1955.05.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 102α

Δευτέρα 30 Μαΐου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης διατάξεων». 2) «περὶ ὑποχρεώσεως τῶν κατατασσομένων μονίμων Ὑπαξιωματικῶν Β. Ν. καὶ προαγωγῆς εἰς τοὺς βαθμοὺς Ὑποκελευστοῦ Αʹ καὶ Κελευστοῦ διὰ διαγωνισμοῦ» καὶ 3) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 971)1949 Α. Ν. «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας καὶ Ὀργανώσεις Ἐσωτερικῆς Ἀντιστάσεως» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 1104)49 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 840)1948 νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς εἰς Συμμαχικοὺς Στρατοὺς καὶ τὰς Ε.Ο.Ε.Α. ὑπηρεσίας ὡς στρατιωτικῆς τοιαύτης». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς καὶ ἀποφάσεων καὶ τηλεγραφικῶν διαταγῶν τοῦ ὑπουργοῦ Ἐμπορίου, ἐπὶ τῶν τιμῶν πωλήσεως τῶν κρατικῶν δημητριακῶν, παραγωγῆς ἀλεύρων καὶ ἄρτου ὡς καὶ ἐξυγιάνσεως τῆς ἀλευροβιομηχανίας» καὶ 2) «περὶ συστάσεως Σώματος Ὁρκωτῶν Λογιστῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταφορᾶς ἀγαθῶν ἐπὶ κομίστρῳ διὰ φορτηγῶν τριτρόχων αὐτοκινήτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Χαβίνης, Π. Πολυχρονίδης καὶ Σ. Μπίρης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 971)1949 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας καὶ Ὀργανώσεις Ἐσωτερικῆς Ἀντιστάσεως» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 1104)1949 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 840)1948 νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως τῆς εἰς Συμμαχικοὺς Στρατοὺς καὶ τὰς Ε.Ο. Ε.Α. ὑπηρεσίας ὡς στρατιωτικῆς τοιαύτης». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Βενέτης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων φορολογικῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ψιμάρας, Γ. Μεταξᾶς, Π. Πινάτσης, Δ. Καρατζένης, Μ. Βολουδάκης, Π. Πολυχρονίδης, Δ. Λαντζούνης, Π. Οἰκονομίδης, Α. Φράγκος, Σ. Μπίρης, Δ. Κουτσιμπός, Ν. Κοντογιαννόπουλος, Α. Γκελεστάθης, Ν. Ἀθανασίου, Η. Παπαηλιοῦ, Δ. Τσαούσης, Σ. Τζουβάρας, Κ. Μπαροῦνος κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α. Ν. 1671)1951 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Καραπιπέρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α. Ν. 1671)1951 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Παπασταύρου, Δ. Καρατζένης, Ε. Κοθρῆς, Π. Σταυρόπουλος, Χ. Μαυρομμάτης, Δ. Κουτσιμπὸς καὶ Γ. Στεφανόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3070)54 «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου» καὶ ἄλλων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Μπατρῖνος, Χ. Γερακίνης, Σ. Λιβαδᾶς, Ι. Λύρας, Γ. Καρότσης, Μ. Γεωργαντᾶς, Κ. Βοβολίνης, Α. Ἀντωνίου, Κ. Μπαροῦνος, Π. Πινάτσης, Ι. Λαυρεντίδης, Η. Σακκαλῆς, Δ. Πετροπουλάκος, Γ. Κατσαφᾶδος, Ε. Κοθρῆς, Γ. Μεταξᾶς καὶ Α. Γκελεστάθης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3070)54 «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ ἄλλων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Σώματος Ὁρκωτῶν Λογιστῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Αὐγερινός καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3.4.54 Β.Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κουντούρης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 3.4.54 Β. Δ. «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. Δ. 2500)53 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ του συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν Ἑταιρειῶν HYDROCARBON RESEARCH INC, HYDRO-CARBON–MINERALOL, FRIEDRICH KRUPP MA-SCHINEN UND STAHLBAU RHEINHAUSEN καὶ STAHLUNION EXPORT, διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ θέσιν εἰς λειτουργίαν Διϋλιστηρίου Πετρελαίων ἐν Ἑλλάδι, καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, τῆς Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν».

§6Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐδήλωσα καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, συνεφωνήθη μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἐκπροσώπων ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως τὸ ἐν λόγῳ σχέδιον νόμου ἀκολουθοῦν τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τῆς εἰς δύο ἀναγνώσεις ψηφίσεως, γίνῃ δεκτὸν σήμερον εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, ἄνευ συζητήσεως, μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν ὅπως κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν γίνῃ διεξοδικωτέρα συζήτησις.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§8Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Παρακαλῶ μόνον, κ. Πρόεδρε, ὅπως γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς ὑποδείξεις τοῦ Α. Σ.Δ.Υ. καὶ δὲν ἀφορῶσι τὴν Σύμβασιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον ἀκολουθοῦν μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, τὴν τακτικὴν δαιδικασίαν, γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν συμπραττουσῶν Ἑταιρειῶν HYDROCARBON RESEARCH INC, HYDROCARBON–MINERALOL FRIEDRICH KRUPP MASCHINEN UND STAHL-BAU RHEINHAUSEN καὶ STAHLUNION EXPORT, διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ θέσιν εἰς λειτουργίαν Διϋλιστηρίου πετρελαίων ἐν Ἑλλάδι καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως εἰς τοὺς ὑπουργοὺς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, τῆς Βιομηχανίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀκινήτων πρὸς ἐγκατάστασιν Διϋλιστηρίου Πετρελαίων».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀκινήτων πρὸς ἐγκατάστασιν Διϋλιστηρίου πετρελαίων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως διεθνοῦς Συμφωνίας σακχάρεως».

§14Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐδέχετο νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, ὡς ἐγένετο καὶ διὰ τὴν σύμβασιν τοῦ Διϋλιστηρίου.

§15Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργ. Συντον.). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως ἀκολουθήσῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν καὶ ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ γίνῃ δεκτὸν σήμερον εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον.

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετατρεπόμενον εἰς τακτικὴν διαδικασίαν, γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως Διεθνοῦς Συμφωνίας σακχάρεως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διορισμοῦ εἰς τὰ σχολεῖα μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐμπορικὰς σχολὰς τῶν πτυχιούχων τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ὡς καὶ ὁλοκληρώσεως Ἐμπορικῶν Σχολῶν».

§20Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδ.). Ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω ν)σχεδίου ὑπῆρξε μία τροπολογία τὴν ὁποίαν θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, κατόπιν συμφωνίας μὲ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ τὴν κάμωμεν δεκτήν. Ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, δηλαδὴ ἐπὶ 1 ἕως 3 ἔτη ἰσχὺν τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κατ’ ἐξαίρεσιν διορισμὸν χημικῶν εἰς τὰ σχολεῖα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τοῦ Κράτους. Φαντάζομαι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀντίρρησιν, ὥστε νὰ μὴ δημιουργηθοῦν παράπονα ἐκ μέρους τῶν Φυσικῶν ὅτι κλείεται ἡ θύρα εἰς τοὺς φυσικούς. Ὡς γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ ἄρθρον 1 παρ. 1 γίνεται μνεία περὶ τῶν δικαιουμένων διορισμοῦ εἰς τὰ σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῆς χώρας. Μεταξὺ αὐτῶν μνημονεύεται τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς καὶ Χημικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Προστίθεται, λοιπόν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς βιολόγους καὶ οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης, ἡ ὁποία, ὡς εἶναι γνωστόν, εἶναι ἰσότιμος μὲ τὴν Θεολογικὴν Σχολήν. Ἐπίσης ἡ ἰσχὺς τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου αἱ ἀφορῶσαι τὴν κατὰ παρέκκλισιν πρόσληψιν χημικῶν ὡς καθηγητῶν τῶν Φυσικῶν εἰς τὰ σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως γίνεται διὰ μίαν τριετίαν, ὥστε μὲ τὰ νέα μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις, τὰ μισθολογικά, καὶ βάσει τῶν ὁποίων προβλέπεται ἡ ἀθροοτέρα προσέλευσις ὑποψηφίων, νὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα μὲ τὴν παρέλευσιν τῆς τριετίας νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ κανονικὸν καθεστὼς τῶν Φυσικῶν. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἄρθρον 7, διὰ τοῦ ὁποίου ὁλοκληροῦται ἡ ἐγκριθεῖσα διὰ τοῦ Ν. Δ)τος 161)46 Ἐμπορικὴ Σχολὴ Ἐμποροϋπαλλήλων, ἡ ὁποία στερεῖται σήμερον τῶν τριῶν κατωτέρων τάξεων.

§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διορισμοῦ εἰς τὰ Σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ Ἐμπορικὰς Σχολὰς τῶν Πτυχιούχων τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης, ὡς καὶ ὁλοκληρώσεως Ἐμπορικῶν Σχολῶν». βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στερεώσεως καὶ ἀναστηλώσεως τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Παναγίου Τάφου Ἱεροσολύμων».

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ στερεώσεως καὶ ἀναστηλώσεως τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Παναγίου Τάφου Ἱεροσολύμων». Συνέχεια τῆς αʹ συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου νόμων καὶ ἄλλων τινῶν νόμων» καὶ 2) «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ ἐκτάκτου εἰσφορᾶς ὑπὲρ σεισμοπλήκτων Βόλου». Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ἐπιλαμβάνομαι δὲ τῆς εὐκαιρίας νὰ κάμω μίαν δήλωσιν, ὅτι ὄντως ὑπεβλήθη μία πρότασις διαρκούσης τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου. Νομίζω, ὅμως, ὅτι προτάσεις ὑποβαλλόμεναι διαρκοῦντος τοῦ λόγου ἑνὸς ρήτορος, δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ἀνακοινοῦνται καὶ ἀκόμη καὶ ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας, κατ’ ἐμέ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ἀγορεύῃ ἕνας ρήτωρ, νὰ ὑποβάλλεται ἔνστασις ἀπαρτίας. Πρέπει νὰ ὑποβληθῇ μέν, ἀλλὰ τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ τὴν ἀναγνώσῃ ἀφοῦ τελειώσει ὁ λόγος. Διότι ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀγορεύει ἕνας ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐπιτίθεται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκείνην τὴν ὥραν ὑποβάλλουν μίαν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ φεύγουν μερικοὶ βουλευταί, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι τρόπος αὐτός. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τελειώνῃ ὁ λόγος, αὐτὸ λέγει ὁ Κανονισμός, καὶ κατόπιν νὰ ἀναγινώσκεται ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας. Προχθὲς ἔγινε μία ἑρμηνεία διάφορος καὶ ἀνεγνώσθη ἡ ὑποβληθεῖσα ἔνστασις ἀπαρτίας, διακοπέντος τοῦ λόγου τοῦ κ. Κοθρῆ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπαναλαμβάνω τὸ αὐτό. Θὰ τελειώσῃ τὸν λόγον του ὁ κ. Κοθρῆς καὶ μετὰ θὰ διαβάσω τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διακόπτεται ὁ λόγος δι’ οἱανδήποτε αἰτίαν, διὰ νὰ ἀναγνωσθῇ μία πρότασις εἴτε περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων, εἴτε ἔνστασις ἀπαρτίας. Κάμνω αὐτὴν τὴν δήλωσιν διότι ἔτσι ἑρμηνεύω τὸν Κανονισμόν, νομίζω δὲ ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι σύμφωνος. Ὁ κ. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον, πρὸς συνέχισιν τῆς ἀγορεύσεώς του.

§25Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι σύντομος καὶ ἔτσι δὲν θὰ κουράσω πολὺ τὴν Βουλήν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἀνέπτυξαν μᾶλλον ἐπαρκῶς τὸ θέμα, καὶ ἴσως θὰ ἐπερίττευε καὶ περαιτέρω ἀνάπτυξις αὐτοῦ, ἐὰν τὰ συζητούμενα δύο φορολογικὰ νομοσχέδια δὲν ἔθιγον τὴν κοινωνικοοικονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἀνέτρεπον ὅσα μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ἐν σχέσει μὲ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικὴν καὶ πρὶν ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὅταν ἦτο κόμμα καὶ ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1952. Κύριοι βουλευταί, τὰ ἐξαγγελθέντα οἰκονομικὰ μέτρα πλήττουν ὅλας τὰς τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Βεβαίως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὡς Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀσκήσωμεν καλόπιστον ἔλεγχον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ νὰ εἴμεθα συμπαραστάται τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν λῆψιν οἱουδήποτε οἰκονομικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι πράγματι τὰ λαμβανόμενα οἰκονομικὰ μέτρα πραγματοποιοῦν τὸν σκοπὸν αὐτόν; Καὶ ἐν προκειμένῳ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ὡμίλησεν, ἀφοῦ ἐξέφρασε τὴν λύπην του διότι τοῦ ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, μὲ τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ νέα φορολογικὰ βάρη, ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ παρεπονέθη ὅτι δὲν ἔχει τὴν συμπαράστασιν αὐτῆς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς φορολογικῆς αὐτῆς πολιτικῆς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχε δίκαιον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παραπονεθῇ ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διότι δὲν εἶναι συμπαραστάτις εἰς τὰ νέα αὐτὰ φορολογικὰ μέτρα καὶ ὅτι διὰ τοῦτο δὲν εἶναι καλόπιστος. Διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνθυμῆται, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις παλαιότερον, ὅταν πράγματι ἠδύνατο ἐν συνειδήσει νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως χωρὶς νὰ τῆς ζητηθῇ τὸ ἔπραξε. Καὶ ὑπενθυμίζω παλαιότερον τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑπὸ τὸν κ. Βενιζέλον εἰς τὸ θέμα τῆς βοηθείας. Ὑπενθυμίζω τὴν στάσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς συνάψεως τοῦ τελευταίου παραγωγικοῦ δανείου, ὁπότε, ὡς ἐνθυμῆσθε, χωρὶς κἂν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ζητηθῇ ἡ συμπαράστασις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡμεῖς αὐθορμήτως ἐδηλώσαμεν ὅτι εἴμεθα παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἴδιον θὰ ἐπράττομεν, ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει σήμερον ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰ συζητούμενα νομοσχέδια, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐπεκρίναμεν ἤδη καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν διεφωνήσαμεν ἀρχῆθεν, προβλέψαντες τὰς δυσμενεῖς συνεπείας τῆς ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεστήσαμεν πρὸ πολλοῦ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, σήμερον ἡμεῖς νὰ συνηγορήσωμεν καὶ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογιῶν, νέων ἐπιβαρύνσεων εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅταν ὄχι μόνον διεφωνήσαμεν ἀρχῆθεν, ἐπαναλαμβάνω, πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν της, ἀλλὰ καὶ διότι τὰ φορολογικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλει εἶναι ἀντίθετα καὶ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἰδίως οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν πτέρυγα τῆς Συμπολιτεύσεως, ποῖαι ἦσαν αἱ ὑποσχέσεις μὲ τὰς ὁποίας ἔλαβε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅτι θὰ ὑψώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον, ὅτι θὰ καλυτερεύσῃ τὴν θέσιν τῶν ἀγροτῶν, ὅτι θὰ καλυτερεύσῃ τὴν θέσιν τῶν μισθωτῶν καὶ τόσας ἄλλας προεκλογικὰς πρὸς ὅλας τὰς παραγωγικὰς τάξεις τῆς χώρας, ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι, ὅπως γνωρίζετε, ἔμειναν εἰς τὸ στάδιον τῶν ὑποσχέσεων. Καὶ ἐνῷ οὐδὲν ἀπὸ αὐτὰ ἐπετεύχθη, ἔρχεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐπιβάλλει ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας φορολογίας 1.000 ἑκατομμυρίων καὶ πλέον νέων δραχ., ποσοστὸν δηλαδὴ 15% ἐπὶ τῆς ὑφισταμένης ἤδη ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ αὐτὴ Κυβέρνησις ὡμολόγησε ἐπανειλημμένως καὶ διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς καὶ διὰ τῶν ἁρμοδίων της ὑπουργῶν, ὅτι ἡ ἀντοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐξηντλήθη καὶ ὅτι ἡ ἐξαθλίωσις τῶν παραγωγικῶν τάξεων ἔχει φθάσει εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα διὰ τῆς ἐπιβολῆς νέων φορολογιῶν. Θὰ εἴμεθα, ἐπαναλαμβάνω, συμπαραστάται τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν εἶχε λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος καὶ ἐνεφανίζετο ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας μὲ ὁλοκληρωμένον οἰκονομικὸν πρόγραμμα ἀνταποκρινόμενον πλήρως πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, ὁπότε φυσικὰ καὶ συμφέρον ἰδικόν μας εἶναι νὰ ἐπιτύχῃ τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμά της, διότι αἱ δυσμενεῖς συνέπειαι τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐνδιαφέρουν μόνον αὐτήν, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν καὶ τὰς συνεπείας αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς θὰ πληρώσωμεν ὅλοι, εἴτε σήμερον, εἴτε εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον. Κύριοι συνάδελφοι, βασικὴ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς παρ’ αὐτῆς ἀπετέλεσεν, ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς καὶ ἡ συνέπεια ταύτης, ἡ ἐφαρμοσθεῖσα πολιτικὴ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ἐνθυμεῖσθε κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὅτι διεφωνήσαμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τότε ὑπεστηρίξαμεν ἐκ τῆς θέσεώς μας, ὅτι ἡ ὑπερυποτίμησις τῆς δραχμῆς καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο καὶ καθ’ ὃν τρόπον ἐπεβλήθη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐπερίμενεν ἡ Κυβέρνησις, ἤτοι τῆς βελτιώσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου τῶν παραγωγικῶν τάξεων, ἀλλὰ τὸ ἀντίθετον, ὅτι αἱ συνέπειαι τῆς πολιτικῆς αὐτῆς θὰ ἦσαν πολὺ δυσμενεῖς, πολὺ σκληραὶ καὶ πολὺ ἀπογοητευτικαὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προέβη εἰς αὐτὴν τὴν ὑπερυποτίμησιν. Ὑπῆρξε βεβαίως ἄλλος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἄλλος ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ μιᾶς Κυβερνήσεως, ὅπως ἡ σημερινὴ εἶναι ἑνιαία καὶ συνεχὴς καὶ ἡμεῖς ὡς τοιαύτην τὴν κρίνομεν. Διότι καὶ οἱ σήμερον ἐκπροσωποῦντες τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἀνεύθυνοι τῆς ἀσκηθείσης τότε πολιτικῆς, διότι ἦσαν μεταξὺ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν καὶ συνεπῶς ὑπεύθυνοι καὶ διὰ τὴν τότε καὶ σήμερον ἀσκουμένην πολιτικήν. Μᾶς ἐδόθη εὐκαιρία κατὰ τὴν συζήτησιν ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ σημερινὴ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις δὲν διαφέρει ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ αἱ δυσμενεῖς συνέπειαι τῆς πολιτικῆς ἐκείνης εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι σήμερον ἀντιμετωπίζονται. Συνέπεια τῆς ἀκολουθηθείσης οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς ὑπῆρξεν ἡ ἄνοδος τῶν τιμῶν καὶ ἡ ἄνοδος τοῦ τιμαρίθμου καί, τὴν ἄνοδον τοῦ τιμαρίθμου ἐπιθυμοῦσα νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, καθήλωσε τὰ εἰσοδήματα τῶν μισθωτῶν καὶ ταὐτοχρόνως ἐφήρμοσε τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἀλλὰ ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα; Ὅτι μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν ἐξητμίσθη κατὰ μέγα ποσοστὸν τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα καὶ ὑπεχρεώθη ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου νὰ καλύψῃ ἐκ τῆς βοηθείας, ἀντὶ νὰ τὸ διαθέσῃ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Αἱ τιμαὶ ὅμως πάλιν δὲν συνεκρατήθησαν, ἀλλὰ ἀνῆλθον πέραν τοῦ ἐπιπέδου εἰς ὃ ἔφθασαν τῆς τιμῆς τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων λόγῳ τῆς ὑποτιμήσεως, πέραν τοῦ ἐπιπέδου τῆς δυνατότητος αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἔτσι σήμερον ἡ θέσις καὶ τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργατῶν εἶναι εἰς κατάστασιν χειροτέραν ἐκείνης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο πρὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς. Ἀπὸ τὰς διαφόρους στατιστικάς, πολλὰς τῶν ὁποίων ἔλαβε γνῶσιν τὸ Σῶμα, βγαίνει τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ μέση τιμὴ αὐξήσεως τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων μετὰ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς μέχρι σήμερον δὲν ὑπερέβη τὸ 30%....

§26Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ πιστεύετε...

§27Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κατὰ τὰς ἐπισήμους στατιστικὰς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου εἶναι 37½, ἐνῷ ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα κατηνάλωσε ἡ ἀγροτικὴ τάξις εἶναι 40–50%. Ἐνῷ, κ. συνάδελφοι, διαπιστοῦται μεγαλυτέρα αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου ἀπὸ ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆλθον τὰ γεωργικά μας προϊόντα, ἐνῷ εἶναι γεγονὸς ὅτι πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς ὑπῆρχε θέμα αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, ἐνῷ εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἅμα τῇ ἀνόδῳ της εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀνεγνώρισεν ὅτι ὑπάρχει θέμα μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ ὑπεσχέθη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ αὐξηθοῦν οἱ μισθοὶ τῶν ἐργαζομένων περίπου 50%, ἔρχεται σήμερον μετὰ 2 περίπου ἔτη ἀπὸ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐλλείμματος προκληθέντος ἐκ τῆς αὐξήσεως, ὅπως ἰσχυρίζεται τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἐλλείμματος προκληθέντος ἐκ τῆς μειώσεως τῆς βοηθείας καὶ ἄλλων λόγων, νὰ ἐπιβάλῃ νέας φορολογίας, χωρὶς νὰ βεβαιοῖ ὅτι καὶ μὲ τὰς νέας αὐτὰς φορολογίας σταματᾶ ὁριστικῶς ἡ φορομπηχτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Διότι θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι, κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλα ὅσα εἴπομεν ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, παρ’ ὅλην τὴν ἀποτυχίαν της εἰς τὰ ληφθέντα μέχρι σήμερον οἰκονομικὰ μέτρα, παρ’ ὅλην τὴν κακὴν διαχείρισιν ποὺ ἔκαμε μέχρι σήμερον τῶν δημοσίων ἐσόδων, θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἐγκρίνωμεν τὴν φορολογικὴν πολιτικήν της, ἐὰν ἡ διὰ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἦτο ἡ τελευταία καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι μὲ τὴν νέαν φορολογίαν ἡ ὁποία θὰ ἐπιπέσῃ ἐφ’ ὅλων τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ ἔχωμεν ἕνα θετικὸν ἀποτέλεσμα καὶ πραγματικὸν ἰσοσκελισμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἡ οἰκονομική μας κατάστασις, ὅπως ἐμφανίζεται σήμερον, κ. συνάδελφοι, εἶναι τοιαύτη, ὥστε αἱ νέαι φορολογίαι δὲν ἔχουν ἄλλον σκοπόν, παρὰ νὰ καλύψουν σήμερον ἕνα ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, χωρὶς ὅμως νὰ ἀποφεύγεται καὶ διὰ τὸ μέλλον νέον ἔλλειμμα, χωρὶς νὰ διασφαλίζεται ὅτι εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ ἐπιβληθοῦν νέαι φορολογίαι... Διότι, ὅπως μᾶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐμφανίζεται δυσοίωνος ἡ ἐξέλιξις τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων. Θὰ ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ τὸν ἐρχόμενον προϋπολογισμὸν τὴν αὔξησιν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τοὺς δημ. ὑπαλλήλους, ὑπολογιζομένην εἰς 550 ἑκ. δραχ. ὡς καὶ τὴν ἐκ 300 ἑκατ. αὔξησιν τῶν δημοσίων δαπανῶν, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν. Ἐπίσης δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, θὰ καλυφθῇ ἐκ τῆς βοηθείας. Πέραν τούτων παρουσιάζεται ἕνα ἄλλο κενὸν ἐκ τῆς μὴ ὑπάρξεως δυνατότητος καλύψεως ἐκ τῶν ἐπανορθώσεων καὶ δανεισμοῦ νέων χρημάτων ἀπὸ τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα καὶ τοὺς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου, διότι μεταξὺ τῶν ἐνισχύσεων τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, εἶναι καὶ ὁ δανεισμὸς τῶν 250 ἑκατ. ἀπὸ τὰ Ν.Π.Δ.Δ. Ἡ οἰκονομική μας κατάστασις ἐμφανίζεται ἀπελπιστικὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἐξαντλήσει κάθε δυνατότητα φοροδοτικῆς ἱκανότητος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀντιμετωπίσει τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα σύμφωνα μὲ τὰς ὑφισταμένας δυνατότητας καὶ εἶχεν ἀποβλέψει εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ μεγάλου εἰσοδήματος, ἀναμφισβητήτως θὰ ἠδύνατο νὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα ἄνευ νέων φορολογιῶν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα ἀνῆλθεν εἰς τὰ 60 δισεκατομμ. νέων δραχμῶν καὶ σύμφωνα μὲ τοὺς στατιστικοὺς πίνακας, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν εἰς ὅλας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν ἰδίαν μὲ ἡμᾶς οἰκονομικὴν διάρθρωσιν, τὸ 15% τοῦ εἰσοδήματος τούτου πρέπει νὰ ἐμπίπτῃ εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ συνθετικοῦ. Κατὰ συνέπειαν θὰ ἔπρεπεν 9 δισεκ. νέων δραχμῶν νὰ ἐμπίπτουν εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ συνθετικοῦ, ἐνῷ ἀπεδείχθη ὅτι μόνον 800 ἑκατ. φορολογοῦνται εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν. Δηλαδὴ διαφεύγει τὸ 85% τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ φορολογῆται. Ἐξ αὐτοῦ ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὸ θάρρος καὶ τὴν ἱκανότητα νὰ φορολογῇ τὸ μεγάλο εἰσόδημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ξεσπᾷ διαρκῶς, ἡ φορομπηχτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς βάρος τῶν τάξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἀποκρύψουν. Μόνον ὁ ἐργάτης, ὁ ὑπάλληλος, ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ τίμιος Ἕλλην φορολογεῖται, διότι δηλώνει τὰ πραγματικά του εἰσοδήματα. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τεράστια εἰσοδήματα, καὶ οἱ ὁποῖοι ὠφελήθησαν ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς δραχμῆς, διότι συνέπεσε νὰ ἔχουν μεγάλα ἀποθέματα, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διοχετεύουν τὰ εἰσοδήματά τους εἰς τὸ ἐξωτερικόν, αὐτοὶ μένουν ἀφορολόγητοι καὶ συντελοῦν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία ἐψηφίσθη ἀπὸ ὅλας τὰς τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἶχεν ἕτοιμον οἰκονομικὸν πρόγραμμα, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παταχθῇ ἡ φοροδιαφυγή. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐστράφη κατὰ τῶν ἀπορωτέρων τάξεων. Ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μέχρι σήμερον ἀσκηθείσης πολιτικῆς, εἰς τὰς τάξεις τῶν μισθοβιώτων; Ἔχομεν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημ. ὑπαλλήλων 20%, τῶν ἐργατοϋπαλλήλων 30% καὶ τοῦ τιμαρίθμου 37%. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον εἶναι ὅτι δὲν ἔχομεν ἔνδειξιν ὅτι σταματᾷ ἡ ἄνοδος τοῦ τιμαρίθμου, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν συνεχῆ μείωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῆς δραχμῆς. Καὶ ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἐπιτρέπει οὐδεμίαν ἐπιβάρυνσιν διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν, καθημερινῶς μειώνεται ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις καὶ τὸ εἰσόδημα τῶν ἐργαζομένων, ὁδηγουμένων αὐτῶν εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὸν κλονισμὸν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, τὸ κοινωνικόν μας καθεστὼς ἐκλονίσθη ἰσχυρῶς λόγῳ τῆς ἀσκηθείσης ὑπ’ αὐτῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Εἰς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι σὺν τοῖς ἄλλοις ἀντιμετώπιζον τὰς τεραστίας καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὸν τόπον ἐκ τοῦ ἀνταρτοπολέμου καὶ τῆς Κατοχῆς, δὲν ὑπέστη τοιοῦτον κλονισμόν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὑπὸ καλοὺς οἰωνοὺς καὶ ἔπειτα ἀπὸ μίαν προεργασίαν, ἡ ὁποία συνετελέσθη ὑπὸ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομίας. Διότι καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν εἶχε γίνει προεργασία ὥστε ν’ αὐξηθῇ αὕτη κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικὸν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τὰ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως εἶχον ἀρχίσει καὶ γενικῶς ἡ ὅλη πολιτικὴ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὰ ἁρμόδια ὄργανα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς εἶχε δημιουργήσει μίαν τοιαύτην πρόοδον εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ὥστε νὰ ἔχωμεν σήμερον μίαν πραγματικῶς μεγάλην αὔξησιν τῶν ἐκτάσεων καλλιεργησίμων γαιῶν καὶ τῆς ἀποδόσεως αὐτῶν. Ἐνῷ, λοιπόν, εἴχομεν μίαν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ ἀξιοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐν τούτοις, παρατηροῦμεν ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐφήρμοσε πολιτικήν, ἡ ὁποία ὡς ἀποτέλεσμα εἶχε τὴν ἐξαθλίωσιν ὅλων τῶν τάξεων. Εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ σημερινὴ περίοδος τὴν ὁποίαν διερχόμεθα, εἶναι χειροτέρα καὶ αὐτῆς τῆς κατοχῆς. Κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, τοὐλάχιστον, ὅποιος εἶχε περιουσίαν ἦτο δυνατὸν νὰ ζήσῃ, ἐνῷ σήμερον δὲν δύναται. Εἰς μίαν πρόσφατον περιοδείαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, συνήντησα ἔμπορον καταστηματάρχην μὲ παράδοσιν ἐμπορικὴν καὶ μὲ ἐμπορικὴν πίστιν καὶ μὲ πλήρη τὰ καταστήματά του ἀπὸ ἐμπορεύματα, χωρὶς νὰ δύναται οὐδὲ μέρος τῆς περιουσίας του, οὐδὲ μέρος τῶν ἐμπορευμάτων νὰ ἐκποιήσῃ, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς στοιχειώδεις δαπάνας συντηρήσεως τῶν ἐπιχειρήσεών του. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη καμμίαν τάξιν νὰ εὐνοήσῃ. Οὔτε τὸν ἔμπορον, οὔτε τὸν ἐπαγγελματίαν, οὔτε τὸν ὑπάλληλον. Τοὺς ἐπαγγελματίας συνέθλιψε μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν πιστώσεων. Ὑπεσχέθη μείωσιν τοῦ τόκου καὶ ἐξήγγειλεν ὅτι ἐμειώθη ὁ τόκος κατὰ 2%. Ἐνῷ ὅμως ἐμείωσε τὸν τόκον, ἀντιθέτως περιώρισε τὰς πιστώσεις εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ κανεὶς τὴν δυνατότητα, κανεὶς ἐκ τῶν ἐμπορευομένων, νὰ λάβῃ ἔστω καὶ μικρὰν πίστωσιν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας του, ἀναγκαζόμενος νὰ καταφεύγῃ εἰς τὴν μαύρην ἀγοράν, ἡ ὁποία εἶναι ἐκείνη ἥτις κατευθύνει τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν καὶ ρυθμίζει τὰς τιμάς. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψιν της ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι ἀπὸ τὰς περισσότερον φορολογουμένας; Ἐὰν συγκρίνετε, κύριοι συνάδελφοι, τὴν φορολογικὴν κατάστασιν τῆς χώρας μας μὲ ἄλλα Κράτη, θὰ ἰδῆτε ὅτι τὰ εἰσοδήματα ἐν Ἑλλάδι φορολογοῦνται περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι καὶ εἰς τὰς πλέον πλουσίας χώρας, ὅπου τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα εἶναι μεγαλύτερον καὶ ἡ δυνατότης τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἔχει προαχθῆ περισσότερον. Εἰσόδημα 1.000 λιρῶν ἑνὸς εἰσοδηματίου μὲ δύο τέκνα φορολογεῖται εἰς μὲν τὴν Ἀγγλίαν μὲ 7%, εἰς δὲ τὴν Ἑλλάδα, μὲ 13% καὶ μὲ τὰς νέας φορολογικὰς ἐπιβαρύνσεις 17%. Εἰσόδημα 2.000 λιρῶν φορολογεῖται μὲ 20% εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ 21% καὶ μὲ τὰ νέα φορολογικὰ βάρη 26%. Ἀλλὰ μήπως καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἡ χώρα μας δὲν εἶναι ἡ πλέον ἐπιβαρυνομένη; Ἀνεγνώσθη πίναξ ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι καὶ εἰς τὸν τομέα τοῦτον ἡ χώρα μας ἐπιβαρύνεται περισσότερον ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας τὰς συμμετεχούσας εἰς τὸ

ΝΑΤΟ.

Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πρόσφατοι εἰς τὴν μνήμην σας αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν, ὅτι καλύτεραι ἡμέραι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεώς των θὰ ἀνατείλουν, χάρις εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν θὰ ἐφήρμοζον. Δὲν πιστεύω ὅτι σήμερον, καὶ ἄν τότε, ὅταν προέβαινον εἰς τὰς δηλώσεις αὐτὰς πράγματι τὰς ἐπίστευον καὶ εἶχον τὴν εἰλικρινῆ διάθεσιν νὰ τὰς πραγματοποιήσουν, δὲν πιστεύω ὅτι καὶ σήμερον θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν ἰδίαν θέσιν, δηλ. πιστεύουν ὅτι ἔφερον καλυτέρας ἡμέρας εἰς τὸν λαόν. Θὰ ἔχουν ἀντιληφθῆ πλήρως τὴν χρεωκοπίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὡδήγησαν τὸν τόπον. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅταν πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952 ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁ Συναγερμὸς εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τί ἔγραψε ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν Κυβέρνησίν μας τότε μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία καὶ σήμερον ἐκπροσωπεῖ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν καὶ ἀποτελεῖ τὸν κύριον δημοσιογραφικὸν φορέα τῆς πολιτικῆς της, ἡ «Καθημερινή»; Ἀπευθυνομένη πρὸς ἡμᾶς ἔλεγεν «ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, δηλαδὴ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις, δὲν ἦτο πολιτικῶς ἄνους, θὰ ἐπεζήτει τὸν τρόπον νὰ ἀπομακρυνθῇ....... (ἀναγινώσκει)..... Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι ἦλθεν ἡ ἐποχὴ νὰ ἀντιστρέψωμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπε τότε ἡ ἐν λόγῳ ἐφημερὶς καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι ἦλθεν ἡ ἡμέρα καὶ ἐκείνη νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐξουσίαν. Ὁ Συναγερμὸς εἶναι γεγονὸς ὅτι ὡς πολιτικὸν συγκρότημα δὲν ὑπάρχει καὶ ὅτι ὡς ἰδεολογικὸν συγκρότημα ἀνήκει εἰς τὸ παρελθόν. Ὅλοι ὅσοι τὸν ἀποτελεῖτε εἶσθε τίμιοι πατριῶται. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸ πολιτικὸν θάρρος, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλουν σήμερον αἱ περιστάσεις νὰ παραιτηθῆτε διὰ νὰ δώσετε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἐκλέξῃ τὸν Κυβερνήτην του. Ὄχι Κυβερνήτην, ὁ ὁποῖος νὰ ἐκπροσωπῇ τὰ συμφέροντα τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ἀλλὰ Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νὰ συμπάσχῃ μὲ τὸν λαόν, ἡ ὁποία νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πονέσῃ μαζὶ μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, καὶ τὸ πρᾶγμα ἐδηλώθη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν ἐπανειλημμένως, ἔχει πλήρη συνείδησιν τοῦ γεγονότος, ὅτι αἱ νέαι φορολογικαὶ ἐπιβαρύνσεις ἀπαιτοῦν θυσίαν οὐσιώδη, εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Δὲν προέβη ἡ Κυβέρνησις μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν εἰς τὴν λῆψιν τῆς δυσκόλου αὐτῆς ἀποφάσεως. Ὀνομάζω τὴν ἀπόφασιν δύσκολην, διότι τὸ περιεχόμενον αὐτῆς εἶναι δύσκολον καὶ βαρὺ διὰ τὸν λαὸν καὶ μετέχομεν ἀμέσως καὶ ἐμμέσως τῆς ψυχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὡς πολῖται, διότι συναπαρτίζομεν τὸν λαόν, καὶ ἡμεῖς ἀκόμη οἱ ὑπουργοί, ἀλλὰ καὶ ὡς κυβερνῶντες, ἔχοντες ἰδιαιτέραν ὑπὲρ αὐτοῦ στοργὴν καὶ αἰσθανόμενοι τὸ καθῆκον τῆς πρὸς αὐτὸν στοργῆς. Καὶ ἀπὸ ἀπόψεως λοιπὸν περιεχομένου ἡ ἀπόφασις ὑπῆρξε δύσκολος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι μία Κυβέρνησις, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν θεωρῇ ἀδιαφοροῦσαν διὰ τὸν πόνον τοῦ λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς περὶ αὐτῆς ἔχει. Καὶ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ λαμβάνῃ κανεὶς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀδυνηραὶ καὶ δυσάρεστοι διὰ τὸν λαόν. Μόνον ἠθικῶς γενναῖαι Κυβερνήσεις καταλήγουν εἰς τοιαύτας ἀποφάσεις. Τὰς λαμβάνουν, τὰς διακηρύσσουν, ὁμολογοῦν κατὰ τρόπον τίμιον, ὅτι ἡ λῆψις των ὑπαγορεύεται ὑπὸ τῆς ἀδηρίτου ἀνάγκης, ὁμολογοῦν ὅτι πρόκειται περὶ μεγάλων θυσιῶν, δίδουν λόγον, ἐξηγοῦν μὲ ἄλλας λέξεις τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀναγκάζονται νὰ προβοῦν εἰς τὴν λῆψιν αὐτῶν τῶν ἀποφάσεων. Μόνον Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον, Κυβέρνησις ἐμπνεομένη ἀπὸ τὸ ἦθος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου δὲν ἐδίστασεν, ἀδιαφοροῦσα διὰ τὴν οἱανδήποτε εἰς βάρος της ἐκμετάλλευσιν — καὶ εἶναι τόσον εὔκολος ἡ ἐκμετάλλευσις εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν φορολογιῶν καὶ τῶν θυσιῶν, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται ἀπὸ τὸν λαὸν — μόνον Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον ἦτο δυνατόν, ἀδιαφοροῦσα διὰ τὴν οἱανδήποτε εἰς βάρος της ἐκμετάλλευσιν τοῦ γεγονότος, νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιβολῆς φορολογιῶν, ὅπως εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν καλεῖσθε νὰ ἐγκρίνητε. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ θέματος τῶν φορολογιῶν τούτων εἴτε τῶν ἐμμέσων, εἴτε τῶν ἀμέσων κατὰ τρόπον γενικόν. Ὡμίλησεν ἤδη ὁ ἀγαπητός μας συνάδελφος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσητε μαζί μου, ὅτι ἡ ἀγόρευσίς του ἀποτελεῖ μνημεῖον εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, μνημεῖον νηφαλιότητος. Δὲν ἤκουσα ποτέ καὶ νομίζω καὶ σεῖς οἱ τυχὸν παλαιότεροι ἐμοῦ, ὅτι ἔχει ποτὲ ἀναπτύξει ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τόσην φλεγματικὴν νηφαλιότητα θέμα τόσον κρίσιμον, ὅπως εἶναι τὸ θέμα τὸ συνδεόμενον μὲ τὰ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδια. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀπήλαυσα ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τὴν ἀγόρευσίν του, διότι ἦτο πράγματι ἀγόρευσις ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑπεχρεώθη, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εἰσηγηθῇ καὶ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη καὶ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ ἦσαν ἀναγκαῖα, ἀπαραίτητα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Θὰ ὁμιλήσῃ ἐπίσης ἐκτενῶς ἐπὶ τῆς ὅλης οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰς ὑποβληθείσας φορολογίας ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, δηλαδὴ τὴν Τετάρτην. Ἐγὼ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ θίξω ἓν θέμα, τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ὅταν ἐπεβλήθησαν αἱ μεγάλαι αὗται φορολογίαι ἐδημιουργήθη καὶ πάλιν μία ἀντίδρασις διὰ τοῦ Τύπου — καὶ ὅταν λέγω διὰ τοῦ Τύπου δὲν ἐννοῶ μόνον ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Ἀντιπολιτευομένου Τύπου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν ἐφημερίδων προσκειμένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν — ἐδημιουργήθη μία ἀντίδρασις καὶ εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην κατὰ τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ πρᾶγμα εἶναι φυσικόν. Καλῇ τῇ πίστει πολλοὶ ἀποροῦν πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ εἶναι βεβαρυμένη μὲ τόσας στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ καλῇ τῇ πίστει ἀπαιτοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχει μεγίστην σημασίαν νὰ ἀρθῇ οἱαδήποτε ἀφορμὴ ἀντιδικίας μεταξὺ τῆς Κοινῆς Γνώμης, τῆς ἐθνικόφρονος Κοινῆς Γνώμης, τοῦ ἐθνικόφρονος λαοῦ, εἴτε ἀνήκει εἰς τὸν Συναγερμόν, εἴτε ἀνήκει εἰς τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἀρθῇ οἱαδήποτε ἀφορμὴ ἀντιδικίας μεταξὺ τοῦ ἐθνικόφρονος λαοῦ καὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Πρέπει — καὶ δι’ αὐτὸ ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα μὲ τὴν ἀπόφασιν νὰ δώσω ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ ὡρισμένας ἐξηγήσεις — πρέπει νὰ μὴ ἀπομείνῃ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ πραγματικοῦ Ἕλληνος εἰς οἱονδήποτε κόμμα καὶ ἄν ἀνήκῃ, ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀμυντικῆς μας προσπαθείας, περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συνεχίσεως τῆς μεγάλης αὐτῆς προσπαθείας καὶ ἀφ’ ἑτέρου περὶ τῆς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μειώσῃ τὰ πρὸς τὴν ἀμυντικὴν πολιτικὴν ἔξοδα, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Οἱ ἀξιότιμοι ἀρχηγοὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως ἔθιξαν τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ ἔθιξαν μὲ πολλὴν συντηρητικότητα καὶ μὲ πολλὴν προσοχήν. Δὲν ἐνεφανίσθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου συμμεριζόμενοι τὰ ὅσα γράφονται κατὰ τρόπον μᾶλλον ἀνεύθυνον, μὲ καλὴν ἔστω πίστιν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον μᾶλλον ἀνεύθυνον εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας, ἤ ὅσα συζητοῦνται κατὰ τρόπον ἔτι μᾶλλον ἀνεύθυνον εἰς τὰ καφενεῖα. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ὅταν ἀνέγνωσα καὶ πάλιν — διότι φυσικὰ ἤκουσα τὰς ἀγορεύσεις καὶ τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ τοῦ κ. Παπανδρέου ἀλλὰ ἀνέγνωσα καὶ πάλιν τοὺς λόγους των διὰ νὰ ἐξακριβώσω ἐὰν ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία πρὸ ἡμερῶν παρήχθη μέσα μου ἦτο πράγματι ἀκριβὴς — ὅταν ἀνέγνωσα πράγματι καὶ πάλιν, εἶδον ὅτι ὑπῆρξαν καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ὁ κ. Παπανδρέου πολὺ συντηρητικοί. Παρὰ ταῦτα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξάρω τὴν συντηρητικότητα αὐτήν, ἡ ὁποία ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὸν τόνον ποὺ δίδεται ἀπὸ τῶν στηλῶν ὡρισμένων ἐφημερίδων, ἐπιτρέψατέ μου, ἀφ’ ἑτέρου, νὰ εἴπω ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἢ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ διατυπωθοῦν, ἢ ἐφ’ ὅσον διατυποῦνται, θὰ ἔπρεπε νὰ συνδυασθοῦν μὲ θετικώτερον περιεχόμενον, περιεχόμενον τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ὠφέλιμον καὶ δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀσκοῦντας τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ διαβεβαιώσω τοὺς ἀξιοτίμους ἀρχηγοὺς τῶν δύο κομμάτων, ὅτι θὰ ἤμην καὶ προσωπικῶς εὐγνώμων ἀπέναντί των, ἐὰν δίδοντες θετικώτερον περιεχόμενον εἴς τινας τῶν παρατηρήσεών των, διηυκόλυνον καὶ ἐμὲ εἰς τὸ ἔργον εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω ταχθῆ, ἄνευ βεβαίως ὑποχρεώσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ βοηθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἔχει ἀναλάβει νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχῃ συλλάβει μίαν λύσιν τοῦ προβλήματος, καὶ ἐὰν ἡ λύσις αὐτὴ ἀπέβαινε πρὸς ὄφελός της καὶ πρὸς ὄφελος καὶ ἡμῶν τῶν Κυβερνώντων, θὰ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὴν υἱοθετήσωμεν, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ προτάσεως ἡ ὁποία θὰ ὡδήγει εἴς τινα λύσιν. Ὁ κ. Βενιζέλος λέγει, φέρ’ εἰπεῖν: «Εἶναι ἀπαράδεκτον τὸ ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς ἀριθμητικῆς συνθέσεως τῶν Ἐνόπλων μας Δυνάμεων, δὲν κατεβλήθη ἡ παραμικρὰ προσπάθεια συμπιέσεως τῶν πάσης φύσεως στρατιωτικῶν δαπανῶν». Καὶ συνεχίζει, ὁμιλῶν περὶ τῶν δαπανῶν τῶν συνδεομένων μὲ τὰ ἔργα ὑποδομῆς. Θὰ ὁμιλήσω εὐθὺς ἀμέσως περὶ αὐτῶν. Ἡ φράσις αὐτή, εἶναι φράσις περιέχουσα κυρίως δύο σημεῖα κρίσεως. Τὸ γεγονὸς τοῦ ἀριθμητικοῦ ὕψους τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, περιέργως ἐμμέσως θίγεται, χωρὶς νὰ φθάνουν εἰς τὸ σημεῖον νὰ λέγουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μείωσις, ἀλλὰ καὶ τὴν γενικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀπροθυμίαν νὰ συμπιέσῃ οἱανδήποτε δαπάνην, καταγγέλλουν. Ἐπιτρέψατέ μου, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ θεωρήσω αὐτὸν τὸν τόσον ἐλαφρὸν ὑπαινιγμόν, διὰ τὴν δυνατότητα ἢ μὴ μειώσεως τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ, διότι περὶ τοῦ Στρατοῦ εἰδικώτερον ἐπρόκειτο καὶ τοῦ Στρατοῦ τῆς Ξηρᾶς, ἐπιτρέψατέ μου νὰ θεωρήσω αὐτὸν τὸν ὑπαινιγμόν, ὡς ὑπαινιγμὸν ὁ ὁποῖος σημαίνει, ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Κόμ. τῶν Φιλελευθέρων, διστάζει, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε πράξει πρὸ διετίας, νὰ φθάσῃ εἰς θετικὰς προτάσεις μειώσεως τῆς ὀροφῆς τοῦ Στρατοῦ τῆς Ξηρᾶς. Καὶ λέγει, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως, τῆς ἀριθμητικῆς συνθέσεως τῶν Ἐνόπλων μας Δυνάμεων, θὰ ἔπρεπε νὰ καταβάλωμεν καὶ δὲν κατεβλήθη προσπάθεια συμπιέσεως τῶν δαπανῶν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν ἑρμηνείαν αὐτῆς τῆς παρεμβαλλομένης δευτερευούσης ἐννοίας μέσα εἰς τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἑρμηνεύσω τὴν σημασίαν αὐτῆς τῆς παρεμβολῆς, διότι ἡ σημασία αὐτῆς τῆς παρεμβολῆς εἶναι σαφής. Ὁ κ. Βενιζέλος, ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἤθελε νὰ μὴ φανῇ ἔναντι τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι δὲν θίγει τὸ θέμα τῆς ὀροφῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι εἰς θέσιν καὶ ὀρθῶς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποφανθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ μείωσις τοῦ Στρατοῦ τῆς Ξηρᾶς κάτω τῶν 105.000.

§30Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι εἶναι δυνατή.

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Διατί δὲν εἶναι ὀρθόν; Δὲν πρόκειται, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ προβῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος, ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανώσεως τοῦ Στρατοῦ, δηλαδὴ ἀπὸ ἀπόψεως, ὅπως λέγομεν, εἰς στρατιωτικὴν γλῶσσαν, διατάξεων μάχης τοῦ Στρατοῦ τῆς Ξηρᾶς. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ φθάσω ἕως ἐκεῖ, διότι ὑπάρχει κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των οἱ κ. ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων καὶ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅλοι. Ἔχομεν 105.000 εἰς τὸν Στρατὸν τῆς Ξηρᾶς. Ἐὰν μειώσω, καὶ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως, ἀπὸ ἀπόψεως δηλαδὴ ἀσφαλείας καὶ ἀμύνης τῆς χώρας μας ἡ μείωσις, ἐὰν μειώσω τὸν ἀριθμὸν τῶν 105.000, δὲν πρόκειται νὰ ἔχωμεν οἰκονομίαν, ἀδιάφορον ἐὰν ἀρθρογραφοῦν ὡρισμέναι ἐφημερίδες, ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καθημερινῶς, ἐνῷ ἡμεῖς σπανίως εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν τὰς ἐξηγήσεις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν κάθε ἡμέραν νὰ προβαίνωμεν εἰς δηλώσεις, ἀδιάφορον ἐὰν ἀρθρογραφοῦν καὶ λέγουν, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ μείωσις. Ἡ μείωσις κάτω τῶν 105.000 δὲν εἶναι δυνατή, ἁπλούστατα, διότι ἔχει κατ’ οὐσίαν γίνει. Εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπάρχουν μόνον, ὑπολογίζονται μόνον 75.000 καὶ ὄχι 105.000, διότι τὸ ὑπόλοιπον καλύπτεται ἀπὸ τὴν εἰδικὴν στρατιωτικὴν βοήθειαν ἡ ὁποία παρέχεται ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἡ εἰδικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια κατὰ τὸ 1952–53 ἀνήρχετο μόνον εἰς 400.000.000 δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸν ἀκριβῆ ἀριθμὸν 400–440–470.

§32Ι. ΖΙΓΔΗΣ. 434.000.000, κ. ὑπουργέ.

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ, 434.000.000 λοιπόν. Τὸ 1953 –54 ἀνῆλθεν εἰς 700.000.000 νέας ἐκδόσεως. Καὶ θὰ εὑρίσκετο μόνον εἰς τὸ ὕψος τῶν 750.000.000 ἡ εἰδικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια, καὶ ὅταν λέγω εἰδικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια, ἐννοῶ ἐκείνην, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐδίδετο, ἐὰν δὲν εἴχομεν Στρατὸν καὶ προσπάθειαν ἀμυντικὴν καὶ δὲν θὰ ηὐξάνετο καὶ δὲν θὰ ἔφθανε τὰ 1.050.000.000 νέας ἐκδόσεως, ἐὰν προεβαίναμεν εἰς μείωσιν τοῦ Στρατοῦ κάτω τῶν 105.000. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἀπεφάσισαν καὶ ἔδωσαν τὰ 10.000.000 δολλάρια, δηλαδὴ 300 ἐπὶ πλέον ἑκατομμύρια νέας ἐκδόσεως, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν 10.000.000 ἐπὶ πλέον, δι’ αὐτῆς τῆς προσθέτου εἰδικῆς στρατιωτικῆς βοηθείας, θὰ ἐκαλύπτοντο αἱ δαπάναι τοῦ Στρατοῦ, ἄνω τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 75.000.

§34Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐξαντλεῖται ὅμως ἡ βοήθεια, διότι ἔχομεν 300.000.000 νέων δραχμῶν, τὸ ἀντίστοιχον δηλαδὴ τῶν 10.000.000 δολλαρίων, ἔναντι τῶν 750.000.000, ἤτοι 26.000.000 δολλαρίων, ὅπερ εἶναι τὸ σύνολον τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Συνεπῶς, τὰ 10.000.000 δολλάρια πηγαίνουν στὸν Στρατόν. Δὲν μένει τίποτε ἄλλο δι’ οἱονδήποτε ἄλλον σκοπόν.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Αὐτὸ ἔχει σχέσιν μὲ τὴν βεβαίαν πεποίθησιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅτι ἡ πρὸς τὴν Ἑλλάδα βοήθεια εἶναι κυρίως ἀναγκαία διὰ τὴν συντήρησιν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ ἀμυντικὴν προσπάθειαν μεγάλης ἐκτάσεως. Αὐτὸ πλέον εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον εἴτε τὸ θέλετε εἴτε ὄχι, θὰ τὸ πάρετε ὡς δεδομένον. Δὲν γνωρίζω ἐὰν σεῖς διεχειρίζεσθο τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, θὰ κατωρθώνατε νὰ μεταπείσητε ὡς πρὸς τὴν Ἑλλάδα εἰδικῶς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ δὴ ὄχι μόνον τὸν Πρόεδρον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τοὺς ἁρμοδίους τοῦ Στέητ Ντηπάρτμεντ καὶ τοὺς ἁρμοδίους τοῦ Πενταγώνου καὶ τοὺς γερουσιαστάς, διότι μετέχουν εἰς τὴν λῆψιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀποφάσεων, ἀλλὰ καὶ τὴν κοινὴν γνώμην τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, δὲν γνωρίζω ἐὰν σεῖς παρὰ τὴν ἀγγλομάθειάν σας, ἡ ὁποία εἶναι γνωστή, θὰ κατωρθώνατε νὰ τοὺς πείσητε. Ἀλλὰ καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι γενικὴ καὶ βασισμένη ἐπὶ μιᾶς ἀπωτέρας ἱστορικῆς προοπτικῆς ἡ ἀπόφασις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὅπως τὴν βοήθειάν των συνδυάσουν μὲ τὴν διατήρησιν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὰς χώρας, ὅπως ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Τουρκία, μὲ τὴν ἔντασιν ἑπομένως ἀμυντικῆς πολιτικῆς εἰς τὴν χώραν αὐτήν.

§36Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἰσχύει δι’ ὅλας τὰς χώρας;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴθισθαι νὰ μὴ διακόπτωνται ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀγορεύουν.

§38Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἐπιτρέπει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω. Σᾶς παρακαλῶ, εἶναι ζήτημα ἀρχῆς δι’ ἐμέ. Δὲν τὸ θέλω κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§40Ε. ΖΑΝΝΗΣ. ..... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Τὸ λέγει ὁ Κανονισμός. Θέλετε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ; Σᾶς τὸν δίδω.

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δώσητε τὸν λόγον διὰ τὴν ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν, τὸ παρεμβαλλόμενον ζήτημα εἶναι ἔτι ἐνοχλητικώτερον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνῃ αὐτό.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς παρακαλῶ.

§44Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Πρόκειται νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ νὰ δώσωμεν ὡρισμένα στοιχεῖα. Ἔχετε δίκαιον παρεμβαίνοντες καὶ συμφωνῶ μαζί σας νὰ μὴ ἐπιτρέπεται νὰ γίνωνται διακοπαί, διότι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν. Εἰς ὡρισμένας ὅμως περιπτώσεις εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖαι αἱ διακοπαὶ καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν ἀγαπητὸν κ. Πρόεδρον νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ τὰς ἀρνηθῶ. Ἀλλὰ βέβαια, παρακαλῶ νὰ μὴ γίνεται κατάχρησις, διότι πρὸ ὀλίγου μὲ διέκοψεν ὁ κ. Ζίγδης καὶ δὲν εἶναι σωστὸ ἀμέσως ὁ ἐπίσης ἐκ Δωδεκανήσου ἀγαπητὸς συνάδελφος, νὰ λάβῃ τὸν λόγον διακόπτων. Μετὰ δέκα λεπτὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία διακοπή, ὄχι ὅμως ἡ μία ἀμέσως κατόπιν τῆς ἄλλης.

§45Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον εἶναι, εἶναι δυνατὸν χωρὶς νὰ διακινδυνεύσῃ ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια νὰ κατέλθωμεν κάτω τῶν 105.000. Νομίζω, κατὰ τὴν γνώμην τῶν εἰδικῶν καὶ συνεβουλεύθην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ὅλους οἱ ὁποῖοι ἐχρημάτισαν εἰς τὸ παρελθὸν εἰς θέσεις ἀνωτάτας ἡγετικὰς εἰς τὸ Στράτευμα, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄνευ κινδύνου τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας νὰ κατέλθωμεν κάτω τῶν 105000. Βεβαίως, αὐτὸ τὸ ὁποῖον μᾶς ἀνακοινώνετε, ὅτι ἡ Ἀμερικὴ συνδέει τὴν δύναμιν τῶν 105.000 μὲ μίαν συμπληρωματικὴν βοήθειαν, εἶναι ἕνα στοιχεῖον τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦμεν παρὰ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Τὸ ζήτημα θὰ ἦτο νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κατέλθωμεν κάτω ἀπὸ τὴν δύναμιν τὴν παροῦσαν τοῦ Στρατοῦ τοῦ σημερινοῦ καὶ νὰ διατηρηθῇ ἡ βοήθεια αὐτὴ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, δοθέντος ὅτι ἡ χώρα αὐτὴν τὴν στιγμὴν περνᾷ μίαν δεινὴν οἰκονομικὴν κρίσιν. Θὰ ἤθελον ἐπιπροσθέτως καὶ ἕνα ἄλλο ἐρώτημα νὰ σᾶς θέσω, ἐπειδὴ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τὰ γνωρίζετε αὐτά. Ὑπάρχουν ἄλλαι χῶραι μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ ΝΑΤΟ, αἱ ὁποῖαι διατηροῦν δύναμιν ἀνωτέραν ἐκείνης ἡ ὁποία καθορίζεται ἀπὸ τὸν καιρὸν τῆς εἰρήνης; Αὐτὸ εἶναι ἕνα σημαντικὸν γεγονός, εἰς τὸ ὁποῖον ἤθελον ἀπὸ σᾶς νὰ μᾶς ἐνημερώσητε.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. – Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Εὐχαριστῶ θερμότατα τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, διὰ τὴν διακοπήν, διότι ἡ διακοπὴ μοῦ εἶναι ὠφέλιμος. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἦτο δυνατὸν ἀσχέτως τοῦ ζητήματος τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας καὶ τοῦ γεγονότος ὅτι τὰ 10 ἑκατομμύρια δίδονται διὰ νὰ ἔχωμεν 105.000, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν ἀσχέτως τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ἡ μείωσις τοῦ Στρατοῦ κάτω τῶν 105.000. Εἶπον ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα διότι ὑπάρχει ἁπλούστατα τὸ ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ περιττὴν σχεδὸν τὴν ἀπάντησιν εἰς αὐτό. Καὶ δὲν τὴν καθιστᾷ ἁπλῶς περιττήν, ἐπειδὴ ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον θίγετε, κ. Βενιζέλε, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀπάντησις, ἡ ὁποία θὰ μὲ ὑπεχρέωνε νὰ εἰσέλθω εἰς ζητήματα ἀμύνης τῆς χώρας οὐσιαστικά, τακτικῆς ἐνεργείας, διότι ἐν περιπτώσει πολέμου...

§47Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν τὸ θέλομεν αὐτό.

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ. – Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Θὰ εἶναι καὶ δύσκολον διὰ τὸν λόγον αὐτὸν νὰ προβῶ εἰς τὴν χορήγησιν εἰς ὑμᾶς ὅλων τῶν ἀναγκαίων στοιχείων, μοῦ εἶναι δύσκολον νὰ σᾶς εἴπω ἐν περιπτώσει πολέμου πόσαι μεραρχίαι πρέπει νὰ εἶναι ἕτοιμοι αὐτὴν ταύτην τὴν ἡμέραν τῆς κηρύξεως πολέμου. Μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ σᾶς εἴπω κατὰ τρόπον δημόσιον πόση πρέπει νὰ εἶναι ἡ δύναμις, τὸ ποσοστὸν τῆς δυνάμεως ἐν εἰρήνῃ τῶν Μεραρχιῶν αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζονται ὡς Μεραρχίαι ἂς εἴπωμεν — χωρὶς νὰ χρησιμοποιήσω τὸν εἰδικὸν στρατιωτικὸν ὅρον — ἑτοιμοπόλεμοι. Μοῦ εἶναι δύσκολον ἐπίσης νὰ εἴπω πόσαι ἄλλαι Μεραρχίαι καὶ ποῖαι πρέπει νὰ ἔχουν μίαν σύνθεσιν τοιαύτην ὥστε ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐπιχειρήσεων νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθοῦν καὶ πόσαι μετὰ 30 ἡμέρας. Θὰ ἤθελον ὅμως χωρὶς νὰ σᾶς ἀποκαλύψω ὅλα αὐτὰ νὰ σᾶς δηλώσω ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, καὶ δι’ ὑμῶν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν 105.000 καλύπτομεν τὰς ὑποχρεώσεις ἔναντι ἡμῶν αὐτῶν ἔναντι τῶν συμμάχων ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ ΝΑΤΟ, καλύπτομεν τὰς ὑποχρεώσεις τῆς ἀμύνης ἡμῶν αὐτῶν καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσθέσω καλυπτόμεθα κατὰ τρόπον στοιχειωδέστατον. Βεβαίως ἐὰν ὑπάρξῃ ἀνάγκη, ἐὰν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διαφορετικὰ θὰ ἔπρεπε καὶ συμπιέζοντες τὸ 105.000 καὶ κατερχόμενοι εἰς 80.000 εἰς 75.000 νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἔστω καὶ ἐφευρίσκοντες μίαν μέθοδον ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἐφευρεθῆ ἀπὸ στρατιωτικοὺς δὲν γνωρίζω ἐὰν οἱ στρατιωτικοὶ οἱ ὁποῖοι σᾶς δίδουν τὰς συμβουλὰς τί ἐφευρετικότητα ἔχουν. Οὐδεὶς ὅμως ὑπεύθυνος στρατιωτικὸς Ἕλλην εἴτε ξένος τοῦ ΝΑΤΟ ἔχει ἐφεύρει μίαν τοιαύτην μέθοδον ὥστε μὲ 75.000 καὶ 70.000 νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ἐκείνας τῆς ἀμύνης τῆς χώρας αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἐκπαίδευσιν κλάσεως ὁλοκλήρου ἐντὸς ἔτους καὶ ἠξεύρετε ἡ κλάσις εἰς τὸν Στρατὸν ξηρᾶς ἀποδίδει 50.000 καὶ τὴν διατήρησιν ὡρισμένης συνθέσεως εἰς ὡρισμένας Μεραρχίας καὶ τέλος εἰς τὴν ὕπαρξιν ἄλλων, ἔστω στοιχειωδῶς ἀνεπτυγμένων τῶν βοηθητικιῶν σωμάτων ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Στρατὸς ἀξιόμαχος Στρατὸς κρούσεως, Στρατὸς ὁ ὁποῖος τάσσεται νὰ πολεμήσῃ εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν χωρὶς τὸ Σῶμα μεταφορῶν καὶ ἐφοδιασμοῦ χωρὶς τὸ τεχνικὸν Σῶμα χωρὶς τὰ ἐργοστάσια καὶ τὰ συνεργεῖα δὲν εἶναι δυνατὸν χωρὶς ὅλα αὐτά, χωρὶς τὴν διοικητικὴν μέριμναν νὰ ὑπάρξῃ Στρατὸς ἀξιόμαχος. Ὁμολογῶ λοιπὸν ὅτι πράγματι ἐὰν κατερχώμεθα θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφεύρωμεν κάτι τὸ ὁποῖον ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἐφεύρωμεν. Ἀνέγνωσα τὰς ἀπόψεις ὡρισμένων ἐκ τῶν ἀποστρατευθέντων στρατιωτικῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐὰν εὑρίσκοντο ἐν τῇ ἐξουσίᾳ, ἐὰν εἶχον τὰ καθήκοντα τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἐπιτελείων δὲν θὰ προέβαινον εἰς τὴν εὔκολον διατύπωσιν γνωμῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς μειώσεως τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἀπεναντίας μάλιστα θὰ εἶχον ἐντόνως ἀντιταχθῆ καὶ θὰ εἶχον πείσει καὶ ὑμᾶς οἱ κύριοι σύμβουλοί σας ἐὰν ἦσθε ἐν τῇ Κυβερνήσει ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ μείωσις. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὸν κ. Βενιζέλον οὐδὲν ἔπραξε διὰ νὰ μειώσῃ τὰς δαπάνας τοῦ Στρατοῦ, παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι κατὰ τὸν κ. Βενιζέλον, δὲν κατέβαλε τὴν παραμικρὰν προσπάθειαν συμπιέσεως τῶν πάσης φύσεως στρατιωτικῶν δαπανῶν, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία κατώρθωσε νὰ μειώσῃ ἀπὸ 143.000, εἰς 105.000 τὸν Στρατὸν ξηρᾶς, νὰ λύσῃ πλῆθος προβλημάτων, ὄχι μόνον τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα συνεδέοντο μὲ τὴν ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων τοῦ ΝΑΤΟ καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως πλήρη συμφωνίαν διὰ τὴν μείωσιν αὐτήν, ἀλλὰ νὰ λύσῃ καὶ πλῆθος προβλημάτων συνδεομένων μὲ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Στρατοῦ μετὰ τὴν μείωσιν αὐτὴν ἀπὸ 143.000 εἰς 105.000.

§49Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ τὸ 1953 ὁμιλοῦσα περὶ μειώσεως καὶ τότε μοὶ ἐπετέθητε....

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἐφωνάζατε, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι δὲν τὴν ἐπραγματοποιήσατε. Σεῖς μὲν τὸ ἐλέγατε, τὸ ἐφωνάζατε, ἡμεῖς ὅμως τὸ ἐπράξαμεν.

§51Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε, ἀντετάχθητε καὶ σήμερον, ἔρχεσθε καὶ ἀποδέχεσθε τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσα πολὺ πρίν.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε ἀρχηγὲ τῆς Φ.Δ.Ε. καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐτόνισα διατὶ μέχρι τῆς ἀνοίξεως τοῦ 1954 δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον διὰ γενικωτέρους λόγους νὰ προβῶμεν εἰς τὴν διακήρυξιν τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀποβλέπομεν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ προσωπικῶς, ὁ ὁποῖος ὡς ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης ἤμην ὑποχρεωμένος ὅταν προέβητε πράγματι εἰς τὴν σύστασιν τῆς μειώσεως νὰ ἀντιταχθῶ, καὶ νὰ ἀντιταχθῶ ὡς ἐνθυμεῖσθε κάπως ἐντόνως καὶ βιαίως, ἐγὼ λέγω, ὑπέστην αὐτὴν τὴν ἀντίφασιν αὐτὴν τὴν ἀνακολουθίαν, ἡ ὁποία μετὰ ταῦτα, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλήν σας διάθεσιν, νὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι ἀπὸ τὰ γεγονότα ἡ ἀνακολουθία αὐτὴ ἦτο συνδεδεμένη μὲ σκοπιμότητα οὐσιώδη ἐθνικήν. Πρέπει ὅπως καὶ τότε ἐτόνισα, νὰ τονίσω καὶ ἀπόψε, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας, ἐχάραξεν τὴν γραμμήν, ὁ Στρατάρχης Παπάγος ὁ ὁποῖος ἕως πρὸ τεσσάρων ἐτῶν, ἦτο ἀρχιστράτηγος καὶ γνωρίζει ὅλα τὰ προβλήματα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἐχάραξε λέγω τὴν γραμμὴν ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας, τὴν γραμμὴν τῆς μειώσεως τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως, τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμείνωμεν ὁλόκληρον ἔτος διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι συνεδέοντο μὲ οὐσιώδη ἐθνικὰ συμφέροντα, διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν μείωσιν αὐτήν. Εὐχαριστοῦμεν λοιπὸν διὰ τὴν σύστασιν καὶ τὴν συμβολὴν τὴν ὁποίαν τότε μᾶς ἐκάματε, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσετε καὶ σεῖς ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ προβαίνῃ κανεὶς εἰς ὡρισμένας συστάσεις, εἶναι δύσκολον ὅμως, νὰ πραγματοποιῇ τὴν μείωσιν ἀπὸ 143.000 εἰς 105.000. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε. δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως ὡς καὶ ἡμεῖς ἄλλωστε, καθὼς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐὰν τυχὸν λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀποψινῆς μου ἀγορεύσεως, νὰ μείνῃ καὶ νὰ μείνετε ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὰς ὀλίγας ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσα σχετικῶς μὲ τὴν δυσκολίαν τῆς μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ ἀπὸ 105.000 εἰς 80.000 ἢ εἰς 75.000. Ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὸ θέμα τῆς εἰδικῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, αὐτὸ εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον δὲν χρειάζεται ἐπεξηγήσεις. Ἁπλούστατα, δὲν θὰ ἔχωμεν τὰ 10.000.000 δολλάρια τῆς προσθέτου εἰδικῆς στρατιωτικῆς βοηθείας, ἐὰν τὰς 105.000 τὰς κάμωμεν 75.000. Ἀπὸ ἀπόψεως ὅμως ἀμυντικῶν δυνατοτήτων καὶ ἀμυντικοῦ συμφέροντος, δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπα, νὰ ἀρκέσουν. Ἐχρησιμοποίησα τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἡ κλάσις εἶναι 50.000 ἄνδρες, διὰ τὸν στρατόν, καὶ 10.000 ἄνδρες διὰ τὴν Ἀεροπορίαν καὶ τὸ Ναυτικόν. Ἐχρησιμοποίησα τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι πρέπει ὡρισμέναι Μεραρχίαι νὰ ἔχουν ἓν ὡρισμένον ποσοστὸν δυνάμεως, καὶ νὰ εἶναι Μεραρχίαι ἑτοιμοπόλεμοι. Ἐχρησιμοποίησα ἐπίσης τὸ ἐπιχείρημα ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰ Σώματα διάφοροι ὑπηρεσίαι, ἄνευ τῶν ὁποίων αἱ Μεραρχίαι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν δεδομένῃ στιγμῇ νὰ κινηθοῦν καὶ νὰ δράσουν. Ἀλλά, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἓν ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες. Ἡ μείωσις καὶ ἐὰν ὑπετίθετο ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐδέχετο νὰ δίδῃ τὰ 10.000.000 δολλάρια διὰ νὰ καλύψῃ τὴν διαφορὰν μεταξὺ 105.000 καὶ 75.000 ἀνδρῶν, ἡ μείωσις αὕτη καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν μᾶς ἔδιδεν ἡ Ἀμερικὴ τὰ 10.000.000 δολλάρια, δὲν θὰ ἐσήμαινε διὰ τὸν προϋπολογισμὸν —καὶ ἔδωσα πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων μερικὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα— δὲν θὰ ἐσήμαινεν λέγω, παρὰ μόνον μίαν μικρὰν ἐλάφρυνσιν. Θὰ ἐσήμαινεν κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, καὶ οὐχὶ κατὰ τὸ πρῶτον, μίαν μείωσιν τῶν δαπανῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ 240.000.000 νέας ἐκδόσεως. Αὐτή, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ διαφορὰ τῶν 10.000 ἀνδρῶν, 240.000.000 νέας ἐκδόσεως. Πότε; Ὄχι κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος. Ἑπομένως, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν οἰκονομίαν αὐτὴν κατὰ τὸ 1955–1956 ἀλλὰ θὰ τὴν εἴχομεν κατὰ τὸ 1956–1957. Κατὰ τὸ 1955–1956 θὰ ἔχωμεν μίαν ἐλαχίστην οἰκονομίαν, ἴσως 30–40.000.000 δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Θὰ σᾶς εἴπω δὲ ἐντὸς ὀλίγου, ὅτι τοιαύτην οἰκονομίαν 30.000.000, 40.000.000, 200.000.000 καὶ 250.000.000 πραγματοποιῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ θὰ τὸ ἴδητε εἰς τὸν νέον προϋπολογισμόν, χωρὶς νὰ γίνῃ ἡ μείωσις τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ἡ μείωσις τῶν 35.000 ἀνδρῶν καὶ ἐὰν ἔδιδον τὰ 10.000.000 δολλάρια οἱ Ἀμερικανοί, δὲν θὰ ἐσήμαινε παραπάνω ἀπὸ οἰκονομίαν 50–60.000.000 δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως, τὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀκλόνητον, διότι ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε διατὶ δὲν ἐκάματε πέρυσιν τὴν μείωσιν αὐτήν, ὁπότε θὰ εἴχατε τὴν οἰκονομίαν τῶν 240.000.000 δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Κύριοι συνάδελφοι, διατὶ δὲν τὴν ἔκαμα πέρυσιν αὐτὸ ἀκριβῶς συνδέεται μὲ ὅ,τι εἶπον προηγουμένως. Καὶ διότι ἐδόθησαν ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν δολλάρια διὰ τὴν διαφορὰν τῶν 75.000–105.000 ἀνδρῶν καὶ διότι θὰ ἐξετίθετο εἰς κρίσιν ἡ ὅλη ὑπόθεσις τῆς ἀμύνης τῆς χώρας, ἐὰν προεβαίναμεν εἰς οὐσιώδη κάτω τῶν 105.000 ἀνδρῶν μείωσιν. Τὸ νὰ γίνουν αἱ 105.000, 95.000 καὶ 80.000 αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ σημαντικὰς συνεπείας. Θὰ ὑπάρξῃ ἀδιέξοδον, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ οὐσιώδης ὅμως μείωσις, θὰ ἐξέθετε τὴν χώραν εἰς κίνδυνον. Εἰς κίνδυνον βεβαίως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐὰν γίνῃ πόλεμος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ἀναλάβῃ μὲ βεβαιότητα τὴν εὐθύνην ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔναντι τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας, λέγων, ὅτι ἐπὶ δύο, τρία, ἕξη ἔτη, δὲν θὰ γίνῃ πόλεμος. Ἐὰν ἀναλαμβάνωμεν ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, οἱ Βέλγοι, οἱ Ὁλλανδοί, οἱ Γάλλοι, οἱ Ἰταλοὶ καὶ φυσικὰ οἱ Ἄγγλοι καὶ κυρίως αἱ Η.Π.Α. αὐτὴν τὴν εὐθύνην ὅτι ἐπὶ 5–6–10 ἔτη δὲν θὰ γίνῃ πόλεμος, ἄρα ἂς ἀφοπλισθῶμεν, τότε ὁ πόλεμος θὰ ἐγένετο αὔριον τὸ πρωΐ. Καταλαμβάνετε λοιπὸν τὴν συνάρτησιν ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ὑπάρξεως καὶ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀμυντικῆς προσπαθείας τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς Εἰρήνης. Δυστυχῶς, εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογος, ἡ σχέσις αὐτῶν τῶν δύο πραγμάτων. Ὅσον περισσοτέρας πολεμικὰς δαπάνας ἔχομεν ὅλοι ἀπὸ τὰς Η.Π.Α. μέχρις ἡμῶν, τόσον μεγαλυτέρα πιθανότης ὑπάρχει νὰ ἀποφευχθῇ ὁ πόλεμος. Ὅσον ὀλιγώτερον σκεπτόμεθα τὸν πόλεμον, τόσον ὁ πόλεμος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ καὶ νὰ προκαλέσῃ τὴν καταστροφὴν καὶ ἡμῶν, ὡς Ἔθνους καὶ τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου. Ἑπομένως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐὰν κάμωμεν ἡμεῖς τὴν σκέψιν αὐτήν, θὰ πρέπει, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ἡ σκέψις αὐτὴ ὡς μεμονωμένη Ἑλληνικὴ σκέψις, θὰ πρέπει νὰ ἀποτελῇ καὶ σκέψιν δι’ ὅλους τοὺς ἐλευθέρους λαούς, ἀλλὰ τοιοῦτος κανὼν σκέψεως θὰ ἐσήμαινε τὴν χρεωκοπίαν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, θὰ ἐσήμαινε τὴν καταστροφήν.

§53Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἐκ λόγων ἀσφαλείας νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἀριθμητικὴ δύναμις τοῦ Στρατοῦ δὲν θὰ ἐπήρχετο μόνον ἡ αʹ ἢ βʹ οἰκονομία εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ δὲν θὰ ὑπηρέτουν καὶ 30.000 ἄνθρωποι εἰς τὸν Στρατὸν καὶ θὰ ἦσαν εἰς τὰ σπίτια των καὶ θὰ ηὔξανον τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας. Εἶναι μία ἄποψις τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ παραβλέπωμεν. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι σεῖς ὡς ὑπεύθυνος ὑπουργὸς νομίζετε ὅτι ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας δὲν ἐπιτρέπει μείωσιν τοῦ Στρατοῦ, ὅλα τὰ ἄλλα παρέλκουν καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν ὅσα ἐλέχθησαν. Ἐὰν ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ μείωσις τοῦ Στρατοῦ ἄνευ μειώσεως τῆς ἀσφαλείας εἶναι καὶ ἡ ἐπάνοδος τῶν στρατιωτικῶν, τῶν 30.000 στρατιωτῶν, εἰς τὰ σπίτια των οἱ ὁποῖοι θὰ ἐργάζωνται καὶ θὰ αὐξάνουν τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐλάττωμα τοῦ συστήματος.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παρατήρησις εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος εἶναι παρατήρησις ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἀπόλυτος σκέψις ὀρθότητα. Ὡς σκέψις σχετικὴ πρὸς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχει πλήρη ὀρθότητα. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου ὑπολογίζεται τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, βάσει τῆς ἐργασίας ἢ μᾶλλον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατοίκων, ὑπολογίζεται ὄχι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἡ δυναμικότης ἡ οἰκονομική, βάσει τῶν χειρῶν ποὺ δουλεύουν. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς ὅπου ὑπάρχει μεγάλη ἀνεργία καὶ ὑποαπασχόλησις, αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ὁ ὑπολογισμὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύσῃ ἀπολύτως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, σχετικὴν ἔχει καὶ ὡς πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἀξίαν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Χαβίνη. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς εἰς τὸν κ. Χαβίνην. Οἱ Ἕλληνες στρατιῶται ἐκτὸς τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσφέρουν ἀποτελοῦντες τὴν ἐγγύησιν τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας, γυμναζόμενοι, ἀσκούμενοι, δημιουργοῦντες τὰς προϋποθέσεις τῆς Ἀμύνης τῆς χώρας, ἐν περιπτώσει κινδύνου, ἐκτὸς τούτων ἀποτελοῦν παράγοντα παραγωγικῆς ἐργασίας δημιουργικῆς ἐργασίας καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς εἰρήνης. Σᾶς βεβαιῶ, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι μοῦ ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν ὁ κ. Χαβίνης διὰ τῆς διακοπῆς του νὰ τονίσω καὶ πάλιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸ ἔχω τονίσει καὶ ἄλλοτε, σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἶναι τεράστιαι αἱ οἰκονομίαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπέλθει, αἱ ὁποῖαι ἔχουν σημειωθῆ πρὸς ὄφελος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρὸς ὄφελος τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τεράστιαι οἰκονομίαι ὡς ἐκ τῆς συμβολῆς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὴν ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων. Δὲν μνημονεύω κἄν, διότι αὐτὴ ἡ συμβολὴ εἶναι ἀνεκτίμητος, αὐτὴν τὴν συμβολὴν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν καταστροφῶν αἱ ὁποῖαι προῆλθον ἐκ τῶν σεισμῶν. Σᾶς βεβαιῶ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἂν δὲν εἴχομεν τὴν σημερινὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ τὴν ὁποίαν ἔχομεν καὶ ἂν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τόσα τάγματα Μηχανικοῦ, τὰ ὁποῖα ἔχομεν καὶ βεβαίως καὶ τάγματα Πεζικοῦ τὰ ὁποῖα εἶχον σταλῆ εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους τὰ ὁποῖα καὶ εἰς τὸν Βόλον εἶχον ἐργασθῆ ἐὰν δὲν εἴχομεν αὐτὴν τὴν δύναμιν θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις. Εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους ἀπ’ ἀρχῆς καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας καὶ τώρα πάλιν βεβαίως κατὰ τὴν περίοδον τῆς ὁριστικῆς πλέον ἀποκαταστάσεως, ὄργανον κύριον εἶναι ὁ Στρατός. Εἶναι αἱ δυνάμεις τοῦ Στρατοῦ. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν πέρυσι μοναδικὸν ὄργανον ἀπὸ ἀπόψεως ὄχι μόνον κατευθύνσεως ἐπιτελικῆς ἀλλὰ καὶ χειρῶν καὶ ἐργασίας ἦτο ὁ Στρατός, ἀπὸ ἀπόψεως κατευθύνσεως ἐπιτελικῆς βεβαίως καὶ οἱ ἁρμόδιοι τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ὑπαγόμενοι ὅμως ὑπὸ τὴν συντονιστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Στρατιᾶς. Καὶ σήμερον εἰς τὸν Βόλον, ἐπίσης τὸ αὐτὸ γίνεται. Ἑπομένως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐὰν ὑπολογίσωμεν, —καὶ εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον νὰ ὑπολογισθῇ— ἐὰν ὑπολογίσωμεν τὸ τί ἔχει συνεισφέρει ὁ Στρατὸς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς καθαρῶς εἰρηνικὰ ἔργα καὶ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπῃτήθησαν λόγῳ τῶν θεομηνιῶν καὶ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπῃτήθησαν λόγῳ τῶν φοβερῶν καταστροφῶν τῶν προελθουσῶν ἐκ τῶν σεισμῶν, ἐὰν ὑπολογίσωμεν αὐτὸ τὸ μὴ δυνάμενον νὰ ὑπολογισθῇ ἔργον τοῦ Στρατοῦ, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι θὰ διεπιστοῦτο, ὅτι ἄνευ τοῦ Στρατοῦ, θὰ ἦτο ἀδύνατον αὐτὸ τὸ ποσόν, ὄχι μόνον τῶν χρημάτων, ἀλλὰ τῆς παρασχεθείσης ἐνεργείας, τῆς καταβληθείσης ἐνεργείας, νὰ ἐξασφαλισθῇ. Διότι καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ ὑπολογίσωμεν εἰς 500.000.000 νέας ἐκδόσεως, εἰς 1.000.000.000 νέας ἐκδόσεως, τὴν συνεισφορὰν τοῦ Στρατοῦ εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, εἰς τὴν Θεσσαλίαν πέρυσι καὶ ἤδη εἰς τὸν Βόλον ἢ εἰς ὅλα τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τόσας Κοινότητας, εἰς τὴν βόρειον κυρίως Ἑλλάδα, καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ὑπολογίσωμεν εἰς 500.000.000 μόνον νέας ἐκδόσεως κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων τριῶν ἐτῶν, τῶν τελευταίων 2½ ἐτῶν, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπεύθυνος ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, δὲν σημαίνει τοῦτο, ὅτι αὐτὰ τὰ 500.000.000 θὰ ἔπρεπε νὰ τὰ εἴχομεν καταβάλει. Καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν δι’ αὐτῶν τῶν 500.000.000 νὰ γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγένετο, διότι ἡ ἐνέργεια ἡ πραγματοποιηθεῖσα, ἡ καταβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ Στρατοῦ δὲν θὰ εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ καταβληθῇ ὑπὸ ἄλλου τινός, δὲν θὰ ὑπῆρχε τὸ ὡργανωμένον Σῶμα, δὲν θὰ ὑπῆρχον τὰ ὡργανωμένα τάγματα καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ὀργανώσωμεν ὑπηρεσίας νὰ προσληφθοῦν ὑπάλληλοι, νὰ γίνῃ τοῦ κόσμου ἡ ἐπιστράτευσις πολιτῶν, διὰ νὰ πράξωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ὁ Στρατὸς καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἀπόδοσις καὶ ἑπομένως αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς καταβληθείσης ἐνεργείας νὰ εἶναι τὸ αὐτό. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, αὐτὰ ἀποτελοῦν μίαν παρένθεσιν, ἡ ὁποία παρένθεσις ὅμως νομίζω, ὅτι θὰ θελήσητε νὰ συνομολογήσητε μαζί μου ὑπῆρξεν οὐσιώδης καὶ διὰ τοῦτο εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον ποὺ μοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν νὰ εἴπω τὰ περὶ τῆς συμβολῆς τοῦ Στρατοῦ εἰς τὰ ἔργα εἰρήνης. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ἑπόμενον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Βενιζέλος, εἰς τὸ θέμα τῶν ἔργων ὑποδομῆς. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Βενιζέλον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μείωσις δαπανῶν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν καὶ θὰ γίνῃ. Ὁ κ. Βενιζέλος προεξόφλησε παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔχει ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ προέβη εἰς μείωσιν τῶν δαπανῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, προεξόφλησεν ὅτι ἡμεῖς δὲν κάμνομεν οὐδεμίαν μείωσιν. Τοῦ δηλῶ, ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ τὸ πληροφορηθῇ, ὅτι ἀπατᾶται νομίζων ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν συμπιέζει, συνεπίεσε καὶ μέχρι τοῦδε καὶ θὰ συμπιέσῃ, θὰ συμπιέσῃ κατὰ τὸ ἀνώτατον δυνατὸν τρόπον, κατὰ τὸν ἀνώτατον δυνατὸν βαθμὸν καὶ τὸ κεφάλαιον τὸ σχετικὸν μὲ τὰ ἔργα κοινῆς ὑποδομῆς. Δηλαδὴ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς παίρνουν οἱ σύμμαχοι θὰ τὰ ἀφομοιώσωμεν διὰ νὰ γίνουν τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἔχουν προϋπολογισθῆ καὶ τὰ ὁποῖα διὰ διαγωνισμοῦ ἔχουν ἀνατεθῆ εἰς ὡρισμένας Ἑταιρείας. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσωμεν τὰς δαπάνας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι βασίζονται μόνον ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν ἰδικήν του ἀγόρευσιν δὲν εἰσῆλθε κατ’ οὐσίαν εἰς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ ἔθιξεν ἁπλῶς, τονίζων τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑπενθυμίζῃ καὶ εἰς τοὺς συμμάχους καὶ ἰδίως εἰς τὴν μεγάλην μας σύμμαχον τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἀπέναντι τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχωμεν εὐγνωμοσύνην διὰ τὴν βοήθειαν, τὴν παρεχομένην εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ὑπενθυμίσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι πρέπει νὰ ἐνεργήσῃ καταλλήλως ὅπως ἡ βοήθεια αὐξηθῇ. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ δηλώσῃ, βεβαιοῦσα τὸν κ. Παπανδρέου καὶ ὅλους σας νὰ δηλώσῃ ὅτι πράττει πᾶν τὸ δυνατὸν καὶ ὅτι ἐλπίζει νὰ ἐπιτύχῃ ὅτι περισσότερον εἶναι δυνατόν. Θὰ ἤθελα ὅμως ἰδιαιτέρως ὡς πρὸς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας νὰ τονίσω ὅτι ὑπάρχει ἕνα προηγούμενον οὐσιῶδες, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐκτιμήσῃ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἔπρεπε νὰ ἐκτιμήσωμεν οἱ πάντες, ὅτι ἐὰν τὸ 1952–53 ἡ εἰδικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια ἦτο 430 μόνον ἑκατομμύρια ἐπὶ Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου, μόνον κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἀνῆλθεν εἰς 1.050.000 νέας ἐκδόσεως. Μὲ ἄλλα λόγια καλύπτεται πέραν τοῦ ½ τῶν δαπανῶν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὸ θέμα.

§55Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ὁρίστε, κ. Ζίγδη.

§57Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὸν ὁρισμὸν τοῦ ΝΑΤΟ, αἱ δαπάναι αἱ στρατιωτικαὶ ηὐξήθησαν ἀπὸ τοῦ 1952–53 κατὰ 1.421.000 δραχμάς, ἤτοι κατὰ 51%. Ἑπομένως ἀπὸ τοῦ 1952–53 ἔχομεν αὔξησιν 1½ περίπου δισεκατομμύρια. Ἔναντι δὲ αὐτῶν τὸ σύνολον τῆς βοηθείας τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὄχι μόνον τὴν εἰδικὴν στρατιωτικὴν βοήθειαν, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὴν βοήθειαν ἀνέρχεται εἰς 1.050.000. Ἐρωτῶ ποῦ πᾶμε ἂν συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις;

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Εἰς τὴν ἐρώτησίν σας, θὰ δώσω ἀπάντησιν. Προβαίνετε εἰς τὴν σύγκρισιν δύο ἀριθμῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄσχετοι καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ αὐτὸ οὐσιαστικὸν γένος. Συγκρίνετε τὸν ἀριθμὸν τῶν γενικῶν πολεμικῶν δαπανῶν πρὸς τὴν στρατιωτικὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰς δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι ἡ εἰδικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια δὲν ἀφορᾷ τὴν Χωροφυλακήν, δὲν ἀφορᾷ τὴν Ἀστυνομίαν, δὲν ἀφορᾷ τὰς συντάξεις τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, δὲν ἀφορᾷ τὰς πολεμικὰς συντάξεις καὶ δὲν ἀφορᾷ φυσικὰ καὶ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς πολεμικῆς καταστάσεως, δὲν ἀφορᾷ τὴν Πυροσβεστικὴν Ὑπηρεσίαν. Εἶναι μόνον εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ὑπελόγισεν ὁ κ. Εὐταξίας καὶ ὀρθῶς τὸ ἔβαλεν αὐτό, δι’ αὐτὸ εἶπεν ὁ κ. Εὐταξίας ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀνεβάζουν τὸ ποσοστὸν εἰς 48,8%. Δαπάναι κατὰ τὸν ὁρισμὸν ΝΑΤΟ καὶ ὅλα αὐτά, φθάνουν τὰ 5095, δηλαδὴ περίπου τὸ ½ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον σημαίνει 48.80%. Βέβαια ἡ εἰδικὴ στρατιωτικὴ βοήθεια δὲν ἀφορᾷ αὐτὰς τὰς κατ’ οὐσίαν εἰρηνικὰς δαπάνας. Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε στρατὸς θὰ ὑπῆρχεν ἀστυνομία, θὰ ὑπῆρχε Χωροφυλακή, θὰ ὑπῆρχε Πυροσβεστικὴ Ὑπηρεσία, θὰ εἴχομεν ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ παρελθόντος, τῶν ὁποίων τὰς συντάξεις οὐδεὶς θὰ ἐδικαιοῦτο νὰ περικόψῃ, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις πρόκειται νὰ διακηρύξῃ, ἀλλὰ τότε θὰ πρέπει νὰ τὸ διακηρύξῃ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, σαφῆ, ἀπὸ τοῦδε ὅτι πρόκειται νὰ καταργήσῃ τὰς συντάξεις, φέρ’ εἰπεῖν, τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποστρατευθῆ ἢ πρόκειται νὰ καταργήσῃ τὰς συντάξεις τὰς λεγομένας πολεμικάς, δηλαδὴ τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Κύριοι, ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα κεφάλαια δαπανῶν διὰ τὰ ὁποῖα ἡ μείωσις ἢ οἱαδήποτε συμπίεσις εἶναι ἀδύνατος. Ποία Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὄχι τὸ σθένος, ἀλλὰ τὴν ἀναίδειαν τὴν ἐθνικήν, διότι δὲν θὰ ἦτο σθένος ἐκ μέρους μας, ἀλλὰ ἐθνικὴ ἀναίδεια, ἂν διεπράττομεν τὸ σφάλμα αὐτὸ καὶ τὸ ἔγκλημα αὐτό, ποία Κυβέρνησις θὰ ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ εἶχε τὴν ἐθνικὴν ἀναίδειαν ἢ νὰ καταργήσῃ ἢ νὰ μειώσῃ τὰς μικρὰς συντάξεις τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι πολεμοῦν ἀπὸ τὸ 1912 μέχρι σήμερον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§59Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποιὸς τὰ εἶπεν αὐτά, διατὶ κάμνετε ἐπίθεσιν;

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Δὲν λέγω ὅτι τὰ εἶπε κανείς. Ποία Κυβέρνησις θὰ ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ εἶχε τὴν ἐθνικὴν ἀναίδειαν νὰ καταργήσῃ ἢ μειώσῃ τὰ βοηθήματα, διότι δὲν πρόκειται περὶ συντάξεων, τὰ βοηθήματα τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Ποία Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀπεφάσιζε νὰ καταργήσῃ, φέρ’ εἰπεῖν, τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς πολεμικῆς καταστάσεως. Ὑπάρχουν λοιπὸν ἔκτακτοι δαπάναι εἰς τὰς ὁποίας οὐδεμία εἶναι δυνατὴ συμπίεσις. Εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν ἐγένετο εἰς τὸ παρελθὸν ἡ μόνη δυνατὴ συμπίεσις, ἦτο ἐκείνη ἡ ὁποία ἀφεώρα τὰ πλασματικά. Πέραν ἐκείνης οὐδεμία ἄλλη εἶναι δυνατή. Ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα ἐθεώρησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καθῆκον της ὁσάκις προέβη εἰς αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων λειτουργῶν νὰ ἐνθυμηθῇ καὶ τοὺς συνταξιούχους καὶ τοὺς ἐνεθυμήθη πάντοτε τοὺς συνταξιούχους καὶ τοὺς πολιτικοὺς καὶ τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ τοὺς ἀναπήρους καὶ τὰ θύματα πολέμου.

§61Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τοὺς ἀναπήρους καὶ τὰς πολεμικὰς συντάξεις ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἔδωσε τὴν μεγαλυτέραν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους αὔξησιν, εἰς τὰ σύμβολα αὐτὰ τῶν ἐθνικῶν μας ἀγώνων, ἔδωσεν 80% αὔξησιν.

§62Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἂς διεκδικήσῃ ἕκαστον κόμμα ὅ,τι νομίζει ὑπὲρ αὐτοῦ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἀμφισβητήσω τὴν οἱανδήποτε συμβολὴν οἱουδήποτε εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῆς Αʹ ἢ Βʹ κατηγορίας Ἑλλήνων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει, εἶναι νὰ ξεκαθαρίσωμεν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μερικὰ πράγματα, ποῖαι εἶναι αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθοῦν. Ὅλαι αὐταὶ τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπιεσθοῦν, οὐδεμία οἰκονομία εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό. Καὶ φυσικὰ τὰ 1.050.000 νέας ἐκδόσεως, τὰ ὁποῖα δίδουν οἱ Ἀμερικανοί, δὲν τὰ δίδουν διὰ τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων, δὲν τὰ δίδουν διὰ τὴν Χωροφυλακήν. Ἑπομένως θὰ περιορισθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Αὐτὸς εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν πολεμικὸς προϋπολογισμός. Βεβαίως εἰς τὴν ἔννοιαν τῶν πολεμικῶν δαπανῶν ὑπάγεται ἡ Χωροφυλακή, ἐπειδὴ ἔχει ὀργάνωσιν στρατιωτικήν. Ἄρα ὑπάγεται εἰς τὸν ὁρισμὸν τοῦ ΝΑΤΟ εἰς τὰς πολεμικὰς δαπάνας, ἡ δαπάνη συντηρήσεως τῆς Χωροφυλακῆς, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, δηλαδὴ τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα ὡργανωμένον, ὡπλισμένον πολεμικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπῆρχε καὶ ἂν ἀκόμη δὲν θὰ εἴχομεν Στρατὸν καὶ ἂν ἀκόμη εὑρισκώμεθα οὐχὶ εἰς τὰ σύνορα τῶν δύο κόσμων, ἀλλὰ εἰς τὴν Ν. Ἀμερικήν. Τὸ πολὺ–πολὺ πιθανὸν νὰ μὴ ἦτο τόσον μεγάλη ἡ δαπάνη συντηρήσεως τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ νὰ μὴ εἴχομεν 22.000, ἀλλὰ νὰ εἴχομεν 10.000. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν ὁπωσδήποτε Ἀστυνομίαν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς Χωροφυλακῆς, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων. Τὸ ὅτι ἔχομεν 22.000, αὐτὸ χωρὶς νὰ ὑπάγεται ἡ Χωροφυλακὴ εἰς τὴν ἁρμοδιότητά μου, πρέπει νὰ τὸ εἴπω, δὲν ἀποτελεῖ περίεργον γεγονός, ἀλλ’ ὀφείλεται εἰς τὰς εἰδικὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐζήσαμεν κατὰ τὰ τελευταῖα κρίσιμα ἔτη καὶ εἰς τὰς εἰδικὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐν πολλοῖς ἐξακολουθοῦν καὶ αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦν μεγαλυτέραν ἐπίβλεψιν, μεγαλυτέραν παρακολούθησιν, μεγαλυτέραν ἀσφάλειαν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Κύριοι συνάδελφοι, περιορίζομαι λοιπὸν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Χάριν αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ δίδουν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τὰ 1050 καὶ ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς εἶναι προϋπολογισμὸς —ὁμιλῶ περὶ τοῦ 1954–55— εἶναι προϋπολογισμὸς 3150 ἑκατομμυρίων περίπου. Δηλαδή, διὰ νὰ εἴμεθα συνεννοημένοι καὶ διὰ νὰ μὴ γίνῃ κανένα λάθος, εἶναι προϋπολογισμὸς τριῶν δισεκατομμυρίων 50 ἑκατομμυρίων νέας ἐκδόσεως. Δηλαδὴ περίπου τὸ 30% τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δαπανῶν ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἔναντι τοῦ 30% αὐτοῦ τὸ 10% καὶ παρὰ πάνω δίδουν μὲ τὴν εἰδικὴν στρατιωτικὴν βοήθειαν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι. Δηλαδὴ τὸ ⅓ τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτοῦ καλύπτεται ὑπὸ τῆς εἰδικῆς στρατιωτικῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης περιλαμβάνονται καὶ δαπάναι αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἄμεσον προετοιμασίαν πολέμου ἐν περιπτώσει προσβολῆς τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἄμυναν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τρόπον ἄμεσον. Διότι δεδομένου ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος δὲν θεωροῦνται λαμβάνοντες σύνταξιν ἀλλὰ θεωροῦνται λαμβάνοντες μισθόν, αἱ ἀποδοχαί των δὲν μπαίνουν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ὅπως μπαίνουν αἱ συντάξεις τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ἢ τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, ἀλλὰ μπαίνουν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἰδικοῦ μου Ὑπουργείου. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε 70 ἑκατομμύρια νέας ἐκδόσεως ἀπὸ τὰ 3150. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐφέτος βεβαίως, εἶναι 3.200 ἑκατομμύρια μετὰ τὴν αὔξησιν τοῦ 10% τῶν μισθῶν καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε τὰ νοσήλεια τῆς Χωροφυλακῆς τὰ ὁποῖα πίπτουν εἰς ἡμᾶς. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε τὰς δαπάνας ἀναπήρων, ὄχι τὰς συντάξεις, ἀλλὰ τὰς δαπάνας τὰς σχετιζομένας μὲ τὴν λουτροθεραπείαν, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς 25 ἑκατομμύρια δραχμὰς νέας ἐκδόσεως. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε ὡρισμένας ἄλλας μικροδαπάνας, τὰς ὁποίας δὲν μνημονεύω, κυρίως ὅμως αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται περίπου εἰς δραχ. 100–120 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως καὶ ἀπὸ τὰ 3.200 πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε περίπου 100 διὰ νὰ πᾶτε εἰς τὰ 3.100, αἱ ὁποῖαι εἶναι αἱ καθ’ αὑτὸ δαπάναι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δηλαδὴ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων Στρατοῦ Ξηρᾶς Ναυτικοῦ καὶ Ἀεροπορίας. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν περιλαμβάνονται καὶ ὅλαι αἱ ἀπαλλοτριώσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται δι’ ἔργα τοῦ ΝΑΤΟ, αἱ ὁποῖαι ἐφέτος ἀπετέλεσαν ἕνα μεγάλο μέρος, αἱ ὁποῖαι ὅμως κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος θὰ συμπιεσθοῦν κατὰ τὸν ἀνώτατον δυνατὸν βαθμόν. Ἐπίσης εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν περιλαμβάνεται καὶ πλῆθος ἄλλων ἔργων καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν φαίνεται κἂν καθαρά, ὅλαι αἱ μετακινήσεις τῶν δυνάμεών μας ὅταν μεταβαίνουν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, ὅταν κινοῦνται καὶ δροῦν εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ὅταν στρατεύωνται σήμερον ἐδῶ καὶ αὔριον ἐκεῖ, ὅλα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ὁποῖα ἀπητήθησαν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁ Στρατὸς τὰ ἐπιπρόσθετα μεγάλα βάρη, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβε πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστροφῆς τῶν Ἰονίων Νήσων, τῆς Θεσσαλίας, τοῦ Βόλου, ὅλα αὐτὰ ἐμπῆκαν ἐδῶ. Δὲν ἐζητήσαμεν ὡς Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπὸ τὸ Γεν. Λογιστήριον ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου τῶν Οἰκονομικῶν εἰδικὰ κονδύλια διὰ τὰς μετακινήσεις αὐτὰς παρὰ μόνον ὁσάκις παρεχωρήσαμεν μέσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων φέρ’ εἰπεῖν ἕνα πλωτὸν μέσον καὶ δὲν προβλέπεται δι’ αὐτοῦ τὸ πλωτὸν μέσον ἡ κατανάλωσις καυσίμων καὶ ἔχομεν μικρὸν ἐλάχιστον ὅπως γνωρίζουν οἱ ναυτικοὶ οἱ παρόντες οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν δεχθῆ τὰ δίκαια παράπονα τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἔχομεν ἐλάχιστον ποσὸν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῶν τῶν ἀναγκῶν. Ὅταν χρειάζεται νὰ θέσωμεν μονίμως εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ἕνα πλωτὸν μέσον βεβαίως ζητοῦμεν νὰ μᾶς ἐξοφλήσῃ τὸ χρέος τὸ ὁποῖον δὲν ἔχομεν ἀπὸ ποῦ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι αἱ ὁποῖαι συνδέονται μὲ τὴν σωτηρίαν παρέμβασιν τοῦ Στρατοῦ εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, εἰς τὴν Θεσσαλίαν, εἰς τὸν Βόλον, περιλαμβάνονται εἰς αὐτὰ τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα συναπαρτίζουν ὅλα μαζὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ συγκεκριμένως καὶ εἰδικώτερον περιλαμβάνονται εἰς τὰ κεφάλαια συντηρήσεως καὶ ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸ μεγάλο αὐτὸ σύμπλεγμα κεφαλαίων τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ βασικὸν καὶ τὸ σημειούμενον διὰ τοῦ μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς διαβάσω μίαν σύνοψιν τῶν κεφαλαίων καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε μόνοι σας καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ τὸ ἀντιληφθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πόσον ἄδικοι εἶναι αἱ ἐπιθέσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται. Ἔχομεν συμπιέσει τὰ πάντα καὶ θὰ συμπιέσωμεν ἔτι μᾶλλον εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον καὶ κατὰ τὸν ἑπόμενον προϋπολογισμὸν τὴν κατάστασιν. Συντήρησις προσωπικοῦ καὶ ἐκπαιδεύσεως εἰς τὴν ὁποίαν συντήρησιν καὶ ἐκπαίδευσιν ὑπάγεται συντήρησις ὑλικοῦ καὶ καύσιμα συντηρήσεως, βενζίναι κλπ. 1538,8 ἑκατομμύρια δραχμῶν νέας ἐκδόσεως, καλύπτουν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνάγκας εἰς τὸν Στρατὸν τῆς ξηρᾶς, εἰς τὸ Ναυτικὸν καλύπτονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀνάγκαι μὲ τὸ ποσὸν τῶν 274,8 ἑκατομμυρίων δραχμῶν νέας ἐκδόσεως καὶ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καλύπτονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀνάγκαι περιλαμβανομένων τῶν καυσίμων τῶν Τζὶπ μὲ τὸ ποσὸν τῶν 380,7 ἑκατομμυρίων δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον βάρος. Ἐρχόμεθα ἔπειτα εἰς τὸ ὑλικὸν ἐπιστρατεύσεως καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων νὰ προσέξουν ἰδιαιτέρως εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Δὲν ὑπάρχει χώρα ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ κατ’ ἔτος ἀφαιρέσει οὐσιῶδες ποσὸν εἰς τὴν συγκέντρωσιν ὑλικοῦ ἐπιστρατεύσεως. Ἡ Ἑλλὰς δὲν κατορθώνει νὰ τὸ πράξῃ καὶ δι’ ὁλόκληρον τὸν Στρατὸν τῆς ξηρᾶς ἔχομεν γράψει ποσὸν 50 ἑκατομμυρίων δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη σπατάλη. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη σπατάλη ἡ ὁποία γίνεται. Καὶ διὰ τὸ Ναυτικὸν 15 καὶ διὰ τὴν Ἀεροπορίαν 2. Εἰς τὴν Ἀεροπορίαν δὲν ἔχει τόσην σημασίαν τὸ ὑλικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως, διότι τὸ σύνολον τῆς Ἀεροπορίας, εὑρίσκεται ἐπὶ ποδὸς ἐνεργείας πολεμικῆς. Δὲν φυλάσσονται ἀεροπλάνα. Ὅσα εἶναι εὑρίσκονται εἰς κίνησιν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑλικὸν αὐτὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως εἶναι ἐλάχιστον. Ἴσως διὰ ν’ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, σβύσω, τελείως, τὸ ποσὸν τῶν 50 ἑκατομμ. διὰ τὸν Στρατὸν τῆς ξηρᾶς, δὲν πρόκειται, βεβαίως, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπα, ἁπλῶς καὶ μόνον κατὰ τρόπον σατυρικὸν νὰ τὸ πράξω διὰ ν’ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Στρατάρχην κρίνῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, νὰ καταργηθῇ ὁ σκοπὸς αὐτός, διότι περὶ καταργήσεως βασικοῦ σκοποῦ, πρόκειται, τοῦ σκοποῦ, ὁ ὁποῖος φέρει τὸν τίτλον «ὑλικοῦ ἐπιστρατεύσεως», τότε θὰ γίνῃ. «Ἀποθέματα καυσίμων». Αὐτὸ εἶναι τὸ τρίτον σημεῖον, τὸ ὁποῖον τονίζω. Ἐν προκειμένῳ, σκεπτόμεθα, ὅτι πρέπει διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος νὰ βάλωμεν 10 ἑκατομμ. διὰ τὸν Στρατόν, 5 διὰ τὸ Ναυτικὸν καὶ 8 ἢ 16, ἀναλόγως, διὰ τὴν Ἀεροπορίαν. Δὲν τὸ ἔχω ἀποφασίσει ἀκόμη, θὰ συνεννοηθῶ μὲ τοὺς συναδέλφους μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ τὸ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἴδωμεν. «Ἐκπαίδευσις ἐφέδρων». Εἴχομεν ἀναγράψει ἕνα οὐσιῶδες ποσὸν 30 ἑκατομ. νέας ἐκδόσεως καὶ δὲν κατηναλώσαμεν κακῶς σᾶς λέγω, ἀλλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὸ αἴτημα ὡρισμένων ἐφημερίδων καὶ ὡρισμένης μερίδος παρὰ μόνον 5,6 εἰς τὸν Στρατὸν ξηρᾶς καὶ 1,5 εἰς Ναυτικόν. Εἰς τὴν Ἀεροπορίαν δὲν χρειάζεται ἡ ἐκπαίδευσις ἐφέδρων. Ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκπαιδεύσωμεν ἐφέδρους ἐν τούτοις δὲν τὸ ἐπράξαμεν ἐφέτος, παρὰ μόνον εἰς ἐλάχιστον βαθμόν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐκθέτει καὶ ἀπέναντι τοῦ ΝΑΤΟ, διότι ἀνελάβομεν ὡρισμένας ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνελάβομεν, ὄχι διότι μᾶς τὸ ἐπέβαλον, ἀλλὰ διότι συναποφασίζομεν μετὰ τῶν ἄλλων Κρατῶν τοῦ ΝΑΤΟ, διότι αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐφέδρων. Κύριοι συνάδελφοι, προχωρῶ εἰς τὸ 5ον οὐσιῶδες σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ἐθνικὸν πρόγραμμα στρατιωτικῶν ἔργων. Εἰς αὐτὸ περιλαμβάνονται τὰ ἔργα ἀμύνης, τὰ ὁποῖα περιωρίσαμεν εἰς τὸ ἐλάχιστον, ἂν καὶ πρέπει νὰ γίνωνται καὶ μόνον 7 ἑκατομμ. νέας ἐκδόσεως ἐξωδεύσαμεν ἐφέτος. Περιλαμβάνονται ἐπίσης ἐδῶ, τὰ ραντάρ, διὰ τὰ ὁποῖα ἐξωδεύσαμεν 84,5 καὶ δὲν θὰ ἐξοδεύσωμεν τόσα εἰς τὸ προσεχὲς ἔτος. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν καμμία Κυβέρνησις, ἔχουσα συνείδησιν τῆς ἐθνικῆς της ἀποστολῆς, νὰ ἀπορρίψῃ τὴν σπουδαίαν προσφορὰν τῶν ἐξαιρετικῶν αὐτῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωσαν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω πόσο στοιχίζουν, διότι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν ἀγοράν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα χορηγοῦνται ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι τὰ ἔξοδα ἐγκαταστάσεως θὰ τὰ ἀναλαμβάνουν αἱ ἐθνικαὶ Κυβερνήσεις. Καὶ ἀνελάβαμεν τὴν ἐκτέλεσιν ὁδῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὁδοὶ προσπελάσεως εἰς τὰ ραντὰρ καὶ τὴν ἐκτέλεσιν κτισμάτων εἰς τὰς περιοχάς, ποὺ αὐτὰ ἐγκαθίστανται, εἰς τρόπον ὥστε κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο ἐτῶν καὶ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, ὅπου θὰ συμπληρωθῇ τὸ ἔργον αὐτό, ἡ Ἑλλὰς θὰ ἀποκτήσῃ ἕνα, κατ’ ἀρχήν, στοιχειωδῶς ἄρτιον σύστημα προστασίας, διότι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ προστασία, τὴν ὁποίαν ἐξασφαλίζουν οἱ σταθμοὶ τῶν ραντάρ. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε συμπιέσει, τὸ ποσὸν αὐτό. Ἐρχόμεθα εἰς τὰς ἀπαλλοτριώσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ὑποδομῆς. Αἱ ἀπαλλοτριώσεις αὐταὶ διὰ τὸν Στρατόν, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὑπῆρξαν μηδέν. Ὑπολογίζω ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑπομένου ἔτους θὰ πρέπει νὰ ἐγγράψωμεν ἕνα μικρὸν ποσὸν 14 ἑκατομ. νέας ἐκδόσεως, διότι εἶναι χρέος τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ὡρισμένας καταλήψεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Χαϊδαρίου, νὰ πληρώσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶχε πληρώσει. Ἀλλὰ νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Ἐὰν θὰ γίνῃ ἐφέτος ἢ ὄχι. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἕκτον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰ «ἔργα κοινῆς ὑποδομῆς». Ἐν προκειμένῳ θὰ ἔχωμεν μεγαλυτέραν συμπίεσιν τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ, διότι αἱ ἀπαλλοτριώσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν μεγάλαι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος θὰ περιορισθοῦν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ περιλαμβάνεται καὶ ἡ συνεισφορὰ εἰς τὰ ἔργα κοινῆς ὑποδομῆς τοῦ ΝΑΤΟ, ἡ ὁποία συνεισφορὰ εἶναι, ἐξαιρέσει, ὡρισμένων τεχνικῶν ἔργων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀνελάβομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνεισφέρωμεν 2%, εἶναι 1%. Ἔρχομαι ἤδη εἰς ἕτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον φέρει τὸν τίτλον «λοιπαὶ ἀνάγκαι καὶ δαπάναι». Αὗται ἀφοροῦν τὴν συνεισφοράν μας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν Διεθνῶν Στρατηγείων, διότι εἴμεθα μέλη τοῦ ΝΑΤΟ, καὶ ἡ ὁποία ἔχει καθορισθῆ εἰς 3,8%. Περαιτέρω εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῶν ἀναπήρων λουτροθεραπείας κλπ. 23 ἑκατομμύρια νέας ἐκδόσεως, τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ γίνουν 25 ἑκατομμ. κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἀξιωματικῶν πολεμικῆς διαθεσιμότητος, τὰ ὁποῖα εἶναι 60 ἑκατομμύρια διὰ τὸν Στρατόν, 5 διὰ τὸ Ναυτικόν, καὶ 4 διὰ τὴν Ἀεροπορίαν. Ἐν συνόλῳ δηλ. 69 ἑκατομμ. νέας ἐκδόσεως. Καὶ εἶναι ἐπίσης εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ καὶ ἡ δαπάνη διὰ τὸ ἐκστρατευτικὸν Σῶμα Κορέας, ἡ ὁποία ἐμειώθη εἰς τὸ ½ καὶ ἡ ὁποία θὰ μειωθῇ ἔτι περαιτέρω, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπάρξῃ μόνον μία συμβολικὴ παρουσία μας ἐκεῖ. Ἔχομεν ἐπίσης τὰ νοσήλεια τῆς Χωρ)κῆς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ἐφέδρων καὶ τὰς δαπάνας τῶν ξένων ἀποστολῶν, αἱ ὁποῖαι ἐμηδενίσθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουν πλέον. Ἔχομεν ἀκόμη τὴν δαπάνην τῶν ὑπερποντίων παραγγελιῶν, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 9 ἑκατομ. νέας ἐκδόσεως, καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος, διότι ἀκριβῶς διὰ τὴν δαπάνην, αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία γίνονται ἐν Ἑλλάδι παραγγελίαι, ὅπως εἶναι γνωσταί αἱ παραγγελίαι δεκάδων ἑκατομ. δολλαρίων καὶ ξεύρετε πόσον μεγάλην σημασίαν εἶχον αἱ παραγγελίαι αὐταὶ καὶ ἔχουν. Πρέπει ὡρισμένας δαπάνας νὰ κάμῃ ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ἀναλαμβάνων τὴν δοκιμὴν τῶν βλημάτων καὶ τῶν ἄλλων πυρομαχικῶν, τὰ ὁποῖα παράγονται ἐν Ἑλλάδι, παρηγγέλθησαν ἐν Ἑλλάδι, εἰσαγομένου οὕτω συναλλάγματος εἰς τὴν Ἑλλάδα, προαγομένης ἑπομένως, τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Καὶ ἡ ἱστορία αὐτὴ στοιχίζει 8 ἑκατομμύρια ν. ἐ. Ἀλλὰ σημαίνει διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν μίαν τεραστίαν ὠφέλειαν τῆς ὁποίας τὴν ἔκτασιν δὲν νομίζω, ὅτι ἀναμένετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς ἀναπτύξω καὶ ἀναλύσω. Ἔχομεν μίαν δαπάνην μικρὰν διὰ τὴν κατάταξιν ἐφέδρων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, τὰ ἐφεδρικὰ ἐπιδόματα, τὰ ὁποῖα ἐμειώθησαν εἰς τὸ ἐλάχιστον καὶ τὰ ὁποῖα θὰ μειωθοῦν ἔτι μᾶλλον εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος. Διότι ἐμειώσαμεν τὸν χρόνον ὑπηρεσίας καὶ δὲν πληρώνονται ἐφεδρικὰ ἐπιδόματα παρὰ μόνον μετὰ τὴν λῆξιν τῆς περιόδου τῆς θητείας, δηλ. μετὰ τὸ 18μηνον. Ἄλλοτε ἐπληρώναμεν δισεκατομμύρια πολλά. Τώρα πληρώνομεν 5,2 ἑκατομμ. ν. ἐ. καὶ θὰ μειωθῇ τοῦ χρόνου εἰς 2,2 ἑκατομμ. Τέλος ἔχομεν τὰς δαπάνας τῶν ἀποστολῶν ἐξωτερικοῦ. Ὅταν λέγωμεν ἀποστολὰς ἐξωτερικοῦ ἐννοοῦμεν ὅλας τὰς ἀποστολάς. Ὄχι μόνον ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀνταποκρίνονται εἰς μίαν περιοδικὴν καὶ περιστασιακὴν ἀνάγκην καὶ σκοπιμότητα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀποστολὴν καὶ παραμονὴν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν ἢ καὶ ἀνδρῶν εἰς τὰ διάφορα στρατηγεῖα καὶ τοὺς διαφόρους σταθμοὺς διοικήσεως τοῦ ΝΑΤΟ. Ἐμειώσαμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὴν παρουσίαν μας, ἐθνικῶς ἀπαραίτητον καὶ ἐπιβεβλημένην εἰς τὰ διάφορα στρατηγεῖα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι βεβαίως δυνατὸν καὶ νὰ ἐξαφανισθῇ ἡ Ἑλλάς, ὅταν ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη, ὄχι ἀντιπροσωπεύονται καλῶς, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ μετέχουν εἰς τὴν σύνθεσιν τῶν ἐπιτελείων τῶν διαφόρων Ἀρχηγείων τοῦ ΝΑΤΟ. Ἡ δαπάνη αὐτὴ εἶναι 20 ἑκατομμ. περίπου ν.ἐ. κατ’ ἔτος. Καὶ ἀφορᾷ τὰ πάντα. Καὶ τοὺς μονίμως ἐγκατεστημένους, τοποθετημένους εἰς τὰ διάφορα στρατηγεῖα καὶ τοὺς ἀποστελλομένους ἔξω διὰ τὴν συμμετοχὴν των εἰς διαφόρους συσκέψεις στρατιωτικῆς φύσεως. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, σᾶς τὸ λέγω μὲ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν. Σᾶς ἀνέλυσα εἰς γενικὰς γραμμὰς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ γνωρίσω τὶ ἐννοεῖ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Φ.Δ.Ε., ὅταν εἶπεν, ὅτι δὲν προέβημεν εἰς οὐδεμίαν ἀπολύτως συμπίεσιν τῶν πάσης φύσεως στρατιωτικῶν δαπανῶν. Προέβημεν καὶ θὰ προβῶμεν ἔτι μᾶλλον κατὰ τὸν προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος συντάσσεται, ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ ἐντὸς τοῦ ὁρίου τῶν λογικῶν δυνατοτήτων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ εὔκολος διατύπωσις σκοπῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν. Εἶναι εὔκολον νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι σκοπός μας εἶναι ἡ μείωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Εἶναι εὔκολον νὰ τὸ εἴπῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις περιοδεύουσα καὶ ἐρχομένη εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν. Ἡ Κυβέρνησις, ὀλιγώτερον περιοδεύουσα καὶ περισσότερον δρῶσα καὶ ἔχουσα τὰς εὐθύνας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς συμπίεσιν παρὰ πέραν τοῦ ἐπιπέδου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον συνδυάζεται μὲ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Καὶ ἔδωσα ὅλας αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις διὰ νὰ σᾶς δώσω μίαν σαφῆ εἰκόνα ὄχι μόνον τῆς πραγματικότητος, ἡ ὁποία εἶναι πραγματικότης ἀριθμῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ δώσω μίαν σαφῆ εἰκόνα τῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι τόσον ἔχουν παρεξηγηθῆ, εἰδικώτερον δὲ τῶν διαθέσεών μου, ὁ ὁποῖος θεωροῦμαι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἠμπόδισε τὴν μείωσιν τοῦ Στρατοῦ, τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ὁ ὁποῖος ἑπομένως, ἐμποδίσας τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἀντεστρατεύθη τὸ συμφέρον τῶν λαϊκῶν μαζῶν, αἱ ὁποῖαι πάσχουν, αἱ ὁποῖαι γογγύζουν ὑπὸ τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν κατώρθωσα νὰ ἀντιληφθῶ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς γενικὰς παρατηρήσεις, διὰ ποῖον λόγον ἀνεφέρατε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν σειρὰν τῆς ὁμιλίας σας. Διότι ὅσα εἶπον εἰς γενικὰς παρατηρήσεις, ἐπιβεβαιώνονται ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα κατέθεσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ ὑψηλότερον ποσοστὸν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἐν σχέσει πρὸς τὰς λοιπὰς χώρας τοῦ ΝΑΤΟ». (Ἀναγινώσκει). Τοῦτο διεκηρύξαμεν καὶ τοῦτο ἐπεβεβαιώθη.

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἡ διακοπή σας μοῦ δίδει τὴν ἀφορμὴν νὰ διευκρινήσω ἓν σημεῖον τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες. Πρῶτον, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἔκαμα μνείαν τοῦ ὀνόματός σας καὶ τῆς ἀγορεύσεώς σας, διότι ἁπλούστατα ἀγορεύσατε καὶ διότι ἦτο χρέος μου νὰ μνημονεύσω τὴν ἀγόρευσίν σας καὶ διότι ἐθίξατε τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, χωρὶς νὰ εἴπητε τίποτε τὸ συγκεκριμένον καὶ θετικόν, ἀφήσατε νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι σεῖς θὰ κατωρθώνατε τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς τίποτε. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ).

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μὲ προκαλεῖτε νὰ ὁμιλήσω ἐντονώτερον. Εἴπατε ὅτι εἰσῆλθον εἰς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν χωρὶς ἀνάλυσιν. Ὑπάρχουν ὅμως δύο τρόποι ἐξετάσεως τοῦ θέματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ ἡ γενικὴ παρατήρησις καὶ ἡ ἀνάλυσις. Καὶ ἠρκέσθην κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου εἰς τὸν πρῶτον τρόπον, εἰς τὴν γενικὴν παρατήρησιν, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔχει ἀπόλυτον σημασίαν. Διότι ἐὰν διὰ τῆς συγκρίσεως διαπιστωθῇ ὅτι πληρώνομεν κατ’ ἀναλογίαν εἰς τὰς δαπάνας κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ ΝΑΤΟ περισσότερα ἀπὸ ὅσα πληρώνουν ἄλλαι χῶραι μὲ καλύτερον βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ καὶ ὑπὲρ τὰς δυνάμεις μας ἀρκεῖ ἡ διαπίστωσις αὐτὴ διὰ νὰ συναχθοῦν συμπεράσματα πλήρη εὐθυνῶν διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὰ συμπεράσματα συνάγονται καὶ ἡ βάσις τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων εἶναι λογική. Τὰ συμπεράσματα ὅμως συνάγονται κατὰ τρόπον ὄχι ἀνάλογον πρὸς τὴν κατάληξιν τῆς ἰδικῆς του παρεμβάσεως καὶ διακοπῆς. Πράγματι, ἡ σχέσις τοῦ ποσοστοῦ τῶν πολεμικῶν δαπανῶν πρὸς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα πρὸς τὸ τόσον πτωχὸν καὶ πενιχρὸν ἐθνικόν μας εἰσόδημα, εἶναι σχέσις, ἡ ὁποία ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας. Καὶ δὲν παρεξηγῶ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων διότι ἀνησυχεῖ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀνησυχεῖ. Ὁ κ. Παπανδρέου ὅμως νομίζει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ αὐτονόητον τὸ σφάλμα καὶ δὲν ἀνησυχεῖ καὶ δὲν τὸ προβάλλει ἔναντι τῶν μεγάλων φίλων μας τῶν Ἀμερικανῶν καὶ ὅτι ὁ ἴδιος ἂν τὸ προέβαλε θὰ ἐπετύγχανεν ἀμέσως διὰ τῆς μαγικῆς του ράβδου τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως διαθέτει, τὴν καλυτέραν τῶν λύσεων ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡμεῖς κατωρθώσαμεν, χωρὶς νὰ χρησιμοποιῶμεν μαγικὴν ράβδον, πέρυσι νὰ αὐξήσωμεν ἀπὸ 750 εἰς 1.050 τὴν εἰδικὴν στρατιωτικὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία ἔτσι καλύπτει τὸ ⅓ τοῦ ὅλου προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὴν μεγάλην συνεισφορὰν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν εἰς ὑλικόν, εἰς πολεμικὰ μέσα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν κἂν νὰ ὑπολογισθῇ διότι δὲν γνωρίζομεν καὶ τὰς τιμὰς τῶν πυροβόλων, τῶν ἀεροπλάνων, τῶν διαφόρων ὅπλων, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδουν καὶ τῶν πυρομαχικῶν ἀκόμη, τὰ ὁποῖα μᾶς χορηγοῦν. Καὶ παρὰ ταῦτα, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὁμιλεῖ περὶ εὐθυνῶν. Καὶ ἡμεῖς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀγωνιζόμεθα. Καὶ ἀντὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων νὰ προεξοφλῇ ὅτι ὁ ἀγών μας θὰ ἀποβῇ ἐπὶ ματαίῳ θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν φωνὴν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ μὴ προεξοφλῇ τὴν ἀποτυχίαν τῆς προσπαθείας τῆς Κυβερνητικῆς. Ἄλλωστε, τὸν βεβαιῶ, ὅτι θὰ ἀπογοητευθῇ, διότι δὲν θὰ ἀποτύχῃ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν θὰ ἀποτύχῃ πρὸς ὄφελος τοῦ Ἔθνους καὶ εἰς βλάβην τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα).

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον ἡ παρατήρησις, ὅτι ἔχομεν ἐσχάτως ηὐξημένην στρατιωτικὴν βοήθειαν, ἔχει σχετικὴν μόνον ἀξίαν, ἐπειδὴ τοῦτο συσχετίζεται μὲ τὴν μεγάλην πτῶσιν καὶ περίπου τὴν ἐξαφάνισιν τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας. Δεύτερον, ἀπὸ τοῦ βήματος ἐγὼ ἔκραξα πλέον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἴπατε. Εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ τὴν αὔξησιν τῆς βοηθείας καὶ τὴν κάλυψιν τῶν ηὐξημένων στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἠμπορεῖ νὰ βασίζεται εἰς τὸ ἑνιαῖον μέτωπον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δὲν ἐπιτρέπω τὴν παρεξήγησιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ δι’ ἡμᾶς ἀπογοήτευσιν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὕρῃ μεγαλυτέραν βοήθειαν νὰ καλύψῃ τὰς στρατιωτικὰς της δαπάνας. Εἶναι διατύπωσις ἀπαράδεκτος, τὴν ὁποίαν ὀφείλετε νὰ ἀνακαλέσητε.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐθίγη, καὶ ὀρθῶς ἐθίγη. Διότι ἐὰν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς προέβη εἰς αὐτὰς τὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι βασίζονται ἐπὶ μεγαλοφροσύνης, ἐὰν συγχρόνως καὶ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ παραλλήλως πρὸς αὐτὰς προέβη ἀμέσως εἰς παρατηρήσεις, προεξοφλούσας τὴν ἀποτυχίαν τῆς κοινῆς, ἔστω προσπαθείας, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, διὰ τῶν δηλώσεών της ἐπιχειρεῖ, λέγει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων —καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ὀργισθῶ, ὅπως ὠργίσθη ἐκεῖνος— ὅτι ἦτο ἄτοπος, ἀπαράδεκτος ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα καὶ ἀπῄτησε νὰ ἀνακαλέσω. Δὲν θὰ ἀνακαλέσω. Διότι πρῶτον ἔχω ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ προβαίνω εἰς οἱανδήποτε διατύπωσιν κρίσεως περὶ τῶν ἀπόψεων καὶ περὶ τῶν κατευθύνσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προβαίνει καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων συχνότατα εἰς τὴν διατύπωσιν κρίσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι βαρύταται διὰ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, ἔχω ἀπόλυτον δίκαιον καὶ ἐγὼ νὰ κρίνω τὸν κρίνοντα. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἔχει οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἀπαιτῇ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀπὸ ἐμὲ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνάκλησιν μιᾶς κρίσεως, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ μίαν ὕβριν καὶ ἀποτελεῖ πολιτικὴν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοποθέτησιν, ἔναντι τῆς καθ’ ἡμᾶς κακῶς ἐκτελούσης τὸ ἔργον της Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπεν, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅτι δὲν ἐπιτρέπει. Ἐὰν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, νομίζῃ ὅτι δικαιοῦται νὰ χρησιμοποιῇ ἐναντίον ἐμοῦ, ὡς ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, τὴν φράσιν αὐτήν, τότε ἀνταποδίδω τὴν φράσιν καὶ λέγω, ἐγώ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπω, ἐξ ὀνόματος τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, (χειροκροτήματα), δὲν ἐπιτρέπω ἐγώ, εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὴν δημιουργίαν αὐτῆς τῆς ψυχολογίας καὶ τῶν προθέσεων τῶν δυσμενῶν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς μεγάλης προσπαθείας, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναλάβει ἀπέναντι τῶν Ἀμερικανῶν, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Δὲν ἐπιτρέπω ἐγὼ νὰ προεξοφλῇ τὴν ἀποτυχίαν ὁ κ. Παπανδρέου καὶ νὰ λέγῃ ὅτι ἔχομεν βαρεῖαν εὐθύνην. Ποίας εὐθύνας, ἀφοῦ δὲν γνωρίζει ποία θὰ εἶναι ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια; Ποίας εὐθύνας, ἀφοῦ ἀκόμη δὲν γνωρίζει εἰς ποίας ἐνεργείας προέβημεν; Ποίας εὐθύνας, ἀφοῦ δὲν γνωρίζει καὶ δὲν θέλει νὰ γνωρίζῃ ποῖαι εἶναι αἱ προοπτικαὶ καὶ αἱ πιθανότητες πραγματοποιήσεων, τῶν τεθεισῶν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τρόπον ἀνδρικόν, σαφῆ καὶ γενναῖον, ἀπόψεων καὶ αἰτημάτων.

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν δύο διαφορετικὰ θέματα. Θέμα πολιτικῆς καὶ θέμα ἠθικῆς τάξεως. Θέμα πολιτικόν, ἐὰν ἐγὼ φρονῶ, ὅπως φρονῶ πράγματι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκτοτε δὲν εἶχε συλλάβει τὸ θέμα εἰς τὸν βαθμὸν ποὺ ὤφειλε νὰ τὸ συλλάβῃ διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς συνεχίσεως τῆς βοηθείας τῆς Ἀμερικανικῆς, διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς καλύψεως τῶν ὑπερόγκων στρατιωτικῶν δαπανῶν, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ παλαίσῃ εἰς οἷον βαθμὸν ἐνόμιζεν, ὅτι ὤφειλε νὰ παλαίσῃ. Αὐτὸ εἶναι θέμα πολιτικῆς διαρκείας. Ἠμπορεῖτε νὰ ἔχητε τὴν γνώμην σας καὶ ἔχω τὴν ἰδικήν μου. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ἐζήτησα νὰ ἀνακαλέσητε τοὺς λόγους σας, ἦτο θέμα ἠθικῆς φύσεως. Διότι εἴπατε, ὅτι θὰ ἀπογοητευθῶμεν ἡμεῖς ἐὰν ἡ Ἑλλὰς εὕρῃ δικαίωσιν. Οὐδέποτε εἰς οὐδένα δημόσιον ἄνδρα, ἀπέδωκα τὴν ἠθικὴν μομφήν, οὔτε δύναμαι νὰ ἀποδώσω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἑλληνική του καρδιὰ νὰ θλιβῇ, διότι ἡ Ἑλλὰς ὠφελεῖται, διότι ὁ λαὸς ὠφελεῖται. Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ἀτύχημα τοῦ λόγου σας καὶ δὲν ἐβλάψατε ἐμέ. Τὸν ἑαυτόν σας βλάπτετε, ἀρνούμενος νὰ ἀνακαλέσητε. (Χειροκροτήματα).

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐὰν κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὡς ἐκπροσώπου κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βλαβῶ, διότι ὁσάκις κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βλάπτεται ἡ Κυβέρνησις, ὠφελεῖται καὶ ὁσάκις, κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἀντπολιτεύσεως, ὠφελεῖται ἡ Κυβέρνησις, τότε βλάπτεται. Ἑπομένως, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν δὲν παραδέχομαι κἄν, ὡς προερχομένην ἀπὸ πρόθεσιν ἀλληλεγγύης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἶναι νοητὴ ἡ ἀλληλεγγύη, ἡ ἠθικὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον πρὸς ἐμέ. Πράγματι ἔκαμα μίαν ὑπόθεσιν, μίαν ὑπόθεσιν, ὅτι ἐνδεχομένως θ’ ἀπογοητευθῇ ἐὰν εὐοδωθῇ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω εἰδικῶς περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἢ περὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως. Ἀλλὰ εἴθισται εἰς τὴν πολιτικὴν ζωήν, χωρῶν μάλιστα, αἱ ὁποῖαι καλλιεργοῦν ἔντονα τὰ πολιτικὰ πάθη, νὰ προτιμοῦν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι τὴν ἀποτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἔστω, καὶ ἂν ἡ ἀποτυχία σημαίνῃ ἀτυχίαν διὰ τὸ Ἔθνος καὶ διὰ τὴν χώραν παρὰ τὴν ἐπιτυχίαν. Καὶ λυποῦμαι διότι αὐτὸ ἐξεδηλώθη, τόσον συχνὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τόσον ἐντόνως. Καὶ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ 1935 νέον ὄντα, μὲ ἔκαμε καθηγητὴν τότε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον νὰ ἐγκαταλείψω τὴν ἕδραν καὶ νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν πολιτικήν, διότι ἔβλεπον, ὅτι ὁσάκις ἠγωνίζοντο οἱ μὲν τὸ 1917–20, ηὔχοντο οἱ ἄλλοι τὴν ἀποτυχίαν τῆς προσπαθείας καὶ ὁσάκις ἠγωνίζοντο οἱ ἄλλοι τὸ 1920–22, ηὔχοντο οἱ ἄλλοι τὴν ἀποτυχίαν τῆς προσπαθείας. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Αὐτό, κύριοι, ἀποτελεῖ μίαν τραγικὴν ἱστορικὴν πραγματικότητα. Καὶ αὐτὴ ἡ τραγικὴ ἱστορικὴ πραγματικότης, ἡ ὁποία προεκάλεσε τόσα καὶ τόσα δεινὰ καὶ τὴν ὁποίαν ἔζησα, διότι παρηκολούθησα καὶ τῶν μὲν καὶ τῶν δὲ τὰς εὐχὰς καὶ τὰς ἐπιθυμίας, εἶναι ἀκριβὴς ἡ πηγὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέκυψαν τὰ κυριώτερα δεινὰ τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι —δυστυχῶς— ἡ ἀλήθεια. Καὶ ἡ ἀλήθεια χωρὶς φαρισαϊσμούς, τοὺς ὁποίους πάντοτε εἰς τὴν ζωήν μου ἀποκρούω, ἀκριβῶς διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἐλπὶς τῆς διορθώσεως τῶν χαρακτήρων, ἀκριβῶς διότι ὁ πολιτικὸς δὲν εἶναι τεταγμένος νὰ λέγῃ ὅτι ὁ Ἕλλην εἶναι ὁ κάτοχος τοῦ ὡραιοτέρου χαρακτῆρος, ἀλλὰ εἶναι τεταγμένος νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἀναγνώρισιν καὶ τῶν ἀδυναμιῶν, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζουν τὸν Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος εἶναι ὄντως ἐκ τῶν γενναιοτέρων καὶ τῶν καλυτέρων λαῶν τοῦ κόσμου.

§72Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπήρξατε ἄδικος, διότι, θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὸν καιρόν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἦσθε σεῖς εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὁ κύριος νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔλεγε τότε: παύσατε νὰ δίδετε χρήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, διότι θὰ τὰ σπαταλήσῃ καὶ δὲν πρόκειται ἀπὸ αὐτὰ νὰ καρπωθῇ τίποτε ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐξ ἀντιθέτου, ἐγώ, ἐσχάτως, ὅταν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ προβῶ εἰς δηλώσεις, εἶπον, ὅτι δὲν θὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ παράδειγμα τοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ συνέστησα εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς ὅπως βοηθήσουν καὶ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς κρισίμους στιγμάς, τὰς ὁποίας διέρχεται.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε ἀρχηγέ, τῆς Φιλελευθέρας Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἡ στάσις, τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος, κατὰ τὰς στιγμὰς ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας διεμορφοῦτο ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ὑπηγορεύετο.......

§74Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε......

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ τὰς ἀπόψεις μου, κ. Ζίγδη, καὶ ὄχι σεῖς. Ὑπηγορεύετο λοιπόν, ἀπολύτως ὑπὸ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ἐπέβαλε νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ διακυβέρνησις τῆς χώρας ἐκ μέρους κομμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν κατώρθωνον —δὲν ἀμφιβάλλω διόλου διὰ τὴν καλὴν πίστιν καὶ τὴν καλὴν ἐθνικὴν διάθεσιν τῶν κομμάτων αὐτῶν— δὲν κατώρθωνον οὔτε πλειοψηφίαν οὐσιαστικὴν νὰ ἔχουν, οὔτε σταθερὰν Κυβέρνησιν νὰ ἐνσαρκώνουν, οὔτε προοπτικήν, ἢ μᾶλλον πρόγραμμα ἐκτελέσεως ἔργων εἰς οἱονδήποτε τομέα, εἴτε εἰς τὸν τομέα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, εἴτε εἰς τὸν τομέα τὸν στρατιωτικὸν καὶ τῆς ἀμύνης, νὰ πραγματοποιήσουν. Καὶ ἑπομένως......

§76Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε......

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Διατὶ ἔχετε αὐτὴν τὴν συνήθειαν, κ. Ζίγδη; Δὲν εἶναι ὡραῖον πρᾶγμα αὐτό. Παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε αὐτὴν τὴν φιλικὴν σύστασιν. Δὲν εἶναι ὡραῖον πρᾶγμα. Ἐγὼ δὲν τὸ κάμνω ποτέ. Καὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ τὸ κάμουν καὶ οἱ ἄλλοι. Μάλιστα μερικοὶ ἀπὸ σᾶς κάμετε κινήσεις περιφρονητικὰς ἐκδηλώνοντες τὴν διαφωνίαν σας καὶ διὰ χειρονομιῶν. Αἱ διαφωνίαι διὰ χειρονομιῶν εἶναι ἐνδείξεις ἀδυναμίας. Ἐὰν θέλετε, ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα καὶ διαφωνήσατε, δι’ ἐπιχειρημάτων....... Αὐτὴ ἡ προσπάθεια διὰ μορφασμῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κάμνουν καὶ διὰ χειρονομιῶν προσπαθοῦν νὰ ἐπηρεάσουν τὸν ρήτορα. Ἐμένα βεβαίως δὲν μὲ ἐπηρεάζουν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζουν ὅτι ἐπηρεάζουν τὸν ρήτορα, εἶναι κακὴ συνήθεια. Λοιπόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἴδητε, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν καθημένων εἰς τὰ ἐδώλια τὰ ὑπουργικὰ προβαίνει εἰς τοιούτου εἴδους ἐκφράσεις, ὅπως καὶ οὐδεὶς ἐκ τῶν κ. βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως.

§78Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Περιοριζόμεθα ἁπλῶς εἰς ἔκφρασιν ἀγανακτήσεως.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἑπομένως, ὅτε ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην νὰ ὁδηγήσῃ τὸ Ἔθνος εἰς λύσεις καὶ νὰ δώσῃ τέρμα εἰς τὴν ἀκυβερνησίαν, εἰς τὴν πολυνομίαν, εἰς τὴν ἔλλειψιν σταθερότητος κυβερνητικῆς, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν διασπάθισιν τοῦ Ἀμερικανικοῦ χρήματος, χωρὶς —ἐπαναλαμβάνω— νὰ ὑπάρχῃ πρόθεσις πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχε κυβερνητικὴ σταθερότης, δὲν ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ καλὴ χρῆσις, εἶχε καθῆκον ὁ Στρατάρχης Παπάγος νὰ καταγγείλῃ τοῦτο. Εἶχε καθῆκον νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ πραγματικὴ ἀξιοποίησις αὐτῆς τῆς βοηθείας, ἐφόσον δὲν ὑπάρχει σταθερὰ Κυβέρνησις. Δὲν ἔθιξε τὸ πρόσωπον οὐδενός. Καὶ γνωρίζετε ποία ἦτο ἡ διάθεσις, ἡ ἱπποτικὴ διάθεσις, τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἀπέναντι τῶν τότε ἀρχηγῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν κομμάτων ποὺ μετεῖχον τῆς Κυβερνήσεως. Γνωρίζετε ποσάκις ἐξεδήλωσε τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνετο ἀπέναντι τῶν ἀρχηγῶν, καὶ τῶν μελῶν τῶν κομμάτων. Ἀλλά, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε ἔντιμοι, ἀλλὰ δὲν φθάνει αὐτό, διὰ νὰ εἶσθε καλοὶ κυβερνῆται. Ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε ἰσχυροὶ κομματικῶς, ἀλλὰ δὲν φθάνει αὐτὸ διὰ νὰ εἶσθε σταθεροὶ κυβερνῆται. Καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἔχων μεγάλην εὐθύνην, ἡ ὁποία εἰς τὰ 1952–53 ἀπετέλει τὴν συνέχειαν τῆς ἐθνικῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἐξεπλήρωσε τὸ 1940–41 καὶ τὸ 1949, ἔχων μεγάλην ἐθνικὴν εὐθύνην, ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτοῦ τοῦ κινδύνου, εἰς τὴν ἐπισήμανσιν αὐτοῦ τοῦ κινδύνου τῆς διασπαθίσεως, τῆς μὴ καλῆς δηλαδή, χρησιμοποιήσεως τῶν χρημάτων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἐκ μέρους Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶχε σταθερότητα, ἡ ὁποία δὲν εἶχεν ἑνότητα, ἡ ὁποία δὲν εἶχε δυνατότητα μελετημένης καὶ προγραμματισμένης ἀξιοποιήσεως τῆς βοηθείας.

§80Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ἀναπτύσσετε, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὅτι, ὅταν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θεωρῇ, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ πέσῃ καὶ ν’ ἀναλάβῃ αὐτὸς τὴν ἐξουσίαν, ἠμπορεῖ νὰ ἀπευθύνεται εἰς τοὺς ξένους, ζητῶν νὰ μὴ βοηθήσουν τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν τὴν ἰδίαν σκέψιν ἐκάμομεν ἡμεῖς αὐτὴν τὴν στιγμήν, θὰ ἐλέγωμεν εἰς τοὺς Ἀμερικανούς, μὴ βοηθήσετε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, διότι μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὸ βάραθρον τῆς σημερινῆς καταστροφῆς. (Διαμαρτυρίαι). Ἡμεῖς, ὅμως, ἀντιθέτως, πατριωτικώτατα λέγομεν, βοηθήσατε ἔστω καὶ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ διὰ νὰ μὴ καταστραφῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς ἀντιλήψεως μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχε πραγματικὴν ἑνότητα καὶ δύναμιν, θὰ ὑπῆρχεν ἡ δυνατότης καὶ θὰ ὑπῆρχε τὸ ἱστορικὸν δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν καὶ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπώσῃ μίαν τοιαύτην ἄποψιν ἡ Ἀντιπολίτευσις; Ποία Ἀντιπολίτευσις; Διότι ἀμέσως προβάλλει τὸ ἐρώτημα ποία Ἀντιπολίτευσις; Πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπώσῃ τὸ αἴτημα αὐτό, καὶ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία ἀκριβῶς ὑπόσχεται εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τοὺς συμμάχους τὴν ἀκυβερνησίαν, τὴν ἀσυναρτησίαν καὶ τὴν ἀναρχίαν. (Χειροκροτήματα). Διότι μόνον κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν...........................

§82Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Πλανᾶσθε.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Διότι μόνον κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τῆς ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει ὑπάρξεώς της εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐν τῇ Κυβερνήσει. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ μεταμορφωθῇ, ὑφισταμένη τὴν ἐπιοῦσαν τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὰς μεταμορφώσεις τοῦ Ὀβιδίου καὶ νὰ μεταβληθῇ, ἀπὸ Ἀντιπολίτευσιν ἐστερημένην συνοχῆς εἰς Κυβέρνησιν σταθεράν. Αὐτὸ σᾶς τὸ προεξοφλῶ καὶ γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον. Κύριοι, δὲν τὸ κατωρθώσατε ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, καὶ ἑπομένως, εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ κατωρθώσετε ........

§84Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§85Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ, νὰ μὴν ἐπιτραπῇ καμμία διακοπή.

§87Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, θόρυβος).

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οἱ συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, εὑρίσκονται ἐν δικαίῳ, διότι τὰς ἐπανειλημμένας διακοπὰς τὰς κάμετε σεῖς, οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐνῷ ὁσάκις προβαίνουν εἰς τὰς δριμυτάτας των ἐπιθέσεις καὶ κριτικάς, οἱοιδήποτε ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, δὲν τὸν διακόπτουν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εὑρισκόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος, παρακαλεῖ νὰ μὴ γίνωνται ἐφεξῆς διακοπαί. Εἶναι δικαίωμά του ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Προεδρείου, εἶναι νὰ συμμορφωθῇ.

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὑμᾶς καὶ ἀπαιτῶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, νὰ μὴ γίνῃ πλέον καμμία διακοπή, καὶ ἐὰν γίνῃ νὰ ἐπιβάλλετε τὰς κυρώσεις τοῦ Κανονισμοῦ. Διότι ὑπάρχει ὁ Κανονισμὸς ὑπεράνω ὅλων ἡμῶν καὶ ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, καὶ ὑπεράνω τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ὅλων τῶν βουλευτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, τώρα θὰ ἀπαντήσω εἰς ἕνα οὐσιαστικὸν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔθιξεν. Εἶπεν, ὅτι ἡ ἄποψίς του, συμπίπτει μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐτόνισεν, ὅτι δηλαδή, εἶναι τεράστιον τὸ ποσοστὸν τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, τὸ ποσοστὸν τὸ ὑπαγορευόμενον ἐκ τῆς διατηρήσεως τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται. Συνομολογῶ καὶ μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, καὶ μὲ τὸν συνάδελφον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ ποσοστὸν εἶναι πολὺ μεγάλον. Βέβαια εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, ἔχει μεγαλύτερον ποσοστὸν κατά τι καὶ θὰ τὸ μνημονεύσω, ἔχει 7,2 ἡμεῖς ἔχομεν 7,1. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι πολὺ ὑψηλόν. Καὶ εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον σημαντικόν, ὅπως πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καθόσον τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἶναι ποσοστὸν ἐπὶ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος χαμηλοῦ, διότι τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα, εἶναι εἰσόδημα τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται περίπου εἰς 47 καὶ 50 δισεκατομμύρια νέας ἐκδόσεως καὶ ἑπομένως αὐτὸ τὸ ποσοστὸν εἶναι πράγματι βαρύτατον. Ἐνῷ φέρ’ εἰπεῖν τὸ 7,2 τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ποσοστὸν τῶν πολεμικῶν δαπανῶν ἔναντι τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῆς Ὁλλανδίας, εἶναι ποσοστὸν ἔναντι ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐπὶ 4πλασίου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος.

§91Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐδῶ ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸ ὑστέρημα καὶ ἐκεῖ ἀπὸ τὸ περίσσευμα.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Βεβαίως. Εἰς δολλάρια τὸ εἰσόδημα τὸ ἐθνικὸν τῆς Ἑλλάδος εἶναι 1587 ἑκατομμύρια. Τὸ εἰσόδημα τῆς Ὁλλανδίας εἰς δολλάρια εἶναι 5.943 ἑκατομμύρια, τὸ εἰσόδημα εἰς δολλάρια τῆς Νορβηγίας εἶναι 2.770 δηλαδὴ σχεδὸν διπλάσιον ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν τῆς μικρᾶς Νορβηγίας. Καὶ ἡ Νορβηγία ἔχει 6,6% πολεμικὰς δαπάνας. Αὐτό, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ἀπολύτως σωστόν. Καὶ συμμεριζόμεθα, τὸ εἶπεν ἄλλωστε, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ἰδικήν σας ἀνησυχίαν, συμμεριζόμεθα τὴν ἀγωνίαν τὴν ὁποίαν ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀπαιτήσω ὅπως ἀναγνωρίσητε, ὅτι καὶ ἡμεῖς ζῶμεν μέσα μας, ἀγωνίαν, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς αἰσθάνεσθε, ἐπιτρέψατέ μου ἀπὸ ἀπόψεως πολεμικῶν δαπανῶν καὶ ἀμύνης τῆς χώρας, νὰ προσθέσω μίαν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἀπορῶ πῶς οὐδεὶς δὲν ἐσκέφθη. Πολὺ συχνά, γράφουν αἱ ἐφημερίδες, καὶ ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου,— δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ ποίους ὁμιλητάς, δὲν τὸ εἶπον οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, ἀλλὰ ὡρισμένοι ἐκ τῶν ὁμιλητῶν,— ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν τεραστίας πολεμικὰς δαπάνας, ἐνῷ οἱ Ὁλλανδοί, οἱ Βέλγοι, καὶ οἱ Νορβηγοί, ἔχουν μειώσει εἰς τὸ ἐλάχιστον, ἂν καὶ ἀποτελοῦν ἐπίσης μέλη τοῦ ΝΑΤΟ, ἔχουν μειώσει εἰς τὸ ἐλάχιστον τὰς πολεμικὰς προπαρασκευάς, καὶ τὴν ἀμυντικήν των προσπάθειαν. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους σᾶς ἔδωσα, ἀποδεικνύουν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, ἀποδεικνύουν ὅτι εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτεραι αἱ καταβαλλόμεναι ἐν Νορβηγίᾳ καὶ ἐν Ὁλλανδίᾳ, καὶ ἐν Βελγίῳ, δὲν εἶχον τὸν ἀριθμὸν δι’ αὐτὸ δὲν ὡμίλησα περὶ Βελγίου. Ἔφερα τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Ὁλλανδίας καὶ τῆς Νορβηγίας οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀσυγκρίτως μεγαλύτεροι ὡς καὶ ἡ ἀμυντικὴ προσπάθεια ἡ ὁποία σημειοῦται εἰς τὴν Ὁλλανδίαν καὶ εἰς τὴν Νορβηγίαν ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία σημειοῦται ἐδῶ. Διότι ἂν ὑπολογίσετε τὸ τί σημαίνει τὸ 7,2% ἐπὶ εἰσοδήματος 5.943 δισεκατομμυρίων δολλαρίων, συγκρίνοντες αὐτὸ πρὸς τὸ 7,1% ἔναντι τῶν 1.587 δισεκατομμ. δολλαρίων, θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι καταπληκτικῶς ἀνωτέρα ἡ ἐκεῖ σημειουμένη προσπάθεια, καὶ ἐπίσης, καὶ ἡ ἐν Νορβηγίᾳ σημειουμένη. Σκεφθῆτε ὅτι τὸ 6% εἶναι περίπου τὸ διπλάσιον τῆς δαπάνης τὴν ὁποίαν κάμνει ἡ Ἑλλάς, διὰ τὰς Ἐνόπλους της Δυνάμεις. Εἶναι λοιπὸν μῦθος, μῦθος ὅτι τὰ Κράτη αὐτὰ ἔχουν μειώσει καταπληκτικὰ τὰς στρατιωτικάς των δαπάνας. Φέρ’ εἰπεῖν χρησιμοποιοῦν πολλοὶ ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ Ὁλλανδία ἢ τὸ Βέλγιον, ἔχουν τρεῖς Μεραρχίας. Δὲν γνωρίζουν τί σημαίνει τὸ νὰ ἔχουν τρεῖς Μεραρχίας. Καὶ δὲν γνωρίζουν ποίαν δύναμιν ἔχουν αἱ τρεῖς αὐταὶ Μεραρχίαι, πῶς ἐκπαιδεύονται εἰς τὰ κέντρα ἐκπαιδεύσεως, καὶ πόσοι ὑπηρετοῦν εἰς τὰς ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὰ διάφορα Σώματα καὶ ποία προσπάθεια γίνεται εἰς τομεῖς εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ηὐξημένη ἐκεῖ ἡ δραστηριότης, εἰς τοὺς τομεῖς τῆς Ἀεροπορίας, καὶ τοῦ Ναυτικοῦ. Δὲν γνωρίζουν φέρ’ εἰπεῖν οἱ ὁμιλοῦντες καὶ γράφοντες κατὰ τρόπον ἀνεύθυνον καὶ οἱ ἐπιτιθέμενοι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον κατ’ ἐμοῦ, ὅτι ἡ Ὁλλανδία ναυπηγεῖ ἡ ἰδία καταδρομικά, τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθην πέρυσι. Καὶ ἠξεύρετε τί σημαίνει μοντέρνο καταδρομικόν, ἀπόλυτα συγχρονισμένον. Αὐτὰ τὰ γνωρίζουν ὅλοι νὰ τὰ γράφουν, διότι δὲν στοιχίζει τὸ γράψιμο. Τὸ λάθος ὅμως τὸ Κυβερνητικὸν στοιχίζει εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους καὶ εἰς βάρος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀναλάβει μίαν εὐθύνην ἐθνικήν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ προσπάθεια ἡ ὁποία γίνεται καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας τοῦ ΝΑΤΟ, εἶναι μεγάλη καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ποσοστῶν τῶν ἐξαγομένων ἔναντι τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἑκάστης τῶν χωρῶν αὐτῶν νὰ ἐκτιμηθῇ. Διότι, ἁπλούστατα, θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψει ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ διατιθέμενον διὰ τὴν ἀμυντικὴν προσπάθειαν καὶ τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ εἰς τὸ ποσοστὸν αὐτό. Ὅσον μεγαλύτερον εἶναι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, τόσον ἀποδίδει περισσότερον τὸ ποσοστόν, ἔστω καὶ ἂν εἶναι μικρότερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐν Ἑλλάδι ἀντιστοιχεῖ εἰς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Ἄλλως τε, ἡ ἀμυντικὴ πολιτικὴ μιᾶς χώρας εἶναι ἀπόλυτος σκοπός. Δὲν εἶναι σχετικός, δὲν εἶναι σκοπὸς σχετικὸς μόνον μὲ τὴν δυναμικότητα τὴν οἰκονομικὴν ἑνὸς Ἔθνους. Εἶναι ἀπόλυτος. Ἐὰν κινδυνεύῃς, εἴτε ἔχεις τὴν δυνατότητα εἴτε ὄχι, πρέπει νὰ φροντίσῃς διὰ τὴν ἐπιβίωσίν σου, ἔστω καὶ ἂν εἶσαι πτωχός, ἔστω καὶ ἐὰν εὑρίσκεσαι ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ διατηρήσῃς καὶ νὰ ἐξυπηρετήσῃς καὶ τοὺς δύο σκοπούς. Αὐτὸ δὲν τὸ ἰσχυρίζεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυάσῃ καὶ τοὺς δύο σκοπούς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐὰν θέλετε, ἰσχυρίζεται — καὶ θὰ τὰ ἀναπτύξῃ μεθαύριον ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ — ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τῆς τονώσεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, εἶναι σκοπὸς ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πρῶτος καὶ εἶναι ὁ πρῶτος διότι σύμφωνα μὲ ὅσα ἀνέπτυξε καὶ προχθὲς ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀποτελεῖ καὶ συνάρτησιν καὶ τοῦ ἄλλου σκοποῦ. Διότι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ παρετήρησεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἀμυντικὴ προσπάθεια δὲν εἶναι μόνον ὅπλα, ἀλλὰ εἶναι οἱ ἄνθρωποι. Ἡ Κυβέρνησις τὸ συναισθάνεται ἀπολύτως. Καὶ συναισθανομένη τοῦτο προέβη ἤδη εἰς τὴν μείωσιν τὴν σχετικήν, ὄχι τὴν ἀπόλυτον, τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ ὅτι ἐφέτος ἔχομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι ἔχομεν πρὸ δύο ἐτῶν, δὲν σημαίνει ὅτι πράγματι ηὐξήσαμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Κύριοι συνάδελφοι, ἀκριβῶς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἔχουσα πλήρη συνείδησιν τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, δηλοῖ ὅτι θὰ συνδυάσῃ, κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον τοὺς δύο σκοπούς, θέτουσα, ἐὰν θέλετε, ὑπεράνω καὶ τοῦ σκοποῦ, ὁ ὁποῖος ἐνσαρκοῦται εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν τῆς χώρας. Καὶ τοῦτο διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι ἡ Ἑλλην. Κυβέρνησις θέλει τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀνασυγκρότησιν, ὡς ἀποτελοῦσαν, ὡς πιστεύει καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ συνάρτησιν τῆς ἱκανότητος τοῦ Ἔθνους πρὸς ἄμυναν, τῆς ἱκανότητος τοῦ Ἔθνους ὅπως ἐξασφαλίσῃ τὴν ἄμυναν αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, περαίνων τὸν λόγον μου, παρακαλῶ ὅπως βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως — καὶ τὴν βεβαίωσιν αὐτὴν ἀπευθύνω πρὸς ὅλα τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ δι’ ὅλων ἡμῶν τῶν συναδέλφων πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν — θὰ γίνῃ πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ συμπιεσθοῦν ἔτι μᾶλλον αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι, καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι μαζὶ μὲ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπουργούς, ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τὴν ἄμεσον τοῦ Πρωθυπουργοῦ στρατάρχου Παπάγου, ὁ ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης θὰ πρωτοστατήσῃ εἰς τὴν συμπίεσιν αὐτῶν. Ἀλλὰ ἐξ ἄλλου δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως ἡ χώρα διατρέξῃ κίνδυνον, δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως αἱ θυσίαι εἰς τὸν τομέα τῶν πολεμικῶν ὑπουργείων καὶ γενικώτερον εἰς τὸν τομέα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, σημάνουν κίνδυνον διὰ τὴν Χώραν, κίνδυνον διὰ τὸ Ἔθνος. Εἶναι δὲ βεβαία ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δυνατὸν παρὰ τὰς ἀντιξοότητας τὰς ὁποίας ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ — καὶ ἐπικαλεῖται τὴν κατανόησιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ — νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὸν μέγα σκοπὸν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, τῆς δημιουργίας νέων προϋποθέσεων ζωῆς μὲ τὸν ἐξ ἴσου μεγάλον σκοπὸν τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω διὰ τὸν ἐπίλογον, μετὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν στιχομυθίαν μας μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἤκουσα καλῶς, εἰς τὸν ἐπίλογον τῆς ὁμιλίας του, ἀνατρέπει τὴν ἀλληλουχίαν τοῦ πίνακος τῶν ἀξιῶν τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε εἶχε καθιερώσει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι εἶπεν, ὅτι ἐπιδιώκει παραλλήλως καὶ τοὺς δύο σκοποὺς, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ ὅτι ὑπεράνω τοῦ οἰκονομικοῦ σκοποῦ θέτει τοὺς κοινωνικοὺς σκοπούς. Ἐὰν καλῶς ἤκουσα, πρόκειται περὶ πλήρους ἀνατροπῆς τῆς γραμμῆς, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε εἶχε χαραχθῆ, διότι ἕως τώρα, ὡς γνωστόν, ἐπροτάσσετο «ὁ χορὸς τοῦ Ζαλόγγου», ἀπὸ τὴν λαϊκὴν εὐμάρειαν. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν στιχομυθίαν, κ. Πρόεδρε. Λυποῦμαι, διότι ἐπὶ θέματος τόσον σοβαροῦ, ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὸ ἐπιβαλλόμενον καθῆκον του. Συνήθως ἀνταποκρίνεται εἰς παρόμοια καθήκοντα, περιέργως ἐνόμισεν ἀπόψε, ὅτι ὤφειλε νὰ μὴ ἀνταποκριθῇ. Διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μείνῃ ἀναπάντητον τὸ αἴτημα ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος ἡ Κυβέρνησις κατελόγισεν ἔλλειψιν πατριωτισμοῦ καὶ ἀπέδωσε τὴν δυνατότητα, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀπογοητευθῇ ἀπὸ μίαν εὐτυχίαν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τόσον βαρὺ τὸ ἀτύχημα τῆς διατυπώσεως, ὥστε θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι μὲ τὴν ψυχραιμίαν τὴν ὁποίαν ἐπανεῦρεν ἐπανελθὼν εἰς τὴν ἕδραν του, θὰ σπεύσῃ νὰ δώσῃ τὴν ἐπανόρθωσιν. Ἐὰν ἐπιμείνῃ θὰ ἀρκεσθῶ νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν μου λύπην.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔθιξε δύο σημεῖα. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὸν ἐπίλογόν μου καὶ τὸ ἄλλο ἀφορᾷ τὸ παρεμβληθὲν μεταξὺ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐμοῦ ἐπεισόδιον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐπίλογον, δὲν νομίζω ὅτι τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ ἔδιδεν εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀνέστρεψε τὴν ἱεραρχίαν τῶν ἀξιῶν καὶ τῶν σκοπῶν τοὺς ὁποίους εἶχε θέσει. Ἐὰν ἀκόμη εἶπε τί, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ πιστεύῃ ὁ κ. Παπανδρέου ἤ ἡ α ἤ ἡ β ἐφημερίς, ὅτι ὁ Κανελλόπουλος, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐτοποθέτησε τὸ πρᾶγμα ἔτσι ὥστε νὰ ἐμφανίζῃ τὴν ἀμυντικὴν πολιτικὴν ὡς εὑρισκομένην, ἀπὸ ἀπόψεως ἀξιολογήσεως ἱεραρχίας ὑπεράνω τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ὅτι οἱ διατελέσαντες ὑπουργοὶ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ οἱ τρεῖς κατὰ σειράν, ὅτι συνεμερίσθησαν, λέγω, τὴν τοιαύτην τυχὸν ἄποψίν μου.

§96Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἐγνώριζον ὅτι ὑπάρχει διχασμὸς προσωπικός...

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε κἂν τοιαύτη ἐκ μέρους μου τοποθέτησις. Βεβαίως, εἶναι πολὺ εὔκολον, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, νὰ χρησιμοποιῇ κανεὶς τὰς τρεῖς λέξεις «ὁ χορὸς τοῦ Ζαλόγγου» καὶ νὰ λέγῃ ὅπως τὸ λέγει, νὰ λέγῃ καὶ νὰ συνδέῃ διαρκῶς τὸ ὄνομά μου μὲ τὴν λέξιν ἐκείνην, μὲ τὰς τρεῖς ἐκείνας λέξεις. Ἐὰν εἴχατε ὑποβληθῆ εἰς τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ τῆς πρὸ διετίας συνεδριάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησα τὴν ἔκφρασιν, θὰ ἐβλέπατε ὅτι τὴν ἐχρησιμοποίησα ὑπὸ μορφὴν τελείως διάφορον ἐκείνης, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐμφανίζουν τὸ πρᾶγμα ὡρισμέναι ἐφημερίδες καὶ ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὸ ἐνεφανίσατε καὶ ὑμεῖς. Οὐδέποτε ἰσχυρίσθην αὐτὸ ἐγώ, ὅτι πρῶτος σκοπὸς εἶναι ἡ ἄμυνα τῆς χώρας καὶ δεύτερος ἡ ἀνασυγκρότησις. Ὑπάρχουν ἀγορεύσεις μου τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατὰ τὰς ὁποίας ἀγορεύσεις ἐτόνισα καὶ ἐδήλωσα, τὸ ἐτόνισα μάλιστα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τοῦ Νοεμβρίου 1953, δηλαδὴ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν ἔτους ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ὑπὸ τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι δύο σκοποὶ εἶναι ἰσότιμοι καὶ ὅτι δύο σκοποὶ θὰ συνδυασθοῦν. Οὐδέποτε εἶπα, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοῦ ἀποδίδετε καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐδικαιούμην νὰ εἴπω, ὅτι τουλάχιστον, εἶναι ἰσότιμοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὑποβιβάσωμεν τὴν ἀξίαν τῆς ἀμύνης, δὲν ὑποβιβάζω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ἀξίαν τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης καὶ ἐὰν ἀπόψε εἶπον, ὅτι ἔρχεται εἰς δευτέραν σειρὰν, τὸ εἶπον, προσθέσας ταυτοχρόνως καὶ ἀμέσως ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις, ἡ οἰκονομικὴ πρόοδος τῆς χώρας, ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῆς ἀμύνης· ἐμνημόνευσα καὶ τὴν ἰδικήν σας παρατήρησιν, ἡ ὁποία συμπίπτει πρὸς τὴν σκέψιν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, δὲν ἀντέστρεψε τὴν ἱεραρχίαν τῶν ἀξιῶν, ἀλλ’ ἐπίστευεν ὅτι καὶ τὰ δύο εἶναι ἀλληλένδετα καὶ οὐσιώδη καὶ ἐπίστευε πάντοτε ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς προέχει, εἶναι οἱ ἄνθρωποι, διότι φυσικά, ὅταν τὸ πάρετε τόσον ὠμά καὶ εἴπητε ὅτι «ὅπλα ἢ ἄνθρωποι», προέχουν οἱ ἄνθρωποι. Τὰ ὅπλα χωρὶς ἀνθρώπους, εἰς μίαν ἀποθήκην, δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἀξίαν. Εἶναι πολὺ εὔκολον, λοιπόν, νὰ σχηματίζῃ αὐτὴν τὴν φράσιν, νὰ προβαίνῃ εἰς αὐτὰ τὰ σχήματα καὶ νὰ λέγῃ ὅτι χρειάζονται ὄχι μόνον ὅπλα, ἀλλὰ καὶ ἄνθρωποι. Τὸ παραδέχομαι, διότι εἶναι αὐτονόητον, διότι δὲν ἦτο ἀνάγκη κἂν νὰ τὸ εἴπητε, διότι δὲν ἦτο κἂν ἀνάγκη νὰ τὸ διακηρύξετε, διότι ἀποτελεῖ μίαν αὐταπόδεικτον τοποθέτησιν, μίαν αὐταπόδεικτον ἀλήθειαν καὶ αὐτὴν τὴν αὐταπόδεικτον ἀλήθειαν πάντοτε, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, τὴν συμμερίζεται ἡ Κυβέρνησις, πάντοτε τὴν εἶχε ὑποστηρίξει καὶ αὐτὴ πάντοτε ἀπετέλεσε τὴν γραμμὴν καὶ τὴν τοποθέτησιν τῶν συλλογισμῶν της. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπανῆλθε καὶ εἰς μίαν παρατήρησιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον προβῆ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν εἶπον ὅτι θὰ ἀπογοητευθῇ ἡ ἀντιπολίτευσις, δὲν ὡμίλουν εἰδικῶς διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλ’ ἠννόουν κάτι, τὸ ὁποῖον λέγεται καὶ διὰ τῆς λέξεως αὐτῆς, ἠννόουν ὅτι θὰ διαψευσθῇ εἰς τὰς προβλέψεις της. Προέβλεπε, πεισμόνως προέβλεπε καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν λογικῶς, θὰ διαψευσθῇ, λογικῶς θὰ ἀπογοητευθῇ, θὰ ἴδῃ ὅτι οἱ συλλογισμοί της ἦσαν ἐσφαλμένοι, προέβλεπε συνεχῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ κατορθώσῃ τοῦτο, θὰ ἀποτύχῃ εἰς ἐκεῖνα. Τὸ διεκήρυξαν καὶ τὸ διεκηρύξατε καὶ ὑμεῖς, κ. ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἀπόψε τὸ διεκήρυξατε προτοῦ λήξῃ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αὐτὸ βέβαια εἶναι δυσάρεστον καὶ εἶναι ὀλίγον, ἀπὸ ἀπόψεως τακτικῆς, ἀξιόμεμπτον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν μὲ διέκοψε κατὰ τὴν χρῆσιν τῆς λέξεως αὐτῆς, δὲν ἐλάμβανε τὸ ὕφος τὸ ὁποῖον ἔλαβε, δὲν ἠγανάκτει καθ’ ὅν τρόπον ἠγανάκτησε καὶ δὲν ἐνόμιζε, πρᾶγμα τὸ ποῖον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον καὶ ἀνεκτὸν ἐκ μέρους ἐμοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἐνόμιζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἐντόνου φράσεως, ὅτι δὲν εἶναι παραδεκτὸν καὶ δὲν εἶναι ἀνεκτὸν καὶ μοῦ φαίνεται κάποιαν ἄλλην φράσιν εἶπε καὶ δὲν πρόκειται περὶ τῆς φράσεως ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ ἤχου τῆς φωνῆς του, ἐὰν δὲν προέβαινεν εἰς αὐτὴν τὴν διατύπωσιν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν τόσον ἔντονον διακοπήν, θὰ ἔκαμνα αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν καὶ τότε. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν κάμνω τώρα καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων δὲν θὰ θελήσῃ νὰ θεωρήσῃ τὸν ἑαυτόν του θιγέντα. Ἔκαμα βέβαια μίαν ἀναγωγὴν μετὰ ταῦτα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἱστορίαν, διότι δυστυχῶς τὰ πράγματα ἔχουν ὅπως τὰ εἶπα. Πατριῶται μεγάλοι, ἐνόμιζον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς σώζεται μόνον ἐφ’ ὅσον ἐκεῖνοι ἦσαν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ ἀπὸ τὴν ἐπίδρασιν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, αὐτῆς τῆς ψυχώσεως, ἡ ὁποία ψύχωσις παρατείνεται καὶ ὑπάρχει μέσα εἰς τὰς ψυχὰς καὶ πολλῶν ἄλλων, ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν αὐτῆς τῆς ψυχώσεως, ηὔχοντο σχεδὸν ὄχι τὴν ἀποτυχίαν, ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὰ ἀστοχήματα τῶν ἀντιπάλων εἰς κρισίμους ἱστορικὰς στιγμάς, διὰ νὰ τοὺς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ διαδεχθοῦν τοὺς ἀντιπάλους των ταχύτερον. Αὐτὸ δυστυχῶς συνέβη καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ, τὸ ἔζησα ὡς παιδί, τὸ ἔζησα ὡς νέος καὶ πρέπει νὰ σᾶς πῶ καὶ κάτι, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιῶδες διὰ τὴν ἱστορίαν, ὅτι ὅταν τὸ 1920 μετέβην εἰς τὴν Ἰταλίαν κατευθυνόμενος εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅπου ἐσπούδασα καὶ ἤμην πολὺ νέος, ἤμην 16 ἐτῶν, διότι 16 ἐτῶν ἐτελείωναν τότε τὸ Γυμνάσιον καὶ δὲν ἤμην ἀκόμη εἰς ἡλικίαν διὰ νὰ ὑπηρετήσω εἰς τὸν Στρατόν, ἔμεινα τότε ἐπὶ ἕνα μῆνα — ἦτο Δεκέμβριος τοῦ 1920 — εἰς τὴν Πίζαν τῆς Ἰταλίας, ὅπου ἔζη ὁ ἀείμνηστος θεῖος μου Δημήτριος Γούναρης. Ὅταν ἔφθασα ἦτο 3η πρωϊνὴ καὶ μὲ ἐκράτησεν ἕως τὸ πρωΐ, διότι ἐσυνήθιζεν, ὅπως ἐνθυμεῖται ὁ κ. Δημ. Λόντος καὶ ἄλλοι, ἐσυνήθιζε νὰ ξενυκτᾷ καὶ ἀντιθέτως πρὸς τοὺς περισσοτέρους ἀντιβενιζελικούς, ὅπως ἀργότερα συνέβη καὶ μὲ τοὺς βενιζελικοὺς τοῦ 1920–22, μοῦ ἐξέφρασε — καὶ ἐγὼ ἤμην ὁ νεαρὸς ἀνηψιὸς ὁ μὴ ἔχων πεῖραν — μοῦ ἐξέφρασε τὴν βαθεῖαν του εὐχήν, ὅπως εὐοδωθῇ ὁ Μικρασιατικὸς ἀγὼν καὶ μοῦ εἶπεν — δὲν ξεύρω ἄν ἦτο σωστὸν ἤ ὄχι, ἀλλὰ καὶ ἡ σκέψις τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ, πρακτικὴ καὶ βαθεῖα εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, πιθανὸν νὰ ἀνταπεκρίνετο εἰς τὴν ὀρθοτέραν τῶν πραγμάτων τοποθέτησιν ἀλλὰ ἀπὸ ἠθικῆς ἀπόψεως εἶχε μεγάλην σημασίαν ἐκεῖνο ποὺ μοῦ εἶπε — μοῦ εἶπε: «Ἄς λέγουν ὅ,τι θέλουν, εἶχε δίκαιον ὁ Βενιζέλος ποὺ ἐπῆγε καὶ ὅταν πάω εἰς τὰς Ἀθήνας θὰ συνεχίσω τὸν ἀγῶνα εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, ἄν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ φέρῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν». Δὲν ἀντεστρατεύθη τὴν ἰδέαν μόνον καὶ μόνον διότι τῆς ἰδέας αὐτῆς φορεὺς ἦτο ἀντίπαλος καὶ αὐτὸ τὸ ἐνθυμοῦμαι πάντοτε. Δὲν γνωρίζω ἤ μᾶλλον δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ἐὰν εἶχε δίκαιον ἀπὸ ἀπόψεως θετικῆς καὶ ἀντικειμενικῆς ἤ ὄχι ἀλλ’ αὐτὸ ἀπετέλεσε δι’ ἐμὲ μίαν σημαντικὴν διαθήκην, ἐκείνην τὴν στιγμήν. Ὅταν κατὰ τὴν 7ην πρωϊνὴν ἀπεσύρθην εἰς τὸ δωμάτιόν μου, εἶπον, ὅτι εἰς τὴν ζωήν μου, εἴτε τὴν ἰδιωτικήν, ἄν δὲν πολιτευθῶ, εἴτε τὴν δημοσίαν, ἄν πολιτευθῶ, δὲν θὰ σκέπτωμαι τὸ τί συμφέρει εἰς ἐμέ, ἀλλὰ τὸ τί συμφέρει εἰς τὸν τόπον καὶ δὲν θὰ προβαίνω εἰς τὴν λῆψιν οἱωνδήποτε ἀποφάσεων κατ’ ἀντιδιαστολὴν πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας τυχὸν λαμβάνουν οἱ ἀντίπαλοί μου, ἀλλὰ θὰ προβαίνω εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεων, ἀσχέτως τῆς οἱασδήποτε ἐπὶ τῶν κρισίμων θεμάτων ἀποφάσεως τῶν ἀντιπάλων, ὅπως τὸ ἔπραξε κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἴσως ἐσφαλμένως ὁ Δημήτριος Γούναρης. Λέγω, ἴσως, ἐσφαλμένως, διότι ὁμολογῶ ὅτι θέματα τοιαῦτα μεγάλα δυσκόλως εἰς τὴν Ἱστορίαν δύνανται νὰ κριθοῦν καὶ ἦτο ἰσοδύναμος καὶ τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ ἡ κρίσις καὶ ἡ σκέψις ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος.

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω τὴν ἱκανοποίησίν μου διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπέσυρε τοὺς χαρακτηρισμούς του.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεωργούλης ἔχει τὸν λόγον.

§100Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, παρηκολούθησα μὲ μεγάλην προσοχὴν τὴν διεξαγομένην ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος συζήτησιν. Καὶ τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξα εἶναι ὅτι δὲν ὑφίστανται παγκόσμιοι οἰκονομικοὶ νόμοι, ρυθμίζοντες καθ’ ὅμοιον τρόπον, εἰς πάντα τόπον καὶ εἰς πάντα χρόνον, τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα. Ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη δὲν εἶναι μία ἀκριβολογικὴ μάθησις, ὅπως εἶναι αἱ φυσικαὶ ἐπιστῆμαι. Τὰ συμπεράσματά της στηρίζονται ἐπὶ στατιστικῶν δεδομένων, διὰ τοῦτο οἱ νόμοι της ἐπιτυγχάνουν μόνον μίαν προσέγγισιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν, δὲν εἰκονίζουν αὐτὴν ταύτην τὴν ἀλήθειαν. Ὑπάρχουν μόνον οἰκονομικὰ προβλήματα. Εἰς τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα, κ. βουλευταί, κύριος παράγων εἶναι ὁ ἄνθρωπος, εἴτε ὡς ἄτομον, εἴτε ὡς ταξικὴ ὁμάς, εἴτε ὡς ἐθνικὸν σύνολον. Ἡ ἐπίδρασις αὕτη τοῦ ἀνθρωπίνου παράγοντος ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ φαινομένου εἰσάγει ἕνα συντελεστὴν ἀπροσδιοριστίας, ὁ ὁποῖος καθιστᾷ ἀνέφικτον τὴν ἄκαμπτον ἐφαρμογὴν τῶν οἰκονομικῶν νόμων. Ὡς ἐκ τούτου, πιστεύω ὅτι διὰ τὴν ἀνεύρεσιν τῆς λύσεως δι’ ἕν δεδομένον οἰκονομικὸν πρόβλημα, δὲν εἶναι χρήσιμοι μόνον οἱ ἄκαμπτοι οἰκονομικοὶ νόμοι. Ἐκεῖνο ποὺ ἀπαιτεῖται πρωτίστως εἶναι ὁ κοινὸς νοῦς καὶ ἡ λογική. Ἡ λογικὴ τοῦ συνετοῦ οἰκογενειάρχου. Διὰ τοῦτο ἀπεφάσισα νὰ συμμετάσχω εἰς τὴν συζήτησιν καὶ νὰ πραγματευθῶ τὸ ὑπὸ κρίσιν θέμα ὄχι μὲ τὸ αὐτάρεσκον ὕφος τῆς ἀσυγκρίτου σοφίας τῶν ἀπὸ καθέδρας οἰκονομολόγων, ἀλλὰ μὲ τὸν κοινὸν νοῦν καὶ μὲ τὴν λογικήν. Καὶ ἐν πρώτοις, περὶ τίνος πρόκειται, κ. βουλευταί; Πρόκειται περὶ τῆς ἐπιβολῆς φορολογικῶν μέτρων πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχομεν δηλαδὴ νὰ λύσωμεν ἕν δημοσιονομικὸν πρόβλημα. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τοῦ προβλήματος, ἐπιθυμῶ νὰ ἀσχοληθῶ ἐπ’ ὀλίγον μὲ τὴν προβληθεῖσαν ἀξίωσιν, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ὑπὸ κρίσιν φορολογικῶν μέτρων, προτοῦ κατατεθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1955–56. Μᾶς εἶπον περίπου οἱ προβάλλοντες τὴν ἀξίωσιν: «Κύριοι, καταθέσατε, ἐντὸς τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένων προθεσμιῶν τὸν προϋπολογισμὸν καί, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔλλειμμα, ἔλθετε νὰ συζητήσωμεν περὶ φορολογικῶν μέτρων πρὸς κάλυψίν του». Ἀναμφιβόλως, κ. βουλευταί, θεωρητικῶς, οἱ ἐνιστάμενοι ἔχουν δίκαιον. Ἀλλά, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα ἡ θεωρία καὶ ἄλλο ἡ πρᾶξις. Διὰ τὸν συνετὸν οἰκογενειάρχην προϋπολογισμὸς εἶναι ἕν σχέδιον οἰκονομικῆς δράσεως κατὰ τὸ ὁποῖον στηριζόμενος ἐπὶ τῶν ἐσόδων του, προϋπολογίζει τὰ ἔξοδά του, ἀφίνων καὶ ἕν μικρὸν περίσσευμα, πρὸς ἀντιμετώπισιν ἀπροβλέπτων ἀναγκῶν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, οἱ οἰκονομικοὶ ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὑποκαθιστῶντες τὸν συνετὸν οἰκογενειάρχην, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ γνωρίζουν ἀκριβῶς ἐκ τῶν προτέρων τὸ σκέλος τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ των, διὰ νὰ ἀποφασίσουν εἰς ποῖα ἔξοδα δύνανται νὰ προβοῦν. Διὰ τοῦτο προέβησαν εἰς μίαν διπλῆν ἐνέργειαν: Ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰσηγοῦνται, διὰ τῶν ὑπὸ κρίσιν μέτρων, τὴν αὔξησιν τῶν ἐξ Ἑλληνικῶν πηγῶν ἐσόδων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπιζητοῦν, διὰ πολιτικῶν ἐνεργειῶν, τὴν αὔξησιν τῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας. Μόνον ὅταν οἱ δύο οὗτοι παράγοντες καθορισθοῦν, θὰ εἶναι εἰς θέσιν οἱ οἰκονομικοὶ ὑπουργοὶ νὰ προσδιορίσουν ὁριστικῶς τὸ σκέλος τῶν ἐσόδων καὶ νὰ προχωρήσουν εἰς τὴν σύνταξιν καὶ κατάθεσιν ἑνὸς πραγματικοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς ΦΔΕ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ διαφωνήσω μὲ τὴν θεωρίαν του, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν ἐπαρκῆ ἐξωτερικὴν βοήθειαν, ἐὰν προχωρήσωμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος δι’ ἐσωτερικῶν πόρων. Διότι ἀδιστάκτως πιστεύω, ὅτι ἀντικειμενικὸς σκοπὸς καὶ ἰδανικὸν τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργῶν ὀφείλει νὰ εἶναι ὄχι ἡ διεθνὴς ἐπαιτεία, ἀλλ’ ἡ ἐπιτυχία τοῦ αὐτοδυνάμου τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ὀφείλομεν νὰ διαθέσωμεν προκαταβολικῶς πᾶν ὅ,τι ἡμεῖς δυνάμεθα πρὸς λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος. Καὶ ὅταν τὸ πράξωμεν, τότε, ἀλλὰ μόνον τότε, θὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα, ὄχι νὰ ἐπαιτήσωμεν, ἀλλὰ νὰ ἀπαιτήσωμεν τὴν ἐξωτερικὴν βοήθειαν. Τὰ ὑπὸ κρίσιν μέτρα ἐπεβλήθησαν, διότι οἱ οἰκονομικοὶ ὑπουργοὶ διεπίστωσαν μίαν διόγκωσιν τοῦ σκέλους τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὀφειλομένων εἰς 3 κυρίως αἰτίας: 1. Εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν διοικήσεως. 2. Εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν θεομηνιῶν. 3. Εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω τριῶν αἰτιῶν, αἱ ὑπὸ τὰ στοιχεῖα 2 καὶ 3, δηλαδὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν τῶν πληγεισῶν περιοχῶν καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς συνεχίσεως τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, εἶμαι βέβαιος ὅτι οὐδένα εὑρίσκουν, εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, διαφωνοῦντα. Πάντες ἐπιθυμοῦν τὴν ἱκανοποίησίν των μέχρι τοῦ δυνατοῦ ἀκροτάτου ὁρίου. Τὸ κεφάλαιον τῶν δαπανῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου συγκεντροῦνται αἱ ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι τὸ κεφάλαιον τῶν δαπανῶν διοικήσεως. Αἱ δαπάναι διοικήσεως, κύριοι βουλευταί, ἀναλύονται: αʹ) εἰς γενικὰς δαπάνας βʹ) εἰς μισθοὺς καὶ συντάξεις, γʹ) εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν λεπτομερῆ ἐξέτασίν των, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι κάθε φορὰν κατὰ τὴν ὁποίαν τίθεται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ζήτημα ἀτομικῶν ἢ ὁμαδικῶν αἰτήσεων αὐξήσεως τῶν δαπανῶν, ἡ Ἀντιπολίτευσις μὲ δραματικὰς καὶ γενναιόφρονας χειρονομίας ὑποστηρίζει τὴν ἀνάγκην τῶν αὐξήσεων. Οὕτω, κατ’ ἐπανάληψιν ἠλέγχθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ μισθολόγιον τῶν ὑπηρετούντων τὸ Κράτος ὑπαλλήλων εἶναι μισθολόγιον πείνης. Ὅτι αἱ πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ συντάξεις καὶ αἱ συντάξεις τῶν θυμάτων πολέμου εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Ὅτι αἱ πιστώσεις εἰς τὸ ἐμπόριον, τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν, δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐπιθυμητὸν ἐπίπεδον. Ὅτι τὸ ἐπίπεδον εὐημερίας τῶν ἐργατικῶν καὶ τῶν ἀγροτικῶν τάξεων εἶναι χαμηλόν. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, σταθμίζουσα ἑκάστοτε τὰς ἀνάγκας ταύτας καὶ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς δυνατότητας τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, προβαίνει εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τούτων. Εἶναι ἀρκετὸν νὰ ὑπομνησθῇ ὅτι μόνον ὡς πρὸς τὸ μισθολόγιον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων αἱ αὐξήσεις ἔφθασαν εἰς τὸ 36% καὶ ὅτι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν δημοσιονομικήν μας ἱστορίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐτόλμησε νὰ συνδέσῃ τὰς συντάξεις μὲ τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ μισθοὺς καὶ ὅτι συμπεριέλαβε καὶ τοὺς συνταξιούχους εἰς τὴν χορήγησιν τοῦ δώρου τῶν ἑορτῶν. Προέβη εἰς τὰς ἐνεργείας ταύτας ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ὅσῳ τὸ δυνατὸν δικαιοτέραν διανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ἀποτέλεσμα τῆς προσπαθείας πρὸς ἐπιτυχίαν δικαιοτέρας διανομῆς εἶναι ἡ αὔξησις τῶν δαπανῶν καὶ ἡ διόγκωσις τοῦ σκέλους τῶν ἐξόδων, πρὸ τῆς ὁποίας εὑρισκόμεθα σήμερον. Τώρα ὅμως ποὺ πρόκειται διὰ φορολογικῶν μέτρων νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ διόγκωσις καὶ νὰ καλυφθῇ τὸ ἐνδεχόμενον ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ Ἀντιπολίτευσις διαφωνεῖ. Ὑπάρχει, κ. βουλευταί, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο μία ἀνακολουθία εἰς τὴν συμπεριφορὰν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν πιστεύει εἰλικρινῶς εἰς ὅσα λέγει, ἀλλὰ ὅτι προσπαθεῖ μόνον νὰ προκαλέσῃ τὴν εὔνοιαν ἐκείνων πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπευθύνεται, τὴν μίαν μὲν φορὰν πρὸς τοὺς αἰτοῦντας τὰς αὐξήσεις, τώρα δὲ πρὸς τοὺς καλουμένους νὰ καταβάλουν τὰς δαπάνας τῶν αὐξήσεων. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, τὸ κεφάλαιον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Ἀντιπολίτευσις ἤσκησε τὴν δριμυτέραν κριτικήν, εἶναι τὸ κεφάλαιον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Εἶπε περίπου ἡ Ἀντιπολίτευσις: «Ἰδού, κύριοι, ὅτι διαθέτετε τὰ 50% τοῦ προϋπολογισμοῦ δὰ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, καὶ μάλιστα τὰς διαθέτετε ἐξυπηρετοῦντες, κατὰ τὸ πλεῖστον, συμμαχικοὺς σκοπούς. Ὀφείλετε ἤ νὰ τὰς περικόψετε, εἰς ὅ μέτρον ἀπαιτεῖται, πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἤ νὰ καλέσετε τοὺς Συμμάχους νὰ καταβάλλουν τὴν διαφοράν». Καὶ μὲ πικρόχολον ἔκφρασιν καὶ χλευαστικὴν διάθεσιν, μερικοὶ ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀνεκίνησαν τὴν ἀνάμνησιν τοῦ «χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου», τὴν ὁποίαν κάποτε ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶχε τὴν εὐτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ νὰ ὑπογραμμίσῃ τὸ ἀγωνιστικὸν πνεῦμα καὶ τὴν αὐτοθυσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, θὰ ἀσχοληθῶ εἰδικώτερον μὲ τὸ κεφάλαιον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ ἐν πρώτοις, ἔχω νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν καὶ δὲν τὴν δίδω ἐγώ, ἀλλὰ ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς τῆς χρήσεως 1954–55, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι δὲν ἀνέρχονται εἰς τὰ 50% τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν. Τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ 1954–55 ἀνέρχεται εἰς 12.219 ἑκατομμύρια δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Ταῦτα ἀναλύονται ὡς ἑξῆς εἰς ἑκατομμύρια:

Ἐκ παραλλήλου, τὸ σύνολον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, δηλαδὴ τῶν δαπανῶν τῶν τριῶν πολεμικῶν ὑπουργείων ἀνέρχεται εἰς 3.170 ἑκατομμύρια δραχμῶν, νέας ἐκδόσεως, κατανεμόμενα ὡς ἑξῆς:

Ἐκ τῆς συγκρίσεως τῶν ἀνωτέρω ἀριθμῶν προκύπτουν αἱ ἑπόμεναι παρατηρήσεις: 1) Διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν ἔχουν προβλεφθῆ δαπάναι ἴσαι μὲ τὰ 25,9% τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. 2) Αἱ δαπάναι Ἐθνικῆς Ἀμύνης καλύπτονται ἐξ Ἑλληνικῶν πηγῶν μὲ ποσὸν ἴσον πρὸς τὰ 18% τοῦ προϋπολογισμοῦ. 3) Ἄν ἡ πρόσθετος βοήθεια καὶ ἡ εἰσφορὰ ΝΑΤΟ δὲν ἐδίδοντο, αἱ δαπάναι Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἦσαν 23.6% τῶν ἐξ Ἑλληνικῶν πηγῶν ἐσόδων. Ἐπὶ πλέον, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὀφείλει νὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι, πέραν τῶν εἰς χρῆμα δαπανῶν, χορηγεῖται διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν ὑλικὸν ἀξίας περίπου 3.000 ἑκατομμ. δραχμῶν νέας ἐκδόσεως, δηλ. 100 ἑκατομμ. δολλαρίων. Οἱ ἀριθμοί, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὁμιλοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν. Δὲν θέλω νὰ προβῶ εἰς σχόλια. Διαπιστῶ μόνον πόσον ἀνακριβὴς εἶναι ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν ὑποστηρίζῃ, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι καλύπτουν τὰ 50% τοῦ προϋπολογισμοῦ. Βεβαίως ἄλλα θὰ εἶναι τὰ ποσοστά, ἄν ὑπολογισθοῦν αἱ δαπάναι τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ αἱ πολεμικαὶ συντάξεις. Ἀλλὰ οὐδένα ἤκουσα ἀποβλέποντα εἰς τὴν μείωσιν ἤ κατάργησιν τῶν δαπανῶν τούτων. Ἐπὶ πλέον, εἶναι χρήσιμος ἡ ἀντιπαραβολὴ τῶν ποσοστῶν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον. Οὕτω, κατὰ τὸ 1936, τὸ ποσοστὸν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἀνέρχεται εἰς τὰ 25,3% τοῦ συνόλου τοῦ προϋπολογισμοῦ. Κατὰ τὸ 1937 εἰς 30,2%. Κατὰ τὸ 1938 εἰς 23,8%, καὶ Κατὰ τὸ 1939 εἰς 27%. Σημειωτέον, ὅτι ἡ κατὰ τὰ ἔτη 1938 καὶ 39 παρατηρουμένη μείωσις, ὀφείλεται εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἐράνων τῆς Ἀεροπορίας καὶ εἰς τὸ Γερμανικὸν κλῆριγκ, ἅτινα ποσὰ δὲν προήρχοντο ἀπὸ τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Βλέπομεν, συνεπῶς, κ. βουλευταί, ὅτι τὸ σημερινὸν φαινόμενον τῆς ἀναλογίας τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν δὲν εἶναι πρωτοφανές, ἀλλὰ παρατηρεῖται καὶ εἰς τοὺς προπολεμικοὺς ἀκόμη Ἑλληνικοὺς προϋπολογισμούς. Ἔγιναν, κύριοι συνάδελφοι, διάφοροι σοφαὶ ὑποδείξεις περὶ περικοπῆς στρατιωτικῶν δαπανῶν ἢ ἐὰν θέλετε ἐπὶ τὸ ἠπιώτερον, περὶ συμπιέσεως τούτων. Ἀλλά, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τί ἐννοοῦμεν, λέγοντες στρατιωτικὰς δαπάνας, καὶ πῶς αὗται ἀναλύονται; Ἐννοοῦμεν τοὺς μισθοὺς καὶ τὴν συντήρησιν τοῦ προσωπικοῦ, πρῶτον, τὴν συντήρησιν τοῦ ὑλικοῦ δεύτερον, καὶ στρατιωτικὰ ἔργα, τρίτον. Ἐπὶ τῶν πρώτων σᾶς ἀπήντησεν ἤδη ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὡς γνωστόν, ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ μας ἀνέρχεται σήμερον εἰς 105.000 ἄνδρας. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἐκρίθη ἐπαρκὴς καὶ ἀπαραίτητος διὰ τοὺς ἑξῆς σπουδαίους λόγους. Πρῶτον, διὰ τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς ὡρισμένου ἀριθμοῦ μονάδων ἀμέσου ἑτοιμότητος πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν ἀμέσου ἀσφαλείας. Δεύτερον, διὰ τὴν ὕπαρξιν ἰσχυρῶν ἐπιστρατευτικῶν πυρήνων δυναμένων ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ μετατραποῦν εἰς μονάδας ἀμέσου ἑτοιμότητος. Τρίτον, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τέταρτον διὰ τὰς ἀνάγκας συντηρήσεως τοῦ ὑλικοῦ καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἔργων. Διετυπώθη, κ. συνάδελφοι ἡ πρότασις τῆς μειώσεως τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 75.000 ἀνδρῶν. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔδωσε προκαταβολικῶς εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν. Διότι ἡ διαφορὰ κατὰ τὴν λήγουσαν χρῆσιν ἐκαλύφθη ἀπὸ τὴν ἔκτακτον ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Ἐὰν πραγματοποιηθῇ ὁ περιορισμός, ἡ οἰκονομία ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ, δεδομένου ὅτι ἡ κατ’ ἄνδρα δαπάνη συντηρήσεως ἀνέρχεται εἰς 8.500–9.000 δραχμῶν, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 240 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ὅμως, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ χρειασθοῦν πρὸς τοῦτο 180 ἑκατομμύρια περίπου καὶ δαπάναι μεταπτώσεως (ἀποθήκευσις καὶ συντήρησις ὑλικοῦ), ἡ πραγματικὴ τελικῶς οἰκονομία δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 50 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Εἶναι φανερόν, ὅτι μὲ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν λύεται τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα. Ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ μείωσις τῆς δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ θὰ ἐπακολουθήσουν πολλαὶ ἄλλαι δυσμενεῖς συνέπειαι: 1) Μὲ δύναμιν 75.000 ἀνδρῶν δὲν θὰ κατορθώσωμεν νὰ διατηρήσωμεν ἐπαρκῆ ἀριθμὸν μονάδων βραχυπροθέσμου ἑτοιμότητος, διὰ τὰς ὁποίας μᾶς χορηγεῖται μέγα μέρος τοῦ ἀξίας 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ὑλικοῦ, ἤτοι συγχρονισμένος ὁπλισμὸς ἐνόπλων δυνάμεων, ἀλλὰ καὶ ἐμπορικῶς ἀκόμη εἶναι σύμφορος. 2) Δὲν θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ παρουσιάσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν μονάδων, αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὴν Ἑλλάδα ὑπολογίσιμον στρατιωτικὸν παράγοντα εἰς τὴν Νοτιοανατολικὴν Εὐρώπην, καὶ θὰ ὑπονομεύσωμεν τὸν κύριον λόγον ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται σήμερον ἡ ἐξωτερικὴ βοήθεια καὶ τὸ Ἑλληνικὸν γόητρον. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὁ προτεινόμενος καὶ ἔτι περαιτέρω ὑπό τινων ἐπιδιωκόμενος ὑποβιβασμὸς τῶν Ἑλληνικῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων, δύναται νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν δημιουργίαν στρατιωτικοῦ κενοῦ εἰς τὰ βόρεια Ἑλληνικὰ σύνορα. Ἀλλὰ ἡ φύσις μισεῖ τὸ κενόν. Ἄν τὸ κενὸν δημιουργηθῇ, ἄλλαι στρατιωτικαὶ δυνάμεις θὰ σπεύσουν νὰ τὸ συμπληρώσουν. Ποῖαι εἶναι δυνάμεις αὗται; 1) Εἰς τὴν Βουλγαρίαν εὑρίσκονται 15 μεραρχίαι πεζικοῦ, ἐξ ὧν τρεῖς τεθωρακισμέναι. Δηλαδὴ σύνολον ἀνδρῶν 250.000. 2) Εἰς τὴν Ἀλβανίαν τρεῖς μεραρχίαι, δηλαδὴ 50.000 ἀνδρῶν. 3) Εἰς τὰς χώρας τοῦ παραπετάσματος μία στρατιὰ ἐκ 30.000 συμμοριτῶν ἐνισχυθέντων ἀπὸ τὰ ἀπαχθέντα τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα ἡ σλαυοκομμουνιστικὴ καθοδήγησις ἔχει μετατρέψει εἰς γενιτσάρους τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐρωτᾶται ποία θὰ εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ αἰσθήματος ἀσφαλείας τοῦ πληθυσμοῦ τῶν βορείων ἐπαρχιῶν, τῶν ὁποίων καθημερινῶς ἐπικαλούμεθα τὴν καλλιέργειαν πρὸς αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος; Θὰ ἀποφασίσετε νὰ ρίψετε σεῖς οἱ ἴδιοι μὲ ἐλαφρὰν τὴν συνείδησιν ἑκατομμύρια εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, εἰς τὸν Ἄγραν, εἰς τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς Κεντρικῆς καὶ Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, εἰς τὸν Ἕβρον, ὅταν θὰ ἐπικρέμεται ἡ δαμόκλειος σπάθη μιᾶς τακτικῆς ἤ ἀτάκτου ἐχθρικῆς εἰσβολῆς; Ἢ μήπως νομίζετε ὅτι θὰ καλύψῃ τὰ σύνορά μας τὸ Βορειοατλαντικὸν Σύμφωνον ἤ ὁ 6ος Ἀμερικανικὸς Στόλος; Ἀλλοίμονον, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἄν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ καλύψῃ κατὰ τὴν μοιραίαν ὥραν μὲ τὰ ἰδικά της μέσα τὴν ἄμεσον ἀσφάλειαν τῶν συνόρων της. Καὶ ἔπειτα εἰς ποίας ἀσχολίας θὰ τοποθετήσητε τοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπολυθησομένους ἄνδρας — λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Χαβίνης, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπε νὰ δώσωμεν 30.000 ἐργατικὰς χεῖρας εἰς τὴν παραγωγὴν — τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤδη εἶναι κεκορεσμένη ἡ ἀγορὰ ἐργασίας καὶ ὑπάρχει πλεονασμὸς ἐργατικῶν χειρῶν; Ἀφίνω εἰς ὑμᾶς, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, νὰ ἐκτιμήσητε ἄν ὑπάρχῃ περιθώριον περικοπῆς στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ἐὰν ὁ περιορισμὸς τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα. Εἶναι εὔκολον νὰ γίνεται ἡ δημαγωγία. Καὶ εἶναι εὔκολον νὰ γίνωνται ἀόριστοι καὶ ἀβάσιμοι ὑποδείξεις. Ἀλλὰ εἶναι ἐπικίνδυνον νὰ ὑπονομεύεται ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ Ἔθνους εἰς τὴν ἀναγκαιότητα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ θὰ τελειώσω τὰς ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου παρατηρήσεις μου, μὲ τὴν ἀπορίαν, πῶς, αἱ ἀντιλήψεις ἐθνικοφρόνων καὶ δεδοκιμασθέντων πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συναντῶνται εἰς τὸ ζήτημα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, μὲ τὰς φωνὰς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκεῖθεν τοῦ παραπετάσματος καὶ ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν διάλυσιν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, δηλαδὴ διὰ τὴν συντριβὴν τῆς καλυπτούσης τὰ βόρεια Ἑλληνικὰ σύνορα ἀσπίδος, ἀλλὰ καὶ τοῦ ΝΑΤΟ!

§101Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ δὲν ἐτονίσθη ἕν σημεῖον, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ, θὰ ἔχῃ καὶ μίαν ἄλλην συνέπειαν. Ὅτι ἡ ὕπαρξις τῆς δυνάμεως τῶν πυρήνων εἶναι ἀπαραίτητος καὶ θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ διευκολύνῃ τὴν κινητοποίησιν τοῦ Στρατοῦ ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως.

§102Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ γίνῃ μία ἐπιστράτευσις, εἶναι ἀπαραίτητος προϋπόθεσις ἡ χώρα νὰ εἶναι κεκαλυμμένη μὲ ἐπιστρατευτικοὺς πυρῆνας, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ τὸ πολεμικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας.

§103Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διακοπὴ τοῦ συναδέλφου, κ. Οἰκονομίδη, μᾶς ὑποχρεώνει νὰ διακόψωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, θεωροῦντες καθῆκον νὰ τοῦ ἀπαντήσωμεν εἰς τὰς φράσεις τὰς ὁποίας εἶπε διὰ τοὺς ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Ὅτι δηλαδή, οἱ ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, συνέπραξαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ μὲ τοὺς ἐκεῖθεν τοῦ παραπετάσματος εὑρισκομένους ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος, ὡς πρὸς τὴν μείωσιν τοῦ στρατοῦ. Διετυπώσατε, κύριε συνάδελφε, τὴν σκέψιν ὅτι τὰ ὅσα οἱ ἀξιότιμοι ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπον, συμπίπτουν μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν ἐκεῖθεν τοῦ παραπετάσματος ἐχθρῶν μας.

§104Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ εἶπον, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, τὰ ἑξῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ διατυπωθοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Εἶπον, ὅτι ἀπορῶ, πῶς ἄνδρες δεδοκιμασμένης ἐθνικοφροσύνης, ὡς εἶναι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διατυπώνουν τοιαύτας παρατηρήσεις διὰ τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, καὶ προσέθεσα ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὗται συναντῶνται μὲ τὰς φωνὰς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκεῖθεν τοῦ παραπετάσματος καὶ ποὺ ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν διάλυσιν τῶν Ἐνόπλων μας Δυνάμεων.

§105Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Τοῦτο, κ. συνάδελφε, περιέχει μομφὴν κατὰ τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μας, ἡ τοιαύτη μομφὴ ἄδικος, διότι ἡ γνώμη των δὲν ἦτο ἡ ἐλάττωσις τοῦ ὕψους τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν μὲ ἄμεσον ἐπακόλουθον τὴν μείωσιν τῆς ἀμυντικῆς δυνάμεως πρὸς ζημίαν τῆς χώρας μας. Τοῦτο ἀποτελεῖ διαστρέβλωσιν τῶν ὅσων οἱ ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶπον. Καὶ ἐπειδή, τόσον ὁ σημερινὸς ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅσον καὶ ὁ χθεσινὸς καὶ ἤδη σήμερον ἀρχηγὸς τῆς ΦΔΕ, ἀπουσιάζουν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν. Τὸ νόημα, κ. συνάδελφε, τῶν προτάσεων τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἐλάττωσις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἀλλὰ ἡ παρουσίασις τῆς ἀνάγκης τῆς ἐλαττώσεως ἀπὸ τοὺς ὤμους τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τῆς ἀντικαταστάσεώς των ἀπὸ τὸν συμμαχικὸν προϋπολογισμὸν καὶ συμμαχικὴν ἐνίσχυσιν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν καὶ ἐλάφρυνσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκ τοῦ βάρους τῆς φορολογίας θὰ ἐπέλθῃ καὶ οὐδεμία μείωσις τοῦ δυναμικοῦ τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας θὰ ἐπήρχετο. Συνεπῶς, οὐδόλως συμβαίνει νὰ συμβαδίζουν, εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν γνωμῶν των αὐτῶν, μὲ τὰς γνώμας τῶν ἐκεῖθεν τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος.

§106Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Τὰ ὅσα, κ. συνάδελφε, εἶπον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀποτελοῦν κριτικὴν διὰ τὰ ὅσα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐλέχθησαν. Ἐκεῖνοι συνεπῶς οἱ ὁποῖοι εἶναι ἁρμόδιοι νὰ κρίνουν, δὲν εἶμαι ἐγώ, ἀλλὰ σεῖς. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἤσκησε κριτικὴν ἐπὶ τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων καὶ ἐπροχώρησε καὶ εἰς τὸν κυβερνητικὸν ἔλεγχον. Καὶ ἔσπευσε νὰ συναγάγῃ συμπεράσματα, οἰκονομικὰ καὶ πολιτικά. Ἀλλὰ ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν εἶναι ἀσύδοτος, ὑπόκειται καὶ αὐτὴ εἰς ἔλεγχον, ἐπιβαλλόμενον ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ὀρθῆς λειτουργίας τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν. Τὰ οἰκονομικὰ συμπεράσματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι, ὅτι τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως ἀπέτυχεν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὐημερίαν, κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Πλατῆς). Τὰ πολιτικὰ συμπεράσματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀποστολὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἔληξε καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐντολὴν ποὺ τῆς ἀνέθεσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὡς πρὸς τὰ οἰκονομικὰ συμπεράσματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἐπεθύμουν νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος οὐδέποτε ὑπεσχέθη ὅτι θὰ μετέβαλε ἀπὸ τῆς μιᾶς στιγμῆς εἰς τὴν ἄλλην, διὰ μαγικῆς τινος μεθόδου, τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους τῆς διαβιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπ’ ἐναντίας εἶχε προαναγγείλει, ὅτι θὰ ἀπῃτοῦντο προσπάθειαι ἐργασία, θυσίαι καὶ μόχθος διὰ νὰ αὐξηθῇ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Δὲν ἦτο δυνατόν, ἐντὸς μιᾶς διετίας ἡ πτωχοτέρα χώρα τῆς Εὐρώπης νὰ προαχθῇ εἰς τὸ ἐπιθυμητὸν ἐπίπεδον τῆς οἰκονομικῆς εὐημερίας, εἰς μίαν περίοδον μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἐκ τῶν φυσικῶν φαινομένων καταστροφαὶ ἀνῆλθον εἰς ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰ 1.500 ἑκατομμ. δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐπραγματοποιήθη σημαντικὴ οἰκονομικὴ πρόοδος καὶ ἀδιάψευστοι δεῖκται τῆς προόδου ταύτης εἶναι ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς, τῆς τε ἀγροτικῆς καὶ τῆς βιομηχανικῆς, ἡ αὔξησις τοῦ ὄγκου τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τῶν ἐξαγωγῶν, ἡ αὔξησις τοῦ ναυτιλιακοῦ καὶ τοῦ τουριστικοῦ συναλλάγματος. Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἐπραγματοποιήθη αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ. Ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπέκρινε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τάχα δὲν ἐμερίμνησεν ὥστε ἡ αὔξησις αὕτη νὰ κατανεμηθῇ μεταξὺ τῶν ἀσθενεστέρων οἰκονομικῶς τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Συνέκρινεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων τὰς τιμὰς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς Κατὰ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ αὔξησις τῶν σημερινῶν τιμῶν δὲν εἶναι ἐπαρκής. Οἱ ἀριθμοὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι βεβαίως ἀκριβεῖς. Ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρατηρηθῇ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅτι αἱ πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τιμαὶ εἶναι εἰκονικαί, διότι τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα δὲν ἐξήγοντο εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὰ προϊόντα ὄχι μόνον μιᾶς ἐσοδείας, ἀλλὰ δύο καὶ τριῶν ἐσοδειῶν, παρέμεναν ἀζήτητα εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Αἱ τιμαὶ διετηροῦντο εἰς εἰκονικὰ ἐπίπεδα μὲ τὰς πριμοδοτήσεις. Ἐνῷ σήμερον αἱ τιμαὶ εἶναι πραγματικαὶ καὶ οὔτε μία ὀκᾶ ἐξαγωγίμου προϊόντος εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Συνέκρινε συνεπῶς δύο μεγέθη ἀνόμοια ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δικαιοτέραν κατανομὴν τῆς πραγματοποιηθείσης αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ κατανομὴ αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἄμεσος καὶ αὐτόματος. Κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς διαδικασίας τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπικαταλογισμοῦ, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπισημάνῃ τὰ σημεῖα ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα συγκεντρώνεται ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀκολούθως νὰ ἐπιχειρήσῃ διὰ τῆς ἀμέσου ἢ τῆς ἐμμέσου φορολογίας τὴν δικαίαν διανομήν. Χρειάζεται πρὸς τοῦτο μία πίστωσις χρόνου, διότι ἂν ἐπεχειρεῖτο τοῦτο προώρως, θὰ ἦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπιζήμιον, διότι θὰ ἀνέστελλε τὴν οἰκονομικὴν δραστηριότητα πρὸς αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἦτο τὸ ἴδιον ὡς ἐὰν προεβαίναμεν εἰς τὴν πώλησιν τοῦ δέρματος τῆς ἄρκτου, προτοῦ τὴν φονεύσωμεν. Καὶ ἔρχομαι τώρα, κ. βουλευταί, εἰς τὰ πολιτικὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Εἶπεν, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀποστολὴ τοῦ Συναγερμοῦ ἔληξε καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐξουσίαν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, κ. βουλευταί, παρασύρεται ἀπὸ τὸν ἦχον τῶν ἰδικῶν της κραυγῶν καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ πιστεύῃ ὅτι αἱ ἐπιθυμίαι καὶ αἱ σκέψεις της εἶναι σκέψεις καὶ ἐπιθυμίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀποτελεῖ μίαν Συνταγματικὴν πολιτικὴν πραγματικότητα, ἀπορῶ δὲ πῶς κοινοβουλευτικοὶ ἄνδρες, ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν κοινοβουλευτικῶν μας θεσμῶν, εἰσάγουν ἐξωσυνταγματικὰς ἀντιλήψεις. Ἀλλοίμονον διὰ τὴν Δημοκρατίαν, ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ μειοψηφία δύναται νὰ καταλύσῃ διὰ τῶν κραυγῶν της τὴν πλειοψηφίαν. Τοῦτο θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἀπρόβλεπτα δεινὰ καὶ τὴν Δημοκρατίαν καὶ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἡ ἀντιπολίτευσις πιστεύει ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς στερεῖται μνήμης, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι βεβαία ὅτι, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς κρίσεως, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τὰ ἑπόμενα στοιχεῖα: 1) Τὸ πολιτικὸν καὶ οἰκονομικὸν χάος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφέρετο ἡ Χώρα κατὰ τὸ 1952. Εἴχατε συντάξει καὶ παραδώσατε πρὸς ἐκτέλεσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ ἕνα εἰκονικὸν προϋπολογισμόν. Εἴχατε καταλύσει τὴν ἐλευθερίαν τῶν συναλλαγῶν. Τὰ γεωργικά μας προϊόντα παρέμεναν ἀζήτητα. Ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ τοῦ τόπου εἶχε περιέλθει εἰς μαρασμόν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου εἶχε μεταβληθῆ εἰς οἶκον ἐμπορίου. 2) Ἐνῷ τοιαύτην οἰκτρὰν κατάστασιν μᾶς παρεδώσατε, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, κατώρθωσε νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν ἐλλειμματικὸν προϋπολογισμὸν ποὺ παρέλαβε καὶ νὰ διατηρήσῃ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα καὶ νὰ αὐξήσῃ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. 3) Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἱστορίαν χάρις εἰς τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς προωθήσαμεν πραγματοποιεῖται ἡ σιτάρκεια. 4) Τὰ ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἐξάγονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, χωρὶς νὰ χρειάζωνται πριμοδότησιν. 5) Ἐπραγματοποιήθη ἡ πρώτη φάσις τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ εὑρίσκονται ὑπὸ μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἄνοδον τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. 6) Ἐξησφαλίσθη ἡ λειτουργία τῆς Κρατικῆς μηχανῆς, αἱ δὲ δυνάμεις τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας διετηρήθησαν εἰς τὸ ἀπαραίτητον ἐπίπεδον. 7) Τὸ Κράτος προσῆλθεν ἀρωγὸν εἰς τοὺς ἐκ τῶν θεομηνιῶν πληγέντας ἀδελφοὺς μας. 8) Ἐξησφαλίσθη ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τῶν ἔργων ἀνασυγκροτήσεως καὶ 9) Διὰ νὰ ἐνθυμηθῶ τὴν περὶ ἑτεροδικίας καὶ ὑποτελείας μομφὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὑπῆρξεν ἡ μόνη Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔσχε τὴν τόλμην, τὴν αὐτοπεποίθησιν καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα νὰ θέσῃ ἐνώπιον τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης τὸ ἱερὸν καὶ ἀπαράγραπτον αἴτημα τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ περὶ αὐτοδιαθέσεως. Βεβαίως, δὲν ἔγιναν ὅλα. Ἡ εὐημερία δὲν ἐξησφαλίσθη. Ἀναρρωνύομεν, ἔπειτα ἀπὸ μίαν μακρὰν ἀσθένειαν. Χρειάζονται ἀκόμη κόποι καὶ ἐργασία, θυσίαι καὶ μόχθος. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα, δὲν εἶναι ἁπλοῦν. Ἀπαιτεῖ θυσίας καὶ θὰ λυθῇ διὰ θυσιῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι πρόβλημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ δημοκοπήσῃ. Ἀπὸ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἐπιβίωσις τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὴν λύσιν του ἡ Κυβέρνησις προσφέρει τὴν δημοτικότητά της καὶ εἰσηγεῖται μέτρα ἀντιδημοτικά, ὅπως εἶναι κάθε φορολογικὸν μέτρον. Θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ καταφύγῃ πρὸς λύσιν τοῦ προβλήματος, εἰς τὴν ἐκδοτικὴν μηχανὴν ἢ νὰ συντάξῃ ἕνα εἰκονικὸν προϋπολογισμόν, κατὰ τὸ πρότυπον τοῦ προϋπολογισμοῦ 1952–53. Ἡ Κυβέρνησις, προετίμησε νὰ ἐμφανίσῃ εἰς τὸν λαόν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν συνδρομήν του. Διὰ τοῦτο εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἀρχὴν τῶν ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίων. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ νὰ ἐπιφυλαχθῇ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν διὰ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν εὐνοϊκωτέραν μεταχείρισιν τῶν ἀσθενεστέρων οἰκονομικῶς τάξεων. Θὰ ἐπεβάλλετο διὰ κοινῆς προσπαθείας συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἐμπνευσθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη εἰς τὸ ἐσωτερικὸν διὰ νὰ ἀπεδώσουν τὰ προτεινόμενα μέτρα καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διὰ νὰ αὐξηθῇ ἡ ἐξωτερικὴ βοήθεια. Ἀλλὰ ἡ ἀντιπολίτευσις, προετίμησε τὸν δρόμον εὐκόλου ἐπικρίσεως καὶ δὲν ὑπολογίζει, ὅτι κινδυνεύει νὰ προκαλέσῃ τὴν δυσπιστίαν εἰς τὸ ἐσωτερικόν, διὰ νὰ μὴ ἀποδώσουν τὰ προτεινόμενα οἰκονομικὰ μέτρα καὶ χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ τὴν δυσπιστίαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διὰ νὰ μειωθῇ ἡ ἐξωτερικὴ βοήθεια. Μόνον ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶχε τὴν πατριωτικὴν ἔξαρσιν, νὰ προβῇ εἰς θερμὴν πρότασιν συνεργασίας διὰ τὴν ἐξωτερικὴν βοήθειαν. Ἀλλὰ ἡ πρότασίς του αἰωρεῖται ἀκόμη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, διότι οὐδὲν ἄλλο κόμμα ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἠθέλησε νὰ τὴν ἐπιδοκιμάσῃ. Καταγγέλλω ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὴν τοιαύτην συμπεριφορὰν τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ ἡ προσπάθεια αὕτη τῆς ἀντιπολιτεύσεως θὰ ἀποτύχῃ καὶ σήμερον, ὅπως ἀπέτυχε καὶ κατὰ τὸ 1952, ὅπως θὰ ἀποτύχῃ καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζει τὴν πολιτικὴν ἀστάθειαν καὶ τὸ οἰκονομικὸν χάος ποὺ ἠπείλουν τὴν Χώραν κατὰ τὸ 1952. Γνωρίζει ποὺ θὰ εὑρίσκετο σήμερον μετὰ τὰς καταστροφάς, ἡ Χώρα ἀπὸ ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς ἀπόψεως ἂν δὲν εἶχε δώσει τὴν ἐμπιστοσύνην του εἰς τὸν Ἑλλην. Συναγερμὸν τὸ 1952. Γνωρίζει ὁ Ἑλλην. Λαός, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις, οὐδεμίαν ἐλησμόνησεν ἀπὸ τὰς παλαιὰς της συνηθείας καὶ ὅτι οὐδὲν ἐδιδάχθη ἀπὸ τὴν διαρρεύσασαν τριετίαν. Καὶ αὐτὰ ποὺ γνωρίζει ὁ Ἑλλην. Λαός, θὰ τὸν ὁδηγήσουν διὰ νὰ ἀποφασίσῃ εἰς ποίους θὰ δώσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην του διὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον.

§108Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Εὑρισκόμεθα κ. βουλευταί, πρὸ ἑνὸς χάσματος τὸ ὁποῖον ὑφίσταται μεταξὺ τῶν κρατικῶν ἐσόδων καὶ τῶν κρατικῶν ἐξόδων. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς προσεχοῦς χρήσεως, εἰς ἣν ἔκτασιν ἀνεφέρθη ἤδη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι ἀναμφισβήτητον. Καὶ πρόκειται περὶ ἐλλείμματος τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σχέσιν τινὰ μὲ τὰς προσθέτους δαπάνας αἱ ὁποῖαι θ’ ἀπαιτηθοῦν πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων. Εἰς ποῖον ὕψος θὰ φθάσουν αἱ ἕνεκα τῶν σεισμῶν δαπάναι δὲν καθωρίσθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πέραν τῶν ἀορίστων δηλώσεων τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, ὅτι ἓν ποσοστὸν ἐκ τῶν ἐπιβαλλομένων διὰ τῶν ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίων βαρῶν, θὰ διατεθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Δι’ ἡμᾶς ἡ ἀποκατάστασις τῶν σεισμοπαθῶν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ δι’ ἐκτάκτων πόρων καὶ δὴ δι’ ἐκτάκτου προϋπολογισμοῦ. Οὕτω πως θὰ ὑπῆρχεν ἐγγύησις, ὅτι μέρος τῶν ἐπιβληθέντων βαρῶν θὰ διατεθῇ διὰ τὸν σκοπὸν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων, ἐνῷ ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα, ὑπάρχει ὁ βασικὸς φόβος, ὅτι ὅλοι οἱ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου δημιουργούμενοι πόροι θὰ ριφθῶσιν εἰς τὸν Καιάδα τῶν ἀναγκῶν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἔπρεπε συνεπῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παραπονεθῇ διότι διετυπώθησαν εἰς τὸν τύπον τοιοῦτοι φόβοι. Καὶ ἐρωτᾶται ποῖος πταίει δι’ αὐτὸ καὶ ἂν ὑπάρχουν εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος κ. Τριανταφύλλης, ἐμνημόνευσε μεταξὺ τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰς αὐξήσεις τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ συνταξιούχων. Οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι χαμηλὸν καὶ συνεπῶς, ὅτι ἦτο ἀπαραίτητον νὰ βελτιωθῇ. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν ὅμως ὄχι καὶ πάρα πολὺ εἰς τὸ παρελθόν, ἀλλὰ μόλις εἰς τὴν περίοδον τὴν πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, θὰ διαπιστώσωμεν ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἦτο τότε πολὺ ἀνώτερον καὶ ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη σήμερον μετὰ τὰς δοθείσας αὐξήσεις. Διότι καὶ μετὰ τὰς αὐξήσεις οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπελείφθησαν κατὰ πολὺ τοῦ ὕψους εἰς τὸ ὁποῖον ὡς ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως ἀνῆλθεν ὁ τιμάριθμος. Ἐὰν συνεπῶς δὲν ἐλάμβανε χώραν ἡ ὑποτίμησις, δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ δοθῶσιν αἱ αὐξήσεις εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους χωρὶς νὰ βελτιωθῇ τὸ βιοτικὸν των ἐπίπεδον. Μὲ τὴν εὐκαιρίαν λοιπὸν τῆς συζητήσεως ταύτης, διαπιστοῦται ἐπίσης, ὅτι ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς συνετέλεσεν εἰς τὴν διεύρυνσιν τοῦ χάσματος τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς ἐπιδράσεώς της ἐπὶ τοῦ ὕψους τῶν Κρατικῶν δαπανῶν. Δὲν παρεβίασεν ἡ Κυβέρνησις τὰς ὑποσχέσεις της διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων μόνον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη σχετικῶς μὲ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δι’ ἄλλων μέτρων ἀπέτυχον. Ὑπεσχέθη π.χ. ἡ Κυβέρνησις, ὅτι διὰ τοῦ Ν.Δ. 2500, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπετύγχανε τὴν μείωσιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, θὰ ἐπήρχοντο οἰκονομίαι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ θὰ ἐξησφαλίζοντο οὕτω εἰς τοὺς ἐναπομείναντας μεγαλύτεραι ἀποδοχαί. Εἶναι γνωστὴ ὅμως ἡ ἐξέλιξις καὶ τῆς ὑποσχέσεως ταύτης. Ὄχι μόνον μείωσιν τῶν ὑπηρετούντων δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν εἴχομεν, ἀλλὰ καὶ αὔξησιν αὐτῶν καὶ μάλιστα κατὰ τὸν ἀμέσως μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου χρόνον. Θὰ ἀναφέρω μερικοὺς ἀριθμούς. Οὕτω δυνάμει τοῦ Ν. Δ. 2500 ἀπελύθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1954 ποὺ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου εὑρίσκετο ἐν πλήρει ἐξελίξει, 2.136 ὑπάλληλοι. Ἐξ αὐτῶν οἱ 842 ἀπεχώρησαν λόγῳ μειώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας καὶ 1296 λόγῳ καταργήσεως θέσεως. Ἐκ τῶν τελευταίων τούτων οἱ 701 ἦσαν ἔκτακτοι καὶ οἱ 154 ἀδιαβάθμιστοι. Μόνον συνεπῶς 441 μόνιμοι ὑπάλληλοι ἀπελύθησαν, δηλαδὴ ποσοστὸν 0,06%. Ἔναντι τοῦ ἀσημάντου αὐτοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπολυθέντων διωρίσθησαν κατὰ τὸ 1954 ἐν συνόλῳ 3756 ὑπάλληλοι. Ἐξ αὐτῶν οἱ 650 εἶναι ἀστυνομικοὶ καὶ πυροσβέσται. Οἱ 1837 ἐκπαιδευτικοί. Οἱ 117 δικαστικοί. Οἱ 160 τριατατικοὶ καὶ 984 διοικητικοί. Δηλαδὴ διωρίσθη ἀριθμὸς διοικητικῶν μόνον ὑπερδιπλάσιος ἐν συγκρίσει μὲ τοὺς ἀπολυθέντας μονίμους. Οὕτω, ἀπὸ ἀπόψεως ἀποτελεσμάτων δημοσιονομικῆς πολιτικῆς διαπιστοῦται ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν.Δ. 2500 δὲν προέκυψαν οἰκονομίαι. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἀναφερθῇ ὅτι καὶ ἡ ἑτέρα ὑπόσχεσις τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι δηλαδὴ θὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὴν ὀργανικὴν σύνθεσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τοῦ 1940, δὲν ἐπραγματοποιήθη. Συνεπῶς ὄχι μόνον οἰκονομίας δὲν εἴχομεν ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐπαχθοῦς μέτρου τοῦ νόμου 2500, ἀλλὰ καὶ ἀξιόλογον ἐπιβάρυνσιν τῶν κρατικῶν προϋπολογισμῶν τοῦ μέλλοντος θὰ ἔχωμεν. Διότι, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ ἐκκαθάρισις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν ἐγένετο μὲ ποιοτικὰ κριτήρια, πάντες οἱ ὑπάλληλοι οἱ κακῶς ἀποπεμφθέντες θὰ ἐπανέλθουν μίαν ἡμέραν εἰς τὰς θέσεις των καὶ συνεπῶς θὰ ἔχωμεν ἐπιβάρυνσιν τοῦ μέλλοντος. Πλεῖστα εἶναι τὰ σφάλματα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἐνῷ ἦτο γνωστὸν τοῖς πᾶσιν ὅτι τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος θὰ ἀντιμετωπίζετο μόνον δι’ ἱκανῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας, ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀναλήψεως ὑπ’ αὐτῆς τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας διεκήρυξεν ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ βοήθεια, εἶχεν δευτερεύουσαν σημασίαν ἢ μᾶλλον δὲν τὴν ἐθεώρησε κἂν ὡς ὑπαρκτὴν ὑπόθεσιν ἐνῷ διὰ τῆς συνεχίσεως αὐτῆς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἑδραιωθῇ ἐπὶ ὑγιοῦς βάσεως ἡ ἐπίλυσις τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος. Ἤδη μὲ ἰδιαιτέραν μας ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κυρίου Κανελλοπούλου, διεπιστώσαμεν ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου προσγειώθη ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τοῦ τρόπου διὰ τοῦ ὁποίου τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προσπαθεῖ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ δημιουργηθὲν οἰκονομικὸν πρόβλημα. Φοβοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὴν ἐμφανισθεῖσαν οἰκονομικὴν κρίσιν κατὰ τὸν χειρότερον τρόπον. Ἐπαναλαμβάνει τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος καὶ ὁδηγεῖ τὸν τόπον ἀπὸ τοῦ κακοῦ εἰς τὸ χειρότερον. Ἡ Κυβέρνησις κατέφυγεν εἰς τὰς εὐκόλους λύσεις. Διότι ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ πληθωρισμοῦ τὴν ὁποίαν εἶπον τινὲς ὅτι ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθήσῃ, δὲν εἶναι «ἡ εὔκολος λύσις», ἀλλὰ διάλυσις καὶ καταστροφή. Δὲν εἶχε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ ἐπιλέξῃ μεταξὺ τῆς ἐπιβολῆς νέων βαρῶν καὶ ἑνὸς ἄλλου μέτρου τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκλέξῃ πᾶσα Κυβέρνησις ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ὀρθὴν πολιτικὴν τοῦ μέτρου δηλαδὴ τῆς συμπιέσεως τῶν Κρατικῶν δαπανῶν καὶ πατάξεως τῆς φορολογίας. Ἡ πολιτικὴ τοῦ πληθωρισμοῦ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι κἂν λύσις, ἀλλὰ διάλυσις καὶ καταστροφή, ἐὰν δὲ ταύτην ἠκολούθει ἡ Κυβέρνησις, οὐδὲν ἄλλο θὰ ἐπετύγχανεν ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἰδίαν πτῶσιν της καὶ τὴν ἀποχώρησίν της ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν πολὺ γρηγορώτερον ἀπὸ ὅ,τι προκύπτει ἀπὸ τὴν φυσικήν της φθοράν. Ἰδοὺ διατὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσέτρεξεν εἰς τὴν εὐκολωτέραν λύσιν, εἰς τὴν λύσιν τῶν φορολογιῶν. Πράγματι, ὅπως εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, θὰ διαπιστώσητε, ὅτι ἡ ἐπιλογὴ τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσουν τοὺς πόρους, ἔγινε κυρίως μεταξὺ τῶν πετρελαιοειδῶν καὶ τῆς βενζίνης, ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς σακχάρεως ἀφ’ ἑτέρου, διότι μόνον οἱ δασμοὶ ἐπὶ τῶν εἰδῶν αὐτῶν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐξασφαλίσουν περισσότερα τῶν 500 ἑκατομμ. δραχ. σημερινῆς ἐκδόσεως. Προσέφυγε δὲ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπιβολὴν δασμῶν ἐπὶ τῶν εἰδῶν αὐτῶν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ περιορισμὸς τῆς καταναλώσεως αὐτῶν εἶναι ἀδύνατος, διότι πρόκειται περὶ εἰδῶν πρωτίστης ἀνάγκης, καὶ ἐξ ἄλλου, διότι τὰ δύο αὐτὰ εἴδη καταλαμβάνουν δεσπόζουσαν θέσιν μεταξὺ τῶν ἐσόδων ἐκ δασμῶν, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰσπράττονται ἐξ αὐτῶν περισσότερα τῶν 50% ἐξ ὅσων συνολικῶς εἰσπράττονται καὶ εἰσέρχονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὡς ἔσοδα ἐκ δασμῶν. Ἀποβλέψασα, προφανῶς ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὡς εἰς λογιστικὸν ἰσοζύγιον καὶ δώσασα βαρύτητα μόνον εἰς τὴν ταμιευτικὴν πλευράν, ἔκαμεν ἐπιλογὴν τῶν εἰδῶν, ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἐξησφάλιζον ἐπαρκεῖς καὶ ἀσφαλεῖς πόρους διὰ τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ ἐν προκειμένῳ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπειδὴ ἐλέχθη καὶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν καὶ ἔγινεν ἐπίκλησις τοῦ θέματος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἀπὸ τὸν κατελθόντα πρὸ ὀλίγου ὁμιλητὴν τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινὰ περὶ τῶν ἀπόψεών μας ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐνεφανίσθη, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, κύριοι βουλευταί, ὡς μεγάλη ἐπιτυχία, ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἰδίᾳ ὅμως παλαιότερα τὸ γεγονὸς ἐπανηγυρίσθη. Κύριοι βουλευταί, ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν παραδέχονται τὴν ὀρθόδοξον ἄποψιν, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη καθιερωθῆ ἀπὸ μακροῦ εἰς τὴν ἐπιστήμην τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν, δηλαδὴ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀνάγκης τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας. Καὶ γνωρίζετε, ἴσως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν ἀπὸ ἀγόρευσίν μου, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμω ἄλλοτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πῶς ἡμεῖς βλέπομεν τὸ πρόβλημα τοῦτο. Δι’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ἀπὸ πολλούς, μέχρι σήμερον, ὡς δόγμα, ὑπάρχει ἀπό τινος χρόνου ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητά του μεγάλη ἀμφισβήτησις. Αἱ ἀπόψεις αὗται εὑρίσκουν ἀπήχησιν σοβαρὰν ἰδίᾳ εἰς Γαλλίαν μεταξὺ ἐγκύρων ἐπιστημόνων. Ὄχι μόνον, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πιστεύω εἰς τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας, ὡς δόγμα, ἀλλὰ δέχομαι ὅτι ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας, ὄχι μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἦτο ἰσοσκελισμένος ἀλλά, ἀντιθέτως, ἐπιβεβλημένον εἶναι νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§109Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα μεγάλο;

§110Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Πρόκειται διὰ τὴν περίπτωσιν ὑπάρξεως μιᾶς οἰκονομικῆς κρίσεως. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν θὰ ἦτο λογικόν, δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ προστρέξῃ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἄντλησιν πόρων ἀπὸ τὴν ἐξηντλημένην οἰκονομίαν διὰ τῆς ἐπιβολῆς φορολογιῶν, διότι θὰ ἐγίνετο ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἡ οἰκονομία ἔχει ἀνάγκην ἀναζωογονήσεως, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως πόρων πρὸς ἐκτέλεσιν διαφόρων δημοσίων ἔργων κτλ. πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ συνετέλει εἰς τὴν προώθησιν γενικῶς τῶν ἐργασιῶν καὶ εἰς μίαν κίνησιν μεγαλυτέραν τῶν συναλλαγῶν. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅπως ὑπεστηρίχθη ἀπὸ πολλοὺς ἰδίᾳ ἐν Γαλλίᾳ ἐγκύρους ἐπιστήμονας, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ περίπτωσις δαπανῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ δαπάναι διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν βαρύνουν τὰς παρούσας γενεάς, ἐνῷ αὐταὶ αἱ δαπάναι διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν ἀποδίδουν καὶ συντελοῦν εἰς τὴν μελλοντικὴν αὔξησιν τοῦ πλούτου γενικῶς, συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου, θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ εἰς τὸ μέλλον εἴσπραξις περισσοτέρων φόρων, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐπαναλαμβάνω, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχῃ ἰσοσκελισμένος προϋπολογισμός, ἀλλά, ἀντιθέτως, βασίμως δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένον καὶ μάλιστα ἴσως καὶ ἐπιβεβλημένον.

§111Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ αἴτησις περιορισμοῦ τοῦ λόγου.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ.

§113Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Σημασίαν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχει ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, διότι ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, πέραν τῶν ὅσων εἶπον, ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, δύναται νὰ πραγματοποιήσῃ οἱαδήποτε Κυβέρνησις διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν ἐπιβολὴν φορολογιῶν. Σημασίαν ἔχει ἡ σύνταξις προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν εὐημερίαν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ τὴν προώθησιν τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος γενικῶς. Καὶ ἀκριβῶς, τοῦτο, δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τῶν ἐπιβαλλομένων φόρων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐὰν ἱκανοποιῆται ἡ ταμειακὴ πλευρὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω πρὸ ὀλίγου, ἀντιθέτως, λίαν δυσμενὴς θὰ εἶναι ἡ ἐπίδρασις ἐπὶ τῆς πλευρᾶς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ὅπως ἐπίσης δεινὴ θὰ εἶναι ἡ ἐπίδρασις τῶν νέων φορολογικῶν μέτρων εἰς τὸν κοινωνικὸν τομέα. Εἰς τὸν κοινωνικὸν τομέα, κ. συνάδελφοι, εἶναι βέβαιον, ὅτι συντρίβεται παντελῶς διὰ τῶν φορολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται, ἡ ἔννοια τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι δι’ αὐτῶν ἐπιβαρύνονται αἱ λαϊκαὶ τάξεις. Ἀνεφέρθησαν ἐν προκειμένῳ διάφοροι ἀριθμοί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σχέσιν μεταξὺ ἀμέσων φόρων καὶ ἐμμέσων φόρων, διότι ἐκ τῆς ἀναλογίας μεταξὺ αὐτῶν, κρίνεται συνήθως, ἐὰν ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις ἐπιπίπτῃ ἐπὶ τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ἢ ἀντιθέτως ἐπιπίπτῃ ἐπὶ τῶν εὐπόρων. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις, οἱ ὁποῖοι πάντως ὑπόκεινται εἰς ἀμφισβήτησιν. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἰσχυρίσθη, ὅτι κατὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν τὸ ποσοστὸν ἐξ ἀμέσων φόρων θὰ ἀνέλθῃ εἰς 29,9%. Θὰ περιορισθῶ νὰ παρατηρήσω, ὅτι καὶ ἐὰν τοῦτο εἶναι πράγματι ἀληθές, καίτοι ἐπαναλαμβάνω ὑπόκειται εἰς ἀμφισβήτησιν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι διὰ τῆς νέας ἐπιβαρύνσεως τῶν ἐμμέσων φόρων, διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ἐξ 600.000 δραχμῶν ἡ ἀναλογία αὐτὴ θὰ μειωθῇ εἰς βαθμὸν ἴσως ἄγνωστον εἰς τὴν πρόσφατον δημοσιονομικὴν ἱστορίαν μας, ὅταν ἐπίσης ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τοῦ δευτέρου νομοσχεδίου δὲν πρόκειται περὶ ἐπιβολῆς παγίας οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία θὰ ἰσχύσῃ μόνον διὰ τὸ προσεχὲς οἰκονομικὸν ἔτος καὶ δὲν ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν ὡς ἐκ τούτου τοὺς ἐπιβαλλομένους ἀμέσους φόρους. Ἐξ ἄλλου ἀναμφισβήτητος εἶναι ἡ ἐπίδρασις τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς ἀποταμιεύσεως καὶ ἐπὶ τῶν ἐπενδύσεων. Ἡ ἄντλησις ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπερβῇ τὸ 1 δισεκ. σημερινῶν δραχμῶν ἐκ τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως εἶναι αὐτονόητον, ὅτι θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀποστράγγισιν τῆς οἰκονομίας ἀπὸ σημαντικὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα θὰ ἐστρέφοντο πρὸς παραγωγικὰς ἐπενδύσεις. Ἀναμφισβήτητος εἶναι ἡ ἐπίδρασις τῶν ἐπιβαλλομένων δασμῶν ἐπὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς. Τὸ κόστος τῆς ζωῆς, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἴσως τὸ σπουδαιότερον, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 πρόβλημα τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ κόστους ζωῆς θὰ ἔχωμεν ἐπιβάρυνσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς. Πρὸ διετίας ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐπέβαλε θυσίας ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐπέβαλε θυσίας κυρίως ἐπὶ τῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων πρωτεύουσαν θέσιν ἔχουν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ γενικῶς οἱ μισθοσυντήρητοι, θελήσασα νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας διὰ νομισματικῶν χειρισμῶν, διὰ τῆς γνωστῆς ὑπερυποτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Εἶμαι, κύριοι βουλευταί, ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι δὲν ἦτο ἀπαραίτητος ἡ ὑπερυποτίμησις τοῦ νομίσματος διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐξυγίανσις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν ὁδὸν ἠκολούθησε, θὰ ἔπρεπε προηγουμένως, ἐὰν ἤθελε νὰ δώσῃ ὁριστικὴν καὶ παγίαν λύσιν εἰς τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον τὴν ἀπασχολεῖ, νὰ πραγματοποιήσῃ προηγουμένως τὴν συμπίεσιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἐπραγματοποίησε διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἡ ὁποία τόσον ἐπεβάρυνε τὰ εὐρύτερα στρώματα τῶν λαϊκῶν μαζῶν θὰ ἔπρεπε νομίζω ἡ Κυβέρνησις ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ οὐσιώδους προβλήματος αὐτοῦ, τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, ἐὰν ἤθελεν αἱ θυσίαι, τὰς ὁποίας ἐπέβαλεν ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ μὴ ἀποβοῦν ἐπὶ ματαίῳ. Εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς μετὰ τὴν ὑποτίμησιν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συμπίεσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ κατωχύρωνε τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀναπροσαρμογῆς, διότι ὅπως βαδίζομεν σήμερον μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία ἐπέρχεται μὲ τὰς νέας φορολογίας, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ φθάσωμεν πάλιν εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἡ οἰκονομία τῆς χώρας εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ὑπερυποτιμήσεως τῆς δραχμῆς. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο αἱ θυσίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ν’ ἀποβοῦν ἐπὶ ματαίῳ, χωρὶς παραλλήλως νὰ ὑπάρξῃ ἡ εὐχέρεια, νὰ ὑπάρξῃ ἡ δυνατότης διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν νὰ ὑποστῇ ἀκινδύνως καὶ νέας θυσίας. Εἶναι μία πλευρὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ ἔχῃ προσέξῃ ὅλως ἰδιαιτέρως πρὶν ἀποφασίσῃ νὰ ἐγκαινιάσῃ τὴν πολιτικὴν τῶν φορολογικῶν ἐπιβαρύνσεων καὶ μάλιστα εἰς οἵαν κλίμακα αὐτὴ ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Θὰ εἶναι πολὺ ἐπιζήμιαι αἱ συνέπειαι τῆς τοιαύτης πολιτικῆς ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Φρονοῦμεν, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἔπρεπε προηγουμένως νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλα τὰ εἰς τὴν διάθεσίν του μέσα πρίν φθάσῃ εἰς τὴν υἱοθέτησιν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς γραμμῆς. Ἦσαν πολλὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ λάβῃ τὸ Κράτος πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως καὶ μεταξὺ αὐτῶν ἀναμφισβητήτως τὴν πρώτην θέσιν ἔχει τὸ θέμα τῆς συμπιέσεως τῶν κρατικῶν δαπανῶν. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ καὶ ἐδῶ νὰ ἔχω διάφορον γνώμην ἀπὸ τὴν γνώμην, ἡ ὁποία ἔχει καθιερωθῇ ὡς δόγμα ἐν σχέσει μὲ τὸ θέμα τοῦ τρόπου τῆς καταρτίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ πλευρᾶς ὑπολογισμοῦ δαπανῶν καὶ ἐσόδων. Γενικῶς πιστεύεται καὶ ἔχει καθιερωθῆ ὡς ἀρχὴ τῆς δημοσιονομικῆς ἐπιστήμης, ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει ὅπως ὁ ἰδιώτης, νὰ καθορίζῃ πρῶτον τὸ ὕψος τῶν ἐσόδων του, καὶ μετὰ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν, ἀλλὰ πρέπει πρῶτα νὰ κανονίζῃ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν του καὶ μετὰ βάσει αὐτοῦ τὸ ὕψος τῶν ἐσόδων, διότι τὰ ἔσοδα ἐμφανίζουν μίαν ἐλαστικότητα καὶ ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀντλήσῃ τοὺς πόρους ἢ ἀποκαταστήσῃ τὸ ἰσοζύγιον ἀφοῦ καθορίσῃ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν. Τὸ λέγω τοῦτο, διότι ἔλαβα ἀφορμὴν καὶ ἀπὸ τὴν εἰσήγησιν τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, ὁ ὁποῖος διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πρωτοφανῆ πράγματι δυσφορίαν ὁλοκλήρου τῆς κοινῆς γνώμης ἐναντίον τῶν ληφθέντων φορολογικῶν μέτρων, ἐπεκαλέσθη τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι εἴμεθα χώρα πτωχή. Ἀκριβῶς, ἡμεῖς ἀπαντῶμεν, διότι εἴμεθα χώρα πτωχή, θὰ ἔπρεπε πρωτίστως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας ἔχομεν καὶ ὡς συνετοὶ οἰκογενειάρχαι, ὅταν εἴμεθα κυβερνῆται, νὰ καθορίσωμεν τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν μας, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς δυνατότητας αὐτὰς τὰς ὁποίας παρέχει ἡ οἰκονομία τῆς χώρας. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἡ δημοσιονομικὴ, ὅτι πρέπει νὰ καθορίζεται πρῶτον τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν καὶ μετὰ τὸ ὕψος τῶν ἐσόδων δὲν θὰ ἔπρεπε λογικῶς νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν εἰς τὴν χώραν μας καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως πλούτου μὲ τὰς χώρας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἀρχικῶς ἐγεννήθη, ἐδιδάχθη, ἤνθησε καὶ καθιερώθη ὡς ἀπαράβατος μετέπειτα ἀρχή, ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν, διότι εἰς τὰς χώρας αὐτὰς πράγματι ὑπάρχουν ἀπεριόριστοι δυνατότητες νὰ ἀντληθοῦν οἱ σχετικοὶ πόροι, ἐνῷ τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει εἰς τὴν χώραν μας. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἀκριβῶς καταλογίζομεν, κ. βουλευταί, εὐθύνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐνῷ δὲν ηὐξήθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της τὸ κονδύλιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι θὰ συνετέλει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τὴν οἰκονομικὴν, ἐννοῶ τὸ κονδύλιον τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἰς τὸ ὁποῖον στηρίζομεν τὰς μεγαλυτέρας μας ἐλπίδας διὰ τὸ οἰκονομικόν μας μέλλον, ἀντιθέτως ἐπῆλθε σημαντικὴ αὔξησις ὅλων τῶν ἄλλων δαπανῶν, ὅπως προκύπτει ἀπὸ δύο ἀριθμοὺς, διὰ νὰ μὴ ἐπιμείνω εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ θέματος, εἰς τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὕψους τῶν κρατικῶν δαπανῶν, ὡς ἔχει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1952–53 καὶ τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς 8.291, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν δαπανῶν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἐνῷ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1954– 55 τὸ ὕψος τῶν κρατικῶν δαπανῶν ἀνῆλθεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 12.258. Πρόκειται, δηλονότι, κ. συνάδελφοι, περὶ μιᾶς αὐξήσεως ποσοῦ μεγαλυτέρου τῶν 4 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, χωρὶς εἰς τὸ ποσὸν αὐτό, νὰ συντελέσουν δαπάναι παραγωγικαί, αἱ ὁποῖαι ἐὰν πράγματι εἶχον γίνει, θὰ μᾶς ἔκαμον ὥστε ἡμεῖς πρῶτον νὰ εἴμεθα μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπηύθυνον ἔπαινον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, ὁπωσδήποτε ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συμπίεσιν τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της, ηὐξήθησαν εἰς ἐπικίνδυνον βαθμὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὴν δημοσιονομικὴν ἰσορροπίαν τῆς χώρας. Εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν διάθεσίν της δυνατότητας νὰ πραγματοποιήσῃ εἰς ἀξιοσημείωτον κλίμακα συμπίεσιν τῶν δαπανῶν. Πέραν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, εἰς τὸ κεφάλαιον δὲ αὐτὸ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανέλθω, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους, μολονότι θὰ εἶχα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ἀποψινὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἀνεγνώρισεν, ὅτι ὑπάρχουν περιθώρια συμπιέσεως τῶν δαπανῶν αὐτῶν εἰς ἀσήμαντον κλίμακα, δὲν προβαίνει ὅμως ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συμπίεσιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν, διότι ἐκτὸς τοῦ ὕψους αὐτῶν δὲν θὰ προέκυπτον αἱ οἰκονομίαι διὰ τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον, δὲν προέβη δὲ κατὰ τὸ παρελθὸν διότι παρημποδίζετο εἰς τοῦτο ἐκ διαφόρων λόγων. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν λόγων αὐτῶν, τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ ἤθελα νὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὴν παρατήρησιν, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις δὲν εἶναι Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ τακτοποιοῦν, νὰ βολεύουν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὸ παρόν, ὅπως συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν μὲ τὴν ὑπερυποτίμησιν τῆς δραχμῆς, ὅπως συμβαίνει σήμερον μὲ τοὺς ἐπιβαλλομένους δασμοὺς διὰ τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων, ἀλλ’ εἶναι Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι πέραν τοῦ παρόντος, ὀφείλουν νὰ μεριμνοῦν διὰ τὸ μέλλον καὶ μᾶλλον διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ θέματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ὑπάρχουν σημαντικὰ περιθώρια νὰ γίνουν ἀξιόλογοι οἰκονομίαι, εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς. Πλεῖσται περιπτώσεις ἀνεφέρθησαν ἤδη ὑπὸ τῶν προλαλησάντων κ. συναδέλφων. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως αὐτῆς καὶ δοθέντος, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης καὶ τῆς ὑποβολῆς τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν, ἀνακύπτει ἀνάγλυφος ἡ εἰκὼν τῆς κρίσεως, τὴν ὁποίαν διανύουν τὰ δημόσια οἰκονομικά, νὰ ὑπενθυμίσω μίαν ἄλλην περίπτωσιν οἰκονομιῶν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ, καὶ ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν, ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Κανελλόπουλος, κατὰ τὴν σχετικὴν συζήτησιν εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκφρασθῇ μὲ μίαν, θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, εὐκολίαν ἀνθρώπου τὸ ὀλιγώτερον ἀγνοοῦντος τὴν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ τὰς δυσχερείας τὰς δημοσιονομικάς, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζομεν. Ὑπαινίσσομαι, δηλονότι, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ θέματος τῆς ἀποκεντρώσεως. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, οἱ εἰσηγηταὶ τῆς πλειοψηφίας ἔκαμαν τὴν πρότασιν, ὅπως πρὸς προώθησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως γίνῃ σύμπτυξις τῶν ὑφισταμένων διοικητικῶν μονάδων καὶ τότε λαβὼν τὸν λόγον, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ πάσης μάλιστα συζητήσεως καὶ ἔχων μόνον ὑπ’ ὄψιν του τὰς σχετικὰς εἰσηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπεστήριξεν ὅλως ἀβασανίστως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκει ὅτι οἱ ὑπάρχοντες νόμοι εἰς τὴν χώραν μας δὲν εἶναι πολλοί, ἀλλ’ ἀντιθέτως εἶναι καὶ ὀλίγοι. Ἐὰν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ἔκαμνε μίαν μικρὰν σύγκρισιν, μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἰσχύουν εἰς ἄλλας χώρας, ὅπως εἰς τὴν Γαλλίαν, Ἰταλίαν κλπ., θὰ κατέληγεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἔχει περισσοτέρους νόμους ἀπ’ ὅτι αἱ ἄλλαι χῶραι, διότι ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία ἔχει ἑξαπλάσιον πληθυσμὸν ἔχει 59 Νομούς, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς ἔχει 49. Ὅταν ἐξηντλοῦντο ὅλα τὰ δυνατὰ περιθώρια τῶν οἰκονομιῶν, μόνον τότε θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ Κυβέρνησις νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογιῶν. Ἀλλὰ καὶ τότε θὰ ἔπρεπε νὰ στραφῇ πρὸς ἄλλας φορολογίας καὶ ὄχι πρὸς τὰς φορολογίας ἐκείνης τῆς μορφῆς, πρὸς τὴν ὁποίαν ἐστράφη ἡ προτίμησίς της.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ συντομεύσατε.

§115Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Καθιερώθη τὸ τέταρτον;

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπέμβω, κ. Ἀντωνίου, διότι ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ μία συμφωνία κυρίων, διότι ὑπεσχέθητε, ὅτι θὰ ὁμιλήσητε μόνον ἡμίσειαν ὥραν, Ἤδη ὁμιλεῖτε μίαν ὥραν καὶ πλέον.

§117Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ διετύπωσα σαφεῖς ἐπιφυλάξεις. Ἡ συζήτησις οὐσιαστικῶς μόλις ἤρχισε μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Κοθρῆ, διότι προηγουμένως ἐγένοντο μόνον αἱ εἰσηγήσεις ὑπὸ τῶν εἰσηγητῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ ἀκολουθεῖ ἡ συζήτησις. Συνεπῶς καθιέρωσις τετάρτου, θὰ ἐγένετο παρὰ τὸν Κανονισμόν, τοῦτο δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι μία ἀγόρευσις ἐξήντλησε τὸ θέμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει περαίνων τὴν ἀγόρευσίν μου, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁτιδήποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ, ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ εἶναι ἀναντίρρητον, εἶναι, ὅτι τὸ ἐπίπεδον τῆς φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι δυσβάστακτον. Καὶ ἐὰν θέλετε νὰ μὴ σημειωθῇ κάμψις τῆς οἰκονομίας, ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλητε νέας ἐπιβαρύνσεις, ἀλλὰ νὰ εὕρητε καὶ τρόπον νὰ ἀνακουφίσητε τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὰ τεράστια φορολογικὰ βάρη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα διατρέχει τὸν κίνδυνον νὰ καμφθῇ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, δι’ ἧς προτείνεται ὁ περιορισμὸς τῶν ἀγορεύσεων τῶν ὑπολοίπων ρητόρων εἰς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας.

§119Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων εἰς τὴν πρότασιν ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§121Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Οὐσιαστικῶς, κ. Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, ἤρχισεν ἀπόψε, διὰ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Κοθρῆ. Μέχρι τῆς Παρασκευῆς ἠκούσαμεν τοὺς εἰσηγητὰς καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζετε, ὅτι προκειμένης συζητήσεως ἐπὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα καλοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μὲ τὴν ἔγκρισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ πληρώσῃ τὸ τεράστιον ποσὸν τοῦ 1 δισεκ. Νομίζετε, ὅτι ἐπέστη ὁ χρόνος τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀγορεύσεων καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἀποφανθῇ τὸ Σῶμα ἐὰν ἐξηντλήθη τὸ θέμα πλήρως; Πέραν τούτου, ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μίαν συμφωνίαν κυρίων, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν Παρασκευήν, ὁπότε ἐδέχετο ἡ Ἀντιπολίτευσις, διὰ τοῦ κ. Παπανδρέου, νὰ μὴ γίνῃ τὴν Παρασκευήν, μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἐγένετο σήμερον.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἔλεγχος τῆς Παρασκευῆς ἀνεβλήθη διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§123Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλοντας νὰ διευκολύνῃ τὴν Κυβέρνησιν ἠγνόησε τὴν συμφωνίαν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ὑπέχετε μίαν μεγάλην εὐθύνην, ἐὰν χρωμένη ἡ Κυβέρνησις, τῆς πλειοψηφίας, παρεμποδίσῃ προώρως τὴν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ λαοῦ ἐπὶ νομοσχεδίων, ἡ σημασία τῶν ὁποίων εἶναι ἔκδηλος ἐπὶ νομοσχεδίων ὅμοια τῶν ὁποίων εἰς βαρύτητα σπανίως συνεζήτησεν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι μὲ δύο ὁμιλητὰς ἐκ μέρους τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι δυνατὸν νὰ συναχθῇ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα καὶ διεφωτίσθη ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, εὑρίσκεσθε ἔξω τοῦ πνεύματος τοῦ Κανονισμοῦ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σεβαστὴ ἡ ἀπόφασις ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§124Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Θέμα περιορισμοῦ τῶν συζητήσεων γεννᾶται μόνον ὅταν πρόκειται περὶ θεμάτων, περὶ νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των προκαλοῦν μακρὰς συζητήσεις εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Δὲν προκύπτει τοιοῦτον θέμα εἰς τὰ ἁπλᾶ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ψηφίζονται συντόμως καὶ ἄνευ ἀντιρρήσεως. Τὸ παρὸν νομοθέτημα εἶναι πράγματι νομοθέτημα γενικωτέρας σημασίας καὶ ἡ συζήτησις αὐτοῦ ὑποστηρίζω, ὅτι ἐξηντλήθη πρῶτον μὲ τὴν εὐρεῖαν ἀνάπτυξιν τῶν πολλῶν εἰσηγητῶν τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, δεύτερον, μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν γενομένην ὑπὸ τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καί, τρίτον μὲ τὴν ἀνάπτυξιν ὑπὸ τῶν ὁμιλησάντων συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι ἄγνωστον εἰς τὴν Βουλήν. Συνεζητήθη εὐρύτατα καὶ εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον ἐδημοσιεύθησαν λεπτομερειακῶς τόσον αἱ ἀντιρρήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅσον καὶ αἱ ἐπεξηγήσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὥστε τὸ θέμα νὰ δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἀνεπτύχθη ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ. Ἡμεῖς ἀποβλέπομεν, καὶ ὁ Κανονισμὸς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἶναι σαφής, εἰς τὴν συντόμευσιν τῶν συζητήσεων, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἔργον ὠφέλιμον ἐκ μέρους τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐὰν ἀπεραντολογήσωμεν καὶ ἀφίσωμεν τὰς συζητήσεις νὰ πελαγοδρομοῦν, τότε δὲν θὰ καταλήξωμεν ποτὲ εἰς ἀποτέλεσμα. Προτείνω λοιπόν —ἔχει ἀπόλυτον ἐφαρμογὴν ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν— προτείνω ὅπως ἡ ὑπογραφεῖσα πρότασις ἀναγνωσθῇ καὶ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ἵνα λάβῃ σχετικὴν ἀπόφασιν.

§125Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραπονοῦμαι ἐκ μέρου τοῦ κόμματος τῆς ΕΠΕΚ, τὸ ὁποῖον δὲν ἠκούσθη ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου νομοσχεδίου καὶ παρὰ ταῦτα ὑπεβλήθη πρότασις περιορισμοῦ τῶν συζητήσεων. Πέραν τούτου τὸ ἄρθρον 19 λέγει «μετὰ προφανῆ ἐξάντλησιν τοῦ θέματος». Ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται καὶ δίδῃ στοιχεῖα εἰς τὴν Βουλὴν ὄχι μίαν φοράν, ἀλλὰ κατ’ ἐπανάληψιν, ὅπως τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἔδωσε στοιχεῖα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὰ ἐμελετήσαμεν καὶ ὅπως ἀπόψε ἔφερε νεώτερα στοιχεῖα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν, ἐπὶ τρίωρον, νομίζω ὅτι θὰ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ χρειάζονται μελέτην. Πῶς εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς ἓν τέταρτον τῆς ὥρας νὰ ἀντικρύσωμεν ὅλα αὐτά. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι συμφέρον τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον. Ἀφίσετέ μας ἐλευθέρους καὶ ἡμεῖς θὰ αὐτοπεριορισθῶμεν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ εἴπωμεν. Διαμαρτύρομαι ἐκ μέρους τοῦ κόμματός μου διὰ τὸν ἐπιχειρούμενον περιορισμὸν τοῦ λόγου.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, περὶ περιορισμοῦ τῶν ἀγορεύσεων εἰς ἓν τέταρτον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ πρότασις ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ καθιεροῦται τὸ τέταρτον εἰς τὰς ἀγορεύσεις. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§128Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θ’ ἀρχίσω τὴν συνοπτικὴν ὁμιλίαν μου μὲ ἀντίκρουσιν πρῶτον ἑνὸς ἐπιχειρήματος τοῦ κ. Γεωργούλη. Ὁ κ. Γεωργούλης εἶπεν, ὅτι δὲν ὑφίστανται οἰκονομικοὶ νόμοι, παρὰ εἰς τὴν οἰκονομίαν ἰσχύει ὁ κοινὸς νοῦς καὶ ἡ λογική. Λυποῦμαι, μὴ δυνάμενος νὰ συμφωνήσω μαζί του. Μόνον εἰς τὴν κατανάλωσιν δὲν ἰσχύουν οἱ οἰκονομικοὶ λόγοι. Ἀλλὰ προκειμένου, διὰ τὴν παραγωγήν, ἰσχύουν ἀπολύτως οὗτοι καὶ βάσει αὐτῶν πρέπει νὰ νομοθετοῦμεν. Καὶ τώρα, ὅσον εἶναι δυνατὸν συντομώτερα θὰ προσπαθήσω νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα. Ὁ κ. Μητσοτάκης, μεταξὺ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας ἀπηύθυνε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀπηύθυνε καὶ τὴν δημοκοπικὴν κατηγορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἐφήρμοσε «φορομπηχτικὴν» πολιτικὴν, διεκδικοῦσα οὕτω τὸν τίτλον τοῦ πρυτάνεως «φορομπηχτισμοῦ». Καὶ ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνον διὰ δύο νομοσχεδίων, ἐπιζητεῖ ν’ αὐξήσῃ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, κατὰ ἓν δισεκατομμύριον. Λυποῦμαι, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ καὶ εἰς ἐποχὴν ἀνετωτέραν, εἰς ἐποχὴν τῶν παχειῶν ἀγελάδων, ἐθέσπισε τὴν ἄνοδον τῶν οἰκονομικῶν ἐπιβαρύνσεων διὰ τοῦ νόμου 1839)51, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνεσωμάτωσε εἰς τὴν φορολογίαν τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ συντελεστῶν τοῦ εἰδικῶς θεσπισθέντος πρὸς πάταξιν τοῦ συμμοριτισμοῦ φόρου. Δὲν θὰ ὤφειλε, λοιπόν, ὁ κ. Μητσοτάκης, νὰ λησμονήσῃ τοῦτο καὶ νὰ κατηγορῇ σήμερον τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις λόγῳ τῶν πολλαπλῶν ἀναγκῶν εὑρέθη εἰς χειροτέραν θέσιν ποὺ τὴν ὑπεχρέωσε νὰ προβῇ εἰς τὰς νέας φορολογίας. Ἐπίσης, ὁ κ. Μητσοτάκης, δημοκοπικῶς μᾶς κατηγόρησε διὰ σπατάλας, ἀναφερθεὶς εἰδικῶς εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ὑπουργικῶν αὐτοκινήτων Ὄπελ, δι’ ἄλλων αὐτοκινήτων τύπου Σεβρολέτ καὶ Φόρντ. Ὅπως καὶ προχθές, ἀνέφερα, ἕνα Ὄπελ στοιχίζει 65 χιλιάδας δραχμὰς ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰ Φόρντ, τὰ ὁποῖα στοιχίζουν 60 χιλιάδας καὶ τὰ Σεβρολέτ, ποὺ στοιχίζουν 60,600, πρᾶγμα ποὺ ἀποδεικνύει ἀσύστατον τὴν κατηγορίαν του καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἂν ληφθῇ δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὰ Φὸρντ καὶ τὰ Σεβρολὲτ εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν καλυτέρας ἐμφανίσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μεγαλυτέρας ἀντοχῆς καταφαίνεται πόσον ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις ἀντικαταστήσασα τὰ Ὄπελ. Θὰ ἤθελα ἐπίσης νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι τὸ αὐτοκίνητον τοῦ τότε ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ νῦν ἀρχηγοῦ τῆς Φ.Δ.Ε. ἐκόστιζεν 800 δολλάρια περισσότερα ἀπὸ ὅσα κοστίζει τὸ αὐτοκίνητον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου. Ἐπίσης, ὁ κ. Γρηγορίου, μᾶς κατηγόρησε δι’ ἀβελτηρίαν ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἰσχυρισθεὶς ὅτι τὴν ἐποχὴν τὴν ἰδικήν των τὰ πάντα ἐγένοντο θαυμάσια καὶ τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξησφαλίζετο θαυμάσια διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν πιστοδοτήσεων. Ὑπενθυμίζω, εἰς τὸν κ. Γρηγορίου ὅτι ὁ τότε θεσπισθεὶς περιορισμὸς τῶν πιστοδοτήσεων, εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς οἰκονομικῆς κάμψεως, εἰς ὡρισμένους τομεῖς, ὅπως συγκεκριμένως εἰς τὴν σιδηροβιομηχανίαν, ἥτις συνεπείᾳ τοῦ περιορισμοῦ αὐτοῦ πνέει τὰ λοίσθια. Ἐν συνεχείᾳ ὡμίλησεν ὁ κ. Παπαγιάννης, ὁ ὁποῖος μεταξὺ τῶν ἄλλων μᾶς κατηγόρησε δι’ ὡρισμένας παραλείψεις, εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ εἰς τὴν κατανομὴν τῶν φορολογικῶν βαρῶν μὲ τὴν γνωστὴν βάσιν, ὅτι αἱ φορολογίαι στεροῦνται κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Ἀνεξαρτήτως, τοῦ ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου θεωρεῖ ἑνιαίαν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀνεξαρτήτως τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα κατὰ καιροὺς ἤσκησαν ταύτην καὶ ἑπομένως ὑπευθύνους ὅλους, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Παπαγιάννη, συνεπείᾳ ἀβελτηρίας τῶν ὑπηρεσιῶν, ἐκτὸς τῶν ἄλλων σφαλμάτων, ἀπωλέσθησαν καὶ 20 ἑκατομμύρια δολλάρια, δηλαδή, τὸ λαμβάνειν ἀπὸ Ἕλληνας βιομηχάνους καὶ εἰσαγωγεῖς ἀπὸ τὴν Γερμανίαν. Ὡς γνωστόν, κατὰ τὴν κατοχήν, Ἕλληνες βιομήχανοι, καὶ εἰσαγωγεῖς —δὲν πρόκειται περὶ δοσιλόγων— εἶχον ἀγοράσει ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν ἀγορὰν ποσότητα ἐμπορευμάτων, ἢ εἶχον λαμβάνειν διάφορα ποσὰ ἀνερχόμενα συνολικῶς εἰς 20 ἑκατομμύρια δολλάρια. Οἱ ἔχοντες λαμβάνειν τὰ ποσὰ αὐτά, ὤχλησαν τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου καὶ Συντονισμοῦ, οἵτινες παρέπεμψαν τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν τότε οἰκονομικὸν σύμβουλον τοῦ κ. Παπαγιάννη, κ. Κατσούλην, ὅστις δυστυχῶς, ἐγκατέλειψε τὸ θέμα, πρᾶγμα ποὺ εἶναι εἰς βάρος καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου καὶ τοῦ ὑποστηρίζοντος αὐτόν, κ. Παπαγιάννη, καὶ ἤδη ἀνακύπτει ὁ κίνδυνος τῶν προθεσμιῶν καὶ ἀπωλείας τῶν 20 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ δημόσιον εἶχε νὰ εἰσπράξῃ τὸ 30% δι’ εἰδικὴν εἰσφορὰν, ἐκτὸς τῶν φόρων κλπ., πρᾶγμα ποὺ σημαίνει, ὅτι ἐὰν εἶχε προσέξει τὸ θέμα, ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμός, θὰ εἶχε 360 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸ λαμβάνειν αὐτὸ ἐκ Γερμανίας. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ θέμα αὐτό, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, κ. Κομίτσας, δὲν εἶχεν ἀντιληφθῆ τὸ θέμα καὶ εἶναι ἴσως ὑπεύθυνος καὶ αὐτός.

§129Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς εἴπω δύο λέξεις: Νομίζω, ὅτι σεῖς, ποὺ ἀσχολεῖσθε μὲ τὰ οἰκονομικά, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργῆτε μίαν ἐντύπωσιν, χωρὶς νὰ εἶσθε βέβαιος διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῶν πραγμάτων, ποὺ λέγετε. Διότι, ἄλλως παρουσιάζετε τὰ πράγματα, δημιουργεῖτε μίαν ἐντύπωσιν, ποὺ δὲν εἶναι ἀκριβής. Ἀφήνω εἰς τὸν ὑπεύθυνον ὑπουργόν, νὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, ὁπότε θὰ ἴδητε, ὅτι οὐδεμία παράλειψις ἔχει γίνει εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρετε. Θὰ ἠμπορέσῃ νὰ σᾶς πληροφορήσῃ τὸ ἱστορικὸν τοῦ ὅλου θέματος.

§130Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, ὁ κ. Παπαγιάννης, μᾶς ἐκατηγόρησε προχθές, δι’ ὡρισμένας μεροληπτικὰς πράξεις, ὑπὲρ τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι ἀπήντησεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης. Ἔχω ὡρισμένα στοιχεῖα ἀλλὰ—δυστυχῶς—δὲν θέλω νὰ κάμω κατάχρησιν τοῦ τετάρτου, διὰ νὰ τὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας. Ἕν ἄλλο θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, εἶναι κάτι ποὺ ἀφορᾷ μίαν φράσιν τοῦ κ. Παπανδρέου. Μέ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ ἔχω πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, θὰ παρεκάλουν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ἡ φράσις του, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν: «............. (ἀναγινώσκει)........». Τοῦτο εἶναι οἰκονομικὸν δόγμα. Εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίπτωσιν θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμόζεται, ὅπου ὑπάρχουν θέματα, ὅπως τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ τοῦ Βόλου, δηλαδή, σχέσιν ἔχοντα μὲ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τῆς Φυλῆς. Αὐτά, βεβαίως ἰσχύουν εἰς ὥρας ἠρεμίας. Ὅταν ὅμως οἱ ἀδελφοί μας κινδυνεύουν νὰ πεθάνουν ἄστεγοι, νομίζω, ὅτι τοιοῦτος συλλογισμὸς δὲν θὰ πρέπει νὰ διατυπωθῇ. Θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι οἱ κατηγοροῦντες ἡμᾶς, εἶπον καὶ περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ὁ ἀριθμὸς ποὺ ἀνέφερον εἶναι ἀληθής. Ἀνέφερον τὸ ποσὸν τῶν 1613 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἀλλὰ δὲν ἔχω χρόνον...

§131Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ τὰ εἴπητε, νὰ τὰ ἀκούσωμεν. Διατὶ ἐψηφίσατε τὸ τέταρτον;

§132Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἐψήφισα ἐγώ. Συμπίπτει δὲ ἐγώ, πρῶτος νὰ τὸ ὑφίσταμαι. Βεβαίως λοιπόν, εἶναι 1613 ἑκατομμύρια. Ἀπὸ αὐτὰ πόσην ἔκπτωσιν θέλετε νὰ κάμω ὅτι ἐχειρίσθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ; Ἐχειρίσθη 150–200 ἑκατομμύρια δολλάρια. Τί ἔκαμον οἱ Κυβερνῶντες μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ Συναγερμὸς μὲ τὰ ὑπόλοιπα 1400–1500; Οὐδέν. Σχέδια μόνον μεγαλόπνοα εἰς τὸ χαρτί, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε ἐπραγματοποίησαν. Πρέπει δὲ νὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ὅτι μὲ τὴν διετίαν τῆς διακυβερνήσεως ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀπέκτησαν σάρκα καὶ ὀστᾶ τὰ διατυπωμένα εἰς τὸ χαρτὶ σχέδια, διὰ τὴν ἀνάτασιν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἕνα ἄλλο θέμα. Θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ ἡ οἰκονομία, χωρὶς ψυχολογίαν δὲν ὑφίσταται, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 7, διότι, ἐὰν δὲν ἐπιβαρύνει οὐσιαστικῶς τὸν λαόν, δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀδικεῖται. Λυποῦμαι διότι ὁ χρόνος δὲν μοῦ ἐπιτρέπει περισσοτέραν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Ἐλπίζω δὲ ἡ παρατήρησίς μου νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ἔχουσα οὕτω: Κύριε Πρόεδρε, διαπιστοῦντες ἔλλειψιν ἀπαρτίας, ὑποβάλλομεν σχετικὴν ἔνστασιν καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. Π. Τζαννετάκης, Ε. Κοθρῆς, Δ. Παπασπύρου, Ν. Ζορμπᾶς, Π. Πολυχρονίδης, Ι. Ζίγδης, Ε. Λουλακάκης, Σ. Ἀλλαμανῆς, Π. Ντεντιδάκης, Λ. Κουτσοπέταλος. Παρισταμένων τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν, θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος τῶν κυρίων βουλευτῶν. Παρακαλῶ, ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου, οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Σακκαλῆς καὶ Ε. Κοθρῆς. (Προσελθόντων τῶν ἀνωτέρω, ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ.

Β. ΒΥΖΑΣ).

Περατωθείσης τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου, διεπιστώθη ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας, καθόσον εὑρέθησαν παρόντες 99 βουλευταί, οἱ κ.κ.:

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἐλλείψει ἀπαρτίας, διὰ σήμερον, ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις, ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 1.15′ π. μ.)