1955.06.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 105η

Πέμπτη 2 Ἰουνίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Γιαννούσης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπω εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς Πάλλης, ἀγορεύων χθές, ἰσχυρίσθη πράγματα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ βλάψουν τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὑπόληψιν πολιτικῶν προσώπων. Ἰσχυρίσθη ὁ κ. βουλευτὴς Πάλλης, ὅτι ἐγώ, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου, ὡς ὑπουργοῦ ἀποκαταστάσεως Ἰονίων Νήσων, ἐκτελῶν ἐντολὰς τοῦ κ. Καψάλη κατεκύρωσα τὴν δημοπρασίαν κατασκευῆς ὑδατοδεξαμενῆς Ἰθάκης ἀντὶ 2200 ἑκατομ. νέων δραχ. καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ δημοπρασία, μετὰ τὴν ἀποχώρησιν ἡμῶν ἐκ τῆς Κυβερνήσεως, ἐπανελήφθη ἐπιτευχθέντος μικροτέρου τιμήματος κατὰ 800 ἑκατομ. δρχ. καὶ ὑπηνίχθη σαφῶς, ὅτι αὐτὴ ἡ πρώτη κατακύρωσις ἔγινε χαριστικῶς πρὸς χάριν ἐργολάβου τινός, τὸν ὁποῖον καὶ δὲν κατωνόμασε καὶ ὅτι ἐὰν ἡμεῖς ἐμέναμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ὑφίστατο τὸ Δημόσιον ὡς ζημίαν τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῆς τιμῆς. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀντανακλοῦν τοιαῦται κατηγορίαι προερχόμεναι ἐκ τῶν κόλπων της, κατὰ τῶν μελῶν της, καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀποκατάστασις τῶν πραγμάτων. Ἰδού, περὶ τίνος πρόκειται: Δυνάμει ἀποφάσεώς μου ὑπ’ ἀριθ. 9901 ἐνεκρίθη ἡ δημοπράτησις ἔργων κατασκευῆς ὑδατοδεξαμενῆς Ἰθάκης καὶ ὡρίσθη ἡμέρα διεξαγωγῆς τῆς δημοπρασίας ἡ 1η Δεκεμβρίου 1954, δηλαδὴ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν, τόσον ὁ κ. Καψάλης, ὅσον καὶ ἐγὼ δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, παραιτηθέντες ἀπὸ 10 καὶ 11 Νοεμβρίου 1954. Ἐδῶ θὰ ἠδυνάμην νὰ σταματήσω, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἀφήσω καὶ τὸν διάδοχόν μου ἔκθετον......

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτά, δὲν εἶναι ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, κύριε Ρωμανέ, εἶναι ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. (Θόρυβος). Ἀφήσατε τὴν ὀχλοβοήν. Ὅταν ὁμιλῇ ὁ Πρόεδρος, δὲν πρέπει νὰ γίνεται θόρυβος. Ὁ Πρόεδρος λύει τὰ ζητήματα αὐτά. Δὲν ἠμπορεῖ μὲ θόρυβον νὰ λύωνται τὰ ζητήματα αὐτά. Τοῦτο θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον θὰ εἶσθε σύντομος, διότι εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα, παρὰ τὸν Κανονισμόν, σᾶς ἀφήνω νὰ ὁμιλήσητε.

§5Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἀναγνωρίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶμαι ἀπολύτως τυπικῶς ἐν τάξει, ἀλλὰ δὲν ἔχω καὶ κανένα ἄλλον τρόπον νά ἀποκαταστήσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σέβομαι τὸ προσωπικόν σας ζήτημα, ἀλλὰ ὄχι βοήν.

§7Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἡ δημοπρασία αὐτὴ διεξήχθη πράγματι τὴν 1)12)54 καὶ εὑρέθη, ὑπὸ τῆς τεχνικῆς Ἐπιτροπῆς, πάσχουσα κἄποιαν τυπικὴν ἀνωμαλίαν καὶ διετάχθη ἐπαναληπτικὴ δημοπρασία ἡ ὁποία καὶ ἐγένετο. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐπαναληπτικὴν δημοπρασίαν κατεκυρώθη τὸ ἔργον ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ἰδίου τοῦ πρώτου ἐργολάβου, τοῦ λαβόντος μέρος εἰς τὴν πρώτην δημοπράτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἐγένετο ἐπὶ τῆς ἐποχῆς μου, καὶ κατεκυρώθη, μετὰ ταῦτα, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑφυπουργοῦ Οἰκισμοῦ καὶ Ἰονίων Νήσων. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι ἤμην ὑπερβολικός, ὅταν ἐχαρακτήρισα τὴν πρᾶξιν τοῦ κ. βουλευτοῦ Πάλλης, ὡς τὴν ἐχαρακτήρισα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε καὶ λήγει τὸ προσωπικὸν ζήτημα, κύριε Ρωμανέ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν κατόπιν παρατηρήσεων τῶν βουλευτῶν κ. Κ. Παπαγιάννη καὶ Ν. Ζορμπᾶ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα εὐχαριστήριον τηλεγράφημα τῆς Α.Β.Υ. τοῦ Διαδόχου εἰς ἀπάντησιν εὐχετηρίου τηλεγραφήματος τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλω ἐκ μέρους τοῦ Σώματος ἐπὶ τῇ ὀνομαστικῇ Αὐτοῦ ἑορτῇ, ἔχον οὕτω: «Κύριον Κ. Γ. Ροδόπουλον, Πρόεδρον Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ἐνταῦθα. Εὐχαριστῶ θερμῶς, Κωνσταντῖνος Διάδοχος». Ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Α. Δρούλιας, αἰτεῖται πενθήμερον ἀπουσίας ἄδειαν, προκειμένου νὰ ταξιδεύσῃ εἰς Γαλλίαν.

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν πενθημέρου ἀπουσίας ἀδείας εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Α. Δρούλιαν προκειμένου νὰ ταξιδεύσῃ εἰς Γαλλίαν. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς, κ. Μ. Γεωργαντᾶς, μοὶ ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς διαμαρτυρίαν: Πρὸς τὴν Σεβαστὴν Κυβέρνησιν Διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Μαΐου 1955 Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ἐν ἄρθρῳ 45 παράγραφος 2, διαλαμβάνει ρητῶς τὴν μὴ ἀναγραφὴν «Ἐρωτήσεως» εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐφόσον αὕτη ἔχει ἀπαντηθῆ ἐγγράφως ἐντὸς 8 ἡμερῶν, καὶ τὴν διαγραφὴν ἐκφωνηθείσης «Ἐρωτήσεως» ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ἐφόσον ἀπουσιάζει ὁ ἐρωτῶν βουλευτής, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης βέβαιον ὅτι ὁ αὐτὸς Κανονισμός, ἐν ἄρθρῳ 47ῳ, θεσπίζει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾷ ἀμέσως εἰς τὰς ὑποβαλλομένας Ἐρωτήσεις. Ὅταν λοιπόν, τὸ ἀμέσως αὐτὸ διαρκεῖ ἐπὶ 7 ὅλους μῆνας καὶ πλέον, ὡς συμβαίνει μὲ τὰ ἐρωτήματά μου, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἀποτυχίαν συγκεντρώσεως σταφυλῶν καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν ἐπὶ πιστώσει πωλήσεων γεωργικῶν προϊόντων, τὰ ἀπευθυνόμενα εἰς τὸν κατ’ ἐξοχὴν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἐφόσον ἀφοροῦν τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, θὰ ἐδικαιούμην νὰ πιστεύσω ὅτι καὶ τὸ περὶ διαγραφῆς ἄρθρον 45, παράγρ. 2, θὰ ἠτόνει, κατὰ τὴν μίαν συνεδρίαν εἰς ἣν δὲν παρέστην, δι’ ἀναβολῆς αἰτουμένης παρ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἐρωτωμένου ὑπουργοῦ, πρᾶγμα ὅπερ δὲν συνέβη καὶ ὅτι ἡ τὸν 8ον μῆνα δοθεῖσα ἀπάντησις δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, διαμαρτύρομαι ἅπαξ ἔτι ἐντόνως δι’ ὑμῶν, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν ἔμμεσον αὐτὴν στέρησιν τῆς ἐλευθερίας λόγου καὶ ἐλέγχου, εἰς βάρος ἐκπροσώπου τοῦ Ἔθνους, ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν στοιχειωδῶν καθηκόντων του, καὶ παρακαλῶ ὅπως ἀναγνωσθῇ ἡ παροῦσα ὁλόκληρος κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν «Ἀναφορῶν κλπ.» καὶ κατατεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς.

ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ

Βουλευτὴς Ἀττικῆς

§11Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπανεγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύναται, ὁ κ. Γεωργαντᾶς, ἐὰν ἐπιθυμῇ νὰ καταθέσῃ νέαν ἐρώτησιν, διότι, κατὰ τὸν Κανονισμόν, δὲν δύναται ἐρώτησις διαγραφεῖσα νὰ ἐπανεγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§13Μ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἔχω ἤδη καταθέσει, κ. Πρόεδρε, σχετικὴν ἐπερώτησιν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§15Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας, κ. Ι. Χατζηνικολῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐλαιουργικοῦ–Οἰνοποιητικοῦ καὶ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ὀξυλίθου–Κύμης–Εὐβοίας, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων διὰ τὰ χρέη τοῦ Συνεταιρισμοῦ πρὸς τὴν Α.Τ.Ε., τὰ προελθόντα ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως μηχανοκινήτου ἐλαιοτριβείου, τὰ ὁποῖα δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐξοφλήσῃ λόγῳ τῆς ἐπὶ πενταετίαν ἀφορίας τῆς ἐλαίας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς, κ. Γ. Κατσαφᾶδος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐκπροσώπων τῶν Ἑλλην. Βιομηχανιῶν Ἠλεκτρικῶν Λαμπτήρων, ζητούντων ἀπόρριψιν τῆς αἰτήσεως τῆς ἑταιρείας Φίλιπς–Ὁλλανδίας, ὅπως αὕτη τύχῃ τῆς προστασίας τοῦ Ν. Δ. 2687 «περὶ ἐπενδύσεως καὶ προστασίας κεφαλαίων ἐξωτερικοῦ» πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως ἱδρύσῃ βιομηχανίαν κατασκευῆς ἠλεκτρικῶν λαμπτήρων ἐν Ἑλλάδι, πρὸς ἀποφυγὴν συντριβῆς τῶν ἐγχωρίων βιομηχανιῶν κατασκευῆς ἠλεκτρικῶν λαμπτήρων. Ὁ βουλευτὴς Βόλου, κ. Ν. Μήτρου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἰδιωτῶν Δασολόγων Ἑλλάδος, ζητοῦντος τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας «περὶ ὀργανώσεως προσωπικοῦ Δασικῆς ὑπηρεσίας» ἐπὶ τῷ τέλει αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Δασολόγων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κλπ. Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ὡς καὶ καταργήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 2407)53 «περὶ ὀργανώσεως καὶ Διοικήσεως τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως Θεσσαλονίκης». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μπακόλλας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Τελωνειακοῦ Δασμολογίου νόμων καὶ ἄλλων τινῶν νόμων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σεισμοπλήκτων Ἰονίων Νήσων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Οἰκονομίδης, Γ. Ρουμάνης καὶ Δ. Καρατζένης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Τσιρώνης, Μ. Σκουλᾶς, Π. Τριαντόπουλος, Δ. Πλαγιάννης, Α. Δερδεμέζης, Λ. Οἰκονομόπουλος, Μ. Καροῦσος, Π. Σταθόπουλος, Ι. Ριζιώτης, Π. Πινάτσης, Δ. Μπερδελῆς, Ν. Ράπτης, Μ. Οἰκονόμου– Κωλέττης, Ν. Σπέντζας, Μ. Κοτσώνης καὶ Η. Παπαηλιοῦ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3.4.54 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας».

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 1138)1949 «περὶ τῶν ἐχθρικῶν περιουσιῶν», τοῦ Α. Ν. 1530)50 «περὶ συμπληρώσεως, τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 1138)1949 κλπ.» καὶ τοῦ Ν. Δ. 2912)1954 «περὶ ρυθμίσεως ὡρισμένων ζητημάτων ἀφορώντων τὴν τύχην καὶ διάθεσιν τῶν τέως Γερμανικῶν περιουσιῶν ἐν Ἑλλάδι».

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἑρμηνείας, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 1138)1949 «περὶ τῶν ἐχθρικῶν περιουσιῶν», τοῦ Α.Ν. 1530)50 «περὶ συμπληρώσεως, τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 1138)1949 κλπ.» καὶ τοῦ Ν. Δ. 2912)1954 «περὶ ρυθμίσεως ὡρισμένων ζητημάτων ἀφορώντων τὴν τύχην καὶ διάθεσιν τῶν τέως Γερμανικῶν περιουσιῶν ἐν Ἑλλάδι». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ».

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐλευθέρας Ζώνης καὶ Λιμένος Θεσσαλονίκης».

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐλευθέρας Ζώνης καὶ Λιμένος Θεσσαλονίκης». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταφορᾶς ἀγαθῶν ἐπὶ κομίστρῳ διὰ φορτηγῶν τριτρόχων αὐτοκινήτων».

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μεταφορᾶς ἀγαθῶν ἐπὶ κομίστρῳ διὰ φορτηγῶν τριτρόχων αὐτοκινήτων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς Λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας».

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Πανεπιστημιακῆς Λέσχης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσλήψεως ἐπὶ συμβάσει Διευθύνοντος ἰατροῦ Συμβούλου ἐν τῷ κλάδῳ ὑγείας τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Κλήρου Ἑλλάδος (Τ.Α.Κ.Ε.)».

§27Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ἀποδέχομαι κατὰ πρότασιν τοῦ συναδέλφου κ. Βοβολίνη ὅπως ἡ πρόσληψις γίνεται ἐπὶ διετεῖ συμβάσει ἀντὶ ἐτησίας. Ἀποδέχομαι ἐπίσης τροπολογίαν τοῦ κ. Ζορμπᾶ ἀφορῶσαν τοὺς ἐγγραφέντας καὶ φοιτῶντας εἰς τὸ κατώτερον ἐκκλησιαστικὸν Φροντιστήριον Θεσσαλονίκης χειροτονηθέντας διακόνους καὶ ἐφημερίους ἐν Βορείῳ Ἑλλάδι, κατὰ παρέκκλισιν τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ Α.Ν. 540)1945.

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§29Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Θὰ παρεκάλουν καὶ ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου νὰ συμπληρωθῇ διὰ τῆς προσθήκης τῶν λέξεων «καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσλήψεως ἐπὶ συμβάσει Διευθύνοντος Ἰατροῦ Συμβούλου ἐν τῷ Κλάδῳ Ὑγείας τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Κλήρου Ἑλλάδος (Τ.Α.

Κ.Ε.)».

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεώσεως τῶν κατατασσομένων μονίμων ὑπαξιωματικῶν Β. Ν. καὶ προαγωγῆς εἰς τοὺς βαθμοὺς Ὑποκελευστοῦ αʹ καὶ Κελευστοῦ διὰ διαγωνισμοῦ».

§31Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑφυπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ὅπως γίνῃ δεκτὸν μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ἐπενεχθείσας ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς ἔχουν ἐν τῇ σχετικῇ ἐκθέσει αὐτῆς πλὴν τῆς τελευταίας ἥτις διατυποῦται οὕτω: «........ (ἀναγινώσκει)...............».

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὑποχρεώσεως τῶν κατατασσομένων Μονίμων Ὑπαξιωματικῶν Β. Ν. καὶ προαγωγῆς εἰς τοὺς βαθμοὺς Ὑποκελευστοῦ Αʹ καὶ Κελευστοῦ, διὰ διαγωνισμοῦ». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν Ἑταιριῶν HYDROCARBON RESEARCH INC, HYDROCAR-BON–MINERALOL, FRIEDRICH KRUPP MA-SHINEN +ND STAHLBAU RHEINHAUSEN καὶ STAHLUNION EXPORT, διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ θέσιν εἰς λειτουργίαν διϋλιστηρίου πετρελαίων ἐν Ἑλλάδι, καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, τῆς Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, κ. Γ. Παμπούκας, ἔχει τὸν λόγον.

§34Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Φέρεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς ψήφισιν ἔγκρισις συμβάσεως διὰ τὴν κατασκευὴν διϋλιστηρίου πετρελαίων, κριθέντος ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο μίαν ἐκ τῶν βασικῶν βιομηχανιῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Τὸ θέμα τῆς κατασκευῆς διϋλιστηρίου ἔχει μακρὰν ἱστορίαν. Μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ παγκοσμίου πολέμου, ἐκρίθη ὅπως ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας κατασκευάσῃ καὶ ἡ Ἑλλὰς διϋλιστήριον καὶ ὡρίσθη πρὸς τοῦτο ποσὸν 10 ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ τὴν ἵδρυσιν διϋλιστηρίου ἰσχύος 600.000 τόννων ἐτησίως. Ἐζητήθη ἔκτοτε ἡ ὑποβολὴ προτάσεων ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς προχείρως συνταχθείσης συγγραφῆς. Αἱ ὑποβληθεῖσαι προτάσεις ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπιχειρηματιῶν δὲν συνετάχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει σοβαρῶν στοιχείων. Αἱ διαθέσεις ὅμως τῆς τότε ἐν Ἑλλάδι Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς δὲν ἦσαν εὐμενεῖς διὰ τὴν κατασκευὴν διϋλιστηρίου καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀκριβῶς καμμία ἐκ τῶν ἐν Ἑλλάδι μεγάλων ἑταιρειῶν πετρελαιοειδῶν δὲν ὑπέβαλε προτάσεις. Τὸ ἀντίθετον μάλιστα συνέβη. Μία ἐκ τῶν ἑταιρειῶν τούτων, θελήσασα νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν καὶ μετακαλέσασα εἰς Ἑλλάδα εἰδικὸν διὰ τὴν ἐκπόνησιν σχετικῆς οἰκονομοτεχνικῆς μελέτης, παρουσίασε πόρισμα, ὅτι δὲν συμφέρει εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ἵδρυσις διϋλιστηρίου. Ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συνεκρότησεν Ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην τοῦ θέματος, αὕτη δὲ κατέληξεν εἰς πόρισμα ὅτι δέον νὰ ἱδρυθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν διϋλιστήριον δυναμικότητος 600.000 τόννων, ἐξ οὗ θὰ προήρχετο οἰκονομία μὲν συναλλάγματος ἐξ 6 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐτησίως, κέρδος δὲ ἐκ 3–4 ἑκατομμυρίων. Παρ’ ὅλα ταῦτα, ἡ ἵδρυσις διϋλιστηρίου ἐγκατελείφθη τότε, διότι ἐξ Οὐάσιγκτων ὑπεδεικνύετο ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἦτο προηγμένη τεχνολογικῶς διὰ νὰ ἀφομοιώσῃ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κλάδου τούτου καὶ συνιστᾶτο ὅπως τὸ προβλεπόμενον διὰ τὴν ἵδρυσιν διϋλιστηρίου ποσὸν συναλλάγματος διατεθῇ πρὸς ἀνάπτυξιν ἄλλων παραγωγικῶν κλάδων τῆς χώρας, ἰδίᾳ τῆς γεωργίας. Πάντως ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου καὶ ὀλίγον χρόνον πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952 ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ πρότασις ἱδρύσεως διϋλιστηρίου ἐκ μέρους ὁμάδος Ἑλληνοαμερικανῶν, ἐκπροσωπουμένων ἐκ τῶν Σκούρα καὶ Πάπα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. ΠΛΑΤΗΣ). Ἀντιθέτως πρὸς τὰ ἀνωτέρω, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου περιέλαβε μεταξὺ τῶν ἔργων τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας καὶ τὴν ἵδρυσιν διϋλιστηρίου καὶ μετὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ μακροπροθέσμου προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, ἣν ἐξησφάλισεν ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐν Οὐάσιγκτων καὶ τὴν ἄδειαν χρησιμοποιήσεως τῶν ὑπολοίπων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ὡς καὶ τὴν ἐξασφάλισιν Εὐρωπαϊκῶν πιστώσεων, προεκήρυξε διεθνῆ διαγωνισμὸν πρὸς ἵδρυσιν διϋλιστηρίου, ὅστις καὶ ἐνεκρίθη τὴν 15ην Νοεμβρίου 1953. Ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς ἀφεώρα τὴν ἀνάδειξιν ἀναδόχου διὰ τὴν χρηματοδότησιν, κατασκευὴν καὶ ἐκμετάλλευσιν τοῦ διϋλιστηρίου. Εἰς τὸν διαγωνισμὸν αὐτὸν προσῆλθον δύο οἶκοι, ὁ Ἑλληνοαμερικανικὸς τοῦ Σκούρα καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία «Ἐλβύν». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ προέτεινε τὴν ἀνάθεσιν τοῦ ἔργου εἰς τὴν ἑταιρείαν «Ἐλβύν», ὑποδείξασα ἁπλῶς ὡρισμένας τροποποιήσεις, γενησομένας κατὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως. Τὴν γνωμάτευσιν τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπεφάσισε τὴν συνέχισιν τῶν διαπραγματεύσεων μετ’ ἀμφοτέρων τῶν οἴκων, πρὸς βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς μελλούσης συμφωνίας, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὰς γενομένας βελτιώσεις ἐκ μέρους ἀμφοτέρων τῶν οἴκων, ἡ Κυβέρνησις ἀνεκοίνωσε τὴν 15ην Ἰουνίου 1954 ὅτι θεωρεῖ ἀσύμφορον τὴν παραχώρησιν τῆς κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ διϋλιστηρίου εἰς οἱονδήποτε ἐκ τῶν δύο διαγωνισθέντων, διότι ἐθεώρησεν ὑπερβολικὰ τὰ παρ’ αὐτῶν ἀποκομισθησόμενα κέρδη, ἀπεφάσισε τὸν διαχωρισμὸν τοῦ ζητήματος τῆς κατασκευῆς ἀπὸ τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ τὴν προκήρυξιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ μόνον διὰ τὴν κατασκευήν, ὅστις καὶ διενηργήθη τὴν 20ὴν Σεπτεμβρίου 1954, ἐπιφυλαχθεῖσα νὰ ρυθμίσῃ μεταγενεστέρως τὸ ζήτημα τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Οὕτω προεκηρύχθη διεθνὴς διαγωνισμὸς πρὸς ὑποβολὴν προσφορῶν διὰ τὴν κατασκευὴν ἑνὸς διϋλιστηρίου 1300 τόννων καὶ μετὰ γνωμοδότησιν εἰδικοῦ Ἀμερικανοῦ τεχνικοῦ Συμβούλου ὃν ἐπὶ τούτῳ ἐπελέξατο ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰσήγησιν τῆς ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ Ἐπιτροπῆς ἐξ Ἑλλήνων τεχνικῶν, ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ν’ ἀναθέσῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ διϋλιστηρίου εἰς τὴν ἑτέραν ἐκ τῶν δύο ἐγκριθεισῶν εἰς τὸν διαγωνισμὸν Γερμανικῶν Ἑταιρειῶν HYDROCARBON καὶ συνῆψε μετ’ αὐτῆς τὴν ὑπὸ κύρωσιν τῆς Βουλῆς ὑποβαλλομένην διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφησιν σχεδίου νόμου σύμβασιν, οὗτινος καὶ τὴν ψήφησιν εἰσηγούμεθα εἰς τὴν Βουλήν. Προοπτικὴν ἐπιτευχθησομένων ἀποτελεσμάτων ἐκ τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ διϋλιστηρίου ἔχομεν τὴν ἑξῆς: 1. Ἡ συνολικὴ δαπάνη ἀνεγέρσεως τοῦ διϋλιστηρίου θὰ ἀνέλθῃ εἰς δολλ. 12.887.225 καταβληθησόμενα εἰς ἀντίστοιχα Γερμανικὰ μάρκα ἐκ τοῦ κονδυλίου τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων: Τὸ ποσὸν τοῦτο συνθέτουν:

Τὸ ἀνωτέρω ποσὸν μεθ’ ἑνὸς ἑτέρου ποσοῦ ἐκ δολλ. 2.900.000 ὅπερ ἀπαιτηθήσεται ὡς κεφάλαιον κινήσεως θέλει ἐξοφληθῆ παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως δι’ ὀκτὼ ἐτησίων δόσεων, ὧν ἡ πρώτη θέλει καταβληθῆ μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς κατασκευῆς καὶ τὴν ἔναρξιν τῆς λειτουργίας τοῦ διϋλιστηρίου. Ὡς προκαταβολὴ καταβληθήσεται ἅμα τῇ ὑπογραφῇ τῆς συμβάσεως 15%. 2. Αἱ εἰς δραχμὰς ἀπαιτούμεναι δαπάναι διὰ τὴν ἀνέγερσιν ὑπολογίζονται εἰς δολλ. 3.168.624 καὶ περιλαμβάνουν τὴν δαπάνην μεταφορᾶς μηχανημάτων καὶ ἐξοπλισμοῦ ἐν γένει, τὰ ἡμερομίσθια τοῦ χρησιμοποιηθησομένου προσωπικοῦ, τὴν ἀξίαν τῶν ἐν Ἑλλάδι προμηθευθησομένων ὑλικῶν κλπ. Τὸ Δημόσιον θὰ ἀσκῇ ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ὑπὸ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας ἐκτελουμένων δαπανῶν. 3. Ὡς ἔξοδα ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἐπιχειρήσεως ὑπολογίζεται ὅτι θὰ ἀπαιτηθοῦν ἐν συνόλῳ:

ἀπομένει συνολικὸν κέρδος εἰς συνάλλαγμα διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἤτοι ἐξοικονομεῖται συνάλλαγμα διὰ τὴν χώραν μας ἐκ δολλ. 35.746.417 ἤτοι 4.500.000 δολλ. ἐτησίως.

ἀπομένουν συνολικὰ κέρδη εἰς συνάλλαγμα καὶ δραχμὰς ἐκ δολλ. 18.114.223 ἅτινα ἀρχίζουν ἐμφανιζόμενα μὲ δολλάρια 1.844.743, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958 μὲ δολλάρια 2.375.000 κατὰ μέσον ὅρον ἐτησίως κατὰ τὸ ἔτος 1959–1964 καὶ μὲ δολλάρια 4–4½ ἑκατομ. κατὰ μέσον ὅρον ἐτησίως ἀπὸ τοῦ ἔτους 1965 καὶ ἐπέκεινα, κέρδη ἐξ ὧν θέλει μειωθῆ τὸ κόστος τῶν εἰς τὴν κατανάλωσιν τεθησομένων προϊόντων κατ’ ἀνάλογον ποσοστόν. Αὐτὴ εἶναι ἐν ὀλίγοις ἡ σημασία τοῦ ἐκτελεσθησομένου ἔργου διὰ τὴν δημοσίαν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ δι’ αὐτὸ δέον νὰ χαιρετισθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὅπως μεταξὺ τῶν βασικῶν βιομηχανιῶν τοῦ ὑπὸ ἐκτέλεσιν προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας θέσῃ εἰς πρώτην τὴν ἵδρυσιν τοῦ διϋλιστηρίου πετρελαίου. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἵδρυσις διϋλιστηρίου πετρελαίου ἀποτελῇ τὸ πρῶτον βασικὸν βιομηχανικὸν ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅπερ ἐκτελεῖ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, δὲν ἀποτελεῖ ὅμως καὶ τὸ πρῶτον βασικὸν παραγωγικὸν ἔργον, ὅπερ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου ἐξετέλεσε κατὰ τὰ 2½ ἔτη κατὰ τὰ ὁποῖα εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχήν. Τοῦτο πρέπει νὰ τονίζεται ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, διότι καταβάλλεται προσπάθεια ἐκμεταλλεύσεως τῆς δεδικαιολογημένης βραδύτητος, ἥτις εἶναι φυσικὸν νὰ παρατηρῆται περὶ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων παραγωγικῶν ἔργων. Οἱ κατακρίνοντες δὲν θέλουν νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ χώρα μας παρουσιάζει μεγάλας ἐλλείψεις περὶ τὴν τεχνικὴν κατάρτισιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, στερεῖται τεχνικοοικονομικῶν μελετῶν διὰ πολλὰ ἔργα καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη ὡς ἐκ τούτου νὰ καταφεύγῃ εἰς ξένους συμβούλους, δευτερευούσης πολλάκις ποιότητος. Καὶ ὅμως ὅλους αὐτοὺς τους σκόπελους παρέκαμψεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ ἐργασθεῖσα μὲ μέθοδον καὶ σύνεσιν ἐξετέλεσε μέχρι σήμερον πολλὰ καὶ εὑρίσκεται εἰς θέσιν νὰ ἐξαγγείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἄλλων μεγάλων ἔργων ἀνασυγκροτήσεως. Κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεώς της ὤφειλε νὰ ἐξυγιάνῃ οἰκονομικῶς καὶ δημοσιονομικῶς τὴν χώραν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀρχίσῃ ἐκτελοῦσα μεγάλα ἔργα ἀνασυγκροτήσεως, δι’ ὧν καὶ αἱ ἀνεκμετάλλευτοι πλουτοπαραγωγικαὶ πηγαὶ τῆς χώρας θὰ ἠξιοποιοῦντο καὶ δυνατότητες παραγωγικῆς ἀπασχολήσεως τοῦ διαρκῶς αὐξανομένου πληθυσμοῦ θὰ ἐδημιουργοῦντο. Τὰ ληφθέντα κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος μέτρα τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος, τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς, τῆς ἀπελευθερώσεως των εἰσαγωγῶν, τῆς ἀπαλλαγῆς τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς ἀπὸ δεσμευτικῶν διατάξεων καὶ ἀπὸ μονοπωλιακῶν καταστάσεων τῆς καταργήσεως τῶν δελτίων διανομῶν, τοῦ ἀνοίγματος τῶν κλειστῶν ἐπαγγελμάτων, ἦσαν μέτρα οἰκονομικῆς ἐξυγιάνσεως καὶ δημοσιονομικῆς καὶ νομισματικῆς σταθεροποιήσεως. Τούτου ἐπιτευχθέντος ἐχώρησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἀναγκαίων πόρων εἰς ξένον συνάλλαγμα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ ἐπέτυχεν, ἐργασθεῖσα μεθοδικῶς κατὰ τὸ τέλος τοῦ πρώτου ἔτους καὶ κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς διακυβερνήσεώς της, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξεύρῃ τὸ ἀναγκαῖον συνάλλαγμα. Περὶ τὰ 60 ἑκατομμύρια δολλάρια ἐκ τῶν ὑπολοίπων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας θὰ διετίθεντο τοῦ λοιποῦ δι’ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως, εἰς τὰ ὁποῖα προσετίθεντο περὶ τὰ 16 ἑκατομμύρια δολλάρια τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων, 50 ἑκατομμύρια δολλάρια τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων, 25 ἑκατομμύρια δολλάρια τῶν Ἰταλικῶν πιστώσεων καὶ ἑνὸς ποσοῦ ἐκ 10–15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης, ἥτις φαίνεται ὅτι μετὰ πολλὰς μελέτας καὶ δισταγμοὺς ἀπεφάσισεν ὅπως διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου χρηματοδοτήσῃ τὸ Ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἀζωτούχων λιπασμάτων. Ἐξησφαλίσθη, ἑπομένως, διὰ τῶν τόσων ἐπιτυχῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου, ποσὸν 160 περίπου ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ τὴν εἰς συνάλλαγμα χρηματοδότησιν παραγωγικῶν ἔργων. Διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ τῶν ἀντιστοίχων δραχμῶν, αἵτινες ἐξοικονομοῦνται ἀνέτως ἐξ ἰσοσκελισμένων προϋπολογισμῶν, ὅλα τὰ ἐκκρεμῆ παραγωγικὰ ἔργα, τὰ ἀπὸ εἰκοσιπενταετίας ἀρχίσαντα, ἐκτελοῦνται καὶ ἀποπερατοῦνται καὶ νέα μεγάλα παραγωγικὰ ἔργα ἤρχισαν. Πάντα τὰ ἐκκρεμοῦντα ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ ἀπεπερατώθησαν. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 1953 ἔγιναν τὰ ἐγκαίνια τοῦ Θερμοηλεκτρικοῦ Ἐργοστασίου Ἀλιβερίου, τὸν Ἰούνιον τοῦ 1954 τοῦ Ὑδροηλεκτρικοῦ τοῦ Λούρου, τὸν Νοέμβριον τοῦ 1954 τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ τοῦ Ἄγρα, τελευταίως δὲ ἤτοι τὴν 23ην Μαΐου ἐ.ἔ. τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ τοῦ Λάδωνος. Ἅπαντα τὰ παλαιὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου ἐπερατώθησαν, ἐσυνεχίσθησαν δὲ μὲ ταχὺν ρυθμὸν καὶ τὰ παλαιὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς Θράκης, Μακεδονίας, Πελοποννήσου καὶ Κρήτης.

§35Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ ἔργα τῆς Κρήτης ἐσταμάτησαν ὅλα.

§36Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Συνεχίζονται, κ. συνάδελφε. Καὶ μετὰ τὰ πρῶτα μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς Μακεδονίας τὰ ὁποῖα εἶδεν ἡ Ἑλλὰς ἐκτελούμενα ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Ἐλ. Βενιζέλου, βλέπει ἡ χώρα τὴν ἔναρξιν ἐκτελέσεως δευτέρας σειρᾶς μεγάλων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Τὰ μεγάλα φράγματα τοῦ Ἀξιοῦ, τοῦ Ἁλιάκμονος καὶ τοῦ Ἀχελώου, τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ τῆς Λαψίστης τῆς Χημαδίτιδος καὶ τοῦ Ἕβρου δὲν εἶναι ἥσσονος σημασίας τῶν ἔργων ἐκείνων. Ἑκατοντάδες χιλιάδων στρέμματα ἤτοι περὶ τὸ 1.259.000 στρ. θὰ ἀρδευθοῦν ἐκ τῶν νέων τούτων ἔργων, καὶ ἄλλαι χιλιάδες στρεμμάτων θὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν, θὰ ἀποστραγγισθοῦν καὶ θὰ προστατευθοῦν ἀπὸ πλημμύρας. Περαιτέρω διὰ τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων ἀρχίζει ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Μέγδοβα, δι’ οὗ καὶ σημαντικὴ ἐνίσχυσις εἰς τὸν ἐξηλεκτρισμὸν τῆς χώρας θὰ ἐπέλθῃ καὶ 126.000 στρ. τῆς πεδιάδος Καρδίτσης θὰ ἀρδευθοῦν. Διὰ τῶν αὐτῶν πιστώσεων θὰ κατασκευασθῇ ἡ γραμμὴ μεταφορᾶς ἐνεργείας καὶ ἡ σύνδεσις τοῦ βορείου καὶ νοτίου τμήματος τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου καὶ θὰ γίνῃ ἡ προμήθεια τοῦ ὑλικοῦ διανομῆς ἠλεκτρ. ρεύματος, οὕτως ὥστε νὰ καταστοῦν δυναταὶ διαδοχικαὶ ἐπεκτάσεις πρὸς κάλυψιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρου τμήματος τῆς χώρας ἀπὸ τὸ δίκτυον ἠλεκτρισμοῦ. Εἰς τὸ χθεσινὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον ἐνεκρίθη ἡ μετὰ τῆς Ἑταιρείας Λιπασμάτων σύμβασις διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος, συμπληρωθείσης τῆς μελέτης παρ’ εἰδικῆς τεχνικοοικονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀρθέντων ὅλων τῶν ἐμποδίων ἐκ τῶν δεσμεύσεων τῆς προϋπαρχούσης συμβάσεως. Τέλος σοβαρὰ κεφάλαια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσήχθησαν, ὑπολογιζόμενα εἰς 10 ἑκατομ. δολλ. καὶ διετέθησαν δι’ ἐπενδύσεις συμφώνως τῷ νόμῳ 2687 τοῦ ἔτους 1953. Σημειῶ ἁπλῶς ὅτι 200.000 δολλ. διετέθησαν δι’ ἵδρυσιν Ἐργοστασίου συμπεπυκνωμένου γάλακτος 2.060.000 δι’ ἐπέκτασιν καὶ συγχρονισμὸν ἐργαστασίου χαρτοποιΐας, 680.000 δι’ ἵδρυσιν ἁλυκῆς, 200.000 δολλ. δι’ ἐπέκτασιν ἐγκαταστάσεων ἐργοστασίου τσιμέντων, 3.100.000 δολλ. δι’ ἵδρυσιν ἐργοστασ. παραγωγῆς φουρφουρόλης κ.ο.κ. Δὲν νομίζω σκόπιμον νὰ ἀναφέρω ἀναλυτικῶς τί ποσὰ ἐκ τῶν κονδυλίων ἐπενδύσεως διετέθησαν δι’ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως εἰς τοὺς τομεῖς τῆς συγκοινωνίας, εἰς τὸν τομέα τῶν λιμενικῶν ἔργων δι’ ἔργα ὑδρεύσεως πόλεων καὶ μικρῶν Κοινοτήτων, εἰς τὸν τομέα τῆς στεγάσεως τῶν πολεμοπαθῶν, καὶ σεισμοπλήκτων τῆς ἀνεγέρσεως τῶν λαϊκῶν καὶ προσφυγικῶν οἰκιῶν, τῆς ἐκτελέσεως μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων, τῆς παροχῆς δανείων εἰς βιομηχανίας μέσῳ τῆς Κ.Ε.Δ. πρότερον καὶ τῆς ΟΧΟΑ νῦν, εἰς τὸν τομέα τοῦ τουρισμοῦ, δι’ ἀνέγερσιν σχολικῶν κτιρίων κ.ο.κ. Ἁπλῶς σημειῶ ὅτι διετέθησαν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη 2.671. 2 ἑκατομ. διὰ δαπάνας ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ καὶ προβλέπεται διάθεσις δι’ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως ἐκ τοῦ τρέχοντος προϋπολογισμοῦ 1954–55 περὶ τὰ 1500 ἑκατομμ. δραχμῶν. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ὑπερέβη τὰς δοθείσας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπαγγελίας της εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας κατὰ τὰ 2½ ἔτη καθ’ ἃ κυβερνᾷ τὴν χώραν, ἐνῷ καθ’ ἃ προεῖπον κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ προπαρασκευαστικὸν ἔργον τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυντάξεως καὶ δημοσιονομικῆς καὶ νομισματικῆς ἐξυγιάνσεως τῆς χώρας. Ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ἂς σκεφθῇ τί πρόκειται νὰ ἐπιτελεσθῇ κατὰ τὸ ὑπολειπόμενον 1½ ἔτος μέχρι συμπληρώσεως ὁλοκλήρου τῆς τετραετίας. Πάντως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου δικαιοῦται νὰ προσέλθῃ ὁποτεδήποτε ἀφόβως καὶ ὑπερηφάνως ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ζητοῦσα ἀνανέωσιν τῆς ἐμπιστοσύνης του καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ τῆς τὴν παράσχῃ διότι πιστεύει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, διότι ἔχει ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Στρατάρχου.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§38Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ εἴμεθα εὐγνώμονες εἰς τὸν προλαλήσαντα, κ. συνάδελφον, ὄχι τόσον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος οὗ ὡρίσθη εἰσηγητής, ἀλλὰ διὰ τὴν προσπάθειάν του ἐπιδρομῆς εἰς ἄλλα πεδία, διότι μᾶς ἔδωσεν ἕνα καινούργιο δεῖγμα τῆς μονολιθικότητος τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως. Ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος ὑπῆρξε πράγματι πιστὴ ἀπήχησις τῶν λόγων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, κ. Κανελλοπούλου, ὁ ὁποῖος μὲ τὸν ἴδιον ἐνθουσιασμόν, μὲ τὴν ἰδίαν πειστικότητα καὶ μὲ τὴν ἰδίαν, κἄπως περισσοτέραν, προσέγγισιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀπεφαίνετο ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὅτι εἰς τὸν τομέα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον ὑπελείφθη τῶν ἐπαγγελιῶν της, ἀλλὰ περίπου δὲν ἔκαμε τίποτε. Ἑπομένως, εὐχαριστοῦμεν τὸν κ. συνάδελφον, διότι μᾶς ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐνθυμηθῶμεν τοὺς ἐπισήμους λόγους τοῦ ἐπισημοτέρου ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ πρώτου Ἀντιπροέδρου αὐτῆς καὶ κοινοβουλευτικοῦ της ἐκπροσώπου. Καὶ τώρα, κύριοι, ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα μας. Θέμα: Ἡ ὑπόθεσις τῶν διϋλιστηρίων πετρελαίου. Ἡ Κυβέρνησις κατέθεσε σύμβασιν πρὸς κύρωσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἐπετέλεσε χρήσιμον ἔργον, διότι σᾶς ἔδωσεν ἀρκετὰ στοιχεῖα, ἐσχηματίσατε γνώμην καὶ ἑπομένως τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ξεύρετε δὲν χρειάζεται ἐγὼ νὰ ἐπαναλάβω. Θὰ προσπαθήσω, ἐν τούτοις, νὰ παρουσιάσω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ μερικὰ ἄλλα στοιχεῖα, διὰ τῶν ὁποίων ἡ ὑπόθεσις τῶν διϋλιστηρίων πετρελαίου, ἀντὶ νὰ πληροῖ τὰς καρδίας μας ἀπὸ χαράν, τὸ ὀλιγώτερον μᾶς γεμίζει ἀνησυχίαν, μεγάλην ἀνησυχίαν. Μὲ γεμίζει μεγάλην ἀνησυχίαν διότι θέλω κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν, νὰ περιορισθῶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου καὶ νὰ μὴ προχωρήσω περισσότερον. Κύριοι, ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν τὸ διϋλιστήριον, τὸ προτεινόμενον, ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς εἶναι ἄρτιον. Ὑπάρχει μόνον ἕνα μεγάλον, ἐξαιρετικὰ μεγάλον μειονέκτημα. Εἶναι τὸ μειονέκτημα ὅτι τὸ διϋλιστήριον, αὐτὸ δὲν προβλέπει τὴν ἀποθείωσιν τῶν προϊόντων του. Γνωρίζετε, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶσθε ἐξαιρετικοὶ τεχνικοὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν κακοποιὸν σημασίαν, τὴν ὁποίαν παίζει τὸ θεῖον, τὸ ὁποῖον περιέχεται εἰς τὰ πετρελαιοειδῆ προϊόντα. Τὸ θεῖον καταστρέφει τὰς μηχανὰς τὰς συνεχῶς ἐκλεπτυνομένας μηχανάς, μὲ τὰς ὁποίας κινεῖται ὁλόκληρος ἡ σημερινὴ ζωή. Ἴσως, εἰς χώρας μεγαλυτέρου πλούτου ἀπὸ ἡμᾶς, τὸ θέμα αὐτὸ νὰ μὴ παίζῃ μεγάλην σημασίαν, ἂν καὶ βεβαίως εἰς χώρας μεγαλυτέρου πλούτου οὐδέποτε θὰ ἐφαντάζοντο νὰ κατασκευάσουν τὸ διϋλιστήριον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοῦ θέματος εἶναι καθυστερημένον τοὐλάχιστον κατὰ 15 ἔτη. Ἀλλ’ ἰδίως διὰ χώρας, ὡς ἡμεῖς, ὅπου ἕνας ἑλκυστήρ, ἓν μικρὸν μηχάνημα, ἰδίως καϊκιοῦ, εἶναι ἡ μόνη περιουσία τοῦ ἰδιοκτήτου, τὸ ζήτημα τῆς ποιότητος τοῦ πετρελαίου τοῦ ΝΤΙΖΕΛ ποὺ θὰ μεταχειρισθῇ ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν. Διότι ἐὰν αὐτὸ τὸ ΝΤΙΖΕΛ καταστρέφῃ τὰς μηχανάς, γρήγορα θὰ καταστρέψῃ καὶ αὐτὸν οἰκονομικῶς καὶ κοινωνικῶς. Τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου, τὸ ὁποῖον θὰ κτίσωμεν, δὲν προβλέπει τὴν ἀποθείωσιν. Ἀλλὰ ἐὰν τοῦτο ἰσχύῃ διὰ τὸ ΝΤΙΖΕΛ, ἰσχύει ἐπίσης καὶ διὰ τὸ φωτιστικὸν πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον παρὰ τὴν ἐξάπλωσιν τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, παρὰ τὴν διάδοσιν τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ, θ’ ἀποτελέσῃ τὴν βασικὴν πηγὴν φωτισμοῦ δι’ ἓν μέγα μέρος τῆς ὑπαίθρου. Τὸ μειονέκτημα τοῦ φωτιστικοῦ πετρελαίου, τὸ ὁποῖον περιέχει ὑψηλὸν βαθμὸν θείου, εἶναι ὅτι ὁ βαθμὸς αἰθαλισμοῦ εἶναι ὑψηλός, καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ ἕτερον θέμα τῆς δυσοσμίας. Δὲν θέλω νὰ προτρέξω τοῦ λόγου μου ἀλλὰ πρέπει ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν καθηγητῶν, ἢ μᾶλλον ἡ εἰδικὴ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον καὶ διακεκριμένοι καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου, εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλομεν πολλὰ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀρχικῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ἐπιμένουν ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀποθειώσεως καὶ μόνον ὅταν εὑρέθη πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ θὰ ἐπέμενεν ἐπὶ τῆς ἀποθειώσεως καὶ θὰ ἔχανε τὸ διϋλιστήριον, ἢ θὰ ὑπεχώρει ἐπὶ τῆς ἀποθειώσεως καὶ θὰ ἐπροχώρει εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ διϋλιστηρίου, τότε καὶ μόνον ἐδέχθη μίαν συμβιβαστικὴν λύσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὰ σχέδια καὶ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ διϋλιστηρίου θὰ παρελαμβάνοντο καὶ οἱ ὑπολογισμοί, διὰ τὴν μεταγενεστέραν κατασκευὴν μιᾶς μονάδος ἀποθειώσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐστοίχιζεν ἓν ἑκατομμύριον δολλάρια. Μὲ πικρίαν, ὅμως οἱ καθηγηταὶ αὐτοὶ ἀναμιμνήσκονται τῆς ἀπιθάνου ἐξελίξεως τὴν ὁποίαν ἐπῆρεν ἀργότερον ἡ ὑπόθεσις τοποθετήσεως τοῦ διϋλιστηρίου, ἡ ὁποία στοιχίζει πολὺ περισσότερα κεφάλαια, ἀπ’ ὅτι ἡ ἀποθείωσις. Χαρακτηριστικὸν ἐπίσης σημεῖον, μᾶλλον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ θίξωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ὅτι ἐνῷ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, περιλαμβάνεται ἡ ὑπόδειξις αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν εἰδικῶν, οὐδεμία ὑποχρέωσις τοῦ ἀναδόχου περιέχεται εἰς τὴν σύμβασιν, διὰ τὴν ἀποθείωσιν. Διότι εἰς τὸ ἄρθρον 12, ὅπου ὁμιλεῖ περὶ μεθόδου δοκιμασίας οὐδεὶς ἐγένετο λόγος καὶ οὐδεμία ὑποχρέωσις τοῦ ἀναδόχου ἀναλαμβάνεται διὰ τὴν ἀποθείωσιν.

§39Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχομεν ἐδῶ δύο κείμενα, ἐκ τῶν ὁποίων, τὸ δεύτερον ἀναφέρει πῶς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς δοθῇ μία ἐξήγησις. Διότι ἡ πρώτη συζήτησις γίνεται ἀπόψε.

§40Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἐδόθη ἀλλὰ σεῖς εἶσθε ἀπών. Καὶ εἴπομεν, ὅτι θὰ τὸ δεχθῶ μὲ τὰς τροπολογίας ἀκριβῶς, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ὑποδείξεις τοῦ Α.Σ.Δ.Υ., περὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὴν ἀλλαγὴν μιᾶς λέξεως, καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν περιέχονται εἰς τὸ κείμενον τῆς κυρουμένης συμβάσεως.

§41Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δηλαδή, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§42Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Τὸ εἶπον εἰς τὴν Βουλήν, καί τὸ ἐδέχθησαν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων καὶ διενεμήθη.

§43Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τοῦτο ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρτίαν, τὴν τεχνικὴν τοῦ νέου διϋλιστηρίου. Τὸ μεγάλο ὅμως πρόβλημα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, εἶναι τὸ θέμα τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ κατασκευασθῇ τὸ διϋλιστήριον. Ἡ θέσις ἔχει διπλῆν σημασίαν. Ἔχει σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, διότι ἀντιλαμβάνεσθε προκειμένου περὶ πετρελαιοειδῶν, οἱ κίνδυνοι εἶναι μύριοι. Δεύτερον ἔχει σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς. Διότι ἡ τοποθέτησις τοῦ διϋλιστηρίου καθορίζει, κατὰ μεγάλον βαθμόν, τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν προϊόντων του. Κύριοι, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁποίας διχοτομεῖται τὸ διϋλιστήριον καὶ τὸ μὲν ἐργοστάσιον προϊόντων θὰ ἱδρυθῇ εἰς Σκαραμαγκᾶν, ὁ ὁποῖος τώρα, διὰ λόγους κομψότητος ἴσως καὶ προσπαθείας νὰ λησμονηθῇ κάποιον παρελθόν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ τόσον εὐχάριστον, ὠνομάσθη Ἀσπρόπυργος.........

§44ΦΩΝΑΙ. Μὰ τὶ εἶναι αὐτὰ ποῦ λέτε;

§45Ι. ΖΙΓΔΗΣ. ..... αἱ δὲ ἀποθῆκαι τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου εἰς Μέγαρα, ἀποτελεῖ πρωτοτυπίαν, τῆς ὁποίας τὴν λογικὴν εἶναι δύσκολον νὰ παρακολουθήσῃ κανείς. Ἐξ ὅσων δὲ κατώρθωσα ν’ ἀντιληφθῶ συζητήσας μὲ ὅλους τοὺς εἰδικούς, καὶ μὲ ἀνθρώπους, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐνεπιστεύθη τὸ θέμα, δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω οὐδεμίαν δικαιολογίαν. Αἱ συνέπειαι δὲ αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως διὰ τὴν τοποθέτησιν εἶναι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομίας, λίαν δυσμενεῖς. Ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως τοῦ διϋλιστηρίου συνεζητήθη ἐπὶ μακρόν. Ἀφ’ ἧς ἠρχίσαμεν νὰ συζητοῦμεν διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, ἐνέκυψε τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἀναγνώσητε ἄρθρα εἰς ἀπογευματινὰς ἐφημερίδας θὰ ἴδητε, ὅτι τὸ θέμα ἀπησχόλησε τὸ Ναυτικὸν Ἐπιτελεῖον καὶ πρὸ τῆς κηρύξεως τοῦ παγκοσμίου πολέμου, διότι θὰ γίνῃ μεγάλη συγκέντρωσις, ὅπως καὶ μεγάλη κατανάλωσις ὅλων τῶν πετρελαιοειδῶν εἰς τὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν. Ἐν τούτοις, πρὸ τοῦ πολέμου, τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Ναυτικοῦ εἶχεν ἀποκλείσει τὴν θέσιν Ἐλευσῖνος–Ναυστάθμου διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν πετρελαιοειδῶν, διότι τὸ εἶχε κρίνει λίαν ἐπικίνδυνον. Ὅταν ἤρχισεν ἡ συζήτησις διὰ τὸ διϋλιστήριον, προετάθη ὑπὸ τοῦ κ. Συρεγκέλα ἡ θέσις τῆς Σελίννια τῆς Σαλαμῖνος, ἀπὸ δὲ τὸν κ. Σκούραν ἡ θέσις τοῦ Σκαραμαγκᾶ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐγένοντο ζωηρόταται συζητήσεις τόσον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁρίσει ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα καὶ ἐν κοινῇ ἀποφάσει ἀπεκλείσθη ὁ Σκαραμαγκᾶς καὶ ὅλοι υἱοθέτησαν τὴν θέσιν τῶν Σελινίων. Ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θέλῃ νὰ κατατοπισθῇ ἐπὶ τῶν συζητήσεων αὐτῶν, ἔχω τὰ στοιχεῖα εἰς τὴν διάθεσίν της, διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ κατεχόμεθα ἀπὸ αὐτὴν τὴν τόσον φοβερὰν — διὰ τὴν Συμπολίτευσιν — ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ δὲν θὰ σᾶς τὸ διαβάσω, τὸ σχετικὸν πρακτικὸν τῆς Ἐπιτροπῆς Διϋλιστηρίων τῆς 27ης Φεβρουαρίου 1954, ὑπογραφόμενον ἀπὸ τοὺς κ. κ. Σκαλίσην, Πεσματζόγλου κ.ἄ. διὰ τοῦ ὁποίου ἀπορρίπτεται ὁ Σκαραμαγκᾶς ὑπὲρ τῶν Σελινίων. Ἔχω ἐπίσης ὑπ’ ὄψιν μου τὴν γνωμάτευσιν τοῦ ΓΕΕΘΑ τῆς 17)5)54, διὰ τῆς ὁποίας ἀπορρίπτεται ὁ Σκαραμαγκᾶς. Ὅταν δὲ λέγωμεν Σκαραμαγκᾶ καὶ Ἀσπρόπυργον εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα.

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα.

§47Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§48Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, διὰ τῶν φωνασκιῶν δὲν γίνεται τίποτα. Ὅσοι θέλουν, ἂς ἀνέλθουν ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ ὁμιλήσουν, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ὅταν λοιπὸν λέγωμεν Σκαραμαγκᾶ, ἐννοοῦμεν τὸν Ἀσπρόπυργον. Καὶ κατὰ τὴν πρότασιν Σκούρα, ἀπορρίπτεται οὗτος, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ Διϋλιστηρίου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀποθήκευσιν τοῦ πετρελαίου, διότι κίνδυνον μέγαν διατρέχουν τὰ πλοῖα καὶ ὁ Ναύσταθμος. Οὐχ ἧττον, ἡ ἀντίρρησις δὲν ἦτο μόνον διὰ τὰ πλοῖα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς μεγάλας βιομηχανικὰς καὶ στρατιωτικὰς ἐγκαταστάσεις ποὺ ὑπάρχουν ἐκεῖ. Ἑπομένως ἡ πρότασις Ἀσπροπύργου εἶχεν ἀπορριφθῆ καὶ ἀπέμενεν ἡ πρότασις Σελινίων.

§49Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἔχετε κανένα πρακτικόν, τὸ ὁποῖον νὰ ἀπαγορεύῃ τὸν Ἀσπρόπυργον, διότι τόσην ὥραν ὁμιλεῖτε περὶ Σκαραμαγκᾶ. Ὁ Σκαραμαγκᾶς ἀπέχει ἀπὸ τὸν Ἀσπρόπυργον 10 χιλιόμετρα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, παρακαλῶ. Προχωρήσατε, κ. Ζίγδη.

§51Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀπεκλείσθη λοιπὸν πέρυσι κατὰ τρόπον κατηγορηματικὸν ὁ Σκαραμαγκᾶς, ἤ Ἀσπρόπυργος, διὰ λόγους ἀσφαλείας. Ἐφέτος ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ χωρίσῃ τὸ θέμα καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν περίφημον πολιτικὴν «ἀλλοῦ ὁ παπᾶς καὶ ἀλλοῦ τὰ ράσα του» καὶ νὰ ἐγκαταστήσῃ ἀλλοῦ τὸ ἐργοστάσιον καὶ ἀλλοῦ τὰς ἀποθήκας. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ κακοῦ τοῦ ἀποχωρισμοῦ, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο, ὅτι δηλ. αἱ σωληνώσεις θὰ εἶναι ἐκτεθειμέναι εἰς τὸν κίνδυνον σαμποτάζ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλη αὐτὴ ἡ ἔκτασις νὰ φρουρῆται ἀγρύπνως καὶ ἀποτελεσματικῶς. Καὶ ἀπὸ ἀπόψεως λοιπὸν ἀσφαλείας παρουσιάζεται τὸ μειονέκτημα τῆς διχοτομήσεως τοῦ ἐργοστασίου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀκόμα οἰκονομικῆς, διότι — ἐὰν ἐδιαβάσατε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν θὰ εἴδατε — δημιουργοῦνται ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ διχασμοῦ καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἔργου, ἀπὸ τὰ Μέγαρα εἰς Ἀσπρόπυργον, δαπάναι ἀνερχόμεναι εἰς τὸ ποσὸν τῶν 7.936.900 μάρκων. Ἤτοι, περίπου 2 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν μεταφορὰν τοῦ ἔργου καὶ τὴν σωλήνωσιν, δὲν βλέπομεν τίποτε εἰς τὴν Σύμβασιν, κανέν ὡρισμένον στοιχεῖον, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν τοιαῦτα, διότι ἀποτελεῖ καὶ τὸ ἔργον τοῦτο, ἀναπόσπαστον καὶ ὀργανικὸν τμῆμα τοῦ ὅλου ἔργου. Ἐπίσης δὲν βλέπομεν τίποτα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀξίαν τῶν ἐπιβαλλομένων ἀπαλλοτριώσεων. Ἐὰν ὅμως ὑποθέσωμεν, ὅτι αἱ πληροφορίαι ποὺ δίδει ὁ ναύαρχος Σακελλαρίου εἶναι ἀκριβεῖς, τὸ κονδύλιον αὐτὸ ἀνέρχεται εἰς 1 ἑκατομμύριον δολλάρια. Κύριοι, ἐκ τοῦ διχασμοῦ δημιουργοῦνται ἔξοδα τεράστια, τὰ ὁποῖα, δὲν φαίνεται τοὐλάχιστον, νὰ ἀντεμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐπὶ πλέον, θὰ χρειασθῶμεν πολὺ περισσότερον προσωπικόν, τόσον διὰ τὴν χωριστὴν ἐγκατάστασιν τῶν Μεγάρων, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν σωληνώσεων αὐτῶν. Κύριοι, ἐγὼ προσωπικῶς θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἠμποροῦσε νὰ ἀνατρέψῃ τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά, διότι οἱ ἀριθμοὶ ἀποδεικνύουν, ὅτι ἐπέρχεται μία σημαντικωτάτη ἐπιβάρυνσις, ἀπὸ ἀπόψεως δαπάνης τῶν ἐγκαταστάσεων καὶ λειτουργίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατόν, βεβαίως, νὰ ἔχῃ συνεπείας ἐπὶ τοῦ κόστους παραγωγῆς τῶν πετρελαιοειδῶν. Κατασκευάζομεν ἐδῶ διϋλιστήριον πετρελαίου, διὰ νὰ ἔχωμεν εὐθηνὰ πετρελαιοειδῆ. Κύριοι, τὸ τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ φέρω πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι τὸ θέμα τοῦ κόστους αὐτοῦ τοῦ ἔργου. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ δι’ ἀναγωγῆς εἰς δολλάρια, βλέπομεν ὅτι τὸ συνολικὸν κόστος, περιλαμβανομένης καὶ τῆς δαπάνης τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου, ἀνέρχονται εἰς 19.197.194 δολλάρια. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν βεβαίως τοὺς περιλαμβανομένους τόκους, τότε εἴμεθα εἰς τὰ 17.654.133. Ὥστε θὰ μᾶς στοιχίσῃ αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον 17.500.000 περίπου δολλάρια. Τώρα θὰ πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῆς ἀσαφείας μερικῶν ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὸν ὑπολογισμὸν αὐτόν. Οὕτω, τὰ εἰς δραχμὰς ἀναφερόμενα ποσά, αἱ δαπάναι εἰς δραχμάς, εἶναι κάτι, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν θετικὴν βεβαιότητα. Μᾶλλον ὡς ἐνδεικτικὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν, διότι πρόκειται περὶ ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελεσθοῦν ὑπολογιστικῶς. Ἐπίσης αἱ δαπάναι τοῦ ἄρθρου 2 παράγραφος 2 Δ, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τὸ λογιστήριον καθορίζονται εἰς 1.104.470 δολλάρια, εἶναι κάπως ἀσαφεῖς περὶ τὴν περιγραφήν των. Ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν προέρχονται ἀπὸ τοὺς τυχόντας, ἀλλὰ ἀπὸ ἀνθώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπὸ τοὺς εἰδικωτέρους ἐν Ἑλλάδι, μόνη ἡ δαπάνη τῶν πετρελαιοαγωγῶν διοχετεύσεως τῶν προϊόντων ἀπὸ τὸ Διϋλιστήριον εἰς τὸ Πέραμα στοιχίζει 2.500.000 δολλάρια. Ἐδῶ, δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν δαπανῶν, τὸ λογιστήριον ὁμιλεῖ περὶ δαπάνης 1.104.470 δολλαρίων. Νομίζω, ὅτι ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὁ ὑπολογισμὸς εἶναι σαφέστατα ἐσφαλμένος. Ἐπὶ πλέον εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ πρέπει νὰ προστεθοῦν αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας ἀνέφερον ὡς μοιραίας συνεπείας τῆς δημιουργίας τῶν ἐγκαταστάσεων ἀποθηκεύσεως τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου εἰς Μέγαρα καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν περιέχονται εἰς τοὺς ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται εἴτε διὰ τῆς συμβάσεως, εἴτε εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, εἴτε εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Λογιστηρίου.

§52Γ. ΜΟΔΗΣ. Πῶς δικαιολογεῖται ὁ διαχωρισμὸς αὐτός;

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐπιτρέπῃ ὁ ρήτωρ διακοπάς, δὲν ἐπιτρέπω ἐγώ.

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Μόδη, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε αὐτὸ τὸ θέμα νὰ τὸ ἀφήσω εἰς τὸ τέλος, διότι εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀξίζει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ κάπως συστηματικώτερον. Λοιπόν, μὲ ὅλα τὰ ἐρωτηματικὰ καὶ τὰς βεβαίας προσθήκας, ἐγὼ θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 17.500.000 δολλαρίων ποὺ στοιχίζει τὸ ἔργον. Εἶναι ἐργοστάσιον ἐπεξεργασίας 1.300.000 τόννων ἀργοῦ πετρελαίου. Ἀλλὰ διὰ τὸ ἴδιον ἐργοστάσιον, ἀκριβῶς διὰ τὸ ἴδιον καὶ καλύτερον ἐξωπλισμένον τεχνικῶς, διότι προέβλεπε τὴν ἀποθείωσιν, εἴχομεν προσφορὰν πρὸ ἔτους, ἐγκριθεῖσαν τρὶς ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπὰς τοῦ ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἡ ὁποία θὰ ἐστοίχιζεν 9.930.000 δολλάρια. Σήμερον τὸ ἴδιον ἔργον τὸ κατασκευάζομεν μὲ 17.654.000 σὺν ἐκεῖνα τὰ παραλειπόμενα. Τοῦτο εἶναι τὸ μέγα «διατί». Πῶς ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν; Κύριοι, δὲν θὰ σᾶς δώσω στοιχεῖα ἐπὶ διαφόρων σημείων, διότι θὰ περιμένω νὰ ἴδω τί ἀπάντησιν θὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὴν δευτερολογίαν μου θὰ δώσω ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθῶσιν. Ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ διατί; Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ κάμω μίαν βραχεῖαν ἀναδρομὴν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῆς ἱδρύσεως τοῦ διϋλιστηρίου καὶ θὰ μπορέσετε νὰ ἀντιληφθῆτε κατὰ τὴν διαδρομὴν αὐτὴν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔφεραν εἰς τὴν σημερινὴν θέσιν. Τὸ 1953 ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὴν ἀπόφασίν της περὶ ἱδρύσεως Διϋλιστηρίου. Εἰς τὰς 15 Νοεμβρίου 1953 προεκηρύχθη διεθνὴς διαγωνισμός, μέ, κατὰ περίεργον τρόπον, ἀσαφεῖς ὅρους. Εἰς τὸν διαγωνισμὸν αὐτὸν συμμετέσχον, μεταξὺ ἄλλων, δύο ἀξιόλογοι ἑταιρεῖαι. Ἡ μία ἑταιρεία ἦτο ἡ ἑταιρεία Ἐλβύν, καθαρῶς Ἑλληνική, ἐκπροσωπουμένη ἀπὸ τὸν κ. Συριγγέλαν, ὁ ὁποῖος, καθὼς ξεύρετε, ἔχει καὶ ἓν διϋλιστήριον λιπαντικῶν εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ἡ ἄλλη ἑταιρεία ἐξεπροσωπεῖτο ἀπὸ τὸν κ. Σκούραν, ὁ ὁποῖος εἶχε ἱδρύσει μίαν Ἑλληνοαμερικανικὴν ἐπιχείρησιν. Ὁ κ. Σκούρας ἐπρότεινε τὴν ἵδρυσιν διϋλιστηρίου εἰς Σκαραμαγκᾶν ὁ κ. Συριγγέλας εἰς τὰ Σελίνια. Καὶ οἱ δύο ὑπελόγιζαν τὴν ἀξίαν τοῦ διϋλιστηρίου περὶ τὰ 10.000.000 δολλάρια. Ὁ κ. Σκούρας ἐζήτει 5.000.000 δολλάρια καὶ τὰ ἄλλα 5.000.000 ἰδικά του, ὁ κ. Συριγγέλας ἐζήτει 3.500.000 καὶ τὰ ἄλλα 6.500.000 ἰδικά του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ ἐπιτροπαὶ τοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τοῦ πρακτικοῦ τῆς 19 Ἰανουαρίου 1954, διὰ τοῦ πρακτικοῦ τῆς 27 Φεβρουαρίου 1954 καὶ διὰ τοῦ πρακτικοῦ τῆς 2 Μαρτίου 1954 ἀπεφάσισαν ὅτι ἡ προσφορὰ τοῦ κ. Συρεγγέλα, τῆς Ἐλβύν, ἦτο ἡ πλέον συμφέρουσα καὶ παρεῖχεν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις πλήρους ἐκτελέσεώς της ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς καὶ οἰκονομικῆς. Τὸ θέμα τῶν διϋλιστηρίων εἰσήχθη εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον τὴν 3 Μαρτίου 1954 καὶ τότε τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος χρειάζεται κάποιαν ἐξήγησιν, ἀντὶ νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐκήρυξε καὶ τοὺς δύο ἀνταγωνιζομένους ἰσοτίμους καὶ ἔδωσε τὴν ἐντολὴν νὰ συνεχισθῶσιν αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν δύο ἑταιρειῶν. Ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νομίζω ὁ κ. Καψάλης, ἐπροχώρησεν εἰς τὴν σύστασιν καὶ μιᾶς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς τεχνικῶν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο παραλλήλως νὰ παρακολουθήσῃ τὸ θέμα. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν — καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ἀναφέρω — περιελαμβάνετο καὶ ὁ κ. Λάβδας, ὁ ὁποῖος, ὡς γνωρίζετε, ἔπαιζεν ἕνα ρόλον, καὶ ἐπειδὴ ὁ ρόλος αὐτὸς εἶναι γνωστός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναφέρω τὸ ὄνομα. Τὴν 25 Ἰουνίου 1954 ἀπροόπτως, ἀφοῦ ἐπὶ μῆνας ἐγένοντο διαπραγματεύσεις μὲ τὰς δύο ἑταιρείας, ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὴν ἀπόφασίν της ὅπως μὴ ἐκχωρήσῃ τὸ δικαίωμα ἱδρύσεως τοῦ διϋλιστηρίου εἰς ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, ἀλλὰ νὰ τὸ κατασκευάσῃ ἡ ἰδία, χωρίζουσα τὸ θέμα τῆς κατασκευῆς ἀπὸ τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Τὴν 16 Ἰουλίου 1954 προεκηρύχθησαν πράγματι οἱ ὅροι τοῦ νέου διαγωνισμοῦ. Αὐτὴ ἡ ὁλοσχερὴς, κατὰ 1800 ἀλλαγὴ τῆς τακτικῆς παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐδημιούργησεν ἕνα τεράστιον σάλον, ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς τὴν περίφημον συζήτησιν τοῦ τεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου, ἐκ τῆς ὁποίας τόσον ὁ κ. Λάβδας, ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξῆλθον καὶ τόσον ὠφελημένοι. Τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ οἱουδήποτε. Τὰ ἔχω ἐδῶ, ἄν θέλῃ ἡ Βουλὴ, νὰ τὰ ἀνακοινώσω. Κύριοι, τὸν Αὔγουστον τοῦ 1954 ἀνεχώρησε διὰ ΗΠΑ μία ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῶν ὑπουργείων Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τεχνικοῦ συμβούλου διὰ τὴν ἐπικειμένην κατασκευὴν τοῦ διϋλιστηρίου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐβοήθει τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ ἀναδόχου. Ἐξελέγη διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὁ Οἶκος ΟΡΚΕ-ΣΤΕΝ, τοῦ ὁποίου περιέργως τὸ ὄνομα δὲν ἀνευρίσκει κανεὶς πουθενά, οὔτε εἰς αὐτὰς τὰς ἡμιεπισήμους δημοσιεύσεις τῶν εἰδικῶν ἀμερικανικῶν περιοδικῶν. Ἔχω ἔξαφνα ἐμπρός μου ἕνα περιοδικόν, τὸ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥΝ ΡΑΦΙΝΕΡ τῆς 28ης Ἰανουαρίου 1955, τὸ ὁποῖον ἔχει κατάλογον ἀτέρμονα τῶν εἰδικῶν ἑταιρειῶν τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὰ θέματα τῶν καὶ δὲν ὑπάρχει πουθενὰ οὔτε τὸ ὄνομα τοῦ οἴκου, οὔτε τοῦ ἐπιλεγέντος προσώπου. Οὐχ ἧττον ὅμως ἐξελέγη καὶ μάλιστα ἦλθεν ὁ ἄνθρωπος μὲ ὅλας τὰς τιμάς, εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐν τῇ πραγματικότητι, πρόκειται περὶ προσώπου καὶ οὐχὶ περὶ οἴκου. Κανεὶς ἄλλος μέχρι σήμερον δὲν ἰσχυρίσθη ὅτι ἐξετέλεσεν ἀνάλογον ἔργον μὲ αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον προεκρίθη νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Προσεπάθησα νὰ εὕρω μέχρι σήμερον ἀποδείξεις καὶ οὔτε ἀπὸ τοὺς πλέον θερμοὺς ἀπολογητὰς τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἀπὸ τοὺς τεχνικοὺς συμβούλους μοὶ προσεκομίσθησαν ἀποδείξεις, ὅτι ὁ οἶκος αὐτὸς ἐξετέλεσεν ἄλλο ἔργον ἀνάλογον μὲ αὐτὸ ποὺ ἀνεθέσαμεν. Εἰς τὰς 20.9.54 ἐγένετο τὸ ἄνοιγμα τῶν προσφορῶν τοῦ προκηρυχθέντος εἰς τὰς 17.7.54 διαγωνισμοῦ. Εἶχον λάβει μέρος 13 οἶκοι. Ὁ κ. Συριγγέλας καὶ ὁ Ἑλληνικὸς οἶκος Ἐλβὼν ἀπεγοητεύθησαν καὶ ἀηδιάσαντες μὲ τὴν ὅλην κατάστασιν δὲν ἐνεφανίσθησαν καὶ ἔμειναν μόνον οἱ ξένοι. Καὶ ὁ κ. Σκούρας, νομίζω, ἀπουσίασε. Δύο ἀπὸ τοὺς οἴκους, οἱ ὁποῖοι μετέσχον, ἐφάνησαν ὅτι ὑπερεῖχον τῶν ἄλλων. Ὁ εἰδικὸς τεχνικὸς σύμβουλος, ὁ ἐπιλεγείς, ἐξεφράσθη ὅτι οὐδεμία τῶν προσφορῶν τούτων ἦτο ἱκανοποιητική. Ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας ἀπορήσουν διὰ τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν θὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας καὶ νὰ δημοσιεύσῃ, ἐξηφανίσθη περιέργως, τοὺς παρακαλῶ νὰ μοῦ προσκομίσουν τὸ πρακτικόν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεφαίνετο αὕτη ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ. Κατόπιν πολλῶν συζητήσεων, ἀπεφασίσθη νὰ ζητηθοῦν νέαι προσφοραὶ ἀπὸ τοὺς δύο οἴκους, εἰς τοὺς ὁποίους περιέργως προσετέθη καὶ τρίτος, ἡ ἑταιρεία ΣΟ-ΚΟΝΥ. Ὁ τεχνικὸς σύμβουλος, κύριοι συνάδελφοι, ἐν συνεχείᾳ, ἀφοῦ ἔκαμε τὰς προδιαγραφάς του διὰ τὴν αἴτησιν συμπληρωματικῶν προσφορῶν, τὰς διεβίβασε δι’ ἐπιστολῆς του τὴν 1.10.54 εἰς τὸν κ. Καλίνσκην, γενικὸν γραμματέα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐζητήθησαν ἀπὸ τὰς τρεῖς ἑταιρείας συμπληρωματικαὶ προσφοραὶ καὶ τὴν 10.1.55 ἠνοίχθησαν οἱ φάκελλοι. Ὁ τεχνικὸς σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς 15 τοῦ μηνὸς ἀπεφάνθη ὅτι ἡ προσφορὰ τῆς ΣΟΚΟΝΥ εἶναι συμφέρουσα, ἀλλὰ ὅτι ἔχει περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἑταιρείαν Ὑδροκαρβόν. Ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν ἔχω στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα, ἂν χρειασθῇ, ἠμπορῶ νὰ τὰ καταθέσω. Τὴν 31.1.55, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις προτείνει τὴν ἑταιρείαν Ὑδροκαρμπόν. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις, καίτοι προεκρίθη ἡ ἑταιρεία αὐτή, εἰς τὰς 2 Φεβρουαρίου συνιστᾷ νέαν ἐπιτροπὴν ἐξ Ἑλλήνων τεχνικῶν, συμπεριλαμβανούσης διὰ πρώτην φοράν, εἰδικὸν καθηγητὴν τοῦ Πολυτεχνείου, διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐκ νέου τοὺς ὅρους τῆς Ὑδροκαρμπόν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη, πράγματι, ἐξήτασε τοὺς ὅρους, ἔκαμεν αὐστηρὰν κριτικὴν αὐτῶν τῶν ὅρων, τοὺς ὁποίους συνέταξεν ὁ τεχνικὸς σύμβουλος, ἐπέφερε σημαντικὰς βελτιώσεις, δὲν ἐπέτυχε βεβαίως εἰς τὴν ἀποθέωσιν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποδείξεων αὐτῆς κατηρτίσθη ἡ σύμβασις. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, ὁ τεχνικὸς σύμβουλος παρέλειψε νὰ καθορίσῃ ποῦ θὰ ἱδρυθῇ τὸ ἐργοστάσιον. Ἐνῷ ἐφέραμεν τεχνικὸν σύμβουλον ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ ὁ καθορισμὸς τῆς θέσεως τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου εἶναι ἀποφασιστικὸν θέμα δι’ ἓν διϋλιστήριον, ἐγένοντο ὅλοι οἱ διαγωνισμοὶ καὶ δὲν καθωρίσθη ἡ θέσις τοῦ ἐργοστασίου. Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἔλυσαν ὄχι οἱ τεχνικοί, ἀλλὰ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις. Συνεκλήθη μία σύσκεψις ὑπὸ τῶν ὑπουργῶν Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ νομίζω Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, καθὼς καὶ ἐκπροσώπων τοῦ ΓΕΕΘΑ καὶ ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ ἱδρυθῇ τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον καὶ ἡ ἐναποθήκευσις τοῦ ἀργοῦ εἰς τὰ Μέγαρα. Τώρα, διατί τὸ ἔκαμεν αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω. Ὑπάρχουν τεράστια μειονεκτήματα. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ διϋλιστηρίου, τὸ βασικώτερον εἶναι ἡ θέσις ὅπου θὰ ἱδρυθῇ. Ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν σημείων, θὰ εὐχαριστηθῶμεν, ἐὰν ἀκούσωμεν τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι μὴ νομίζετε ὅτι θὰ δυσαρεστηθῶμεν δι’ αὐτό. Θὰ εἴμεθα πολὺ εὐτυχεῖς, διότι δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει κανεὶς Ἕλλην, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν ἀποτυχίαν ἑνὸς τοιούτου ἔργου ἀνασυγκροτήσεως. Ἐπομένως, ἡ τοποθέτησις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ μόνον αὐτὴν τὴν στιγμὴν γίνεται διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν καὶ νὰ καθησυχάσῃ τὰς πράγματι μεγάλας ἀνησυχίας, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς τὴν σκέψιν ὄχι ἀνθρώπων τυχαίως ἀναμιγνυομένων μὲ τὰ θέματα, ἀλλὰ ἀνθρώπων εἰδικωτάτων, οἱ ὁποῖοι περιέβαλον τὴν ὑπόθεσιν τοῦ διϋλιστηρίου μὲ ἐξαιρετικὴν στοργὴν ἀπὸ τοῦ 1947, ὅτε διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Οὔνρα, ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν μου, ἐπελήφθημεν τοῦ θέματος. Τώρα, θὰ πρέπει νὰ δώσω μερικὰ στοιχεῖα, διότι καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις της, ἐπὶ τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου, διότι ἐὰν ἡ πρὸ τοῦ συμβούλου περίοδος εἶναι πολὺ περιπεπλεγμένη καὶ ἴσως δὲν εἶναι ἡ ὥρα νὰ τὴν ἀνασκαλεύσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ μετὰ τὴν ἐκλογὴν του περίοδος πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ὡρισμένας ἐξηγήσεις εἰς ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα διετύπωσα, ὄχι μόνον προφορικῶς, ἀλλὰ καὶ γραπτῶς, καὶ ἐπισήμως καὶ ἀνεπισήμως. Εἶναι μία εὐκαιρία, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, νὰ τεθοῦν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Κύριοι, σᾶς ὡμίλησα διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου. Θὰ ἤθελα ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς φέρῃ μερικὰ στοιχεῖα, ὄχι ἁπλῶς νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι μᾶς τὸν συνέστησεν ἡ ἀμερικανικὴ κυβέρνησις, ἀλλὰ νὰ μᾶς φέρῃ μερικὰ στοιχεῖα περὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς του ἱκανότητος καὶ ἀρτιότητος τοῦ γραφείου, θὰ ἤθελα νὰ μᾶς τὰ προσφέρῃ αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις. Δεύτερον, θὰ ἤθελα νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, διατί παρεμερίσθη ἡ ἐπιτροπή, ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ διαγωνισμοῦ τῆς 20)9)54, διατί παρεμερίσθη; Διατί δὲν ἐδημοσιεύθησαν ποτὲ πρακτικά, διατί δὲν ἐγένετο δημόσιον κτῆμα ἡ ἀπόφασίς της, ἐὰν ὑπῆρχεν; Τὸ τρίτον ἐρώτημα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τεχνικὸν σύμβουλον, εἶναι τοῦτο: Ἔχω ἐδῶ τὴν ἐπιστολὴν τῆς 1.12.54, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Τζὼνς Ἄρμστερ ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κ. Καλίνσκην, γεν. γραμματέα τοῦ ὑπουργείου Συντονισμοῦ, καὶ σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἑξῆς φράσιν ὡς βάσιν τῶν προτάσεών του πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν: «Τὸ διϋλιστήριον θὰ ἔπρεπε νὰ κατασκευάζῃ προϊόντα ἴσης, ἀλλὰ ὄχι ἀναγκαίως καλυτέρας ποιότητος ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν σήμερον εἰς τὴν χώραν.». Ἐκαλέσαμεν ἕνα τεχνικὸν σύμβουλον νὰ δημιουργήσῃ ἕνα διϋλιστήριον καὶ ὁ τεχνικὸς σύμβουλος μᾶς λέγει: Νὰ μὴ κάμετε προϊόντα καλύτερα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ κυκλοφοροῦν σήμερον. Τί σημαίνει αὐτό; Σημαίνει αὐτό, ὅτι μόλις ἀρχίσῃ νὰ δουλεύῃ αὐτὸ τὸ διϋλιστήριον, αἱ ἑταιρεῖαι αἱ ξέναι θὰ φέρουν καλύτερα προϊόντα καὶ τὸ διϋλιστήριον θὰ κλείσῃ. Τί ἄλλην ἔννοιαν θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτό, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ποιότητες, ἰδίως τῆς βενζίνης, αἱ κυκλοφοροῦσαι σήμερον ἐν Ἑλλάδι, εἶναι πολὺ κακαί. Εἶναι δὲ ἀποτέλεσμα ἑνὸς ἐκβιασμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔκαμον αἱ ἑταιρεῖαι πρὸς τὸ Ἀνώτατον Χημικὸν Συμβούλιον τὸ 1952, ὅταν ἠπείλησαν ὅτι θὰ ἔπαιρναν τὸ βαπόρι ποὺ ἤρχετο εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ ἄφιναν τὴν χώραν ἄνευ πετρελαίου. Ἐφ’ ᾧ καὶ τὸ Ἀνώτατον Χημικὸν Συμβούλιον ὑπεχρεώθη νὰ κάμῃ τὴν ἀβαρίαν καὶ νὰ ἐγκρίνῃ τὰς ποιότητας αὐτὰς ὡς δυναμένας νὰ κυκλοφορήσουν εἰς τὴν χώραν. Μετακαλοῦμεν ἕνα τεχνικὸν σύμβουλον, τὸν πληρώνομεν καὶ ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει.......... (ἀναγινώσκει ἀγγλιστὶ)......... Αὐτό, τί πράγματι σημαίνει δι’ αὐτὸν τὸν τεχνικὸν σύμβουλον;

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τὸ μεταφράσετε.

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ μετέφρασα προηγουμένως, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἡ μετάφρασις δὲν ἦτο λέξις πρὸς λέξιν καὶ διὰ νὰ μὴ μοῦ εἴπῃ κανεὶς ὅτι τὸ μετέφρασα ὅπως ἤθελα, ἠναγκάσθην νὰ ἀναγνώσω τὸ ἀγγλικὸν κείμενον. Κύριοι, εἰς τὴν πρότασιν τοῦ συμβούλου περιέχονται ὡρισμένα περίεργα πράγματα. Ἐνῷ αἱ πρῶται προσφοραὶ τῶν ἑταιρειῶν ὡμιλοῦσαν περὶ ἀφαλατωτοῦ, ἰδίως τῆς Οὔντε ὁ ἀφαλατωτὴς αὐτὸς ἀφηρέθη ἀπὸ τὰς προτάσεις ποὺ ὑπέβαλεν ὁ Ἄρμστερν. Τί σημαίνει αὐτό; Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἀφαλατωτής, τότε ἐξαρτώμεθα ἀπὸ μίαν καὶ μόνην πηγὴν πετρελαίου ἀκαθάρτου, ἀπὸ τὴν Ἀραβίαν, καὶ ἂν ἐξαρτώμεθα ἀπὸ ἕνα καὶ μόνον προμηθευτὴν διὰ τὸ διϋλιστήριόν μας, τότε ποῦ θὰ εἶναι τὰ ὀφέλη τοῦ διϋλιστηρίου αὐτοῦ; Θὰ ὑφιστάμεθα τὸν συνεχῆ ἐκβιασμὸν τοῦ προμηθευτοῦ αὐτοῦ. Ἀκριβῶς τὸ μεγάλο πλεονέκτημα τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς διϋλιστηρίου εἶναι νὰ μποροῦμε νὰ παίρνουμε τὸ ἀκάθαρτον πετρέλαιον ἀπὸ οἱονδήποτε, διότι αὐτοὶ θὰ συναγωνίζωνται, θὰ ἀγοράζεται εὐθηνότερα καὶ θὰ ἐξασφαλίζωμεν εὐθηνὰ τὰ προϊόντα μας. Αὐτὸς ὁ τεχνικὸς σύμβουλος, ὁ ἐπιλεγεὶς παρὰ εἰδικῆς σταλείσης εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἐπιτροπῆς, ταῖς εὐλογίαις τοῦ Στέϊτ Ντιπάρτμεντ, μᾶς λέγει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀφαλατωτής, διότι εἶναι δαπάνη ἄχρηστος. Ἐπίσης, προτείνει κατασκευὴν ποιότητος βενζίνης 78 ὀκτανίων. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι ἡ βενζίνη τοῦ εἴδους αὐτοῦ εἶναι ξεπερασμένη. Δηλαδὴ ἐγκαταλείπει τὰς ἐγκαταστάσεις ἀποθειώσεως, ὡς ὑπερβολικὴν πολυτέλειαν διὰ τὴν χώραν μας καὶ σᾶς ἀνέπτυξα τί σημαίνει ἀποθείωσις εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου καὶ σᾶς ἀνέπτυξα ἐπίσης, ὅτι ἐνῷ σήμερον μὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς ποὺ ἔκαμα, ἡ ἀποθείωσις αὐτὴ θὰ στοιχίσῃ, ἐὰν τὴν ἐκάμαμεν ἀπ’ ἀρχῆς θὰ στοιχίσῃ 1 ἑκατομμ. Ἐὰν δὲν ἐστοίχιζεν ὀλιγώτερα, ἐὰν ἔμπαινεν εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον καὶ δὲν εἴχομεν χρήματα, ἔχομεν, ὅμως, χρήματα διὰ νὰ τοποθετήσωμεν τὰς ἀποθήκας εἰς τὸν Σκαραμαγκᾶν καὶ νὰ μᾶς στοιχίσῃ ἡ ὑπόθεσις πολὺ περισσότερα ἀπὸ τὰ 2 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§57Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰς τὰ Μέγαρα.

§58Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὰ Μέγαρα, τὰ ὁποῖα ὁ ἐξ Ἀμερικῆς ἐλθὼν τεχνικὸς σύμβουλος, πληρωθεὶς δι’ αὐτὸ εἰδικῶς παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, προέκρινεν. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ τῶν καθηγητῶν, ἡ ὁποία συνεστήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω εἰδικώτερα ἀπὸ τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, τὴν 2 Φεβρουαρίου, ἀφοῦ δηλαδὴ εἴχομεν ἐπιλέξει τὸν ἀνάδοχον, ἀφοῦ εἴχομεν κάμει ἕνα διαγωνισμὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προδιαγραφῶν τῶν προτάσεων τοῦ εἰδικῶς μετακληθέντος συμβούλου, ἐπελήφθη τῆς ἐξετάσεως τῶν προτάσεων αὐτῶν καὶ εἶπεν ὅτι εἶναι ἐπάναγκες νὰ μπῇ ὁ ἀφαλατωτὴς καὶ τὸ ἐδέχθησαν καὶ εἶπον, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες ἡ βενζίνη νὰ εἶναι 90 καὶ ὄχι 78 ὀκτανίων. Ἐπέμενεν ἡ ἐπιτροπή, ἔχω τὸ πρακτικόν της ἐδῶ, διὰ τὴν ἀποθείωσιν. Ἀλλὰ εὑρέθη πρὸ τοῦ διλήμματος, ἐὰν ἐπέμενε δὲν θὰ ἐγίνετο τὸ διϋλιστήριον, διότι δὲν ὑπάρχουν χρήματα, ἐὰν δὲν ἐπέμενε θὰ ἐγίνετο τὸ διϋλιστήριον καὶ εἶχεν ὁ Θεός. Ἑπομένως ἐγένετο μία συμβιβαστικὴ λύσις, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται εἰς τὴν σελίδα 2 τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, ὑπὸ στοιχεῖον Δ καὶ ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «.............. ...... (ἀναγινώσκει) .............................» Χωρὶς ἐν τούτοις νὰ ὑπάρχῃ ἐντὸς τῆς συμβάσεως διάταξις ἡ ὁποία νὰ μεταφέρῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἰσηγήθησαν οἱ καθηγηταὶ ἐν αὐτῇ. Κύριοι, ἡ σύμβασις ἔχει καὶ μερικὰ περίεργα πράγματα κατὰ τὴν σύνταξιν τῆς ὁριστικῆς μελέτης, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀναφέρω μόνον δύο. Ὁ ἀναφαλωτὴς εἰς τὴν ἀρχικὴν πρότασιν τῆς Οὔντε ἀνεγράφετο ὅτι θὰ στοιχίσῃ 135.000 δολλάρια. Εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν καλούμεθα νὰ ὑπογράψωμεν ἐμφανίζεται ὅτι θὰ στοιχίσῃ 210.000 δολ. Μήπως συμβαίνει τώρα ποὺ δὲν ὑπάρχει πλέον ἀνταγωνιστής; Ὑπάρχει ἐπίσης εἰς τὴν ὑπὸ κρίσιν σύμβασιν πρόβλεψις βελτιώσεως τῆς λειτουργίας μονάδος ἀναμορφώσεως ἀντὶ 840 χιλ. μάρκων. Τί πρᾶγμα εἶναι αὐτό; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ὑπῆρχε ἢ δὲν ὑπῆρχε τὸ τοιοῦτον εἰς τὴν προσφορὰν τῆς Οὔντε, ἄνευ συμπληρωματικῆς ἐπιβαρύνσεως; Ὑπάρχει καὶ τρίτον. Τὸ ἄρθρον 2, παρ. 2 τῆς συμβάσεως ὁμιλεῖ περὶ δυνατοτήτων ἐξευρέσεως καὶ ἄλλων προμηθευτῶν διὰ τὰ ἐκεῖ ἀναγραφόμενα μηχανήματα. Δημιουργεῖται μία κατάστασις δῆθεν δυνατότητος τοῦ Δημοσίου ν’ ἀπευθυνθῇ καὶ εἰς ἄλλους προμηθευτὰς ἐὰν δὲν θὰ τοῦ ἀρέσῃ ἡ προμήθεια τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα περιγράφονται ἐκεῖ διὰ τὸ διϋλιστήριον. Καὶ ἐρωτῶ: Ὅταν εἶναι κανεὶς δεμένος χειροπόδαρα μὲ ἕνα ἄνθρωπον, τοῦ ὁποίου ἐνεπιστεύθη μίαν τόσον μεγάλην ὑπόθεσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ πρωτοβουλίαν ἐν τῇ οὐσίᾳ, ὄχι εἰς τὸ γράμμα, ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν; Καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ὅροι οἱ ὁποῖοι τίθενται εἶναι τόσον ἀόριστοι, ποῖαι ἐγγυήσεις ὑπάρχουν ὅτι οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως δὲν θὰ ἀνατραποῦν καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ οὐσιαστικῶς ὑπὲρ τοῦ ἐνδιαφερομένου; Κύριοι, πιστεύω νὰ μὴ σᾶς ἐκούρασα, περιωρίσθην, ὡς εἶχον καθῆκον, νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, πρὸς ἀπάντησιν ἐπὶ ἐρωτημάτων, τὰ ὁποῖα τίθενται ἀπὸ τοὺς εἰδικωτέρους ἐν τῇ χώρᾳ τεχνικούς, διότι βεβαίως δὲν εἶναι θέμα πολιτικόν. Ἀναφέρων αὐτά, νομίζω ὅτι ἐπιτελῶ τὸ καθῆκον μου. Ἐλπίζω, ὅτι ἀντὶ τῆς δυσφορίας κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως θὰ προκαλέσω τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς Κυβερνήσεως, ἀναφέρων ταῦτα, διότι διευκολύνω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τῆς παρέχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ δώσῃ πλήρεις ἐξηγήσεις καὶ διευκρινήσεις ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὸ ἔργον εἶναι ἄρτιον, ὠφέλιμον καὶ ἀποδοτικὸν διὰ τὸν τόπον μας. Ἐπιφυλάσσομαι, ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀσκήσω τὴν κριτικήν μου.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§60Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀπαντήσω βεβαίως εἰς τὴν κριτικήν, εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ἐπιχειρημάτων τά ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἐξέθηκεν ἐνώπιον ἡμῶν. Νομίζω, ὅμως, κύριοι βουλευταί, οἱαδήποτε κριτικὴ δὲν θὰ ἦτο ἱκανὴ νὰ ἐπισκιάσῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ἐθνικὴν σημασίαν ἑνὸς ἁπλοῦ γεγονότος, τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ Κυβέρνησις, στηριζομένη εἰς τὴν ἀποψινὴν ψῆφον τὴν ἰδικήν σας θὰ κατασκευάσῃ τὸ διϋλιστήριον. Ἀπὸ τὴν σφαῖραν τῶν σχεδίων καὶ τῶν ὀνείρων καὶ τῆς συχνὰ μικρολόγου κριτικῆς καὶ τῆς συχνὰ ἐπὶ ἐντελῶς ἐσφαλμένων δεδομένων στηριζομένης κριτικῆς, ὅπως ἦτο ἡ κριτικὴ τοῦ κ. Ζίγδη, μεθιστάμεθα εἰς τὴν σφαῖραν τῆς τρισδιαστάτου πραγματικότητος, διότι θὰ γίνῃ, κύριοι, τὸ διϋλιστήριον. (Χειροκροτήματα). Μετὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, θὰ παύσῃ πλέον νὰ γίνεται λόγος περὶ τοῦ διϋλιστηρίου, διότι θὰ γίνῃ, κύριοι, τὸ διϋλιστήριον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἀπὸ τὸ ἔργον αὐτὸ ἀνέφερον οἱ κύριοι εἰσηγηταὶ τί πρόκειται εὐθέως νὰ ὠφεληθῇ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία, τί τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν καὶ τὶ ὁ τε προϋπολογισμὸς καὶ ἡ κατανάλωσις. Ἀπὸ τὸ 1958 τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν θὰ ἀρχίσῃ ὠφελούμενον κατὰ τὴν ἑξῆς προοδευτικὴν κατ’ ἔτος μέχρι τοῦ 1960 κλίμακα: 1958 3.9. 1959 4,1 ἑκατομμύρια δολλάρια. 1960 4,2 κ.ο.κ. Καὶ φθάνομεν τὸ ἔτος τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀποπληρωμῆς τοῦ διϋλιστηρίου εἰς 6 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ταὐτοχρόνως καὶ παραλλήλως κέρδος τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τὴν αὐτὴν προοδευτικὴν κλίμακα μεταξὺ 1,8 τὸν πρῶτον χρόνον καὶ καταλήγει εἰς 4,5 ἑκατομμύρια δολλάρια μεταφραζόμενα εἰς δραχμάς. Νομίζω, ὅμως, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἵδρυσις τοῦ διϋλιστηρίου ἔχει πολὺ μεγαλυτέραν σημασίαν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ἐκτὸς ἐκείνης τὴν ὁποίαν ὑποδηλοῦν οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους πρὸ ὀλίγου σᾶς ἀνέφερα. Εἰσέρχεται, κύριοι βουλευταί, καὶ παρακαλῶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, ἡ Ἑλληνικὴ ἀνασυγκρότησις εἰς μίαν νέαν φάσιν. Τὸ μεταπολεμικὸν πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς Ἑλλάδος κατ’ ἀνάγκην διῆλθε καὶ θὰ διέλθῃ ἀπὸ τρία στάδια. Τὸ πρῶτον στάδιον ἦτο τὸ στάδιον τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ζημιῶν τοῦ πολέμου, τῆς ἐπανόδου εἰς τὸ παλαιὸν προπολεμικὸν καθεστώς, καὶ τὸ στάδιον αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ἕνα ἔτος μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον εἶχεν ὁλοκληρωθῆ, διότι πράγματι τότε ἀποκατεστάθησαν καὶ τὰ σιδηροδρομικὰ δίκτυα καὶ οἱ λιμένες καὶ αἱ στοιχειώδεις ὁδικαὶ ἀρτηρίαι μὲ τὰς ὁποίας ἦτο ἐφωδιασμένος ὁ τόπος καὶ πρὸ τοῦ πολέμου. Ὑπάρχει τὸ δεύτερον στάδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς ἐπεκτάσεως καὶ τοῦ συγχρονισμοῦ τοῦ ὑφισταμένου παραγωγικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν ἀνήκουν κατ’ ἐξοχὴν τὰ μεγάλα ἀρδευτικὰ ἔργα. Τὸ στάδιον αὐτό, ἡ φάσις αὐτὴ τῆς ἐπεκτάσεως καὶ τοῦ συγχρονισμοῦ τοῦ ἐξοπλισμοῦ εἶναι κυριώτατα ἀφιερωμένα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ἡ ὁποία εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἐπετέλεσε καθ’ ὅλα τὰ τελευταῖα ἔτη πράγματι θαύματα. Ὑπάρχει ὅμως κύριοι συνάδελφοι, ἕνα τρίτον στάδιον πρὸς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν καὶ τὸ τρίτον αὐτὸ στάδιον τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἶναι τὸ στάδιον ποὺ θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας ἐπὶ βάσεων ὀρθολογικῶν. Ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, ἔτσι ὅπως ἦτο προπολεμικῶς καὶ ἔτσι ὅπως θὰ ἐγίνετο μὲ οἱανδήποτε ἐπέκτασιν τῶν ἤδη ὑφισταμένων μεθόδων τῆς παραγωγῆς, εἶναι μία οἰκονομία, ἡ ὁποία πάσχει ἀπὸ ἐλαττώματα διαρθρωτικά, ἀπὸ ἐλαττώματα θὰ ἔλεγα πάγια τῶν ὁποίων ἡ κοινωνικὴ ἐκδήλωσις ἡ κυριωτέρα εἶναι ἡ ἀνεργία καὶ πρὸ παντὸς ἡ ὑποαπασχόλησις ἡ ὁποία μαστίζει τὴν χώραν. Καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς διαρθρωτικῆς πλέον ἀναδιοργανώσεως τῆς οἰκονομίας θὰ ὁμολογήσητε, κύριοι βουλευταί, ὅτι πλὴν μιᾶς μεγάλης ἐξαιρέσεως τίποτε μέχρι σήμερον δὲν ἔχει γίνει. Ἡ μεγάλη ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν ὑπαινίσσομαι εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς τὸν ἐξηλεκτρισμὸν τῆς χώρας. Ἀλλὰ καὶ ὁ ἐξηλεκτρισμός, εἶναι μία διαδικασία ἡ ὁποία ἐπέρασε καὶ αὐτὴ ἀπὸ τὸ πρῶτον στάδιον καί, ὅπως θὰ ἐπιχειρήσω νὰ σᾶς ἀποδείξω, διανύει αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τελειώνει τὸ δεύτερον στάδιον καὶ ἀρχίζει μόνον νὰ βαδίζῃ πρὸς τὸ τρίτον στάδιον. Ἀποκατεστάθη ἡ προπολεμικὴ κατάστασις, ἐγένετο ἐπέκτασις καὶ συγχρονισμὸς διὰ τῶν τεσσάρων θαυμασίων ἐργοστασίων παραγωγῆς τοῦ ὑφισταμένου ἐξοπλισμοῦ, ἤρχισε νὰ ἐπεκτείνεται τὸ δίκτυον, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν ἔφθασεν ἡ Ἑλλάς, δὲν ἐσημείωσεν ἡ Ἑλλὰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπωμεν τὴν ἠλεκτρικὴν ἐπανάστασιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας εἶχε πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖον εἶναι ἀκριβῶς τὸ πρόβλημα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ νομίζω, ὅτι προέκυψεν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν ἐκείνην τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τῆς εἰσόδου τῆς διαδικασίας τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ εἰς τὸ στάδιον πλέον τὸ τρίτον τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅταν ἔχωμεν ἄφθονον καὶ εὐθηνὸν βιομηχανικὸν ρεῦμα καὶ ὄχι ὅταν ἁπλῶς ἠλεκτροφωτίσωμεν τὴν ὕπαιθρον, διότι τοῦτο σημαίνει ἐπέκτασιν καὶ συγχρονισμὸν τοῦ ὑφισταμένου ἐξοπλισμοῦ, ἀλλὰ ὅταν καταφέρωμεν νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν διὰ παραγωγικοὺς σκοποὺς εἰς τὴν γεωργίαν. Καὶ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι σήμερον μὲ τὸν Μέγδοβα καὶ μὲ τὴν προσπάθειαν ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸ δίκτυον τῆς διανομῆς, ἐπὶ τῆς ὁποίας προσπαθείας θὰ ἐπιμείνῃ ἀπολύτως ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ΔΕΗ, δημιουργοῦνται αἱ προϋποθέσεις οὕτως ὥστε καὶ ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ τρίτον στάδιον. Πάντως, ὅπως καὶ ἐὰν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανικῆς, στενῶς βιομηχανικῆς, ἀναμφισβητήτως εἶναι ἡ πρώτη βασικὴ βιομηχανία τὸ διϋλιστήριον, ἡ ὁποία ἱδρύεται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ πρώτη, ἡ ὁποία ἱδρύεται μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων. Ἡ βιομηχανία αὐτή, εἶναι βασικὴ καὶ διότι ἐπιφέρει βασικὰς πλέον μεταλλαγὰς εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν μας πληρωμῶν, βασικὴ ὅμως εἶναι πρὸ παντός, διότι ἀποτελεῖ ἡ βιομηχανία αὐτὴ ἕνα πυρῆνα, πέριξ τοῦ ὁποίου θὰ ἀναπτυχθῇ σειρὰ ἄλλων βοηθητικῶν βιομηχανιῶν ἐχουσῶν τὰ ὑποπαράγωγα τῆς διϋλίσεως ὡς πρώτην ὕλην. Ἀλλὰ καὶ ἕνας τρίτος λόγος ὑπάρχει, εἰς τὸν ὁποῖον ἐγὼ προσωπικῶς ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν. Ἕνας τρίτος λόγος σημαντικώτατος, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ διϋλιστήριον εἶναι βασικὴ βιομηχανία, εἶναι ὅτι κατ’ ἐξοχὴν μία χημικὴ βιομηχανία αὐτῆς τῆς σημασίας, θὰ συντελέσῃ κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἐξάπλωσιν τῆς τεχνικῆς στάθμης τῆς χώρας. Δὲν εἶμαι δυστυχῶς τεχνικός, ὅπως εἶναι ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ συμβολή μου εἰς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν τοῦ διϋλιστηρίου εἶναι πολὺ μικροτέρα ἀπὸ τὴν ἰδικήν του. Ἀλλὰ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ δὲν εἶμαι τεχνικός, εἶναι πράγματι ἀνυπόκριτος ὁ ἄπειρος θαυμασμὸς τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τοὺς Ἕλληνας τεχνικούς, πρὸς τοὺς τεχνικοὺς κάθε εἴδους, ἀπὸ τὸν ἁπλοῦν εἰδικευμένον ἐργάτην καὶ τὸν τεχνίτην μέχρι τὸν εἰδικευμένον τεχνικὸν ἐπιστήμονα. Ὅλοι ἔχουν ἀποδείξει τὸν τελευταῖον καιρὸν τί καταπληκτικὰς ἱκανότητας προσαρμογῆς πρὸς τὰ προβλήματα ἔχουν. Τί ταχύτητα καὶ τὶ πρωτοβουλίαν ἀναπτύσσουν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Ἀλλὰ λείπει, κ. βουλευταί, εἰς τὴν Ἑλλάδα κάτι. Λείπει μία βάσις, λείπει τὸ ἐργοστάσιον ἐπάνω εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀσκηθοῦν καὶ ἐπάνω, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ πεῖρα τους θὰ πολλαπλασιασθῇ καὶ θὰ αὐξήσῃ. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτὴν πιστεύω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἵδρυσις μιᾶς τοιαύτης μεγάλης βιομηχανίας θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ συγκροτηθῇ τὸ μεγάλο ἐκεῖνο τεχνικὸν ἐπιτελεῖον καὶ γενικώτερον τὸ μεγάλο ἐκεῖνο τεχνικὸν στράτευμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνασυγκροτήσῃ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μίαν οἰκονομίαν ὀρθολογιστικώτερον ὠργανωμένην καὶ λειτουργοῦσαν κατὰ ἕνα τρόπον περισσότερον ἀποδοτικὸν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμόν. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ τὴν κύρωσιν μιᾶς ἄλλης συμβάσεως ἀφορώσης ἐπίσης βασικὸν ἔργον, ἀκόμη μεγαλυτέρας σημασίας, τοῦ διϋλιστηρίου. Πρὶν ἀπαντήσω, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν κριτικὴν τὴν ἀσκηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἴς τινας κριτικάς, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν καὶ εἰς τὸν τύπον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιτελέσω, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἕνα καθῆκον ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν διὰ νὰ ἐπιτελέσουν τὸ ἔργον αὐτό. Ἀπέναντι τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ διαγωνισμοῦ, ἀπέναντι τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν καθηγητῶν καὶ τῶν ἀνωτάτων Κρατικῶν λειτουργῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπεξειργάσθησαν τὸ θέμα τῆς συνθέσεως τοῦ διϋλιστηρίου καὶ ἀπέναντι τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατήρτισε τὴν σύμβασιν αὐτήν. Πολλὲς φορὲς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁμιλοῦμεν μετὰ ποιᾶς τινος ἀγανακτήσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι πάντοτε ἀδικαιολόγητος, περὶ τῆς λεγομένης Ἑλληνικῆς γραφειοκρατίας. Ἀλλὰ ὑπάρχουν, κύριοι, περιπτώσεις καὶ εἶναι αὐτὴ τοιαύτη περίπτωσις, ὅπως οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει ἐμπιστευθῆ ἡ Πολιτεία τὴν ἡγεσίαν τοιούτων ὑπηρεσιῶν, αἰσθάνονται τὸν ἑαυτόν τους ὑπερήφανον. Καὶ νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνήσῃ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ μαζί μου, εἰς τὸ ὅτι ἀξίζουν κάθε ἀναγνώρισιν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος δημοσίᾳ ἐπῄνεσε καὶ τὰ ὁποῖα μὲ ἄοκνον ἐργασίαν μόνα τους προσεφέρθησαν νὰ κάμουν ἕνα ἔργον κατ’ ἐξοχὴν πρωτότυπον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι, κ. συνάδελφοι, θὰ σᾶς ἐκμυστηρευθῶ καὶ τοῦτο. Μετὰ τὸν διαγωνισμόν, ἦτο ἀναγκαῖον νὰ διατυπωθῇ μία συγκεκριμένη σύμβασις. Καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς συγκεκριμένης αὐτῆς συμβάσεως παρουσίασε δυσχερείας τὰς ὁποίας ὁ κ. Ζίγδης, οὔτε εἶναι δυνατὸν κἂν νὰ ὑποπτευθῇ. Πλανᾶται ὁ κ. Ζίγδης, ἐὰν νομίζῃ ὅτι ἡ σύμβασις τοῦ διϋλιστηρίου, εἶναι ἁπλῶς, ὁ νόμος αὐτὸς τὸν ὁποῖον ἐνεφανίσαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πρὸς κύρωσιν. Συνοδεύεται ἡ σύμβασις αὐτή, ἀπὸ ἕτερον νόμον μαθηματικῶν ὑπολογισμῶν, τὸν ὁποῖον οὔτε νὰ μεταφέρω ἠδυνάμην πρὸς ἐπικύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Εὑρίσκεται ὅμως εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ζίγδη καὶ οἱουδήποτε ἄλλου συναδέλφου νὰ τὸν μελετήσῃ. Ἀλλὰ δὲν παρουσιάσθησαν μόνον ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς δυσχέρειαι. Παρουσιάσθησαν τεράστια προβλήματα ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ἀκόμη. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι εἶναι συνηθισμέναι αἱ Ἑλληνικαὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὴν μελέτην ἄλλων θεμάτων, ἀλλὰ δὲν εἶναι συνηθισμέναι αἱ ὑπηρεσίαι μας καὶ κανεὶς ἄλλος ἐν Ἑλλάδι εἰς τὴν μελέτην τοιούτου εἴδους θεμάτων καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ἀκόμη περισσότερον ἀξιοθαύμαστοι αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι εἰργάσθησαν νὰ κάμουν, ὅτι ἐν προκειμένῳ ἦτο δυνατὸν καλύτερον. Καὶ πιστεύω κατὰ συνείδησιν, ὅτι ἡ ἐργασία ὠργανώθη κατὰ τρόπον ἐπιτελικὸν καὶ ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐργασίας αὐτῆς θὰ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ ἔχῃ κάθε λόγον νὰ εἶναι ὑπερήφανον διὰ τὸ ἔργον. Θὰ ἔλθω τώρα εἰς τὰς ἀνησυχίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐγέμισαν τὴν καρδίαν τοῦ κ. Ζίγδη, καὶ αἱ ὁποῖαι τὸν ἠμπόδισαν νὰ χαρῇ τὸ μεγάλο αὐτὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀποκτᾷ διϋλιστήριον, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐχώρισαν τὸν κ. Ζίγδην ἀπὸ τὴν παμμεγίστην πλειοψηφίαν τῶν Ἑλλήνων, ἡ ὁποία ἀκούει ἀπὸ τὸ 1947 νὰ γίνεται λόγος περὶ διϋλιστηρίου καὶ ἡ ὁποία βλέπει τώρα τὸ διϋλιστήριον ἱδρυόμενον. Ὅλα αὐτά, δὲν σημαίνουν, ὅτι τὸ διϋλιστήριον, ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατὰ τὸν δυνατὸν ἄψογον τρόπον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς; Καὶ ἰσχυρίζομαι ὅτι ἐγένετο καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω. Εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι τὸ διϋλιστήριον στερεῖται ἀποθειοτῆρος. Λησμονεῖ ὁ κύριος συνάδελφος, ὅτι μέσα εἰς τὸ σχέδιον ἔχει προβλεφθῆ ἀκόμη καὶ ἡ θέσις τοῦ ἀποθειωτῆρος. Ἁπλῶς ἐπειδὴ στοιχίζει ἓν ἑκατομ. δολλ. καὶ ἐπειδὴ τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα θὰ κατασκευάζωνται θὰ εἶναι πολὺ ἀνώτερα τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα καταναλίσκομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν συντρέχει λόγος ἄμεσος, διὰ νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς τὴν ἀποθείωσιν τῶν προϊόντων. Προβλέψαμεν ὅμως τὴν θέσιν, διὰ νὰ δύναται νὰ γίνῃ ὁποτεδήποτε. Ὡς γνωρίζετε, ὁ ἀποθειωτὴρ αὐτὸς πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸ ντιζελώϊλ, τὸ ὁποῖον ὅμως ὡς προβλέπεται ὑπὸ τῆς συμβάσεως, εἶναι πολὺ ἀνώτερον τῆς ποιότητος τῆς ὁριζομένης ἀπὸ τὰς προδιαγραφὰς τοῦ Ν.Α.

Τ.Ο.

§61Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δώσατέ μας ἀριθμούς.

§62Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ Κυβέρνησις σᾶς διαβεβαιοῖ περὶ τοῦ ἑξῆς. Πρῶτον ὅτι ὁ ἀποθειωτὴρ δύναται νὰ μπῇ ὁποτεδήποτε καὶ δεύτερον ὅτι τὸ ντιζελώϊλ εἶναι ἀνώτερον τῶν προδιαγραφῶν τοῦ

Ν.Α.Τ.Ο.

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσω εἰς μίαν ἑκάστην τῶν κατηγοριῶν. Ἔρχομαι μετὰ ταῦτα εἰς τὸ θέμα τῆς θέσεως τοῦ διϋλιστηρίου. Ἀκολουθῶ τὴν σειρὰν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ κ. Ζίγδης. Ἐν προκειμένῳ ὑπῆρχον δύο προβλήματα. Τὸ πρόβλημα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὸ πρόβλημα τὸ οἰκονομικόν. Θέσεις διὰ τὸ διϋλιστήριον ἦσαν τρεῖς. Ἡ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τοῦ Κερατσινίου, ἡ τῶν Σεληνίων καὶ ἡ τοῦ Ἀσπροπύργου. Αἱ λύσεις ὅμως εἶναι τέσσαρες καὶ ἐπὶ τοῦ λογοπαιγνίου αὐτοῦ ἐστηρίχθη ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ζίγδη, διότι λύσεις Ἀσπροπύργου εἶναι δύο. Μία σκέτη Ἀσπροπύργου τὴν ὁποίαν ἀπέρριψεν τὸ Ναυτικὸν ἐπιτελεῖον καὶ μία Ἀσπροπύργου καὶ Μεγάρων, τὴν ὁποίαν ἐνέκρινεν καὶ τὸ Ναυτικὸν Ἐπιτελεῖον καὶ τὸ Γ.Ε.ΕΘ.Α. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ εὐθηνοτέρα λύσις, χωρὶς καμμίαν συζήτησιν, θὰ ἦτο ἡ λύσις τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Κερατσινίου. Ἡ λύσις αὕτη, διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι εἶναι κατάδηλοι, ἀποκλείεται. Ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς ἀσφαλείας καὶ ἐπὶ τῆς θέσεως αὐτῆς τοῦ διϋλιστηρίου δὲν ἐγεννήθη κανένα ζήτημα. Ἡ λύσις αὐτὴ πράγματι θὰ ἦτο εὐθηνοτέρα. Ἄς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὰς ὑπολειπομένας λύσεις. Ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, ἡ λύσις τῶν Σεληνίων καὶ ὑπάρχει πράγματι ἡ λύσις τοῦ Ἀσπροπύργου, τοῦ Ἀσπροπύργου μόνον, καὶ τοῦ Ἀσπροπύργου–Μέγαρα. Ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἀσπροπύργου μόνον πρέπει νὰ γίνῃ ὑποδιαίρεσις. Ὑπάρχει Ἀσπροπύργου μόνον, χωρὶς νὰ διανοιχθῇ ὁ πόρος τοῦ στενοῦ καὶ ὑπάρχει Ἀσπροπύργου μὲ διάνοιξιν τοῦ πόρου τῶν Μεγάρων. Δὲν ἠμπορεῖ, διὰ λόγους ἀσφαλείας, νὰ συζητηθῇ ἡ λύσις Ἀσπροπύργου μόνον, δηλαδὴ χωρὶς διάνοιξιν τοῦ πόρου, διὰ λόγους καταδήλους ἐπίσης ἀφορῶντας εἰς τὴν ἀσφάλειαν. Καὶ τώρα, μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα καὶ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν μας αὐτὰς τὰς λύσεις, παρακαλῶ νὰ συζητήσωμεν τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, ἀφοῦ σᾶς παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ἐγένετο σύσκεψις ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν μετείχομεν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ἐγὼ καὶ μετεῖχον καὶ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι, ἀμφοτέρων τῶν Ὑπουργείων. Ἐξεπροσωπήθησαν δὲ δι’ ἀνωτάτων των στελεχῶν τὰ ἁρμόδια Ἐπιτελεῖα τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ καὶ ἐγένετο μακροτάτη συζήτησις ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας. Καὶ διὰ νὰ τελειώνωμεν κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας ἅπαξ διὰ παντός, διεσαφηνίσθη ὅτι ἡ καλυτέρα λύσις ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας εἶναι ἡ λύσις, ἡ ὁποία τώρα δίδεται καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω διὰ ποίους λόγους δίδεται. Ἐξητάσθη ἀκόμη καὶ ἡ τοπικὴ διαμόρφωσις τοῦ ἐδάφους καὶ ἐμελετήθη ὅτι καὶ εἰς περίπτωσιν ἀκόμη βομβαρδισμοῦ καὶ εἰς περίπτωσιν ποὺ τὰ τάνκς, τὰ τοποθετημένα εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἀσπροπύργου, διότι θὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τῶν ἄλλων τῶν Μεγάρων, θὰ ἀνεφλέγοντο καὶ θὰ ἐχύνετο τὸ πετρέλαιον καὶ θὰ ἐχύνοντο τὰ καύσιμα, ὅτι τὰ καύσιμα αὐτὰ θὰ ἐχύνοντο εἰς ἕνα εἶδος λεκανοπεδίου φυσικοῦ, τὸ ὁποῖον σχηματίζεται ἐκεῖ καὶ ὅτι κανεὶς κίνδυνος δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἐπεκτάσεως. Εἶπον καὶ ἄλλα οἱ ἁρμόδιοι τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ἐκπροσωπουμένη ὑπὸ τῶν ὡς ἄνω ὑπουργῶν, κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἔπρεπεν, ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, νὰ προκρίνῃ τὴν λύσιν περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα. Βεβαίως καὶ ἡ λύσις τῶν Σελινίων, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω μετά, εἶναι λύσις ἡ ὁποία, ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, εἶναι παραδεκτή. Θὰ ἴδωμεν ὅμως διατὶ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας ἡ λύσις ὡς αὕτη δίδεται εἶναι καλυτέρα. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομίας τελικῶς, οἰκονομίας ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν τῆς λέξεως σημασίαν, εἶναι κατὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς Κυβερνήσεως, διὰ πολλοὺς λόγους, προτιμοτέρα. Καὶ ἐν πρώτοις θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀναφερθῶ εἰς πίνακα συγκριτικόν, ὁ ὁποῖος συνετάγη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Γεν. Διευθυντῶν τῶν Ὑπουργείων Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας βάσει στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἠμπόρεσαν νὰ συλλέξουν καὶ βάσει τῶν προϋπολογισμῶν τοὺς ὁποίους ἠμπόρεσαν νὰ σχηματίσουν.

§63Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, μᾶς δίδετε παρακαλῶ, τὴν ἡμερομηνίαν τοῦ πίνακος αὐτοῦ;

§64Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι τῆς 17.2.55. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ὁμιλήσω περὶ τῆς λύσεως Ἁγίου Γεωργίου, ἡ ὁποία εἴπαμεν ὅτι ἀποκλείεται. Ἔχομεν, λοιπόν, σύνολον κόστους λύσεως Σελινίων 3 ἑκατομμ. δολλάρια Ἀσπροπύργου μόνον, ἀλλὰ μὲ διάνοιξιν τοῦ πόρου, δολλ. 4.580 ἑκατομμύρια.

§65Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Βλέπω, κύριε ὑπουργέ, ὅτι δὲν ἀπορεῖτε διὰ πράγματα διὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν ἀπορίαι διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§66Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐξηγήσω πῶς ἔχουν τὰ πράγματα μὲ πᾶσαν ἀντικειμενικότητα. Σεῖς ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα καὶ κατετρομάξατε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Καὶ ἐγὼ προσπαθῶ νὰ παρέλθῃ ὁ τρόμος αὐτός. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ 3 ἑκατομμ. δολλάρια παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐξηγήσω ἀμέσως ὅτι κατὰ τοὺς ἀρχικοὺς ὑπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον γίνει, πάλιν ἐφθάναμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν τριῶν ἑκατομμ. Ἀλλ’ εἶχε τότε ἡ ὑπηρεσία ὑποτιμήσει τὴν ἀξίαν τῶν σωληνώσεων καὶ ὑπερτιμήσει τὸ ἀναγκαιοῦν ποσὸν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς προβλῆτος καὶ τῆς ἐκβαθύνσεως διὰ τὴν παραλαβὴν τοῦ πετρελαίου. Τὰ κονδύλια αὐτὰ συμψηφίζονται καὶ ἀγόμεθα εἰς ἕνα ποσὸν τριῶν ἑκατομμ. καὶ εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν τῶν Μεγάρων καὶ εἰς τὴν ἄλλην τῶν Σελλινίων. Θὰ ὁμιλήσω κατόπιν, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τῆς διαφορᾶς ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα ἐκμεταλλεύσεων, ἀντλήσεων κλπ. Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ διαφορᾶς, ὅπως εἶπεν ὁ ναύαρχος ἀξιότιμος κύριος Σακελλαρίου, καὶ ἔγραψεν εἰς ἓν ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσε, περὶ 7.900 ἑκατομμυρίων Γερμανικῶν μάρκων καὶ ἄλλων τοιούτων ποσῶν —καὶ νομίζω, ὅτι ἐξ αὐτοῦ παρεσύρθη καὶ ὁ κύριος συνάδελφος ἐκ Ρόδου εἰς τὸ νὰ ἀνακοινώσῃ τοιαῦτα πράγματα πρὸς τὴν Βουλὴν —τοῦτο συμβαίνει διότι γίνεται ἁπλούστατα μία σύγχυσις. Πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ διϋλιστήριον, τὸ ὁποῖον τώρα κατασκευάζομεν, εἶναι ἀκριβότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προσέφερεν ἡ HYDROCARBON κατὰ τὸν διαγωνισμόν. Καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατὶ εἶναι ἀκριβότερον. Καὶ λόγῳ τῆς τοποθεσίας του—ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἴτε τὸ ἐτοποθετοῦμεν εἰς τὰ Σελίνια εἴτε ἐκεῖ ποὺ τὸ ἐτοποθετήσαμεν, εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἐφθάναμεν— ἀλλ’ εἶναι ἁπλούστατα ἀκριβότερον, διότι τοῦ προσεθέσαμεν ὡρισμένας βασικῆς σημασίας μονάδας, τὰς ὁποίας θὰ σᾶς εἴπω ἂν θέλετε. Θὰ τυπώσῃ, κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ Κυβέρνησις τόμον διὰ τὸ διϋλιστήριον καὶ θὰ σᾶς τὸν ἀφιερώσῃ. (Χειροκροτήματα). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφοι, νὰ προβῶ εἰς μίαν σύγκρισιν τῶν δύο τοποθεσιῶν, Σελινίων καὶ Ἀσπροπύργου. Δηλαδή, Ἀσπρόπυργος–Μέγαρα, τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν ἐδώσαμε.

§67Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ἄλλο Σαλαμὶς–Πόρος, τί εἶναι;

§68Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ διανοιγῇ πόρος, διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ μπαίνουν ἀκινδύνως τὰ πλοῖα. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ λύσις τῶν Σελινίων ἔχει τοῦτο τὸ τεχνικὸν μειονέκτημα: Ὅτι τὰ προϊόντα τῆς διϋλίσεως δι’ ὑποβρυχίων σωληνώσεων θὰ ὡδηγοῦντο πρὸς τὴν κατανάλωσιν. Διότι ὡς γνωστόν, ἡ Σαλαμὶς εἶναι νῆσος καὶ θὰ πρέπει ὑποβρυχίως νὰ ἔλθουν τὰ προϊόντα αὐτὰ διὰ σωληνώσεως πρὸς τὴν κατανάλωσιν. Ἡ λύσις αὐτὴ δὲν εἶναι τεχνικῶς ἀδύνατος, ἔχουν ὅμως ἐκφρασθῆ ἀμφιβολίαι τινὲς ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς. Καὶ ἐξετίμησεν ἡ Κυβέρνησις, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν γνώμην σοβαρωτάτων τεχνικῶν καὶ δισταγμούς, ἐκφρασθέντας καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη ὁ κ. συνάδελφος, ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διακινδυνεύσῃ τὸ θέμα, ἐκτὸς ἂν ἦτο ἀνάγκη ἀναπόδραστος. Καὶ ἐσκέφθη, ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰς μίαν χώραν, ἡ ὁποία ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς, δὲν ἔχει τεραστίαν τεχνικὴν ἀνάπτυξιν, ἡ παραμικρὰ διαταραχὴ εἰς τὰς σωληνώσεις θὰ ἠμποροῦσε νὰ δημιουργήσῃ ἀφάνταστον ἀναστάτωσιν εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς ὅλης οἰκονομίας. Δι’ αὐτό, ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις, ἂν ἠμπορῇ νὰ τὸ ἀποφύγῃ.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμ.). Ἰδίως τοῦ ἑνὸς σωλῆνος.

§70Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν θέλω νὰ προβῶ εἰς λεπτομερείας. Ἐγὼ θέλω νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν οὐσιωδῶν σημείων, διότι δὲν πρόκειται ὅλοι νὰ γίνωμεν τεχνικοί, ὅπως καὶ ἐγὼ δὲν ἔγινα τεχνικός, μολονότι ἐπὶ 6 μῆνας ὅλο αὐτὴν τὴν δουλειὰ κάμνω. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ τὸ μειονέκτημα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σκεφθῆτε καὶ τοῦτο. Ἡ Σαλαμὶς εἶναι ναυτικὴ βάσις. Νομίζετε, ὅτι εἶναι σκόπιμος ἡ συνύπαρξις μιᾶς βιομηχανίας ἐπὶ τῆς νησίδος Σαλαμῖνος, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἡ ναυτικὴ βάσις; Νομίζετε ὅτι θὰ ἦτο εὔκολος ἡ ζωὴ τοῦ διϋλιστηρίου ὡς μονάδος οἰκονομικῆς ἐκεῖ; Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ρυθμίζονται αὐτὰ τὰ πράγματα, πῶς ἠμποροῦμε νὰ θελήσωμεν νὰ ἱδρύσωμεν μίαν βάσιν βιομηχανικήν, ἐνδεχομένως, πέριξ τῆς ὁποίας θὰ ἱδρυθοῦν ἄλλαι δευτερεύουσαι βιομηχανίαι; Φαντάζεσθε ὅτι εἶναι ὁ κατάλληλος τρόπος μία μικρὰ νησὶς διὰ τὴν ἵδρυσιν αὐτὴν τῶν βιομηχανιῶν, μία μικρὰ νησίς, ἡ ὁποία τελεῖ ὑπὸ τὰς εἰδικὰς στρατιωτικὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ ἡ Σαλαμίς; Καὶ ὕστερα, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας. Ἡ μόνη δυνατὴ συγκοινωνία θὰ ἦτο ἡ θαλασσία συγκοινωνία καὶ ἡ συγκοινωνία διὰ τῶν περιφήμων αὐτῶν ἀγωγῶν. Ἐνῷ ὁ Ἀσπρόπυργος παρουσιάζει τὸ πλεονέκτημα ὅτι καὶ θαλασσίαν συγκοινωνίαν ἔχει καὶ κόμβος ὁδικὸς εἶναι καὶ σιδηροδρομικός. Τί ἄλλο θὰ εἶναι; Ἀλλ’ ἐρωτᾷ ὁ κ. Ζίγδης ἀκόμη καὶ συνέδεσε τὸ θέμα μὲ τὴν διαφορὰν τοῦ κόστους μεταξὺ τῆς μιᾶς λύσεως καὶ τῆς ἄλλης, τὸ θέμα ὅμως εἶναι ἄσχετον. Διατὶ ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ἐργοστασίου; Μὰ διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ἐργοστασίου διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ ποιότης τῆς βενζίνης. Ἔχομεν ἤδη προβλέψει βενζίνην 90 ὀκτανίων, δηλ. ἡ βενζίνη τῶν 90 ὀκτανίων εἶναι ἡ καλυτέρα βενζίνη, ἡ κυκλοφοροῦσα εἰς τὴν Ἀμερικήν. Διὰ νὰ παραχθῇ ὅμως αὐτὴ ἡ βενζίνη ἐχρειάσθη νὰ βελτιωθῇ ἡ μονὰς περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Ζίγδης, καὶ ἡ μὲν μία μονὰς ἦτο τῶν 6.000 βαρελίων καὶ ἡ ἄλλη τῶν 8.200 βαρ. Καὶ κάνει αὐτὴν τὴν σύγκρισιν ὁ κ. Ζίγδης μεταξὺ τῆς μιᾶς τῶν 6.000 βαρελ. καὶ τῆς ἄλλης τῶν 8.200 βαρελίων καὶ ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔχουν τὰς αὐτὰς τιμάς. Ἐνῷ ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς εἶναι ἀπαραίτητον τὸ ἠλεκτρικὸν ἐργοστάσιον νὰ ἔχῃ κάποιαν διαφορὰν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου πρῶτον. Δεύτερον, διότι γίνεται μετατροπὴ ἀτμοκινήτων στοιχείων καὶ ἐγκαταστάσεων εἰς ἠλεκτροκίνητα. Πρέπει ἀκόμη νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ λύσις ἡ ὁποία δίδεται, εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δημιουργῆται διαφορὰ 4.000 δολλαρίων ἐτησίως ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ ἐγκατάστασις ἡ ἤδη προτεινομένη θὰ ἐξώδευε κατὰ τὸ ποσόν του ὀλιγώτερον τετρααιθυλοῦχον μόλυβδον διὰ νὰ γίνεται ἀκριβῶς ἡ ἐνίσχυσις εἰς ὀκτάνια, 4.000 δολλάρια ἐτησίως εἶναι ἡ διαφορά. Καὶ ἡ ἐκ τῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπερχομένη, μείωσις τῶν δαπανῶν ἐκμεταλλεύσεως εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἀποσβέννυται ἐντὸς δύο ἐτῶν ἡ διαφορὰ τῆς δαπάνης. Περὶ αὐτῶν ὅλων, ὑπάρχουν ἔγγραφα, τεχνικῶν βεβαίως, καὶ δὲν ἀποτελοῦν ἰδικάς μου γνώμας. Καὶ ταῦτα πάντα, εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κ. συναδέλφων. Ἀλλά, ὅταν κανεὶς νομίζῃ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διαβάσῃ μίαν σύμβασιν καὶ νὰ εὕρῃ 150 λάθη, τὰ ὁποῖα, ἄνθρωποι, ἀπασχοληθέντες ἐπὶ μῆνας δὲν ἠμπόρεσαν νὰ εὕρουν, αὐτὰ παθαίνει. Λοιπόν, ἔναντι ὅλων αὐτῶν τῶν πλεονεκτημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ λύσις, ὅπως τὴν ἐπροτείναμεν, πράγματι ὑπάρχει, κ. συνάδελφοι, μία ἐτησία ἐπιβάρυνσις τῆς ἐκμεταλλεύσεως κατὰ 60 χιλ. δολλάρια, ὅταν αἱ ἐτήσιαι δαπάναι λειτουργίας ἀνέρχωνται εἰς 4 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, εἶπεν, ἔναντι ὅλων αὐτῶν τῶν πλεονεκτημάτων, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω, ἀξίζει ὁ κόπος νὰ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ μικρὰ ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία δὲν ἐμποδίζει ἐκεῖνα τὰ ἀποτελέσματα τὰ οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐξέθηκαν ἅπαντες οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Ἀλλά, κύριοι, ὑπάρχει τὸ μέγα θέμα τῆς τιμῆς. Δὲν κάμνομεν ἐργοστάσιον 17,5 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Κάμνομεν ἐργοστάσιον 18 ἑκατομμυρίων. Καὶ θὰ σᾶς δώσω ἐξήγησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§71Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Χωρὶς ὅμως ἀποθείωσιν.

§72Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐκθέσω τὸ θέμα ἐν ἠρεμίᾳ καὶ θὰ ἴδητε τί σημαίνει ἡ μία πρότασις καὶ τί σημαίνει ἡ ἄλλη. Μὴ ταρασσώμεθα. Ὅταν ἠκούσατε αὐτὰ τὰ πράγματα, θὰ εἴπατε, 9.900–10 καὶ ἡμεῖς ἐπροτιμήσαμεν ἕνα ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον κοστίζει 18; Καὶ ὁ κ. Ζίγδης, θὰ ἔπρεπε νὰ εὕρῃ κἄποιαν δικαιολογίαν. Ἄλλως ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ ἢ νὰ ἐγκλεισθῶμεν εἰς φρενοκομεῖον ἢ νὰ παραπεμφθῶμεν εἰς εἰδικὸν δικαστήριον καὶ ὄχι μόνον ἡμεῖς, ἀλλὰ δὲν ξεύρω καὶ ἐγὼ καὶ πόσος ἄλλος κόσμος, ὁ ὁποῖος μεθ’ ἡμῶν συνέπραξε, διότι μὲ ἀνοικτὰς τὰς θύρας ἐγένοντο καὶ συμπραττούσης τῆς ἱεραρχίας καὶ τῶν δύο Ὑπουργείων προσεπαθήσαμεν νὰ λύσωμεν τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέκυψαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διαπραγματεύσεων αὐτῶν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἐκθέσω τὸ πρᾶγμα. Αἱ προσφοραὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθοῦν, διότι ἐκείνη μὲν ἡ προσφορά, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἔχομεν, εἶναι μία προσφορὰ συγκεκριμένη καὶ ἔχει περιγραφήν, ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ περιγραφὴ τοῦ ἐργοστασίου, προβλέπεται δὲ ἀκόμη καὶ ἡ ἔτι περαιτέρω περιγραφὴ καὶ τοῦ παραμικροῦ μέρους τοῦ ἐργοστασίου. Ἡ ἄλλη προσφορὰ τί λέγει; Ὅτι μία ἰδιωτικὴ ἑταιρεία ἀνελάμβανε νὰ κάμῃ ἕνα διϋλιστήριον, τὸ ὁποῖον εἰς ἁδροτάτας γραμμὰς περιέγραφε. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ ἕνα σπίτι πάει νὰ κάμῃ κανεὶς καὶ δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν μηχανικόν, κάμε μου ἕνα σπίτι τριῶν δωματίων, διότι ὑπάρχουν σπίτια τριῶν δωματίων ποὺ στοιχίζουν τὸ αʹ ποσόν, ὅπως καὶ τὸ βʹ ποσόν. Ἐδῶ πέραν, ὁ κ. Ζίγδης μᾶς μέμφεται διὰ σωρείαν λεπτομερειῶν, καὶ μᾶς λέγει ὅτι ἐκεῖνο δὲν ἦτο ἔτσι, ἐκείνη ἡ μονὰς ἦτο ἄλλως εἰς τὴν πρότασιν Συρεγγέλα. Περὶ ποίων μονάδων γίνεται συζήτησις, εἰς τὴν πρότασιν Συρεγγέλα; Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὑπῆρχεν ἡ διαβεβαίωσις, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ καὶ αὐτὴ ἡ ἀποθείωσις, ἀλλὰ δὲν περιγράφεται τί ἄλλο ἀντίστοιχον θὰ ὑπῆρχεν. Ἀλλά, παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, μὴ βιαζώμεθα. Δὲν εἶναι τὸ θέμα αὐτό. Δὲν ὑπῆρχε καμμία διαβεβαίωσις περὶ τοῦ τί θὰ στοιχίσῃ τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὸν κ. Συρεγγέλαν. Ἡ δὲ πρότασις αὐτή, εἶχε χαρακτῆρα ἐνδεικτικόν, ὡς πρὸς τὸ κόστος. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐκ Ρόδου, ὅτι ἀηδίασεν ὁ κ. Συρεγγέλας καὶ δι’ αὐτὸ δὲν μετέσχεν εἰς τὸν νεώτερον διαγωνισμόν. Ὁ κ. Συρεγγέλας, εἶναι καλὸς καὶ ἀξιέπαινος βιομήχανος, ἀλλὰ δὲν φαντάζομαι νὰ ἀηδίασεν. Ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ρόδου συνάδελφος, δὲν ἀνέγνωσε μίαν ἔκθεσιν τοῦ Ἐπιμελητηρίου, δημοσιευθεῖσαν εἰς τὰ Τεχνικὰ Χρονικά, διότι ἡ ἔκθεσις τάδε λέγει: «Ὡς πρὸς τὰς τιμὰς..... (ἀναγινώσκει) .....». Περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ κ. Συρεγγέλας εἶχεν εἴπει, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ φορολογηθῇ, ἀλλὰ νὰ πληρώνῃ 1% ἐπὶ τοῦ προϊόντος. Κατόπιν βεβαίως εἶπεν, ὅτι δέχεται νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν φορολογίαν. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι καὶ εἰς τὴν φορολογίαν ὑπαγόμενος, ἐὰν οἱ ὑπολογισμοὶ ὅλων τῶν τεχνικῶν εἶναι ἀληθεῖς, ὅτι καὶ φορολογούμενος θὰ ἀπεκόμιζεν ὅσον κέρδος ἀποκομίζει τις, ὅταν κάμνῃ τὸν χρόνον κέρδη 110 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὰ κέρδη τοῦ διϋλιστηρίου, εἶναι 110. Θὰ φορολογῆται ἐπ’ αὐτῶν. Τὰ ὑπόλοιπα δέ, θὰ τὰ κερδίζῃ. Αὐτὸ εἶναι βέβαιον. Δὲν τὸν μέμφομαι, ἀλλὰ λέγω, τί βγαίνει ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, ὅπως τοὺς παρέστησεν ὁ κ. Ζίγδης. Λυποῦμαι, διότι ἀναγκάζομαι ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ εἰσέλθω εἰς τοιαύτας λεπτομερείας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται ἀπὸ συνάδελφον, ὡς ὁ κ. Ζίγδης, τοιούτου εἴδους ἐπιχειρήματα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ὑπάρχουν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ ἄλλα μειονεκτήματα τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτονόητα. Δὲν θέλω καθόλου νὰ ὑποτιμήσω κανένα Ἕλληνα βιομήχανον καὶ πολὺ ὀλιγώτερον βιομηχάνους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς ἕνα διαγωνισμὸν καὶ οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν νὰ κάμουν ὅ,τι ἠμποροῦσαν καὶ προσέφεραν ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον, διὰ τῆς προσφορᾶς ποὺ ἔκαμαν. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Ἀλλὰ δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν πρέπει καὶ ἡμεῖς, ὡς Κυβέρνησις καὶ ὡς ὑπουργοί, νὰ κάμνωμεν τὸ καθῆκόν μας. Ὁ κ. συνάδελφος, δὲν εἶχεν ἐν προκειμένῳ νὰ κάμνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἐπιμελητηρίου. Πῶς προέκυψεν ἡ οἱαδήποτε τιμὴ τοῦ διϋλιστηρίου; Νὰ σᾶς εἴπω. Τὸ διϋλιστήριον ἀποτελεῖται —ὁμιλῶ χονδρικῶς— ἀπὸ μονάδας, αἱ ὁποῖαι εἶχον προβλεφθῆ εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ ἀπὸ μονάδας ποὺ δὲν εἶχον προβλεφθῆ. Διὰ τὸ πρῶτον μέρος, ἔγινε διαγωνισμός. Μετέσχον τρεῖς οἶκοι μεγάλοι ἀπὸ ἀπόψεως κατασκευαστικῆς. Ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι δύο οἶκοι, οἱ ὁποῖοι ἔκαμον ἄλλας προσφοράς. Αὐταὶ ἦσαν αἱ τιμαὶ ποὺ προσεφέρθησαν καὶ ἠλέγχθησαν κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς κατωρθώσαμεν νὰ συγκεντρώσωμεν. Αἱ τιμαὶ αὐταὶ εἶναι λογικαὶ καὶ συμφώνως πρὸς τὴν διεθνῆ πρακτικήν. Παρακάτω, ἔγιναν ἀπὸ τὸν τεχνικὸν σύμβουλον ὡρισμένοι ὑπολογισμοὶ ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων στοιχείων, τὰ ὁποῖα δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰ διϋλιστήρια. Καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπολογισμοὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε συναδέλφου, νὰ τοὺς ἐλέγξῃ ἕνα πρὸς ἕνα, περὶ τοῦ ποῦ καὶ εἰς ποίας περιπτώσεις αἱ τιμαὶ αἱ προσφερθεῖσαι δι’ αὐτὰς τὰς μονάδας, ἦσαν ἢ δὲν ἦσαν ὑπερβολικαί. Καὶ ὅπου ἦσαν ὑπερβολικαί, ἔγιναν διαπραγματεύσεις καὶ πολλὲς φορὲς ἠναγκάσθημεν νὰ πάρωμεν ὡρισμένας ἀποφάσεις, ὅπως παίρνει κανεὶς πάντοτε, ὅταν γίνωνται διαπραγματεύσεις αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε ὅτι τὰ Διϋλιστήρια, ὡς ταῦτα διεμορφώθησαν εἶναι τέλεια καὶ ἠξεύρομεν ἀκριβῶς τί ἀγοράζομεν, ἐνῷ τὸ ἄλλο εἶναι ἄγνωστον. Ἄλλωστε, ἐὰν μοῦ ἐπετρέπατε μίαν παρατήρησιν, θὰ εἴπω ὅτι τὸ μειονέκτημα τὸ μόνον τοῦ διαγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος προεκηρύχθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ γίνῃ διϋλιστήριον, ἦτο δὲν ὑπῆρχον ἀκριβῶς προδιαγραφαὶ καὶ δι’ αὐτὸ μετὰ τὸν διαγωνισμὸν πράγματι ἠναγκάσθημεν.....

§73Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῦ ἦτο ὁ σύμβουλος, ποὺ εἴχομεν ἐδῶ;

§74Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἦλθε μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις διὰ νὰ κρίνῃ.

§75Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸν Δεκέμβριον ἔγιναν αἱ διαπραγματεύσεις.

§76Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἐκάμομεν κανενὸς εἴδους διαπραγματεύσεις τὸν Δεκέμβριον. Θὰ ἴδετε τί ἐκάμομεν. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐζήτησε νὰ τοῦ παραδώσωμεν τὴν ἔκθεσιν τῶν καθηγητῶν, καὶ εἶπεν ὅτι μυστηριωδῶς ἐξηφανίσθη. Ὑπάρχουν καὶ αἱ ὑπογραφαὶ ὅλων τῶν μελῶν, ὅλων τῶν καθηγητῶν καὶ ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§77Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ ποίαν Ἐπιτροπὴν ὁμιλεῖτε;

§78Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διὰ ποίαν θέλετε;

§79Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ μοῦ εἴπητε τί ἀπήντησεν ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ τοῦ διαγωνισμοῦ ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ διαγωνισμοῦ τοῦ Σεπτεμβρίου.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμ.). Διὰ νὰ μὴ σᾶς φύγῃ ἡ σειρὰ διὰ νὰ κατατοπισθῇ ἡ Βουλή, εἴπατε πρῶτον, πότε ἔγινεν ἡ δημοπρασία, μετὰ διὰ τὸν σύμβουλον, διατὶ ἐκλήθη, πῶς ἐκλήθη καὶ πρὸς ποῖον σκοπὸν καὶ τί ἔπραξε. Δὲν ἔχει κατατοπισθῆ ἡ Βουλή.

§81Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἕνα σημεῖον νὰ διευκρινισθῇ, νὰ μοῦ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν.

§82Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σεῖς θέλετε τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ; Νὰ σᾶς τὴν διαβάσω.

§83Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τοῦ Σεπτεμβρίου.

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μάλιστα. Γίνεται συζήτησις διὰ νὰ ἀποκτήσῃ συνείδησιν ἡ Βουλή, ὅτι ἡμεῖς κάμνομεν ἔργα καὶ τὰ ἔργα τὰ κάμνομεν βάσει τῆς ἠθικῆς καὶ τῶν κανόνων, τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλει ἡ ἐπιστήμη, ὅσον ἠμποροῦμεν νὰ τὴν πληροφορηθῶμεν τὴν ἐπιστήμην, βεβαίως, διότι δὲν εἴμεθα κατασκευασταὶ πετρελαίων, καὶ ὅτι αἱ λύσεις, τὰς ὁποίας δίδει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, εἶναι αἱ καλύτερον δυναταὶ λύσεις καὶ διψᾷ ὁ λαὸς διὰ λύσεις. (Χειροκροτήματα). Ἐζήτησεν ὁ κ. συνάδελφος, νὰ τοῦ εἴπω τί λέγει ἡ Ἐπιτροπή. Λέγει, λοιπόν: «Ἡ ἐπιτροπὴ εἰσηγεῖται ὅπως ταχθῇ εἰς τοὺς δύο ἀνωτέρω οἴκους HYDROCARBON καὶ UHDE βραχεῖα προθεσμία τριῶν ἕως τεσσάρων ἑβδομάδων, ὅπως παρατείνουν τὴν ἰσχὺν τῆς ἐγγυήσεως συμμετοχῆς εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἐπὶ ἕνα εἰσέτι τρίμηνον, παρουσιάσουν ἐμπεριστατωμένους ἀναλυτικοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα δαπανῶν, συνοδευομένων ὑπὸ προδιαγραφῶν βάσει ὁδηγιῶν καὶ κατευθύνσεων χορηγηθησομένων ὑπὸ τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου τῆς Κυβερνήσεως. Τρίτον κατονομάσουν τὰ ἐργοστάσια εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀναθέσουν τὴν κατασκευὴν τοῦ κυρίως μηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ διϋλιστηρίου. Τέταρτον, νὰ διευκρινίσουν ὁριστικῶς τοὺς ὅρους χρηματοδοτήσεως τοῦ ἀναληφθησομένου ὑπ’ αὐτῶν ἔργου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐκλείψῃ πᾶσα μελλοντικὴ ἀμφισβήτησις ἢ ἐπιφύλαξις ἐκ μέρους αὐτῶν». Ὑπογραφαὶ Καλίνσκης, Ἀσκητόπουλος, Μπαζώτης, Σίδερης, Κανέλλης.

§85Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡμερομηνία;

§86Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). 22 Νοεμβρίου 1954.

§87Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι τοῦ διαγωνισμοῦ τοῦ Σεπτεμβρίου.

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Σεπτεμβρίου ἀποφαίνεται μελετήσασα τὸ θέμα εἰς τὰς 22 Νοεμβρίου 1954;

§89Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀφοῦ θέλετε ἔτσι, θὰ ἀπαντήσω μὲ τὸν ἴδιον τρόπον.

§90Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ ἐρωτᾶτε, διατί ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπήντησε τὴν 22αν Νοεμβρίου; Τόσον ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ βγάλῃ τὸ πόρισμα. Διότι δὲν ἦτο εὔκολον νὰ βγῇ τὸ πόρισμα, ἔπρεπε νὰ συγκρίνουν ἀνομοιότατα πράγματα, ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀναγωγή.

§91Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς παραιτήσεώς μου τὴν 11 ἢ 12 Νοεμβρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι εὑρίσκετο ὑπὸ μελέτην καὶ ὑπεβλήθη μετά τινα χρόνον.

§92Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ προβῶ εἰς τὴν ἑξῆς ὁμολογίαν, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ὑποβολὴν αὐτοῦ τοῦ πορίσματος, τότε ἤρχισεν ἡ πραγματικὴ δουλειά. Διότι καὶ πάλιν, ὅπως βλέπετε ἐδῶ, ἡ κατάληξις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου εἶναι ὅτι ἐχρειάζοντο νέας διευκρινίσεις. Περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως νὰ τυπώσωμεν, ἀλλὰ θὰ στοιχίσουν τὰ τυπωτικὰ περισσότερον ἀπὸ ὅλον τὸ διϋλιστήριον, ἡ ἔκθεσις αὐτὴ συνετάγη μετὰ δύο εἰδικὰς ἐκθέσεις τοῦ καθηγητοῦ κ. Ἀσκητοπούλου, τὸν ὁποῖον καλῶς γνωρίζετε καὶ ὁ ὁποῖος πράγματι συνετέλεσε τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἐργασίαν τὴν ἐκτελεσθεῖσαν, ὑπὸ τοῦ κ. Κανέλλη, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς. Αὐτοὶ οἱ δύο ἔκαμαν μίαν εἰσήγησιν εἰς τὸ σύνολον τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία Ἐπιτροπὴ συνετάχθη πρὸς τὴν ἄποψιν ταύτην καὶ κατόπιν ἐπροχωρήσαμεν. Ὥστε κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνην τὴν στιγμὴν εὑρίσκετο πρὸ τῆς ἑξῆς θέσεως: Ἢ ἔπρεπε νὰ ἐπαναλάβῃ τὸν διαγωνισμὸν καὶ νὰ κάμῃ λεπτομερεῖς τεχνικὰς προδιαγραφὰς ἢ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ αὐτὰς τὰς διευκρινίσεις, τὰς ὁποίας ἤθελεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ τεχνικὸς σύμβουλος καὶ νὰ προχωρήσῃ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπροτίμησε τὸ δεύτερον καὶ ἔτσι εὑρέθησαν μόνον αὐτοὶ οἱ δύο οἶκοι συναγωνιζόμενοι καὶ πράγματι δὲν ἐκλήθησαν οἱ ἄλλοι μετασχόντες οἶκοι, διότι ὁ μὲν οἶκος Γκοὺντ... εἶχε μίαν προσφοράν, ἡ ὁποία ἦτο καταπληκτικῶς ἀνωτέρα τῶν προσφορῶν τῆς HYDRO–CARBON καὶ τῆς UHDE καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τοῦ ζητηθῇ νέα προσφορά, οἱ δὲ ἄλλοι οἶκοι, ὁ οἶκος SOCONY καὶ ὁ οἶκος Σκούρας– Πάππας δὲν ἐπρότειναν κατασκευὴν διϋλιστηρίου ἀλλὰ κατασκευὴν καὶ λειτουργίαν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις, ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀναγωγὴ εἰς τὸν αὐτὸν παρονομαστήν. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχουν καὶ αἱ διάφοροι ἐπιστολαὶ τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθη ὁ κ. συνάδελφος, ὅπως ἡ ἐπιστολὴ ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου 1954 τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου κ. Ἄρμιτετζ, εἰς τὴν ὁποίαν λέγει ὅτι πρέπει νὰ παραχθοῦν προϊόντα ἴσως καὶ ὄχι ἀναγκαίως καλυτέρας ποιότητος. Αὐτὸ ἐσήμαινε τὸ ἑξῆς: Ἐπειδὴ εἶχε νὰ συγκρίνῃ δύο προσφοράς, τῆς HYDRO-CARBON καὶ τῆς UHDE, ἔπρεπε νὰ κάμῃ μίαν κάποιαν ἀναγωγὴν καὶ ἔπρεπε νὰ συγκρίνῃ κατὰ τὸ δυνατὸν ὅμοια πράγματα. Τοὺς εἶπε λοιπόν: Κύριοι, κανονίσατε τὴν δουλειά σας κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ μὲν φωτιστικὸν πετρέλαιον νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς προδιαγραφὰς τὰς ὁποίας σήμερον ἀναγνωρίζει τὸ Χημεῖον τοῦ Κράτους, τὸ δὲ ντίζελ πρὸς τὰς προδιαγραφὰς τὰς ὁποίας δέχεται ὁ Στρατὸς καὶ ἑπομένως τὸ ΝΑΤΟ. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ). Ὡς πρὸς τὴν βενζίνην εἶπον ὅτι ἡ βενζίνη ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται εἰς τὰς ΗΠΑ εἶναι 90 ὀκτανίων ἐνῷ ἐδῶ χρησιμοποιοῦμεν βενζίνην συνήθως 78 ὀκτανίων. Δὲν ἐξηφανίσθη συνεπῶς ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ διαγωνισμοῦ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ διαγωνισμοῦ εἶπεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπε καὶ κατόπιν ἐγένετο ἔρευνα τῶν κατ’ ἰδίαν θεμάτων, ἡ ὁποία πράγματι ἔγινε κατὰ τρόπον ἐπιτυχῆ ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε ὅτι οὔτε κατὰ ἰῶτα ἓν παρεβίασαν τὰ καθωρισμένα ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Ὡς πρὸς τὴν σύνθεσιν τοῦ διϋλιστηρίου ἐκλήθησαν οἱ καθηγηταὶ καὶ ἀπεφάνθησαν καὶ οὗτοι συνεφώνησαν κατὰ βάσιν πρὸς τὴν σύνθεσιν τοῦ διϋλιστηρίου.

§93Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Αὐτό, κ. ὑπουργέ, εἶναι ἐπὶ πλέον μία βάσανος ἰδική σας.

§94Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μάλιστα. Ἔκρινον οἱ καθηγηταὶ περὶ τοῦ τρόπου τῆς συνθέσεως τοῦ διϋλιστηρίου καὶ ἐγένετο μακρὰ συζήτησις καὶ διεφωτίσθημεν πράγματι καὶ ἡμεῖς καὶ ὡμολόγησε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πόσα ὤφειλεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην, διότι τί ἠθέλατε νὰ κάμωμεν, οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οὔτε ἡμεῖς ἐγνωρίζομεν περὶ αὐτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι καὶ ἐὰν τυχὸν παρέλειψα νὰ ἀπαντήσω εἰς οἱανδήποτε ἐκ τῶν εἰδικῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας κατὰ τῆς συμβάσεως ἐξετόξευσεν ὁ ἐκλεκτὸς συνάδελφος, τοῦτο δὲν συμβαίνει διότι δὲν ἔχω ἀπάντησιν ἀλλὰ διότι φοβοῦμαι ὅτι ἐλησμόνησα τὸ ἐπιχείρημα. Πάντως εἶμαι πρόθυμος νὰ δώσω ἀπάντησιν. Θὰ δώσῃ ἄλλωστε, ἐὰν χρειασθῇ, διευκρινίσεις τεχνικὰς ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας. Πρέπει ὅμως νὰ εἴπωμεν τινὰ περὶ τοῦ Συμβούλου διὰ νὰ τελειώνωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ κατασκευάσῃ Κρατικὸν διϋλιστήριον, ἐσκέφθη ὅτι δὲν ἦτο εἰς θέσιν ἡ συνήθης ὑπηρεσία νὰ παρακολουθήσῃ τὰς ἐντελῶς τεχνικὰς λεπτομερείας τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου καὶ νὰ ἐλέγξῃ τὸ διϋλιστήριον. Καὶ ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ συστήσῃ τετραμελῆ Ἐπιτροπὴν ἐκ τοῦ κ. Καλλίνσκη, Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου μου καὶ Καθηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου, τοῦ κ. Μπαζιώτη Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὰς Η.Π.Α. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη συνεπληρώθη μὲ τὸν κ. Καρανίκαν, οἰκονομικὸν σύμβουλον παρὰ τῇ αὐτόθι Πρεσβείᾳ καὶ τὸν κ. Πανᾶν, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν μας παρὰ τῷ Ὀργανισμῷ τῆς βοηθείας. Ἡ τετραμελὴς αὐτὴ Ἐπιτροπὴ ἠκολούθησεν τὴν ἑξῆς διαδικασίαν. Ἀπηυθύνθη εἰς τὸ ΣΤΕΗΤ ΝΤΙΠΑΡΤΜΑΝΤ, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν Πετρελαιοειδῶν, ἀπηυθύνθη εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀμερικανικῆς Βοηθείας, ἀπηυθύνθη εἰς διάφορα Ἰνστιτοῦτα Συμβούλων Μηχανικῶν καὶ Ἰνστιτοῦτα Πετρελαίων. Κατήρτισε κατόπιν κατάλογον τῶν 31 ὑποψηφίων. Ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς 31 προσφοράς, ἀπήντησαν δὲ εἰς τὰς προσφορὰς 12. Ἐκ τῶν 12 εὑρέθη εὐθηνότερος ὁ κ. Ἄρμινστρεν. Δὲν ἠρκέσθη ὅμως εἰς αὐτό. Ἤλεγξαν κατόπιν μέσῳ τῶν Ἀμερικανικῶν Ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερα τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ κ. Ἄρμινστρεν καὶ ἀπετάνθησαν εἰδικώτερον εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν τὸ ὁποῖον τοὺς ἔδωσε τὴν ἑξῆς, περὶ τῆς ἐντιμότητος τοῦ Οἴκου τούτου πληροφορίαν. Ὅτι προσφάτως εἶχεν ὁρισθῆ ὁ κ. Ἄρμινστρεν ἐμπειρογνώμων ὑπὸ μεγάλης ἀσφαλιστικῆς ἑταιρείας κατὰ τὴν μεγάλην πυρκαϊὰν τὴν ἐπισυμβᾶσαν εἰς διϋλιστήριον, διὰ νὰ κρίνῃ ὡρισμένα θέματα ὑψίστης σημασίας καὶ ἀντεπεξῆλθεν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν κατὰ τρόπον λαμπρόν. Ὑπῆρχεν ὁ ὅρος ὁ Σύμβουλος νὰ μὴ εἶναι ὁ ἴδιος κατασκευαστής. Κοντὰ στὸ νοῦ καὶ ἡ γνώση. Καὶ ὑπῆρχεν ὁ ὅρος νὰ μὴ συνδέεται μὲ τὰς μεγάλας Ἑταιρείας. Ὁ κ. Ἄρμινστρεν ἔχει χρηματίσει καὶ Σύμβουλος καὶ Ἐμπειρογνώμων καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν βελτίωσιν διϋλιστηρίων, ΙΝΤΙΠΕΝΤΕΝ ὅπως λέγουν εἰς τὰς Η.Π.Α. ἀνεξαρτήτων καὶ ὄχι μεγάλων Ἑταιρειῶν. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἦλθεν ἐδῶ ὁ κ. Ἄρμινστρεν καὶ διεξήγαγε συζητήσεις μὲ διαφόρους, μολονότι πρέπει νὰ τὸ εἴπω πρὸς τιμήν του, ἐμάλωσε περίπου μὲ ὅλους τοὺς ὑποψηφίους εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς καὶ μάλιστα μὲ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος πῆρε τελικῶς τὸν διαγωνισμόν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ὅλοι μοῦ εἶπον ὅτι ἦτο ἀπολύτως ἐνήμερος τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἐτίθεντο. Θὰ σᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας συγγραφῶν τινῶν τοῦ κ. Ἄρμινστρεν.

§95Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον νὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἔχει μελετήσει καὶ ἐπιβλέψει ὁ κ. Ἄρμινστρεν: «........... (ἀναγινώσκει)............»

§96Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρόκειται περὶ κατασκευῆς διϋλιστηρίων;

§97Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Βέβαια. Ἐπίσης ἐχρησιμοποιήθη ὡς πραγματογνώμων καὶ ὑπάρχει καὶ ἔκθεσίς του. Ἐνθυμεῖσθε τότε ποὺ ἔγινε μία πυρκαϊὰ μεγάλης ἐκτάσεως μὲ μεγάλας καταστροφὰς ὁ Ἄρμινστρεν ἐχρησιμοποιήθη ὡς πραγματογνώμων ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶναι ἀκόμη καὶ συγγραφεὺς τοῦ βιβλίου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον φέρει τὸν τίτλον «ἡ ἀσφάλεια εἰς τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου καὶ τὰς συνθετικὰς βιομηχανίας». Νομίζω ἐπίσης, ἐὰν βέβαια ἐπιτρέπῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἐκυρώθη ἡ σύμβασις μὲ τὸν κ. Ἄρμινστρεν, ἐψηφίσθη ἄνευ οὐδεμιᾶς οὐδαμόθεν ἀντιρρήσεως.

§98Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὸ μὲν νομοσχέδιον μᾶς ἐξέφυγεν ἡ δὲ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν διετύπωσα εἰς τὸν ὑπουργὸν ἔμεινεν ἀναπάντητος μέχρι τῆς περασμένης ἑβδομάδος ὁπότε κατὰ παράκλησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ δὲν συζητήθη ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πάντως, κ. συνάδελφε, ἐδόθη σήμερον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος σαφὴς ἀπάντησις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ πρέπει νὰ καταλάβωμεν αὐτὸ τὸ ἁπλοῦν, ὅτι ἐδῶ παίζονται συμφέροντα τεράστια καὶ εἶναι φυσικὸν οἱοσδήποτε, ὁ ὁποῖος καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀνεμείχθη εἰς αὐτὴν τὴν ἱστορίαν καὶ ὁ ὁποῖος ἀπέτυχεν εἰς τὴν σύμβασιν νὰ ἔχῃ παράπονα καὶ ἠμπορεῖ αὐτὰ τὰ παράπονα νὰ θεωρηθοῦν ὑπ’ αὐτοῦ βάσιμα διότι αὐτὸς νομίζει ὅτι πρὸς τὴν πλευράν του εὑρίσκεται τὸ δίκαιον. Γεγονὸς εἶναι πάντως, κ. συνάδελφοι, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ὑπεγράφη σύμβασις τοιαύτης μορφῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὕτη εἶναι ἡ πρώτη Ἑλληνικὴ σύμβασις τοῦ εἴδους, ὅπως τὰ διϋλιστήρια εἶναι ἡ πρώτη σύμβασις ἱδρύσεως βασικῆς βιομηχανίας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ ὁποία θέτει ἐντελῶς πρωτότυπα προβλήματα εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἴχαμε συνηθίσει καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύραμεν νὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Δεύτερον, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει ὅλοι μας νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι δὲν τερματίζεται τὸ πρόβλημα ἐδῶ, παραμένει ἀνοικτὸν τὸ μεγάλο θέμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως πλέον τοῦ διϋλιστηρίου.

§100Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Νὰ γίνῃ πρῶτα καὶ ἔπειτα βλέπομεν.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶναι σωστὸ νὰ λέγωμεν «νὰ γίνῃ πρῶτα καὶ ἔπειτα βλέπομεν». Διὰ λόγους τεχνικοὺς θὰ τὸ συζητήσωμεν τί πρέπει νὰ γίνῃ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ γίνῃ συζήτησις καὶ μελέτη καὶ βεβαιότατα δὲν πρόκειται νὰ δοθῇ λύσις, ἄνευ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι. Διότι πράγματι τίθεται ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἄλλης φύσεως διότι ἡ ἐμπορία τοῦ πετρελαίου, εἶναι ἕνα διεθνὲς ἐγχείρημα δυσκολώτατον καὶ δὲν ἠμπορεῖ ὁ καθ’ ἕνας ἀκινδύνως νὰ τὸ ἐπιχειρήσῃ. Χρειάζονται ὡρισμέναι προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ εἶναι ὁ στίβος ὁ διεθνὴς τῶν πετρελαιοειδῶν ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον ὀλισθηροὺς ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὸν κόσμον, ὅπως ὅλοι σας γνωρίζετε. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐπετέλεσε ἕνα μεγάλο ἔργον, ἐπετέλεσε τὸ ἔργον αὐτό, πιστεύω, κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον ποὺ ἠδύνατο καὶ καταλαβαίνω πάρα πολὺ —δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἐμπνέεται ἀπὸ τοιαῦτα αἰσθήματα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Ρόδου, ὁ προλαλήσας— καὶ καταλαβαίνω πάρα πολὺ καλά, ὅτι, ἀπὸ κύκλους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ ἀπὸ κύκλους ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἐπηρεαζομένους ἀπὸ συμφέροντα θὰ ὑπάρξουν ἀντιδράσεις. Διότι δὲν εἶναι μικρὸν πρᾶγμα, κύριοι, νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τόσα ἔτη περὶ τοῦ διϋλιστηρίου καὶ νὰ γίνεται τώρα τὸ διϋλιστήριον καὶ διότι δὲν εἶναι μικρὸν πρᾶγμα νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τόσα ἔτη περὶ τοῦ Μέγδοβα καὶ νὰ γίνεται τώρα ὁ Μέγδοβας καὶ δὲν εἶναι μικρὸν πρᾶγμα νὰ γίνεται τόση συζήτησις διὰ κάποιο ἔργον εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, τὸ ὁποῖον ὅλοι γνωρίζετε καὶ ἐλπίζω νὰ γίνῃ καὶ αὐτὸ μετὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα, ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ καὶ αὐτὸ ὑπ’ ὄψει σας. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὕστερα, κύριοι συνάδελφοι, γίνεται συζήτησις περὶ τοῦ ἐὰν ναὶ ἢ ὄχι, ἔχωμεν ἡμεῖς πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως. Πότε, κύριοι συνάδελφοι, παρεσκευάσθησαν μέσα εἰς ἕνα τόσον βραχὺ χρονικὸν διάστημα, τόσον μεγάλα ἔργα, μὲ τόσας δυσκολίας, τὰς ὁποίας συνηντήσαμεν καὶ τὰς ὁποίας φυσικὸν ἦτο νὰ συναντήσωμεν; Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω ὅτι δικαιοῦται ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὸ ἔργον αὐτό, τὸ ὁποῖον ὅλοι μαζὶ αὐτὸ τὸ βράδυ θὰ ἐπιτελέσωμεν, ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Χίου, κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§103Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πράγματι τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου, εἶναι ἔργον σπουδαῖον, εἶναι ἔργον ὠφέλιμον διὰ τὸν τόπον μας, ἠμπορεῖ καλῶς τοποθετούμενον καλῶς ὀργανούμενον, καλῶς ἐκτελούμενον καὶ καλῶς λειτουργοῦν νὰ ἀποβῇ ἔργον Θεοῦ. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ ἔργον εἰς ὡρισμένην στιγμήν, νὰ γίνῃ καὶ ἔργον συμφορᾶς διὰ τὸν πτωχόν μας τόπον. Δι’ αὐτό, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, τώρα ποὺ πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν, νὰ τὴν σκεφθῶμεν καὶ νὰ τὴν μελετήσωμεν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Αἱ τοιούτου εἴδους βιομηχανίαι, κυρίως εἰς τὰς μεγάλας χώρας κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν, ἐξελίσσονται ραγδαίως καὶ ἀναπτύσσουν συναγωνισμὸν μεταξύ των σοβαρὸν καὶ ἐπὶ τοῦ πρακτικοῦ βίου εἰς τὸν τόπον μας, βλέπομεν τὸν ἀντίκτυπον αὐτοῦ τοῦ συναγωνισμοῦ. Ἐρωτῶ: Τὸ διϋλιστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ εἰς τὴν χώραν μας καὶ ποὺ θὰ εἶναι τὸ μοναδικὸν καὶ ποὺ θὰ εἶναι διϋλιστήριον πτωχῆς χώρας, θὰ εἶναι ἱκανὸν νὰ ἐξελίσσεται νὰ ἀνανεώνεται, νὰ ἐνημεροῦται συνεχῶς, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀντέχῃ εἰς τὸν συναγωνισμὸν τῶν ξένων; Εἶναι ἕνα ἐρώτημα σοβαρὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ μᾶς εἴπῃ τὴν ἀπάντησιν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς θεμελιώσεως τοῦ ἔργου αὐτοῦ. Δεύτερον ἐρώτημα: Τὸ ἔργον αὐτό, ἔχει μελετηθῇ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ λειτουργῇ καὶ νὰ ἀποδίδῃ συνεχῶς καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως νὰ εἶναι συναγωνίσιμον μὲ τὰ ἄλλα ὁμοειδῆ τῶν ἄλλων Κρατῶν; Θὰ ἠμπορῇ δηλαδή, τὸ ἔργον αὐτὸ νὰ ἀποδίδῃ, νὰ παράγῃ εὐθηνὰ προϊόντα ὥστε νὰ συναγωνίζεται τὰς ἄλλας τιμὰς ἢ μήπως τὸ μοναδικὸν αὐτὸ ἔργον, ἡ βαρεῖα αὐτὴ μοναδικὴ βιομηχανία, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἡ χώρα μας, θὰ μεταβληθῇ εἰς μίαν δασμοβίωτον βιομηχανίαν εἰς τὴν χώραν καὶ θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ θὰ ἀναγκάζεται τὸ κοινωνικὸν σύνολον τοῦ ὁποίου θὰ αὐξηθῇ τὸ κόστος τῆς ζωῆς, νὰ συντηρῇ αὐτὴν τὴν δασμοβίωτον βιομηχανίαν; Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα πρόβλημα σοβαρόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μελετηθῇ καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε μελετηθῆ καὶ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ καὶ νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, ἐὰν θὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὰς δύο αὐτὰς ἀπόψεις καὶ ἐὰν ἔχῃ προβλέψει ὅτι τὸ ἐργοστάσιον θὰ εἶναι ἐργοστάσιον ἐξελίσσιμον καὶ θὰ ἠμπορῇ συνεχῶς νὰ ἀνανεοῦται καὶ συνεχῶς νὰ συναγωνίζεται τὰ ὁμοειδῆ ξένα προϊόντα καὶ ὅτι θὰ εἶναι διϋλιστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμπορῇ συνεχῶς νὰ παρέχῃ εὐθηνὰ προϊόντα, ὥστε νὰ ἠμπορῇ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ, νὰ συναγωνίζεται τὰ ξένα; Εἶναι δύο ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα θέτω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ζητῶ ἀπάντησιν, διότι πράγματι ἦλθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μὲ ἀπόφασιν νὰ ψηφίσω τὴν σύμβασιν αὐτήν, διότι θέλω νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ ἕνας ἁπλοῦς ἐργάτης, ἕνας ἁπλοῦς συντελεστής, κάθε προόδου, ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς τὴν χώραν μας. Ἀλλά, προτοῦ δώσω τὴν ψῆφον μου, πρέπει νὰ πεισθῶ, ὅτι δὲν παρέβην τὸ καθῆκόν μου, δὲν παρέβην τὴν συνείδησίν μου. Καὶ αὐτὰ τὰ δύο ἐρωτήματα, μελετῶν τὴν σύμβασιν, μοῦ ἐδημιούργησαν ἀμφιβολίας, ὡς πρὸς τὴν ἀνθεκτικότητα τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι.......

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δέν ἔπρεπε νὰ γίνῃ, κύριε συνάδελφε;

§105Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔπρεπε, ἀλλὰ ἐρωτῶ, ἐὰν ἔχῃ μελετηθῇ. Ἐὰν εἶναι δῶρον θεοῦ, ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Ἐὰν καταντήσῃ βάρος, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Ἐὰν ἀναγκασθῶμεν μεθαύριον νὰ τὸ συντηροῦμεν μὲ δασμούς, διατί νὰ τὸ κάμωμεν; Ὡς πρὸς τὸν τόπον, τὸ ἀπόγευμα μὲ ἀνησυχίαν ἐδιάβασα τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν ὁ κ. Σακελλαρίου. Ὁ κ. Σακελλαρίου, δὲν εἶναι ὁ τυχαῖος Ἕλλην πολίτης, οὔτε ἀνεύθυνος, διετέλεσεν ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Ναυτικοῦ κατὰ τὸν πόλεμον, διετέλεσε κατ’ ἐπανάληψιν ὑπουργὸς καὶ βουλευτής, καὶ εἶναι σοβαρὸς καὶ ὑπεύθυνος ἄνθρωπος. Ὁ κ. Σακελλαρίου, γράφει, ὅτι τὸ Γ.Ε.Ν., εἶχεν, ἔχει καὶ θὰ ἔχῃ μόνιμον πολιτικὴν πρὸ ἀκόμη τῆς ἐκρήξεως τοῦ 2ου παγκοσμίου πολέμου νὰ ἀποφεύγῃ νὰ συγκεντρώνῃ μεγάλας ποσότητας ὑγρῶν καυσίμων, εἰς τὴν ὑπερκεκορεσμένην περιοχὴν Πειραιῶς, Ναυστάθμου, Ἐλευσῖνος, εἰς τὴν λίαν εὐαίσθητον, διὰ τὴν ἀσφάλειάν μας, περιοχὴν ταύτην. Ἀπόψε, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν τοποθετεῖται τὸ διϋλιστήριον, συνεφώνησε τὸ Γ.Ε.Ν. Καὶ οἱ δύο, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ ὁ κ. ὑπουργός, τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ Ναύαρχος κ. Σακελλαρίου, εἶναι ἀξιοσέβαστα καὶ σοβαρὰ πρόσωπα. Ὑπάρχει, ὅμως μεταξύ των μία διαφωνία. Καὶ ἂν ἀκόμη συνεφώνησε τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Ναυτικοῦ, ἐγὼ θὰ διαφωνήσω. Ἐγὼ θὰ διαφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν, διότι γνωρίζω ἐκ πείρας τὴν σημασίαν τῆς θέσεως, Ἐν καιρῷ πολέμου ὁ Στόλος μας ἀναπτύσσεται εἰς τὸ στενὸν τῶν Μεγάρων, ἐκεῖ συνεχῶς κινεῖται καὶ τὸ στενὸν αὐτὸ εἶναι ἐπικίνδυνον. Ἐκεῖ ἔγιναν αἱ περισσότεραι ἀεροπορικαὶ ἐπιθέσεις καὶ τὰ περισσότερα ἀτυχήματα. Σκέπτομαι, λοιπόν, διότι ἔζησα δραματικὰς στιγμὰς εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην κατὰ τὸ 1941, ἐὰν ἐν καιρῷ πολέμου θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ πολεμικός μας Στόλος καὶ τὰ πετρελαιοφόρα νὰ συμπλέουν καὶ νὰ συμφύρωνται εἰς τὸ στενὸν τῶν Μεγάρων καὶ τῆς Ἐλευσῖνος.

§106Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Αὐτὸ ἀποφεύγεται διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ Ἀσπροπύργου.

§107Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ στενὸν τῶν Μεγάρων, ἀρχίζει ἀπὸ τὴν Ἐλευσῖνα καὶ τελειώνει εἰς τὰ Μέγαρα.

§108Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν δὲν πρόκειται νὰ ἔλθῃ ἀργὸν πετρέλαιον.

§109Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει καιρὸς πρέπει νὰ σκεφθῶμεν τὸ θέμα. Ἐγὼ εὑρίσκω ἀδύνατον νὰ συγκυκλοφοροῦν εἰς τὸ στενὸν αὐτό, δηλαδή, ἀπὸ Μεγάρων μέχρι Κερατσινίου πολεμικὰ σκάφη καὶ πετρελαιοφόρα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ συγκυκλοφοροῦν, διότι τὸ ἕνα θὰ προκαλῇ κινδύνους διὰ τὸ ἄλλο. Καὶ δικαίως, τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Ναυτικοῦ εἶχεν ἀνέκαθεν ἀντιρρήσεις, διότι συμβαίνει καὶ τὸ ἑξῆς: Ἀπέναντι ἀκριβῶς τοῦ Ἀσπροπύργου ὑπάρχει ἡ Νῆσος Λέρος, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν πυριτιδαποθήκην τοῦ Στόλου καὶ πλησίον αὐτῆς ἡ Νῆσος Σαλαμίς, ποὺ εἶναι ὁ Βασιλικὸς Ναύσταθμος. Ἐκεῖ εἶναι συγκεντρωμένη ὅλη ἡ δύναμις τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Ἐὰν ἕνα πετρελαιοφόρον ἀπὸ αὐτὰ ποὺ θὰ παραλαμβάνουν μέρος ἀπὸ τοὺς 45.000 τόννους ἀναφλεγῇ καὶ τὸ πῦρ μεταδοθῇ εἰς τὴν πυριτιδαποθήκην, τί θὰ γίνῃ; Ἔχομεν εἰς τὸ Πέραμα τὰς ἐγκαταστάσεις τῆς Σέλλ, εἰς τὴν Λέρον τὴν πυριτιδαποθήκην καὶ ἔναντι τὰ πετρελαιοφόρα καὶ πλησίον τὰ διϋλιστήρια. Ἐὰν γίνῃ μία ἀεροπορικὴ ἐπίθεσις καὶ περιβληθῇ ὑπὸ φλογῶν ἡ τοποθεσία αὐτὴ κατὰ τὴν κρίσιμον ἐκείνην στιγμὴν τὶ θὰ γίνῃ; Νὰ διατὶ ὁ τόπος αὐτὸς ἐκτὸς τῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ρόδου συνάδελφος....

§110Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνουν......

§111Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔχομεν μίαν δήλωσιν τοῦ κ. Σακελλαρίου, ὅτι τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον εἶχεν ἀντιρρήσεις. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, φοβοῦμαι, ὅτι ἡ προκριθεῖσα περιοχὴ Ἀσπροπύργου διὰ τὸ διϋλιστήριον τῶν Μεγάρων, διὰ τὸ ἀργὸν πετρέλαιον, εἶναι ἐπικίνδυνος ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας καὶ ἔχω ἀντιρρήσεις σοβαρὰς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς συμβάσεως. Πέραν τούτων, παρατηρῶ ἀκόμη καὶ ἄλλας ἀτελείας ἐν τῇ συμβάσει. Ἡ σύμβασις εἰς τὸ ἄρθρον 6 λέγει, ὅτι ὁ ἐργοδότης, δηλαδὴ τὸ δημόσιον, ὑποχρεοῦται ὅπως δαπάναις του παράσχῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον τῇ αἰτήσει του ἀκριβῆ μετεωρολογικὰ στοιχεῖα. Φαίνεται ὅτι τὰ μετεωρολογικὰ στοιχεῖα παίζουν ρόλον διὰ τὴν τοποθέτησιν τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν διϋλιστηρίων. Καὶ θέλω νὰ γνωρίζω, προτοῦ ἀποφασισθῇ καὶ προκριθῇ ἡ τοποθεσία αὐτὴ ἐμελετήθησαν αὐτὰ τὰ μετεωρολογικὰ στοιχεῖα; Ὅτι προσφέρονται καὶ χαρακτηρίζουν ὡς κατάλληλον τὴν περιοχὴν αὐτὴν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν διϋλιστηρίων; Θὰ ἤθελον καὶ ἐπὶ τούτου μίαν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως. Κατηγορεῖται τὸ ὑπὸ κατασκευὴν διϋλιστήριον ὅτι τὸ πετρέλαιον τὸ παραγόμενον παρ’ αὐτοῦ θὰ εἶναι κατάλληλον διὰ τὴν κίνησιν ἀεριωθουμένων ἀεροπλάνων, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι κατάλληλον διὰ φωτιστικὸν πετρέλαιον. Δεδομένου δὲ ὅτι τὰ ¾ τῆς ὑπαίθρου ἂν μὴ τὰ 98% φωτίζεται διὰ φωτιστικοῦ πετρελαίου, διερωτῶμαι καὶ θὰ ἤθελον μίαν διευκρίνισιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν τὸ διϋλιστήριον πρόκειται νὰ παράγῃ πετρέλαιον μὴ προσφερόμενον διὰ φωτισμόν, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται εἰς μεγάλην ἔκτασιν εἰς τὴν ὕπαιθρον, τί θὰ γίνῃ; Ὑπάρχει καμμία πρόβλεψις εἰς τὴν σύμβασιν; Τὸ κενὸν θὰ καλύπτεται, ὡς μέχρι τοῦδε, δι’ εἰσαγωγῆς φωτιστικοῦ πετρελαίου; Εἶναι ὅμως ἐπιτετραμμένον νὰ κατασκευάζωμεν μὲ τόσας θυσίας διϋλιστήριον ἀκατάλληλον διὰ τὴν παραγωγὴν φωτιστικοῦ πετρελαίου, τί λέγει ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις; Ἐντύπωσιν μοῦ ἔκαμεν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 8, διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ μετακαλῇ ξένους τεχνίτας πρὸς ἐγκατάστασιν καὶ λειτουργίαν τοῦ διϋλιστηρίου. Διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καὶ τὴν πρώτην λειτουργίαν τοῦ διϋλιστηρίου θὰ προσληφθῇ ἐργατοτεχνικὸν προσωπικὸν πληρωνόμενον ἀπὸ τὸ δημόσιον ἐν συνόλῳ 410. Ἡ σύμβασις περαιτέρω λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ ἀνάδοχος εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν δύναται νὰ ἐξεύρῃ ἐν Ἑλλάδι τὸ ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν............. ............ (ἀναγινώσκει)................». Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πεῖρα μᾶς διδάσκει, ὅτι δυστυχῶς αἱ ξέναι ἑταιρεῖαι ἐρχόμεναι εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ὁπλίζονται ἐκ τῆς ἀσυλίας τῆς διπλωματικῆς καὶ μεταφέρουν αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλουν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ χώρα μας δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαθέσῃ 410 ἐργατοτεχνίτας. Ὑπάρχει ἀφθονία ἐκ τῶν τεχνικῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι σήμερον λόγῳ τῆς κρίσεως τῆς σιδηροβιομηχανίας κυρίως δὲν εὑρίσκουν ἐργασίαν καὶ ἀναγκάζονται, ἢ νὰ καταφεύγουν εἰς τὰ πλοῖα, ἢ νὰ ζητοῦν νὰ μεταναστεύσουν εἰς ἄλλας χώρας. Νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ διάταξις αὐτὴ νὰ περιληφθῇ εἰς τὴν σύμβασιν, διότι ἀσφαλῶς θὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῆς ὁ ἀνάδοχος. Ἡ πεῖρα αὐτὸ μᾶς λέγει. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ περιλάβῃ τοιαύτην διάταξιν εἰς τὴν σύμβασιν. Νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐφοδιάσῃ τὸν ἀνάδοχον μὲ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν τεχνικῶν καὶ ἐὰν δὲν εὕρισκε τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν εἰς τὴν χώραν, τότε θὰ εἶχεν αὐτὴ τὴν εὐχέρειαν νὰ μετακαλέσῃ ξένους. Τώρα ποὺ παρέχει τὸ δικαίωμα τῆς μετακλήσεως τῶν ξένων τεχνικῶν εἰς τὸν ἀνάδοχον, οὗτος θὰ κάμῃ ἀσφαλῶς χρῆσιν τοῦ δικαιώματος καὶ οὕτω θὰ πλήξῃ τὴν φιλοτιμίαν τῶν τεχνιτῶν μας. Νομίζω ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται ἡ διάταξις αὕτη εἰς τὸ αἴσθημα τοῦ λαοῦ μας. Δὲν ἔπρεπεν αὐτὴ ἡ διάταξις νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν σύμβασιν. Ἔπρεπε νὰ μὴ περιληφθῇ. Νὰ ὑποχρεοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξεύρῃ τὸ προσωπικὸν αὐτὸ καὶ ἐὰν δὲν τὸ εὕρισκεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, τότε νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τότε δέ, θὰ ἦτο ἐν τάξει μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§112Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Δυσχέρεια θὰ ὑπάρξῃ νὰ εὑρεθοῦν οἱ ξένοι.

§113Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οἱ ξένοι τεχνῖται θὰ πληρωθοῦν...

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Ναί, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς πληροφορῶ ὅτι ὁ φόβος εἶναι μήπως τυχὸν καὶ δὲν εὕρωμεν ξένους τεχνίτας.

§115Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οἱ ξένοι τεχνῖται δὲν θὰ λάβουν μόνον τὸ ἡμερομίσθιον τῶν 50 καὶ 60 δραχμῶν, ἀλλὰ θὰ λάβουν 200 ἢ 300 δρχ. ἡμερησίως. Ἀλλὰ ὅταν ἔλθῃ ἕνας ἀλλοδαπὸς εἰς τὸν τόπον αὐτόν, θὰ προκαλέσῃ τὴν ἐργατικὴν τάξιν καὶ θὰ ἐκθέσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰ ὄμματα τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Ἐπίσης ἡ σύμβασις περιέχει μίαν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας ἀπαλλάσσει τὸν ἀνάδοχον τῶν ὑποχρεώσεων ἐκ τῶν ἐργατικῶν νόμων. Εἶναι τὸ ἄρθρον 26, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ ἀνάδοχος, ἀπαλλάσσεται πάσης ὑποχρεώσεως ἐκ τῶν ὑφισταμένων ἐργατικῶν νόμων τῶν ἀφορώντων τὴν πρόσληψιν καὶ ἀπόλυσιν τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, τὴν προστασίαν πολεμιστῶν ἢ ἐφέδρων, ὡς καὶ πάσης ἐν γένει διατάξεως νόμων, ἀφορώσης τὴν προστασίαν εἰδικῶν κατηγοριῶν ἐργατῶν ἢ ὑπαλλήλων».

§116Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Ἄλλο αὐτὸ καὶ ἄλλο ἐκεῖνο ποὺ λέγετε.

§117Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἡ σύμβασις νὰ ἀπαλλάσσῃ τὸν ἀνάδοχον τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἐργατικῶν νόμων, οἱ ὁποῖον προστατεύουν τοὺς πολεμιστὰς καὶ τοὺς εἰδικοὺς Ἕλληνας ἐργάτας. Ἐὰν σεῖς τὸ εὑρίσκετε ὀρθόν, ἐγὼ τὸ κατακρίνω καὶ τὸ καταδικάζω καὶ θεωρῶ τὴν διάταξιν αὐτὴν ὡς διάταξιν τελείως ἀντεργατικήν, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ τεθῇ.

§118Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Εἶναι ξένα κεφάλαια.

§119Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι ξένα κεφάλαια, εἶναι κεφάλαια...

§120Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Καὶ ὅμως ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀντιγραφὴ ὁμοίας διατάξεως εἰς τὴν σύμβασιν μὲ τὴν ΕΜΠΑΣΚΟ, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπογράψει ἡ ἰδική σας Κυβέρνησις.

§121Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κακῶς τὴν ὑπέγραψε καὶ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι εἶναι ξένα κεφάλαια ἀπαντῶ ὅτι τὰ κεφάλαια εἶναι ἰδικά μας, διότι διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ δίδομεν ἐντολὴν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος κάθε λῆγον γραμμάτιον νὰ τὸ πληρώσῃ εἴτε ἔχει εἴτε δὲν ἔχει. Ἠμποροῦμεν νὰ μὴ ἔχωμεν πεντάραν διὰ τὰς ἄλλας ἀνάγκας ἀλλὰ διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ δίδομεν ἐντολὴν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος νὰ τὰ πληρώσῃ. Εἶναι λοιπὸν κεφάλαια ἰδικά μας, τὰ ὁποῖα θὰ βγοῦν ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα μας.

§122Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Τότε νὰ μὴ γίνῃ τὸ διϋλιστήριον;

§123Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θέλω νὰ γίνῃ τὸ ἔργον καὶ θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ἤθελα τὰς διευκρινήσεις αὐτὰς καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ μοῦ τὰς δώσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ καθησυχάσω τὴν συνείδησίν μου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ μείνω μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι καὶ ἡ σύμβασις εἰς τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξα τὰ ἐργατικὰ καὶ εἰς τὰ ἄλλα σημεῖα ποὺ ἔθιξα, ἠμποροῦσε νὰ ἦτο καλύτερον διατυπωμένη καὶ νὰ ἔλειπαν αἱ ἀτέλειαι αὗται.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης ἔχει τὸν λόγον.

§125Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις καὶ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, θεωρῶ περιττὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι νομίζω ὅτι διεφώτισε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ τῶν βασικῶν θεμάτων. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, τοῦτο μόνον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω σήμερον. Ἡ εἰσαγωγὴ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἀποτελεῖ τὸ εὐτυχὲς τέρμα μακρῶν προσπαθειῶν διὰ τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς ἀποχρώσεως πρέπει νὰ εἶναι ἱκανοποιημένη. (Χειροκροτήματα). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἀνάγκη τοῦ διϋλιστηρίου ἦτο ἀπὸ ἐτῶν μία ἀνάγκη ζωτικὴ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Δυστυχῶς ὑπῆρξαν ἀντίθετα συμφέροντα, πεπλανημέναι ἐνδεχομένως ἀντιλήψεις αἱ ὁποῖαι τὸ ἔργον διαρκῶς τὸ ἠμπόδιζον. Τὸ ὅτι σήμερον φθάνομεν εἰς τὴν πραγματοποίησίν του εἶναι μία νίκη τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Θέλω ἀκόμη νὰ θίξω δύο σημεῖα. Ὁμιλῶν ὁ κ. Ζίγδης ἀνεφέρθη εἰς μίαν Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν κατήρτισα ὅταν πέρυσι κατόπιν μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου μοὶ ἀνετέθη ἡ παράλληλος ἐξέτασις τῶν τότε ὑποβληθεισῶν προτάσεων. Συνέστησα μίαν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τρεῖς διακεκριμένους ἐπιστήμονας. Ὁ ἕνας ἦτο ὁ κ. Γαζῆς διακεκριμένος νομικὸς ὁ ὁποῖος εἶχε παράσχει ὑπηρεσίας εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἢ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις εἶχε λάβει ἀφορμὴν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς ἱκανότητάς του εἰς τὰς διαπραγματεύσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Κωπαΐδος. Ἀπὸ τὸν διακεκριμένον οἰκονομολόγον τὸν κ. Κομνηνὸν ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἔτη μᾶς ἀντεπροσώπευσεν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν Παρισίων, καὶ ἀπὸ ἕνα διακεκριμένον τεχνικόν, τὸν κ. Λάβδαν. Αὐτοὶ οἱ τρεῖς ἄνθρωποι ἀπετέλεσαν ὄχι πλέον μίαν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ ἑνὸς συγκεκριμένου θέματος, ἀλλὰ μίαν ὁμάδα ἐργασίας. Αὐτοὶ οἱ τρεῖς ἄνθρωποι προσέφερον ἀφιλοκερδῶς τὰς ἐργασίας των, διότι δὲν ἔλαβον οὐδεμίαν ἀμοιβήν, εἰργάσθησαν ἐπὶ δύο ὁλοκλήρους μῆνας εἰς ἐξαντλητικὰς συνεδριάσεις καὶ ὑπῆρξαν οἱ πρῶτοι ἀνιχνευταὶ οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ συμπεράσματά των ἐπλούτισαν τὴν πεῖραν, τῆς ὁποίας ἀτυχῶς ἡμεῖς ὡς Κράτος καὶ ὡς δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἐν πολλοῖς ἐστερούμεθα. Αὐτοὶ ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὸν τύπον τῶν ἥλων. Αὐτοὶ μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ διαπιστώσωμεν ποῖαι ἀβεβαιότητες, ποῖαι ἀσάφειαι καὶ ποῖοι κίνδυνοι ὑπῆρχον εἰς τὰς τότε ὑποβληθείσας προσφορὰς καὶ αὐτοὶ μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ διαπιστώσωμεν τὴν ἔκτασιν τῶν κερδῶν καὶ τῶν ὠφελημάτων τοῦ διϋλιστηρίου, τὰ ὁποῖα ἐγνωρίζομεν ἀσαφῶς ἀλλὰ χωρὶς νὰ τὰ ἔχωμεν χειροπιαστά. Συνεπῶς τὸ ἔκαμα καὶ δημοσίᾳ ὅταν ἤμην ὑπουργός, τὸ κάμνω καὶ σήμερον. Ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ηὐχαρίστησε τοὺς συνεργάτας του, πρέπει καὶ ἐγὼ νὰ εὐχαριστήσω τοὺς τρεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους διὰ τὴν μεγάλην ὑπηρεσίαν ποὺ προσέφερον. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἦτο πλέον εὐθύνη πολιτική. Ἐγὼ ὡς ὑπεύθυνος ὑπουργὸς εἰσηγήθην καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ μετανοῶ διὰ τὴν πρᾶξιν μου ἐκείνην. Ἐπειδή, ὅμως, θίγονται συμφέροντα, ὅπως καὶ ἡ σημερινὴ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πιθανὸν νὰ προκαλέσῃ ἀντίδρασιν καὶ τότε προεκλήθησαν ἀντιδράσεις, ἔγινε μεγάλος θόρυβος, δι’ αὐτὸ ἄφισα τὴν συζήτησιν νὰ φθάσῃ εἰς τὰς αἰθούσας τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διότι ἤθελα ὅ,τι ὑπάρχει νὰ λεχθῇ καὶ ὅ,τι ὑπάρχει νὰ βγῇ εἰς τὴν δημοσιότητα. Πέραν αὐτῶν, ἔχω μίαν τελευταίαν παρατήρησιν νὰ κάμω. Ἡ σύγκρισις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ζίγδης, μεταξὺ τῆς τιμῆς ποὺ προσεφέρθη τότε καὶ τῆς τιμῆς ποὺ στοιχίζει τώρα, εἶναι ἔξω πάσης πραγματικότητος, διότι ἐδῶ πρόκειται περὶ μελετημένης καὶ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως πλήρους προσφορᾶς, ἐνῷ ἐκεῖ οὔτε κἂν ἐγένετο ἀνάληψις ὑποχρεώσεων ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐδίδοντο ἐνδεικτικὰ στοιχεῖα. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει σύγκρισις οὐδεμία ἐν προκειμένῳ. Περαίνων ἐπιθυμῶν νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου, προσωπικῶς, διότι ἡ ἐργασία, ἡ ὁποία ἐγένετο, εἶναι πράγματι μελετημένη καὶ ἀρτία καὶ νομίζω, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ψηφίσῃ μὲ αἴσθημα ἱκανοποιήσεως.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§127Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν Ἑταιρειῶν διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ λειτουργίαν τοῦ διϋλιστηρίου πετρελαίου ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἡ Συμπολίτευσις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὀφείλομεν νὰ χαιρετίσωμεν μὲ ψυχικὴν ἀνάτασιν καὶ ἐθνικὸν ἐνθουσιασμὸν διότι, ἕνα μέγα βιομηχανικὸν ἔργον τόσης οἰκονομικῆς σημασίας διὰ τὸν τόπον τίθεται εἰς ἐνέργειαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Πρὸ ἡμερῶν ἐχαιρετίσαμεν τὸ ἔργον τοῦ Μέγδοβα καὶ ἐν συνεχείᾳ ἔρχεται τὸ ἔργον τῆς Πτολεμαΐδος καὶ ἐν συνεχείᾳ τὰ λοιπὰ ἐξαγγελθέντα ἔργα ὡς τοῦ ἐργοστασίου τοῦ ἀζώτου ὑπὸ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Μόνον Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὰ τόσα πλήγματα τῶν στοιχείων τῆς φύσεως καὶ ταὐτοχρόνως νὰ κατορθώσῃ νὰ προωθήσῃ ἀποτελεσματικῶς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Παρὰ τὰς ἀντιξοότητας τῶν περιστάσεων, διαπιστώνομεν πραγματοποιουμένας τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ ἐνῷ ἀνεμένομεν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέμενεν ἵνα καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις συμμετάσχῃ εἰς τὴν χαρὰν διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐθνικῶν τούτων ἐπαγγελιῶν τοῦ Στρατάρχου βλέπομεν ταύτην μεμψιμοιροῦσαν καὶ εἰς τὸ ἐθνικὸν τοῦτο θέμα καὶ μὴ δυναμένην νὰ ἐξαρθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν εὐτυχῶν γεγονότων καὶ ὑπερηφάνως νὰ ἐπαινέσῃ ταῦτα. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ μεγάλα ταῦτα ἐθνικὰ ἔργα τὰ τόσην ζωτικὴν σημασίαν ἔχοντα διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ Ἀντιπολίτευσις συνεχίζει τὴν ἀντιπολιτευτικήν της διάθεσιν καὶ ἀρνητικὴν στάσιν της, πικροχόλως βλέπουσα τὴν ἐθνικὴν δημιουργίαν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἡ ὁποία μᾶς προεξοφλεῖ διὰ μακρὰν περίοδον ἐτῶν τὴν παραμονήν της εἰς τὴν ἰδίαν θέσιν ἣν κατέχει σήμερον τῆς ἀρνήσεως καὶ τῆς στειρότητος.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§129Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ τόνος καὶ ἡ τοποθέτησις τῶν ζητημάτων, τὴν ὁποίαν ἔκαμον, ὡς εἶχον ὁ ἴδιος ὑπογραμμίσει, ἦσαν τοιαύτης φύσεως, ὥστε ἀνέμενον νὰ ἐπισύρω τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἔθεσα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἐρωτήματα καὶ διὰ τεχνικοὺς καὶ μή, καὶ νομίζω ὅτι ἔδωσα τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀπαντήσῃ μὲ τὰ στοιχεῖα της, ἵνα καθησυχάσῃ τὰς ἀνησυχίας. Ἡ Κυβέρνησις, δὲν ὁμιλεῖ περὶ ὡρισμένων συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀντὶ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ἐκτιμήσῃ τὸν τόνον τῆς ὁμιλίας μου....

§130Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ἡ ὁμιλία σας εἶναι πάντοτε ἐριστική. Σᾶς παρακολουθοῦμεν καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε περὶ ὅλων συλλήβδην.

§131Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐκπλήττομαι, κ. συνάδελφε, διότι ἀπωλέσατε τὴν ψυχραιμίαν σας. Εἶναι μερικοὶ θερμόαιμοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ἐννοῶ, διατὶ ἐσπεύσατε σεῖς νὰ ἀπαντήσητε. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, παρεξήγησε καὶ τὴν πρόθεσιν καὶ τὸν τόνον τῆς ὁμιλίας μου, καὶ ἔσπευσεν νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν ὁμιλίαν μου ὡς μικρολόγον κριτικήν. Ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ τοῦ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἴδιον τόνον θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπω ὅτι ἡ ὁμιλία του ἦτο μεγαλόστομος ὑπεκφυγή, διότι οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔδωσεν ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων θεμάτων, καὶ διὰ τοῦτο λυποῦμαι, διότι ἐπερίμενα νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς κριτικῆς μου, διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὰς ἐπισήμους καὶ ἐξηκριβωμένας ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδωσεν εἰς τὴν ἀπάντησίν του ἕνα τόνον πομπώδους ἐπιτιμήσεως καὶ διδασκαλικῆς διδαχῆς. Μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὁ τόνος αὐτός, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς, καὶ νέος εἶναι καὶ ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶμεν, ὄχι μόνον ὡς ἐπιστήμονα, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωπον ἤθους. Ἐγὼ δὲν ἤθελα νὰ ἀρχίσω ἐριστικὴν συζήτησιν. Γνωρίζετε ὅτι δὲν δυσκολεύομαι νὰ εἰσέλθω εἰς ὀξείας συζητήσεις, ἐὰν νομίζω, ὅτι εἶναι καθῆκόν μου, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἐνόμισα ὅτι ὑπάρχει λόγος νὰ δώσωμεν τὸν τόνον αὐτόν. Εἰς τὴν κακὴν ὁδόν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐγὼ δὲν θὰ τὸ ἀκολουθήσω καὶ θὰ προσπαθήσω δευτερολογῶν νὰ ἐπισημάνω μερικὰ σημεῖα τῶν ὁποίων ἂν θέλω κάμνω χρῆσιν. Ἄλλως Βουλὴ εἶναι ἐδῶ καὶ πέραν αὐτῆς ὁ λαὸς καὶ ὁ λαὸς κρίνει καὶ ὁ λαὸς συνάγει τὰ συμπεράσματά του, πέραν τοῦ ὅ,τι θὰ εἴπωμεν ἐδῶ εἰς τὴν περιωρισμένην αὐτὴν αἴθουσαν ὅπου βεβαίως εἶναι ἐκ τῶν προτέρων καθωρισμέναι αἱ γνῶμαι καὶ αἱ σκέψεις καὶ τὰ χειροκροτήματα. Κύριε ὑπουργέ, διὰ νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς συζητήσεως, διότι νομίζω ὅτι ὅ,τι εἶπον ὑπάρχουν καὶ θὰ διαβασθοῦν καὶ ἑπομένως ὁ κάθε ἕνας, οἱ ἀντικειμενικῶς δηλαδὴ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ὑπόθεσιν, θὰ συναγάγουν τὰ συμπεράσματά των ἀπὸ τὴν σημερινὴν συζήτησιν. Θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν ἐπανόρθωσιν ὅσον ἀφορᾷ ἕνα στάδιον τῆς συζητήσεώς μας. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ διαγωνισμοῦ τοῦ Σεπτεμβρίου. Μοῦ ἀνεφέρατε ἕνα ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἕνα δημόσιον ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦνται συμπληρωματικὰ στοιχεῖα. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ συνήρχετο μέχρι τῆς 9ης Δεκεμβρίου ὁπότε ἔπαυσε πλέον συνερχομένη καὶ δὲν ἐξέδωσεν ὁριστικὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ διαγωνισμοῦ ἡ ὁποία νὰ ἐδημοσιεύθη, διότι ἡ ὁριστικὴ αὐτὴ ἀπόφασις δὲν ὑπεγράφη ἀπὸ ὡρισμένα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς. Κύριε ὑπουργέ, δὲν ἔπρεπε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ προσπαθῆτε....

§132Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας παρέχετε πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἶναι ἀνακριβεῖς.

§133Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι ἀκριβεῖς, κ. ὑπουργέ. Παρακαλῶ νὰ τονισθῇ ἡ φράσις ὅτι ἐξεδόθη καὶ ἐδημοσιεύθη τελικῶς ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι μετὰ πάντα διεθνῆ διαγωνισμόν, δημοσιεύονται αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§134Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ διαδικασία εἶναι πάντοτε παγίως ἡ ἑξῆς: Αἱ Ἐπιτροπαὶ ὑποβάλλουν πρὸς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τὴν εἰσήγησίν των καὶ ὁ ὑπουργὸς ἀποφαίνεται εἴτε περὶ τῆς κατακυρώσεως εἴτε περὶ ἄλλου τινὸς πράγματος. Εἰσηγήθησαν ὡρισμένα πράγματα τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Κατόπιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς τῆς Ἐπιτροπῆς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ἐγώ, δὲν πήραμεν μόνοι μας τὴν ἀπόφασιν, καὶ τὴν εὐθύνην, ἀλλὰ ἐνεφανίσθημεν εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον ἐξεθέσαμεν μὲ πᾶσαν ἀντικειμενικότητα τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐλάβομεν τὴν ἀπόφασιν διὰ λόγους τοὺς ὁποίους μόνοι σας καταλαβαίνετε καὶ εἴπομεν ὅτι ἐξεδόθη τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τερματίζομεν τὸν διαγωνισμὸν καὶ ἀποφασίζομεν ὑπὸ εὐθύνην ἰδική μας, ὑπουργικήν, ἐξουσιοδοτηθέντες πρὸς τοῦτο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ διαπραγματευθῶμεν πλέον μὲ τοὺς δύο Οἴκους. Προεκρίναμεν αὐτὴν τὴν διαδικασίαν διὰ νὰ μὴ προβληθοῦν τυχὸν δικαιώματα ἐκ τῆς συνεχίσεως τοῦ διαγωνισμοῦ. Τὴν συμβουλὴν αὐτὴν μᾶς τὴν ἔδωσαν οἱ νομικοί μας σύμβουλοι. Προεκρίναμεν αὐτοὺς τοὺς δύο Οἴκους καὶ διότι μᾶς τὸ εἶπεν ἡ Ἐπιτροπή, καὶ διότι πράγματι ὅποιος ἔχει ἴδει τοὺς φακέλλους καταλαβαίνει ὅτι μόνον μεταξὺ τῶν δύο Οἴκων ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις. Παρὰ ταῦτα, κ. συνάδελφοι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ἐγώ, ἐλάβομεν καὶ τοῦτο τὸ μέτρον: Ἐκαλέσαμεν τὴν Ἑταιρείαν ΣΟΚΟΝΥ ἡ ὁποία εἶχεν συμμετάσχει εἰς τὸν διαγωνισμὸν προτείνουσα ἄλλου εἴδους λύσεις—εἶχεν ὅμως εἴπει ὁ σύμβουλος, ὅτι ἡ λύσις τῆς ΣΟΚΟΝΥ δηλαδή, ἡ λύσις κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἦτο λύσις καλή— καὶ ἐπειδὴ ἡμεῖς φοβούμεθα εἴτε μήπως συνεννοηθοῦν αἱ δύο ἑταιρεῖαι εἴτε μήπως ἀποτύχωμεν εἰς τὰς διαπραγματεύσεις καὶ μὲ τὰς δύο Ἑταιρείας, ἐκαλέσαμεν τὴν ΣΟΚΟΝΥ καὶ ἐντίμως τῆς εἴπομεν: «Κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διαπραγματευόμεθα μὲ τὰς δύο ἄλλας ἑταιρείας διότι καὶ κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἔρχονται πρῶται. Ὑπάρχει ὅμως περίπτωσις νὰ ἀποτύχουν αἱ διαπραγματεύσεις αὐταὶ μὲ τὰς ἑταιρείας αὐτὰς καὶ τῆς εἴπομεν: «Δέχεσαι ΣΟΚΟΝΥ νὰ παρατείνῃς καὶ ἐσὺ τὴν ἐγγύησίν σου καὶ νὰ παραμείνῃ ἡ προσφορά σου ἰσχυρά;». Καὶ ἡ ΣΟΚΟΝΥ —πάντα ταῦτα ἐγένοντο παρόντος τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας ἐμοῦ καὶ τῶν κυριωτέρων ἐπιτελῶν μας— ἐδέχθη καὶ παρέτεινε τὴν ἐγγυητικὴν ἐπιστολήν της. Κατόπιν ἐκαλέσαμεν τὰς δύο ἑταιρείας εἰς τὰς ὁποίας εἴπομεν ὅτι: «Διαπραγματευόμεθα μαζί σας ὄχι διότι ἐπετύχατε εἰς τὸν διαγωνισμόν, διότι ἀπετύχατε καὶ ἀπετύχατε ὅλοι, ἀλλὰ διότι σεῖς πλησιάζετε κάπως περισσότερον. Ἔχετε ὅμως ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἔχομεν τὴν τάδε ἐγγυητικὴν ἐπιστολὴν τῆς ἑταιρείας ΣΟΚΟ-ΝΥ ἡ ὁποία παραμένει καὶ αὐτὴ συζητοῦσα». Ὅλας αὐτὰς τὰς λεπτομερείας, κ. συνάδελφοι, καὶ ἄλλας ἀπείρους τοιαύτας, δὲν σᾶς τὰς ἀνέφερα ἁπλῶς διότι ἔκαμα μίαν συνοπτικὴν ἔκθεσιν τῆς καταστάσεως. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ διέπραττεν ἕνα τοιοῦτον τυπικὸν λάθος. Ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ πόρισμα ὑπέβαλε καὶ ἡ ἀπόφασις ἡ Κυβερνητική, περὶ τοῦ ὅτι τερματίζομεν τὸν διαγωνισμόν, ἐλήφθη, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς. Καὶ ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐξουσιοδοτοῦσε τὸν ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας καὶ ἐμὲ νὰ διαπραγματευθῶμεν περαιτέρω τὸ θέμα, ἔχει ληφθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὑπάρχει καὶ ἕνα πρακτικὸν συσκέψεως τῶν ὑπουργῶν Βιομηχανίας καὶ Συντονισμοῦ, μὲ θέμα διαγωνισμῶν διϋλιστηρίων ἡμερομηνίας 10ης Δεκεμβρίου 1954, παρόντων πλὴν τῶν ὑπουργῶν, τῶν κ. κ. Καλίνσκη, Λόβαντ, Καραπάνου, Καλονᾶ καὶ ἄλλων. Τὸ πρακτικὸν τὸ καταθέτω νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Συνετάγει λοιπὸν καὶ πρακτικόν. Ὅλους τοὺς τύπους, παρακαλῶ νὰ μὲ πιστεύσητε, τοὺς ἐτηρήσαμεν καὶ μὲ τὸ πάρα πάνω, ἀλλὰ ἀπεβλέψαμεν καὶ εἰς τὴν οὐσίαν καὶ εὐφυῶς ἐπράξαμεν. Τοὺς κρατήσαμεν μέσα μὲ τὴν ἐγγυητικὴν ἐπιστολὴν καὶ τοὺς ἐβάλαμε νὰ συναγωνισθοῦν Τί ἄλλο νὰ κάμω;

§135Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐξ ὅσων λέγετε προκύπτει ἀδιαφιλονίκητον τὸ γεγονός, ὅτι ὁριστικὴ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ διαγωνισμοῦ ἡ ὁποία νὰ ἐδημοσιεύθη δὲν ὑπάρχει. Διότι ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τῆς 9ης Δεκεμβρίου καὶ ἐπέκεινα περιέπεσεν εἰς νάρκην. Αὐτὰ εἶπον, κύριοι, καὶ μὴ στενοχωρῆσθε ἂν ἐπαναλαμβάνω φωνογραφικῶς πῶς ἔγιναν τὰ γεγονότα. Τώρα ἂν ἀναφέρω τὰ γεγονότα, σᾶς φέρω εἰς, δὲν ξέρω τί εἴδους συλλογισμούς, εἶσθε ἐλεύθεροι νὰ τὸ κάμετε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἐμὲ εἶναι ὅτι ἡ ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος γεγονότος διαβεβαίωσίς μου εἰς τὴν Βουλὴν ἀπεδείχθη ὡς ὀρθὴ καὶ λογική. Δεύτερον θέμα, ὁ κ. ὑπουργός, εἶπεν ὅτι εἰς τὸ νέον διϋλιστήριον τὸ ὁποῖον κατασκευάζομεν ὑπάρχει πρόβλεψις δαπάνης ἑνὸς ἑκατομ., ἵνα γίνῃ ἡ ἀποθείωσις. Αὐτὸ καὶ ἐγὼ τὸ εἶπον. Ἀλλὰ εἶπον ἐπίσης ὅτι ἐνῷ ἐπήγατε εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον καὶ Μέγαρα, καὶ θὰ δαπανήσητε 2 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἐπάνω, ἀδικαιολογήτως δὲν εἴχατε τὸ ἕνα ἑκατομμύριον διὰ νὰ κάμετε τὴν ἀποθείωσιν ἐκεῖ ποὺ θὰ κάμετε τὸ ἐργοστάσιον. Τρίτον, προσεπάθησεν ὁ κ. ὑπουργὸς ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ὁ διαχωρισμὸς τοῦ ἐργοστασίου εἰς Μέγαρα καὶ Ἀσπρόπυργον δὲν στοιχίζει περισσότερον ἀπὸ τὰς ἐγκαταστάσεις εἰς Σελίνια. Ἐχρησιμοποίησε πρὸς τοῦτο ἕνα πίνακα τῆς ὑπηρεσίας. Βεβαίως, τὸν πίνακα τὸν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου καὶ ἐγὼ καὶ ἠξεύρω ὅτι ἐπὶ τοῦ πίνακος αὐτὴ ἡ ἰδία ὑπηρεσία ἤλλαξε γνώμην, διότι ἀντὶ νὰ προβλέψῃ κατασκευὴν προβλῆτος καὶ ἐκβάθυνσιν, διὰ τὴν παραλαβὴν τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου ἐκ 580 χιλιάδων δολλαρίων εἰς τὰ Μέγαρα, σήμερον θὰ κάμῃ μόνον ἓν μικρὸν ἔργον εἰς Μέγαρα καὶ ἓν μικρὸν ἔργον εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον 150 χιλιάδων δολλαρίων, διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ φορτώνουν ἀπ’ ἐκεῖ τὰ μικρὰ πλοῖα. Κύριοι, οἱ ὑπολογισμοί, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ὁ Ἄρμστ, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶναι περίπου τὸ ἴδιον τὸ κόστος ἐὰν τὸ μὲν ἐργοστάσιον τοποθετηθῇ εἰς Ἀσπρόπυργον, ἡ δὲ ἀποθήκευσις τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου εἰς τὰ Μέγαρα, εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένη. Ἐὰν γίνῃ οἱαδήποτε διερεύνησις τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ περισσότεροι τούτων εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένοι. Ἰδίως ἡ προϋπόθεσις ὅτι θὰ χρειασθῇ εἰς τὰ Σελίνια νὰ γίνῃ ἔργον λιμενικὸν 860 χιλιάδων δολλαρίων, εἶναι ἀνακριβές. Διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία τοιαύτη ἀνάγκη. Εἰς τοὺς δύο μικροὺς ὁρμίσκους δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐκφόρτωσις τοῦ ἀργοῦ μὲ τεχνικὰ μέσα, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη κατασκευῆς τεχνικοῦ ἔργου αὐτῆς τῆς ὁλκῆς. Καὶ διὰ νὰ μὴ νομίζετε ὅτι λέγω πράγματα ἀβασανίστως, θὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς ἑξῆς ἀναλυτικοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔχω ἀπὸ ἀνθρώπους, εἰς τῶν ὁποίων τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν γνώμην ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην. Κατὰ τοὺς ἰδικούς μας ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἐπὶ τῇ βάσει ἐξαντλητικῆς ἀναλύσεως, ὁ πίναξ αὐτὸς τοῦ Ἄρμστ δὲν εἶναι ἀκριβὴς κατὰ 1.060 χιλιάδες δολλάρια, ὅσον ἀφορᾷ τὰ Σελίνια. Δηλαδή, παρουσιάζει τὰς δαπάνας εἰς Σελίνια κατὰ 1.060 χιλιάδες δολλάρια μεγαλυτέρας. Ὑποβιβάζει δέ, ἀντιθέτως, μικρότερον κατὰ 2.600 χιλιάδες δολλάρια τὸ κόστος τῆς θέσεως Ἀσπροπύργου– Μεγάρων. Ἑπομένως, ὁ ἰσχυρισμός μου ὅτι ἡ διοχέτευσις ἀποτελεῖ δαπάνην, ἡ ὁποία δὲν ἔχει οὐδεμίαν δικαιολογίαν, τοὐλάχιστον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἔχω, εὐσταθεῖ. Τέταρτον, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἀπεφασίσθη συναινοῦντος τοῦ Ἐπιτελείου ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου εἰς Ἀσπρόπυργον.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Αὐτὴ ἡ ἔκφρασις «συναινοῦντος τοῦ Ἐπιτελείου» εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὡς ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν ἀκρίβειαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν ὅτι ἐνέκρινε τὸ Ἐπιτελεῖον. Εἶναι βεβαίως σχῆμα λόγου. Τὰ Ἐπιτελεῖα δὲν ἐγκρίνουν. Ἡμεῖς ἀποφασίζομεν. Μὲ τὰ Ἐπιτελεῖα ἐγένετο συνεννόησις. Εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα ἐγένετο μελέτη καὶ ἡμεῖς τελικῶς ἀπεφασίσαμεν. Ἡ ἀπόφασις ἡ ὁριστική, ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν, ἐλήφθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Παπαληγούρας, καὶ ἡ ὁποία κατόπιν ἐντολῆς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐγένετο ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου. Ἡ συνεδρίασις αὐτή, ἡ ὁποία διήρκεσεν ἐπὶ ὥρας, ἦτο συνεδρίασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο μία ἀνίχνευσις καὶ τῆς παραμικρᾶς λεπτομερείας, τῆς συνδεομένης μὲ τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως καὶ κατελήξαμεν συνδυάσαντες ὅλους τοὺς παράγοντας, ἀσφαλείας, ἐγκαταστάσεως καὶ ἱδρύσεως ἄλλων βιομηχανιῶν, τοποθεσίας, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς εὐκόλου μεταφορᾶς, κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως γίνῃ εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον–Μέγαρα καὶ εἰς τὸ ἀμέσως ἑπόμενον Συντονιστικὸν Συμβούλιον εἰσηγήθην εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν λύσιν αὐτήν, ἡ ὁποία καὶ χωρὶς πολλὰς ἀμφιταλαντεύσεις, ἐδόθη. Ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν Στρατάρχην, Παπάγον, μὲ τὴν ταχύτητα τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ ἴδιος, κατατοπιζόμενος ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν, κατέληξε τὴν ἑπομένην ἢ τὴν μεθεπομένην τῆς συνεδριάσεως, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα, εἰς τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν, ἀδιαφορήσασα πλήρως δι’ οἱανδήποτε κριτικὴν καὶ διὰ τὰς τυχὸν παρεκκλινούσας ἀπόψεις ὡρισμένων Ἐπιτελείων. Διότι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὰ διάφορα Ἐπιτελεῖα, καὶ δὴ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον Ναυτικῶν ὑπῆρξαν παρεκκλίνουσαι ἀπόψεις. Ἐθεώρησα ἀνάγκην νὰ σᾶς τονίσω, διότι ὄχι μόνον τὸ ζήτημα τῆς τοποθεσίας, ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθίξαμεν προηγουμένως, τῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία ἐλήφθη, ὅπως θεωρηθῇ τερματισθεὶς ὁ διαγωνισμός, τὸ ζήτημα τὸ συνδεόμενον μὲ τὰς δύο ἑταιρείας καὶ τὴν ΣΟΚΟΝΥ, ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, εἶναι ζητήματα εἰς τὰ ὁποῖα ὑπήρξαμεν ὅλοι συνυπεύθυνοι, κατατοπισθέντες ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν. Καὶ κατελήξαμεν ὅλοι μὲ τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν ὅτι πράττομεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμφέρει εἰς τὸν τόπον καὶ μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἔτσι προχωροῦμεν καὶ ἐπιτελοῦμεν ἕνα ἔργον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Ἀνελάβομεν ὅλοι τὴν εὐθύνην καὶ προέβημεν εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως. Προβαίνω καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν δήλωσιν αὐτήν. Ἡ εὐθύνη βαρύνει ὅλους μας. Εἴμεθα εὐτυχεῖς καὶ ὑπερήφανοι διότι ἀνελάβομεν αὐτὴν τὴν εὐθύνην. (Χειροκροτήματα).

§137Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς εἶμαι εὐγνώμων διότι μὲ ἐδικαιώσατε πλήρως. Πράγματι ἡ εὐθύνη εἶναι εὐθύνη Κυβερνητικὴ καὶ δὲν εἶναι εὐθύνη οὔτε Ἐπιτροπῶν, οὔτε Ἐπιτελείων, ὅπως ἐζητήθη νὰ ἐμφανισθῇ.

§138Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν νομίζω ὅτι εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ καλυφθοῦν ἀπὸ Ἐπιτροπάς. Γνώμας Ἐπιτροπῶν ἠκούσαμεν. Τί μᾶς εἰσηγήθησαν αἱ Ἐπιτροπαὶ σᾶς τὰ εἶπον. Ἀποφάσεις ἐπήραμεν ἡμεῖς.

§139Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ ἴδιον λέγομεν. Πράγματι ἡ ἀπόφασις διὰ τὸν Ἀσπρόπυργον ἦτο ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ ὁ τερματισμὸς τοῦ διαγωνισμοῦ εἶναι ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι τῆς Ἐπιτροπῆς διαγωνισμοῦ ὅπως ἴσως ὄχι ἐξ αἰτίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλ’ ἐξ ἄλλης αἰτίας ἠθέλησε νὰ παρασταθῇ.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Δὲν κλείουν οἱ διαγωνισμοὶ μὲ ἀποφάσεις τῶν Ἐπιτροπῶν. Σεῖς ὁ ὁποῖος ἔχετε πεῖραν Κυβερνητικήν, ξέρετε πολὺ καλὰ ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις τῶν διεθνῶν διαγωνισμῶν προβαίνουν εἰς εἰσηγήσεις. Καταλήγουν εἰς τὴν ὑποβολὴν ἐκθέσεως, ἑνὸς πορίσματος καὶ ἡ Κυβέρνησις ἢ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς λαμβάνει τὰς ἀποφάσεις.

§141Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἴμεθα, κ. Ἀντιπρόεδρε, ἀπολύτως σύμφωνοι. Εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίπτωσιν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ διαγωνισμοῦ δὲν ἐπελήφθη τῶν δύο τελευταίων προσφορῶν τῆς ΟΥΝΤΕ καὶ τῆς ΥΔΡΟΚΑΡΜΠΟΝ. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶχε τὰς προσφορὰς αὐτὰς καὶ ἡ Κυβέρνησις πῆρε τὰς ἀποφάσεις της ὅπως ἔπρεπε. Ἀλλὰ δὲν ξεύρω, διατὶ συγχύζεται ἡ Συμπολίτευσις καὶ διατὶ προσπαθεῖ δῆθεν νὰ ἀντείπῃ εἰς ὅσα, στηριζόμενος ἐπὶ γεγονότων ὑποστηρίζω. Ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν ἄποψίν της, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ διχοτομήσῃ τὸ διϋλιστήριον. Ἀλλὰ αἱ ἀποφάσεις μιᾶς Κυβερνήσεως δὲν ἀποτελοῦν θέσφατον. Ἐγὼ κάμνω τὴν κριτικήν μου, ὄχι μόνον ὡς πολιτικὸς ἀνήρ, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄνθρωπος εἰδικὸς ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οὐδεὶς εἰδικός, περὶ τὰ πράγματα δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ συμφωνήσῃ μαζί μου, ἄλλωστε πρὸς τοῦτο ὑπάρχει καὶ πρακτικόν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις Σκαραμαγκᾶ–Ἀσπροπύργου, ὡς λίαν ἐπικίνδυνος.

§142Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Ζίγδη....

§143Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διατὶ νὰ κάμνετε διακοπάς; Δὲν ἀφίνετε νὰ ἀπαντήσητε κατόπιν. Λοιπὸν τὸ θέμα εἶναι, ὅτι τὸ Ἐπιτελεῖον εἶχεν ἀντίθετον γνώμην. Τὸ Ναυτικὸν ἐπίσης εἶχεν ἀντίθετον γνώμην. Αὐτὸ τὸ λέγει καὶ ὁ Ναύαρχος κ. Σακελλαρίου.

§144Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Τί εἶναι ὁ κ. Σακελλαρίου;

§145Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ναύαρχος. Ἄλλωστε καὶ πρὸ τοῦ πολέμου τὸ Ἐπιτελεῖον εἶχεν ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος.

§146Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνώμη του εἶναι. Θὰ πρέπει πρὸς τοῦτο νὰ ὑποταχθῇ εἰς αὐτὴν ὁλόκληρος ἡ Βουλή;

§147Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν εἶπον καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ἄλλο τι. Γνώμη του εἶναι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀσφαλείας ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἔσφαλε, κατὰ τὸ Ἐπιτελεῖον. Περὶ τούτου οὐδὲν ἐγὼ θέλω νὰ ἀποδείξω αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§148Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἐπειδὴ τὸ λέγει ἕνας ἄνθρωπος;

§149Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὴν αὐτὴν ὅμως γνώμην ἔχουν τὰ Ἐπιτελεῖα καὶ αἱ Ἐπιτροπαί. Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂς καταθέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς διϋλιστηρίου, τὴν ἔκθεσιν τῆς 27)2)54, τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς προεδρευομένης ἀπὸ τὸν κ. Καλίνσκη, τῆς ὁποίας μετέσχον καὶ ὁ κ. Πεσματζόγλου καὶ ὁ κ. Πέπας καὶ ἄλλοι. Ἐγὼ ἔχω ἐδῶ ὁλόκληρον τὸ κείμενον.

§150Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μίαν διακοπήν.

§151Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αἱ ἀποφάσεις εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς μου.

§152Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Λέγετε στοιχεῖα ἀνακριβῆ.

§153Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι πρακτικογράφοι, γράφετε αὐτὰ ποὺ λέγει ἡ Κυβέρνησις.

§154Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ διευκρινίσω, ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ναυτικοῦ, ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὸν κ. Καλίσκη, ἀνέφερον περὶ τοῦ ἀκαταλλήλου τῆς θέσεως τοῦ Ἀσπροπύργου. Ἰσχυρίζομαι, κ. συνάδελφοι, ὅτι, ὅταν εἶπε τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ναυτικοῦ, ὅταν εἶπεν ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὸν κ. Καλίνσκη τοῦτο, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει της τὴν λύσιν Ἀσπροπύργου–Μεγάρων, ἀλλὰ τὴν λύσιν Σκαραμαγκᾶ. Καὶ τώρα κ. συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ ἐγὼ νὰ καταθέσετε τὰ ἔγγραφά σας καὶ τὰ στοιχεῖα σας. Τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Ναυτικοῦ ὁμιλεῖ περὶ πλοίων καὶ περὶ στενοῦ, καὶ ἐγὼ δὲ εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι πράγματι, νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰ πλοῖα καὶ διὰ τὸ στενόν, διὰ τοῦτο εἶμαι ὑπὲρ τῆς λύσεως Ἀσπροπύργου.

§155Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἔχετε ὀλίγην ψυχραιμίαν καὶ νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, διότι ἄλλως κάμνετε κατάχρησιν τοῦ ὑπουργικοῦ δικαιώματος.

§156Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐζήτησα ἄδειαν διὰ τὴν διακοπήν.

§157Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸ διϋλιστήριον εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον καὶ τὰς ἀποθήκας εἰς τὰ Μέγαρα καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ἐναντίον τῆς ἐγκαταστάσεως εἰς τὰ Μέγαρα ὑπάρχουν γνωματεύσεις Ἐπιτροπῶν καὶ τοῦ Ἐπιτελείου. Δὲν πρέπει δὲ νὰ διαφύγῃ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ διχοτόμησις τοῦ ἔργου ἐγένετο, διὰ νὰ καθησυχασθοῦν αἱ ἀντιρρήσεις τῶν στρατιωτικῶν.

§158Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σεῖς τὰ λέγετε;

§159Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ τὰ λέγω καὶ ἔχω τὴν εὐθύνην αὐτῶν ποὺ λέγω. Ἡ Κυβέρνησις προσέφυγεν εἰς τὴν λύσιν αὐτήν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ, νὰ καθησυχάσῃ τὸν Στρατόν. Θὰ προσθέσω δὲ τὸ ἑξῆς: Τὸ διϋλιστήριον ὡς ἐργοστάσιον, εἶναι μία μεγάλη συγκέντρωσις πετρελαίου εἰς μίαν κρίσιμον περιοχήν. Ἀλλά, ὅπως σᾶς ἀνέφερον ἤδη, προβλέπεται τροποποίησις, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δημιουργηθῇ ἕνας μικρὸς λιμενίσκος εἰς τὸν Ἀσπρόπυργον, διὰ νὰ φορτώνουν μικρὰ πλοιάρια, καὶ ὑπάρχει μάλιστα πρὸς τοῦτο σχετικὴ δαπάνη. Λοιπόν, ἐρχόμεθα πάλιν εἰς τοὺς κινδύνους, ποὺ προέβλεψε τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν, διότι αὐξάνεται ἡ ναυσιπλοΐα ἐντὸς τοῦ στενοῦ. Αὐτὰ ὑπεστήριξα, κύριοι, νομίζω, δέ, ὅτι ἀποτελοῦν σαφῆ ἐρωτήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀναμένομεν μίαν κατηγορηματικὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ συμπέρασμα, διὰ τοῦ ὁποίου προσπαθεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἀνατρέψῃ τὸ ἰδικόν μου ἐρώτημα, δὲν μοῦ φαίνεται ὀρθόν. Ἠρώτησα, διατὶ τώρα τὸ ἐργοστάσιον στοιχίζει 18 ἑκατομμύρια, ἐνῷ ὑπῆρχε προσφορὰ μὲ 10 ἑκατομμύρια. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπήντησε κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο συγκεκριμένος καὶ κατηγορηματικὸς καὶ μοῦ εἶπε τὸ ἑξῆς: Ὅτι αἱ προτάσεις αὐταὶ δὲν ἦσαν νόμιμοι. Ἀλλὰ διὰ τὴν πρότασιν, κ. ὑπουργέ, Συρεγγέλα, ὑπῆρχεν ἐγγύησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§160Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ὑπῆρχε.

§161Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὰ τὴν ἔχω ἐδῶ. Ὑπῆρξε καὶ μάλιστα καὶ τῆς Ἀμέρικαν Μπάνκ. Ἀλλὰς ἐκτὸς αὐτοῦ, εἶναι καταπληκτικὸν τὸ πρᾶγμα, διότι ὑπῆρχε μία μεγάλη διαφορὰ εἰς τὴν τιμήν, ἡ ὁποία ἔχει καὶ κἄποιαν ἐξήγησιν. Ὁ ἰδιώτης Συρεγγέλας, ἐνδιεφέρετο —ὡς ἰδιώτης— νὰ κάμῃ οἰκονομίαν καὶ τῆς δεκάρας ἀκόμη, ἐνῷ αἱ ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἀνέλαβον τὴν κατασκευήν, σύμφωνα μὲ τοὺς διεθνεῖς κανόνας, θὰ προσλάβουν ὑπαλλήλους ἰδικούς των. Πῶς λοιπόν, θὰ εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ ὑπάρξῃ μία μεγάλη ἐπιβάρυνσις καὶ ἐκ τούτου. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κἄποια ἄλλη ἐξήγησις, ἐκτὸς ἀπὸ αὐτήν, διατὶ εἶναι τόσον διαφορετικὴ ἡ τιμὴ μεταξὺ τῆς μιᾶς προσφορᾶς καὶ τῆς ἄλλης. Κύριοι, ὁ κ. Καψάλης —καὶ μὲ λυπεῖ διότι δὲν τὸν βλέπω ἐδῶ— ἐπωφελήθη νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὴν ὁμιλίαν μου καὶ ἐρειδόμενος, διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ καιροῦ εἰς τὴν συμπάθειαν τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, ὡμίλησε περὶ τῶν Ἐπιτροπῶν καὶ τῶν Συμβούλων του, εἰς τοὺς ὁποίους ἠθέλησε νὰ ἀπονείμῃ καὶ εὔσημα. Ἐπειδὴ ὑπῆρξε πολὺ χριστιανικὸς ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, θὰ κάμω μίαν ἐξαίρεσιν. Εἶπεν ὁ κ. Καψάλης, ὅτι πολυτίμους πρὸς τὸ Ἔθνος ὑπηρεσίας προσέφερον οἱ σύμβουλοί του. Ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζετε, θὰ σᾶς τὸ εἴπω. Ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν ἀντὶ 9 ἑκατ. ἢ 10 ἑκατ. τὸ διϋλιστήριον μᾶς στοιχίζει σήμερον 11 ἑκατ., δὲν ὀφείλεται εἰς τὸν ὑπουργόν, ὀφείλεται εἰς τὰ ἁμαρτήματα τοῦ παρελθόντος. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἀντὶ νὰ προσπαθήσῃ νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσε, θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ μίαν ἀνδρικὴν κριτικὴν τοῦ παρελθόντος. Εἰς τὰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν τὸ 1954, ὀφείλεται ἡ σημερινὴ ἐξέλιξις καὶ εἶπεν ὅτι τῶν ἐνεργειῶν ἐκείνων ἐγένετο ἡ ἀντικειμενικωτέρα κριτικὴ ἀπὸ τὸ ἐπισημότερον τεχνικὸν ὄργανον τῆς χώρας, ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον. Προεκάλεσε τὴν συζήτησιν ὁ κ. Λάβδας εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ ἔγιναν ἐπὶ ἑβδομάδας συζητήσεις καὶ κατέληξεν ἡ συζήτησις εἰς συμπεράσματα καὶ ἐβγῆκεν ἕνα πόρισμα. Διὰ νὰ ἴδητε πόσον δίκαιον ἔχω εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω καὶ ποῖαι εἶναι αἱ ἀντικειμενικαὶ προθέσεις μου διότι ὅταν ἠγόρευον πρὸ ἡμερῶν ἐπὶ τοῦ θέματος, παρεξηγήθην ὅτι πάω νὰ κάμω ἀντιπολίτευσιν, θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν σχετικὴν παράγραφον ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τοῦ πορίσματος τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου ἐπὶ τῆς διεξαχθείσης δημοσίας συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Ἑλληνικοῦ διϋλιστηρίου πετρελαίου. Εἰδικῶς λέγει τὸ πόρισμα, διὰ τὸ τεχνικὸν μέλος τῆς εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς κ. Γ. Λάβδα —ἔγινε μία Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Καψάλης ἀπηύθυνε τὰς εὐχαριστίας του—ὅστις καὶ ᾐτήσατο τὴν διενέργειαν τῆς δημοσίας συζητήσεως:.......... ........ (ἀναγινώσκει).............».

§162Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Τί σχέσιν ἔχουν αὐτά.

§163Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν δὲν ἀντιλαμβάνεσθε τί σχέσιν ἔχει αὐτὸ, κ. Τσούτσουρα, λυποῦμαι πολύ.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε παρακαλῶ.

§165Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ περικοπὴ αὐτή, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, δίδει τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα, διατὶ τὸ διϋλιστήριον ἀντὶ 10 ἑκατ. μᾶς στοιχίζει 18 ἑκατ.

§166Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔδωσεν ὁ κ. Παπαγιάννης διατὶ ἐστοίχισεν 18 ἑκατ.

§167Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ τὸν Τεχνικὸν Σύμβουλον ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν εἶπε τίποτε. Δὲν ἀνέφερεν ὡρισμένας ἐνεργείας τοῦ Τεχνικοῦ Συμβούλου, δὲν ἔδωσεν οὐδεμίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν ἐκτὸς τῆς προσθήκης τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὰ λόγια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας. Ἀνέφερεν ὅτι πράγματι συνδέεται μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἔργων ἢ ἐχρησιμοποιήθη ὡς ἐμπειρογνώμων.

§168Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Τὸ ἴδιον κάμνει, ἐχρησιμοποιήθη ὡς ἐμπειρογνώμων.

§169Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ νούμερα εἶναι 3,5, δὲν εἶναι νούμερα διὰ διϋλιστήριον.

§170Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Ἐξετέλεσεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγεται... (δὲν ἠκούσθη)... Ἔκαμε τὴν τεχνικὴν μελέτην καὶ εἶχε τὴν ἐπίβλεψιν.

§171Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι δι’ ὁλοκληρωμένον διϋλιστήριον καὶ στοιχίζει 3 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§172Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Τμῆμα εἶναι αὐτό.

§173Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἄλλο τμῆμα καὶ ἄλλο ὁλοκληρωμένον διϋλιστήριον. Ἐγὼ ἔχω ὑποστηρίξει ὅτι ἄλλο εἶναι νὰ φτιάξῃ κανεὶς ἕνα καράβι καὶ ἄλλο ἕνα κομμάτι τοῦ καραβιοῦ. Καὶ εἶπον ὅτι ὁ Ἄρμιστεντ δὲν ἔφτιαξε ποτὲ καράβι δικό του καὶ περιμένω σεῖς ὡς Κυβέρνησις νὰ εἴπητε ὅτι αἱ πληροφορίαι σας, κύριε Ζίγδη, δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἀποδεικνύεται ὅμως καὶ ἐξ αὐτοῦ ὅτι πράγματι οὐδέποτε ὁ Ἀρμιστέϊντ ὑπῆρξεν ὁ τεχνικὸς σύμβουλος διὰ τὴν κατασκευὴν καραβιοῦ, ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν κατασκευὴν τμήματος καραβιοῦ.

§174Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Διὰ νὰ κατασκευάσῃ τὸ τμῆμα ἑνὸς καραβιοῦ, πρέπει νὰ ἠξεύρῃ νὰ φτιάχνῃ ὁλόκληρο τὸ καράβι, ἀλλοιῶς δὲν πρέπει νὰ καταπιαστῇ.

§175Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ κατασκευάσῃ τὴν τραπεζαρία, δὲν πρέπει νὰ εἶναι καὶ σπουδαῖος ναυπηγός. Ἀνέφερον ὡρισμένας πράξεις καὶ παραλείψεις τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου, οὐδεμίας ἐξήγησιν ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργός. Διότι πῶς, ἀφοῦ εἴχαμε τεχνικὸν σύμβουλον ἀπὸ τὸν Αὔγουστον καὶ ὁ τεχνικὸς αὐτὸς σύμβουλος ἔκαμε τὰς νέας αὐτὰς προτάσεις τὰς νέας προδιαγραφάς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἐκαλοῦντο οἱ δύο οἶκοι, οἱ μειοδοτοῦντες νὰ δώσουν τὰς τελικὰς προσφοράς, πῶς ἐχρειάσθη μετὰ νὰ καλέσουν τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, τὴν εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ἐργασιῶν καὶ τῶν πορισμάτων των συνεπλήρωσαν τὸ διϋλιστήριον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου νὰ εἴπω ὅτι, ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς εἶναι ἄρτιον ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀποθείωσιν. Λοιπόν, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τὸν περίφημον αὐτὸν σύμβουλον, τὸν ἐφέραμεν ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, τὸν ἐπληρώσαμε καὶ δὲν εἶναι ἄξιος, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλος λόγος, νὰ ὑποβάλῃ προδιαγραφάς, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐξασφαλίζουν, διότι εἶναι πράγματι τὸ πρᾶγμα ἀπὸ ἐθνικῆς ἀπόψεως πολὺ ἐνδιαφέρον, νὰ ἐξασφαλίζουν τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ τοῦ ἐργοστασίου ἀκινδύνως εἰς τὸ μέλλον ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδοτικότητος καὶ οἰκονομικῆς εὐσταθείας. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι, ἂν θέλετε, ἡ ἀνησυχία μας, ἐὰν ὁ τεχνικὸς σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν ἔκαμε τὰς προδιαγραφὰς δὲν ἐφρόντισε νὰ προικίσῃ τὴν χώρα μας μὲ ἕνα διϋλιστήριον ποὺ θὰ ἦτο ἱκανὸν νὰ σταθῇ εἰς τὸν ξένον ἀνταγωνισμόν. Ποῖαι ἐγγυήσεις δίδονται ὅταν ἐπιβλέπων τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ διϋλιστηρίου, θὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ὄχι ὑπὲρ ἄλλων, ὑπὲρ αὐτῶν τῶν φοβερῶν συμφερόντων τοῦ πετρελαίου, τὰ ὁποῖα κατεβρόχθισαν οἴκους καὶ ἀνθρώπους πολὺ ἰσχυροτέρους ἀπὸ αὐτὸν τὸν πτωχὸν ἐπιχειρηματίαν τῆς Οὐάσιγκτων, ὁ ὁποῖος, οἰκονομικὸς σύμβουλος τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, εὑρέθη ἔξαφνα ὡς σπουδαῖος μηχανικός, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀναθέσωμεν τὴν μεγάλην αὐτὴν λειτουργίαν τοῦ τεχνικοῦ συμβούλου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, λυποῦμαι, διότι δὲν ἐξετίμησεν ἡ πλειοψηφία ἡ Κυβερνητικὴ τὴν πρόθεσίν μου καὶ τὴν φύσιν τῆς ἐπικρίσεώς μου, διότι ἐσκεμμένως εἰς ὡρισμένα σημεῖα ἤθελον νὰ προκαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ διαβεβαιώσεις. Εἰς ἄλλα βέβαια σημεῖα ἔκαμα κριτικήν, διότι πιστεύω ὅτι οὕτω διευκολύνεται ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ δυστυχῶς οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ἐπωφεληθῇ μιᾶς προσφορᾶς, τὴν ὁποίαν ὡρισμένοι βουλευταί, ἐὰν ἦσαν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν θὰ εἶχον τὸ θάρρος νὰ κάμουν.

§176Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§177ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Χειροκροτήματα).

§178Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης εἶπεν ὡρισμένα πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ μείνουν ἀναπάντητα, διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀλήθεια.

§179ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περιττεύει. Ἡ Βουλὴ διεφωτίσθη. Δεκτόν. (Χειροκροτήματα). (Ἐρωτωμένη ἡ Βουλὴ παρὰ τοῦ Προέδρου ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἄρθρων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἀποδέχεται τοῦτο ὡς ἔχει).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν Ἑταιρειῶν. HYDROCARBON RESEARCH INC, HYDROCAR-BON MINERALOL, FRIEDRICH KRUPP MA-SHINEN UND STAHLBAU RHEINHAUSEN καὶ STAHLUNION EXPORT, τὴν κατασκευὴν καὶ θέσιν εἰς λειτουργίαν διϋλιστηρίου πετρελαίων ἐν Ἑλλάδι, καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, τῆς Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως ἐξουσιοδοτήσῃ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἐπικυρώσῃ ὑπ’ εὐθύνην του τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως διὰ τὴν ταχυτέραν ἔκδοσιν καὶ δημοσίευσιν τοῦ ὡς ἄνω ψηφισθέντος σχεδίου νόμου.

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.)