1956.04.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

Τρίτη 10 Ἀπριλίου 1956

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.10 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως δὲν διενεμήθησαν κ. βουλευταί, λόγῳ τῆς ἀπεργίας τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Ὁπωσδήποτε, θὰ λάβωμεν πρόνοιαν διὰ τὸ μέλλον. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Σπύρου, αἰτεῖται 15θήμερον ἀπουσίας ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ διὰ τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§4Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζω ὅτι χθὲς ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ συνεχισθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις καὶ αὔριον νὰ γίνῃ ψηφοφορία. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ γίνῃ αὔριον ἡ ψηφοφορία, παρακαλοῦμεν ὅμως νὰ τροποποιηθῇ κατὰ τοῦτο ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις μὲ νεωτέραν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς: Νὰ λήξῃ ἀπόψε ἡ ὁμιλία ὅλων τῶν συναδέλφων καὶ αὔριον, κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, νὰ δευτερολογήσουν μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν, καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἀπαντήσουν. Μὲ τὴν ρύθμισιν αὐτὴν δὲν ἐπέρχεται ἀπώλεια χρόνου, γίνεται καὶ πάλιν αὔριον ἡ ψηφοφορία, ἀλλὰ δὲν καλύπτομεν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τὸν ἀποψινὸν χρόνον, ὁ ὁποῖος προορίζεται διὰ τοὺς συναδέλφους, διὰ νὰ μὴ γίνῃ κατάχρησις τοῦ προνομίου τῆς συνεχοῦς ὁμιλίας τῶν ἀρχηγῶν εἰς βάρος τῶν συναδέλφων. Ἐφ’ ὅσον, κ. Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ περαιτέρω ἀπώλεια χρόνου καὶ θὰ γίνῃ αὔριον ἡ ψηφοφορία, διατυπώνω ἐκ μέρους καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων τὴν παράκλησιν καὶ πρὸς σᾶς καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ ρύθμισις.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δώσῃ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ αἰτήματός σας, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχω μίαν δικονομικὴν δυσχέρειαν, δυσχέρειαν δηλαδὴ προερχομένην ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ: Ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει κηρυχθῆ λήξασα ἡ συζήτησις, πᾶς τις δύναται νὰ ἐγγράφεται. Συνεπῶς ὅ,τιδήποτε καὶ ἂν εἴπωμεν ἀπόψε καὶ ἂν ἀφήσωμεν αὔριον διὰ τοὺς ἀρχηγούς, εἶναι πιθανὸν αὔριον νὰ ἔχωμεν νέας ἐγγραφάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον ὡς Προέδρου.

§6Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τυπικῶς ἔχετε δίκαιον. Ἐὰν ὅμως ὁμοφώνως ἡ Βουλὴ τὸ δεχθῇ, ὑπάρχει τὸ ἠθικὸν κῦρος σας αὔριον διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὸν λόγον.

§7Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει χρόνος ἀπόψε διὰ νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο. Δὲν γνωρίζω ἂν ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔχουν πρόθεσιν νὰ δευτερολογήσουν. Ἐὰν ὅμως δύο ἢ τρεῖς ἔχουν τὴν πρόθεσιν αὐτήν, ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσουν τώρα καὶ μετὰ τὰς 8–8½ νὰ ἀρχίσῃ ἡ σειρὰ τῶν ἐγγραφέντων βουλευτῶν.

§8Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐγὼ χθὲς διεξήγαγα τὰς συνεννοήσεις μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν πρώτην ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος, ἦτο ὅτι ἡ ψηφοφορία θὰ ἐγίνετο αὔριον τὴν 11ην νυκτερινήν.

§9Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβ.). Δὲν ὥρισα ὥραν, οὔτε ἠδυνάμην νὰ ὁρίσω ὥραν. Ὅταν ἐζητήσατε νὰ διακόψωμεν ἐνωρὶς σᾶς εἶπα ὅτι συμφωνῶ, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ γίνῃ αὔριον ψηφοφορία. Ὅταν ἔληξεν ἡ συνεδρίασις συνεφωνήσαμεν ἀπόψε νὰ πᾶμε μέχρις ἀργά, νὰ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις, ὥστε αὔριον νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ δυσχεράνω τὰ πράγματα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξοικονομηθῇ ἡ κατάστασις εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ὁμιλήσουν τώρα οἱ ἐκ τῶν ἀρχηγῶν ἐπιθυμοῦντες καὶ νὰ ἀκολουθήσουν οἱ ἐγγεγραμμένοι βουλευταί, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον περιωρίσθη ὁ χρόνος εἰς ἓν τέταρτον.

§10Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἴπατε τὴν 11ην, κ. Πρόεδρε. Ἄλλωστε ἐκεῖνο, ποὺ ἐνδιαφέρει τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἂν ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς.

§11Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβ.). Δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ γίνῃ θέμα διαφωνίας αὐτὸ τὸ ζήτημα. Δέχομαι νὰ ὁμιλήσουν αὔριον οἱ ἐπιθυμοῦντες ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐγγραφέντων συναδέλφων θὰ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις ἀπόψε.

§12Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόψε, συνεπῶς, θὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος.

§14Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπομιμνήσκεται εἰς τοὺς κ. βουλευτὰς ὅτι ἡ διάρκεια τῆς ἀγορεύσεώς των ἔχει περιορισθῆ εἰς ἓν τέταρτον, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ παράκλησις γίνεται νὰ μὴ περιέρχεται τὸ Προεδρεῖον εἰς δυσχέρειαν. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Μητσοτάκη, ἐπειδὴ ὁ ἑπόμενος ὑμῶν ρήτωρ θὰ ὁμιλήσῃ 20 λεπτά, παρακαλῶ νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὁμιλήσετε καὶ σεῖς ἐπὶ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα. Ὁ ἑπόμενος ρήτωρ εἶναι ὁ κ. Λοϊζίδης καὶ θὰ ὁμιλήσῃ 20 λεπτὰ ἐπειδὴ θὰ ὁμιλήσῃ ἐκ μέρους τῶν Κυπρίων, μὲ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς φυσικά.

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§17Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβ.). Ἂν ἀρχίσετε τὰς ἐξαιρέσεις.....

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ ἀδιάβλητον ἑκατέρωθεν νὰ δώσωμεν 5 λεπτὰ καὶ εἰς τὸν ἕνα καὶ εἰς τὸν ἄλλον.

§19Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. βουλευταί, ἤρχισε τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις μὲ μίαν γενικωτέραν διαπίστωσιν. Διεπίστωσεν ὅτι ἡ χώρα μας βαρύνεται ἀπὸ ἐτῶν μὲ μίαν γενικωτέραν κρίσιν, ἡ ὁποία ἔχει ἀντίκτυπον εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δημοσίας ζωῆς. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς διαπιστώσεως αὐτῆς καὶ ἐπιθυμῶ εἰδικεύων τὸ θέμα νὰ προσθέσω ὅτι ἡ κρίσις τὴν ὁποίαν κυρίως ἀντιμετωπίζομεν εἰς τὸν τόπον μας εἶναι κρίσις πολιτική. Ἐν ἀντιθέσει ὅμως πρὸς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι μετὰ τὴν βασικὴν αὐτὴν διαπίστωσιν λησμονοῦν τὸ θέμα καὶ δὲν εἰσέρχονται εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ προβλήματος, νομίζω ὅτι εἶναι χρήσιμον σήμερον νὰ ἀναλύσωμεν τὸ πρόβλημα καὶ νὰ προσδιορίσωμεν τοὺς παράγοντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν τὴν γενικωτέραν, ἀλλὰ καὶ εἰδικωτέραν πολιτικὴν κρίσιν. Κύριοι βουλευταί, ἡ χώρα ἀπὸ τῆς 6ης Ὀκτωβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο διὰ πρώτην φορὰν Πρωθυπουργός, εἰσῆλθεν εἰς μίαν νέαν περίοδον τοῦ πολιτικοῦ της βίου. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀνατρέξω εἰς τὴν παλαιοτέραν περίοδον. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ σημειώσω ὅτι ἡ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἡ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὑπῆρξε μία τραγικὴ ἀποτυχία, τῆς ὁποίας αἱ συνέπειαι ἀνεφάνησαν καθαρώτατα, μετὰ τὴν πάροδον τοῦ πρώτου ἔτους τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπ’ αὐτῆς. Ἡ πτῶσις ὑπῆρξε κάθετος καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον τοῦ βίου της ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὡδήγησε τὴν χώραν εἰς γενικωτέραν ἐξαθλίωσιν καὶ ὡδήγησε τὰ ἐξωτερικά μας θέματα εἰς ἀδιέξοδον. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχῃ σήμερον πλέον, εἷς ὁ διαφωνῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Διότι πρῶτος ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔρριξε κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἐν τούτοις ὑπῆρξε μέλος. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὁ Πρόεδρός της ὑπῆρξεν ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπεδοκίμασε γενικώτερον τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰς ὅλους σχεδὸν τοὺς τομεῖς καὶ ἡ ὁποία ἠθέλησε καινοτομοῦσα κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, νὰ ἀποδεχθῇ ὅλα περίπου τὰ συνθήματα τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ ἄνοδος, κ. βουλευταί, τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὴν Πρωθυπουργίαν τὴν 6ην Ὀκτωβρίου, ἐτονίσθη ἐπανειλημμένως ὅτι ἀπετέλεσε μίαν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν εἰς τὸν τόπον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ Βασιλικὴ πρωτοβουλία ὑπῆρξε τυπικῶς νόμιμος. Ἀλλά, ὅπως συχνότατα ἐτονίσθη, ἀντίκειται εἰς τοὺς κοινοβουλευτικοὺς κανόνας, καὶ τὰς κοινοβουλευτικὰς συνηθείας τοῦ τόπου μας. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Καραμανλῆς ἔγινε Πρωθυπουργὸς μέχρι τῶν ἐκλογῶν τῆς 19ης Φεβρουαρίου, ἐμεσολάβησαν πολλὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουν τὴν περίοδον αὐτὴν ὡς περίοδον πολιτικῆς ἀνωμαλίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν ἐδόθη τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ ἐκλογικὸν νόμον, τῆς προτιμήσεώς του καὶ ἐδόθη ἐπίσης τὸ δικαίωμα νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογάς. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ὑπῆρξεν ἀναμφισβητήτως ἐκλογικὸς νόμος φαῦλος τοῦ ὁποίου ὁ μόνος ἀντικειμενικὸς σκοπὸς ἦτο νὰ φέρῃ τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Πολλὰ ἐλέχθησαν διὰ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, ἀπαντῶν εἰς τὸν πρώην ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος, ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀνομοιογένειαν τοῦ νόμου — ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη εἰς τὰς μεγάλας ἐκλογικὰς περιφερείας— νὰ εἴπω ὅτι ἀσχέτως τῆς τυπικῆς ἀντισυνταγματικότητος, ὑπάρχει μία ἄνισος μεταχείρισις τῶν Ἑλλήνων ψηφοφόρων καὶ ὑπάρχει ἡ κραυγαλέα ἀνακολουθία τοῦ νόμου. Ἐὰν ὄντως ἡ ἐκπροσώπησις τῆς μειοψηφίας, ἡ περιωρισμένη ἐκπροσώπησις τῆς μειοψηφίας, ὑπῆρξεν ἡ ἀρχή του, κανὲν ἐπιχείρημα δὲν ἠμπορεῖ νὰ δικαιολογήσῃ τὸ πρᾶγμα, ὅτι εἰς τὰς μεγάλας περιφερείας ἐφηρμόσθη τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Ὁ κ. Τριανταφύλλης, ὁμιλῶν χθὲς ἐπεκαλέσθη τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ἤθελεν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ μείνῃ ἄνευ ἐκπροσωπήσεως μία μεγάλη περιφέρεια, μία περιφέρεια δηλαδή, ἡ ὁποία θὰ ἐξέλεγε περισσοτέρους τῶν ἕνδεκα βουλευτῶν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω ὅτι σοβαρῶς κανεὶς ἀπὸ σᾶς οὔτε καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Τριανταφύλλης ἀντεμετώπιζε τὴν περίπτωσιν νὰ μὴ συγκεντρώσῃ τὴν ἐκλογικὴν βάσιν τὸ δεύτερον κόμμα εἰς τὰς μεγάλας περιφερείας. Ἦτο ἀπολύτως βέβαιον ὅτι εἰδικῶς εἰς τὰς περιφερείας αὐτὰς ἦτο ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη ἡ ἐκπροσώπησις τῆς μειοψηφίας καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἔπρεπε νὰ πᾶμε εἰς τὴν ἀναλογικήν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἐὰν ἐφηρμόζετο ἡ ἐκπροσώπησις τῆς ἀναλογικῆς μὲ τὴν βάσιν τοῦ 30%, τὸ ἀποτέλεσμα μαθηματικῶς συνάγεται ὅτι θὰ ἦτο ἀπολύτως τὸ ἴδιον, ὡς ἐὰν αἱ περιφέρειαι αὐταὶ ἦσαν κατανεμημέναι εἰς μικρότερα τμήματα. Ἐὰν εἴχομεν τρεῖς περιφερείας τῶν 7 καὶ μίαν περιφέρειαν τῶν 4, μὲ τὴν περιωρισμένην ἐκπροσώπησιν τῆς μειοψηφίας τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο τὸ ἴδιον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ μόνη σκοπιμότης τὴν ὁποίαν ἐξυπηρέτησεν ἡ διαφορετικὴ μεταχείρισις τῶν μεγάλων περιφερειῶν ἦτο ἡ ἐκλογικὴ σκοπιμότης τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ἡ ὁποία κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατώρθωσε νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Δὲν ἀμφισβητῶ τὰς ἁγνὰς προθέσεις τοῦ κ. τέως ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἠμπορῶ ὅμως νὰ μὴ ἐνθυμηθῶ ὅτι ἦτο καὶ ὁ ἴδιος ὑποψήφιος Ἀθηνῶν. Πέραν τοῦ γεγονότος τούτου ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω ὅτι ἡ σκαιὰ ἀπόκρουσις τοῦ αἰτήματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογὰς ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ὑπῆρξε καὶ κοινοβουλευτικῶς καὶ πολιτικῶς ἄτοπος, ἀλλὰ ὑπῆρξε καὶ ἐκείνη ἡ κυρία ἀφορμή, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν ἐκλογικὴν κάθοδον τῶν δύο παρατάξεων καὶ οὐσιαστικῶς εἰς τὴν ἐκλογικὴν πόλωσιν καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν πόλωσιν εἰς τὴν χώραν μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐχρειάσθη νὰ συνδυασθοῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ παράγοντες, ἡ πρωθυπουργοποίησις καὶ ἡ ἄνοδος εἰς τὴν ἐξουσίαν μὲ τὴν Βασιλικὴν εὔνοιαν τοῦ κ. Καραμανλῆ τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τῆς προτιμήσεώς του καὶ νὰ διεξαγάγῃ ὁ ἴδιος τὰς ἐκλογὰς βοηθοῦντος καὶ τοῦ ΙΔΕΑ, ὁ ὁποῖος ἐπλήρωσεν εἰς τὴν παράταξιν τῆς δεξιᾶς τὴν ὑποστήριξιν ποὺ τοῦ παρέσχε καὶ τοῦ παρέχει μέχρι σήμερον διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος τῶν στρατιωτικῶν τμημάτων, ὥστε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ τὴν τυπικὴν μὲν νομιμότητα, ἀλλὰ νὰ μὴ ἔχῃ τὴν οὐσιαστικὴν νομιμότητα. Δὲν δυσκολεύομαι καθόλου νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ σημερινὴ πλειοψηφία δὲν εἶναι νόμιμος καὶ ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν μὲ τὰς στρατιωτικὰς ψήφους, κακῶς παρακάθηνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν..... (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῆς ἀριστερᾶς. Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὴ θορυβῆτε, μὴ διακόπτετε.

§21Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ ἀποτελεῖ κακὸν προηγούμενον διὰ τὴν χώραν μας, κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονὸς ὅτι ἐγκαινιάζεται μία νέα κοινοβουλευτικὴ περίοδος μὲ τὴν βασικὴν ἀμφισβήτησιν τῆς νομιμότητος τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονὸς ὅτι κατὰ τὸ ἑξάμηνον, τὸ ὁποῖον ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τῆς 6ης Ὀκτωβρίου μέχρι τῶν ἐκλογῶν, εἰσῆλθον εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα παράγοντες, οἱ ὁποῖοι εἶναι ξένοι πρὸς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου καὶ εἰδικῶς τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας βίου. Ὑπεισῆλθον παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἔρριψαν τὸ βάρος των εἰς τὴν πλάστιγγα καὶ οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ δημιουργήσουν τὴν σημερινὴν νόθον πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Καὶ νομίζω ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν τὸ δέχεται αὐτὸ καὶ νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ αὐτὸ μίαν βαρεῖαν κληρονομίαν καὶ πιστεύω ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰσήλθομεν εἰς μίαν οὐσιαστικῶς ἀνώμαλον πολιτικὴν περίοδον, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω πῶς θὰ ἐξέλθωμεν καὶ ἐὰν εὐχερῶς θὰ ἐξέλθωμεν. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου νὰ τονίσω τὴν πραγματικότητα αὐτὴν καὶ νὰ προβλέψω τὴν ἐξέλιξιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κατέστη ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς δεξιᾶς, ἀναμφισβητήτως εἶναι ἕνας νέος πολιτικὸς ἄνδρας εἰς τὸν ὁποῖον μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ προσέβλεψε μὲ ἐμπιστοσύνην. Ὁ κ. Καραμανλῆς ὅμως, ἀφ’ ἧς ἔγινε πρωθυπουργός, εὑρέθη πρὸ τῆς μεγάλης ὥρας τῆς ζωῆς του. Ἔπρεπε νὰ διαλέξῃ τὸν δρόμον ποὺ θὰ ἐλάμβανε. Ἐὰν θὰ ἐβάδιζεν ἔχοντας πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ τοῦ λαοῦ ἢ ἐὰν θὰ ἐδέχετο νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν εὔκολον δρόμον, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνέδειξεν εἰς τὴν πρωθυπουργίαν καὶ ὁ ὁποῖος θὰ τοῦ ἐξησφάλιζεν, ὅπως τοῦ ἐξησφάλισε, τὴν πρωθυπουργίαν. Νομίζω, ὅτι ἠκολούθησε τὸν δεύτερον δρόμον καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ δι’ αὐτὸν βαρὺ πολιτικὸν λάθος καὶ διὰ τὸν τόπον δυστύχημα.

§22Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Εἶσθε ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος, ἀντὶ νὰ κάμετε χρῆσιν οὐσιαστικῶν ἐπιχειρημάτων, παρασύρεσθε εἰς μίαν προσωπικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον μου. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ἔχω πολὺ ἀνεπτυγμένον τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης καὶ τοῦ καθήκοντος καὶ ὅτι ὅ,τι ἔπραξα τὸ ἔπραξα μὲ τὴν συνείδησιν ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον καὶ προστατεύω τὴν ὁμαλὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα).

§23Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ ἀμφισβητήσω τὰς καλὰς προθέσεις οὐδενός, οὔτε καὶ τὰς προθέσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναμφισβητήτως κάθε ἕνας ἀπὸ ἡμᾶς πολιτευόμενος, ἐπιθυμεῖ νὰ προσφέρῃ κάτι εἰς τὴν προσπάθειαν καλυτερεύσεως τῆς τύχης τῆς χώρας μας καὶ τοῦ λαοῦ μας. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν βαρύτατα σφάλματα, ὅπως σφάλμα βαρύτατον ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ γραμμή, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἄλλωστε τὸ μέγα πρόβλημα ἐτέθη τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ἐκλογικὸς νόμος. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπανειλημμένως—τοῦτο δὲ εἶχα τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἄλλοτε νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου— εἶχε διαδηλώσει τὴν προτίμησίν του πρὸς τὴν ἀναλογικήν, ἐτόνιζε δὲ εἰς ὅλας τὰς συνομιλίας του ὅτι ἡ ἀναλογικὴ εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ὁμαλὰς πολιτικὰς ἐξελίξεις. Τί ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τῆς στιγμῆς τοῦ θανάτου τοῦ στρατάρχου Παπάγου καὶ τῆς ἀνόδου του εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὥστε νὰ μεταβάλῃ πεποιθήσεις ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου καιρίου θέματος; Διότι οὐδεὶς ἀμφιβάλλει ὅτι, ἐὰν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶχε προκριθῆ ἀπὸ τὴν προκάτοχον Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ κ. Καραμανλῆς, ἐφηρμόζετο, ἀλλοῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἡ πολιτικὴ ἐξέλιξις. Εἶχα εἴπει καὶ ἄλλοτε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, διότι ὁ χρόνος δὲν μοῦ ἐπιτρέπει μακρὰς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου παρατηρήσεις, ὅτι ὁ τόπος μας εἰσῆλθεν εἰς μίαν περίοδον νόθου πολιτικῆς ζωῆς. Τὸ πλειοψηφικόν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν δὲν ὑπῆρχον συγκεκροτημέναι παρατάξεις, ἐδημιούργει παραζάλας, ἐδημιούργει συμμαχίας καὶ νόθους ἐκδηλώσεις τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Ἐνῷ ἀντιθέτως μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Πλαστήρα καὶ τοῦ Παπάγου ἔπρεπε νὰ διευκολύνωμεν τὴν κάθοδον τῶν κομμάτων αὐτοτελῶς εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖα κόμματα ὑπάρχουν εἰς τὸν τόπον, ποῖοι εἶναι οἱ ἀρχηγοὶ καὶ ποία ἡ δύναμις αὐτῶν. Πέραν τούτου ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ λησμονηθῇ, εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως διεχειρίσθη τὴν ἐξουσίαν κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι ὑπῆρξε πρωτοφανὴς ἡ κραιπάλη τοῦ δημοσίου χρήματος, ἡ εὐκολία μὲ τὴν ὁποίαν ἐξηγγέλοντο ὑποσχέσεις. Διὰ νὰ φέρω ἓν παράδειγμα σᾶς λέγω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπεργοῦν οἱ ὑπάλληλοι τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων Ὑπουργείων. Οἱ ὑπάλληλοι ἔχουν δίκαιον νὰ ἀπεργοῦν. Διότι εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐδόθη ἕνα ἐπίδομα καὶ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ἡ Κυβέρνησις σκαιότατα ἔκοψε τὸ ἐπίδομα τοῦτο. Βεβαίως τὸ ἐπίδομα τοῦτο ἐσήμαινε 6½ ἑκατομ. κατὰ μῆνα, δηλαδὴ 80 ἑκατομ. ἐπιβάρυνσις τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν ἔστω καὶ διὰ προεκλογικοὺς λόγους, νὰ προβῇ εἰς τὴν παραχώρησιν αὐτήν, δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ. Καὶ δὲν νομίζω ὅτι καμμία Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἐκεῖ ποὺ τὸν ἔφερε διὰ προεκλογικοὺς λόγους. Ἀφήνω τὰ ὑπόλοιπα προεκλογικὰ πυροτεχνήματα καὶ τοὺς ὑπολοίπους νόμους οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν.

§24Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. (Ὑπ. Οἰκ.) Τὸ ἐπίδομα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε ἐδόθη ρητῶς διὰ δύο μῆνας διὰ νὰ τοὺς δοθῇ μία ἄνεσις νὰ ἀναμείνουν μίαν γενικωτέραν ρύθμισιν τοῦ θέματος.

§25Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ἐπείσατε κανένα οὔτε περὶ τοῦ ὅτι πρόκειται νὰ κάμετε συντόμως νέον μισθολόγιον, οὔτε περὶ τοῦ ὅτι μία κατάκτησις τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην ἀθλιότητα, δὲν εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων μόνιμος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. συνάδελφοι, ὅλη αὐτὴ ἡ κραιπάλη τοῦ δημοσίου χρήματος εἶναι ἄνευ προηγουμένου καὶ αἱ προεκλογικαὶ ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἀποδεικνύεται ὅτι ἦσαν πυροτεχνήματα. Πράγματα καταπληκτικὰ ἐγράφησαν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν μυστικῶν κονδυλίων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς διαφόρους κατευθύνσεις, ἀπιθάνους δέ, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀνέμενε κανείς, ἐὰν ὑπῆρχε στοιχειώδης πολιτικὴ εὐαισθησία, νὰ ὑπάρξῃ μία Κυβερνητικὴ ἀπάντησις, διαψεύδουσα τοὺς ἰσχυρισμούς, οἱ ὁποῖοι εἶδον τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος. Ὅλα αὐτὰ συντελουσῶν καὶ τῶν ὑπολοίπων προϋποθέσεων καὶ πρὸ παντὸς τῆς σοβαρᾶς ἐνισχύσεως, τὴν ὁποίαν παρέσχεν ὁ ΙΔΕΑ διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος, συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ ἔλθῃ μὲν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, εἰς τὸ νὰ μὴ ἀποδέχεται ὅμως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅτι ὄντως ἀντιπροσωπεύει τὴν θέλησίν του καὶ ὅτι ὄντως ὑπάρχει ἐν οὐσιαστικῇ νομιμότητι. Μετὰ τὰς γενικὰς αὐτὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχα χρέος νὰ κάμω, θὰ ὑπεισέλθω μὲ πολὺ ὀλίγα λόγια εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δύο καιρίων προβλημάτων ἐνώπιον τῶν ὁποίων εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ οἰκονομικόν. Ἡ ἀνάπτυξις ὑπῆρξε πλήρης ἀπὸ τοὺς προηγηθέντας ρήτορας καὶ ἐγὼ θέλω μόνον νὰ διαπιστώσω ὅτι τὸ κύριον πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν χώραν τὰ τελευταῖα χρόνια εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἦτο γνωστόν, κατόπιν καὶ τοῦ ὑπομνήματος τοῦ κ. Ζολώτα, ὅτι τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι μέγα καὶ ὅτι ἤδη κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον ἐκαλύφθη τὸ προβλεπόμενον ἔλλειμμα. Πέραν τούτου ὅμως, διότι εἰς τὸ τέλος–τέλος τὰς ἐκλογὰς τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ τὰς ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ μερικὰς ἑκατοντάδας δισεκατομμυρίων, πέραν τούτου ὑπάρχει ἕνα ἄλλο πρόβλημα. Πῶς εἶναι δυνατὸν καὶ μὲ ποῖα μέσα νὰ ἰσοσκελισθῇ ὁ προϋπολογισμός. Γνωρίζετε ὅλοι ὅτι ἡ τελευταία μεταμόρφωσις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ εὑρέθη εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν λαὸν τεραστίας φορολογίας, τὰς ὁποίας ἐκείνη μὲν ἀνεβίβασεν εἰς 1.000 ἑκ., ὅπως, ὅμως, ἀποδεικνύεται ὑπῆρξε σκόπιμος ἡ ὑποτίμησις τῆς προβλέψεως, διότι ὑπερέβη ἡ ἀπόδοσις τὰ 1.400 ἑκατομμύρια. Ἐνῷ, λοιπόν, ἔχομεν 1400 ἑκατομ. ἐμμέσων φόρων, οἱ ὁποῖοι ἔπληξαν βεβαίως καὶ πρωτίστως τὰς λαϊκὰς τάξεις, τί ἔγινε μὲ τὴν φορολογίαν τοῦ εἰσοδήματος ἡ ὁποία πλήττει τὰς μεσαίας καὶ τὰς ἰσχυρὰς οἰκονομικῶς τάξεις; Ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ἑνιαίου φόρου καὶ τότε κατεκρίθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πέραν ἑνὸς πλεονεκτήματος τὸ ὁποῖον εἶχε τὸ νὰ ἀπαλλάξῃ δηλαδὴ μερικὰς ἑκατοντάδας χιλιάδων πτωχῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τὴν φορολογίαν, τὸ ὁποῖον σημαίνει ἀπαλλαγὴν 70.000.000 ἐδημιούργησε προσθέτους ἐπιβαρύνσεις εἰς ὡρισμένας τάξεις μεσαίων καὶ μικρῶν Ἑλλήνων φορολογουμένων καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐχειροτέρευσε τὴν θέσιν τῶν ἰσχυρῶς οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἀντιθέτως τοὺς διηυκόλυνε. Τοῦτο ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὴν ἀπόδοσιν τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος, ἀπὸ τὰ δεδομένα τοῦ πρώτου ὀκταμήνου, κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ εἰπράξεις ἀπὸ 870 ἔπεσαν εἰς τὰ 733 ἑκατομμύρια. Ἔχομεν, δηλαδή, μίαν μείωσιν ἀπὸ πέρυσι κατὰ 132 ἑκατομμύρια εἰς τὸ ὀκτάμηνον, ἡ ὁποία μὲ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἔτους θὰ αὐξηθῇ. Καὶ ἔχομεν αὐτὴν τὴν μείωσιν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει αὔξησις τοῦ συνολικοῦ κύκλου τῶν ἐργασιῶν. Ἐπιπροσθέτως ἐσημειώθη νομισματικὴ ὑποτίμησις κατὰ 10%, ἡ ὁποία καὶ μόνη θὰ ἐδικαιολόγει αὔξησιν. Ὅλοι οἱ φόροι εἶναι ηὐξημένοι. Πέραν τῆς προσθέτου φορολογίας τῶν 1000 ἑκατομμυρίων τῶν ἐμμέσων φόρων, οἱ ἔμμεσοι φόροι ἀπέδωσαν περισσότερον. Ἀκόμη καὶ οἱ ἄμεσοι φόροι, ὅπως εἶναι ὁ φόρος μεταβιβάσεως, χαρτοσήμου, κληρονομιῶν, ὅλοι γενικὰ οἱ φόροι, ηὔξησαν εἰς ἀπόδοσιν καὶ ὁ μόνος φόρος ὁ ὁποῖος δὲν ηὔξησεν ἦτο ὁ φόρος ἀκριβῶς ἐκεῖνος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ, ὅπως καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐὰν ὄντως ἤθελε νὰ κάμῃ δικαίαν φορολογικὴν πολιτικήν. Θὰ ἔχωμεν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμούς, περίπου 200 ἑκατομμύρια πτῶσιν τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος καὶ ἂν ὑπολογίσητε τὴν αὔξησιν ἡ ὁποία διέφυγε καὶ προεβλέπετο βάσει τῆς γενικῆς ἀνόδου τῆς οἰκονομίας θὰ ἔχωμεν συνολικῶς μίαν πτῶσιν τὸ ὀλιγώτερον 400 ἑκατομμυρίων, καὶ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ἐνεφανίσθη τοῦτο ὡς ἐπιτυχία. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν πεποίθησιν τὸ πρόβλημα τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὴν χώραν μας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ παρὰ μόνον κατὰ ἕνα τρόπον. Ἐὰν αὐξήσωμεν τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀμέσων φόρων, συμπεριλαμβανομένης τῆς φοροδιαφυγῆς ἡ ὁποία γίνεται σήμερον καὶ ἐὰν μειώσωμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἰσοσκελίσωμεν τόν Προϋπολογισμὸν καὶ τότε θὰ δυνηθῶμεν καὶ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα νὰ κρατήσωμεν καὶ ἀνασυγκρότησιν νὰ κάμωμεν. Διότι εἰς τὸ τέλος–τέλος δὲν πρέπει κανεὶς νὰ λησμονῇ ὅτι εἰς τὴν Χώραν μας ἰδιωτικὴ ἀποταμίευσις δὲν ὑπάρχει. Πῶς θέλετε νὰ ὑπάρξῃ ὅταν μέσα εἰς ἕνα χρόνον κατορθώνουν αἱ Κυβερνήσεις τῆς δεξιᾶς νὰ ἐμφανίζουν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου κατὰ 10%. Ἰδιωτικὴ ἀποταμίευσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσδοκᾶται τὴν στιγμὴν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν θλιβερὰν διατύπωσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀκόμη δὲν ἐτελείωσαν αἱ δυσάρεστοι συνέπειαι τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ὡς πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ ἡμερομισθίου.

§26Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω μερικοὺς ἀριθμούς. Εἶναι ἀνακριβές, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ ὁποίου ἐπωφελήθησαν οἱ μικροὶ φορολογούμενοι, ἀνέρχεται εἰς 60–70.000.000 ὡς εἴπατε.

§27Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. 70.000.000 εἶπον ἐγὼ καὶ 70.000.000 εἴπατε καὶ σεῖς τὴν Παρασκευήν.

§28Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Πράγματι εἰς ἕνα ποσὸν ἀνάλογον 60.000.000 ἀνέρχεται ἡ ἐλάφρυνσις ὡρισμένης κατηγορίας μικρῶν φορολογουμένων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ συμπληρώσω, χάριν τῆς Βουλῆς, τοὺς ἀριθμούς. Ἐπῆλθε λοιπόν, ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ τέλους τῶν μικρῶν ἐπιτηδευματιῶν ἀριθμὸς φορολογουμένων περίπου 100.000 μείωσις κατὰ 20.000.000. Φόρος μικρῶν οἰκοδομῶν φορολογούμενοι ἄλλως 100.000 μείωσις 80.000.000. Φόρος μικρῶν ἐπιχειρήσεων περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Μητσοτάκης περίπου ἐγώ τὸ ὑπολογίζω εἰς 60.000.000. Ὁ κ. Μητσοτάκης λέγει ὅτι εἶναι 70, πιθανὸν νὰ ἔχῃ δίκαιον. Φόρος ἐλευθερίων ἐπαγγελμάτων 5.000.000. Καὶ ἄλλοι τέλος δευτερεύοντες φόροι, μικρῶν ἐπαναλαμβάνω, φορολογουμένων, 10.000.000. Σύνολον φορολογικῆς ἐλαφρύνσεως ὄχι 60–70.000.000 ἀλλὰ 200.000.000. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ τὸ ἑξῆς: Ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι τὸ φορολογικὸν θέμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Καὶ πράγματι ὅταν θὰ λυθῇ, θὰ λυθῇ διὰ τῆς πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς. Ἡ πάταξις ὅμως τῆς φοροδιαφυγῆς εἶναι μία φράσις, ἡ ὁποία συχνὰ ἐπαναλαμβάνεται. Διὰ νὰ παταχθῇ ὅμως ἡ φοροδιαφυγή, ὑπῆρξεν ἀνάγκη μεταβολῆς τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἀκριβῶς ἡ φοροτεχνικὴ ὑπηρεσία νὰ μὴ ἀπασχολῆται μὲ τὰς 400000 φορολογουμένων, ἀλλὰ μὲ τὰς 200.000 ἢ 100.000 κυρίως αἱ ὁποῖαι πράγματι πρέπει νὰ φορολογοῦνται καὶ πρέπει νὰ συνεισφέρουν. Κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὅτι ἀπὸ τόν ἕνα μῆνα εἰς τὸν ἄλλον εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ ἡ κατάστασις τῆς φοροτεχνικῆς ὑπηρεσίας. Ὑπῆρχεν ὅμως ἡ πρώτη προϋπόθεσις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ σημειωθῇ. Καὶ ἡ προϋπόθεσις αὐτὴ ἐσημειώθη. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ὁ νέος φόρος τοῦ εἰσοδήματος ὑπῆρξε καὶ τὸ πιστεύω, μία παραγωγικὴ ἐπένδυσις. Διότι ἠμπορεῖ πράγματι νὰ τὸ εἴπωμεν τὴν ὥραν ποὺ εἰσήχθη ὁ φόρος, νὰ ἐσημειώθη μία κάμψις τῶν ἐσόδων ἐξ ἀμέσων φόρων, ἀλλὰ ἡ κάμψις αὐτὴ τὸ προσεχὲς ἔτος θὰ καλυφθῇ κατὰ τρόπον καταπληκτικόν. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν ἐξελίξεως τὴν ὀρθὴν τῆς φοροτεχνικῆς μας ὑπηρεσίας καὶ τῆς λειτουργίας τοῦ Κράτους, ἀπό τῆς ἀπόψεως αὐτῆς.

§29Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ μεγάλου θέματος τῆς φοροδιαφυγῆς καὶ τῆς προκατόχου της, συνάγεται πρωτίστως ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τῆς Κυβερνητικῆς δραστηριότητος. Ὅταν ἔχετε δεδομένον ὅτι ἡ ἀναλογία τῶν ἐμμέσων καὶ ἀμέσων φόρων κατέβηκε ἀπὸ 28 εἰς 20%. Καὶ μόνον αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς θὰ ἤρκει. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ προσθέσω ὅτι καὶ πέραν τούτου ὑπάρχει ἡ ἐφετεινὴ καταπληκτικὴ μείωσις τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου εἰσοδήματος. Καὶ ἀκόμη κάτι ἄλλο. Δέν εἶναι δυνατὸν νὰ παταχθῇ ἡ φοροδιαφυγὴ οὔτε νὰ ἔχωμεν ὑγιᾶ φορολογικὴν πολιτικήν, ὅταν ἐκβαραθρώνομεν τὰς ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντεταλμέναι μὲ τὴν ἀποστολὴν αὐτήν. Γνωρίζετε ὅλοι, τὶ συνέβη μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 2.500, εἰδικώτερον εἰς τὸν τομέα τοῦ Ὑπ. Οἰκονομικῶν. Ἐδιώχθησαν ὑπάλληλοι, ἐδημιουργήθη μία κατάστασις χάους καὶ ἀναρχίας. Καὶ τό ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι μία φιλότιμος προσπάθεια, ἡ ὁποία εἶχεν ἀρχίσει — δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ εἴπω— τὴν ἐποχὴν τοῦ κ. Χέλμη, τὴν ἐποχὴν τῆς 4ετίας τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἡ ὁποία συνεχίσθη καὶ ἔφθασεν εἰς τὴν πλήρη ἀπόδοσίν της τὴν ἐποχὴν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἀρχίζει νὰ αἰσθάνεται ἄσχημα. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ἐπέτυχε νὰ δώσῃ παράτασιν τῆς ἀσυδοσίας της καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα ἀκόμη μειονέκτημα τῆς πολιτικῆς των. Πέραν ὅμως τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν Στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ θέμα τοῦτο συνεζητήθη ἐπανειλημμένως εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ ὀρθῶς, διότι ἀποτελεῖ θέμα καίριον. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ εἶναι ἡ χώρα ἡ μᾶλλον ἐπιβεβαρημένη ἀπὸ ὅλας ὅσας ἀνήκουν εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτὴ συνεχίζεται, ἐὰν δὲ λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν σημερινὴν κατάστασιν τοῦ πληθυσμοῦ, ἀπὸ ἀπόψεως εἰσοδήματος, ἐὰν λάβετε ὑπ’ ὄψιν, τοὺς φρικτοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἦλθον εἰς τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος, ἐὰν λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ 30% τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ στερεῖται εἰσοδήματος, ὑπερβαίνοντος τὰς 4 δραχμ. κατὰ κεφαλὴν ἡμερησίως, τότε θὰ ἴδητε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελοῦν ἀσφάλειαν διὰ τὴν χώραν μας αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι, ὁσονδήποτε μεγάλαι καὶ ἂν εἶναι αὐταὶ, διότι ὑπονομεύεται τὸ ἐσωτερικόν μας καθεστώς... (Χειροκροτήματα)... Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς βυθίζεται διαρκῶς καὶ περισσότερον εἰς τὴν ἀθλιότητα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κραυγαλέα ἀντίθεσις, μεταξὺ τῶν πλουσίων καὶ τῶν πολλῶν ἀποκλήρων τῆς ζωῆς, τῆς μεγάλης μάζης τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ συντηρηθῇ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ σταθερὸν, οὔτε ἐθνικὸν οἰκοδόμημα, οὔτε κοινωνικὸν καθεστώς. Καὶ δὲν ὠφελοῦν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν αἱ Μεραρχίαι. Νομίζω ὅτι εἰς τὸ μέγα αὐτὸ θέμα τῶν Στρατιωτικῶν δαπανῶν, πρέπει κάποτε νὰ εὑρεθῇ μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ μετὰ σθένους καὶ παρρησίας, διότι μόνον μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν ἐὰν συνδυασθῇ μὲ τὴν προσπάθειαν τὴν φορολογικὴν νὰ λυθῇ κατὰ κάποιον τρόπον τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα. Καὶ ὅταν λυθῇ τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα καὶ ὑπάρξουν περισσεύματα, τὰ ὁποῖα σήμερον οὐσιαστικῶς εἶναι ἀνύπαρκτα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀνασυγκροτήσεως τὴν στιγμὴν αὐτὴν—ἐγὼ πιστεύω καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία προτίμησις πρὸς ἕνα τομέα, πρός τὸν ὁποῖον θὰ στραφῇ τὸ Κυβερνητικὸν ἐνδιαφέρον, ἡ χώρα μας εἶναι χώρα πτωχὴ καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει μὲ τὴν καλυτέραν δυνατὴν Κυβέρνησιν δὲν θὰ ὑπῆρχαν περιθώρια—ἐὰν στραφῶμεν πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις, ἐγὼ δὲ πιστεύω, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας μας πρέπει νὰ ἀρχίσῃ μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς γεωργίας καὶ ἡ αὔξησις τῆς πιστοδοτήσεως πρέπει νὰ στραφῇ κυρίως καὶ πρωτίστως πρὸς τὸν τομέα αὐτόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μᾶλλον ἀδικημένος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς δεξιᾶς. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τοὺς ἀριθμοὺς, τοῦ κ. Καρτάλη, ἀλλὰ ἡ ἔκθεσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους εἶναι ἰδικός σας Διοικητής, ὁμιλεῖ σαφέστατα. Καὶ ἀποδεικνύουν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, ὅτι οὐσιαστικῶς, ἐὰν ἐξαιρέσετε τὰς πιστώσεις διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν προϊόντων, αἱ καθ’ αὑτῷ πιστοδοτήσεις τῆς γεωργίας, αἱ βραχυπρόθεσμοι καὶ μακροπρόθεσμοι, ἀναγόμεναι εἰς τιμαριθμικὰς δραχμάς, ἐμειώθησαν ἀπὸ πέρυσι ἕως ἐφέτος. Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ θλιβερὸν σύμπτωμα καὶ διαπίστωσιν διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Τέλος κ. συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω δύο λόγια διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐξωτερικῶν μας θεμάτων. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς μίαν διακοπὴν του, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε καὶ τὸ μόνον οὐσιαστικὸν περιεχόμενον ἀπὸ πλευρᾶς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῶν μέχρι σήμερον Κυβερνητικῶν δηλώσεων, ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέμεινε εἰς τὸ αἴτημα τῆς αὐτοδιαθέσεως διὰ τοῦ ὑπομνήματος τῆς 5ης Δεκεμβρίου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ προσωπικῶς δὲν δυσκολεύομαι καθόλου νὰ εἴπω ὅτι δὲν πείθει τὸν Ἕλληνα περὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ, διότι δὲν ξεχνᾷ ὁ Λαὸς καὶ δὲν ξεχνᾶμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἀνέγνωσε τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως, δὲν ἀνέφερε οὔτε λέξιν διὰ τὴν αὐτοδιάθεσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἐσημείωσε.

§30Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἀναφέρεσθε συνεχῶς εἰς αὐτὰς διὰ τὸν λόγον ὅτι εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως εἶπον ἀνεπιφυλάκτως, ὅτι θὰ συντρέξωμεν τὸν ἀγῶνα τῶν Κυπρίων, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ πόθου των, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι εὐρύτερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς. Δὲν δύνασθε, ἀναφερόμενος εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως, νὰ ἀμφισβητῆτε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συγκεκριμένως ἐτέθη διότι δὲν εἶναι λογικὴ σειρὰ συλλογισμῶν αὐτή.

§31Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι κατ’ ἐξοχὴν δικαιοῦμαι νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεώς σας, κυρίως καὶ πρωτίστως, διότι πέραν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ πέραν τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα κατέστησαν ἔκδηλα, δυστυχῶς ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλ’ οὔτε ἡ ἡγεσία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δύναται νὰ ἀνεύρῃ στοιχεῖα.

§32Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν δήλωσιν. Γνωρίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μειονεκτεῖ ἔναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι δὲν δύναται ἀπὸ τὰ ἑκατὸν ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπικαλεσθῇ, νὰ προβάλῃ τὰ εἴκοσι ἀκινδύνως διὰ τὸ θέμα. Μία Κυβέρνησις, ἔχουσα συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν της, δὲν δύναται νὰ φέρῃ εἰς τὴν δημοσιότητα πράγματα, τὰ ὁποῖα βλάπτουν τὸ θέμα. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν — καὶ συμφωνῶ εἰς τοῦτο μὲ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων — τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ἄλλου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὅ,τι ἐπεβάλετο νὰ κάμῃ, καὶ κάποτε, ὅταν ἀκινδύνως ὅλος ὁ φάκελλος θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα, θὰ πεισθῇ περὶ τούτου καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, ἀναφερόμενος εἰς τὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεώς μου, νὰ ἀμφισβητῆτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπα πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§33Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀνέφερεν οὐδεμίαν λέξιν περὶ τῆς αὐτοδιαθέσεως.

§34Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ θέτετε ὑπὸ ἀμφισβήτησιν πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστά. (Θόρυβος — φωναί).

§35Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γιαννούση, θὰ ἀναγκασθῶ νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§37Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἔκδηλον τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὰς διαπραγματεύσεις μεταξὺ τοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου καὶ τοῦ Χάρντιγκ ἐγκατελείφθη οὐσιαστικῶς ἡ βάσις τῆς αὐτοδιαθέσεως, τοῦτο δὲ ἐγένετο μὲ τὴν πλήρη συγκατάθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§38Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἀνεγνωρίσθη ἡ αὐτοδιάθεσις. Δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ συμφέρον ἐθνικῶς νὰ ἀμφισβητῆτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατεκτήθη.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μειονεκτεῖ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐξωτερικοῦ θέματος. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸν πληροφορήσω, ὅτι μειονεκτεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κάμνει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς χρῆσιν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐκεῖνος προτιμᾷ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν δικαιούμεθα νὰ ἀμφισβητήσωμεν. Αὔριον θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπόψε θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω εἶναι ὅτι, δεδομένου ὅτι αὔριον θὰ λάβω τὸν λόγον, νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν παλαιάν μου παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐνημερωθῶ καὶ διὰ τῶν φακέλλων ἐπὶ τοῦ θέματος. Παρεκάλεσα κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχον μαζί του, νὰ λάβω γνῶσιν τῶν φακέλλων καὶ προσέθεσα τότε, ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ λάβω γνῶσιν ἐὰν πρόκειται νὰ ἐνημερωθῶ ὅλων τῶν φακέλλων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν ὅτι ἐπιφυλάσσεται. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἡ ἐπιφύλαξις ἐξακολουθεῖ καὶ δὲν ἐπληροφορήθην εἰσέτι ἐὰν θὰ λάβω γνῶσιν. Ἀπόψε, μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς συζητήσεως καὶ μὲ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι αὔριον θὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ διὰ νὰ εἶμαι πλήρως ἐνήμερος, παρακαλῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποφασίσῃ τὴν πλήρη ἐνημέρωσιν. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸν πληροφορήσω, ὅτι κατὰ τὸ παρελθόν, παράδοσις τοῦ τόπου ἦτο οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων καὶ οἱ τέως πρωθυπουργοὶ νὰ ἐνημερώνωνται διὰ τῆς πλήρους γνώσεως τῶν φακέλλων. Συγκεκριμένως, ἐπιθυμῶ νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ τεθῇ εἰς τὴν διάθεσίν μου τὸ ὑπόμνημα τῆς 5ης Δεκεμβρίου τοῦ ὁποίου προχθὲς ἐγένετο χρῆσις καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς ἐχθρούς μας, καὶ ἐστάλη εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν ἐχθρὸν τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως εἶναι γνωστόν, ἄλογον εἶναι νὰ μὴ εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τοὺς τέως πρωθυπουργούς, καὶ ταυτοχρόνως νὰ λάβω γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Λιάτη καὶ τῶν τηλεγραφημάτων τοῦ Ἕλληνος πρεσβευτοῦ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως Λιάτη καὶ ἐπὶ τῆς συναντήσεώς του μὲ τὸν ὑφυπουργὸν κ. Ἄλλεν. Παρακαλῶ νὰ ἔχω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μίαν ἀπάντησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§40Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπιθυμῶ νὰ κάμω μίαν διευκρίνησιν. Προφανῶς, δὲν ἀποδίδετε καλῶς τὸ μέρος τῶν συνομιλιῶν, τὸ ἀφορῶν τοὺς φακέλλους. Ὡμιλήσατε περὶ πλήρους ἐνημερώσεως. Ἐπὶ μίαν ὥραν σᾶς ἐξήγησα τὴν ὅλην ἐξέλιξιν τοῦ Κυπριακοῦ θέματος. Μοῦ εἴπατε, ἐὰν νομίζετε ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ τεθοῦν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων οἱ φάκελλοι. Σᾶς εἶπον διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν υἱοθετεῖ τὸ αἴτημά σας αὐτὸ καὶ σᾶς εἶπον ὅτι εἰς οὐδεμίαν χώραν γίνεται αὐτὸ καὶ διότι ἂν καθιερώσωμεν αὐτὴν τὴν τακτικήν, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐν συνεχείᾳ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωνται ἀκινδύνως διὰ τὰ ἐθνικὰ θέματα, ὁπουδήποτε οἱ φάκελλοι αὐτοί. Συνεπῶς δὲν ἐπεφυλάχθην. Ἐδήλωσα ρητῶς ὅτι δὲν δύναμαι ἀνεπιφυλάκτως νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων τοὺς φακέλλους, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι δὲν γίνεται τοῦτο εἰς οὐδεμίαν ἄλλην χώραν καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ γνωρίζω μέχρι ποίου σημείου θὰ ἔπρεπε νὰ ἐμπιστευθῶ τοὺς φακέλλους αὐτούς.

§41Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐνόμιζα ὅτι πρόκειται περὶ ἐπιφυλάξεως. Ἀπόψε πληροφοροῦμαι ὅτι ἡ ἐντύπωσίς μου αὕτη ἦτο ἐσφαλμένη. Ἐπρόκειτο περὶ ἀρνήσεως.

§42Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἂν ἔχετε ἀνάγκην ὡρισμένων ἐγγράφων, νὰ καλέσω τὸν κ. Θεοτόκην νὰ σᾶς ἐνημερώσῃ. Ἐκτὸς βέβαια ἐὰν θέλετε νὰ τὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν σᾶς ἐζήτησα νὰ τὰ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Μετατοπίζετε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως τὸ θέμα.

§44Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑπερασπίζομαι τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς ἐξήγησα τὴν παράδοσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν γίνονται Συμβούλια πολιτικῶν ἀρχηγῶν καὶ Συμβούλια Στέμματος καὶ τίθενται ὑπ’ ὄψιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων οἱ φάκελλοι. Εἶναι Ἑλληνικὴ παράδοσις, ἡ ὁποία ἀνακόπτεται διὰ πρώτην φορὰν ἐπὶ τῶν ἰδικῶν σας ἡμερῶν.

§46Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις φέρει ὅλην τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ αὐτοῦ θέματος. Χωρὶς νὰ ἀρνεῖται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἐλέγχῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος σταθμίζων τὰς εὐθύνας ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἢ νὰ ἐμπιστευθῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι εἰς στιγμὰς κρισίμους δὲν βλάπτουν τὴν ὑπόθεσιν.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι μέγα καὶ θὰ διαλευκανθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους. Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν παλαιὰν παράδοσιν, ἡ ὁποία ἰσχύει εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν βίον τῆς χώρας, διὰ πρώτην φορὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀρνεῖται ὄχι μόνον τὴν καθολικὴν ἐνημέρωσιν, ὅπως ἀρχικῶς εἶχεν, ἀρνεῖται καὶ τὴν συγκεκριμένην ἐνημέρωσιν ἐπὶ τῶν κειμένων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα καὶ τῶν ὁποίων ἔχει γνῶσιν ὁ ἐχθρὸς τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως. Καὶ εἰδοποιῶ τὸ Ἔθνος, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐνῷ ἔχει κείμενα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, δὲν τὰ δίδει εἰς τοὺς Ἕλληνας ἀρχηγοὺς (χειροκροτήματα). Ἀποδεικνύει τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τρόπον ἀπόλυτον ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀρνουμένη τὴν ἐνημέρωσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, φοβεῖται τὴν ἀλήθειαν. (Χειροκροτήματα).

§48Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις ἐχειρίσθη μὲ τόσην αἰσιοδοξίαν καὶ τόσον θάρρος τὸ Κυπριακὸν θέμα, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ νὰ φοβεῖται τίποτε (χειροκροτήματα). Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καὶ ἐκτιμᾷ τὴν δυσχέρειαν τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ πρόβλημα τοῦτο, διατὶ καταλογίζει εἰς ἐμὲ ἔλλειψιν θάρρους εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ Κυπριακοῦ θέματος, διατὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο δυνατὸν ὡς μέγα ἐθνικὸν θέμα νὰ τεθῇ, δὲν τὸ ἔθεσε (χειροκροτήματα) καὶ διατὶ τὸ 1950–52 ὅταν τὸ πρῶτον ὁ Κυπριακὸς λαὸς διετύπωσε τὸ αἴτημα τῆς αὐτοδιαθέσεως, διατὶ δὲν κατέστη δυνατὸν τότε νὰ τεθῇ τὸ αἴτημα τοῦτο; Ἄν θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο ὅτι σεῖς εἴχατε ὀλιγώτερον θάρρος τοῦ ἰδικοῦ μου, συνεφώνησα μὲ τὴν ἄποψίν σας ὅτι οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δύναται νὰ κατηγορήσῃ οἱονδήποτε διὰ μειωμένον πατριωτισμόν, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑστέρησεν ἐπαρκοῦς θάρρους διὰ νὰ κάμῃ πᾶν τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὡμιλήσατε γενικώτερα περὶ φακέλλων καὶ σᾶς εἶπον ὅτι εἰς καμμίαν χώραν δὲν ὑπάρχει ἡ παράδοσις νὰ τίθενται ὑπ’ ὄψιν τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως οἱ φάκελλοι. Σᾶς ἐδήλωσα κατὰ τὴν συνάντησιν ποὺ εἴχομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἐὰν ἀπὸ τὴν συνομιλίαν ἤθελον προκύψει εἰδικαὶ περιπτώσεις, εἰδικὰ περιστατικὰ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠθέλατε πληρεστέραν ἐνημέρωσιν...

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δέχεσθε ἑπομένως νὰ τεθοῦν συγκεκριμένως ὑπ’ ὄψιν μου τὰ κείμενα περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα;

§50Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δίδετε ἕνα τόνον, ὁ ὁποῖος ὑποχρεώνει τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαμαρτυρηθῇ. Ἐδήλωσα ἀπ’ ἀρχῆς ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ συμβάλω εἰς τὴν δημιουργίαν ἠρέμου ἀτμοσφαίρας διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ ὅταν ἀμφισβητεῖτε τὴν ἀξιοπιστίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως προβαίνοντες εἰς ὑπευθύνους δηλώσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, φοβοῦμαι ὅτι κινδυνεύομε νὰ μεταβάλωμε τὴν αἴθουσαν ταύτην εἰς πταισματοδικεῖον.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐσυνήθισα νὰ ὑψώνω τὸ ἐπίπεδον τῆς Βουλῆς, δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ ἡ τιμὴ νὰ τό καταβιβάζω. (Χειροκροτήματα).

§52Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὅταν ἐπαναλαμβάνω, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπευθύνως ἐπὶ συγκεκριμένου θέματος, κάμνῃ ἀνακοινώσεις εἰς τὴν Βουλήν, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀμφισβητῆται ἡ εἰλικρίνειά του. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην, ἀμυνομένη νὰ κάμῃ κάτι τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως εἶναι ἔξω ἀπὸ τὰ καθήκοντά της, διότι αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε, θὰ τὰ ζητήσουν καὶ ἄλλοι, ὁπότε ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τοὺς αἰτηθέντας φακέλλους νὰ τοὺς θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν παντός.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δοκιμάζω καὶ ἔκπληξιν καὶ λύπην διὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ τὴν δοκιμάσητε καὶ σεῖς. Ἐπιθυμῶ πρῶτον νὰ σᾶς βεβαιώσω καὶ νὰ ἐπαναλάβω ὅτι ἡ συνήθειά μου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι νὰ ὑψώνω καὶ ὄχι νὰ καταβιβάζω τὸ ἐπίπεδον τῶν συζητήσεων καὶ τὸ γνωρίζουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι, ὅσοι ὑπῆρξαν εἰς τὰς προηγουμένας Βουλάς. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν τοῦ ἀναγνωρίζω τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ τὸν τόνον τῆς ἰδικῆς μου φωνῆς, ἐγὼ θὰ τὸν κανονίσω. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ προσθέσω ὅτι μὲ ἐξέπληξεν — καὶ τὸ ἀποδίδω τοῦτο εἰς τὴν νευρικότητα ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατελήφθη— ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ, δημόσιος ἄνθρωπος, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἦτο δυνατὸν εἰς τὰς ἡμέρας τῆς ἀπελευθερώσεως, τοῦ φθινοπώρου τοῦ 1944, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδίδετο ἡ σκληρὰ μάχη ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Χώρας, ὅτι ἦτο δυνατὸν κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας τοῦ ἀγῶνος, νὰ θέσω τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχῃ τοιοῦτον αἴσθημα πολιτικῆς ἐπικαιρότητος διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν ἐθνικῶν θεμάτων, εὐλόγως μᾶς ἐμπνέει βαρυτάτας ἀνησυχίας. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ θέμα. Διαρκῶς περιπλέκει τὸ θέμα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Πρῶτον τὸ γενικεύει. Δεύτερον ὁμιλεῖ περὶ ἐμφανίσεως τῶν φακέλλων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐνῷ περὶ αὐτοῦ οὐδέποτε ἔγινε λόγος καὶ τρίτον ἐπανέρχεται εἰς τὸ θέμα τῶν συγκεκριμένων κειμένων καὶ συγχρόνως τὸ ἀποφεύγει. Ἀποσαφηνίζω τὸ ἐρώτημα. Πέραν τοῦ γενικοῦ φακέλλου ζητῶ συγκεκριμένα κείμενα καὶ ἐξηγῶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διατὶ τὰ ζητῶ.

§54Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας νὰ ἔλθετε αὔριον, τὸ πρωΐ εἰς τὸ γραφεῖον μου νὰ λάβετε γνῶσιν, ἀλλὰ σᾶς πληροφορῶ ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶ ἐν συνεχείᾳ νὰ τὰ ἀρνηθῶ εἰς οὐδένα ἄλλον.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐδώσατε μίαν ἀπάντησιν καὶ εὐχαρίστως τὴν δέχομαι.

§56Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρ. Κυβ.). Θὰ παρεκάλουν νὰ ἐκτιμήσητε τὴν ἐπιφύλαξιν τῆς Κυβερνήσεως.

§57Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ ἠξεύρουν οἱ ἐχθροὶ καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ τὰ γνωρίζουν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων;

§58Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ὡρισμένα θέματα ἀφορῶντα τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας, πρέπει νὰ τὰ προστατεύῃ ἀπὸ τὴν δημοσιότητα. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὰ προστατεύῃ. Αὐτὸ εἶναι κοινὸν μυστικὸν δι’ ὅλας τὰς χώρας. Διότι ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ τὰ πολιτικὰ μυστικά, τὰ ἀφορῶντα τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις, ἔλθουν εἰς τὴν δημοσιότητα, ὑποτίθεται ὅτι δίδονται ὅπλα εἰς τοὺς ἀντιπάλους. Αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς χώρας καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐποχάς.

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μέχρι τοῦδε ἀρνούμενος, εἶχε παραβιάσει τὴν ἰδικὴν του ἐπαγγελίαν, ἡ ὁποία περιείχετο εἰς τὰς ἀρχικὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι θὰ ἐνημερωθῶμεν καὶ ὅταν ἐγένετο λόγος περὶ ἐνημερώσεως, εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν ἐπρόκειτο ἡ ἐνημέρωσις νὰ περιορίζεται εἰς ὅ,τι ὁ ἴδιος θὰ ἔκρινεν ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ συνόλου. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης, χάριν τῆς Βουλῆς, νὰ προβῶ εἰς μίαν διευκρίνησιν. Ἡ ἐπιμονή μου αὐτὴ νὰ λάβω γνῶσιν τοῦ ὑπομνήματος τῆς 5ης Δεκεμβρίου δὲν εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπροόπτως ἀνεκοίνωσε τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἔγκειται ἐπίσης εἰς τοῦτο, ὅτι ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ ὑπομνήματος τῆς 5ης Δεκεμβρίου προχθές, διεφώνησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Διότι ὅπως διαπιστοῦται ἀπὸ τὰ Πρακτικά, ὁ μὲν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι περιέχεται εἰς τὸ ὑπόμνημα ἡ ἀνεπιφύλακτος διεκδίκησις τῆς τακτῆς προθεσμίας, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν ὅτι εἰς Παρισίους ὡμίλησεν ὡς συμπαραστάτης τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως καὶ ἐπανέλαβεν ὅσα περιέχει τὸ ὑπόμνημα, τὰ ὁποῖα συμπίπτουν μὲ τὰ αἰτήματα τῆς Ἐθναρχίας. Ἔχω τὰ κείμενα. Ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω ἀπόψε καὶ ἔχω τὰ κείμενα καὶ τὰ κείμενα ἔχουν ὡς ἑξῆς: Ὁ μὲν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι τὸ ὑπόμνημα εἶναι πλῆρες. Ζητεῖ τὸ πᾶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπε: «Τὴν 11ην τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου εὑρισκόμενος ἐν Παρισίοις διὰ τὴν συζήτησιν τῶν Ὑπουργῶν τοῦ ΝΑΤΟ, εἶχα καὶ πάλιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξω καὶ προφορικῶς τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας τὴν 5ην Δεκεμβρίου ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐν τῷ ὑπομνήματι τὸ ὁποῖον προανέφερον, εἶχε διατυπώσει πρός τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, ἀπόψεις αἵτινες συμπίπτουν μὲ τὰς ἀντιλήψεις τῆς Ἐθναρχίας». Καὶ αἱ μὲν ἀντιλήψεις τῆς Ἐθναρχίας, κατὰ τὴν σκέψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐγκατέλιπον τὴν τακτὴν προθεσμίαν, ἡ δὲ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὅτι τὸ ὑπόμνημα τῆς 5ης Δεκεμβρίου ἠξίωνε τακτὴν προθεσμίαν. Ἐκ τῶν κειμένων τῶν προχθεσινῶν δηλώσεων, διαπιστοῦται πλήρης ἀντίφασις καὶ ἔχω τὴν περιέργειαν νὰ πληροφορηθῶ ποῖον εἶναι τὸ ἀκριβὲς περιεχόμενον.

§60Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Ἐν πρώτοις, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω μερικὰ πράγματα ἐπὶ ὡρισμένων ἐπιχειρημάτων τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἠθελήσατε νὰ ὑπογραμμίσητε πρὸ ὀλίγου, ὅτι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ παραδίδωνται κείμενα διπλωματικῆς φύσεως εἰς τέως Πρωθυπουργοὺς καὶ γενικῶς εἰς Ἕλληνας, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐτὰ τὰ ἴδια κείμενα εὑρίσκονται εἰς τοὺς ἀντιπάλους. Ὑμεῖς κ. Πρόεδρε, ἐχρηματίσατε Πρωθυπουργὸς καὶ γνωρίζετε κάλλιστα ὅτι τὰ κείμενα αὐτά, ἀκριβῶς διότι ἀποτελοῦν ἐναλλαγὴν σκέψεων μεταξὺ διαφόρων χωρῶν, κατ’ ἐξοχὴν ἀποτείνονται πρὸς τὸν ἀντίπαλον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ δεύτερος ὅρος τῆς συγκρίσεως νὰ εἶναι διατὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς εὑρίσκονται εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἄλλων πρέπει νὰ γίνεται καὶ ἐδῶ πλήρης χρῆσις αὐτῶν. Σεῖς ὑπεστηρίξατε πρὸ ὀλίγου, ἂν ἀντελήφθην καλῶς, ὅτι θὰ ἔπρεπεν αὐτὰ τὰ κείμενα νὰ παραδίδωνται πρὸς ἐνημέρωσιν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπεστήριξεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος ὅτι ἔχουσα αὐτὴν τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν μέχρι ποίου σημείου ἡ ἐνημέρωσις ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν στοιχείων, εἶναι ἐπιτετραμμένη. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὅταν πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἀνέπτυξα τό θέμα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς κατὰ τὴν ἔννοιαν τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως, δὲν παρέλειψα νὰ ὑπογραμμίσω ὅτι θὰ προβῶ, κατὰ τὸ μέγιστον δυνατόν, εἰς ἐνημέρωσιν τῆς Βουλῆς ἐν τῇ συνειδήσει καὶ τῇ ἐκτιμήσει τῶν σημείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται ἐκ τῆς συζητήσεως νὰ προκαλοῦν βλάβην. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μὲ τὴν πεῖραν τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, θὰ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε ὅτι ἡ διαχείρισις τῶν ἐξωτερικῶν θεμάτων, εἶναι μία ἅλυσις, ἡ ὁποία διέρχεται διαφόρους φάσεις: Ἄρχεται ἓν ἐξωτερικὸν πρόβλημα ἀπὸ μίαν φάσιν, ὑφίσταται ὡρισμένας ἐξελίξεις καὶ ἢ τερματίζεται ἢ αἱ φάσεις αὐταὶ ἀλληλοδιαδέχονται. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὰς φάσεις αἱ ὁποῖαι ἔκλεισαν, ἡ ἐνημέρωσις εἶναι ἀκίνδυνος καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης. Διότι ἐπ’ αὐτῶν τῶν φάσεων καὶ ἡ κριτικὴ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἐπιβλαβής. Διὰ τὰς φάσεις ὅμως, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν τῇ ἐξελίξει των, ἐκεῖ δημιουργεῖται τὸ θέμα καὶ θέμα μείζονος εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἂν θέλετε ἀντικειμενικῶς νὰ κρίνητε τὰ πράγματα, νὰ μονώνητε πράξεις ἀφορώσας τὴν διαχείρισιν ἐξωτερικῶν θεμάτων. Ἡ διαχείρισις τῶν ἐξωτερικῶν θεμάτων ἀποτελεῖται ἀπὸ διαφόρους ἐνεργείας, ἡ δὲ συσχέτισις τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν δημιουργεῖ τὴν συνισταμένην τῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων. Κατὰ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, εἶχε δίκαιον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν πρὸ ὀλίγου σᾶς εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις μειονεκτεῖ ἔναντι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν ποὺ ἔχει ἐκ τοῦ καθημερινοῦ τύπου, εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματίσῃ ὡρισμένας ἀντιλήψεις καὶ καλοπίστως νὰ στηρίξῃ τὸν ἔλεγχόν της καὶ τὴν ἐπίθεσίν της κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Περὶ τῆς καλοπιστίας δὲν συζητῶ. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, ἡ ὁποία τελεῖ ἐν ἐπιγνώσει ὅλων τῶν στοιχείων καὶ τῶν περιστατικῶν καὶ τῶν ἐξελίξεων, δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν σκέψεών της νὰ εἶναι τόσον ἐλευθέρα, ὅπως δύναται νὰ εἶναι ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἄλλωστε, αὐτὸ εἶναι προνόμιον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ, ἐν ἐπιγνώσει τῆς κρισιμότητος τῶν συνθηκῶν καὶ τῶν περιστάσεων, νὰ πιστεύσητε ὅτι ὅταν διατυποῦται ἡ ἐπιφύλαξις τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ἐγγράφων, ὀφείλεται πρῶτον εἰς τὸ γεγονὸς τῆς ἀδυναμίας τῆς μονώσεως ἐγγράφων, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦν ἀλληλοδιαδεχόμεναι αἱ φάσεις καὶ τὸ ἓν ἔγγραφον εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον μὲ τὸ ἄλλο, ἔγγραφα δὲ τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζετε, ἴσως αὐτὴν τὴν στιγμὴν πέραν τοῦ ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε νὰ λάβητε γνῶσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσουν βλάβην καὶ βλάβην σοβαρὰν εἰς τὴν ὅλην διαχείρισιν τοῦ θέματος. Τὸ αἴτημα τῆς ἐνημερώσεως ἐπὶ ἑνὸς στοιχείου συνδεομένου κατὰ τὰς ἐξελικτικὰς φάσεις μὲ τὰ ἄλλα στοιχεῖα, ἔχει τὴν γνώμην ἡ Κυβέρνησις ὅτι δημιουργεῖ βλάβην εἰς τὴν ἐν γένει διαχείρισιν τοῦ θέματος. Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἐπανειλημμένως ὑπήρξατε εἰς πολλοὺς τομεῖς ὑπεύθυνος διὰ τὰς Κυβερνητικὰς ἐνεργείας εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ἡγήθητε ὑπὸ κρισίμους στιγμὰς τῆς Κυβερνήσεως τῆς Χώρας. Γνωρίζετε τί θὰ εἴπῃ τὸ συναίσθημα τῆς εὐθύνης ἐν τῇ διακυβερνήσει καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ παραδεχθῆτε ὅτι καὶ ἡμεῖς, ὅταν σεῖς ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ Κέντρου, ἐκυβερνούσατε τὴν Χώραν, βεβαίως ὑπὸ συνθήκας ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, πολὺ ὁμαλωτέρας, δὲν ἐσκέφθημεν ποτὲ νὰ ἀμφισβητήσωμεν δήλωσιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπί ἐξωτερικῶν θεμάτων. (Χειροκροτήματα). Καί, κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ἡ ἐπιφύλαξις τῆς παροχῆς πληρεστέρων, ἢ ἂν θέλετε, ὁλοκληρωμένων στοιχείων στηρίζεται εἰς τὰς ὑπευθύνους δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τοιαύτη χρησιμοποίησις θὰ ἦτο βλαβερὰ εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ὅταν μὲ τὴν δήλωσιν αὐτὴν τὴν ὑπεύθυνον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν συνδέεται καὶ τὸ γεγονὸς ὡρισμένων δηλώσεων ἐπὶ τῆς οὐσίας τῶν θεμάτων καὶ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει ἐπίγνωσις εὐθύνης, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τῶν Κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν καὶ ἀπόψεων. Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ σᾶς ζητήσῃ ὅπως θελήσητε καὶ τῆς ἀποδώσητε καὶ σεῖς τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἄλλοτε ἐπέδειξεν αὐτὴ πρὸς ὑμᾶς.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ πρῶτον, νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι περιβάλλω μὲ πλήρη ἀξιοπιστίαν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἴδιον. Ἀλλὰ εὑρίσκομαι ἐν ἀμηχανίᾳ, νὰ ἐξεύρω τὴν ἔννοιαν τοῦ περιεχομένου ἑνὸς ὑπομνήματος, περὶ τοῦ ὁποίου ἕκαστος ἐκ τῶν δύο εἶπε διάφορον γνώμην. Ἐπιθυμῶν νὰ πιστεύω καὶ εἰς τοὺς δύο, ἀδυνατῶ νὰ ἐννοήσω ποῖον εἶναι τὸ περιεχόμενον. (Χειροκροτήματα). Καὶ δεύτερον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπειδὴ δὲν κατώρθωσα νὰ ἐννοήσω, νὰ μοῦ εἴπῃ, ἰσχύει καὶ μετὰ τὴν ὁμιλίαν του, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι αὔριον ἔχω τὴν δυνατότητα πλήρους ἐνημερώσεως;

§62Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἠθέλησε νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς ὑμᾶς τὴν παράκλησιν νὰ μὴ ἐπιμείνητε. Παρὰ ταῦτα ἡ δήλωσις ἡ ἰδική μου ἰσχύει.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐχαριστῶ.

§64Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐνόμισεν ὅτι, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον αὐτὸ νὰ ἔχῃ συνεπείας, ἐνόμισεν ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν σας.

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀπάντησιν. Αὔριον τὴν 10ην πρωϊνὴν θὰ μεταβῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ καθησυχάσω τὴν πατριωτικὴν συνείδησιν καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι καὶ ὁ ἰδικός μου ὁ πατριωτισμὸς εἶναι ἄξιος πλήρους ἐμπιστοσύνης. (Χειροκροτήματα).

§66Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἰσχύει καὶ δι’ ἡμᾶς αὐτὴ ἡ διευκρίνησις;

§67Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν διευκρίνησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τελειώσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἐπὶ τῆς ἀπόψεως ὅτι αὔριον θὰ πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἡ ψηφοφορία.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, ἔχετε πέντε λεπτὰ νὰ τελειώσετε.

§69Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ........................

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καρτάλη, δὲν ἀπαντᾷ ἡ Κυβέρνησις.

§71Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Διαβάσατε τὸν Κανονισμόν.

§73Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κάμνετε κατάχρησιν τοῦ Κανονισμοῦ συνεχῶς.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκφράζετε μομφήν; Κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν τὸν κ. βουλευτήν, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι κάμνω κατάχρησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, κύριε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἀναφέρετε διατὶ ἐξυβρίσατε τὸν Πρόεδρον τοῦ Σώματος. Πρῶτον, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ θέματος, εἴπατε ὅτι κάμνω κατάχρησιν. Ποῦ ἔγκειται αὕτη;

§75Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Παρακολουθῶ ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας, ποὺ ἤρχισαν, τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Ὅταν εἷς συνάδελφος ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ζητῇ τὸν λόγον ἢ ζητῇ διακοπήν, εἶσθε αὐστηρότατος καὶ σπανιώτατα τοῦτο πράττετε εἰς τὴν πλευρὰν τῆς Συμπολιτεύσεως. Δεύτερον, κύριε Πρόεδρε, ἐπιμένω, ὅταν ἕνας ἀρχηγὸς Κόμματος ζητῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μίαν πληροφορίαν ἢ μίαν ἀπάντησιν, φρονῶ ὅτι τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ὀφείλει νὰ ἐπιδιώξῃ νὰ δοθῇ ἀπάντησις.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ λέγει πουθενὰ ὁ Κανονισμὸς αὐτό.

§77Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἕν πολιτικὸν Κόμμα ὁλόκληρον καὶ ἕνας λαός, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ, νὰ μὴ λαμβάνῃ οὐδὲ ἀπάντησιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν;

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κύριε Μητσοτάκη.

§79Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μετὰ τὰς μακρὰς διακοπάς, ἐπιθυμῶ, συνοψίζων, νὰ διατυπώσω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος. Εἶπον προηγουμένως ὅτι εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐξαιρετικὸν γεγονὸς, τὸ ὅτι ἐγκατελείφθη ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιαθέσεως ὑπὸ τοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου, μὲ τὴν πλήρη συμπαράστασιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχουν ἄδικον νὰ λέγουν ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξασθενίζομεν τὴν ἑλληνικὴν θέσιν, διότι ἀναμφισβήτητον γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τῶν ἀρχῶν τῆς αὐτοδιαθέσεως ἐγένετο ὄχι ὑπὸ ὅρους, ὄχι κἂν ὑπὸ αἵρεσιν, ὅπως εἶπε, διακόπτων ὁ κ. Βαρβούτης, ἀλλὰ ὑπὸ προϋποθέσεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι οὐσιαστικῶς καθίστων κενὴν οἱασδήποτε ἀξίας τὴν παραχώρησιν αὐτὴν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως.

§80Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρ. Κυβερνήσεως). Δι’ αὐτὸ ἀπερρίφθη.

§81Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μάλιστα, ἀπερρίφθη. Ὀρθῶς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι οὐδεμία κατάπτωσις, ὅταν ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιαθέσεως γίνεται δεκτὴ ὑπὸ τοὺς ὅρους πρῶτον τῆς συγκαταθέσεως τῶν Τούρκων.

§82Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δι’ αὐτὸ καὶ ἀπερρίφθη. Ἐδηλώθη κατ’ ἐπανάληψιν καὶ τὸ ἐμνημόνευσα καὶ εἰς τὰς προγραμματικάς μου δηλώσεις, ἀκριβῶς διότι ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ὅρους καὶ προϋποθέσεις ἀπαραδέκτους, ἀπερρίφθη καὶ ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἀπὸ τὸν Ἀρχιεπίσκοπον.

§83Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι πρῶτον, διατὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν 17ην Φεβρουαρίου ἔλεγεν εἰς λόγον του ὅτι ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιαθέσεως καὶ τὸ δεύτερον θέμα εἶναι ..........

§84Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Μητσοτάκη.....

§85Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε συνεχῶς.

§86Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὰ κύριε συνάδελφε, ὅταν λέγωνται ἀνακρίβειαι, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀμυνόμενος νὰ σᾶς διακόψω. Καὶ λέγω τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἄποψιν ὅτι αὐτὸ ἀπετέλεσε πρόοδον. Ἀλλὰ, διότι ἡ κατ’ ἀρχὴν ἀναγνώρισις ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ὅρους καὶ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι καθίστων ἀμφίβολον τὴν ἐφαρμογήν, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος νὰ τὴν ἀπορρίψουν.

§87Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὅ,τι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔλεγε τὴν 17ην Φεβρουαρίου 1956, δηλαδὴ, δύο ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν 17ην Φεβρουαρίου ἔλεγε εἰς λόγον του ἐπίσημον, ὅτι κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προωθήσῃ τόσον ἀποτελεσματικῶς τὸ Κυπριακόν, ὥστε ἡ Μεγάλη Βρεταννία νὰ ἀναγνωρίσῃ ἀνεπιφυλάκτως τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως. Τί συμβαίνει κύριοι συνάδελφοι; Ἐψεύδετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἢ ἦτο ἐν πλάνῃ τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν ἐβεβαίου τὰ γεγονότα αὐτά; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιαθέσεως ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους: Πρῶτον, προϋπετίθετο ἡ συγκατάθεσις τῶν Τούρκων τῆς Κύπρου. Δεύτερον, ἡ ἐξαφάνισις τῶν στρατηγικῶν λόγων, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ Ἀγγλία θεωρεῖ ἀπαραίτητον τὴν δουλείαν τῆς Κύπρου. Τρίτον, ἡ συγκατάθεσις τῆς Τουρκίας, τοῦ Ἰράκ, τοῦ Πακιστὰν καὶ τῆς Περσίας καὶ τέταρτον ἡ εἰρήνευσις τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ γενικώτερον ἡ ἀποκατάστασις τῆς εἰρήνης. Νομίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ τόσον μεγάλην κατάκτησιν, ὥστε δὲν πρέπει ἡμεῖς νὰ ἀμφισβητήσωμεν τὴν ἀξίαν της ὡς ἐπιτεύγματος ἐθνικοῦ; Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀντιθέτως, ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάκτησιν ἔστω καὶ τῆς ἀρχῆς τῆς αὐτοδιαθέσεως, ἐξασθενίζομεν τὴν Ἑλληνικὴν θέσιν εἰς μελλοντικὰς τυχὸν διεθνεῖς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Οὔτε αὐτοδιάθεσις ἀνεγνωρίσθη οὔτε δυστυχῶς, καὶ οὐσιαστικὴ αὐτοκυβέρνησις, ὅπως ἀπεδείχθη τελικῶς ἐκ τῶν πραγμάτων. Καίτοι ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ Ἐθνάρχης Μακάριος, ἦτο θέσις ὑποχωρήσεως, δὲν κατωρθώσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτελέσματα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μπῶ εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν συζητήσεων μεταξὺ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ σημειώσω τὸ γεγονὸς, ὅτι τὰ κείμενα τοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου, ὁ ὁποῖος ἦτο ὑπεύθυνος χειριστὴς τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἐδόθησαν σχεδὸν ὅλα εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ νομίζω, ὅτι ἓν κείμενον τὸ ὁποῖον περιέχει τὰς ἑλληνικὰς ἀπόψεις, δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία νὰ δοθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα, διότι ἐπὶ τέλους ἦτο μία εὐκαιρία ἐπιδείξεως τῆς Κυβερνητικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, εἰς τὴν κατ’ ἐξοχὴν αὐτὴν δημοσίαν ὑπόθεσιν. Ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ὅσον ἀνεγνώριζε καὶ ἀπεδέχετο τὴν ἀρχὴν τῆς αὐτοδιαθέσεως, ὤφειλε καὶ δημοσία νὰ τὸ διακηρύξῃ καὶ καμμία δυσκολία δὲν ὑπῆρχε νὰ δώσῃ τὸ κείμενον αὐτὸ εἰς τὴν δημοσιότητα, δεδομένου, ὡς ὀρθότατα ἐλέχθη, ὅτι τοῦτο εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῶν ἐχθρῶν μας. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τοῦτο, ἐλπίζω, ὅτι ἐν τῇ προόδῳ τῆς συζητήσεως, θὰ διευκρινισθῇ. Ἐδῶ ἀμφισβητήτως, ὑπάρχει ἑλληνικὴ ὑποχώρησις εἰς ἓν βασικὸν σημεῖον. Εἴτε ὁ Ἐθνάρχης Μακάριος, αὐτοβούλως, ἐκτιμῶν ὁ ἴδιος τὴν κατάστασιν, ἐδέχθη νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, εἴτε τοῦτο ἀπετέλει ὑπόδειξιν τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὸ ὑπόμνημα τῆς 5ης Δεκεμβρίου, ὑπάρχει ἡ ἐπιδίωξις αὐτή. Τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον τίθεται, ἐὰν ὄντως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ἐπιδίωξιν, ἡ ὁποία συμπεριλαμβάνει εἰς τὸ ὑπόμνημα τῆς 5ης Δεκεμβρίου 1955 εἰλικρινῶς ἐπίστευεν, ἢ ἐάν, ἁπλούστατα, ἄφηνε τὸν Μακάριον νὰ κάμῃ μίαν ὑποχώρησιν, ἡ ὁποία ἦτο δυσμενὴς δι’ αὐτόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἀφήνω τὴν ἱστορίαν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι ποῖα περιθώρια περαιτέρω πολιτικῆς, διαθέτει ἡ Κυβέρνησις, ἔναντι τοῦ Κυπριακοῦ θέματος. Γνωρίζετε ὅλοι τὰς ἰταμὰς καὶ προκλητικὰς δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ δήμιος τῆς Κύπρου, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ κατ’ αὐτῶν ἐξ ἀνευθύνων κυβερνητικῶν κύκλων ἀπάντησις, δὲν ἱκανοποίησε τὸν Ἑλληνικὸν καὶ Κυπριακὸν λαόν. Γνωρίζετε ὅλοι ὅτι Ἀγγλικὰ πειρατικὰ σκάφη περιπολοῦν εἰς τὰς ἀκτὰς τῶν νοτίων νήσων τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅτι ἐπισκέπτονται τὰς νοτίους νήσους χωρὶς κἂν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μέχρι στιγμῆς, καθ’ ὅσον γνωρίζω, νὰ διαμαρτυρηθῇ. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι, κατὰ τὴν πεποίθησιν τοὐλάχιστον τὴν ἰδικήν μας, τὸ ἐνδιαφέρον τῶν Η.Π.Α. ἔναντι τοῦ Κυπριακοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον, δὲν τείνει εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου αἰτήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου διευθετήσεως τοῦ Κυπριακοῦ. Καὶ διερωτᾶται κανείς, ἡ παροῦσα Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ποῖα περιθώρια ἀσκήσεως ἐξωτερικῆς πολιτικῆς διαθέτει; Ἡ ὅλη της τοποθέτησις, κατὰ τὰς προγραμματικὰς της δηλώσεις, ὑπῆρξεν ἀπολύτως μονόπλευρος. Δὲν ἦτο κἂν τοποθέτησις πρὸς τὴν πλευρὰν τοῦ δυτικοῦ κόσμου. Ἦτο κάτι στενώτερον. Ἦτο τοποθέτησις πρὸς τὴν πλευρὰν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀνεφέρθησαν οἱ ὑπόλοιποι συμπαραστάται τῆς Ἀμερικῆς εἰς τὸ δυτικὸν στρατόπεδον, ἡ Γερμανία, ἡ Ἰταλία, ἡ Γαλλία μὲ τὰς ὁποίας ἔχομεν μεγάλα οἰκονομικὰ συμφέροντα καθὼς καὶ τὰς Ἀραβικὰς Χώρας. Καὶ ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δευτερολογῶν, ἔθιξεν τὸ θέμα τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, διετύπωσε τὴν παράδοξον θεωρίαν ὅτι αἱ σχέσεις μας αἱ οἰκονομικαὶ, ὡς εἶπεν καὶ μορφωτικαί, ἀκόμη καὶ αἱ φιλικαί μας σχέσεις μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκταὶ ὑπὸ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ ἔχουν ἐπίπτωσιν. Ὁ ὅρος εἶναι εἰδικός, ἐπὶ τῆς δραστηριότητος τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐὰν ἔχουν ἢ δὲν ἔχουν ἐπίπτωσιν αἱ σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μὲ οἱανδήποτε ἀπὸ τὰς μεγάλας δυνάμεις εἰς τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν κατάστασιν, τοῦτο ἀφορᾷ τὰ ἐπὶ μέρους κόμματα, ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν δραστηριότητα αὐτῶν εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ἐὰν βεβαίως, θέλῃ νὰ ἐννοήσῃ ὑπὸ τὴν φράσιν αὐτήν, ὅτι δέν νοεῖται παρέμβασις εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς χώρας μας, τοῦτο εἶναι ἀναμφισβητήτως αὐτονόητον καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν ἡμῶν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, ἐὰν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν, θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθῇ ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς μὴ παρεμβάσεως θὰ ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ νὰ εἶναι πολύπλευρος. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ σημειωθῇ τὸ γεγονός, ὅτι αἱ σχέσεις μας μετὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως διὰ τὰς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει οἰκονομικὴν ἀξίαν ἀναμφισβήτητον διὰ τὸν τόπον μας καὶ δέν δύναται νὰ μὴ ἐπισημανθῇ ἡ σαφὴς ψυχρότης, ἵνα μὴ εἴπω τί πλέον τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν προκειμένου περὶ μιᾶς δυνάμεως, ἡ ὁποία εἶναι μία ἀπὸ τὰς δύο μεγάλας δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι διευθύνουν τὰς τύχας τοῦ Κόσμου. Ἐπειδὴ πρέπει νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ ἤθελον νὰ θίξω καὶ ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς παρελθούσης Βουλῆς, ὅτι εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ἀπεστάλη πρόσκλησις τοῦ Ἀνωτάτου Σοβιέτ, πρὸς μετάβασιν Κοινοβουλευτικῶν ἀντιπροσώπων εἰς τὴν Σοβ. Ἕνωσιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἀναγνώσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, καίτοι προεκλήθη πρὸς τοῦτο καὶ ἐγγράφως καὶ προφορικῶς. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν τόπον μας, ἐφθάσαμεν εἰς μίαν κρίσιμον ὥραν καὶ τὰ ἐσωτερικά μας θέματα, τὰ πολιτικά μας προβλήματα, ἀλλὰ καὶ τὰ γενικώτερα ἐσωτερικά μας προβλήματα, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐξωτερικὰ προβλήματα εὑρίσκονται εἰς μίαν κρίσιμον καμπήν. Πολὺ φοβοῦμαι, ἐγὼ προσωπικῶς, ὅτι ἡ χώρα μας ὀπισθοδρόμησε κατὰ μίαν ἑκατονταετίαν, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ξαναγύρισε εἰς τὴν πρώτην Τρικουπικὴν περίοδον, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν περιθώρια ἀσκήσεως ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι τὰς ἐσωτερικὰς πολιτικὰς ἐξελίξεις εἰς τὸν τόπον μας ἐπηρεάζουν δυνάμεις αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν συμφοράς. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω ὅτι εἰς τὸν δρόμον αὐτόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἡ χώρα μας ἐμπῆκε, δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲν νὰ γίνῃ. Πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον αὐτό. Τοῦτο ἐναπόκειται, πρωτίστως, εἰς τὴν σημερινὴν πλειοψηφίαν καὶ εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον δὲν δύναται νὰ προσφέρῃ. Μίαν καὶ μόνον δύναται νὰ προσφέρῃ νὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς τάξεως καὶ τοῦτο ἴσως ἀποτελέσῃ μίαν συγχώρησιν δι’ ὅσα μέχρι τῆς στιγμῆς ἔπραξε. (Χειροκροτήματα).

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δικαιοῦμαι νὰ ἀντιπαρέλθω μὲ σιωπήν, μίαν φράσιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Μητσοτάκης εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου του. Ὁ κ. Μητσοτάκης χρησιμοποιεῖ βαρυτάτας ἐκφράσεις, τῶν ὁποίων ὅμως τὸ βαρὺ καὶ κατ’ ἐμὲ ἀτυχὲς περιεχόμενον δὲν γίνεται ἀπολύτως ἀντιληπτόν, διότι συνδυάζει τὰς ἐκφράσεις αὐτὰς μὲ φλεγματικὸν ὕφος καὶ μὲ ἤρεμον τόνον φωνῆς. Τοιουτοτρόπως, φερ’ εἰπεῖν, ὡμίλησε περὶ φαυλότητος, περὶ φαύλου ἐκλογικοῦ νόμου, περὶ φαύλου πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς. Δὲν ἐσημειώθη βεβαίως, καμμία ἀντίδρασις, ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν, οὔτε ἐγὼ πρόκειται νὰ ἀντιδράσω, διότι τὰς ἐκφράσεις αὐτὰς, εἰς τὰς ὁποίας ἐγὼ τοὐλάχιστον καὶ οἱ περισσότεροι ἐξ ἡμῶν δὲν ἔχομεν ἰδιαιτέραν συμπάθειαν, οὐδέποτε τὰς χρησιμοποιοῦμεν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ τὰς προσέξωμεν. Εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης ὅτι ἡ περίοδος τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Στρατάρχου Παπάγου, δηλαδὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὑπῆρξεν περίοδος, τραγική, ἀπὸ ἀπόψεως ἀποτελεσμάτων. Ὅτι ὑπῆρξε δηλαδή, πλήρης καὶ τραγικὴ ἡ ἀποτυχία τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Προέβη δὲ καὶ εἰς μίαν γενίκευσιν αὐθαίρετον τῆς ἀποδοχῆς τῆς κρίσεώς του, λέγω ὅτι ἅπαντες εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν θὰ συμφωνοῦν πλέον εἰς τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐκεῖνος, δηλαδὴ ὁ ἐκ Χανίων συμπαθὴς συνάδελφος, ἔχει καταλήξει. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνῃ εἰς τοιαύτην γενίκευσιν — ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύῃ ὅ,τι θέλει — ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω τὸ ἀντίθετον, τὸ ἄκρως ἀντίθετον.

§89Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰδικῶς σᾶς, σᾶς ἐξῄρεσα.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐξαιρέσατε κανένα, καὶ τὸ εἶπον εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τὴν παρελθοῦσαν Πέμπτην καὶ ὤφειλε νὰ σεβασθῇ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶπον τὰ ἀντίθετα ἐκείνων τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι ἅπαντες εἰς τὴν αἴθουσαν πιστεύομεν. Ἐγὼ φρονῶ, ἀντιθέτως, ὅτι οἱ περισσότεροι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν, πιστεύομεν τὸ ἀντίθετον καὶ οἱ περισσότεροι ἐξ ἐκείνων πιστεύουν τὰ ὅσα πιστεύει ὁ κ. Μητσοτάκης, θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν, βλέποντες τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως τῆς τριετίας, θὰ διαφωνήσουν πρὸς τὴν ἀποψινὴν δήλωσιν τοῦ κ. Μητσοτάκη. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολὺ εὔκολον εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ ἐπιτιθέμεθα καὶ εἶναι καὶ πολὺ σύνηθες νὰ ἐκφραζώμεθα μὲ τόσην βίαν, ἂν καὶ ὁ ἦχος τῆς φωνῆς ἦτο ἠρεμώτατος, μὲ τόσην βιαίαν ἔκφρασιν καὶ σκέψιν ἐναντίον Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς δὲν εὑρίσκεται πλέον ἐν ζωῇ. Θεωρῶ τὸν ἑαυτόν μου, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, πλήρως καὶ καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν συνυπεύθυνον δι’ ὅσα ὁ ἐκλιπὼν ἔπραξεν ἢ παρέλειψε.

§91Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀργά. (Κωδωνοκρουσίαι).

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ὑποδείξητε εἰς τὸν ἐκ Κορινθίας κ. συνάδελφον ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν διέκοψα τὸν κ. Μητσοτάκην, ὅταν προέβη εἰς τοιαύτην ἔντονον διατύπωσιν, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἐκεῖνος, ὁ κ. Χριστόπουλος, νὰ διακόπτῃ ἐμὲ καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προστασίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐναντίον τῶν μὴ γνωριζόντων τὸν Κανονισμὸν ἀλλὰ καὶ τὴν πολιτικὴν ἁβρότητα, συναδέλφων. (Χειροκροτήματα).

§93Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι εἰς θέσιν γνωρίζω.... (Κωδωνοκρουσίαι). Εἶναι προσωπικὸν τὸ θέμα. Ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος τὸν λόγον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε. Νὰ τελειώσῃ ὁ κ. Κανελλόπουλος. Δὲν διακόπτεται ὁ ρήτωρ.

§95Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ. Διαβάσατε τὸν Κανονισμόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νέος ἄνθρωπος, νὰ μὴ διαβάσετε τὸν Κανονισμόν;

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διὰ τὸ ἐπεισόδιον. Δὲν τὸ προεκάλεσα ἐγώ. Δὲν τὸ προεκάλεσεν οὔτε ὁ ἦχος τῆς φωνῆς μου, ἂν καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπεν ὅτι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, εἶναι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ ρυθμίζῃ τὸν τόνον τῆς φωνῆς του. Παρὰ ταῦτα, ὁ τόνος τῆς φωνῆς μου, ἦτο τόσον χαμηλός, τόσον ἤπιος, ὥστε δὲν ἐδικαιοῦτο κανεὶς συνάδελφος νὰ μὲ διακόψῃ. Εἶπον ὅτι ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην. Μάλιστα, τὴν ἀναλαμβάνω, εἴτε ἐγένοντο παραλείψεις καὶ σφάλματα εἰς μίαν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐσημειώθησαν τόσαι θεομηνίαι, αἱ ὁποῖαι ἀντεμετωπίσθησαν καθ’ ὃν ἐπιτυχῆ τρόπον ἀντεμετωπίσθησαν, ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην ὄχι μόνον διὰ τὰς ὀρθὰς πράξεις, ἀλλὰ καὶ τὰ σφάλματα. (Χειροκροτήματα).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, κύριε Χριστόπουλε, τὸν λόγον, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατὰ τὴν κρίσιν μου —ξεύρετε ὅτι σᾶς περιβάλλω μὲ συμπάθειαν— δὲν ὑπάρχει θέμα προσωπικόν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον τὸ γεγονὸς ὅτι ἠθελήσατε νὰ διακόψητε ἕνα τέως Πρωθυπουργόν, ἀγορεύοντα, ὑπῆρξε μία παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ, δυναμένη νὰ δικαιολογήσῃ καὶ μίαν νευρικότητα ἐκ μέρους τοῦ ἀγορεύοντος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει σεῖς, ἂν προβάλλετε τί τὸ ὁποῖον σᾶς ἔθιξε καὶ εἶναι προσωπικόν, ἔχετε τὸν λόγον.

§99Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει νὰ μὲ θίξῃ τίποτε.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε τί ζητεῖτε τὸν λόγον;

§101Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως τοῦ προσωπικοῦ θέματος, νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ ἐκφέρω τὴν προσωπικήν μου ἄποψιν...

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ποίου θέματος; Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἔχετε τὸν λόγον. Ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος μόνον ἔχετε τὸν λόγον, ἐὰν σᾶς ἔθιξε ὁ ρήτωρ ἢ ὄχι.

§103Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἀνεξαρτήτως πρὸς ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ τρέφω πρὸς τὸν πρώην καθηγητήν μου καὶ ἡ ἰδιώτης αὐτὴ δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν πρὸς τὸν πολιτικὸν ἄνδρα, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι εἶναι ἀσυνήθης ὁ χαρακτηρισμὸς συναδέλφου, ὡς «ἐκεῖνος». Αὐτὸ ἀφεώρα ἐμέ. Αὐτὸ ἀφεώρα ἐμὲ προσωπικῶς καὶ ὡς ἐκ τούτου, εἴχατε τὴν εὐχέρειαν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀντὶ νὰ κωδωνοκροτῆτε, νὰ ἀνακαλέσετε τὸν ρήτορα, ἔστω καὶ ἐὰν εἶχεν ἢ ἔχῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ τέως Πρωθυπουργοῦ. Ζητῶ πλήρη ἱκανοποίησιν. Ὁ Ἕλλην βουλευτὴς ἐκπροσωπεῖ τὸν λαὸν καὶ ὡς ἐκ τούτου, τὸ ἀξίωμά του πρέπει νὰ εἶναι σεβαστὸν ἀπὸ οἱονδήποτε. Ὁ «ἐκεῖνος» εἶναι χαρακτηρισμὸς δι’ αὐτὸν ὁ ὁποῖος τὸν ἀποτείνει.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐπεισόδιον θεωρεῖται λῆξαν.

§105Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ τὸν ἐδώσατε. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ λάβω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον. Ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν: Ἡ ἐνημέρωσις τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἡμᾶς, ναὶ ἢ οὔ; (Θόρυβος καὶ φωναί).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λοϊζίδης ἔχει τὸν λόγον.

§107Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Διατὶ αὐτὴ ἡ μεταχείρισις;

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Θόρυβος καὶ φωναί). Τί θέλετε νὰ κάμω; Νὰ μείνῃ ἔτσι ἡ συνεδρίασις; (Θόρυβος. Ὁ κ. Γρηγορίου ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡσυχία. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§110Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἀπαντήσω. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι προκειμένου, συγκεκριμένως, περὶ τοῦ ὑπομνήματος τῆς 5ης Δεκεμβρίου, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ μέλος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ λάβῃ γνῶσιν τούτου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀσκήσῃ τὴν κριτικήν του, δὲν νομίζω ὅτι συντρέχει περίπτωσις ἐνημερώσεως ὅλων τῶν Ἀρχηγῶν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων θὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ καὶ δύναται, ἀσκῶν τὴν κριτικὴν του διὰ λογαριασμὸν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ εἴπῃ τὰς παρατηρήσεις του.

§111Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησίς σας ἦτο μᾶλλον ἀτυχής. Ὅταν ζητῇ ἕνα κόμμα ἐνημέρωσιν καὶ συγκεκριμένως ὡρισμένα στοιχεῖα, ἰδίως ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὸ γεγονὸς ὅτι ἀξιόλογος καὶ καθ’ ὅλα ἔντιμος καὶ ἱκανὸς νὰ βγάλῃ τὰ συμπεράσματά του ἀρχηγός, ἐνημεροῦται, τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ἐνημέρωσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ τοῦτο διότι ἄλλαι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι αἱ ἀντιλήψεις τοῦ κ. Παπανδρέου, ἄλλαι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι αἱ γραμμαὶ τοῦ κ. Παπανδρέου ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων, καὶ ὡς ἐκ τούτου, ἀναμφισβητήτως ὁ κ. Παπανδρέου θὰ βγάλῃ τὰ συμπεράσματά του σύμφωνα μὲ τὴν βασικήν του γραμμήν. Θὰ ἦτο καλύτερον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπῃ: Ἀρνοῦμαι νὰ σᾶς δώσω τὰ στοιχεῖα, παρὰ νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ δίδει εἰς τὸν κ. Παπανδρέου.

§112Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ ἐγγράφου πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων θὰ γίνῃ ἐν συνεχείᾳ καὶ πρὸς ἐνημέρωσιν τῶν τριῶν ἀξιοτίμων πρώην Πρωθυπουργῶν. Ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων συμφωνῇ μὲ τὴν ἄποψιν, ἀναθεωρῶν τὴν πρότασίν του, νὰ ἀναγνώσῃ ἐκ τοῦ ὑπομνήματος τὰς περικοπὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν αὐτοδιάθεσιν, τὴν αὐτοκυβέρνησιν καὶ τὴν τακτὴν προθεσμίαν.

§113Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι, ὄχι.

§114Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Διατὶ ἡ διάφορος αὐτὴ μεταχείρισις, δὲν ἐννοῶ.

§115Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ 1926 εἶχε καθιερωθῆ, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων, ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον ὡρισμένα πρόσωπα, οἱ χρηματίσαντες Πρωθυπουργοὶ καὶ οἱ χρηματίσαντες Ὑπουργοὶ Ἐξωτερικῶν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ καθιερωθῇ ὡς κανὼν ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης ἡ ὁποία ἐτέθη ἐν ἀχρηστίᾳ σήμερον, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται, δύνανται νὰ λαμβάνουν γνῶσιν τῶν φακέλλων. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει εἰς ὅλους μας τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης καὶ δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος νὰ διαρρεύσουν μυστικὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ζημιώσουν τὴν ἐθνικήν μας ὑπόθεσιν. Ἄλλωστε, ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἐνημερώθημεν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλος, εἶχε θέσει εἰς τὴν διάθεσίν μας ὅλους τοὺς φακέλλους. Ἠμπορῶ μάλιστα νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ δύο ἡμέρας εἶχον κρατήσει τὸν φάκελλον εἰς τὴν οἰκίαν μου. Καὶ κατὰ συνέπειαν ἐὰν ληφθῇ ὡς ἀπόφασις, ὅτι οἱ μετέχοντες τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐξωτερικῶν, δύνανται νὰ λαμβάνουν γνῶσιν, νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἱκανοποίησις δι’ ὅλους.

§116Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Εἶναι εὐκολώτατον κ. συνάδελφοι, νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν συγκίνησίν μου, ὡς Κυπρίου ἀγωνιστοῦ (χειροκροτήματα), ἀνερχομένου εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα). Πιστεύω καὶ ἐλπίζω ὅτι εἶμαι ὁ πρόδρομος τῶν Κυπρίων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκλεγόμενοι εἰς τὴν Κύπρον, θὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὄχι κυριολεκτικῶς πράγματι ἔρχομαι ἀπὸ τὸ Κυπριακὸν Μέτωπον, συμμετέχων τοῦ Κυπριακοῦ ἀγῶνος. (Χειροκροτήματα). Ἔρχομαι ἐδῶ κομίζων μήνυμα, ὄχι δυστυχῶς, τὸ ἱστορικὸν μήνυμα νενικήκαμεν, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν κατατρόπωσιν τῶν ἐπιδρομέων ἐξ Ἀνατολῶν ἔφερεν εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ὁ ἄγγελος, φέρω ὅμως λιτότερον μήνυμα. «Ἀδελφοὶ Ἕλληνες, πολεμοῦμεν, ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν Ἐλευθερίαν καὶ διὰ τὴν Ἑλληνικήν μας τιμὴν καὶ ζητοῦμε τὴν βοήθειάν σας. (Χειροκροτήματα). Ἔχων, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, τοιαύτην ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ Ἐθνάρχης Μακάριος εἰς τὴν τελευταίαν ἐπιστολὴν του, ὀλίγον πρὸ τῆς ἀνηκούστου ἀπαγωγῆς του μᾶς ἀπηύθυνε, θὰ σᾶς μεταφέρω τὰς ἐλπίδας καὶ τὰς ἀγωνίας καὶ τοὺς πόνους καὶ πόθους τοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι μὲ τοιαύτην ἀποστολὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν βλέπω ἐνώπιόν μου κομματικὰς παρατάξεις καὶ κομματικὰς ἀντιθέσεις.

§117Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶσθε ἀνεξάρτητος κ. βουλευτά;

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπαντήσατε.

§119Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Φροντίσατε νὰ διατηρήσετε τὴν ἀνεξαρτησίαν σας, τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν εἷς βουλευτὴς διὰ πρώτην φορὰν ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα ἀποτελεῖ ἔθιμον, ὁ παρθενικός του λόγος νὰ μὴ ἔχῃ διακοπὰς καὶ σχόλια, μάλιστα μετὰ χειροκροτημάτων πρέπει νὰ ἀκούεται.

§121Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Εἴδατε ὅτι ἠγέρθην ἐξ ὡρισμένης πλευρᾶς. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἀνήκω εἰς ὡρισμένην παράταξιν. Ὡς Κύπριος ὅμως ἔχω δικαίωμα νὰ προσβλέψω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑμᾶς ὡς Ἕλληνας καὶ ὄχι ὡς κομματικὰς παρατάξεις.

§122Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ νὰ μὴ συνταυτίζεσθε πρὸς ὡρισμένας παρατάξεις. Ἦτο μεγάλο σας σφάλμα αὐτό.

§123ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐξυπηρετεῖτε τὰ συμφέροντα τῆς Κύπρου.

§124Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν διερχόμεθα κρισίμους περιστάσεις εἰς τὴν Κύπρον. Αὐτὰ ἔχω νὰ σᾶς μεταφέρω. Εὑρισκόμεθα εἰς πραγματικὸν πόλεμον, διερχόμεθα περίοδον πόνου καὶ βασανιστηρίων καὶ ἑπομένως ἔχω τὴν γνώμην καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ Κυπριακὴ ἀντίληψις, ὅτι ὅταν συζητῶμεν τὸ Κυπριακόν, πρέπει μετὰ φόβου Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης νὰ συζητῶμεν τὸ Κυπριακὸν ὅλοι οἱ Ἕλληνες. (Χειροκροτήματα). Ὁ χρόνος μου, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, εἶναι περιωρισμένος, δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω ἐν ἐκτάσει εἰς τὸ Κυπριακόν. Θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε προτοῦ κάμω ὡρισμένας γενικὰς παρατηρήσεις διὰ νὰ καταλήξω εἰς ὡρισμένα γενικὰ συμπεράσματα, νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις ἐπὶ δύο σημείων, τὰ ὁποῖα μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ξεκαθαρισθοῦν διὰ νὰ μὴ παρέχεται ἔδαφος εἰς παρεξηγήσεις. Τὸ πρῶτον σημεῖον εἶναι ὅτι ἠκούσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὸ ἀνεγνώσαμεν καὶ τὸ ἀκούομεν πολλάκις, εἰς διαφόρους κύκλους πολιτικούς, ὅτι τὸ Κυπριακὸν ζήτημα ἠγέρθη ἀκαίρως. Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται περὶ καταπληκτικῆς πλάνης. Πρῶτον κανεὶς λαὸς ὑπόδουλος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ὑπὸ περιορισμόν, πότε θὰ ἐγείρῃ τὴν ἀξίωσίν του δι’ ἐλευθερίαν. Οἱ Κύπριοι πάντοτε τὸ ἔχομεν ἐπίκαιρον τὸ Κυπριακὸν ζήτημα πολὺ περισσότερον μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον ἦτο καθῆκον μας καὶ μάλιστα νὰ διεξαγάγωμεν τὸν ἀγῶνα μας μὲ ἄλλα μέσα, ὅπως τὸν βλέπομεν σήμερον. Ὑπῆρξεν ὅμως περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν εἴμεθα ἐπιφυλακτικοί, ἦσαν δύσκολοι αἱ στιγμαὶ ποὺ διήρχετο ἡ Πατρίς. Ἀμέσως μόλις παρῆλθον αὐταὶ αἱ στιγμαὶ ἐδημιουργήθη τὸ Κυπριακὸν δημοψήφισμα. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἀνοίξαμε τὸν δρόμον καὶ γεννᾶται ἡ ὑποχρέωσις τῆς Ἐλευθέρας Ἑλλάδος ἀπέναντί μας. Δὲν εἶναι στιγμὴ διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν, κατὰ πόσον ἀνταπεκρίθη ἡ μητέρα Πατρὶς εἰς τὰς προσδοκίας μας. Ἄν ἡ παρατήρησις περὶ τοῦ ὅτι τὸ Κυπριακὸν ἠγέρθη ἀκαίρως ἀναφέρεται εἰς τὸ ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἔφερε τὸ ζήτημα εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, ἂν αὐτὸ τὸ σημεῖον ἀφορᾷ ἡ παρατήρησις τότε πάλιν πρέπει νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε ὅτι εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη μετέβημεν τὸ 1950, τὸ 1951, τὸ 1952, 1953 μὲ αἴτησιν εἰδικὴν συζητήσεως τοῦ ζητήματος καὶ μετέβην προσωπικῶς νὰ ἐξεύρω ξένον Κράτος νὰ ἐγγράψῃ τὸ Κυπριακὸν εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη καὶ μόνον τότε ἐλήφθη ἀπόφασις, ἀφοῦ προηγουμένως ἐδοκιμάσαμε διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. Καὶ χωρὶς νὰ μειώσω τὴν μεγάλην ἀξίαν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, παρὰ τὴν ἀντίδρασιν τῶν Ἄγγλων καὶ Ἀμερικανῶν νὰ προωθήσῃ τὸ ζήτημά μας, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἦτο φυσικὸν πλέον, διότι δὲν ἐπεδέχετο πλέον τὸ ζήτημα ἄλλην ἀναβολήν. Ἡμεῖς οἱ Κύπριοι τὸ προώθησαν ἐκεῖ ποὺ ἦτο, καιρὸς ἦτο νὰ ἐπέμβῃ ἡ μητέρα Πατρίς. Ἑπομένως ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἀκαίρως ἤχθη τὸ Κυπριακὸν ζήτημα, εἶναι ἕνας ἡττοπαθὴς ἰσχυρισμός, τὸν ὁποῖον παρακαλοῦμεν οἱ Κύπριοι νὰ μὴν ἐπαναλαμβάνεται.

§125ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπε;

§126Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ χθὲς ὁ κ. Μπακόπουλος, νομίζω, εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας του, εἶπεν: «ἄλλο ζήτημα ἂν ἠγέρθη ἀκαίρως ἢ ἐπικαίρως τὸ ζήτημα». Νὰ μὴ τὸ ἀρνούμεθα. Τὸ δεύτερον σημεῖον, κ. συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ θίξω εἶναι τοῦτο: Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ἐγείρω τὸ ζήτημα ἂν ἐγκατελείφθη ἡ αὐτοδιάθεσις καὶ προσεχώρησε ἡ Ἐθναρχία τῆς Κύπρου εἰς τὴν αὐτοδικυβέρνησιν, τὰ περὶ προθεσμιῶν κλπ. Κύριοι, δὲν βλέπω σκοπιμότητα εἰλικρινῶς, συζητήσεως τοῦ θέματος τούτου. Τὸ πῶς ἐξειλίχθη τὸ ζήτημα ἀφορᾷ ἡμᾶς τοὺς Κυπρίους. Ὁ Μακαριώτατος Ἐθνάρχης Κύπρου, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ διεξαγάγῃ διαπραγματεύσεις, τὰς διεξήγαγε. Ἀπέτυχον αἱ διαπραγματεύσεις. Σήμερον εὑρίσκεται ἐν ἐξορίᾳ. Ὁ στρατάρχης Χάρτιγκ ἐντείνει τὰ μέτρα του εἰς τὴν Κύπρον. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀντεπεξέλθωμεν πρὸς τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἡμεῖς ἐπανερχόμεθα καὶ συζητοῦμεν τὸ πῶς ἔγιναν αἱ διαπραγματεύσεις, διατὶ τοῦτο διατὶ ἐκεῖνο. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ δύο λόγια, ἐπαναλαμβάνω, τὸ νὰ γίνουν αἱ διαπραγματεύσεις, ἦτο ἀπόφασις τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου προτοῦ ἀναλάβῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, αὐτὸ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰς ἡμερομηνίας. Ἦτο ἀνάγκη νὰ δοκιμασθοῦν αἱ διαπραγματεύσεις διὰ νὰ ἠμπορέσωμε νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὅτι τὰς ἐδοκιμάσαμε καὶ ἀπέτυχον. Οὐδὲ στιγμὴν ἐγκατελείφθη ἡ ἀρχὴ τῆς αὐτοδιαθέσεως, χάριν τῆς αὐτοκυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Ἔγιναν διάφοροι ἑλιγμοί. Ἐδοκιμάσθη τί ἐννοοῦν οἱ Ἄγγλοι καὶ μὲ τὴν πρότασιν τῆς αὐτοκυβερνήσεως καὶ πράγματι τότε ἀπεκαλύφθη τί ἐννοοῦν καὶ διὰ τοῦτο ἀπέτυχον καὶ αἱ διαπραγματεύσεις. Ποῖον ἦτο τὸ συμπέρασμα τῶν Ἄγγλων; ὅτι ὁ Μακαριώτατος Ἐθνάρχης Κύπρου, μὲ τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ἔθετε περὶ τῆς αὐτοκυβερνήσεως, ἦτο ὡς ἂν νὰ ἐζήτει τὴν ἰδίαν τὴν αὐτοδιάθεσιν. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ὅτι ὁ λαὸς καὶ ἡ ἀγωνιστικὴ παράταξις, ἡ ὀργάνωσις τῶν Κυπρίων ἀγωνιστῶν, ἐδέχθη τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ ἐδήλωσε ὅτι θὰ ἀποδεχθῇ τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ὁ Μακαριώτατος. Διατί; Διότι καὶ ἀπὸ τὰς δύο πλευρὰς καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς παθητικῆς, ἂς τὴν ποῦμε ἔτσι, ἀντιστάσεως, τὴν ἡγεσίαν τῆς ὁποίας εἶχεν ὁ Ἐθνάρχης Κύπρου καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς Ἐθναρχίας Κύπρου, διὰ τῆς πλήρους αὐτοκυβερνήσεως, εὐκολώτατα θὰ ἐζητεῖτο πλέον ἡ αὐτοδιάθεσις, διότι θὰ ἐνεφανίζετο τὸ σύστημα τῆς γνησίας αὐτοκυβερνήσεως καὶ τότε καὶ ἐν Λονδίνῳ καὶ εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη θὰ ἐφαίνετο πλέον ξεκάθαρα τὸ ζήτημα τῆς ἀξιώσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, διὰ τῆς Βουλῆς του, πρὸς αὐτοδιάθεσιν. Ἀπὸ δὲ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀγωνιστικῆς, μὲ ἕνα καθεστὼς εἰς τὸ ὁποῖον ὅλαι αἱ ἐξουσίαι θὰ ἦσαν εἰς τὰς χέρια τοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ καὶ ἡ ἀστυνομία, εὐκολώτατα θὰ ἀνεκτᾶτο ἡ αὐτοδιάθεσις διὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνίζονται οἱ Κύπριοι ἀγωνισταί. Τὰ πράγματα δι’ ἡμᾶς εἶναι ὁλοκάθαρα. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ παρίσταται καὶ ἡ Ἐθναρχία Κύπρου ὡς μειοδοτοῦσα εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ δῆθεν ἐγκαταλείπουσα τὴν αὐτοδιάθεσιν, χάριν τῆς αὐτοκυβερνήσεως. Αὐτή, ἂς εἴπωμεν ἡ ἐλαφρὰ λέξις δὲν εἶναι σωστή. Οἱ Κύπριοι οἱ ὁποῖοι διεξάγουν τὸν ἀγῶνα καὶ ὑφίστανται τὰς θυσίας νὰ τίθενται πρὸ τοιαύτης ἀμφιβολίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐθνικὴν γραμμήν. Θὰ παρεκάλουν, τὸ ζήτημα τοῦτο, κατόπιν τῆς ἐξελίξεως τὴν ὁποίαν ἔλαβε καὶ τῆς ἀποτυχίας, τῶν διαπραγματεύσεων λόγῳ τῆς ἀνειλικρινείας τῆς ἀντιθέτου παρατάξεως νὰ μὴ τίθεται πλέον ὑπὸ συζήτησιν, διότι εἶναι ἄσκοπον καὶ ἁπλῶς ἠμπορεῖ νὰ θίξῃ καὶ τοὺς Κυπρίους, εἰς τὸ ἀγωνιστικόν των φιλότιμον. Μόνον ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως θὰ ἦτο πρέπον νὰ ἐρευνήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀποτυχίας τῶν διαπραγματεύσεων, ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένους ξένους κύκλους. Ἠκούσθη καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἐν Ἀμερικῇ, ἡ γνώμη μήπως ἐσπευσμένως διεκόπησαν αἱ διαπραγματεύσεις, μήπως ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι ὡς πρὸς τὰς διαθέσεις ἑκατέρωθεν. Ἂς μὴ αὐταπατώμεθα. Εἶναι πλέον πεπεισμένοι οἱ Ἄγγλοι περὶ τῶν Κυπριακῶν διαθέσεων, ὅπως καὶ οἱ Κύπριοι διὰ τὰς Ἀγγλικάς. Οὐδεμία παρεξήγησις ὑπάρχει. Ἁπλούστατα ὅπως ἦλθον τὰ πράγματα, οὐδεμία ὑποχώρησις εἶναι δυνατή. Διότι οἱ τελευταῖοι ὅροι τοῦ Μακαριωτάτου οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἀποδεκτοὶ ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς Κυπρίους ἀγωνιστάς, εἶναι τὸ τελευταῖον, τὸ ὁποῖον μᾶς βοηθᾷ πρὸς αὐτοδιάθεσιν. Ἀφ’ ἑτέρου καὶ οἱ Ἄγγλοι μὲ τὰς ἰδικάς των προτάσεις ἁπλῶς ζητοῦν νὰ διαιωνίσουν τὸ σημερινὸν των καθεστὼς καὶ ἑπομένως τὸ χάσμα εἶναι ἀγεφύρωτον. Θὰ ἐπεθύμουν ἐπὶ τούτου νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφιβολία. Κατόπιν τῶν γενικῶν τούτων, κ. συνάδελφοι, θὰ σᾶς δώσω ἐν συντομίᾳ.....

§127Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιτρέπετε, κ. συνάδελφε;

§128Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Εὐχαρίστως.

§129Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ διάκρισις αὐτοκυβερνήσεως καὶ αὐτοδιαθέσεως, δὲν ἐγένετο ἐντεῦθεν. Νομίζω ὅτι εἰς τὰς τάξεις σας παλαιότερον, ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ διάκρισις. Καὶ ἀπευθύνετο ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριζον αὐτοκυβέρνησιν, βαρεῖα μομφή. Καὶ ἑπομένως αἱ ἐξηγήσεις θὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν ἐσωτερικὴν ἰδικήν σας διάστασιν καὶ ὄχι ἐναντίον ἐνδεχομένως, ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀξιοῦμεν τὸ θέμα.

§130Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Ἐπιθυμῆτε νὰ σᾶς ἀπαντήσω, κ. Πρόεδρε;

§131Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι. Θὰ ἐπεθύμουν ἁπλῶς νὰ ἐπιβεβαιώσω τοῦτο, ὅτι ἡ σημερινὴ ἐμφάνισις τῆς ἑνότητος τοῦ θέματος, εἶναι σημερινὴ, δὲν εἶναι παλαιοτέρα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Πλατῆς).

§132Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν, νὰ εἴπω μὲ δύο λόγια πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Παλαιότερον, προτοῦ νὰ κάμωμε τὸν σημερινὸν ἔνοπλον ἀγῶνα καὶ τὴν ἐξέγερσιν ὁλοκλήρου τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ζητοῦντες αὐτοδιάθεσιν, τὸν ὅρον αὐτοκυβέρνησιν ἢ Σύνταγμα, ὡς ἐζητούσαμεν, —διότι σημειώσατε ὅτι ὑπάρχουν δεκάδες εἴδη αὐτοκυβερνήσεως, δι’ ὃ καὶ ἀπέτυχον αἱ τελευταῖαι διαπραγματεύσεις— τότε ἐζητούσαμεν ὡς ἕνα τελειωτικὸν στάδιον: ἂς τὰ φτιάσωμε μὲ τοὺς Ἄγγλους, ἂς πάρωμε ἕνα Σύνταγμα, ἂς ξεκαθαρίσωμε καὶ βλέπομε. Βέβαια τέτοιο πρᾶγμα τὸ ἐθεωρούσαμε προδοσίαν. Ἀλλὰ τώρα εὑρισκόμεθα εἰς τὴν μάχην καὶ ζητοῦμεν μὲ ποῖον τρόπον νὰ κερδίσωμεν αὐτὴν τὴν μάχην. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, γνωρίζομεν ὅλοι, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ συνειδητοποιήσωμεν καὶ ὑμεῖς καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὅτι εἰς τὴν Κύπρον κάμνομεν πόλεμον. Διεξάγομεν ἀπελευθερωτικὸν πόλεμον καὶ ὁλόκληρος ὁ λαὸς ἢ ἐνεργητικῶς ἢ παθητικῶς, συμμετέχει εἰς αὐτὸν τὸν πόλεμον, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ὑποχώρησις ἐκεῖ, διότι ἀπεφασίσαμε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄλλο ἢ ἡ Ἕνωσις μὲ τὴν μητέρα Πατρίδα ἢ ὅπως ἐκφράζεται κατὰ τὰ διεθνῆ νόμιμα, ἄσκησις τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως. (Χειροκροτήματα). Αὐτὸ εἶναι κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον σωστὸν καὶ ἐπειδὴ ἔγινε καθημερινὸ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μᾶς ξεφύγῃ τὸ μέγεθος καὶ ἡ σημασία του. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν νὰ συνειδητοποιήσωμε τὴν κατάστασιν, ὅτι δηλαδὴ ἐν Κύπρῳ διεξάγομεν πόλεμον καὶ κάτι χειρότερον. Μετὰ τὴν τελευταίαν ἀποθράσυνσιν καὶ ἀποχαλίνωσιν τῶν Ἄγγλων, γίνεται ἕνας ἐξοντωτικὸς ἀγὼν κατὰ τῶν Κυπρίων ὑπὸ τῶν Ἀγγλικῶν ἐκεῖ δυνάμεων. Θὰ ἔχετε λάβει γνῶσιν τῶν βασανιστηρίων, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χώραν καθημερινῶς. Διὰ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ δικαστηρίου καὶ νὰ καταδικασθοῦν Ἄγγλοι ἀξιωματικοί, φαντασθῆτε πόσες δεκάδες καὶ ἑκατοντάδες τοιούτων κακουργημάτων ἔλαβον προηγουμένως χώραν. (Φωναί. Αἶσχος. Αἶσχος). Θὰ ἔχωμε τὴν εὐκαιρίαν πολὺ συντόμως νὰ ἐμφανίσωμεν ἐν Ἀθήναις ἐνώπιον τῶν Ἑλλήνων καὶ ξένων δημοσιογράφων, καὶ ἕτερον βασανισθέντα διὰ νὰ συνεχίσωμεν ἔτσι ἐδῶ τὴν εἰκόνα, ποὺ ἀπεκομίσαμεν ἐκ τῆς δίκης τῆς Λευκωσίας. Ἀκόμη χθὲς εἶχα σημείωμα ἐκ Κύπρου δι’ ἄλλο παράδειγμα βασανιστηρίων, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀναφέρω διὰ νὰ ἴδητε εἰς ποίαν καταπληκτικῶς ἀγωνιώδη θέσιν εὑρίσκονται ἐκεῖ κάτω οἱ ἀδελφοί μας: Συλλαμβάνεται μία ὁμὰς Κυρίων, διότι κάποιος ἐξέσχισε προκηρύξεις ἐπικηρύξεων. Ἐπὶ ἑνὸς εὑρίσκεται μία ἐπιστολὴ μὲ γριφώδη σήματα. Συμπέρασμα: Ὕποπτος, διότι κάτι γνωρίζει διὰ τὴν Ε.Ο. Κ.Α.: Τί ἐπηκολούθησε; 15 ἡμέρες βασανιστήρια. Τὶς 3 πρῶτες ἡμέρες δεμένος ἐπὶ στύλου χωρὶς ψωμί, χωρὶς νερό, χωρὶς ὕπνο. (Πολλοὶ βουλευταί: Αἶσχος! Αἶσχος!). Μετὰ ταῦτα, ἀπὸ τῆς 6ης βραδυνῆς μέχρι τῆς 6ης πρωϊνῆς, ἀνάκρισις μὲ διαρκῆ κτυπήματα καὶ μὲ μίαν πετσέτα εἰς τὴν κοιλιά, διὰ νὰ μὴ φαίνωνται τὰ ἴχνη. Ἐνηλλάσσοντο εἰς τὸ σκληρὸν τοῦτο καθῆκον Ἄγγλοι καὶ Τοῦρκοι ἀστυνομικοί. Μετὰ ἀρκετὰς ἡμέρας ὁδηγεῖται δῆθεν πρὸς ἐκτέλεσιν ἔξω ἀπὸ τὸ χωριό, στήνεται κάτω ἀπὸ ἕνα γεφύρι καὶ δίδεται τὸ πρόσταγμα νὰ τυφεκισθῇ. Βέβαια ἦτο εἰκονικὴ ἡ ἐκτέλεσις διὰ νὰ τρομοκρατηθῇ καὶ νὰ ὁμολογήσῃ τί γνωρίζει περὶ τῶν Κυπρίων ἀγωνιστῶν. Δίδεται μία δικαιολογία, ἐμπλοκὴ τοῦ ὅπλου, ἑπομένως δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσίς του, ἀλλὰ κατρακυλᾶται ἀπὸ τὸ ὕψος ἑνὸς κρημνοῦ ὑπὸ τοὺς καγχασμοὺς τῶν Ἄγγλων καὶ Τούρκων ἀστυνομικῶν. Μετὰ ταῦτα μεταφέρεται εἰς τὰ κρατητήρια καὶ ἐκεῖ χρησιμεύει ὡς φούτ–μπὼλ μεταξὺ τῶν δημίων του. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι μετὰ 22 ἡμέρας θὰ συλληφθῇ ἐὰν δὲν προσκομίσῃ, οὕτως ἢ ἄλλως, στοιχεῖα ἐναντίον τῶν Κυπρίων ἀγωνιστῶν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ συμβαίνουν ἐναντίον τῶν ἀδελφῶν μας καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συνειδητοποιήσωμεν ὅλοι μας αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἡνωμένοι δὲ καί, πρὸ παντός, μὲ πολιτικὴν ἡγεσίαν, ἀκολουθοῦσαν ἑνιαίαν γραμμήν, νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν ἀντὶ ἐπὶ ὥρας νὰ συζητῶμεν διατί τοῦτο καὶ διατὶ ἐκεῖνο εἰς τὸ παρελθὸν περὶ τῆς αὐτοδιαθέσεως καὶ τῆς αὐτοκυβερνήσεως. Πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν, κ. συνάδελφοι, τὴν ἀλήθειαν, ὅτι εἰς τὴν Κύπρον διεξάγομεν πόλεμον, ὁ ὁποῖος πάντως, εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, θὰ συνεχισθῇ. Ἑπομένως τὸ καθῆκον καὶ τῶν ἐλευθέρων Ἑλλήνων καὶ τῶν ἁπανταχοῦ Ἑλλήνων εἶναι νὰ βοηθήσουν νὰ κερδίσωμεν αὐτὸν τὸν πόλεμον, διότι ἄλλη λύσις δὲν ὑπάρχει νὰ κερδηθῇ. Καὶ ὁ πόλεμος αὐτὸς θὰ κερδηθῇ εἰς δύο πεδία, εἰς τὴν Κύπρον ἀγωνιστικῶς καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ, διὰ τῆς διπλωματίας μας καὶ διὰ τῆς διαφωτίσεως. Διὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν ὅμως εἰς τὰς ὑποχρεώσεις μας ἔναντι τῶν Κυπρίων, ἀγωνιζομένων τὸν σκληρὸν τοῦτον ἀγῶνα, πρέπει νὰ ἐπιδείξωμεν ἑνότητα ὅλοι οἱ Ἕλληνες καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία ἑνιαίαν γραμμήν. Βεβαίως ὑπάρχουν καὶ τὰ ἐσωτερικὰ Ἑλληνικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν διαφορὰς καὶ ἀντιθέσεις. Εὐχόμεθα ὅπως τὸ Κυπριακὸν γίνῃ ἀφορμὴ ἀμβλύνσεως καὶ τῶν διαφορῶν τούτων, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν περίοδον τῆς κρισιμότητος τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀποδώσωμεν καὶ εἰς τὸ πεδίον......

§133Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Τὰς ἀντιθέσεις σεῖς τὰς ἐδώσατε, κύριε συνάδελφε. Νὰ γίνετε ἀνεξάρτητος.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρβανιτάκη, ἐμονιμοποιήθητε εἰς τὸ νὰ διακόπτετε.

§135Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Ἀντὶ νὰ κυττάξετε, καὶ τὸ τονίζω, ἀξιοπρεπέστατα τί λέγω, ὄχι τὸ πῶς ἦλθον ἐδῶ, διότι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ ὡς Κύπριος ἀγωνιστής, σεῖς ἐξετάζετε ἄλλα θέματα. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἴδητε ἀμέσως ὅτι μὲ εἰσηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω ὅτι θὰ ἀντικαταστήσω κατὰ μέγα μέρος τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἔχω δηλαδὴ τὴν γνώμην ὅτι εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἰδικοῦ μας μέρους εἰς τὴν Κύπρον ἀπὸ ἀπόψεως ἐλευθέρας Ἑλλάδος, πρέπει νὰ συντονίσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ἐνεργείας μας, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐκεῖ διεξάγεται πόλεμος καὶ ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐδῶ πρέπει νὰ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις μας, ἐπιστρατεύοντες ὅλας τὰς δυνάμεις μας, ἀκριβῶς διὰ νὰ κερδίσωμεν τὴν μάχην. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἀπαιτεῖται περισσότερον ἀγωνιστικὸν πνεῦμα εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸν χειρισμὸν τοῦ ζητήματός μας, εἴτε διπλωματικῶς, εἴτε διαφωτιστικῶς, εἴτε καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκδηλώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν διεξαγωγῆς πολέμου ἐπιστρατεύονται ὅλαι αἱ δυνάμεις, ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι, ἐπειδὴ τὸ μέτωπον τὸ διπλωματικὸν τοῦ ἀγῶνος, ποὺ δίδομεν, εἶναι εὐρύτατα διαδεδομένον διέρχεται σχεδὸν διὰ τῶν πρωτευουσῶν ὅλων τῶν 76 Κρατῶν, διὰ τοῦτο νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστρατεύσωμεν ὅλας τὰς διπλωματικάς μας δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι μένουν ἀχρησιμοποίητοι καὶ νὰ κυττάξωμεν ὁ κάθε ἕνας νὰ λάβῃ ὡρισμένον ρόλον εἰς τὴν ὑποβοήθησιν αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνος. Ἀκόμη ἐδῶ ἀπὸ τῶν ἀνωτάτων μέχρι τῶν κατωτάτων βαθμίδων τῆς διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος, τὰ ὄργανα τοῦ ἀγῶνος πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν κατάλληλον θέσιν, ἐπιλεγομένων πάντοτε τῶν καταλληλοτέρων καὶ τῶν ἀγωνιστικωτέρων.

§136Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ἐμὲ θὰ ἀπευθύνεσθε, ὄχι εἰς τὸν ρήτορα. Ἐγὼ δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς, διότι εἰς τοὺς ἀγορεύοντας διὰ πρώτην φορὰν πρέπει νὰ παρέχωμεν τὴν εὐχέρειαν νὰ μὴ διακόπτωνται ὅταν ὁμιλοῦν. Συνεχίσατε, κ. Λοϊζίδη.

§138Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Κυβερνήσεως, ὑπόσχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ πᾶν πρόσφορον πολιτικὸν καὶ διαδικαστικὸν μέσον πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Νομίζω ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τοὺς διαφόρους ὀργανισμούς, ὁπουδήποτε καὶ ὁποτεδήποτε δίδεται εὐκαιρία, πρέπει ἡ Ἑλλὰς νὰ δίδῃ τὴν μάχην διὰ τὸ Κυπριακόν, ἀδιάφορον ἐὰν θὰ χάσωμεν ὡρισμένας μάχας. Εἰς ἕνα πόλεμον ἄλλαι μάχαι κερδίζονται καὶ ἄλλαι χάνονται. Σημασίαν ἔχει νὰ κερδίσωμεν τὴν τελευταίαν μάχην. Εἰδικώτερον ἤδη ἔχομεν κάτι τὸ θετικὸν καὶ βέβαιον. Αἴτησιν δηλαδὴ ἐπαναφορᾶς τοῦ Κυπριακοῦ εἰς τὴν προσεχῆ Γενικὴν Συνέλευσιν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, ἐζητήθη ὑπὸ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, δὲν ἀπεκλείσθη δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσῃ τὸ Κυπριακὸν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων δὲν θὰ ἀποφευχθῇ ἡ προσφυγὴ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας. Μάλιστα θὰ ἐπιθυμούσαμεν οἱ δισταγμοὶ νὰ ἦσαν ὀλιγώτεροι ὅσον ἀφορᾷ τὰ τεχνικὰ σημεῖα τοῦ ζητήματος. Δηλαδὴ εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας πρῶτον θέμα τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι νὰ δεχθῇ ἢ ὄχι συζήτησιν τὸ Συμβούλιον. Ἐὰν δὲν δεχθῇ, ἡμεῖς κάμνομεν τὸ καθῆκον μας καὶ συνεχίζομεν εἰς ἄλλο πεδίον τὸν ἀγῶνα μας.

§139Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§140Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Εὐτυχῶς ἐφρόντισα νὰ φέρω μαζί μου καὶ τὴν δικονομίαν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, κύριε Λοϊζίδη.

§142Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Ἑπομένως εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 37 νὰ κληθῇ ἡ Ἑλλὰς νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει σημασίαν ἔχει καὶ αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν ἡ ἀπόφασις νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐκεῖ θὰ φθάσωμεν μέχρις ἀποφάσεων ἢ ὄχι. Ὁ σκοπὸς ἐπιτυγχάνεται, δηλαδὴ τῆς διαρκοῦς προπαγάνδας ἐπὶ τοῦ ζητήματός μας εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς καὶ τῆς διαρκοῦς καὶ ἐντόνου διαφωτίσεως ἐπὶ τοῦ δικαίου μας. Ἐπίσης εἰς τὸν συμμαχικὸν Ὀργανισμὸν τοῦ ΝΑΤΟ ὑπάρχει πεδίον προβολῆς καὶ συζητήσεως τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀποτελέσματος, ἀρκεῖ πάντοτε νὰ δίδωμεν τὴν μάχην διὰ τὴν Κύπρον. Νομίζω δὲ ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Τέταρτον, εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Εὐρώπης φαίνεται ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους τὸ ζήτημά μας θὰ ἀποτελέσῃ θέμα συζητήσεως εἰς τὴν συμβουλευτικὴν διάσκεψιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης. Μεγαλυτέραν ὅμως σημασίαν ἀποδίδομεν εἰς διεθνῆ καταγγελίαν ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἐπιτροπὴν τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου διὰ παραβιάσεως ἐκ μέρους τῆς Μεγάλης Βρεταννίας τῆς εὐρωπαϊκῆς συνθήκης τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου. Τὴν συνθήκην αὐτὴν ὑπέγραψε καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Μεγάλη Βρεταννία, ἡ ὁποία μάλιστα διὰ δηλώσεώς της τῆς 23.10.1953 ἐδέχθη τὴν ἐπέκτασιν τῆς συνθήκης καὶ εἰς 42 ἐδάφη ὑπὸ τὴν κατοχήν της, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ Κύπρος. Ἑπομένως παραβιάσεις Εὐρωπαϊκῆς συνθήκης, ὡς ἡ ἐπιβολὴ ποινῆς μαστιγώσεως, αἱ συλλογικαὶ ποιναί, τὰ ξεσπιτώματα, τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως τὰ βασανιστήρια, θὰ ἀπετέλουν φρικτὸν κατηγορητήριον κατὰ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας. Ἀκόμη καὶ ἡ ἀπαγωγὴ καὶ ἡ αἰχμαλωσία τοῦ Ἐθνάρχου Κύπρου, τὸ παράνομον τῆς ὁποίας θὰ ἐρευνηθῇ πιθανώτατα καὶ ἀπὸ ἀγγλικὸν δικαστήριον, εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ κατηγορητήριον. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω ὅτι ὁ Ἐθνάρχης μας κρατεῖται εἰς τὴν αἰχμαλωσίαν του ὑπὸ συνθήκας χειροτέρας καὶ αὐτῶν τῶν φυλακισμένων τῶν κεντρικῶν φυλακῶν Λευκωσίας. (Φωναί: Αἶσχος, αἶσχος). Ἐνῷ δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς φυλακισμένους τῶν κεντρικῶν φυλακῶν λαμβάνομεν γράμματα ἔστω καὶ μίαν φορὰν τὸν μῆνα, παρῆλθε μήν, ἐστάλησαν γράμματα καὶ τηλεγραφήματα πρὸς τὸν Μακαριώτατον καὶ οὐδεμία ἀπάντησις ἐλήφθη. Ὡς μάλιστα ἀνεγνώσαμεν εἰς Κυπριακὰς ἐφημερίδας, εὑρίσκεται ὑπὸ συζήτησιν τὸ ζήτημα, κατὰ πόσον θὰ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπάρχῃ ἐπικοινωνία, ἔστω καὶ δι’ ἀλληλογραφίας μὲ τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον καὶ Ἐθνάρχην. Θὰ ἦτο μάλιστα εὐκταῖον, ἐὰν ἠρευνᾶτο καὶ πῶς ἔχῃ ἡ ὑγεία τῶν ἐκεῖ κρατουμένων. Ἐγράφη τελευταίως ὅτι ἀσθενεῖ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου. Θὰ παρεκαλούσαμεν δὲ διὰ τοῦ Λονδίνου νὰ ὑποβάλωμεν ἐρώτημα εἰς τὸν Διοικητὴν τῶν νήσων Σεϋχέλλας καὶ ἐὰν πράγματι ἀποδειχθῇ, ὅτι ὑφίσταται τοιοῦτον τι, νὰ ἀποσταλῇ Ἕλλην ἰατρός, τῆς ἰδικῆς μας ἐμπιστοσύνης. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκτὸς τῶν εἰσηγήσεων τούτων, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι μέχρι τοῦδε ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἤκουσα ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τίποτε τὸ θετικόν, τί ζητεῖται ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, πλὴν τῆς ἀορίστου ἀξιώσεως τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαφωτίσεως, τοῦ ἑτέρου σκέλους τοῦ καθήκοντός μας ἔναντι τοῦ ἀγωνιζομένου Κυπριακοῦ λαοῦ.

§143Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν τὸ ἠκούσατε τοῦτο, ὡς ζητηθὲν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν;

§144Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Μὲ ἐπρόλαβεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὄντως ἐσημείωσα μὲ ἰδιαιτέραν εὐχαρίστησιν τὰς λέξεις του «σταυροφορία διὰ τὸ Κυπριακόν», τὰς ὁποίας ἀνέφερεν. Ἀκριβῶς ἔρχομαι τὴν ἀξίωσιν αὐτὴν νὰ τὴν διατυπώσω σαφέστερον καὶ ἐκτενέστερον, δίδων ἐπὶ τούτου τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν πρώτην φορὰν ποὺ ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, μὲ εἶχε καλέσει καὶ μοῦ εἶχεν εἶπει, μὲ Κυβερνητικοὺς παράγοντας καὶ μὲ ἀντιπρόσωπον τῆς Πανελληνίου Ἐπιτροπῆς Ἑνώσεως Κύπρου, ἡ ὁποία ἤσκησε καὶ ἔρανον πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, νὰ σχηματίσωμεν μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία μὲ δικτατορικὴν ἐξουσίαν νὰ ἀναλάβῃ καὶ νὰ προωθήσῃ τὸ ἐπεῖγον τοῦτο ζήτημα. Ἐὰν δὲν συνετελέσθη, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, τοῦτο, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅ,τι ἐσυνεχίζοντο τότε αἱ διαπραγματεύσεις καὶ ὑπῆρχε, ὄχι ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον γνωρίζω, ἀλλὰ ἐκ μέρους τῶν δύο ἄλλων παραγόντων, ἡ σύστασις νὰ ἀναμείνωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διαπραγματεύσεων. Τοῦτο ὑπῆρξε σφάλμα. Σφάλματα διεπράττομεν ὅλοι μας. Καὶ ἡ Ἐθναρχία ἠμπορεῖ νὰ διαπράξῃ σφάλματα. Ἐγὼ τὸ ὁμολογῶ, καὶ ζητοῦμεν πρὸς τοῦτο ἐπανόρθωσιν. Ὑπῆρξε λοιπόν, σφάλμα, διότι ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου ἐγκατελείψαμεν σχεδὸν τὸ ζήτημα τῆς διαφωτίσεως. Τότε ἐνομίζαμεν, ὅτι ὅπως οἱ Ἄγγλοι ἤσκουν ὅλα τὰ μέσα των, ἀποστέλλοντες στρατὸν καὶ καταπιέζοντες τὸν Κυπριακὸν λαόν, διὰ νὰ κάμψουν τὴν ἀντίστασίν του καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κάμωμεν ὅ,τι ἠμπορούσαμεν ἀπὸ διπλωματικῆς καὶ πολιτικῆς πλευρᾶς, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐγένοντο διαπραγματεύσεις. Εἰς αὐτὸ ὅμως ἐκαθυστερήσαμεν καὶ γνωρίζω ὅτι μελετᾶται σοβαρῶς καὶ πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ προωθηθῇ. Πρὸς τοῦτο εἶναι καιρὸς νὰ ἀναδιοργανωθῇ καὶ ἡ Πανελλήνιος Ἐπιτροπή, ὥστε Κυβέρνησις, Πανελλήνιος Ἐπιτροπὴ καὶ Ἐθναρχία νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον τοῦτο. Ὑπάρχει ὅμως καὶ τὸ ἑξῆς μειονέκτημα. Ἀκριβῶς λόγῳ τῶν τριῶν τούτων ἁρμοδιοτήτων πολλὲς φορὲς γίνονται ἡμίμετρα καὶ ἀπὸ τὰς τρεῖς κατευθύνσεις, χωρὶς νὰ γίνεται κἄτι ἑνιαῖον καὶ σωστόν. Διὰ τοῦτο νομίζομεν, ὅτι πρέπει μία συντονιστικὴ Ἐπιτροπή, ἢ μία προσωπικότης νὰ τοποθετηθῇ ὡς συντονιστὴς καὶ νὰ κατευθύνῃ ὅλας τὰς προσπαθείας καὶ μάλιστα νὰ κρατῇ τὰ νήματα ὅλων τῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Γραφείων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, ἢ θὰ ὀργανωθοῦν καὶ ὅλων τῶν Γραφείων Τύπου τῶν διαφόρων Πρεσβειῶν καὶ Προξενείων, ὥστε καὶ ταχέως καὶ ἀποτελεσματικῶς νὰ διεξαχθῇ τὸ ἔργον τῆς διαφωτίσεως, διότι ἐπὶ τούτου, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ἐκαθυστερήσαμεν. Ἰδίως ὅμως χρειάζεται σοβαρὰ διαφωτιστικὴ ἐργασία, κ. συνάδελφοι, νὰ κάμωμεν τὸν κόσμον νὰ ἀντιληφθῇ τὸ θέμα μας καὶ τὸν ἀγῶνα μας καὶ νὰ γίνῃ συνείδησις εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, ὅπως εἶναι εἰς ἡμᾶς, ὅτι οἱ Ἄγγλοι δὲν πολεμοῦν εἰς τὴν Κύπρον ἐναντίον ὀλίγων τρομοκρατῶν, ἀλλὰ ἐναντίον τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, οἱ δὲ λεγόμενοι τρομοκράται εἶναι οἱ ἄριστοι πατριῶται, οἱ ἄξιοι ἠθικῆς τιμῆς καὶ ὑποστηρίξεως. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, ὅτι κατεχράσθην ἀρκετὰ τῆς καλωσύνης τοῦ κ. Προέδρου, διὰ τοῦτο βαίνω πρὸς τὸ τέρμα τῆς ὁμιλίας μου, δὲν θὰ ἤθελον ὅμως νὰ τελειώσω, προτοῦ κάμω μίαν φιλικὴν θερμὴν σύστασιν. Ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς κ. Κανελλόπουλος ἀνέφερε κἄτι προχθές. Ἀνέφερε δηλαδὴ μίαν προηγουμένην σκέψιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ὅτι, ὅταν σκεπτώμεθα τὴν Κύπρον, πρέπει πρῶτα νὰ προσέχωμεν τὴν Ἑλλάδα.

§145Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ κυκλοφορία τοῦ ἐπιγράμματος δημιουργεῖ φθοράν.

§146Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένον τοῦτο, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Κύπρον εἰς κατάστασιν πολέμου, ἀγωνιζόμενοι περὶ ζωῆς, ἢ θανάτου, ἡμεῖς τὸ ἐφαρμόζομεν εἰς τὴν πρᾶξιν. Δὲν ἐζητήσαμεν βοήθειαν, ἡ ὁποία θὰ ἐξέθετεν ἐν κινδύνῳ τὴν Ἑλλάδα. Μᾶς προσφέρεται βοήθεια παντοιοτρόπως, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀναφέρω ἐδῶ πέρα, αὐτὸ μᾶς συγκινεῖ καὶ μᾶς ἐνισχύει, χωρὶς νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς προσφερομένης βοηθείας. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ ἀκούσωμεν, ὅτι «κύριοι πρῶτον ἔχομεν τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸ οἰκονομικόν της ζήτημα, μὲ τὸ ἐκπαιδευτικόν της ζήτημα καὶ δὲν ξεύρω τί ἄλλο», ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν θὰ διαφωνήσωμεν καὶ θὰ εἴπωμεν, ὅτι μὲ τοιαύτην νοοτροπίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λύσωμεν τὸ Κυπριακόν.

§147Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι μία περίεργος ἀπάντησις πρὸς τὸν κ. Κανελλόπουλον, ἡ ὁποία ὅμως πρόκειται νὰ θίξῃ ἐμὲ προσωπικῶς καὶ εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν. Κύριε συνάδελφε, ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κύπρου καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Β. Ἑλλάδος, πρέπει νὰ συνοψίζεται καὶ νὰ ὀνομάζεται πολιτικὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Αὐτὴν ὑπηρετεῖτε καὶ σεῖς. Αὐτὴν ὑπηρετεῖ καὶ ἡ ἐλευθέρα Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα).

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πράγματι τὸ ἐπίγραμμα τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὑπέστη φθορὰν εἰς τὴν κυκλοφορίαν, ὅπως εἶναι φυσικὸν ὅταν κυκλοφορεῖ ἀγαθόν τι καὶ ἰδίως τὸ χρῆμα, τοῦ ὁποίου γίνεται χρῆσις ὑπὸ πάντων καὶ αἱ σκέψεις ὁσάκις μεταβάλονται εἰς χρῆμα, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δὲ ὅτι κυκλοφοροῦν, εὐκόλως ὑφίστανται φθοράν. Πάντως ἡ βασικὴ ἀρχὴ ποὺ εἶχε θέσει πρὸ ἔτους ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἦτο ὀρθὴ καὶ διὰ τοῦτο τὴν υἱοθέτησα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλὰ εἶναι ὀρθὴ ὑπὸ ἔννοιαν διάφορον ἐκείνης, τὴν ὁποίαν προσπαθεῖτε σεῖς νὰ προσδώσητε εἰς τὴν φράσιν αὐτήν, εἰς τὸ ἐπίγραμμα αὐτό.

§149Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Βεβαιότατα.

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι νοητὴ ἡ ἱεράρχησις εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνετε καὶ ἰδίως ἡ ἀπομόνωσις ὡρισμένων προβλημάτων, ὅταν λέγετε, ἀπομονοῦνται τὰ διάφορα προβλήματα, ὅτι προηγεῖται τὸ ἐκπαιδευτικόν, ὅτι προηγεῖται τὸ οἰκονομικόν, ὅτι προηγεῖται τὸ ἄλφα, ἢ τὸ βῆτα θέμα, ἔναντι τοῦ Κυπριακοῦ, διότι ἐκεῖνα μὲν εἶναι Ἑλληνικά, ἐνῷ τὸ Κυπριακὸν εἶναι γενικώτερον τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Εἶναι ἐσφαλμένη ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν ἐδώσατε, διότι —συμπίπτουν ἀπολύτως αἱ ἀπόψεις μας— δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο ὀρθὸν νὰ ὑποπέσετε εἰς αὐτὴν τὴν ἐσφαλμένην ἑρμηνείαν, μιᾶς διατυπώσεως τόσον σαφοῦς. Καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐγὼ εἴπομεν ὅτι ἡ Κύπρος πρέπει δι’ ὅλων τῶν μέσων τὰ ὁποῖα διαθέτουν καὶ οἱ ἐκεῖ ἀδελφοὶ καὶ οἱ ἐδῶ, νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τοὺς κόλπους τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ Ἑλλὰς διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ εἰς τοὺς κόλπους της τὴν Κύπρον. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἐγένετο ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τὴν υἱοθέτησα καὶ ἐγὼ εἰπὼν ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ μὴ μεταβληθῇ ὁ τόπος κατὰ τὸ διάστημα τῶν 2–3 ἐτῶν τοῦ ἀγῶνος —εὔχομαι νὰ εἶναι τὸ διάστημα τοῦτο μόνον 6 μηνῶν— εἰς γῆς Μαδιάμ. Διότι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος ἂν ἐξακολουθήσωμεν τὸν ἀγῶνα νὰ τὸν κάμνωμεν εἰς τὰ πεζοδρόμια καὶ σπάζομεν τὰ κεφάλια τῆς νεολαίας καὶ τῆς Ἀστυνομίας, νὰ μὴ ἔχωμεν πλέον νεολαίαν καὶ Ἑλληνικὸν λαόν.

§151Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν παρεξήγησα τὸν ἀφορισμόν, ἀρκεῖ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Κανελλόπουλον ὅτι ὅταν τὸ ζήτημα συνεζητεῖτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν παρουσίᾳ τοῦ Μακαρίου, ὅταν ὁ κ. Κανελλόπουλος μᾶς ἐπανέλαβε τὸν ἀφορισμὸν τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐγὼ τότε παρετήρησα: «Κύριε Πρόεδρε, ἡ μόνη διαφορὰ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἀπὸ τοὺς λοιποὺς Ἕλληνας πολιτικοὺς εἶναι ὅτι ἐκεῖνος δὲν ἔκαμε τοιαύτην διάκρισιν ὅταν ἀπεφάσιζε νὰ προωθήσῃ τὸ Κυπριακόν. Ὅταν δίδωμεν μάχην διὰ τὴν Κύπρον πρέπει νὰ εἴμεθα ἀποφασισμένοι δι’ ὁλοκαύτωμα». Ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπε τότε ὅτι δὲν εἶναι σήμερον ἡ ἐποχὴ τῶν ὁλοκαυτωμάτων ὡς ἔχουν σήμερον αἱ διεθνεῖς περιστάσεις. Λυποῦμαι, διότι ἐγένετο ἀφορμὴ νὰ ὑπομνήσω τοῦτο.

§152Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον δηλαδή, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν προθυμίαν πρὸς ὁλοκαύτωμα, ἀλλ’ ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ διεθνεῖς περιστάσεις ἐπιτρέπουν νὰ φθάσῃ εἰς ὁλοκαύτωμα ἓν Κράτος. Δηλαδὴ ὅταν ὑπάρχῃ ἐπιθυμία θὰ ἔλθουν ὡς ἐμπόδια τὰ ἄλλα Κράτη διὰ νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ αἰτήματος.

§153Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Συμφωνῶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀλλὰ συμπληρώνω ὅτι τὸ νὰ γίνεται ἀπεργία διὰ τὸ Κυπριακὸν δὲν εἶναι τόσον ἀποδοτικὸν ὅσον ἐὰν εἰργάζετο ὅλη ἡ Ἑλλὰς μίαν ἡμέραν διὰ τὴν Κύπρον.

§154Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ προσέλαβε μίαν γενικότητα ἡ ἀναζήτησις τῶν τρόπων τῆς ἐκδηλώσεως τῆς διαφωτίσεως καὶ τοῦ ἀγῶνος ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν γενικήν μου τοποθέτησιν. Ἐπειδὴ κινδυνεύει ἑκάστοτε νὰ παρέχεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ εἰς τὴν ἱεράρχησιν τῶν ἐθνικῶν Θεμάτων, τί εἶναι δηλαδὴ πρῶτον, ἡ ἀσφάλεια τῆς Ἑλλάδος, ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Κων)πόλεως, ἡ Κύπρος, ἡ Βόρειος Ἑλλάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνολον τῶν ἐθνικῶν αἰτημάτων, δίδω τὴν ἀπάντησιν, καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν προέβην παλαιότερον εἰς τὸν ἀφορισμόν, ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ πρέπει νὰ εἶναι πολιτικὴ Ἑλληνισμοῦ, ἑνότητος, ἐναρμονίσεως, καὶ νὰ ἐκτιμᾶται ἑκάστοτε ἡ ἐπικαιρότης τῆς προβολῆς τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου θέματος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐνῷ καὶ ἡ Ἑλλὰς ἠμπορεῖ νὰ βλέπῃ εἰς μίαν δεδομένην περίστασιν μόνον τὴν Κύπρον, ἀκόμη καὶ ἡ Κύπρος ἐκτιμῶσα γενικώτερον τὸ Θέμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ δύναται νὰ λάβῃ αὐτὴν ἢ τὴν ἄλλην ἀπόφασιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἀποδίδω σημασίαν εἰς τὸν προσδιορισμὸν αὐτόν, διότι νομίζω ὅτι συνθέτει τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ σκέπτεται τὸ σύνολον τῶν ἐθνικῶν αἰτημάτων της. Καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κύπρος καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Βόρειος Ἤπειρος εἶναι θέματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ Ἑλληνισμοῦ θὰ ἐκτιμᾶται τὸ ἐπίκαιρον θέμα καὶ τὸ σύνολον τῶν θυσιῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν εὐόδωσιν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν σήμερον ἐπίκαιρον, προβεβλημένον θέμα εἶναι τὸ Κυπριακόν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον θέμα: Ὡμίλησε προχθὲς ὁ κ. Κανελλόπουλος διὰ τοὺς τρόπους τῆς ἐκδηλώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Βεβαίως μεγάλη εἶναι ἡ περιπέτεια εἰς τὴν Κύπρον κατ’ ἐξοχὴν, ἡ ὁποία μάχεται καὶ εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα ἡ ὁποία ψυχικῶς δοκιμάζεται. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ψυχικὴν δοκιμασίαν ἔχει ἀντληθῆ καὶ μεγάλον ψυχικὸν ὄφελος, διότι εἰς μίαν ἐποχὴν ὅπου ἐπικρατοῦν ὑλιστικαὶ ἀντιλήψεις, ἄνεμος ἰδεαλισμοῦ ἔχει πνεύσει εἰς τὴν ψυχὴν τῆς Ἑλληνικῆς νεότητος. Τὸ θέμα τῆς Κύπρου θερμαίνει τὶς καρδιὲς τῶν νέων καὶ τοῦτο εἰς μίαν ἐποχὴν ὅπου θ’ ἀμφέβαλλέ τις ἐὰν θὰ συνεκινεῖτο ἡ νεολαία, δοκιμάζομεν χαρὰν διότι ὅπως ἄλλοτε ἡ μεγάλη ἰδέα ἐθέρμαινε τὰς καρδίας τῶν Ἑλλήνων, καθ’ ὅμοιον τρόπον ἀπὸ τὴν Κύπρον μᾶς ἦλθε μία μεγάλη ἰδέα, ἡ ἰδέα τῆς ἐλευθερίας καὶ εἴμεθα εὐγνώμονες ὅτι μὲ τὴν ἰδέαν αὐτὴν πάλλει πάντοτε ἡ καρδία τῆς νεότητος.

§155Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν σκέψιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ὅτι σήμερον τὴν νεολαίαν πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν νὰ ἐκδηλωθῇ διότι θὰ ἔχωμεν διὰ τὴν νεολαίαν μας ἐθνικὸν καὶ ἠθικὸν ὄφελος, χωρὶς βεβαίως αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις νὰ τὰς μεταβάλωμεν εἰς.............

§156Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἀνεμίχθη τὸ ὄνομά μου εἰς μίαν Κυβερνητικὴν ἀνακοίνωσιν θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ διακηρύξω ὅτι ὅσον τιμῶ τὸν εὐγενῆ παλμὸν τῆς νεότητος τόσον θὰ ᾐσθανόμην θλίψιν ἐὰν ἡ νεότης παρεσύρετο εἰς ἐκδηλώσεις ἀναξίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Τὸ προνόμιον τῶν βανδαλισμῶν τὸ ἀφήνομεν εἰς τὸν Τουρκικὸν ὄχλον. Ὁ Ἑλληνικὸς κόσμος τῆς νεότητος θὰ ἐξεύρῃ τοὺς εὐγενεῖς τρόπους ἐκδηλώσεως τῶν ἁγνῶν Ἑλληνικῶν αἰσθημάτων. (Χειροκροτήματα).

§157Σ. ΛΟΪΖΙΔΗΣ. Εἴμεθα, λοιπόν, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, σύμφωνοι κατόπιν τῆς ἀναλύσεως τοῦ τελευταίου τούτου θέματος. Ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀναπτυχθῇ εἶναι ἡ ἐθνικὴ συνείδησις, ἡ εὐψυχία καὶ τὸ πνεῦμα τῆς αὐτοθυσίας. Τελειώνων, παρατηρῶ ὅτι ἔχομεν Κυβέρνησιν προελθοῦσαν ἐκ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὴν βοηθήσωμεν διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔναντι τῆς Κύπρου καθῆκον ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνισμοῦ, παρέχοντας πᾶσαν δυνατὴν συνδρομήν, εἴτε εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, εἴτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν εὑρισκόμεθα. Διὰ τοῦτο, ἐπιφυλάσσων τὸ δικαίωμα ὡς Κύπριος τῆς κριτικῆς κάθε μέτρου τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Κύπρον, θὰ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ δι’ ἐμέ, ἐπαναλαμβάνω, περισσότερον ἀπὸ τὴν τύχην τῆς Κυβερνήσεως τῆς σημερινῆς ἢ οἱασδήποτε Ἑλληνικῆς, ἔχει σημασίαν μεγαλυτέραν ἡ τύχη τῆς ἀγωνιζομένης Κύπρου. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαρβούτης, ἔχει τὸν λόγον.

§159Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Λυποῦμαι, κ. βουλευταί, διότι κατόπιν τῆς ληφθείσης χθὲς ἀποφάσεως, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν διάθεσίν μου ἀρκετὸς χρόνος διὰ νὰ θίξω ὅλα τὰ θέματα κατὰ τὴν ἔκτασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ συνείδησις τῆς εὐθύνης μου μοῦ ἐπιβάλλει. Θὰ προσπαθήσω νὰ διέλθω ἐν συντομίᾳ, ἐλπίζων καὶ εἰς κάποιαν ἀνοχὴν τόσον τῆς Βουλῆς ὅσον καὶ τοῦ Προεδρείου, ἴσην τοὐλάχιστον πρὸς τὴν δοθεῖσαν εἰς τοὺς προλαλήσαντας. Τὸ σύντομον τοῦ χρόνου, καὶ ἡ σοβαρότης τῶν θεμάτων μὲ φέρει εἰς δυσχέρειαν ποῖον νὰ προτιμήσω πρῶτον καὶ ποῖον δεύτερον. Θὰ ὑπερπηδήσω δι’ ὀλίγων τὸ οἰκονομικὸν θέμα, μολονότι εἶναι καὶ σοβαρώτατον καὶ ἐπεῖγον, καὶ θὰ τὸ ὑπερπηδήσω, διότι ἐθίγη εἰς τὰ καθέκαστον μέρη του ἀπὸ ὅλους τοὺς προλαλήσαντας ὁμιλητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρὸς τὰς ἀπόψεις τῶν ὁποίων συμφωνῶ κατὰ τὸ πλεῖστον, θὰ ἤθελον δὲ νὰ τὰς συμπληρώσω. Αἱ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις διεκήρυξεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος, ἔχουν τὸ σοβαρώτατον μειονέκτημα νὰ στεροῦνται ὀργανικῆς συνοχῆς. Ἡ Κυβέρνησις διαπιστώνει τὰ νοσηρὰ φαινόμενα τῆς οἰκονομίας μας, ὡς συνιστάμενα εἰς τὴν ἀνεργίαν, τὸ χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ τὴν ἄνισον κατανομὴν τοῦ εἰσοδήματος. Δὲν ἀναζητεῖ ὅμως τὴν αἰτίαν τῶν νοσηρῶν αὐτῶν φαινομένων. Καὶ δι’ αὐτὸ τὰ μέτρα τῆς θεραπείας τὰ ὁποῖα ἀναπτύσσει καὶ ἀπαριθμεῖ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις της, ἀτάκτως ἐρριμμένα, δὲν εἶναι οὔτε πρόσφορα οὔτε λυσιτελῆ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Δυστυχῶς ὁ χρόνος δὲν μοῦ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ τὰ διεξέλθω ἓν πρὸς ἕν. Διὰ νὰ γίνῃ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις, κ. συνάδελφοι, ἐπιβάλλεται εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς ἐπενδύσεις πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας, διότι δὲν εἶναι ὀρθὴ πολιτικὴ νὰ σταυρώνωμεν τὰς χεῖρας μας καὶ νὰ ἀναμένωμεν τὸν οἰκονομικὸν θάνατον νὰ ἐπέλθῃ, ἀπαιτεῖται, πρωτίστως, σχέδιον συντεταγμένον κατόπιν μελέτης καὶ προβλέπον ἐπιτελικὸν ὄργανον, ἱκανὸν νὰ κατευθύνῃ, τὰ καθ’ ἕκαστον μέρη καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τοῦτο. Ἂν κρίνῃ τις ἐκ τῆς μέχρι σήμερον πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὴν προτέραν της μορφὴν καὶ ἐκ τῆς πολιτικῆς της ἀκολουθηθείσης ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, τοῦ ὁποίου τέκνον γνήσιον εἶναι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θὰ συναγάγῃ τὴν ἀνεπάρκειάν της διὰ τὴν κατάστρωσιν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτου σχεδίου. Εἶναι ἐπὶ πλέον ἀδύνατον νὰ συλλάβῃ καὶ νὰ ἐκτελέσῃ δημιουργικὸν σχέδιον ἡ Κυβέρνησις καὶ λόγῳ τῆς ἰδεολογικῆς της συστάσεως. Τοῦτο ἔχει, κ. βουλευταί, μεγίστην σημασίαν. Ὅλα τὰ πολιτικὰ συγκροτήματα, εἴτε ἀνήκουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἴτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐκπροσωποῦν ἰδεολογικὰς τάσεις καὶ κατευθύνσεις ὑφισταμένας εἰς τὴν κοινωνίαν. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὡς ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν παταγώδη ἀποτυχίαν του καὶ ἀπὸ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐφήρμοσε κατὰ τὴν τριετῆ διακυβέρνησιν τῆς χώρας ἐκπροσωπεῖ τὴν ἰθύνουσαν τάξιν προσπερασμένην καὶ ἀντιδραστικήν. Τὸ ἰδεολογικὸν ἐργαστήριον τοῦ Συναγερμοῦ, τοῦ ὁποίου μεταμφίεσιν ἀποτελεῖ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἔχει ὡς πρώτην ὕλην τὴν νοοτροπίαν τοῦ Κολωνακίου, τῆς ἰθυνούσης τάξεως. Πρῶτον παράδειγμα εἶναι ἡ ἀσύδοτος ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν. Δὲν ὑπάρχει χώρα εἰς τὸν κόσμον, εὐρωπαϊκὴ ἢ ἄλλη ἀκόμη καὶ μεταξὺ τῶν πλέον ἀνεπτυγμένων οἰκονομικῶς, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ πλήρη καὶ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν εἰσαγωγῶν καὶ δὴ διὰ τὰ εἴδη πολυτελείας καὶ ὑπερπολυτελείας. Ἐλευθερία εἰσαγωγῶν ἐπιβάλλεται νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὰ λαϊκῆς καταναλώσεως βασικὰ εἴδη τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ λαοῦ, καὶ εἰς τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά. Τὰ καταστήματα τῶν Ἀθηνῶν περιέχουν ἀνεξαντλήτους ποσότητας εἰδῶν πολυτελείας χιλιάδες δὲ ἰδιωτικὰ αὐτοκίνητα εἰσάγονται. Εἰσάγονται ἀκόμη λουλούδια ἀπὸ τὴν Ὁλλανδίαν διὰ σαντιγύ, ἰνδικὰ κάρυα καὶ ἄλλα παρεμφερῆ ἱκανοποιοῦντα τὰ πλεονάζοντα εἰσοδήματα τῶν ὀλίγων ἐκμεταλλευτῶν τοῦ μόχθου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ ποσοστὰ ἀπελευθερώσεως τῶν εἰσαγωγῶν τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ ὀργανισμοῦ Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας. Ἀκούσατέ τα: Γερμανία 68%, Σουηδία 64%, Ἀγγλία 50%, Δανία 55%, Ἰταλία 24%, Γαλλία, ἡ πλουσία Γαλλία, 11%, Αὐστρία 8%. Ποῖαι δὲ εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς ἐλευθερίας, τῆς ἀσυδοσίας μᾶλλον τῶν εἰσαγωγῶν εἶναι εὔκολον ὁ καθένας νὰ τὸ ἀντιληφθῇ. Ηὐνοήθησαν τὰ μεγάλα εἰσοδήματα, ἀντὶ νὰ ὠθηθοῦν πρὸς τὴν ἀποταμίευσιν, τὴν ὁποίαν ἐπαγγέλλεται ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν κίνδυνον τοῦ πληθωρισμοῦ, ὠθοῦνται πρὸς τὴν κοινωνικὴν σπατάλην. Καὶ ἀποτελεῖ τοῦτο καὶ κοινωνικὴν πρόκλησιν καὶ κακὴν ἄσκησιν οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Διὰ νὰ συμπληρώσω τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὅτι τὰ εἴδη αὐτὰ πολυτελείας εἰσήγοντο πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς καὶ πρὸ τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν μας μὲ δολλάριον 60.000 καὶ εἰσάγονται σήμερον μὲ δολλάριον 30.000. Εὑρίσκονται δηλαδὴ οἱ προνομιοῦχοι τοῦ πλούτου εἰς πλεονεκτικὴν θέσιν ἀπέναντι τῶν λαϊκῶν τάξεων αἱ ὁποῖαι ἐνῷ πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως εἰσῆγον μὲ 15.000 τὸ δολλάριον τὰ εἴδη πρώτης ἀνάγκης τὰ εἰσάγουν τώρα μὲ δολλάριον 30.000. Καὶ δι’ αὐτὸ τὰ εἴδη πρώτης ἀνάγκης ηὐξήθησαν κατὰ 100–110%. Αὐτὴ εἶναι ἡ εἰκὼν τοῦ οὐσιαστικοῦ τιμαρίθμου εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ οὐχὶ τοῦ τιμαρίθμου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Δευτέρα ἀπόδειξις, κ. βουλευταί, τῆς ἰδεολογικῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ ἀπόλυτος ἄγνοια εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις της τῶν σοβαρωτάτων ζητημάτων τῆς παιδείας τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς Ἐκκλησίας. Τοῦτο τί σημαίνει; Σημαίνει ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εὑρίσκεται μακρὰν τῶν προσδοκιῶν, τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν τάσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐὰν εἶχε πραγματικὴν ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν, ἐὰν εἶχε στοργὴν πρὸς αὐτὸν καὶ ἀνάτασιν θὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ λειτουργοὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς στοιχειώδους καὶ τῆς μέσης, διεξάγουν σήμερον ἡρωϊκὸν ἀγῶνα, μισθοδοτούμενοι μὲ μισθοὺς πείνης καὶ ἔχοντες νὰ διδάξουν εἰς τὰ χωρία 90–120 παιδιὰ ἕκαστος. Θὰ εἶχε τὴν συναίσθησιν ὅτι τὸ λειτούργημα τοῦ δημοδιδασκάλου εἶναι τὸ ὑψηλότερον τῶν λειτουργημάτων, ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις, ἡ ὁποία κατὰ τὸ Σύνταγμα πρέπει νὰ παρέχεται δωρεάν, δὲν δίδεται σήμερον εἰς τοὺς πτωχοὺς τῆς ὑπαίθρου, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν καθ’ ὅλας τὰς ἐθνικὰς περιπετείας. Δὲν ἔχουν οὔτε μολύβια, οὔτε τετράδια οὔτε βιβλία τὰ παιδιὰ στὰ χωριά. Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἀσχοληθῇ ἔστω καὶ δι’ ὀλίγον μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἀλλὰ καὶ τὴν Δικαιοσύνην ἠγνόησε. Ἐπὶ Συναγερμοῦ ἡ Δικαιοσύνη διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν δικαστικῶν τελῶν κατέστη ἀπρόσιτος εἰς τὰς λαϊκὰς τάξεις, ἀφίνω τὴν οὐσιαστικῶς χωλαίνουσαν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία χρήζει ριζικῆς ἀναδιοργανώσεως. Ὡς ἐπίσης καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐξυψώσεως τοῦ ἠθικοῦ καὶ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τοῦ κλήρου. Ἀλλὰ καὶ τὴν Δικαιοσύνην ἠγνόησεν. Ἐπὶ Συναγερμοῦ ἡ —λυποῦμαι διότι ἐδημιουργήθη θρῦλος, δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τό ἀναφέρω—. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διστάζει νὰ ἐπιβάλῃ εἰσφορὰς εἰς τὰ μεγάλα εἰσοδήματα διὰ νὰ χρηματοδοτήσῃ μὲ δραχμὰς τὰς ἐπενδύσεις καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν κίνδυνον τοῦ πληθωρισμοῦ προεδρεύεται ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆ. Οὗτος ὡς ὑπουργὸς τοῦ Συναγερμοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων δὲν ἐδίστασε νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν εἰς τὰ εἰσιτήρια τῶν λεωφορείων. Εἰς αὐτὰ κυκλοφοροῦν ὡς γνωστόν, οἱ πτωχοί, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνονται καὶ τὰ 3.000.000 τῶν ἀπόρων Ἑλλήνων μὲ 6–8 δραχμ. εἰσόδημα τὴν ἡμέρα. Ἔθεσε τὴν χεῖρα εἰς τὸ βαλάντιον τῶν πτωχῶν διὰ νὰ κατασκευάσῃ πολυτελεῖς καὶ οἰκονομικῶς ἀχρήστους δρόμους, ὡς ὁ νέος δρόμος τῆς Βουλιαγμένης πρὸς Σούνιον, περιττὸς μὴ ἐξυπηρετῶν κἂν τὸν τουρισμόν, καὶ χρήσιμος μόνον διὰ τοὺς ρωμαντικοὺς περιπάτους τοῦ Κολωνακίου. (Χειροκροτήματα).

§160Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. καὶ Βιομ.). Κύριε συνάδελφε, ἀπορῶ, πῶς διακεκριμένος οἰκονομολόγος ὡς ὑμεῖς, ὡμιλήσατε περὶ τοῦ θέματος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ περὶ τῆς περιφήμου δεκαλέπτου εἰσφορᾶς διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν δρόμων, καθ’ ὃν τρόπον ὡμιλήσατε. Θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τοῦ περιφήμου θέματος, τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ θὰ δῆτε, ὅταν θὰ γίνῃ ἀνάλυσις πῶς κατανέμονται αἱ εἰσαγωγαὶ —διότι μία πολιτικὴ κρίνεται εἰς τὸ σύνολόν της, κύριε συνάδελφε— θὰ ἰδῆτε πῶς μετεβλήθη ἄρδην τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν. Δὲν πιστεύω, κύριε συνάδελφε, αἱ εἰσαγωγαὶ τῶν μηχανημάτων, αἱ ὁποῖαι ηὐξήθησαν καταπληκτικὰ νὰ ὠφέλησαν τὴν κεφαλαιοκρατίαν. Δὲν πιστεύω, κύριε συνάδελφε, αἱ εἰσαγωγαὶ εὐτελῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν νὰ ὠφέλησαν τὴν κεφαλαιοκρατίαν. Θὰ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παρατηρήσω ὅτι ἔναντι εἰσαγωγῶν ἐλαχίστων πολυτελῶν εἰδῶν ἐπετεύχθη διὰ τοῦ συνόλου τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, μία καταπληκτικὴ βελτίωσις τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν.

§161Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Δὲν εἶναι σωστὸ αὐτό.

§162Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχ.). Ὁ κ. συνάδελφος ἐπέτρεψε τὰς διακοπάς, σεῖς δὲν εἶσθε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς.

§163Ε. ΚΟΘΡΗΣ........

§164Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχ.). Εἶναι ἀνήκουστον νὰ ὑποκαθιστᾶτε τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§165Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Σᾶς ἀκούω εὐχαρίστως ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ μοῦ φορτώσῃ τὸν χρόνον τῆς διακοπῆς.

§166Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ......

§167Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχ.). Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἐγγραφῆτε καὶ νὰ ὁμιλήσητε. Ὑπάρχει κάποιος Κανονισμός. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε ἀκόμη ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων ἔκαμε ἀχρήστους δρόμους, οἱ ὁποῖοι χρησιμεύουν διὰ τὰς κυρίας τοῦ Κολωνακίου. Νομίζω, ὅτι πλανᾶσθε διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα τουριστικὴ καὶ ἡ πλάνη σας αὕτη ἔχει, ἀγαπητὲ καὶ φίλε κύριε συνάδελφε, τὸν ἀντικατοπτρισμὸν εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν διότι ὅταν σεῖς ἐκυβερνούσατε τὴν Ἑλλάδα τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα ἀνήρχετο μεταξὺ 7 καὶ 9 ἑκατομ. δολλαρίων. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὅταν οἱ κύριοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα ἀνήρχετο ἀκριβῶς εἰς 7 ἕως 9 ἑκατομ. δολλάρια καὶ σήμερον τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα εἶναι 35 ἑκατ. δολλάρια. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Σᾶς παρακαλῶ νὰ σεβαστῆτε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, διότι δὲν ὁμιλῶ κατ’ ἰδικήν σας συγκατάβασιν. Ἡ ἰδική σας πτέρυξ ὅταν μὲ διακόπτῃ καὶ καλὰ πράττει, τὸ πράττει διότι δὲν τὴν συμφέρει.

§168Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἐμένα μὲ συμφέρει σᾶς ἀκούω εὐχαρίστως καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§169Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου καὶ Βιομηχ.). Ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως εἶναι ἡ ἑξῆς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται κριτικὴ τόσον εὐκόλως ἀπὸ σᾶς ποὺ εἶσθε διακεκριμένος συνάδελφος, καὶ βουλευτὴς καὶ νὰ συζητῆτε περὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν ἢ περὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ τουρισμοῦ μὲ σοβαρότητα. Θὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐπερωτήσεως, εἴτε ὑπὸ ἄλλην μορφὴν καὶ τότε θὰ ἀναπτύξω τὰ ἐπιχειρήματα. Νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ μίαν παρέκκλισιν ἀπὸ τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν συνήθως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἠκολουθήσατε, ἡ ὁποία εἶναι περίεργος προερχομένη ἀπὸ σᾶς. Θὰ ἔλεγον ἐὰν ὡμίλει ἄλλος ἐξ ὑμῶν ὅτι ἔχει σκοπὸν καθαρῶς δημακοπικόν, διότι δὲν ἠμπορεῖ ἕνα μέτρον ὡς τὸ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν νὰ κρίνεται προχείρως...

§170Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας, διότι μοῦ ἔδωκε τὴν ἀφορμὴν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ θέμα, ποὺ ἀνέφερεν. Ἀπέφυγον νὰ τὸ θίξω λόγω ἀνεπαρκείας τοῦ ἐπιτρεπομένου χρόνου διαρκείας τῆς ἀγορεύσεως. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ φίλος κ. ὑπουργὸς ὑποστηρίζων ὅτι κακῶς ἀνέφερον τὸ θέμα τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Τὸ θέμα τοῦτο, κύριε ὑπουργέ, ὅπως γνωρίζετε, περιλαμβάνεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς κυβερνήσεως καὶ δὴ ὡς μέσον διὰ τοῦ ὁποίου ὑπολογίζει νὰ συγκρατήσῃ τὸν τιμάριθμον καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν πληθωριστικὸν κίνδυνον ἡ κυβέρνησις. Συνεπῶς εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ αὐτοῦ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ κλεψύδρα θὰ ἔλεγον περισσότερα. Ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν, κύριε ὑπουργέ, ἐφηρμόζετο προτοῦ ὁ Συναγερμὸς ἀναλάβῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ βασικὰ ὅμως εἴδη καὶ τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά. Ὁ Συναγερμὸς ἔκαμε τοῦτο τὸ ἀπαράδεκτον καὶ κοινωνικῶς καὶ οἰκονομικῶς, ἐπεξέτεινε τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν εἰς τὰ εἴδη πολυτελείας. Σᾶς παρακαλῶ, ὅταν θὰ πηγαίνετε αὔριον εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν σας νὰ ζητήσητε τὸ Δελτίον τοῦ εἰδικοῦ ἐμπορίου καὶ θὰ ἴδητε ἐκεῖ ὅτι κατ’ ἔτος σπαταλᾶται εἰς εἰσαγωγὰς ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων καὶ ἀνταλλακτικῶν τούτων, 5 ἑκατομμ. δολλάρια ἐτησίως. Δὲν ἔχω προχείρους τοὺς ἀριθμούς, διότι εἶναι δύσκολον νὰ τοὺς συγκεντρώσῃ κανεὶς ὅλους πόσα σπαταλῶνται διὰ τὰ ἄλλα εἴδη πολυτελείας. Ἄν προσθέσετε καὶ ἄλλα τόσα ἑκατομμύρια δολλαρίων διὰ τὰς εἰσαγωγὰς καυσίμου ὕλης τῶν εἰσαγομένων αὐτοκινήτων ὡς καὶ τὴν ἀξίαν διὰ τὰ ἄλλα εἴδη πολυτελείας ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἶναι γεμᾶτα τὰ καταστήματα τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἴδητε, ὅτι σπαταλᾶται συνάλλαγμα περίπου 15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ διατεθῇ διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἔργων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, διὰ νὰ μὴ θιγῇ τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα. Διότι δὲν πρέπει νὰ νομίζωμεν ὅτι ἡ περίοδος τῶν παχειῶν ἀγελάδων τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑφίσταται ἐπ’ ἄπειρον. Γνωρίζετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἔναντι τοῦ ἀποθέματος, τοῦ συναλλαγματικοῦ ὑπάρχουν ὀφειλαὶ πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξ ἐγκρίσεως δι’ εἰσαγωγὰς ἔναντι φορτωτικῶν καὶ ἐπὶ προθεσμιακῷ διακανονισμῷ 115–120 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἀπὸ τὸ ποσὸν δὲ αὐτό, 70 περίπου ἑκατομμύρια δολλάρια ἀντιστοιχοῦν εἰς γενομένας εἰσαγωγάς. Ἐὰν τὸ ἀφαιρέσητε μειώνεται τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα εἰς 130 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ ἐὰν ἀφαιρέσητε καὶ τὴν βοήθειαν τοὐλάχιστον 60 ἑκατομμύρια, θὰ ἴδητε εἰς ποίαν θέσιν ἠμπορεῖ νὰ εὑρεθῇ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, ὅταν σταματήσῃ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια. Ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ πρέπει νὰ εἶναι πολιτικὴ μακρᾶς πνοῆς, ὄχι πολιτικὴ μυωπίας. Ἀλλ’ ὡμίλησεν, ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ περὶ Τουρισμοῦ, καὶ τὸ παράδοξον εἶναι ὅτι ἐνῷ ἐκεῖνος ὡμίλησε περὶ τουρισμοῦ μὲ κατηγόρησε, ὅτι ἐγὼ παρεισήγαγον τὸ θέμα τοῦ Τουρισμοῦ εἰς τὴν συζήτησιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ἀπαντήσω. Τὸ Τουριστικὸν συνάλλαγμα πράγματι ηὐξήθη, κ. συνάδελφοι. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ οὔτε λέγω ποτὲ ἀνακριβείας. Πρέπει ὅμως νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅ,τι εἰς τὴν αὔξησιν ταύτην συνετέλεσε κατὰ ἕνα μέρος ἡ ὑποτίμησις καὶ κατὰ ἕνα ἄλλο μέρος ἡ αὔξησις τῆς τουριστικῆς κινήσεως ἡ ὁποία σημειοῦται εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Διὰ τὸν Τουρισμὸν δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ κατασκευὴ καὶ δευτέρου δρόμου πρὸς τὸ Σούνιον. Δὲν ἀποδίδει δὲ τίποτε εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου ὁ νέος δρόμος. Διότι, ὅπως γνωρίζετε οἱ τουρίσται σήμερον προέρχονται ἀπὸ τὴν μεσαίαν τάξιν καὶ ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς ταχύτητος τῶν συγχρόνων μέσων συγκοινωνίας χρησιμοποιοῦν τὰς ἐτησίας ἀδείας των ταξειδεύοντες διὰ νὰ γνωρίσουν ἄλλας χώρας καὶ ἐπισκεφθοῦν ἀρχαιότητας καὶ ἱστορικοὺς τόπους. Οὗτοι δὲν ἔχουν οὔτε τὸν καιρὸν οὔτε τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ ρωμαντικοὺς περιπάτους. Μερικοὶ κινοῦνται πεζῇ. Δὲν εἰσφέρει συνεπῶς τίποτε ὁ νέος δρόμος Βουλιαγμένης–Σουνίου ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ τουριστικῆς, καὶ ἡ φορολογία τῶν πτωχῶν καὶ τῶν ἀδυνάτων διὰ τὴν κατασκευήν του εἶναι καὶ ἀντιοικονομικὴ καὶ ἀντικοινωνική. Διότι ἂν αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἐξωδεύθησαν διὰ τὴν κατασκευήν του, ἐξωδεύοντο εἰς τὴν ὕπαιθρον διὰ τὴν ὕδρευσιν θὰ ἐσώζοντο ἑκατοντάδες χωρίων ποὺ δὲν ἔχουν νερό, ὄχι διὰ νὰ ἀρδεύσουν, ἀλλ’ οὔτε πρὸς πόσιν, καὶ θὰ ηὐξάνετο ἡ παραγωγή. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι ἔχει οἰκονομικὴν σημασίαν ἀλλὰ καὶ κοινωνικὴν ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε καὶ πρέπει νὰ γνωρίζῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὴν Κοκκινιὰ σπίτια μὲ τενεκέδες καὶ χαρτόνια εἰς τὰ ἀνεβάσματα χαραδρῶν ὅπου ἀφθονοῦν πτώματα ζώων. Γνωρίζετε ἐπίσης ὅτι ὅταν βρέχῃ καὶ ἔβρεξε κατὰ σύμπτωσιν μόλις ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐσχημάτισε τὴν πρώτην Κυβέρνησιν μὲ τίτλον τὰ περίφημα ἔργα, ἐπλημμύρισαν πολλαὶ λαϊκαὶ συνοικίαι, κατέπεσαν τρεῖς χιλιάδες καὶ ἐπνίγησαν καὶ μερικοί. Δὲν ἦτο καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἤντλησαν ἀπὸ τὸν ὀβολὸν τῶν πτωχῶν νὰ τὰ διαθέσουν εἰς τὴν κατασκευὴν ἀποχετευτικῶν ἔργων; Ἐὰν τὸ εἶχον κάμει θὰ ἀπεφεύγοντο αἱ καταστροφαί. Εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ ἢ ὄχι, κ. συνάδελφοι; Ἔχει ἢ ὄχι σχέσιν μὲ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία εἰς ἓν ἀποβλέπει: τὴν ἐξασφάλισιν τῆς εὐημερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου ποὺ ἐπαγγέλλεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι ὁ τόνος μου καὶ ἡ ἔκφρασίς μου, κ. συνάδελφοι, διάφορος τοῦ ἠρέμου ὕφους τὸν ὁποῖον εἶχον πάντοτε ὡς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἀποφεύγω τοὺς χαρακτηρισμούς. Ἐὰν ἀναφέρω καυστικὲς ἀλήθειες, τὸ κάμνω ἀπὸ τὴν συνείδησιν τῆς εὐθύνης, διότι πράγματι ἡ κατάστασις εἶναι κρίσιμος καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ θυσία τῆς ἀληθείας διὰ τὸν λόγον ὅτι εἶναι αὕτη καυστική. Δὲν μεταχειρίζομαι ποτὲ χαρακτηρισμοὺς οὔτε μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ πρόσωπα. Τὰς πράξεις κρίνω. Δὲν ἐπερίμενα, λοιπόν, νὰ ἀκούσω, ὑποδείξεις φιλικὰς καὶ τιμητικὰς ἔστω καὶ δι’ ἐμὲ ὡς πρὸς τὸ παρελθὸν ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν φίλον κ. ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας. Ἀσκῶ ἀντιπολίτευσιν γόνιμον, χωρὶς κομματικὰς καὶ προσωπικὰς προκαταλήψεις. Ὑπενθυμίζω ὅτι ὑπεστήριξα ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου περιληπτικῶς λόγῳ ἀνεπαρκείας τοῦ χρόνου ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ ἔργα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀλλὰ νὰ προχωρήσωμεν βάσει μελετημένου σχεδίου. Ὑπάρχει βεβαίως, ὁ πληθωριστικὸς κίνδυνος ἀλλὰ δύναται ν’ ἀντιμετωπισθῇ. Δύναται πρῶτον νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὸν ἰσοσκελισμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δύναται ἐπίσης νὰ ἀντιμετωπισθῇ —δὲν ἔχω ἀρκετὸν χρόνον διὰ νὰ σᾶς ἀναπτύξω ὅλα τὰ μέτρα— διὰ τῆς δημιουργίας ἀγωγῶν ἐπιστροφῆς διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἐλαστικότης εἰς τὴν νομισματικὴν κυκλοφορίαν. Ἡ λειτουργία τῆς διαδικασίας ἐπιστροφῆς γίνεται κατὰ κανόνα διὰ τῆς ἀποταμιεύσεως. Εἶναι δυνατὸς ἐπίσης μὲ τὴν δημιουργίαν ἀνοικτῆς ἀγορᾶς. Γνωρίζετε, κύριε ὑπουργέ, ὅτι εἰς ὅλας τὰς οἰκονομικῶς προηγμένας χώρας, εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἰδίως, ὑπάρχει ἡ λεγομένη Ὄπεν–Μάρκετ. Αἱ Κυβερνήσεις καὶ τὰ οἰκονομικὰ ἱδρύματα τῆς Ἀμερικῆς τὰ ὁποῖα παρακολουθοῦν τὴν κυκλοφορίαν ὅταν βλέπουν ὅτι ἀνεβαίνῃ ἡ κυκλοφορία ρίπτουν διαφόρους ἀξίας εἰς τὴν ἀγορὰν πρὸς πώλησιν καὶ ἀποσυμφόρησιν τῆς κυκλοφορίας. Ὅταν τοὐναντίον στενεύῃ ἡ κυκλοφορία πωλοῦν ἀξίας. Δυστυχῶς ἡ οἰκονομία μας δὲν ἔχει σοβαρὰν ἀγορὰν ἀξιῶν. Θὰ ἠδυνάμεθα ὅμως νὰ δημιουργήσωμεν ἀνοικτὴν ἀγορὰν τῆς χρυσῆς λίρας, κατευθυνομένην ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἀφοῦ καθιερωθῇ ἡ ρήτρα χρυσοῦ. Δὲν μοῦ μένει καιρὸς διὰ νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα ἐκτενέστερον. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ τὸ μέγιστον θέμα τοῦ περιορισμοῦ τῶν δυσβαστάκτων στρατιωτικῶν δαπανῶν. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπον ἄλλοι συνάδελφοι. Θὰ προσθέσω εἰς ἀπάντησιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι ἢ ἄλλοι ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ μείωσις τῶν στρατιωτικῶν μας δυνάμεων, χωρὶς νὰ παραβῶμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας πρὸς τὸ ΝΑΤΟ. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὑπάρχει ἡ COMMITTE DE DEFEN SE ECONOMIQUE. Εἰς ὅλα τὰ πρωτόκολλα τὰ πρακτικὰ καὶ τὰς ἀποφάσεις ὑπάρχουν συμφωνίαι ὑποχρεοῦσαι τὸ ΝΑΤΟ νὰ ἐξετάζῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν χωρῶν μελῶν του καὶ νὰ καθορίζῃ τὴν στρατιωτικήν των δύναμιν ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς αὐτήν. Ἐὰν ὑπῆρχε Κυβέρνησις ἱκανὴ νὰ χειρισθῇ τὰ ζητήματα, θὰ εἶχεν τὴν δυνατότητα, νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει βάρος στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ἀριθμητικὴν δύναμιν Στρατοῦ, ἐν ἀναλογίᾳ πολὺ μεγαλυτέραν τῶν μεγάλων Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν–μελῶν τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀπὸ τὴν Γαλλίαν μέχρι τῆς Βαλτικῆς ὑπάρχουν σήμερον δεκατέσσαρες μόνον μεραρχίαι ἐν ἐνεργείᾳ καὶ 14 ἐφεδρικαί. Ὑπελογίσατε τώρα ποία εἶναι ἡ σχέσις ἀναλογίας τοῦ στρατιωτικοῦ δυναμικοῦ τῆς Ἑλλάδος λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰ 3 ἑκατομμ. τῶν ἀπόρων, λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκονομικήν μας κατάστασιν καὶ θὰ ἴδητε πόσα καὶ ποῖα ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα νὰ πείσουν ὅλα τὰ μέλη τοῦ ΝΑΤΟ νὰ δεχθοῦν τὸν περιορισμὸν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν διὰ τῆς μειώσεως τῆς δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ μας καὶ ὄχι διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς βοηθείας, ἡ ὁποία θὰ προεκάλει πληθωρικὰς ἐπιδράσεις ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας. Δέν δύναμαι νὰ ἐκταθῶ περισσότερον εἰς τὸ οἰκονομικὸν θέμα, ἂν καὶ θὰ εἶχα νὰ εἴπω πολλά, ὁ χρόνος δυστυχῶς εἶναι περιωρισμένος. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, ἓν μέγιστον ζήτημα ἄνευ τῆς λύσεως τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε οἰκονομικὸν πρόγραμμα νὰ ἐφαρμοσθῇ — καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ — οὔτε ὁμαλὴ πολιτικὴ ζωὴ νὰ λειτουργήσῃ εἰς τὸν τόπον. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας. Εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως δημοκρατικῆς ὁμαλότητος. (Χειροκροτήματα). Κανείς, ἐξετάζων τὴν συνείδησίν του, κύριοι βουλευταί, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀρκετὰ ἔτη ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ ἐμφυλίου πολέμου ἐξακολουθῆ νὰ ζῇ ὑπὸ τὴν σκιὰν τοῦ κακοῦ παρελθόντος. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλη πολιτικὴ ἀνωμαλία ἡ ὁποία ἀνάγεται εἰς τὴν γένεσιν καὶ τὴν ὑπόστασιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, Πολιτικὴ ἀνωμαλία μεγίστης ἠθικῆς σημασίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ δημοκρατία ἄνευ ἀρετῆς τὴν ὁποίαν ὁ Μοντεσκιὲ θεωρεῖ ὡς τὸ κύριον συστατικὸν καὶ βάσιν τῆς Δημοκρατίας. Μὴ ξενισθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Συμπολιτεύσεως, καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ σημερινὴ Βουλὴ δὲν ἀπεικονίζει ἀκριβῶς τὰ ἰδεολογικὰ ρεύματα, τὰ ὑφιστάμενα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐκπροσωπεῖ τὴν πλειοψηφίαν, ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλὴ ὡς σύνολον, λόγῳ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ τραγελαφικοῦ καὶ ἀντισυνταγματικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν ἐκπροσωπεῖ μὲ πληρότητα καὶ ἀκρίβειαν τὰς ὑφισταμένας εἰς τὴν κοινωνίαν ἰδεολογικὰς ἀποχρώσεις. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἐκλογικὸν σύστημα παρέχον τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐκπροσωπήσεως ὅλων τῶν λαϊκῶν ρευμάτων καὶ ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ διεξήγοντο μὲ σεβασμὸν τῶν νόμων καὶ τοῦ ἐλευθέρου πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ θὰ ἀνήρχοντο εἰς τὸ προσκήνιον τῆς πολιτικῆς ζωῆς ὅλαι αἱ δημιουργικαὶ δυνάμεις ποὺ ὠθοῦν τὴν ζωὴν τῆς χώρας πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ ὄχι πρὸς τὰ ὀπίσω. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἄνοδος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐννοῶ τὴν πρώτην, τὴν Ὀκτωβριανήν, ἀπετέλεσε πραξικόπημα πολιτικόν. Οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ συνταγματικὴ ἄποψις, πολιτικῶς εἶναι πραξικόπημα. Ἐπηκολούθησε δεύτερον. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος, περὶ τοῦ ὁποίου ἠκούσατε πολλὰ ἀπὸ τοὺς ἄλλους συναδέλφους καὶ δὲν θέλω νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Τονίζω μόνον τοῦτο, ὅτι νόμος, ποὺ δὲν δίδει τὴν αὐτὴν δύναμιν τῆς ψήφου εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀντισυνταγματικὸς καὶ ἠθικῶς ἀπαράδεκτος. Ἐπηκολούθησε τρίτον ἡ κατακράτησις τῆς ἐξουσίας καὶ ἡ μεταμφίεσις τῆς Κυβερνήσεως εἰς νέον κατὰ τύπους κόμμα, διὰ νὰ καλύψῃ τὸν ἀποτυχόντα Συναγερμόν. Δηλώσεις ἐγένοντο καθ’ ἑκάστην ἐπὶ μῆνας, ὅτι πρόκειται περὶ νέας κινήσεως, περὶ πραγματικῆς ἀλλαγῆς καὶ ὅτι ἀπὸ ἑβδομάδος εἰς ἑβδομάδα θὰ ἐδημοσιεύοντο αἱ προγραμματικαὶ ἀρχαὶ τῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐχάρασσον νέαν ὁδόν, καὶ θὰ ἤνοιγον νέους ὁρίζοντας. Ἀνεμένομεν εἰς μάτην τὸ ἐξαγγελθὲν πρόγραμμα καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ μετ’ αὐτάς. Καὶ ἐγεννήθησαν ἐν δυστοκίᾳ αἱ δηλώσεις αἱ προγραμματικαὶ τῆς Κυβερνήσεως αἱ ὁποῖαι ἀνεγνώσθησαν, προχθές, ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Ἐπ’ αὐτῶν ἠκούσατε ἤδη εὐρεῖαν κριτικήν. Ἐπίσης ἐπὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, τὰ ἐξέθεσαν ἄλλοι συνάδελφοι, εἰς ταῦτα προσθέσατε καὶ τὴν τρομοκρατίαν ἡ ὁποία ἠσκήθη εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἐπαναλαμβάνω, τὴν τρομοκρατίαν, Διότι εἰς τὰς ἐκλογὰς αὐτάς, πλὴν τῶν φαύλων μεθόδων, τῆς ἐποχῆς τοῦ Βούλγαρη, ἐνεφανίσθησαν καὶ νέαι μέθοδοι τρομοκρατίας. Δεκάδες χιλιάδες πολιτῶν τῆς ὑπαίθρου, ἐπὶ δίμηνον, πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐκαλοῦντο εἰς τὰ τμήματα τῆς χωροφυλακῆς ἀπὸ τοὺς σταθμάρχας, διὰ νὰ ρυθμισθῇ δῆθεν τὸ ζήτημα τῶν φακέλλων των, καὶ ἐτρομοκρατοῦντο, διὰ νὰ ἐπηρεασθῇ ἡ ψῆφος των. Ἐκαλοῦντο μὲ χαρτάκια ἐγγράφων προσκλήσεων, τὰ ὁποῖα τοὺς ἔπαιρναν πίσω. Ἔχω μερικὰ ποὺ διέφυγον, ἐὰν θέλῃ κανεὶς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, νὰ τὰ διαβάσῃ. Ἔτσι ἐγεννήθη Κυβέρνησις μειοψηφίας, καὶ Βουλὴ μὴ ἀπεικονίζουσα πλήρως τὸ λαϊκὸν φρόνημα εἰς ὅλας τὰς διαφοροποιήσεις του. Καὶ ἐπειδὴ σέβομαι τὴν ἀλήθειαν λέγω. Τὴν κυρίαν εὐθύνην τῆς πολιτικῆς ἀνωμαλίας φέρει ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἔχει ἔμμεσον ἀρνητικὴν, εὐθύνην καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ εὐθύνη αὐτὴ συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἐβράδυνε νὰ συνεργασθῇ μὲ τὴν ἀριστεράν, μολονότι ἡ συνεργασία θὰ ἐγίνετο διὰ τὴν ὑποστήριξιν ὄχι τοῦ προγράμματος τῆς τελευταίας ταύτης, ἀλλὰ τῶν σκοπῶν τοῦ ἀστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἀκούσετε τὰς γνώμας μου ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὸ δόγμα τοῦ κομμουνισμοῦ, πιστεύω ὅμως εἰς τὴν Δημοκρατίαν τῆς ὁποίας ἔρεισμα καὶ ἀρετὴ εἶναι ὁ σεβασμὸς τῶν ἀντιθέτων ἰδεῶν καὶ ἡ ἰσοπολιτεία. Ἐὰν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἢ ἔστω ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Καραμανλῆ τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον εἶχε τὸ θάρρος, νὰ δηλώσῃ ὅτι θὰ συμπράξῃ μὲ ὅλα τὰ ἀντιπολιτευόμενα κόμματα διὰ τὴν ἐπιδίωξιν τῶν σκοπῶν του τὴν ἐξασφάλισιν δηλονότι τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς Δημοκρατικῆς λειτουργίας δὲν θὰ ἐφθάναμεν εἰς τὴν σημερινὴν ἀνώμαλον κατάστασιν. Πέραν ὅμως τῆς πολιτικῆς ταύτης ἀνωμαλίας τῆς ὁποίας δημιουργὸς εἶναι ἡ Κυβέρνησις ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ οἱ συνεργάται του καὶ διὰ τῆς ἐπιδιώξεως ἢ διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς Βασιλικῆς εὐνοίας ἔδωσαν ἀφορμὴν νὰ καταστῇ θέμα συζητήσεως καὶ κριτικῆς ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ τονίσω διότι ὅσοι ἐζήσατε ἢ παρηκολουθήσατε τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς τελευταίας διετίας γνωρίζετε ὅτι τὴν καθεστωτικὴν γαλήνην εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἐξησφάλισεν ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξα εἷς ἐκ τῶν ἀμέσων συνεργατῶν, καὶ διεκδικῶ εὐλόγως ἕνα μέρος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς πρὸς τὴν χώραν. Ἡ καθεστωτικὴ γαλήνη ἔπρεπε νὰ φυλλάσσεται ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ καὶ νὰ μὴ δίδεται ἀφορμὴ διὰ μονοπωλήσεως τῆς Βασιλικῆς εὐνοίας εἰς συζητήσεις καὶ σχόλια περὶ τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος. Τὴν εὐθύνην τούτων ἔχουν οἱ κακοὶ σύμβουλοι. Πιέζεται ἀπὸ ἀρκετὰς ἀνωμαλίας καὶ δεινὰ προβλήματα ἡ χώρα, καὶ πρέπει νὰ ἀποφευχθοῦν νέαι περιπέτειαι. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ἀπότοκον τοῦ ἐμφυλίου πολέμου καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ὀφείλουν νὰ λάβουν τὰ ἀστικὰ κόμματα, ἀστὸς δὲ εἶμαι καὶ ἐγὼ καὶ εἰς τὴν ἀστικὴν παράταξιν ἀνήκω, ὡς ἀνεξάρτητος ἀπέναντι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καιρὸς νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ ρεαλισμὸν τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν ἀλήθειαν. Πρέπει νὰ χωρίσωμεν τὸ ἰδεολογικὸν θέμα, τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἰδεῶν ἀπὸ τὴν βίαν καὶ τὴν ἀπειλὴν τῆς βίας. (Χειροκροτήματα). Καὶ εἰς μὲν τὰς ἰδέας νὰ ἐξασφαλίσωμεν πλήρη ἐλευθερίαν καὶ σεβασμόν, ὁσονδήποτε ἀντίθετοι καὶ ἂν εἶναι πρὸς τὰς ἰδικάς μας, τὴν δὲ βίαν νὰ πατάσσωμεν, ὅταν ἐκδηλώνεται, ὅπως γνωρίζει ἡ Δημοκρατία νὰ πατάσσῃ, ὅταν καταπατῶνται οἱ νόμοι. Ἀλλὰ οἱ νόμοι αὐτοὶ πρέπει νὰ εἶναι νόμοι προερχόμενοι ἀπὸ τὴν καθολικὴν περὶ δικαιοσύνης συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Κύριοι συνάδελφοι εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐμφυλίων πολέμων καὶ τῶν ἐπαναστάσεων, ἡ Πολιτεία διαγράφει τὸ κακὸν παρελθὸν διὰ γενικῆς ἀμνηστίας. Τοῦτο ἔγινε μετὰ τὸν ἐμφύλιον πόλεμον μεταξὺ Βορείου καὶ Νοτίου Ἀμερικῆς, τὸ ἴδιον ἔγινε μετὰ τὴν Γαλλικὴν Ἐπανάστασιν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ λαοὶ νὰ ζοῦν ἐπ’ ἄπειρον ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τοῦ διχασμοῦ καὶ τοῦ μίσους. Εἶναι καιρὸς καὶ ἡμεῖς, διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ Δημοκρατία πραγματικὴ καὶ πολιτικὴ ὁμαλότης νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὴν ψύχωσιν τοῦ παρελθόντος νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἐλευθερίαν ἐκδηλώσεως τῶν ἰδεῶν καὶ κατοχυρώσωμεν τόν ἐλεύθερον πολιτικὸν ἀνταγωνισμὸν ὑπὸ τὸν ὅρον πάντοτε τοῦ σεβασμοῦ τῶν νόμων. Ἡ ψύχωσις ἡ ὁποία δημιουργεῖ τὴν φοβίαν τοῦ κομμουνισμοῦ πρέπει νὰ ἐκλείψῃ. Μαρτυρεῖ πλέγμα κατωτερότητος καὶ ἔλλειψιν πίστεως εἰς τὰς ἰδικάς μας ἰδέας ἢ καὶ παντελῆ ἔλλειψιν ἰδεῶν. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ ἐλευθερία εἶναι ἰδέα ὑπερτέρα τοῦ κομμουνιστικοῦ δόγματος. Ὁ κομμουνισμὸς ἔχει τὸ ἰδεολογικὸν μέρος τῆς κοσμοθεωρίας του. Τοῦτο εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ πλήρους σοσιαλισμοῦ, ἀλλὰ ἔχει καὶ τὴν ἄλλην πλευράν, τὴν βίαν καὶ τὴν δικτατορίαν τοῦ προλεταριάτου. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν εἰρηνικὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἰδεῶν, αὕτη πρέπει νὰ εἶναι σεβαστὴ ὑπὸ τὸν ὅρον βεβαίως τῆς τηρήσεως τῶν νόμων. Ὡς πρὸς δὲ τὴν βίαν, οὐδεὶς διαφωνεῖ ὅτι αὕτη πρέπει νὰ πατάσσεται ἀπὸ τὴν Δημοκρατίαν, ἡ ὁποία γνωρίζει νὰ προστατεύῃ τὰς ἐλευθερίας ἐφαρμόζουσα τοὺς νόμους, ποὺ ὅπως εἶπον, προέρχονται ἀπὸ τὴν καθολικὴν περὶ δικαίου συνείδησιν τοῦ Ἔθνους. Τοιοῦτοι νόμοι, δὲν εἶναι οἱ νόμοι τῶν ἐκτοπίσεων, οὔτε οἱ νόμοι τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἐὰν ἡ ἐποχὴ τοῦ ἐμφυλίου πολέμου ἦτο παραδεκτὴ δικαιολογία τῶν νόμων αὐτῶν, εἶναι ἤδη καιρὸς νὰ καταργηθοῦν διὰ μιᾶς πολιτειακῆς πράξεως, ὡς καὶ τὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα δὲν μοῦ δίδει χρόνον ἀρκετὸν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς διὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν πρὸς ἕν. Θέλω ἀκόμη νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ διατήρησις τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, οὐδὲν ἄλλο σημαίνει εἰμή, ὅτι ἡ ἑλληνικότης τῶν ὀκτὼ ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων ἀμφισβητεῖται κατὰ τεκμήριον καὶ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν τοῦ πρώτου τυχόντος σταθμάρχου καὶ πολλάκις τοῦ πρώτου τυχόντος καταδότου. Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὸ ἱερὸν δικαίωμα ἐργασίας καὶ διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν παιδιῶν τῶν Ἑλλήνων, τὰ ὁποῖα δὲν γίνονται δεκτὰ εἰς τὰ ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα ἄνευ πιστοποιητικοῦ. Ἡ εἰρήνευσις, κ. βουλευταί, καὶ ἡ Δημοκρατικὴ ὁμαλότης ἐξυπηρετεῖ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὸ Ἔθνος. Ὄχι τὸν κομμουνισμόν. Ἔρχομαι ἤδη, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ Κυπριακόν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε ἀγορητά, ἐὰν δὲν τελειώνετε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§172Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σεβασθῆτε τὸν Κανονισμόν. Ἔχετε ἀπόφασιν τοῦ Σώματος νὰ περιορισθῇ ὁ λόγος εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀσφαλῶς, κ. συνάδελφε.

§174Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. Ἀναγκάζομαι, κ. συνάδελφοι, νὰ παρίδω τὴν περίοδον τοῦ μέχρι σήμερον χειρισμοῦ τοῦ Κυπριακοῦ. Παρατηρῶ μόνον τοῦτο. Ὅτι ὑπάρχουν κενά, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει, ἤ δὲν δύναται νὰ συμπληρώσῃ προβάλλουσα ὅτι θὰ ζημιωθοῦν τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ἡ περαιτέρω διαχείρισις. Τὰ κενὰ ὑπάρχουν κυρίως μεταξὺ τῆς 21 Νοεμβρίου καὶ τῆς 9 Ἰανουαρίου ἤ μᾶλλον μέχρι τοῦ τελικοῦ ναυαγίου τῶν διαπραγματεύσεων. Ἰσχυρίσθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ὁ Ἐθνάρχης Μακάριος, ἦτο ὁ μόνος ἁρμόδιος νὰ χειρισθῇ τὸ Κυπριακὸν καὶ ὅτι ἀπὸ αὐτὸν προῆλθον αἱ πρῶται προτάσεις. Αἱ προτάσεις ὅμως αὗται ἀπερρίφθησαν ἀπὸ τὴν Βρεττανικὴν καὶ ὑπεβλήθησαν νέαι ἰδικαί της τὴν 21 Νοεμβρίου, αἱ ὁποῖαι ἀπερρίφθησαν ὑπὸ τοῦ Μακαρίου. Θὰ ἔπρεπε ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ γνωρίζουν τί ἔγινε μεταξὺ τοῦ διαστήματος αὐτοῦ καὶ τῆς ἡμέρας καθ’ ἥν ἐναυάγησαν αἱ διαπραγματεύσεις. Ἀνεγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας πληροφορίαι περὶ ἐγγράφου Ἕλληνος πρεσβευτοῦ ἐξ οὗ προκύπτει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπίεσε τὸν Μακάριον, νὰ δεχθῇ τὰς Βρεταννικὰς προτάσεις. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἀνεκοίνωσεν ἐπὶ τῆς πληροφορίας ταύτης, οὐδὲ ποῖος ἦτο ὁ σκοπὸς τῆς ἀποστολῆς τοῦ κ. Λιάτη εἰς τὴν Κύπρον. Ἐὰν κρίνωμεν ἐκ τοῦ ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις ἐπανελήφθησαν μετὰ τὴν ἀπόρριψιν ὑπὸ τοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου τῶν προτάσεων τῆς 21 Νοεμβρίου, γεννᾶται εὔλογον τὸ ἐρώτημα ἐὰν ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας ἤ τῇ συστάσει τῆς Κυβερνήσεως ἐπανέλαβεν οὗτος τὰς διαπραγματεύσεις. Ὑπάρχουν κενὰ καὶ σκοτεινὰ σημεῖα ὡς πρὸς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίᾳ ἐπὶ τοῦ ἄν ἤσκησεν αὕτη πίεσιν ἐπὶ τοῦ Μακαρίου νὰ δεχθῇ τὰς Βρεττανικὰς προτάσεις. Δυστυχῶς, ὁ χρόνος δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ συνεχίσω, ἐρωτῶ μόνον, διατί ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐνῷ εἶχον ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔγγραφον τῶν Βρεττανικῶν προτάσεων ἀπὸ τῆς 9ης Ἰανουαρίου, διότι τῆς 9ης Ἰανουαρίου ἦσαν αἱ τελικῶς ἀπορριφθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Μακαρίου προτάσεις, ἐνῷ ἐγνώριζον ὅτι ἡ ἀναγνώρισις τῆς αὐτοδιαθέσεως ἦτο θεωρητική, καὶ ἄνευ πρακτικῆς ἀξίας, διότι ἐξηρτᾶτο ἀπὸ σειρὰν αἱρέσεων ἀπραγματοποιήτων, τὰς ὁποίας δὲν ἐπαναλαμβάνω διότι τὰς ἀνέγνωσε πρὸ ὀλίγου ὁ συνάδελφος κ. Μητσοτάκης, ἐνῷ καὶ αὐτὴ ἡ αὐτοκυβέρνησις δὲν προσεφέρετο πλήρης διὰ τῶν προτάσεων, ὡς ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν ἀπόρριψιν αὐτῆς, ὑπὸ τοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου, ἐκαυχήθησαν ὅτι καὶ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς αὐτοδιαθέσεως εἶχον ἐπιτύχει κατ’ ἀρχὴν καὶ τὴν αὐτοκυβέρνησιν. Δύο ἐκδοχαὶ εἶναι δυναταὶ ἢ ἀπεδέχοντο αὐτά, τὰ ὁποῖα περιελάμβανεν ἡ Βρεταννικὴ πρότασις ἤ δὲν ἔλεγον τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἄς ἐκλέξουν ἕν ἀπὸ τὰ δύο. Ὅ,τι προτιμοῦν. Ὡς πρὸς τὸ ἐφ’ ἑξῆς στάδιον, ἐπιτροχάδην πάντοτε, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπαντῶν εἰς τὴν δικαίαν ἀξίωσιν, ὄχι μόνον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, καὶ τοῦ συναδέλφου, κ. Λοϊζίδη, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου ὅτι δὲν προσφεύγει εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, διότι φοβεῖται ὅτι δὲν θὰ κληθῇ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς τοιοῦτος φόβος. Τὸ ἄρθρον 32 τοῦ Καταστατικοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ὁρίζει τὰ ἑξῆς: Τὸ Συμβούλιον ἐὰν ὑποβληθῇ διαφορὰ ἐνώπιον αὐτοῦ, ὄχι μόνον μέλους τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἀλλὰ καὶ μὴ μέλους, θὰ καλέσῃ καὶ θὰ ἀκούσῃ τὸ μέλος τοῦτο. Ἡ διάταξις δὲ αὕτη ὑπερισχύει τυχὸν ἀντιθέτου διατάξεως τοῦ κανονισμοῦ. Ἐκτὸς τούτου, εἰς τὴν σημερινὴν συγκρότησιν τοῦ Συμβουλίου μετέχουν ἐκτὸς τῶν 5 μονίμων μελῶν ἡ Γιουγκοσλαβία, τὸ Βέλγιον, ἡ Αὐστραλία, τὸ Περοῦ καὶ ἡ Κούβα. Εἶναι δὲ βέβαιον ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυΐα θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πρόσκλησιν τῆς Ἑλλάδος, καὶ θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ προσκληθῇ ἡ Ἑλλάς. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις καθ’ ἣν τὸ Συμβούλιον νὰ ἔχῃ ἀρνηθῆ τὴν παράστασιν προσφεύγοντος Κράτους. Διακόπτω κατ’ ἀνάγκην τὴν ὁμιλίαν μου προτοῦ τὴν ὁλοκληρώσω καὶ τονίζω τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν Δημοκρατίαν πᾶς πολίτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν ἄσκησιν πολιτικοῦ λειτουργήματος. Πᾶς πολιτικὸς ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον, νὰ προσφέρῃ καὶ τὰς ὑπηρεσίας του, δικαιοῦται δὲ νὰ ἔχῃ τὰς ὑψηλοτέρας τῶν φιλοδοξιῶν. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν, προεδρευομένην ἀπὸ νέον πολιτικὸν ἄνδρα καὶ ἀποτελουμένην καὶ ἀπὸ ἄλλους ἐπίσης νέους ἄνδρας, ἀπευθύνω τὴν ἐρώτησιν: Ἀντὶ νὰ εἶχον ἐπιδιώξει ἢ ἀποδεχθῆ τὴν δι’ εὐνοιῶν καὶ ἀνωμάλων ὁδῶν ἄνοδον εἰς τὴν Κυβερνητικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δημιουργίαν Κόμματος δι’ αὐτῆς, δὲν θὰ ἀπετέλει ἀνωτέραν φιλοδοξίαν ἀξίων νέων ἀνδρῶν ἡ κάθοδός των εἰς τὸν πολιτικὸν στίβον μὲ προβολὴν τῶν ἀρχῶν καὶ ἰδεῶν των; Δὲν θὰ ἦτο ὡραιότερος ἄθλος νὰ ἀγωνισθοῦν διὰ τὰς ἰδέας των ὑπὸ συνθήκας ἴσου, ἐλευθέρου Δημοκρατικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, συντελοῦντες εἰς τὴν παγίωσιν ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου; Ὁ μεγάλος ἀνδρισμός, ποὺ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατήντησεν ἐπιδημία εἰς τὸν τόπον μας, εἶναι κίνδυνος διὰ τὴν Δημοκρατίαν, καὶ τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν. Τὸ ἔγραψα ἄλλοτε, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν. Ὑπάρχει καὶ ἀνάλογον τετράστιχον τοῦ Σαίξπηρ. Οἱ μεγάλοι ἄνδρες ἢ γεννῶνται ἢ ἀναγνωρίζονται διὰ τῶν κατορθωμάτων των, δὲν γίνονται ὅμως ποτὲ διότι οἱ ἴδιοι τὸ ἀπεφάσισαν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν καὶ τῆς κρισίμου θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται τὰ ἐσωτερικά, ἐξωτερικὰ καὶ οἰκονομικὰ ζητήματα, ἡ μόνη ὁδὸς, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἀκολουθήσῃ, εἶναι νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της εἰς Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς Ἑνώσεως, ἡ ὁποία νὰ χειρισθῇ τὸ Κυπριακὸν καὶ νὰ καλέσῃ τὴν χώραν συντόμως εἰς νέας ἐκλογὰς ὑπὸ Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν καὶ μὲ ἁπλῆν ἀναλογικήν. Θὰ ἴδωμεν τότε ποιούς θὰ ἐκλέξῃ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Καὶ ἐὰν τοὺς ἐκλέξῃ ὡς πλειοψηφίαν, πρῶτοι ἡμεῖς θὰ τὴν χειροκροτήσωμεν καὶ θὰ τοὺς σεβασθῶμεν. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω καὶ λυποῦμαι διότι δὲν μοῦ δίδεται πολὺς χρόνος, διὰ νὰ ὁλοκληρώσω τὴν ὁμιλίαν μου.

§175Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Νομίζω ὅτι ὑπὸ τοῦ Σώματος ἐλήφθη μία ἀπόφασις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου ἀγορεύσεως. Μέχρις ὅμως τῆς στιγμῆς ταύτης τρεῖς συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνελθόντες ἐπὶ τοῦ βήματος κατηνάλωσαν χρόνον τριπλάσιον τοῦ καθορισθέντος. Καὶ ἐρωτῶ, θὰ ἐξακολουθήσῃ τοῦτο; Εἶναι τοῦτο μία παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θὰ ἐξακολουθῇ τὸ Προεδρεῖον νὰ ἀνέχεται τὴν παράβασιν ταύτην; Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, νὰ τεθῇ πλέον μία βάσις καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπαρεγκλίτως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ, συνάδελφε, θὰ τηρηθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τοῦ χρόνου ἀγορεύσεως. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§177Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι πολύ, διότι λόγοι ὑγείας δὲν μοῦ ἐπέτρεψαν νὰ παρακολουθήσω τὰς τόσον ἐνδιαφερούσας συζητήσεις τοῦ Σώματος, ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων. Ὀφείλω ὅμως νὰ ἐκφράσω τὴν χαράν μου, διότι, ὡς διεπίστωσα ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν, αἱ συζητήσεις διεξήχθησαν γενικῶς εἰς τόνον ἀνώτερον, πρᾶγμα ποὺ εὔχομαι νὰ ἐπικρατήσῃ καθ’ ὅλον τὸν βίον τῆς παρούσης Βουλῆς. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι, ἡ ψήφισις τοῦ ἀντιδημοκρατικοῦ καὶ ἀντισυνταγματικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαί, ἔφεραν ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον εἰς βασικὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀντίθεσιν ἡ ὁποία μόνον μὲ νέας ἐκλογὰς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαλειφθῇ. Αἱ τελευταῖαι ἐκλογαί, ἐνεργηθεῖσαι μετὰ τὸν θάνατον τῶν δύο μεγάλων στρατιωτικῶν προσωπικοτήτων, ποὺ ἐδέσποσαν τῆς πολιτικῆς σκηνῆς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἔπρεπε νὰ ἐνεργηθοῦν μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Διότι μόνον μὲ αὐτὴν ἦτο δυνατὴ ἡ πραγματικὴ διακρίβωσις τῶν συντελεσθεισῶν ἀνακατατάξεων καὶ τῶν νέων τάσεων τῶν μαζῶν. Ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ διεξήγοντο μὲ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ὁ ἀριθμὸς τῶν κομμάτων θὰ ἦτο περίπου ὁ αὐτός, ποὺ εἶναι καὶ σήμερον, ἀλλ’ ὅμως θὰ εἴχομεν τὸ κέρδος νὰ γνωρίζωμεν ἐπακριβῶς δι’ ἕκαστον κόμμα ἐπὶ ποίας λαϊκῆς βάσεως στηρίζεται καὶ τὶ ἐπακριβῶς ἀντιπροσωπεύει. Πιστεύομεν ὅτι τοῦτο εἶναι βασικὸν μειονέκτημα τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ δημιουργεῖ μίαν σύγχυσιν μὲ δυσμενεῖς ἐπιδράσεις ἐπὶ τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου εἶναι βασικόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Πάντως καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι πρέπει νὰ καθιερωθῇ παγίως ἡ ἀναλογική. Ἡ ἀντίθεσίς μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὀφείλεται ἐπὶ πλέον εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ὑπῆρχε ἰσότης ὅρων κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Αἱ παρεμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν ὑπῆρξαν πρωτοφανεῖς. Ἀπὸ παντοῦ ἔχομεν πληροφορίας ὅτι τὰ ΤΕΑ ἐχρησιμοποιήθησαν ἐντόνως ὑπὲρ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως. Ἔχομεν δὲ τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν τῶν δύο Νομῶν τῆς Θράκης, ἤτοι Ξάνθης καὶ Κομοτινῆς, ὅπου ἡ μεγάλη καὶ δεδηλωμένη πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ ὑπὲρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνετράπη μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῶν Πομάκικων Τμημάτων τῆς παραμεθορίου γραμμῆς, ὅπου ἐξ αἰτίας τῆς δράσεως τῶν ΤΕΑ ἐπιέσθησαν οἱ ψηφοφόροι καὶ ἐψηφίσθη ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις 90 μὲ 100%. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§178Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω πρὸς τὰ λεγόμενά σας, διότι οἱ ἀριθμοὶ βεβαιοῦν ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, παρουσιάζουν ἐν σχέσει πρὸς τὰ τῶν προηγουμένων, εὔνοιαν ὑπὲρ τῆς παρατάξεώς σας εἰς τὰ Μουσουλμανικὰ τμήματα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§179Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Σεῖς τοὐλάχιστον, κ. συνάδελφε, δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῆτε..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Μιχαηλίδη μὴ διακόπτετε.

§181Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἐπαναλαμβάνει διακηρύξεις γενικῶν τινῶν κατευθύνσεων, διὰ τῶν ὁποίων δὲν ἀντιμετωπίζεται κατὰ τρόπον ριζικὸν καὶ γενναῖον τὸ μέγα οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸν ἐργαζόμενον λαόν. Ἰδίως, ὁ τομεὺς ὁ ὁποῖος ἀπασχολεῖ τὸ μέγιστον μέρος τοῦ λαοῦ μας, ὁ ἀγροτικός, δὲν ἀντιμετωπίζεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τρόπον ὑποβοηθοῦντα πράγματι τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς καὶ γενικῶς τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀκόμη περισσότερον τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν δικαίων ἀξιώσεων τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ἔχουν μίαν ἀσυγχώρητον δι’ ἡμᾶς παράλειψιν. Πρόκειται περὶ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἔναντι τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ στηρίξῃ αὐτάς. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς κουράσω διὰ νὰ ὑπογραμμίσω ποία εἶναι ἡ σημασία τῆς γεωργίας εἰς τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Γνωρίζετε πάντως, ὅτι ἄνω τοῦ 60% τοῦ πληθυσμοῦ μας εἶναι ἀγροτικός, ὅτι τὸ μέγιστον μέρος τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος προέρχεται ἀπὸ τὴν γῆν καὶ τὴν ἀγροτικὴν ἐργασίαν, ὅτι τὸ σύνολον, περίπου τῶν ἐξαγωγῶν μας καλύπτει ἡ ἀγροτική μας παραγωγὴ καὶ οὕτω προσπορίζει εἰς τὸ Ἔθνος πολύτιμον συνάλλαγμα, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἀποτελεῖ τὴν μεγάλην καταναλωτικὴν μᾶζαν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξῃ καὶ τὴν βιομηχανικήν μας παραγωγὴν καὶ νὰ δώσῃ ἐργασίαν καὶ εἰς ἄλλα ἐπαγγέλματα, καί, ὅτι ὁ ἀγροτικός μας κόσμος εἶναι ὁ σταθερὸς καὶ ἀκλόνητος φρουρὸς καὶ μαχητὴς εἰς πᾶσαν κρίσιμον στιγμὴν τῶν ἐθνικῶν μας ζητημάτων. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸς ὁ συνεχὴς μόχθος, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ὑποβάλλεται ὑπὸ τὰς πλέον ἀντιξόους καὶ σκληρὰς καιρικὰς συνθήκας, διὰ νὰ γονιμοποιήσῃ τὴν γῆν καὶ νὰ ἀποδώσῃ τοὺς πολυτίμους καρπούς της. Ὁ κόσμος αὐτὸς τῆς ἐργασίας καὶ τοῦ μόχθου οὐδέποτε βλέπει ἱκανοποιημένους τοὺς τόσους κόπους του. Ὅταν φθάνῃ, ὕστερα ἀπὸ τὴν σκληρὰν μάχην ποὺ δίδει διὰ τὴν καλλιέργειαν, εἰς τὴν ὥραν τῆς συγκομιδῆς καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν διάθεσίν της, βλέπει διαρκῶς μὲ ἀπογοήτευσιν τὰς τιμὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων νὰ κατρακυλοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἔτσι νὰ χάνῃ τὴν ἀξίαν των κυριολεκτικῶς μέσα ἀπὸ τὰ χέρια του. Πολλάκις μία πλουσία καὶ ηὐξημένη ἐσοδεία, ἀντὶ νὰ γίνεται πηγὴ εὐτυχίας, ἀντιθέτως γίνεται ἀφορμὴ δυστυχίας διὰ τὸν ἀγρότην καὶ τὴν οἰκογένειάν του. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κερδίζουν ἀπὸ τὴν ἀγρίαν αὐτὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἀγρότου, δὲν εἶναι παρὰ μόνον οἱ κερδοσκόποι μεγαλέμποροι καὶ βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς καταδυναστεύουν ὄχι μόνον τὴν παραγωγὴν ἀλλὰ καὶ τὴν κατανάλωσιν. Ἐδῶ ἀκριβῶς ἀνακύπτει τὸ μέγα πρόβλημα τῆς προστασίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Ἡ προστασία αὕτη ἐπιτυγχάνεται μόνον διὰ τοῦ καθορισμοῦ τιμῶν ἀσφαλείας τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ διὰ τῆς ἐγκαίρου συγκεντρώσεως αὐτῶν. Γνωρίζομεν καλῶς, τὰ ὑφιστάμενα ἐμπόδια ἀλλ’ ὅμως ἐὰν θέλωμεν πράγματι, νὰ ἐξασφαλίσωμεν στοιχειώδη οἰκονομικὴν δικαιοσύνην ἀπέναντι τῶν σκλάβων αὐτῶν τῆς γῆς, ἔχομεν καθῆκον νὰ ὑπερπηδήσωμεν ὅλα τὰ ἐμπόδια καὶ ὅλας τὰς προβαλλομένας ὑπὸ τῶν ἐπιτηδείων ἀντιδράσεις καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Οὕτω μόνον θὰ σταματήσωμεν τὴν ἀστυφιλίαν, θὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ἀνεργίαν καὶ ὑποαπασχόλησιν καὶ θὰ περιορίσωμεν τὴν ἐθνοφθόρον μετανάστευσιν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ κερδίσωμεν τὴν μεγάλην μάχην διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε ὅλοι σας τὴν οἰκτρὰν τύχην τῆς ἐφετεινῆς βαμβακοπαραγωγῆς καὶ τῆς ὀρυζοπαραγωγῆς, αἱ ὁποῖαι περίπου εἶχαν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὰ χέρια τῆς ἀχαλινώτου κερδοσκοπίας, ἡ ὁποία εἰς βάρος τοῦ ἱδρῶτος καὶ τοῦ αἵματος τῶν βαμβακοπαραγωγῶν καὶ ὀρυζοπαραγωγῶν ἐθησαύρισαν ἀφαντάστως, ἰδίως μὲ τὸν κατάπτυστον καὶ παράνομον θεσμὸν τῶν προαγορῶν. Αὐτήν, ἐξ ἄλλου, τὴν ἐποχὴν εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ μαρτυρίου τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος κυριολεκτικῶς σπαράσσεται ἀπὸ τὴν ἐκμεταλλευτικὴν μανίαν τοῦ κερδοσκοπικοῦ ἐμπορίου. Μόνιμος λοιπὸν ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως καὶ πάσης ἄλλης Κυβερνήσεως, ποὺ φιλοδοξεῖ ν’ ἀσκήσῃ στοιχειώδη ἀγροτικὴν πολιτικήν, πρέπει νὰ εἶναι αἱ τιμαὶ ἀσφαλείας καὶ ἡ συγκέντρωσις τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Τὸ πρᾶγμα ὅμως αὐτὸ δὲν εἶναι οὔτε ἁπλοῦν οὔτε εὔκολον, διότι δυστυχῶς ὑπάρχουν αἱ σκοτειναί, αἱ ἀόρατοι δυνάμεις τῶν Ἀθηνῶν, αἱ δυνάμεις τῆς Οἰκονομικῆς Ὀλιγαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρονται καὶ πράττουν τὸ πᾶν διὰ νὰ διατηρήσουν τὸ καθεστὼς τῆς ἀναρχίας εἰς τὴν ἐμπορίαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Εἰδικώτερον ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὴν ἵδρυσιν Καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ μὲ παρεμβατικὸν χαρακτῆρα. Χαιρετίζομεν τὴν ἐξαγγελίαν αὐτὴν τῆς Κυβερνητικῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία κατ’ ἀρχὴν ἱκανοποιεῖ τὸν ἀγροτικόν μας κόσμον. Πρέπει ὅμως ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξοπλίσῃ τὸν ἐν λόγῳ Ὀργανισμὸν μὲ εὐρυτάτας ἁρμοδιότητας καὶ οἰκονομικὰ μέσα καὶ πρέπει ὁπωσδήποτε εἰς τὴν διοίκησίν του νὰ ἀντιπροσωπευθοῦν εὐρύτατα οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ οἱ καπνεργάται. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ὀφείλομεν νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ καπνικοῦ προβλήματος πρέπει πάντοτε νὰ ἔχῃ ὡς κύριον γνώμονα τὰ συμφέροντα τῶν δύο βασικῶν τάξεων, ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ προϊόντος, τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τῶν καπνεργατῶν, τὰ ὁποῖα ἄλλως τε συμφέροντα συμπίπτουν κατὰ κανόνα καὶ μὲ τὸ συμφέρον τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας. Τὸ Κόμμα μας, τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων, δημιούργημα τῶν πρωτοπόρων ἀγωνιστῶν τοῦ Πολιτικοῦ, Ἀγροτικοῦ καὶ Ἐργατικοῦ Κινήματος τῆς Χώρας, ἀποδίδει πρωταρχικὴν σημασίαν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ θὰ ἀγωνισθῇ ἀνενδότως καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, προκειμένου νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν δικαίαν ἀπαίτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ μας κόσμου. Μὲ ἰδιαιτέραν χαρὰν ἠκούσαμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁμιλῇ περὶ προσλήψεως 500 γεωπόνων, περὶ ἐκτελέσεως ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, περὶ ἱδρύσεως ἐργοστασίων Ἀζώτου καὶ Ζακχάρεως καὶ περὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀποδίδομεν πράγματι ἐντελῶς ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, διὰ τῶν ὁποίων καὶ αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ἐλάττωσιν τοῦ κόστους αὐτῆς θὰ ἐπιτύχωμεν. Ἐπίσης ἀποδίδομεν ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου Ἀζώτου, ποὺ ἱκανοποιεῖ μίαν βασικὴν ἀνάγκην τῆς ἀγροτικῆς μας Οἰκονομίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, πράγματι αὕτη ἔχει ἀνάγκην ἀναδιοργανώσεως καὶ παραλλήλως μεγαλυτέρας προικοδοτήσεως δι’ ἐπαρκῶν κεφαλαίων, προκειμένου αὕτη νὰ ἀσκήσῃ πραγματικὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν. Ἐκ παραλλήλου φρονοῦμεν, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν Συνεταιρισμῶν πρέπει νὰ τύχῃ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῆς μεγαλυτέρας δυνατῆς προσοχῆς καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ νέος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ θελήσῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀναμορφώσεως τῆς συνεταιριστικῆς Νομοθεσίας μὲ κριτήρια τὴν ἀναμφισβήτητον κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν χρησιμότητα αὐτῶν ἐπὶ συγχρονισμένων καὶ Δημοκρατικῶν βάσεων. Ὡσαύτως, ἐπιθυμοῦμεν ὅπως ὑπενθυμίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἐπίμονον αἴτημα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ὅπως τὸ Κράτος ἀναλάβῃ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς Ἀγροφυλακῆς, ὅπως ἀκριβῶς πράττει καὶ διὰ τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων καὶ τὴν Πυροσβεστικὴν Ὑπηρεσίαν, ποὺ ἀπασχολοῦνται μόνον μὲ τὴν φύλαξιν τῆς περιουσίας τῶν κατοίκων τῶν πόλεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ γενικώτερα οἰκονομικὰ προβλήματα τῆς Χώρας, βάσις τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἐπίτευξις τῆς νομισματικῆς σταθερότητος ἐπιθυμοῦμεν νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μεταξὺ τῶν ἄλλων συμπεριλάβῃ καὶ τὰ ἀκόλουθα μέτρα καὶ μέσα διὰ τὴν καθήλωσιν καὶ τὴν πτῶσιν τοῦ τιμαρίθμου: 1) Διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς καταναλώσεως πρέπει σοβαρῶς νὰ μελετηθῇ ἡ ἐνίσχυσις καὶ χρησιμοποίησις τῶν καταναλωτικῶν συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰ πεπολιτισμένα Κράτη προσφέρουν σημαντικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν μάχην ἐναντίον τῆς κερδοσκοπίας τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν ὑψωτικῶν τάσεων τοῦ τιμαρίθμου. 2) Τὴν ἀναπροσαρμογὴν τοῦ συστήματος τῶν εἰσαγωγῶν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐνισχύσεως τῆς διαρκῶς αὐξανομένης ἐξαγωγῆς τῶν ἐγχωρίων προϊόντων καὶ νὰ μὴ παρασυρθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν καταβαλλομένην προσπάθειαν διασώσεως παθητικῶν διὰ τὴν οἰκονομίαν μας βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι βαρύνουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. 3) Ἀντιμετώπισιν κατὰ τρόπον ρεαλιστικὸν τοῦ προβλήματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ περιστολὴν πάσης μὴ παραγωγικῶς ἤ κοινωνικῶς σκοπίμου δαπάνης. 4) Ἐπιβολὴν νέων φόρων ἐπὶ τῶν μεγάλων εἰσοδημάτων καὶ γενικὰ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ἰσχυροτέρων ὁμάδων, ὡς ἐπίσης ἀπόλυτον καὶ δικαίαν ἐφαρμογὴν τῶν ὑφισταμένων φορολογιῶν. Σταθερὰ δὲ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μείωσιν τῶν ἐμμέσων φόρων, οἱ ὁποῖοι πλήττουν ἀνίσως καὶ ἀδίκως τὰς πτωχοτέρας τάξεις καὶ ἰδιαίτατα τοὺς ἀγρότας. 5) Ἀποτελεσματικὸν ἔλεγχον τοῦ Τραπεζιτικοῦ μας συστήματος, οὕτως ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐναρμόνισις τῆς πιστωτικῆς μας πολιτικῆς πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς πραγματικῆς αὐξήσεως τῆς Ἐθνικῆς παραγωγῆς μας. Γενικώτερον, παρατηροῦμεν ὅτι: ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, πρὸς τὴν ὁποίαν εὐλόγως ἀποβλέπει ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ πρῶτον λόγον μὲ θυσίας τῶν εὐπορωτέρων τάξεων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαρτᾶται αὕτη μόνον ἀπὸ θυσίας τῶν ἐργαζομένων τάξεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐργάται, οἱ ἀγρόται, οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι νὰ κρατοῦν διαρκῶς ἐπὶ τῶν ὤμων των τὴν ἰσορροπίαν τῆς Οἰκονομίας, ὑποβαλλόμενοι εἰς πᾶσαν ἀναγκαίαν δι’ αὐτὴν θυσίαν. Πιστεύομεν ὅτι σήμερον εἶναι δυνατόν, νὰ εὑρεθοῦν χῶραι τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι πρόθυμοι νὰ χρηματοδοτήσουν ἕνα μακροχρόνιον οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Χώρας μας καὶ αἱ ὁποῖαι εὐχαρίστως θὰ δεχθοῦν νὰ λαμβάνουν εἰς ἐξόφλησιν τῶν δανείων των, ἰδικά μας γεωργικὰ προϊόντα. Εὐχαρίστως ἠκούσαμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐνδιαφερθῇ ἰδιαιτέρως διὰ τὰς ὀρεινάς μας περιφερείας, ὑπὲρ τῶν ὁποίων πᾶσα θυσία εἶναι καὶ παραγωγικῶς σκόπιμος καὶ ἐθνικῶς ἐπιβεβλημένη. Ἰδιαιτέρα μέριμνα πρέπει ὅμως νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τοὺς παραμεθορίους μας πληθυσμούς. Ἡ κατάστασις τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν παραμένει πάντοτε ἐξαιρετικὰ κρίσιμος καὶ νομίζω ὅτι λόγοι παραγωγικοί, ἐθνικοί, δικαιοσύνης καὶ κοινωνικοὶ ἐπιβάλλουν τὴν εἰδικὴν ὑποστήριξιν τῶν παραμεθορίων αὐτῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ὑφίστανται καὶ εἰς χρῆμα καὶ εἰς αἷμα πρῶτοι τὰ πλήγματα τῶν ἐχθρικῶν ἐπιδρομῶν. Τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων ἐπιθυμεῖ ὅλως ἰδιαιτέρως νὰ σχολιάσῃ τὴν προγραμματισθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρωσιν τῆς ἰατρικῆς καὶ φαρμακευτικῆς περιθάλψεως τῶν ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν καὶ νὰ παρατηρήσῃ σχετικῶς ὅτι οὔτε τὰ ληφθέντα οὔτε τὰ προγραμματισθέντα σχετικὰ μέτρα εἶναι ἀρκετά, διότι πιστεύει ὅτι ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἔχει ὡριμάσει τὸ θέμα τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας. Ὄχι μόνον ἰατρικήν, φαρμακευτικὴν καὶ νοσοκομειακὴν περίθαλψιν, ἀλλὰ καὶ ἐπιδόματα ἀσθενείας καὶ ἀτυχημάτων καὶ συντάξεις γήρατος καὶ θανάτου πρέπει νὰ ἀποκτήσουν ὅλοι οἱ ἀγρόται. Εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὴν χώραν μας νὰ ἔχῃ ἀνασφάλιστον τὸ μεγαλύτερον καὶ πτωχότερον ἀλλὰ καὶ παραγωγικώτερον μέρος τοῦ πληθυσμοῦ της, ἐνῷ ὅλαι αἱ Βαλκανικαὶ Χῶραι ἀπὸ ἐτῶν ἔχουν ὁλοκληρώσει τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις των. Ὡσαύτως τὸ Κόμμα μας ἐπιθυμεῖ νὰ ὑπογραμμίσῃ τὴν μεγίστην σημασίαν ποὺ ἔχει διὰ τὴν σταθερότητα τῶν ἀγροτικῶν εἰσοδημάτων ἡ πλήρης ἀνάπτυξις καὶ λειτουργία τῶν Γεωργικῶν Ἀσφαλίσεων, αἱ ὁποῖαι μάλιστα δι’ ἀναλόγων ἀντασφαλίσεων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσφαλίσουν καὶ τὴν γενικωτέραν οἰκονομίαν μας ἀπὸ ἀναστατώσεις, ἀποτόκους διαφόρων θεομηνιῶν. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς Ἐσωτερικῆς Πολιτικῆς αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς ἱκανοποιοῦν. Παρῆλθον ἤδη 7 ἔτη ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ἀνωμάλου περιόδου καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ τηρῇ ἐν ἰσχύϊ διατάξεις ἐκτάκτου ἀνάγκης καὶ ἀρνεῖται νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν ὅλην ἐκκρεμότητα μὲ παροχὴν ὁλοκληρωτικῶν μέτρων λήθης τοῦ παρελθόντος. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικὴν εἶναι πολὺ περιωρισμέναι, μὴ ἐπιδεχόμεναι κριτικήν. Τὰ κηρύγματα περὶ Αὐτοδιοικήσεως καὶ Ἀποκεντρώσεως πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ φθάσουν κάποτε εἰς τὸν δρόμον τῆς πραγματοποιήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐπαρχία νὰ ἀποφύγῃ τὴν θανατηφόρον νάρκην, ἐὰν δὲν τῆς ἐξασφαλισθοῦν ἐπαρκεῖς οἰκονομικοὶ πόροι καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κτυπηθῇ ὁ ὑδροκεφαλισμὸς τῆς πρωτευούσης, ἐὰν δὲν χαλαρωθῇ ὁ ἀποπνικτικὸς ἐναγκαλισμὸς τῆς Διοικήσεως ἀπὸ τὴν πονηρὰν καὶ ἰδιοτελῆ γραφειοκρατίαν τοῦ Κέντρου. Ἄπειρα θέματα τῆς ὑπαίθρου περιπίπτουν εἰς τὴν σῆψιν τῆς ἀναβλητικότητος ἢ τῆς ἀκαθορίστου ἁρμοδιότητος τοῦ Κέντρου καὶ τελικῶς ἐξαφανίζονται, ἐνῷ ἡ Ἐπαρχία ἀναμένει ματαίως καὶ μὲ ἀγωνίαν τὰς λύσεις των. Ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τοῦ Δημοκρατικοῦ μας Πολιτεύματος ἐπιβάλλει ὅπως κατοχυρωθῇ ὁ ὑγιὴς συνδικαλισμὸς εἰς τὰς Ἐργατοϋπαλληλικὰς Ὀργανώσεις. Ὡσαύτως ἐπιβάλλεται ἡ κατοχύρωσις τῶν συνεταιριστικῶν ἐλευθεριῶν, διότι ἐσχάτως παριστάμεθα μάρτυρες ἐφαρμογῆς τοῦ ΜΘʹ ψηφίσματος εἰς βάρος τῶν αἱρετῶν διοικήσεων τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος). Ὡς πρὸς τὸ Κυπριακὸν ἠκούσαμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλοῖ ὅτι παρέχει τὴν συμπαράστασίν της εἰς τοὺς ἀγωνιζομένους Κυπρίους καὶ τοὺς ἡγέτας των, ἀλλὰ διαπιστώνομεν ὅτι ἔλλειψε καὶ λείπει ἡ πνοὴ καὶ ἡ ὑπεύθυνος ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐλευθέρας Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν κυρίως βαρύνει ἡ διαχείρισις τῶν ἐθνικῶν θεμάτων. Ἐκφράζομεν τὴν πλήρη ἀλληλεγγύην μας πρὸς τοὺς ἡρωϊκῶς ἀγωνιζομένους διὰ τὴν ἐλευθερίαν των Κυπρίους, εἰς τὸ πλευρὸν τῶν ὁποίων εὑρίσκεται ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος ἀσχέτως πολιτικῆς τοποθετήσεως καὶ καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸν πλέον ἀποφασιστικὸν τρόπον, τὸ τόσον συγκλονίζον πᾶσαν Ἑλληνικὴν καρδίαν ὕψιστον ἐθνικὸν ζήτημα. Γενικώτερον ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ὅτι προσέρχεται ἐθελοντικῶς καὶ ἄνευ ὅρων ὑπέρμαχος τῆς Δυτικῆς Παρατάξεως. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀποκρούσωμεν τὴν τοιαύτην μονόπλευρον τοποθέτησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναγνωρίζομεν ὅτι πλεῖστοι καὶ σοβαροὶ λόγοι μᾶς ἐνέταξαν εἰς τὴν παράταξιν τοῦ Δυτικοῦ κόσμου. Ἀλλὰ δὲν δεχόμεθα, ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ μᾶς ἀποκλείσῃ ἀπὸ ἐπαφὴν καὶ συνεργασίαν μὲ τοὺς Λαοὺς τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Αἱ Χῶραι τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, καὶ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ἰδιαιτέρως, ἀποτελοῦν σοβαρωτάτους παράγοντας, ποὺ ἐπηρεάζουν βασικὰ τὰς διεθνεῖς σχέσεις τῆς ἀνθρωπότητος. Ἐξ ἄλλου, ἡ ἐπίδρασίς των εἰς τὰς οἰκονομικὰς συναλλαγὰς συνεχῶς εὐρύνεται. Δὲν εἶναι συνεπῶς δυνατὸν ἡ Χώρα μας, νὰ εὑρίσκεται εἰς τόσην ἀπόστασιν ἀπὸ τοὺς ἐν λόγῳ Λαούς. Πρέπει εἰλικρινῶς καὶ μὲ καλὴν θέλησιν νὰ δεχθῶμεν πᾶσαν ἐκδήλωσιν φιλίας καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους Λαούς. Καὶ εἰς πρώτην ἐκδήλωσιν τῶν τοιούτων ἀγαθῶν προθέσεών μας ὑποστηρίζομεν τὴν ἀποδοχὴν τῆς ἐκκρεμούσης προσκλήσεως τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως διὰ τὴν ἀποστολὴν μιᾶς Κοινοβουλευτικῆς Ὁμάδος πρὸς ἐπίσημον ἐπίσκεψιν εἰς Ρωσσίαν. Ἐκτιμῶμεν βαθύτατα τὴν ἀνάγκην στενῆς συνεργασίας μὲ τὴν ἐκ παραδόσεως φίλην καὶ γείτονα Γιουγκοσλαυΐαν, ἡ ὁποία εἰς τὴν παροῦσαν δοκιμασίαν ἐπέδειξεν ἔναντι τῶν προβλημάτων μας πλήρη κατανόησιν. Θεωροῦμεν ἐπίσης λίαν ἐπωφελῆ τὴν ἔτι μεγαλυτέραν σύσφιγξιν τῶν σχέσεών μας μὲ τοὺς Ἀραβικοὺς Λαούς. Τὸ Κόμμα Ἀγροτῶν καὶ Ἐργαζομένων, ὡς Κόμμα τοῦ μοχθοῦντος καὶ ἐργαζομένου Λαοῦ, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν φιλειρηνικὸν καὶ θὰ ὑποστηρίξῃ ἐνεργῶς πᾶσαν προσπάθειαν ἀποσκοποῦσαν εἰς τὴν ἐμπέδωσιν τῆς Εἰρήνης. Ἀπὸ τὰς ἀρχὰς αὐτὰς ἐμπνεόμενοι, ἐπιθυμοῦμεν τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλῶν καὶ φιλικῶν σχέσεων μὲ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς γειτονικούς μας Λαούς. Ἡ Εἰρήνη εἶναι τὸ μέγα ἀγαθὸν τοῦ ὁποίου πρωτίστως ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ὁ ἀγροτικὸς καὶ ἐργαζόμενος κόσμος. Δι’ ὅλους τοὺς ἀνωτέρω λόγους θὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ψῆφον μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§182Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς περιώρισα τὴν ὁμιλίαν μου διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ τέταρτον. Τὸ αὐτὸ δὲν ἐπεθύμουν νὰ συμβῇ καὶ διὰ τὸν κ. Μπαλτατζῆν. Θὰ παρακαλέσω ὅμως, ὅπως εἰς τὸ μέλλον ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ Σῶμα τώρα μόλις συνεκροτήθη. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐμελετήθη ἀπὸ ὅλους τοὺς συναδέλφους. Εἶναι φυσικὸν καὶ τὸ Προεδρεῖον νὰ εἶναι κάπως ἐπιεικὲς εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§184ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. .... (Δὲν ἠκούσθη).

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὁμιλῇ ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος, δὲν χρειάζεται Κανονισμὸς ἀλλὰ κάτι ἄλλο. Δὲν τὸν διακόπτουν τὸν Πρόεδρον εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου.

§186Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ ἀπευθύνω καὶ πάλιν τὴν παράκλησιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ τηρηθῇ αὐστηρῶς ἡ ἀπόφασις περὶ τετάρτου καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ γίνωνται διακοπαὶ διότι ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ ἐξαντληθῇ ἀπόψε ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων καὶ νὰ κηρυχθῇ περαιωμένη ἡ συζήτησις. Χθὲς τὸ βράδυ παρέστη ἀνάγκη, βουλευτὴν τῆς πλειοψηφίας, νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ συντομεύσῃ διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐστηρῶς ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ τετάρτου. Ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν καὶ πάλιν. Εἶναι ἤδη 10 ἡ ὥρα. Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὸ τέταρτον, εἶναι δυνατὸν μέχρι πρωΐας νὰ τελειώσωμεν.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται διακοπαὶ ἀπὸ οὐδεμίαν πλευράν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς.

§188Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα μετὰ τὴν θαυμασίαν ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου ἐξ Ἀθηνῶν κ. Σ. Λουϊζίδη, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν ἀγόρευσίν του ἐδημιούργησεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐθνικὸν σάλπισμα. Θὰ μοῦ ἦτο δύσκολον νὰ μεταπηδήσω εἰς τὸ θιγὲν θέμα τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, δὲν ἐπροτιθέμην νὰ ὁμιλήσω, ἐὰν δὲν μὲ διηυκόλυναν πρὸς τοῦτο οἱ προλαλήσαντες, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἰδικώτερον μὲ διευκολύνει ἡ ἀγόρευσις τοῦ συναδέλφου κ. Βαρβούτη. Καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα ἀντικρούων τὰ ὅσα ἀνέπτυξαν περὶ ἐμφυλίου πολέμου οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἤχθη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας θέμα νομιμοποιήσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος. Ὑπεστηρίχθη ἡ ἄποψις, ὅτι αἱ ἐκτοπίσεις, οἱ φάκελλοι καὶ τὰ πιστοποιητικὰ Κοινωνικῶν φρονημάτων καταργοῦν τὴν Δημοκρατίαν καὶ ἐπεκρίθη ἡ Κυβέρνησις διότι ἑπτὰ ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου δὲν σκέπτεται νὰ χορηγήσῃ γενικὴν ἀμνηστίαν καὶ ν’ ἀνοίξῃ τὴν θύραν τοῦ Δημοσίου βίου εἰς τὸ Κ.Κ.Ε. ὥστε δι’ αὐτοῦ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀποκαλουμένη ἐσωτερικὴ εἰρήνευσις. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ε.Δ.Α. κ. Πασαλίδης ἐπροχώρησε μάλιστα ἔτι περισσότερον ὑποστηρίξας ὅτι ἡ ἐκλογικὴ σύμπραξις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου μὲ τὴν Ε. Δ.Α. —τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει ἀποκαλέσει ἐπιγραμματικῶς προσωπεῖον τοῦ Κ.Κ.Ε— ἔδωσε πολιτικῶς καὶ ἠθικῶς τὴν ἀμνηστίαν καὶ τὴν νομιμοποίησιν τοῦ Κομμουνισμοῦ εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴν ἀπομένῃ σήμερον παρὰ ἡ τυπικὴ προσεπικύρωσις καὶ νομικὴ καθιέρωσις μιᾶς δημιουργημένης καὶ ὑφισταμένης πραγματικότητος. Κύριοι βουλευταί, θεωροῦμεν ὡς πρωταρχικὸν ἐθνικὸν ζήτημα τῆς Ἑλλάδος, τὸ ζήτημα τοῦ Κομμουνισμοῦ. Ὄχι μόνον διότι ἡ ἐσφαλμένη τούτου ἀντιμετώπισις θὰ ἐκθέσῃ ἐκ νέου εἰς ἄμεσον κίνδυνον τὴν ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Χώρας καὶ τοὺς δημοκρατικοὺς αὐτῆς θεσμούς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν πρόσθετον λόγον, ὅτι ἂν ἐπιτρέψωμεν ἀναζωπύρωσιν τῆς ἐπαναστατικῆς Κομμουνιστικῆς δραστηριότητος, θὰ πλήξωμεν ἀνεπανορθώτως τὴν ἱερὰν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ὀφείλομεν νὰ ἀτενίζωμεν μὲ αἴσθημα Θρησκευτικῆς εὐλαβείας. Ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς κατεβλήθη προσπάθεια, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀλλοιωθοῦν τὰ δεδομένα τοῦ ζητήματος, ἀπεσιωπήθησαν αἱ σημαντικώτεραι πλευραί, καὶ κεφαλαιώδη τούτου στοιχεῖα ἠλλοιώθησαν σκοπίμως καὶ τεχνηέντως. Ἂν ὅμως εἰς ἄλλους λαοὺς ἐπιτρέπωνται αἱ πλάναι καὶ αἱ αὐταπάται, ἡμεῖς θὰ εἴμεθα ἀσυγχώρητοι καὶ θὰ εὑρεθῶμεν ἐκτεθειμένοι εἰς βαρυτάτας ἔναντι τοῦ Ἔθνους εὐθύνας ἂν μεθ’ ὅσα ἔχουν συμβῆ καὶ συμβαίνουν εἰς τὴν χώραν αὐτήν, λοξοδρομήσωμεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀπὸ τὴν λεωφόρον τῆς ἀληθείας καὶ τῆς πραγματικότητος, τὴν ὁποίαν διήνοιξαν αἱ θυσίαι, τὰ δάκρυα καὶ οἱ ἀγῶνες τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἡ περίπτωσις τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἰδιάζουσα μοναδικὴ εἰς τὸ δημόσιον βίον μας καὶ ἐπιχειροῦν νὰ παραπλανήσουν τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅσοι θίγουν τὸ θέμα τοῦτο μὲ ἀφῃρημένας γενικότητας καὶ μὲ ὑποκριτικοὺς δημοκρατικοὺς λυρισμούς. Ἡ οὐσία, ἡ βάσις, ὁ σκελετὸς τοῦ ζητήματος εἶναι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ζητεῖται ἡ νομιμοποίησις συνωμοτικῆς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία φέρει δύο κύρια γνωρίσματα. Πρῶτον εἶναι ὄργανον ξένης δυνάμεως καὶ δεύτερον, ἐργάζεται διὰ τὴν κατάργησιν τῆς Δημοκρατίας. Ἡ περιφρούρησις, κατὰ συνέπειαν, τῆς ἐθνικῆς ἀκεραιότητος καὶ ἡ προστασία τῆς Δημοκρατίας ἐπιβάλλουν εἰς τὸ Κράτος, εἰς τὸ ἐθνικὸν καὶ δημοκρατικὸν Κράτος, νὰ περιαγάγῃ τὸ Κ.Κ.Ε. εἰς μόνιμον ἀδυναμίαν νὰ βλάψῃ τὸ Ἔθνος καὶ νὰ στραγγαλίσῃ τὰς πολιτικὰς ἐλευθερίας τοῦ Λαοῦ. Ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του, ἀπὸ τὰ πρῶτα του βήματα καὶ μέχρι σήμερον τὸ Κ.Κ.Ε., κύριοι βουλευταί, εὑρέθη πάντοτε ἀντιμέτωπον τοῦ Ἔθνους, ἐπειδὴ ἀντιμέτωπος τῆς Ἑλλάδος ὑπῆρξεν ἡ ξένη δύναμις, τῆς ὁποίας ὑπηρετεῖ τὰ συμφέροντα καὶ διευκολύνει τοὺς ἑλιγμούς. Εἰς ὅλους τοὺς κρισίμους σταθμοὺς τοῦ Ἐθνικοῦ βίου μας τῶν τελευταίων 35 ἐτῶν τὸ ΚΚΕ δὲν ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ παρὰ συμφοράς, προδοσίας καὶ ἐγκλήματα «Κόμμα ἐγκλήματος καὶ προδοσίας» τὸ ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Παπανδρέου. Καὶ τὰ γεγονότα καθιστοῦν ἀμετακίνητον τὸν χαρακτηρισμόν. Εἶναι Κόμμα προδοσίας. Διότι εἰργάσθη διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάρρευσις τοῦ Ἑλληνικοῦ μετώπου εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Τὸ ΚΚΕ, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀπὸ τοὺς πρωταγωνιστὰς τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς. Ἡ Ρωσία τοῦ Λένιν εἶχεν ὑπογράψει στρατιωτικὸν σύμφωνον μὲ τὴν Κεμαλικὴ Τουρκίαν καὶ ἡ Μόσχα παρεῖχε πᾶσαν βοήθειαν εἰς τὴν Ἄγκυραν. Πειθαρχοῦντες εἰς τὴν Σοβιετικὴν γραμμὴν οἱ Ἕλληνες Κομμουνισταὶ ἔπραττον τὸ πᾶν διὰ νὰ βοηθήσουν τὸν Κεμάλ. Ὑπέσκαπταν τὸ ἠθικὸν τοῦ μετώπου καὶ τῶν μετόπισθεν καὶ ἐκήρυσσαν τὴν διάλυσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Περὶ τούτου ὑπάρχουν ἀδιάψευστα στοιχεῖα. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἐπίσημος καὶ πανηγυρικὴ ὁμολογία τοῦ Κ.Κ.Ε. γενομένη μάλιστα μὲ κυνικότητα ἡ ὁποία προκαλεῖ αἴσθημα φρίκης. Εἰς τὸν «Ριζοσπάστην» τῆς 12ης Ἰουλίου 1935 ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, ἡ διακήρυξις τοῦ ΚΚΕ ὅτι ἐπεδίωξε τὴν ἧτταν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Ἰδού τὶ γράφει: «Ἡ Μικρασιατικὴ ἐκστρατεία δὲν χτυποῦσε μόνον τὴν Νέαν Τουρκίαν, μὰ στρεφότανε καὶ ἐνάντια στὰ ζωτικότατα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Γι’ αὐτὸ ἐμεῖς ὄχι μόνον δὲν λυπηθήκαμε γιὰ τὴν ἀστικοτσιφλικάδικη ἧττα στὴ Μικρασία, μὰ καὶ τὴν ἐπιδιώξαμε». Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα εἶναι Κόμμα προδοσίας. Διότι διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας, ἐκηρύχθη ὑπὲρ τοῦ ἐδαφικοῦ διαμελισμοῦ τῆς Ἑλλάδος υἱοθετῆσαν τὸ σύνθημα τῆς αὐτονομήσεως τῆς Μακεδονίας. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου ὁμιλῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 18ης Ἰουνίου 1929 ἔλεγε τὰ ἑξῆς: Ἐνθυμοῦμαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, κατὰ τὴν ἑσπέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίζετο ἡ παραπομπὴ τῶν Κομμουνιστῶν βουλευτῶν, διότι εἶχον προπαγανδίσει τὴν αὐτονόμησιν τῆς Μακεδονίας, ἠρώτησα τοὺς «συντρόφους»: «Διατί ἐπιμένετε εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τῆς αὐτονομήσεως, ἡ ὁποία καὶ παραλογισμὸν πλέον ἀποτελεῖ κατόπιν τῆς νέας ἐθνολογικῆς συνθέσεως τῆς Μακεδονίας καὶ προφανῶς σημειώνει τὴν κοινωνικὴν προπαγάνδαν σας ἀφοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχουν ἐργατικοὶ ἄνθρωποι εἰς τὴν Μακεδονίαν, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ συγκινηθοῦν καὶ νὰ μὴ ἀγανακτήσουν ἀπὸ τὴν νέαν αὐτὴν ἀπειλουμένην ἀνταλλαγὴν πληθυσμῶν»; Καὶ μοῦ ἀπήντησαν: «Ἔχετε δίκαιον. Γνωρίζομεν τὸν παραλογισμόν, ἀλλὰ ἡ διαταγὴ τῆς Μόσχας εἶναι ρητή». Καὶ τότε τοὺς εἶπα: «Διατί δὲν διαφωτίζετε τὴν Μόσχαν;».

§189Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Λέγετε ἀνακριβείας. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως, κωδωνοκρουσίαι).

§190Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἀπὸ τὴν ἀνωτέρω περικοπὴν τῆς δηλώσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων.....

§191Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. .... (διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν, κύριε Ἐφραιμίδη, καθῆστε κάτω. (Θόρυβος).

§193Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. .... (ἐξακολουθεῖ διακόπτων χωρὶς νὰ ἀκούεται λόγῳ τοῦ θορύβου).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν, κύριε βουλευτά. Παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Δικαίωμα τοῦ κάθε βουλευτοῦ εἶναι νὰ εἴπῃ ὅ,τι θέλει, ἀλλὰ νὰ ζητήσητε τὸν λόγον, νὰ ἐγγραφῆτε καὶ νὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα νὰ τὰ εἴπητε.

§195Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἅπαξ διὰ παντός, κύριοι συνάδελφοι, προτίθεμαι νὰ σεβασθῶ τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου. Παρακαλῶ νὰ μὲ σεβασθῆτε. Καὶ μοῦ ἀπήντησαν πάλιν, ὅτι «εἰς τὴν Μόσχαν ἔχουν τὰ μέσα οἱ Κομμουνισταὶ τῆς Βουλγαρίας καὶ ὅτι αὐτοὶ ἐπιβάλλουν τὸ πρόγραμμα τοῦτο ὡς πρόγραμμα τοῦ Βαλκανικοῦ Κομμουνισμοῦ καὶ ὅσοι Ἕλληνες Κομμουνισταὶ ἀντεστάθησαν ἀπεδοκιμάσθησαν ἀπὸ τὴν Μόσχαν». Τὸ ΚΚΕ εἶναι Κόμμα προδοσίας. Διότι ὅταν ἐξεράγη ὁ Ἑλληνοϊταλικὸς πόλεμος καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ Ἑλληνογερμανικός, τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ἐχάραξε τὴν πολιτικήν του μὲ γνώμονα τὸ συμφέρον τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας καὶ ὄχι τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου ὁμιλῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 21ης Φεβρουαρίου 1955 ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ὅταν ἔγινε ἡ εἰσβολὴ τοῦ φασισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ ΚΚΕ πλανώμενον ὅτι ὑπῆρχε πραγματικὴ συμφωνία Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ Γερμανίας, ὑπῆρξεν ἀμέτοχον εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ἐθνικόν. Καὶ ὅταν εἰσέβαλον οἱ Γερμανοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, πλανώμενον πάλιν ὅτι ἦτο εἰλικρινὴς ἡ συνεργασία Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ Γερμανίας ὑπῆρξε πρόθυμον πρὸς συνεργασίαν. Αὐτὸ ὑπῆρξεν τὸ πρῶτον στάδιον τῆς πολιτικῆς τοῦ ΚΚΕ. Ἐπετέθη κατόπιν ἡ Γερμανία αἰφνιδιαστικῶς τὸν Ἰούνιον τοῦ ἔτους 1944 ἐναντίον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Τότε τὸ ΚΚΕ ἀναλαμβάνει τὴν προσπάθειαν ὀργανώσεως ἀγῶνος ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, ἐπειδὴ ἐκινδύνευεν ἡ ἰδική του πατρίς». (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Ἀπὸ τὴν ἀνωτέρω περικοπὴν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων προκύπτει: 1. Ὅτι τὸ ΚΚΕ δὲν μετέσχε τῆς Ἀλβανικῆς ἐποποιΐας. 2. Ὅτι ὅταν κατελήφθη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, ὑπῆρξε πρόθυμον νὰ συνεργασθῇ μὲ τὰ Χιτλερικὰ στρατεύματα κατοχῆς καὶ. 3. Ὅτι πατρὶς τοῦ ΚΚΕ δὲν εἶναι ἡ Ἑλλὰς ἀλλὰ ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι. Πολλοὶ βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ διαμαρτύρονται). Τὸ Κ.Κ.Ε. εἶναι κόμμα προδοσίας. Διότι ἐξαπέλυσε τρεῖς γύρους ἐνόπλου ἀγῶνος καὶ τρομοκρατίας διὰ νὰ ἐντάξῃ τὴν Ἑλλάδα ἐντὸς τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος. Ἐμφύλιον πόλεμον ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Καρτάλης τὸν συμμοριτοπόλεμον, κύριοι βουλευταί, καὶ εἶπεν ὅτι ἑπτὰ ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν του εἶναι ἀδύνατον νὰ σήπωνται εἰς τὰς φυλακὰς ἄνθρωποι τῶν ὁποίων τὸ μόνον ἔγκλημα ὑπῆρξεν ἡ συμμετοχή εἰς αὐτόν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅτι ὁ ἔνοπλος ἀγὼν τῆς περιόδου 1946–1949 δὲν ἦτο ἐμφύλιος πόλεμος ἀλλὰ ξένη ἔνοπλος ἐπέμβασις εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Ὁ Ὀργανισμὸς Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας, διεπίστωσαν μὲ αὐτοψίαν τὰ γεγονότα. Τὸ Κ.Κ.Ε. ἔπαιζε τὸν ρόλον τοῦ ὡπλισμένου βραχίονος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία ἐπεδίωξεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ σύρῃ τὴν Ἑλλάδα ἐντὸς τοῦ Σοβιετικοῦ Συνασπισμοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὴν Εὐρώπην περισπασμὸν διὰ νὰ συγκεντρωθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Δύσεως εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ νὰ δυνηθῇ οὕτω ἡ Ρωσία νὰ προωθήσῃ τὴν κατάκτησιν τῆς Κίνας μὲ τὸν Μάου–Τσὲ– Τούγκ. Ποίαν ἔκτασιν προσέλαβεν ἡ συμφορὰ τοῦ συμμοριτοπολέμου διὰ τὴν χώραν μας, ἠμποροῦμεν νὰ προσδιορίσωμεν ἀναλογιζόμενοι μόνον τὰς ἀπωλείας εἰς ἀνθρώπους. Ὁ κ. Παπανδρέου κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τοῦ 1950 ἀνέφερε τὰ ἀκόλουθα: «Ποῖος ὑπῆρξεν ὁ χαρακτὴρ τοῦ προσφάτου ἀγῶνος; Ὁ ἀγὼν δὲν ὑπῆρξεν ἐμφύλιος, ὑπῆρξεν ἐθνικός. Δεύτερον, ποῖος εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ προσφάτου ἀγῶνος; Ὁ ἀπολογισμὸς ἔχει ὡς ἑξῆς καὶ εἶναι καλὸν ἔπειτα ἀπὸ τὸ πέρας του νὰ ἔχῃ ἀκουσθῆ ὁ ἀπολογισμὸς καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὸ σύνολον τῶν ἀπωλειῶν εἰς νεκρούς, ἐξαφανισθέντας καὶ τραυματίας ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν ἀνέρχεται εἰς 55.000. Καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἀπωλείας τοῦ πληθυσμοῦ ἀνέρχονται εἰς 5.000, ἀλλὰ πέραν αὐτῶν τῶν ἀπωλειῶν θὰ πρέπει νὰ ὑπολογισθοῦν ἐπίσης αἱ 71.000 ἐθνικόφρονες χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἐστρατολογήθησαν βιαίως. Θὰ πρέπει νὰ ὑπολογισθοῦν καὶ αἱ 28.000 Ἑλληνοπαίδων, οἱ ὁποῖοι ἀνηρπάγησαν καὶ εὑρίσκονται μακρὰν ἀπὸ τὰς ἀγκάλας τῶν γονέων των. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ ὑπολογισθοῦν αἱ ἀπειράριθμοι ὑλικαὶ καταστροφαί. Ἐπίσης αἱ 700.000 συμμοριόπληκτοι. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος τῆς τελευταίας τετραετίας. Θὰ ἔπρεπε μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν νὰ ἀνατρέξωμεν καὶ εἰς παλαιοτέρους ἀριθμοὺς πρὸς σύγκρισιν. Ποῖαι ὑπῆρξαν αἱ ἀπώλειαι τοῦ ἐνδόξου ἀγῶνος τοῦ Ἔθνους ἐναντίον τῶν δύο αὐτοκρατοριῶν; Συμπίπτει ὁ ἀριθμὸς νὰ εἶναι ὁ ἴδιος, ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν 55.000. Μὲ μίαν διαφορὰν ὅτι τότε οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀπωλεσθέντες, φονευθέντες καὶ τραυματισθέντες ἦσαν 2.000, ἐνῷ σήμερον, κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν 3.000. Πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι οἱ ἀξιωματικοί μας πρῶτοι ἐμάχοντο καὶ ἔπιπτον πρῶτοι. Καὶ κατέστησαν ἄλλην μίαν φορὰν ἄξιοι τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος». Εἶναι τέλος, κόμμα προδοσίας, τὸ Κομμουνιστικόν, κύριοι βουλευταί, διότι ὅταν ἐξεδηλώθη ὁ ἔνοπλος ἀγὼν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ μὲ τὴν Ε.Ο.Κ.Α. καὶ τὸν Διγενῆ, τὸ Κ.Κ.Ε. ἔσπευσε νὰ ἀποκαλύψῃ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν κατοχὴν τὴν ταυτότητα τοῦ Διγενῆ καὶ νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὴν Ε.Ο.Κ.Α. τὴν ὁποίαν μάλιστα ἐσυκοφάντησεν ὡς ὠργανωθεῖσαν ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους διὰ νὰ τὴν καταστήσῃ ὕποπτον εἰς τοὺς Κυπρίους. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ τοῦ κινήματος ἀντιστάσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου. Διότι καίτοι συνεπληρώθη ὁλόκληρον ἔτος ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἐνόπλου ἀγῶνος, δὲν εὗρον εἰς τὰς πολιτικὰς ἐκδηλώσεις καὶ ἀποφάσεις τῆς Ε.Δ.Α. οὔτε λέξιν μίαν περὶ Διγενῆ καὶ Ε.Ο.Κ.Α. Μὲ τὴν ἅλυσιν αὐτῶν καὶ ἄλλων πολλῶν προδοσιῶν ἔθεσε τὸ ΚΚΕ ἑαυτὸ ἐκτὸς τῆς ἐθνικῆς οἰκογενείας. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ γεγονότος τούτου τὸ Κράτος τὸ ἔθεσεν ἐκτὸς νόμου. Τὸ Κομμουνιστικὸν κόμμα ἔθεσεν ἑαυτὸ καὶ ἐκτὸς τῆς Δημοκρατίας. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις ὡμίλησε περὶ κινδύνων τῶν ἐλευθέρων ἡμῶν θεσμῶν, κινδύνων προερχομένων δῆθεν εἴτε ἀπὸ τὴν παράταξιν τῆς πλειοψηφίας εἴτε ἀπὸ κάποιο φάντασμα, τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται Ι.Δ.Ε.Α. Κατηγοροῦμεν τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅτι διὰ λόγους στενῆς κομματικῆς σκοπιμότητος ἀποσιωπᾷ τὴν μόνην καὶ φοβερὰν ἀπειλήν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε καὶ ὑφίσταται εἰς βάρος τοῦ ἐλευθέρου ἡμῶν πολιτεύματος. (Χειροκροτήματα). Διότι, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν τελευταίαν 15ετίαν οὐδεὶς ἄλλος ἠπείλησε καὶ ἀπειλεῖ τὴν Δημοκρατίαν παρὰ μόνον ὁ κομμουνισμός. (Χειροκροτήματα). Ἡ κομμουνιστικὴ μειοψηφία ἐπεχείρησε τρεῖς ἐνόπλους ἐπιθέσεις διὰ νὰ καταργήσῃ τὴν Δημοκρατίαν καὶ νὰ ὑποδουλώσῃ τὸν λαόν, Κόμμα ἐγκλήματος ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Παπανδρέου τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα. Καὶ εἶναι κόμμα ἐγκλήματος διότι ἐπεχείρησε διὰ τῆς βίας, διὰ τοῦ αἵματος, διὰ τοῦ τρόμου καὶ τοῦ ἐγκλήματος νὰ στραγγαλίσῃ τὴν ἐλευθερίαν καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς καθεστὼς κτηνώδους δουλείας. Ὅσα ἀποκαλύπτονται σήμερον εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ρωσίαν καὶ τὰς δορυφόρους Χώρας, θὰ παρέχουν τὴν εἰκόνα τῆς κολάσεως εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ριφθῆ ὁ λαός μας, ἐὰν δὲν ἠγωνίζετο ὡς ἠγωνίσθη διὰ νὰ συντρίψῃ τὰ ἀλλεπάλληλα κομμουνιστικὰ πραξικοπήματα. Δὲν γνωρίζομεν χώραν εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κομμουνισμὸς ἐπεκράτησε διὰ τῆς διαδικασίας τῆς ἐλευθέρας ἐκφράσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Οὔτε μίαν. Καλύτερον ἡμῶν γνωρίζουν τοῦτο οἱ ἴδιοι οἱ Κομμουνισταὶ καὶ οἱ διαμορφωταὶ τῆς ἰδεολογίας των. Ὁ Κάρολος Μάρξ πρὸ 108 ἐτῶν διεκήρυσσεν εἰς τὸ «κομμουνιστικὸ μανιφέστο» ὅτι οἱ σκοποὶ τῶν κομμουνιστῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν παρὰ μόνον μὲ τὴν ἐπανάστασιν καὶ τὴν δικτακτορίαν. Τίποτε δὲν μετεβλήθη ἔκτοτε ἐν τῇ οὐσίᾳ. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα Ἑλλάδος εἰς διάστημα μιᾶς δεκαπενταετίας ὠργάνωσε καὶ ἐπεχείρησε μὲ τὴν βοήθειαν ξένων Κρατῶν τρεῖς ἐπαναστάσεις διὰ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ Δημοκρατία τὸ ἔθεσεν ἐκτὸς νόμου. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, κύριοι βουλευταί, εὑρίσκεται ἐκτὸς νόμου διὰ τὰς συνεχεῖς προδοσίας του, καὶ διότι εἶναι φανατικῶς προσηλωμένον εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἐπικρατήσεως διὰ τῆς βίας. Καὶ ἐρωτῶ. Ποῖα συγκεκριμένα γεγονότα ἐμπράκτου μετανοίας τοῦ Κ.Κ.Ε. ἔχουν νὰ προσκομίσουν οἱ κοπτόμενοι ὑπὲρ τῆς νομιμοποιήσεώς του; Οὐδέν. Ποῖα γεγονότα ἔχουν νὰ ἐπικαλεσθοῦν διὰ νὰ ἀποδείξουν ὅτι τὸ Κ.Κ.Ε. ἔπαυσε νὰ εἶναι ἐξάρτημα τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας; Οὐδέν. Ἀντιθέτως, χθὲς ἀκόμη, προσετέθη, μία εἰσέτι ἀπόδειξις, ὅτι τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα κατευθύνεται ἀπὸ τὴν Μόσχαν, διότι ἡ καθαίρεσις τοῦ Ζαχαριάδη, κύριοι βουλευταί, ἐπραγματοποιήθη κατόπιν Ρωσικῆς ἐπιταγῆς καὶ ἐξετελέσθη μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ ἀνελισσομένου μεγάλου Σοβιετικοῦ παροπλανητικοῦ ἑλιγμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξεδηλώθη μὲ τὴν γνωστὴν ἀντισταλινικὴν ἐκστρατείαν. Ὁ κ. Καρτάλης παρεπονέθη ὅτι δὲν ἔχομεν Δημοκρατίαν. Εἶναι εὐτύχημα διὰ τὸν κ. Καρτάλην ὅτι ἔχομεν αὐτὸ ποὺ ἔχομεν. Διότι ἂν εἶχον ἐπικρατήσει σήμερα οἱ κομμουνισταὶ τοὺς ὁποίους σήμερον ὁ κ. Καρτάλης ὑπηρετεῖ καὶ ὑπερασπίζεται, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος θὰ εἶχε πρὸ πολλοῦ συμμερισθῆ τὴν τραγικὴν μοῖραν τῶν σοσιαλιστῶν καὶ ἀριστερῶν τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος, τοὺς ὁποίους οἱ κομμουνισταὶ πρώτους ἔστειλαν εἰς τὴν ἀγχόνην. Ὁ κ. Καρτάλης πρέπει νὰ εὐγνωμονῇ καὶ ὄχι νὰ παραπονῆται. Ἡ χώρα μας κύριοι βουλευταί, ἔχει Δημοκρατίαν ἀγωνιζομένην ἀγῶνα ζωῆς καὶ θανάτου μὲ τὴν φοβερωτέραν ἀπειλὴν τυραννίας ποὺ ἐνεφανίσθη ποτέ εἰς τὴν ἱστορίαν. Καὶ ἡ ἀπειλὴ αὕτη εἶναι πάντοτε παροῦσα, ἀναγεννᾶται ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, καραδοκεῖ νυχθημερὸν καὶ ἐλλοχεύει. Ἀλλάζει πρόσωπον ἀλλὰ ὄχι καὶ περιεχόμενον. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριοι βουλευταί, νὰ διακηρύξω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὅτι προδίδουν τὴν ἀποστολὴν των τὰ δημοκρατικὰ κόμματα, ὅταν ἀποφεύγουν νὰ ἐπισύρουν τὴν προσοχὴν τοῦ Ἔθνους ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ κινδύνου τοῦ ἐλευθέρου ἡμῶν πολιτεύματος, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Καὶ ἡ εὐθύνη των γίνεται ἀκόμη βαρυτέρα ὅταν σιωποῦν σήμερον, ὁπότε συστηματικὴ καὶ μεθοδικὴ καταβάλλεται προσπάθεια διὰ νὰ παγιδευθοῦν καὶ νὰ ἐξαπατηθοῦν οἱ λαοί. Αἱ ἐκτοπίσεις, οἱ φάκελλοι, τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων, ἀποτελοῦν μέτρα στοιχειώδους ἀμύνης τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Δημοκρατίας. Τὰ Ἔθνη, κύριοι βουλευταί, ποὺ συνθηκολογοῦν μὲ τοὺς προδότας των, ἀποθνήσκουν. Καὶ αἱ Δημοκρατίαι ποὺ δὲν ἀμύνονται ἔναντι τῶν ἐχθρῶν τους καταλύονται, ἀργὰ ἢ γρήγορα. Στρέψατε, κύριοι, τὰς διαμαρτυρίας σας ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ἔκνομον καὶ ἀντεθνικήν των δρᾶσιν, ὑπεχρέωσαν τὸ Κράτος νὰ λάβῃ μέτρα στοιχειώδους ἀμύνης καὶ προστασίας τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Οἱ μόνοι ποὺ δὲν δικαιοῦνται εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἔγιναν ὄργανα ξένων δυνάμεων. Εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἐξαπέλυσαν τὴν τρομοκρατίαν νὰ σφαγιάσουν τὴν Δημοκρατίαν. Εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἐρήμωσαν τὴν Χώραν διὰ τοῦ συμμοριτοπολέμου, εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἔχουν μεταβάλει καὶ χρησιμοποιοῦν καὶ μέχρι τώρα ὁμόρους χώρας εἰς ὁρμητήρια ὑπονομευτικῆς δράσεως ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὅτι ἡ Δημοκρατία εἶναι ὑποχρεωμένη καὶ ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα ἀμύνης. Αὐτὸ εἶναι ἡ βάσις. Πέραν τούτου, ἠμπορεῖ νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ μεριμνήσῃ ὥστε τὰ μέτρα τῆς ἀμύνης τῆς Δημοκρατίας νὰ ἔχουν ὅσας διαστάσεις ἐπιβάλλουν αἱ πραγματικαὶ ἀνάγκαι καὶ νὰ ἐφαρμόζωνται πάντοτε μὲ ἀνθρωπισμὸν καὶ μὲ κατανόησιν ἑκάστης συγκεκριμένης περιπτώσεως. Κύριοι βουλευταί, θέμα ἐθνικῆς ἀνάγκης καὶ λαϊκῆς ἐπιταγῆς, ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Πασαλίδης τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Ἐθνικὴν ἀνάγκην νὰ βραβεύσωμεν τὴν προδοσίαν δὲν διαπιστώνομεν. Καὶ γνωρίζομεν ὅτι εἶναι ἐπιταγὴ τοῦ Κ.Κ.Ε. πρὸς τοὺς ὑποδυομένους τὸν ρόλον τοῦ προσωπείου του, νὰ ἀξιώνουν τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν (φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Διατὶ ζητεῖ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν; Διότι ἀντιμετωπίζει ἀγωνιῶδες πρόβλημα στελεχῶν, τὸ ὁποῖον μόνον διὰ τῆς γενικῆς ἀμνηστίας ἠμπορεῖ νὰ λύσῃ. Τὰ σημαντικὰ καὶ τὰ δυναμικὰ στελέχη τοῦ κομμουνισμοῦ εὑρίσκονται ἢ εἰς τὸ παραπέτασμα ἢ εἰς τὰς φυλακάς. Πρόκειται, κύριοι, περὶ εἰδικῶς ἐκπαιδευμένων ἐπαναστατῶν, περὶ συνωμοτῶν μὲ πολύτιμον πεῖραν, περὶ πολεμιστῶν μὲ ἱκανότητας, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἔχουν καταδικασθῆ εἰς ἀκινησίαν καὶ ἀδράνειαν. Ἄν ὅμως τοὺς ἐλευθερώσῃ ἡ γενικὴ ἀμνηστεία, θὰ εἰσβάλῃ καὶ θὰ ἁπλωθῇ εἰς ὁλόκληρον τὴν Χώραν ἕνας στρατὸς ἐμπείρων καὶ δεδοκιμασμένων ἐξ ἐπαγγέλματος ἐπαναστατῶν καὶ συνωμοτῶν μὲ τοὺς ὁποίους ἐν δεδομένη στιγμῆ τὸ Κ.Κ.Ε. θὰ ἐπιχειρήσῃ νέαν κατὰ τῆς Δημοκρατίας ἔφοδον. Ὁ κομμουνισμὸς ζητεῖ τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν διὰ νὰ στελεχωθῇ καὶ ζητεῖ τὴν νομιμοποίησιν διότι χωρὶς αὐτὴν ἀδυνατεῖ νὰ ἐπιχειρήσῃ κατάλυσιν τῆς ἐξουσίας. Εἰς τὴν ἱστορίαν δὲν ὑπάρχει προηγούμενον κομμουνιστικοῦ κόμματος τὸ ὁποῖον νὰ ἔφθασε κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὴν παρανομίαν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἡ νομιμότης εἶναι ἡ γέφυρα πρὸς τὸ πραξικόπημα καὶ τὴν ἐπικράτησιν. Καὶ πέραν τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὀφείλομεν νὰ παρατηρήσωμεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ γενικὴ ἀμνηστία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγῆται εἰς συνεχιζομένην καὶ μηδέποτε διακοπεῖσαν προδοσίαν οὔτε εἰς ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία δὲν κατέφυγεν ἅπαξ εἰς τὰ ὅπλα ὑπὸ τὸ κράτος ὡρισμένων καὶ προσωρινῶν περιστάσεων, ἀλλὰ προγραμματίζεται σταθερῶς τὴν βίαν καὶ ἔχει ὑψώσει τὴν ἔνοπλον δρᾶσιν εἰς θρησκείαν. Κύριοι βουλευταί, ἡ εἰρήνευσις τῆς Ἑλλάδος ἐπραγματοποιήθη κατόπιν τῆς συντριβῆς τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ διότι ἔκτοτε δὲν παρεσχέθη ἡ δυνατότης εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα Ἑλλάδος νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν ἔνοπλον δρᾶσιν. Γενικὴ ἀμνηστία καὶ νομιμοποίησις τοῦ ΚΚΕ σημαίνουν τερματισμὸν τῆς ἐσωτερικῆς εἰρήνης καὶ γαλήνης καὶ ἐπάνοδον τῆς χώρας εἰς καθεστὼς νέων ἀναστατώσεων καὶ αἱματηρῶν περιπετειῶν. Τὸ Κ.Κ.Ε. ἐναλλάσσει τὴν χρῆσιν τῶν δυναμικῶν καὶ πολιτικῶν μέσων, συνδυάζει τὴν νόμιμον καὶ παράνομον δρᾶσιν μὲ ἕνα καὶ μόνον ἀντικειμενικὸν σκοπόν. Τὴν κατάργησιν τῆς Δημοκρατίας διὰ τῆς ἐνόπλου ἐπιβολῆς τῆς μειοψηφίας ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας. Ἄν ἄλλοι ἠθέλησαν νὰ φανοῦν χρήσιμοι εἰς τὸν κομμουνισμόν, ἡμεῖς δὲν πρόκειται νὰ τὸ πράξωμεν. Τρεῖς ἔνοπλοι ἔφοδοι τοῦ ΚΚΕ ἐναντίον τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Δημοκρατίας ὑπῆρξαν ἀρκετὴ δοκιμασία. Τετάρτη ἔφοδος δὲν θὰ ὑπάρξῃ. Ὁ λαὸς δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ τὸ ἐπιτρέψῃ καὶ τὸ Κοινοβούλιον ὡς φορεὺς τῆς λαϊκῆς ἐπιταγῆς καὶ ὡς φρουρὸς τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Ἔθνους, θὰ εὑρεθῇ πάντοτε ἀντιμέτωπον τοῦ ἑνὸς καὶ μόνου ἐχθροῦ τοῦ ἐλευθέρου ἡμῶν πολιτεύματος, τοῦ κομμουνισμοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ.

§197Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγου ἠκούσθησαν ἀξιώσεις ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς συμπολιτεύσεως περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος. Ἐβεβαιώσατε καὶ Ὑμεῖς τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ὡς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Παρετήρησα ὅμως ὅτι ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Καλαντζῆς, ἂν καὶ ἀνέγνωσε τὴν ὄντως γλαφυρὰν ἀγόρευσίν του, ἐχρειάσθη 40 λεπτὰ τῆς ὥρας, χωρίς, οὐδεμίαν ὑμετέραν ἐπέμβασιν ὅπως περιορισθῇ εἰς τὸ τέταρτον.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι 40 λεπτά, 25 μόνον.

§199Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐπισημαίνω, διότι τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ τηρηθῇ διὰ τοὺς λοιποὺς ρήτορας.

§200Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβ.). Διετύπωσα καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἐν ἀρχῇ διότι ἡ ἐξαίρεσις θὰ κατήντα κανών. Θὰ παρακαλέσω νὰ παρασχεθῇ καὶ εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα, τὸν κ. Ἠλιοῦ τὸ αὐτὸ χρονικὸν ὅριον, τὸ ὁποῖον παρεσχέθη εἰς τὸν προηγούμενον ρήτορα, ἀλλὰ κατόπιν νὰ σεβασθῶμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος περὶ καθιερώσεως τετάρτου.

§201Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται δημιουργεῖ ἀνισότητα μεταξὺ τῶν βουλευτῶν.

§202Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσατε τὸ κήρυγμα τῆς διαιωνίσεως τοῦ μίσους. Τὴν ἀναρρίπισιν τοῦ διχασμοῦ τὴν προσπάθειαν βρυκολακιάσματος. Συνθήματα τὰ ὁποῖα ἐκυριάρχησαν καὶ τῶν ὁποίων ἔγινε κατάχρησις. Ποῦ μᾶς ὡδήγησαν ἂς τὸ ἀναλογισθῇ κάθε ὑπεύθυνος πολίτης τῆς χώρας αὐτῆς. Ἡμεῖς ἀντιθέτως εἴμεθα σταθερῶς καὶ εἰλικρινῶς ἀποφασισμένοι νὰ συμβάλλωμεν εἰς τὴν δημιουργίαν ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου, ὅπου μόνον ὁ ἐλεύθερος μὲ δημοκρατικὰ μέσα, ἀνταγωνισμὸς εἰς τὴν πολιτικὴν κονίστραν, νὰ δύναται νὰ ὁδηγῇ εἰς τὰς συμφερωτέρας διὰ τὴν χώραν καὶ διὰ τὸν λαόν, λύσεις. Δὲν ἔχομεν προκατάληψιν ἐναντίον οὐδενός· δὲν ἀγόμεθα ἀπὸ στεῖραν διάθεσιν ἀντιπολιτεύσεως. Ἔχομεν τὴν ἀπόφασιν νὰ συμβάλωμεν ἐποικοδομητικῶς εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν σημερινῶν κρισίμων, κατὰ τὰς διαπιστώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, στιγμῶν. Ὅσον καὶ ἂν ἡ προέλευσις τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς ἔκαμνεν ἐπιφυλακτικούς, ἔχομεν περιωρισμένας τινας προσδοκίας ὅτι ἀκριβῶς ἡ κρισιμότης τῶν στιγμῶν θὰ ὡδήγει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀναζήτησιν ἔν τινι μέτρῳ ἔστω, μέσων ὀρθῆς καὶ θαρραλέας ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων τῆς παρούσης στιγμῆς. Καὶ εἴχομεν τὴν ἐπιθυμίαν εἰς τὰ περιωρισμένα αὐτὰ σημεῖα τοὐλάχιστον νὰ δυνηθῶμεν νὰ τὴν ἐπικροτήσωμεν. Δυστυχῶς διεψεύσθημεν. Δὲν θὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ Κυπριακόν, δὲν ἐξηντλήθη ἢ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντληθῇ. Θὰ ἀποτελῇ μέχρι τῆς τελικῆς εὐοδώσεώς του καὶ τῆς ἐπικρατήσεως τῆς ἀρχῆς τῆς αὐτοδιαθέσεως, τὸ ἐπίκεντρον τῆς πολιτικῆς ζωῆς εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Διότι εἶναι τὸ θέμα ποὺ ἑνώνει, τὴν στιγμὴν αὐτήν, ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ἀνεξαρτήτως παρατάξεως, εἰς μίαν ἐθνικὴν ἀνάτασιν ἐνθυμίζουσαν τὸ Ἀλβανικὸν Ἔπος. Διότι εἶναι ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου τὸ θέμα πέριξ τοῦ ὁποίου ἠμπορεῖ καὶ πρέπει νὰ δημιουργηθῇ μία ἐθνικὴ ἑνότης, ἐπὶ προγράμματος δυναμένου νὰ γίνῃ κοινῶς ἀποδεκτόν, διὰ τὴν κινητοποίησιν ὅλων τῶν παραγόντων τῆς δημοσίας πολιτικῆς καὶ πνευματικῆς ζωῆς τῆς χώρας, τῶν ἀντιπροσώπων τῶν συνδικάτων, τῆς αὐτοδιοικήσεως, τῶν ἐπιστημονικῶν Σωματείων καὶ τῶν ὠργανωμένων παραγωγικῶν τάξεων εἰς μίαν παγκόσμιον σταυροφορίαν διὰ τὴν ἀναζήτησιν τῆς διεθνοῦς συμπαραστάσεως Κυβερνήσεων, Ἀντιπολιτεύσεων, πνευματικῶν ἀνθρώπων καὶ λαϊκῶν μαζῶν εἰς ὅλας χωρὶς καμμίαν ἐξαίρεσιν τὰς 78 χώρας–μέλη τοῦ Ο.Η.Ε., ὄχι μόνον ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσεν εἰς τὰς δηλώσεις του ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀνατολικὰς καὶ τὰς ἀραβικὰς καὶ τὰς οὐδετεροφίλους, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ δικαίωσις τοῦ αἰτήματος τοῦ Κυπριακοῦ Λαοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας καὶ εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν τοῦ ΟΗΕ, ὥστε νὰ καταστῇ ἀφόρητος εἰς τὴν διεθνῆ κοινωνίαν ἡ θέσις τοῦ Βρεταννοῦ ἀποικιστοῦ. Διότι ἀκόμη, οὐδέποτε ἄλλοτε ὑπῆρξεν εὐνοϊκωτέρα ἡ διεθνὴς στιγμὴ διὰ τὴν ἀνένδοτον διεκδίκησιν τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ αἰτήματος, ὅσον σήμερον, ὁπότε ἐξαρθροῦται εἰς ὅλας τὰς Ἠπείρους τὸ ἀποικιακὸν σύστημα καὶ ἰσχυρὸς πνέει ἄνεμος καταλύσεως τῶν ἀποικιακῶν αὐτοκρατοριῶν. Εἰς μίαν τοιαύτην ἑνότητα Ἐθνικὴν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, τοῦ ὁποίου ἡ διαχείρισις νὰ ἀνατεθῇ εἰς Κυβέρνησιν εὐρυτέρας βάσεως, ἐκφραζούσης τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἡ ΕΔΑ εἶναι διατεθειμένη νὰ συμβάλῃ εἴτε μετέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ὄχι, μὲ μοναδικὴν φιλοδοξίαν τὴν προώθησιν τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος. Δὲν δύναται ὅμως νὰ ἐλπίσῃ τίς εἰς ἀποτελεσματικὴν διαχείρισιν τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ποὺ πλειοδοτοῦσα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ μειοδοτοῦσα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, κατὰ τὸ εὔγλωττον ἐπίγραμμα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Φ.Δ.Ε., ἐμπνέει ἀνησυχίας ἐντόνους ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν καὶ ἐπαρκοῦς δυνάμεως θελήσεως καὶ ἐπαρκοῦς ἐλευθερίας πολιτικῶν καὶ διπλωματικῶν χειρισμῶν, διὰ τὴν ἀνένδοτον διεκδίκησίν του. Ἀλλὰ τὸ Κυπριακὸν δὲν εἶναι τὸ ἐπίκεντρον τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Ἀποτελεῖ ἀκόμη καὶ τὸ κριτήριον ποῖοι εἶναι οἱ φίλοι μας καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ἐχθροί μας. Διότι πραγματικὰ κατὰ τοὺς δραματικοὺς τελευταίους μῆνας, τὸ Κυπριακὸν ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὸ νὰ τεθοῦν ὑπὸ ἐπανεξέτασιν εἰς τὰς συνειδήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, τὰ θεμέλια τοῦ ἐξωτερικοῦ μας προσανατολισμοῦ, καὶ νὰ φθάσουν καὶ μέχρι τοῦ τύπου, καὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ τύπου καὶ μέχρι τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας, μὴ ἐξαιρουμένης τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἀπόψεις μαρτυροῦσαι μίαν βαθυτάτην ἀλλαγὴν νοοτροπίας κατόπιν τῶν ἀποκαλυπτικῆς σημασίας δοκιμασιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν ἀπὸ τοὺς λεγομένους συμμάχους, ἀπὸ τὴν δολιότητα τοῦ ἑνός, ἀπὸ τὴν θηριωδίαν τοῦ ἄλλου καὶ ἀπὸ τὴν συμπαράστασιν καὶ τῶν λοιπῶν συνεταίρων συμμάχων, πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἀποικιακῶν δυνάμεων, μὲ μοναδικὴν τιμητικὴν ἐξαίρεσιν τὴν Ἰσλανδίαν. Καὶ ἔτσι δὲν εἶναι πλέον μόνον ἡ Ἑλλὰς ποὺ συμπαρίσταται εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς αὐτοδιαθέσεως καὶ τῆς ἐλευθερίας τῆς Κύπρου, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἡ Κύπρος, ποὺ μὲ τοὺς ἀγῶνας της, συμβάλλει θετικὰ εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ ἀόρατα, ἀλλὰ δι’ αὐτὸ ὄχι καὶ ὀλιγώτερον βαρέα καὶ αἰσθητὰ δεσμὰ τῆς ὑποτελείας καὶ τῆς ἐξαρτήσεως, δεσμὰ ἰσοδύναμα πρὸς ἀπώλειαν τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας, πρὸς τὴν κατάργησιν τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, τραυματίζοντα βαρύτατα τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πραγματικὰ ὁλόκληρος ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς χώρας, ἐξωτερική, ἐσωτερικὴ καὶ οἰκονομικὴ βαρύνεται ἀπὸ μίαν ἀντίληψιν: περὶ ἀναποτρέπτου ἢ τοὐλάχιστον λίαν ἐνδεχομένου, καὶ διὰ μερικοὺς ἄφρονας ἀκόμη καὶ ἐπιθυμητοῦ, τρίτου παγκοσμίου πολέμου. Ἡ ἀντίληψις αὐτὴ ὡδήγησεν εἰς τὸν μονόπλευρον ἐξωτερικὸν προσανατολισμὸν τῆς χώρας καὶ εἰς τὴν συνειδητὴν καλλιέργειαν ἐχθρότητος καὶ μίσους πρὸς τὸ ἥμισυ τοῦ κόσμου. Εἰς ἐπιδεικτικὰς καὶ ἐπικινδύνους ἐκδηλώσεις τὰς ὁποίας ἰσχυρότερα καὶ ἀπώτερον κείμενα μέλη τῆς Ἀτλαντικῆς συμμαχίας ἀπέφευγαν. Θέλουσα νὰ φανῇ ἀρεστὴ εἰς τὸν κηδεμόνα της ἡ Ἑλλάς, ἐστάθη εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Ἀπέφυγεν οἰκονομικὰς συναλλαγάς, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Παρενέβαλεν ἐμπόδια εἰς τὴν πνευματικὴν καὶ ἐκπολιτιστικὴν ἐπικοινωνίαν μὲ τὸ ὑποτιθέμενον ἀντίπαλον στρατόπεδον. Ἐπίεσε διὰ νὰ μὴ γίνουν ἀποδεκταὶ ἢ καὶ εὐθέως ἀπηγόρευσε τὴν ἀποδοχὴν προσκλήσεων τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως πρὸς ἐκπροσώπους τῆς Ἑλληνικῆς αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας, τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, δημοσιογράφους, ἀνθρώπους τοῦ πνεύματος καὶ τῆς τέχνης. Καὶ εἰς βαθμὸν καταστήσαντα αὐτὴν ἀντικείμενον διεθνοῦς εἰρωνίας, ἐπεξέτεινε τὴν μισαλλοδοξίαν μέχρις ἀπαγορεύσεως ἀθλητικῶν συναντήσεων ἢ ἐμφανίσεως λαϊκῶν μπαλλέτων. Χωρὶς νὰ συμμερίζομαι, κατανοῶ ὅτι Κυβερνήσεις ποὺ ἐναβρύνονται νὰ χαρακτηρίζουν ἑαυτὰς ὡς δεξιάς, μοιραῖον ἦτο, εἰς μίαν ἐποχὴν διεθνοῦς ἐντάσεως νὰ ταυτίζουν τὸ συμφέρον τῶν κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν δυνάμεων, τὰς ὁποίας ἐκπροσωποῦν πρὸς τὸ ἐθνικὸν καὶ νὰ ἐνταχθοῦν εἰς μίαν συμμαχίαν. Ὑπάρχει ὅμως εἰς τὴν διεθνῆ κατάστασιν ἀπὸ διετίας κάτι νέον. Ἡ προσήλωσις τῶν Λαῶν εἰς τὴν εἰρήνην, μαζὶ μὲ τὴν πρόοδον τῆς τεχνικῆς καὶ τὴν ἰσόρροπον μεταξὺ τῶν δύο παγκοσμίων παρατάξεων, ἀνάπτυξιν τῶν ἀτομικῶν καὶ θερμοπυρηνικῶν ὅπλων μαζικῆς καταστροφῆς, ἀπέκλεισε τὸ ἐνδεχόμενον νέου παγκοσμίου πολέμου καὶ ἐξηφάνισε τὸ θεμέλιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχει οἰκοδομηθῆ ἡ μονόπλευρη ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς χώρας μας. Τὸν ψυχρὸν πόλεμον διεδέχθησαν αἱ διαπραγματεύσεις. Καθιερώθησαν καὶ ἐμπεδώνονται ἀρχαὶ διεθνοῦς συνεργασίας. Προωθεῖται ὁ γενικὸς ἀφοπλισμός, διατυπώνονται καὶ ἐφαρμόζονται μὲ ἐπιτυχίαν ἀρχαὶ ἐνεργοῦ συνυπάρξεως, συνεργασίας καὶ ἀναπτύξεως οἰκονομικῶν σχέσεων, μεταξὺ χωρῶν, μὲ διαφορετικὰ κοινωνικὰ συστήματα. Διακηρύττεται καὶ εὐδοκιμεῖ ἡ ἀρχὴ τοῦ σεβασμοῦ τῆς κυριαρχίας, τῆς ἀνεξαρτησίας, τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς ἰσοτιμίας μεταξὺ τῶν κρατῶν. Ἡ ἀρχὴ τῆς μὴ ἐπεμβάσεως εἰς τὰς ἐσωτερικὰς ὑποθέσεις τῶν ἄλλων χωρῶν, εἴτε διὰ πολιτικούς, εἴτε δι’ οἰκονομικούς, εἴτε δι’ ἰδεολογικοὺς λόγους. Διακηρύσσεται ἀκόμη ἡ δυνατότης τῆς προόδου καὶ τῆς κοινωνικῆς ἐξελίξεως εἰς τὸ ἐσωτερικὸν κάθε χώρας, μὲ ὁμαλὰ πολιτικὰ δημοκρατικὰ μέσα. Χῶραι καθυστερημέναι, στενάζουσαι ἕως χθὲς κάτω ἀπὸ βαρὺν ἀποικιακὸν ζυγόν, μὲ τὸν λαόν των ἐξαθλιωμένον, εὑρίσκουν τὸν δρόμον πρὸς τὴν ἀνεξαρτησίαν, πρὸς τὴν εὐημερίαν, πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, μὲ τὴν παραδοχὴν μιᾶς πολιτικῆς ἐθνικῆς, μὴ ἐξαρτωμένης ἀπὸ συνασπισμούς, ἀποδεχομένης τὴν ἰσότιμον συνεργασίαν καὶ συνύπαρξιν μὲ ὅλας τὰς χώρας. Μία κοσμογονία συντελεῖται. Βαθύταται ἀνακατατάξεις. Ραγδαία ἐπέκτασις τῆς ὁμάδος τῶν οὐδετεροφίλων χωρῶν. Ἀναζήτησις τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς Εἰρήνης, εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν ἐξοπλισμῶν, εἰς ἀναζήτησιν, εἴτε μονομερῶν διακηρύξεων, εἴτε περιφερειακῶν ἢ ἄλλων συμβατικῶν διεθνῶν δεσμεύσεων, μὲ τελικὴν τάσιν τὴν ἐνεργὸν συμβολὴν ὅλων τῶν χωρῶν εἰς κατάρτισιν καὶ ἀποδοχὴν ἑνὸς συμφώνου συλλογικῆς ἀσφαλείας, μέσα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ συγχωνευθοῦν, θὰ ἀτονήσουν καὶ θὰ μαραθοῦν χάνοντα κάθε λόγον ὑπάρξεως καὶ τὸ σύμφωνον τοῦ ΝΑΤΟ καὶ τὸ σύμφωνον τῆς Βαρσοβίας. Χῶραι ὅπως ἡ Νορβηγία καὶ Ἰσλανδία μέλη τοῦ ΝΑΤΟ, συνειδητοποιοῦν τὴν ἀπομάκρυνσιν καὶ τὴν ἐξαφάνισιν τῆς ἐνδεχομένης διεθνοῦς συρράξεως, ἡ πρώτη περικόπτει τὰς στρατιωτικὰς της δαπάνας καὶ ἀποκλείει τὴν ἐν εἰρήνῃ ἐγκατάστασιν βάσεων, ἡ δευτέρα ἀπομακρύνει τὰς ἤδη ἐπ’ αὐτῆς ἐγκατεστημένας βάσεις. Ἐπειδὴ διαπιστώνει ὅτι ὁ μὲν ἀμυντικὸς ρόλος τοῦ ΝΑΤΟ ἐξέλιπε, μετετράπη δὲ τοῦτο εἰς σύγχρονον Ἱερὰν συμμαχίαν, ὄργανον προστασίας τῶν συμφερόντων τῶν ἀποικιακῶν αὐτοκρατοριῶν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἴδια ἡ Γαλλία μέλος τοῦ ΝΑΤΟ καὶ συγχρόνως ἀποικιακὴ δύναμις ἐπανεξετάζει τὸ θέμα τοῦ διεθνοῦς προσανατολισμοῦ, καὶ βαίνει πρὸς ἐξελίξεις συμφώνως πρὸς τὴν δημιουργημένην νέαν αἰσιόδοξον διεθνῆ κατάστασιν. Δὲν εἶχε Κύπρον ὑπὸ ἀποικιακὸν ζυγὸν ἡ Ἰσλανδία. Αἱ ταλαιπωρίαι τῆς Ἑλληνικῆς Κύπρου, τὴν ὡδήγησαν εἰς σχηματισμὸν κρίσεως ὅτι τὸ ΝΑΤΟ κατέστη ὄργανον προασπίσεως τῶν συμφερόντων τῶν ἀποικιστῶν. Ἡ Ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἡγεσία πρέπει τάχα νὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἀναίσθητος, ὅταν τὸ ΝΑΤΟ ἐμπράκτως ἀπεδείχθη, ὅτι ἐνῶ ἐγγυᾶται προστασίαν ἀπὸ ἀνυπάρκτους κινδύνους, δεσμεύει καὶ ἀφίνει ἀκάλυπτον καὶ ἀπροστάτευτον τὴν χώραν μας ἀπὸ τὰς ἀπροκαλύπτως ἐχθρικὰς καὶ ἐπιθετικὰς πράξεις μελῶν τοῦ ἰδίου συνασπισμοῦ εἰς βάρος της καὶ διευκολύνει καὶ καθιστᾷ ἀνεπιδέκτους ἀντιμετωπίσεως τοὺς πραγματικοὺς κινδύνους καὶ τὰς ἀπειλὰς ποὺ προέρχονται ἀπὸ τοὺς λεγομένους συμμάχους μας; Ὅμως, ὅπως προκύπτει καὶ ἀπὸ τὸν λόγον τοῦ Θρόνου, καὶ ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἡ Κυβέρνησις εἶναι τελείως ἀνυποψίαστος τῶν τεραστίων, τῶν ἐλπιδοφόρων, τῶν καθησυχαστικῶν ἐξελίξεων τῶν τελευταίων δύο ἐτῶν, ὡς νὰ συμβαίνουν εἰς ἄλλον πλανήτην. Ἠλπίσαμεν, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν προγραμματικῶν του δηλώσεων, ἔθεσε τὸ ζήτημα τῆς ἐπανεξετάσεως τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς καὶ τῆς λήψεως κρισίμων ἀποφάσεων ἐπ’ αὐτῆς, ὅτι θὰ ἐτοποθετεῖτο, τοὐλάχιστον, ἔστω καὶ διὰ νὰ τὰς ἀπορρίψῃ, ἐνώπιον τῶν κοσμοϊστορικῶν αὐτῶν ἐξελίξεων ποὺ ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀνοίγουν νέαν ἐποχὴν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος, ὅτι θὰ ἐξήταζε τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας παρέχουν εἴτε διὰ τὸ ἄμεσον εἴτε καὶ διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ὅτι θὰ ἐξήταζε ἂν καὶ μέχρι ποίου βαθμοῦ καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἠδύνατο καὶ θὰ ἔπρεπεν ἡ χώρα αὐτὴ, νὰ συμβάλῃ διὰ τὴν εὐόδωσιν καὶ τὴν ἐπικράτησιν τῆς διεθνοῦς εἰρήνης καὶ τῆς διεθνοῦς συνεργασίας. Δυστυχῶς, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔθεσεν ἁπλῶς τὸ θέμα διὰ νὰ ὑπεκφύγῃ τὴν ἐπανεξέτασιν. Διεκήρυξε μόνον μίαν μυστικιστικὴν, μίαν ἐξωλογικήν, μίαν θρησκευτικῆς φύσεως ἐμμονήν, ἕνα «Πιστεύω», χωρὶς νὰ πείσῃ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ὅτι σοβαρῶς ἐπανεξέτασας ὅλα τὰ δεδομένα τῆς στιγμῆς καὶ ὅλας τὰς προοπτικὰς τῆς αὔριον, ἐν ἐπιγνώσει κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος ἀπὸ τὴν ὑπὸ ὅλως διαφορετικὰς συνθήκας χαραχθεῖσαν μονόπλευρον καὶ ἐξηρτημένην ἐξωτερικήν μας πολιτικήν. Ἀπεναντίας διεκήρυξεν ὅτι παρὰ τοὺς οἱουσδήποτε κολάφους, τοὺς ὁποίους ἐδέχθημεν καὶ δεχόμεθα ἀπὸ Ἄγγλους καὶ Τούρκους, δὲν ὑπάρχει ἄλλη πολιτικὴ ἀπὸ τὴν προσήλωσιν εἰς τὴν συμμαχίαν μας, πρὸς αὐτούς. Καὶ ἠδιαφόρησεν ἂν ἡ δημοσία αὐτὴ καὶ ἐπίσημος διακήρυξις παραλύῃ ἐξ ὑπαρχῆς κάθε ἀποτελεσματικὴν συμπαράστασιν εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν μας, ἀφοῦ ἐγγυᾶται εἰς τοὺς δεσμοφύλακας τῆς Κύπρου καὶ τοὺς σφαγεῖς τῆς Κωνσταντινουπόλεως τὴν κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν αἰωνίαν πίστιν τῆς Ἑλλάδος πρὸς αὐτούς. Εἶναι, ὅμως, λέγει ἡ Κυβέρνησις, ἡ συμμαχία μας μὲ τὸ ΝΑΤΟ ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας. Τὸ ὅτι ἡ χώρα δὲν κινδυνεύει καὶ δὲν ἀπειλεῖται, τὸ ὅτι ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἀπίθανον περίπτωσιν πολέμου, δὲν δύναται ἡ Ἀτλαντικὴ συμμαχία, ὅταν ὁμιλῇ περὶ ἐκκενώσεως καὶ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας ἀκόμη, ν’ ἀποτελέσῃ ἐγγύησιν ἀμύνης τῆς Ἑλλάδος, ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰ συμμερίζεται, τὰ θεωρεῖ ὡς ἀβασίμους ἢ καὶ ὑπόπτους ἰσχυρισμούς. Ἂς δεχθῶμεν προσωρινῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει δίκαιον, καὶ ὅτι ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας κινδυνεύει. Τί ἔκαμε καὶ ἡ παροῦσα καὶ αἱ τέσσαρες προκάτοχοι συναγερμικαὶ Κυβερνήσεις εἰς τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συμμετεῖχε καὶ συνεμερίζετο τὰς εὐθύνας, διὰ νὰ μειώσῃ, διὰ νὰ ἀμβλύνῃ, διὰ νὰ ἐξαφανίσῃ τοὺς ὑποθετικοὺς αὐτοὺς κινδύνους; Διατὶ σταθερῶς, ἀνενδότως, ἀγερώχως, μὲ τελείαν ἀπουσίαν κάθε δισταγμοῦ ἔναντι τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας αὐτῆς, ἀποκρούει τὰς ἐπανειλημμένας, τὰς ἐπιμόνους προτάσεις τῶν βορείων γειτόνων πρὸς συνεννόησιν, πρὸς ἐκκαθάρισιν κάθε διαφορᾶς τοῦ παρελθόντος πρὸς ἀμοιβαίας ἐγγυήσεις καὶ ἐξασφαλίσεις σεβασμοῦ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἀκεραιότητος; διατὶ εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν τῶν ἐντόνων διεθνῶν ζυμώσεων καὶ τῶν ἀποτελεσματικῶν προσωπικῶν ἐπαφῶν τῶν ἡγετῶν τῶν δύο ἀντιμαχομένων παρατάξεων, ὑστερεῖ τοῦ παραδείγματος ἄλλων πολὺ ἰσχυροτέρων μελῶν τῆς βαλκανικῆς συμμαχίας καὶ τοῦ Ἀτλαντικοῦ συμφώνου, ἀποφεύγει κάθε ἐπαφὴν καὶ ἐξήγησιν μὲ τὴν μίαν ἐκ τῶν δύο μεγάλων δυνάμεων τῆς ὑφηλίου, διατηρεῖ μετ’ αὐτῆς σχέσεις παγερῶς τυπικάς, ἀπορρίπτει ἀκάμπτως καὶ αὐτὴν τὴν πρόσκλησιν πρὸς μέλη τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Ὁμολογῶ ὅτι ὁ προχθεσινὸς ἀγέρωχος τόνος, εἰς ὕφος σχεδὸν ὑπαγορεύσεως DIKTAT, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ ἐτρόμαξε. Διότι ἀπουσίαζεν ἀπὸ τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κάτι τὸ ὁποῖον δέον νὰ μὴ ἀπολείπῃ ἀπὸ Ὑπουργοὺς καὶ Κυβερνήσεις. Καὶ διερωτήθην ἀπαισιοδόξως, ποῦ τάχα ὁδηγεῖ αὐτὴ ἡ ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου ὑπερφίαλος ἀδιαλλαξία. Ἀπειλεῖται, λέγει ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας. Τί ἔκαμε ὅμως θετικῶς ἡ Κυβέρνησις καὶ κατὰ ποῖον τρόπον προσεπάθησε νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς ἀναμφισβητήτου χαλαρώσεως τῆς διεθνοῦς ἐντάσεως, διὰ νὰ ἐξαφανίσῃ εἰς τὴν ρίζαν των, εἰς τὸν τόπον τῆς προελεύσεώς των τοὺς ὑποτιθεμένους κινδύνους τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας; Ἢ μήπως πρέπει νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὡς εὔλογοι αἱ ἀνησυχίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ὅτι ὑπὸ τὴν ἐπίκλησιν ἀμφιβόλων κινδύνων ἐπιζητεῖται ἡ διαιώνισις προνομίων καὶ ἡ προστασία ὄχι τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ἀλλὰ συμφερόντων στενοῦ κύκλου ἐπωφελουμένου πολιτικῶς καὶ οἰκονομικῶς ἀπὸ τὴν ἀρνητικὴν στάσιν τῆς χώρας, ἔναντι τοῦ διεθνοῦς κατευνασμοῦ; Πάντως, πιστεύω τοὐλάχιστον ἀκραδάντως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἑκουσίως παραιτηθῆ καὶ ἀποξενωθῆ τοῦ προσιδιάζοντος εἰς τὰ ἐλεύθερα κράτη δικαιώματος τῆς ἀσκήσεως ἰδίας αὐτονόμου πολιτικῆς καὶ ὅτι ἐνῷ ἡ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἀτλαντικῆς συμμαχίας δύναμις, καὶ αὐτὴ ἀκόμη, ὅπως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα κράτη μέλη, καὶ ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία καὶ ἡ Δυτικὴ Γερμανία καὶ ἡ Τουρκία καὶ αἱ Σκανδιναυϊκαὶ χῶραι διεξάγουν συνομιλίας καὶ συναντήσεις μὲ τὸν ὑποτιθέμενον ἀντίπαλον, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εὑρίσκεται καθηλωμένη εἰς τὸ προκεχωρημένον φυλάκιον τοῦ ψυχροῦ πολέμου, ἕως ὅτου ἀκούσῃ ἐκεῖθεν τοῦ ὠκεανοῦ τὸ παράγγελμα: «τοὺς ζυγοὺς λύσατε», ὁπότε καὶ μόνον θὰ νοήσῃ καὶ θὰ παραδεχθῇ «ὃ πάντες νοοῦσι», ἀφοῦ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔχῃ καταταλαιπωρηθῇ ὁ Λαὸς καὶ καταρρεύσει ἡ χώρα. Καὶ ὅμως αὐτὴ ἡ ἐξηρτημένη, ἡ ὑποτελής, ἡ δεσμία πολιτική, ἡ μονόπλευρος προσήλωσις πρὸς συμμαχίαν βλαπτικὴν τῶν συμφερόντων τῆς χώρας, ἀποτελεῖ τὸ βάθρον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θεμελιοῦται καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἀνωμαλία, καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐξαθλίωσις τῆς χώρας. Ὡς πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν θέμα, κύριοι βουλευταί, ἀντὶ θετικοῦ προγράμματος αἱ Κυβερνητικαὶ δηλώσεις περιέχουν μίαν εὔγλωττον παρασιώπησιν. Ἀκριβῶς τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κ.Κ.Ε., ἐκτὸς νόμου εὑρισκόμενον, διὰ προσφάτου ἐπιστολῆς του καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸς τὸν τύπον, καὶ πρὸς ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ πρὸς τὴν Ε. Δ.Α., διακηρύσσει ἐπισήμως καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι θεωρεῖ τερματισθεῖσαν ὁριστικῶς ἀπὸ τοῦ 1949 τὴν ἀνωμαλίαν καὶ τὴν ἔνοπλον σύγκρουσιν καὶ ὅτι εἶναι στερρῶς ἀποφασισμένον νὰ πολιτευθῇ ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ Συνταγματικοῦ Πολιτεύματος καὶ νὰ συμβάλῃ εἰς τὸν ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον τῆς χώρας, τὴν δὲ εἰλικρίνειαν τῶν διακηρύξεων αὐτῶν ἐπιμαρτυροῦν καὶ γενικώταται εἰς παγκόσμιον κλίμακα ἐξελίξεις, ἡ Κυβέρνησις, ὡσὰν νὰ θεωρῇ συμφορὰν τὴν ὁμαλότητα, ἀποσύρεται πολὺ ὀπίσω ἀπὸ τὰς γραμμὰς τὰς ὁποίας εἶχον ἀποδεχθῇ ὅλαι αἱ ἀπὸ τοῦ 1950 Κυβερνήσεις, ἐγκαταλείπουσα καὶ τὴν εἰρήνευσιν τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου καὶ τὴν λήθην τοῦ Συναγερμοῦ, καὶ παραβλέπουσα τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὰς προσφάτους γενικὰς ἐκλογάς, τὰ 55% τῶν ἐκλογέων ἐψήφισαν θετικῶς τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν, χωρὶς νὰ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι τὰ ὑπόλοιπα 45% ἐψήφισαν θετικῶς ἐναντίον αὐτῆς, διότι ἡ ΕΡΕ δὲν ἔθεσε τὸ ζήτημα, ἐνιαχοῦ δὲ παρέσχεν ὑποσχέσεις ἀμνηστίας, ὡς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς Καβάλαν. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἔνοπλοι συγκρούσεις καθορίζονται ἀπὸ πολιτικὰ αἴτια καὶ ὄχι ἀπὸ ἐγκληματικὰς διαθέσεις ἀτόμων. Ὑπῆρξαν εἰς ὅλας τὰς χώρας καὶ εἰς ὅλους τοὺς αἰῶνας. Ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συγκρούσεως ὁ ἀμείλικτος νόμος τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἐπιδιώξεως τῆς διὰ παντὸς μέσου ἐπικρατήσεως ἐξηγοῦν ἀπηνῆ μέτρα καταστολῆς, τὴν ἐπαύριον τῆς ἐπελεύσεως τῆς ὁμαλότητος εἶναι ἱστορικῶς βεβαιωμένον χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ κανὲν ἀντίθετον προηγούμενον, ὅτι αἱ ἀνάγκαι τοῦ μέλλοντος ἐπιβάλλουν τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ παρελθόντος, διὰ τῆς παροχῆς ἀμνηστίας. Ἡ πρᾶξις αὕτη δὲν ἀποτελεῖ εὐμένειαν ἢ ἐπιείκειαν πρὸς τοὺς ἡττηθέντας ἀντιπάλους, ἀλλὰ πολιτικὴν ἐνέργειαν πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Χώρας, τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορίζεται καὶ νὰ δηλητηριάζεται ἐπ’ ἄπειρον ἡ ζωὴ καὶ ἡ δραστηριότης ἐκ τῶν μνησικακιῶν ἑνὸς κακοῦ παρελθόντος. Διὰ νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὴ καὶ ὠφέλιμος εἰς τὴν ὁλότητα ἡ ἀμνηστία πρέπει νὰ εἶναι γενικὴ καὶ νὰ μὴ ἐξαρτᾶται, ἰδίως ἀπὸ δηλώσεις μεταβολῆς πολιτικῶν πεποιθήσεων. Δὲν κάμνει ἐπίσης λόγον ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν νομιμοποίησιν τοῦ ΚΚΕ. Κύριοι βουλευταί, μὴ πλανώμεθα. Πρὸ 40 ἐτῶν ἔξω ἀπὸ ἕνα ὀλιγάριθμον κύκλον εἰδικῶν ἐπιστημόνων, ὁ κομμουνισμὸς καὶ ὡς λέξις καὶ ὡς ἔννοια ἦτο ἄγνωστος. Σήμερον τὸ ἥμισυ περίπου τῆς οἰκουμένης, 980.000.000 ἄνθρωποι οἰκοδομοῦν τὴν ζωήν των σύμφωνα μὲ τὰς κομμουνιστικὰς ἀντιλήψεις. Πολλαὶ δεκάδες ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων, εἰς τὸ ἄλλο ἥμισυ τῆς οἰκουμένης, συνεχῶς αὐξανόμενοι κατ’ ἀριθμόν, ἀποβλέπουν εἰς τὸ ἴδιον ἰδανικόν. Ὁ κομμουνισμὸς εἶναι περίπου ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον βηματίζει εἰς τὴν ἐποχήν μας ἡ ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητος. Δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ αὐτά, ὅτι πρέπει καὶ καλὰ νὰ προσχωρήσωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὰς ἀντιλήψεις αὐτάς. Ὑποστηρίζω ὅμως ὅτι ἡ παγκοσμιότης, ἡ καθολικότης αὐτοῦ τοῦ φαινόμενον, δείχνει πόσον εἶναι ἔξω κάθε μέτρου, ἔξω κάθε λογικῆς τὸ νὰ χαρακτηρίζῃ ἡ νομοθεσία μας ὡς ἔγκλημα τὴν παραδοχὴν ἰδεῶν ποὺ πρεσβεύουν καὶ ἐφαρμόζουν χίλια ἑκατομμύρια ἄνθρωποι, τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς γῆς. Εἶναι δικαίωμα τοῦ καθενὸς νὰ ἀποκρούῃ ν’ ἀπορρίπτῃ, νὰ μὴ συμμερίζεται τὰς ἀρχὰς αὐτὰς καὶ νὰ ἐπιδιώκῃ νὰ μὴ ἐπικρατήσουν. Τοῦτο ὅμως εἶναι νοητὸν μόνον εἰς τὸν στῖβον τοῦ ἐλευθέρου πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Ἀναγωγὴ μιᾶς παγκοσμίου ἰδέας εἰς ἀξιόποινον πρᾶξιν ἀποτελεῖ πηγὴν ἀνωμαλίας. Ἀλλὰ εἶναι τὸ Κ.Κ. συνωμοτικόν. Δρᾷ παρανόμως. Ἐρευνητέον τί τὸ νόμιμον, τί τὸ παράνομον. Ἰσχυρίζομαι ὅτι ἂν μία δεσποτικὴ Κυβέρνησις λ.χ. ἐθέσπιζεν ὅτι κρατικοποιεῖ τὸν ἀτμοσφαιρικὸν ἀέρα καὶ ἐχαρακτήριζεν ὑπεξαιρετὰς τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου, ὅσους τὸν ἀναπνέουν, ὅλοι μὲν θὰ ἦσαν ἐν παρανομίᾳ, ἀλλὰ πηγὴ τῆς ἀνωμαλίας δὲν θὰ ἦσαν οἱ ἀναπνέοντες, θὰ ἦτο ὁ δεσποτισμός. Ἀνελογίσθητε ποτέ, κύριοι βουλευταί, τί εἶναι ἐπὶ τέλους αὐτὴ ἡ παρανομία τοῦ Κ.Κ.; Ὅπως ὁ Χίτλερ ὑπεχρέωσε τοὺς Ἑβραίους νὰ κρεμάσουν ἐπὶ τοῦ στήθους των πρὸς διάκρισιν ἕνα κίτρινον ἄστρο, κίτρινον ἄστρο διακρίσεως εἰς πολίτας μειωμένων δικαιωμάτων ἀπετυπώθη δι’ ἐξαιρετικῆς νομοθεσίας ἐπὶ τῶν ἀριστερῶν πολιτῶν. Ὅλοι δημοσιεύουν γραπτῶς τοὺς στοχασμούς των. Ἂν ἕνας κομμουνιστής, ἀπαγορευομένης εἰς μόνον αὐτοὺς τῆς ἐλευθερίας κυκλοφορίας ἐντύπων, τυπώσῃ τοὺς πλέον ἀθώους καὶ κοινῶς παραδεκτοὺς στοχασμούς, ἔχομεν παράνομον τύπον. Ὅλοι οἱ ὁμόφρονες ἔχουν δικαίωμα νὰ συνέρχωνται καὶ νὰ διασκέπτωνται διὰ τὰς ὑποθέσεις τοῦ κόμματός των καὶ διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῶν ἀρχῶν των. Ἂν συναντηθοῦν κομμουνισταί, ἔχομεν παράνομον συγκέντρωσιν ἢ ἀξιόποινον ἐπαφήν, ἀνεξαρτήτως τοῦ περιεχομένου τῆς συγκεντρώσεως. Ὅλα τὰ στελέχη καὶ οἱ ὀπαδοὶ τῶν κομμάτων ἐπικοινωνοῦν μὲ τὴν ἡγεσίαν των, τὴν πληροφοροῦν περὶ τῶν ζητημάτων τοῦ τόπου, καθοδηγοῦνται ἀπὸ αὐτήν. Ἂν συμβῇ τὸ ἴδιον μὲ τοὺς κομμουνιστάς, κατασκοπεία, στρατοδικεῖον, θάνατος. Μὰ χρησιμοποιοῦν κρύπτας. Δώσατε ἀμνηστίαν, ἀνεβάσατε τὰς κρύπτας εἰς τὸ φῶς. Δὲν θὰ ὑπάρχῃ παρανομία. Μὰ χρησιμοποιοῦν ἀσυρμάτους. Ὅταν τὸ 1917–20 τὸ Κωνσταντινικὸν κόμμα ἦτο οὐσιαστικῶς ἐκτὸς νόμου, ὅταν μετὰ τὸ κίνημα τοῦ 1935 τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἦτο οὐσιαστικῶς ἐκτὸς νόμου, ἐπεκοινώνουν καὶ τότε τὰ μέλη των μὲ τὴν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἡγεσίαν των, μυστικῶς. Δὲν ἀπετέλει ὅμως τοῦτο κατασκοπείαν. Καὶ ἐπειδὴ πηγὴ ἀνωμαλίας δὲν ἦτο ἡ ἐπικοινωνία, ἀλλ’ ἡ ἐξαιρετικὴ νομοθεσία, δὲν ἐβράδυνε, σύμφωνα μὲ τὸν ἱστορικὸν νόμον ποὺ ἐμνημόνευσα, νὰ δοθῇ ἡ γενικὴ ἀμνηστεία καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν. Ἂς ἀφήσωμεν ὅτι μὲ τὸν ὑπερβάλλοντα ζῆλον τῶν ὀργάνων Ἀσφαλείας καὶ αἱ νόμιμοι ἐκδηλώσεις, ἡ ἀνάγνωσις νομίμως κυκλοφορουσῶν ἐφημερίδων, ἡ ὑπερψήφισις ὑποψηφίων ἀνεγνωρισμένων κομμάτων, ἡ προσχώρησις εἰς ὡρισμένας συνδικαλιστικὰς παρατάξεις, νομίμως ὑπαρχούσας, ἀποτελεῖ ἀφορμὴν διακρίσεως καὶ διωγμοῦ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ ἀνισότης, οἱ ἐξαιρετικοὶ νόμοι, ἀποτελοῦν τὴν πηγὴν τῆς ἀνωμαλίας. Ὅτι κανὲν πραγματικὸν κόμμα, ἀπηχοῦν τὰς τάσεις μιᾶς εὐρείας μερίδος τοῦ λαοῦ, εἴτε ἀριστερόν, εἴτε δεξιόν, δὲν θὰ ἔπαυε νὰ ὑπάρχῃ διότι οἱ ἀντίπαλοί του τὸ ἔθεσαν ἐκτὸς νόμου. Νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ ἀγωνίζεται τοὐλάχιστον διὰ τὴν κατάργησιν τῆς ἐξαιρετικῆς νομοθεσίας καὶ διὰ τὴν ἐκ νέου νόμιμον ὕπαρξίν του. Ἄρατε τὰς διακρίσεις, καταργήσατε τοὺς ἀνελευθέρους θεσμούς, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἔτσι θὰ ἀνεγείρετε προπύργια ἀκατάλυτα εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὴν ὁμαλότητα. Καὶ ἀκόμη ἄν ὑπάρξῃ παρανομία, θὰ λειτουργήσῃ ὅπως καὶ διὰ τοὺς ὀπαδοὺς ὅλων τῶν ἄλλων κομμάτων, ὁ νόμιμος καὶ ἐπαρκὴς μηχανισμὸς ἀνακρίσεως ποινικῆς διώξεως καὶ καταδίκης δυνάμει τῆς παγίας καὶ ἴσης δι’ ὅλους νομοθεσίας. Καταργήσατε τὸν Α.Ν. 375)1936 κατὰ τοῦ ὁποίου, ὡς ἀντισυνταγματικοῦ, βοοῦν ὅλοι οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι (Ἀθηνῶν, Θεσσαλονίκης, Ἡρακλείου, Βόλου, Χανίων, Χίου), οἱ ὁποῖοι βέβαια οὔτε κομμουνιστικοὶ οὔτε φιλοκομμουνιστικοὶ εἶναι. Κατὰ τοῦ ὁποίου ἐτάχθησαν ὅλοι οἱ νομομαθεῖς, καὶ ὅλος ὁ πολιτικὸς κόσμος. Κανεὶς δὲν εἰσηγεῖται τὴν ἀτιμωρησίαν τῶν κατασκόπων, ὅπου κατασκοπεία πράγματι ὑπάρχει. Προβλέπει περὶ αὐτῆς ἡ παγία νομοθεσία εἰς τὰ ἄρθρ. 146–148 Π. Κώδικος. Ἀναθέτει ὅμως ἐν εἰρήνῃ τὴν κρίσιν εἰς τὰ κοινὰ ποινικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπαρκῆ πατριωτισμὸν, καὶ αἱ ἀποφάσεις των εἶναι ἔγκυροι καὶ ἀδιάβλητοι ἔναντι πάντων. Μετὰ τὸ προηγούμενον τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν ὁποίων 14.000 ἐπὶ συνόλου 16.000 καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ἀνεθεωρήθησαν καὶ πλεῖστοι κατάδικοι εἰς θάνατον ἢ ἰσόβια ἠθωώθησαν, εἶναι τερατῶδες τὸ νὰ ἐξακολουθοῦν, βάσει τοῦ Α.Ν. 375)1936 οὐδέποτε ἐφαρμοσθέντος πρὸ τοῦ 1951 καὶ ἀνασυρθέντος ὅταν ἡ ἀναστολὴ τοῦ Γʹ ψηφίσματος ἀπεστέρησε τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος τῆς ἐξουσίας ζωῆς ἢ θανάτου ἐπὶ τῶν ἰδιωτῶν νὰ δικαιοδοτοῦν καὶ μάλιστα ἀνεκκλήτως στρατοδίκαι ἐντεταλμένοι νὰ καταδικάζουν, χωρὶς καμμίαν ἄλλην ἀπόδειξιν ὡς κατασκόπους, πάντας ὅσοι, διότι δὲν τοὺς ἐπιτρέπεται νομίμως εἰσέρχονται παρανόμως εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος ἐκ τῶν χωρῶν ὅπου, μετὰ τὴν στρατιωτικὴν ἧτταν των προσέφυγον, καὶ τῶν ὁποίων τὸ ἀδίκημα, κατὰ νομικὴν κυριολεξίαν, δὲν εἶναι παρὰ παράβασις τῶν περὶ διαβατηρίων διατάξεων. Ὁ κ. Πρωθυπουργός, κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς πρώτης Κυβερνήσεώς του, ἠναγκάσθη διὰ χορηγήσεως εἰδικῆς ἀμνηστίας, ν’ ἀντιμετωπίσῃ μίαν περίπτωσιν ἐφαρμογῆς τοῦ ν. 375 ποὺ εἶχε δημιουργήσει πελώριον σκάνδαλον καὶ συνεκλόνισε τὴν δημοσίαν ζωὴν τοῦ τόπου. Ἐὰν οἱ κομμουνισταί, οἱ διωκόμενοι δυνάμει τοῦ ἰδίου νόμου λόγῳ τοῦ πνεύματος τῆς εἰς βάρος των διακρίσεως, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ εὕρουν εἰς τὸν τύπον τὴν ἀπήχησιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ δίκη τῶν ἀεροπόρων, σᾶς βεβαιῶ κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ σύνολον τῶν δικῶν καὶ τῶν διώξεων καὶ ἐκτελέσεων ἐπὶ παραβάσει τοῦ ν. 375 εἶναι ἐξ ἴσου καὶ περισσότερον σκανδαλῶδες, ὡς θ’ ἀποδειχθῇ ἂν ἤθελεν ἡ Βουλὴ συστήσει ἐξεταστικὴν τοῦ ζητήματος Ἐπιτροπήν. Καταργήσατε τό αἶσχος τῆς διοικητικῆς ἐκτοπίσεως. Ἐνῷ ὁ ν. 687 τοῦ 1948 σαφῶς ὁρίζει ὅτι αὕτη δὲν δύναται νὰ παρατείνεται πλέον τῆς διετίας, παρανόμως κρατοῦνται ἐπὶ 10ετίαν πρόσωπα προληπτικῶς συλληφθέντα, μὴ κατηγορηθέντα δι’ οὐδεμίαν παράβασιν, ἔστω καὶ εἰς βαθμὸν πταίσματος, μὴ ἀπολογηθέντα, μὴ δικασθέντα. Ἡ νομοθεσία περὶ ἐκτοπίσεων ἀντίκειται καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τὴν διὰ τοῦ ν. 2329)1953 κυρωθεῖσαν διεθνῆ σύμβασιν τῆς Ρώμης περὶ προστασίας τῶν στοιχειωδῶν ἀνθρωπίνων ἐλευθεριῶν. Τὸ νὰ ζητεῖται ὡς ἀντάλλαγμα τῆς ἀπελευθερώσεώς των δήλωσις γραπτὴ ἢ προφορικὴ δὲν ἀνάγεται εἰς τοὺς ἀνεγνωρισμένους σκοποὺς μιᾶς δημοκρατικῆς καὶ χρηστῆς πολιτείας. Καταργήσατε τὸ στρατόπεδον τῆς Γιούρας, τὸ ὁποῖον ὁ ἀδιαβλήτων φρονημάτων ἐφέτης καὶ ἤδη νομικὸς σύμβουλος κ. Μπιζίμης ἐχαρακτήρισεν ὡς κολαστήριον, τὰς δ’ ἐκ τσιμέντου ἐντοιχισμένας, τὴν μίαν ὑπεράνω τῆς ἄλλης, κλίνας ὡς σαρκοφάγους καὶ τὰς φυλακὰς αὐτὰς ἐν γένει ὡς ἀκαταλλήλους, ἐκτὸς ἂν ἐπιδιώκεται ἡ φυσικὴ ἐξόντωσις τῶν ἐγκαθείρκτων. Καταργήσατε τὴν ἐξαιρετικήν, καὶ ἄλλως δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας χαρακτηρισθεῖσαν ὡς ἀντισυνταγματικήν, παρὰ δὲ ταῦτα, μὲ ἀπεριόριστον ἀσέβειαν πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἀνωτάτου τούτου Δικαστηρίου ἐφαρμοζομένην περὶ τύπου νομοθεσίαν τῶν ΛΑ καὶ ΛΒ ψηφισμάτων καθὼς καὶ τὸν τυποκτόνον περὶ τύπου νόμον τοῦ 1953. Καταργήσατε ἀκόμη τὸν θεσμὸν τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων. Καθαρίστριαι, φορτοεκφορτωταί, αὐτοκινητισταί, κατὰ τὴν ἀνανέωσιν τῆς ἀδείας κυκλοφορίας, ὑπάλληλοι καὶ ὑπηρέται καὶ ἐργάται, ὄχι μόνον τοῦ Δημοσίου ἀλλὰ καὶ τῶν παντοδαπῶν ὀργανισμῶν, Ταμείων καὶ Ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ Τραπεζῶν, χάνουν τὴν δυνατότητα πορισμοῦ των πρὸς τὸ ζῆν, μὴ διοριζόμενοι ἢ ἀπολυόμενοι, ἂν δὲν δύνανται νὰ ἐφοδιασθοῦν μὲ τὸ πιστοποιητικόν. Νέοι δὲν δύνανται νὰ σπουδάσουν, πολῖται νὰ ταξιδεύσουν. Καὶ ὅμως ὅλοι φορολογοῦνται, ὅλοι στρατεύονται, ὅλοι μετέχουν τῶν δημοσίων βαρῶν, δεξιοὶ καὶ ἀριστεροί. Μὰ δὲν γίνεται λοιπὸν κατανοητόν, ὅτι ὑπὸ τὸ πρόσχημα ἐμπεδώσεως τῆς τάξεως δημιουργεῖται πηγὴ ἀνωμαλίας; Ὅτι δυναμῖτις σωρεύεται κάτω ἀπὸ τὰ θεμέλια τῆς κοινωνίας ὅταν εἰς ἑκατοντάδας χιλιάδων ἐμφακελλωμένων πολιτῶν ἡ νομοθεσία ἀρνεῖται τὸ δικαίωμα νὰ ζήσουν διὰ τῆς ἐργασίας των; Καὶ εἶναι ἀνεκτὸν κριτὴς τοῦ πατριωτισμοῦ 8 ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων νὰ καθίσταται ὁ τελευταῖος ἐνωμοτάρχης ἢ ἀρχιφύλαξ καὶ οὗτος ἀναγκαίως ἀρυόμενος τὰς πληροφορίας του ἀπὸ τὸ πρῶτον τυχὸν ἐπ’ ἀμοιβῇ κοινωνικὸν ράκος; Καταργήσατε ἀκόμη τὰς ἐξαιρετικὰς οἰκονομικοῦ περιεχομένου διατάξεις, ὅπως τὰς δημεύσεις, τὴν ἀποστέρησιν τῶν συντάξεων, τὰς ἐκκαθαρίσεις ὑπαλλήλων. Ἀφήσατε αὐτονομίαν εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. Εἶναι θεσμὸς ὠφέλιμος εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Κανεὶς ὅμως δὲν θέλει νὰ συνεταιρισθῇ ἂν τὰ οἰκονομικά του συμφέροντα δὲν τὰ διαχειρίζεται ὁ συνεταῖρος τῆς ἐμπιστοσύνης του, τὸν ὁποῖον ἐξέλεξεν, ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ, παυομένου, ἄλλος τοποθετούμενος κομματικῇ εὐνοίᾳ. Μὴ ἐπεμβαίνετε βάσει κομματικῶν κριτηρίων, εἰς τὴν αὐτοδιοίκησιν. Ἐὰν ὑπάρχῃ νόμιμος λόγος παύσεως τινός, πρέπει ν’ ἀντικαθίσταται μὲ σύμβολον τῆς πλειοψηφίας. Δὲν ὑπάρχει αὐτοδιοίκησις ὅταν τοὺς αἱρετοὺς ἄρχοντας ὑποκαθιστοῦν πρόσωπα τῆς ἀρεσκείας τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὰ εἶναι βασικὰ αἰτήματα διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀδικίας καὶ τὰς ἀνισότητας ποὺ ἐδημιούργησεν ἐξαιρετικὴ καὶ ἄνισος νομοθεσία, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐσίγησαν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ δύο γενικώτεραι ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως παραβιάσεις τῆς δημοκρατικῆς ὁμαλότητος. Ἡ Κυβέρνησις φέρει ἐκ γενετῆς τὸ μειονέκτημα ὅτι προέρχεται ἀπὸ εὐνοίας τὰς ὁποίας δὲν γνωρίζει τὸ πολίτευμα καὶ στηρίζεται ἐπὶ πλειοψηφίας πλασματικῆς, προελθούσης καὶ ἐξ ἄλλων ἀσυγχωρήτων διοικητικῆς φύσεως ἐπεμβάσεων καὶ οἰκονομικῆς φύσεως ὑποσχέσεων ἢ παροχῶν, ἀλλ’ ἰδίως ἐξ ἑνὸς ἀνίσου καὶ δι’ αὐτὸ ἀντισυνταγματικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἀρχαὶ τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ συστήματος στηρίζονται ἐπάνω εἰς τὴν προϋπόθεσιν μιᾶς τιμίας, ἀντιπροσωπευτικῆς τῆς λαϊκῆς θελήσεως, καθολικῆς καὶ ἴσης ἐκλογῆς. Τὰ ἐκλογικὰ συστήματα πρέπει νὰ βοηθοῦν εἰς τὸ νὰ ἐκφράζεται κατὰ τὸν πιστότερον τρόπον ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι νὰ παραμορφώνεται αὕτη. Δὲν εἶναι ὑπόθεσις ἀγχινοίας, πανουργίας, ἀτσιδωσύνης, ἡ ἐπινόησις ἀνίσων ἐκλογικῶν συστημάτων μὲ τὴν προμελέτην νὰ δώσουν τοὺς περισσοτέρους βουλευτὰς εἰς τοὺς ὀλιγωτέρους πολίτας. Εἶναι ὑπονόμευσις τῶν βάσεων τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος εἶναι ἄρνησις τῶν ἀρχῶν τῆς καθολικότητος καὶ τῆς ἰσότητος. Ἡ Κυβέρνησις ἤνοιξεν ἐπικίνδυνον δρόμον διὰ τοῦ νομιμοφανοῦς της πραξικοπήματος. Διὰ τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὸ συμφέρον τῆς ὁμαλότητος πρέπει πάσῃ θυσίᾳ ὁ δρόμος αὐτὸς νὰ κλείσῃ. Θὰ ἠθέλομεν νὰ ὑπῆρχε μία ρητὴ πρὸς τοῦτο δέσμευσις εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι θὰ ἰσχύσῃ διὰ τὸ μέλλον τὸ τίμιον καὶ ἀντιπροσωπευτικὸν σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ὅτι θὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀνωμαλίαν. Δεύτερον. Πολὺ πρὶν καθιερωθοῦν αἱ ἀρχαὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς δημοκρατίας, τὰ πρῶτα Κοινοβούλια δὲν ἀνεδείκνυαν Κυβερνήσεις. Ἕνα κύριον προορισμὸν εἶχαν. Τὸ νὰ μὴ ἐπιβάλλωνται οἰκονομικὰ βάρη χωρὶς τὴν συγκατάθεσιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν φορολογουμένων, οὐδὲ νὰ διατίθεται, χωρὶς τὴν συγκατάθεσιν αὐτῶν, τὸ δημόσιον χρῆμα. Ἡ κυρία ἀποστολὴ τῶν Κοινοβουλίων εἶναι ἡ ψήφισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Κατὰ τὴν συναγερμικὴν 4ετίαν οἱ προϋπολογισμοὶ κατετίθεντο μῆνας μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς χρήσεως. Ἐξετελοῦντο δὲ χωρὶς νὰ ἐγκριθοῦν. Ἤδη, μὲ τὴν ματαίαν ἐλπίδα ὅτι θὰ συγκαλυφθοῦν ἐλλείμματα καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν ἐκλογῶν διασπάθισις τοῦ δημοσίου χρήματος παρατείνεται ὁ προϋπολογισμὸς ἐπὶ 6μηνον, παρελκύεται δὲ ἡ ψήφισίς του. Πηγὴ ἀνωμαλίας εἶναι ἡ παράλειψίς του. Ἄγει εὐθέως εἰς τὸν δεσποτισμὸν διὰ τῆς ματαιώσεως τῆς κυριωτέρας λειτουργίας τῆς Βουλῆς. Εἶναι καιρὸς νὰ ἀρθῇ καὶ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία. Τέλος ὡς πρὸς τὸν οἰκονομικὸν τομέα, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις φοβοῦμαι ὅτι περιωρίσθη νὰ παρουσιάσῃ τὰ ζητήματα μόνον ὑπὸ τὴν σκοπιὰν τῶν νομισματικῶν, τῶν πιστωτικῶν, τῶν ὑπὸ ἔποψιν ἰσοζυγίου πληρωμῶν ἢ ὑπὸ ἔποψιν προϋπολογισμοῦ ἀντικτύπων καὶ ἐπιπτώσεων. Τὰ ἐνεφάνισε μὲ ἔνδυμα θεωρητικῆς ἐμβριθείας. Σφυροκοπηθεῖσα ὅμως καὶ ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Δ.Κ.Ε.Λ. καὶ ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς κ.κ. Μαῦρον, καὶ.... (δὲν ἠκούσθη).... κατεδείχθη ὅτι ἢ ἐπὶ ἀνακριβῶν δεδομένων ἢ ἐπὶ ἐσφαλμένων ἐκτιμήσεων ἐστήριξε τὸ πρόγραμμά της. Ὅμως φοβοῦμαι ὅτι ἐντοπισθεῖσα ἔτσι ἡ συζήτησις ὄχι μόνον δὲν ἐξήντλησε τὸ θέμα, ἀλλὰ δὲν εἰσῆλθε κἂν εἰς τὴν οὐσίαν του. Πράγματι ὅλη αὐτὴ ἡ ἐμβρίθεια καὶ θεωρητικολογία τελικὸν σκοπὸν ἔχει νὰ ἀποδεικνύει πῶς εἶναι ἀδύνατος ἡ ὀρθοτέρα κατανομὴ τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ διατὶ εἶναι ἐπιβεβλημένα τὰ ἀντιδημοτικὰ μέτρα, ἡ καθήλωσις μισθῶν, ἡμερομισθίων καὶ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἐξετάζουσα τὰς δυνατότητας χειρισμῶν τὰς ὁποίας ἔχει μία Κυβέρνησις, ἐκπροσωποῦσα συμφέροντα τῆς πλουτοκρατικῆς ὀλιγαρχίας, νὰ ἀναρροφᾷ τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τῶν μαζῶν, νὰ ἀντιμετωπίζῃ μὲ τὸ ἄνοιγμα ἢ τὸ κλείσιμο τῆς στρόφιγγος τῶν πιστώσεων ἢ τῆς κυκλοφορίας, μὲ τὴν ἐλαστικότητα ὡς πρὸς τὰς εἰσαγωγάς, προβλήματα τιμῶν, ἀπασχολήσεως, ζητήσεως καὶ προσφορᾶς, ἐμφανίζεται ὡς χρησιμοποιοῦσα διὰ τὴν οἰκονομικὴν πρόβλεψιν μίαν βαθεῖαν ἐπιστήμην. Δὲν εἶναι ὅμως ὅλαι αὐταὶ αἱ συνταγαὶ παρὰ ἡ κωδικοποίησις τῶν μέσων καὶ τῶν μεθόδων τὰς ὁποίας ἐπενόησεν ἡ οἰκονομικῶς ἰσχυρὰ τάξις διὰ ν’ ἀποφεύγῃ κατὰ τὸ δυνατόν, ἢ ν’ ἀπομακρύνῃ χρονικῶς τὰς συνεπείας ποὺ ἔχει εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας ἡ ὁλονὲν μεγαλυτέρα καὶ ἤδη δυσαναλόγως ἐπαχθὴς ἰδιοποίησις τοῦ μεριδίου τῶν ἐργαζομένων μαζῶν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, ἰδιοποίησις ποὺ ἀποστερεῖ στενεύει ἀπαραδέκτως τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν καί, ἀποκλείουσα τὴν ρευστοποίησιν τῶν ἐμπορευμάτων, τὴν μετατροπὴν των εἰς χρῆμα, γίνεται ἐμπόδιον εἰς τὴν ὁμαλὴν ἐξακολούθησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ἀκόμη περισσότερον εἰς τὴν ἀνάπτυξίν της. Ὅ,τι ἐμφανίζεται ὡς ἐπιστήμη δὲν εἶναι παρὰ EXPEDIENTS, τεχνάσματα, μεθοδεύματα, κομπῖνες, αἱ ὁποῖαι εἰς τελευταίαν ἀνάλυσιν μετά τινα χρόνον, ἀποτυγχάνουν καὶ χρεωκοποῦν καὶ αἱ ὁποῖαι εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν ἤδη, ὑπὸ τὸ φῶς τῆς ἀμειλίκτου κριτικῆς ποὺ ἠσκήθη, καταδειχθῆ ἀπὸ τοῦδε ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τελεσφορήσουν. Πράγματι πιεζόμενος ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Δ.Κ.Ε.Λ. ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μεταξὺ τῶν ἄλλων εἰς τὴν διάθεσίν του μεθόδων, ἀπηρίθμησεν ὅτι δύναται ν’ ἀντιμετωπίσῃ μίαν δυσμενῆ τροπὴν τῶν πραγμάτων, διότι ὑπάρχει σημαντικὸν ἀδρανοῦν ποσοστὸν τοῦ βιομηχανικοῦ μας δυναμικοῦ καὶ ἀνέργων ἢ ὑποαπασχολουμένων ἐργατῶν, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ δραστηριοποιήσῃ. Καὶ ἐρωτῶ εὐθέως τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Πιστεύει καὶ βεβαιοῖ ὅτι ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του αὐτὸ τὸ μέσον; Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐγκαλῶ καὶ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐνῷ ἔχει τὴν δύναμιν νὰ θέσῃ εἰς κίνησιν τὴν κατὰ τὰ 35% ἀδρανοῦσαν βιομηχανίαν, καὶ νὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς τὰς ἑκατοντάδας χιλιάδας ἀνέργων καὶ ὑποαπασχολουμένων παραλείπει τοῦτο πρὸς ὄλεθρον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Κύριοι βουλευταί, ἡ δικαία κατανομὴ τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν ἀντιπαραγωγικῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἀποτελεῖ τὴν οὐσιαστικὴν προϋπόθεσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου, τῆς περαιτέρω αὐξήσεως τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς βελτιώσεως τῶν ὅρων διαβιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐξαγγέλλει ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀντιδημοτικὰ μέτρα, δηλαδὴ καθήλωσιν τῶν μισθῶν τῶν ἡμερομισθίων καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Προφασίζεται ὅτι αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων, μὴ ἀνταποκρινομένη πρὸς ἀντίστοιχον αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, καταντᾷ εἰς τὸν φαῦλον κύκλον τῆς ἀμέσου ἐξουδετερώσεως τῆς αὐξήσεως διὰ τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ τῆς ἀνόδου τοῦ τιμαρίθμου. Τὸ πρόσχημα εἶναι προσφιλὲς εἰς τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυροὺς διὰ νὰ αὐξάνουν ἀλογίστως τὸ μερίδιόν των ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ πρῶτον εἶναι ἀνακριβὲς ὅτι τοὐλάχιστον προσαρμόζονται αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἐργαζομένων πρὸς τὰ ἐπίπεδα τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Εἶναι στατιστικῶς βεβαιωμένον ὅτι ἐπὶ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς κατὰ 40% ὑπῆρξεν αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἐργαζομένων κατὰ 19%. Οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὴν χώραν αὐτὴν εἰσπράττουν τὸ 20% τοῦ εἰσοδήματος καὶ οἱ ἐργοδόται τὸ 75%. Ἐνῷ εἰς τὴν Ἀγγλίαν λ.χ. τὸ μερίδιον τῶν ἐργαζομένων εἶναι 59 καὶ τῶν ἐργοδοτῶν 31%. Ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Γερμανίας ὀφείλεται εἰς τὴν προγραμματισμένην παροχὴν εἰς τοὺς ἐργαζομένους καὶ τοὺς ἀγρότας ὑψηλοῦ ποσοστοῦ συμμετοχῆς εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Εἰς τὴν δημιουργίαν ἔτσι πλατειᾶς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς, ταχεῖαν ρευστοποίησιν τῶν προϊόντων καὶ τὴν δυνατότητα μεγάλων παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Εἰς τὴν χώραν μας 1.500 βιομήχανοι ἐκέρδισαν ἐντὸς τοῦ 1954, 3.410.000.00 ν. δρχ. οἱ δὲ ὑπ’ αὐτῶν ἀπασχολούμενοι 135.000 μισθωτοὶ συνολικῶς 1.085.000.000 ἤτοι 8.000 ἐτησίως κατὰ κεφαλήν. Ἀφ’ ἑτέρου, ἐκ τοῦ συνολικοῦ δυναμικοῦ τῆς βιομηχανίας μας, τὸ 35% περίπου ἀδρανεῖ. Δηλαδὴ παράγομεν τὰ 65% μόνον τῶν ὅσων, μὲ τὰς ὑπαρχούσας βιομηχανικὰς ἐγκαταστάσεις, ὑπὸ καθεστὼς πλήρους ἀπασχολήσεως, δυνάμεθα νὰ παραγάγωμεν. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἶναι ἀκόμη χαμηλότερον εἰς τὴν κλωστοϋφαντουργίαν ποὺ ἀδρανεῖ περίπου κατὰ 50%. Μήπως αὐτὸ σημαίνει ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς χώρας ἔχουν ἐπαρκῶς ἐνδυθῆ καὶ δὲν χρειάζονται τὰ προϊόντα τῆς κλωστο– ὑφαντουργίας; Εἶναι σαφὲς τὸ ἀντίθετον. Μὲ τὴν παρακράτησιν καὶ τὴν ἰδιοποίησιν τοῦ ἀνήκοντος εἰς τοὺς ἐργαζομένους μεριδίου ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος στεροῦμεν τὴν παραγωγήν μας, στεροῦμεν τὴν βιομηχανίαν μας ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι ὁ ἐργαζόμενος δὲν ἀποταμιεύει, ἀλλὰ εἰς ἴσον βαθμὸν πρὸς τὰς ἀποδοχάς του εἶναι συγχρόνως καὶ καταναλωτής. Καὶ ὄχι ἐν ὀνόματι κάποιας κοινωνικῆς δικαιοσύνης διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως ἀδιαφορεῖτε, ἀλλὰ ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τῆς δημιουργίας ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς διὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν προϊόντων τοῦ τόπου, διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ κινοῦνται αἱ βιομηχανίαι κατὰ τὸ σύνολον τοῦ δυναμικοῦ, διὰ νὰ μὴ ἐπιβαρύνεται ἔτσι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς μὲ τὰ ποσοστὰ γενικῶν ἐξόδων ποὺ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὸ ἀδρανοῦν ποσοστὸν τοῦ παραγωγικοῦ μας δυναμικοῦ, διὰ νὰ μὴ ἐπιτείνεται ἔτσι ἡ παραπέρα στενότης τῆς ἀγορᾶς, διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ ρευστοποιοῦνται τὰ προϊόντα μας, εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη, νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἡ θεωρία τῆς καθηλώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων καὶ ἡ παραπομπὴ τῆς βελτιώσεώς των, εἰς τὰς καλένδας τοῦ πότε θὰ ἀνέλθῃ εἰς ἱκανοποιητικὸν βαθμὸν ἡ παραγωγή. Διότι ποτὲ δὲν θ’ ἀναγνωρίσουν οἱ προνομιοῦχοι ὅτι ἦλθεν αὐτὸς ὁ καιρός. Εἶναι ἀνάγκη ἀπὸ τοῦδε νὰ καταστοῦν τὰ ἑκατομμύρια τῶν ἐργατῶν, τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ἀγροτῶν τῆς Ἑλλάδος ἱκανὰ νὰ μετέχουν ἱκανοποιητικῶς εἰς τὴν κατανάλωσιν τῶν προϊόντων τῆς χώρας, ἀναζωογονοῦντες ἔτσι τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν ποὺ ἔχει ἀπονεκρωθῆ. Διότι ἡ ἴδια συνάγεται πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν καθήλωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἀνεπαρκέστατα πιστοδοτούμενοι καὶ μὲ ἀνεπαρκῆ προστασίαν τῶν τιμῶν διὰ ἐγκαίρου καὶ ἐπαρκοῦς συγκεντρώσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, οἱ 5.000.000 ἀγρόται τῆς Ἑλλάδος τυγχάνουν μεταχειρίσεως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς τῶν προϊόντων των, ὡς νὰ ἦσαν θηράματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιπίπτουν κυνηγετικοὶ σκύλοι. Ὅλα τὰ ἐντάλματα τοῦ Δημοσίου, τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τῆς Ἀγροφυλακῆς, τῶν δημοτικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν ταμείων κλπ., ὀργανισμῶν, ἐξακοντίζονται κατὰ τῆς κεφαλῆς των, κατὰ τὸ κρίσιμον πρὸ τῆς συγκομιδῆς 15θήμερον καὶ ἔτσι ὁ ἀγρότης ἐξαναγκάζεται νὰ ἀποχωρισθῇ ἀπὸ τὸ προϊὸν τοῦ μόχθου του εἰς τιμὰς πολὺ κατωτέρας ἀπὸ ἐκείνας τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς, εἰς τιμὰς ποὺ δὲν τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ συμβάλῃ ἐνεργῶς ὡς καταναλωτὴς εἰς τὴν ζήτησιν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ τὴν διακίνησιν τοῦ ἐμπορίου. Καὶ στενεύει ἀκόμη περισσότερον ἡ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ καὶ ἀδρανεῖ ἀκόμη περισσότερον τὸ παραγωγικὸν δυναμικὸν εἰς ὄφελος κερδοσκοπικῶν παρασίτων. Ἔτσι ἐὰν ἡ κατανάλωσις ἐπλήρωσε τὸ λάδι πρὸς 30 δραχ. οἱ παραγωγοί του ἠναγκάσθησαν νὰ τὸ ἀποχωρισθοῦν κάτω τῶν 14 δραχ. Ὅμως καὶ οἱ ἀγρόται ὅπως καὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἶναι εἰς ἴσον βαθμὸν πρὸς τὸ εἰσόδημά των καταναλωταί, πρᾶγμα ποὺ δὲν δύναται νὰ λεχθῇ, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὰ εἴδη μεγάλης καταναλώσεως, δι’ ἐκείνους τοὺς ὀλίγους ποὺ σφετερίζονται τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ἀγρότου. Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ εἰς χρῆμα εἰσοδήματος τῶν παραγωγικῶν τάξεων, θὰ ἔπρεπε καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ἀποτελεσματικὴ πρόνοια διὰ τὴν αὔξησιν τῆς ἀγοραστικῆς των δυνάμεως, δι’ ἑνὸς συστηματικοῦ ἐλέγχου τῶν τιμῶν, ὄχι τύπου ἀγορανομικοῦ, μετὰ τὴν ἐπέλευσιν τοῦ συνθέτου οἰκονομικοῦ ἀποτελέσματος, ὁπότε διατιμᾶται τὸ προϊὸν περισσότερον ἤ ὀλιγώτερον αὐθαιρέτως καὶ συχνὰ φαβοριτικῶς, ἀλλὰ διὰ μιᾶς παρακολουθήσεως ὅλων τῶν συντελεστῶν τοῦ κόστους καὶ ἀναζητήσεως τῶν τρόπων περιορισμοῦ των, ἰδίως μὲ τὴν μείωσιν τῶν μεσολαβητικῶν ἐπιβαρύνσεων καὶ τῆς ἀδίκου καὶ συντριπτικῆς διὰ τὰς ἀπορωτέρας τάξεις ὑπερμέτρου ἐμμέσου φορολογίας τῶν εἰδῶν μεγάλης καταναλώσεως. Πραγματικὰ δὲν εἶναι ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐργασίας μοναδικὸς καὶ κύριος συντελεστὴς τῆς ἀνόδου τοῦ τιμαρίθμου ποὺ καὶ ὅταν εἶναι καθηλωμένα τὰ ἡμερομίσθια συνεχίζει τὴν ὑψωτικὴν πορείαν του. Ἕνας βασικὸς συντελεστὴς εἶναι τὰ μονοπώλια ποὺ συντρίβουν κάθε ἀνταγωνιστὴν καὶ μὲ γνώμονα τὸ ὕψος τῆς ἀπληστίας των καθορίζουν κυριαρχικῶς τὰς τιμὰς εἰς ἀδικαιολογήτως ὑψηλὰ ἐπίπεδα καὶ στενεύουν ἀκόμη περισσότερον τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τῶν μαζῶν, προϋπόθεσιν τῆς μετατροπῆς τῶν προϊόντων εἰς χρῆμα καὶ τῆς ἐπαναλήψεως τοῦ κύκλου τῆς παραγωγῆς. Ὁ ἀνόσιος ρόλος τῶν μονοπωλίων δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναχαιτισθῇ ἀποτελεσματικῶς ἀπὸ Κυβερνήσεις ποὺ ἐναβρύνονται ἀπὸ τὸν χαρακτηρισμόν των ὡς δεξιῶν. Διότι ἀποτελοῦν τὰ κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικὰ στηρίγματά των. Καὶ δὲν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονὸς ὅτι τὴν ἑβδομάδα ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογάς, μονομερῶς, αὐθαιρέτως καὶ ἀδικαιολογήτως, ὡρισμένα μονοπώλια προέβησαν εἰς σημαντικὰς αὐξήσεις τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων των. Αἱ δὲ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὑπόσχονται νὰ εὐνοήσουν τὴν δημιουργίαν καὶ ἄλλων μονοπωλίων διὰ τῆς ἐπιδιώξεως τῆς συγχωνεύσεως τῶν ὁμοειδῶν ἐπιχειρήσεων. Πέραν ὅμως τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς, διὰ νὰ ἀξιοποιηθῇ εἰς τὸν ὑπέρτατον βαθμὸν ἡ ὑπάρχουσα παραγωγικότης τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, ἰδίως δὲ τῆς ἀγροτικῆς, ποὺ παρουσιάζει τὴν περίσσειαν τῶν εὐγενῶν καὶ ἐκλεκτῆς ποιότητος ἐξαγωγίμων προϊόντων καὶ διὰ νὰ τεθοῦν κατόπιν τὰ στερεὰ θεμέλια τῆς περαιτέρω οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξωμεν εἰς τὸ ἔπακρον τὴν ἐξωτερικὴν ἀγορὰν τῶν προϊόντων μας, ἀδιαφοροῦντες πρὸς τὰ κοινωνικὰ συστήματα τῶν χωρῶν ποὺ εἶναι δυνατὸν νὰ καταστοῦν ἀγοράστριαι τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Ἡ δυνατότης ἀπορροφήσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν ἀπὸ τὰς ἀνατολικὰς ἀγορὰς εἶναι περίπου ἀπεριόριστος. Ἡ δὲ ἀνάπτυξις τῶν ἐξαγωγῶν, ὄχι μόνον θὰ βελτιώσῃ τὸ ἀπελπιστικὰ ἐλλειμματικὸν ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν μας πληρωμῶν ποὺ εἶναι κατὰ γενικὴν ἀναγνώρισιν παράγων τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος ἀλλὰ καὶ δύναται νὰ ἀποβῇ. Καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα εἶναι ὁ μοναδικὸς τρόπος διὰ τὴν πραγμάτωσιν ἑνὸς σχεδιασμένου καὶ μελετημένου προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Πραγματικὰ ὑπάρχουν προηγούμενα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας καὶ εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ εἰς τὰς Ἰνδίας καὶ εἰς τὴν Βιρμανίαν, καὶ εἰς τὸ Ἀφγανιστάν, ὅπου παρεσχέθησαν δάνεια διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἐκ μέρους τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καταβαλλόμενα ἐν μέρει μὲν εἰς μηχανήματα καὶ ἐργαλεῖα παραγωγῆς, ἐν μέρει δὲ εἰς ἐλεύθερον καὶ ὑγιὲς συνάλλαγμα, μὲ εὐθηνότατον, γύρω στὰ 2%, ἐπιτόκιον, ἡ ἐξόφλησις τῶν ὁποίων γίνεται ἀποκλειστικῶς μὲ τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα τῶν ὀφειλετριῶν χωρῶν καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ὑποθέτωμεν ὅτι μέσα εἰς τὸ κλῖμα τῆς ἐπεκτάσεως καὶ τῆς προωθήσεως τῆς διεθνοῦς οἰκονομικῆς συνεργασίας ἀνεξαρτήτως ἰδεολογικῶν συνόρων, δὲν θὰ κατορθώσῃ ἡ Ἑλλάς, ὅ,τι ἐπέτυχε μία σειρὰ ἄλλων ὑποαναπτύκτων χωρῶν. Προσεπάθησε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἐξασφαλίσῃ ἀφοῦ οἱ ἄλλοι δρόμοι ἀποκλείονται ἀπὸ τὰ πράγματα, τὴν λύσιν αὐτὴν τοῦ προβλήματος τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας ἡ Κυβέρνησις; Καὶ ἄν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ λύσις αὐτὴ εἶναι, ὅπως καὶ εἶναι, ἡ μοναδικὴ πραγματοποιήσιμος, νομίζει ὅτι εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐπωμισθῇ τὰς τεραστίας ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ τῆς ἱστορίας τοῦ τόπου αὐτοῦ εὐθύνας καὶ νὰ διατηρῇ τὸν λαὸν εἰς τὴν ἐσχάτην ἔνδειαν καὶ τὴν χώραν ὑποανάπτυκτον; Ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐμφανίζων ἑαυτόν ὡς ὅλως ἀνυποψίαστον ὡς πρὸς τὰς δυνατότητας αὐτὰς καὶ φρονῶν ὅτι ἐπαρκῶς ἀντικρούει τὰς ἐπὶ τοῦ θέματος εἰσηγήσεις τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Δ.Κ.Ε.Λ. εἶπεν ὅτι: Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου νὰ ἔγινε καμμία πρότασις. Ἂν μᾶς γίνῃ τοιαύτη πρότασις θὰ τὴν ἐξετάσωμεν. Ὥστε κατὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ὑψίστης ἐθνικῆς σημασίας θέμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας πρέπει νὰ ἐνδιαφερθοῦν ἄλλοι νὰ μᾶς τὸ προτείνουν, διὰ ν’ ἀποφασίσωμεν νὰ τὸ προωθήσωμεν, καὶ δὲν εἶναι ὑπέρτατον καθῆκον τῶν Κυβερνώντων νὰ παρακολουθοῦν ἀγρύπνως πῶς ἄλλαι χῶραι εὑρίσκουν λύσεις καὶ νὰ ἐπιδιώκουν ἀναλόγους καὶ διὰ τὴν χώραν μας, τὴν ὁποίαν ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην αἱ χθεσιναὶ ἀποικιακαὶ ὑποανάπτυκτοι χῶραι ὑποσκελίζουν ἐκβιομηχανιζόμεναι, καὶ δὲν θὰ βραδύνωμεν νὰ εὑρεθῶμεν ἔσχατοι πάντων εἰς τὴν κλίμακα τῶν καθυστερημένων χωρῶν. Ἐκτὸς τούτου μία λύσις αὐτοῦ τοῦ εἴδους θὰ ἐξησφάλιζε μακροπροθέσμως διεξόδους εἰς τὰ πλεονάζοντα ἀγροτικά μας προϊόντα καὶ θὰ ηὔξανεν αὐτομάτως καὶ ἀπὸ τοῦδε τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Γενικώτερα ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἶναι ἀπαραίτητον νὰ κινητοποιηθοῦν ὅλοι οἱ πλουτοπαραγωγικοὶ πόροι τῆς χώρας ἐπὶ τῇ βάσει σχεδίου καθορίζοντος τὴν προτεραιότητα καὶ τὴν σειράν, ἀναλόγως τῆς παραγωγικῆς σημασίας, ὥστε νὰ ἀναπτυχθῇ ταχέως ἡ Ἐθνικὴ παραγωγή, ν’ αὐξηθῇ τὸ Ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ νὰ ἀπασχοληθῇ πλήρως τὸ ἐργατικὸν καὶ τὸ παραγωγικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας. Προσκρούει ὅμως, ἀντιτάσσει ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ἔλλειψιν δραχμῶν ἡ χρηματοδότησις τοῦ σχεδίου αὐτοῦ. Πραγματικὰ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγκαταλείπεται ὁ μονόπλευρος ἐξωτερικὸς προσανατολισμός μας καὶ δὲν περιορίζεται ἀποφασιστικὰ τὸ ὕψος τῶν ἀντιπαραγωγικῶν δαπανῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοικονομηθοῦν αἱ δραχμαί, αἱ ἀπαραίτητοι διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ σχεδίου τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Οὔτε ἀποτελεῖ ἀντιμετώπισιν ἡ ἀπειλὴ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὅτι δὲν θὰ διατηρήσωμεν τὸ ὕψος τῶν σημερινῶν στρατιωτικῶν μας δαπανῶν ἂν δὲν ἐπαυξηθῇ ἡ πρὸς τοῦτο παρεχομένη συμμαχικὴ ἀρωγή. Διότι ἀπεδείχθη ὅτι δὲν λείπουν οἱ εἰς συνάλλαγμα πόροι καὶ ἡ ἤδη παρεχομένη μικρὰ ἀρωγὴ ἀποθεματοποιεῖται. Μόνον ἡ περικοπή, ἀνεξαρτήτως παροχῆς βοηθείας, τῶν ἀλογίστων στρατιωτικῶν δαπανῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοικονομήσῃ δραχμὰς διὰ τὰς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Αἱ δαπάναι αὐταί, βαρύτεραι κατὰ πολὺ παρὰ εἰς οἱανδήποτε χώραν τοῦ ΝΑ-ΤΟ, ἀπορροφοῦν τὰ 52% τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐνῶ ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γαλλία διαθέτουν τὰ 27% καὶ τοῦτο ἐνῷ εἴμεθα ἡ πτωχότερη ἀπὸ τὰς χώρας τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀπορροφοῦν ἄνω τοῦ 10% τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Τὰ δὲ βάρη αὐτὰ ἐπιβάλλονται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὰς ἐξαθλιωμένας λαϊκὰς μάζας. Διότι ἄνισος καὶ ἐξοντωτικὴ φορολογία βαρύνουσα ἰδίως τὴν κατανάλωσιν ἀπομυζᾷ ἔτι περισσότερον τὴν ἀγοραστικὴν ἱκανότητά των. Καὶ ἔτσι ἔχομεν φθάσει εἰς τὴν ἀπέραντον ἐξαθλίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τὸ ἀνείπωτον δρᾶμα τῶν ἑκατομμυρίων ἀπόρων, τῶν ἀνθρώπων ποὺ πεινοῦν κατὰ τὴν κυριολεκτικὴν τοῦ ὅρου ἔννοιαν. Ποὺ δὲν χορταίνουν τὸ ψωμί. Εἰς τὸν μόνιμον ὑποσιτισμὸν καὶ δι’ αὐτοῦ εἰς τὴν βιολογικὴν ἐκφύλισιν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Εἰς τὴν ἐκτεταμένην παιδικὴν φυματίωσιν. Παρέλαβεν ἡ Κυβέρνησις 2.700.000 νομικῶς ἀπόρους, δηλαδὴ μὲ εἰσόδημα κάτω τῶν 240 δραχμῶν μηνιαίως, τὰ δὲ ⅔ ἐξ αὐτῶν κάτω τῶν 120 δραχμ. μηνιαίως. Τί σκέπτεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ τρομακτικοῦ αὐτοῦ προβλήματος; Μήπως φιλοδοξεῖ νὰ εἶναι ὁ ἀπαθὴς θεατὴς καὶ ὁ στατιστικὸς πρωτοκολλητὴς τῆς ἀκατασχέτου ἀνόδου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πενομένων Ἑλλήνων; Ἄν ὄχι, μήπως ἐνόμισεν ὅτι τὸ θέμα ἦτο ἀνάξιον σημασίας καὶ δὲν τὸ ἔθιξεν εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις; Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ὁ μεγάλος, ὁ παρών, ὁ πραγματοποιημένος κίνδυνος τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς τῆς χώρας καὶ τοῦ λαοῦ. Καὶ ὄχι αἱ ὑποθετικαὶ ἔξωθεν ἀπειλαί. Κάθε παράλειψις, διὰ τὴν ἄνοδον τοῦ εἰσοδήματος τῶν μεγάλων μαζῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα, παραλειπομένης κάθε ἄλλης ἀντιπαραγωγικῆς δαπάνης ἀποτελεῖ γενοκτονίαν. Καὶ γενοκτονία ἐπίσης εἶναι ὁ ἐξαναγκασμὸς τῶν νέων, τῶν εἰδικευμένων τεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν, τῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν στελέχωσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, εἰς μετανάστευσιν, ἡ ἀπώλεια τοῦ ζωντανοῦ καὶ πολυτιμωτέρου κεφαλαίου τῆς Ἑλλάδος, ἀπαράδεκτος ὅταν ἡ χώρα ἔχει σημαντικὰς πηγὰς πλούτου καὶ μεγάλας δυνατότητας οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ δὲν τὰς ἀξιοποιεῖ. Καὶ ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἐντυπωσιακόν, ἀλλ’ ἀντιφάσκοντα πρὸς τὴν πραγματικότητα ἰσχυρισμόν, ὅτι θεωρεῖ ἡ Κυβέρνησις χρήσιμον τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν τῆς νεολαίας, ὅταν δὲν ἠμπορεῖ νὰ παράσχῃ ἀπασχόλησιν εἰς τοὺς ἤδη εἰδικευμένους τεχνίτας καὶ τοὺς χάνει καθημερινῶς διὰ τῆς μεταναστεύσεως. Διότι δὲν ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰ μηνύματα τῶν καιρῶν, νὰ ἀπαγκιστρωθῇ ἀπὸ μίαν μονόπλευρον διεθνῆ τοποθέτησιν, ἡ ὁποία τῆς ἐπιβάλλει μόνον θυσίας καὶ ἀντιπαραγωγικὰς δαπάνας. Καὶ ἡ ὁποία, μὲ τὴν ὑποτέλειαν ὅπου ἔχομεν περιαχθεῖ, διὰ μυρίων ξένων ὑποδείξεων καὶ πιέσεων μᾶς ἀποτρέπει ἀπὸ τὸν δρόμον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ μᾶς προορίζει διὰ τὸν ρόλον χώρας ὑποαναπτύκτου, πηγῆς πρώτων ὑλῶν καὶ ἀγορᾶς διὰ τὰς ξένας βιομηχανίας. Καὶ μαζὶ μὲ τὴν ἐξοντωτικὴν μεταχείρισιν τῶν ἀπόρων τάξεων, αἱ Κυβερνήσεις τῆς 4ετίας καὶ ἡ παροῦσα παρακολουθοῦν ἐπίσης, ὡς ψυχροὶ θεαταὶ καὶ στατιστικοὶ πρωτοκολληταὶ τὴν προϊοῦσαν ἐκκαθάρισιν καὶ ἐξαφάνισιν τῶν μεσαίων κοινωνικῶν στρωμάτων, μὲ τὴν ἀδυσώπητον δι’ αὐτοὺς φορολογίαν, μὲ τὸν τοκογλυφικὸν τόκον, μὲ τὸν μαρασμὸν τῆς ἀγορᾶς, μὲ τὰς πτωχεύσεις, τὰς διαμαρτυρήσεις, τὰς ἀναγκαστικὰς διαχειρίσεις, τὰς κατασχέσεις. Κατὰ ἑκατοντάδας καθημερινῶς μικροὶ καὶ μεσαῖοι, ἔμποροι, βιομήχανοι, ἐπαγγελματίαι, βιοτέχναι καὶ μικροϊδιοκτῆται γλιστροῦν εἰς τὴν χορείαν τῶν μὴ ἐχόντων ἄλλο τί νὰ πωλήσουν παρὰ τὴν ἐργατικήν των δύναμιν καὶ προσαυξάνουν τὸν τρομακτικὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων καὶ τῶν ὑποαπασχολουμένων. Ἐὰν ἡ ἔλλειψις κάθε προβλέψεως, κάθε προβληματισμοῦ καὶ κάθε μέτρου διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὀξέος προβλήματος, τῆς τύχης καὶ αὐτῆς τῆς ἴδιας τῆς ὑπάρξεως τῶν ἑκατομμυρίων τῶν ἀπόρων καὶ τῶν ἀνέργων ἀλλὰ καὶ τῶν ἀνεπαρκῶς συμμετεχόντων εἰς τὴν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀγροτῶν, ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, καλῆται οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, ἀρνούμεθα νὰ ἐπικροτήσωμεν τὸ πρόγραμμα τοῦτο.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κοκέβης, ἔχει τὸν λόγον.

§204Α. ΚΟΚΕΒΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅλοι οἱ ἀγορηταὶ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἴμεθα θύματα τῆς οἰκονομίας τοῦ χρόνου, τὴν ὁποίαν τόσον γενναίως ὑπερήσπισαν κατὰ τὴν χθεσινὴν ἑσπέραν οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως. Ὑπὸ τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου τῆς ὁμιλίας εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἶμαι σύντομος. Ἄλλως τε ὑπῆρξε τόσον φωτισμένη ἡ ἀνάλυσις τῶν ἀπόψεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ μέρους συναδέλφων ἐπὶ ὅλων τῶν σημείων ὥστε τὰ περιθώρια ποὺ μένουν εἰς ἡμᾶς εἶναι περιωρισμένα. Τόσον οἱ ἀξιότιμοι ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅσον καὶ οἱ προηγηθέντες εἰς τὸ βῆμα συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περιέγραψαν τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ καὶ τὴν προσπάθειαν ποὺ κατεβλήθη πρὸς νόθευσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἕνα μέρος τοῦ προεκλογικοῦ ὀργίου ποὺ ἔλαβε χώραν εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐκλογικὴν περιφέρειαν, τὴν Μεσσηνίαν, κυρίως διὰ τοῦ ἐπισήμου ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέλους τότε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τοῦ τέως ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως κ. Σπέντζα, πρὸς ἐξαγορὰν συνειδήσεων καὶ πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Ἐκαλλιεργήθη ἐξ ἄλλου συστηματικῶς ἡ φοβία ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν μὲ πλήρη συνενοχὴν ἐνίων ὀργάνων τῆς τάξεως διὰ τῆς μεθόδου τῆς προσκλήσεως εἰς τὰ ἑκασταχοῦ ἀστυνομικὰ τμήματα τῶν ἐκλογέων ὀπαδῶν τῆς Δ. Ε. πρὸς τακτοποίησιν δῆθεν τοῦ φακέλλου καὶ μὲ πλήρη συνενοχὴν τῶν ἀνδρῶν τῶν ΤΕΑ μὲ ἀποκλειστικὸν σκοπὸν τὴν τρομοκράτησιν τῶν ἐκλογέων. Πάμπολλαι ἦσαν αἱ ἀπειλαὶ χαρακτηριστικώτεραι τῶν ὁποίων «ὅτι δὲν θὰ παραδώσωμεν τὴν ἐξουσίαν», «δὲν θὰ πάρετε πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων ὅσοι πρόκειται νὰ μεταναστεύσητε εἰς τὸ ἐξωτερικόν». Καὶ τὸ κορύφωμα τῆς προσπαθείας αὐτῆς ὑπῆρξεν ἡ καθ’ ὅλα προμελετημένη ἄνανδρος ἐπίθεσις κατὰ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρχηγοῦ τότε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Παπανδρέου. Ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν Δικαιοσύνην εἰς ἣν ἔχει παραπεμφθῆ ἡ ὑπόθεσις νὰ κατανείμῃ τὰς εὐθύνας καὶ ν’ ἀνεύρῃ τοὺς ἠθικοὺς αὐτουργούς. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη τὴν περισυλλογὴν ἡ ἐξαγορὰ τῶν συνειδήσεων, περὶ ὧν ὡμίλησα προηγουμένως, συνετελέσθη μὲ τὸν ἀκαθόριστον ἀριθμὸν διορισθέντων. Κατὰ τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα τῶν ἐκλογῶν ἀπεστέλλοντο δεκάδες πρὸς τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ πρὸς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν Μαγνησίας ἀμειβόμενοι προφανῶς ἐκ χρημάτων προοριζομένων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Ἐὰν ὑπῆρχον πράγματι ἐπείγουσαι ἀνάγκαι τῆς Ὑπηρεσίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν ἀπὸ τοὺς δυστυχεῖς ἐντοπίους ἀνέργους. Πρὸ ἡμερῶν ὁμιλῶν ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐβεβαίωσε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι ὄχι μόνον θὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἀλλὰ καὶ θὰ ἐμφανίσῃ περίσσευμα ἄνευ προσθέτων φορολογικῶν βαρῶν, διὰ τῆς περικοπῆς τῶν δαπανῶν καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καλεῖται ἑπομένως εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς ἐπαγγελίας του. Δεκάδες τόννοι σιδήρου, ἄγνωστον ποῦ, ἀποθηκευμένοι μέχρι τότε, μετεφέρθησαν ἐν τάχει καὶ διενεμήθησαν εἰς τὰ χωρία τῆς ὑπαίθρου, χωρὶς ἀπὸ ὅ,τι γνωρίζω νὰ ὑπάρχουν ἐν πολλοῖς αἱ προϋποθέσεις χρησιμοποιήσεώς των. Καὶ ὑπάρχει κατὰ συνέπειαν ὁ κίνδυνος νὰ ὀξειδωθοῦν καὶ ν’ ἀχρηστευθοῦν. Αἱ ποσότητες αὐταὶ ἀπετίθεντο χαρακτηριστικῶς κατὰ τὸ πλεῖστον ἔξω τοῦ χώρου τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων. Ἀναφέρω χαρακτηριστικῶς ὅτι αὐτοκίνητον ἔμφορτον σιδήρου προοριζόμενον διά τι χωρίον ἐκινεῖτο πρὸς τὸν προορισμόν του τὰς ἑσπερινὰς ὥρας καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου ὁ συνοδὸς ἐφώτιζε τὸ φορτίον δι’ ἠλεκτρικοῦ φανοῦ ἐξασφαλίζων οὕτω τὴν ὁρατότητα τοῦ φορτίου εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ἐνδιαμέσων χωρίων. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὰς διανομὰς τοῦ σιδήρου. Τηλεγραφήματα ἐστάλησαν πρὸς διαφόρους Κοινότητας ἀγγέλλοντα πομπωδῶς τὴν οἰκονομικὴν των ἐνίσχυσιν διὰ κοινωφελῆ ἔργα. Καὶ θὰ εἴμεθα εὐγνώμονες ὡς Μεσσήνιοι πρὸς τὸν κ. Σπέντζαν ἐὰν πράγματι τὰ χρήματα μετεβιβάζοντο εἰς τὴν Νομαρχίαν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ἀλλὰ ἐκ τῶν 65 ἀποφάσεων τὰς ὁποίας ὑπέγραψε μετεβιβάσθησαν μόνον αἱ 16 καὶ ἐκλεκτικῶς εἰς ἃ μέρη ὁ κύριος τέως ὑφυπουργὸς εἶχε προσωπικὴν κομματικὴν ἀδυναμίαν. Δικαιοῦμαι ἑπομένως νὰ συμπεράνω ὅτι αἱ ἀποφάσεις ὑπεγράφησαν καὶ ἀνηγγέλθησαν πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Διότι πῶς ἄλλως δύναται νὰ ἐξηγηθῇ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπεστάλησαν τὰ χρήματα δι’ ἀποφάσεων αἵτινες ὑπεγράφησαν ἕνα μῆνα βραδύτερον ἀπὸ ἐκείνας ὅπου τὰ χρήματα δὲν μετεβιβάσθησαν. Δέον νὰ σημειωθῇ ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὗται ὑπεγράφησαν καὶ ἀνηγγέλθησαν τρεῖς καὶ ἥμισυ καὶ τέσσαρας μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Χρονικὸν διάστημα ποὺ θὰ ἤρκη ἀσφαλῶς νὰ μεταβιβασθῇ ἡ ἐντολὴ εἰς τὴν Νομαρχίαν Καλαμῶν. Τοιαύτη ἐν συντομίᾳ ὑπῆρξεν ἡ προεκλογικὴ δρᾶσις τοῦ τέως ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως. Προκαλῶ τοὺς κ.κ. Μεσσηνίους συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ μὲ διαψεύσουν. Ἀνέφερα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰς συνθήκας αἵτινες ἐπεκράτησαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐν Μεσσηνίᾳ καὶ πιστεύω πράγματι ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν μεθόδων της ἐνόθευσε τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ. Καὶ τώρα ὡς πρὸς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τρία σημεῖα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναφερόμενος εἰς τὸ θέμα τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Ἡ Κυβέρνησις σταθερὰ εἰς τὴν ἀπόφασίν της νὰ προασπίσῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας θὰ χωρήσῃ ταὐτοχρόνως εἰς τὴν λῆψιν μέτρων δι’ ὧν ἐπανορθουμένων τῶν σφαλμάτων καὶ τῶν ὑπερβολῶν τοῦ παρελθόντος θὰ ἀπαλλαγοῦν ἀμετακλήτως πάσης εἰς βάρος των μεταχειρίσεως οἱ πολῖται οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐμπράκτως ἀποδείξει τὴν νομιμόφρονα συμπεριφορὰν καὶ διάθεσίν των». Κύριοι βουλευταί, τὸ δημοκρατικὸν Κέντρον ἐνεφάνισεν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 19ης Φεβρουαρίου τὴν προγραμματικήν του διακήρυξιν καὶ ἀπηγγέλθη μεταξὺ ἄλλων τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ παρελθόντος, τὸν ὁριστικὸν τερματισμὸν τῶν ἐσωτερικῶν μας διαιρέσεων καὶ τὴν ἐφαρμογὴν πλήρους ἰσοπολιτείας. Αἱ ἐπαγγελίαι αὗται δὲν ἀπετέλουν παραχώρησιν πρὸς οὐδεμίαν πλευράν. Πιστεύομεν ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ παρελθόντος ἀποτελεῖ ὀργανικὴν ἀνάγκην καὶ ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν πολιτικήν, ἐθνικὴν καὶ κοινωνικήν μας ἐπιβίωσιν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν πρέπει νὰ εἶναι καθολική. Εἶναι νομίζω καιρὸς νὰ κλείσωμεν πίσω μας ὁριστικὰ τὸ παρελθὸν καὶ νὰ βεβαιωθῶμεν ὅτι τὰ διαμερίσματα τὰ ὁποῖα χωρίζουν τὸ παρελθὸν ἀπὸ τὰ παρὸν καὶ τὸ μέλλον ἔκλεισαν στεγανά. Ἔτσι θὰ φέρουμε ἕνα χαρούμενο μήνυμα, ἕνα μήνυμα αἰσιοδοξίας πρὸς τὸν σκληρῶς ἀγωνιζόμενον κόσμον ὅτι τὸ ἄτομον ὡς κύτταρον μιᾶς ἀδελφωμένης Κοινωνίας δύναται νὰ ζήσῃ χωρὶς νὰ διαταράσσηται ἡ ζωή του ἀπὸ τὸν φόβον. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναφερόμενος εἰς τὴν προστασίαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Θὰ ἀποβλέψωμεν μὲ ἰδιάζουσαν προσοχὴν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς διαθέσεως τοῦ Καπνοῦ» καὶ ὅτι «θὰ λάβῃ ἀνάλογα μέτρα διὰ τὴν τύχην τῶν ἄλλων προϊόντων». Ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐξ ἴσου σοβαρὸν προϊὸν εἶναι καὶ ἡ σταφὶς ἥτις καλύπτει σημαντικὸν μέρος τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀποζῇ σημαντικὸν τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Μὲ τὸ ὑπάρχον σύστημα χρηματοδοτήσεως τοῦ ΑΣΟ ἡ ἀξία τοῦ παραδιδομένου σταφιδοκάρπου καταβάλλεται εἰς τέσσαρας δόσεις, ἐξ ὧν ἡ πρώτη ἅμα τῇ παραδόσει, ἡ δευτέρα μετὰ ἑξῆντα ἡμέρας ἡ τρίτη μετὰ ἐννενῆντα ἡμέρας καὶ ἡ τετάρτη μετὰ ἑκατὸν εἴκοσι, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν καπνὸν ὅπου ἡ ἀξία ὡς πληροφοροῦμαι καταβάλλεται ἐξ ὁλοκλήρου. Ἐρωτῶ δὲν θὰ μποροῦσε ἀνάλογον μέτρον νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τὴν σταφίδα ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἄμεσος καταβολὴ τῆς ἀξίας εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ διαθέσουν ἐπωφελέστερον τὸ προϊόν των εἰς τὸ ἐμπόριον; Πληροφοροῦμαι ὅτι 15.000 τόννοι περίπου παραμένουν εἰσέτι ἀδιάθετοι εἰς ἐποχὴν μάλιστα ἐντάσεως τῆς νέας καλλιεργείας. Μὲ λύπην καὶ ἀποκαρδίωσιν διεπιστώσαμεν ὅτι ἐπὶ τῶν ζητημάτων προνοίας οὐδὲ κἂν μνεία γίνεται, ὅταν μάλιστα, κατὰ τὴν πρὸ ἡμερῶν δημοσιευθεῖσαν στατιστικὴν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας οἱ ἄποροι ὑπερέβησαν τὰ 3 ἑκατομμύρια. Ἐπὶ δὲ τῶν ζητημάτων ὑγείας φέρεται ἱκανοποιημένος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντιμετωπίζων ταῦτα διὰ τῆς «συμπληρώσεως τῶν ὑπὲρ τῆς ὑπαίθρου μέτρων, διὰ τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἰατρικῆς καὶ φαρμακευτικῆς περιθάλψεως καὶ τῆς στελεχώσεως τῶν ἰατρείων συμφώνως μὲ τὸ νομοθέτημα τὸ ψηφισθὲν πρὸ τετραμήνου» πιθανώτατα ὑπονοῶν τὸν νόμον περὶ Κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν τὸν ὁποῖον ἀπέφυγε νὰ μνημονεύσῃ. Κύριοι βουλευταί, παρὰ τὰς δηλώσεις τῶν ὑπευθύνων εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν τύπον περὶ ὁλοκληρώσεως σχεδὸν τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ νόμου καὶ τὸν τόσον θόρυβον ποὺ ἐγένετο προεκλογικῶς μὲ τὸ κυκλοφορῆσαν προπαγανδιστικὸν ἔντυπον τῶν συναδέλφων κ.κ. Παπακωνσταντίνου καὶ Κατσαφάδου, οὐδὲν ἀπολύτως ἔγινε μέχρι σήμερον, πλὴν ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἰατρῶν ποὺ διωρίσθησαν εἰς τὰ Δωδεκάνησα. Μάρτυρα ἐπὶ τούτων ἐπικαλοῦμαι τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Προνοίας τὰς δημοσιευθείσας εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς ἰδιαιτέρας του πατρίδος «Η ΜΕΣΣΗΝΙΑ» τὴν 26.3.56 αἵτινες ἔχουσιν ὡς ἀκολούθως: «Πρὸ τῆς καθόδου μου διεπίστωσα ὅτι δὲν εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἐφαρμογὴ τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλίσεως διὰ τῆς δωρεὰν παροχῆς ἰατρικῆς, φαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς γενικώτερον περιθάλψεως» Καὶ ἡ μὲν παροχὴ ἰατρικῶν φροντίδων ἀντιμετωπίζεται ἐξακολουθητικῶς ἀπὸ τὰ ἰατρεῖα καὶ τοὺς ὑγειονομικοὺς σταθμοὺς οἵτινες ἐλειτούργουν βάσει τοῦ νόμου 2592 «περὶ ἰατρικῆς ἀντιλήψεως», ἡ δὲ νοσοκομειακὴ περίθαλψις μὲ τὰ ὑπὸ τοῦ Κράτους συντηρούμενα καὶ ἐπιδοτούμενα ὑγειονομικὰ ἱδρύματα βάσει τῶν πιστοποιητικῶν ἀπορίας. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα εἰς τὸν τέταρτον μῆνα ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου καὶ οὐδεὶς μέχρι σήμερον εἰσήχθη πρὸς νοσηλείαν ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀγρότου, οὔτε ἄλλως τε ἔχει ὁρισθῆ τὸ ὄργανον τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδίδῃ τὴν βεβαίωσιν περὶ τῆς ἀγροτικῆς ἰδιότητος ἐκτὸς ἂν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζουν οἱ συνάδελφοι κ. κ. Παπακωνσταντίνου καὶ Κατσαφᾶδος καὶ καθ’ ἣν «εἰς τὴν ἀσφάλισιν θὰ περιληφθοῦν ὅλα τὰ πρόσωπα ποὺ κατοικοῦν εἰς ἀγροτικὰς περιοχὰς χωρὶς διακρίσεις καὶ χωρὶς ἐξαιρέσεις». Εἴμεθα ὑπὲρ τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τῶν Ἀγροτῶν καὶ θέλομεν νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ἑνὸς θεσμοῦ τοσαύτης σημασίας. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα μὲ πρόχειρον τεχνικὴν καὶ οἰκονομικὴν θεμελίωσιν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν ὅσων ἐξέθεσα δηλῶ ὅτι θὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§206Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῆς ψήφου τῆς 19ην Φεβρουαρίου ἐστήριξε χρηστὰς ἐλπίδας εἰς τὴν προσωπικότητα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Κ. Καραμανλῆ. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις του ἐδικαίωσαν πλήρως τὰς ἐλπίδας ταύτας, ὡς προέκυψεν ἀπὸ τὴν εὐμενεστάτην ἀπήχησιν, τὴν ὁποίαν ἔσχον αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τόσον ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅσον καὶ εἰς τὴν διάχυτον γνώμην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὰς προγραμματικὰς ταύτας δηλώσεις χαρακτηρίζει βαθεῖα γνῶσις τῶν προβλημάτων τῆς χώρας μας καὶ γενναία ἀποφασιστικότης πρὸς ἐπίλυσιν αὐτῶν. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις ἀναφέρονται εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ θέματα τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς, τῆς ἐσωτερικῆς μας ἀσφαλείας, τῆς βελτιώσεως τοῦ διοικητικοῦ μας μηχανισμοῦ καὶ ἰδίως εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνορθώσεως τῆς ἀγροτικῆς μας καὶ τῆς βιομηχανικῆς οἰκονομίας. Ἐπειδὴ ὁ χρόνος ἐπείγει θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ μνημονεύσω ἐλάχιστα μόνον ἐκ τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο ἀντικείμενον συζητήσεων ὑπό τε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, διότι ἄλλως τε ἡ περὶ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις συζήτησις, ἔχει σχεδὸν ἐξαντληθῆ. Ἐπειδὴ ὑπῆρξα βουλευτὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ προϊστορία τῆς ἀναλήψεως τῆς Πρωθυπουργίας ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀφορᾷ οὐχὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἀλλὰ τὴν πλειοψηφίαν τῆς προηγουμένης Βουλῆς, ἥτις παρέσχε πλήρη καὶ ἀπόλυτον τὴν ἐμπιστοσύνην της εἰς τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ. Τὴν ἐπιδοκιμασίαν τὴν ὁμόθυμον τῆς μεγάλης ἐκείνης Κοινοβουλευτικῆς πλειοψηφίας ἐπηκολούθησεν ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία τῆς 19ης Φεβρουαρίου, ἡ ὁποία κυριαρχικῶς ἔθεσε τέρμα εἰς πᾶσαν συζήτησιν περὶ τὸ θέμα τοῦτο. Ὡς πρὸς τὸ Κυπριακὸν τοῦτο μόνον ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι εὑρίσκεται εἰς χεῖρας σθεναρὰς καὶ ἔτυχε τοῦ καλυτέρου δυνατοῦ χειρισμοῦ ἀπὸ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Πᾶσα συζήτησις ἐπὶ τυχὸν γενομένων λεπτομερειακῶν σφαλμάτων, ἐξασθενίζει τὴν ἀρραγῆ ἑνότητα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἥτις ἀπαιτεῖται διὰ τὴν νικηφόρον διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος τῶν ἀδελφῶν μας Κυπρίων καὶ διὰ τὴν ἐπιτυχῆ διπλωματικὴν καὶ ἠθικὴν συμπαράστασιν τῶν Ἑλλήνων εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦτον. Μόνον ἡ ἀρραγὴς ἑνότης τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ περὶ τὸ θέμα τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ ποθητὸν τέρμα τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν θέμα ἐπικροτῶ πλήρως τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀποτελούσας σύνολον ἁρμονικὸν προσφορωτάτων μέσων πρὸς ἐπιδίωξιν καὶ ἐπιτυχίαν τῆς ἀνυψώσεως τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τῆς δικαιοτέρας αὐτοῦ κατανομῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν, ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν συνδυάζει μὲ τὴν οἰκονομικὴν τοιαύτην. Δέον ὅμως κατ’ ἐμὲ ὅπως διατηρηθῇ ἡ Γενικὴ Διοίκησις Βορείου Ἑλλάδος, ὡς Ἀνωτάτη Μονὰς Διοικητικῆς καὶ Οἰκονομικῆς ἀποκεντρώσεως, ἱδρυθῶσι δὲ καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν ἕτεραι τέσσαρες ἕως πέντε Γενικαὶ Διοικήσεις ὡς Ἀνώταται Μονάδες Διοικητικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀποκεντρώσεως εἰς τρόπον ὥστε ἑκάστη Γενικὴ Διοίκησις, νὰ ἔχῃ ἴδιον προϋπολογισμόν, ὁ ὑπουργὸς Γενικὸς Διοικητὴς νὰ εἶναι ὁ πρῶτος διατάκτης, εἰς τὸν Διοικητικὸν δὲ τομέα νὰ ἀσκῇ ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ ἔργου τῶν Νομαρχῶν τοῦ Νομοῦ του, νὰ ἐπιλύῃ εἰς δεύτερον βαθμὸν τὰς ὑπὸ τοῦ Νομάρχου κρινομένας εἰς πρῶτον βαθμὸν ὑποθέσεις καὶ νὰ ἀσκῇ ἐν γένει τὴν Κυβερνητικὴν πολιτικὴν εἰς τὴν περιφέρειάν του. Τοιουτοτρόπως θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπίλυσις ὅλων τῶν ζητημάτων ὑπὸ ὀργάνου τῆς Κυβερνήσεως δυναμένου νὰ ἔχῃ ἄμεσον ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων καὶ ἡ ἀποσυμφόρησις τῶν κεντρικῶν Ὑπουργείων ἀπὸ τὴν ἀπασχόλησιν τῶν ὑπηρεσιῶν των μὲ τὰς μικροϋποθέσεις τῶν πολιτῶν ὁλοκλήρου τῆς Ἐπικρατείας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξάρω ὅλως ἰδιαιτέρως τὸ μέρος ἐκεῖνο τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὴν κατάρτισιν εἰδικοῦ προγράμματος πρὸς ἀξιοποίησιν τῶν ὀρεινῶν καὶ ἀγόνων περιοχῶν τῆς χώρας, καθὼς καὶ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ δασικοῦ πλούτου καὶ πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς πτηνοτροφίας. Ἐπειδὴ ἀντιπροσωπεύω ὀρεινὴν καὶ παραμεθόριον περιοχήν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰδικὸν ὑπόμνημα περὶ τῆς στεγάσεως καὶ τοῦ ἐπανεποικισμοῦ τῶν παραμεθορίων περιοχῶν. Ἐλπίζω ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως θὰ περιληφθῇ καὶ ἡ στέγασις τῶν πολεμοπαθῶν καὶ συμμοριοπλήκτων, καθὼς καὶ ὁ ἐπανεποικισμὸς τῶν ἐγκαταλελειμμένων χωρίων τῆς παραμεθορίου. Ἡ στέγασις αὕτη καὶ ὁ ἐπανεποικισμὸς δέον ἀπαραιτήτως νὰ συνοδεύωνται διὰ γενναίας οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν οἰκονομικῶς κατεστραμμένων κατοίκων τῶν περιοχῶν αὐτῶν, οἵτινες ἀπώλεσαν τὰς περιουσίας των μαχόμενοι ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς Πατρίδος. Ἐπίσης δέον νὰ συνοδεύεται μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουσίων δασικῶν περιοχῶν διὰ τῆς κατασκευῆς δασικῶν ὁδῶν καὶ τῆς ἐνισχύσεως ἐπιχειρήσεων ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν καὶ ἱδρύσεως βιομηχανιῶν καὶ βιοτεχνιῶν ἐπεξεργασίας τῶν δασικῶν προϊόντων. Διότι οἱ κάτοικοι τῶν ὀρεινῶν τούτων περιφερειῶν, εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν καὶ τρέπονται πρὸς τὴν μετανάστευσιν. Ἐπιδοκιμάζω πλήρως τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ὑπερψηφίσω ταύτας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλλιάκας, ἔχει τὸν λόγον.

§208Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ὄχι διὰ νὰ ἐκφέρω τὰς κρίσεις μου ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς γνωστοὺς πλέον τομεῖς τῆς ἀνωμάλου γεννήσεώς της, τῆς ὑπ’ αὐτῆς καὶ οὐχὶ παρὰ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως διενεργείας τῶν ἐκλογῶν, τοῦ τρισυποστάτου τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δισυποστάτου δὲ κατὰ τὸν τέως ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀναγνωρίζοντας ὅτι ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ μόνου ἐκπορεύεται ἀπουσιάζοντος ἑπομένως ἐξ αὐτοῦ, τοῦ πνεύματος, τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, τοῦ μόνου ἐμπίπτοντος εἰς τὴν ἀντίληψιν τοῦ λαοῦ, τοῦ μεροληπτικοῦ τρόπου τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν, τῆς αὐξήσεως τῶν βουλευτικῶν ἑδρῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῆς κατανομῆς τούτων βάσει τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1940, ἐνῷ ὑπῆρχε νεωτέρα ἀπογραφὴ τοῦ 1951, καὶ ἐκ τοῦ τρόπου τῆς συμμετοχῆς καὶ χρησιμοποιήσεως τῶν στρατιωτικῶν ψήφων, ὥστε μετὰ τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν τελικῶν ἀποτελεσμάτων, διὰ τῆς προσθήκης τούτων, ν’ αὐξάνωνται αἱ Κυβερνητικαὶ ἕδραι κατὰ 15. Οὔτε ἐπίσης θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς διπλῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησεν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος πολιτικὴν ἐπιδιώκουσαν ταὐτοχρόνως αὐτοκυβέρνησιν εἰς Κύπρον καὶ αὐτοδιάθεσιν εἰς Ἀθήνας, ἐνῷ ἡ γραμμὴ τὴν ὁποίαν εἶχε χαράξει ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος ἦτο ἡ ἄμεσος ἢ ἐντὸς εὐλόγου τακτῆς προθεσμίας αὐτοδιάθεσις τῆς Κύπρου. Πολὺ ὀλιγώτερον ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐπίκρισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ ὁποῖον ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ συνάδελφοι ἀνέλυσαν ὅτι συνίσταται εἰς συρραφὴν οἰκονομικῶν ἐξαγγελμάτων, στερουμένου ὀργανικῶς συνοχῆς, ἀλλὰ καὶ συναισθήσεως τοῦ μεγέθους τῶν συσσωρευθέντων δυσεπιλύτων οἰκονομικῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα πρόκειται ἐν τῇ προόδῳ τῆς ἐφαρμογῆς του ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἰδίᾳ δὲ τῆς νομισματικῆς σταθερότητος καὶ τοῦ ἐπείγοντος τῶν ἐπενδύσεων εἰς παραγωγικὰ ἔργα μὲ τὸ δυσχερὲς τῆς δραχμοποιήσεως τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Ἐπὶ τούτου, θὰ ἐπισημάνω ἁπλῶς τὴν ἀντίθεσιν ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τῆς πίστεως, διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τῆς ὁποίας ἐνῷ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐξαγγέλλει διὰ τῶν προγραμματικῶν του δηλώσεων ὅτι «εἶναι ἀνάγκη πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐντίμων ἐπιχειρηματιῶν νὰ τονωθῇ ἡ συναίσθησις τῆς ἐκ τῆς ἀνειλημμένης ὑποχρεώσεως εὐθύνης τοῦ ὀφειλέτου καὶ ὅτι πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς περὶ τὰς συναλλαγὰς πίστεως θὰ ἐργασθῇ συντόνως ἡ Κυβέρνησις», καὶ ἐνῷ εὗρεν ἕνα ποσὸν 130 ἑκατομμυρίων, ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρὸς πληρωμὴν τοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἀναστήλωσιν ἑπομένως τῆς πίστεως, τὸ διέγραψεν. Διὰ τῶν πράξεών μας ἐνῷ καιρίως τραυματίζομεν τὴν πίστιν τῶν πολιτῶν πρὸς τὸ Κράτος, διαπορῶμεν διατί ὁ λαὸς δὲν ἐμπιστεύεται νὰ καταθέσῃ τὰς δραχμάς του εἰς τὰς τραπέζας καὶ τὰ ταμιευτήρια. Ἐνῷ μόνον ἡ πίστις καὶ ἐν τῇ εὐρείᾳ της ἐννοίᾳ καὶ ἐν τῇ συγκεκριμένῃ οἰκονομικῇ ἐνταῦθα, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκαταστήσῃ τὰς σχέσεις πολιτῶν καὶ Κράτους καὶ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν συνεργασίαν δημιουργικήν. Ἐπὶ τριῶν ἄλλων θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων καθίσταται σαφές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέδωσε καὶ δὲν ἀποδίδει τὴν δέουσαν σημασίαν, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν της ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὰ θέματα ταῦτα εἶναι: Ἡ συνεχὴς μείωσις τοῦ εἰσοδήματος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, ἐγγίζουσα ἤδη τὰ ὅρια τῆς ἐκμηδενίσεως τούτου. Ἡ ἔλλειψις ἐργασίας, ἥτις ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ λαμβάνει τὰς διαστάσεις συνολικῆς ἀνεργίας ὑπὸ τῆς ὁποίας μαστίζεται ὁ τόπος καὶ τρίτον, ἡ τελεία ἐγκατάλειψις τῆς ἐπαρχίας. Αἱ ἐπὶ τῶν τριῶν τούτων θεμάτων Κυβερνητικαὶ δηλώσεις οὐδόλως μᾶς ἱκανοποίησαν. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς πενίας. Κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς τελευταίας στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, προκύπτει ὅτι τὸ 30% τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἔχει εἰσόδημα ἡμερήσιον, κατὰ κεφαλήν, κάτω τῶν 4 δραχμῶν. Τὸ 6% ἔχει εἰσόδημα 4–6 δραχμῶν. Τὸ 2½% ἔχει εἰσόδημα 6–8 δραχμῶν. Ἤτοι τὸ 40% περίπου τοῦ πληθυσμοῦ μας ἔχει εἰσόδημα κάτω τῶν 8 δραχμῶν ἡμερησίως. Αὐτὴ δὲ ἡ στρατιὰ τῶν πενήτων, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἀριθμῶν τῆς αὐτῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας, αὐξάνει κατὰ μῆνα ἀπὸ 50.000–60.000 ψυχῶν. Πέραν αὐτῶν, ὑπάρχουν ἄλλα 40%, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἡμερήσιον εἰσόδημα 8–20 δραχμῶν. Καὶ σχετικὴν ἄνεσιν ἔχουν μόνον τὰ 13% τοῦ πληθυσμοῦ. Αὐτὴν τὴν τραγικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιήχθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ εἰς τὴν ὁποίαν τὰ μάλλα συνέβαλεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ μὲ τὴν τετραετῆ περίπου διακυβέρνησίν της, πῶς τὴν ἀντιμετωπίζει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις; Τί τὸ ρωμαλέον ἔκαμε διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος; Ποῖα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ πληθυσμοῦ, πλὴν τῶν φακέλλων τοὺς ὁποίους ἐδημιούργησε καὶ εἰς βάρος ἀνηλίκων ἀκόμη καὶ ἀγραμμάτων, οἵτινες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν πλήρη τὸν καταλογισμὸν τῆς πράξεώς των, διὰ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν μετανάστευσίν των εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς ἀνεύρεσιν πόρων ζωῆς; Δὲν ἀνησυχεῖ; Δὲν γνωρίζει ὅτι σταθερῶς μὲ τὸν μόνιμον ὑποσιτισμὸν ὁδηγούμεθα εἰς ἐξάρθρωσιν κοινωνικὴν καὶ εἰς γενικὴν ἀπαθλίωσιν; Γνωρίζω, δυστυχῶς, τί γνωρίζει. Γνωρίζω ὅτι συναγωνιζόμεθα τὴν Ἀλβανίαν εἰς πενίαν, εὑρήκαμεν καὶ τὸν ὅρον ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα ὑπανάπτυκτος καὶ ἐφησυχάσαμεν. Ἀλλὰ ὑπανάπτυκτοι, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι οἱ οἰκονομολόγοι τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι κλείουν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐνώπιον τῆς πρωτοφανοῦς δυστυχίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῆς ἐξαφανίσεως τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνεργίας. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ὑπερβολὴ ἐὰν ἰσχυρισθῶμεν ὅτι πλέον τοῦ ἡμίσεος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος παραμένει ἄνευ ἐργασίας. Ἕνα 25–30% ὑποαπασχολεῖται. Καὶ μόνον ἕνα 20–25% τοῦ ἐργατικοῦ μας δυναμικοῦ, ἐργάζεται, ἀλλὰ καὶ τοῦτο ὄχι ὑπὸ συνθήκας ἱκανοποιητικάς. Εἶναι γνωστὸν τὸ ὕψος τῶν μισθῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργατῶν. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες ζητοῦν ἐργασίαν, οἱανδήποτε. Τὰ γραφεῖα μας μετεβλήθησαν εἰς γραφεῖα ἐξευρέσεως ἐργασίας. Φοιτηταὶ ζητοῦν οἱανδήποτε ἐργασίαν εἰς ἐργοστάσια. Μεσήλικες, ἄλλοτε εὐκατάστατοι νοικοκυραῖοι καὶ ἀτυχήσαντες ἔμποροι ζητοῦν ἐργασίαν ὁδοκαθαριστῶν. Στρατιὰ ἀνέργων ὅπου καὶ ἂν στραφῇ κανείς. Δέχονται νὰ ἐργασθοῦν μὲ 500 δραχμὰς μηνιαίως, διὰ νὰ ζήσουν αὐτοὶ καὶ ἡ πολυμελὴς πολλάκις, οἰκογένειά των. Ἔρχονται διαρκῶς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν πρὸς τὴν πρωτεύουσαν πρὸς ἀνεύρεσιν ἐργασίας, νέοι, ψυχικὰ ράκη, κορίτσια ἀπροστάτευτα, διὰ νὰ γίνουν ἐν τῇ ἀπογνώσει των λεία πεπορωμένων, διεστραμμένων καὶ ἀνωμάλων τύπων. Τὰ ἐργοστάσια, ἀπολύουν τὸν ἕνα κατόπιν τοῦ ἄλλου τὸ προσωπικόν των. Φῶς κἄποιας ἐλπίδος, οὐδαμοῦ διαφαίνεται. Ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν προστατεύει ἀλλὰ καὶ διώκει κατὰ τὸ κομματικόν της συμφέρον τὴν ἐργασίαν. Παράδειγμα ἔχομεν τὴν ψήφισιν τοῦ Ν. 2500 διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεμακρύνθησαν τῆς ὑπηρεσίας των δημόσιοι ὑπάλληλοι, λευκανθέντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ πρὸς ἱκανοποίησιν στενῶς κομματικοῦ πάθους. Ποῖα μέτρα λαμβάνει ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς καὶ πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἥσυχον τὴν συνείδησίν της ὅταν ἀφίνῃ ἀχρησιμοποίητον ὅλον αὐτὸν τὸν ἐθνικο–οἰκονομικὸν παράγοντα τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς Ἐπαρχίας. Κύριοι βουλευταί, δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶσθε εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὴν πρὸς τὴν Ἐπαρχίαν σας Κυβερνητικὴν μέριμναν. Ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου, ὅμως ἐὰν κρίνω, διαπιστώνω πλήρη τὴν ἐγκατάλειψιν. Οἱ δρόμοι μας εἶναι κατεστραμμένοι μὲ τὰς τελευταίας πλημμύρας, κατέρρευσαν καὶ 17 γέφυρες καὶ οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη πρὸς ἀνακατασκευήν των. Τὰ αὐτοκίνητα διασχίζουν τὰ ὕδατα ποταμῶν καὶ χειμάρρων ἐν τῇ πορείᾳ τῆς διαδρομῆς των. Εἰς πολλὰ σημεῖα τῶν ὁδῶν ὑπάρχουν παγίδες θανάτου, διότι ἔχουν καταρρεύσει αἱ προσβάσεις των, ἔχουν ὑποσκαφῆ καὶ οἱ ἐπιβάται τῶν αὐτοκινήτων κατέρχονται αὐτῶν διὰ νὰ ἀποφύγουν τὸν κίνδυνον τῆς κατακρημνίσεως. Τόσον εἶναι κατεστραμμένοι οἱ δρόμοι τῆς Λέσβου ὥστε τ’ αὐτοκίνητα εἰς πολλὰ σημεῖα, ὅπου εἶναι δυνατόν, ἐκτρέπονται τῶν ὁδῶν καὶ διανύουσι τὰς ἀποστάσεις διὰ μέσου ἀγρῶν καὶ βοσκοτόπων. Ἐνῷ εἰς ἄλλους Νομούς, τῆς Κυβερνητικῆς προτιμήσεως βλέπομεν ν’ ἀναγράφωνται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, δεκάδες ἑκατομμυρίων, ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας, διὰ τὴν Λέσβον καὶ Λῆμνον, πληθυσμοῦ 170.000 κατοίκων, οὐδέποτε σχεδὸν ἡ ἐτησία ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσις ἀνέρχεται εἰς τὸ ἑκατομμύριον, ἵνα ἐκ ταύτης καὶ μόνον ἐπισκευασθοῦν ὁδοὶ μήκους 600 χιλιομέτρων διὰ τὴν Λέσβον καὶ 150 διὰ τὴν Λῆμνον. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐξαρκεῖ εἰς βαθμὸν ἐπιτρέποντα, μίαν ἁπλῶς κατὰ τριετίαν ἐπιχωμάτωσιν ἥτις τὸ θέρος μεταβάλλεται εἰς σκόνην καὶ τὸν χειμῶνα εἰς λάσπην. Ἠκούσαμεν ὅτι ἡ διανομὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας θὰ γίνῃ μόνον εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα. Ἡ νησιωτικὴ Ἑλλάς, θὰ ἀγνοηθῇ καὶ πάλιν; Ὡς πρὸς τὴν τιμὴν ἐπίσης τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, θὰ διατηρηθῇ ἡ ἀνισότης, ὁ Λέσβιος νὰ τὸ πληρώνῃ ἑπταπλασίως ἀκριβότερον ἀπὸ τὸν Ἀθηναῖον; Ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ Τσικνιά, τῆς πεδιάδος Καλλονῆς Λέσβου 4.000 στρέμματα κατεκλύσθησαν ἐκ νέου πρὸ 15 θημέρου ὑπὸ τῶν ὑδάτων. Δὲν θὰ λάβῃ μέτρα προστασίας καὶ ἀνακουφίσεως ὑπὲρ τῶν νέων τούτων πλημμυροπαθῶν ἡ Κυβέρνησις; Ἡ ΣΕΚΕ δὲν περιέλαβε τὴν Λέσβον μεταξὺ τῶν περιφερειῶν ἀπὸ τὰς ὁποίας θ’ ἀγοράσῃ καπνά. Θὰ παραμείνουν λοιπὸν ἀπώλητα τὰ καπνὰ τῶν Λεσβίων καπνοπαραγωγῶν. Δι’ ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπετράπη ἡ ἀνανέωσις γραμματίων διὰ χρονικὸν διάστημα 10 μηνῶν, τῶν ἀγροτῶν ἀγοραστῶν γεωργικῶν μηχανημάτων, τῶν ἐπαρχιῶν αἵτινες ἐπλήγησαν ἀπὸ θεομηνίας. Διατὶ ἡ ἀπόφασις αὕτη δὲν ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὴν Λέσβον πληττουμένης συνεχῶς, ὑπὸ θεομηνιῶν; Ἀπὸ τριακονταετίας ἐδόθησαν εἰς πρόσφυγας καὶ ἀκτήμονας καλλιεργητάς, κλῆροι, εἰς Μυτιλήνην. Καὶ ἐνῷ ἐμεσολάβησαν ὁ νόμος 18 καὶ ὁ ἀγροτικὸς νόμος τοῦ Μεταξᾶ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐχαρίσθησαν αἱ πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλαὶ τῶν ἀγροτῶν, εἰδικῶς διὰ τοὺς Λεσβίους ἀγρότας κληρούχους καὶ τοὺς ἀγοραστὰς Ἀνταλλαξίμων κτημάτων, οἱ νόμοι αὐτοὶ δὲν ἴσχυσαν. Ἔφερα πρότασιν νόμου εἰς τὴν τελευταίαν Βουλὴν καὶ ἐζήτησα τὴν ἐπιψήφισίν της διὰ νὰ παραχωρηθῶσιν ὁριστικὰ παραχωρητήρια καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας τούτους, τοὺς ἐπὶ 30ετίαν ἀναμένοντας. Δυστυχῶς ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία, προεξάρχοντος τοῦ τότε ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Δερτιλῆ, τὴν κατεψήφισεν. Τὴν 15ην ὅμως Φεβρουαρίου 1956, ἤτοι τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὁ Κυβερνητικὸς ὑποψήφιος κ. Βιτούλιας, ἐκυκλοφόρει εἰς φέϊγ–βολὰν τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα τοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Δερτιλῆ: «Κατόπιν ἐντολῆς Προέδρου Κυβερνήσεως ἐπελήφθην τακτοποιήσεως συμφώνως πρὸς ἀντιλήψεις σας καὶ ὑποβληθέντος εἰς αὐτὸν ὑπομνήματός σας θέματος ἀφορῶντος κληρούχους Λέσβου. Ἀνακοινώσατε ἐνδιαφερομένους. Λεωνίδας Δερτιλῆς, ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν». Τὸ καταθέτω πρὸς ἐνημέρωσιν τοῦ Σώματος. Ἐρωτῶ τὸν τότε ὑφυπουργὸν κ. Δερτιλῆν, ποία ἡ συνέχεια ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τούτου; Ἔγινεν ἡ τακτοποίησις; Κατὰ τίνα τρόπον; Καὶ διατὶ ἀνεκοινώθη ὡς τηλεγραφικῶς ἐπεῖγον καὶ τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἐνῷ ἠγωνίσθη διὰ τὴν καταψήφισιν τῆς προτάσεώς μου ὅταν τὴν ἔφερα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν; Βλέπομεν ἐπίσης, κ. συνάδελφοι τὰ κονδύλια πρὸς ἐξυπηρέτησιν τουριστικῶν σκοπῶν νὰ διατίθενται εἰς πολλοὺς Νομούς, τῆς Κυβερνητικῆς προτιμήσεως, οἱ ὁποῖοι οὔτε κατὰ διάνοιαν πλησιάζουν τὸ τουριστικὸν ἐνδιαφέρον τῆς Λέσβου οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως φυσικῆς καλλονῆς, οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχαιοτήτων. Πότε ἐπὶ τέλους τὸ Κυβερνητικὸν ἐνδιαφέρον θὰ στραφῇ καὶ πρὸς τὴν Λέσβον; Καὶ ἐρχόμεθα τέλος εἰς τὸ μέγα παράπονον τοῦ Λεσβιακοῦ λαοῦ, τῆς ἐπιδειχθείσης μέχρι τοῦδε Κυβερνητικῆς ἀστοργίας, ἀλλὰ καὶ διώξεως, πρὸς τὸ μοναδικὸν προϊόν του, τὸ ἔλαιον. Ἡ Κυβέρνησις, ὅλαι αἱ συναγερμικαὶ Κυβερνήσεις, μὴ ἐξαιρουμένης καὶ τῆς παρούσης, τὸ ἀντιμετώπισαν ὡς ἐχθρὸν τοῦ Κράτους καὶ τοῦ λαοῦ. Καταδημαγωγοῦσα ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ εἶδος καὶ τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς, ἐπέβαλεν ὑψηλὸν παρακράτημα κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, παρημπόδισε τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου, ἐπέτρεψε τὴν ἀτελῆ διὰ νόμου εἰσαγωγὴν σπόρων, σπορελαίου ὡς καὶ ἰχθυελαίων, ἠνέχθη καὶ ὑπέθαλψε τὴν νοθείαν τοῦ ἐλαιολάδου, περιώρισε τὰς πιστοδοτήσεις τῶν ἐμπόρων ἐλαίου, ἐγκατέλειψε τὴν συγκέντρωσιν καὶ ἐν γένει μετῆλθε πᾶν μέτρον πρὸς συμπίεσιν τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαιολάδου. Ἀλλὰ περὶ πάντων τούτων, θὰ καταθέσωμεν λίαν προσεχῶς εἰδικὴν ἐπερώτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διὰ νὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία ν’ ἀναπτύξωμεν ἐν πάσῃ ἀναλύσει τὴν ἀνήκουστων κατὰ τοῦ ἐλαίου Κυβερνητικὴν δίωξιν. Ἐπειδὴ ἐξ ὅλων τούτων δὲν ἔχω λόγους νὰ εἶμαι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε Κυβερνητικὴν γραμμὴν καὶ ἀπόδοσιν, ἀντιθέτως δὲ θεωρῶν τὴν Κυβέρνησιν ἀνεπαρκῆ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐπειγόντων καὶ φλεγόντων ἐξωτερικῶν καὶ οἰκονομικῶν μας θεμάτων ἀλλὰ καὶ ἄστοργον ἔναντι τοῦ δράματος ἑνὸς πεινῶντος καὶ ἀνέργου λαοῦ, ἐνῷ ὁ φιλότιμος Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἄξιος καλυτέρας τύχης καὶ μεταχειρίσεως, θ’ ἀρνηθῶ τὴν ψῆφον μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§209Β. ΠΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐκλεγεὶς διὰ πρώτην φορὰν μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα τοῦτο μὲ πλήρη συναίσθησιν τῆς ἀποστολῆς μου καὶ μὲ ἑδραιωμένην τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐκτελέσω πιστῶς τὸ καθῆκόν μου ἀπέναντι τοῦ κυριάρχου λαοῦ. Στεροῦμαι ἀσφαλῶς, τῆς πείρας παλαιοτέρων ἐγκρίτων συναδέλφων, θὰ καταβάλλω ὅμως κάθε δυνατὴν προσπάθειαν, ὅπως ἀκολουθήσω τὸ καλὸν παράδειγμα τῶν μαχητῶν τοῦ βήματος τούτου. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ τὰς ὁμιλίας τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τῶν λοιπῶν ἐγκρίτων ὁμιλητῶν τῆς τε Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῆς κομματικῆς μου τοποθετήσεως εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ἀντικειμενικός, ὡς ἀπαιτεῖ τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος. Ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς ὀλίγα σημεῖα, τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι δὲν ἔθιξαν ἐπαρκῶς οἱ ἄλλοι ὁμιληταί. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ εἰς τὴν ἐνίσχυσίν της διὰ νέων κεφαλαίων, ὥστε νὰ δυνηθῇ αὕτη νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀποστολήν της εἰς τὸν τομέα τῶν μεσοπροθέσμων δανείων. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι πολλοὶ ἀγρόται εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἤδη ὀφειλέται τῆς ΑΤΕ λόγω τῶν θεομηνιῶν καὶ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, καὶ δὲν δύνανται, ὄχι μόνον νὰ χρηματοδοτηθοῦν διὰ τὴν συνέχισιν τῆς καλλιεργείας ἀλλ’ οὐδὲ νὰ λάβουν ἐπὶ πιστώσει λιπάσματα καὶ γεωργικὰ φάρμακα. Διώκεται δι’ ἐνταλμάτων προσωποκρατήσεως καὶ ἄλλων πιεστικῶν μέτρων μία μεγάλη μᾶζα ἀγροτῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Δι’ αὐτοὺς πρέπει νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα μέριμνα ἐνισχύσεως διὰ νέων δανείων καὶ μετατροπῆς τῶν ὀφειλομένων εἰς μεσοπρόθεσμα τοιαῦτα. Κοντὰ εἰς τὰς παγωμένας πιστώσεις τῶν μεγάλων δὲν εἶναι ἔγκλημα νὰ δοθῇ προθεσμία ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν πτωχῶν ἀγροτῶν. Ἄνευ αὐτοῦ, μία μεγάλη μᾶζα τῶν ἀγροτῶν μας ὠθεῖται εἰς οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν καὶ ἀφανισμόν. Θὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν τύχην τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀνεμένομεν ὅμως νὰ ὁμιλήσῃ συγκεκριμένως δι’ ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν καὶ ἰδίως διὰ τὴν σταφίδα, μέγα μέρος τῆς ὁποίας μένει ἀδιάθετον εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν παραγωγῶν. Οὐδεὶς πρέπει νὰ λησμονῇ, ὅτι τὸ συνάλλαγμα τῆς σταφίδος ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐκρατεῖτο ἀπὸ τὸν παραγωγὸν καὶ διετίθετο ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Προχωρῶν ὁ κ. Πρόεδρος ὡμολόγησεν, ὅτι ἐπικρατεῖ ὀργανωτικὴ ἀναρχία εἰς τὴν διανομὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία ἐπιβαρύνεται μὲ ὑπέρογκα τιμολόγια. Πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ, ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις ἑνιαίαν ὀργάνωσιν διανομῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ὑπὸ Δημοσίου Ὀργανισμοῦ. Εἶναι γνωστὴ ἡ πολιτεία καὶ ἡ τύχη τῶν διαφόρων Δημοσίων Ὀργανισμῶν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, ὅτι διὰ διατάγματος τοῦ Σεπτεμβρίου 1953 παρετάθη ἡ διάρκεια τῆς πολεμικῆς περιόδου μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου 1953, ἀντὶ τοῦ Αὐγούστου 1945, δηλαδὴ παρετάθη ἡ διάρκεια τῶν συμβάσεων τῶν διαφόρων ἠλεκτρικῶν Ἑταιριῶν ὥστε νὰ δημιουργοῦνται σήμερον ζητήματα διὰ τὴν κατάργησίν των. Οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἔχουν διαμαρτυρηθῆ διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Καὶ οἱ τότε ὑπουργοὶ κ.κ. Βασιλικὸς τῆς Βιομηχανίας, Καλαντζῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς κ. Κονίτσας ἔχουν ὑποσχεθῆ τὴν μετεκλογικὴν κατάργησιν τοῦ σκανδαλώδους ἐκείνου Διατάγματος. Παρέλειψεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ θίξῃ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἑνιαίας τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, τὸ ὁποῖον κυρίως καὶ μόνον ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν. Ἀφοῦ ἐπετεύχθη ἡ ἑνιαία παραγωγή, διὰ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν καὶ λοιπῶν Θερμικῶν ἐργοστασίων, ἔπρεπε πρὶν ἢ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα διατεθῆ εἰς τὴν κατανάλωσιν, νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ ἡ ἑνιαία διανομὴ αὐτοῦ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα μὲ ἑνιαίαν τιμήν. Εἶναι ἀπαράδεκτον ὁ ἐπαρχιώτης νὰ πληρώνῃ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα φωτισμοῦ καὶ κινήσεως εἰς τιμὰς πολὺ μεγαλυτέρας ἀπὸ τὸν κάτοικον τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ τοιοῦτον ἔχει προκαλέσει ἀγανάκτησιν καὶ διαμαρτυρίας. Τὰ περὶ Αὐτοδιοικήσεως καὶ ἐνισχύσεως τῆς ἐπαρχίας ἀποτελοῦν λέξεις κενάς, ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη διάφορος μεταχείρισις. Ἡ Πάουερ τῶν Ἀθηνῶν, ἀποτελεῖ Κράτος ἐν Κράτει καὶ χορηγεῖται εἰς αὐτὴν ἀπὸ τὴν ΔΕΗ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα μὲ τιμὰς μικροτέρας τοῦ κόστους παραγωγῆς, τῆς διαφορᾶς βαρυνούσης τὸν ἐπαρχιώτην καταναλωτήν. Φορολογεῖται δηλαδὴ σήμερον ὁ ἐπαρχιώτης ὑπὲρ τοῦ Ἀθηναίου. Ἐὰν αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Πρωτευούσης, ἥτις καταναλίσκει τὰ 80% περίπου τῆς ὅλης παραγωγῆς ρεύματος, κατὰ πέντε ἕως δέκα λεπτὰ κατὰ κιλοβάτ, θὰ πληρώνῃ καὶ ὁ ἐπαρχιώτης τὸ ρεῦμα του εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν, ὥστε νὰ δυνηθῇ καὶ ἡ ἐπαρχία νὰ ἀνακουφισθῇ καὶ νὰ προοδεύσῃ. Ἡ τοιαύτη ἐξίσωσις τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα ὅπως εἰς ἑνιαίαν τιμὴν πωλοῦνται καὶ τὰ εἴδη τοῦ μονοπωλίου εἶναι ἀπαίτησις τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας. Καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῶν ἐπαρχιῶν πιστεύω ὅτι θὰ ἀγωνισθοῦν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ἵδρυσιν ἐργοστασίου ἀζώτου ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι βεβαίως ἐθνικὴ ἀνάγκη ἡ ἀπόκτησίς του. Ἀλλ’ οὐδὲν ἠκούσαμεν διὰ τὴν τιμὴν τῶν ἄλλων ἐγχωρίων λιπασμάτων τὰ ὁποῖα χορηγοῦνται εἰς τιμὰς ἐπαχθεῖς καὶ πολὺ μεγαλυτέρας, τῶν ἀντιστοίχων Εὐρωπαϊκῶν ὥστε νὰ στενάζουν καὶ ν’ ἀγανακτοῦν οἱ ἀγρόται μας. Ἀνεξαρτήτως λοιπὸν τῆς ἱδρύσεως ἐργοστασίου ἀζώτου, πρέπει νὰ ληφθῇ ἀμέσως μέτρον διὰ τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν ἤδη κυκλοφορούντων ἐγχωρίων λιπασμάτων. Ἵδρυσιν καὶ ἄλλων μεγάλων ἐργοστασίων ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δοθῇ ἐργασία εἰς τοὺς ἀνέργους. Συμφωνοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ πρὶν ἢ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἐκτέλεσις ἔργων διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἐκ τῶν θεομηνιῶν τοῦ μόχθου τοῦ ἀγρότου. Ὡς παράδειγμα μικρὸν φέρω, ὅτι τὸν τελευταῖον καιρὸν κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῶν ὑδάτων εἰς τὴν Στυμφαλίαν καὶ τὸν Φενεὸν τῆς Κορινθίας ὑπὲρ τὰ 10.000 στρέμματα καλλιεργημένων ἐκτάσεων. Πρέπει νὰ προηγηθῇ τῶν ἐργοστασίων ἡ προστασία τοῦ ματωμένου ἱδρῶτος τῶν ἀγροτῶν μας. Ὁμοίως εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ τονίσω τὴν παράλειψιν ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ σοβαρωτάτου ζητήματος τῆς ὀργανώσεως καὶ μισθοδοσίας τῶν ὀργάνων τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, ἐνῷ ὅλα τὰ κρατικὰ ὄργανα πληρώνονται ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ἀγρότης, δηλαδὴ τὸ 65% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πληρώνει ἐξ ἰδίων τὰ ὄργανα τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας. Τοῦτο εὐλόγως ἔχει προκαλέσει θυελλώδεις διαμαρτυρίας καὶ εἶναι δικαία ἡ ἀπαίτησις τῶν ἀγροτῶν μας νὰ πληρώνωνται ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὰ ὄργανα τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας, ὅπως π. χ. καὶ οἱ Πυροσβέσται τῶν μεγάλων πόλεων. Καὶ τώρα, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ διὰ τὸ ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου. Δὲν ἔχω πεῖραν διπλωματικήν, ὥστε νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ὑποδείξω κατευθύνσεις διπλωματικῶν ἐνεργειῶν καταλλήλων πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ ζητήματος. Ὡς ἐκπρόσωπος ὅμως τοῦ Ἔθνους ἐξετάζων τὸ θέμα καὶ διερμηνεύων τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῶν Ἑλλήνων, ἀνεξαρτήτως τῆς κομματικῆς τοποθετήσεως ἑκάστου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι οἱ μεγάλοι καὶ ἰσχυροὶ ὁμιλοῦντες περὶ ἐλευθερίας δὲν πιστεύουν εἰς αὐτήν. Ἐπολεμήσαμεν διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἐφθάσαμεν νὰ χύσωμεν τὸ αἷμα μας δι’ αὐτήν, μέχρι καὶ τῆς μακρυνῆς Κορέας. Πεντακόσιαι ὅμως χιλιάδες Ἕλληνες τῆς Κύπρου διατελοῦν ὑπόδουλοι τῶν Ἄγγλων. Διότι ζητοῦν οἱ ὑπόδουλοι ἀδελφοί μας Κύπριοι τὴν ἐλευθερίαν των πνίγονται εἰς τὸ αἷμα των καὶ ἐπιστρατεύονται οἱ χαμάληδες τῆς Ἰσταμποὺλ διὰ νὰ καταστρέψουν ὅ,τι εἶχεν ἀπομείνει Ἑλληνικὸν εἰς τὴν Βασιλίδα τῶν πόλεων. Εἶναι γνωστὸν τὸ μήνυμα τοῦ ἀειμνήστου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος Σπυρίδωνος διὰ τὴν ἀχαριστίαν τῶν μεγάλων: «Οἱ μεγάλοι εἶναι ἄδικοι καὶ σκληροί. Τὸ συμφέρον, ἡ ὑποκρισία καὶ ἡ δολιότης τῶν μεγάλων διέπει τὰς πράξεις των. Οἱ μικροὶ καὶ ἀδύνατοι, ὅλοι μαζί, εἶναι ἰσχυρότεροι ἀπὸ τοὺς Μεγάλους καὶ δυνατούς». Καὶ εἶναι γνωστοὶ οἱ μεγάλοι οἱ ὁποῖοι κατευθύνουν καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην πλευρὰν εἰς τὰς ὁποίας ὁ κόσμος ἔχει διαιρεθῆ. Καὶ ἕνωσιν τῶν μικρῶν ὑπεστήριξεν εἰς τὸ μήνυμά του ἐκεῖνο ὁ ἀγωνιστὴς Ἀρχιεπίσκοπος. Φυλακίζουν καὶ μαστιγώνουν οἱ Ἄγγλοι τὰ μικρὰ παιδιά, ὅταν τολμοῦν νὰ ζητωκραυγάσουν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας εἰς τὰ σχολεῖα των. Πολυβόλα στήνονται προκειμένου ν’ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ σφενδόναι τῶν νεαρῶν μαχητῶν. Ὁ Ἐθνάρχης Μακάριος συνελήφθη καὶ ἐξωρίσθη. Ἀμέσως μετὰ τὴν σύλληψιν καὶ ἐξορίαν τοῦ Ἐθνάρχου, ἀπέστειλα τηλεγράφημα πρὸς τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τοὺς κ.κ. ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τονίζων ὅτι «τοιαῦτα ἱστορικὰ γεγονότα πρέπει ν’ ἀντιμετωπισθῶσι μὲ πρωτοπόρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἡνωμένου Ἔθνους». Τὴν ἔκκλησίν μου αὐτὴν ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθύνω καὶ πρὸς ὅλους ὑμᾶς σήμερον, κύριοι βουλευταί. Οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἄνευ οὐδεμιᾶς κομματικῆς διακρίσεως, ἡνωμένοι καὶ ἀδιάσπαστοι ὡς εἷς ἄνθρωπος, πρέπει εἰς τὸ θέμα τῶν ὑποδούλων ἀδελφῶν μας τῆς Κύπρου, νὰ τεθοῦν πρωτοπόροι, διὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν ἀκατάλυτον δύναμιν τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἐλευθερίας. Τὰ βλέμματα τῶν Πανελλήνων στρέφονται σήμερον πρὸς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Στὰ βουνὰ καὶ στὰ λαγκάδια τῆς πατρίδος μας, στὶς πολυκατοικίες καὶ στὶς καλύβες ὅπως καὶ σὲ κάθε γωνιὰ τῆς γῆς, ὅπου ζοῦν ξενητευμένοι Ἕλληνες περιμένουν νὰ ἀκούσουν τὴν φωνήν μας ὡς ἐπιταγὴν τῆς ἱστορίας τῶν προγόνων μας, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν διδάσκαλοι καὶ παράδειγμα θυσίας διὰ τὰ ἀνώτερα ἀνθρώπινα ἰδανικά. Ἡ ἀπαίτησις τῆς ἐλευθερίας ὑπὸ ἑνὸς ἀνεπτυγμένου καὶ χειραφετημένου ὑποδούλου λαοῦ δὲν δύναται καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ποτὲ θέμα μόνον διπλωματικῶν διαπραγματεύσεων. Ἀνεξαρτήτως λοιπὸν τῶν ἐνεργειῶν, εἰς τὰς ὁποίας θὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις, ἡ Βουλὴ ἡνωμένη καὶ ἄνευ κομματικῶν διακρίσεων, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπευθύνῃ ψήφισμα διαμαρτυρίας πρὸς τὰς Βουλὰς ὅλου τοῦ κόσμου, διὰ τὸ καταπατούμενον δίκαιον τῶν ἀδελφῶν μας Κυπρίων. Τὸ ψήφισμα τοῦτο τῆς Βουλῆς, θὰ εἶναι ἡ φωνὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ ὁποία θὰ μεταφέρῃ καὶ εἰς τὴν τελευταίαν γωνίαν τῆς γῆς, τὸ ἀξίωμα, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι δοῦλοι. (Χειροκροτήματα).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. ΒΥΖΑΣ).

§211Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. ἀπαντῶν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως προέβη εἰς ἕνα γενικώτερον ἔλεγχον αὐτῶν καὶ καθώρισε τὴν θέσιν τῆς πολιτικῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἔναντι τοῦ τεθέντος ζητήματος ἐμπιστοσύνης. Δὲν παρίσταται, ἑπομένως, ἀνάγκη νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον μου. Καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανα κἂν τὸν λόγον ἂν ἡ ἐπακολουθήσασα ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἔθιγεν ὡρισμένα ζητήματα χρήζοντα διευκρινίσεως. Θὰ περιορίσω λοιπὸν τὴν ἀγόρευσίν μου ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Δύο εἶναι τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως αὕτη διαγράφεται εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ ἔλλειψις κάθε πρωτοτυπίας καὶ τὸ δεύτερον ἡ ἄκρατος αἰσιοδοξία. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ἔλλειψιν πρωτοτυπίας εἶναι προφανὴς εἰς ὅσους ἔχουν ἔστω καὶ στοιχειωδῶς παρακολουθήσει οἱανδήποτε θεωρητικὴν ἢ καὶ πολιτικὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον. Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπαναλαμβάνονται κατὰ κόρον τὰ γνωστὰ ἐκεῖνα περὶ ἀνάγκης αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, περὶ εὐρυτέρας συμμετοχῆς εἰς τὴν κατανομὴν του τῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν καὶ περὶ ἀνάγκης ἐφαρμογῆς ἑνὸς πλήρους προγράμματος ἐπενδύσεων. Ἐκ πρώτης ὄψεως ἡ ἔλλειψις πρωτοτυπίας δὲν θὰ ἦτο ἴσως δίκαιον νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἕνα βασικὸν ἐλάττωμα τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος. Θὰ ἠδύνατο μάλιστα νὰ παραβληθῇ ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα παραμένουν πάντοτε τὰ ἴδια καὶ δὲν παρακολουθοῦν τὰς ἐναλλαγὰς τῶν Κυβερνήσεων. Ἀλλ’ ἡ ἄποψις αὕτη δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς οἰκονομίας μας. Ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι τόσον κρίσιμος ὥστε ἡ ἀντιμετώπισίς της μὲ τὴν παθητικότητα καὶ τὴν ἔλλειψιν κάθε δημιουργικῆς πνοῆς, ποὺ παρουσιάζουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς δημιουργοῦν πλέον ἢ μελαγχολικὰς σκέψεις διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Βεβαίως τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα παραμένουν πάντοτε τὰ ἴδια. Ἀλλ’ ὁ τρόπος ἀντιμετωπίσεώς των ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις εἶναι διάφορος. Καὶ εἰς τὴν διαφορετικὴν αὐτὴν ἀντιμετώπισιν ἐνυπάρχει τὸ στοιχεῖον τῆς δημιουργικῆς πρωτοτυπίας καί, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, τῆς δημιουργικῆς φαντασίας, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν οὐσίαν ἑνὸς Κυβερνητικοῦ προγράμματος. Δυστυχῶς τόσον εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὅσον καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ δὲν ὑπάρχει οὔτε ἴχνος τοιαύτης πρωτοτυπίας ἢ φαντασίας. Κατ’ οὐσίαν περιορίζονται εἰς τὴν διατύπωσιν ἑνὸς εὐχολογίου, ἑνὸς PIUM DESIDERIUM, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ τὸ θέμα μιᾶς ἐναισίμου διατριβῆς ποὺ θὰ ἀπέβλεπεν εἰς τὴν διαπίστωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δὲ αὐτῆς εἶμαι βέβαιος, ὅτι κανένα κόμμα καὶ καμμία παράταξις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν θὰ εἶχε βασικὰς ἀντιρρήσεις. Ἀλλ’ ὡς τμῆμα πολιτικοῦ προγράμματος τὸ μέρος αὐτὸ τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων παραμένει κυριολεκτικῶς εἰς τὸ κενόν. Διότι οὐδέν, ἀπολύτως οὐδὲν καθορίζει περὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν μέσων ἐφαρμογῆς του. Καὶ εἰς τὴν πολιτικήν, καθὼς ὅλοι γνωρίζετε, δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὸ τί ὑπόσχεται νὰ κάμῃ κανεὶς ὅσον τὸ πῶς πρόκειται νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγγίζομεν τὸ δεύτερον χαρακτηριστικὸν τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων, δηλαδὴ τὴν ἄκρατον αἰσιοδοξίαν των. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος κατὰ τὴν προχθεσινὴν του ἀγόρευσιν ἐχαρακτήρισε τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως τὸ τμῆμα τὸ ἀφορῶν τὰς ἐπενδύσεις ὡς φιλόδοξον. Ὁ χαρακτηρισμὸς εἶναι ἐπιεικής. Εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία τό πρόγραμμα ἐπενδύσεων τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὄχι ἁπλῶς φιλόδοξον ἀλλὰ κυριολεκτικῶς ἀπραγματοποίητον, ὅπως θὰ σᾶς ἀποδείξω εὐθὺς ἀμέσως δι’ ἀριθμῶν Καὶ ἡ Κυβέρνησις ταῦτα ἐπαγγελλομένη ἢ εὑρίσκεται εἰς πλάνην περὶ τὰ πράγματα, πλάνην τραγικήν, ἢ ἐπιχειρεῖ νὰ παραπλανήσῃ τὸ Κοινοβούλιον. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ἡ Ἑλληνικὴ Οἰκονομία, παρουσιάζει τοὺς τελευταίους μῆνας τὰ κλασσικὰ συμπτώματα μιᾶς ἀρρυθμίας ποὺ ἂν δὲν ἀντιμετωπισθῇ ἐγκαίρως θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ μοιραίως καὶ ἀσφαλῶς εἰς μίαν πλήρη κατάρρευσιν. Τὰ συμπτώματα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ ἐν πολλοῖς ἀντιφατικὰ ἐκ πρώτης ὄψεως, συνοψίζονται εἰς τὰ ἑξῆς: Ὁ τιμάριθμος αὐξάνει διαρκῶς, ἐνῷ παραλλήλως καὶ κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς ὅ,τι θὰ ἔπρεπε κανονικῶς νὰ συμβαίνῃ σημειοῦται μείωσις τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, καθὼς ἐμφαίνεται ἀπὸ τὸν δείκτην παραγωγῆς τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων καὶ τὸν δείκτην τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐμπορίου. Ἐξ ἄλλου ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία ἔχει ἐπικινδύνως διογκωθῆ καὶ διετηρεῖτο μέχρι τέλους Φεβρουαρίου εἰς ὑψηλὰ ἐπίπεδα, παρὰ τὴν συνήθη μείωσιν, κατὰ τὴν περίοδον ταύτην ἐνῶ παραλλήλως καὶ κατ’ ἀντίθεσιν πρός ὅ,τι θὰ ἔπρεπεν ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς νὰ συμβαίνῃ αἱ καταθέσεις παρὰ Τραπέζαις ἐμειώθησαν καὶ φυσικὰ ἐμειώθη ἡ χρηματοδότησις τῶν διαφόρων παραγωγικῶν κλάδων, τῆς οἰκονομίας. Εὑρισκόμεθα, δηλαδή, πρὸ μιᾶς ἀνωμάλου λειτουργίας τοῦ ὅλου νομισματικοῦ, πιστωτικοῦ καὶ παραγωγικοῦ μας μηχανισμοῦ καὶ εἶναι προφανὲς ὅτι ἂν δὲν ληφθοῦν ἄμεσα καὶ σκληρὰ μέτρα βαίνομεν πρὸς μίαν πλήρη ἐξάρθρωσιν αὐτοῦ. Μία σαφῆ εἰκόνα τῆς καταστάσεως, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀνησυχίας, τὰς ὁποίας ἐμπνέει αὕτη, δίδει τὸ δημοσιευθὲν ἐσχάτως ἀτυχὲς ὑπόμνημα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Καὶ τὸ ἀποκαλῶ ἀτυχὲς ὄχι διότι βασίζεται εἰς ἀτυχῆ δεδομένα ἢ καταλήγει εἰς ἀτυχῆ συμπεράσματα ἀλλὰ διότι ἡ δημοσίευσίς του ἐπροκάλεσεν ἀτυχῆ σχόλια καὶ ἀτυχῆ θόρυβον. Κατὰ τὴν γνώμην μου ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὡς ὑπεύθυνος σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως ἔπραξε τὸ χρέος του ἐπισημάνας ἐγγράφως τοὺς δημιουργουμένους κινδύνους εἰς τὰ ἁρμόδια μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοσίευσιν τοῦ ὑπομνήματος δὲν γνωρίζω ποῖος εὐθύνεται δι’ αὐτήν. Ὁ τρόπος ὅμως, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ ἴδιος ὁ Διοικητὴς ἔσπευσε νὰ ἀποσείσῃ τὰς εὐθύνας τῆς δημοσιεύσεως διὰ τῶν γνωστῶν του δηλώσεων ἀποδεικνύει ὅτι ἀσφαλῶς εἶναι ξένος πρὸς αὐτὴν καὶ γεννᾷ μάλιστα τὴν ὑποψίαν ὅτι πιθανόν ἡ δημοσίευσις αὕτη νὰ ἐγένετο μὲ πρόθεσιν ὄχι φιλικὴν πρὸς τὸν συντάκτην τοῦ ὑπομνήματος. Ἀλλὰ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς δημοσιεύσεως νομίζω ὅτι κακῶς ἐγένετο ὁ σχετικὸς θόρυβος καὶ ὅτι ἀδίκως διετυπώθη ἀντίστοιχος ἐπίκρισις ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Διότι εἰς τὰ οἰκονομικὰ θέματα δὲν ὑπάρχουν μυστικά. Ὅταν δίδωνται εἰς τὴν δημοσιότητα ὅλα τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα καὶ οἱ ἀριθμοὶ διὰ τῶν καταστάσεων τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ τῶν μηνιαίων δελτίων της τὰ συμπεράσματα εἶναι εὔκολον νὰ ἐξαχθοῦν. Δὲν χρειάζονται ὑπομνήματα δι’ ὅσους γνωρίζουν στοιχειωδῶς τὰ πράγματα. Οὔτε ἄλλως τε καὶ ἀπὸ ψυχολογικῆς ἀκόμη ἀπόψεως ὠφελεῖ τὸ μυστήριον γύρω ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ θέματα. Διότι ἀντιθέτως, ὁδηγεῖ πρὸς μίαν ψυχολογίαν ὑποψίας καὶ πανικοῦ. Διὰ τοῦτο καὶ εἰς ὅλας τὰς Δημοκρατίας ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα τῆς πλήρους δημοσιότητος. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὑπενθυμίσω ἕνα προηγούμενον, ποὺ συνέβη πρὸ πέντε περίπου ἐτῶν εἰς τὴν Γαλλίαν. Ὁ τότε καὶ σήμερον ἄλλως τε Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Γαλλίας, διότι εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἔχουν τὴν περίεργον δι’ ἡμᾶς συνήθειαν νὰ μὴ ἀντικαθιστοῦν τοὺς Διοικητὰς τῶν Πιστωτικῶν Ἱδρυμάτων αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἢ οἱ ἑκάστοτε ὑπουργοὶ τοῦ Συντονισμοῦ τῆς ἰδίας Κυβερνήσεως, ὁ Διοικητής, λέγω, τῆς Τραπέζης τῆς Γαλλίας διεφώνησε μὲ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ ζητήματος σοβαρωτάτου. Καὶ τὴν διαφωνίαν του ἐκείνην ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης διετύπωσεν εἰς ἐπιστολήν του, πρὸς τὴν ὁποίαν συγκρινόμενον τὸ ὑπόμνημα Ζολώτα καταντᾷ ἕνα ἁπλοῦν γραφειοκρατικὸν σημείωμα. Ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Γαλλίας βεβαίως δὲν ἔδωσεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὴν ἐπιστολήν του ἐκείνην. Ἀλλὰ ἠξεύρετε τί συνέβη; Τὴν περίφημον ἐπιστολὴν ἐθεώρησεν χρέος του νὰ δημοσιεύσῃ ὁ πρὸς ὃν ἀπηυθύνετο ὑπουργός. Καὶ οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ ψέξῃ τὸν Διοικητὴν οὔτε ἀνησύχησε διὰ τὴν διαφωνίαν. Ἀντιθέτως ἀπὸ τὴν προκληθεῖσαν συζήτησιν κατετοπίσθη πλήρως ἡ κοινὴ γνώμη καὶ εὑρέθη ἡ ὀρθὴ λύσις. Διότι εἰς τὰς Δημοκρατίας, ἐπαναλαμβάνω, τὰ οἰκονομικὰ θέματα συζητοῦνται δημοσίᾳ χωρὶς μυστικισμόν, χωρὶς ἐπιφυλάξεις, χωρὶς ἀποκρύψεις. Ἀλλ’ ἂς ἀφίσωμεν τὸ ἀτυχὲς ὑπόμνημα Ζολώτα ἢ μᾶλλον τὸ ὑπόμνημα τοῦ ἀτυχοῦς Ζολώτα διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος. Καὶ ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι ἡ οἰκονομία μας ὑφίσταται τὸν ἀντίκτυπον ἐντόνων πληθωριστικῶν πιέσεων, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν ἐντονώταται κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας. Ἡ βασικὴ αἰτία τοῦ κακοῦ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας. Πράγματι ἐνῷ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1954 τὸ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα ἀνήρχετο εἰς 3888 ἑκ. ἀντιθέτως τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1955 ἀνήρχετο εἰς 4951 ἑκ. καὶ τὸν Φεβρουάριον διετηρεῖτο εἰς 4917 ἑκ. Ἔχομεν λοιπὸν μίαν αὔξησιν τῆς κυκλοφορίας κατὰ 30% περίπου, ἐνῷ ἡ ἀντίστοιχος αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ κατὰ τοὺς πλέον αἰσιοδόξους ὑπολογισμοὺς δὲν ὑπερβαίνει τὸ 5%. Ὑπό τοὺς ὅρους αὐτοὺς εἶναι προφανὲς ὅτι τὸ χαρτονόμισμα ὑπερβαίνει τὰς ἀνάγκας τῆς κυκλοφορίας ἐξ οὗ τόσον ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν ὅσον καὶ τὰ ἄλλα συμπτώματα τῆς πιστωτικῆς καὶ νομισματικῆς ἀρρυθμίας, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσαμεν προηγουμένως. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὴν αὔξησιν αὐτὴν τῆς κυκλοφορίας μὲ μίαν αἰσιόδοξον αὐτάρκειαν προβάλλουσα τὴν ἀντίστοιχον αὔξησιν τοῦ καλύμματος. Καὶ πράγματι τὸ εἰς ξένον συνάλλαγμα καὶ εἰς χρυσὸν ἀπόθεμα ὑπερκαλύπτει τὴν κυκλοφορίαν. Ἀλλ’ ὅταν γίνεται λόγος περὶ νομισματικῆς σταθερότητος δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς ἐξωτερικῆς ἀξίας τοῦ νομίσματος, δηλαδή, τῆς σχέσεώς του μὲ τὰ ἄλλα ξένα νομίσματα, ὁπότε παίζει ρόλον τὸ κάλυμμα. Πρόκειται συγχρόνως, εἰς τὴν ἰδικήν μας δὲ περίπτωσιν, κυρίως καὶ περὶ τῆς ἐσωτερικῆς του ἀξίας, δηλαδὴ περὶ τῆς ἀγοραστικῆς του δυνάμεως. Καὶ εἶναι γεγονός, ἀναμφισβήτητον ὅτι τοὺς τελευταίους μῆνας παριστάμεθα μάρτυρες μιᾶς διαρκοῦς ὑψώσεως τοῦ τιμαρίθμου ὀφειλομένης ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἐκ διαφόρων λόγων διόγκωσιν τῆς κυκλοφορίας. Διότι κατὰ τὴν γνώμην μας ἔχουν πλέον ἐξαντληθῆ τόσον αἱ ἀπώτεραι συνέπειαι τῆς νομισματικῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ 1954, ὅσον καὶ ἡ ἐπὶ τῶν τιμῶν ἐπίπτωσις τῶν περυσινῶν φορολογιῶν. Τὸ λάθος τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς τῶν τελευταίων μηνῶν εἶναι ὅτι δὲν παρηκολούθησε τὴν ἐνεργητικὴν ἐξέλιξιν τοῦ ἰσοζυγίου μας πληρωμῶν ἢ μᾶλλον δὲν ἀντελήφθη ἐγκαίρως τὴν σημασίαν του. Πράγματι χάρις εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν καὶ τὴν εἴσοδον ξένων κεφαλαίων τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα ἐνῷ τὸν Δεκέμβριον 1954 ἀνήρχετο εἰς 134 ἑκ. δολλάρια τὸν Δεκέμβριον 1955 ἀνῆλθεν εἰς 189 ἑκ. διὰ νὰ φθάσῃ τὸν Φεβρουάριον 1956 εἰς 212 ἑκ. δολλάρια. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἱκανοποιουμένη ἀπὸ τὴν αὔξησιν αὐτὴν τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος ὄχι μόνον παρηκολούθησεν ἀπαθῶς τὴν διόγκωσιν τῆς κυκλοφορίας πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀθρόων αὐτῶν προσφορῶν συναλλάγματος, ἀλλὰ συνέχισε τὴν ἐκ παραδόσεως καὶ βάσει παθητικοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν πολιτικὴν τῆς ἐνισχύσεως τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Διότι μόνον κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξηγηθοῦν τὰ περυσινὰ μέτρα περιορισμοῦ τῶν πιστώσεων ὅσον ἀφορᾷ τὰς εἰσαγωγάς, ἐνῷ αἱ εἰσαγωγαὶ ὡς ἀπορροφῶσαι δραχμὰς εἶναι ἕνα κατ’ ἐξοχὴν ἀντιπληθωρικὸν μέτρον. Καὶ μόνον ἔτσι ἐξηγεῖται ἡ πολιτικὴ τῆς πάσῃ θυσίᾳ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων καθὼς καὶ ἡ ὑπογραφὴ συμβάσεων μὲ μεγάλα ἐπιτόκια καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα παραμένει κατὰ μέγα μέρος ἄτοκον εἰς τὰς ξένας Τραπέζας, ἐνῷ ὁ ἐλάχιστος τόκος τοῦ ὑπολοίπου μέρους περιέρχεται εἰς τοὺς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι εἰσέπραξαν ἐφέτος ηὐξημένον μέρισμα. Καί ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν: Τί μᾶς χρειάζεται τὸ τεράστιον αὐτό συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα, τοῦ ὁποίου ἐγίναμε κυριολεκτικῶς αἰχμάλωτοι καὶ τοῦ ὁποίου ὑφιστάμεθα τὰς πληθωριστικὰς συνεπείας; Καὶ δὲν ἀντιλαμβάνεται ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τέλους, ὅτι ἡ διατήρησις τοῦ ὄγκου αὐτοῦ τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος, καθιστᾷ ἐπικείμενον πλέον τὸν κίνδυνον πλήρους περικοπῆς τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας;

§212Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις παρέχεται σαφὴς δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ καλύμματος διὰ τὰς ἐπενδύσεις. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ διὰ τὰς πληθωριστικὰς πιέσεις, ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀντερωτήσω: Καὶ ποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι τὰ 700 ἑκατομ. τὰ ὁποῖα ρίπτονται εἰς τὴν κυκλοφορίαν ἐτησίως ἐκ τῆς αὐξητικῆς διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος ἐπιδροῦν πληθωριστικῶς ἐπὶ τῶν τιμῶν; Πῶς θὰ τὸ ἀποδείξητε;

§213Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀριθμοὶ τὸ λέγουν. Ὅσον αὐξάνει ἡ κυκλοφορία αὐξάνει καὶ ὁ τιμάριθμος. Ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε τοῦτο;

§214Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ὅτι αὐξάνει ὁ τιμάριθμος λόγῳ τῶν πληθωριστικῶν πιέσεων τὰς ὁποίας λέτε, αὐτὸ τὸ ἀρνοῦμαι ἀπολύτως, διότι αὐξάνει πράγματι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν πάρετε τὸ ὑπόμνημα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἴδητε, ὅτι μέχρι τέλους 1955 εἰσῆλθον εἰς τὴν κυκλοφορίαν 77 ἑκατομ. δολλάρια, δηλαδή, 2.300 ἑκατομ. δραχμῶν, ἐξ αὐτῶν τὸ ἓν δισεκατομμύριον εἶναι αὔξησις κυκλοφορίας. Τὸ ὑπόλοιπον ἐπῆγεν εἰς τὴν ἀποταμίευσιν, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν καταθέσεων τῶν Τραπεζῶν παραμεῖναν εἰς αὐτὰς λόγω μειωμένων πιστώσεων. Θὰ ἴδητε λοιπὸν ὅτι ἕνα 50% περίπου τοῦ ὅλου χαρτονομίσματος δὲν κυκλοφορεῖ, τὸ δὲ ὑπόλοιπον τὸ ὁποῖον κυκλοφορεῖ δύναται νὰ μὴ ἔχῃ πληθωριστικὴν ἐπίδρασιν ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι τὸ ἀπορροφᾷ ἡ οἰκονομία. Τί ἀπόδειξιν ἔχετε ὅτι ἂν ἀνεβαίνῃ ὁ τιμάριθμος, ἀνεβαίνει ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς κυκλοφορίας καὶ ὄχι ἐξ ἄλλων λόγων.

§215Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ζητεῖ ἀποδείξεις. Δυστυχῶς οὔτε ἐγὼ οὔτε κανεὶς ἁπτὰς ἀποδείξεις τοῦ γεγονότος αὐτοῦ δυνάμεθα νὰ φέρωμεν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξεδόθησαν 2.000 δισεκατομμύρια, τὰ 1.000 δισεκατομ. μόνον ἀπερροφήθησαν. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπιχείρημά μου. Ὁ πιστωτικὸς ὀργανισμὸς τῆς χώρας δὲν λειτουργεῖ ὁμαλῶς. Ἀσφαλῶς ἐὰν τὰ 2.000 ἑκατομμύρια ἀπερροφῶντο κατὰ 100% καὶ ὄχι 50%, δὲν θὰ ἔχωμεν πληθωριστικὰς πιέσεις.

§216Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι δὲν εἶναι ἀπαραίτητον ἀπό τὸ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα νὰ πᾶνε ὅλα εἰς τὴν ἀποταμίευσιν. Ἡ ἀποταμίευσις ἀπερρόφησε μόνον 50%.

§217Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἔχομεν αὔξησιν τῶν τραπεζιτικῶν καταθέσεων πολὺ μεγαλυτέραν.

§218Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Εἶναι καὶ ἡ βραδύτης τῆς κυκλοφορίας τὴν ὁποίαν δὲν ὑπολογίζετε ποτὲ καὶ ἡ ὁποία εἶναι παράγων ἐπηρεασμοῦ τοῦ τιμαρίθμου. Ὅταν τὸ χαρτονόμισμα μένῃ εἰς τὰ ταμεῖα ὅλου τοῦ κόσμου καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων ἐπὶ μακρὸν αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι κυκλοφορεῖ ὀλιγώτερον χαρτονόμισμα.

§219Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ κ. Χέλμης ἔλεγε χθές, ὅτι τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα εἶναι 212 ἑκατομ. δολλάρια. Σήμερον λέγει ὅτι εἶναι 150 ἑκατομ. Δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις κυκλοφορεῖ δύο ἀριθμούς. Δὲν εἶναι ἀκριβῶς τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα 212 ἑκατομ. δολλάρια. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰ 12–13 ἑκατομ. τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπενδύσεις βάσει τοῦ νόμου περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων, τὸ ὑπόλοιπον εἶναι πραγματικὸν συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα ἐκ 200 ἑκατομ. δολλαρίων. Αἱ ἄλλαι ὑποχρεώσεις δὲν ἐλαττώνουν τό συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα.

§220Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριε Μαῦρο, δὲν ἀμφισβητῶ αὐτό, ἀλλὰ αἱ ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις δι’ ἃς ὑπεγράφησαν συναλλαγματικαὶ εἶναι 50 ἑκατομ. δολλάρια Αἱ ἐγκρίσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι πολὺ περισσότεραι. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχει συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ ὑπολογίσητε ὅτι ἐξ αὐτῶν 50 ἑκατομ. δολλάρια εἶναι ληξιπρόθεσμοι καὶ ὑποχρεώσεις ρυθμιστέαι.

§221Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀκριβεῖς ἀριθμούς, κ. ὑπουργέ. Τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα εἶναι πάντοτε 200 ἑκατομ. δολλάρια.

§222Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν προχθεσινήν του ἀγόρευσιν ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀντιπληθωρικὸν ρόλον τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ δημιουργήσω ἐπιχειρήματα νομισματικῆς φύσεως τείνοντα εἰς τὴν περικοπὴν τῆς βοηθείας ἀλλ’ ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἐχειρίσθη τὸ ζήτημα ὁ κ. ὑπουργὸς χρήζει μιᾶς ἀνασκευῆς. Διότι ὁ ὑπουργός τοῦ Συντονισμοῦ ὑπεστήριξεν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀμερικανικὴ Βοήθεια εἶναι δραχμογόνος, διότι τὰ βάσει αὐτῆς εἰσαγόμενα εἴδη πωλοῦνται εἰς δραχμὰς αἱ ὁποῖαι εἰσέρχονται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, δὲν ἔχει καμμίαν πληθωριστικὴν ἐπίδρασιν. Ὁ ἰσχυρισμός του αὐτὸς θὰ ἦτο βάσιμος ἐὰν τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν ἦτο μεγαλύτερον τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας καὶ τοιουτοτρόπως καθίστατο δυνατὴ ἡ ἄνετος ἀπορρόφησις τόσον αὐτῆς, ὅσον καὶ τῶν ἄλλων συναλλαγματικῶν μας πόρων. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν συμβαίνῃ, τότε ἀναμφισβητήτως ἕνα μέρος τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας ἔχει πληθωριστικὰς συνεπείας. Τὸ ὑπόμνημα Ζολώτα ἀντιμετωπίζον τὸ θέμα κατ’ ἄλλον τρόπον καταλήγει ὅμως εἰς τὸ ἴδιον ἀκριβῶς συμπέρασμα λέγον ἐπὶ λέξει: «Πρέπει ἐπίσης νὰ κατανοηθῇ ὅτι ἡ κάλυψις ἐλλειμμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ δραχμῶν τῆς βοηθείας πέραν τοῦ τρέχοντος ἐλλείμματος τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν ἰσοδυναμεῖ νομισματικῶς πρὸς κάλυψιν διὰ τῆς ἐκδόσεως προσθέτου χαρτονομίσματος». Ὁ ἀντίθετος ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν ἀληθῶς πρωτότυπον ἀντίληψιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δικαιοῦται νὰ ξεχωρίσῃ τὴν Ἀμερικανικὴν Βοήθειαν ἀπὸ τὰ ἄλλα κονδύλια τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν καὶ ἐνδιαφερομένη μόνον διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ν’ ἀφίσῃ εἰς ἄλλους τὴν εὐθύνην τῶν πληθωριστικῶν συνεπειῶν τοῦ ὑπολοίπου συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ μὴ δυνάμενος τελικῶς νὰ ἀρνηθῇ τὰς πληθωριστικὰς συνεπείας τῆς διογκώσεως τοῦ καλύμματος ἐπεκαλέσθη τὸ γεγονὸς ὅτι ἀνάλογα συμπτώματα παρατηροῦνται καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Ἐμνημόνευσε μάλιστα καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ὡς μέσον ἀντιμετωπίσεως τοῦ κακοῦ εὑρέθη ἡ χορήγησις ἀδείας καταθέσεων εἰς ξένον συνάλλαγμα εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποφεύγεται ἡ αὔξησις τῆς κυκλοφορίας. Ἐλπίζω, ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ νὰ μὴ προσδοκᾷ οἱανδήποτε βελτίωσιν τῆς καταστάσεως ἀπὸ ἐνδεχομένην ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου καὶ παρ’ ἡμῖν. Διότι ποῖοι ἐκ τῶν εἰσαγωγέων συναλλάγματος εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀποφύγουν τὴν δραχμοποίησιν τοῦ συναλλάγματός των; Μήπως οἱ ἐξαγωγεῖς τῶν ἐθνικῶν μας προϊόντων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην χρηματοδοτήσεως εἰς δραχμὰς πολὺ προτοῦ φορτώσουν τὸ ἐμπόρευμα; Ἢ μήπως οἱ εἰσάγοντες συνάλλαγμα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ πιστωτικοῦ μας μηχανισμοῦ νὰ τοὺς ἐφοδιάσῃ μὲ τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν κίνησιν τῶν ἐπιχειρήσεών των κεφάλαια; Ἕνα ἄλλο μέσον ἀντιπληθωρικῆς πολιτικῆς, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. ὑπουργός, θὰ ἦτο καὶ ἡ ἄσκησις παρ’ ἡμῖν τῆς εὐρέως ἐφαρμοζομένης εἰς τὰς Ἀγγλοσαξωνικὰς χώρας πολιτικῆς τῆς ἀνοικτῆς ἀγορᾶς. Βεβαίως ἡ πολιτικὴ αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον λόγῳ ἀνυπαρξίας τῶν ἀναγκαιούντων τίτλων καὶ κανονικῶς λειτουργούντων τῶν χρηματιστηρίων. Ἀλλὰ τὴν πολιτικὴν ταύτην θὰ ἠδύνατο νὰ ἀσκήσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ παλαιοῦ καὶ γνωστοῦ τρόπου τῆς πωλήσεως χρυσῶν λιρῶν πρὸς ἀπορρόφησιν δραχμῶν. Ἐν τούτοις καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἠδράνησε, καίτοι τὸ εἰς αὐτούσιον χρυσὸν ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος ὑπερβαίνει μονίμως τὰ 10 ἑκ. δολλάρια. Ἀντιθέτως, μάλιστα, ἄφισε τὴν τιμὴν τῆς χρυσῆς λίρας νὰ ἀνέλθῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς παρεμβάσεως καὶ μάλιστα κατὰ τὸν ὕποπτον χρόνον τῆς προεκλογικῆς περιόδου καὶ πρὸς πρόληψιν περαιτέρω αὐξήσεως ἠρκέσθη εἰς τὴν διευκόλυνσιν εἰσαγωγῆς ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν χρυσοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, προστατεύσασα καὶ πάλιν ζηλοτύπως τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα μὲ ἀποτέλεσμα τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν λόγῳ τοῦ γνωστοῦ «ἀρμπιτράζ», τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται αὐτομάτως εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Ἀλλ’ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ καλυτέρου τρόπου ἀντιμετωπίσεως τῶν πληθωριστικῶν συνεπειῶν τῆς διογκώσεως τοῦ καλύμματος θὰ ἦτο περιττὴ καὶ ὁ ἀντίκτυπος τῶν ἀντιστοίχων πληθωριστικῶν πιέσεων θὰ εἶχεν ἐκμηδενισθῆ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔπραττε τὸ καθῆκον της εἰς τὸν πλέον βασικὸν καὶ τὸν πλέον κρίσιμον τομέα τῆς Κυβερνητικῆς διαχειρίσεως, δηλαδὴ τὸν Προϋπολογισμόν. Διότι εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ τρέχων προϋπολογισμὸς παρουσιάζει σήμερον σημαντικὸν ἔλλειμμα. Ὁ ἀκριβὴς ὑπολογισμὸς τοῦ ἐλλείμματος εἶναι δύσκολος λόγῳ ἐλλείψεως ὑπευθύνων στοιχείων. Τὸ ὑπόμνημα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὑπολογίζει τὸ ταμιακὸν ἄνοιγμα τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τῆς χρήσεως εἰς 300 ἑκ. τονίζον ὅτι τὸ συμπέρασμα αὐτὸ συμπίπτει καὶ πρὸς τὰ ἀπολογιστικὰ στοιχεῖα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἐὰν ὅμως εἰς τὸ ταμιακὸν αὐτὸ ἄνοιγμα προσθέσωμεν καὶ τὰ 300 ἑκ. τὰ ὁποῖα ἤντλησεν ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῶν καταθέσεων τῶν Ν.Π.Δ.Δ. χωρὶς νὰ τὰ διαθέσῃ δι’ ὃν σκοπὸν προορίζονται, δηλαδὴ τὰς ἐπενδύσεις καθ’ ἃ ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τότε φθάνομεν εἰς ἕνα ἔλλειμμα τῆς τάξεως τῶν 600 ἑκ. δηλαδὴ 60% τῆς μεσολαβησάσης αὐξήσεως τοῦ χαρτονομίσματος. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς λειτουργεῖ ὡς ἕνα τμῆμα ἄσχετον πρὸς τὰς ἄλλας ἀνάγκας τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς καὶ ἀντὶ νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν περιστολὴν τῆς πλεοναζούσης δυνάμεως εἴτε δι’ αὐξήσεως τῶν ἐσόδων του εἴτε περικοπῆς τῶν ἐξόδων του, ὅπως θὰ συνέβαινε εἰς κάθε ἄλλην χώραν ἐπιτείνει τὰς πληθωριστικὰς πιέσεις, δι’ ἐκδόσεως προσθέτου χαρτονομίσματος. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔγκειται ἡ μεγάλη εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ εὐθύνη αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως γίνεται ἀκόμα μεγαλυτέρα δεδομένου ὅτι τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ὄχι μόνον δημιουργεῖ πληθωρισμὸν ἀλλὰ καὶ καθιστᾷ ἀπραγματοποίητον τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων. Ἀντιλαμβάνεσθε δὲ ὅλοι τὴν βασικὴν σημασίαν τῆς τελευταίας αὐτῆς συνεπείας ἐπὶ τοῦ μέλλοντος τῆς οἰκονομικῆς προόδου τῆς χώρας. Τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως εἶναι καταδικασμένον ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἡ μνεία τῶν διαφόρων ἔργων τὰ ὁποῖα τόσον πομπωδῶς ἐξαγγέλλονται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ καθαρὰν φιλολογίαν. Ἐν τελικῇ ἀναλύσει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει καταδικασθῆ εἰς ἕνα μόνιμον οἰκονομικὸν μαρασμόν, καὶ εἰς μίαν πλήρη στασιμότητα χάριν μιᾶς πολυτελοῦς Διοικήσεως καὶ λόγῳ μιᾶς ἀλογίστου σπατάλης τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος κατὰ τὴν προχθεσινὴν του ὁμιλίαν ὑπελόγισεν εἰς 140 ἑκ. τὸ κόστος τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ὑπῆρξε καὶ πάλιν ἐπιεικὴς ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως. Πιστεύω, δηλαδή, ὅτι τὸ σύνολον τῆς προεκλογικῆς σπατάλης εἶναι πολλαπλάσιον τοῦ ὑπολογισθέντος. Καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω ἀμέσως τὸν λόγον. Ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ κ. Καρτάλη ἐβασίσθη εἰς τὸ ταμιακὸν ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τοὺς δύο προηγηθέντας τῶν ἐκλογῶν μῆνας. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ προεκλογικὴ περίοδος ἤρχισε διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀφ’ ἧς τὸ πρῶτον ἐσχηματίσθη, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ὀκτωβρίου. Ἑπομένως, τό μεγαλύτερον μέρος τοῦ ἀνοίγματος τοῦ προϋπολογισμοῦ βαρύνει μοιραίως τὸ κοστολόγιον τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Ἐξ ἄλλου εἰς τὸ ταμιακὸν αὐτὸ ἄνοιγμα δὲν περιλαμβάνεται οὔτε ὁ μισθὸς ὁλοκλήρου τῆς χρήσεως τῶν ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου διορισθέντων πάσης φύσεως ὑπαλλήλων οὔτε ἡ ἀξία τῶν δωρεὰν διανεμηθέντων ὑλικῶν, μὲ τὰ ὁποῖα ἔχει ἐπιβαρυνθῆ κάποια προγενεστέρα χρῆσις ἀλλὰ τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθῇ νὰ ἀναπληρωθοῦν ἀπὸ τὴν τρέχουσαν. Τέλος εἰς τὸν ὑπολογισμὸν αὐτὸν δὲν περιλαμβάνονται οἱ διορισμοὶ καὶ αἱ πάσης φύσεως παροχαὶ τοῦ ΙΚΑ, τῶν ἄλλων ἀσφαλιστικῶν Ταμείων καὶ γενικώτερα τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. Εἰς μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν, δηλαδὴ εἰς τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὑπελόγισα ὅτι τὸ κόστος τῶν ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μέχρι τῆς παραμονῆς τῶν ἐκλογῶν ἐνεργηθέντων διορισμῶν ἐπιδοτήσεων καὶ δωρεὰν διανομῶν ὑλικῶν ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν 5 ἑκ. Σημειωτέον ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν δὲν ἠμφισβητήθη ποτὲ σοβαρῶς ἡ ὑπεροχὴ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως. Φαντάζεσθε ἑπομένως ἢ μᾶλλον γνωρίζετε ἕκαστος ἐξ ὑμῶν τὶ συνέβη εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας καὶ δύνασθε νὰ ὑπολογίσητε τὸ συνολικὸν κόστος τῶν ἐκλογῶν τῆς 19ης Φεβρουαρίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, γνωρίζει βέβαια κάλλιον παντὸς ἄλλου τὸ μέγεθος τῶν ἀναληφθεισῶν ὑποχρεώσεων καὶ τὴν ἐν γένει κατάστασιν τῶν δημοσίων μας οἰκονομικῶν. Καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν προχθεσινὴν του ἀγόρευσιν περιωρίσθη εἰς μίαν ἀόριστον διαβεβαίωσιν, ὅτι ὁ τρέχων προϋπολογισμὸς θὰ κλείσῃ μὲ πλῆρες ἰσοζύγιον. Ἡ ἀόριστος ὅμως αὐτὴ διαβεβαίωσις δὲν δίδει καμμίαν ἀπάντησιν εἰς τὰ δύο κρίσιμα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τοῦ θέσωμεν. Τὸ πρῶτον ἐρώτημα εἶναι ἂν ναὶ ἢ ὄχι ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει σήμερον ἔλλειμμα 300 ἑκ. κατὰ τὸ ὑπόμνημα Ζολώτα ἢ 600 ἑκ. κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμούς; Διότι εἰς τὴν καταφατικὴν περίπτωσιν καὶ ἄσχετα μὲ τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ τῶν τελευταίων μηνῶν μᾶς ὡδήγησεν εἰς ἕνα ἔντονον πληθωρισμόν, εἰς βάρος τῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται τὸν ἀντίκτυπον τῆς ὑψώσεως τοῦ τιμαρίθμου καὶ εἰς βάρος τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ ὅλου πιστωτικοῦ νομισματικοῦ καὶ παραγωγικοῦ μας μηχανισμοῦ. Τὸ δεύτερον ἐρώτημα εἶναι ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ ἐπιτευχθῇ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον δι’ αὐξήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἀγρίας περικοπῆς τῶν δαπανῶν; Διότι ἂν ὁ προϋπολογισμὸς πρόκειται νὰ ἰσοσκελισθῇ διὰ χρησιμοποιήσεως τῶν καταθέσεων τῶν Ν.Π.Δ.Δ. καὶ διὰ μειώσεως τῶν ἐπενδύσεων τότε θὰ πρόκειται περὶ λογιστικοῦ τεχνάσματος, τὸ ὁποῖον ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ χαρακτηρίσω ὡς ἀνάξιον τῆς σοβαρότητος τῆς ὅλης συζητήσεως. Πολὺ δὲ φοβοῦμαι ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοῦ δεδομένου ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς προκληθεὶς νὰ διασαφηνίσῃ τὸ πρᾶγμα περιωρίσθη εἰς μίαν καὶ πάλιν ἀόριστον διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια ὥστε νὰ μὴ ἐλαττωθοῦν αἱ ἐπενδύσεις. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι βουλευταί, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα συνθέτουν τὸ σημερινὸν πρόβλημα τῆς οἰκονομίας μας. Ἀτυχῶς οὔτε αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οὔτε ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἐδημιούργησαν ἔστω καὶ τὴν ἀπωτέραν ἐλπίδα μιᾶς ἀποτελεσματικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος. Ἡ Κυβέρνησις στερεῖται δημιουργικοῦ προγράμματος, εὑρίσκεται διαρκῶς ἐν καθυστερήσει πρὸ τῶν ραγδαίων ἐξελίξεων τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν καὶ τῶν ἄλλων παραγόντων τῆς σημερινῆς πιστωτικῆς καὶ νομισματικῆς μας ἀρρυθμίας καὶ ἄγνωστον πόθεν ἀντλοῦσα τὴν ἄκομψον αἰσιοδοξίαν της ἐπαγγέλλεται ἕνα μεγαλοπρεπὲς πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ὁποίου εἶναι ἀπαραίτητος μία αἱματηρὰ πολιτικὴ περισυλλογῆς καὶ οἰκονομιῶν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι διατεθειμένη ἢ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐφαρμόσῃ. Τὸ τελευταῖον τοῦτο γίνεται ἐξόφθαλμον ἀπὸ τὴν ἀγγελθεῖσαν παράτασιν τῆς τρεχούσης οἰκονομικῆς χρήσεως μέχρι 31 Δεκεμβρίου εἰς τρόπον ὥστε αἱ μέλλουσαι χρήσεις νὰ ἀρχίσουν ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου. Ὑπάρχουν βέβαια ὡρισμένοι θεωρητικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦν ὑπὲρ τοῦ μέτρου. Ἀλλ’ οἱ λόγοι αὐτοὶ δὲν εἶναι καθόλου ἐπείγοντες καὶ ἡ ἐπίκλησίς των ἀποτελεῖ ἕνα ἁπλοῦν πρόσχημα. Κατ’ οὐσίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει διὰ τοῦ μέτρου τούτου νὰ κερδίσῃ χρόνον ὥστε νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐν τῷ μεταξὺ μίαν οἱανδήποτε ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ της. Πῶς ὅμως, εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ ἐφ’ ὅσον κατ’ ἀνάγκην θὰ κυβερνήσῃ ἐπὶ ἓξ μῆνας μὲ τὰ δωδεκατημόρια τοῦ ἤδη ἐλλειμματικοῦ προϋπολογισμοῦ; Διότι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἀποτελεῖ μίαν λογιστικὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατόν νὰ κλείσῃ κανεὶς καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καὶ ὁποτεδήποτε θέλει. Ὁ προϋπολογισμὸς ἀποτελεῖ ἕνα πολιτικὸν πρόγραμμα βάσει τοῦ ὁποίου κυβερνᾶται ἡ χώρα. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἀναβάλῃ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ ἓξ μῆνας τοῦτο σημαίνει ἢ ὅτι αὕτη στερεῖται προγράμματος ἢ ὅτι ἐννοεῖ νὰ συνεχίσῃ τὴν σημερινὴν πολιτικὴν τῆς σπατάλης καὶ τῆς διασπαθίσεως μέσῳ τῆς σκολιᾶς ὁδοῦ τῶν δωδεκατημορίων. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἤθελα νὰ κατέλθω τοῦ βήματος προτοῦ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρὸς ὅλας τὰς πολιτικὰς παρατάξεις, ποὺ ἐκπροσωποῦνται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅπως βοηθήσουν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ δύσκολον ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ μιᾶς στείρας ἀντιπολιτεύσεως θὰ τοῦ δημιουργήσωμεν οἱονδήποτε πρόσκομμα. Εἴμεθα μάλιστα πρόθυμοι καὶ νὰ τὸν ἐπικουρήσωμεν ἐντὸς πάντοτε τοῦ κύκλου τῶν εὐθυνῶν μας ὡς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι θεωροῦμεν τὴν ἀνασυγκρότησιν ὡς ὑπόθεσιν ἐθνικήν, ὡς ὑπόθεσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται ὄχι μόνον ἡ οἰκονομική μας ἰσορροπία ἀλλὰ καὶ ἡ βιωσιμότης μας ὡς Κράτους καὶ ὡς Ἔθνους. Ἀλλ’ ἡ ἐπικούρησις αὕτη δύναται νὰ ἀποβῇ γόνιμος μόνον ὑπὸ δύο ἀπαραιτήτους προϋποθέσεις. Πρῶτον ἐὰν μὲν ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίσῃ ἕνα εἰλικρινὲς καὶ ρεαλιστικὸν πρόγραμμα. Καὶ δεύτερον, ἐὰν ἀποδείξῃ ἐμπράκτως ὅτι πράγματι ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν ἱερὰν ὑπόθεσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ὅτι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὑποτάξῃ εἰς αὐτὴν τὰ κομματικά της συμφέροντα. Χωρὶς αὐτὰς τὰς δύο βασικὰς προϋποθέσεις, ἡ πραγματοποίησις τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Κυβέρνησιν, οἱαδήποτε ἐπικούρησίς της καθίσταται αὐτομάτως καὶ ἀδύνατος καὶ ματαία. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λιαροῦτσος ἔχει τὸν λόγον.

§224Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρῃτούμην τοῦ λόγου διὰ νὰ διευκολύνω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ τονισθοῦν ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠκούσθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ διὰ τὸ Κυπριακόν. Συγκεκριμένως, τὸ θέμα τὸ Κυπριακόν, ὅπως γνωρίζομεν, εἶναι εἰς μίαν κρίσιμον φάσιν καὶ οὐσιαστικῶς συντελεῖται ἕνας πόλεμος, ὁ πόλεμος τοῦ Ἔθνους, ὁ πόλεμος τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ διαχωρίσωμεν περιφερείας καὶ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ πολέμου, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς Μακεδονίας, ἡ ὁποία ἠπειλήθη τὸ 1948 καὶ τῆς Θράκης καὶ δὲν πρόκειται περὶ πολέμου, ὅταν ὁ κίνδυνος ἀφορᾷ τὴν Κύπρον. Ἑνιαῖος εἶναι ὁ χῶρος ὁ Ἑλληνικός. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, πρόκειται περὶ πολέμου, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἀνάλογος τακτική. Καὶ ἀκριβῶς ἀνέμενον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ν’ ἀκούσω, ὡς νεώτερος, παρότρυνσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἦτο δυνατὴ χάραξις μιᾶς γραμμῆς, ἡ ὁποία θὰ κατευθύνῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν ἀνέμενε τὸ Ἔθνος τώρα, καὶ μάλιστα ὑπὸ τόσον τραγικὰς στιγμὰς μετὰ τὴν ἐξορίαν τοῦ Μακαρίου, ἐφ’ ὅσον δὲν ἱκανοποιήθην, ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ τοὺς ἀπασχολήσω, ἔστω καὶ τόσον ἀργά, δι’ ὀλίγων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς σκληροῦ, σκληροτάτου ἀντιπάλου καὶ τὸ περίεργον τῆς ὑποθέσεως εἶναι ὅτι εἶναι διφυεῖς αἱ σχέσεις μας μὲ αὐτόν. Ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν εἴμεθα σύμμαχοι τῶν Ἄγγλων καὶ τῶν Τούρκων εἰς τὸ ΝΑΤΟ, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν τοὺς ἀντιμετωπίζομεν ὑπὸ τὴν χειροτέραν μορφὴν τῆς βαρβαρότητος ποὺ ἐγνώρισε ποτὲ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας πολλὰ ἠκούσθησαν καὶ εἰς τὴν πρώτην στιγμὴν πολλοὶ κύκλοι ἐνστερνίσθησαν τὸ αἴτημα τῆς ἀμέσου ἀπομακρύνσεώς μας ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἀπομάκρυνσις ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ σημαίνει ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθησαν προχθές, τὴν ἀπομόνωσιν τῆς Ἑλλάδος. Διότι τὸ ΝΑΤΟ οὐσιαστικῶς εἶναι μία Ἑταιρεία τρόπον τινά, κοινῶν συμφερόντων. Ἐὰν ἡμεῖς, μὲ τὴν συναισθηματικότητα ποὺ διακρίνει τὸν Ἕλληνα, παρεξηγήσαμε τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὑπάρχουν φίλοι, αὐτὸ εἶναι ἰδικόν μας λάθος. Ἀλλ’ ἐν τῇ πραγματικότητι εὑρισκόμεθα μετὰ συνεταίρων διὰ κοινὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀμύνης τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, ἡ παραμονή μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἐπιβεβλημένη διὰ τὴν ἐθνικήν μας ἄμυναν. Καὶ γνωρίζουν ἴσως πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων οἱ ὁποῖοι ἐξαπέλυσαν καὶ τὴν ἐπίθεσιν αὐτήν, ὅτι πρῶτοι οἱ ὁποῖοι ἀντέδρασαν εἰς τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ ἦσαν οἱ Ἄγγλοι. Ἑπομένως, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς κάμωμεν τὸ χατῆρι νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Ὄχι. Τὸ ΝΑΤΟ εἶναι ὁ χῶρος, μέσα εἰς τὸν ὁποῖον πλαισιώνεται ἡ ἐθνική μας ἄμυνα καὶ δι’ αὐτὸ θὰ μείνωμεν εἰς αὐτό. Μὲ μίαν διαφοράν. Ὅτι θὰ ἔπρεπε ἀλλοῦ νὰ ἀναζητήσωμεν τοὺς φίλους, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ βασισθῶμεν εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ἐξαπελύσαμεν ἐναντίον τῆς πονηρίας καὶ τῆς κακοποιοῦ δυνάμεως, ἡ ὁποία λέγεται Ἀγγλία. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τονισθῇ περισσότερον τὸ σκέλος ἐκεῖνο εἰς τὸ ὅλον πρόβλημα τῆς ἀναζητήσεως τοῦ ἁγνοῦ καὶ καλοῦ φίλου, τοῦ συμμάχου, ὁ ὁποῖος θὰ βοηθήσῃ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ν’ ἀναζητηθῇ μέσα εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ὅπου ὑπάρχουν τέσσαρες ἀποικιακαὶ δυνάμεις. Οἱ φίλοι αὐτοὶ εἶναι μέσα εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἰς τὰς ἀποικιακὰς χώρας, καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν Ἀγγλίαν, καὶ ἡ ὁποία εἶναι μαζί μας, θὰ ἔπρεπε νὰ διαστείλωμεν ἀπὸ τὴν ἐπίσημον πολιτικὴν τῶν ἀποικιακῶν Κρατῶν καὶ τῆς Ἀγγλίας. Πέραν ὅμως τῆς κοινῆς γνώμης, πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν οἱ φίλοι μας ἐγγὺς τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὸν Μεσογειακὸν χῶρον καὶ δὴ εἰς τὴν ἀνατολικὴν λεκάνην τῆς Μεσογείου. Ἐκεῖ ὅπου ἡνώθησαν πάντοτε αἱ τύχαι τοῦ Ἑλληνισμοῦ μὲ τὴν δόξαν καὶ τὸ κλέος. Εἰς τὴν Ἐγγὺς Ἀνατολήν. Ἐκεῖ ὑπάρχουν τὰ Κράτη τῶν Ἀράβων. Μᾶς δεικνύουν οἱ ἴδιοι τὸν δρόμον. Ἤδη ὁ Νασὲρ μᾶς τὸ ἔδειξεν. Ὄχι τὸν δρόμον τῆς ἀπομονώσεως ἤ τῆς ἀντιθέσεως πρὸς τὴν Δύσιν, ἀλλὰ τόν δρόμον τοῦ σθένους, τὸν δρόμον τῆς ἰσχύος, τὸν δρόμον, ὁ ὁποῖος γνωρίζει μόνον τὴν ὑπερηφάνειαν, ἡ ὁποία καλύπτει τὰ βήματα αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος κατέστη ἤδη ὁ ὁδηγὸς τῶν Ἀραβικῶν Κρατῶν εἰς μίαν νέαν πορείαν εἰς τὴν Ἱστορίαν, ἡ ὁποία, προφανῶς, θὰ τοὺς ὁδηγήσῃ εἰς μίαν καλυτέραν αὔριον. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς χειροκροτῶ τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς ἀποστολῆς παλαιότερα τοῦ κ. Μακκᾶ, προσφάτως δὲ τοῦ κ. Κασιμάτη, ὁ ὁποῖος ἔκαμε μίαν προσπάθειαν, τῆς ὁποίας βεβαίως τὰ στοιχεῖα δὲν μᾶς εἶναι γνωστά, διὰ νὰ ἠμπορῶ νὰ τὴν κρίνω, ἀλλὰ θέλω νὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀπετέλεσεν ἕν βῆμα τολμηρότερον πρὸς τὰ πρόσω. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδρα καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος). Νομίζω ὅτι αὐτὰ τὰ βήματα πρέπει νὰ γίνουν πλέον συστηματοποιημένα καὶ πλέον σταθερά. Αὐτοὶ δὲν ἔχουν νὰ φοβηθοῦν τίποτε ἀπὸ ἡμᾶς. Ἀντιθέτως, ἔχουν ἀπομονωθῆ χάρις εἰς τὴν μωρὰν πολιτικὴν τῆς Ἀγγλίας, τὴν ὁποίαν ἡ ἔλλειψις μακρᾶς πολιτικῆς παραδόσεως εἰς τὴν Ἀμερικήν, τὴν ἔκαμε νὰ τὴν ἀκολουθήσῃ μέχρι τοῦδε. Ἔχουν ἀπομονωθῆ καὶ ἴσως νὰ ἐζήτησαν κἄποιον, ὥστε νὰ ἐπανασυνδέσουν τὰς τύχας των μὲ τὸν δυτικὸν κόσμον καὶ νὰ μὴ παραμείνουν εἰς τὴν ἀπόλυτον πλέον ἐπαφὴν μὲ τὴν Ρωσσίαν, ἡ ὁποία καλύπτει τὰς ἀνάγκας των καὶ τῆς ἀμύνης των ἀκόμη. Ἴσως ἡ Ἑλλὰς νὰ εἶναι ὁ πρόσφορος χῶρος τῆς συναντήσεώς των πάλιν μὲ τὴν Δύσιν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησίς μας νὰ καταπείσῃ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε διαφαίνεται καὶ ἐκ τοῦ διεθνοῦς τύπου ὅτι ἤρχισεν ἡ ἀναθεώρησις τῆς Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς ἐν τῇ Ἐγγὺς Ἀνατολῇ, νὰ καταπείσῃ λέγω τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θὰ ἦτο ὁ κατάλληλος μεσάζων ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ ἐπανασυνδέσῃ τὰς Ἀραβικὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι οὐσιαστικῶς εὐεωρήθησαν ἀπολεσθεῖσαι διὰ τὸν Δυτικὸν κόσμον μέχρι τοῦδε. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀπέκτα ἡ Ἑλλὰς πολυτίμους συμμάχους καὶ ἰδιαιτέραν διεθνῆ προβολήν. Ἅπτομαι δακτύλῳ μόνον τοῦ θέματος, διότι δὲν εἶναι γνώριμα εἰς τοὺς βουλευτὰς τὰ θέματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἐλλείπουν τὰ στοιχεῖα. Ἕνας μεγάλος ἀκόμη παράγων, ὁ ὁποῖος δὲν ἐθίγη ἀπόψε καὶ τὸν ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν θὰ ἤθελα νὰ τονίσω εἶναι ἡ διαφώτισις τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης. Δὲν εἴχομεν ἐπαρκῆ μέσα διαφωτίσεως καὶ τὰ ὑπάρχοντα ἀνεπαρκῆ, ἀνεπαρκῶς χρησιμοποιοῦνται. Ἐξ ἀντιθέτου, ἡ Ἀγγλία κινεῖ ἕνα πανίσχυρον μηχανισμὸν εἰς ἀνθρώπους καὶ εἰς χρῆμα καὶ εἰς μέσα καὶ ἔχει μίαν παράδοσιν ὀπίσω της μακραίωνα, ἡ ὁποία εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὴν βοηθῇ ἑκάστοτε εἰς τὸ νὰ μεταστρέφῃ τὴν κοινὴν γνώμην ὑπὲρ αὐτῆς καὶ ὅταν ἀκόμη εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ. Νομίζω ὅτι ἡ προσπάθεια — καὶ ἐδῶ θὰ εἶναι ἡ εὐθύνη ἡ μεγάλη εἰς τὰ προσεχῆ βήματα τῆς Κυβερνήσεως — ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως θὰ πρέπει νὰ κατατείνῃ κυρίως εἰς τὸ νὰ ἀξιοποιήσῃ ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν σήμερον καὶ ἀκόμη νὰ τὰ ἐνισχύσῃ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ὑπερφαλαγγίσωμεν τὴν Ἀγγλίαν. Ἀλλὰ τό δίκαιόν μας εἶναι τόσον κρυστάλλινον καὶ τόσον διαυγές, ὥστε δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι καὶ μὲ τὰ μικρὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτομεν, ὅταν κατωρθώσαμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπαφὴν στοιχειώδη μὲ τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην, θὰ τὴν μεταστρέψωμεν, ὥστε νὰ μὴ παρουσιάζεται τὸ θλιβερὸν φαινόμενον τῆς καταψηφίσεως αὐτοῦ τοῦ τόσον δικαίου καὶ ἠθικοῦ αἰτήματός μας, τὸ ὁποῖον εἶναι στοιχειώδης κατάλυσις τῆς θεμελιώσεως τοῦ ΟΗΕ, ἐὰν ὄντως πιστεύωμεν τὸ καταστατικόν του, τὸ ὁποῖον προσυπεγράψαμεν ὅλα τὰ ἐλεύθερα Ἔθνη καὶ ἐὰν σεβώμεθα τὰς ὑπογραφάς μας. Ὑπάρχει, κύριοι, σωρεία παραδειγμάτων τῶν μεθόδων τὰς ὁποίας μετῆλθον καὶ μετέρχονται οἱ Ἄγγλοι καὶ ὑπὸ τὰς ὁποίας στενάζει σήμερον ὁλόκληρος πληθυσμὸς 480.000 Ἑλλήνων. Αἱ μέθοδοί των εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως ἔχουν πρὸ πολλοῦ ξεπεράσει τὰς μεθόδους τοῦ Νταχάου. Ἔχουν ἤδη ἐπινοήσει καὶ νέας μεθόδους, ὡς τό ξεσπίτωμα τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται νὰ γίνουν προδόται καὶ καταδόται. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὅλα αὐτὰ ἠμποροῦν μὲ ἐνέργειαν νὰ προβληθοῦν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὥστε νὰ δώσῃ τὸ μέτρον τοῦ δικαίου μας. Τὰ συγκεκριμένα αὐτὰ μέσα εἶναι πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἡ χρησιμοποίησις τοῦ διεθνοῦς τύπου. Ὑπάρχει δὲ ὁ τρόπος νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ διεθνὴς τύπος καὶ νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης διὰ συστηματικῆς ἀρθρογραφίας καὶ διὰ μιᾶς ἐνημέρου εἰδησεογραφίας. Ἔπειτα εἶναι ἀνάγκη νὰ δημιουργήσωμεν πρεσβείας ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν. Διότι φαντασθῆτε διὰ τὴν Ν. Ἀμερικὴν ὑπάρχουν, ἄν δὲν ἀπατῶμαι δύο Πρεσβεῖαι καὶ μόνον, διὰ δὲ τὴν Ἀσίαν, νομίζω, πέραν τῆς Αἰγύπτου, δὲν ἔχομεν ἄλλην Πρεσβείαν διὰ τὴν Ἀσίαν ὁλόκληρον. Τρίτον, οἱ πρεσβευταί μας πρέπει νὰ εἶναι συνεχῶς ἐνημερωμένοι ἐπὶ τῶν συμβαινόντων εἰς τὴν Κύπρον, μὲ στοιχεῖα συγκεκριμένα, μὲ φωτογραφίας, διότι ἔφθασαν καὶ φωτογραφίαι εἰς χεῖρας μου τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνάπηροι ἤδη ἀπὸ τὰ φρικτὰ βασανιστήρια, τὰ ὁποῖα οἱ Ἄγγλοι ἐφαρμόζουν ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ ἐνημερώνουν συνεχῶς καὶ νὰ γίνωνται ὀχληροὶ εἰς τὰς ξένας Κυβερνήσεις, ὅπως τὸ κάμνουν καὶ οἱ ξένοι πρεσβευταὶ προκειμένου νὰ ἐπιτύχουν τοῦ σκοποῦ των ἐν Ἑλλάδι, ποὺ δὲν παύουν νὰ ἐνοχλοῦν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἔπειτα νὰ γίνῃ ἕνας ἔλεγχος τῆς ἀποδόσεως τῶν ἀκολούθων Τύπου. Ἔχομεν ἀκολούθους Τύπου εἰς διαφόρους Πρεσβείας καὶ εἶναι ἀμφίβολος ἡ ἀπόδοσίς των, ὄχι διότι ἐνδεχομένως οἱ ἄνθρωποι ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι ἱκανοί, δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἱκανότητά των, ἀλλὰ διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι ἀνεπαρκῶς πλαισιωμένοι, διὰ νὰ ἐργασθοῦν. Εἰς τὴν Πρεσβείαν τῆς Οὐασιγκτῶνος συγκεκριμένως, γνωρίζω ὅτι ὑπάρχει εἷς καὶ μόνον ἀκόλουθος Τύπου μὲ μίαν δακτυλογράφον, εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα, εἰς τὴν καρδίαν δηλαδὴ τοῦ κόσμου. Ἐκεῖ, εἰς ἕνα νεαρὸν διπλωμάτην, ὁ ὁποῖος καθὼς λέγεται, εἶναι κατ’ ἐξοχὴν φίλεργος, μὲ μίαν δακτυλογράφον, ἔχουν ἐμπιστευθῆ τὸ ὅλον Κυπριακὸν θέμα διὰ τὴν διαφώτισιν τῆς Οὐασιγκτῶνος καὶ ἐκεῖθεν τῆς Ἀμερικανικῆς κοινῆς γνώμης. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, ταχέως καὶ αὐτοὶ νὰ πλαισιωθοῦν καὶ ὅπου δὲν ὑπάρχουν, νὰ σταλοῦν ἀπὸ ἐδῶ ἄλλοι πεπειραμένοι καὶ δεδοκιμασμένοι ἄνθρωποι, ὄχι βάσει κριτηρίων συγγενείας ἤ μέσων τυχόν, πολιτικῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν, διότι εἰς τὸ Κυπριακὸν δὲν ὑπάρχουν μέσα, δὲν πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν τοιοῦτοι ὁδοί, διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τοὺς καταλλήλους καὶ τοὺς ἱκανούς. Ἴσως ἀκόμη θὰ ἐχρειάζετο διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, μία πλαισίωσίς του ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ βουλευτὰς ἤ ἀπὸ ἄλλους κυρίους ἀξιολόγους, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι εἰδήμονες τοῦ θέματος καὶ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρουν θετικὰς ὑπηρεσίας, διὰ προετοιμασίας ἄρθρων καὶ διαλέξεων, αἱ ὁποῖαι θὰ στέλλωνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Νὰ ἐπισημάνωμεν ἔπειτα πρόσωπα καὶ εἰς τὰς διαφόρους χώρας, ὅπου δὲν ὑπάρχουν Πρεσβεῖαι καὶ εἰς τὰς διαφόρους πόλεις, διότι εὐτυχῶς ὁ Ἑλληνισμὸς εἶναι διάσπαρτος εἰς ὅλον τόν κόσμον, νὰ ἀνεύρωμεν π. χ. ἕνα ἔμπορον, ὁ ὁποῖος ἠξεύρει γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν καὶ νὰ τοῦ ἑτοιμάσωμεν μίαν διάλεξιν τελείως ἁπλῆν καὶ νὰ τοῦ τὴν στείλωμεν νὰ τὴν κάμῃ εἰς τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁμιλουμένην ἐκεῖ. Αὐτὰ πρέπει ὅλα νὰ γίνουν μὲ σύστημα, διότι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ὑπῆρξε συστηματοποιημένη προσπάθεια διὰ τὴν διαφώτισιν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ΟΗΕ χωρὶς νὰ ἔχωμεν δημιουργήσει τὴν ἀτμόσφαιραν, μέσα εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ προβάλωμεν τὸ δίκαιόν μας. Ἀκόμη θὰ μπορούσαμε νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐνοικίασιν ραδιοφωνικῶν ἐκπομπῶν εἰς ξένους ραδιοφωνικοὺς σταθμούς, ὅπως γίνεται εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἰς ἄλλας χώρας, ὥστε καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ εἴπωμεν τί συμβαίνει εἰς τὴν Κύπρον. Κύριοι, ἂς μὴ χανώμεθα. Εἶναι ἕνας πόλεμος καὶ ὁ πόλεμος προϋποθέτει θυσίας καὶ ὀργάνωσιν. Ἐκεῖ κάτω μάχονται τὸν ἀγῶνα τῆς ἐλευθερίας. Δὲν ὑπάρχουν δύο μέτωπα. Δὲν ὑπάρχουν δύο λαοί, εἶναι ἕνας λαός, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ εἴμεθα ἰσότιμοι πρὸς τὰς θυσίας μὲ ἐκείνους. Καὶ δυστυχῶς πληροφοροῦμαι, καὶ θὰ ἤθελον νὰ μεταδώσω τὴν πληροφορίαν μου εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν τὸ ἤκουσα ἀπὸ πουθενά, ὅτι διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ποὺ ἀπὸ ἐκεῖ θὰ ἐκπορευθῇ ἡ μάχη, ἡ εἰρηνικὴ μάχη, διατίθεται μόνον τὸ 0,85 τοῦ 1% τοῦ προϋπολογισμοῦ μας. Ἔ, κύριοι, ἤ πρόκειται νὰ κάμωμεν μάχην ἤ πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἐξ Ὕψους παρηγορίαν καὶ τὸ ἔλεος... Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ δώσωμεν μάχην, νὰ τὴν δώσωμεν τώρα, ποὺ ἔχομεν ἕνα Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀπέδειξε δι’ ἔργων, ὅτι εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀπαντᾷ. Ἀναμένει τό Ἔθνος ἔμπρακτον τὴν ἀπόδειξιν καὶ ἡ ἀπόδειξις θὰ θεμελιωθῇ ἐπάνω εἰς θεμέλια στερεά, θεμέλια, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κλονίσῃ, θεμέλια τὰ ὁποῖα θὰ βαστάσουν τὸ οἰκοδόμημα τοῦ ἀγῶνος μας διὰ τὴν Κύπρον, τὸν ὁποῖον θὰ ἔλθῃ νὰ χειροκροτήσῃ ὁλόκληρος ὁ λαός. (Χειροκροτήματα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Μπρεδήμας.

§226Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ἀνερχόμεθα εἰς τὸ βῆμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ ἐκφέρωμεν, κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν καμπὴν τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου, τὴν ὑπεύθυνον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀμερόληπτον γνώμην μας ἐπὶ τῶν μεγάλων ὑποθέσεων τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Λαοῦ. Ἄλλως τε, δὲν ἀνήκει εἰς τὰς συνηθείας μας οὔτε ἡ ὑπερβολή, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ ὑποταγὴ τῆς σκέψεώς μας εἰς μικροχαρεῖς κομματικοὺς ὑπολογισμούς. Δὲν εἶναι πολιτική μας ἡ ἀηδὴς πολιτικὴ φατρία. Πρόθεσίς μας εἰλικρινὴς εἶναι, ὅπως συμβάλωμεν εἰς τὸν καλόπιστον καὶ δημιουργικὸν ἔλεγχον καὶ προσφέρωμεν τὰς ὑπηρεσίας μας πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαίων τοῦ Ἔθνους, πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἐργαζομένου Ἑλληνικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἀναμφισβητήτως ἀποτελεῖ τὴν εὐγένειαν τοῦ γένους μας καὶ εἶναι ἡ ἀνεξάντλητη δεξαμενὴ τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν ἀξιῶν τοῦ τόπου μας. Φρονοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι ἐπέστη ἤδη ἡ στιγμή, ὅπως ἕκαστος τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, λάβῃ σαφῆ θέσιν ἔναντι τῶν σημερινῶν κρισίμων προβλημάτων τῆς χώρας, ἐκ τοῦ τρόπου ἀντιμετωπίσεως τῶν ὁποίων ἐξαρτῶνται αἱ τύχαι τοῦ λαοῦ καὶ τὰ πεπρωμένα τοῦ Ἔθνους. Καὶ τώρα, εἰσερχόμεθα ἀμέσως εἰς τό θέμα τοῦ ΙΔΕΑ, τὸ ὁποῖον καὶ ἐκ τῆς φύσεώς του, προσλαμβάνει τὰς διαστάσεις πελωρίου πολιτικοῦ ζητήματος. Δὲν εἶναι μόνον ὁ στρατηγὸς Μερεντίτης, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ ἀναμφισβήτητον κῦρος του ἐπιβεβαιώνει τὰς ἐντόνους ἀνησυχίας τῆς κοινῆς γνώμης διὰ τῆς προβολῆς εἰς τὴν δημοσιότητα τῶν καταγγελιῶν του περὶ τῆς ὑπάρξεως καὶ τῆς δράσεως τῆς παραστρατιωτικῆς αὐτῆς ὀργανώσεως. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι σημαίνοντες στρατιωτικοί, οἱ ὁποῖοι προχωροῦν καὶ μέχρι μάλιστα τῆς διαπιστώσεως ὅτι ἔχουν ὡριμάσει ἤδη οἱ κίνδυνοι τοῦ πολιτεύματος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐβεβαίωνεν ἀντιθέτως ὅτι ζηλευτὴ πειθαρχία ἐπικρατεῖ ἤδη εἰς τὸ Στράτευμα. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὸ γεγονός, ἀφοῦ ἡ ἡγεσία τοῦ ΙΔΕΑ, τὸ Γενικὸν δηλαδὴ Ἐπιτελεῖον, ἐπέτυχε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν πειθαρχίαν εἰς τοὺς σκοποὺς τῆς ὀργανώσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου σχεδὸν τῶν στελεχῶν τοῦ Στρατεύματος. Κύριοι βουλευταί, ὁ ΙΔΕΑ δὲν ἔχει μόνον τὴν ἐπιρροήν του εἰς τὸ Στράτευμα. Ἔχει ἐξαπλώσει τοὺς πλοκάμους του καὶ εἰς τὰ Σώματα τῆς Ἀσφαλείας. Καὶ τό δυστύχημα εἶναι ὅτι οἱ σκοποὶ καὶ τὰ σχέδιά του εὑρίσκουν ἀνταπόκρισιν καὶ εἰς ἀνωτάτους ἀξιωματούχους τῆς Αὐλῆς, οἱ ὁποῖοι ἐμφανιζόμενοι ὡς ἀσκοῦντες ἀποφασιστικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν βασιλικῶν σκέψεων, καλλιεργοῦν εἰς τὰ Ἀνάκτορα ἕνα κλῖμα ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ δημοκρατικὸν πνεῦμα τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Ὑπὸ τὸ κλῖμα τοῦτο ἄλλως τε, ἀπέρρευσαν καὶ αἱ ἀπερισκεψίαι, αἱ ὁποῖαι ἐκυριάρχησαν εἰς τὰς ἀποφάσεις κατὰ τὴν ρύθμισιν τῆς κυβερνητικῆς καταστάσεως εὐθὺς μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὅσον καὶ κατὰ τὸ προεκλογικὸν στάδιον. Αἱ ἐνέργειαι ἐκεῖναι εὐλόγως ἐθεωρήθησαν ὡς σοβαραὶ ἐνδείξεις, μὴ προοιωνίζουσαι ὁμαλὰς δημοκρατικὰς ἐξελίξεις. Δὲν ἀοριστολογοῦμεν, κ. βουλευταί, εἰς τὰς διαπιστώσεις μας αὐτάς, ἔχομεν καὶ τὰς ἀποδείξεις. Καὶ πρώτη ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι κατὰ μίαν συνάντησίν του μὲ ἀρχηγὸν μεγάλου Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων, δικαιολογῶν τὴν εὔνοιάν του διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Καραμανλῆ ὡς Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐπικαλούμενος τὰ προνόμιά του ἐκ τοῦ Συντάγματος, εἶπεν ἐπὶ λέξει: «Θὰ ἠδυνάμην ἀκόμη καὶ τὸν κηπουρόν μου νὰ διορίσω ὡς Πρωθυπουργόν».

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§228Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ὑποθέτω, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος δὲν θὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει στάδιον δι’ ἕνα ἕκαστον ἐξ ὑμῶν νὰ κάμῃ τὴν κριτικὴν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠμπορεῖ, κ. συνάδελφοι, νὰ λειτουργήσῃ τὸ Πολίτευμα, ἐὰν κατὰ βάσιν, δὲν σεβασθῶμεν μερικοὺς ὅρους τῆς λειτουργίας τοῦ Πολιτεύματος. Καὶ πρῶτος ὅρος τῆς λειτουργίας τοῦ Πολιτεύματος εἶναι τὸ νὰ μὴ ἑρμηνεύωμεν ἑκάστοτε, κατὰ τὰς ἐπιθυμίας μας, τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ Βασιλεὺς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίσῃ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως οἱονδήποτε ἔκρινε σκόπιμον. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως λέγει τὸ Σύνταγμα, νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος. Ὁ κ. Καραμανλῆς, ὢν βουλευτὴς τῆς πλειοψηφίας, ἔλαβε τὴν βασιλικὴν ἐντολὴν νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἔτυχε τῆς πλειοψηφίας τοῦ Σώματος. Δὲν νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ κλονίζωμεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν τό Σύνταγμα καὶ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Πολιτεύματος, ἄνευ λόγου οἱουδήποτε. Παρακαλῶ νὰ ἀσκήσετε κριτικὴν καὶ κριτικὴν ὅσον θέλετε, τοῦ ἔργου ἡμῶν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε κανένα λόγον νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν μεταφυσικὴν ἑρμηνείαν τοῦ Συντάγματος. Ἀλλοίμονον ἐὰν ὁ κάθε ἡττημένος εἰς τὰς ἐκλογάς, ἀντὶ νὰ καταφεύγῃ εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον, ἀμφισβητῇ τὰς βάσεις τοῦ Πολιτεύματος καὶ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀλλοίμονον ἐὰν ὁ πᾶς τις, διαφωνῶν πρὸς τὴν ἐπιλογήν, τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως θὰ κάμῃ ὁ Βασιλεύς, ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰς φιλελευθέρας διατάξεις καὶ τὴν συνταγματικὴν τάξιν. Κύριε συνάδελφε, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀσκήσετε τὴν κριτικήν σας καθ’ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ὑπεύθυνοι καὶ νὰ μὴ κάμνετε κριτικὴν ἐναντίον παραγόντων, οἱ ὁποῖοι καὶ συνταγματικῶς καὶ οὐσίᾳ εἶναι ἀνεύθυνοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν τὸ λειτούργημά των αὐστηρότατα καὶ ἐντὸς τοῦ γράμματος τοῦ Συντάγματος καὶ ἐντὸς τοῦ πνεύματος τοῦ Συντάγματος καὶ ἐντὸς τῆς πολιτικῆς παραδόσεως.

§229Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐπιμένομεν ἐπὶ τῆς γνώμης, ὅτι αἱ ἐνέργειαι ἐκεῖναι δὲν ἦσαν σύμφωνοι πρὸς τὰ κοινοβουλευτικῶς καθιερωμένα. Ἐσημειώθησαν ἀταξίαι εἰς τὰς ρυθμιστικὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος. Καὶ προχωρῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματός μου. Ἡ δευτέρα ἀπόδειξις, εἶναι ὅτι, ὅταν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐπρόκειτο νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὰ Ἀνάκτορα, διὰ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του εἰς τόν Ἄνακτα, ἐπὶ τοῦ ἐκκρεμοῦντος τότε θέματος τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἔκπληκτος ἐπληροφορεῖτο, μέσῳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἀκρόασις τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου ἦτο ἄσκοπη, διότι ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων εἶχεν ἤδη λάβει τὰς ἀποφάσεις του. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Δημοκρατικοῦ κόσμου, ὅτι, παρὰ τὸ εὔλογον αἴσθημα τῆς πικρίας, τὴν ὁποίαν ἐδοκίμασεν ἀπὸ τὴν στάσιν τοῦ Στέμματος, ἔσπευσεν ἐγκαίρως νὰ θέση ἐκποδὼν κάθε σκέψιν τείνουσαν εἰς τὴν δημιουργίαν συνταγματικοῦ ζητήματος. Καὶ ἔπραξεν ὀρθῶς ἡ Ἀντιπολίτευσις. Διότι πράγματι δὲν ὑπηρετεῖ τὸ Ἐθνικὸν συμφέρον ἡ προσθήκη ἑνὸς τοιούτου ζητήματος, εἰς τὸν κυκεῶνα τῶν κρισίμων προβλημάτων καὶ ἀναγκῶν ποὺ βασανίζουν σήμερον τὸν ἐργαζόμενον Ἑλληνικὸν κόσμον. Ἰδοὺ διατί ἡ πατριωτικὴ αὐτὴ στάσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκτιμηθῇ κατ’ ἀξίαν καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνωτάτους αὐλικοὺς καὶ ἀπὸ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαθέτοντες τὴν ἔνοπλον δύναμιν τοῦ Ἔθνους καὶ ἐκμεταλλευόμενοι τὰς ἐπικαίρους θέσεις των, ἐν τῷ Στρατεύματι, βυσσοδομοῦν εἰς τὰ σκότη, πρὸς ἐκτροπὴν ἀπὸ τῆς συνταγματικῆς τάξεως. Ἡ Ἑλληνικὴ Δημοσία Γνώμη, ἀνέμενεν ὅπως ὁ ΙΔΕΑ συνεκινεῖτο, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰς ἐθνικὰς ταπεινώσεις καὶ ἀπὸ τὰς ἀνάνδρους προσβολὰς ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ὄχι ἀπὸ ἀνυπάρκτους κινδύνους ἐκ τῆς φυσιολογικῆς συνεργασίας τῶν Δημοκρατικῶν Κομμάτων. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τοῦ ΙΔΕΑ δὲν εἶναι θέμα κομματικόν. Εἶναι ἠθικόν. Καὶ χρέος ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους εἶναι ὅπως ὑπερασπίσουν τὴν Δημοκρατίαν, ὅπως ἐξουδετερώσουν ἀπὸ τοῦδε κάθε κίνδυνον ποὺ ἀπειλεῖ τοὺς ἐλευθέρους θεσμούς μας. Μόνον ἔτσι μποροῦμε νὰ ἀνεβοῦμε εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους, μόνον ἔτσι μποροῦμε νὰ κερδίσουμε τὴν ἐμπιστοσύνην ὅλων τῶν τάξεων τοῦ λαοῦ μας. Καὶ νομίζομεν ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τὰς σαφεῖς καταγγελίας τοῦ στρατηγοῦ κ. Μερεντίτη καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὰς προειδοποιήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς ΦΔΕ, ἐπιβάλλεται ἡ συγκρότησις πολυμελοῦς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ ἐρευνήσῃ τὰς πτυχὰς τῆς ὑποθέσεως καὶ θὰ ἐπιχύσῃ ἀπόλυτον φῶς εἰς τὰ σκοτεινὰ παρασκήνια τῆς δραστηριότητος τοῦ ΙΔΕΑ (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ἐθνικοῦ τούτου καθήκοντος, ἐπιβάλλεται πίστις, ἀρετή καὶ τόλμη. Εἰς τὸ Κυρίαρχον Σῶμα ἀπόκειται νὰ ὑψωθῇ ὑπεράνω τῶν ψυχώσεων, τῶν προκαταλήψεων, τῶν ἀδυναμιῶν, τῶν κομματικῶν συζητήσεων καὶ νὰ λάβῃ τὰς ἱστορικάς του ἀποφάσεις. Κύριοι βουλευταί, κατεχόμεθα ὑπό βαρειᾶς ἀνησυχίας, καὶ διὰ τὴν πρόοδον καὶ διὰ τὴν πορείαν καὶ τὴν τύχην τοῦ Κυπριακοῦ θέματος. Ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὰς ἀποψινάς της ἐξηγήσεις, δὲν κατώρθωσε νὰ καλύψῃ τὴν χρεωκοπίαν της εἰς τὸν ὅλον χειρισμὸν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Ἀναμφισβήτητον γεγονὸς παραμένει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε πολιτικὴν συμβιβασμοῦ, πιέσασα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τὴν Κυπριακὴν Ἱεραρχίαν, διὰ τῆς ἀποστολῆς εἰς Λευκωσίαν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ διπλωματικοῦ γραφείου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλά, πέραν τούτου, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν τῇ ἀδυναμίᾳ του νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν οὐσιαστικὰ συμπεράσματα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς πολιτικῆς τῆς ἐθνικῆς μειοδοσίας, καταφεύγει εἰς μίαν θεωρίαν, σύμφωνα πρὸς τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς ὑφ’ οἵας δήποτε συνθήκας καὶ περιστάσεις καὶ ἄν διατελῇ, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι προσκεκολλημένη εἰς τὸ ἅρμα τῶν σημερινῶν συμμάχων, ὑπὸ τὴν πρόφασιν, ὅτι οὕτω εἶναι φορεὺς τοῦ Χριστιανοευρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ περίεργος ὅσον καὶ καταπληκτικὴ αὐτὴ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, μᾶς ἀναγκάζει εἰς τὴν ἀπάντησιν, ὅτι καὶ ἡ πέμπτη κατὰ σειρὰν συναγερμικὴ Κυβέρνησις θυσιάζει τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τόπου εἰς καθαρῶς κομματικοὺς σκοπούς, διότι κατ’ ἐφαρμογὴν αὐτῆς τῆς κοσμοθεωρίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ παρορᾷ τὴν ἰδιάζουσαν, ἐπαναλαμβάνω, γεωγραφικὴν θέσιν της, νὰ παραβλέπῃ τὰς σημειουμένας νεωτέρας διεθνεῖς ἐξελίξεις καὶ τὰ συντελούμενα μεταξὺ ἀνατολῆς καὶ δύσεως, νὰ ἀδιαφορῇ διὰ τὰς ἐθνικάς μας ταπεινώσεις ἀπὸ τοὺς Τούρκους καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ἀνάνδρους προσβολάς, ἐναντίον τῆς τιμῆς τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν τοῦ ΝΑΤΟ. Θὰ πρέπει, λέγω, σύμφωνα μὲ τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ ἀδιαφορήσωμεν καὶ διὰ τὰς ἀπροκαταλήπτους ἐχθρότητας καὶ τὰς ὠμότητας τῆς Μεγάλης Βρεταννίας καθὼς καὶ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν οἱασδήποτε συμπαραστάσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν εἰς τὸν Κυπριακὸν ἀγῶνα. Ἀντιθέτως, βάσει τῆς ἰδίας κοσμοθεωρίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, ἡ ἀπὸ τὰ βάθη τῶν αἰώνων Ἁγία Ρωσία, τὰ ἄλλα χριστιανικὰ ἀνατολικὰ κράτη, αἱ Ἰνδίαι καὶ τὰ Ἀραβικὰ Κράτη εἶναι ἐξοβελιστέα ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸν ἐνδιαφέρον καὶ ὅτι δὲν ἔχουν νὰ παρουσιάσουν τίτλους χριστιανοσύνης, οἵους ἡ Τουρκία. Ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις, διατὶ ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν ἐπίσημον Ἑλλάδα τὸ ἀγωνιστικὸν πάθος καὶ διερωτῶμαι μήπως καὶ οἱ Κύπριοι πατριῶται ἀκόμη ἔχουν ὑποπέσει εἰς τὴν ὑπόνοιαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν εἶναι φορεῖς τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ, ὅπως εἶναι οἱ Βρεταννοὶ βασανισταί των; Κύριοι βουλευταί, ἡ πατριωτικὴ καὶ ρεαλιστικὴ τοποθέτησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸ ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δ.Κ. μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ κόπου καὶ λόγῳ τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τοῦ περιωρισμένου χρόνου τῆς ὁμιλίας μου, νὰ ὁμιλήσω διεξοδικῶς ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ θέματος. Πάντως, τὸ συμπέρασμά μου εἶναι, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τερματισθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς ἐθνικῆς ὑποτελείας, ἡ ὁποία μειώνει καὶ ταπεινώνει τὸ Ἔθνος ἐνῷ προσβάλλει τὴν φιλοτιμίαν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν ἑνὸς ὑπερηφάνου λαοῦ ὁ ὁποῖος ἔγινε ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἰδεωδῶν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας. Εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐθνικός μας βίος τείνει νὰ καταξεσχισθῇ εἰς ράκη, ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν κατάματα τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ νὰ ἀναζητήσωμεν μὲ πίστιν, μὲ εἰλικρίνειαν τὰς πατριωτικὰς ὅσον καὶ ρωμαλέας ἐκείνας λύσεις, διὰ τῶν ὁποίων θὰ τερματισθοῦν αἱ ἐξωτερικαί μας περιπέτειαι καὶ θὰ στειρεύσουν αἱ πηγαὶ τῆς κακοδαιμονίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πρέπει ἐπὶ τέλους, νὰ ἐξαγάγωμεν τό Ἔθνος ἀπὸ τὴν αὐτοαπομόνωσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει καθηλωθῆ, πρέπει νὰ εὐθυγραμμισθῶμεν πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς ἴσης φιλίας πρὸς ὅλους, τοῦ Στρατάρχου Τίτο, χάρις εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Γιουγκοσλαβία, διαδραματίζει σήμερον σπουδαιότατον φιλειρηνικὸν ρόλον καὶ ἔχει ἀποκτήσει τεράστιον διεθνὲς γόητρον. Μόνον ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς, κύριοι βουλευταί, εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιώσωμεν τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἐπὶ ἀσφαλῶν βάσεων καὶ νὰ ἐξυψώσωμεν τὸ διεθνὲς κῦρος τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ, ὅπως διεξάγωμεν τελεσφόρως τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν μας. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς μονοπλεύρου ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἡ εὐτυχὴς λύσις τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, θὰ εὕρουν τὴν εὐτυχῆ των λύσιν καὶ τὰ μεγάλα ἐσωτερικὰ προβλήματα τῆς Χώρας. Διότι ἡ πολιτικὴ τῆς ἴσης φιλίας, δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ μόνον αὐτομάτως τὴν σημαντικὴν μείωσιν τῶν ὑπερόγκων στρατιωτικῶν δαπανῶν τῆς χώρας, ἀλλὰ θὰ δημιουργήσῃ καὶ τὰς ἀσφαλεῖς οἰκονομικὰς προϋποθέσεις τῆς ἀνόδου, τῆς ἀνορθώσεως τοῦ τόπου μας, ὅσον καὶ τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Ἄλλως, αἱ πανομοιότυποι σχεδὸν ἐπαγγελίαι τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰς διακηρύξεις τῶν ἄλλων Κυβερνήσεων τῆς τελευταίας τετραετίας, δὲν πρόκειται νὰ μετριάσουν τὰς τραγικὰς συνεπείας τοῦ σημερινοῦ ἀδιεξόδου. Ὡς νὰ μὴ ἤρκουν, κύριοι βουλευταί, τὰ τόσα δεινά, τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὰ κοινωνικά, ἐφορτώθησαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἄλλα ἀφόρητα, τὰ ὁποῖα πηγάζουν ἀπὸ τὸ ὑφιστάμενον σήμερον πολιτικὸν κλῖμα τῆς βίας, τῆς φοβίας καὶ τῆς τρομοκρατίας. Πρόκειται περὶ τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ τυγχάνουν τῆς πλέον αὐθάδους μεταχειρίσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Οὐδεὶς καλῆς πίστεως συζητητής, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι αἱ συνδικαλιστικαὶ ἐλευθερίαι ἔχουν καταντήσει σκιώδεις, ἔχουν σχεδὸν καταργηθῆ. Οὐδεὶς τίμιος συνδικαλιστής, ἠμπορεῖ νὰ δράσῃ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ μόχθος, ὁ ἱδρῶτας καὶ ἡ καταπίεσις τῶν ἐργαζομένων, ἀποτελοῦν διὰ μία δράκα ἐργατεμπόρων τὴν εὐκαιρίαν σπατάλης καὶ καταχρήσεως ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς πολιτικῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ τῆς καταπολεμήσεως δῆθεν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἄλλαι πολιτικαὶ ἐλευθερίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀποτελοῦν τὸν στόχον τῆς ὠμῆς βίας καὶ τῆς αὐθαιρεσίας καὶ ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἡ Δημοκρατία ἔχει καταντήσει κούφια λέξις εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι τὸ ἐλεύθερον φρόνημα καταδιώκεται, τὰ βιβλία καὶ οἱ συγγραφεῖς εἶναι ὑπὸ δίωξιν καθὼς καὶ κάθε λαϊκὴ συνηγορία ὑπὲρ τῆς εἰρήνης. Τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων ἐξακολουθοῦν νὰ πιέζουν σὰν βραχνὰς τὰ στήθη κάθε βιοπαλαιστοῦ, ὁ ὁποῖος θέλει ἐργασίαν καὶ δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη καὶ ἐὰν ἀπὸ αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς αἱμοδότας τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἀξιοῦται ἡ προσκόμισις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν τῆς ἀστυνομίας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαράδεκτα εἰς τοὺς συγχρόνους καιροὺς τῆς Δημοκρατίας. Ἡ κυρία Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἡ ὁποία ἔδωσε πρὸ ἡμερῶν τὸ παράδειγμα τῆς προσφορᾶς τοῦ αἵματός της εἰς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν, θὰ εἶναι ἴσως εἰς θέσιν νὰ μᾶς παράσχῃ τὴν σχετικὴν πληροφορίαν. Ἡ ἐκτόπισις, ἐξ ἄλλου, ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τὸ προχειρότερον μέσον καταπιέσεως τοῦ φρονήματος τῶν πολιτῶν. Οἱ κρατοῦντες τὴν μεταχειρίζονται ὡς φόβητρον κάθε δικαίας διαμαρτυρίας. Οἱ φυλακὲς καὶ δύο νησιὰ εἶναι ἀκόμα γεμάτα ἀπὸ προοδευτικοὺς πολίτας. Ἡ ἐλευθεροτυπία ἐξακολουθεῖ νὰ δέχεται βαναύσους ἐπιθέσεις. Καὶ ἔπαυσε πρὸ πολλοῦ νὰ ὑπάρχῃ κατ’ οὐσίαν τοπικὴ αὐτοδιοίκησις. Τὴν παρέσυρε, φεῦ, ἡ πρόσφατος ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν διέλευσις τοῦ ὑπηρεσιακοῦ κ. Λιανοπούλου. Ἐν συμπεράσματι, οἱ ἀντιφρονοῦντες περὶ τὴν Κυβέρνησιν πολίται, τελοῦν ὑπὸ τὴν δαμόκλειον σπάθην σειρᾶς ὁλοκλήρων Νόμων καὶ ψηφισμάτων, τῶν ὁποίων ἡ ὕπαρξις περαιτέρω δὲν δικαιολογεῖται, ἔπειτα ἀπ’ τὴν πάροδον τῶν ἀνωμάλων περιόδων. Ὁ λαὸς ἔχει ἀνάγκην εἰρηνεύσεως διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιδοθῇ ἀπερίσπαστος εἰς τὰ ἔργα του καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐπιβάλλεται ἡ ἄρσις ὅλων τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἡ παροχὴ γενικῆς ἀμνηστίας καὶ ἡ κατάργησις ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν φακέλλων ἐθνικοφροσύνης καὶ τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων καθὼς καὶ ὅλων τῶν ἄλλων περιοριστικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπιβεβαιώνουν τὴν ἐντύπωσιν τῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἀστυνομικοῦ Κράτους καὶ ἀναιροῦν κάθε ἀρχὴν τῆς Δημοκρατίας. Μόνον ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἠρεμία τῶν πολιτῶν καὶ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ ὁμαλότης εἰς τὸν τόπον. Ἡ κατοχύρωσις τῶν Δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ εἶναι ἐπιτακτικὴ ἐθνικὴ ἀνάγκη, αἱ δὲ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἀποτελοῦν, καθαρὸν ἐμπαιγμόν. Κύριοι βουλευταί, ἐπιτελοῦντες τὸ ἐθνικόν μας χρέος, θὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Κάμνομεν ἔκκλησιν πρὸς ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους ὅπως ἀδελφωμένοι, βαδίσωμεν τὴν εὐρεῖαν λεωφόρον διὰ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν καινούργιαν, ἀνεξάρτητον καὶ ἀξιοπρεπῆ Ἑλλάδα, ποὺ θὰ λούεται μέσα εἰς τὸ φῶς τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς οἰκονομικῆς Δημοκρατίας.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§231Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ὡς ἔχω καθῆκον, δι’ ὀλίγων ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀφοῦ προέβη εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι ἡ χώρα μας βαρύνεται ἀπὸ μίαν γενικωτέραν κρίσιν, ἡ ὁποία ἔχει τοὺς ἀντικτύπους της εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις τῆς ζωῆς μας, εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐσωτερικὸν τομέα τῆς κρατικῆς δραστηριότητος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδεὶς καλόπιστος συζητητὴς δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ πολιτικὴ παράταξις ἡ ὁποία κυβερνᾷ σήμερον τὴν χώραν μας ὑπὸ τὸν τίτλον Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις, ὅτι δὲν εἶναι μετάφρασις τοῦ ἀδόξως διαλυθέντος Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀπέδειξε διὰ τῆς ἐφαρμοσθείσης πολιτικῆς του ὅτι ἦτο φορεὺς τῶν οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν τάσεων τῆς δεξιᾶς παρατάξεως. Ὡς τοιαύτην δὲ τὴν χαρακτηρίζομεν διότι ἀπέβλεπε καὶ ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν οἰκονομικῶν παραγόντων ποὺ ἀγωνίζονται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν πολιτικῆς διὰ τῆς ὁποίας ἡ κατανομὴ τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος πραγματοποιεῖται κατ’ ἄνισον τρόπον εἰς βάρος τῶν εὐρέων λαϊκῶν στρωμάτων, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν χώραν μας ἀποτελοῦνται κυρίως ἀπὸ τὰς ἀγροτικὰς ἐργατοϋπαλληλικὰς, ἐπαγγελματοβιοτεχνικὰς τάξεις. Αἱ οἰκονομικαὶ καὶ πολιτικαὶ ἐπιδιώξεις τῆς δεξιᾶς παρατάξεως ὑπῆρξαν ἡ οὐσιαστικὴ ἐπιδίωξις καὶ τὸ πολιτικὸν πρόγραμμα τοῦ Ἕλλην. Συναγερμοῦ. Μετὰ τὴν πολιτικὴν χρεωκοπίαν του ἀνεζήτησε νέον σχῆμα πολιτικὸν καὶ νέαν ἡγεσίαν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ρυθμίζουν τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Αἱ ἀνανεώσεις τῶν ἡγεσιῶν τῆς δεξιᾶς παρατάξεως καὶ ἡ μεταβολὴ τῶν πολιτικῶν σχηματισμῶν της δὲν ἀποτελοῦν εἰς τὴν οὐσίαν ἀλλαγὴν προγράμματος, ἀλλὰ μεθόδων τακτικῆς διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς αὐτῆς ἀντιλαϊκῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς. Ἡ ἱστορία ἐπανελήφθη μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Αἱ ἀντιδραστικαὶ δυνάμεις τῆς δεξιᾶς ἀντελήφθησαν τὸν κίνδυνον ποὺ ἐδημιουργήθη ἐκ τῆς πολιτικῆς τοῦ Συναγερμοῦ ὅτι μετατοπίζεται τὸ λαϊκὸν ὑπόβαθρον τῶν πολιτικῶν των ὀργανώσεων, ἐπεδίωξαν τὴν δημιουργίαν νέου πολιτικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως ὡς νέου λαϊκοῦ κινήματος κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ὠργάνωσαν καὶ ἐνεφάνισαν τὸν Ἑλλην. Συναγερμόν. Μὲ μίαν διαφορὰν ὅτι τότε διὰ νὰ συγκινήσουν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἔθεσαν ἐπὶ κεφαλῆς ἕνα στρατάρχην μὲ ἐθνικὴν καὶ πολεμικὴν κυρίως προϊστορίαν. Σήμερον ὅμως ἔθεσαν ἐπὶ κεφαλῆς ἕνα παιδὶ τοῦ Λαοῦ, ἕνα ἔντιμον πολιτικὸν τὸν σημερινὸν Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ἡγεσίαν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς παρατάξεως πιστεύων ὅτι θὰ πραγματοποιήσῃ πρὸς ὄφελος τοῦ Ἔθνους ὅσα δὲν ἐπραγματοποιήθησαν ἐπὶ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἐνθυμηθῆτε τὰς προεκλογικὰς ἐπαγγελίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μερικάς. «Ὁ Δημόσιος βίος τῆς χώρας περιῆλθεν εἰς κατάστασιν ἐπιβάλλουσαν βαθεῖαν ἀλλαγήν. Πιστεύω εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς πραγματοποιήσεως βαθείας ἀλλαγῆς ἄνευ τῆς ὁποίας ὁ Λαὸς εἶναι ἀδύνατον νὰ εὐημερήσῃ. Ἐὰν ἡ ἀλλαγὴ αὐτὴ δὲν γίνῃ ἐγκαίρως, τὸ Ἔθνος θὰ ἐκτεθῇ εἰς μεγάλους κινδύνους. Ἡμεῖς ἐδημιουργήσαμεν νέαν πολιτικὴν κίνησιν ἡ ὁποία φιλοδοξεῖ νὰ δώσῃ εἰς τὸν τόπον τὴν τοιαύτην πολιτικὴν ἀλλαγήν». Λόγος του εἰς Ἡράκλειον. «Θὰ θέσω τέρμα εἰς τὴν πολιτικὴν φαυλότητα καὶ ὁ λαὸς δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἔλθῃ μαζί μας». Λόγος του εἰς Ἕβρον. «Ἡμεῖς ἀντιπροσωπεύομεν τὸ μέλλον καὶ δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἄνθρωπος νὰ νοσταλγῇ τὸ θλιβερὸν παρελθόν». Λόγος του εἰς Τρίπολιν. «Ἡ Ἑλλὰς δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀνασυγκροτηθῇ διότι μεταπολεμικῶς ἔζησε ἐν μέσῳ διαρκοῦς πολιτικῆς ἀνωμαλίας». Λόγος του εἰς Μυτιλήνην. Τὰ αὐτὰ περίπου ἐξήγγειλε καὶ εἰς τὸν λόγον του πρὸς τὸν Λαὸν τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλας περικοπὰς λόγων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Θὰ διαπιστώσητε ὅτι καταδικάζει τὸ παρελθὸν ἀνεκκλήτως καὶ ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς πολιτικῆς ἀλλαγῆς. Λησμονεῖ ὅμως ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν τὸ ὁποῖον καταδικάζει, περιλαμβάνεται πολιτικὴ δρᾶσις τοῦ ἰδίου καὶ τῶν κυριωτέρων συνεργατῶν του καὶ στελεχῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ δὲν μᾶς δικαιολογεῖ τὴν πολιτικήν του ἐκείνην. Τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ τὰ κυριώτερα τῶν στελεχῶν του, προέρχονται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν παράταξιν, τὴν ὁποίαν μετὰ τόσου πείσματος ἀπεκήρυξεν ἀποτελεῖ μίαν κληρονομικὴν ἐπιβάρυνσιν, ἡ ὁποία ἦτο φυσικὸν νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην μίαν δυσμενῆ δι’ αὐτὸν προκατάληψιν ὅτι δηλαδὴ ἐπαναλαμβάνεται καὶ πάλιν ἐν τῷ προσώπῳ του ἡ ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὤφειλε κατ’ ἀκολουθίαν ἐὰν εἶχε τὴν δύναμιν, μὲ τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς ὅλους μας, ὅτι ναὶ μὲν προέρχεται ἐκ τῆς δεξιᾶς, ἀλλὰ ἡ ἀπόφασίς του εἶναι νὰ πειθαρχήσῃ τὰς ἀντιδραστικὰς ἐπιδιώξεις της, ὅτι ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐφαρμογὴν προοδευτικοῦ προγράμματος. Ἐκτὸς ἐὰν ἀλλαγὴ ἐννοῇ ἁπλῶς τὴν ἀλλαγὴν προσώπων καὶ οὐχὶ τὴν ἀλλαγὴν μεθόδων καὶ νοοτροπίας εἰς τὴν ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Χώρας. Προσωπικῶς πιστεύω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιθυμεῖ πράγματι νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν νέαν πολιτικήν. Λυποῦμαι ὅμως διότι ἀπὸ τὴν μέχρι σήμερον πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε κατὰ τὸ ἑξάμηνον χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον κυβερνᾷ τὴν χώραν διεπιστώθη ὅτι δὲν ἔχει τὴν δύναμιν ν’ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὸν ἐναγκαλισμὸν τῶν ἀντιδραστικῶν καὶ ὀλιγαρχικῶν δυνάμεων τῆς Χώρας καὶ ὅτι ἀκολουθεῖ τὴν μοιραίαν πολιτικὴν πορείαν τῶν προκατόχων του τῆς τελευταίας τριετίας. Αὐτὸ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας κατὰ τό παρελθὸν ἑξάμηνον κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ἐμειώθη ὁ κομματισμὸς εἰς τὴν διοίκησιν, οὐδόλως ἐβελτιώθη ἡ οἰκονομικὴ μας κατάστασις καὶ αἱ ἐξωτερικαί μας σχέσεις λόγῳ τοῦ Κυπριακοῦ, ἐχειροτέρευσαν. Αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας σήμερον συζητοῦμεν εἶναι περίπου αἱ ἴδιαι εἰς τὰς γενικάς των γραμμὰς μὲ ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸ ἑξαμήνου. Εἰς τὸ θέμα τῶν ἐξωτερικῶν σχέσεων, τὸ ὁποῖον κυρίως καταλαμβάνεται ἀπὸ τὸ Κυπριακὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ βαθύτατα κάθε ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ ἐπιβάλλει εἰς κάθε Ἕλληνα νὰ ἀπασχοληθῇ καὶ νὰ μορφώσῃ γνώμην ἐπὶ τῆς καλῆς ἢ κακῆς διαχειρίσεώς του, διεξήχθη μακρὰ συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Δυστυχῶς οὔτε αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οὔτε ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἱκανοποίησε τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσχολῆται τις ἐξ ἐπαγγέλματος μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν διὰ νὰ κάμῃ ὡρισμένας λυπηρὰς διαπιστώσεις. Ἡ χώρα μας, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ὁ στυλοβάτης καὶ ὁ πρωταγωνιστὴς τοῦ ἀγῶνος τῶν Ἐλευθέρων Ἐθνῶν κατὰ τοῦ φασισμοῦ εὑρίσκεται σήμερον ἔπειτα ἀπὸ τὴν νίκην του, διπλωματικῶς ἀπομονωμένη. Αἱ σχέσεις μας μὲ τὰς Δυτικὰς δυνάμεις μὲ τὰς ὁποίας συνεπολεμήσαμε καὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑποστήριξιν τῶν ὁποίων ἐστηρίχθησαν ὅλαι αἱ μεταπολεμικαὶ Κυβερνήσεις. Αἱ σχέσεις μὲ τὴν Τουρκίαν, σύμμαχόν μας, διεταράχθησαν εἰς βαθμὸν ἐπικίνδυνον. Ἐπανεπλάκημεν εἰς ἕνα ἄνισον διπλωματικὸν ἀγῶνα μὲ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, χωρίς καμμίαν διπλωματικὴν προπαρασκευὴν πιστεύοντες ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ κερδίσωμεν τὴν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν στηριζόμενοι εἰς τὰ φιλικὰ αἰσθήματα τῶν συμμάχων Λαῶν καὶ ἀγνοοῦντες τὴν βασικὴν ἀρχὴν τῆς διπλωματικῆς πολιτικῆς, ὅτι ἡ αἰσθηματολογία εἰς τὴν διεθνῆ πολιτικὴν εἶναι ἔνδειξις ἀδυναμίας. Οὔτε ἐξωτερικὴ πολιτική, οὔτε συμμαχίαι γίνονται με τὸ αἴσθημα μόνον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ βασίζωνται σὲ κοινὰς ἐπιδιώξεις καὶ συμφέροντα. Ὀφείλομεν νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸ πνεῦμα κατωτερότητος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν κατὰ τὰς συζητήσεις μὲ τοὺς συμμάχους μας καὶ νὰ συνηθίσωμεν νὰ συζητοῦμεν μαζί των μὲ ἀπόλυτον ἰσοτιμίαν. Εἰς τοιαύτην δεινὴν θέσιν εὑρισκομένη ἡ χώρα μας ἀπὸ διεθνοῦς πλευρᾶς, ἀνεμέναμεν τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου περισσότερον οὐσιαστικὰς καὶ ἀποφασιστικὰς. Ἡ δήλωσίς της ὅτι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ χρησιμοποιήσῃ πᾶν πρόσφορον πολιτικὸν καὶ διαδικαστικὸν μέσον πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ Κυπριακοῦ, οὔτε τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἱκανοποιεῖ οὔτε ἐλπίδας ταχείας λύσεως τοῦ θέματος τούτου δημιουργεῖ. Δὲν ἔχει βέβαια τὴν εὐθύνην τῆς δημιουργίας Κυπριακοῦ θέματος ἡ Κυβέρνησις τὴν βαρύνει ὅμως ἡ διαχείρισις ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Αἱ δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη προεκλογικῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι «κατωρθώσαμεν τὴν ἀκαμψίαν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως νὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ ἡ προσφορὰ ὄχι μόνον τῆς πλήρους αὐτοκυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς αὐτοδιαθέσεως κατ’ ἀρχήν». Λόγος κ. Καραμανλῆ 16.2.56 καὶ Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν: «Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις προώθησε τόσον ἀποτελεσματικῶς τὸ Κυπριακόν, ὥστε ἡ Μεγάλη Βρεταννία νὰ ἀναγνωρίζῃ ἤδη ἀνεπιφυλάκτως τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως». Λόγος κ. Θεοτόκη 17.2.1956 Κέρκυρα. Αἱ δηλώσεις αὗται διεψεύσθησαν ἐκ τῶν πραγμάτων ὡς ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν σύλληψιν τοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου, ἡ χειροτέρευσις τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Τουρκίαν καὶ τὰ δημοσιεύματα τοῦ Ἀγγλικοῦ τύπου ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως Παύλου, ἀπέδειξαν ὅτι καὶ ἡ ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως διαχείρισις τοῦ θέματος τῆς Κύπρου ὑπῆρξε ἀτυχής. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διακηρύσσει ὅτι τὸ δίκαιον καὶ ἡ ἠθικὴ θὰ ἐπιβληθοῦν καὶ ἡ Κύπρος θὰ ἀπελευθερωθῇ. Περὶ αὐτοῦ δὲν ἀμφιβάλλομεν. Διαπιστοῦμεν ὅμως εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ φοβούμεθα ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀποτελεσματικὴν προώθησίν του. Ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς προηγουμένης καὶ τῆς σημερινῆς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς εἶναι μεγίστη καὶ δι’ ὅσα ἐλέχθησαν ἀνωτέρω καὶ διότι ἐνῷ δὲν πιστεύει εἰς ἄλλην πολιτικὴν πλὴν ἐκείνης, ἡ ὁποία ἔχει προσδέσει τὴν χώραν μας ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ ἅρμα τῶν Η.Π.Α., διὰ τῶν πράξεών της καὶ διὰ τοῦ κατευθυνομένου Κυβερνητικοῦ Τύπου συνετέλεσεν εἰς τὴν δημιουργίαν ἀντιαμερικανικῆς ψυχολογίας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Καὶ ἔφθασε εἰς τὸ σημεῖον νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν, νὰ συγκρατήσῃ τὴν λαϊκὴν ἀγανάκτησιν κατὰ τὰ τελευταῖα συλλαλητήρια κατὰ τὰ ὁποῖα ἠναγκάσθη νὰ χρησιμοποιήσῃ πολλοὺς λόχους στρατιωτῶν διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰς πρεσβείας καὶ ἱδρύματα τῶν συμμάχων Κρατῶν. Ἐὰν εἶχε τὸ σθένος νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ παράδειγμα τῆς μικρᾶς Ἰσλανδίας, θὰ ἐλέγομεν ὅτι ἀκολουθεῖ, τοὐλάχιστον μίαν πολιτικήν. Ἀλλὰ αἱ δηλώσεις της περὶ δῆθεν ἀποχωρήσεως ἐκ τοῦ ΝΑΤΟ, δῆθεν ἀνακλήσεως τοῦ πρεσβευτοῦ μας ἐκ Μ. Βρεταννίας κλπ. αἱ δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐκφοβίσῃ τοὺς συμμάχους μας μᾶλλον μᾶς ἐκωμικοποίησαν εἰς τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην. Αὐτὸ τὸ συμπέρασμα προκύπτει ἀπὸ τὰ τελευταῖα δημοσιεύματα τοῦ Ἀγγλικοῦ τύπου. Ἰδοὺ διατὶ δυσπιστοῦμεν πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἀκόμη ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν διακηρύξεων τῆς Κυβερνήσεως. Σημειοῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὰς διαπιστώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς οἰκονομίας μας, ὅτι δηλαδὴ εἶναι ταῦτα ἡ ὑποαπασχόλησις, ἡ ἀνεργία καὶ ἡ ἄνισος κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὅτι τὰ προβλήματα ταῦτα πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς παραγωγικότητος, τῆς ὁποίας προϋπόθεσις εἶναι σημαντικαὶ παραγωγικαὶ ἐπενδύσεις. Αἱ διαπιστώσεις αὐταὶ ἄλλωστε δὲν ἔγιναν τὸ πρῶτον σήμερον ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ αὐταὶ διαπιστώσεις ἔγιναν καὶ διὰ τῶν προγραμματικῶν του δηλώσεως πρὸ ἑξαμήνου, ὅταν τὸ πρῶτον ἐζήτησε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ ὅτι τὴν οἰκονομικὴν αὐτὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν μᾶς διετύπωσεν ἡ Κυβέρνησις, πολιτικὴν δηλαδὴ στηριζομένην εἰς τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ παραγωγικοῦ κόστους, τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς καὶ εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ συστήματος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τῶν σταθερῶν τιμῶν, τὴν πολιτικὴν αὐτὴν τὴν ἐξήγγειλε καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ὅταν κατεῖχε τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ θὰ ἐνθυμεῖσθε τὴν ἀγόρευσιν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνη, ὅταν ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἀνέπτυσσε τὴν πολιτικὴν τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐνθυμεῖσθε ὅλοι πόσον τότε ἡ Κυβέρνησις ἐξῆρε ὡς ἐξυπηρετοῦσαν τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας καὶ τὰς παραγωγικὰς καὶ ἀγροτικὰς τάξεις καὶ ἡ ὁποία πολιτικὴ τόσον ἐζημίωσε τοὺς δραχμοβιώτους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὴν αὐτὴν πολιτικὴν μὲ τὴν αὐτὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, μὲ μόνον τὴν διαφορὰν ὅτι τότε ἡ ἐξαγγελία εἶχε ἕνα ἔξαλλον χαρακτῆρα, ἐνῷ ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐκφράζεται μὲ σεμνότητα, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλουν αἱ δύσκολοι ἐθνικαὶ περιστάσεις. Ἡμεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις περισσότερον σεβόμεθα μίαν Κυβέρνησιν ἀκολουθοῦσαν σφαλερὰν πολιτικήν, ἀλλὰ συναισθανομένην τὸ δύσκολον τῶν ἐθνικῶν περιστάσεων, παρὰ μίαν Κυβέρνησιν μὲ ἔξαλλον τακτικὴν ὅπως ἡ προκάτοχος. Τότε ἐνθυμεῖσθε ὅτι μᾶς ὑπέσχετο ὅτι θὰ ἔβλεπον αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς Χώρας μας μίαν πρωτοφανῆ εὐημερίαν, ἀλλὰ δὲν παρῆλθε τριετία ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μᾶς ἀνέπτυσσε τὰ ἀγαθὰ τῆς αὐτῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δηλώνει ὅτι ἀκολουθεῖ καὶ ἀποκηρύσσεται ἡ πολιτικὴ αὐτὴ καὶ διαπιστώνεται ὅτι ὑπῆρξε καὶ εἶναι ἐπιζημία διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας. Ἡ διαπίστωσις αὐτὴ ἐξάγεται ἀπὸ τὴν γενικὴν ἀποκήρυξιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τῆς τότε οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὰς γενομένας ὅταν ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσε δημοσίᾳ ὅτι οὐδέποτε ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχε οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ἐπίσης ἀπὸ τὰς δηλώσεις ἑνὸς ἐκ τῶν κυριωτέρων ρυθμιστῶν καὶ συνεργατῶν τῶν οἰκονομικῶν πολιτικῶν τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὅστις ὑπευθύνως ἀνεκοίνωσε τὰ δυσμενῆ σημεῖα τῆς οἰκονομίας μας, ἐβεβαίωσε τὴν συνεχιζομένην αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου καὶ ὑπευθύνως διετύπωσε τὴν αὔξησιν τῶν πληθωριστικῶν πιέσεων λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς κυκλοφορίας καὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐπεσήμανε τὸν κίνδυνον, ὅτι ἐὰν δὲν ληφθοῦν μέτρα σκληρὰ καὶ ριζικὰ ταχύτατα, θὰ φθάσῃ ἡ οἰκονομία μας εἰς τὴν πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς δυσμενῆ κατάστασιν. Εἶναι λυπηραὶ αἱ διαπιστώσεις αὐταί, ἀλλὰ ἀποτελοῦν πραγματικότητα, διότι ὁλόκληρος ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς τελευταίας περιόδου ἐστηρίχθη κυρίως εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς καὶ εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν. Ἐδόθησαν καὶ ὑποσχέσεις περὶ διατηρήσεως σταθερῶν τιμῶν, περὶ ἐλέγχου τοῦ παραγωγικοῦ κόστους, τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἴσως διότι δὲν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις κατορθώσει νὰ δημιουργήσῃ τὸν κατάλληλον οἰκονομικὸν μηχανισμόν, ὅστις, ὅπως πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι δεσμία οἰκονομικῶς καὶ ὀλιγαρχικῶν συμφερόντων, νὰ ἐφαρμόσῃ πολιτικὴν ἡ ὁποία θὰ πραγματοποιήσῃ δικαίαν καὶ ἴσην διανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐξυγίανσις τῆς οἰκονομίας μας. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν δηλώσεών του μᾶς ὑπέσχετο τοὐλάχιστον μίαν συγκεκριμένην καὶ ἀξιόλογον ἐλάττωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἐὰν μᾶς ἐνεφάνιζεν ἕνα νέον σύστημα τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ κόστους καὶ μίαν φορολογικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία πράγματι νὰ διασφαλίζῃ φορολογικὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν πάταξιν τῆς φοροδιαφυγῆς, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ ἔχωμε βελτίωσιν τῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ αἱ δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι αἱ αὐταὶ μὲ τὰς προηγουμένας καὶ οὐδεμίαν τοιαύτην ἐλπίδα μᾶς παρέχουν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος πρὶν τελειώσω, νὰ ἀναφέρω ὡρισμένας διαπιστώσεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ἐνισχύουν τὴν δυσπιστίαν μας πρὸς τὴν πολιτικήν της καὶ τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἀλλαγήν, τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθη. Ἐν πρώτοις ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐργαζομένους, δὲν μᾶς ἀνέφερε διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργαζομένων τάξεων τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ μισθοβίωτοι ὑπέστησαν τὸ βάρος τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς καὶ ὅτι συνεχῶς μέχρι σήμερον λαμβάνουν ὑποσχέσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἡ πρώτη μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τὰς ἐκλογὰς θὰ ἦτο ἡ βελτίωσις τοῦ ἐπιπέδου διαβιώσεως αὐτῶν. Δυστυχῶς, αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως πραγματικῶς μᾶς ἀπεγοήτευσαν. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν μᾶς ἀνέφερεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς διοικήσεως. Ἐνῷ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη νὰ κτυπήσῃ τὴν φαυλοκρατίαν καὶ νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν διοίκησιν, δὲν ὑπόσχεται τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 2.500 καὶ τῶν δυσμενῶν συνεπειῶν του. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι ὁ νόμος 2500 εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐξήρθρωσε τὴν διοίκησιν καὶ τοῦ ὁποίου ἡ κατάργησις εἶναι ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς διοικήσεως. Μᾶς ὡμίλησε περὶ τῆς παιδείας, ἀλλὰ δὲν μᾶς ὡμίλησε περὶ τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων. Δὲν μᾶς ὡμίλησε περὶ τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν ἐὰν ἔχῃ διάθεσιν νὰ υἱοθετήσῃ τὰ μισθολογικὰ αὐτῶν ζητήματα. Δὲν μᾶς εἶπε κατὰ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν οἱ χιλιάδες τῶν φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ παραμείνουν καὶ νὰ σπουδάσουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπόσχεται μέτρα, τὰ ὁποῖα πράγματι νὰ συντελέσουν εἰς τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος καὶ διὰ νὰ λείψῃ ἡ πολιτικὴ ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν βοηθοῦν οὔτε τὰ πιστοποιητικὰ τῶν κοινωνικῶν φρονημάτων οὔτε αἱ ἐκτοπίσεις. Μόνον ἡ ἐλευθέρα λειτουργία τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ πλήρως τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον σήμερον ἔχομεν. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά, κ. Κοθρῆ. (Κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Κοθρῆ, παρὰ τὸν Κανονισμόν, κατέχετε τὸ βῆμα. Παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Σοβαρεύομαι αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὄχι, κ. Κοθρῆ. Σᾶς παρακαλῶ, ἐν ὀνόματι τοῦ Κανονισμοῦ νὰ κατέλθετε τοῦ βήματος. Σᾶς κάμνω ἔκκλησιν νὰ σεβασθῆτε τὸ βῆμα, τὸν Κανονισμόν, τὸν λόγον τῶν ἄλλων ποὺ ἔχουν σειράν. Παραβιάζετε τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἄλλων. Σᾶς παρακαλῶ κ. Κοθρῆ, κατέλθετε τοῦ βήματος ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τοῦ βήματος. Τελειώνετε. Ἀφήσατε καὶ ἕνα θέμα, νὰ τὸ θίξῃ κανεὶς ἄλλος. Ὁ κ. Μ. Γαληνὸς ἔχει τὸν λόγον.

§233Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καίτοι ἡ ὥρα εἶναι πολὺ προχωρημένη καὶ τὸ θέμα ἔχει σχεδὸν ἐξαντληθῆ ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας συναδέλφους, νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν ὡρισμένας διαπιστώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον ἀκριβῶς ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις, τόσον τῆς συμπολιτεύσεως ὅσον καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἐνῷ, κ. συνάδελφοι, ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ μίαν ἀπόλυτον συμφωνίαν μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς πρὸς τὴν διαπίστωσιν τῆς δημιουργουμένης εἰς τὴν χώραν καταστάσεως, εὑρισκόμεθα εἰς πλήρη διαφωνίαν, ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐφαρμοσθοῦν καὶ νὰ ληφθοῦν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συμφωνούσης ἀπολύτως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διαπιστώνει τὴν κατάστασιν ὡς ἑξῆς: «Χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας εἶναι ἡ ἀνεργία, ἢ ἡ ὑποαπασχόλησις, τὸ χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ ἡ ἄνισος κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος». Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀναπτύσσει εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις, τὰ μέσα καὶ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν δεινήν, τὴν τραγικὴν αὐτὴν κατάστασιν. Εἰς τὰς διαφωνίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰς τὰς ὑποδείξεις τῶν ἀξιοτίμων ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔμμονος προβάλλει ἡ ἄρνησις τῆς Κυβερνήσεως, προβαλλούσης μόνον τὴν ἰδίαν της εὐθύνην, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει τὴν κατάστασιν. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν χώραν ἡ ἰδική της προσωπικὴ εὐθύνη; Δηλαδὴ ὠφελεῖ τὸν ἐξόριστον Ἀρχιεπίσκοπον ἢ τὸν θυσιαζόμενον Κυπριακὸν λαόν, ἢ τὸν λαὸν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἡ εὐθύνη τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐὰν κάμετε σφάλματα κ. Ὑπουργέ, ἢ κ. Πρωθυπουργέ, σεῖς εἶσθε ὑπεύθυνος, εἰς τί ὠφελεῖ; Τὸ θέμα εἶναι νὰ ἀποφύγωμε μίαν συμφοράν. Καὶ οἱ ἀντίπαλοί σας, σᾶς ὑποδεικνύουν ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀρνεῖσθε νὰ δεχθῆτε, μὴ προβάλλοντες ἀντίθετα μέτρα, ἀλλὰ μόνον ὅτι χειρίζεσθε τὴν ὑπόθεσιν ὑπὸ ἰδίαν σας εὐθύνην. Συγκεκριμένως, ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, ἀρνεῖσθε νὰ δόσητε εἰς τὴν Βουλὴν στοιχεῖα, ἀρνεῖσθε ἐπίσης ταῦτα εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς καὶ λέγετε, ὅτι ἔχετε σεῖς τὴν εὐθύνην. Τί ὅμως νὰ τὴν κάμωμε τὴν εὐθύνην σας; Δὲν λύει τὸ πρόβλημα ἡ εὐθύνη σας. Πέραν τούτου, μελετώντας τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἰδικῆς σας καὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, φρονῶ, ὅτι οὐδὲν ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθητε εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ καὶ φρονῶ ὅτι τίποτε διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου δὲν πρόκειται νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῶν ζητημάτων ποὺ ἀνεφέρατε. Συγκεκριμένως, ὡς πρῶτον θέμα, φέρετε τὸ θέμα τῆς γεωργίας. Καὶ λέγετε, ὅτι τὸ ἀντιμετωπίζετε διὰ τῆς ὀρθολογικῆς ἀναπτύξεως τῆς γεωργίας καὶ διὰ τοῦ συντονισμοῦ τῶν μέσων καὶ μεθόδων. Ἤδη ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἔχει χειρισθῆ δύο σοβαρὰ ζητήματα γεωργικῶν προϊόντων, τὸ ἔλαιον καὶ τὸν καπνόν. Εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ εἴπητε, τί ἐκάματε ἐπ’ αὐτοῦ; Ἐφροντίσατε νὰ τοὺς κάμετε κακόν. Διὰ τὸν καπνὸν ἔχω τὴν τιμὴν τελευταίως νὰ εἶμαι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Διακομματικῶν, ἡ ὁποία ἐξελέγη εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Κατάπληκτος ἤκουσα ἐκεῖ, ὅτι ἐνῷ ὑπάρχουν ἀγορασταὶ προσφέροντες συγκεκριμένας τιμὰς ἀγορᾶς τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ τὰς τιμὰς αὐτάς, ἐπιτρέπει δὲ εἰς τὸ ἐμπόριον νὰ ἀγοράζῃ τὰ καπνὰ εἰς τὸ ἥμισυ τῆς προσφερομένης τιμῆς ὑπὸ τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Εἶναι κάτι τὸ καταπληκτικόν. Καὶ ὅταν ἐζητήσαμε τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, συνηντήσαμεν ὑποσχέσεις καὶ ἀρνήσεις.

§234Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν ἐκατάλαβα πρῶτον τὶ εἴπατε. Εἴπατε τόσα παράδοξα πράγματα καὶ ἀπίστευτα, ὥστε δὲν πιστεύω νὰ τὰ πιστεύῃ κανεὶς ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκ τῆς ὁποίας προέρχεσθε. Εἴπατε, ὅτι τῆς Κυβερνήσεως τῆς προσεφέρετο διπλασία τιμὴ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ τὴν εἰσπράξῃ καὶ ὅτι ἤλθατε νὰ εἴπητε αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς ἐμέ καὶ ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐνδιεφέρθημεν διὰ τὴν διπλασίαν αὐτὴν τιμήν.

§235Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐπαναλάβω.

§236Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Εἴπομεν ὅτι εἶναι ἀργὰ καὶ ὅτι ἔχετε κουρασθῆ, ἀλλὰ καὶ μέχρι αὐτοῦ τοῦ σημείου;

§237Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω. Εἰς τὴν Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν μᾶς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ἀφεντάκης, ὅτι τὸ Γαλλικὸν Μονοπώλιον ἔχει δώσει ἐδῶ τιμὰς ἀγορᾶς τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ, καὶ τὰ χρήματα ὑπάρχουν ἐδῶ, οἱ ἐδῶ ὅμως ἔμποροι, οἱ ἐκπροσωποῦντες τὸ Ἑλληνικὸν Μονοπώλιον ἀγοράζουν εἰς τὸ ἥμισυ ἢ κάτω τοῦ ἡμίσεος τῆς τιμῆς αὐτῆς. Εἰς τὴν τιμὴν συγκεντρώσεως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς, ἀλλὰ ἡ τιμὴ συναγωνισμοῦ. Καὶ ἐρωτῶ: Ἐφ’ ὅσον ἡ ποσότης εἶναι περιωρισμένη, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ συναγωνισμὸς νὰ γίνῃ ἀντιστρόφως καὶ ἀντὶ νὰ γίνῃ πρὸς τὰ ἄνω νὰ γίνῃ πρὸς τὰ κάτω; Δηλαδὴ ἐφ’ ὅσον σεῖς θὰ ἀγοράσητε 6 χιλ. κιλά, δὲν φρονεῖτε ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ ἔμποροι νὰ ἔλθουν εἰς συνεννόησιν μεταξύ των καὶ νὰ μὴν σᾶς δώσουν τὴν τιμὴν ποὺ θέλετε; Ἡ Κυβέρνησις ἐξαγγέλλει μέτρα ἰατρικῆς περιθάλψεως καὶ παραλλήλως δίδει εἰς τὴν δημοσιότητα στατιστικὴν ὅτι τὰ 30% τῶν Ἑλλήνων εἶναι ἄποροι καὶ ὅτι ἡ φυματίωσις λαμβάνει διαστάσεις. Ἐγώ, κύριοι, θὰ ἐπροτίμων νὰ μὴ γίνῃ ἡ περίθαλψις καὶ νὰ παρασχεθοῦν εἰς τὸν λαὸν τὰ στοιχειώδη μέσα διαβιώσεως, ἐφ’ ὅσον ἄλλωστε καὶ αὐτὴ ἡ περίθαλψις ἐφηρμόσθη εἰς βάρος τῶν προϋπολογισμῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ πραγματοποιηθῇ τὸ παρόμοιον ἔσοδον διὰ τὴν κάλυψιν τῆς ἀνάγκης. Ἕτερον θέμα, κυβερνητικῆς ἐπαγγελίας εἶναι ὁ ἐξηλεκτρισμός, τοῦ ὁποίου ἐπαγγέλλεται ἀπαλλοτρίωσιν. Ἐπαγγέλλεται ὅμως ἀπαλλοτρίωσιν ἐλαχίστου τμήματος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ ἀγνοεῖ τὴν βάσιν ἤτοι ἐνῷ ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Θεσ)νίκης, ὁ μὴ ἀπαλλοτριούμενος ἀπορροφᾷ τὸ 99% τῆς παραγομένης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ὁ ἀπαλλοτριούμενος καλύπτει μόνον τὸ 10%. Ὑπαγόμενον δὲ τὸ 10% εἰς τὴν γνωστὴν ΔΕΗ, τῆς ὁποίας θὰ κληθῇ νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας, φοβοῦμαι ὅτι θὰ φέρῃ ἀντίθετα ἀποτελέσματα καὶ ἀντὶ μείωσιν, θὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Μόνη λύσις εἶναι ἡ γενικὴ ἀπαλλοτρίωσις τῆς ἐνεργείας καὶ ἡ ἑνιαία τιμὴ καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ἐν συνεχεία θέλω νὰ θίξω τὸ θέμα τῆς Δημοσίας τάξεως. Δὲν γνωρίζω πόσοι ἐξ ὑμῶν γνωρίζετε τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου ἐξ ἀφορμῆς τοῦ συστήματος τῶν κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τούτου ὡς σήμερον ἐφαρμόζεται. Ἀποτελεῖ πληγὴν καὶ ταπείνωσιν ἄνευ προηγουμένου, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως ἀντικείμενον ἐμπορίας ἀπὸ μέρους τῶν ἐπιτηδείων ἀνυπολήπτων συνήθως πληροφοριοδοτῶν τῆς Ἀστυνομίας. Ἕτερον θέμα, μὲ τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀποκεντρώσεως, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπαγγέλλεται ὅτι θὰ ἐπιλύσῃ. Καὶ εἰς τοῦτο φρονῶ, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἀποτυχία δεδομένου ὅτι ἡ ἰδία Κυβέρνησις ἔχει καταπνίξει τοὺς Δήμους τόσον οἰκονομικῶς, ὅσον καὶ διοικητικῶς. Καὶ οἰκονομικῶς μὲν δὲν γνωρίζω πόσοι ἐξ ὑμῶν γνωρίζουν πλὴν τῆς ἀποστερήσεως ἀπὸ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῶν τακτικῶν των ἐσόδων, ἔχουν ἐπιβληθῆ ἐπὶ πλέον εἰς τούτους αἱ ἑξῆς ὑποχρεωτικαὶ εἰσφοραὶ ξέναι πρὸς τὸ Δημοτικὸν ἔργον καὶ τὴν δημοτικὴν δραστηριότητα. (Ἀναφέρει ἐν ὅλῳ 13 ὑποχρεωτικὰς εἰσφορὰς ἐπιβληθείσας διὰ διαφόρων νόμων εἰς βάρος τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, αἵτινες καλύπτουσι τὸ 25 μέχρι 30% ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν αὐτῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Διοίκησιν τῶν Δήμων μὲ τὴν ὑπαγωγὴν τῶν Δήμων εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Νομαρχίας, ὄχι πλέον ἀπὸ ἀπόψεως νομιμότητος τῶν πράξεών των, ἀλλὰ ἀπὸ πλευρᾶς οὐσίας ἀφῃρέθη ἀπὸ τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ αὐτὴ ἡ πρωτοβουλία ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν ἔργων τοῦ Νομάρχου, δυναμένου ὄχι ἁπλῶς νὰ ἐλέγχῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀντικαθιστᾷ τὰ προγραμματιζόμενα ὑπὸ τῶν προϋπολογισμῶν ἔργα. Εἶναι, κύριοι, ἀναμφισβήτητον καὶ ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας ἐπάνω ἀπὸ 100 προσκλήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν εἰς διαφόρους πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἠλέγχθησαν ὄχι ἐὰν εἶναι ἢ δὲν εἶναι κομμουνισταί, ἀλλ’ ἐὰν ἐψήφισαν ἢ ὄχι Γαληνόν. Καὶ ξέρω ὅτι αἱ πληροφορίαι τῆς Ἀστυνομίας στηρίζονται εἰς διαφόρους μπράβους καὶ τραμπούκους. Δὲν εἶναι δὲ ἡ πρώτη φορὰ ποὺ τὸ θέμα ἀντιμετωπίζεται, οὔτε ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ δρᾶμα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται εἰς τοὺς χωρικοὺς εἶναι ἀφάνταστον καὶ οἱ ἐκβιασμοὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν χώραν ἐκ τῆς αἰτίας αὐτῆς εἶναι ἄνευ προηγουμένου. Ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ σημεῖον πλειστάκις νὰ γίνεται ἐμπόριον τὸ πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζητήθησαν 5 χρυσαῖ λίραι διὰ νὰ χορηγηθῇ πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἄλλωστε, κύριοι, δὲν νομίζω ὅτι κομίζω γλαύκας εἰς Ἀθήνας, λέγοντας ταῦτα. Τὸ θέμα εἶναι τόσον γνωστόν. Καὶ ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Καλαντζῆ πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶναι ἀρκετὰ ἐνδεικτικὴ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξῃ τὴν νοοτροπίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ ὄργανα ἀσφαλείας. Ὁ κ. Καλαντζῆς ἦτο Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὸς ἔχει τοιαύτας ἀντιλήψεις, πολὺ φυσικὸν εἶναι τὰ ὄργανα νὰ ὑπερβάλουν τὸν Ὑπουργόν, ἀναπτύσσοντα ὑπερβολικὸν ζῆλον, ὁ ὁποῖος καθιστᾷ τὸν βίον ἀβίωτον εἰς πάντα χωρικόν. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, κατερχόμενος τοῦ βήματος, ἤθελα νὰ προσθέσω δύο μόνον λέξεις. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰδικῶς νὰ προσέξῃ τοὐλάχιστον τὸ θέμα τῆς Ἑλλην. Δικαιοσύνης. Ἐὰν τοὐλάχιστον οἱ πολῖται εὕρισκον εἰς τὴν δικαιοσύνην τὸ δίκαιόν των, θὰ ἦτο αὐτὸ μία παρηγορία καὶ μία ἀνακούφισις. Ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη φρονῶ ὅτι χωλαίνει ἀνεπανορθώτως. Καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὅπου ἐγεννήθη ἡ Δημοκρατία καὶ ἡ Ἐλευθερία δὲν θὰ ἔπρεπε σήμερον νὰ μὴ ὑπάρχῃ δικαιοσύνη.

§238Β. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον εἰς αὐτό, κύριε συνάδελφε.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτετε. Συνεχίσατε, κύριε Γαληνέ.

§240Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἐγένετο ἐκτεταμένη συζήτησις διὰ τὴν Ἑλληνικὴν δικαιοσύνην ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς ὑπομνήματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Κιουσόπουλος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ μελετήσητε διὰ νὰ πεισθῆτε ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχῃ Ἑλληνικὴ δικαιοσύνη. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐρωτηθῇ οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι δικηγόρος, περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἑλληνικῆς δικαιοσύνης, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν σύμφωνοι. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ ὠμὴ ἀντιμετώπισις τῶν ζητημάτων εἶναι πολὺ προτιμοτέρα ἀπὸ τὴν ἀπόκρυψιν. Διότι ἡ ἀπόκρυψις φέρει τὴν ἀσυδοσίαν καὶ ἡ ἀσυδοσία φέρει τὴν κακοδαιμονίαν. Πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὰς καταστάσεις ψυχραίμως, ὠμῶς καὶ εἰλικρινῶς καὶ νὰ λαμβάνωμεν πάντοτε τὰ δέοντα μέτρα.

§241Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἕνας ὁ ὁποῖος ἐπετέθη ἐναντίον δικαστικοῦ λειτουργοῦ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρελθούσης Βουλῆς ἤμην καὶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος κατήγγειλα ἕνα δικαστικὸν λειτουργὸν ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐλωποδήτευσε. Παρέσχον συγκεκριμένα στοιχεῖα καὶ ἔχω νὰ σᾶς παράσχω τὴν εὐχάριστον πληροφορίαν ὅτι ἐντὸς συντομωτάτου διαστήματος ἐνηργήθησαν αἱ δέουσαι ἀνακρίσεις, ἐξηκριβώθη ἡ ἀλήθεια τῶν κατατεθέντων καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔπαυσε νὰ μολύνῃ τὸ Σῶμα. Τὰ λέγω αὐτὰ διότι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐξεφράσθητε ὑποδηλοῖ ὅτι ἅπτεσθε τῆς δικαιοσύνης ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς. Ὅτι δηλαδὴ «ἱδρώνει τὸ αὐτί της». Ἀλλὰ κάτι τέτοιο οὐδέποτε ἔχει ἀκουσθῆ ἐδῶ μέσα. Ἴσως ἔχουν λεχθῆ πολλὰ διὰ τὴν κατάστασιν τῶν δικαστικῶν. Ἀλλ’ ὅτι χαρίζονται ἢ κάνουν κάτι ἄλλο τέτοιο πρᾶγμα, δὲν ἔχει ἀκουσθῆ.

§242Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί σᾶς εἶπε, κ. συνάδελφε, ὁ κ. Κιουσόπουλος διὰ τὴν δικαιοσύνην;

§243Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τίποτε δὲν μοῦ εἶπεν ὁ κ. Κιουσόπουλος. Ἔχω ἐγὼ τὰ Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἐγένετο λόγος περὶ μιᾶς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Κιουσόπουλος περὶ τῆς ποιότητος τῶν δικαστῶν.

§244Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ ἀπὸ ἀπόψεως καταρτίσεως.

§245Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐὰν δὲν ξέρετε τί θὰ πῇ ποιότης, δὲν εἶναι ἰδικόν μου θέμα.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον.

§247Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὥρα προκεχωρημένη καὶ ὁ κάματος εἰς ὅλους μας βαρύς. Δι’ αὐτὸ θὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερος. Ἡ ἀρχή, κύριοι βουλευταί, τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἐπὶ λέξει ἡ ἑξῆς: «Μεγάλα καὶ κρίσιμα εἶναι τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ἡ χώρα μας. Διὰ πρώτην φορὰν καλεῖται ἡ χώρα μας νὰ λάβῃ κρισίμους ἀποφάσεις ἐπὶ θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς». Καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ὅστις νὰ ἀντιλέγῃ εἰς τὸ ὅτι πράγματι καὶ ἡ ἐξωτερικὴ ἀλλὰ καὶ ἡ ἐσωτερικὴ κατάστασίς μας εἶναι κρισιμωτάτη. Ὅταν ὅμως εἶναι τόσον κρίσιμοι αἱ περιστάσεις καὶ ὅταν διὰ πρώτην φορὰν παρουσιάζεται ἡ μεγάλη αὐτὴ κρισιμότης, ἐπιτραπήτω μοι νὰ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὴν κατάστασιν θὰ ἔπρεπε νὰ χειρίζεται Κυβέρνησις παρέχουσα περισσότερα ἐχέγγυα καὶ ἀποτελουμένη κυρίως ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔχουν χειρισθῆ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ἔχουν ἀποκτήσει τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν καὶ εἶναι ἐν γνώσει ὅλων τῶν λεπτομερειῶν καὶ τῆς καθόλου διπλωματίας. Ὅλα τὰ μέλη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως μᾶς εἶναι συμπαθῆ καὶ οὐδεμίαν ἔχομεν ἀμφιβολίαν ὅτι εἶναι πατριῶται καὶ ὡς ἄτομα εἶναι τῆς ἀπολύτου ἐκτιμήσεώς μας. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου τούτου μέχρι τοῦ σημείου νὰ εἴπωμεν ὅτι τὰ μέλη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην ἱκανότητα καὶ τὴν ἀπαραιτήτως ἀπαιτουμένην πεῖραν καὶ δεξιοτεχνίαν διὰ νὰ χειρισθῶσι τόσον σοβαρὰ ἐθνικὰ ζητήματα, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Ἀναμφιβόλως ὅλοι ὑμεῖς, κύριοι βουλευταί, ἀλλὰ αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις ἀνασκοποῦσα τὴν κατάστασιν μέσα εἰς τὴν συνείδησίν της, καὶ εἰς τὴν ἀντίληψίν της, θὰ ἀντιλαμβάνεται σαφῶς ὅτι ἡ ἐνδεδειγμένη Κυβέρνησις θὰ ἦτο ἐν προκειμένῳ ἐκείνη εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετεῖχον πρόσωπα μεγαλυτέρου κύρους καὶ μεγαλυτέρας πείρας. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δυνατὸν νὰ εἶναι καλὴ δι’ ὁμαλὰς καταστάσεις ἴσως καὶ διὰ κρισίμους ἀλλὰ διὰ τόσον κρισίμους ἢ ἔστω διὰ κἄπως κρισίμους, ὄχι ὅμως διὰ τόσον ἐξαιρετικῶς κρισίμους ἐθνικὰς περιστάσεις. Τόσῳ μᾶλλον καθόσον τὰ πλεῖστα μέλη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἀποτελοῦνται καὶ ἀπὸ βουλευτὰς τὸ πρῶτον ἐκλεγομένους τὰ δὲ λοιπὰ πρόσωπα οὐδέποτε διαχειρισθέντα τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Συνεπῶς πᾶς τις δικαιολογεῖται ἔχων δεινὰς καὶ σοβαρὰς ἀμφιβολίας, ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νὰ χειρισθῇ τὰ τόσον λεπτὰ καὶ σοβαρὰ ταῦτα προβλήματα. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, διότι ἀνωμάλως ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν εἶναι ἀκριβῆ τὰ διαδιδόμενα ὅτι πιέσεις καὶ ἐξωτερικαὶ ἐπιρροαὶ ἢ καὶ εὔνοιαι ἄλλου παράγοντος τὴν ἔφερον εἰς τὴν ἀρχὴν. Καὶ λέγω ἀνωμάλως ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν διότι πράγματι, δὲν ἐκπροσωπεῖ τὴν γνησίαν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς καὶ ἡ ἰδία εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἄριστα γνωρίζει τοῦτο. Διότι θὰ ἔχῃ κατανοήσει ὅτι ἔλαβον χώραν τοιαῦτα γεγονότα κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὰ διὰ τὴν πολιτικήν μας ἱστορίαν. Ὁ Στρατὸς ἐψήφισεν, ἀλλὰ ἐψήφισεν κατὰ τρόπον μὴ ἐπιδεχόμενον ἀμφιβολίαν τινὰ ὅτι δὲν ἐψήφισεν ἐλευθέρως. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφίσῃ ἐλευθέρως, διότι καὶ μόνον ἐὰν ἀντελαμβάνοντο οἱ στρατιῶται ὅτι οἱ βαθμοφόροι των εἶχον ὡρισμένα φρονήματα, δὲν ἠδύναντο νὰ ψηφίσουν ἐλευθέρως. Ἀλλὰ εἶναι καὶ γεγονὸς ὅτι ἠσκήθη πίεσις ὅτι ἐδίδετο εἰς ἕκαστον στρατιώτην ἕνα ψηφοδέλτιον τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἕνα λευκὸν καὶ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν νὰ ἐπιστρέψουν τὸ λευκόν. Ἐξ ἄλλου ἐψήφιζον συνοδείᾳ τῶν προϊσταμένων των καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ μὴ ἔχῃ ὁ στρατιώτης τὴν δυνατότητα καὶ τὸ σθένος νὰ ἀντισταθῇ εἰς τὸν ἀξιωματικόν. Ἄλλωστε, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις ἐρχομένη ὡς νέον κόμμα ὑπεχρεοῦτο νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Ἄνακτα ὡς ὑπεύθυνος σύμβουλός του, ὅτι ἐμφανίζομαι ὡς νέον κόμμα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἐμὲ ἡ διενέργεια τῶν ἐκλογῶν. Καὶ νὰ ὑποδείξῃ ὅτι πρέπει τὰς ἐκλογὰς νὰ διενεργήσῃ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις ὁπότε δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ καταφέρεται κανείς. Ἀποτελεῖ κοινὸν μυστικόν, κύριοι συνάδελφοι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐνεργεῖ μία κομματικὴ Κυβέρνησις πρὸ τῶν ἐκλογῶν διὰ νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν ψηφοφόρων. Ἔχει ὑποχείριον τὴν Χωροφυλακήν, τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν, τὴν Πυροσβεστικὴν Ὑπηρεσίαν, τινὰς ἐκ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπικρέμαται ἡ δαμόκλειος σπάθη τοῦ νόμου 2500. Τρίτος λόγος ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις κατώρθωσε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν κατάληψιν τῆς ἀρχῆς εἶναι καὶ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, περὶ τοῦ ὁποίου ὅμως δὲν θὰ ὁμιλήσω διότι πολλὰ ἐλέχθησαν περὶ τούτου ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων καὶ διότι ἡ ὥρα παρῆλθε. Ὅσον ἀφορᾶ, κύριοι βουλευταί, τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων, κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν διότι ἐπέδειξεν ἐγκληματικὴν ἀδιαφορίαν κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν Ἐθνικῶν μας ζητημάτων καὶ ἐξηγοῦμαι: Συνέβησαν οἱ βανδαλισμοὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὅπου ὅλαι αἱ ἐκκλησίαι, ὅλα τὰ σχολεῖα, ὅλα τὰ ἑλληνικὰ καταστήματα κατεστράφησαν καὶ ἐλεηλατήθησαν καὶ νεάνιδες ἐβιάσθησαν καὶ ἐν συνεχείᾳ τὰ ἀπαίσια γεγονότα τῆς Σμύρνης καὶ ἡ Κυβέρνησις παρῆλθεν ἀδιαμαρτυρήτως τὰ ἐπεισόδια ταῦτα ὡς νὰ μὴ συνέβη οὐδέν. Ἐγένοντο ἐν συνεχείᾳ πρωτοφανῆ βασανιστήρια εἰς τὴν Κύπρον κατὰ Ἑλλήνων πατριωτῶν τὰ ὁποῖα ὑστεροῦν καὶ ἐκείνων τῆς ἱερᾶς ἐξετάσεως καὶ διὰ τὰ ὁποῖα φρικιᾷ πᾶς ἄνθρωπος. Θὰ ἔπρεπε καὶ διὰ τὰ γεγονότα τῆς Κων)πόλεως καὶ διὰ τὰ γεγονότα τῆς Σμύρνης καὶ τῆς Κύπρου τοὐλάχιστον νὰ ἐκδώσῃ ἡ Κυβέρνησις μαύρην βίβλον ὥστε νὰ καταστοῦν τὰ γεγονότα ταῦτα γνωστὰ εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως οὐδὲν ἔπραξε διὰ τὴν διαφώτισιν τῶν ξένων καὶ δι’ αὐτὸ τὴν κακίζω. Νομίζω ὅτι ἂν ἐγένοντο γνωστὰ τὰ γεγονότα αὐτὰ θὰ ἐξεγείροντο ὁ λαὸς τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἀγγλίας καὶ ὅλων τῶν ἄλλων Ἐθνῶν. Συνέβησαν εἰς τὴν Κύπρον γεγονότα καὶ ἐπέβαλον οἱ Ἐγγλέζοι εἰς τοὺς Ἕλληνας πατριώτας βασανιστήρια, τὰ ὁποῖα οὐδαμοῦ ἀλλοῦ ἐτόλμησαν νὰ κάμουν οὔτε εἰς τὸ Σουδάν, οὔτε εἰς τὴν Αἴγυπτον, οὔτε εἰς τὰς Ἰνδίας εἰμὴ μόνον εἰς τοὺς Μάο–Μάο. Ὑπέβαλον ἕνα λαὸν ὁλόκληρον εἰς βασανιστήρια; ἕνα λαὸν ὁ ὁποῖος ἔχει ἱστορίαν 3 χιλιάδων ἐτῶν καὶ τὸν ὁποῖον εἰς τὸ κάτω κάτω τῆς γραφῆς δὲν κατέκτησαν διὰ τοῦ ξίφους, ἀλλὰ διότι τὸν ἐπώλησαν εἰς αὐτοὺς οἱ Τοῦρκοι. Οὐδὲν ἐγένετο πρὸς διαφώτισιν τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν. Μήπως ἄραγε διότι εἶχε δοθῆ τοιαύτη ὑπόσχεσις εἰς τὴν Ἀγγλίαν πρὸ τῆς ἀνόδου της εἰς τὴν ἀρχήν; Τοιοῦτόν τι ὅμως δὲν θέλω νὰ πιστεύσω καὶ δι’ αὐτὸ κακίζω ὁλοψύχως τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἀδιαφορίαν καὶ τὴν ἀπάθειαν καὶ τὴν μακαριότητα, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύει πρὸ τόσων φρικωδῶν βασανιστηρίων. Εἰς τὸ τμῆμα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα δὲν θὰ ὑπεισέλθω, κύριοι βουλευταί, διότι τὸ περιωρισμένον τοῦ χρόνου δὲν μου ἐπιτρέπει τοῦτο, Ὑπάρχει ἐξ ἄλλου, ἡ ἔκθεσις Ζολώτα εἰς τὴν ὁποίαν καὶ παραπέμπω ὑμᾶς. Τὸ Κράτος, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἰδικόν μας, ἐκ δύο κυρίως τάξεων ἀποτελεῖται. Ἀπὸ τοὺς ἀγρότας καὶ ἀπὸ τοὺς ἐργάτας. Οἱ ἀγρόται καὶ οἱ ἐργάται ἀποτελοῦν τὰ ¾ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις νὰ περιλάβῃ καὶ τὴν ἔκθεσιν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ λάβῃ πρὸς ἀνακούφισιν αὐτῶν. Οἱ ἀγρόται μας ἔχουν περιέλθει εἰς δεινὴν ἀθλιότητα καὶ παρὰ ταῦτα ὅμως οὐδεμίαν πρόνοιαν δι’ αὐτοὺς ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Τοὺς ἀφίνει τελείως ἀπροστατεύτους καὶ εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Ὑψίστου. Ὡς παράδειγμα φέρω τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἔλαβεν διὰ τὴν δακοκτονίαν ὅπερ ὅμως ἐπιβάλλεται συντόμως νὰ γίνῃ διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τὰ περυσινὰ ἀποτελέσματα. Ἐγκληματικὴ ἐπίσης εἶναι ἡ ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοὺς ἐργάτας. Τὸ περίφημον συμβόλαιον τῆς Θεσσαλονίκης μὲ τὸν ὅρον «ἐργασία εἰς ὅλους» ἔμεινε γράμμα νεκρόν. Τὰ γραφεῖα ἡμῶν κατήντησαν γραφεῖα ἐξευρέσεως ἐργασίας. Ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἔτυχον καλυτέρας μεταχειρίσεως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ δι’ αὐτὸ βλέπομεν καὶ σήμερον καὶ αὔριον τούτους νὰ ἀπεργοῦν. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος ὑπεσχέθη τὴν λήθην τοῦ παρελθόντος. Τοῦτο βεβαίως δὲν ἐφηρμόσθη. Ἄς εὐχηθῶμεν τοὐλάχιστον νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ρῆσιν ταύτην τοῦ Στρατάρχου ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις δὲν δείξει περισσότερον ἐνδιαφέρον διὰ τὸν Ἕλληνα ἐργάτην καὶ ἀγρότην, ἐὰν δὲν μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία κατὰ τόσον πρωτοφανῆ τρόπον κατεπατήθη ὑπὸ τῶν Τούρκων, δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ σταματήσωμεν εἰς τὸν κατήφορον, τὸν ὁποῖον ἀπὸ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως καὶ σήμερον βαδίζομεν. (Χειροκροτήματα).