὑπὲρ τοῦ Κυπριακοῦ ἀγῶνος. Θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἀποδοκιμάσω καὶ τὰς ἐκδηλώσεις αὐτὰς τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅσα προέβησαν εἰς τὰς ἀτυχεῖς αὐτὰς ἀπαντήσεις, καθὼς ἐπίσης καὶ τὰ ἀτυχῆ καὶ ἀπαράδεκτα μέτρα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ἡ ἀσφάλεια, διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δύο ἄλλα οὐσιώδη σχετικὰ θέματα. Τὸ πρῶτον εἶναι ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπανεξετασθῇ τὸ θέμα τῶν ἐξεταστικῶν περιόδων, ἡ ἐλάττωσις τῶν ὁποίων δημιουργεῖ πράγματι μεγάλας δυσχερείας εἰς σημαντικὸν ἀριθμὸν φοιτητῶν. Καὶ ἐπίσης θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ ἄλλο βαρύτατον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ὅτι ὑπάρχουν νόμοι ἀφορῶντες τὴν ἀποδοχὴν εἰς ἐξετάσεις ἢ τὴν προαγωγὴν τῶν φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν τηροῦνται ἀπὸ τὰς συγκλήτους ἀνωτάτων σχολῶν καὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῆς Ἀνωτάτης Ἐμπορικῆς. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἀπευθύνομαι καὶ πρὸς σᾶς προσωπικῶς καὶ πρὸς τὸ σύνολον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ εἰς αὐτὴν τὴν χώραν, ὁ ὁποῖος νὰ ἰσχυρίζεται ὅτι δύναται νὰ στασιάσῃ καὶ νόμους τοὺς ὁποίους ψηφίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ μὴ θέτῃ εἰς ἐφαρμογήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκθέτει τὸ κῦρος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀνεχομένη αὐτὰς τὰς παραβιάσεις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κρίνῃ ὅτι οἱ νόμοι ὑπῆρξαν ἀτυχεῖς, ὅτι ψηφίσθησαν ἀπὸ ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς προσοχῆς, ὀφείλει νὰ ἐπαναφέρῃ τοὺς νόμους πρὸς κατάργησιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπάρχουν νόμοι, θὰ ἐφαρμόζωνται καὶ οὐδεὶς εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν χώραν ὑπεράνω τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ψηφίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀντιληφθεῖσα τὸ λάθος, τὸ ὁποῖον τῆς ἐνέπνευσε καὶ τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα τῆς αὐξήσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν τῆς μέσης παιδείας καὶ τὴν αὔξησιν τῶν διδάκτρων διὰ τὴν ἀνωτάτην παιδείαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε σχετικὸν Διάταγμα, θὰ σπεύσῃ εἰς ἐπανόρθωσιν. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾶ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος, ἡ εὐκαιρία θὰ παρασχεθῇ ὅταν ἔλθῃ ἡ πρότασις νόμου πρὸς συζήτησιν. Καθ’ ὅσον ὅμως ἀφορᾶ τὰ δίδακτρα τῶν ἀνωτάτων σχολῶν, αὐτὰ ἐπεβλήθησαν διὰ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον δύναται ἄριστα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνακαλέσῃ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὸ αἴσθημα ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ζητῶν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ ἀκυρώσῃ ἀμφότερα, διὰ νὰ ἀφήσῃ τὴν παιδείαν δικαίωμα τοῦ πνεύματος, δικαίωμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. (Λειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως)

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἔχει τὸν λόγον.

§9Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου Ν. Δ. «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν» τὸ Κόμμα, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγοῦμαι, εἶχε δηλώσει ὅτι θὰ ἐπαναφέρῃ τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἀπὸ ἡμερῶν συνεχίζεται εἰς τὸν φοιτητικὸν κόσμον, προκαλεῖ δικαίαν ἀγανάκτησιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ κρατεῖ ἐν ἐκνευρισμῷ τοὺς φοιτητάς. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν. Διὰ τοῦτο, θὰ ἔκαμνα τὴν πρότασιν ὅπως, κατόπιν συμφωνίας μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν» ἔλθῃ πρῶτον πρὸς ἐπανασυζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος, κ. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα, εἰδικώτερον τοῦ Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ τὰ δίδακτρα τῶν φοιτητῶν. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ σχέδιον νομοθετικοῦ Διατάγματος «περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν» εἶχα βασικὰς καὶ ἐγὼ ἀντιρρήσεις ἀναπτύξει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ τότε, εὐτυχῶς, ἡ Κυβέρνησις εἰς δύο οὐσιώδη σημεῖα ὑπεχώρησε. Βεβαίως θὰ ἐπροτίμων νὰ εἶχεν ἀποφύγει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ σημεῖα μὲ τρόπον τὸν ὁποῖον ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεγνώρισεν ὡς ἐσφαλμένον. Πάντως, ἦτο ἱκανοποιητικὸν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο τουλάχιστον ὡς πρὸς τὰ δύο θεμελιώδη ἐκεῖνα σημεῖα, τὰ ὁποῖα, ὅπως θὰ ἐνθυμοῦνται καλὰ πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι μετεῖχον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἀφοροῦσαν τὴν φορολογίαν, μᾶλλον τῶν οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι στέλνουν τὰ παιδιά των εἰς ἰδιωτικὰ σχολεῖα, καὶ τὸ ἄλλο σημεῖον ἀφεώρα, γενικώτερον, τὴν αὔξησιν τῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα ηὐξήθησαν ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι εἶχε προϋπολογίσει ἡ Κυβέρνησις. Ἄρα, εἶχε κακῶς προϋπολογίσει καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς ἕνα βῆμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεγνώρισε καὶ ἡ ἰδία, ὅτι ἦτο ἐσφαλμένον. Ἤδη προέβη ἡ Κυβέρνησις διὰ Διατάγματος, καθ’ ὃ εἶχε βεβαίως, ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς, δικαίωμα, εἰς αὔξησιν τῶν διδάκτρων εἰς τὰς ἀνωτάτας σχολὰς καὶ ἔχομεν αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν ἐπὶ εἰκοσαήμερον περίπου, ἡ ὁποία ἀνωμαλία δὲν εἶναι τυχαία. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἀρέσει οὔτε εἰς ἐμὲ ἡ οἱαδήποτε ἐκδήλωσις τῆς νεολαίας ἐναντίον τῶν ἀρχῶν τῶν πανεπιστημιακῶν, ἐναντίον τῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἱδρυμάτων εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ταταγμένοι νὰ φοιτήσουν οἱ φοιτηταί. Ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ ἐξαφνικῆς αὐξήσεως διδάκτρων, τὸ θέμα δὲν εἶναι θέμα ἀπειθαρχίας καὶ ἀναρχικῆς διαθέσεως, διότι ἐὰν ἦτο μόνον αὐτό, οἱ γονεῖς θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πειθαρχήσουν τὰ παιδιά των καὶ νὰ τοὺς ἐπιβάλουν νὰ πᾶνε εἰς τὸ πανεπιστήμιον καὶ νὰ ἀκούσουν τὰ μαθήματα, ἀλλὰ εἶναι θέμα, ὅπως φαίνεται, θέμα ἀνάγκης, θέμα οἰκονομικῆς διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν φοιτητῶν σημασίας. Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πᾶσαν μελλοντικὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τηρῇ τοῦ λοιποῦ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ὅτι δηλαδὴ δὲν πρέπει ὅ,τι δήποτε καὶ ἐὰν συμβαίνῃ καὶ ἐὰν ἀκόμη παρίσταται ἀνάγκη τονώσεως οἰκονομικῆς ἑνὸς ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον δὲν τὰ βγάζει πέρα, δὲν πρέπει ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἀνατρέπωμεν τοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ τὴν προοπτικὴν ποὺ καταρτίζουν αἱ οἰκογένειαι, ὅταν ἀποφασίζουν νὰ στείλουν ἕνα παιδὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἢ ὅταν ἀποφασίζουν νὰ στείλουν ἕνα παιδὶ εἰς τὸ γυμνάσιον. Δὲν ἐπιτρέπεται τὸ Κράτος ἐξαιρετικὰ χωρὶς ἀποχρῶντα οὐσιώδη λόγον νὰ προβαίνῃ εἰς τοιαύτας αὐξήσεις. Ἐὰν συνέβαινε μία ἀναπροσαρμογή, ὃ μὴ γένοιτο, τῆς δραχμῆς, ἐὰν συνέβαινε κάτι τὸ ἔκτακτον, θὰ ἦτο φυσικὰ ἀνάγκη νὰ γίνῃ καὶ ἀναπροσαρμογὴ τῶν πάντων, ἀκόμη καὶ τῆς σκέψεώς μας, ἀλλὰ ὅταν δὲν σημειοῦται τοιοῦτόν τι, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται ἀνατροπὴ τῶν προϋποθέσεων ἐντὸς τῶν ὁποίων κινεῖται ἡ σκέψις τοῦ νοικοκύρη, ὁ ὁποῖος στέλλει τὸ παιδί του, γεωργὸς εἶναι, ἐπαγγελματίας εἶναι, ἐργάτης εἶναι, ἐπιστήμων εἶναι, ὁ ὁποῖος στέλλει τὸ παιδί του εἰς τὸ γυμνάσιον ἢ τὸ Πανεπιστήμιον. Ἐὰν διαπιστώσῃ μία Κυβέρνησις ὅτι εἶναι ἀνάγκη, διότι πιθανὸν νὰ εἶναι ἀνάγκη πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, αἱ ὁποῖαι δαπάναι γίνονται βεβαίως χάριν τῆς νεολαίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, κάποιας αὐξήσεως, πρέπει νὰ γίνεται ἡ αὔξησις δύο ἢ τρία χρόνια προηγουμένως, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ νὰ ἀναλαμβάνῃ, ἐὰν πρόκειται περὶ ἱδρύματος, ὅπως τὸ Πανεπιστήμιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰ βγάλῃ πέρα, νὰ ἀναλαμβάνῃ ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς νὰ ἀντικρύζῃ τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον τυχὸν ὑπάρχει. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀπαιτῶμεν ἀπὸ τοὺς νέους καὶ ἀπὸ τὰς οἰκογενείας των νὰ ἀντικρύσουν τὸ ἔλλειμμα ἐξαφνικά, ἀφοῦ ἤδη ἔχουν εἰσέλθει εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἀφοῦ αἱ οἰκογένειαί των ἔχουν ἤδη προϋπολογίσει ἀπὸ ἀπόψεως δαπανῶν τὸ τὶ ἠμποροῦν μηνιαίως ἢ ἐτησίως νὰ δίδουν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν παιδιῶν των. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν ἐπιβάλωμεν μίαν αὔξησιν εἰς τὰ δίδακτρα τοῦ Πανεπιστημίου, ἀνατρέπομεν τὸν προϋπολογισμὸν τὸν οἰκονομικὸν καὶ τὸν ἠθικὸν καὶ ψυχολογικὸν προϋπολογισμὸν χιλιάδων οἰκογενειῶν ἐν Ἑλλάδι. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπανεξετάσῃ τὸ ὅλον ζήτημα. Δὲν θέλω νὰ ἐνθαρρύνω τὰς τυχὸν ἀταξίας τῶν φοιτητῶν ὅπως δὲν μοῦ ἀρέσῃ ἐπίσης νὰ ἐνθαρρύνω τὰς τυχὸν ἀταξίας — δὲν ἤκουσα περὶ αὐτῶν — τῶν ὀργάνων τῆς ἀσφαλείας. Δὲν ἤκουσα ἐὰν ἐσημειώθησαν τοιαῦται ἀταξίαι, ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐθεώρησε ἀναγκαῖον νὰ καταγγείλῃ ὅτι ἐσημειώθησαν ἐὰν ἐσημειώθησαν καὶ αὐταὶ δὲν μοῦ ἀρέσουν, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης ἀπαιτεῖ νὰ ἐπανεξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ διατυπώνω τὴν παράκλησιν αὐτὴν πρὸς ὅλους τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, τὸ ὅλον θέμα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ κ. Παπαπολίτης, ἔχει τὸν λόγον.

§13Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονὸς κ. βουλευταί, ὅτι εἰς μίαν περίοδον οἰκονομικῆς καχεξίας ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν περίοδον τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς προέβη εἰς τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τῆς αὐξήσεως τῶν τελῶν καὶ διδάκτρων τὸ ὁποῖον ἔπληξε κυρίως τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ἐκ τοῦ ἐν λόγῳ μέτρου ἐπλήγη σοβαρῶς ἡ μαθητιῶσα καὶ φοιτητιῶσα νεολαία διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὰ παιδιὰ τῶν λαϊκῶν τάξεων μὲ μυρίας στερήσεις ἀντιμετωπίζουν τὰς σπουδάς των εἴτε εἰς τὸ Γυμνάσιον εἴτε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Εἶναι εἰς ὅλους γνωστὸν ὅτι τὰ παιδιὰ αὐτὰ μὲ στερήσεις ἀντιμετωπίζουν τὰς ἀνάγκας τῶν σπουδῶν καὶ ὅταν ἐξέρχωνται ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι σχεδὸν ψυχικὰ ράκη. Δὲν εἶναι ἑπομένως ὀρθὸν νὰ ἀνατρέπωνται οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν λαϊκῶν τάξεων ὡς ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, οἱ ὁποῖοι ἤδη ἀνετράπησαν διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου, ἐνῷ ἀντιθέτως οἱ πόροι των παραμένουν ἐκεῖ ὅπου ἦσαν προηγουμένως. Προκαλεῖ ὀδυνηρὰν ἐντύπωσιν καὶ θλιβερὰν σκέψιν εἰς πάντα ἐνδιαφερόμενον διὰ τὸ Ἀνώτατον Ἐκπαιδευτικὸν Ἵδρυμα τὸ ὁποῖον αὐτὰς τὰς ἡμέρας πολιορκεῖται ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε ἀρχίσει συντελουμένη ἡ ἱερὰ ἀποστολή του. Κατετέθη ἤδη πρότασις ἐπανασυζητήσεως ὡς ἀνέφερε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐκ μέρους βουλευτῶν τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς ΕΠΕΚ τοῦ ψηφισθέντος Ν. Δ. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ὅλον θέμα καὶ νομίζω ὅτι ἐπίσης ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἐν σπουδῇ καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔλαβε τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὅμως ἤδη ἀποδοκιμάζεται ὑφ’ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ ἀξιότιμος δὲ Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος ἐτόλμησεν εἰς στιγμήν, δὲν γνωρίζω ποίας ψυχικῆς του καταστάσεως, νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν πταίει καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ἐκεῖνοι δὲν ἐγεννήθησαν πλούσιοι, νομίζω ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ θὰ ἀνακαλέσῃ ὥστε καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ τὸ τραῦμα τὸ ψυχικὸν τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν εἰς τοὺς φοιτητὰς νὰ ἐπουλωθῇ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἐκπρόσωπος τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος δυνάμει μονίμου ἐξουσιοδοτήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§15Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ ἀποφασισθεῖσα σημαντικὴ αὔξησις ὑπ’ εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως τῶν τελῶν τῆς Ἀνωτάτης Ἐκπαιδεύσεως, ὑπῆρξε μέτρον καὶ ἀψυχολόγητον καὶ ἀδικαιολόγητον, ἀναμφισβητήτως δὲ εὑρίσκεται εἰς ὀξυτάτην ἀντίθεσιν μὲ τὸ κοινὸν αἴσθημα. Δὲν ἀποτελεῖ μόνον ἡ παρατεινομένη ἀπεργία τῶν φοιτητῶν τὴν ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ συμβαίνει αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ ἐκδήλωσις ἡ ἀπεργιακὴ τῶν φοιτητῶν νὰ περιβάλλεται μὲ ἀμέριστον τὴν συμπάθειαν τῆς κοινῆς γνώμης. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ζημιώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν θελήσῃ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν πλάνην της καὶ πρὸ πάσης ἐπανασυζητήσεως τοῦ ψηφισθέντος νομοθετικοῦ διατάγματος νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ἀδικίαν ποὺ ἐπροξένησεν εἰς βάρος τῶν πτωχῶν νέων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ματαίῳ ἀναζητοῦν τὰ μέσα διὰ νὰ συνεχίσουν τὰς σπουδάς των. Ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν χωρὶς ἀναβολὴν νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ δίκαιον αὐτὸ αἴτημα τῶν σπουδαστῶν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, κ. Τσαλδάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§17Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ παιδεία εἶναι ἀγαθὸν τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀπολαμβάνουν ἄνευ ἐπιβαρύνσεως ὅλαι αἱ τάξεις τῆς Ἑλλάδος. Ἡ δημιουργία διαφορισμῶν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ βλάψῃ τὴν πνευματικὴν ἀνάπτυξιν ἐν τῷ τόπῳ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ μὲ ὅσα θὰ σκεφθῇ καὶ αὐτὴ ἐκ τῆς παρατεινομένης ἀπεργίας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἐκ τῶν κακῶν ἐκδηλώσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλὰ καὶ τὰ μέτρα νὰ λάβῃ ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ περιορισθῶσιν αἱ ἀνάγκαι τοῦ φοιτητικοῦ κόσμου. Ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι μία ἐπιβάρυνσις καθολική, τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ φέρῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ ὄχι μόνον ἡ τάξις τῶν φοιτητῶν. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὅλον ζήτημα καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ συζητούμενον θέμα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος, κ. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§19Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ ὑποχρέωσίν μου ἐξ ὀνόματος τῶν ἀγροτικῶν βουλευτῶν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἐκτάκτως κρισίμου καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὰ Ἀνώτατα Ἐκπαιδευτικὰ Ἱδρύματα. Τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν εἰς τὸν φοιτητικὸν κόσμον, εἶναι ἐξαιρετικὰ δυσβάστακτα ἰδίᾳ διὰ τοὺς πτωχοτέρους φοιτητάς. Πρὸ ἡμερῶν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπικοινωνήσω ἐν Θεσσαλονίκῃ μὲ πολλοὺς φοιτητὰς οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὰ ἀγροτικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι πολλοὶ μοῦ εἶπον ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διακόψουν τὰς σπουδάς των καὶ νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὰ χωριά των. Ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι βλαβερά διότι οἱ καλύτεροι, οἱ φοιτηταὶ οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διακόψουν τὰς σπουδάς των. Συνηγοροῦμεν ὡς ἐκ τούτου ὑπὲρ τῶν φοιτητῶν τούτων καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ὅλον θέμα καὶ θὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ ἕνα εὐρύτερον τρόπον ὁ ὁποῖος θὰ ἱκανοποιῇ τοὺς πτωχοὺς αὐτοὺς νέους τοὺς ὁποίους κυρίως ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα αὐτό.

§20Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ λάβετε τὸν λόγον, διότι τὸ κόμμα σας ἔχει ὁρίσει ὡς ἀρχηγὸν τὸν κ. Πασσαλίδην καὶ ἐκπρόσωπον τὸν κ. Ἠλιοῦ. Ἐν ἀπουσίᾳ αὐτῶν δὲν ὑπάρχει τρόπος ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ λάβετε τὸν λόγον. Δὲν ἠμποροῦμεν κάθε φορὰν νὰ δημιουργοῦμεν καὶ ἕνα ἀρχηγόν. Εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον δὲν τὸ λέγει ὁ Κανονισμός. Ὡς ἀρχὴν δὲν τὸ δέχομαι αὐτό.

§22Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σοβαροῦ θέματος, παρακαλῶ κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσω διότι νομίζω ὅτι οὕτω ἐξυπηρετεῖται καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ συζητούμενον θέμα. Χάριν τοῦ σπουδαστικοῦ κόσμου θὰ πρέπει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ ἄποψις τοῦ κόμματός μας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι, κύριε Ἐφραιμίδη, νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Καὶ διὰ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν εἶπα ρητῶς ὅτι ἔχει ρητὴν ἐξουσιοδότησιν.

§24Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ θυσιάζεται ἡ οὐσία χάριν τοῦ τύπου. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ σπεύσῃ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν αὔξησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, διότι ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καταδικάζει τὰ μέτρα αὐτὰ ὡς ἄκρως αὐστηρά, ἄδικα καὶ ἐθνικῶς ἐπικίνδυνα διὰ τὴν ἐθνικήν μας παιδείαν. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ νὰ τὰ ἀνακαλέσῃ.

§25Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὰς αἰτήσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων διὰ τὴν ἐπανασυζήτησιν τοῦ Ν. Δ., θὰ δώσῃ ὁ συνάδελφος κ. Τσάτσος, ἐκπροσωπῶν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Ἐπειδή, ὅμως, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν προεβλήθη καὶ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐλέχθη κατὰ τὰς ἐπαφὰς τῶν κ. κ. φοιτητῶν μετὰ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν γεννηθῆ πλούσιοι διὰ νὰ σπουδάζουν, καὶ τοῦτο δὲν ἔχει λεχθῆ, οὔτε εἰς τὰς συζητήσεις των μετ’ ἐμοῦ, οὔτε μετὰ τοῦ κ. Χέλμη, ἤθελον νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἶναι τόσον ἀκατανόητον καὶ τόσον ἀνόητον νὰ λεχθῇ μία τοιαύτη φράσις, ὥστε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὰς συζητήσεις μετ’ ἐμοῦ προεβλήθησαν αἱ ἀνάγκαι τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοὺς ἐλέχθη ὅτι, καίτοι οἱ σπουδασταὶ ἐπιβαρύνονται, νὰ γίνῃ ἀνεκτὸν τὸ ποσοστὸν τοῦτο τῆς ἐπιβαρύνσεως. Περαιτέρω συνεζητήσαμεν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ μειωθῇ τὸ σύνολον τῶν εἰσπράξεων τοῦ Πανεπιστημίου κατὰ 2 ἑκατομμύρια. Πλέον τούτου δὲν ἐλέχθη τίποτε, οὔτε καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ παρ’ ἐμοῦ, ὅτι ἔπρεπε νὰ γεννηθοῦν πλούσιοι, διότι ὅπως οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν, οἱ ἐκ τῶν Ἐπαρχιῶν συνάδελφοι, οὕτω καὶ ἡμεῖς, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι προερχόμεθα ἐκ πτωχῶν ἐπαρχιακῶν περιφερειῶν, ὥστε νὰ κάμνωμεν τοιοῦτον διαφορισμόν, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι, διότι τὰ παιδιὰ τῶν πτωχοτέρων τάξεων σπουδάζουν καὶ καταλαμβάνουν ἀνωτέρας θέσεις. Τοὺς ὡμίλησα, τὴν δευτέραν φορὰν κατὰ τρόπον αὐστηρότερον, διότι παρουσίᾳ καὶ τοῦ Πρυτάνεως ὡμίλησαν κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον καὶ διὰ τὸν προϊστάμενόν των καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ τοὺς κάμνωμεν παρατηρήσεις. Ἀλλὰ οὐδέποτε ἐλέχθη, ὅτι εἶναι δυνατὸν ποτὲ οἱ σπουδάζοντες νὰ ἀνήκουν μόνον εἰς τὴν πλουσίαν τάξιν. Τοὺς εἴπομεν ὅτι εἶναι σκόπιμον, καίτοι ἐπιβαρύνονται, νὰ γίνῃ ἀνεκτὸν τοῦτο καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ μαθήματά των. Τοὺς ὑπενθύμισα, ὅτι ὅσοι τῶν φοιτητῶν κατὰ τοὺς χρόνους τῶν σπουδῶν μετεῖχον ἀπεργιῶν, δὲν προώδευσαν, ἐνῷ ὅσοι ἠσχολοῦντο μὲ τὰ μαθήματά των, αὐτοὶ ηὐδόκησαν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσάτσος, ὡς ἀναπληρῶν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἔχει τὸν λόγον.

§27Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ., προσωρ. Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι συνάδελφοι, λόγῳ τῆς ἀσθενείας τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, κ. Λεβαντῆ, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν αὐτὸς θὰ ἔδιδε πρὸς ὑμᾶς, ἂν δὲν παρενέβαινεν ἡ ὑποτροπὴ τῆς ἀσθενείας του. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι καὶ ἡμεῖς ὅτι ἡ παιδεία δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τὸ προνόμιον τοῦ πλούτου. Ἀπεναντίας ἡ πεῖρα διδάσκει ὅτι ἡ παιδεία ὑπῆρξε πάντοτε τὸ προνόμιον τῶν πτωχῶν καὶ τῶν ἀγωνιζομένων ἀνθρώπων. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ἑπομένως, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἀποδέχονται ὄχι μόνον ὅλοι ὅσοι εὑρίσκονται ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀλλὰ ὅλοι ὅσοι ἔχουν οἱανδήποτε σχέσιν εἴτε μὲ τὰς τέχνας, εἴτε μὲ τὴν ἐπιστήμην, εἴτε μὲ τὸ πνεῦμα γενικῶς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον—καὶ ὀρθότατα—ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπέμεινεν, νὰ ἀποσαφηνίσῃ τὸ γεγονὸς ὅτι οὐδὲν μέλος τῆς Κυβερνήσεως, οὐδέποτε, οὔτε ἐσκέφθη, οὔτε διετύπωσεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤκουσε λεγόμενα περὶ αὐτοῦ, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Οὐδεμία τοιαύτη σκέψις διετυπώθη. Τὰ ὅσα ἐγράφησαν εἰς τὸν τύπον εἶναι ἀνεύθυνα καὶ ἐνδεχομένως ἀναληθῆ.

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἐνδεχομένως...

§29Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ., Προσωρ. Ὑπ. Παιδ.). Τὰ ὅσα γράφονται, εἶπον, εἶναι ἀναληθῆ καὶ συμβαίνει πολλὰ ἐκ τῶν γραφομένων εἰς τὸν τύπον νὰ εἶναι ἀναληθῆ. Ἐπίσης ἀνακριβὲς εἶναι τὸ ὅτι ἡ Ἀσφάλεια, ἡ Ἀστυνομία, ἢ τὰ ὄργανα τῆς Τάξεως ἔλαβον μέτρα βίας ἢ ἤσκησαν βίαν ἐπὶ τῶν φοιτητῶν. Ἠρώτησα, ἀκριβῶς, τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὁ ὁποῖος μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι οὐδὲν παράπονον ὑπεβλήθη οὐδαμόθεν περὶ τούτου. Ὡς πρὸς τὴν ἀπεργίαν, ὅπως καὶ οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες—καὶ ἴσως λόγῳ μιᾶς παλαιοτέρας ἰδιότητός μου— καὶ ἐγὼ δὲν ἐπιδοκιμάζω τοιαύτας ἐκδηλώσεις, ἀπὸ μέρους φοιτητῶν μάλιστα. Ἔλεγον κάποτε, ὄχι ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τὴν ὁποίαν τώρα ἔχω, ἀλλὰ ὡς καθηγητής, ὅτι ἀπεργία φοιτητῶν δὲν νοεῖται. Νοεῖται ἀποχὴ ἀπὸ τῶν μαθημάτων. Ἀπεργία σημαίνει ἀγῶνα μεταξὺ ἐργαζομένου καὶ ἐργοδότου. Ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τῶν μαθημάτων, εἶναι κάτι τὸ διάφορον. Ἐν προκειμένῳ ἀποτελεῖ μίαν ἔντονον ἐκδήλωσιν τῶν φοιτητῶν, τῆς ὁποίας τὰ αἰτήματα υἱοθετεῖ μία πτέρυξ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἴμεθα ὅλοι εὐτυχεῖς νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς μίαν ἰδεώδη λύσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον ἡ στοιχειώδης, ἀλλὰ καὶ ἡ Μέση καὶ ἡ Ἀνωτάτη Παιδεία θὰ παρείχοντο δωρεάν. Αὐτὸ θὰ ἦτο καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ τέρμα καὶ ὁ σκοπὸς κάθε πραγματικῆς πολιτείας, ἡ ὁποία διαθέτει ὅσα μέσα χρειάζεται διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ πλήρως ὅλους τοὺς σκοπούς της. Δυστυχῶς, ἡ πραγματικότης εἶναι ἀμείλικτος καὶ τὰ πράγματα ἀπέχουν πάντοτε ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἰδεώδη κατάστασιν. Ὑπῆρχε κάποια ἄλλη πραγματικότης ἄλλοτε εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ ἡ πραγματικότης ἦτο διὰ τὴν ἀνωτάτην τοὐλάχιστον παιδείαν καλή, διότι τὸ μόνον τότε ἀνώτατον πνευματικὸν ἵδρυμα, τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, εἶχε τοιαύτην περιουσίαν, ὥστε δὲν ἐχρειάζετο τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ κράτους. Καὶ μὲ τὰ ὀλίγα δίδακτρα ποὺ εἰσέπραττεν ἀπὸ τοὺς φοιτητάς, ἐξεπλήρου τὸν προορισμόν του. Ἦλθεν ὁ πόλεμος, ἦλθεν ἡ κατοχὴ καὶ τὸ ἵδρυμα ἔχασεν ὁλόκληρον τὴν κινητήν του περιουσίαν. Τὰ ἀκίνητά του εὑρίσκονται ὑπὸ ἐνοικιοστασιακὸν καθεστώς. Καὶ ἔκτοτε ἠναγκάσθη τὸ Πανεπιστήμιον νὰ ζητήσῃ τὴν ἀρωγὴν τῆς Πολιτείας. Ὅταν ἠναγκάσθη τὸ Κράτος νὰ δίδῃ ἑκάστοτε τὰς ἐτησίας χορηγίας, ἐγεννᾶτο ἑκάστοτε —καὶ τὸ ἔζησαν αὐτὸ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως— τὸ ζήτημα, εἰς ποῖον ὕψος θὰ φθάσῃ αὐτὴ ἡ χορηγία. Ἠγωνίζετο τὸ Κράτος πάντοτε νὰ δίδῃ τόσα, ὅσα ἐχρειάζοντο διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν Ἀνωτάτων Ἱδρυμάτων. Ἤδη συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Παρ’ ὅλας τὰς αὐξήσεις αὐτὰς τῶν διδάκτρων, ἐνῷ τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1955–56, τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἀνῆλθεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 10 ἑκατομμ. δραχμῶν καὶ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν τῶν 11½ ἑκατομμυρίων, μὲ ὅλας τὰς αὐξήσεις, τὰς ὁποίας ἤδη, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα, θὰ δώσωμεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, θὰ ἔχουν τὸ μὲν Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης ἔλλειμμα 25½ ἑκατ., τὸ δὲ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν 20 ἑκατομμύρια. Βλέπετε ὅτι τὸ Κράτος καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν δυνατοτήτων τῶν οἰκονομικῶν του δυνάμεων, νὰ τονώσῃ τὰ ἱδρύματα. Καὶ παρ’ ὅλην τὴν τόνωσιν αὐτήν, διὰ τῆς αὐξήσεως δὲν κατωρθώσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ἰσοσκελισμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν Πανεπιστημίων. Θὰ ἀναγκασθῇ ἑπομένως καὶ ἐφέτος τὸ Κράτος, διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ νὰ καταβάλῃ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι πέρυσι. Συγκεκριμένως, θὰ καταβάλῃ τὰ διπλάσια ἀπὸ ὅ,τι κατέβαλε πέρυσι. Ἀλλὰ αὐτὰ ὅλα, θὰ εἴπουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, δὲν ἐνδιαφέρουν τοὺς φοιτητάς. Ἐδῶ δημιουργεῖται μία κατάστασις, μία αὔξουσα δαπάνη τῶν Ἀνωτάτων ἱδρυμάτων, τὴν ὁποίαν, εἴτε μᾶς ἀρέσει, εἴτε ὄχι, ὀφείλει νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ τὸ Κράτος καὶ ὄχι οἱ φοιτηταί, οὔτε κατὰ ἕνα ποσοστόν. Δι’ ὅσους εἶναι ἰδεολόγοι —καὶ νομίζω ὅτι εἶμαι καὶ ἐγὼ ἰδεολόγος— αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη λύσις· νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ Κράτος μὲ ὅλα, ὡσεὶ ἂν τὸ Κράτος δὲν εἴμεθα ἡμεῖς καὶ νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται οἱ φοιτηταί. Παρὰ ταῦτα, κ. συνάδελφοι, πρέπει ὅσοι συζητοῦν τὸ ζήτημα αὐτό, νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των ὅτι δὲν συζητοῦν διὰ τὸ σύνολον τῶν φοιτητῶν, ἀλλὰ περὶ ἑνὸς ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἐξ αὐτῶν. Τὸ 42% τῶν φοιτητῶν ἀπολαύουν ἀπαλλαγῆς τῶν διδάκτρων. Ἀπαριθμῶ: Οἱ ὁμογενεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ θύματα πολέμου, οἱ ἀνάπηροι, τὰ τέκνα τῶν ἀξιωματικῶν ἐθνικῶν ἀγώνων· μερικῆς ἀπαλλαγῆς: τὰ τέκνα τῶν πολυτέκνων, οἱ σεισμόπληκτοι καὶ ὅλοι οἱ ἀριστεύοντες. Ἐπίσης μερικῆς ἀπαλλαγῆς ἀπολαύουν τὰ τέκνα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν

§30ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τῶν πολυτέκνων ὄχι· δὲν τὸ ἐφαρμόζει τὸ Πανεπιστήμιον.

§31Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβερν., προσωρ. Ὑπουργὸς Παιδείας). Θὰ ἔλθω καὶ... (δὲν ἠκούσθη)... Τὸ 42% τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου ἀπαρτίζεται ἀπὸ αὐτὰς τὰς κατηγορίας. Ἐπειδὴ ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ἄλλοτε ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων πρέπει νὰ εἶναι γνώμων τῆς σκέψεώς μας καὶ θὰ πρέπει εἰς τὸ μέλλον ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ παιδεία προνόμιον τῶν ἀξίων, θὰ ἔβλεπον καὶ ἐγὼ εὐχαρίστως οἱ ἀριστεύοντες νὰ διευρύνωνται, νὰ περιλάβουν ὅλους τοὺς καλοὺς φοιτητὰς καὶ αὐτοὶ ὅλοι νὰ ἀπολαύουν αὐτῶν τῶν προνομίων. Ἡ κατηγορία αὐτὴ τίθεται ἐκτὸς τῆς συζητήσεως, διότι αὐτὴ δὲν ἐπιβαρύνεται ποσῶς μὲ δίδακτρα. Εὐκταῖον θὰ ἦτο οἱ φοιτηταὶ αὐτοὶ νὰ εἶναι περισσότεροι. Θέλω καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὅταν θὰ λειτουργήσῃ ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Παιδείας, θὰ ἀποτελέσῃ καὶ τοῦτο τὸ θέμα ἀντικείμενον ἐξετάσεως. Διότι, κ. συνάδελφοι, εἶναι εὔκολον ἀπὸ στόματος νὰ ἀποφαινώμεθα ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνουν αὐξήσεις τῶν διδάκτρων, ἀλλ’ εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ συζητῆται ὑπευθύνως τὸ ζήτημα καὶ νὰ δίδωνται λύσεις ὡς πρὸς τὸ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ ἱδρύματα τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ πῶς θὰ ρυθμισθοῦν αἱ ἀπαλλαγαὶ εἰς τρόπον, ὥστε τῶν ἀπαλλαγῶν νὰ ἀπολαύουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι νὰ τύχουν τοιούτου εἴδους προστασίας. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο ζήτημα, τῶν ἐξεταστικῶν περιόδων. Ὀφείλω νὰ σᾶς ὁμολογήσω, ἐπειδὴ γνωρίζω τὸ ζήτημα τῶν ἐξεταστικῶν περιόδων ὡς καθηγητὴς Πανεπιστημίου παρὰ ὡς πολιτικός, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα κάρφος τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι τὸ 55– 60% τῶν ἐργασίμων ὡρῶν τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου ἀφιεροῦται εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ μόνον τὸ 40% εἰς ὅλας τὰς ἄλλας πανεπιστημιακὰς ἐργασίας. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι διαρκῶς καὶ συνεχῶς ἐξετάζονται οἱ φοιτηταὶ καὶ θέλουν νὰ ἔχουν τὸ προνόμιον νὰ ἐπανέρχωνται πρὸς ἐξέτασιν ἐπ’ ἄπειρον. Πίσω ἀπὸ τὸ αἴτημα τῆς αὐξήσεως τῶν διδάκτρων, πολὺ φοβοῦμαι, ἀλλὰ διαβλέπω ὡς κύριον αἴτημα τῆς παρούσης στιγμῆς τὸ αἴτημα τῶν ἐξεταστικῶν περιόδων. Καὶ δὲν σᾶς ἀποκρύπτω ὅτι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλυε ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τῶν ἐξεταστικῶν περιόδων θὰ σταματοῦσε ἡ σημερινὴ ἀνωμαλία μεταξὺ τῶν φοιτητῶν. Ἀλλὰ ἂς δεχθῶ πρὸς στιγμὴν ὅτι πλανῶμαι, ἂς δεχθῶ ὅτι τὸ κύριον αἴτημα εἶναι τὸ αἴτημα τῆς μειώσεως τῶν διδάκτρων καὶ ὅτι τὸ αἴτημα τῶν ἐξεταστικῶν περιόδων εἶναι δεύτερον. Ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ κάμνω μίαν ἔκκλησιν πρὸς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς, διότι εἰς αὐτὰ τὰ θέματα ξεύρω πολὺ καλὰ ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι, κινούμενοι ἀπὸ ἀγάπην πρὸς τοὺς νέους δέχονται τὰ αἰτήματά των, εἴτε αὐτοὶ ἀνήκουν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, εἴτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ θέλουν νὰ τοὺς βοηθήσουν εἰς τὰς σπουδάς των. Κάμνω μίαν ἔκκλησιν καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ μὴ προχωρήσουν εἰς ἀποφάσεις καὶ νὰ μὴ σχηματίσουν γνώμην πρὶν ἀκούσουν τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τοῦ Πανεπιστημίου. Καὶ αὐτοὶ οἱ κύριοι καθηγηταὶ ποὺ εὑρίσκονται ἐκεῖ πέρα, καὶ αὐτοὶ τρέφουν ἀγάπην καὶ στοργὴν πρὸς τοὺς φοιτητάς. Αὐτοὶ ποὺ τοὺς διδάσκουν ἂς ἀκουσθοῦν. Ἔχομαι ὅμως τῆς ἐλπίδος, σεῖς κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν θὰ ἐμμείνετε τελικῶς εἰς τὴν γνώμην ποὺ ἔχετε σήμερον ὅταν συζητήσετε μὲ τοὺς ἁρμοδίους τοῦ Πανεπιστημίου. Θέλω νὰ προσθέσω καὶ κάτι ἄλλο: Ὄχι μόνον αὐτὰ τὰ προνόμια ὑπάρχουν διὰ τὰ 42% τῶν φοιτητῶν, ὄχι μόνον τὸ Κράτος κάμνει μεγάλας οἰκονομικὰς θυσίας διὰ νὰ τονώσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ θὰ πληρώσῃ πολλαπλάσια ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπλήρωσαν παρὰ τὴν γενομένην αὔξησιν, ἀλλὰ καὶ πέραν τούτων πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος ἐχορηγήσαμεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἐπὶ πλέον 2 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἀναλύονται εἰς τὰ ἑξῆς ποσά. Ἕνα ποσὸν 1.200.000 δι’ οὗ ἀπαλλάσσονται οἱ φοιτηταὶ ἀπὸ τὴν εἰσφορὰν των διὰ τοὺς ἐκτάκτους βοηθούς. Αὐτὸ οὐδέποτε εἶχε συμβῇ μέχρι τοῦδε. Εἶναι μία παραχώρησις, εἶναι μία εὐκολία διὰ τοὺς φοιτητάς. Ἐπίσης μειοῦται ἡ τιμὴ τῶν πτυχίων. Αὐτὰ συμποσοῦνται εἰς 625 χιλιάδας. Ἐπίσης ἡ ἀναγνώρισις τῶν ξένων διπλωμάτων. Καὶ αὐτὸ ἀντιπροσωπεύει 100 χιλιάδας. Ἑπομένως ἐκτὸς ὅλων τῶν ἄλλων ἀπαλλαγῶν τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσα, ὑπάρχει καὶ αὐτὴ ἡ πρόσθετος παραχώρησις. Παρ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ κρίνει ὅτι πρέπει τὸ Νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη νὰ ἐπανέλθῃ, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τῆς Φ.Δ.Ε. νὰ συζητηθῇ ἀπὸ τὰ πρῶτα ὥστε καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ νὰ ἐξετάσῃ, ἀφοῦ ἀκούσῃ καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἶναι δικαιολογημένη ἢ ὄχι αὐτὴ ἡ αὔξησις.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἤκουσα, εὐχαρίστως, τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὅσα ἐγράφησαν, ὅσα λέγονται δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Καθυστέρησεν ὅμως τὴν παροχὴν τῆς ἐξηγήσεως, διότι ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν ἔχει γραφῆ εἰς τὸν τύπον ἡ ἀπάντησις αὐτὴ καὶ προφανῶς ἦτο πεπλανημένη ἡ ἐντύπωσις καὶ πολλῶν σπουδαστῶν, οἱ ὁποῖοι προσωπικῶς μοῦ τὸ ἔχουν ἐπιβεβαιώσει. Θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ἀναπληρωτὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὸ κράτος πολλῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν, εὑρίσκεται εἰς δυσκολίαν νὰ ἀναλάβῃ περισσότερα βάρη τῆς ἀνωτάτης παιδείας. Θέλω, πρῶτον, νὰ τοῦ δώσω τὴν ἀπάντησιν ὅτι, ἡ ἀξία τῶν τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Λαοῦ. Καὶ τὸ Κράτος καὶ ὁ Λαὸς ἔχουν ἀνάγκας. Ποία εἶναι ἡ ἱεράρχησις τῶν ἀναγκῶν, εἶναι Κυβερνήσεων κρίνεται ἀπὸ τὴν ἱεράρχησιν τῶν ἀναγκῶν τὸ κριτήριον τῆς ποιότητος τῶν Κυβερνήσεων. Καὶ διότι ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι πρώτη ἀνάγκη εἶναι ἡ Παιδεία, κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν συμμερίζεται αὐτὴν τὴν γνώμην. Ὁ κ. ἀναπληρωτὴς τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, εἶπεν ὅτι δὲν ἔχουν τὰ ἀνώτατα ἱδρύματα ἐπάρκειαν πόρων. Ἀλλὰ ποῦ ἠκούσθη ὅτι ἡ ἀνωτάτη Παιδεία θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἰδίους πόρους; Συνέβη, τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν νὰ ἔχῃ κληροδοτήματα. Ἐὰν συνέβαινε νὰ μὴ ἔχῃ, δὲν θὰ ὑπῆρχε Πανεπιστήμιον διότι θὰ ἦτο μετρία ἡ ἐπιχορήγησις τοῦ Κράτους; Ὁλόκληρος ἡ Παιδεία εἶναι εὐθύνη τοῦ Κράτους καὶ ὑπαγορεύει τοῦτο τὸ Σύνταγμα. Τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Συντάγματος γράφει: «Ἡ Παιδεία τελεῖ ὑπὸ τὴν ἀνωτάτην ἐποπτείαν τοῦ Κράτους καὶ ἐνεργεῖται δαπάναις αὐτοῦ ἢ τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως». Καὶ δὲν ἔχει μὲν τὴν ἔννοιαν ὅτι τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν βαρύνει τὸ Κράτος, ἐκτὸς τῆς στοιχειώδους παιδείας, ἀλλ’ ἔχει τὴν ἠθικὴν ἔννοιαν ὅτι ἡ Παιδεία εἶναι εὐθύνη καὶ δαπάνη τοῦ Κράτους. Καὶ ὑποστηρίζω αὐτὴν τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ ἐλευθερώσω τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν ἐσφαλμένην ἀντίληψιν ὅτι ἡ ἀνωτάτη Παιδεία πρέπει νὰ εἶναι αὐτοδύναμος οἰκονομικῶς καὶ αὐτοχορήγητος. Ὄχι, κ. Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας. Καὶ ἡ ἀνωτάτη Παιδεία εἶναι εὐθύνη καὶ ἀποστολὴ τοῦ Κράτους. Ἑπομένως, τὸ μόνον θέμα τὸ ὁποῖον ἐπετρέπετο νὰ τεθῇ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ δυνατότης καταργήσεως ἢ ἐλαττώσεως. Οὐδέποτε ἐπετρέπετο νὰ τεθῇ ὡς θέμα ἡ αὔξησις. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον κατηγοροῦμεν. Εἶπεν, ὁ κ. ἀναπληρωτὴς τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅτι θὰ ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος νὰ δώσῃ κάπως περισσότερα. Ἀλλ’ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν ποὺ ἀνέφερεν ἐπιστοποιήθη ὅτι, βεβαίως, ἐν συσχετίσει πρὸς τὸ σύνολον τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἀπολύτως ἀσήμαντος ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ Κράτους διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῆς ἀνωτάτης Παιδείας. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην ἡ ἀπορία δίδει δικαίωμα εἰς ἀδαπάνους σπουδάς. Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἄπορον ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν παιδείαν, διότι εἶναι πτωχός. Ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ εἶναι σύμφωνος. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ διαίρεσις συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀρχῆς ὅτι καὶ οἱ εὔποροι καὶ οἱ ἄποροι, οἱ εὔποροι πληρώνοντας καὶ οἱ ἄποροι μὴ πληρώνοντας, ἔχουν τὸ δικαίωμα σπουδῶν εἰς ὅλον τὸν κύκλον τῆς παιδείας (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Εἶναι αἴτημα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι χρέος πάσης Κυβερνήσεως ἀπέναντι τοῦ πολιτεύματος καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ. (Ζωηρὰ Χειροκροτήματα). Βεβαίως ὅ,τι συζητεῖται σήμερον δὲν εἶναι μόνον μία πτυχὴ τοῦ μεγάλου ἐκπαιδευτικοῦ θέματος. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ἀναπτύξω, μᾶλλον ἐν ἐκτάσει, τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος. Ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, μεταξὺ ὅλων τῶν ἄλλων θεμάτων, ἕνα μέγα θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχει παραβλεφθῆ. Γίνεται ἐπιμόνως καὶ εὐλόγως ἀπασχολούμεθα μὲ τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Τὸ ἐκπαιδευτικὸν θέμα εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι μέγα καὶ ἐγκαταλελειμένον. Καὶ ἐὰν δὲν θεμελιώσωμεν μίαν ἀναγέννησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, εἰς μάτην ἀναμένομεν καὶ οἰκονομικὴν καὶ ἐθνικὴν ἀναγέννησιν. Διὰ τοῦτο ἐπροτείναμεν νὰ καταρτισθῇ μία διακομματικὴ ἐπιτροπὴ ἀπὸ ἐκπροσώπους ἑκάστου κόμματος καὶ ἐδήλωσα τότε, ὅτι εὐχαρίστως μετέχω καὶ προσωπικῶς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ καταρτισθῇ ἕνας καταστατικὸς χάρτης τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, ὁ ὁποῖος νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ μακρὰ ἔτη, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχῃ τύχει καθολικῆς ἐγκρίσεως καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασφαλίσῃ ἐπίσης τὰ στοιχειώδη οἰκονομικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐφαρμογήν του. Καὶ ὅταν ἐπιτελέσωμεν τὸ ἔργον αὐτό, ἠμποροῦμεν νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι. Ἐὰν καὶ μόνον περὶ αὐτοῦ ἐπρόκειτο τότε ἐδικαιώσαμεν τὴν παρουσίαν μας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. (Ζωηρὰ Χειροκροτήματα).

§33Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν. Προσωρ. Ὑπ. Παιδείας). Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρχῃ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ διαφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐχαριστῶ διὰ τὸν κόπον εἰς τὸν ὁποῖον ὑπεβάλεσθε διὰ νὰ τονίσετε τὴν ἀνυπαρξίαν διαφωνίας.

§35Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως Προσωρ. Ὑπ. Παιδείας). Ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπεν ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι μία πτυχὴ τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ θέματος. Καὶ ἐγὼ συμμερίζομαι τὴν γνώμην του καὶ εὑρίσκω ὅτι ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ἐκπαιδευτικὸν θέμα κατὰ τρόπον πλήρη πρέπει ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ λειτουργήσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα ὁλόκληρον. Διότι θέματα μεγάλα ὅπως τὸ ἐκπαιδευτικόν, ἢ τὸ οἰκονομικόν, δὲν κρίνονται ἀπὸ συγκομιδῆς. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ κρίνωμεν αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο τὸ μέτρον, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ σύνολον. Εἶναι ἀδύνατον νὰ κρίνωμεν ὅτι καλῶς ἢ κακῶς ἡ Κυβέρνησις ηὔξησεν αὐτὴν τὴν δαπάνην ἢ ἠλάττωσεν ἐκείνην τὴν πρόσοδον, ἐὰν δὲν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὸ σύνολον τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Μόνον μὲ τὴν γνῶσιν τοῦ συνόλου, δυνάμεθα νὰ κάμνωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νὰ κάμνωμεν ἱεράρχησιν τῶν ἀναγκῶν. Ἔτσι καὶ εἰς τὴν Παιδείαν πρέπει τὸ σύνολον τῶν ζητημάτων νὰ ἐξετάσωμεν διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν σημασίαν τοῦ συγκεκριμένου ζητήματος τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον. Ἑπομένως ἀπὸ τὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν βγαίνει τὸ συμπέρασμα ὅτι θὰ πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Καὶ παρακαλεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸν κ. Πρόεδρον νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σύστασιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία νὰ λειτουργήσῃ τὸ ταχύτερον. Καὶ ἀφοῦ περάσῃ ἀπὸ αὐτὴν τὴν Ἐπιτροπὴν τὸ ὅλον ζήτημα, πλὴν τοῦ θέματος περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. δηλαδὴ τῆς αὐξήσεως τῶν διδάκτρων, τὸ ὁποῖον εἴμεθα σύμφωνοι νὰ συζητηθῇ πρῶτον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν τότε μόνον νὰ σχηματίσωμεν ὁριστικὰς γνώμας ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων.

§36Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, δὲν μᾶς εἴπατε πῶς τὸ ἀντιμετωπίζει τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Διότι ἡ Σχολὴ Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν ἀρνεῖται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον.

§37Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως Προσωρ. Ὑπ. Παιδείας). Εἰς αὐτὸ εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ νόμος, θεωροῦμεν ὅτι ὁ νόμος πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ θὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα διὰ τὴν ἐφαρμογήν του ἐφόσον ἰσχύει. Περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία.

§38Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§40Σ. ΠΙΣΤΟΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς οἱ ἀνεξάρτητοι βουλευταί, ἀγορεύοντες ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἐκφράζομεν ἰδίαν γνώμην, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκούεται, ὅπως συμβαίνῃ εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τοῦ κόσμου. Ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ἑνὸς θέματος μεγάλης ἐθνικῆς σημασίας, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμήν, κρίνεται ἐνώπιον τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, ἐπιμένετε εἰς τὴν ἄρνησίν σας νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον, βάσει τῶν ἄρθρων 17 καὶ 55 τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἀναπτύσσει τὴν προσφυγήν μας ἐνώπιον τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ καθῆκον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅπως σύσσωμος, διὰ ψηφίσματός της ἀπευθυνομένου καὶ τηλεγραφικῶς διαβιβαζομένου εἰς τὴν ἕδραν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν διαδηλώσῃ, ὅτι ἐμμένει εἰς τὴν διεκδίκησιν τοῦ ἱεροῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν Κυπρίων καὶ εἰς τὴν διασφάλισιν τῆς πραγματοποιήσεως αὐτοῦ ἐντὸς «τακτῆς καὶ εὐλόγου προθεσμίας». Ἐκ παραλλήλου νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως σύσσωμος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δώσῃ ἀπάντησιν εἰς ψευδῆ καὶ ἰταμὴ Ἀγγλικὴν προσφυγήν, διαδηλοῦσα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μέχρι σήμερον δὲν ὑπέθαλψε τὸν ἔνοπλον ἀγῶνα τῶν ἡρώων καὶ μαρτύρων τῆς Κύπρου, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἐφεξῆς ἀποφασισμένη, εἰς περίπτωσιν μὴ ἐπιλύσεως τοῦ Κυπριακοῦ, νὰ ἐνισχύσῃ τὸν σκληρὸν αὐτόν, ἀλλὰ καὶ ὡραῖον ὑπὲρ Ἐλευθερίας καὶ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα. Ἡ συνυποβαλλομένη πρότασις νόμου «περὶ ἱδρύσεως «Ἐθνικοῦ Ἀριστείου» διὰ τοὺς πίπτοντας ὁμοεθνεῖς εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ Ἐλευθερίας καὶ Αὐτοδιαθέσεως τῶν Λαῶν» ἀποτελεῖ ἀπήχησιν τοῦ Πανελληνίου αἰσθήματος ὑπὲρ τῶν μαχητῶν τῆς Ἐλευθερίας. Τὴν πρότασιν αὐτὴν ὑπεγράψαμεν ἤδη, πρὸ μηνός, βουλευταὶ ἐκ διαφόρων κομμάτων. Δὲν τὴν κατεθέσαμεν ὅμως εἰς τὴν Βουλήν, τῇ συστάσει τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐκφράσαντος φόβον. Ὅτι ἡ κατάθεσίς της θὰ ἐδυσχέραινε τὴν ἐγγραφὴν τῆς προσφυγῆς μας. Ἤδη ὅμως ὁ φόβος οὗτος ἐξέλιπε καὶ τὴν καταθέτομεν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις αἱ ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ὁ κ. Τριανταφυλλίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν πρόκειται νὰ ἁπλουστευθῇ ἡ διαδικασία συνάψεως δικαιοπραξιῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Α. Ν. 1366) 1938.

§42Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Ὑπουργῶν Γεωργίας καὶ Ἐσωτερικῶν, ἐπίσης καὶ τῶν συναδέλφων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἡ ἐρώτησίς μου ἀφορᾷ τὴν ἁπλούστευσιν τῆς διαδικασίας τὴν ἐφαρμοζομένην ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, πέραν τῶν διατάξεων καὶ τοῦ νοήματος τοῦ ἄρθρ. 7 τοῦ Α.Ν. 1366)38. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου τούτου, ἀπαγορεύεται ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος ἡ σύναψις δικαιοπραξιῶν καὶ ἡ θέσπισις ἐμπραγμάτων δικαιωμάτων εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς αἱ ὁποῖαι καθωρίσθησαν διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 21–25 Ὀκτωβρίου 1938. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Α. Ν. 1366)38 διὰ τὴν σύναψιν δικαιοπραξιῶν ἀφορωσῶν ἐμπράγματα δικαιώματα εἰς παραμεθορίους περιοχάς, ἀπαιτεῖται ἀπόφασις μιᾶς εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, ἑδρευούσης εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Νομοῦ. Διὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς Νομαρχιακῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς, προπολεμικῶς ἀπῃτεῖτο μόνον πιστοποιητικὸν ἰθαγενείας τοῦ ἀγοραστοῦ, διότι κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου ἔπρεπε εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς νὰ μὴ ἐγκαθίστανται φυσικὰ πρόσωπα μὴ ἔχοντα τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, οὔτε καὶ Νομικὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα συνιστῶνται ἀπὸ λευκοὺς ὑπηκόους. Μεταπολεμικῶς ὅμως διὰ τὴν ἔκδοσιν αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως ἀπαιτεῖται πλὴν τοῦ πιστοποιητικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὁ ἀγοραστὴς τὴν ἀπόφασιν περὶ ἄρσεως τῶν περιορισμῶν τοῦ Α. Ν. 1366)38, καὶ εἰδικὴ ἄδεια ἐκ μέρους τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν ὅτι ὁ ἀγοραστὴς δὲν εἶναι ἐπικίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ἀντιλαμβάνεσθε, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀρχίζουν οἱ ἄνευ προηγουμένου ταλαιπωρίαι τῶν πτωχῶν παραγωγῶν τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, οἱ ὁποῖοι τολμοῦν νὰ ἀγοράσουν ἕνα ἀκίνητο εἰς τοὺς τόπους ὅπου ζοῦν. Διὰ τὴν ἔκδοσιν αὐτῆς τῆς ἀδείας τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς γίνεται εὐρύτατος ἔλεγχος. Οἱ ἀγορασταὶ ὑποβάλλονται εἰς ἕνα μεγάλο ἐρωτηματολόγιον ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι περαιτέρω ἐλέγχουν τοὺς φακέλλους τῶν ἀγροτῶν καὶ συλλέγουν πληροφορίας ἀπὸ τὰ ἁρμόδια ὄργανα καὶ τοὺς πληροφοριοδότας των. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃς τὴν σχετικὴν ἄδειαν διὰ τὴν σύναψιν μιᾶς ἀγοραπωλησίας πρὸ τῆς παρελεύσεως τριμήνου. Ἔχομε περιπτώσεις ἀναστροφῆς ἀγοραπωλησιῶν, ἔχομε περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐζημιώθησαν μεγάλα ποσὰ οἱ ἀγορασταί, οἱ ὁποῖοι μὲ χίλια βάσανα κατώρθωσαν νὰ διαθέσουν τὰς οἰκονομίας των στὸ νὰ ἀγοράσουν ἕνα ἀκίνητο εἰς τὸν τόπον ὅπου ζοῦν. Καὶ ἐρωτῶμεν, ποία ἡ σκοπιμότης τῆς διαδικασίας αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται πέραν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1366; Ἕνας κτηματίας, κύριοι Ὑπουργοί, εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὰ σύνορα ἐντὸς ἑνὸς συνοικισμοῦ ἐπὶ τῆς παραμεθορίου καὶ ὁ ὁποῖος κατέχει 100 στρέμματα. Ἐὰν αὐτὸς τολμήσῃ νὰ ἀγοράσῃ καὶ ἄλλα 5 στρέμματα εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ προσαγάγῃ αὐτὴν τὴν βεβαίωσιν διότι οὐδεὶς ἀναμάρτητος εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας ζῶμεν καὶ ἡμεῖς σήμερον καὶ ἐὰν κατὰ τύχην εἶχε φάκελλον ἢ ὁπωσδήποτε ἀναμειχθῇ, χωρὶς τὴν θέλησίν του εἰς τὸ Ε.Α.Μ. καὶ ὑπάρχει φάκελλος εἰς τὴν ἀστυνομίαν, οὗτος κρίνεται ἐπικίνδυνος φάκελλος εἰς τὴν ἀστυνομίαν, οὗτος κρίνεται ἐπικίνδυνος διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ δὲν τοῦ χορηγεῖται ἡ ζητουμένη ἄδεια. Ἐνῷ κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου δὲν πρέπει νὰ ἐγκατασταθοῦν ἄτομα ξένης ὑπηκοότητος εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, διὰ νὰ μὴ διαφεύγουν τὰ μυστικὰ τοῦ κράτους καὶ ἄλλα ζητήματα τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, μοῦ ἐστείλατε τὴν ἀπάντησιν. Βεβαίως εἰς τὸ ἔγγραφόν σας, τὸ ὁποῖον διαβιβάζει καὶ τὴν ἐγκύκλιον, ἡ ὁποία ἐκοινοποιήθη εἰς τὰς Διοικήσεις Χωροφυλακῆς, ἀναφέρετε ὅτι αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ δὲν συμμετέχουν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς αὐτάς, αἱ ὁποῖαι χορηγοῦν τὴν βεβαίωσιν. Ἀλλά, Κύριε Ὑπουργέ, παρὰ τὴν ἐγκύκλιον ἡ ὁποία ἐκοινοποιήθη, παρὰ τὰς συστάσεις τὰς ὁποίας ἐκάματε εἰς τὰς Διοικήσεις Χωροφυλακῆς καὶ μέχρι σήμερον ἀκόμη καὶ ἐπὶ ἕνα ἔτος, ἐὰν θέλετε σᾶς ἀπαριθμῶ τὰς περιπτώσεις, ταλαιπωροῦνται οἱ ἀτυχεῖς κάτοικοι τῶν παραμεθορίων ἐκείνων περιοχῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ρητὴ καὶ κατηγορηματικὴ δήλωσις, ὅτι πᾶς Ἕλλην ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὰς παραμεθορίους αὐτὰς περιοχὰς δύναται νὰ ἀγοράζουν ἀνεξαρτήτως τοῦ ποιοῦ των. Διότι ποία ἡ σκοπιμότης τοῦ νόμου καὶ τῆς ἐφαρμοζομένης διαδικασίας πέραν τῶν διατάξεων αὐτοῦ τοῦ νόμου;

§43Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Δὲν νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμένῃ ἐπὶ τῆς ἀπολύτου καταργήσεως τῶν ἀδειῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δικαιοπραξιῶν εἰς τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος. Διότι τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον, εἰς τὰς παραμεθορίους, ἀκριβῶς αὐτάς, περιοχάς, εἰς τὸ νευραλγικώτερον σημεῖον τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων νὰ δίδῃ κάποιαν προσοχὴν καὶ νὰ ἔχῃ μίαν ἐπιφύλαξιν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐγκαθίστανται ἐκεῖ. Ἑπομένως μία τυπικὴ ἄδεια, ἡ ὁποία ζητεῖται ἀπὸ τὰς ἀστυνομικὰς ἀρχάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος ἠθέλησε νὰ δώσῃ μὲ τὴν ἐρώτησίν του εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως βέβαιον εἶναι ὅτι ὁ συνάδελφος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ἀθανασίου, θὰ δώσῃ ἐντολὰς εἰς τὰ κατὰ τόπους ἀστυνομικὰ τμήματα νὰ ἐπιταχύνουν ὅσον τὸ δυνατὸν τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀδειῶν, τὰς ὁποίας ἡμεῖς κρίνομεν, ἐπί τι ἀκόμη χρονικὸν διάστημα, ἀπαραιτήτους νὰ διατηρηθοῦν.

§44Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Τὸν λόγον, Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐρωτῶν. Αἱ ἐρωτήσεις συζητοῦνται κατὰ τρόπον ποὺ διαγράφει ὁ Κανονισμός. Ἐὰν ὑπάρχουν συναφεῖς ἐρωτήσεις, οἱονδήποτε ἀριθμὸν καὶ ἂν ἔχουν συζητοῦνται ὁμοῦ μετὰ τῆς συζητουμένης. Ὅταν ὅμως δὲν ὑπάρχουν συναφεῖς ἐρωτήσεις, προχωροῦμε εἰς τὴν ἑπομένην. Αὐτὰ λέγει ὁ Κανονισμός.

§46Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν διὰ τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, ἠκούσαμεν, ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὰ ἀναγραφόμενα πολλάκις εἰς τὰς ἐφημερίδας εἶναι ἀναληθῆ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει θέσιν αὐτὸ τὸ θέμα. (Θόρυβος– κωδωνοκρουσίαι).

§48Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ παραλείψεως τοῦ Προεδρείου. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς. Εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀνεγράφη ὅτι ὑπέβαλον παραίτησιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ ΕΡΕ δύο βουλευταὶ εἶναι καὶ αὐτὸ ψευδὲς ἢ ἀληθές. Ὀφείλετε νὰ διαβάσητε τὶς δηλώσεις διότι οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος οὔτε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τὰς ἀνεκοίνωσαν. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι σπίτι σας ἐδῶ, ὀφείλετε νὰ τηρήσετε τὸν Κανονισμόν.

§50Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνακαλέσατέ με εἰς τὴν τάξιν. Θὰ συνεχίσω μέχρις ὅτου μοῦ δώσητε ἀπάντησι. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§51Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν ὅτι ὁποιοδήποτε τῶν ἀτόμων, τῶν ἐγκαθισταμένων εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, πρέπει νὰ ἐξελέγχετε τὸ ποιόν του καὶ ἡ προέλευσίς των. Συμφωνῶ ἀπολύτως διότι προέρχομαι ἐκ παραμεθορίων περιοχῶν καὶ τὸ θέλω αὐτό. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μοῦ δώσετε συγκεκριμένην ἀπάντησιν, πρὸς τί θὰ ὠφελήσῃ τοῦτο εἰς ἕνα κτηματίαν, ὁ ὁποῖος κατέχει σήμερον 50 στρέμματα καὶ εὑρίσκεται εἰς τὸ χωρίον Ζώνη τῆς ἀκριτικῆς περιοχῆς, ἐὰν θελήσῃ νὰ ἀγοράσῃ ἄλλα 5 στρέμματα; Τί θὰ ἐμποδίσῃ; Θὰ παρακαλέσω πολὺ νὰ μοῦ δοθῇ ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου αὐτοῦ θέματος. Ἐπίσης, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι μὲ τὴν διαδικασίαν αὐτὴν ἀπασχολεῖται 20⅓, τοὐλάχιστον, τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, διὰ τὰς πόλεις καὶ χωρία, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς, νὰ ἀπαγορευθῇ τοῦ λοιποῦ ἡ ἀκολουθουμένη διαδικασία.

§52Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργ.). Κύριοι συνάδελφοι, καὶ πάλιν θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ἐξαίρεσις αὐτή, διὰ τοὺς ἤδη κατέχοντας γῆν. Νομίζω ὅτι ἡ δέσμευσις, ἀφορᾶ, συγκεκριμένως, τὴν ἑξῆς περίπτωσιν: Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει 50 στρέμματα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἓν σημεῖον τῆς παραμεθορίου περιοχῆς, θὰ χρειασθῇ κάποια μεγαλυτέρα προσοχή. Πολὺ φοβούμεθα, εἶναι πιὸ πίσω ἀπὸ τὴν παραμεθόριον, ἀκριβῶς, ζώνην, ἂν θελήσῃ νὰ ἀγοράσῃ μίαν ἔκτασιν 5–10 στρεμμάτων καὶ ἐὰν εἶναι ἐθνικῶς ὕποπτος, ὅτι θὰ τοῦ δοθῇ ἡ εὐχέρεια νὰ εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν, χρησιμοποιῶντας τὸ κομμάτι αὐτὸ διὰ νὰ μπαινοβγαίνῃ. Εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἐξαίρεσιν, ὅταν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἀγορὰ εἰς συνεχομένην ἔκτασιν αὐτῆς τῆς ὁποίας εἶναι ἤδη κάτοχος. Ἐὰν ὅμως πρόκειται διὰ τὴν ἀγορὰν ἀνεξαρτήτου τεμαχίου, τότε νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνετε, διὰ λόγους ἐθνικῆς ἀσφαλείας.

§53Ι. ΙΝΤΖΕΣ. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖον, συγκεκριμένως, ἐθνικὸν κίνδυνον διαβλέπουν αἱ ὑπηρεσίαι ἢ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένουσα ἐπὶ τῆς αὐστηρᾶς τηρήσεως τοῦ 1366.

§54Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπουρ. Ἐσωτ.). Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἐρωτώμενος καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἀκούσω, ἀπὸ τὴν ἔναρξιν τῆς ὁμιλίας αὐτῆς, τὸν κ. συνάδελφον. Ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος διὰ μίαν διαταγὴν πρὸ ἑνὸς ἔτους ἐκδοθείσης. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἤμην Ὑπουργός. Ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὑμεῖς δύνασθε νὰ διέλθετε ἐκ τοῦ Ὑπουργείου μου, διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν τὴν περίπτωσιν. Ἀλλὰ ὅταν αἰφνιδιάζωμαι ἀπόψε διὰ διαταγὴν ἐκδοθεῖσαν εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤμην Ὑπουργὸς καὶ ὅταν μάλιστα δὲν εἶμαι ἀπόψε ὁ ἐρωτώμενος Ὑπουργός, εἶναι αὐτονόητον νὰ μὴ δύναμαι νὰ ἀπαντήσω.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.

§56Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. (Κωδωνοκρουσίαι) Θὰ μοῦ δώσετε ἀπάντησιν ἢ ὄχι. Εἶναι ψέματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀναγράφουν οἱ ἐφημερίδαι. (Θόρυβος – Κωδωνοκρουσίαι) Ἐφαρμόσατε τὸν Κανονισμὸν καὶ ἀνακαλέσατέ με εἰς τὴν τάξιν. Ὀφείλετε νὰ μοῦ ἀπαντήσετε.

§57Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὅταν ζητῆται ἀπὸ Βουλευτὴν ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, εἶναι ὑποχρέωσίς σας, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀκούσετε τὶ θέλει νὰ εἴπῃ ὁ Βουλευτής.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ δὲν ἐμπίπτει εἰς τὸν Κανονισμόν.

§59Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ὀρθότερον εἶναι νὰ ἐκπέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖον εἶναι τὸ θέμα, διὰ νὰ σχηματίσωμεν γνώμην, ἐὰν τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον τὸν ἀπασχολεῖ εἶναι ἐντὸς ἢ ἐκτὸς αὐτοῦ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μᾶς ἀπασχολεῖ ὁ κ. Διαμαντόπουλος, παρὰ τὸν Κανονισμόν. Ὁ κ. Διαμαντόπουλος ἀξιοῖ νὰ ἀνακοινώσῃ τὸ Προεδρεῖον, ἐὰν Βουλευταὶ ἀνήκοντες εἰς τὴν ΕΡΕ ἀπεχώρησαν. Τὸ ἄρθρον 6 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει τὰ ἑξῆς «Ἅπαντες οἱ Βουλευταί, ἐγκαίρως καὶ πρὸ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ ὁριστικοῦ Προεδρείου δηλοῦσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον εἰς ποίαν τῶν πολιτικῶν μερίδων ἀνήκουσι». Πέραν τῆς διατάξεως αὐτῆς, οὐδεμία ἄλλη διάταξις ὑπάρχει, ὑποχρεώνουσα τὸ Προεδρεῖον, νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε ἀνακοίνωσιν.

§61Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει δήλωσις;

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνέγνωσα τὸν Κανονισμόν. Δὲν γνωρίζω τίποτα ἀπ’ αὐτό. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§63Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ὡς ἐκπρόσωπος κόμματος. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ συναδέλφου κ. Τριανταφυλλίδη, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἱκανοποιηθῇ μὲ τὴν δοθεῖσαν ἀπάντησιν. Διότι δὲν ἐλέγχεται δι’ ἐπερωτήσεως ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι δὲν εἶναι ὁ ἐκδώσας τὴν διαταγήν, ἀλλὰ ἀπευθύνεται ἐρώτησις. Ὑποτίθεται, βέβαια, ὅτι ἡ Πολιτεία τελεῖ ἐν συνεχεῖ λειτουργίᾳ, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐναλλαγῆς τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶναι φορεῖς τῶν διαφόρων λειτουργιῶν. Νομίζω δὲ ὅτι καὶ κατ’ οὐσίαν ἡ δοθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ ἐξήγησις δὲν εἶναι ἐπαρκής, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὸ καθεστὼς αὐτὸ δὲν ἐφαρμόζεται μόνον διὰ τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ἀλλὰ ἰσχύει καὶ ἐφαρμόζεται εἰς πόλεις, ὅπως ἡ Ξάνθη, ἡ Ἀλεξανδρούπολις, ἡ Κομοτινή, εἰς πόλεις δηλαδή, πόρρω κειμένας τῆς παραμεθορίου καὶ ἀποτελεῖ τοῦτο ἕνα πρόσθετον τρόπον οἰκονομικῆς πιέσεως ἐπὶ τῶν ὀπαδῶν κομμάτων, νομίμως ὑπαρχόντων καὶ νομίμως δρώντων. Ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας ἠκύρωσε πράξεις τῆς διοικήσεως δι’ ὧν ἀφηρέθη ἡ ἰδιοκτησία ἐπὶ κληρονομιῶν, ἀνηκόντων εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐνεργῶς μετέσχον εἰς τὴν ἔνοπλον σύγκρουσιν καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου εὑρίσκονται εἴτε εἰς τὰς φυλακάς, εἴτε ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς χώρας, εἶναι ἐκτὸς πάσης κατανοήσεως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἠμπορῇ κανεὶς νὰ ἀγοράσῃ ἕνα σπίτι ἢ ἕνα μαγαζὶ εἰς τὴν Ξάνθην ἢ τὴν Κομοτινήν, διότι δὲν ἔχει πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. Αὐτὸ δὲ ἀσκεῖται —καὶ τὸ καταγγέλλομεν ὑπευθύνως— ἀσκεῖται αὐτὴν τὴν ἐποχήν, πρὸς ὄφελος ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μονοπωλοῦν εὐκαιρίας πωλήσεων τουρκικῶν κτημάτων. Πέραν τούτου καὶ μεταγενεστέρα ἐρώτησις, ἀφορῶσα τοὺς ψεκαστὰς τοῦ δάκου, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν παρέχεται μισθὸς ἢ Ἐργασία, ἐὰν δὲν προσκομίσουν πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ ἄλλαι ἐρωτήσεις καὶ ἄλλα γεγονότα, γνωστὰ εἰς ὅλους, προσθέτουν τὴν εἰκόνα ἑνὸς κράτους τὸ ὁποῖον ἀποστερεῖ τοὺς πολίτας του τῶν δυνατοτήτων νὰ ζοῦν μέσα εἰς τὰς οἰκονομικὰς συναλλαγάς. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν πιστεύῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας ἢ οἱοσδήποτε ἐπιφορτισμένος μὲ τὴν Ἐθνικὴν ἀσφάλειαν, ὅτι ὁ τρόπος περιφρουρήσεως τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας εἶναι ἡ περιαγωγὴ ἑκατοντάδων χιλιάδων πολιτῶν εἰς ἀδυναμίαν νὰ ζήσουν μέσα εἰς οἰκονομικὰς συναλλαγάς, νὰ ἔχουν ἐργασίαν θεμιτήν, εἰς ἀπόλυτον ἀπελπισίαν καὶ ἔνδειαν ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, τὰ ὁποῖα —νομίζω— δὲν θεμελιώνουν τὴν τάξιν, τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν γαλήνωσιν, ἀλλὰ συσσωρεύουν δυναμίτιδα ὑπὸ τὰ θεμέλια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας καὶ αἱ ὑπηρεσίαι του ὅτι προστατεύει διὰ τοιούτων θεσμῶν.

§64Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτ.). Καίτοι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶμαι ὁ ἐρωτώμενος Ὑπουργός, ἐν τούτοις παρέχω εἰς τὸν κ. συνάδελφον τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ νόμος 1366 ἰσχύει ἀπὸ εἰκοσαετίας.

§65Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Τί θέλει ὁ νόμος αὐτὸς εἰς τὴν Ξάνθην;

§66Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτ.). Δὲν γνωρίζω τὴν ἀκριβῆ ἔκτασιν, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, διὰ λόγους ἀσφαλείας ὁ νόμος ἴσχυε καὶ θὰ ἰσχύῃ.

§67Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Χρηματίζονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπιτήδειοι μὲ τὰς μουσουλμανικὰς περιουσίας. Καὶ ἡ ἀστυνομία χρηματίζεται.

§68Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Θέλω νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων διὰ νὰ τονίσω, ὅτι ἡμεῖς δὲν θέτομεν δυναμίτιδα εἰς τὸ κοινωνικὸν καθεστώς, ἀλλὰ λαμβάνομεν μέτρα ἐξασφαλίσεως τῶν συνόρων τοῦ Ἔθνους μας μὲ πᾶσαν δυνατὴν ἐπιείκειαν καὶ συγκατάβασιν, ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν Δημοκρατικῶν μας θεσμῶν. Ἐπιθυμῶ, περαιτέρω, νὰ παρατηρήσω ὅτι ἄλλα εἶναι τὰ Ἔθνη, τὰ ὁποῖα θέτουν μεγίστους φραγμοὺς εἰς τὰ σύνορά των, τὰ δὲ λεχθέντα περὶ Ξάνθης, ἀποτελοῦν ὑπερβολήν. Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου περιορίζεται εἰς τὰ νευραλγικὰ σημεῖα τῶν συνόρων.

§69Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§71Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17, ρητῶς ἀναφέρει τὴν ὑποχρέωσίν σας νὰ ἀνακοινώνετε πᾶν ἔγγραφον ἀπευθυνόμενον πρὸς τὴν Βουλήν. Πῶς εἶναι δυνατόν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀνεγνώσατε ἔγγραφον μερικῶν κατοίκων ἑνὸς χωρίου τῆς περιφερείας Σερρῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀποσκίρτησιν τοῦ κ. Μόντζαλα, νὰ μὴ θεωρῆτε τοὐλάχιστον ἴσης σοβαρότητος τὸ παρ’ ἐμοῦ τεθὲν ἐρώτημα; Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀγνοῇ τὴν σύνθεσιν τῶν Κομμάτων καὶ τοὺς λόγους ἀποσκιρτήσεως βουλευτῶν ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως σὲ τόσον κρισίμους στιγμὰς διὰ τὸ Ἔθνος;

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, προκειμένου περὶ τῆς θέσεως τῶν βουλευτῶν εἰς τὰ Κόμματα, ὁ Κανονισμὸς θεσπίζει ρητὴν διάταξιν. Τὸ ἄρθρον 17 ὁμιλεῖ περὶ ἀνακοινώσεως ἐγγράφων, ἀναφορῶν, ὑπομνημάτων κλπ. Ἐγὼ οὐδὲν ἔχω νὰ σᾶς ἀνακοινώσω. Ὁ κ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§73Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις ἀφορᾶ ζωτικὸν θέμα τῆς περιφερείας Μαργαριτίου–Θεσπρωτίας. Τὸ αἴτημα ὑπεβλήθη δι’ ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου Μαργαριτίου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπὸ τὸν Ἰούνιον 1956 χωρὶς νὰ δοθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπάντησις καὶ λύσις. Κατ’ ἐπανάληψιν ἔφερα τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, χωρὶς ἀποτέλεσμα. Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας ζητοῦν, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον ἀποφασίσῃ τὴν ἄρδευσιν δι’ ἀντλήσεως τῶν πέριξ τῶν λιμνῶν ἐκτάσεων διὰ νὰ αὐξήσουν τὸ ἀγροτικόν τους εἰσόδημα τοῦ μικροῦ των κλήρου. Διότι σήμερον, παρ’ ὅτι θεωροῦνται καμποχώρια, τὰ χωράφια των εἶναι ξηρικὰ καὶ δὲν τοὺς ἀποδίδουν οὔτε τὸ ψωμὶ τῆς οἰκογενείας των, δι’ αὐτὸ καὶ ζητοῦν ἐφέτος, ὅπως συμπεριληφθοῦν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐνισχυθησομένων διὰ τῆς παροχῆς δωρεὰν σίτου καὶ ἀραβοσίτου. Παρακαλῶ, ὅπως ἐπὶ τοῦ θέματος τύχω ἀπαντήσεως.

§74Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἁρμόδιον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Οὐχ’ ἧττον, κατόπιν τοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον ἐπέδειξαν ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῆς περιφερείας, κατηρτίσθη ἡ μελέτη τοῦ ἔργου. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἑνοποίησιν ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τοιαύτης φύσεως ἔργων, συντόμως δὲ ἡ ἑνοποίησις θὰ ἀνακοινωθῇ. Νὰ εἶσθε δὲ βέβαιος, ὅτι καὶ τὸ ἔργον αὐτὸ θὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ταχύτερον.

§75Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ ἔργον αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Εἰς τὴν Θεσπρωτίαν δύο ἔργα μεγάλα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ὑπάρχουν, τοῦ Ἀχέροντος καὶ τοῦ Καλαμᾶ. Δυστυχῶς καὶ τὰ δύο ἐγκατελείφθησαν, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας μας. Διὰ τὸν Καλαμᾶν διετέθη ἐφέτος ἕνα ποσὸν 500 χιλιάδων, ὕστερα ἀπὸ ἀγῶνας 3 ἐτῶν, ἀλλὰ ἡ μελέτη ἁπλῶς δὲν λύει τὸ ζήτημα. Ἡ ἑνοποίησις, τὴν ὁποίαν εἴπατε, μαζὺ μὲ τὸ Νομαρχιακὸν ταμεῖον, διὰ τὸ ὁποῖον συνεζητήσαμε προχθές, θὰ περιπλέξῃ χειρότερον τὰ πράγματα, μὲ κίνδυνον νὰ μὴ γίνουν ποτὲ τὰ μεγάλα αὐτὰ ἔργα. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα τὸ Ὑπουργεῖον σας ἐγκαίρως νὰ ἀντιληφθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα.

§76Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ξεύρω ἐὰν πρόκειται διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Σπαθαραίων. Δέχομαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἔχει γίνει ἡ μελέτη. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ κατὰ στρέμμα τιμὴ θὰ ἦτο πάρα πολὺ μεγάλη δὲν τὴν ἔκρινεν τὸ Ὑπουργεῖον κατάλληλον διὰ νὰ ἀποξηρανθῇ, διότι ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία διάτρησις καὶ ἡ δαπάνη θὰ ὑπερέβαινεν τὰς 800.000 δραχμάς. Ἠρκέσθησαν εἰς τὸ νὰ ἀνοίξουν μίαν καταβόθραν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀρκεῖ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ κράτος πρέπει νὰ κάμῃ τὸ ἔργο του. Διότι εἶναι 3–4 χωριὰ τὰ ὁποῖα στεροῦνται ἐντελῶς καλλιεργησίμων ἐκτάσεων. Ἐπειδὴ ἐκόστιζε πολὺ ἡ κατὰ στρέμμα δαπάνη δι’ αὐτὸ ἠρκέσθησαν εἰς τὸ νὰ ἀνοίξουν μίαν καταβόθραν ἀλλὰ αὐτὸ δὲν λύει τὸ ζήτημα. Δι’ αὐτὸ φρονῶ χάριν τῶν χωρίων αὐτῶν πρέπει νὰ γίνῃ τὸ ἔργον ἐκ μέρους τοῦ κράτους.

§77Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Θὰ δώσω μίαν πληροφορίαν εἰς τὸν κ. Χαβίνην ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν περιοχὴν καὶ τὸ λεκανοπέδιον τοῦ Μαργαριτίου. Ἐκεῖ εἶναι 3 αἱ λίμναι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς διατρήσεως καὶ ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Καλοδικίου τὸ ἔργον ἐχαρακτηρίσθη ἀντιοικονομικόν. Ἐπροτάθη ὅμως καὶ ἀντιμετωπίσθη ἡ ἑξῆς λύσις ἀπὸ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων, τῆς κατασκευῆς τῆς καταβόθρας, τῆς περιοχῆς παρὰ τὸ ὁμώνυμον χωρίον, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον διέθεσε 100.000 δραχμὰς καὶ ἡ διάνοιξις κατὰ κάποιον τρόπον ἐπέτυχε καὶ ἀπέδωσε ἀποτελεσματικά. Δυστυχῶς κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, ἐπειδὴ τόσα εἶχον γίνει ἀπὸ ἀνίκανον μηχανικὸν δὲν ὁλοκληρώθη τὸ ἔργον. Εἶναι φυσικὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων τὴν ἀποξήρανσιν καὶ τῶν 3 λιμνῶν καὶ πρὸς ἐπίτευξιν τούτου καταβάλλομεν κάθε προσπάθειαν διὰ τὴ διάθεσιν τῆς πιστώσεως ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὸ δάσος τῆς Κοινότητος Ἄνω Ραβενίων κλπ.

§79Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐρώτησιν, θὰ ἤθελα νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, διότι οὔτε ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς τῆς Γεωργίας, οὔτε ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀντελήφθησαν καὶ τὴν ἐρώτησίν μου καὶ τὸ ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ Δήμαρχος Μαργαριτίου. Ἐγὼ ἐζήτησα ἄρδευσιν, ἡ ὁποία στοιχίζει ὀλίγα ποσὰ μὲ ἀντλητικὰ μηχανήματα. Δὲν ἐζήτησα τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ Καλοδικίου. Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἔργον μεγάλον καὶ δύσκολον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦν καὶ οἱ κάτοικοι καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω εἶναι ρεῖ νὰ γίνῃ ἡ μηχανικὴ ἄρδευσις ἑνὸς μέρους τὸ ὁποῖον μπορεῖ περίφημα νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν περιοχήν. Τώρα εἰσέρχομαι εἰς τὴν τρίτην ἐρώτησιν. Αὐτὴ ἀφορᾷ τὸ Δάσος τῆς Κοινότητος Ἄνω Ραδενίων, Ἄνω Καλύβα. Τὸ Δάσος αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν 500 περίπου μέτρων ἀπὸ τοῦ οἰκισμοῦ τῆς Κοινότητος. Ἐκεῖ ἐπῆγε ἕνας Δασονόμος τῆς περιφερείας καὶ ἔκαμε ἕνα σχετικὸν ἔλεγχον, διότι κάποιος ἀπεφάνθη ὅτι τὸ Δάσος αὐτὸ εἶναι τοῦ Δημοσίου. Καὶ πῶς συνήγαγε ὅτι εἶναι Δημόσιον; Εἰς τὰ διάφορα κτηματολογικὰ ἔγγραφα ἐσημειοῦτο ἐκεῖ μὲ Τουρκικὰ ὡς ἔκτασις 150 στρεμμάτων. Ἀλλὰ ὁ Δασονόμος Πωγωνίου ὁ ὁποῖος τὸ ἐξήτασε κατόπιν ἐντολῆς τοῦ κυρίου Νομάρχου ἐξήτασε καὶ μάρτυρας καὶ εἶπεν ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι οὔτε Τούρκου οὔτε ἰδιώτου, οὔτε τοῦ Τουρκικοῦ Δημοσίου, συνεπῶς δὲν εἶναι καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ. Ἀλλὰ ἕνας δασολόγος ἔξυπνος ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἀπὸ ἐδῶ ἔκαμε τὸν ἑξῆς συλλογισμόν: Ἀφοῦ δὲν ἀναγράφεται ὅλη ἡ ἔκτασις μέσα εἰς τὰ χαρτιά, ἕπεται ὅτι αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὸν Δημόσιον. Κύριε Δασολόγε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Δημόσιον ἡ ἔκτασις αὐτὴ ἡ γύρω εἰς τὴν Κοινότητα, ὅταν εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν δὲν ἔχει οὔτε σπιθαμὴν τὸ Δημόσιον; Ἦτο ἰδιώτου Τούρκου καὶ περιῆλθεν εἰς τὸ Δημόσιον; Ὑπῆρξεν ποτὲ ἀμφισβήτησις ἀπὸ τὸ Δημόσιον; Ὄχι. Ἀλλὰ μὲ τοὺς συλλογισμοὺς τοὺς ὁποίους κάμνει ὁ Δασολόγος ὅτι τὰ Τουρκικὰ στρέμματα ἔχουν διπλασίαν ἔκτασιν ἀπὸ τὰ Ἑλληνικά, κακῶς ἐχαρακτηρίσθη τὸ Δάσος αὐτὸ ὡς Δημόσιον καὶ ἀπηγόρευσε εἰς τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὸ ἐνέμοντο καὶ τὸ ἐκαρποῦντο, τώρα τοὺς μπῆκε ὡς καρφὶ τὸ Δημόσιον καὶ ἀντιλαμβάνεσθε τὶ ἠμπορεῖ νὰ βγῇ ὅταν γίνωνται ἀπερίσκεπτοι πράξεις τοῦ Δημοσίου. Καὶ ἀπορῶ, διότι ἐνῷ κατ’ ἐπανάληψιν ὑπέβαλον ἐρώτησιν καὶ ἀναγκάζομαι νὰ τὴν ἐπαναφέρω διότι ἔχω πολλὰς ἐρωτήσεις εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἀπήντησε τὸ Ὑπουργεῖον, οὔτε ἔλαβε τὰ σχετικὰ μέτρα, ἔδωσε μόνον μίαν ἁπλῆν ἀπάντησιν ὅτι δὲν πταίομεν ἡμεῖς, ἀφοῦ ὁ Δασολόγος ἔτσι μᾶς ὑπέδειξε. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι λύσις ὀρθή, στηριζομένη εἰς τὰ πράγματα καὶ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς ὑπαίθρου.

§80Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς διετάχθη ὁ Δασάρχης, ὅπως προβῇ εἰς διοικητικὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τῆς κυριότητος τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς. Κατὰ συνέπειαν εἴμεθα ἐν ἀναμονῇ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία διετάχθη νὰ γίνῃ, ἐπὶ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ χρόνου τῶν ἐπερω-

τήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κύριος Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κύριον Ὑφυπουργὸν Γεωργίας καὶ ἀφορώσης τὴν καλλιέργειαν καπνοῦ εἰς τὴν περιφέρειαν Παραμυθιᾶς.

§82Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς περιφερείας Παραμυθιᾶς καὶ ὡρισμένας Κοινότητας, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τουρκοκρατίας ἀκόμη, ὡς μόνον πόρον ζωῆς καὶ συντηρήσεως τῶν κατοίκων εἶχον τὰ καπνά, τὴν καπνοφυτείαν, τὴν ὁποίαν καλλιεργοῦσαν, μέχρι τὸ 1930–32. Διέκοψαν τότε, διότι ἀπεζημιώθη ἕνα ἐργοστάσιον. Τὸ 1940 καὶ ἐπὶ κατοχῆς ἐπανελήφθη καὶ πάλιν ἡ καπνοκαλλιέργεια καὶ ἀπηγορεύθη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ ἐντεῦθεν καὶ λέγουν εὐλόγως οἱ κάτοικοι, διατὶ θὰ μᾶς ἀπαγορεύσετε τὴν καλλιέργειαν ἑνὸς εἴδους, τὸ ὁποῖον ἀποκλειστικῶς παράγει ἡ περιφέρεια καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖον ζοῦσαν αἰῶνας ὁλοκλήρους; Δυστυχῶς δὲν ἐδόθη καμμία ἀπάντησις, ἐκάμαμε ἐπανειλημμένας ἐπερωτήσεις, ὅμως οὐδεμία λύσις ἐδόθη. Καὶ τὸ 1953–54 καὶ τὸ 1955 ἀνεκινήσαμεν τὸ ζήτημα, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ξεύρω διατὶ ἐσκόνταψε γύρω ἀπὸ τὸ μεγάλο θέμα τῶν καπνῶν καὶ ἀρνεῖται νὰ ἀναγνωρίσῃ ὡρισμένα δίκαια αἰτήματα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἔσχατον ὅριον τῆς πτώχειας. Καλαμπόκι, δὲν σπέρνεται, δὲν βγαίνει σιτάρι, μόνον καπνὸν δέχεται ὁ τόπος καὶ μάλιστα θὰ σᾶς ἔχῃ ἔλθει τὸ λαϊκὸ ρητό: ὁ «τσάμικος ταμπάκος» τὸ ὁποῖον εἶναι προϊὸν τῆς περιφερείας αὐτῆς. Τὸ ἐζήτησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατ’ ἐπανάληψιν, δι’ ἀναφορᾶς, ἀλλ’ οὐδεμία ἐδόθη σημασία. Μοῦ ἐζήτησαν νὰ προβάλω, ὡς παράπονον ὄχι ὡς ἔλεγχον, ὡς παράπονόν των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, τὸ ὅτι ἓν ἐλάχιστον αἴτημα, ἓν μικρὸν αἴτημα ζωτικόν, βασικὸν δι’ αὐτὰς τὰς 10 Κοινότητας τῆς περιφερείας Παραμυθιᾶς, δὲν ἐγένετο ἀποδεκτόν, ἐν ἀντιθέσει μὲ ἄλλας περιφερείας τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων, εἰς τὰς ὁποίας πάλιν οἱ ἴδιοι ὅροι καὶ αἱ ἴδιαι προϋποθέσεις συντρέχουν, γύρω ἀπὸ τὴν λοφοσειρὰν τῆς Ζίτσης. Ἐκεῖ ἐπετράπη, διότι δὲν ἐδοκιμάσθησαν τὰ καπνά, ὅπως εἰς ἄλλα τμήματα, τὸ 1954–55 νὰ σπείρουν καπνὰ καὶ κάπως ἀνέλαβον οἰκονομικῶς καὶ ἐξησφάλισαν ἕνα κομμάτι τοῦ ψωμιοῦ των. Καὶ συνέβη τοῦτο τὸ ἀκατανόητον περιστατικόν. Τοὺς ὑπεχρέωσαν, ἐφέτος, τὸ 1956, νὰ μὴ σπείρουν, παρὰ μόνον ὅ,τι ἔσπειραν τὸ 1954. Καὶ οἱ ἄνθρωποι ὑποβάλλουν ἓν εὔλογον παράπονον καὶ λέγουν, διατὶ νὰ μᾶς κάμετε αὐτὴν τὴν αὐστηρὰν ἀπαγόρευσιν; Τὸ 1954, ποὺ μᾶς ἐδώσατε τὴν ἄδειαν, εἴπατε νὰ κατορθώσωμεν, ὅσα ἠμπορέσομεν νὰ τὰ καλλιεργήσωμεν, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐκάμαμε. Καὶ δὲν τὸ ἐκάμαμε, διότι ἔπρεπε νὰ σπείρωμεν ἕνα στρέμμα δοκιμαστικῶς, νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ πάῃ ἡ καλλιέργεια. Παρὰ ταῦτα, τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡ Ὑπηρεσία ἀπηγόρευσαν τὴν καλλιέργειαν μεγαλυτέρας ἐκτάσεως, παρ’ ὅτι εἶχεν ἀποφασισθῆ τὸ 1954. Αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐζήτησαν νὰ σᾶς ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν σας. Διότι καὶ σεῖς προέρχεσθε ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, γνωρίζετε τὴν φτώχεια τῶν χωρικῶν, γνωρίζετε τὸ δρᾶμα ποὺ περνοῦν καὶ γνωρίζετε ὅτι δὲν βγάζουν τὸ ψωμί των. Πρέπει νὰ παρασχεθῇ ἡ δυνατότης εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἀγόνων αὐτῶν περιοχῶν, νὰ ἐξασφαλίσουν στοιχειώδη ἐργασίαν διὰ νὰ ζήσουν καὶ αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των.

§83Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας, ἡ ὁποία ἐλήφθη, ἦτο μία ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη. Ἡ ἀλόγιστος ἐπέκτασις τῆς καπνοκαλλιεργείας ἐδημιούργησε μίαν ἐπικίνδυνον κατάστασιν διὰ τοὺς πραγματικοὺς καπνοπαραγωγούς, δι’ ἐκείνας τὰς περιφερείας αἱ ὁποῖαι ἀποζοῦν ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ. Εἶναι ἀποφασισμένη νὰ μὴ τὸ ἐπιτρέψῃ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Αὐτόνομος ὀργανισμὸς Καπνοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει καὶ ὁ ὁποῖος λίαν προσεχῶς θὰ λάβῃ τὴν ὑποδειχθεῖσαν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὁριστικὴν μορφὴν αὐτοῦ εἰς ἕνα ὀργανισμὸν τελειότατον, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπέμβῃ εἰς ὅλα τὰ καπνικὰ ζητήματα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτραπῇ αὔξησις τῶν καλλιεργουμένων ἐδαφῶν, περαιτέρω, διὰ καπνά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν προσεχῆ καλλιεργητικὴν καπνικὴν περίοδον θὰ ἐξετασθοῦν ὡρισμένα δίκαια παράπονα, τινῶν περιφερειῶν, διότι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας πιστεύει δι’ ὡρισμένας περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν παραλειφθῆ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ νὰ ἔχουν μίαν μικρὰν καὶ ἐκλεκτὴν ποιότητα καπνοκαλλιεργείας.

§84Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν καὶ ὀρθὴ ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία θεσπίζεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ ἕνα τόσον αὐστηρὸν περιορισμόν. Περιοχαί, αἱ ὁποῖαι ἔζησαν μὲ τὰ καπνὰ παλαιότερον καὶ δὲν ἔχουν κανὲν ἄλλο ἔσοδον, διότι δὲν ἐπιδέχεται ἡ γῆ των τίποτε ἄλλο, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι, δὲν σᾶς ἐπιτρέπομεν νὰ καλλιεργήσετε, ἔστω καὶ ὀλίγην ἔκτασιν. Ἐγὼ δὲν λέγω νὰ μεταβληθοῦν εἰς καπνοκαλλιεργητικὰς περιφερείας, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ ἓν μικρὸν ποσοστὸν καλλιεργείας, διὰ νὰ συμπληρώσουν τὸ ψωμί των.

§85Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Σᾶς εἶπον, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑποστηρίζετε, διὰ αὐτὴν τὴν περιφέρειαν, μελετᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως, ἐπανέρχεσθε εἰς ἕνα ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ἔδωσα ἀπάντησιν.

§86Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εὐχαριστῶ καὶ κρατῶ ὑπὸ σημείωσιν τὴν δήλωσίν σας, κύριε Ὑπουργέ. Καὶ μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ σᾶς ἐκθέσω, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Κάμπου Ἰωαννίνων γίνεται μία ἄδικος μεταχείρισις. Ἀφέθησαν τὰ καπνὰ τῆς περιφερείας Ἰωαννίνων εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν διαφόρων καπνεμπόρων καὶ πωλοῦν τὰ καπνά των σήμερον εἰς τιμὰς 5, 6 καὶ 8 δραχμῶν διὰ τὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ 20 δραχμῶν διὰ τὰ εὐγενῆ καπνά. Δὲν ἐξεδηλώθη οὐδεμία πρόνοια διὰ τὰ καπνὰ τῆς περιφερείας αὐτῆς. Ἀναγκάζονται νὰ πωλοῦν ὅ,τι ἔχουν, διὰ νὰ συμπληρώσουν τὸ ψωμί των. Ἀναγκάζονται, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν χρονιάν των, νὰ πωλοῦν εἰς τιμὰς ἐξευτελιστικάς. Ἕξ δραχμὰς τὸν παίρνουν τὸν καπνόν. Δὲν λαμβάνεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας οὐδεμία πρόνοια.

§87Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ, κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ. Ἐδώσαμε 600 ἑκατομμύρια διὰ τὰ πλασματικὰ δάνεια καὶ γνωρίζετε, ὅτι ὅταν θὰ γίνῃ ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὀργανισμοῦ μὲ μίαν τελειοτέραν μορφήν, οὐδεὶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρέμβῃ ρυθμιστικῶς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε παράπονον διὰ τὴν καπνικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις. Ἄν ἔχετε παράπονα, ἠμπορεῖτε νὰ ἀποτανθῆτε εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διότι ἔχει λάβει ἐντολὴν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ ηὐξημένα πλασματικὰ δάνεια.

§88Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐποπτεύει τὴν τήρησιν τῶν ἀποφάσεων.

§89Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Νομίζω ὅτι οὐδεὶς συνάδελφος, ὁ ὁποῖος κατέφυγεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διὰ παρέμβασιν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἔχει παράπονον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Οἱ συνάδελφοι γνωρίζουν, πόσον ἐνδιαφέρεται τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διὰ τὸ ζήτημά των, εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκουν.

§90Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, κύριε Ὑπουργέ, διανύουν 6–8 ὥρας διὰ νὰ πάρουν πλασματικὰ δάνεια 500 δραχμῶν.

§91Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Ὑφυπ. Γεωργίας). Δὲν ἔφθασεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἰς τὴν εὐρωστίαν αὐτήν, ὥστε καὶ εἰς τὰ πλέον μακρυνὰ χωρία νὰ ἔχῃ ὑποκαταστήματα. Κάπου–κάπου θὰ κατέλθουν εἰς τὸ Ὑποκατάστημα. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχουν δάνεια. Ἀρκεῖ νὰ περισσεύουν λεπτά.

§92Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ὅταν κατέρχωνται καὶ πρόκειται νὰ τὰ πάρουν εἰς δόσεις, δὲν πρέπει νὰ τὰ πάρουν ἀμέσως; Πρέπει νὰ κατέρχωνται, διὰ νὰ πάρουν 300 δραχμάς, ἢ νὰ βαδίζουν 6 ὥρας;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχεια συζητήσεως τοῦ αὐτοῦ πίνακος ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. (Ὥρα 8.40′ μ. μ.).