1955.04.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 70η

Δευτέρα 4 Ἀπριλίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Λαχανοκηπουρῶν Δράμας «ὁ Ἅγιος Τρύφων», ζητοῦντος ὅπως χορηγηθῶσιν εἰς τοὺς λαχανοκηπουροὺς Δράμας δάνεια 5–10 χιλιάδων δραχμῶν, διὰ τὴν ἀγορὰν καὶ διατροφὴν ἐκ τῶν ὑποπροϊόντων τῆς παραγωγῆς των γαλακτοφόρων ἀγελάδων εὐγενοῦς καὶ βελτιωμένης ράτσας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Καλαμῶνος, ζητοῦντος ρυμοτόμησιν τοῦ χωρίου του πρὸς διαμόρφωσιν τῶν ἀναγκαίων οἰκοπέδων πρὸς στέγασιν 80 ἀστέγων οἰκογενειῶν καὶ διὰ τὴν ἀνέγερσιν βοηθητικῶν κτιρίων πρὸς ἐναποθήκευσιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων τῶν ἀγροτῶν κατοίκων. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος δι’ ὑπομνήματός της διαμαρτύρεται διὰ τὰ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ε. Γονῆ λεχθέντα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 17 Μαρτίου 1955 ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ νόμου 118» καὶ τὰ παρ’ αὐτοῦ ὑποστηριχθέντα ἐν σχέσει μὲ τὴν γενομένην κατάργησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ ὡς καὶ διὰ τὴν διαστροφὴν τῆς ἀληθείας σχετικῶς πρὸς τὴν Διεθνῆ Ὀργάνωσιν Ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Ν. Μαλλιάκας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐλαιοπαραγωγικῶν Συνεταιρισμῶν Σκοπέλου, Μεσαγροῦ, Παπάδου, Πλακάδου, Παλαιοκήπου καὶ τοῦ Παλαιοῦ Συνδέσμου Ἐλαιοκτηματιῶν Γέρας Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαίου καὶ ζητούντων ἀναθεώρησιν τῆς πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, καθορισμὸν τιμαριθμικῆς τιμῆς ἀσφαλείας αὐτοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς ἐγγάμων γυναικῶν ὑπαλλήλων ἐμπορικῶν καταστημάτων, ζητούσης ἀναγνώρισιν τοῦ δικαιώματος ἐθελουσίας ἐξόδου ἐφ’ ὅσον ἔχουν 30 ἐτῶν συνεχῆ ὑπηρεσίαν, μὲ πλήρη σύνταξιν ἐκ τοῦ Ι.Κ.Α. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ν. Ζωητοῦ καὶ Δ. Κουλαντζῆ, δικολάβων παρὰ τῷ Εἰρηνοδικείῳ Τολοφῶνος, ζητούντων τροποποίησιν τῆς περὶ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν νομοθεσίας ἐπὶ τῷ τέλει ἀσφαλίσεως εἰς αὐτὸ καὶ τῶν δικολάβων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Τζατζάνης, καταθέτει ἀναφορὰν μὴ ἐνταχθέντων ἐπὶ συμβάσει ὑπαλλήλων τοῦ Ο. Λ. Π. καὶ προστατευομένων ὑπὸ τῶν Ν. 751)48 καὶ 1836)51, ζητούντων ἔνταξιν αὐτῶν εἰς τὰς ὑπαρχούσας κενὰς ὀργανικὰς θέσεις τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ, ἐφ’ ὅσον ἔχουν τὰ αὐτὰ οὐσιαστικὰ καὶ τυπικὰ προσόντα μὲ τοὺς 15 ἐνταχθέντας ἤδη συναδέλφους των. Ὁ βουλευτὴς Κῶ κ. Ι. Ζερβᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀντ. Κόντη, ζητοῦντος τροποποίησιν τοῦ ἀπὸ 11) 6–3)7)54 Δ)τος, ἐπὶ τῷ τέλει μειώσεως τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου καταναλώσεως ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς 24 ΩΧΒ διὰ τὰς λαϊκὰς πολυκατοικίας Ρόδου καὶ εἰς 36 ΩΧΒ διὰ τὰ συνοικιακὰ μικροπαντοπωλεῖα, κουρεῖα κλπ. ἀντὶ τῶν διὰ τοῦ ὡς ἄνω Δ)τος καθοριζομένου 36 καὶ 72 ΩΧΒ ἀδιακρίτως δι’ ἁπάσας τὰς πόλεις ἢ κωμοπόλεις, κεντρικὰ ἢ συνοικιακὰ καταστήματα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Δ. Ἰωάννου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Β. Πνευματικοῦ ζητοῦντος ἀποζημίωσιν καὶ ἐπαγγελματικὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων, ὧν ἐπετάχθησαν τὰ αὐτοκίνητα κατὰ τὸν πόλεμον 1940–41 καὶ δὲν ἔτυχον μέχρι σήμερον οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως ἢ ἀποκαταστάσεως. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γονέων καὶ Κηδεμόνων σπουδαστῶν, Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν Ἰωαννίνων, Βόλου, Θεσσαλονίκης, Πατρῶν καὶ Ἡρακλείου Κρήτης, ζητούντων ψήφισιν τοῦ ἐκκρεμοῦντος νομοσχεδίου περὶ ἀναγνωρίσεως τῶν ἐν λόγῳ Σχολῶν. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν οἰνοπαραγωγικῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων Κρήτης, ζητούντων διευκόλυνσιν ἐξαγωγῶν Ἑλληνικῶν Οἴνων ὑπὸ οἱονδήποτε τύπον, ἀλλὰ προερχομένων ἀποκλειστικῶς ἐκ φυσικῆς ζυμώσεως σταφυλῶν μέσῳ τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Δημάρχων Πολυγύρου καὶ Μουδανιῶν καὶ τῆς Ἑνώσεως Ποδοσφαιρικῶν Σωματείων Χαλκιδικῆς ζητούντων συμμετοχὴν τῶν μαθητῶν εἰς τὸ διοργανωθὲν ποδοσφαιρικὸν πρωτάθλημα Χαλκιδικῆς. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν ἐργατοτεχνιτῶν καθαριότητος Δήμων καὶ Κοινοτήτων ζητούντων καθορισμὸν ὁρίου ἡλικίας ἐξόδου των ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τὸ 60ὸν ἔτος. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτ. Γραμματέων τοῦ Νομοῦ Θεσπρωτίας, ζητοῦντος ἵδρυσιν Ταμείου μισθοδοσίας τῶν Κοιν. Γραμματέων, ὑπαγωγὴν ἁπάντων τῶν Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν. 1726)51, ἑνοποίησιν τῶν ἤδη λειτουργούντων Ταμείων Συντάξεων καὶ λοιπὰ μέτρα πρὸς οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν αὐτῶν. Ὁ κ. Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τῆς διαχειρίσεως δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν περιουσιῶν προερχομένων ἐξ ἰδιωτικῶν βοσκῶν». Ὁ κ. Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ (Ὑφυπ. Ἐσωτερ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προαγωγῶν καὶ ἄλλων διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς Ἀνθ)στὰς τῆς Βασ. Χωροφυλακῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Διγενόπουλος, Α. Δεκῆς, Π. Οἰκονομίδης καὶ Α. Δρούλιας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς προσωπικῆς συντάξεως 1) εἰς τὴν Ἀγγελικὴν Κων. Μπουμπάρα καὶ 2) εἰς τὴν Τασίαν χήραν Βασιλείου Στεφανοπούλου καὶ τὰ ὀρφανὰ τέκνα αὐτοῦ Στέφανον καὶ θῆλυ ἀβάπτιστον». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Βουδούρης, Δ. Πετροπουλάκος, Γ. Τζαμαλούκας, Γ. Τζηρίδης, Ι. Λαμπρόπουλος, Α. Παπαχριστοδούλου καὶ Α. Ἀστεριάδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Ν. Δ. 136)1946 «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)11.5.1946 Ν. Δ. «περὶ Ἀγορανομικοῦ Κώδικος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Ε. Μπακλατζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς Ἐγχωρίου Βιομηχανίας καὶ Βιοτεχνίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἀναστασόπουλος, Π. Βουδούρης, Α. Φράγκος, Θ. Διακουμόπουλος, Ν. Κάρτσωνας, Δ. Λαντζούνης, Ι. Κοντοβράκης, καὶ Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Μεταξᾶς καὶ Ν. Μήτρου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς εἰς τὰς Ἀνωτάτας Γεωπονικὰς Σχολὰς μετεκπαιδευθέντας γεωπόνους πτυχιούχους Μέσων Γεωργικῶν Σχολῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Καλκάνης, Η. Ἀναστασόπουλος καὶ Δ. Λαντζούνης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς εἰς τὰς Ἀνωτάτας Γεωπ. Σχολὰς μετεκπαιδευθέντας Γεωπόνους πτυχιούχους Μέσων Γεωργικῶν Σχολῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τριανταφύλλης, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν Συλλογικῶν Διαφορῶν Ἐργασίας καὶ συστάσεως Ἐθνικοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου Κοινωνικῆς Πολιτικῆς» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ μέτρων προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Σταμούλης, Λ. Κατσιλάμπρος, Δ. Πετροπουλάκος καὶ Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Βουδούρης καὶ Γ. Τζαμαλούκας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως νέας οἰκοδομῆς ἐπὶ τοῦ χώρου ἔνθα τὸ παλαιὸν κτίριον τῆς ἐν Ρώμῃ Ἑλληνικῆς Πρεσβείας καὶ τῆς διαθέσεως αὐτῆς».

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀνεγέρσεως νέας οἰκοδομῆς ἐπὶ τοῦ χώρου ἔνθα τὸ παλαιὸν κτίριον τῆς ἐν Ρώμῃ Ἑλληνικῆς Πρεσβείας καὶ τῆς διαθέσεως αὐτῆς». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1357) 14.8.54, 1533)15.10.54, 1845)18.11.54, 1125)27. 7.54 καὶ 2009)4.12.54 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1357) 14.8.54, 1533)15.10.54, 1845)18.11.54, 1125)27. 7.54 καὶ 2009)4.12.54 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 28ης Ὀκτωβρίου 1935 «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐκπαιδευτικῆς καὶ Φιλανθρωπικῆς προνοίας παρὰ τῇ Πρεσβείᾳ Καΐρου» Ν. Δ)τος ὡς τοῦτο συνεπληρώθη καὶ ἐτροποποποιήθη διὰ τῶν ἀπὸ 25 Ἰανουαρίου 1936 τοιούτου καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1479 ἀπὸ 7 Αὐγούστου 1950 νόμου».

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 28ης Ὀκτωβρίου 1935 «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐκπαιδευτικῆς καὶ Φιλανθρωπικῆς προνοίας παρὰ τῇ Πρεσβείᾳ Καΐρου» Ν. Δ)τος ὡς τοῦτο συνεπληρώθη καὶ ἐτροποποποιήθη διὰ τῶν ἀπὸ 25 Ἰανουαρίου 1936 τοιούτου καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1479 ἀπὸ 7 Αὐγούστου 1950 νόμου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 389)31.3.54 καὶ 771)27.5.54 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 389)31.3.54 καὶ 771)27.5.54 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 395)1936 καὶ τοῦ ἀπὸ 28.5.30 Β. Δ)τος».

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 395)1936 καὶ τοῦ ἀπὸ 28.5.30 Β. Δ)τος». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἀρχείου ἐκδόσεως Ἑλλήνων συγγραφέων ἀπὸ τῶν ἀρχαίων χρόνων μέχρι τῆς ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως».

§16Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 10 παρέχεται ἐξουσιοδότησις, νὰ τροποποιοῦνται καὶ συμπληροῦνται αἱ λοιπαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ παρέχωμεν αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν τροποποιήσεως νόμων διὰ διαταγμάτων, διὰ λόγους ἀρχῆς. Πρέπει τὸ ἄρθρον νὰ διαγραφῇ καὶ ἂν παραστῇ ἀνάγκη τροποποιήσεως τοῦ νόμου, ἡ Βουλὴ εἶναι παροῦσα νὰ εἰσαγάγῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τροποποιητικὸν νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχωμεν ἐξουσιοδότησιν τροποποιήσεως νόμου διὰ διαταγμάτων.

§17Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Δέχομαι, κ. Πρόεδρε, τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 10.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτόν, διαγραφομένου τοῦ ἄρθρου 10, εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἀρχείου ἐκδόσεως Ἑλλήνων συγγραφέων ἀπὸ τῶν ἀρχαίων χρόνων μέχρι τῆς ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἐν ἀλλοδαπῇ Ἑλληνικῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων καὶ τῶν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ ἀλλοδαπῶν τοιούτων».

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ Ἑλληνικῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων καὶ τῶν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ ἀλλοδαπῶν τοιούτων», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ζίγδη. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς περιστολὴν καὶ κολασμὸν τῶν παρανόμων ἀγοραπωλησιῶν καπνοῦ». Ὁ κ. Θ. Διακουμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§21Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου ὑπουργόν, ὅπως κάμῃ δεκτὴν τροπολογίαν μας, περὶ καθορισμοῦ τοῦ χρόνου λήξεως τῶν ἀγορῶν καπνοῦ, ἵνα οὕτω ὁλοκληρωθῇ πλήρως ἡ προστασία τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ γενικῶς τοῦ καπνοῦ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ νὰ μείνῃ ἱστορικὸν γεγονὸς διὰ τὰ Κοινοβουλευτικὰ χρονικὰ ἡ λῆψις μέτρων διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σπουδαιοτέρου ἐθνικοῦ προϊόντος, τοῦ καπνοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§23Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως καθορισθῇ ὁπωσδήποτε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡμερομηνία λήξεως τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ καπνεμπορίου διὰ τὰ καπνὰ ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Τὸ μέτρον τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ταχυτέραν ἀπορρόφησιν τῶν καπνῶν καὶ θὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς παραγωγοὺς ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχονται.

§24Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ λάβῃ σχετικὰ μέτρα, θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της τὰ προταθέντα ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως μέτρων πρὸς περιστολὴν καὶ κολασμὸν τῶν παρανόμων ἀγοραπωλησιῶν καπνοῦ». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας καὶ συστάσεως ἐθνικοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου κοινωνικῆς πολιτικῆς».

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας καὶ συστάσεως ἐθνικοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου κοινωνικῆς πολιτικῆς». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας».

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α. Ν. 854)1937 «περὶ ἐπισκευῆς τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀνακτόρου (τέως Κυβερνείου κλπ.) καὶ ρυθμίσεως τῆς στεγάσεως τῆς Κεντρικῆς Διοικήσεως τοῦ Σώματος τῶν Ἑλλήνων Προσκόπων», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, εἰς βʹ συζήτησιν, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α. Ν. 854) 1937 «περὶ ἐπισκευῆς τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀνακτόρου (τέως Κυβερνείου κλπ.) καὶ ρυθμίσεως τῆς στεγάσεως τῆς Κεντρικῆς Διοικήσεως τοῦ Σώματος τῶν Ἑλλήνων Προσκόπων». Βʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 2312)1953». Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§34Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ ἤθελον, κ. Πρόεδρε, νὰ διατυπώσω ἐν τῷ συνόλῳ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔχω νὰ κάμω, χωρὶς νὰ ἐπανέρχωμαι ἐπὶ τοῦ βήματος ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἄρθρου.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποτελεῖ μίαν καταστρατήγησιν αὐτό, πάντως δικαίωμά σας εἶναι.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐζήτησα, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον, τὴν ἄδειαν νὰ διατυπώσω συνολικῶς τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου, καὶ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι χρήσιμον, καὶ ἀναγκαῖον καίτοι προηγήθη ἐξαντλητικὴ ἀνάπτυξις τῶν ἀπόψεων ἑτέρου συναδέλφου, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ραδιοφωνίας, διότι τὸ θέμα τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν διὰ τὸν τόπον μας, καὶ πρέπει νὰ τύχῃ λεπτομεροῦς συζητήσεως καὶ ἐπεξεργασίας ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Κατὰ τὴν πρώτην περίοδον ὑπέβαλε καὶ ἐψήφισεν ἕνα νόμον περὶ Ραδιοφωνίας, τὸν ὁποῖον εἰσηγήθη ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Σιφναῖος, τὸν νόμον δὲ τοῦτον ζητεῖ νὰ μεταβάλῃ ὁ σημερινὸς ὑπουργός, κατόπιν τοῦ ἀνασχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐμφανίσεώς της, ὑπὸ τὴν νέαν της μορφήν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι, νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν μὲ εἶχεν εὕρει σύμφωνον, οὔτε ὁ προηγούμενος νόμος τοῦ κ. Σιφναίου, καὶ τὰς ἀντιρρήσεις μου, τότε εἶχα τὴν εὐκαιρίαν ἐκτενῶς νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τοῦ Σώματος· θὰ πρέπει δὲ τὸ θέμα τῆς Ραδιοφωνίας νὰ ἀντιμετωπισθῇ εἰς τὴν βάσιν του καὶ ὄχι ἐν ὄψει συγκεκριμένων διατάξεων, αἱ ὁποῖαι τυχὸν ἀναφέρονται εἰς ὡρισμένα θέματα δευτερευούσης σημασίας. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὁ προκάτοχος ὑπουργός, τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἰσήγαγεν ὡρισμένας καινοτομίας εἰς τὴν μέχρι τότε ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, αἱ ὁποῖαι ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ καταστήσουν ἐνεργοτέραν τὴν παρέμβασιν τοῦ Κράτους εἰς τὰ θέματα τῆς ραδιοφωνίας. Εἰδικώτερον θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὁ προηγούμενος νόμος εἶχε μεταβάλει τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἴσχυεν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν γεν. διευθυντήν, τὸν ὁποῖον μετέβαλον ἀπὸ μόνιμον ὑπάλληλον εἰς μετακλητόν. Τὸ θέμα τοῦτο, ἐὰν δηλαδή, ὁ γενικὸς διευθυντής, θὰ εἶναι ἐπὶ συμβάσει, μόνιμος, ἢ μετακλητός, νομίζω, ὅτι συνδέεται μὲ τὸ πρόβλημα τῆς αὐτοτελείας τοῦ Κρατικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας. Διότι, ὅταν ὁ γενικὸς διευθυντής, ὁ ὁποῖος προΐσταται τοῦ Ἱδρύματος, εἶναι μετακλητός, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχει ἀσφάλειαν παραμονῆς εἰς τὴν θέσιν του, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἔχῃ ἰδίαν πολιτικὴν καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ Ἵδρυμα, τοῦ ὁποίου προΐσταται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀνεξάρτητον. Παρὰ ταῦτα ἡ νέα συναγερμικὴ Κυβέρνησις ζητεῖ σήμερον νὰ μεταβάλῃ τὸ καθεστὼς τοῦτο. Καὶ εὐλόγως ἐρωτᾷ κάθε εἷς: Τί ἐπιδιώκει μὲ τὴν μεταβολὴν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις; Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν μὲ τὴν μεταβολὴν αὐτήν, ἡ κατάστασις μετεβάλλετο ἐπὶ τὸ καλύτερον. Ἐὰν ἐπετυγχάνετο μία ὑπηρεσιακὴ ἐξασφάλισις τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ, ὁπότε οὗτος θὰ καθίστατο κάπως ἀνεξάρτητος καὶ τὸ ἵδρυμα θὰ ἀπέκτα οὐσιαστικὴν αὐτοτέλειαν καὶ ἀνεξαρτησίαν. Δυστυχῶς, ὅμως, κύριοι, ὅπως κατέστη σαφές, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ἄλλον φαίνεται σκοπὸν τείνει, καθιστῶν τὴν θέσιν ταύτην, θέσιν ἐπὶ συμβάσει. Χαρακτηριστικὸν εἶναι μάλιστα, ὅτι ἐνῷ διὰ τοῦ πρώτου σχεδίου προεβλέπετο, ὅτι ἡ θέσις τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ, θὰ ἐγίνετο θέσις ἐπὶ συμβάσει διαρκείας ἑνὸς ἔτους, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἐζήτησε δι’ ἰδικῆς του τροπολογίας, ὅπως ἡ σύμβασις εἶναι τριετοῦς διαρκείας. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ δοθῇ ἄλλη ἑρμηνεία, ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔδωσε καὶ ἄλλος συνάδελφος, ὅτι δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται πλέον, ὅτι δὲν εἶναι ἀσφαλὲς τὸ ἔδαφος, ὑπὸ τοὺς πόδας της, καὶ ἐπιζητεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸν γενικὸν διευθυντὴν της τρία χρόνια ἀκόμη. Διότι, κατὰ τὰ λοιπὰ τὸ σχέδιον νόμου, οὐδὲν περιλαμβάνει, τὸ ὁποῖον νὰ δίδῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς ἰσχὺν τὴν αὐτοτέλειαν καὶ αὐτονομίαν τοῦ Ἱδρύματος, τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις ὅλαι αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἐσεβάσθησαν. Ἄλλως, νομίζω, ὅτι οὐδὲν νόημα, θὰ εἶχε καὶ καθ’ ἑαυτὴν ἡ μεταβολὴ καὶ πρὸ παντὸς ἡ τροπολογία τῆς τελευταίας ὥρας ἢ αὐξάνουσα τὴν διάρκειαν τῆς θητείας. Μετὰ τὸ θέμα τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ, τίθεται τὸ θέμα τοῦ προσωπικοῦ τῆς ραδιοφωνίας, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἀκόμη ἐκκρεμές. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας τοῦ βίου της, εἶχε ψηφίσει τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ἱδρύματος καὶ εἶχεν ἀρχίσει νὰ τὸν ἐφαρμόζῃ. Ὅταν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, κατήργησε τὸν ἰσχύοντα Κανονισμὸν καὶ ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ νέον. Εἶναι δὲ ἐξαιρετικὰ δυσάρεστον τὸ γεγονός, ὅτι 2½ ἔτη ἀφ’ ὅτου ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν κατώρθωσεν νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἔνταξιν καὶ τακτοποίησιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς ραδιοφωνίας. Ἴσως νὰ ὀφείλεται τοῦτο, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἐπῆλθεν ἐσωτερικὴ ρῆξις εἰς τὸ στρατόπεδον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, γεγονός εἶναι, ὅτι τὸ προσωπικὸν τῆς ραδιοφωνίας δὲν ἔχει ἐνταχθῆ καὶ δὲν ἀπεκατεστάθη ἡ ἀναγκαία ὑπηρεσιακὴ τάξις, ὥστε νὰ κατορθώσῃ τὸ Ἵδρυμα νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν του. Ἐδόθησαν ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς ραδιοφωνίας. Τὸ θέμα εἶναι ποία ἦτο ἡ πολιτικὴ τῆς Συναγερμικῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ θέματος τοῦ προσωπικοῦ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ, ἄρα ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιβαρύνσεων τοῦ Ἱδρύματος ἐκ τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ. Ὁ κ. Σιφναῖος εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι διὰ τοῦ νόμου του θὰ ἐπήρχωντο οἰκονομίαι καὶ ὄντως εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἐπὶ τῆς ὑπουργίας του ἐμειώθη κατά τι ὁ ἀριθμὸς τοῦ προσωπικοῦ ἂν καὶ εἶναι ἀντιστοίχως ἀληθές, ὅτι παραλλήλως τὰ ἔξοδα τοῦ προγράμματος ηὐξήθησαν δυσαναλόγως. Πρέπει ὅμως νὰ τονισθῇ, ὅτι ἀπὸ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἡ νέα Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἤρχισε τὸ ἔργον της εἰς τὸν τομέα τῆς ραδιοφωνίας, ἐνεφανίσθη σημαντικωτάτη αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε μίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἱδρύματος διὰ μισθοδοσίαν ὑπερβαίνουσαν τὸ 70%. Θὰ ἀναφέρω τρεῖς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους, νομίζω, ὅτι κανεὶς δὲν δύναται νὰ διαψεύσῃ. Τὸ τέλος τοῦ 1952, ὅτε ἡ Κυβέρνησις Συναγερμοῦ ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, οἱ ὑπάλληλοι ἦσαν 1100. Ἐξ αὐτῶν προεβλέπετο ἡ ἀπόλυσις 100. Ὁ κ. Σιφναῖος ἐμείωσε τὸν ἀριθμὸν εἰς 730. Σήμερον οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ Ἵδρυμα εἶναι 1.400 περίπου.

§37Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἀριθμός.

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ συνολικοῦ προσωπικοῦ. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπιθυμῇ νὰ διαψεύσῃ τὸν ἀριθμὸν νὰ μᾶς δώσῃ τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον νομίζει ἀκριβῆ.

§39Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Ἀναγνώσατέ τα. (Ἐγχειρίζεται εἰς τὸν ὁμιλοῦντα σχετικὴ κατάστασις).

§40Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ κάμετε σεῖς τὰς διευκρινήσεις. Δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ μελετήσω τὴν κατάστασιν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς παρακολουθήσω. Μὲ ἐνδιαφέρει ἄλλωστε ἡ κεντρικὴ γραμμὴ τῆς ἐν προκειμένῳ πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ θέλω νὰ βεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι ἐσχάτως ἔχομεν ὁπωσδήποτε σημαντικὴν αὔξησιν τοῦ ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ. Καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διωρίσθησαν ἄνευ διαγωνισμοῦ, κατὰ τὴν ἐλευθέραν κρίσιν τῶν διοικούντων τὸ Ἵδρυμα. Προκαλῶ, τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖος διαγωνισμὸς ἐγένετο.

§41Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Οἱ τεχνικοὶ καὶ ἐκφωνηταὶ διωρίσθησαν κατόπιν διαγωνισμοῦ.

§42Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ ὅσα ἀνέφερον, ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ὁ κ. ὑπουργός, νὰ ἐπικαλῆται τὰ «φιλανθρωπικὰ» αἰσθήματά του. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπολύει ὑπηρετοῦν προσωπικὸν ἐπιδεικνύει οὕτω αἰσθήματα φιλανθρωπικά, καὶ σέβεται καθ’ ἃ ἔχει χρέος μίαν κοινωνικὴν ἀνάγκην. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μέχρι τοῦ σημείου νὰ διορίζωμεν τοὺς ἡμετέρους καὶ νὰ ἐπικαλούμεθα τὴν κοινωνικήν μας εὐαισθησίαν ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Ἄλλωστε ἐὰν θέλῃ νὰ ἀποδείξῃ τὴν φιλανθρωπίαν της ἡ Κυβέρνησις, θὰ ὤφειλε νὰ τὴν ἐπιδείξῃ ἔναντι ὅλων τῶν κατηγοριῶν τῶν ἐργαζομένων, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι χιλιάδες ἐργαζομένων ἐρρίφθησαν εἰς τοὺς δρόμους. Εἰς τὸν τόπον μας εἴχομεν συνηθίσει νὰ σεβώμεθα τὴν θέσιν τῶν ἐργαζομένων καὶ εἶναι πρωτοφανές, τὸ γεγονός, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἐρρίφθησαν μὲ μεγίστην σκληρότητα ἐργαζόμενοι εἰς τοὺς δρόμους, ἐνῷ οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως ὑπερηφανεύοντο δι’ αὐτό. Ἀναντιρρήτως, κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα τοῦ προσωπικοῦ, τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πέραν τούτου, ὅμως ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τοῦ προσωπικοῦ εἰς τὸ Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας, ἔχει δύο σκέλη. Ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν εἶναι ἐπιβάρυνσις ἀπὸ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην ἐπιβάρυνσις ἐκ τοῦ προγράμματος. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ δώσω ὡρισμένους ἀριθμοὺς εἰς τὸ Σῶμα. Σύμφωνα μὲ τὰς πληροφορίας μου, τὸ 1952 αἱ ἀμοιβαὶ τῶν ἐκτελεστῶν προγράμματος ἀνήρχοντο εἰς 350 ἑκατ. δραχμὰς μηνιαίως. Τὸ 1953 ἀνῆλθον εἰς 450 ἑκατ. καὶ τὸ 1955 εἰς 900 ἑκατ. Καὶ εἶναι μὲν ἀκριβές, ὅτι ἐσημειώθη αὔξησις τῶν ὡρῶν προγράμματος. Πρέπει ὅμως, νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ τρίτον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον πρὸς δικαιολογίαν της ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, μεταδίδει δίσκους κλασσικῆς μουσικῆς, ἡ δὲ ἐπαύξησις τῶν δύο ἑτέρων προγραμμάτων, οὐδόλως δύναται νὰ πλησιάσῃ πρὸς τὴν ἀναλογίαν τῆς αὐξήσεως τῶν ἐξόδων αὐτῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἀναλογία 3 πρὸς 1. Θὰ γνωρίζητε δέ, ἀσφαλῶς, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐκτελεστῶν ἀφήνεται εἰς τὴν ἀπόλυτον διακριτικὴν εὐχέρειαν τῶν διοικούντων τὸ Ἵδρυμα, καὶ κατὰ συνέπειαν, εὔκολον εἶναι ὅταν ὑπάρχῃ πρόθεσις νὰ γίνῃ κατάχρησις καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο. Οὕτω, τοποθετεῖται, κ. συνάδελφοι, τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοῦ, ἐν τῇ γενικότητί του. Ὁ παρὼν νόμος πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι ἀντιμετωπίζει εἰδικὰς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι συνδέονται πρὸς τὸ προσωπικόν. Νομίζω, ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς κυριωτέρους λόγους, οἱ ὁποῖοι ὤθησαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸν εἰσηγηθῇ εἶναι ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ξεκαθαρίσῃ ὡρισμένας προσωπικὰς περιπτώσεις, ἀτόμων ὑπηρετούντων εἰς τὸ Ἵδρυμα, αἱ ὁποῖαι περιεπλάκησαν λόγῳ τῆς παρεμβάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ὀρθῶς ἐλέχθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκκαθάρισιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς της διέφυγον ἀπὸ τὸν προηγούμενον νόμον. Εἰδικώτερον τὸ ἄρθρον 18 παράγραφος 12 «διευκρινίζει» μίαν περίπτωσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔχει ἤδη ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ προηγούμενος νόμος 2312) 1953 ὑπῆρχον ὡρισμένοι ἀνώτατοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἤδη ἐνταχθῆ. Ἡ ἔνταξις καὶ αὐτῶν ἠκυρώθη διὰ τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος προέβλεπε νέαν ἔνταξιν καὶ ἄφησε τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς εἰς τὸ ἔλεος τῶν διοικούντων τὸ Ἵδρυμα, οἱ ὁποῖοι φυσικὰ τοὺς ἀπέλυσαν ἀφοῦ δὲν ἦσαν ἡμέτεροι. Οὗτοι προσέφυγον εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη, ὅτι ἦτο παράνομος ἡ ἀπόλυσις, διότι διὰ νὰ ἀπολυθοῦν ἔπρεπε προηγουμένως νὰ γίνουν αἱ νέαι ἐντάξεις. Τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐπιχειρεῖ νὰ ἀνατρέψῃ ὁ νέος νόμος. Ἐπίσης περιλαμβάνεται διάταξις, ἡ ὁποία μειώνει τὸ ὅριον ἡλικίας ἀπὸ 65 εἰς 60 ἔτη, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ ὡρισμένους ἀνεπιθυμήτους. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ὁ συνδυασμὸς ἀφ’ ἑνὸς τῆς γενικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τοῦ προσωπικοῦ μὲ τὰς ἐπὶ μέρους φαύλους προσωπικὰς διατάξεις, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει καὶ εἰς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε ἀποτελεῖ γενικωτέραν της ἐπιδίωξιν. Προσπαθεῖ νὰ καταστήσῃ τὸ προσωπικόν, ὑποχείριον καὶ δέσμιον εἰς τὰς ὀρέξεις καὶ τὰς διαθέσεις της, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ τὸ τελευταῖον τυχὸν ἐναπομεῖναν ἴχνος ἀνεξαρτησίας μέσα εἰς τὸ Ε.Ι.Ρ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κ. συνάδελφοι, δὲν ἀντέχω εἰς τὸν πειρασμόν, νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλεν ὁ Πρόεδρος τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ὁ κ. Σ. Βενιζέλος, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν 9.3. 51 πρὸς τὸ Ε.Ι.Ρ. καὶ εἰς τὴν ὁποίαν θέτει τὰς γενικὰς γραμμάς, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἀκολουθηθοῦν κατὰ τὴν ἔνταξιν τοῦ προσωπικοῦ. Ἡ ἀντιπαραβολὴ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον καὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε κατευθυντήριον γραμμὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι περισσότερον εὔγλωττος ἀπὸ κάθε ἀγόρευσιν. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο, ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ε.Ι.Ρ. καὶ ἐν ὄψει τῆς ὁριστικῆς ἐντάξεως τοῦ προσωπικοῦ, θέτει τὰς κάτωθι γενικὰς γραμμάς.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

Ἀριθ. πρωτ. 4099. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαρτίου 1951 Πρὸς Τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας Ἐνταῦθα Προκειμένης τῆς ὁριστικῆς ἐντάξεως τοῦ καθ’ ἡμᾶς προσωπικοῦ εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου προβλεπομένας ὀργανικὰς θέσεις καὶ ἐν ὄψει τῆς ἐνεργουμένης ἤδη δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1171 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προσωρινῆς μισθολογικῆς τοιαύτης, θεωροῦμεν σκόπιμον ὅπως ἐν τῇ προσπαθείᾳ τῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς Ραδιοφωνίας τηρηθῶσιν ἀπαρεγκλίτως αἱ ἑξῆς ἀρχαί: 1) Οὐδεὶς ἐπιτρέπεται νὰ κατέχῃ θέσιν εἰς τὸ Ε.Ι.Ρ. ἐὰν στερῆται ἀπολυτηρίου τοὐλάχιστον Γυμνασίου, ἐξαιρέσει φυσικὰ τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ καὶ ὡρισμένων τεχνικῶν ἰδίως εἰδικοτήτων. Ἅπαντες οἱ στερούμενοι τῶν προσόντων τούτων δέον νὰ ἀπολυθῶσιν, ἐντὸς τὸ πολὺ 15 ἡμερῶν, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑπηρετοῦν εἰς Ὀργανισμὸν τῆς σημασίας τοῦ Ε.Ι.Ρ., στελέχη στερούμενα στοιχειωδῶν προσόντων. 2) Εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ λόγους κοινωνικῆς δικαιοσύνης νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ἵδρυμα συνοικοῦντα πρόσωπα τῆς αὐτῆς οἰκογενείας, ὅταν ὑπάρχουν οἰκογένειαι θυμάτων στερούμεναι καὶ τοῦ ἐλαχίστου πόρου ζωῆς, ἢ ἔφεδροι πολεμισταὶ στερούμενοι θέσεως. Ἡ ἐντὸς 15)θημέρου ἀντικατάστασις τοῦ προσωπικοῦ τούτου δέον νὰ ἐκτελεσθῇ ἄνευ ἐξαιρέσεων ὑπ’ εὐθύνῃ τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ καὶ τοῦ Διοικ. Συμβουλίου τοῦ Ἱδρύματος. 3) Εἶναι ἐπίσης ἀπαράδεκτον νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Ἵδρυμα ὑπάλληλοι μὴ ἐκπληρώσαντες τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις, μαθηταί, φοιτηταὶ κλπ., ἐνῷ ὑπάρχουν ἔφεδροι τοῦ νόμου 751. Οἱ τῆς κατηγορίας ταύτης ἐπίσης ἐκτὸς τῶν μαθητευομένων τεχνιτῶν δέον νὰ ἀπολυθῶσιν ἀμέσως, παρακαλῶ δέ, ὅπως πίναξ τῶν γενομένων ἀπολύσεων μοὶ ὑποβληθῇ. 4) Διὰ λόγους προφανεῖς ἀναγομένους εἰς τὴν κατάταξιν τῶν ἀξιῶν τοῦ Τύπου καὶ τὴν σοβαρότητα τοῦ Ε.Ι.Ρ. οὐδεὶς ὑπάλληλος πρέπει νὰ καταλάβῃ βαθμὸν ἀνώτερον τοῦ Εἰσηγητοῦ ἐφ’ ὅσον στερεῖται Πανεπιστημιακοῦ ἢ ἰσοτίμου διπλώματος. 5) Τὰ τυχὸν δημιουργηθησόμενα κενὰ εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας θὰ πληρωθῶσιν ὑπὸ ἐφέδρων τοῦ νόμου 751 ἐφ’ ὅσον οὗτοι κέκτηνται τῶν ἀπαιτουμένων προσόντων καὶ εἰδικοτήτων. Ἡ πρόσληψις δέον κατὰ κανόνα νὰ γίνεται δι’ ἐξετάσεων. 6) Εἰς τοὺς ἀπομακρυσμένους δέον νὰ δοθῇ ἡ νόμιμος ἀποζημίωσις, συμφώνως τῷ νόμῳ 2112.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι τοῦ Μαρτίου τοῦ 1951 καὶ ἀναφέρεται εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἔνταξις τοῦ ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ. Ἐὰν τὸ ἀνέγνωσα, κ. συνάδελφοι, τὸ ἔπραξα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλος τρόπος ἀντιμετωπίσεως τῶν θεμάτων τούτων, τρόπος ὀρθότερος καὶ καλύτερος ἀπὸ τοῦ νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἡμέτεροι.

§43Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Μήπως εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς πληροφορήσητε, κ. συνάδελφε, ἐὰν μετὰ τὴν λῆψιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ἐκ μέρους τοῦ Ἱδρύματος, διωρίσθη κανεὶς εἰς τὸ Ἵδρυμα προερχόμενος ἀπὸ τὸν νόμον 751; Διότι ἐγὼ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι δὲν ἐγένετο οὐδεὶς δεκτός, ἀπολύτως οὐδείς. Ὥστε τὸ ἔγγραφον αὐτό, νομίζω, ὅτι ἔχει μόνον φιλολογικὴν σημασίαν.

§44Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν μετὰ τὸν Μάρτιον 1951 ἦσαν ἀποκλειστικῶς προστατευόμενοι τοῦ νόμου 751. Δύναμαι ἐὰν θέλετε νὰ παράσχω καὶ περισσότερα στοιχεῖα εἰς τὸν συνάδελφον, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον ἐνδιαφέρει εἶναι, τὶ πράττει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Καί, νομίζω, ὅτι μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ δὲν ἔδωσε δείγματα, ὅτι ἔναντι τοῦ προσωπικοῦ ἐπιθυμεῖ νὰ σταθῇ εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ προορισμός της τὴν τάσσει. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ὅταν θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος Ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος ἑτοιμάζεται, καὶ φθάσωμεν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ προσωπικοῦ, ἐὰν βεβαίως ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ τὴν κρίσιν αὐτήν, θὰ εἶναι πολὺ περισσότερον δικαία καὶ περισσότερον ἀμερόληπτος. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἔστω καὶ διὰ τὸ μέλλον ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, θὰ δυνηθῇ νὰ παράσχῃ εἰς τὸ Σῶμα τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἀφοῦ ὁπωσδήποτε οἱ ὑπάλληλοι περισσεύουν, δὲν θὰ προχωρήσῃ εἰς νέους διορισμούς, ἄλλως οἱ σήμερον διοριζόμενοι ὑπάλληλοι θὰ παραμείνουν καὶ νὰ φύγουν οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλὰ χρόνια ὑπηρεσίας. Ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ θίξω, διότι ἐτονίσθη εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ διότι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἔφερε πρὸς συζήτησιν χωρὶς ἴσως νὰ εἶχε θέσει ἐν ὄψει τοῦ συζητουμένου νόμου, εἶναι τὸ τεχνικὸν θέμα καὶ εἰδικώτερον τὸ θέμα τοῦ σταθμοῦ τῶν 150 K.W. Ὁ ἀξιότιμος κ. Σιφναῖος, διακόπτων τὸν κ. ὑπουργόν, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τοποθετήσῃ τὸ θέμα ὀρθῶς κατὰ βάσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ νὰ εἶναι περισσότερον ἐνημερωμένον τὸ Σῶμα καὶ ἡ κοινὴ γνώμη, νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν ἀνασκοπῶν, τρόπον τινά, τὰ πράγματα, νὰ εἴπω, τί ἔγινεν ἀπὸ τὸ 1950 μέχρι σήμερον ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς εἰς τὸν τομέα ραδιοφωνίας. Τὸν Μάϊον τοῦ 1950 ὑπῆρχεν ἀπὸ πλευρᾶς ραδιοφωνίας ἡ ἑξῆς κατάστασις: Εἰς τὰς Ἀθήνας ἐλειτούργει ὁ ἀπὸ τοῦ 1938 ἐγκατασταθεὶς σταθμὸς τῆς Τελεφοῦνκεν ἰσχύος 15 K.W., ὁ ὁποῖος εἰς τὴν πραγματικότητα, λόγῳ κακῆς συντηρήσεως καὶ παλαιότατος, ἐλειτούργει μὲ ἰσχὺν 8 K.W. Ἐπίσης, ὑπῆρχεν ἕνας σταθμὸς βραχέων κυμάτων R.C.A., ἰσχύος 7½ K.W. ὁ ὁποῖος λειτουργεῖ εἰς τὴν πραγματικότητα μὲ ἰσχὺν 5 K.W. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὑπῆρχεν ἕνας σταθμὸς ἐπ’ αὐτοκινήτου ἰσχύος 2 K.W. παλαιὸς καὶ κακῶς συντηρημένος, ὁ ὁποῖος στοιχειωδῶς ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰς μεταδόσεις τῆς Πρωτευούσης τῆς Β. Ἑλλάδος. Τέλος, δέ, εἰς τὰς Πάτρας, ὑπῆρχεν ἕνας μικρὸς ἐρασιτεχνικὸς σταθμὸς ἰσχύος 150 Βάτ (W). Κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1950, ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἐπερατώθη ἡ ἐγκατάστασις εἰς τὰ Λιόσια ἑνὸς Ἀμερικανικοῦ σταθμοῦ ἰσχύος 50 K.W., τοῦ ὁποίου τὰ ἐγκαίνια ἐγένοντο τὴν 25.3.51. Ἐν συνεχείᾳ ὑπεγράφησαν αἱ συμβάσεις μὲ ἰταλικοὺς οἴκους διὰ τὴν προμήθειαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοῦ πομποῦ τῶν 150 K.W. τοῦ σήμερον λειτουργοῦντος καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῶν 4 πομπῶν 5 K.W. οἱ ὁποῖοι προεβλέφθη νὰ τοποθετηθοῦν ἀνὰ εἷς εἰς τὴν Κομοτηνήν, Θεσσαλονίκην, Χανιὰ καὶ Ρόδον. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ τρόπος προμηθείας τοῦ σταθμοῦ 150 K.W. ὑπῆρξεν, ὅπως πανταχόθεν ὁμολογεῖται ἀπολύτως ἄψογος. Διότι ἐτηρήθησαν ὅλαι αἱ διατυπώσεις καὶ αἱ διαδικασίαι. Ἔγινε διεθνὴς διαγωνισμὸς καὶ ἐπανειλημμένως συνεστήθησαν Ἐπιτροπαί, εἰς τὰς ὁποίας μετέσχον ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι Ἕλληνες καὶ ξένοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ ἔχουν γνώμην καὶ μόνον μετὰ τὴν ὅλην αὐτὴν ἐπεξεργασίαν, ἐγένετο ἡ προμήθεια. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀκούσητε ποία διαφορὰ ὑπῆρξε μεταξὺ τοῦ σταθμοῦ τῶν 50 K.W. καὶ τοῦ σταθμοῦ τῶν 150 K.W. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικά, ἀποφεύγω περισσοτέρας τεχνικὰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐσκότιζον τὸ θέμα. Ὁ σταθμὸς τῶν 50 K.W. ἠκούετο μέχρι τῆς Κομοτηνῆς μὲ ἔντασιν 250 μικροβόλτ, καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μὲ ἔντασιν 450 μικροβόλτ. Ὁ δὲ σταθμὸς τῶν 150 K.W. ὁ σήμερον λειτουργῶν σταθμός, περὶ τῆς προμηθείας τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος, ἀκούεται σήμερον μέχρι τῆς Κομοτηνῆς μὲ 1,5–2 μιλιβόλτ, ὄχι μικροβόλτ, καὶ μέχρι Θεσσαλονίκης ἐπίσης μὲ 1,5–2 μιλιβόλτ. Ἐὰν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν ὅτι δι’ ὑποφερτὴν λῆψιν πρέπει νὰ ἔχωμεν πεδίον τοὐλάχιστον ἑνὸς μιλιβόλτ, ἀντιλαμβάνεται κανείς, ὅτι τὰ 430 μικροβόλτ, δηλαδή, 0,443 μιλιβόλτ, ἦσαν ὅλως διόλου ἀνεπαρκῆ. Βεβαίως, ὀρθότατα ἐλέχθη καὶ δὲν ἀποτελεῖ τοῦτο τίποτε τὸ νέον, ὅτι ἡ ἐδαφολογικὴ σύστασις τῆς Ἑλλάδος, εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν, νὰ ἀκούεται καὶ ὁ ἰσχυρότερος σταθμὸς τοῦ κόσμου εἰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Πρὸς τὸν σκοπὸν ἄλλωστε τοῦτον ἡ Κυβέρνησίς μας ἀρχῆθεν ἐπρογραμματίσθη διὰ τὴν ραδιοφωνίαν, τὴν προμήθειαν, καὶ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῶν μικρῶν σταθμῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ κύριον λόγον ἀποτελοῦν σταθμοὺς ἀναμεταδόσεως τῶν προγραμμάτων τοῦ Κεντρικοῦ Ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ καὶ δευτερευόντως τοπικοὺς ραδιοφωνικοὺς σταθμοὺς μὲ εἰδικὸν πρόγραμμα ἐκπομπῆς. Ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν δεδομένων, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἐμέ, ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἀκατανόητον καὶ ἐκπληκτικὸν τὸ ξέσπασμα τοῦ κ. ὑπουργοῦ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ ποταπῶν ψευδῶν δι’ ἐκείνους, προφανῶς, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν περὶ τεχνικῶν ἐξελίξεων καὶ εἶπεν, ὅτι ὡς ἁρμόδιος ὑπουργός, ἐντρέπεται νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ὁ σταθμὸς τῶν 150 K.W. ἐτέθη εἰς λειτουργίαν, διότι λέγει, τίποτε δὲν μετεβλήθη. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος διὰ νὰ κρίνω τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως. Θέλω ὅμως νὰ εἴπω, ἐπειδὴ ἔζησα τὴν ἱστορίαν τῆς ραδιοφωνίας, ὅτι δύναμαι νὰ ἐνθυμηθῶ ὡρισμένα ἀνάλογα παλαιὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἀνάγονται ὅτι, εἰς τὸ 1951, τὴν ὅλην πολεμικὴν ἐναντίον τοῦ σταθμοῦ τῶν 150 K.W. ἤσκει ἡ ἑταιρεία Τελεφοῦνκεν, ἡ ὁποία ἀπὸ τότε ἐπεδίωκε νὰ πάρῃ εἰς χεῖρας της τὴν Ἑλληνικὴν Ραδιοφωνίαν. Καὶ τότε κατεβλήθη συστηματικὴ καὶ ἐπίμονος προσπάθεια νὰ γίνῃ διαβλητὴ κατὰ τὸν οἱονδήποτε δυνατὸν τρόπον, μὲ ὅλα τὰ μέσα, θεμιτὰ καὶ ἀθέμιτα, ἡ προμήθεια τοῦ σταθμοῦ τῶν 150 K.W. Θέλω νὰ πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ προμήθεια καὶ ἡ θέσις εἰς λειτουργίαν τοῦ σταθμοῦ τῶν 150 K.W., ἀποτελεῖ κέρδος διὰ τὴν χώραν μας, καὶ διότι τεχνικῶς ὑστεροῦμεν σημαντικώτατα, ἀλλά, καὶ διότι, ἐπὶ τέλους ἐτέθη τέρμα οὐσιαστικῶς, εἰς τὴν ἐπίμονον προσπάθειαν τῆς Τελεφοῦνκεν, ἡ ὁποία ἐπωφελουμένη τυχὸν τεχνικῶν ἀδυναμιῶν τοῦ Ε.Ι.Ρ. ἐπιδιώκει—καὶ ἀποτελεῖ τοῦτο ἐπίμονον μακρὰν προσπάθειάν της —νὰ θέση ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν της τὴν Ἑλληνικὴν Ραδιοφωνίαν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι πρέπει ἀκόμη νὰ θίξω ἕνα ἄλλο γενικώτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἴσως δὲν εἶναι εὐρύτερον γνωστόν. Μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἐκπροσώπων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς ἔχει ὑπογραφῆ ἀπὸ 2 Ἰουλίου 1948 σύμβασις, δυνάμει τῆς ὁποίας προεβλέφθη ἡ δημιουργία αὐτονόμου καὶ ἀνεξαρτήτου ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο αὐτόνομος καὶ ἀνεξάρτητος διὰ νὰ μὴ ὑπόκειται εἰς τὸν ἐπηρεασμὸν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων. Προεβλέφθη δέ, ὅτι εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ, θὰ ἐκπροσωπῆται καὶ ἡ ἑκάστοτε ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις. Δὲν ἀποδίδω, κύριοι συνάδελφοι, τόσην σημασίαν, εἰς τὴν δέσμευσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναλάβει ἡ χώρα μας νὰ κρατήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Ραδιοφωνίαν ἔξω ἀπὸ κομματικὰς ἐπιδράσεις καὶ κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἀποδίδω ὅμως, ἀκόμη μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὸ οὐσιαστικὸν γεγονός, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν ραδιόφωνον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἶναι μονοπώλιον, καὶ εἶναι ἐθνικὸς ὀργανισμός, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ καταστῇ ὄργανον κομματικῆς προπαγάνδας τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων. Διότι, ὅπως θὰ ἦτο ἀκατανόητον ἡ Ἐθνικὴ Παιδεία νὰ εἶναι ὄργανον κομματικῶν ἐπιδιώξεων, κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὸ Ἑλληνικὸν ραδιόφωνον, τὸ ὁποῖον ἀκούουν σήμερον 1.000.000 ἀκροαταί, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς σκοπόν, καὶ τὴν παροχὴν πληροφοριῶν καὶ τὴν ψυχαγωγίαν καὶ τὴν ἐν γένει μόρφωσιν τῶν Ἑλλήνων, θὰ ἦτο ἀκατανόητον νὰ καταστῇ ὄργανον κομματικῆς προπαγάνδας. Καὶ εἶμαι δυστυχῶς ὑποχρεωμένος, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, νὰ μεταφέρω τὴν γενικὴν ἀντίληψιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο, ἔχει πολὺ ὀλισθήσει πρὸς τὰ κάτω ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Ὅσοι, κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν, ἢ τὴν ἀτυχίαν νὰ ἀκούσουν τὰς ἐκπομπὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ διαπιστώνουν ἀμέσως μὲ ποίαν προκατάληψιν συντάσσονται τὰ δελτία εἰδήσεων καὶ πόσον συχνότατα, διαστρέφονται καὶ αὐτὰ τὰ γεγονότα. Κύριοι συνάδελφοι, παρακολουθῶ τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν. Ὁ Ἑλληνικὸς Ραδιοφωνικὸς σταθμός, ὑποτίθεται, ὅτι μεταδίδει καθημερινῶς, νομίζω, ἀνασκόπησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου. Βεβαίως, δέν θὰ ἀμφιβάλετε, ὅτι ὁ ὑπεύθυνος ἐπιλέγει ἐκεῖνα τὰ σχόλια τοῦ τύπου, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἀρεστὰ καὶ εὐχάριστα, ἀλλὰ σημειῶ, ὅτι παρηκολούθησα κάτι τὸ περισσότερον καταπληκτικόν, Εἶχε γραφῆ εἰς ἀντιπολιτευομένην ἐφημερίδα, πρὸ ἡμερῶν ἄρθρον ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον ἐναντίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Ἑλληνικὸς Ραδιοφωνικὸς σταθμός, ἐνόμισεν, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα τὴν ὥραν τῆς μεταδόσεως τῶν σχολίων τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου, ἀντὶ νὰ μεταδώσῃ τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου τῆς ἀντιπολιτευομένης ἐφημερίδος νὰ μεταδώσῃ ἕνα ἐντονώτατον, βιαιότατον καὶ μάλιστα ὑβριστικὸν σχόλιον τοῦ ὑπουργοῦ Τύπου, ἐναντίον τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς. Ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι κατὰ βάθος οὐδεὶς διαφωνεῖ ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων αὐτῶν διαπιστώσεων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐνθυμηθῶ καὶ κάτι ἄλλο, τὸ πολὺ πρόσφατον. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε παλαιὸς συνεργάτης προγράμματος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ραδιοφωνικὸν σταθμόν, ἐσχάτως ἀσχολεῖται εἰς τὴν ἑβδομαδιαίαν —ἂν δὲν ἀπατῶμαι— ἀνασκόπησιν τῆς πολιτικῆς καταστάσεως. Ὁμολογῶ, ὅτι δυσκολεύομαι νὰ καταλάβω πῶς ἕνας ὑπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ κάμνῃ αὐτὴν τὴν δουλειάν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀσχολεῖται συστηματικά, ὄχι ἁπλῶς εἰς τὸ νὰ διαφημίζῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ —τοῦτο θὰ ἦτο δυνατὸν ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις ἀκόμη νὰ τὸ συγχωρήσωμεν καὶ νὰ τὸ ἀνεχθῶμεν— ἀλλὰ καὶ νὰ συκοφαντῇ κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιθυμῶ νὰ χαρακτηρίσω, τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Τὴν 26ην Μαρτίου 1955 —αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς διαβάσω εἶναι ἀπὸ τὸ ἐπίσημον κείμενον, τὸ ὁποῖον ἐπρομηθεύθην ἀπὸ τὸ Ὑφυπουργεῖον τοῦ Τύπου— τὸ Σάββατον, 26ην Μαρτίου 1955, ὁ ἀξιότιμος κύριος Λύχνος, μετέδωσεν ὁμιλίαν, ἡ ὁποία ἀνεφέρετο, καθ’ ἃ ὑποτίθεται, εἰς ἓν γενικώτερον θέμα, τὸ θέμα, δηλαδή, τῆς ἀλληλεγγύης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μέσα εἰς τὴν ἐθνικὴν παράταξιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἐπωφελούμενος ὡρισμένων κακοπίστων πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον μεταδοθῆ διὰ τὸ μνημόσυνον τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, τὸ ὁποῖον εἶχε τελεσθῆ εἰς τὸ Ἀκρωτῆρι τῆς Κρήτης ὀλίγας ἡμέρας προηγουμένως, ἀνεμετέδωσε τὰς σκοπίμους αὐτὰς συκοφαντίας καὶ ἔλαβε θέσιν καὶ διετύπωσε ἀπὸ στόματος ἐπισήμου ὑποθέτω, ὡρισμένας ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι παντελῶς ἀντιστρατεύονται πρὸς τὰ πράγματα. Λέγει, λοιπόν, εἰς τὸν λόγον του, ὁ κ. Λύχνος: «Ἐκεῖ ἐξεστράτευσαν, δηλαδὴ εἰς τὸ μνημόσυνον τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου εἰς τὸ Ἀκρωτῆρι, ἐξεφωνήθησαν λόγοι καὶ λέγεται, ὅτι συνεζητήθησαν συμφωνίαι, ἴσως καὶ νὰ συνήφθησαν, ποὺ μαρτυροῦν, ὅτι ἡ τάσις διὰ μίαν συνεργασίαν μὲ τὴν ἀριστερὰν καὶ τὴν ἄκραν ἀριστερὰν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἰσχύος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐξακολουθεῖ νὰ καλλιεργεῖται ὑπὸ τὸ πρόσχημα τώρα, ὅτι ἓν πανδημοκρατικὸν μέτωπον δὲν θ’ ἀπετέλει παρὰ συνέχισιν τῆς προοδευτικῆς ἰδεολογίας καὶ προοδευτικῆς πολιτικῆς τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τῆς ἐποχῆς του.

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δέν εἶναι τίποτε αὐτά.

§46Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν λέγῃ ἀλήθειαν ἢ ὄχι ὁ κ. Λύχνος, θὰ τὸ ἀποδείξῃ τὸ ἐγγὺς μέλλον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ μνημόσυνον ἐκεῖνο καὶ τὰ ὅσα συνέβησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ μνημοσύνου, δὲν δίδουν εἰς οὐδένα, τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώνῃ τοιούτου εἴδους συκοφαντίας, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ θέσις, τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔναντι τοῦ θέματος, τῆς συνεργασίας μὲ τὴν Ε.Δ.Α., εἶναι ἀπολύτως καθωρισμένη καὶ πολλάκις σαφής. Καὶ ἐὰν ὡρισμέναι Ἑλληνικαὶ ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ τέλος ἔχουν, δυστυχῶς εἰς τὸν τόπον μας φαίνεται νὰ διεκδικοῦν τὸ ἀνεύθυνον, δυνατὸν νὰ διατυπώνουν ὡρισμένας τοιούτου εἴδους συκοφαντίας, δὲν ἀνεμένετο, οὔτε ἐπετρέπετο ποτὲ εἰς ἕνα ὑπεύθυνον ὑπουργὸν ἀπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ραδιοφωνικοῦ πομποῦ νὰ τὰς υἱοθετήσῃ καὶ νὰ τὰς ἐπαναλάβῃ. Ἐπιπροσθέτως, συνεχίζει ὁ κ. Λύχνος, δὲν σᾶς διαβάζω περισσότερα, ἂν καὶ ὅλος ὁ τόνος εἶναι ὁ αὐτός, «εἰς τὸ μνημόσυνον οἱ μόνοι ποὺ δὲν ὡμίλησαν, ἴσως διότι τοὺς ἀπηγορεύθη ἐπὶ ποινῇ ἀποδοκιμασίας των, ἦσαν οἱ ἀληθεῖς φιλελεύθεροι, οἱ πραγματικοὶ συνεχισταὶ τῆς παραδόσεως τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου». Κύριοι συνάδελφοι, δι’ ὅσουν δὲν τὸ γνωρίζουν, ἀναφέρω, ὅτι τὸν ὁμιλητὴν ὁρίζει πάντοτε ὁ Δήμαρχος Χανίων, καὶ εἶναι πάντοτε εἷς. Διότι τὸ μνημόσυνον δὲν εἶναι πολιτικόν, ἀλλὰ ἐθνικόν, εἶναι μνημόσυνον τιμῆς πρὸς ἕνα μεγάλον ἄνδρα τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος.

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁρίσθη ὁ Σβῶλος.

§48Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κατὰ συνέπειαν, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἐκφωνοῦνται πλείονες λόγοι, καὶ πρὸ παντός, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ λέγεται, ὅτι ἀπηγορεύθη εἰς τὸν ἕνα νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἐπετράπη εἰς τὸν ἄλλον. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Ἄν δὲν σᾶς ἀρέσουν, αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω, δικαίωμά σας. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ τὰ εἴπω. Καὶ ἐπιπροσθέτως, ὁ κ. Λύχνος ὁμιλεῖ ἐδῶ, ὅτι ἠμποδίσθησαν νὰ ὁμιλήσουν οἱ πραγματικοὶ φιλελεύθεροι καὶ οἱ συνεχισταὶ τῆς παραδόσεως τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου. Δὲν γνωρίζω ποίους ἐννοεῖ μὲ τὸν ὅρον «πραγματικοὺς φιλελευθέρους καὶ συνεχιστάς». Ἐνδεχομένως, ἐννοεῖ τὸν ἑαυτόν του καὶ τινὰς τῶν ὑπουργῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν πράγματι φιλελεύθεροι καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ πιστεύουν εἰς τὴν ἰδεολογίαν, οἱ κύριοι αὐτοί, ἀσχέτως τοῦ ποῦ ἀνῆκον εἰς τὸ παρελθόν, σήμερον εἶναι ἀποστάται καὶ οὔτε τὴν φιλελευθέραν ἰδεολογίαν ἐκπροσωποῦν, οὔτε τὸν Ἑλληνικὸν φιλελεύθερον λαόν. Κατὰ συνέπειαν, δὲν νομίζω, ὅτι εἶχε βάσιν τὸ παράπονόν του καὶ πρὸ παντός, δὲν νομίζω, ὅτι εἶχε δικαίωμα ὁ κ. Λύχνος, ὁ ὁποῖος τοὐλάχιστον λόγῳ τῆς ἱστορίας του, τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς προσφάτου ἀκόμη, ἔπρεπε κάθε σεβασμὸν νὰ τρέφῃ πρὸς τὸ κόμμα αὐτό, πρὸς τὸ ὁποῖον κάτι ἐπὶ τέλους ὀφείλει, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κατέλθῃ εἰς τοιοῦτον ἐπίπεδον κομματικῆς ἀντεγκλίσεως καὶ νὰ εὕρῃ εὐκαιρίαν νὰ συκοφαντῇ ἐπὶ σκοπῷ ἐπιτεύξεως πολιτικῶν ὠφελημάτων εἰς τὸ μνημόσυνον τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου. (Φωναί, διαμαρτυρίαι).

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Λύχνος. Δὲν ἔπρεπεν ἐν ἀπουσίᾳ του νὰ λέγωνται αὐτά.

§50Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν γνωρίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμωμεν εἰδικὴν αἴτησιν εἰς τοὺς ὑπουργούς, διὰ νὰ εἶναι παρόντες.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, δὲν εἶσθε οὔτε εἰς τὸ ἄρθρον 1, οὔτε εἰς τὸ ἄρθρον 2. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Μὲ ἐκθέτετε καὶ ἐμένα, ὁ ὁποῖος σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, διὰ νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ μνημοσύνου τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου. Νομίζω, ὅτι χρειάζεται καὶ κάποια τάξις.

§52Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ εἰς κανένα πανηγῦρι. Ὑποθέτω, ὁμιλῶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἠμπορεῖτε σεῖς νὰ κανονίζετε τὴν σειράν. Λέγετε εἰς τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον «καθῆστε». Δὲν εἶσθε σεῖς ἁρμόδιος, ὑπάρχει καὶ ὁ Πρόεδρος.

§54Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Ἀποτελεῖ ἀνευλάβειαν καὶ διὰ τὸν μεγάλον πολιτικὸν Ἐλευθ. Βενιζέλον, τὸ γεγονός, ὅτι ὡμίλησεν ὁ Πρόεδρος τῆς Π.Ε.Ε.Α. εἰς τὸ μνημόσυνον τοῦ μεγάλου πολιτικοῦ, ἐν ἐναγκαλισμῷ μὲ τὸν Γλέζον καὶ τὸν Σαράφην.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§56Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ μνημόσυνον τοῦ Ἐλευθ. Βενιζέλου εἶναι ἑκάστοτε προσκεκλημένα ὅλα τὰ νομίμως ὑφιστάμενα ἐν Ἑλλάδι, πολιτικὰ κόμματα, καὶ ὅλα τὰ κόμματα, ἀπέστειλαν εἰς τὴν ἐφετεινὴν ἐπέτειον τοῦ μνημοσύνου του ἀντιπροσωπείας. Ἡμεῖς, οἱ δημόται Χανίων, πιστεύομεν, ὅτι ἔχομεν χρέος νὰ διατηρήσωμεν τὴν παράδοσιν αὐτήν, νὰ προσκαλέσωμεν ὅλους ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ μνημοσύνου τούτου, τὸ ὁποῖον οὐδένα πολιτικὸν χαρακτῆρα ἔχει. Κατὰ συνέπειαν, οὐδεὶς δικαιοῦται καὶ πρὸ παντὸς ὀλιγώτερον ὅλων ὁ κ. ὑφυπουργὸς νὰ κάμῃ ἐκμετάλλευσιν τοῦ γεγονότος τούτου καὶ νὰ ἐπιχειρῇ διαστροφὴν τῆς ἀληθείας.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανέλθετε ἐπὶ τῶν ἄρθρων, κ. Μητσοτάκη.

§58Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τερματίζω μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον, τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νόμου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ τὸ σημαντικώτερον ἀπὸ ὅσα εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ σημειώσω εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει μονοπώλιον εἰς τὸν τομέα τῆς ραδιοφωνίας, τὸ Ἑλληνικὸν ραδιόφωνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλλεται εἰς κομματικὸν ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἔχει βαρύτατα ἐκτραπῆ.

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄ!, ἄ!, ἄ!.

§60Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ κατανοήσῃ τοῦτο. Διότι, ἄλλωστε, κ. συνάδελφοι, καὶ τοῦτο πρέπει νὰ τὸ γνωρίζετε, δὲν εἶναι δυνατόν, μὲ οἱασδήποτε συκοφαντίας, οὔτε καὶ μὲ οἱουσδήποτε αὐτοεπαίνους νὰ μεταβάλητε τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία καλπάζουσα ἔρχεται. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1;

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2ον. Ὁ κ. Π. Σιφναῖος ἔχει τὸν λόγον.

§64Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχον εἴπει εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, ὅτι εἰς τὸ βῆμα δὲν μὲ ὠθεῖ ἐν προκειμένῳ δηλαδή, διὰ τὸ περὶ ραδιοφωνίας θέμα, ἀντιπολιτευτικὴ διάθεσις καμμία, ἀλλ’ ἁπλῶς τὸ ἐνδιαφέρον, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους γνωρίζετε. Φρονῶ δέ, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2, αἱ ὁποῖαι —ὅλαι— ἀφοροῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 2312, ἐν σχέσει μὲ τὴν Ἀνωτέραν Διοίκησιν τοῦ Ἱδρύματος, ὅλαι αἱ διατάξεις αὐταί, δὲν ἐμπνέονται, οὔτε ἀπὸ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον, διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἱδρύματος, οὔτε ὅμως καὶ παρουσιάζουν τὰ χαρακτηριστικά, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἀνευλάβεια νὰ ὑπενθυμίσω πρὸς ὑμᾶς τοὺς νομοθέτας, τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ τοῦ νόμου, δηλαδή, τὴν γενικότητα, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει τὴν κάποιαν σχετικὴν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα, διάρκειαν τοῦ νόμου. Νομίζω, κ. βουλευταί, καὶ ἀπευθύνομαι εἰς τοὺς κ. συναδέλφους, κυρίως τῆς Πλειοψηφίας, ὅτι ἡ κομματικὴ πειθαρχία καὶ νόμιμος καὶ σκόπιμος εἶναι, ὅταν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως συνδέεται μὲ ἕνα νομοθέτημα, ὅταν τὸ νομοθέτημα αὐτό, τοὐλάχιστον φέρῃ τὰ χαρακτηριστικά, τὰ γενικώτερα, τοῦ νόμου. Ὅταν ὅμως, χρησιμοποιῆται τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ὡς μέσον, διὰ τὴν ἐξοικονόμησιν καθαρῶς προσωποπαγῶν καὶ προσωπικῶν καταστάσεων, δὲν νομίζω, ὅτι δεσμευόμεθα, κ. βουλευταί, ἀπὸ τὴν κομματικὴν πειθαρχίαν. Γνώμη μου εἶναι αὐτὴ καὶ ἐλεύθεροι εἶσθε νὰ τὴν δεχθῆτε, ὄχι. Παρακαλῶ ὅμως, μετὰ προσοχῆς πολλῆς νὰ ἀναγνώσετε τὸ ἄρθρον 2 καὶ τὸ ἄρθρον 4, διότι εἶναι συναφῆ, τοῦ σχεδίου, τοῦ ὑπὸ κρίσιν νόμου, προτοῦ τὰ ψηφίσετε. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 2 ἀφορᾷ τὴν μεταβολὴν τῆς συνθέσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τὴν διάρκειαν τῆς θητείας του, τὴν μεταβολὴν τοῦ τρόπου διορισμοῦ τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν ἐπαύξησιν τῶν ἐξουσιῶν του. Νομίζω, ὅτι εἶναι συμφέρον, νὰ προσέξωμεν τὴν διάταξιν αὐτήν, διὰ νὰ μὴ κτίζωμεν ἐπὶ τῆς ἄμμου. Διότι, ἐὰν δεχθῶμεν, τὸ ἄρθρον 2 καὶ τὸ ἄρθρον 4, νομίζω, ὅτι οἱαδήποτε Κυβέρνησις διαδεχθῇ τὴν παροῦσαν, θὰ μεταβάλῃ τὰ ἄρθρα αὐτά. Συνεπῶς, τὸ νομοθέτημα δὲν θὰ ἔχῃ τὸ κύριον προσόν ἑνὸς νομοθετήματος. Αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν, θὰ εἶναι ἕνα πρᾶγμα ἐφήμερον, τοῦ ὁποίου εἶναι ἐξησφαλισμένη ἐκ τῶν προτέρων ἡ μεταβολή. Ἐάν, κ. βουλευταί, ἐξυπηρέτουν κάποιαν ἀνάγκην γενικωτέραν τὰ ἄρθρα 2 καὶ 4, διὰ τὴν μεταβολὴν ποὺ ἐπιφέρουν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Ἱδρύματος, καλοπίστως θὰ τὴν ἐξήταζον. Δυστυχῶς ὅμως, δὲν ἀνεῦρον τὴν ἀνάγκην αὐτῶν. Ἠναγκάσθην λοιπόν, νὰ καταφύγω εἰς μαντείαν, διότι, οὔτε ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, οὔτε αἱ ἐξηγήσεις ποὺ ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως, μὲ ἱκανοποίησαν. Καὶ ἀνεκάλυψα πράγματι, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἀρκετὰ ἐπουσιώδους ὑποθέσεως, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο κάλλιστα νὰ ρυθμισθῇ διὰ τοῦ ὑφισταμένου νόμου 2312. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐγκαταλείπων, ὀλίγον τὴν αὐστηρότητα τοῦ τόνου, διότι ἡ ὑπόθεσις συγχωρεῖ κάπως περισσοτέραν ἐλαφρότητα, νὰ σᾶς εἴπω περὶ τίνος πρόκειται. Ἡ Ἑλληνικὴ Ραδιοφωνία διοικεῖται σήμερον ἀπὸ δύο Στρατηγούς, ἐν ἀποστρατείᾳ: Ὁ ἕνας εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὁ ἄλλος εἶναι ὁ Γ. Διευθυντής. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἐδῶ, ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι ἡ ὑπόθεσις αὐτῶν τῶν δύο Γρεναδιέρων, ἔχει πολὺ μεγαλυτέραν σχέσιν μὲ τὸν νόμον περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν εἰς τὸν Στρατόν, παρὰ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Ραδιοφωνίαν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ. Συμβουλίου, κατὰ τὴν κρίσιν πιθανῶς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἱκανώτερος ἀπὸ τὸν Γ. Διευθυντήν. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει δίκαιον. Ἐνῷ λοιπόν, τὸ ἄρθρον 4 τῆς παρέχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν σημερινόν Γ. Διευθυντήν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀκόμη σήμερον, μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ σχεδίου νόμου, μετακλητὸς καὶ νὰ διορίσῃ ὡς γενικὸν διευθυντὴν τὸν ἀρχαιότερον ἐκ τῶν ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἐπετηρίδι Πρόεδρον τοῦ Δ. Συμβουλίου, ἀντὶ νὰ κάμῃ τοῦτο, προβαίνει εἰς νομοθετικὰς ἀκροβασίας, τὰς ὁποίας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρακολουθήσωμεν, μόνον διὰ τὸν λόγον, ὅτι εἶναι ἐν τῇ γενέσει των φθαρταὶ καὶ ἐφήμεροι καὶ τὴν ἐπαύριον τῆς διαδοχῆς τῆς Κυβερνήσεως, αἱ διατάξεις αὐταὶ —ἀναμφισβητήτως— μετ’ ἄλλων πολλῶν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, θὰ μεταβληθοῦν διὰ μίαν ἀκόμη φοράν. Διατὶ ὅμως νὰ γίνωνται αὐτὰ τὰ πράγματα; Ἐὰν θὰ μοῦ ἐπέτρεπεν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, θὰ συνεπλήρωνον καὶ περὶ τοῦ ἄρθρου 4 τὰς ἀντιρρήσεις μου, διότι εἶναι τελείως συναφές, ἀφορᾷ καὶ αὐτὸ τὴν ἀνωτάτην διοίκησιν τοῦ Ἱδρύματος. Ὁ κ. Μητσοτάκης ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4. Κύριοι, τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ πλέον ἐπίμαχον, κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νόμου 2312, διότι εἶναι αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου κατηργήθη ὁ μέχρι τότε θεσμὸς τῆς μονιμότητος τοῦ γεν. διευθυντοῦ τοῦ Ἱδρύματος, ἀντικατασταθεὶς διὰ τοῦ μετακλητοῦ γεν. διευθυντοῦ. Διατὶ ἔγινεν ἡ μεταβολὴ αὐτή, τὸ ἐνθυμεῖσθε ὅλοι, ὅσοι εἶσθε ἐδῶ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἄσκοπον νὰ τὸ ὑπενθυμίσωμεν δι’ ὀλίγων. Εἶμαι, κύριοι, κεκηρυγμένος, ὅπως εἶναι καὶ ὅλοι οἱ γνωρίζοντες τὰ τῆς ραδιοφωνίας, ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ τῆς μονιμότητος. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς καθιερώθη διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως 54)45. Ὑπῆρξα ἐκ τῶν συντακτῶν ἐκείνου τοῦ ἄρθρου, τοῦ θεσμοῦ τῆς μονιμότητος, συνεπῶς δὲν θὰ εἶμαι ἐγώ, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν κατήγγειλον. Δυστυχῶς, ἀπεδείχθη, πρῶτον ἐν τῷ προσώπῳ μου, ὡς πρώτου γεν. διευθυντοῦ τοῦ Ἱδρύματος, ὅπως ἱδρύθη δυνάμει τῆς Πράξεως 54, ὅτι ἡ μονιμότης, διὰ τὴν τότε Κυβέρνησιν, δὲν ἤρκεσε, διὰ νὰ μὲ ἀπαλλάξῃ παρανόμως τῶν καθηκόντων, καὶ λέγω παρανόμως, διότι τοῦτο ἀπεδείχθη δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας παμψηφεὶ ληφθείσης, ἀκολούθως δέ, ὁ ἐλθὼν μετὰ ἀπὸ ἐμέ, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τότε ἠναγκάσθη νὰ μετέλθῃ διάφορα ταχυδακτυλουργικὰ τεχνάσματα καὶ αὐτὸς ἐπαύθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία ἦλθε τὸ 1950 καὶ ἰσχυρίσθη ὁ συνάδελφος, ὁ πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Κέντρου ἐσεβάσθη τὸν θεσμὸν τῆς μονιμότητος! Κύριοι βουλευταί, ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι συμφέρει ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἡ ἀνεξαρτησία τοῦ Ἱδρύματος, ἡ σχετικὴ τοὐλάχιστον ἀνεξαρτησία, διότι ὅπου ἡ Ραδιοφωνία ἀποτελεῖ νομικὸν πρόσωπον δημοσίου δικαίου ἐλεγχόμενον ἀπὸ οἱοδήποτε ὑπουργεῖον, κυρίως ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, σχετικὴ εἶναι ἡ ἀνεξαρτησία του. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαπιστώσω κατὰ τὰς περιοδείας μου εἰς τὰς διαφόρους πρωτευούσας τῆς Εὐρώπης, ὅτι ἡ σχετικὴ αὐτὴ ἀνεξαρτησία εἶναι, τὸ ἐπαναλαμβάνω, συνδεδεμένη μὲ τὸν θεσμὸν τῆς μονιμότητος. Ἀτυχῶς φαίνεται ὅτι τὰ ἑλληνικὰ πολιτικὰ ἔθιμα δὲν εἶναι ἀρκούντως ὥριμα, ὥστε νὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἀπὸ τὸν θεσμὸν αὐτόν. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις, ἦλθε εὐθέως μὲ θάρρος καὶ εἰλικρίνειαν νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἀνωριμότητα αὐτήν, ἀντὶ νὰ κοροϊδεύῃ τὸν ἑαυτόν της, καὶ νὰ κοροϊδεύῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κοσμάκην, ἦλθε νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ὑφισταμένην κατάστασιν. Αὐτὸ τὸ ἐτόνισα, ὅταν ὡμίλησα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, περὶ καθιερώσεως καὶ τύποις τοῦ μετακλητοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχε καθιερωθῆ ἐν τοῖς πράγμασι. Ἤδη ἡ Κυβέρνησις καταλύει τὸ μετακλητόν, δὲν ἐπανέρχεται ὅμως εἰς τὴν μονιμότητα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε θεωρητικὴν τοὐλάχιστον, ὅπως εἶπον κατὰ τὴν προηγουμένην ἀγόρευσίν μου, δικαιολογίαν. Ἔδωκε μίαν τραγελαφικὴν λύσιν καὶ ἐγκαθιδρύει τὸν Γεν. Δ)ντὴν κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ 1)ετῆ καὶ κατόπιν τῶν παρατηρήσεών μας ἐπὶ 2)ετῆ θητείᾳ καὶ δίδει, ὅπως εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Μητσοτάκης, λαβὴν εἰς τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι τοῦτο πράττει μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ὅσο τὸ δυνατὸν τὸν ὑποψήφιον Γενικόν της Διευθυντήν. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε καμμίαν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν λύσιν ταύτην, διότι πρέπει νὰ εἶναι ἐκ τῶν προτέρων βεβαία ὅτι ἐνόσῳ θὰ ὑφίσταται ἐν τῇ ἐξουσίᾳ ὁ Γεν. Δ)ντής, εἴτε μετακλητός, εἴτε μόνιμος, εἴτε ἐπὶ θητείᾳ, θὰ παραμείνῃ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐξουσίαν θὰ μεταβληθῇ καὶ ὁ μόνιμος ἀκόμη, καὶ ὁ ἐπὶ θητείᾳ Δ)ντὴς εἰς μετακλητὸν ὑπὸ τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως. Ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεκίνησα. Μὴ κάμνομεν νόμους, οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ γενέσει των φέρουν τὸ σπέρμα τῆς καταστροφῆς των. Οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει. Ἡ κατάστασις εἰς τὸ Ἵδρυμα ἐξυπηρετεῖται κάλλιστα συμφώνως πρὸς τὰς ἐπιθυμίας τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ παρόντος Γεν. Δ)ντοῦ διὰ τοῦ προέδρου τοῦ Διοικ. Συμβουλίου, ἄλλως ἐγκαθιδρυομένων δύο ἀρχῶν ὁπλιζομένων μὲ τὴν αὐτὴν ἐξουσίαν τοῦ προέδρου τοῦ Διοικ. Συμβουλίου καὶ τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ ἐπὶ θητείᾳ, τὸν παροδικὸν σάλον, ὅπως ἠλπίζαμε, καὶ τὴν κακοδαιμονίαν, τὸν ὀξύνομεν μέχρι σημείου ὥστε νὰ γίνῃ μόνιμος. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ἐπὶ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 4, τῶν ὁποίων προτείνω τὴν διαγραφήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§66Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς διατάξεως ὡμίλησαν ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐγὼ θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ νομοτεχνικοῦ μέρους τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2. Ἡ παράγραφος 4, ἡ ὁποία τροποποιεῖται ὁρίζει τὰ ἑξῆς: Ὅτι θὰ συνέλθῃ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον, θὰ ἐκλέξῃ πρόεδρον καὶ ἀντιπρόεδρον καὶ θὰ συνεχίσῃ τὰς ἐργασίας του. Αὐτὴ εἶναι ἡ συνήθης διαδικασία εἰς ὅλα τὰ συλλογικὰ Ὄργανα Διοικήσεως καὶ αὐτὰ καθιερώνουν ὅλοι οἱ νόμοι. Τώρα ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν καὶ ὁρίζει τὰ ἑξῆς: Τροποποιεῖ τὴν διάταξιν καὶ λέγει ὅτι ὁ πρόεδρος τοῦ διοικ. συμβουλίου διορίζεται ἐκ τῶν μελῶν τοῦ διοικ. συμβουλίου διὰ Β. Δ)τος προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ 2ετῇ θητείᾳ. Αὐτὸν τὸν πρόεδρον ποιός θὰ τὸν ἐκλέξῃ; Δὲν θὰ τὸν ἐκλέξῃ πάντως τὸ διοικ. συμβούλιον, θὰ τὸν προτείνῃ καὶ θὰ τὸν διορίσῃ ὁ ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως. Αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ νομίζω ἀφοῦ δὲν τὸν ἐκλέγῃ τὸ διοικητικὸν συμβούλιον δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν διορίζῃ ὁ ὑπουργός, ἠμπορεῖ νὰ τὸν προτείνῃ ἢ νὰ τὸν ἐκλέξῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ εἴπῃ, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ πρόσωπον ἀναθέτω τὴν εὐθύνην τοῦ προέδρου τοῦ διοικ. συμβουλίου τοῦ Ε.Ι.Ρ. Ὅπως εἶναι τώρα διατυπωμένη ἡ διάταξις προσβάλλονται καὶ οἱ ἄλλοι, διότι θὰ ἔρχεται ὁ ὑπουργὸς Προεδρίας καὶ θὰ διορίζῃ τὸν πρόεδρον τοῦ διοικ. συμβουλίου χωρὶς νὰ ζητῇ τὴν γνώμην τοῦ διοικ. συμβουλίου. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὕτη πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ ἤ θὰ τὴν ἀφήσωμεν ὅπως ἔχει, ὅτι θὰ ἐκλέγεται ὁ πρόεδρος ἀπὸ τὸ διοικ. συμβούλιον, ἤ θὰ εἴπωμεν ὅτι ἐκλέγεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ θὰ διορίζεται διὰ δ)τος προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἀφεθῇ ὅπως ἔχει ἡ διάταξις, νομίζομεν, ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦμεν τὸν θεσμὸν τοῦ διοικ. συμβουλίου καὶ θὰ προσβάλλωνται τὰ ἀξιότιμα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦν τὸ συμβούλιον. Ἐπίσης κακῶς εἶναι διατυπωμένη ἡ παράγραφος 5. Λέγει τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. πρόεδρος τοῦ Δ. Συμβουλίου μεριμνᾷ περὶ τῶν ὑποθέσεων καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἱδρύματος καλῶν εἰς συνεδρίασιν τὸ Διοικ. Συμβούλιον ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη καὶ ἀσκεῖ πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν. Μεριμνᾷ ὁ πρόεδρος τοῦ διοικ. συμβουλίου καὶ ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη, δηλαδὴ ὁσάκις θελήσῃ καλεῖ τὸ διοικ. συμβούλιον, ἤτοι διὰ τοῦ τύπου ἴσως, καὶ μετὰ τοῦ γεν. διευθυντοῦ διοικοῦν τὸν ὀργανισμόν. Κατὰ τὸ διοικητικόν μας δίκαιον τὰ διοικ. συμβούλια διοικοῦν πράγματι τοὺς ὀργανισμοὺς καὶ ὁ πρόεδρος εἶναι ὁ πρῶτος μεταξὺ ἴσων, ὁ ὁποῖος διευθύνει τὰς ἐργασίας καὶ ἐκφράζει τὰς γνώμας τοῦ συμβουλίου. Ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 5, ἥτις εἶναι διατυπωμένη εἰς τὸ νομοσχέδιον, καταργεῖ τοὺς θεσμούς, ἐξασθενίζει τὸ διοικ. Συμβούλιον καὶ ἐπιφέρει σύγχυσιν. Προτείνω νὰ τροποποιηθῇ καὶ νὰ διατυπωθῇ ἄλλως ἡ διάταξις, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ σύγχυσις καὶ νὰ μὴ καταλύσωμεν τὸν θεσμὸν τοῦ διοικ. συμβουλίου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2;

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 3ον. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§70Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν συντρέχει οὐδεὶς λόγος νὰ αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν ἀπὸ 10 χιλιάδας εἰς 30 χιλιάδας, νὰ παρέχῃ δηλαδὴ τὸ διοικ. συμβούλιον τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν γεν. διευθυντὴν νὰ κάμῃ ἔργα μέχρι 30 χιλιάδων. Πρέπει νὰ τοῦ δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν μέχρι 10 χιλιάδων καὶ ἀξίζει τὸν κόπον τὸ διοικ. συμβούλιον νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰ περαιτέρω, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν διοικ. συμβούλιον περιωπῆς ποὺ νὰ ἐλέγχῃ καὶ νὰ διοικῇ τὸ Ἵδρυμα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3;

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 4ον. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§74Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργόν, ποῖος ἄλλος γεν. διευθυντὴς λαμβάνει ἔξοδα παραστάσεως. Ἐὰν ὑπάρχῃ, κ. ὑπουργέ, καὶ εἰς ἄλλον ὀργανισμὸν τὸ προηγούμενον αὐτό, νὰ τὸ δώσωμεν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ ἐνταῦθα καινοτομοῦμεν ἐπικινδύνως.

§75Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ζορμπᾶ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διότι γίνεται κακὴ ἀρχή, καθ’ ἥν στιγμὴν ἔχομεν καταργήσει τὰ ἔξοδα παραστάσεως εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς σκέψεις του. Δὲν εἶναι ἁπλοῦν τὸ θέμα, εἶναι σοβαρώτατον.

§76Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Κύριε Χαβίνη, ἠξεύρετε διατί τὸ ἔκαμα; Διότι ὁ μισθὸς τοῦ γεν. διευθυντοῦ εἶναι ἐλάχιστος. Ἐὰν ἐπιμένετε ἐπὶ τῆς ἀντιρρήσεώς σας, ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος νὰ τὴν ἀπαλείψω.

§77Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, αὐξήσατέ του τὸν μισθόν. Ὡς ζήτημα ἀρχῆς τὸ ἔθιξα. Κάμετε τὸν μισθὸν ὅσον νομίζετε. Ὅμως μὴ ἀρχίζωμεν μὲ τὰ ἔξοδα παραστάσεως τῶν γεν. διευθυντῶν, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὕρῃ τὸν μπελᾶν της.

§78Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Κύριε Χαβίνη, ἐνεμιμοποίησα μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν, ἀλλὰ ἐνομιμοποιεῖτο δι’ ἄλλης ὁδοῦ οὐχὶ ὀρθῶς.

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ κ. ὑπουργὲ ὡς ζήτημα ἀρχῆς τὸ θέτω.

§80Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ὅλοι οἱ γεν. διευθυνταὶ ἔπαιρναν αὐτὴν τὴν ἀμοιβὴν ἀλλὰ τὴν ἔπαιρναν δι’ ἄλλων κονδυλίων Ἐνομιμοποίησα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ἄλλης ὁδοῦ θὰ ἦτο ἀπολύτως ὀρθόν. Θέλετε νὰ τὸ καταργήσω; Τὸ καταργῶ.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄχι. Αὐξήσατε τὸν μισθόν. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς οὐσίας κ. ὑπουργέ, νὰ μὴ γεννηθῇ ἀρχή, διότι ὅλοι οἱ γεν. διευθυνταὶ θὰ σᾶς ἐνοχλοῦν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 δεκτόν;

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἐγένετο δεκτόν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὁ κ. Σιφναῖος ἔχει τὸν λόγον.

§85Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Τὴν προηγουμένην φορὰν εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ προγράμματος. Ταῦτα δὲ πρὶν ἀκούσω τὴν ἀγόρευσιν, τὴν ἀπαντητικήν, τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὑπουργοῦ. Ἔχω σήμερον νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς: Τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον προγράμματος πλὴν τῆς συμπαραστάσεως τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς τὸν διευθυντὴν προγράμματος, τὴν ὁποίαν ἀμφισβητεῖ ὁ κ. ὑπουργός, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως νὰ τὴν θεωρῶ βεβαίαν λόγῳ τοῦ ὅτι τὴν παρηκολούθησα, τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον τοῦ προγράμματος, ἀποτελεῖ καὶ τὸ μόνον ὄργανον ἐλέγχου τῆς ποιότητος τῶν ἐκπομπῶν, συνεπῶς καὶ τῆς ποιότητος τῶν ἐκπεμπόντων. Ἐκείνων δηλαδὴ τῶν συνεργατῶν οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται διὰ νὰ κάμνουν τὰς ἐκπομπάς. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ κ. ὑπουργός, ἀγορεύων καὶ μὲ τὴν δικαιολογίαν τῆς ἱδρύσεως ἐν τῷ μέλλοντι ἀπειραρίθμων ραδιοφωνικῶν σταθμῶν, διὰ νὰ καλύψῃ τὴν Ἑλλάδα, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ δῆθεν νὰ καλύψῃ τὸ σήμερον ὑπάρχον δίκτυον, ὁ κ. ὑπουργός, ἐπαναλαμβάνω, ἐπεφυλάχθη τοῦ δικαιώματος σχεδὸν νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἐν Ἑλλάδι ἀνεργίας διὰ τοῦ Ἐθν. Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας, νομίζω ὅτι θὰ ἀπετέλει παραφροσύνην ἡ κατάργησις τοῦ διασφαλιστικοῦ αὐτοῦ, ἔστω καὶ ἐμμέσως, θεσμοῦ τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου προγράμματος.

§86Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι καὶ εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην δὲν ἀπήντησα, καὶ δὲν μοῦ πολυαρέσει ἡ εἰρωνεία.

§87Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ ἔκφρασίς σας «ποταπὰ ψεύδη» ἔμεινεν ἀναπάντητος.

§88Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὡμίλησαν λοιπὸν οἱ δύο κύριοι συνάδελφοι, περὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς καὶ εἶπον ὅτι ὡμίλησα διὰ τὸν σταθμὸν τῶν 150 κιλοβάτ. Καί, μάλιστα, ὁ κ. Μητσοτάκης ἔκαμε καὶ ὡρισμένους ὑπαινιγμούς. Ἐπαναλαμβάνω ὅσα εἶπον κατὰ τὴν τελευταίαν μου ἀγόρευσιν. Εἶπον ὅτι τὰς ὀργανικὰς θέσεις τὰς ηὔξησα, διότι διετήρησα τοὺς ραδιοφωνικοὺς σταθμοὺς Πατρῶν καὶ Βόλου, τοὺς ὁποίους οἱ πρὸ ἐμοῦ ὑπουργοὶ ἤθελαν νὰ καταργήσουν. Καὶ τὸ ἔκαμαν αὐτὸ διότι ὁ σταθμὸς δὲν ἀκούεται. Ἠμπορεῖ ὁ κ. Μητσοτάκης νὰ ὁμιλῇ περὶ Κομοτινῆς. Ἐγὼ τοῦ λέγω ὅτι εἰς τὴν Θεσσαλίαν δὲν ἀκούεται ὁ σταθμός. Δὲν εἶπον διὰ ποίους λόγους δὲν ἀκούεται. Ἀφοῦ θέλουν νὰ λέγουν ὅτι αὐτὴ ἡ ἀποσιώπησις τῶν λόγων εἶναι ἐγκληματική, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον: Δὲν ἀκούεται λόγῳ τῆς φύσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Διετήρησα αὐτοὺς τοὺς δύο σταθμοὺς καὶ χάριν αὐτῶν, τῶν δύο σταθμῶν, ηὔξησα τὰς ὀργανικὰς θέσεις. Καὶ μοῦ ἦτο ἰδιαιτέρως εὐχάριστον ὅτι ηὔξησα τὰς ὀργανικὰς θέσεις, διότι περιορίζω τὴν ὑποχρέωσιν ἀπολύσεων, τὴν ὁποίαν εἶχον. Αὐτὸ δὲν ξεύρω ἐὰν εἶναι ἔγκλημα ἤ ἐὰν λέγεται κοινωνικὴ πολιτική, κατὰ τὸν κ. Σιφναῖον, ἤ ἐὰν λέγεται ποταπὴ πρᾶξις κατὰ τὸν κ. Μητσοτάκην. Αὐτὰ εἶπον καὶ αὐτὰ ἐπαναλαμβάνω. Ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους εἶπον, διὰ τοὺς 1400 καὶ 1500 καὶ 1600, λυποῦμαι ὅτι εἶναι βουλευταὶ προερχόμενοι ἐξ ἐπαρχιῶν. Ἐγὼ εἶμαι βουλευτὴς προερχόμενος ἐξ Ἀθηνῶν καὶ φροντίζω περισσότερον διὰ τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ ὅσον φροντίζουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι, ὅπως εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ πράξουν. Ὁμιλοῦν περὶ 1600 ὑπαλλήλων οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Οἱ νέοι ὑπάλληλοι οἱ προσληφθέντες, ἀπὸ μίαν κατάστασιν ποὺ ἔχω ἐδῶ, ἀπὸ τῆς 1ης Μαΐου 1954, δηλαδὴ ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον, εἶναι 172. Ἐξ αὐτῶν προσελήφθησαν εἰς τὸ πρόγραμμα 33 νέοι συνεργάται, δαπάναις τοῦ προγράμματος διὰ τὰς Ἀθήνας. Προσελήφθησαν ἐκφωνηταὶ 9, φύλακες πομπῶν 21. Οἱ πομποὶ ἐφυλάσσοντο πρὶν ἀπὸ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ. Δυστυχῶς ἠρνήθησαν καὶ ἡ Χωροφυλακὴ καὶ ἡ Ἀστυνομία καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ νὰ ἐξακολουθήσουν τὴν φύλαξιν τῶν πομπῶν. Τί ἔπρεπε νὰ κάμω; Νὰ ἀφήσω ἐλεύθερον τὸ πεδίον διὰ τὴν διαρπαγὴν τῶν πομπῶν; Ἠναγκάσθην νὰ διορίσω 21 φύλακας εἰς τὸ Μπογιάτι καὶ εἰς τὰ Λιόσια. Κλητῆρες 8, ὁδηγοὶ 5, τεχνικοὶ 28, καθαρίστριαι 7. Οἱ ὑπόλοιποι διορισθέντες εἰς τὸν σταθμὸν Θεσσαλονίκης, Κομοτινῆς, Χανίων, Ρόδου καὶ εἷς εἰς τὸν σταθμὸν Βόλου. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ σταθμοὶ πλὴν τοῦ σταθμοῦ Θεσσαλονίκης εἶναι νέοι σταθμοί. Πῶς νὰ λειτουργήσουν; Δὲν ἔπρεπε νὰ διορίσω ὑπαλλήλους; Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Μητσοτάκης ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ὡρῶν τοῦ προγράμματος εἶναι μηδαμινή. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ὡρῶν τοῦ προγράμματος ἔφθασε τὰς 42 ὥρας ἡμερησίως. Εἶναι αὔξησις κατὰ 70%. Ποῦ τὸ εὑρῆκαν ὅτι εἶναι τόσο γελοία ἡ αὔξησις τῶν ὡρῶν τοῦ προγράμματος; Ἐξ αὐτῶν τοῦ 3ου προγράμματος εἶναι 4 ὧραι, τοῦ Ἐθνικοῦ Προγράμματος 1 ὥρα, τοῦ 2ου προγράμματος 4 ὧραι, τῶν Βραχέων 2 ὧραι...... (ἀναγινώσκει). Ὅλα αὐτὰ τὰ προγράμματα δὲν χρειάζονται ὑπαλλήλους; Ἀλλὰ ὡμίλησαν καὶ περὶ 1400 ὑπαλλήλων. Ἐπαναλαμβάνω, ἐξ αὐτῶν οἱ 150 εἶναι ὑπάλληλοι, εἰσπράκτορες, ἐπὶ ποσοστοῖς. Προσελήφθησαν δὲ αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι ἐπὶ ποσοστοῖς, διότι χάρις εἰς αὐτοὺς κατώρθωσε τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα νὰ εἰσπράξῃ μέσα εἰς ἕν ἑξάμηνον καθυστερημένας συνδρομὰς ἀνερχομένας εἰς τὸ συνολικὸν ποσὸν τῶν δραχμῶν 3.300.000. Ὅταν, λοιπόν, κύριοι, δίδεται 3% εἰς τὰ Ταχυδρομικὰ Ταμιευτήρια, διὰ νὰ εἰσπράττουν τὰς συνδρομὰς καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ταχ. Ταμιευτηρίων εἶναι ζήτημα ἐὰν μεταβαίνουν εἰς τὴν κατοικίαν τοῦ συνδρομητοῦ, ἐνῶ οἱ εἰσπράκτορες μεταβαίνουν, δὲν ἔπρεπε νὰ διορισθοῦν οἱ εἰσπράκτορες ἐπὶ ποσοστοῖς; Εἶναι αὐτὸ σπατάλη διὰ τὸ Ἵδρυμα, ὅταν ηὐξήθησαν τὰ ἔσοδά του κατὰ 3.300.000 δραχμὰς εἰς ἕν ἑξάμηνον; Ἀλλὰ ὡμίλησαν καὶ διὰ τὸ πολυτελὲς πρόγραμμα. Ξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, ποῖον εἶναι τὸ πολυτελὲς πρόγραμμα; Εἶναι οἱ 60 μουσικοὶ τῆς Θεσσαλονίκης, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν. Καθὼς ξεύρετε, καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ ξεύρουν καὶ οἱ πρὸ ἐμοῦ ὁμιλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι ἡ δευτέρα πόλις τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖ οὔτε ἕν μουσικὸν συγκρότημα τῆς προκοπῆς. Ἐζήτησεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τὸ Ραδιοφ. Ἵδρυμα νὰ ἱδρύσῃ μίαν ὀρχήστραν καὶ ἱδρύθη αὐτὴ ἡ ὀρχήστρα καὶ λειτουργεῖ ἀπὸ διμήνου (χειροκροτήματα). Καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς 60 ἀνθρώπους τῆς ὀρχήστρας, ἐλπίζω, οὐδεὶς νὰ εἶναι ψηφοφόρος τῶν Ἀθηνῶν. Ἐὰν ἀνακαλυφθῇ ὅτι εἶναι κανείς, ἀλλοίμονόν μου τί ἔχω νὰ τραβήξω (χειροκροτήματα).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 δεκτόν;

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 ἐγένετο δεκτόν. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7)

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον. Ὁ κ. Πετροπουλάκος ἔχει τὸν λόγον.

§93Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8. Τὸ ἄρθρον 8 ἀντικαθιστᾶ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νόμου... (δὲν ἠκούσθη)... Εἰς τὴν παράγραφον 6 τοῦ ἄρθρου 16 ἀναγράφονται τὰ ἑξῆς: «Συνδρομαὶ μὴ................... ................(ἀναγινώσκει)................ ............................................. Θεωρῶ ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι ἄκρως ὑπερβολικὸν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ διαγράψῃ ἀπὸ τὸ: «Ἐὰν δὲν καταβληθῶσι» καὶ κάτω.

§94Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ αὐτό, διότι, τότε, οὐδεὶς θὰ πληρώνῃ. Δὲν εἶναι μεγάλο τὸ 25%.

§95Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἐδῶ ἔχομεν συνδρομητὰς πτωχούς, δὲν ἔχομεν πλουσίους μόνον. Ὅλος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἔχει ραδιόφωνον. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εὑρεθῇ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ καταβάλῃ τὴν ηὐξημένην συνδρομήν του. Νὰ γίνῃ 10%, διότι τὸ 25% εἶναι ὑπερβολικόν.

§96Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει. Ὅποιος θέλει ραδιόφωνον, νὰ πληρώνῃ. Ἐδῶ κυνηγοῦμε τοὺς ἀγρότας, ἐὰν δὲν πληρώνουν ἀσημάντους εἰσφοράς. Ὅποιος ἔχει ραδιόφωνον, σημαίνει ὅτι ἔχει τὰ μέσα νὰ πληρώνῃ. Εἶναι ὀρθοτάτη ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου.

§97Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου κ. Χαβίνη καὶ τὸν πληροφορῶ, ὅτι εἰς πολλὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουν ραδιόφωνα. Πάρα πολλοὶ ἀγρόται χρησιμοποιοῦν ραδιόφωνον, εἰς τὰς ἐργατικὰς συνοικίας χρησιμοποιοῦν πάρα πολλοὶ ἐργάται ραδιόφωνον. Δὲν εἶναι τὸ ραδιόφωνον σήμερον, εἶδος πολυτελείας. Τὸ ραδιόφωνον εἶναι εἶδος πρωτίστης ἀνάγκης. Δὲν συμφωνῶ μαζί σας, κύριε συνάδελφε. Τὸ ραδιόφωνον κατέστη εἶδος πρωτίστης ἀνάγκης. Παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν παρατήρησίν μου καὶ νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ 10% διὰ τοὺς καθυστεροῦντας. Νομίζω ὅτι εἶναι ἄκρως ἱκανοποιητικὸν καὶ νὰ εἰσπραχθῇ καὶ ὡς δημόσιον ἔσοδον.

§98Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Πετροπουλάκον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δίδομεν τὴν τάσιν νὰ παρουσιασθῇ τὸ Ἵδρυμα ὡς τοκογλυφικόν. Εἰς οὐδένα ἄλλον νόμον ὑπάρχει παρομοία διάταξις. Τὸ 10% νὰ παραμείνῃ καὶ νὰ μεταβάλλεται εἰς δημόσιον ἔσοδον. Εἶναι ἀρκετὴ ἡ ταλαιπωρία τοῦ κατόχου νὰ πάῃ νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ διότι, οὕτω, ἐξυπηρετοῦνται καὶ οἱ συνδρομηταί.

§99Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Ἡ ἀνησυχία τοῦ συναδέλφου δὲν εἶναι δικαιολογημένη διότι εἰς τὴν παράγραφον 7 προβλέπεται ἡ περίπτωσις αὐτή.

§100Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Πρέπει νὰ καταφύγῃ εἰς δικηγόρον καὶ νὰ κάμῃ ἐνστάσεις.

§101Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Δὲν τὸ δέχομαι, κύριε συνάδελφε.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9.

§103Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Κάμετέ το, κ. ὑπουργέ 15%.

§104Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Ὄχι δὲν τὸ δέχομαι.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 δεκτόν;

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 9ον.

§108Σ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. ... (ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του, δὲν ἀκούεται) ...

§109Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Ἐπὶ τοῦ ἀρχικοῦ εἶναι.

§110Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦτο: Νομίζω ὅτι χρήσιμον θὰ ἦτο νὰ προβλέπῃ καὶ κάποιαν κύρωσιν διὰ τοὺς κατόχους ραδιοφώνων, οἱ ὁποῖοι δὲν δηλώνουν. Νομίζω ὅτι εὐχερέστερον ἔτσι θὰ εἰσπράττωνται τὰ χρήματα. Ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς εἰσαγωγεῖς καὶ τοὺς καταστηματάρχας, νὰ ὑπάρχῃ εὐθύνη καὶ διὰ τοὺς μὴ δηλοῦντας συνδρομητάς.

§111Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ ἕνας συγκερασμὸς μεταξὺ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου καὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μητσοτάκη. Νὰ καθορίσετε ὅτι ὁ πωλητὴς τοῦ ραδιοφώνου τὴν ὥραν ποὺ κόβει τὸ διπλότυπον τῆς πωλήσεως, ὀφείλει νὰ τὸ ἀποστέλῃ ταχυδρομικῶς, ὥστε αὐτομάτως ἡ ἁρμοδία διεύθυνσις τῆς Ραδιοφωνίας νὰ γνωρίζῃ ποῖοι ἀπέκτησαν ραδιόφωνον.

§112Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Ὑπάρχει ἡ διάταξις αὐτή.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9;

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 10ον.

§116Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καταργεῖτε τὸν προληπτικὸν ἔλεγχον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τὸν ἀντικαθιστᾶτε μὲ τὸν προληπτικὸν ἔλεγχον ἑνὸς ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὁρίσωμεν «ἀνωτέρου ὑπαλλήλου», διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἐγγύησις.

§117Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Πάρεδρον ἔχομεν τώρα καὶ Πάρεδρος θὰ κάμνῃ αὐτὴ τὴ δουλειά.

§118Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ Πάρεδρος εἶναι ἀνώτερος.....

§119Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Πάντως, θὰ προσπαθήσωμεν νὰ βάλωμεν Πάρεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§120Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἂς τὸ ὁρίσωμεν, διότι ὡς ἔχει διατυπωθῆ ἡ διάταξις ἠμπορεῖ νὰ μπῇ καὶ ἕνας γραφεύς. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καταργήσωμεν τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ νὰ βάλωμεν ἕνα γραμματέα. Γ. Ράλλης. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Δὲν ἠμποροῦμε νὰ βάλωμεν γραμματέα. Θὰ βάλωμεν Τμηματάρχην.

§121Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ ὁρίσετε ἐν τῇ διατάξει: «ἀνώτερον ὑπάλληλον».

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10;

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτόν. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11 ἕως 16).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17ον.

§126Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 17. Πρόκειται περὶ τῆς διατάξεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὠνόμασα, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν φωτογραφικὴν καὶ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐξήγησεν ὁ κ. ὑπουργός, ὡς ἀφορῶσαν τὸν σκηνοθέτην τοῦ Βασιλικοῦ Θεάτρου κ. Σολωμόν. Νομίζω, ὅτι ἀπαραδέκτως εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν ἡ διάταξις αὐτή, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 57 παράγραφος 7 τοῦ Συντάγματος, εἰς τὸ ὁποῖον παραπέμπει τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ καταργουμένη διάταξις νόμου, δηλαδὴ ἡ διάταξις τοῦ νόμου 1538)50, δὲν καταχωρεῖται εἰς τὴν Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 18ον.

§130Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ παράγραφος 4, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ ὅριον ἡλικίας, τὸ ὁποῖον εἶναι 65 ἔτη διὰ τοὺς ὑπαλλήλους.

§131Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄρθρον 19.

§132Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή, ὁ ὁποία εἶναι δικαία καὶ ὀρθή, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἐξετελέσθη. Παρακαλῶ νὰ φροντίσετε νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ ἄρθρον 18 δεκτόν;

§134ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 18 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 19ον.

§136Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα προχθὲς μετ’ εὐχαριστήσεως μεγάλης τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν σκοπεύει νὰ ἀπολύσῃ κανένα ὑπάλληλον καὶ θὰ κρατήσῃ τοὺς ὑπάρχοντας. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει πραγματικὴν ἀντίληψιν τῆς καταστάσεως, διότι εἶναι φοβερὸν πρᾶγμα νὰ ἀπολύωνται σήμερον ὑπάλληλοι μὲ τὴν ὑπάρχουσαν ἀνεργίαν. Θὰ ἐπεθύμουν τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὴν εἶχον καὶ οἱ ἄλλοι κ. ὑπουργοί.

§137Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἀπολύσω 120–130 ὑπαλλήλους, τί νὰ κάμω. Διότι αἱ ἐργατικαὶ θέσεις ηὐξήθησαν ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω τίποτε.

§138Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν σώζονται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους μὲ τὴν ἀπόλυσιν 50 καὶ 100 ὑπαλλήλων. Ἀλλ’ εἶναι τὰ ἔξοδα. Μὴ πετᾶτε ἀνθρώπους εἰς τὸν δρόμον, μὴ αὐξάνετε τοὺς ἀνέργους. Ἐπίσης μίαν ἄλλην σύστασιν θὰ κάμω, ὅτι ἐὰν βραδύτερον ὑπάρξῃ ἀνάγκη προσλήψεως ὑπαλλήλων, νὰ προτιμηθοῦν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ νόμου 2500, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν ἔχοντες 10, 15 καὶ 17 χρόνια ὑπηρεσίας καὶ δὲν λαμβάνουν οὔτε μίαν πεντάραν σύνταξιν.

§139ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀπελύθησαν οἱ καλύτεροι.

§140Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Γνωρίζω ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος εἶχε 17 χρόνια ὑπηρεσίαν, ἀπελύθη καὶ δὲν λαμβάνει καμμίαν σύνταξιν καὶ πηγαίνει νὰ παραφρονήσῃ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ νομοσχέδιον νὰ δίδῃ μίαν μικρὰν σύνταξιν καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διότι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους μόνον ὅταν ἔχῃ 20 χρόνια ἕνας ὑπάλληλος καὶ ἀπολυθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους παίρνει σύνταξιν. Τὰ λέγω αὐτὰ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τῆς σχετικῆς διατάξεως.

§141Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 19 παράγραφος 4 προβλέπεται τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας νὰ κατέλθῃ ἀπὸ τὸ 65 εἰς τὸ 60. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, ἡ διάταξις αὐτὴ ἀφορᾷ τὴν ἀπόλυσιν ἑνὸς ἀνωτάτου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἐπαξίως κατέχει τὴν θέσιν του καὶ ἐδικαιώθη δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ τεθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ προσωπικὴ περίπτωσις. Ἐπίσης ἤθελα νὰ τὸν παρακαλέσω εἰς τὴν παράγραφον 8 νὰ τεθῇ ὁ περιορισμός, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνωνται διορισμοὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ἀμέσως κατωτέρου βαθμοῦ συγκεντρώνουν τὰ πρὸς προαγωγὴν προσόντα. Εἰς τὴν παράγραφον 8 προβλέπονται ὡρισμένοι διορισμοὶ κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ὑπουργοῦ. Αὐτοὶ οἱ διορισμοὶ νὰ μὴ πραγματοποιηθοῦν ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα.

§142Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 4, νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ καὶ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, ἵνα μὴ δώσῃ λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις, ὅτι στρέφεται ἐναντίον ὡρισμένων προσώπων, διότι εἰς τὴν κρίσιν τοῦ συμβουλίου εἶναι ἡ ἔνταξις. Τὸ νὰ θέτωμεν ὅμως ὅριον ἡλικίας εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, θέτομεν περιορισμὸν διότι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἱκανὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἄνω τῶν 60 ἐτῶν. Διατὶ νὰ βάλωμε ὅριον; Ἐπίσης ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὴν παράγραφον 10 τῆς ἀποζημιώσεως. Ἡ ἀποζημίωσις, βεβαίως, εἶναι λογική, ἀλλὰ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν μὴ ἐνταχθησομένων ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ Ἱδρύματος καὶ ἐπειδὴ τὸ Ἵδρυμα δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὥστε ἡ ἀποζημίωσις νὰ εἶναι μικρά, διότι ἐὰν καταβάλῃ τὸ Ἵδρυμα ὅλας αὐτὰς τὰς ἀποζημιώσεις, δὲν θὰ ἀνθέξῃ οἰκονομικῶς.

§143Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω ριζικῶς καὶ μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τὸν προτείνοντα τὸ σχέδιον νόμου καὶ μὲ τοὺς κυρίους συναδέλφους, τοὺς ὁποίους βαθύτατα ἐκτιμῶ. Φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἄρθρον 19 ὡς εἶναι διατυπωμένον, καὶ ὁ κατ’ ἐξουσιοδότησιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εὑρισκόμενος ἤδη ὑπὸ δημοσίευσιν νέος Κανονισμὸς τοῦ Ἱδρύματος, ἀνοίγουν εὐρυτάτας τὰς πύλας εἰς τὰς δαπάνας διοικήσεως τοῦ Ε.Ι.Ρ. καὶ θὰ ὁδηγήσουν, διὰ τῶν ἐπανειλημμένων προσλήψεων, τῆς αὐξήσεως τῶν ὑψηλῶν βαθμῶν, τῶν διορισμῶν, καὶ τῆς καθιερώσεως ἄλλων τρόπων ἀμοιβῶν, ὡς τῶν περιφήμων μυστικῶν κονδυλίων περὶ τῶν ὁποίων μᾶς εἶχε δώσει προχθὲς ὁ κ. ὑπουργός, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι πρόκειται νὰ διαγραφοῦν ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, θὰ ὁδηγήσουν, λέγω, εἰς σπατάλην, ἡ ὁποία ἀπειλεῖ δὲν εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ ἔκφρασίς μου, κύριοι βουλευταί, ἀπειλεῖ αὐτὴν ταύτην τὴν οἰκονομικὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἱδρύματος. Τὸ Ε.Ι.Ρ., ὑποστὰν μόνον του ὁλόκληρον τὸ βάρος τῶν εἰς δραχμὰς δαπανῶν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ δικτύου, μόλις εἶδεν αὐξανόμενον τὸν ἀριθμὸν τῶν συνδρομητῶν του, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπουλώσῃ τὰς ἐκ τῆς ἀνασυγκροτήσεως οἰκονομικάς του ἀνεπαρκείας, σήμερον διὰ τοῦ διανοίγματος ὅλων αὐτῶν τῶν πυλῶν, ἀπειλεῖται καὶ πάλιν τὸ Ἵδρυμα νὰ ὁδηγηθῇ αὔριον εἰς τὸ σημεῖον ποὺ θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Βουλπιώτην νὰ λέγῃ: Εἶσθε ἀνάξιοι νὰ τὸ διοικῆτε, δώσατέ το εἰς ἐμένα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§145Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ πρώτη παρατήρησίς μου, ἐκ τῶν δύο τὰς ὁποίας ἔχω νὰ κάμω, εἶναι ὅτι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου πρέπει νὰ διαγραφῇ τὸ ἐδάφιον 4 καὶ τὸ 12. Περὶ τοῦ ἐδαφίου 4 ὡμίλησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Δι’ αὐτοῦ τοῦ ἐδαφίου μειοῦται τὸ ὅριον ἡλικίας προκειμένου περὶ τῶν ἐντάξεων πάρα κάτω ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας. Τί ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις δι’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου; Γνωρίζομεν ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικῆς διατάξεως, εἰς τὸ νὰ φύγῃ ἕνας ἀνεπιθύμητος ὑπάλληλος. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ δεῖγμα προσωπικῆς ἐμπαθείας δι’ ἕνα ὑπάλληλον. Τὸ ἐδάφιον 12 ἀνατρέπει μίαν ὀρθὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἔθεσε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ εἶναι μὲν ἀκριβὲς ὅτι ὁ σεβασμὸς πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, περὶ τῶν ὁποίων δύο ἐγκύκλιοι ἔγιναν ἀπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον, δὲν χαρακτηρίζει δυστυχῶς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τὴν ἐκδηλώνῃ εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Σιφναῖος ἀνέφερεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἓν ἄρθρον τοῦ νέου Ὀργανισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὡμίλει περὶ μυστικῶν κονδυλίων. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδέχθη ὅπως τὸ ἄρθρον αὐτὸ διαγραφῇ.

§146Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει.

§147Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἴπατε δὲν ὑπάρχει ἢ θὰ τὸ διαγράψετε.

§148Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει.

§149Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι εἰς τὸν Κανονισμόν.

§150Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ὑπάρχει.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 παράγραφος 1, ὑπεβλήθη τροπολογία τοῦ κ. Μητσοτάκη ἔχουσα οὕτω: ... ............ (ἀναγινώσκει) ............».

§152Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Δὲν τὴν δέχομαι.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19;

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 19 ἐγένετο δεκτόν. (Ἀκολούθως ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21ον.

§157Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ μία μέριμνα διὰ τοὺς πολεμιστάς.

§158Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Θὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21;

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 21 ἐγένετο δεκτόν. Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἄρθρον. Δεκτὸν καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 2312)1953». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως» Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 27 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Ζίγδης.

§164Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν κατάργησιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπροσδόκητον μεταβολὴν ἀπόψεων, τοῦ κ. ὑπουργοῦ, οἱ βουλευταὶ Δωδεκανήσου εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας, ἀπεχώρησαν ἀπὸ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν. Παρῆλθον ἔκτοτε 4 ἡμέραι, ἡ δὲ κοινὴ γνώμη τῆς Δωδεκανήσου συνεκινήθη βαθύτατα ὡς ἀποδεικνύουν τὰ ἐκεῖθεν ληφθέντα τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας. Ἡ ἐντύπωσις εἰς τὴν Δωδεκάνησον εἶναι ὅτι ἐνῷ μέχρι σήμερον ἐθεωρήθη σκόπιμον ἀπὸ Ἐθνικῆς καὶ πάσης ἄλλης ἀπόψεως ὅπως δοθῇ εἰς τὴν Δωδεκάνησον μεγαλύτερος βαθμὸς ἀποκεντρώσεως, ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἀντιστρατεύεται νομίζομεν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 27 καθιστᾷ τὸν Γενικὸν Διοικητὴν ἀνίκανον νὰ ἀσκήσῃ ὡς εἶχεν μέχρι σήμερον προνόμια, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ τίτλου τοῦ Γενικοῦ Διοικητικοῦ, καθιεροῖ κατάστασιν ἀνάλογον μὲ ἐκείνην, ἥτις ὑφίσταται εἰς ἓν συνήθως διαμέρισμα τῆς Ἐπικρατείας. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν τῆς ἐζητήσαμεν νὰ διορίσωμεν κομματικόν μας φίλον ὡς Γενικὸν Διοικητήν. Θὰ πρέπει νὰ σκεφθῇ κάπως ἡ Κυβέρνησις διατὶ ἐπιμένομεν ἡμεῖς οἱ ὑπεύθυνοι Ἐθνικῶς ἀπέναντι τῆς ἐπαρχίας μας, διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ θεσμοῦ καὶ τὴν διατήρησιν τῶν προνομίων, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ ἐκπροσωπῶν τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν περιφέρειάν μας. Δὲν νομίζω ὅτι ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν ἡμεῖς τὶ ἄλλο. Ἀπευθύνομαι πρὸς ὅλους τοὺς συναδέλφους καὶ δὴ τῆς πλειοψηφίας, τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐὰν παρ’ ἐλπίδα ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς ἀπόψεώς της, ἀναλογιζόμενοι τοὺς Ἐθνικοὺς κινδύνους καὶ τὰς εὐθύνας μας νὰ ψηφίσουν κατὰ συνείδησιν, ὑποχρεοῦντες οὕτω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι δὲν εἶναι οὔτε ἡ κομματικὴ πειθαρχία οὔτε ἡ κομματικὴ ἐπιβολή, ἡ ὁποία καθορίζει τὴν στάσιν των ἐπὶ παντὸς θέματος, πρωτίστως κατὰ τὰ περὶ Ἐθνικοῦ συμφέροντος. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πράξῃ τὸν καθῆκόν της.

§165Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Μετ’ εὐχαριστήσεως εἴδαμεν ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδέχθη νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τῶν συναδέλφων τῆς Ἠπείρου. Μὲ ἰδιαιτέραν ἐπίσης συμπάθειαν εἴδαμε τὸ αἴτημα τῶν Δωδεκανησίων συναδέλφων, ἀλλὰ προτιμότερον εἶναι νὰ ἴδωμεν καὶ τὴν ἀρκτικὴν περιοχήν, τῆς Πατρίδος μας, τὴν Θράκην, ὅπου ἡ φύσις τοῦ πληθυσμοῦ της καὶ ἡ προπαγάνδα, ἡ ὁποία ἀναπτύσσεται, ἐπιβάλλουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατηρήσῃ τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Θράκης. Ἐὰν ἐπικαλεσθῶμεν τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει ἡ Γενικὴ Διοίκησις Βορείου Ἑλλάδος, σᾶς πληροφορῶ ὅτι εὐχερέστερον ἐξυπηρετεῖται ὁ τόπος αὐτὸς ἀπὸ τὰς Κεντρικὰς Ὑπηρεσίας τῶν Ἀθηνῶν παρὰ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Βορείου Ἑλλάδος. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ κεφαλαιώδους αὐτοῦ θέματος.

§166Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Τὰ ἄρθρα 25 καὶ 26 τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὰς ἄλλας γενικὰς διοικήσεις ἐψηφίσθησαν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, καὶ ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν. Ἡ συζήτησις θὰ περιορισθῇ μόνον ἐπὶ τοῦ ψηφισθέντος ἄρθρου 27 τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Μολονότι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ συζήτησις εἶχε τερματισθῆ, ὅτε ἐτερματίσθη καὶ ἡ συζήτησις περὶ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων. Διότι τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι εἰδικὸν ἄρθρον, περὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων, αἵτινες μένουσιν εἰς τὴν Δωδεκάνησον ἐφεξῆς. Παραξενεύθην μεθ’ ὅσα εἶπον εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν σχετικῶς μὲ τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον θὰ ἰσχύῃ ἐφεξῆς εἰς τὴν Δωδεκάνησον, ὅτι ἐπανέρχεται ἡ συζήτησις καὶ κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀφαιρεῖ δικαιώματα ἀπὸ τὴν Δωδεκάνησον, ἐνῷ ἔδει νὰ προσθέσῃ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, δι’ ἄλλην μίαν φορὰν νὰ ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου ἀσκεῖ ἐν τῇ περιφερείᾳ τὰς ἃς μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος ἤσκει διοικητικὰς ἁρμοδιότητας κατὰ τὸ ἰσχῦον ἐν Δωδεκανήσῳ εἰδικὸν νομοθετικὸν καθεστώς, ὅπερ διατηρεῖται καὶ μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ παρόντος νόμου, διατηρουμένων ἀκόμη καὶ τῶν ὑπὸ τῶν διατάξεων τούτων προβλεπομένων Συμβουλίων καὶ Ἐπιτροπῶν». Θέλω νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Δωδεκανήσου συνάδελφον, ὅτι ὁ Νομάρχης θὰ ἔχῃ τὰς ἁρμοδιότητας ἐκείνας, πέραν τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ ὁριζομένων, ὅσας εἶχεν ἕως τώρα ὁ Γενικὸς Διοικητής, καὶ εἰδικῶς ὡς πρὸς τὸ εἰδικὸν δικαίωμα τοῦ διατάκτου περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν. Ἑπομένως, μένει μόνον τὸ αἰσθηματικὸν ζήτημα, ἐὰν θὰ ὀνομασθῇ αὐτὸς Γενικὸς Διοικητής, ἢ Διοικητής, ἢ Νομάρχης. Αἱ τοπικαὶ ἐφημερίδες, περὶ τούτων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τί λέγουν.

§167Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῖαι ἐφημερίδες;

§168Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Αἱ φιλικῶς πρὸς ὑμᾶς διακείμεναι κ. Ζίγδη. Ἡ ἐφημερὶς «Πρόοδος» τῆς Ρόδου, ἡ ὁποία γράφει τὰ ἑξῆς:

§169Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπηνώρθωσε τὴν στάσιν της ἀμέσως κατόπιν.

§170Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τοὺς Δωδεκανησίους ὀλίγον τοὺς ἐνδιαφέρει ἂν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ διοικῇ τὰ Νησιά μας θὰ ἀποκαλῆται Γενικὸς Διοικητής, ἁπλῶς Διοικητής, ἢ Νομάρχης. Διότι αὐτὰ εἶναι τύποι ποὺ δὲν παίζουν κανένα ρόλον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ εἰς τὴν πρόοδον τοῦ τόπου μας. Αὐτὸ ποὺ ἐνδιαφέρει τοὺς Δωδεκανησίους εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐκεῖνος ποὺ θὰ διοικῇ τὰ Νησιὰ αὐτά, εἴτε Γενικὸς Διοικητὴς λέγεται, εἴτε Διοικητής, ἢ καὶ Νομάρχης, νὰ ἔχῃ ὅσον τὸ δυνατὸν εὐρυτέρας ἐξουσίας, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ λύῃ ἐπὶ τόπου ὅλα τὰ ἀνακύπτοντα προβλήματα τῶν Νησιῶν μας καὶ νὰ μὴ χρειάζεται διὰ κάθε ψύλλου πήδημα, τὴν ἐντελῶς τοπικὴν καὶ ἄνευ οὐσιαστικῆς ἀξίας, ἔγκρισιν τῶν γραφειοκρατῶν τῆς Ἀθήνας. Ἐὰν τοῦτο ἐπιτευχθῇ καὶ οἱ Δωδεκανήσιοι κατορθώσουν νὰ λύσουν τὰ ζητήματά των εἰς τὸν τόπον των χωρὶς νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὰ κοπιώδη καὶ πολυδάπανα ταξίδια τῶν Ἀθηνῶν, τότε ἀσφαλῶς οὐδεὶς πρόκειται νὰ στενοχωρηθῇ, ἐὰν ὁ τίτλος τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν διοικητικῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Νησιῶν μας, ἀντὶ νὰ εἶναι Γενικὸς Διοικητής, εἶναι Διοικητὴς ἢ Νομάρχης». Πέραν αὐτῶν ὅμως ἔλαβα σήμερον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Ἐπεῖγον. Ἐπὶ νομοσχεδίου ἀποκεντρώσεως καταργοῦντος Γενικὴν Διοίκησιν, Ἐργατικὸν Κέντρον Ρόδου τάσσεται ὑπὲρ καταργήσεως Γενικῆς Διοικήσεως Ρόδου καὶ ἐγκαθίδρυσιν Νομαρχίας Δωδεκανήσου μὲ εὐρυτάτας ἐξουσίας, πρὸς ἐπιτυχῆ ἐπίλυσιν τοπικῶν ζητημάτων. Ἐντολῇ διοικήσεως Ἐργατικοῦ Κέντρου Ρόδου. Ὁ Πρόεδρος: Λαμπρινός. Ὁ Γεν. Γραμματεύς: Ζερβός. Ἐπίσης ἔλαβον καὶ τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Ἐπεῖγον. Ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον περὶ ἀποκεντρώσεως ἱκανοποιεῖ πλήρως ἁπάσας ἐπαρχίας Κράτους, αἵτινες ἐνδιαφέρονται μόνον παρεχόμενα ὑπὸ νόμου πλεονεκτήματα καὶ δὲν ἀποδίδουν σημασίαν εἰς τίτλους. Πετρίδης. Δήμαρχος Ρόδου».

§171ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μπράβο, μπράβο. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§172Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἤμην βέβαιος κύριοι βουλευταί, ὅτο τοιαύτη θὰ ἦτο ἡ ἀντίληψις τῶν Ροδίων διότι οἱ Ρόδιοι εἶναι τόσον Ἕλληνες ὅσον εἴμεθα καὶ ἡμεῖς. Οἱ Ρόδιοι δὲν θὰ ἐδέχοντο ἐπ’ οὐδενὶ διοίκησιν διάφορον, ἐπ’ οὐδενὶ θὰ ἐδέχοντο τίτλον, ὁ ὁποῖος ἐνθυμίζει εἰς αὐτοὺς ἀποικιακὸν καθεστώς. Οἱ Ρόδιοι εἶναι τόσον Ἕλληνες, ὅσον καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Ἀττικῆς.

§173Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, σεῖς κάμνετε τὴν διάκρισιν αὐτήν.

§174Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Εἶναι τόσον Ἕλληνες ὅσον καὶ οἱ κάτοικοι τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου καὶ τῆς νέας Ἑλλάδος ὁλοκλήρου. Δι’ αὐτὸ δὲν δέχονται καὶ πολὺ πατριωτικὰ νὰ ἔχουν τίτλον διοικητικὸν διάφορον εἰς τὴν περιφέρειάν των. Μεθ’ ὅσα εἶπον, κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἀνταποκρίνεται ἀπολύτως εἰς τὴν θέλησιν τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ καὶ ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὅσον ὅλα τὰ δικαιώματα, τὰ ἐξαιρετικά, τὰ ὁποῖα ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ Πολιτεία νὰ δώσῃ εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, ἡ ὁποία μόλις πρὸ 7 ἐτῶν ἐνεσωματώθη εἰς τὴν Μητέρα Ἑλλάδα, τὰ ἔδωσε. Ὅλα αὐτὰ τὰ δικαιώματα, θὰ τὰ κρατήσῃ ὅπως τὰ εἶχαν κρατήσει καὶ ὅλαι αἱ περιφέρειαι, αἱ ἄλλαι κατὰ τὸν πρῶτον χρόνον τῆς ἐνσωματώσεώς των μὲ τὴν Ἑλλάδα. Παρακαλῶ συνεπῶς νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§175Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χρειάζονται ἀπάντησιν αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κύριος ὑπουργός, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκουσθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἀναπάντητα. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι ἐὰν ὁ κύριος ὑπουργὸς δέχεται ἢ δὲν δέχεται, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μεγαλύτερος βαθμὸς ἀποκεντρώσεως, διότι, δὲν ἀντελήφθη καλῶς τί ὑποστηρίζει. Κατὰ τὴν πρώτην ὁμιλίαν του ἔλεγεν ὅτι παρέχει τὸ ὑφιστάμενον διοικητικὸν καθεστὼς καὶ ἀκόμη σήμερον ὅμως ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀμφιβόλου Ἑλληνικότητος τὰ αἰσθήματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν ὅτι μαζὶ μὲ τὰ ηὐξημένα δικαιώματα ἀποκεντρώσεως πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὁ προσιδιάζων τίτλος τοῦ φορέως τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν, ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως. Ἄρα πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τί θέλει νὰ ὑποστηρίξῃ. Ἀλλὰ μένω κατάπληκτος διότι εἰς τὰ 1955, ὁ κ. ὑπουργὸς ἀποκαλύπτει ὅτι ὁ τίτλος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, μὲ τὸν ὁποῖον διῳκήθησαν ὅλαι αἱ νέαι χῶραι ἀπὸ τοῦ 1912 καὶ ἐντεῦθεν, τοῦ μυρίζει ξένην κατοχήν. Μοῦ φαίνεται, ὅτι τὰ τοιούτου εἴδους ἐπιχειρήματα εἶναι ἀνάξια νὰ ἀκούωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ μένω κατάπληκτος πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προέβη εἰς τοιοῦτον παράπτωμα. Τρίτον, τὸν ἐρωτῶ, εἶναι τὰ ξένα τηλεγραφήματα ποὺ ἐπῆρεν ἀπὸ τὴν Ρόδον, αὐτὰ τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνέγνωσεν. Διότι ἐγὼ ἐζήτησα ἄλλα τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν τὰ ἀντίθετα. Διότι δὲν ἀνέγνωσε καὶ αὐτά. Τέταρτον, ἀνεφέρθη εἰς μίαν ἐφημερίδα τῆς Ρόδου διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἄποψίν του. Ἐρωτῶ, εἶναι ἡ μόνη ἐφημερὶς ποὺ ἐκδίδεται εἰς τὴν Ρόδον; Ἐπίσης τὸν ἐρωτῶ, εἶναι ἐν γνώσει τῆς στάσεως, τὴν ὁποίαν ἐπῆρεν ἡ ἐφημερὶς ἐκείνη ὅταν ἀντελήφθη ὅτι μόνον λόγοις οὐχὶ καὶ ἔργοις διατηρεῖται ὁ βαθμὸς τῆς ἀποκεντρώσεως, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει μέχρι σήμερον; Καίτοι ἠρώτησα τὸν κύριον ὑπουργόν, οὗτος ἀπέφυγε νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ, ἐὰν μετατρεπομένης τῆς μέχρι σήμερον ὑπηρεσιακῆς συγκροτήσεως, εἶναι δυνατὸν ὁ Νομάρχης, ἢ ὅπως θέλετε νὰ τὸν ὀνομάσετε, νὰ ἀποκτήσῃ τὰ μέχρι σήμερον καθήκοντα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ἐρωτῶ ἐκ νέου τὸν κ. ὑπουργόν, ἐὰν καταργήσῃ καὶ καταργεῖ, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ τὴν Διεύθυνσιν Οἰκονομικῶν, εἶναι δυνατὸν ἐπὶ 24 ὥρας νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του ὁ Νομάρχης ἀποτελεσματικῶς, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ εἰδικοῦ οἰκονομικοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἐκληροδότησεν ἀπὸ τὸ παρελθὸν καὶ ἰσχύει σήμερον εἰς Δωδεκάνησον; Διατὶ ἀπέφυγε ν’ ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργός; Μήπως εἶπε «θὰ καταργήσω τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι αὗται χρειάζονται, τότε θὰ τὰς ἐπανασυστήσω μὲ κάποιον ἄλλον νόμον. Διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, κάμνομεν αὐτὸν τὸν νόμον καὶ δὲν ἠξεύρομεν τὰς συνεπείας του; Πᾶμε, δηλαδή, νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὴν τὴν περίφημον θεωρίαν τοῦ «ξύλωνε καὶ ράβε», διὰ νὰ φανῇ ὅτι κάτι κάμνομεν; Καὶ ἐρωτῶ περαιτέρω τὴν Κυβέρνησιν: Ἀξίζει νὰ δημιουργήσῃ ὅλον αὐτὸν τὸν σάλον καὶ ὅλην αὐτὴν τὴν ταλαιπωρίαν, διότι κάποιος ὑπάλληλος δὲν ἐμελέτησε τὰς συνεπείας τῶν προτεινομένων διατάξεων; Κατόπιν τῆς μακρᾶς αὐτῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ πλέον ἔχω βαρυνθῆ, δύο πράγματα ζητοῦνται ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Πρῶτον νὰ κάμῃ μίαν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν, ἐὰν καὶ ἡ συγκρότησις τῶν ὑπηρεσιῶν θὰ διατηρηθῇ ὡς ἔχει, διὰ νὰ πεισθῶ καὶ ἐγώ, ὅτι πράγματι, δέν ὑποσκάπτεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁ βαθμὸς τῆς ἀποκεντρώσεως, τὸν ὁποῖον εἴχομεν ἕως σήμερον ἐν Δωδεκανήσῳ. Δεύτερον, παρακαλοῦμεν τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς του ἀπόψεως καὶ νὰ ὀνομάσῃ τοὐλάχιστον τὸν Νομάρχην Διοικητήν, διὰ πλείστους λόγους ἐκ τῶν ὁποίων θ’ ἀναφέρω μόνον ἕνα: Διὰ νὰ προσέχουν αἱ Κυβερνήσεις ποῖον στέλλουν ὡς ἐκπρόσωπον τῆς Ἑλλάδος ἐκεῖ κάτω.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, εἶναι ἡ πέμπτη φορὰ ποὺ ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ μὲ πᾶσαν ἄνεσιν ὑπεστηρίξατε τὸ θέμα.

§177Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν μὲ διακόπτατε, δὲν θὰ κατεστρέφατε τὴν συμπερασματικήν μου φράσιν. Ἑπομένως, παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτετε οὔτε σεῖς, οὔτε ἄλλος τις, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μαχώμεθα ἐπὶ πεντήκοντα μετώπων. Ζητοῦμεν λοιπὸν τὴν διατήρησιν τῆς λέξεως «Διοικητής». Πρῶτον, διὰ νὰ προσέχουν περισσότερον αἱ Κυβερνήσεις ποίους θὰ στέλλουν ὡς ἐκπροσώπους των εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας καὶ δεύτερον διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν ἠμποροῦμεν, δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Κάποιαν σημασίαν ἔχουν οἱ τίτλοι εἰς ὡρισμένα μέρη, τὰ ὁποῖα γειτνιάζουν καὶ μὲ ξένας χώρας καὶ ὅπου ὑφίστανται εἰδικαὶ συνθῆκαι. Τέλος πάντων, κ. Πρόεδρε, κάτι ἠξεύρομεν καὶ ἡμεῖς καὶ κάτι πονοῦμεν, καὶ ἐνῷ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἦτο ἕνας ἁπλοῦς διαξιφισμὸς μὲ τὸν κ. ὑπουργόν, δὲν θὰ ἐπεμένομεν. Ἀλλά, θὰ ἴδωμεν, τὶ θὰ ἰσχύσῃ εἰς τὸ τέλος ἡ πλειοψηφία τῆς κομματικῆς πειθαρχίας ἢ ἡ πλειοψηφία τῆς συναισθήσεως τῶν Ἐθνικῶν ὑποχρεώσεων ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§179Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπηύθυνον καὶ ἐγὼ ἔκκλησιν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νομίζω, ὅτι ἀνέπτυξα διὰ μακρῶν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν διατήρησιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν φρονεῖ, δῆθεν, ὅτι ὁ τίτλος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ὑπενθυμίζει ἀποικιακὸν καθεστώς. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ποία ἦτο ἡ γνώμη του, ὅταν συνέτασσε τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ὅπου ἀντὶ τοῦ ἰσχύοντος μέχρι σήμερον καθεστῶτος, τῆς Γενικῆς Διοικήσεως προέτεινε νὰ καθιερωθῇ ἐξαιρετικῶς διὰ τὴν Δωδεκάνησον ὁ τίτλος τῆς Διοικήσεως. Οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους προεβάλαμεν δὲν εἶναι τυπικοί, ἀλλὰ οὐσιαστικοί. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ διατηρηθῇ ἡ Γενικὴ Διοίκησις. Πρῶτον, διότι δὲν ἔχει εὐθυγραμμισθῆ ἀκόμη ἡ νομοθεσία εἰς τὴν Δωδεκάνησον μετὰ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς νέας ἐπαρχίας. Ἐκεῖ ἰσχύει, ὡς γνωστόν, εἰδικὴ νομοθεσία καὶ πλεῖστα ὅσα οἰκονομικὰ ζητήματα δὲν ἔχουν λυθῆ ἀκόμη. Ἔχομεν φερ’ εἰπεῖν εἰδικὸν δασμολόγιον καὶ μονοπώλιον καπνοῦ. Θὰ πρέπει συνεπῶς νὰ διατηρηθῇ ἡ Γενικὴ Διοίκησις μέχρις ὅτου εὐθυγραμμισθῇ πέρα ἕως πέρα ἡ ἰσχύουσα εἰσέτι εἰδικὴ νομοθεσία. Πέραν τούτου, ἐτονίσθη προχθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Δωδεκάνησος εὑρίσκεται εἰς τὸ σταυροδρόμι τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Μᾶς παρακολουθοῦν, εἶπον, ἄσπονδοι φίλοι καὶ ἐχθροὶ καὶ προχθές, θὰ ἀνεγνώσατε εἰς τὴν ἐφημερίδα «Καθημερινὴν» τί ἐλέχθησαν διὰ τὸν Ἔπαρχον, τὸν ἀνύπαρκτον μάλιστα Ἔπαρχον. Ὅτι δῆθεν μετέβη εἰς τὴν Τουρκίαν, διὰ νὰ ζητήσῃ τρόφιμα, διὰ τοὺς ἐγκαταλειφθέντας δῆθεν κατοίκους τοῦ Καστελλορίζου. Οἱ ὀφθαλμοὶ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν τόπον αὐτὸν πρέπει νὰ εἶναι ὀρθάνοικτοι, διότι μᾶς παρακολουθοῦν, ὡς εἶπον, ἐχθροὶ καὶ φίλοι. Ἡμεῖς παρακαλοῦμεν, ὅπως παραμείνῃ ὁ τίτλος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ διὰ μίαν εἰσέτι τοὐλάχιστον 3ετίαν, χρονικὸν διάστημα ἱκανὸν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εὐθυγράμμισιν τῶν ἰσχυόντων εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ τὴν νέαν ἐπαρχίαν. Θὰ ὑπενθυμίσω ἀκόμη εἰς τὸν ἀγαπητόν μου κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἰς ἄλλας ἐποχὰς οἱ ὑπουργοὶ Ἐσωτερικῶν ἀνελάμβανον ἐν τούτῳ καὶ τὰς Γενικὰς Διοικήσεις τῶν νεοαπελευθερουμένων ἐπαρχιῶν. Τοῦτο συνέβη μὲ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Μακεδονίας, Κρήτης καὶ Σάμου. Καὶ ἀσφαλῶς τοῦτο ἐγένετο διὰ νὰ δίδωνται ἄμεσοι λύσεις εἰς τὰς νεοαπελευθερωθείσας ἐπαρχίας. Ἀντιθέτως, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀφαιρεῖ σήμερον ἀπὸ τὴν Δωδεκάνησον τὸν τίτλον τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἐνῷ προσδίδει αἴγλην καὶ κῦρος εἰς τὴν Δωδεκάνησον δὲν δημιουργεῖ ἐπὶ πλέον οὐδεμίαν πρόσθετον δαπάνην. Ἀποτελεῖ ἡ Δωδεκάνησος τὴν νοτίαν πύλην τοῦ Ἔθνους, ἡ ὁποία μᾶς φέρει εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς λαοὺς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ὅπου οἱ τίτλοι ἔχουν τεραστίαν σημασίαν. Τοῦτο ἀσφαλῶς, μολονότι δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τούτοις διὰ λόγους κομματικοὺς ἐπιμένει εἰς τὴν κατάργησίν της, διὰ νὰ ἀποστείλῃ ἐκεῖ τὸν κομματικὸν Νομάρχην της. Ἡμεῖς θέλομεν, ἀντιθέτως, ὁ Διοικητής μας νὰ ἐμπνέῃ σεβασμὸν καὶ καλοπίστως ἀναγνωρίζομεν ὅτι εἶναι ὁ σημερινός, μολονότι φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τούτοις δὲν ἔδωσε λαβὴν εἰς παράπονα. (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι διακοπάς.

§181Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ὁ τίτλος τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ὑπενθυμίζῃ ἀποικιακὸν καθεστώς, τότε ἱδρύσατε Ὑπουργεῖον, ἕως ὅτου εὐθυγραμμισθοῦν ὅλα τὰ θέματα, ποὺ ἀφοροῦν τὴν Δωδεκάνησον μὲ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Κάμετε ὅ,τι ἐκάματε καὶ διὰ τὴν Ἤπειρον. Τότε θὰ πεισθῶμεν ὅτι δὲν γίνεται διὰ κομματικοὺς λόγους, ἀλλὰ διὰ λόγους γενικωτέρας Ἐθνικῆς πολιτικῆς καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Δωδεκανήσου. Ἱδρύσατε Ὑφυπουργεῖον. Ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ τὸ πράξετε. Θὰ μᾶς ἀποδείξητε τότε, ὅτι πράγματι, τὰ αἰσθήματα τῆς πλειοψηφίας ἀπέναντι τοῦ λαοῦ τῆς Δωδεκανήσου εἶναι πράγματι οἷα πρέπει νὰ εἶναι. Ἄλλως δικαιούμεθα νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἡ κατάργησις ὀφείλεται εἰς τὴν πολιτικὴν τοποθέτησιν τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ εἰς τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου.

§182Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου φέρει τὴν διοίκησιν πλησίον τῆς ἐπαρχίας καὶ ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας θ’ ἀπολαύσῃ αὐτό, ποὺ ἀπὸ πολλοῦ ἐζητοῦσε, δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑπὲρ αὐτοῦ. Παρ’ ὅλον ὅτι ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον περὶ Γενικῶν Διοικήσεων, ἐν τούτοις, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ τὸν παρακαλέσω, ὡς βουλευτὴς τῆς Θράκης νὰ θελήσῃ νὰ τεθῇ διάταξις ὁμοία τῆς Ἠπείρου, νὰ δύναται δηλαδὴ διὰ Διατάγματος νὰ διορισθῇ ὑφυπουργὸς Θράκης, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίσῃ’ ὅτι ὑπάρχουν λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλουν τὴν ἵδρυσιν ταῦ Ὑφυπουργείου τούτου.

§183Μ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς ἔχων τὸ γένος ἐκ Δωδεκανήσου ἐκ μητρός, πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ σεμνύνομαι, θὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου μετὰ τῆς τῶν ἀγαπητῶν Ροδίων καὶ λοιπῶν Δωδεκανησίων ἀντιπροσώπων, διὰ νὰ παρακαλέσω τοῦτο: Ὅπως ἀναβληθῇ ἡ κατάργησις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου καὶ ἂς διατηρηθῇ καὶ ἂς διατηρηθῇ ἡ προσωπικότης τοῦ ἀντιστρατήγου Μπουλαλᾶ, ὁ ὁποῖος ἐξελέγη τῇ προσωπικῇ ἐπεμβάσει τοῦ Στρατάρχου. Ὡς πρὸς τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐνθυμίζει τὸ καθεστὼς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἀποικιακὴν διοίκησιν, δὲν εὐσταθεῖ, διότι τότε ἡ Μακεδονία, ἡ Θράκη καὶ ἡ Ἤπειρος, θὰ ἦσαν ἐπὶ 43 συναπτὰ ἔτη ὑπὸ ἀποικιακὸν καθεστώς.

§184Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς νησιώτης καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ὑπεισέλθω εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, διότι ἐὰν εἶναι αὐτὰ τὰ κριτήρια, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, τότε ἡ Λέσβος, ἡ Χίος καὶ ἡ Σάμος, αἱ ὁποῖαι συνορεύουν μὲ ἄλλας χώρας, πρέπει ν’ ἀποτελοῦν χωριστὴν διοίκησιν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ θόρυβος, ἐὰν ἠγέρθη, ἠγέρθη δι’ ἕνα καὶ μόνον λόγον καὶ αὐτὸ πρὸς γνῶσιν τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἐγεννήθη διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐξεδήλωσεν ἕνα ἐνδιαφέρον ἔντονον καὶ στοργικὸν διὰ τοὺς Δωδεκανησίους, ὅσον καμμία προκάτοχος Κυβέρνησις. Καὶ τοῦτο δι’ ὅλους τοὺς Νομούς. Ἐὰν ἀρχίσετε ἀπὸ ὅπου θέλετε, ἀπὸ τὴν ἁλιείαν, ἀπὸ τὴν σπογγαλιείαν, τὰ Δημόσια ἔργα, ὅπου θέλετε. Ἀκόμη πρὸ ἡμερῶν, ὁ κ. Κουντούρης, τοῦ ὁποίου γνωρίζω τὴν ἐντιμότητα καὶ τὸ ἦθος του, συνεχάρη δημοσίᾳ τὸν ὑπουργὸν Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος μετέβη εἰς Κάλυμνον διὰ νὰ δώσῃ λύσιν τῶν ζητημάτων ἐπὶ τόπου. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι μόνον λόγοι εὐθηνῆς δημοκοπίας ὡδήγησαν εἰς τὸ νὰ ἀκουσθοῦν αὐτοὶ οἱ λόγοι (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§186Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω μόνον ὀλίγα τινά, εἰς ὅσα εἶπον οἱ προλαλήσαντες ἐκ Δωδεκανήσου συνάδελφοι καὶ εἰδικώτερον ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Γεωργαντᾶς, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Δωδεκανήσου. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τοῦ Σώματος, ἡμεῖς, οἱ βουλευταὶ τῆς Δωδεκανήσου, ἀπεχωρήσαμεν εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας, διότι — δυστυχῶς — ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπέμεινε εἰς τὴν ἄποψίν του, ὅπως καταργηθῇ ἡ Γενικὴ Διοίκησις Δωδεκανήσου, μὴ ἀποδεχθεὶς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ὑποβάλει καὶ ἡ ὁποία εἶχε συναντήσει ὁμόθυμον τὴν ἔγκρισιν τῶν παρισταμένων συναδέλφων, πλεῖστοι τῶν ὁποίων εἶχον ὁμιλήσει ἐπὶ τοῦ θέματος.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθη κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν πλήρης ἐλευθερία.

§188Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Ἐπανήλθομεν δέ, διότι ἐν τῷ μεταξὺ, κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν διάστημα, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν — ἠλπίσαμεν — ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ γνώμην. Ἀλλὰ βλέπομεν, ὅτι ἐπιμένει ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τοὐλάχιστον ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν εἶναι, νὰ παραμείνῃ τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶχεν ἀρχικῶς, ἀλλὰ ἀντὶ τοῦ τίτλου τοῦ «Νομάρχου» νὰ φέρῃ ὁ νέος Νομάρχης τὸν τίτλον τοῦ «Διοικητοῦ». Ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπηλείφθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ ὅταν συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, εἴχομεν παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως ὁ ἐγκαθιστάμενος Νομάρχης διατηρήσῃ τὸν τίτλον τοῦ Διοικητοῦ, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ ἐξωτερικοῦ σχήματος.

§189ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί σημασίαν ἔχει;

§190Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Ἔχει σημασίαν, διότι εἰς τὴν Δωδεκάνησον, ὅπου τὸ Κράτος μᾶς δίδει ἐξετάσεις καὶ ὅπου τὰ βλέμματα εἶναι ἐστραμμένα καὶ αἱ λέξεις ἔχουν σημασίαν. Παρακαλοῦμεν, ἑπομένως τὸν κύριον ὑπουργόν, ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὴν στάσιν του καὶ δεχθῇ, ὅπως ὁ νέος Νομάρχης φέρει τοὐλάχιστον τὸν τίτλον τοῦ Διοικητοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὅμως καὶ ἀπόψε, ἐπιμένει εἰς τὴν ἄποψίν του, περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ, ἐπικαλεσθεὶς τὰ αἰσθήματα Ἑλληνικότητός μας. Καὶ ἐρωτῶ, μήπως ὑπενθύμιζεν ἀποικιακὸν καθεστὼς ἡ παραμονὴ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως εἰς τὴν Κρήτην, εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὴν Θράκην ὅπου εἶχε διατηρηθῆ ἐπὶ 40 καὶ πλέον ἔτη ἡ κατάστασις αὐτή; Ἐρωτῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἀναμένω ἀπάντησιν. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, παρακαλοῦμεν τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ ρητὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ παραμείνῃ ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου μὲ πρωτεύοντα διατάκτην τὸν νέον Νομάρχην καὶ ὅτι θὰ διατηρηθῇ ἡ ἤδη ὑφισταμένη διάρθρωσις τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου.

§191Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τρέφει βαθὺ αἴσθημα σεβασμοῦ πρὸς τὸν λαὸν τῆς Δωδεκανήσου καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, χωρὶς νὰ χρησιμοποιήσω ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐπηρμέναι, ὅτι ἔπραξε πᾶν τὸ δυνατόν, καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν δυνατοτήτων ἔδωσε δείγματα τῆς διαθέσεώς της, ὑπὲρ τῆς Δωδεκανήσου καὶ εἶναι ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἔτι περισσότερα δείγματα εἰς τὸ ἄμεσον μέλλον. Δὲν ἐνόμισεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ ἀλλαγὴ τοῦ τίτλου τοῦ προσώπου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶναι τεταγμένον νὰ ἀσκήσῃ τὴν Διοίκησιν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Δωδεκανήσου, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκληφθῇ ὡς ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος καὶ στοργῆς, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν – μὲ ἄλλας λέξεις – νὰ φαντασθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ὑπῆρχον Δωδεκανήσιοι καὶ δὴ ἐκπρόσωποι τῆς Δωδεκανήσου, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐκπρόσωποι τῆς Δωδεκανήσου, ὑποτίθεται καὶ πράγματι εἶναι ὡς ἄνδρες προικισμένοι μὲ ἀνώτερα προσόντα σκέψεως, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐφιλονίκουν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, θὰ ἐφιλονίκουν δηλαδὴ περὶ ἑνὸς τίτλου. Κύριοι, παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ θελήσῃ νὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν, διότι τοσάκις ἀνέπτυξα τὸ αὐτὸ θέμα, ὥστε θὰ ἔπρεπε καὶ κάποιος ἄλλος νὰ εἴπῃ τὰ ἴδια πράγματα μὲ ἄλλας λέξεις, διότι τὰ ἴδια πράγματα πρόκειται νὰ εἴπω. Εἶπεν ἤδη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπε καὶ παρὰ ταῦτα ὁ κ. Ζίγδης καὶ ἄλλοι τῶν κ. συναδέλφων ἐμμένουν εἰς τὴν μὴ κατανόησιν τῶν ἁπλουστάτων αὐτῶν πραγμάτων, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μειωθῇ διόλου ἡ ἁρμοδιότης, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον ὁ Γ. Διοικητής, μετονομαζόμενος εἰς Νομάρχην. Βεβαίως, εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν δὲν παρέστην, ἀλλὰ ἀνέγνωσα τὰ πρακτικά. Καί, ἐρωτῶ: Ἐὰν τυχὸν καταδειχθῇ, ὅτι ὡρισμένη ἁρμοδιότης εἰς ὡρισμένην ὑπηρεσίαν εἶναι περιττή, πρέπει καλὰ καὶ σώνει νὰ τὴν διατηρήσωμεν ἐπ’ ἄπειρον; Βεβαίως, ἡ λογικὴ λέγει ὄχι. Ἐὰν διαπράξωμεν λάθος εἰς τὸ μέλλον, τότε νὰ ἔλθετε καὶ νὰ ἐλέγξετε τὴν Κυβέρνησιν. Κατ’ ἀρχὴν ὅμως, δὲν πρόκειται νὰ σημειωθῇ καμμία μείωσις τῆς ἁρμοδιότητος. Ὁ Νομάρχης θὰ ἔχῃ βάσει τοῦ εἰδικοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἰσχύει εἰς Δωδεκάνησον, καὶ δὴ καὶ ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ δικαίωμα τοῦ διατάκτου ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν, τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα εἶχεν ὁ Γ. Διοικητής. Καὶ ἐδῶ, θέλω νὰ διευκρινίσω κάτι. Ἐκτὸς τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν, αὐτονόητον εἶναι ὅτι ὅταν ἐκδοθοῦν τὰ διατάγματα, τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενα, τὰ ὁποῖα θὰ δώσουν εἰς τοὺς Νομάρχας ὡρισμένας ἁρμοδιότητας, θὰ ἐπεκταθοῦν αὐτομάτως καὶ εἰς τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου, αἱ ἐπηυξημέναι αὐταὶ ἁρμοδιότητες, ἐφ’ ὅσον δὲν περιλαμβάνονται ἤδη εἰς τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀσκεῖ βάσει τοῦ εἰδικοῦ ἐκεῖ ἰσχύοντος καθεστῶτος. Διατί, λοιπόν, ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ ἀντίδρασις; Κύριοι, πράγματι παραξενεύομαι, διότι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κάποια λογικὴ βάσις εἰς τὴν ἀντίδρασιν καί, ὅταν ἡ διάθεσις εἶναι ἀντιπολιτευτική, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα πρόσχημα λογικόν. Δὲν λέγω ὅτι πρέπει νὰ ἐπαινοῦν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὅταν πιστεύουν ὅτι ἔχουν δικαίωμα ἄς τὴν κατακρίνουν, ἀλλὰ ὁσάκις εἶναι δυνατὴ αὐτὴ ἡ κατάκρισις, νὰ βασισθῇ ἐπὶ ἑνὸς προσχήματος καὶ ἄν ὄχι μήπως δὲν πρέπει νὰ στηριχθοῦν ἐπὶ μιᾶς λογικῆς βάσεως. Ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κ. Ζαννῆς ἠπόρησαν, καὶ μάλιστα τὴν ἀπορίαν των ἐξεδήλωσαν καὶ μὲ κάποιαν δόσιν ἐξεγέρσεως. Ἠπόρησαν διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν ὅτι ἡ ὕπαρξις τοῦ Γεν. Διοικητοῦ, ἤ Διοικητοῦ εἰς τὴν Δωδεκάνησον εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον ὑπενθυμίζει ἀποικιακὸν καθεστώς. Καὶ εἶπον χωρὶς νὰ σκεφθοῦν τὴν διαφοράν, περὶ τῆς ὁποίας ὅμως θὰ ὁμιλήσω, ὅτι Γεν. Διοικηταὶ ὑπάρχουν εἰς τὴν Θράκην, Ἤπειρον καὶ Κρήτην. Ἀγαπητοὶ κύριοι, ἐλησμονήσατε τοῦτο, ὅτι εἰς τὴν Θράκην καὶ τὴν Κρήτην καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον ὑπάρχουν, δὲν θὰ ὑπάρχουν αὔριον διὰ τὸν Α ἤ Β λόγον, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰ εἰδικώτερα θέματα, καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν Γεν. Διοικηταὶ καὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, Γεν. Διοικηταὶ ὑπεράνω τῶν Νομαρχιῶν. Δηλαδὴ εἰς δεύτερον κλιμάκιον. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀποικιακὴ διάρθρωσις, ἀποικιακὸν καθεστώς, ἀλλὰ εἶναι διοικητικὴ διάρθρωσις. Θὰ ἦτο δυνατόν, λογικῶς, νὰ ὑποστηριχθῇ, καὶ ἔχει τὴν σοβαράν του βάσιν, ὅτι θὰ ἔπρεπεν, ὑπεράνω τῶν Νομαρχιῶν, νὰ ὑπάρχουν Γεν. Διοικήσεις. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, δὲν κατέληξε διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διότι ἤθελε κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς Νομάρχας πραγματικὴ δικαιώματα. Ἐὰν ἐθέταμεν ἐπάνω ἀπὸ τοὺς Νομάρχας τοὺς Γεν. Διοικητάς, θὰ ἦτο ἕνα μεικτὸν σύστημα καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, εἰς πολλὰς φοράς, νὰ διευκρινισθῇ ἡ εὐθύνη καὶ ἡ ἁρμοδιότης. Ὁ εἷς θὰ ἐπέρριπτε τὴν εὐθύνην εἰς τὸν ἕτερον. Ὁ γεν. Διοικητὴς εἰς τὸν Νομάρχην καὶ ὁ Νομάρχης εἰς τὸν Γεν. Διοικητήν. Θὰ ὑπῆρχε μία εὔσχημος ὑπεκφυγὴ ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως εὐθυνῶν. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, παρ’ ὅλον ὅτι ἡ διάρθρωσις αὐτὴ λογικῶς καὶ ψυχολογικῶς ἔχει οὐσιώδη σημασίαν, δηλαδὴ ἡ διάρθρωσις διὰ τῆς παρεμβολῆς ἑνὸς κλιμακίου μεταξὺ Κράτους καὶ Νομαρχίας. Αὐτὸς ἦτο ὁ ἕνας λόγος, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε νὰ μὴ ἐγκαινιάσωμεν διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἐφέραμε καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ἱστορικὴν σημασίαν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θεσπίζεται ἡ πραγματικὴ ἀποκέντρωσις, νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἀμέσως ἕνα κλιμάκιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέστειλε τὰς ἁρμοδιότητας τῶν Νομαρχῶν. Δεύτερον, ἐσκέφθημεν, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀργότερον, εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῶμεν διαφορετικά, θὰ ἀπετέλει μίαν πρόσθετον δαπάνην. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ὁ θεσμὸς τῆς ἀποκεντρώσεως νὰ συνδυασθῇ, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν ὕπαρξιν Γεν. Διοικητῶν παντοῦ. Αὐτὸ θὰ ἦτο θὸ ὀρθότερον, ἐὰν θέλετε ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ θέμα. Δὲν θὰ ἔπρεπε, ὅμως, καὶ διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέπτυξα, διότι θὰ ἐδημιούργει παράθυρον ὑπεκφυγῆς εὐθυνῶν, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ ἐδημιούργει δαπάνας προσθέτους νὰ παρεμβάλωμεν τὸ διοικητικὸν κλιμάκιον τῆς Γεν. Διοικήσεως μεταξὺ Κράτους καὶ Νομαρχιῶν. Δι’ αὐτό, ἡ Κυβέρνησις προετίμησε νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ μορφὴν περισσότερον λιτήν. Ἐὰν εἰς τὸ μέλλον, καὶ διὰ λόγους γενικωτέρας σκοπιμότητος, καταδειχθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυασθοῦν αἱ ἁρμοδιότητες καὶ εὐθῦναι καὶ τὸ αὐτοδύναμον τοῦ Νομάρχου μὲ τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς Γεν. Διοικητοῦ, ἐξασφαλίζομεν δὲ ὅτι θὰ εἰσέλθωμεν εἰς περίοδον ἀνετωτέραν ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς, ἐξασφαλιζομένων τῶν δυνατοτήτων τῶν οἰκονομικῶν, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρεμβάλωμεν καὶ τὰς Γεν. Διοικήσεις ἀνασυγκροτουμένας ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν, συγκροτουμένας ἐπίσης διὰ πρώτην φορὰν ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ προβῶ εἰς αὐτὴν τὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία ἔχει μίαν προγραμματικὴν σημασίαν. Σήμερον εἴμεθα, διὰ λόγους διαφόρους, ὑποχρεωμένοι καί, νομίζομεν, ὅτι θὰ ἐκτιμηθῇ ἡ ἄποψις αὐτή, νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον. Αὔριον, βάσει τῆς πείρας, καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς δημιουργίας κάποιας εὐχερείας δημοσιονομικῆς, ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν παρεμβολὴν τῶν Γενικῶν Διοικήσεων. Ἐπανέρχομαι ὅμως τώρα, διότι αὐτὸ μοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν αὐτῆς τῆς παρεμβάσεως, ἐπανέρχομαι εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ζίγδη καὶ τῶν ἄλλων κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἠπόρησαν καὶ ἠγανάκτησαν, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς ὡμίλησε περὶ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ὡς ὑπενθυμιζούσης καθεστὼς ἀποικιακόν. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις, ὡς πρῶτον κλιμάκιον, πράγματι ὑπενθυμίζει ἀποικιακὸν καθεστώς, ὡς δεύτερον κλιμάκιον βεβαίως ὄχι. Δὲν εἶναι νοητόν, δὲν ἔχει δηλαδὴ οὔτε ἠθικήν, οὔτε ἐθνικήν, οὔτε καμμίαν οὐσιαστικὴν σημασίαν, ἡ δημιουργία τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι — ἀπ’ ἐναντίας, ἀντενδείκνυται ἡ ἐντύπωσις αὐτὴ — ἡ δημιουργία τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι εἰδικῶς ἡ Δωδεκάνησος, ἐνῶ ἀποτελεῖ τὴν περιφέρειαν μιᾶς καὶ μόνης Νομαρχίας, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐπὶ κεφαλῆς, οὐχὶ Νομάρχην, ἀλλὰ ἕνα ὀλίγον ἀνατολικῆς ἁρμοδιότητος κυρίαρχον. Διότι ἡ λέξις εἶναι συνδεδεμένη μὲ ἱστορικὰς ἀναμνήσεις καὶ ἱστορικὰς ἀναμνήσεις ἀφορώσας τὴν ἀνατολὴν καὶ τὴν δύσιν. Νομίζω, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν ἦτο δικαιολογημένη καὶ αὐτὴ ἡ ἀπορία, ὀρθῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι αὐτό, ἡ διατήρησις δηλ. τοῦ τίτλου αὐτοῦ, θὰ ὑπενθύμιζεν ἀποικιακὸν καθεστώς. Εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης εἰς τὴν ἀνταπάντησίν του, πῶς τὸ ἔβαλε τότε εἰς τὸ νομοσχέδιον; Κύριοι, τὸ ἔβαλεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι ὑπῆρχε μία διάθεσις ὡρισμένων, μία ὤθησις καὶ παράκλησις ὡρισμένων, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον νὰ ὀνομάζεται διοικητής. Ἀλλὰ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὀρθῶς πολλοὶ συνάδελφοι ἐσκέφθησαν αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ εἶχε σκεφθῆ προηγουμένως, ὅτι ὁ τίτλος αὐτὸς ὑπενθυμίζει κάτι, τὸ ὁποῖον εἶναι περιττὸν νὰ τὸ ὑπενθυμίζῃ εἰς τοὺς κατοίκους. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐλέχθη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, φυσικὸν ἦτο ἡ Κυβέρνησις, καὶ δικαίωμα ἔχει, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσιν, ὁσάκις ἀναγνωρίζει ὅτι κάτι εἶναι ὀρθὸν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν παρατήρησιν καὶ τοιουτοτρόπως διεγράφη ὁ τίτλος τοῦ διοικητοῦ. Νομίζω, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ φιλοτιμία τῶν Δωδεκανησίων καὶ αὐτῶν τούτων τῶν ἀξιοτίμων ἀντιπροσώπων τῆς Δωδεκανήσου, οἱ ὁποῖοι, ἐνδεχομένως, δὲν ἔχουν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν συλλάβει πλήρως τὸ πρᾶγμα, αὐτὴ αὕτη ἡ φιλοτιμία τῶν Δωδεκανησίων, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως παραταθῇ ἡ διατήρησις τίτλου μὴ χρησιμοποιουμένου εἰς οὐδεμίαν ἄλλην Νομαρχίαν τῆς Ἑλλάδος, διότι περὶ περιφερείας Νομαρχιακῆς πρόκειται καὶ οὐχὶ περὶ περιφερείας διοικήσεως, οὔτε περὶ δευτέρου βαθμοῦ διοικητικοῦ κλιμακίου.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονίδης ἔχει τὸν λόγον.

§193Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θεωρῶ ἐξαιρετικῶς εὐτυχῆ τὴν σύμπτωσιν τῆς ἀποψινῆς παρουσίας τοῦ κ. ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν ἑνὸς τόσον βασικοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἤκουσα τὸν κ. ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ τῆς ὁμιλίας αὐτοῦ σαφῶς διαπιστοῦται, ὅτι ὑπάρχει μία μεγάλη παρανόησις ἐκ μέρους τοῦ κ. ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔμεινε μὲ τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὸ αἴτημα τῆς Δωδεκανήσου, τῆς Θράκης, τῆς Κρήτης καὶ γενικῶς τῶν περιφερειῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχουν Γεν. Διοικήσεις, εἶναι νὰ παραμείνουν αἱ Γεν. Διοικήσεις ὑπὸ τὴν σημερινήν των μορφήν, ὥστε νὰ παρεμβάλωνται ὡς ἕνα ἐμπόδιον μεταξὺ τῶν Νομαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Γεν. Διοικήσεων. Ἐμπόδιον τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀρθῇ, ὥστε τὸ παρὸν νομοσχέδιον νὰ ἠμπορέσῃ νὰ καταστήσῃ πραγματικὰ Διοικητὴν τὸν Νομάρχην εἰς τὸν Νομόν του. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, κ. ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεὶς ἐζήτησε τὴν διατήρησιν τῶν Γεν. Διοικήσεων. Διότι συμφωνοῦμεν ἀπολύτως μὲ τὴν ὀρθοτάτην ἄποψιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου διετυπώσατε, ὅτι ἡ διατήρησις τῆς Γεν. Διοικήσεως ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτὴν θὰ ἀπετέλει μίαν παρεμβολήν, ἡ ὁποία θὰ συνετέλει ὥστε τὰ διάφορα θέματα νὰ μὴ ἐπιλύωνται. Θὰ ἀπετέλει ἕνα ἐμπόδιον εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Νομάρχου ἐν τῇ ἐπιλύσει τῶν αἰτημάτων τοῦ Νομοῦ του. Δὲν διετύπωσαν, κ. ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, παρόμοιον αἴτημα. Ποῖον εἶναι τὸ αἴτημα; Πέραν τῶν θεμάτων....

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 27 ὁμιλεῖτε κ. Πολυχρονίδη.

§195Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε — καὶ ὀρθῶς — μίαν βασικὴν γραμμὴν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία σκοπὸν θὰ ἔχῃ νὰ διευκολύνῃ καὶ νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν συζήτησιν. Ἐὰν ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι αὐτός, τότε νὰ κατέλθω τοῦ βήματος.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 27.

§197Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Λέγω, κ. ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν εἶναι αὐτή: Ὅτι, πέραν τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν κάθε Νομὸν — καὶ τὰ ὁποῖα ὁ Νομάρχης, μὲ τὰς δικαιοδοσίας τὰς ὁποίας τοῦ παρέχει τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ τὰ ἐπιλύῃ ἄνευ οὐδεμιᾶς παρεμβολῆς — ὑπάρχουν καὶ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν πλείονας Νομούς. Φέρ’ εἰπεῖν: Φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Κρήτην — τὸ αὐτὸ δὲ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Θρᾴκην καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας. Ὑπάρχουν θέματα, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ σύνολον τῆς Κρήτης. Ἀκόμη καὶ μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον παραμένουν ὅλαι αἱ Διευθύνσεις, ὅλων τῶν τομέων τῆς διοικήσεως, μὲ ἁρμοδιότητας, φέρ’ εἰπεῖν εἰς τὴν Κρήτην, ἐπὶ τῶν τεσσάρων Νομῶν. Τὰ θέματα αὐτά, κ. ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σήμερον ἐπιλύονται ἀπὸ τὸν Γεν. Διοικητήν, ὁ ὁποῖος ἔχει ἁρμοδιότητα καὶ τὰ ἐπιλύει. Μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὰ θέματα αὐτὰ τοῦ λοιποῦ θὰ ἐπιλύωνται κυριαρχικῶς καὶ ἀπολυταρχικῶς ἀπὸ τὸ κέντρον, δεδομένου ὅτι ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Νομάρχου περιορίζεται εἰς τὸν Νομόν του. Εἶναι, λοιπόν, τοὐλάχιστον περίεργον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται νομοσχέδιον περὶ ἀποκεντρώσεως καὶ ἐξ ἄλλου νὰ δημιουργῇ συγκέντρωσιν. Ἐν ὀνόματι, λοιπόν, τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν τοπικῶν αὐτῶν ζητημάτων, ἐν ὀνόματι τῆς ἐξυπηρετήσεως αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου ἐζητήσαμεν καὶ ζητοῦμεν καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅπως εἰς ὅλας τὰς ἕδρας τῶν Γεν. Διοικήσεων ἱδρύωνται ἀπὸ τοῦδε ὑπουργεῖα, ἢ ὑφυπουργεῖα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐπιλύουν θέματα ποὺ κοινῶς ἀφοροῦν πλείονας νομοὺς καὶ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα ὁ Νομάρχης. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς μεταφέρω τὴν πικρίαν τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἄρνησιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἱδρύσῃ καὶ ὑπουργεῖον Κρήτης. Καὶ ἡ πικρία αὐτὴ δὲν προέρχεται μόνον ἐκ λόγων αἰσθηματικῶν—λόγῳ τῆς μακρᾶς παραδόσεως ποὺ ἔχει δημιουργήσει ἡ Γενικὴ Διοίκησις Κρήτης — ἀλλὰ προέρχεται κυρίως ἐκ λόγων οὐσιαστικῶν, διότι ὁ Κρητικὸς λαὸς ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ὅλα τὰ γενικώτερα ζητήματά του δὲν θὰ ἐπιλύωνται τοῦ λοιποῦ τοπικῶς, ἀλλὰ θὰ ἐπιλύωνται ἀπὸ τὸ κέντρον. Καὶ εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὀρθῶς, κ. ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ἤδη ἐξαίρεσιν διὰ τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Ἤπειρον, δὲν νομίζω, ὅτι ἀπὸ πλευρᾶς οὐσίας θὰ δυνηθῆτε νὰ ἀνεύρετε εὐχερῶς λόγους διὰ νὰ δικαιολογήσετε τὴν περαιτέρω ἄρνησίν σας. Καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐν ὀνόματι τῆς δικαίας αὐτῆς ἀξιώσεως τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ζητημάτων του νὰ ἱδρύσῃ καὶ ἐν Κρήτῃ ὑπουργεῖον. Ἐν ἀντιθέτῳ περιπτώσει, κύριε ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ δώσετε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Κρητικὸν λαὸν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τυγχάνει ἀνίσου μεταχειρίσεως. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, διὰ τοιούτων ἐξαιρέσεων, νὰ ἀφίνετε, εἰς ἕνα διαμέρισμα τῆς Ἑλλάδος, νὰ δημιουργῆται ἡ ἐντύπωσις τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ Κρήτη, ὅπως καὶ ἡ Θρᾴκη, ἀποτελοῦν ἐπίσης διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος καὶ δικαιοῦνται νὰ τύχουν ἴσης μεταχειρίσεως, ἱδρύοντες καὶ εἰς αὐτὰ ὑπουργεῖα. Ἄλλως τε ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν ἀντιθέσει μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνεγνώρισε τὴν χρησιμότητα τῶν ὑπουργείων τούτων, ὑποστηρίξας ὅτι ἐκ λόγων οἰκονομικῶν δυσχεραίνεται ἡ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἵδρυσίς των. Ὁ λόγος ὅμως οὗτος δὲν εὐσταθεῖ, διότι ἡ δαπάνη θὰ εἶναι ἀναξία λόγου, ἐνῷ τὸ ὄφελος τῆς Διοικήσεως θὰ εἶναι μέγα.

§198Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε φρονῶ, ὅτι ὅτι ἡ ἐπάνοδος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 22 δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν Κανονισμόν. Τὸ ἄρθρον 22 λέγει: «Καταργοῦνται αἱ Γεν. Διοικήσεις Βορείου Ἑλλάδος, Θράκης, Ἠπείρου, Κρήτης καὶ Δωδεκανήσου. Αὐτὰ τὰ λέγει τὸ ἄρθρον 22. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἠκούσαμεν τὰς ἐκτεθείσας ἀπόψεις καὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν τὸ ἄρθρον. Ἤδη συζητοῦμε περὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Νομάρχου Δωδεκανήσου. Παρακαλῶ λοιπὸν ἐπ’ αὐτοῦ νὰ γίνεται ἡ συζήτησις.

§199Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς μὴ ἔχων ἐπιχειρήματα πρὸς ἀντίκρουσιν τῶν ἀπόψεών μας, ἐπικαλεῖται τὸν κανονισμὸν πρὸς τερματισμὸν τῆς σχετικῆς συζητήσεως. Παρὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν.

§200Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Μὲ μίαν φράσιν δίδω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνίσου μεταχειρίσεως μεταξὺ Κρήτης καὶ Βορείου Ἑλλάδος. Παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσετε τὴν μομφὴν αὐτὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικαλεσθῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ ὅσα ἡ Κυβέρνησις ὄχι ἁπλῶς ἐσκέφθη ἀλλὰ ἔπραξεν ἢ ἤρχισεν πράττουσα ὑπὲρ τῆς Κρήτης πρὸς τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται βαθὺ αἴσθημα εὐγνωμοσύνης διὰ τοὺς ἀγῶνας της καὶ θαυμασμὸν διὰ τὸ ὑπέροχον πατριωτικὸν της ἦθος (χειροκροτήματα). Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι εἶχεν τὴν θέσιν του αὐτὸς ὁ βαρὺς ὑπαινιγμὸς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ δικαιολογημένος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως λογικῆς καὶ ἱστορικῆς. Δὲν ὑπάρχει ἀνισότης εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἀπὸ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας μέχρι Θράκης διὰ τῆς ὑπάρξεως ὑπουργοῦ εἰς τὴν Ἤπειρον διὰ τῆς ὑπάρξεως Ὑφυπουργοῦ δημιουργοῦνται δύο κλιμάκια Κυβερνητικά. Κυβερνητικὰ καὶ ὄχι ἀμέσως διοικητικά— τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα δι’ ἄλλους λόγους. Ἡ Βόρειος Ἑλλὰς πρὸς Ἀνατολὰς καὶ πρὸς Δυσμὰς πλὴν τοῦ Κέντρου, τὸ ὁποῖον Κέντρον συνορεύει μὲ τὴν σύμμαχον Γιουγκοσλαυΐαν, ἡ Βόρ. Ἑλλάς, γειτνιάζει μὲ ἐνδεχομένους, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν πραγμάτων καὶ τῶν ἱστορικῶν δεδομένων, ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. Ὑπάρχει λοιπὸν οὐσιώδης διαφορά. Οὔτε ἡ Κρήτη οὔτε ἡ Δωδεκάνησος συνορεύει μὲ ἐνδεχομένους ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν δεδομένων τῆς ἱστορίας, μὲ ἐνδεχομένους ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. Μὲ ἐνδεχομένους, τονίζω τὴν λέξιν διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ κατηγορηματικὴ διατύπωσις. Ἑπομένως κ. συνάδελφε, ἐκ Χανίων, εἰς τὴν παρατήρησίν σας αὐτὴν παρεσύρθητε χωρὶς νὰ σκεφθῆτε κἄτι τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιωδέστατον. Ἡ Κρήτη ὄχι μόνον δὲν γειτνιάζει μὲ ἐνδεχομένους ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος ἀλλὰ περιβάλλεται ἀπὸ θάλασσαν ἡ ὁποία θάλασσα θὰ προστατεύεται ἀπὸ ὅλας τὰς συμμαχικὰς δυνάμεις (χειροκροτήματα).

§201Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας δὲν ἀπαντήσατε, διότι στερεῖσθε ἐπιχειρημάτων.

§202Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τοὺς ἀξιοτίμους ἐκ Δωδεκανήσου κ.κ. Συναδέλφους νὰ πιστεύσουν ὅτι ἰδιαιτέρα εἶναι ἡ συμπάθεια καὶ ἡ στοργή, τὴν ὁποίαν τρέφω ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῆς Βουλῆς καὶ ἀκόμη τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Δωδεκάνησον. Εἶναι ἄλλωστε φυσιολογικὴ ἡ συμπάθεια αὑτή, δεδομένου ὄντως ὅτι ἡ Δωδεκάνησος εἶναι τὸ νεώτερον τέκνον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ προσχωρήσω καὶ εἰς μίαν ἀδυναμίαν ἀκόμη ὑπὲρ αὐτῶν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον διαβλέπω καὶ ἐλπίζω ὅτι συντόμως θὰ παύσῃ καὶ ἡ Δωδεκάνησος νὰ εἶναι τὸ νεώτερον τέκνον τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω ὅμως ὅτι γίνεται ἡ συζήτησις ἐντελῶς θεωρητική. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ ἀφαιρεθοῦν δικαιώματα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ ἁρμόδιον ὄργανον πρὸς ἐπίλυσιν τῶν τοπικῶν ζητημάτων. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλέπεται ὅτι ὅλαι αἱ ἁρμοδιότητες αἱ ὑπάρχουσαι ἤδη εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν περιέρχονται αὐτομάτως εἰς τὸν Νομάρχην, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τῶν Δωδεκανησίων τὸ συζητούμενον.

§203Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπεξετάθη καὶ πέραν τοῦ εἰδικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔφερον πρὸς συζήτησιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ Δωδεκανήσου. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπεστήριξεν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι ἡ προγραμματικὴ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀποκεντρώσεως ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἡ διαίρεσις τῆς Χώρας εἰς Γενικὰς Διοικήσεις καὶ ὅτι ἡ ρύθμισις ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἶναι τρόπον τινὰ προσωρινὴ ὥστε νὰ φθάσωμεν κάποτε εἰς τὴν διαίρεσιν εἰς Γεν. Διοικήσεις... (θόρυβος φωναὶ: ὄχι). Δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογοῦνται αἱ διαμαρτυρίαι. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε, παρ’ ὅλον βέβαια ὅτι αὐτὴ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως ἔρχεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποστηρίζει. Ἤθελον ἁπλῶς διὰ τῆς παρεμβάσεώς μου νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μετέχω διὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, κατὰ τὴν διαδρομὴν τῆς συζητήσεως αὐτῆς νὰ ἀναπτύξω ἐπιμένω, ὅτι ἐπισήμως ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐξαγγείλει τὴν διάρθρωσιν τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως εἰς Γενικὰς Διοικήσεις. Συνεπῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ἀδίκως ἐκατηγόρησα τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ὑπαναχωρήσει ἀπὸ προγραμματικὰς της ἐπαγγελίας καὶ νὰ ἀποδεχθῶ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς προσωρινότητος, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προσωρινότητος ἐπιβαλλομένης διὰ λόγους οἰκονομικοὺς ἢ ἄλλους.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων κηρύσσω περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 27. Δέχεσθε τὸ ἄρθρον 27;

§205ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 27 ἐγένετο δεκτὸν. (Ἀκολούθως ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 28).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 29ον.

§208Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναπτύσσων τὴν εἰσήγησίν μου εἶχον διατυπώσει τὸν φόβον ὅτι ὑπηρεσίαι τινὲς ἄλλων ὑπουργείων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρεμβάλουν ἐμπόδια εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκουσαι τὴν ἵδρυσιν περιφερειακῶν ὑπουργικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν τοπικὰς ἁρμοδιότητας εὐρυτέρας τοῦ Νομάρχου. Τοιαῦται περιφερειακαὶ ὑπηρεσίαι, βάσει τῶν ἰσχυόντων νόμων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἱδρυθοῦν διὰ διαταγμάτων προκαλουμένων ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Νομίζω ὅτι θὰ ἐβοηθούσαμε τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ ὁποίου ὅλοι ἀναγνωρίζομεν τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν εἰλικρίνειαν διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἀποκεντρώσεως, ἐὰν ἐδίδαμεν εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ γνώμην εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἱδρύσεως περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν ἄλλων ὑπουργείων. Δηλαδὴ τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ προβλέπῃ τὴν ἵδρυσιν μιᾶς περιφερειακῆς ὑπηρεσίας νὰ ἀπαιτῇ, ἐκτὸς τῆς γνώμης τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Νὰ ἀντικατασταθῇ ἡ φράσις «ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ» διὰ τῆς φράσεως «ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Ἐσωτερικῶν».

§209Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Μολονότι νομίζω ὅτι καὶ ὁ ἰσχύων νόμος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμὴν παρεξηγήσεων, ἐν τούτοις διὰ νὰ ἐναρμονισθῇ καὶ μὲ τὸ ἄλλο ἄρθρο δέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§210Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοθετήματος, ἔκαμα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 29 τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ἐπιδιώκεται δι’ αὐτοῦ ἡ ἀποσυμφόρησις τοῦ κέντρου καὶ ἡ μεταβίβασις πολλῶν ἐκ τῶν ἐξουσιῶν τοῦ κέντρου εἰς τὴν περιφέρειαν, ὥστε νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ πολίτης τῆς ἐπαρχίας ἀπὸ τὴν ταλαιπωρίαν τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον ὑφίσταται νὰ κατέρχεται διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων του εἰς τὸ κέντρον, ὑπὸ διαφόρων ὑπηρεσιῶν, αἵτινες ὡδήγουν τὸ θέμα πολλάκις εἰς ἀποτυχίαν ἐκ τῆς ἀγνοίας τῶν τοπικῶν συνθηκῶν. Ἤδη ἐκχωροῦνται πολλαὶ ἐξουσίαι εἰς τοὺς Νομάρχας καὶ θὰ ὑπάρξῃ περίσσεια τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Κέντρον, ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κέντρου ἤσκησαν τὴν μείζονα διοίκησιν, εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἐνισχύσουν αὐτοὶ τοὺς περιφερειακοὺς ὑπαλλήλους, ἵνα ἀσκήσουν ἐκεῖ τὴν διοίκησιν, καθοδηγήσουν τὰ περιφερειακὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως καὶ συντελέσωσιν εἰς τὴν εὐόδωσιν τοῦ συστήματος τῆς ἀποκεντρώσεως εἰς τὰ πρῶτα της βήματα, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ τὴν πρόσληψιν νέων ὑπαλλήλων καὶ μάλιστα ἀπείρων, μὴ δυναμένων νὰ ἀποδώσωσι. Δὲν ζητῶ, κ. Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποδέχθητε τὴν τροπολογίαν μου νὰ τεθῇ εἰδικὴ διάταξις εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως νὰ σταλοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὑπάλληλοι μὲ βαθμὸν Διευθυντοῦ, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἐμπιστευθῶμεν τὸν θεσμὸν τῆς ἀποκεντρώσεως.

§211Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι ἡ παράγραφος 4 τοῦ ἄρθρου 29 ἀποτελεῖ τορπίλλην διὰ τὸ ὅλον νομοθέτημα, ἐνῷ σκοπὸς αὐτοῦ εἶναι ἡ διὰ καταλλήλου καὶ ἐπαρκοῦς προσωπικοῦ ἐπάνδρωσις τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ ὁ θεσμὸς τῆς ἀποκεντρώσεως. Εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρεται «μετὰ παρέλευσιν τριετίας ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος οὐδεὶς ὑπάλληλος Αʹ κατηγορίας προάγεται εἰς τὸν 5ον, 4ον ἢ 3ον βαθμόν, ἐὰν δὲν ἔχῃ συμπληρώσει τετραετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν εἰς θέσεις ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης ἐφ’ ὅσον ἐν τῷ κλάδῳ του ὑφίστανται τοιαῦται». Ἐπειδὴ φοβοῦμαι ὅτι ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔγκαιρος ἐπάνδρωσις τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ θεσπισθῇ ὅπως ἀπὸ τοῦδε ὑποχρεωθῶσι νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὰς περιφερειακὰς ὑπηρεσίας οἱ ὑπάλληλοι τῆς κατηγορίας ταύτης.

§212Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Πρῶτον, ἀπαντῶ εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Οἰκονομίδη καὶ δίδω τὴν πληροφορίαν πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ κ. Στρατάρχης δι’ ἐγκυκλίου του πρὸς ὅλα τὰ ὑπουργεῖα ἔδωσεν ὁδηγίας ὥστε ἀπὸ τοῦδε νὰ γίνῃ ἡ ἐπιλογὴ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπανδρώσουν τὰς Νομαρχίας καὶ μετ’ ὀλίγον θὰ λάβῃ τὴν πληροφορίαν τίνες, πόσοι καὶ μὲ ποῖον βαθμὸν εἶναι οἱ ἐπιλεγέντες καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν τὴν ἐξαιρετικὴν τιμὴν νὰ ὀργανώσουν τὰς περιφερειακὰς ὑπηρεσίας. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χίου συναδέλφου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς παραγράφου αὐτῆς, εἶναι ἡ δέουσα, διότι σκοπὸς δὲν εἶναι νὰ ἀδικήσωμεν κανένα. Ἡ παράγραφος αὐτὴ ἔχει οὕτω: «Μετὰ παρέλευσιν 3 ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος, οὐδεὶς ὑπάλληλος πρώτης κατηγορίας προάγεται εἰς τὸν 5ον βαθμὸν................ (ἀναγιγν.)..... ἐὰν δὲν ἔχῃ συμπληρώσει 4ετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν εἰς θέσεις ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν κλάδον του ὑφίστατο τοιαύτη». Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἤθελε νὰ πληροφορηθῇ διατὶ «μετὰ τριετίαν». Διότι, κύριοι, πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον δὲν δύνανται νὰ προαχθοῦν ἐὰν δὲν ἔχουν 4 χρόνια εἰς τὴν ἐπαρχίαν, νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα, οἱ ἴδιοι, νὰ ἔχουν τὸν λόγον, νὰ ζητήσουν ἀπὸ τοῦδε νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, διὰ νὰ μὴ χάσουν τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς των. Εἶναι ζήτημα δικαιοσύνης ὥστε νὰ μὴ ἀδικήσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν τὴν ἔφεσιν νὰ ἀνέλθουν εἰς ὑψηλοτέρους βαθμούς.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 29 ὡς ἐτροπολογήθη;

§214ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 29 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. (Ἀκολούθως τὸ ἄρθρον 30 ἐγένετο δεκτόν). Ἄρθρον 31ον.

§216Ι. ΛΥΡΑΣ. Κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχε σχετικὰς ἀντιρρήσεις καὶ ἐζήτησα τὴν κατάργησιν τῆς Δευτέρας Γενικῆς Διευθύνσεως καὶ τὴν διατήρησιν μιᾶς μόνης Διευθύνσεως καὶ ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ τοῦτο διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος συντρέχει ἤ ποία εἶναι ἡ ὑπηρεσιακὴ ἀνάγκη, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν Δευτέραν Γενικὴν Διεύθυνσιν δεδομένου ὅτι κάμομεν ἀποκέντρωσιν τῶν Διοικητικῶν ὑπηρεσιῶν. Δέχομαι καὶ ἀναγνωρίζω ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔχετε κατὰ πάντα καλοὺς καὶ ἐξαιρετικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους δύνασθε νὰ τοὺς χρησιμοποιήσετε, διὰ νὰ ἀποδώσῃ ἡ ἀποκέντρωσις. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένω ἐπὶ τῆς μιᾶς μόνης Γενικῆς Διευθύνσεως, διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὴν πυραμίδα τῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας. Ἐὰν θέλετε προσθέσατε εἰς τὰς 62 θέσεις τῶν Διευθυντῶν ἀκόμη μίαν, ὥστε νὰ γίνουν 63.

§217Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§218Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντιτίθεμαι ἀπολύτως πρὸς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 30 πρέπει νὰ μείνῃ ὅπως ἔχῃ διατυπωθῆ καὶ ὅπως ἔγινε δεκτὸν καὶ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἡ διχοτόμησις τῆς πρώτης Γενικῆς Διευθύνσεως, εἰς δύο Διευθύνσεις, Τοπικῆς Διοικήσεως καὶ Διοικήσεως εἶναι ἀναγκαία. Διότι διὰ τῆς δημιουργίας μιᾶς Γενικῆς Διευθύνσεως παραμένουν, τρόπον τινα, αὐτοκέφαλοι 4 Διευθύνσεις εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ἡ Διεύθυνσις τῆς Διοικήσεως, τῆς ἰθαγενείας, τῆς Μεταναστεύσεως καὶ ἡ Διεύθυνσις ἐκλογῶν. Νομίζω ὅτι αἱ Διευθύνσεις δὲν πρέπει νὰ μείνουν ἄνευ ἐποπτείας καὶ ἐλέγχου, ὅπως καθορίζεται κατωτέρω δι’ ἄλλου ἄρθρου. Ἑπομένως εἶναι ὀρθοτάτη αὐτὴ ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 30 καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπὶ πλέον, ἄς ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι παραμένουν 10 Διευθυνταὶ σήμερον οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν νὰ ἐξελιχθοῦν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ. Ἐκ τῆς καταργήσεως τῆς μιᾶς τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, τῶν δημιουργουμένων διὰ τοῦ ἄρθρου 30, ὁ ζῆλος ὅλων αὐτῶν τῶν Διευθυντῶν μαραίνεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέψουν διότι ὁ κατέχων τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ εἶναι νεώτατος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέψουν ὅτι θὰ γίνουν Γενικοὶ Διευθυνταί, εἶναι καὶ αὐτὸς ἕνας λόγος, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξετε ὅλως ἰδιαιτέρως.

§219Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον προβλέπει σύστασιν δευτέρας Γενικῆς Διευθύνσεως. Ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως ἔχει νομίζω νὰ ἐπιτελέσῃ μίαν ἰδιαιτέραν ἀποστολήν. Ἡ μία Γενικὴ Διεύθυνσις, πέραν τοῦ ὅλου ἔργου μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι βεβαρυμένη θὰ ἔχῃ μίαν ἰδιαιτέραν ἀποστολήν, νὰ παρακολουθήσῃ τὴν πρόοδον καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀποκεντρώσεως. Ἡ ἀποκέντρωσις θὰ πρέπει νὰ τύχῃ κάποιας ἰδιαιτέρας παρακολουθήσεως καὶ ἀπὸ τὸ Κέντρον καὶ νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ὀρθὸν ἡ δευτέρα Γενικὴ Διεύθυνσις νὰ ἀπασχοληθῇ, κυρίως μὲ τὴν παρακολούθησιν τοῦ ἔργου καὶ τὴν πρόοδον τῆς ἀποκεντρώσεως. Νομίζω δὲ ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς καὶ ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος εἶναι ἄριστοι ὑπάλληλοι, πεπειραμένοι, ἱκανότατοι καὶ θὰ πρέπει νὰ παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των, ἀσκοῦντες τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν.

§220Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι βουλευταί, ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. συναδέλφου μὲ τὴν ἐξήγησιν ὅτι, ἐνδεχομένως, πρὸς ἐπιθεώρησιν καὶ παρακολούθησιν τῶν Νομαρχῶν, νὰ καταλήξωμεν προσεχῶς εἰς τὸ νὰ ζητήσωμεν τὴν προσθήκην θέσεων Γενικῶν Ἐπιθεωρητῶν, εἰδικῶς, μὲ τὸν βαθμὸν περίπου αὐτόν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἡ παρακολούθησις τοῦ ὅλου θεσμοῦ. Δι’ αὐτό, δέχομαι τὴν παρατήρησιν, ὥστε νὰ γίνῃ ἕνας Γενικὸς Διευθυντὴς ὥστε νὰ προβῶμεν ἀργότερον εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν θέσεων αὐτῶν. Εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζητήσαμεν κατ’ ἄλλον τρόπον εἰς μίαν συνεδρίασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§221Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 30 τροποποιεῖται;

§222Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Μάλιστα;

§223Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλῶν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐπεκαλέσθην τὸ ἄρθρον 30 καὶ ἐγὼ διὰ νὰ ἐκφράσω δισταγμοὺς καὶ φόβους μήπως τυχὸν τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ὅταν βλέπωμεν ἐπαύξησιν τῶν Γενικῶν Διευθύνσεων τοῦ Ὑπουργείου. Αὐτὰ εἶπον, ὁμιλῶν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν. Ἐρευνήσας, ὅμως, περαιτέρω τὰ κατὰ τὸ ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, βλέπω ὅτι τὸ βάρος τῆς ἐποπτείας διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ, θὰ πέσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐνῶ ἄλλα ὑπουργεῖα θὰ ἐλαφρυνθοῦν ἀπὸ ἀπόψεως ἁρμοδιοτήτων καὶ ὑπηρεσιῶν, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ νόμος τοῦ ἀναθέτει νέας ἁρμοδιότητας, διότι θὰ ἐλέγχῃ τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἔργων τῶν Νομαρχῶν. Θὰ ἐπιβαρυνθῇ, συνεπῶς, εἰδικῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἐπηνδρωμένον. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ὁ ὁποῖος μὲ κάμνει νὰ ἀναθεωρήσω τὴν ἄποψίν μου, πεισθεὶς ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπικρατήσῃ ὁ θεσμός, νὰ μείνῃ ἐπηνδρωμένον. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, εἶναι ἡ σοβαρὰ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος συναδέλφου κ. Πετρίδη, διότι τὰ πράγματα ὡς ἔγιναν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, προήχθη ἕνας ὑπάλληλος ἄριστος, δὲν συζητοῦμεν περὶ τῆς προαγωγῆς αὐτοῦ, ἔμειναν ἄλλοι ἀρχαιότεροί του, αὐτοὺς τοὺς ἀρχαιοτέρους πρέπει διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ τοὺς ἀποκαρδιώνωμεν; Νὰ τοὺς δολοφονήσωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσιακήν των σταδιοδρομίαν καὶ ἐξέλιξιν; Δίκαιον καὶ ὀρθὸν εἶναι ἐφ’ ὅσον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπωμίζεται τὸ βάρος τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοῦ νόμου, νὰ δώσωμεν τὴν δευτέραν Γενικὴν Διεύθυνσιν ὥστε νὰ δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν ἐξελίξεως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 30 πρέπει νὰ μείνῃ, κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ σᾶς βοηθήσῃ σημαντικῶς νὰ ἐκτελέσητε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου εἰς τὸν ὁποῖον πιστεύετε, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι πιστεύετε εἰς αὐτόν.

§224Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Σᾶς ἐξήγησα ὅτι εἶναι δυνατόν, ἐὰν ὑπάρξῃ ἡ ἀνάγκη πρὸς ἐπιθεώρησιν τῶν Νομαρχῶν, νὰ γίνουν Γενικοὶ Ἐπιθεωρηταί, ὑπὸ ἕνα τρόπον, ὅπως τὰ εἴχομεν συζητήσει εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἴσως διάφορον κάπως. Ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, τὴν ὁποίαν ἐσκεπτόμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν καὶ πρὸς ἐπιθεώρησιν, βλέπω ὅτι θὰ εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν σκοπὸν τῶν ἐπιθεωρήσεων. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν ἀπάλειψιν αὐτῆς.

§225Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει εἰδικὸς κλάδος ἐπιθεωρητῶν.

§226Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὄχι Γενικῶν Ἐπιθεωρητῶν.

§227Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ δύναται ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς νὰ προέρχεται καὶ ἀπὸ τὸν κλάδον τῆς διοικήσεως;

§228Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Βεβαίως, ἀριστίνδην.

§229Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονὸς ὅτι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἶχα ὑποστηρίξει ὅτι, τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν ὁδηγούμεθα πρὸς τὴν ἀποκέντρωσιν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶ διατὶ ἱδρύετο καὶ δευτέρα Γενικὴ Διεύθυνσις εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν. Τὰ ἀκολουθήσαντα ὅμως γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸν τρόπον τῆς προαγωγῆς εἰς Γενικὸν Διευθυντὴν ἑνὸς ἐπιλέκτου ὑπαλλήλου τοῦ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν μὲ ἔπεισαν ὅτι ἐκ λόγων ἠθικῆς τάξεως θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποστηρίξωμε τὸ ἄρθρον τοῦτο καὶ οἱ λόγοι ἠθικῆς τάξεως εἶναι οἱ ἑξῆς: Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν καταλέγεται μεταξὺ τῶν ὀλίγων ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν μίαν ὡραίαν παράδοσιν, μὲ ὑπαλλήλους ἐπιλέκτους, ὑπαλλήλους ἀξίους κάθε τιμῆς. Μὲ μίαν διάταξιν ἑνὸς νόμου, ἡ ὁποία τελευταίως ἐψηφίσθη, οἱ Γενικοὶ Διευθυνταί, κατ’ ἐξαίρεσιν ἀπὸ τὰ ἰσχύοντα εἰς τὸν Κώδικα περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, δύνανται νὰ προάγωνται κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§230Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Εἶναι ἡ βασικὴ διάταξις, ἡ ὁποία λέγει ὅτι οἱ ἀνωτέρω προάγονται κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογήν, ὄχι διὰ νόμου ψηφισθέντος τελευταίως. Εἶναι διάταξις τοῦ Κώδικος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§231Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Βάσει τῆς ἐξαιρετικῆς αὐτῆς διατάξεως ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν ἀπὸ τὸν Κώδικα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων....

§232Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Εἶναι διάταξις τοῦ Κώδικος.

§233Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἔγιναν προαγωγαί;

§234Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἀριστίνδην προάγονται κατ’ ἀπόλυτον ἐκλογήν.

§235Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ὑπάλληλοι ἐπίλεκτοι τοῦ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν μὲ πολυετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν κλάδον τοῦ ὑπουργείου τούτου σήμερον ἔχουν παραμερισθῆ. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς παρέχεται ἡ εὐχέρεια ὥστε κάποιος ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν αὐτήν. Νομίζω ὅτι, χάριν τῆς παραδόσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἀκόμη δικαιοσύνης, θὰ πρέπει νὰ παραμείνῃ τὸ ἄρθρον 30 ὡς ἀρχικῶς τὸ διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν διετυπώσαμε τὴν πρότασιν παραμονῆς τοῦ ἄρθρου 30.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Λύρα διὰ τὸ ἄρθρον 30; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 30 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§237Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι, δέχομαι τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 30.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, οἱ παραδεχόμενοι τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 30 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 30. Ἄρθρον 31ον.

§240Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Τὸ ἄρθρον 31 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὸν ἀριθμὸν 30 καὶ ἐπιφέρονται αἱ κάτωθι μεταβολαί: Ἡ ἐν παραγράφῳ 1 φράσις «τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον Γενικῆς Διευθύνσεως» ἀντικαθίστανται διὰ τῆς φράσεως «τῆς πρώτης Γενικῆς Διευθύνσεως» (ἀναγινώσκει). Ἐπὶ πλέον σχετικῶς μὲ τὰς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, κατὰ τὰς ὁποίας πλεῖστοι τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἐζήτησαν νὰ γίνῃ μία προσπάθεια μείζονος διαβαθμίσεως τῶν ὑπαλλήλων, μετὰ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μὲ τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἐδέχθη τοῦτο ὥστε αἱ θέσεις τῶν τμηματαρχῶν νὰ αὐξηθοῦν κατὰ 20. Πέραν αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἄλλη τροπολογία αὐξήσεως βαθμῶν καὶ θὰ παρακαλέσω ἐπὶ τούτου νὰ μὴ ἐπιμείνητε, διότι ἐγένετο μακρὰ συζήτησις διὰ τὴν δαπάνην. Παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἱκανοποιεῖ ὅλους. Τέλος ἡ ἐν παραγράφῳ 9 τοῦ ἄρθρου 25 φράσις «περιλαμβάνονται εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 31 ὀργανικὴν σύνθεσιν αὐτοῦ», ἀντικαθίσταται διὰ τῆς φράσεως «εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον ὀργανικὴν σύνθεσιν αὐτοῦ».

§241Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ καλωσύνη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε νὰ μὴ μᾶς ἀπογοητεύσῃ τὸ ὅτι εἶπεν ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ οὐδεμίαν ἄλλην τροπολογίαν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν μας, ἡ ὁποία ἀφορᾶ Γραφεῖς τῶν Νομαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπάγονται εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Βʹ κατηγορίας καὶ ἔχουν ὅλοι συγκεντρωθῆ εἰς τὸν ἀριθμὸν 320 ἐπὶ βαθμῷ 11ῳ, 10ῳ ἕως 7ῳ. Ζητοῦν λοιπὸν καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ αἴτημά των, ἕνα τμῆμα ἀπὸ τοὺς 320 γραφεῖς νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν τῆς προαγωγῆς ἕως τὸν 6ον βαθμόν. Τοῦτο εἶναι δικαιότατον δεδομένου ὅτι πέραν τοῦ 6ου βαθμοῦ δὲν ὑπάρχουν δι’ αὐτοὺς περαιτέρω στάδια ἐξελίξεως. Ὁ τόσον μεγάλος περιορισμὸς εἰς τόσον ἀριθμὸν ὑπαλλήλων νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διατηρηθῇ. Ἂς δώσωμεν κάτι καὶ εἰς αὐτούς. Ἄλλωστε πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§242Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Σᾶς εἶπα ὅτι ἐκ τῶν 55 θέσεων, τὰς ὁποίας ἐζήτει ἡ τροπολογία, ἐδέχθημεν ἐν συνεννοήσει μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τὰς 20. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθοῦν ὅλοι. Αὐτὸ νὰ τὸ θεωρήσετε μέγα ἐπίτευγμα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὡς προσὸν ἔχουν τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου. Λοιπὸν ὅταν δεχώμεθα νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν προακτέων εἰς τμηματάρχας κατὰ 20, πρέπει τοῦτο νὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ ἀπολύτως ὡς ἱκανοποίησε τοὺς ἰδίους τοὺς ὑπαλλήλους.

§243Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ὀρθὴν ἐκτίμησιν τοῦ αἰτήματος, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη. Παρακαλῶ νὰ μὴ τὸ ἐπιμείνετε.

§244Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οἱ ὑπάλληλοι τῶν Νομαρχιῶν, κ. ὑπουργέ, εἶναι τριῶν κατηγοριῶν. Τῆς πρώτης κατηγορίας, τῆς δευτέρας καὶ οἱ τεχνικοί. Τῆς πρώτης κατηγορίας κατὰ ἕνα τρόπον τακτοποιοῦνται. Τῆς δευτέρας κατηγορίας μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ γίνεται ἀρχὴ ἱκανοποιήσεως, δὲν ἱκανοποιεῖται τὸ αἴτημά των, διότι εἰς τοὺς 320 ὑπαλλήλους ἔχομεν 20 θέσεις μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ τμηματάρχου δὲν εἶναι τίποτε σχεδόν. Καὶ αὐτοὶ εἶναι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μόνον τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου ἀλλὰ πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἔχουν καὶ ἀνωτέρας σπουδάς, καὶ μακροχρόνιον ὑπηρεσίαν. Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ βάρος τῆς Νομαρχιακῆς ὑπηρεσίας, εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται πολὺ καὶ ὅμως δὲν ἀγανακτοῦν, ἀλλὰ ὑπηρετοῦν εὐδοκίμως εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Ζητοῦν τὸ πᾶν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν τῆς προαγωγῆς. Αἱ 20 θέσεις μέσα εἰς τοὺς 300 δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἐγὼ ὑποστηρίζω νὰ γίνουν 55 αἱ θέσεις ἐπὶ 320. Πέραν τοῦ ζητήματος, τούτου, εἶναι καὶ τὸ θέμα τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Τὸ Νομοσχέδιον δὲν τακτοποιεῖ, δὲν στελεχώνει τὰς ὑπηρεσίας αὐτάς, τὸ προσωπικὸν τῶν ὁποίων, ἀγωνίζεται διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ πολιτισμοῦ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Διὰ τοῦτο ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς παρουσιάζει ἀτέλειαν.

§245Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ζορμπᾶ, δεδομένου ὅτι ὑπάλληλοι μὲ ἀπολυτήρια Γυμνασίου καὶ μόνον ἐκτελοῦν καθήκοντα ἀνωτάτων βαθμῶν, διευθύνουν ὑπηρεσίας. Ἐὰν δὲ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ ἐν προκειμένῳ ὑπάρχουν Δ)νταὶ μὲ ἀπολυτήρια Γυμνασίων, δὲν εἶναι μεγάλο τὸ αἴτημα νὰ θέλουν νὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ τμηματάρχαι. Δι’ αὐτὸ προτείνω ὅπως ὁ ἀριθμὸς τῶν 20, ὅπου ἐδέχθη ὁ κ. ὑπουργός, γίνῃ 50, διότι ἔτσι θὰ ἔχουν τὴν ἐλπίδα οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, νὰ λάβουν τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου, καὶ μίαν σύνταξιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ δύνανται νὰ ζήσουν. Τὸ αἴτημα εἶναι λογικόν.

§246Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως κάμῃ δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ζορμπᾶ, διότι σὺν τοῖς ἄλλοις, τοῦτο θὰ ἀποβῇ καὶ εἰς ὄφελος τῆς ὑπηρεσίας.

§247Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Προσεπάθησα πράγματι νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν ἕνα βαθμὸν περισσότερον. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ γίνῃ τὶ περισσότερον δι’ αὐτούς. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς τεχνικοὺς, τὸ αἴτημα εἶναι δίκαιον, καὶ τὸ μελετῶμεν διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι, ὅπως γνωρίζετε, αὐτοὶ δὲν πληρώνονται ἐκ τοῦ Δημοσίου προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ἐκ τῶν ἐσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη;

§249ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα δεκτόν.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 31 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 32 ἕως 37. Ὡσαύτως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 38 καὶ 39, ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐπίσης τὰ ἄρθρα 40 καὶ 41 γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουν). Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως», ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου.

§251Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς θνήσκοντος τοῦ νομοθέτου ἀναστᾶται ὁ νόμος, ὁ νόμος τοῦ Κράτους. Σᾶς τὸν παραδίδομεν. Πρέπει νὰ τὸν ἐφαρμόσητε μὲ πίστιν, μὲ ἀγάπην, χάριν τοῦ λαοῦ, χάριν τῆς ὑπαίθρου χώρας μας. Μεταφέρατε τὸ Κράτος εἰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς Ἐπικρατείας. Αὐτὸ θέλει ὁ λαός, αὐτὸ θέλει ὁ νόμος. Τὰς προσωπικάς σας ἀντιλήψεις τὰς εἴδομεν, ἡμεῖς ποὺ ἀντικειμενικῶς ἐκρίναμεν καὶ ἐπεκρίναμεν τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ ἤδη σεβόμεθα τὸν νόμον. Πιστεύομεν, ὅτι σεῖς προσωπικῶς θέλετε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος οὗτος μὲ ὅλην τὴν ἔκτασιν ποὺ συνέλαβε καὶ τὴν διετύπωσεν ὁ νομοθέτης. Ἀλλὰ μόνον σεῖς— παρὰ τὴν πίστιν καὶ τὴν φιλοτιμίαν σας — δὲν ἐπαρκεῖτε. Χρειάζεσθε τὴν βοήθειαν ὁλοκλήρου τὴν Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐπιζητήσετε, ἵνα μὴ ὁ νόμος παραμείνῃ νεκρὸν γράμμα. Συνιστῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον νὰ ἐμπνευσθῇ ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας πίστιν καὶ νὰ σᾶς βοηθήσῃ νὰ κινήσητε τὸν νόμον πρὸς ἐπιτυχῆ ἐφαρμογήν. Πρέπει νὰ ἐκδοθοῦν ἐγκαίρως τὰ προβλεπόμενα διατάγματα, νὰ ἐπανδρωθοῦν αἱ περιφερειακαὶ ὑπηρεσίαι νὰ ἐπιλεγοῦν οἱ κατάλληλοι Νομάρχαι. Σᾶς παραδίδομεν τὸν νόμον καὶ εὐχόμεθα εἰλικρινῶς χάριν τοῦ Λαοῦ μας καλὴν ἐπιτυχίαν. (Χειροκροτήματα).

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀνακυψάντων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν περὶ δημοσιογραφικοῦ χάρτου διατάξεων τῶν νόμων 1092) 1938 καὶ 582)1945». Ὁ κ. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§253Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἤμουν σύμφωνος ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ τὴν τακτοποίησιν μιᾶς ἐκκρεμότητος, ἡ ὁποία ὑφίσταται ἀπὸ πολλοῦ λόγῳ παρουσιάσεως τῶν διατάξεων περὶ σχήματος καὶ κυκλοφορίας τῶν ἐφημερίδων, ἡ ὁποία ἐγένετο τῇ ἀνοχῇ ὅλων τῶν μέχρι σήμερον ὑπουργῶν τοῦ Τύπου διότι ἐπείσθησαν ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς μίαν ἀνάγκην τῶν ἐφημερίδων αὐτῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐνομιμοποίουν. Τὸ ἄρθρον 1 ἀφορᾶ τὴν τακτοποίησιν τῶν παραβάσεων, τῶν περὶ ἐπιφανείας καὶ σχήματος τῶν ἐφημερίδων διατάξεων. Ὅπως γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, ὑπῆρχε παλαιότερον αὐστηρὸς περιορισμὸς τοῦ σχήματος καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φύλλων, κυκλοφορίας ἑκάστης ἐφημερίδος. Ὁ περιορισμὸς αὐτὸς ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι τὸ εἰσαγόμενον χαρτὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ παρείχετο ἀτελῶς εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἐπεβαρύνετο τὸ δημόσιον μὲ τὴν διαφορὰν τοῦ δασμοῦ. Ἀνεγνωρίσθη ἀνέκαθεν ὅτι εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς ὅλα τὰ ἐκδιδόμενα περιοδικὰ πρέπει νὰ παρέχεται ἀτελῶς τὸ χρησιμοποιούμενον δημοσιογραφικὸν χαρτὶ λόγῳ τῆς μεγάλης ἐπιβαρύνσεως ἡ ὁποία δημιουργεῖται διὰ τοὺς ἐκδότας ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν. Ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην αὐτὴν ἡ Πολιτεία, νὰ παρέχῃ δηλαδὴ ἀτελῶς δημοσιογραφικὸν χάρτην, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τὸ σχῆμα νὰ εἶναι ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν καθοριζομένων ὑπὸ τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργοῦ Τύπου, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκδιδομένων φύλλων. Πολλάκις ὅμως παρέστη ἀνάγκη παραβιάσεως τοῦ σχήματος. Ἡ παραβίασις αὐτὴ ἐγένετο ἀνεκτὴ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ἀνοχὴ αὐτὴ ἀπεδείχθη ἐμπράκτως διὰ τῆς μὴ διώξεως τῶν ἐφημερίδων. Οὔτε κύρωσις οἰκονομική, ἐπεβλήθη εἰς βάρος τῶν ἐφημερίδων διὰ τὸν δασμὸν τοῦ χάρτου, τὸν ὁποῖον ἐπὶ πλέον ἐχρησιμοποίησεν ἑκάστη ἐφημερίς. Τὰς ἐκκρεμότητας αὐτὰς ἡ Κυβέρνησις σήμερον ἠθέλησε νὰ τακτοποιήσῃ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄρθρον 1. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τὴν ψήφισίν του διότι πράγματι αἱ ἐκκρεμότητες αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ τακτοποιηθοῦν, οὔτε ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων. Προτείνω λοιπόν, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Τὸ ἄρθρον 2 ἀφορᾷ ἐπίσης τακτοποίησιν μιᾶς ἀδικίας, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ὡρισμένα περιοδικά, ἐκ τοῦ ὅτι πολλὰ μὲν ἐλάμβανον ἀτελῶς χάρτην, ἄλλα δὲ δὲν λαμβάνουν. Πράγματι διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Τύπου, τὸ θέμα τοῦτο τακτοποιεῖται κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, καὶ δικαίως οὕτω κάθε περιοδικόν, τὸ ὁποῖον ἐκδίδεται σήμερον νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ἐφόσον ἐκδίδεται σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ τὸν χάρτην ἀτελῶς. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σιφναῖος ἔχει τὸν λόγον.

§255Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμφωνοῦντος διὰ πρώτην φορὰν ἐν τῇ ἱστορίᾳ τοῦ Κοινοβουλίου τούτου τοῦ ἐκπροσώπου τῆς μειοψηφίας μὲ τὴν πλειοψηφίαν, εἰς ἐμὲ ἔλαχεν ὁ ἄχαρις ρόλος τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας. Τολμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ Βουλῇ πρὸς ψήφισιν τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν σχέδιον νόμου. Ὀφείλω ἐπίσης νὰ ἐκφράσω τὸν σεβασμὸν πρὸς τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας ἅτινα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἴτε διὰ τῆς ἀπουσίας των ἐματαίωσαν τὴν ψήφισίν του εἴτε τελικῶς τὸ κατεψήφισαν. Ἐλπίζω ὅτι τὰ μέλη αὐτὰ θὰ ἔχουν τὸ θάρρος νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀντιρρήσεις των ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὡς ἔπραξαν τοῦτο ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο. Ἐὰν τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐτάχθησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἔπραξαν συμμορφούμενα πρὸς τὴν ἔμμονον ἀντίληψιν καὶ γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἄλλοτε εἶχε χαράξει ὁ Ἀρχηγός των κ. Παπάγος, ὡς εἶμαι κάλλιον παντὸς εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω. Τί ἔκτοτε ἐμεσολάβησε διὰ νὰ τὴν μεταβάλῃ, ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνετε. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου ἡ Κυβέρνησις χαρίζει εἰς μὲν τὰς ἡμερησίας ἐφημερίδας Ἀθηνῶν ὀφειλὰς ἀνερχομένας εἰς 3 δισεκατομμύρια δραχμὰς ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὰ περιοδικὰ χαρίζει ποσὰ ἀνερχόμενα ἐτησίως εἰς 3 δισεκατομμύρια. Θὰ ἴδωμεν πῶς δικαιολογεῖ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τὰς δωρεὰς αὐτάς. Τὸ ἄρθρον 1 ἀφορᾷ τὰς ἐφημερίδας. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι ἐν προκειμένῳ ἡ δωρεὰ γίνεται ἄνευ εὐλογοφανοῦς ἢ νομίμου αἰτίας. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου μᾶς λέγει. (Ἀναγινώσκει). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ λεγόμενα εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβῆ καὶ ὅτι τοὐναντίον αἱ ὀφειλαὶ ποὺ χαρίζονται εἶναι ὀφειλαὶ πρὸ τῆς ἡμερομηνίας ὅπου δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου ἐπετράπη ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ χάρτου. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐξεδόθη εἰς τὰς 2 Φεβρουαρίου 1953. Ἀκολούθως δὲ καθωρίσθη δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Προεδρίας τὸ σχῆμα τῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ ἔδιδε τόσον εὐρέα περιθώρια, ὡς πρὸς τὸ σχῆμα ὥστε ἀμφιβάλλω ἔκτοτε ἐὰν ἐσημειώθη παράβασις ὑπερβαίνουσα τὰς δραχμὰς 150.000 συνολικῶς, ὡς ὑπολογίζει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Ἐνῶ τὸ ποσὸν ποὺ ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον, ἀνάγεται εἰς προγενεστέρας παραβάσεις τῆς ἐποχῆς τοῦ παρεμβατισμοῦ εἰς τὰς εἰσαγωγὰς τοῦ δημοσιογραφικοῦ χάρτου. Καὶ εἰς τὸ παρελθὸν αἱ πιέσεις πρὸς χαρισμὸν τῶν 3 δὶς εἶχον ἀποτελέσει μάστιγα καὶ τοῦ ὑπουργοῦ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῷ συνόλῳ της. Ἀλλὰ ὑπῆρχεν ἐπιθυμία ἔντονος τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταργηθῇ τὸ καθεστὼς αὐτὸ καὶ μέχρι τέλους ἀντέστημεν ὅλοι ἐπιμόνως εἰς τὸν χαρισμὸν αὐτόν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὁ παραστὰς κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν κ. Ὑφυπουργός, διότι πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶχε ὑπογραφῆ ἀρχικῶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ μετὰ ἀπὸ 6–7 ἀπράκτους συνεδριάσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ἔφερεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς καὶ ἐδικαιολόγησε τὴν ὑποβολὴν του διὰ τοῦ ἐπιχειρήματος τὸ ὁποῖον συνοψίζεται εἰς τὸ μὴ θίγειν τὰ κακῶς κείμενα. Αὐτό, κύριοι, ἔκαμαν ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ τῶν προγενεστέρων Κυβερνήσεων, ἐπέτρεπον τὰς παραβάσεις τῶν περιορισμῶν των καὶ κατόπιν ἤρχοντο νὰ τοὺς συγχωροῦν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πολιτικὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὑπῆρξε νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὰς καταχρήσεις τοῦ παρελθόντος. Τὸ τὶ ἐμεσολάβησεν ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ μαντεύσητε. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς εἶπε καὶ ἓν ἄλλο. Αἱ ἐφημερίδες εἶπε, δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ πληρώσουν τὰς καθυστερημένας αὐτὰς ὀφειλάς. Καὶ ἐὰν τοῦτο ἠλήθευε θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξομοιωθοῦν πρὸς τοὺς κοινοὺς ὀφειλέτας καὶ νὰ δοθοῦν φορολογικαὶ διευκολύνσεις ἐκεῖ ποὺ ἦτο δίκαιον νὰ δοθοῦν. Ὅταν ὅμως μὲ τοιαύτην εὐχέρειαν παρέχῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς ἐφημερίδας τοιαύτας πιστώσεις καθ’ ὃν χρόνον ἀρνεῖται καὶ τὰς ἐλαχίστας εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας, ὅταν καλούμεθα νὰ παραστῶμεν εἰς ἐγκαίνια πολυτελῶν ἐγκαταστάσεων ἐφημερίδων, νομίζομεν, ὅτι ἀποτελεῖ πρόκλησιν πρὸς τὸν φορολογούμενον λαὸν ὁ χαρισμὸς σχετικῶς μικρῶν ὀφειλῶν τῶν ἐφημερίδων. Βεβαίως, ὑπάρχει κἄποιος σχετικὸς λόγος δικαιολογητικός. Εἶναι ὅτι ὁ ἡμερήσιος Τύπος Ἀθηνῶν ἐγείρει ἀνδριάντας ὑπουργῶν καὶ κατακρημνίζει αὐτούς, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ μὲ τοιαύτην ἰσχὺν τὴν ὁποίαν τῆς ἔδωσε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἔδει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸν φόβον αὐτόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ νεκροὶ τοῦ Γράμμου καὶ Βίτσι τοιοῦτον Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ ἐφιλοδόξησαν. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἄρθρου 2. Κατὰ διάταξιν τοῦ νόμου 1092 τῆς Δικτατορίας, ἐπετρέπετο νὰ ἐκδίδωνται εἰς ἀτελῆ δημοσιογραφικὸν χάρτην περιοδικὰ κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ Τύπου. Κατὰ τὸ ἔτος 1953, διὰ τοῦ νόμου 2366, ὅστις ὑπῆρξεν εἷς τῶν ἰσχυροτέρων μοχλῶν τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ γενικῶς τῆς δημοσιονομικῆς ἐξυγιάνσεως, ἐθεσπίσθη διάταξις δι’ ἧς τὰ περιοδικὰ διῃροῦντο ἐφεξῆς εἰς πέντε κατηγορίας, ἐθνικοῦ, ἐκπαιδευτικοῦ, θρησκευτικοῦ, ἐπιστημονικοῦ κλπ. περιεχομένου. Ἐπετρέπετο ὑπὸ τοῦ νόμου ἡ χρησιμοποίησις ἀτελοῦς δημοσιογραφικοῦ χάρτου ὑπὸ τῶν περιοδικῶν τῶν ὁποίων ὁ προορισμὸς ἦτο παρεμφερὴς πρὸς τοὺς δικαιολογητικοὺς λόγους χάριν τῶν ὁποίων παρείχετο τοιοῦτος καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας. Εἰς τοὺς ὑπουργοὺς Προεδρίας Κυβερνήσεως καὶ Οἰκονομικῶν ἀνετίθετο νὰ κατατάξουν εἰς τὰς πέντε αὐτὰς κατηγορίας τὰ περιοδικά. Μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἦτο δυσχερὴς ὁ διαχωρισμός. Κύριοι, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι μοῦ εἶναι παρὰ πολὺ δύσκολον νὰ ἀντιληφθῶ τὴν ἔννοιαν τῆς σχετικῆς φράσεως τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, καθ’ ὅσον ὅταν ἤμην ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεμίαν δυσχέρειαν ἐπ’ αὐτοῦ διεπίστωσα. Δύο φορὰς ποὺ αἱ ἀποφάσεις μας προσεβλήθησαν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἀπερρίφθη ἡ προσφυγὴ καὶ ἐδικαιώθημεν ἀπολύτως. Μᾶς εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι ἡ ἐξαίρεσις χορηγήσεως ἀτελοῦς δημοσιογραφικοῦ χάρτου ἐγένετο εἰς βάρος ἑνὸς ἢ δύο περιοδικῶν. Ἐπιθυμῶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ εἴπω ὅτι ὁ νόμος 2366 δὲν ὑπῆρξε μόνον ἐξυγιαντικὸς ἀλλὰ καὶ χρηστὸς καὶ δικαιότερος ἀπὸ τὸν νόμον 2092, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Τύπου ἐὰν θὰ δώσῃ ἢ ὄχι τὴν ἀτέλειαν. Ὁ νόμος 2366 ἔθεσε γενικὰ κριτήρια καὶ κατέστησεν ἀδιάβλητον τὴν κρίσιν, οὕτως ὥστε δὲν ἠδύνατο νὰ ἀποφύγῃ ὁ ὑπουργὸς νὰ κατατάξῃ ἕνα περιοδικὸν εἰς τὴν κατηγορίαν ποὺ πράγματι ὑπάγεται. Ἐν τῇ πράξει ὁ ὑποφαινόμενος ὡς ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρία τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τὰ συμβούλια εἶχον ὑπ’ ὄψει των ἄνω τῶν 170 περιοδικῶν καὶ ἐξ αὐτῶν ἀπήλλαξαν τοῦ δασμοῦ περὶ τὰ 120. Ὁ κ. ὑπουργὸς κάμνει μίαν σύγχυσιν. Δὲν ὑπεβάλλομεν εἰς δασμόν, ἀλλὰ ἀπηλάσσαμεν τὰ περιοδικὰ βάσει τῆς κατηγορίας εἰς τὴν ὁποίαν κατετάσσοντο καὶ μόνον ὅταν προσήρχοντο παραπονούμενα, τότε ἀπεφαίνετο ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ περιοδικοῦ ἐὰν θὰ ἐτύγχανεν ἀπαλλαγῆς ἤ ὄχι. Συνεπῶς, ἐὰν δὲν προσέφυγον εἰς ἡμᾶς τὰ 40–60 περιοδικά, τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἐθεώρησαν ἑαυτὰ ὑποβεβλημένα εἰς δασμόν. Ἐὰν μετὰ τὴν ἀποχώρησίν μου ἐδόθησαν καὶ εἰς ἄλλα περιοδικὰ ἀτέλειαι, δὲν γνωρίζω. Ποῖος ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τῆς ἀτελείας, κύριοι συνάδελφοι; Εἶναι ἕνας τρόπος κατοχυρώσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς βιομηχανία χάρτου εἰς τὴν Χώραν μας. Ἀλλὰ τὶ σημαίνει ἐλευθεροτυπία; Ἡ ἐλευθεροτυπία καλύπτει τὴν πολιτικὴν ἐνημέρωσιν τῆς κοινῆς γνώμης ἐλευθέρως ὑπὸ τῶν ἐφημερίδων, ἄνευ οἰκονομικῶν ἐπηρεασμῶν. Καὶ κατὰ προέκτασιν ἐδέχθημεν τὴν ἐπιστημονικήν, θρησκευτικήν, κλπ. ἐνημέρωσιν τῶν πολιτῶν. Δὲν σημαίνει ὅμως ὅτι ἡ παροχὴ αὐτῶν τῶν εὐκολιῶν πρέπει νὰ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς ἐπιχειρήσεις κερδοσκοπικάς, αἱ ὁποῖαι ψυχαγωγοῦν τὸν λαὸν μὲ ἀσέμνους φωτογραφίας καὶ ἄσεμνα δημοσιεύματα. Τὸ μέτρον, κύριοι συνάδελφοι θὰ προκαλέσῃ δικαίαν ἀγανάκτησιν εἰς τὸ λαὸν ὁ ὁποῖος καὶ ὅταν ὀφείλῃ ἐλάχιστα ποσὰ καταδιώκεται διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν. Ὑποβάλλω πρότασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐλπίζω νὰ τὴν ἐξετάσῃ μὲ προσοχήν. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν σχετικῶς μὲ τὴν διάφορον μεταχείρισιν τῶν δημοσιογράφων τῶν ἐπαρχιῶν μὲ τοὺς δημοσιογράφους τῶν Ἀθηνῶν. Ἀναφέρομαι κυρίως εἰς τὸ θέμα τῆς στεγάσεως. Τοῦτο εἶναι θέμα σημαντικώτατον, διότι ἔχει σκοπὸν κοινωνικόν. Ἐκ τῆς σημερινῆς διαθέσεως τοῦ λαχείου τῶν Συντακτῶν τὰ 85% διατίθενται διὰ τοὺς δημοσιογράφους τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ 15% διὰ τοὺς δημοσιογράφους τῶν ἐπαρχιῶν.

§256Γ. ΛΥΧΝΟΣ (Ὑφ. Προεδρ. Κυβ.). Τὰ 75%, κ. συνάδελφε, διατίθενται διὰ τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ 25% διὰ τὰς Ἀθήνας.

§257Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Εἰσηγοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ χαρίσῃ τὰ ποσὰ αὐτά. Τὰ ἀναγκαῖα ποσὰ διὰ τὴν στέγασιν τῶν δημοσιογράφων τῶν ἐπαρχιῶν, εἶναι 7 δίς, δηλαδὴ περίπου τὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου χαριζόμενα εἰς Ἀθηναίους. Προτείνω λοιπὸν ὅπως τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα χαρίζει διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν τῶν Ἀθηνῶν, διατεθοῦν διὰ τὴν στέγασιν τῶν δημοσιογράφων τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐὰν χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐπαρχιακῶν δημοσίων ὑπαλλήλων θὰ ἔχετε κάμει κ. Ὑπουργὲ ἔργον θεάρεστον καὶ τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θὰ συνεχίσῃ τὴν ζημιογόνον διὰ τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως πορείαν του.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§259Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν κατάπληξίν μου, ἀλλὰ καὶ τὴν βαθυτάτην ὀδύνην μου διὰ τὴν ἐπιμονὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ἤδη πολὺ πρὶν κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον, διάχυτος ἦτο ἡ φήμη ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ χωρήσῃ εἰς παραχωρήσεις ὑπὲρ ὡρισμένων περιοδικῶν καὶ ἀνήκει πᾶσα τιμὴ εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀντετάχθησαν ἐρρωμένως, ὅπως εἶπεν ὁ προλαλήσας ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Σιφναῖος εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἠνάγκασαν τοὺς ἁρμοδίους κ. κ. ὑπουργοὺς νὰ τὸ ἀποσύρουν ἐπανειλημμένως. Ἀτυχῶς, ὅμως, ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπεκράτησε καὶ ἡ πλειοψηφία ἐπειθάρχησε καὶ τὸ νομοσχέδιον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Τί ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου; Διὰ τοῦ ἄρθρου μὲν 1 ἡ παραγραφὴ ὡρισμένων παραβάσεων τοῦ τύπου. Περὶ αὐτῶν σᾶς ὡμίλησεν ὁ κ. Σιφναῖος. Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἐπιδιώκεται νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ἀτέλειαν ὡρισμένα περιοδικά, τὰ ὁποῖα ἐξῃρέθησαν διὰ τοῦ νόμου 2396 τοῦ Ἀπριλίου 1953. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τότε, ἐν τῇ μεγάλῃ προσπαθείᾳ αὐτῆς νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν, νὰ φέρῃ οἰκονομίας καὶ νὰ δώσῃ παράδειγμα περισυλλογῆς καὶ ἐξυγιάνσεως τῶν οἰκονομικῶν, ἔφερε τότε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, διὰ τοῦ ὁποίου ἐφηρέθησαν ὡρισμένα προνόμια καὶ ἀπὸ φιλανθρωπικὰ καταστήματα καὶ σωματεῖα. Καὶ ἡμεῖς αὐτοί, κύριοι συνάδελφοι, οἱ βουλευταί, πρῶτοι ἐστέρξαμεν νὰ ἐξαιρεθοῦν τοῦ προνομίου τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ φόρου τὰ αὐτοκίνητά μας λίαν εὐχαρίστως. Καὶ ἀκόμη τῶν ἀναπήρων τὸ προνόμιον τῆς εἰς τὰ δημόσια θεάματα ἀτελοῦς εἰσόδου, τὸ περιεκόψαμεν καὶ περιωρίσαμεν μόνον τὸ προνόμιον τοῦτο εἰς τοὺς ἔχοντας βαρυτάτην ἀναπηρίαν πέραν τοῦ 35%. Πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ὑψώσαμεν τότε φωνὴν καὶ παρεκαλέσαμεν νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως οἱ ἀνάπηροι, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμα των ὑπὲρ τῆς Πατρίδος καὶ ἡ Κυβέρνησις τότε καταχειροκροτουμένη ἀπὸ ἡμᾶς, κ. συνάδελφοι, εἶπεν, ὅτι προσπάθειά της ἦτο οἱ ἀνάπηροι καὶ τὰ φιλανθρωπικὰ σωματεῖα νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως, διότι διὰ τῶν ἀπαλλαγῶν ἐκείνων ἀπέβλεπον εἰς τὴν δημιουργίαν βιβλιοθηκῶν καὶ τὴν ἀναμόρφωσιν τῶν πολιτῶν, ἀλλὰ αἱ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους ἦσαν πολὺ μεγάλαι καὶ ἐψηφίσθη. Κατηγορήθη ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θέλει νὰ κάμῃ διάκρισιν ὡρισμένων περιοδικῶν καὶ ὅμως τὸ ἄρθρον 15 κάμνει σαφῆ διάκρισιν, διότι τὰ περιοδικὰ τὰ διεχώρισε εἰς 5 κατηγορίας, εἰς ἐθνικοῦ περιεχομένου, θρησκευτικοῦ, ἐκπαιδευτικοῦ, ἐπιστημονικοῦ καὶ πολιτικοῦ. Δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὰ προνόμια αὐτὰ εἰς τὰ περιοδικὰ ἐκεῖνα τὰ κερδοσκοπικά, εἰς τὰ περιοδικά, τὰ ὁποῖα πολλοὶ ἐξ ὑμῶν τὰ ἀπαγορεύετε εἰς τὰ τέκνα σας νὰ τὰ μελετοῦν καὶ ἠγέρθη φωνὴ διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἵνα μὴ ἀφεθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ καθορίζῃ ποῖα εἶναι πολιτικοῦ περιεχομένου, ποῖα μὴ πολιτικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ εἶναι καθαρῶς κερδοσκοπικά, ἀλλὰ νὰ ἀφεθῇ εἰς ἕνα Σῶμα, ἕνα συλλογικὸν ὄργανον. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀξίωσις τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ δὲν παρῆλθον 2 ἔτη καὶ ἐρχόμεθα σήμερον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅπως εἶπον, κατηργήσαμεν ἀπὸ τὰ φιλανθρωπικὰ σωματεῖα, ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν Σιβιτανίδειον Σχολήν, καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τούτους τοὺς ἀναπήρους περιεκόψαμεν τὴν ψυχαγωγίαν, νὰ χορηγοῦμεν 3.200.000 δραχμὰς ἐτησίως ἐσαεί, τὸ ὁποῖον μεταφράζεται εἰς 10.000 λίρας χρυσᾶς, τὸ ὁποῖον, ἐπειδὴ ἐγὼ τὰ μετράω ὅλα εἰς σπίτια σεισμοπλήκτων, εἰς δύο χωρία ἐτησίως. Αὐτά, λοιπόν, τὰ χορηγοῦμεν εἰς ὡρισμένα περιοδικά, τὰ ὁποῖα εἶναι πράγματι θησαυρός, πραγματικὸς πακτωλός, καὶ ὁ ἔχων νοῦν νοεῖν νοέτω. Δὲν θὰ ἐθεώρουν ἱκανὴν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὕστερα ἀπὸ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσε περὶ ἐξυγιάνσεως, ὅτι θὰ κατωλίσθαινε εἰς τοιαῦτα παραπτώματα πρωτοφανῆ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ χρονικά. Θὰ μᾶς ἀντιτάξῃ ὁ κ. ὑφυπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄριστος δημοσιογράφος, ὅτι ἡ ἄνισος μεταχείρισις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ ἀρθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ διάκρισιν μεταξὺ τῶν περιοδικῶν. Πῶς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν διάκρισιν, ὅταν ἔχωμεν τὰ περιοδικὰ ἐκεῖνα, ποὺ τείνουν εἰς τὴν διαπαιδαγώγησιν τοῦ λαοῦ, καὶ ὅταν ἔχωμεν περιοδικὰ μὲ κατασκευάσματα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν ἀηδίαν μὲ τὰ γυμνὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν. Ἐγώ, τοὐλάχιστον, ἀπαγορεύω εἰς τὰ παιδιά μου νὰ τὰ παίρνουν εἰς τὰ χέρια των. Ἵνα ἀποδειχθῇ ἡ ὀρθότης τοῦ μέτρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι οἱ διευθύνοντες τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν εἶχον τὸ θάρρος νὰ θέσουν τὰς βάσεις δικαίας φορολογικῆς κατανομῆς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Καρτάλη, ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Πρὸς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως, Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου. Ἐν συνεχείᾳ γενομένης παρ’ ἡμῖν συσκέψεως διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας εἰς δημοσιογραφικὸν χάρτην, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ καταρτισθὲν πρόγραμμα τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἔτους 1951–52 προβλέπει κατανάλωσιν δημοσιογραφικοῦ χάρτου διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1951 μέχρι 30 Ἰουνίου 1952 ἐξ 8.000 τόννων κατ’ ἀνώτατον ὅριον, τὰ συναλλαγματικὰ διαθέσιμα τῆς χώρας δὲν θὰ ἐπιτρέψουν αὔξησιν τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ. Κατόπιν τούτου, θὰ πρέπει ἡ κατανάλωσις τοῦ δημοσιογραφικοῦ χάρτου νὰ περιορισθῇ ἐντός, ἢ καὶ κάτω τῶν ὁρίων τούτων. Ἕν ἐκ τῶν ἀμέσων μέτρων, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ προκύψῃ ἐξοικονόμησις διὰ μὲν τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος ὑπερβαίνουσα τοὺς 1.000 τόννους, εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐκδόσεως ἑβδομαδιαίων, ἢ 15θημέρων λογοτεχνικῶν περιοδικῶν διὰ δημοσιογραφικοῦ χάρτου. Τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἀμέσως, διότι ἄλλως ὑπάρχει σοβαρὸς κίνδυνος νὰ ὑπάρξουν βραδύτερον δυσχέρειαι εἰς τὴν κανονικὴν ἔκδοσιν τῶν ἡμερησίων ἐφημερίδων. Συγχρόνως, ὅμως, θὰ πρέπει νὰ περιορισθῇ καὶ τὸ σχῆμα τῶν περιοδικῶν τούτων εἰς τὸ ἥμισυ, ἢ καὶ κάτω τούτου, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ κάλυψις κλπ. Βλέπετε, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἐπροχώρησε περαιτέρω ἀκόμη, καὶ εἰσηγεῖται ὅλων τῶν περιοδικῶν, τῶν ἑβδομαδιαίων ἤ 15θημέρων, τὸν περιορισμὸν καὶ νὰ μὴ χορηγῆται εἰς αὐτοὺς δημοσιογραφικὸ χαρτί. Καὶ ἐρχόμεθα σήμερον, ὅταν ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐσκέφθημεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀνακουφίσωμεν τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, δὲν ἐμεριμνήσαμεν νὰ ἀνακουφίσωμεν τοὺς ἀναπήρους, ὅταν δὲν ἐσκέφθημεν, ὅτι ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων, νὰ κάμωμεν τοιαύτας παραχωρήσεις. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον χθές, κατὰ συγκυρίαν, ἀπὸ σεισμοπλήκτους, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ δηλώσουν φόρους καὶ ἔχουν τὴν ἀπειλὴν τῆς προσωποκρατήσεως, διὰ τὰ ἀκίνητα, τὰ ὁποῖα κατεκρήμνισεν ὁ Ἐγκέλαδος. Καὶ ὅμως οἱ φόροι ζητοῦνται. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς κάποιον ναυτικὸν—θαλασσινόν, ὁ ὁποῖος κατεστράφη εἰς τὰ Μεταξᾶτα τῆς Κεφαλληνίας, καὶ ὅμως τοῦ ζητεῖται ἡ πληρωμὴ τῶν φόρων τοῦ 53 καὶ μάλιστα μὲ προσαύξησιν 100%. Σημειώσατε, ὅτι δι’ ἕνα σπίτι ποὺ κατεστράφη ὁλοσχερῶς, ὁ ἔφορος ζητεῖ τὴν καταβολὴν φόρου, ἐνῷ ἐρχόμεθα ἡμεῖς σήμερον νὰ ἀπαλλάξωμεν τῶν φόρων ὡρισμένα περιοδικὰ καὶ νὰ χάσωμεν φόρους δισεκατομμυρίων. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Κύριοι συνάδελφοι, καλῶ ὑμᾶς νὰ ἀντιταχθῆτε εἰς αὐτό, νὰ ὑψώσετε φωνὴν διαμαρτυρίας καὶ νὰ ἐπαναφέρετε τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνων, ποὺ ἐξέλεξεν ὁ λαὸς μὲ ἄλλα συνθήματα, καὶ νὰ τὴν ἐπαναφέρετε εἰς τὸν δρόμον τὸν ὀρθόν, ἐκεῖ ὅπου τὴν ἐτοποθέτησεν ἡ ψῆφος τοῦ 1952. Εἶναι ἀπαράδεκτοι τοιαῦται χαριστικαὶ πράξεις. Κατερχόμεθα ἀπὸ τὸ βῆμα μὲ μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ὑφυπουργὸν Τύπου, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κάμνει χαριστικὰς πράξεις. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνωνται τέτοια πράγματα, διὰ νὰ εἴμεθα εὐχάριστοι εἰς ὡρισμένους δημοσιογράφους καὶ εἰς ὡρισμένα περιοδικά. Παρακαλῶ, λοιπόν, κ. ὑφυπουργέ, νὰ συναισθανθῆτε τὰς εὐθύνας σας καὶ νὰ ἀνακαλέσετε τὸ νομοσχέδιόν σας, διότι, ἐὰν ἐπιμείνετε, τότε δικαίως θὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ διεκδικήσετε τὸ πρωτάθλημα τῆς ρουσφετολογίας καὶ τοῦ παλαιοκομματισμοῦ. (Χειροκροτήματα)

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§261Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἤ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων πρὸς ὑμᾶς, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκφράσω τὴν ὀδύνην μου, διότι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶναι ὑποχρεωμένη καὶ νὰ συζητήσῃ ἔστω ἕνα νομοσχέδιον, ὡσὰν ἐκεῖνο ποὺ τίθεται ἐνώπιον ἡμῶν. Λυποῦμαι ἐπίσης εἰλικρινῶς, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη νὰ εἰσαγάγῃ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Λυποῦμαι ἀκόμη περισσότερον, διότι δύο μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ κάτι ἀκόμη χειρότερον, ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδέχθησαν νὰ προσυπογράψουν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Κύριοι βουλευταί, οἱ συνάδελφοί μου, οἱ ὁποῖοι προηγήθησαν ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα, ἐτόνισαν τὰς εὐθύνας τοῦ κυρίου ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὑπουργοῦ. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ ὑπογραμμίσω τὴν ἔτι εὐρυτέραν εὐθύνην τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑφυπουργοῦ. Καθ’ ἥν στιγμήν, τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπεύθυνα διὰ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ καθημερινὸν δρᾶμα τῶν φορολογουμένων, οἱ ὁποῖοι, ἔχουν δὲν ἔχουν, καλοῦνται νὰ προσφέρουν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ συνόλου, ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἐνόμισε, ὅτι ἠδύνατο νὰ στερήσῃ τὸ Δημόσιον ἑνὸς ποσοῦ 3.200.000.000 δραχμῶν, παλαιᾶς ἐκδόσεως. Καὶ μὲ ποίαν δικαιολογίαν; Μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι πρέπει ὡρισμένα περιοδικά, τὰ ὁποῖα, ὅπως ἤδη ἀνεπτύχθη, δὲν ἀποσκοποῦν οὔτε εἰς τὴν μόρφωσιν τοῦ κοινοῦ, οὔτε εἰς τὴν οἰκονομικήν, ἤ ἐπιστημονικὴν ἐνημέρωσίν του, νὰ ἐκδίδωνται ἐκτυπούμενα ἐπὶ χάρτου δημοσιογραφικοῦ, δηλ. ἐπὶ χάρτου ἀτελοῦς. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ σχετικὴ διάταξις, τῆς ὁποίας τὸ ἄρθρον 2 ἐπιδιώκει τὴν κατάργησιν, ἀπετέλει τμῆμα ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀπέβλεψεν εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων ἀπὸ τῆς κειμένης φορολογίας. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ μετέχω, διεπίστωσεν, ὅτι ἡ φορολογία μας πάσχει ἀπὸ τὸ γεγονὸς μιᾶς πρωτοφανοῦς ἐλλείψεως καθολικότητος. Γνωρίζει ἡ Βουλή, ὅτι δὲν εἶναι νοητὴ ἡ ἐπιβολὴ τῆς φορολογίας, χωρὶς τὸ στοιχειῶδες γνώρισμα τῆς καθολικότητος αὐτῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἕνα Κράτος, εἰς ἕνα τόπον καθαρῶς δημοκρατικόν, ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς, νὰ ἐπιβάλλεται φορολογία εἰς μερικοὺς ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας, ἐνῷ παραλλήλως, ἄλλοι Ἕλληνες, νὰ ἐξαιροῦνται αὐτῆς. Ἀτυχῶς, ἡ Νομοθεσία τὴν ὁποίαν εὕρομεν, πάσχει κατὰ τὸ σημεῖον αὐτό, καὶ τάξεις ὁλόκληραι φορολογουμένων, καὶ μάλιστα εὐπόρων πολιτῶν, τυγχάνουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως, ἡ ὁποία φθάνει καὶ μέχρι τῆς πλήρους ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς φορολογίας. Τὰ σφάλματα αὐτά, ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις τότε, τῇ ἰδικῇ μου εἰσηγήσει, νὰ ἄρῃ. Καὶ πράγματι, διὰ σειρᾶς νομοσχεδίων, ἤρθη τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἐξαιρέσεων, ἀπὸ τῆς φορολογίας καὶ τῶν ἀπαλλαγῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὑπῆρχε τότε ἀνάγκη ἐξευρέσεως πόρων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ χρειασθῇ νὰ προσφύγωμεν καὶ πάλιν εἰς περαιτέρω φορολογίαν τῶν ἐργαζομένων τάξεων, ἡ Κυβέρνησις σφίγγουσα τὴν καρδιά της, ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ καταργήσῃ φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς καὶ ἐξαιρέσεις καὶ αὐτῶν τῶν φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τάξεις ὡς οἱ ἀνάπηροι, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται μιᾶς κάποιας ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως. Ὅταν, ἐν τῇ ἐρεύνῃ τοῦ προβλήματος τῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων ἔφθασα εἰς τὰ θέματα τοῦ τύπου, κ. συνάδελφοι, τὰ ἐχειρίσθην μετὰ πολλῆς προσοχῆς. Καὶ πρέπει νὰ δηλώσω ἐπισημότατα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κανὲν θέμα ἀφορῶν τὸν τύπον, ὅταν τὸ εἰσηγούμην εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν παρέλειψα εἰδικώτερον νὰ τὸ φέρω ὑπ’ ὄψιν αὐτοῦ τοῦ Προέδρου Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος συνεφώνησεν εἰς ὅλην τὴν ἀκολουθουμένην γραμμήν. Καὶ ἐν προκειμένῳ, ὅταν προέτεινον τὴν ἄρσιν τῆς ἀτελείας ἀπὸ τὸν χάρτην, ὁ ὁποῖος θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο διὰ τὴν ἐκτύπωσιν περιοδικῶν καθαρῶς κερδοσκοπικῶν, εἶχον, ὄχι μόνον τὴν συγκατάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τὴν πλήρη ἐνίσχυσιν αὐτῆς ἐν τῷ συνόλῳ της καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι καὶ ἡ ἀπήχησις εἰς τὴν Βουλὴν ἦτο ἀπολύτως ἐνισχυτικὴ τῆς ἰδέας τῆς καταργήσεως αὐτῆς τῆς ἀτελείας καὶ ἡ ἀπήχησις εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἀκόμη ἦτο τοιαύτη. Σημειωτέον, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ὑπάρχει βάσιμος δικαιολογία διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς ἀτελείας, διότι, ὡς γνωστόν, μετὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀτελείας, αἱ σχετικαὶ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ὡς ἐπιχειρήσεις ἰδιωτικαὶ πρέπει νὰ ἔχουν ἀπολύτως τὴν συμπάθειάν μας, ηὔξησαν τὴν τιμὴν τοῦ φύλλου των. Καὶ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καλύπτουν ἀπολύτως τὸ ηὐξημένον κόστος τοῦ χάρτου, τὰ ἔξοδα ἐκτυπώσεως καὶ ἔχουν καὶ κέρδος. Ἡ ἐνδεχομένη, λοιπόν, ἐπαναφορὰ τῆς ἀτελείας πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς προϋπόθεσιν, ὅτι τὰ χρήματα περισσεύουν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν σκέπτεται νὰ ἐπιβάλῃ νέα βάρη εἰς τὸν λαόν, ἀλλ’ εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀρχίσῃ αἴρουσα ταῦτα. Κάθε ἡμέραν, ὅμως, ἐν τούτοις, διαπιστοῦμεν ἐπιβολὴν ἐπιβαρύνσεων ἐπὶ διαφόρων εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Καί, ἂν εἴχομεν φθάσει εἰς ἕνα σημεῖον ἐξαιρετικῆς δημοσιονομικῆς εὐεξίας, θὰ ἔπρεπε νὰ προκαλέσωμεν τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, καὶ ὄχι τῶν ἑβδομαδιαίων περιοδικῶν, τύπου Θησαυροῦ, Μπουκέτου, ἢ Ρομάντζου, ἢ δὲν ξεύρω τίνα ἄλλον. Διότι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐπαναφορὰ τῆς ἀτελείας, δὲν θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν περιοδικῶν αὐτῶν, τότε, ἁπλῶς, δίδομεν ἕνα δῶρον εἰς ὀλίγους ἐπιχειρηματίας, 10.000 χρυσῶν λιρῶν ἐτησίως, διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν πληρέστερον τί σημαίνει τὸ ποσὸν 3.200.000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Κύριοι, συνάδελφοι, εἰλικρινῶς λυποῦμαι διὰ τὸ κατάντημα αὐτό. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐγνώριζον πρὸ πολλοῦ, ὅτι κάτι τέτοιο εἶχεν ἀναληφθῇ ὡς ὑποχρέωσις ἀπέναντι ὡρισμένου ἰδιοκτήτου περιοδικῶν. Ἀπὸ καιροῦ εἶχον παρατηρήσει ὅτι ὡρισμένος Ὀργανισμὸς δημοσιογραφικός, ἔναντι ἀνταλλαγμάτων, φαίνεται, ἕνα τῶν ὁποίων εἰσάγεται σήμερον ἐνώπιόν σας, εἶχεν ἀναλάβει τὴν συστηματικὴν δυσφήμησιν ὡρισμένων προσώπων ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον καί, μάλιστα, ὡρισμένων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὴν προτέραν της σύνθεσιν. Ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος δημοσιογραφικὰ ὄργανα μιᾶς ἐκδοτικῆς ἐπιχειρήσεως, ἠσχολοῦντο εἰς τὸ νὰ δυσφημίζουν ὡρισμένα μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ, ἐξ ἀντιθέτου, δὲν ἔθιξαν οὐδὲ ἅπαξ, σχεδόν, τὰ ἄλλα μέλη αὐτῆς. Δὲν ἐφανταζόμην, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤκουον, θὰ τὰ ἔβλεπον πραγματοποιούμενα. Ὅτι εἶχε, δηλαδή, ἐπέλθει συμφωνία μὲ ὡρισμένον δημοσιογραφικὸν Ὀργανισμὸν διὰ τὴν δυσφήμησιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, ἔναντι ἀνταλλαγμάτων, ὡς αὐτὸ ποὺ σήμερον τίθεται ὑπὸ τὴν ψήφισιν τῆς Βουλῆς. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνακοινώσω αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ κάποιαν στιγμήν, πρέπει νὰ λάβωμεν τὸν δρόμον τὸν ὀρθόν. Κάποιαν στιγμήν, πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς δὲν μᾶς ἔστειλεν ἐδῶ διὰ νὰ κορέσωμεν τὰ πάθη μας ἢ τὸ μῖσος ποὺ ἔχει ὁ ἕνας διὰ τὸν ἄλλον, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν χρηστὴν διοίκησιν καὶ νὰ τὸν ἐξυπηρετήσωμεν. Καί, δὲν ὑπηρετοῦμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν χαρίζωμεν εἰς ὡρισμένον ἐπιχειρηματίαν κολοσσιαῖα ποσά, διὰ νόμου, τὴν στιγμὴν ποὺ ἀναγκαζόμεθα νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἄλλους νὰ πληρώνουν ἀνελλιπῶς τοὺς φόρους των καί, ὅταν δὲν ἔχουν πληρώσει τοὺς φόρους, τοὺς φυλακίζωμεν. Δὲν κάμνομεν τὸ καθῆκον μας, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἤδη φιλοτίμως ξηλώνωμεν ὅ,τι ἐπετεύχθη εἰς τὸν δημοσιονομικὸν τομέα ἐπὶ μίαν διετίαν. Εἶναι καιρὸς νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας ἔναντι τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν ὅλοι εἰς τὴν τάξιν.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§263Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Κύριοι βουλευταί, ἀφοῦ τὸ πτωχὸν αὐτὸ νομοσχέδιον ἔτυχε τὴν τιμὴν τῆς μεγάλης ρητορικῆς — καὶ φοβοῦμαι καὶ τῆς μεγάλης δημαγωγίας — διότι ἐδῶ ἀνεμίχθησαν καὶ πτωχοὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν τοὺς φόρους των, καὶ σεισμοπαθεῖς οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν τὰ τοῦβλα καὶ οἱ ἥρωες τοῦ Βίτσι καὶ πολλοὶ ἄλλοι, θὰ ἐπιτρέψετε εἰς ἐμὲ νὰ ἐπαναφέρω αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς πραγματικὰς διαστάσεις του. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἀπαλλάσσει τὰς ἐφημερίδας ἀπὸ ὑπερβάσεις τοῦ Νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως ἀτελοῦς χάρτου». Περὶ τίνος πρόκειται; Ὁ χάρτης εἰς τὴν Ἑλλάδα δίδεται εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀτελῶς ἀπὸ μακροτάτου χρόνου. Ἀλὰ πάντοτε τὸ Κράτος ἐνόμιζεν ὅτι παρέχον τὴν ἀτέλειαν αὐτὴν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ ταὐτοχρόνως εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ περιορισμοὺς εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἀπώλεια τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν χρῆσιν τῆς ἀτελείας νὰ ἦτο ὅσον τὸ δυνατὸν μικροτέρα. Αὐτὸς ὁ περιορισμὸς καλοπροαίρετος, βέβαια, δὲν ἐφηρμόσθη ποτὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καί, ἔχομεν μίαν σειρὰν ἐτῶν, δεκαετηρίδων κατὰ τὰς ὁποίας αἱ ἐφημερίδες ὑπερβαίνουν τὰ ὅρια τῶν περιορισμῶν. Μένουν ἐκτεθειμέναι ἀπέναντι τῶν τελωνειακῶν ἀρχῶν καὶ ἔρχεται κατόπιν ἡ πρώτη ἢ δευτέρα, ἡ τρίτη, ἡ τετάρτη, ἡ πέμπτη, ἡ ἕκτη Κυβέρνησις καὶ ἀπαλλάσσει τὰς ἐφημερίδας ἀπὸ τὰς παραβάσεις.

§264ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κακῶς.

§265Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Κακῶς ἢ καλῶς αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ πράγματος. Καί, ἡ ἱστορία αὐτὴ ἀποδεικνύει τοῦτο: ὅτι ὁ περιορισμὸς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τηρηθῇ καὶ κακῶς ἐτίθετο. Ὑπάρχει ἕνας νόμος τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους ἠδυνήθη ποτὲ νὰ τηρήσῃ. Ὅλαι αἱ ἐφημερίδες κάμνουν αὐτὴν τὴν ὑπέρβασιν καὶ τὴν κάμνουν ἐπὶ σειρὰν μακροτάτην ἐτῶν. Ὀφείλω διὰ τὴν τελευταίαν ἐποχήν, νὰ κάμω τὴν τιμητικὴν ἐξαίρεσιν τῆς «Ἑστίας». Μόνον ἡ «Ἑστία» δὲν ἔχει παραβῆ αὐτὸν τὸν κανόνα. Ἀλλὰ ἡ «Ἑστία» εἶναι μία ἐφημερὶς πολὺ συντηρητική, ἡ ὁποία ἀποφεύγει τὸν συναγωνισμόν, ἀποφεύγει τὰ πολλὰ φύλλα, ἀποφεύγει τοὺς νεωτερισμούς. Καί, δίδεται, οὕτω, μία ἐξήγησις διατὶ αὐτὴ ἠδυνήθη νὰ μείνῃ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν περιορισμῶν. Αὐτή, κύριοι, εἶναι μία κατάστασις πραγματικὴ καὶ ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὁ ἕκτος νόμος ὁ ὁποῖος ἔρχεται εἰς τὴν Βουλὴν ὄχι διὰ νὰ χαρίσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδες κέρδη, τὰ ὁποῖα ἐκαρπώθησαν ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν των, ἀλλὰ ζημίας, τὰς ὁποίας καὶ αἱ ἴδιαι ὑπέστησαν λόγῳ τοῦ συναγωνισμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκονται μεταξύ των. Ἔρχονται φυσικὰ καὶ διάφορα πολιτικὰ γεγονότα μεγάλα. Αἱ ἐφημερίδες αὐταὶ ποὺ ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ ἐκδίδωνται τετρασέλιδοι γίνονται ἑξασέλιδοι κ.ο.κ.

§266ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δεκαεξασέλιδοι.

§267Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἀγαπητέ μου, ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι εἰς τὸν ἄλλον κόσμον αἱ ἐφημερίδες βγαίνουν ἑξηκοντασέλιδοι καὶ ἑκατοντασέλιδοι. Ἐγὼ σᾶς ἐμφανίζω τὴν ἱστορίαν τοῦ γεγονότος. Δὲν τὸ δικαιολογῶ.

§268Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἔχουν ἀτέλειαν ὅμως.

§269Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Πρόκειται νὰ ἀποδείξω ὅτι ἀποτελεῖ μίαν μακρὰν κατάστασιν καὶ ὅτι πάντοτε εἰς τὸ τέλος αὐτῶν τῶν περιόδων ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ ἀπαλλάσσει τὰς ἐφημερίδας ἀπὸ τοῦ νὰ πληρώσουν χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς δὲν εἶχον νὰ πληρώσουν. Καὶ τοῦτο τὸ λέγω διὰ νὰ ἀπαλλάξω τὸν ἑαυτόν μου ἀπὸ τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐξεσφενδόνισεν ὁ φίλτατος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος, ὅτι εἶμαι ὁ ἀρχιρουσφετολόγος.

§270Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ τὰ περιοδικά.

§271Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ εἶμαι ὁ ἕβδομος ρουσφετολόγος τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Τέλος πάντων, οἱ ρήτορες ὄχι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀλλὰ τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος εἶπον: ἡμεῖς πιεζόμενοι νὰ χαρίσωμεν αὐτοὺς τοὺς δασμοὺς δὲν τὸ ἐπράξαμεν. Ἐμείναμεν σταθεροὶ μέχρι τέλους εἰς τὸ νὰ ἀπαιτοῦμεν τὴν εἴσπραξιν τῶν δασμῶν. Κύριοι, ἐμείνατε περὶ τὰ 2 ἔτη εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διατὶ δὲν τοὺς εἰσεπράξατε; Θὰ πρέπει νὰ ἀπαντήσετε εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα. Καὶ τότε ὑπῆρχον τὰ μεγάλα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει καὶ σήμερον ἡ Χώρα μας καὶ τότε ὑπῆρχεν ἀνάγκη χρημάτων. Διατὶ δὲν εἴπατε εἰς τὰς ἐφημερίδας: ἢ σᾶς κλείομεν ἢ σᾶς κατάσχομεν τὰς περιουσίας σας, τὰ κτίριά σας, τὰ μηχανήματά σας, ἐὰν δὲν δώσετε τὰ χρήματα αὐτὰ εἰς τὸ Δημόσιον; Δὲν τὸ ἐπράξατε, κύριοι καὶ δὲν θὰ τὸ ἐπράττατε ποτέ, ἀφοῦ δὲν τὸ ἐπράξατε μέσα εἰς δύο χρόνια, διότι μία σειρὰ Κυβερνήσεων ἀπὸ 20ετίας δὲν τὸ ἔπραξε δὲν θὰ ἠμπορούσατε νὰ τὸ ἐπιτύχετε σεῖς. Νομίζω ὅτι διὰ τὸ ζήτημα τῶν δασμῶν δὲν χρειάζεται νὰ εἴπωμεν περισσότερα. Θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῶν περιοδικῶν. Πράγματι, ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Παπαγιάννη καὶ τοῦ κ. Σιφναίου, ἦλθεν ὁ νόμος αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔκαμε μίαν ἀνακατάταξιν τῶν περιοδικῶν, δηλαδὴ ὑπῆρχον περιοδικά, δηλαδὴ ἐκδόσεις ἑβδομαδιαῖαι, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὅλαι τὴν ἀτέλειαν τοῦ δασμοῦ. Ὁ νόμος ἀνέφερεν, ὁ παλαιός, ὅτι ὁ ὑπουργὸς καθώριζεν ἐὰν ἕνα περιοδικὸν θὰ εἰσέλθῃ ἢ ὄχι εἰς τὴν ἀτέλειαν. Γεγονὸς εἶναι, ὅμως, ὅτι ὁ ὑπουργὸς αὐτός, ὁ κατὰ συνέχειαν καὶ ὑποθετικὸς ὑπουργός, οὐδέποτε ἔκαμε χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος καὶ ἔδωσεν ἀτέλειαν εἰς ὅλα τὰ περιοδικά. Ὁ νόμος, ὁ πρὸ διετίας, ἐχώρισε τὰ περιοδικὰ εἰς κατηγορίας καὶ εἶπεν ὅτι τὰ φιλολογικά, τὰ ἐπιστημονικὰ τὰ πολιτικά, τὰ τάδε καὶ τὰ τάδε θὰ πέρνουν ἀτέλειαν τὰ ἄλλα δὲν θὰ πέρνουν ἀτέλειαν. Καὶ ἀνέλαβον οἱ δύο κ. κ. ὑπουργοί, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ τοποθετήσουν τὰ ἤδη ἐκδιδόμενα περιοδικὰ εἰς αὐτὰς τὰς κατηγορίας. Ἀλλά, κύριοι, αἱ κατηγορίαι δὲν εἶναι ποτὲ σαφεῖς. Ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι ἕνα περιοδικὸν εἶναι ἐπιστημονικὸν ἢ ὅτι εἶναι θεολογικὸν ἢ ὅτι εἶναι πολιτικόν, ἀλλά, ὅταν ἔλθετε εἰς τὴν πρᾶξιν θὰ ἴδητε, ὅτι εἰς τὰς σελίδας του ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα τὸ ἐκβάλλουν ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν. Αἱ κατηγορίαι τοῦ νόμου δὲν ἦσαν φιάλαι μέσα εἰς τὰς ὁποίας ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ ἕνα περιοδικόν, νὰ τὸ μετρήσωμεν καὶ νὰ τὸ βγάλωμεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι φολολογικὸν καὶ ἐπιστημονικόν. Τὶ συμβαίνει λοιπόν; Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος ἐκυκλοφοροῦσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ 150 περιοδικά. Οἱ δύο ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν τὴν ἐπιλογὴν ἔδωσαν τὴν ἀτέλειαν εἰς 121 περιοδικὰ καὶ τὴν ἠρνήθησαν εἰς τὰ ἄλλα 29.

§272Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἂν μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς κάμω τὴν διακοπὴν ποὺ σᾶς ἔκαμα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν ἦσαν 150 τὰ περιοδικά. Ἀλλὰ δὲν προσέφυγον καὶ εἰς ἡμᾶς ποτὲ τὰ περιοδικά.

§273Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Ἀφήσατε νὰ εἴπω ἐγὼ τὰ πράγματα ὅπως τὰ ἀντιλαμβάνομαι.

§274Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὅπως σᾶς συμφέρει.

§275Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Ὅπως δὲν σᾶς ἠμπόδισα ἐγὼ νὰ εἴπητε τὴν γνώμην σας, ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω. Τὰ περιοδικά, κατὰ σημείωμα τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἦσαν περὶ τὰ 150 καὶ ἐδώσατε τὴν ἀτέλειαν εἰς 121.

§276Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§277Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Τὴν ἠρνήθητε εἰς 30.

§278Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὄχι.

§279Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Ἐφ’ ὅσον ἦσαν 150 καὶ ὑπηγάγατε εἰς τὴν ἀτέλειαν τὰ 120 τὰ 30 τί ἀπέγιναν;

§280Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Δὲν μᾶς τὸ ἐζήτησε κανείς.

§281Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Κύριε Σιφναῖο, τὰ περιοδικά, τὰ ὁποῖα ἀπεκλείσατε καί, διὰ νὰ χρησιμοποιήσω τὴν γλῶσσαν τοῦ κ. Παπαγιάννη, τὰ περιοδικὰ ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐστράφητε ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες διὰ νὰ τραυματίσητε ἦλθον νὰ σᾶς ζητήσουν τὴν ἀτέλειαν ἢ ὄχι; τὴν ἠρνήθητε ἢ ὄχι;

§282Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Μόνον δύο ἦλθον. Ὁ «Θησαυρὸς» καὶ τὸ «Ρομάντσο».

§283Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴπατε ὅτι ἐστράφημεν ἐναντίον τῶν περιοδικῶν διὰ νὰ τὰ τραυματίσωμεν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν αὐτὸ τὸ ἔπραξα τότε, τὸ ἔπραξα κατ’ ἐντολὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Καί, ὅμως βεβαιῶ ὅτι δὲν ἔπραξα τοιοῦτον πρᾶγμα ποτέ. Ἐὰν εἰσηγήθην τὴν κατάργησιν τῆς ἀτελείας αὐτῶν τῶν περιοδικῶν, τὸ εἰσηγήθην ἐν πλήρῃ συνειδήσει ὅτι ἔκαμνα τὸ καθῆκον μου. Καὶ σεῖς δὲν κάμνετε τὸ καθῆκον σας ἔναντι τοῦ λαοῦ.

§284Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι τοῦ ἀναστήματος τοῦ ἰδικοῦ σας νὰ χρησιμοποιῆτε ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα δὲν στέκουν.

§285Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Σεῖς τὰ χρησιμοποιεῖτε.

§286Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Σεῖς εἶσθε ὁ ὑπεύθυνος ὑπουργός. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐπικαλῆσθε ἄλλα ὀνόματα. (Χειροκροτήματα).

§287Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ. Ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον ὑβρίζετε (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§288Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Καταστρέφων τὸν λόγον σας, εἴπατε ὅτι, τώρα διαπιστώνετε ὅτι ὑπῆρχε μία συμφωνία, ἡ ὁποία ἐπέβαλλεν εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας νὰ στρέφωνται ἐναντίον ὡρισμένων πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ τοὺς παρέχεται τὸ σημερινὸν ἀντάλλαγμα. Κάμνω ἀντιστροφὴν αὐτοῦ τοῦ ἐπιχειρήματος καὶ σᾶς λέγω ὅτι τώρα ἀντιλαμβάνομαι διατὶ ἐψηφίσατε αὐτὸν τὸν νόμον ποὺ ἔδιδε τὴν ἀτέλειαν εἰς τοὺς μὲν καὶ δὲν ἔδιδεν εἰς τοὺς δέ. Διὰ νὰ ἐπανέλθω κύριοι, εἰς τὸ θέμα, ἄνευ ὀξύτητος, λέγω, τὰ περιοδικὰ ἦσαν 150. Οἱ κύριοι ὑπουργοί, ἔδωσαν ἀτέλειαν εἰς 120. Ὅταν ὁ κ. Σιφναῖος ἀπεχώρησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου καὶ εἰσῆλθεν ὁ κ. Ράλλης καὶ πολὺ ἀργότερον ἐγώ, δὲν ἐδώσαμεν ἀτέλειαν εἰς κανένα παλαιὸν περιοδικόν. Ἐκάματε μίαν Ἐπιτροπήν, ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐδέχετο αἰτήσεις ἀπὸ νέα περιοδικὰ εἴτε τὰ ἐνεκρίναμεν, εἴτε τὰ ἀπερρίπταμεν. Τὶ ἔγιναν αὐτὰ τὰ 30 περιοδικὰ τὰ ὁποῖα προϋπῆρχον καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἴχατε εἰσαγάγει σεῖς εἰς τὴν ἀτέλειαν; Ἐπῆραν, κύριοι τὰ 28 ἀτέλειαν καὶ τὴν ἐπῆραν ἀπὸ τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς τοὺς τότε.

§289Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, διαμαρτύρομαι ἐντονώτατα. Εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὲς καὶ νὰ μοῦ φέρετε στοιχεῖα ἢ νὰ κάμετε ἀνάκρισιν. Εἶναι ἀνακριβές. Δὲν ἔχω δώσει οὐδεμίαν ἀτέλειαν. Σᾶς ἀπαγορεύω τοιαύτας φράσεις.

§290Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ἀπαγορεύετε τίποτε καὶ πολὺ λιγώτερον νὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν.

§291Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Εἶναι ἀναλήθεια.

§292Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Ἐδώσατε.

§293Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὄχι.

§294Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Τὴν ἐδώσατε.

§295Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὄχι.

§296Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐδώσατε.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ζητήσητε τὸν λόγον νὰ ἀπαντήσητε εἰς τὸν κ. ὑπουργόν.

§298Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Ἐδώσατε τὴν ἀτέλειαν εἰς 120 περιοδικὰ καὶ τὰ ὑπόλοιπα, τὰ φιλολογικά, τὰ ἐκπαιδευτικὰ καὶ τὰ ἄλλα διότι ἦσαν ἀνήθικα τὰ ἀπεκλείσατε. Εἰς τὸ τέλος ὅμως ἐδώσατε καὶ εἰς αὐτὰ καὶ ἀπεκλείσατε μόνον δύο.

§299Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀναληθές.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σιφναῖε, εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον.

§301Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Κύριοι, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν περισσότερα. Οἱ κύριοι τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος εἶχον δύο ἔτη διὰ νὰ εἰσπράξουν τὰς καθυστερήσεις τῶν καθημερινῶν ἐφημερίδων καὶ δὲν τὸ ἔπραξαν. Οἱ κ. ὑπουργοὶ τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος ἔδωσαν ἀτέλειαν εἰς ὅλα τὰ περιοδικὰ πλὴν δύο.

§302Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ποῖα εἶναι αὐτά;

§303Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Εἶναι τὸ «Ρομάντσο» καὶ ὁ «Θησαυρός». (Φωναί, θόρυβος ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν).

§304Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Δὲν πταίω ἐγὼ ἐὰν εἶναι αὐτὰ τὰ δύο, πταίετε σεῖς διότι ἐναντίον αὐτῶν ἐστρέψατε τὴν μῆνιν σας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κύριοι, ἔχει σκοπὸν νὰ ἀποκαταστήσῃ δικαιοσύνην μεταξὺ τῶν περιοδικοῦ τύπου. Δὲν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τίποτε ἄλλο, παρὰ ἢ νὰ ἀρνηθῶμεν εἰς ὅλα τὰ περιοδικὰ τὴν ἀτέλειαν ἢ νὰ τὴν δώσωμεν εἰς ὅλα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀντελήφθητε ποῖον εἶναι τὸ θέμα καὶ ποῖαι αἱ ὑπερβολαὶ αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν γύρω ἀπὸ αὐτό. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχετε κανένα βάρος εἰς τὴν συνείδησίν σας. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ κανεὶς λόγος διὰ νὰ μὴ ψηφισθῇ ἓν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀποκαθιστᾷ δικαιοσύνην εἰς τὸν τύπον καὶ τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι παραδεδεγμένα ἀπὸ μακροτάτων ἐτῶν.

§305Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Τύπου νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ μίαν ἐρώτησιν διὰ νὰ μὴ δευτερολογήσω. Ἡ πρώτη ἐρώτησις εἶναι καὶ συνομολογεῖτε ὅτι χάριν τῶν δύο περιοδικῶν τοῦ «Θησαυροῦ» καὶ τοῦ «Ρομάντζου» τῶν δύο αὐτῶν πραγματικῶς πακτωλῶν καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ μέτρον τοῦ δικαίου εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον.

§306Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Τύπου). Διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ δικαιοσύνην καὶ εἰς τὸν περιοδικὸν τύπον καὶ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκοντο τὰ 148 περιοδικὰ νὰ εὑρεθοῦν καὶ τὰ δύο ἄλλα.

§307Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, καλύπτεσθε διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§308Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀνάκρισιν κάμνετε;

§309Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὄχι, δὲν κάμνω ἀνάκρισιν, ἀλλὰ ὑποβάλλω μίαν ἐρώτησιν, ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην, κ. ὑπουργέ, τοῦ Τύπου ἀπαντᾶτε. Εἶναι ἀληθές, κύριε ὑπουργέ, ἢ ὄχι ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας, ἐὰν ψηφισθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ γίνῃ νόμος, καλύπτεται καὶ ἡ ἐφημερὶς ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐσπατάλησε τὸν χάρτην ποὺ ἐτυπώθησαν καὶ ἐρρίφθησαν οἱ λίβελλοι κατὰ τοῦ Στρατάρχου τὸ 1951; Ἀληθεύει τοῦτο ἢ ὄχι;

§310Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Τύπου). Ὄχι.

§311Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐγκρίνητε τὴν ἀθλιότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐναντίον τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἠθικῆς, καλεῖσθε σεῖς διὰ τῆς ψήφου σας, νὰ ἐπισφραγίσητε τὴν ἀθλιότητα ἐκείνην τῶν ἀερολιβέλλων, ψηφίσατέ το.

§312Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Τύπου). Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἐρωτῶ τί ἔκαμεν ἡ μερίς σας ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ δύο ἔτη, διὰ νὰ διορθώσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀνωμαλίας καὶ τὰς ἀτασθαλίας.

§313Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἰς τὴν σελίδα 670 τῆς αʹ συνόδου τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς λέγει, ὅτι τοὺς λόγους τοῦ κ. Παπαγιάννη, ἐκάλυψαν ραγδαῖα χειροκροτήματα, πρᾶγμα ποὺ ἐξηνάγκασε τὸν κ. Παπανδρέου νὰ διαμαρτυρηθῇ ὅταν ὡμίλει.

§314Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Τύπου). Τί θέλετε νὰ εἴπητε, ὅτι τὸν ἐχειροκρότησα καὶ ἐγώ; Σᾶς διαβεβαιῶ ὄχι, διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐθεώρησα ὅτι ἐὰν ὁ διαχωρισμὸς τῶν περιοδικῶν εἰς κατηγορίας δὲν εἶχε μίαν ὡρισμένην κατεύθυνσιν πάντως θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§315Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι ἀκόμη μίαν φορὰν ἐντόνως διὰ τὸ λεχθέν, ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν παρελάβομεν τὰ Ὑπουργεῖα μας, τὰ περιοδικὰ ἦσαν 150 ἢ 160 καὶ ὅτι αὐτὰ μᾶς ὑπεβλήθησαν πρὸς κρίσιν. Ἐξ αὐτῶν ἐξελέξαμεν τὰ 120 καὶ τὰ ὑπόλλοιπα τὰ ἀπερρίψαμεν, ἐκ τῶν ὑστέρων δὲ ἐδώσαμεν ἀτέλειαν εἰς τὰ ὑπόλοιπα. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μῦθον καὶ ἀπορῶ εἰλικρινέστατα, πῶς πολιτευτὴς τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ κ. συναδέλφου καὶ δημοσιογράφος παλαιός, ὡς ὁ κ. Λύχνος, ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα καὶ λέγει τοιαύτας ἀναληθείας, ἐνῷ καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ διέψευσα. Διότι φαίνεται ὅτι ὁ κ. Λύχνος δὲν μὲ γνωρίζει ἀρκετὰ ἀφοῦ ἐγὼ δὲν διαψεύδω εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε.

§316Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Τύπου). Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῶ τὴν ἄποψίν σας ὅταν δὲν φέρετε στοιχεῖα.

§317Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ἡ ἀπόφασίς μου εἶναι σαφεστάτη καὶ θὰ σᾶς τὴν εἴπω. Κύριε ὑπουργέ, ἠρεύνησα μετὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὰς ὑπηρεσίας σας καὶ δι’ αὐτὸ ἐὰν ἐπιμείνετε ζητῶ ἀνάκρισιν καὶ θὰ ἴδωμε ποῖος λέγει τὴν ἀλήθειαν. Αἱ ὑπηρεσίαι σας μὲ ἐβεβαίωσαν ὅτι ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν ἐπὶ τῶν 121 περιοδικῶν καὶ οὐδεμία ἄλλη. Ἐὰν ἐδόθησαν ἄλλαι ἀτέλειαι ἐδόθησαν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τῆς μεταγενεστέρας τῆς ἰδικῆς μου. Δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἕνα ὑπουργὸν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ λέγῃ τοιαύτας ἀνακριβείας.

§318Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Νὰ τὸ ἐρευνήσετε ἀκόμη καλύτερα.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἔχει τὸν λόγον.

§320Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τοῦ τύπου ἡμερησίου καὶ περιοδικοῦ, εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα θέματα μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, δὲν φέρει τὸ πρόβλημα τοῦ τύπου εἰς τὴν ὅλην ἔκτασίν του, οὔτε κἄτι εἰς τὴν οὐσίαν του ἐνώπιον ὑμῶν. Ἁπλῶς καὶ μόνον ἐγγίζει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡρισμένας πλευρᾶς, ὡρισμένας φάσεις τῆς ζωῆς τοῦ τύπου καὶ δὴ τὰς δύο ἐκείνας φάσεις τὰς ὁποίας ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος συνάδελφός μου ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ τύπου ἀνέλυσεν. Ἡ πρώτη εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἀπὸ δεκαετίαν μόνιμον ἀσθένειαν τοῦ τύπου, ἀσθένειαν συνδεδεμένην διότι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὅτι τὸ λάθος δὲν εἶναι ἔμφυτον εἰς τὸν τύπον, συνδεδεμένην μὲ τὴν σχέσιν τύπου καὶ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ. Ἡ σχέσις αὐτὴ εἶναι μία πολύπλοκος σχέσις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ διὰ Νόμου, καὶ ἡ ὁποία ρυθμίζεται ὑπ’ αὐτῆς ταύτης τῆς ψυχολογίας καὶ αἱ ἐφημερίδες, διὰ νὰ συναγωνισθοῦν ἀλλήλας καὶ ὁ συναγωνισμὸς εἶναι θεμιτὸς καὶ ἐπιβεβλημένος εἰς τὰ πλαίσια τῆς Δημοκρατίας προβαίνουν εἰς τὴν ἔκδοσιν φύλλων μὲ πολλὰς σελίδας. Ὁ συναγωνισμὸς αὐτὸς προκαλεῖ ἐμπλοκὰς οἰκονομικὰς καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἔρχεται τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιμελῆται τοῦ προβλήματος τοῦ Τύπου καὶ παρέχει τὰς εὐκολίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι αἴρουν τὸ ἀδιέξοδον. Δὲν ὑπάρχει σχεδὸν οὐδεμία ἐφημερὶς ἐκτὸς μιᾶς τῆς ὁποίας ἡ ἐμφάνισις εἶναι πολὺ λιτή, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔχῃ ἀχθῇ ἐνώπιον τοῦ ἀδιεξόδου, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ Ἀντιπολίτευσις, οἱασδήποτε μορφῆς καὶ οἱουδήποτε χρώματος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς μίαν ἐνέργειαν ἀπάνθρωπον ἀπέναντι τοῦ Τύπου, ὁ ὁποῖος τόσας ὑπηρεσίας προσφέρει εἰς τὸ Ἔθνος καὶ τὴν Κοινωνίαν. Βεβαίως συμφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ἦτο καὶ τῆς ἐκ γενετῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τῆς ἐξελίξεως τοῦ βίου τοῦ Συναγερμοῦ, νὰ ἐπεχειρεῖτο αὐτὴ ἡ κακὴ μεταχείρισις τοῦ Τύπου ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Λυποῦμαι κύριοι, Ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ σᾶς εὐχαριστήσῃ διότι δὲν νομίζει ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ φέρῃ τὸν Τύπον εἰς ἀδιέξοδον. Βεβαίως εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐρευνήσῃ τὸ ὅλον θέμα, θὰ ἐνθυμοῦνται ἐκεῖνοι ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν καὶ ὑπῆρξαν ὑπουργοί, ὅτι εἶχε γίνει σχετικὴ συζήτησις. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ μελετηθῇ τὸ ὅλον ζήτημα, ἀλλὰ ἐὰν μελετηθῇ καλῶς θὰ πρέπει ἀπὸ τῆς στιγμῆς, ἐκείνης καὶ πέραν νὰ τεθοῦν αἱ βάσεις μιᾶς οἱασδήποτε ἀλλαγῆς. Ἐφ’ ὅσον ὁ Τύπος ζῇ ὑπὸ τὸ καθεστὼς τοῦ συναγωνισμοῦ ὑπὸ τὸ ὁποῖον ζῇ σήμερον μὲ τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τῆς χρήσεως χάρτου ἀτελῶς, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ μὴ προβαίνωμεν εἰς λῆψιν μέτρων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διευκολύνουν τὸν Τύπον. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ περιοδικοῦ Τύπου. Ὅταν ὡμίλει ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Τύπου συνάδελφος, εἷς ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, ἐξηγέρθη κατὰ τρόπον πολὺ ἔντονον, καὶ ἐξεδήλωσε τὴν ἀγανάκτησίν του κατὰ τρόπον βίαιον. Ἡ Κυβέρνησις, δὲν νομίζει ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐγκαινιάσῃ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς δημοκρατίας ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀντιδημοκρατικαί. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι ἡ προϋπόθεσις ἡ ἠθικὴ τῆς Δημοκρατικῆς διαχειρίσεως τῶν κοινῶν εἶναι ἡ ἀδιαφορία ὅταν λαμβάνωνται ὡρισμένα μέτρα, ὡς πρὸς τὴν στάσιν τῶν Ἐφημερίδων, ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὴν στάσιν τῶν περιοδικῶν τῶν τυχὸν συνδεδεμένων πρὸς ὡρισμένην ἐφημερίδα ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἐνώπιον ἡμῶν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τοῦ Τύπου, ἀποκαθιστᾷ τὰ πράγματα, ἐπὶ τῆς βάσεως τῆς κατ’ ἐξοχὴν ἠθικῆς. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος, ἐνῷ ἔθετεν ἐρωτήματα κατὰ τρόπον ἀνακριτικὸν εἰς τὸν κ. Λύχνον, ἐστράφη αἰφνιδίως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο κοινοβουλευτικόν, πρὸς τὴν πτέρυγα τὴν Κυβερνητικήν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτήν, ἐνῷ ὁ ὑπουργὸς ἦτο ἀκόμη εἰς τὸ βῆμα, ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει, ἀφορᾷ περιοδικὸν τὸν ὁποῖον εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία ἔπραξεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξε. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐφημερὶς διὰ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐφημερὶς εἶναι ἡμερήσιον φύλλον, καὶ τὸ περιοδικὸν θὰ κριθῇ ὡς περιοδικόν, ὡς ἐκρίθησαν ὅλα, χωρὶς τὸ κριτήριον αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βασιλᾶτος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δημοκρατικὸν νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως, θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ τότε συνάδελφοί μου ἐν τῇ Κυβερνήσει Οἰκονομικῶν καὶ Τύπου, νὰ εἶχον ἀναλάβει ἔναντι τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν εὐθύνην ἵνα ἐξετάσουν τὸ ζήτημα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ τις εἰς τὸν διαχωρισμὸν τῶν περιοδικῶν εἰς διαφόρους κατηγορίας, ἀλλὰ κατεδείχθη καὶ δὲν θέλω νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι οἱ κ.κ. οἱ ὁποῖοι ὤθησαν εἰς τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, ἐβασίζοντο ἐπὶ ἄλλων κριτηρίων, κατεδείχθη ὅτι μόνον θεωρητικὴ εἶναι ἡ δυνατότης αὐτή, καὶ ὄχι πρακτική, καὶ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Λύχνος τὸ διατὶ εἶναι θεωρητική. Ἄν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀνοίξετε ἕνα περιοδικὸν τὸ ὁποῖον κυρίως θεωρεῖται περιοδικόν, καὶ ἀνοίξετε καὶ ὡρισμένας καθημερινὰς ἐφημερίδας δὲν θὰ ἴδητε κατ’ οὐσίαν ἄλλην διαφορὰν οὐσιώδη, ἐκτὸς τοῦ γεγονότος ὅτι εἰς τὴν ἡμερησίαν ἐφημερίδα ὑπάρχει κύριον ἄρθρον, καὶ ὑπάρχουν ἐπίσης αἱ εἰδήσεις εἰς τὴν τελευταίαν σελίδα. Δὲν ἔχει οὐδεὶς δικαίωμα νὰ χαρακτηρίσῃ τὰ δημοσιευόμενα εἰς τὸν περιοδικὸν Τύπον, ὡς ἐλιγώτερον καλά, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δημοσιεύονται εἰς τὸν καθημερινὸν Τύπον. Καὶ ἐκεῖ περιέχονται μυθιστορήματα καὶ ἀναγνώσματα πάσης φύσεως, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς, δυσκόλως εἶναι δυνατὸν νὰ διακρίνετε τὸ ἑβδομαδιαῖον οἱασδήποτε μορφῆς περιοδικόν, ἀπὸ τὴν καθημερινὴν ἐφημερίδα ἐκτὸς ὡρισμένων, ἐλαχίστων καθημερινῶν ἐφημερίδων. Δὲν θεωρῶ ὅτι αἱ καθημεριναὶ ἐφημερίδες προβαίνουσαι εἰς τὴν τοιαύτην ἐπέκτασιν τῆς δημοσιογραφικῆς των δραστηριότητος ὅτι πράττουν κακῶς. Δὲν γνωρίζω αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὰ συγκεκριμένα θέματα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ περιεχόμενον τῶν δημοσιευμάτων. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐξετάζω τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως καθαρῶς τῆς ἀρχῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς βασικῆς ἀρχῆς ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἀνισότητες εἰς τὴν μεταχείρισιν τοῦ Τύπου εἴτε τοῦ καθημερινοῦ εἴτε τοῦ περιοδικοῦ, ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλεῖ ὅπως τὸ ψηφίσετε. Νομίζω, ὅτι, ἀσχέτως οἱασδήποτε ἄλλης μελέτης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ καθημερινοῦ καὶ περιοδικοῦ τύπου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν δεδομένων δὲν εἶναι ἐπιτετραμένον νὰ γίνωνται διακρίσεις. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν δεδομένων, ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἠθικῆς τάξεως ἡ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑποβολὴ τοιούτου νομοσχεδίου καὶ ἡ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ἐπιψήφισις αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα).

§321Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντ)δρος τῆς Κυβερνήσεως ἐμνήσθη ἐμοῦ καὶ εἶπεν ὅτι ἐστράφην πρὸς τὴν πτέρυγα τὴν κυβερνητικὴν κραυγάζων. Ἐὰν ἡ φύσις μὲ ἐνίσχυσε μὲ φωνήν, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ ἀκούωμαι εὐκρινῶς, δὲν εἶναι λάθος ἰδικόν μου. Θέλω ὅμως νὰ εἴπω τοῦτο. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἔχω φωνὴν τόσον στεντορείαν, ὥστε νὰ ἀκουσθῇ ἀνὰ τὸ πανελλήνιον τὸ πραττόμενον τὴν ἑσπέραν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς—ἀποφεύγω νὰ τὸ χαρακτηρίσω—τὸ λέγω, ἁπλῶς, ἀτόπημα. Ὡμίλησε περὶ δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ἰσότητα. Ὅλοι συμφωνοῦμεν. Ἀλλ’ ἰσότης σημαίνει νὰ μὴ ἀδικῆται ὁ πτωχός, οἱοσδήποτε καὶ ἄν εἶναι, καὶ δι’ 100 δρχ. νὰ προσωποκρατῆται καὶ νὰ χαρίζωνται δισεκατομμύρια εἰς τοὺς πλουσίους. Δημοκρατία σημαίνει νὰ ὑπάρχῃ ἰσότης καὶ εἰς τὴν φορολογίαν καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων καὶ εἰς τὴν μεταχείρισιν τῶν πολιτῶν. Δι’ αὐτὸ ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ἀληθεῖς δημοκράται, οἱ ὁποῖοι, ἄνευ οὐδενὸς συμφέροντος, ἐξανέστημεν κατὰ τοῦ ἀτοπήματος αὐτοῦ. Καὶ θέλω νὰ εἴπω καὶ τοῦτο. Δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι πρέπει νὰ τιμωρηθῇ οἱαδήποτε ἐφημερίς, εἴτε λέγεται «Ἀθηναϊκή» εἴτε ἄλλως πως. Εἶπον ὅμως καὶ ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὸ τονίζω, καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ ἀποδείξω, ὅτι ὁ χάρτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καθ’ ὑπέρβασιν ἐχρησιμοποιήθη καὶ διὰ τὸν ὁποῖον χάρτην ἐδόθη παραγραφή, μὲ τὸ μέτρον τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶναι καὶ ὁ χάρτης ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποιήθη καὶ ἐρρίφθη ἀπὸ τὸ ἀεροπλάνον καὶ καθήπτετο τῆς τιμῆς τοῦ ἀρχιστρατήγου καὶ τοῦ στρατάρχου. Καὶ καλεῖσθε νὰ δώσετε παραγραφὴν καὶ νὰ χαρίσετε τὸν χάρτην ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐρρίφθη διὰ νὰ σπιλώσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Ἀρχιστρατήγου.

§322Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (ἀντιπρόεδρος Κυβερν.). Ὁ στρατάρχης εἶναι γενναιόφρων, κ. Βασιλᾶτο, καὶ δὲν σκέπτεται ὅπως καὶ ὑμεῖς.

§323Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οὐδεὶς εἶναι γενναιόφρων μὲ τὸν δημόσιον πακτωλόν.

§324Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κατόπιν τῶν ὅσων ἐξεστόμισεν ἐναντίον μου ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατόπιν τῶν ὅσων προσέθεσεν ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δευτερολογήσω. Τὰ θέματα εἶναι δύο. Ἐγὼ εἰς τὴν ἀρχήν, περιωρίσθην εἰς τὸ πρῶτον ἐξ αὐτῶν, εἰς τὸ νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλήν, ποία ἦτο ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως, ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεως ἀπὸ τῆς φορολογίας, περιελήφθη ἡ διάταξις, ἡ ὁποία καταργεῖ τὴν ἀτέλειαν διὰ περιοδικά, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν οὔτε μορφωτικοῦ περιεχομένου, οὔτε ἐπιστημονικοῦ περιεχομένου, ἀλλὰ ἦσαν καθαρῶς κερδοσκοπικαὶ ἐπιχειρήσεις. Ὅταν λέγω κερδοσκοπικαὶ ἐπιχειρήσεις, τὸ λέγω χωρὶς νὰ θέλω νὰ τὰς μειώσω. Ἦσαν ἁπλῶς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως. Καί, ὅπως εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλήν, τὴν στιγμὴν ποὺ φορολογεῖται καὶ τὸ ὄσπριον, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται πρὸς χρῆσιν τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν, δὲν δικαιολογεῖται νὰ μείνῃ ἀδασμολόγητον τὸ χαρτί, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται καὶ ἀπὸ περιοδικὸν ποὺ ἀποτελεῖ ἐπιχείρησιν. Ἐτόνισα εἰς τὴν Βουλήν, τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἁρμόδιος ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἐδέχθη τὴν εἰσήγησίν του καὶ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἐτόνισα τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχουν ὅλοι ὅταν χαρίζωνται 3.200 ἑκατομμύρια ἐτησίως εἰς δύο, ὅπως καθώρισεν ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, Ἕλληνας ἐπιχειρηματίας, χωρὶς κανένα ἀποχρῶντα λόγον. Διότι, οἱ ἐπιχειρηματίαι αὐτοί, αὐξάνοντες ἁπλῶς τὴν τιμὴν τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα προσφέρουν — καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ ἑβδομαδιαῖα περιοδικὰ — ἔχουν καλύψει τὰς ἀνάγκας των. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, ἠγέρθη καὶ ἕν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι εἶναι σημαντικόν, ἕν θέμα πολιτικόν, ἕν θέμα ἠθικόν. Κατηγορήθην ἀπὸ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δῆθεν ἐγὼ εἶχον προσωπικὰ ζητήματα μαζὶ μὲ τὸν προκάτοχόν του, ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἴχομεν προσωπικὰ ζητήματα ἐναντίον αὐτῶν τῶν δύο περιοδικῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπλήξαμεν. Ὡς ἐὰν τὰ περιοδικὰ ἠσχολήθησαν μὲ τὸ ἰδικόν μου πρόσωπον καὶ ὡς ἐὰν ἐξαπέλυσαν μίαν πολεμικὴν ἐναντίον μου. Ἤμην τόσον ταπεινὸς καὶ εἶμαι ἀκόμη τόσον πολὺ ταπεινός, ὥστε δὲν ἀπησχολήθησαν μὲ ἐμὲ αὐτὰ τὰ περιοδικά. Ἐὰν ὑπῆρχε κάποιος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε λόγους, ὄχι νὰ ἐπικαλεσθῇ ἐκδίκησιν, ἀλλὰ νὰ ζητήσῃ τὴν τιμωρίαν τῶν τοιαῦτα ποταπὰ μέσα χρησιμοποιησάντων, αὐτὸς ἦτο ἄλλος καὶ δὲν ἤμην ἐγώ. Καὶ ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνει πάρα πολὺ ἀπρόσιτος ὁ κ. ὑφυπουργὸς τοῦ Τύπου διὰ νὰ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὰ ὅσα εἶπεν.

§325Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Προεδρ. Κυβ.). Τί εἶπεν;

§326Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς τὸ εἶπα προηγουμένως. Ὄχι. Οὔτε ἐγώ, οὔτε ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως εἴχομεν κανένα λόγον νὰ πλήξωμεν τὰ δύο αὐτὰ περιοδικά. Ἐξ ἀντιθέτου, τελείως ἀντικειμενικῶς εἰσηγήθην τὸ μέτρον καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κάθε μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀφεώρα τὸν τύπον, τὸ εἰσηγούμην ἰδιαιτέρως καὶ μετὰ προσοχῆς εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον καὶ ἐλάμβανε γνῶσιν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀπὸ δύο καὶ ἥμισυ ἐτῶν εἶναι τακτικὸν μέλος, τακτικώτατον μέλος τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνωρίζει πόση συζήτησις ἔγινεν ἐν προκειμένῳ καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐπιβάλῃ σιγὴν εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως.

§327Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Μπράβο.

§328ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί μπράβο; (Θόρυβος. Ὁ κ. Βοβολίνης ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§330Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀτυχῶς, κύριοι, τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ περισσότερον δυσάρεστον ἀπὸ ὅ,τι νομίζετε. Διότι εἶναι ἀπολύτως ἀληθές, ὅτι ἐν προκειμένῳ ὑπῆρχε συναλλαγή, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν προκειμένῳ ὑπῆρχε συμφωνία ἰδιώτου καὶ μέλους τῆς Κυβερνήσεως.

§331Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ τῆς Κ.Υ.Π. Διατί δὲν τὸ λέγετε;

§332Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας τῆς ὑπουργίας μου ἐπανειλημμένως εἰδοποιήθην περὶ τοῦ ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβω ὡρισμένα μέτρα εὐεργετικὰ διὰ τὸν Αʹ ἤ Βʹ ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων. Φυσικὰ ἠρνήθην, διότι δὲν ἠμποροῦσα νὰ κάμω τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ καθῆκον μου. Ἄν ἦτο δυνατὸν κατ’ ἐντολὴν νὰ ἐκτελέσω τὸ καθῆκον μου ὡς ὑπουργός. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἐκτελέσω μέχρι τέλους. Καὶ ἠρνήθην νὰ λάβω μέτρα ἀντίθετα πρὸς τὴν συνείδησίν μου. Ἕνας ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἔχῃ ἐνώπιόν του Ἕλληνας πολίτας, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τοὺς κυττάζῃ, ἀσχέτως ἐὰν τοῦ εἶναι φίλια ἤ ἐχθρικὰ πρόσωπα. Εἶναι στοιχειώδης ὑποχρέωσις τῶν ἀσκούντων διοίκησιν τὸ μὴ βλέπειν ἐχθροὺς καὶ φίλους. Νὰ μὴ ἔχουν φίλους, νὰ μὴ ἔχουν ἐχθρούς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεχισθῇ ἡ πολιτικὴ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πολιτεύονται ἀπὸ μακροῦ. Ἀλλ’ εἰλικρινῶς νομίζω, ὅτι εἶναι κατώτερον ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀπεφασίσαμεν νὰ προσφέρωμεν τὰ πάντα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν, εἶναι κατώτερον ἡμῶν ὅταν παρασυρώμεθα ἀπὸ τὰ πάθη μας καὶ ἀπὸ τὰ μίση, τὰ ὁποῖα πότε–πότε μᾶς πιάνουν καὶ ὅταν νομίζωμεν, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ βασίζωμεν διοίκησιν ἐπάνω εἰς τὴν ἐμπάθειαν καὶ τὸ μῖσος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συνέλθωμεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συνέλθητε, διότι δὲν ὑπάρχει παράδειγμα. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, παράδειγμα, νὰ ἔχω παρασυρθῆ ἀπὸ μῖσος ἤ ἐμπάθειαν. Καὶ παρακαλῶ, ἐὰν ἔχετε τοιοῦτον παράδειγμα, νὰ τὸ εἴπητε καὶ ἐγὼ εἶμαι ἕτοιμος νὰ λογοδοτήσω.

§333Α. ΛΙΑΚΟΣ. Σᾶς ἤκουσα μὲ μεγάλην προσοχὴν καὶ θὰ ἀναφέρω ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκπλήξῃ τὴν Βουλήν. Ἀφορᾷ σχετικῶς μίαν ἐφημερίδα τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερε καθ’ ὅλην τὴν σταδιοδρομίαν της καὶ ἦτο καὶ πρόδρομος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, χωρὶς νὰ ἔλθῃ ποτὲ εἰς ἐπαφὴν μὲ κανένα διὰ νὰ ζητήσῃ ἀνταλλάγματα. Καὶ ὅμως, τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν τὴν ἐπλήξατε σεῖς καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀπαράδεκτον. Ἐνῷ δηλαδὴ ἐδώσατε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους νὰ τὸν δημοσιεύσουν εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας τῆς Ἑλλάδος, μηδὲ τῶν κομμουνιστικῶν ἐξαιρουμένων, καὶ τὰς ἐπληρώσατε πρὸς τοῦτο, ἐξῃρέσατε τὴν ἐφημερίδα ἐκείνην παρὰ τὰς ἐπεμβάσεις μου τὰς ἐπανειλημμένας καὶ παρὰ τὰς προσπαθείας μου. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ καταφύγω εἰς τὸν Στρατάρχην. Ἐτιμωρήσατε μίαν ἐθνικὴν ἐφημερίδα καὶ ἀντιστρόφως ἐπληρώσατε μίαν κομμουνιστικὴν ἐφημερίδα.

§334Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς ἔδωσα τὴν πληροφορίαν, ὅταν σεῖς μὲ ἐπεσκέφθητε.

§335Α. ΛΙΑΚΟΣ. Μοῦ εἴπατε ὅτι θὰ τὴν τιμωρήσω τὴν ἐφημερίδα, διότι.......

§336Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μοῦ ἐζήτησε νὰ ἐνδιαφερθῶ διὰ μίαν συγγενικήν του ἐφημερίδα. Τοῦ ἀπήντησα ὅτι τὰ ποσὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας δὲν τὰ καθώρισα ἐγώ, διότι δὲν εἶχον καιρόν, διότι οὐδέποτε ἠσχολήθην μὲ αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐζήτησα κατάστασιν ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔστειλε τὰ ὀνόματα τῶν ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἐδικαιοῦντο νὰ πάρουν ἀποζημίωσιν διὰ νὰ δημοσιεύσουν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἔκρινε τὸ ὑπουργεῖον Τύπου, τὸ ὁποῖον γνωρίζει τὸν ἐπαρχιακὸν τύπον, ποὺ ἐδικαιοῦτο νὰ λάβουν. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου ἔκαμε λάθος, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, δὲν εἶναι ἰδικόν μου.

§337Α. ΛΙΑΚΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ.......

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν;

§339ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1. Δεκτόν;

§341ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2ον.

§343Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ὅπως ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§344Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβ.). Νὰ διατυπωθῇ σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς διετυπώθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ περιέχεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν.

§346Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ἀποφανθῇ δι’ ἀναστάσεως.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ δεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. (Ἀκολούθως τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτόν). Δεκτὸν καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§348ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου «Περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀνακυψάντων ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν περὶ δημοσιογραφικοῦ χάρτου διατάξεων τῶν νόμων 1092)1938 καὶ 682)1945». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 211)27.2.1954 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2119)52 «περὶ λεωφορείων κλπ.».

§350ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 211)27.2.54 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2119)52 «περὶ λεωφορείων κλπ.». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ὀργανισμοῦ Ἐλέγχου τῶν δι’ Αὐτοκινήτων Συγκοινωνιῶν (Ο.Ε.Α.Σ.) κειμένης νομοθεσίας καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1046)53 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§352ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ὀργανισμοῦ Ἐλέγχου τῶν δι’ Αὐτοκινήτων Συγκοινωνιῶν (Ο.Ε.Α.Σ.) κειμένης νομοθεσίας καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1046)53 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς προθεσμίας συντάξεως Κώδικος Ἀεροπορικοῦ Δικαίου, τροποποιήσεως τοῦ Α. Νόμου 820)1948 κλπ.».

§354ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τῆς προθεσμίας συντάξεως Κώδικος Ἀεροπορικοῦ Δικαίου, τροποποιήσεως τοῦ Α. Νόμου 820)1948 κλπ.». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεων περὶ ἀξιοποιήσεως τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου». Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§356ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλή, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μὲ ἱκανοποίησιν θὰ εἶδε τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐξουσιοδότησιν πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως ἀξιοποιήσεως τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου. Εἶναι ἄκρως εὐχάριστον, ὅτι ἡ νέα διοίκησις τῆς Τραπέζης Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν ἀνέλαβε τὸ ἔργον αὐτό, ὅπως ἄλλωστε ἀνέλαβε καὶ τὰ ἔργα τῆς Γλυφάδας. Θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω μόνον ἐπὶ ὡρισμένων ἄρθρων καὶ νὰ προσθέσω τινά. Ὑπάρχει ἡ πρωτόγονος ἀντίληψις παρ’ ἡμῖν, ὅτι, ὅταν προσφέρωμεν εἰς τοὺς ξένους καὶ δὴ εἰς τοὺς Εὐρωπαίους ἓν δωμάτιον καὶ μίαν κλίνην, ἔστω καὶ ἀπηλλαγμένην τῶν πατροπαραδότων ζωϋφίων, ὅτι αὐτὸ ἀρκεῖ διὰ νὰ προσελκύσωμεν τοὺς ξένους, καὶ δὴ Εὐρωπαίους. Ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου θὰ μετακαλέσῃ εἰδικοὺς ξένους διὰ τὴν συγκρότησιν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἱκανοὶ διὰ τὸ ἔργον αὐτό, ἐνῷ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι οἱ ἰδικοί μας ξενοδόχοι ὑστεροῦν. Εἰδικῶς, ἔχω νὰ ἐπιφέρω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 4, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἡ Ἑταιρεία ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν.... (Ἀναγιγνώσκει) Πράγματι, διὰ τοὺς Εὐρωπαίους ποὺ θέλομεν νὰ προσελκύσωμεν, ἡ ψυχαγωγία παίζει μέγιστον ρόλον. Ὅσοι δὲ ἐξ ἡμῶν ἔχουν ἐπισκεφθῇ τὰ κέντρα παραθερισμοῦ καὶ τὰς λουτροπόλεις εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ νομίζω, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δύναμαι νὰ ἔχω γνώμην, διότι ἔχω ἐπισκεφθῆ ὅλας τὰς εὐρωπαϊκὰς λουτροπόλεις καὶ τὰ κέντρα παραθερισμοῦ, ἀποδίδουν μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ψυχαγωγίας. Γκόλφ δὲν παίζουν Ἕλληνες. Δι’ αὐτό, θὰ πρέπει νὰ προστατευθῇ ἡ ὑποχρέωσις εἰς τὴν σύμβασιν νὰ διατηρήσῃ μίαν ὀρχήστραν ἐγχόρδων διὰ συναυλίας εἰς τὴν Ρόδον μὲ κλασσικὴν μουσικήν. Διότι ψυχαγωγία ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι καὶ τὸ ραδιόφωνον τὸ ἰδικόν μας μὲ τοὺς διαφόρους ἀμανέδες καὶ τὰ διάφορα ἄσματα, διὰ τὰ ὁποῖα πληρώνομεν ἕνα σωρὸ χρήματα. Ψυχαγωγία θὰ εἶναι μία ὀρχήστρα, ὅπως εἰς ὅλα τὰ μέρη εἰς τὴν Εὐρώπην, τὸ πρώτιστον εἶναι αἱ ὀρχῆστραι, αἱ ὁποῖαι δίδουν καὶ κλασσικὴν μουσικήν. Νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ προσέξωμεν. Ἔπειτα εἰς τὸ ἄρθρον 11 λέγει ὅτι «Τὸ δημόσιον ἀναλαμβάνει...... (Ἀναγιγνώσκει) Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀποφάσεως. Ἐντὸς διετίας ἠμπορεῖ νὰ ἀποφασισθῇ ἐὰν θὰ ἀποφασισθῇ ἐὰν θὰ κάμῃ καζῖνον ἤ ὄχι. Παρ’ ἡμῖν, κρατεῖ ἡ ἀντίληψις, ὅτι καζῖνον σημαίνει ἓν δωμάτιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγκαθίσταται μία ρουλέττα, κατὰ τὸ μᾶλλον ἤ ἧττον ἔντιμος. Διότι ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, πρὸ δεκάδων ἐτῶν εἶχεν ἐγκατασταθῆ ἕν καζῖνον ἐδῶ, ἐκεῖ ὅπου τώρα εἶναι τὸ ξενοδοχεῖον «Ἀθήναιον» καὶ εἶχεν ἐγκατασταθῇ καὶ μία ρουλέτα, ἡ ὁποία ὅμως κατελαμβάνετο ἀπὸ νευρικὰς κρίσεις καὶ ὑφίστατο τὸ ἐπίπεδόν της διακυμάνσεις. Τότε ἡ ἀστυνομία διέβλεπε τὴν ἀσθένειαν καὶ ἐπενέβαινεν. Ὅταν λέγωμεν καζῖνον, δὲν θὰ ἔχωμεν ἰδέαν τί εἶναι, ὅσοι ἐξ ἡμῶν δὲν ἔχομεν εἴδει εἰς τὴν Εὐρώπην τὶ γίνεται. Τί σημαίνει καζῖνον; Δὲν σημαίνει ἓν δωμάτιον ποὺ ἐγκαθίσταται μία ρουλέττα. Εἶναι κέντρα θαυμάσια, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει αἴθουσα διαλέξεων, αἴθουσα συναυλιῶν, αἴθουσα ἀναγνωστηρίου. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταστήσωμεν εἰς τὴν Ρόδον καζῖνον, ὅπως εἶναι εἰς τὰς γαλλικὰς πόλεις εἰς τὸ Βισύ καὶ ἀλλοῦ. Ἀλλὰ ἐν μικρογραφίᾳ θὰ πρέπει ἡ σύμβασις νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν Ἑταιρείαν αὐτήν, ἐφ’ ὅσον τῆς δίδεται 25ετὲς δικαίωμα, νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ κτίσῃ ἕνα εἰδικὸν καζῖνον, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι μικρογραφία, ὅ,τι εἶναι τὰ καζῖνα τῆς Εὐρώπης καὶ ἐκεῖ νὰ δίδωνται ἅπαξ, ἢ δὶς τῆς ἑβδομάδος καὶ χοροί. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ ἐπεκταθῶ κάπως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ τουρισμοῦ. Εἰς τὴν Ρόδον δὲν πρόκειται ποτὲ κατ’ ἐμὲ νὰ προσελκύσωμεν ξένους, οἱ ὁποῖοι θὰ παραθερίζουν. Μεταβαίνουν δι’ ὀλίγας ἡμέρας διὰ νὰ ἴδουν τὴν νῆσον τῶν Ἱπποτῶν, διότι παρὰ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας κάμνομεν διὰ τὰς ἐσωτερικὰς ἡμῶν ἀνάγκας καὶ τὰ διάφορα ταξίδια, παρ’ ὅλας τὰς δαπάνας αὐτάς, οὐδέποτε ἐσκέφθημεν νὰ συγγραφοῦν βιβλιάρια μικρά, τὰ ὁποῖα νὰ δοθοῦν εἰς τὰς Πρεσβείας, αἱ Πρεσβεῖαι νὰ τὰ στείλουν εἰς τὰς ἄλλας Πρεσβείας καὶ τὰ ξενοδοχεῖα, ποὺ νὰ ἀναφέρεται ἡ Ἑλληνικὴ Ἱστορία τῶν Δωδεκανήσων, ὅπως καὶ ἡ Ἱστορία τῆς Κύπρου. Εἰς αὐτὰ πάντοτε ὑστερήσαμεν, ξοδεύομεν ἀδιαφόρως διὰ τὰ ἐσωτερικά, ἀλλὰ ὁσάκις ἐπρόκειτο διὰ διαφημίσεις εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν ἐννοούσαμεν νὰ ξοδέψωμεν. Ἐνθυμοῦμαι τὴν περίπτωσιν τῶν ἀγώνων μας εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ αἰῶνος. Ἐνθυμοῦμαι εἰς τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα κατελαμβανόμην ἀπὸ ἀπελπισίαν, κύριοι, ὁσάκις ἐταξίδευα ἐγὼ, καὶ ἐταξίδευα συχνά, ὅταν ὅλοι οἱ ξένοι ὡμίλουν περὶ Βουλγαρικῆς Μακεδονίας, διότι οὐδέποτε ἡμεῖς ἐκάμομεν σχετικὴν διαφήμισιν. Γενικώτερον εἰς τὸ τουριστικὸν πρόγραμμα θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τρία πράγματα. Πρῶτον, πῶς ὁ τουρισμὸς νὰ κάμῃ ὥστε οἱ ἐντόπιοι νὰ μὴ πηγαίνουν τὸ θέρος εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι, παρὰ τὴν φιλοπατρίαν μου, ὡρκίσθην εἰς τὸν Ἅγιον Ἰάκωβον τῆς Κομποστέλας, ὅτι οὐδέποτε θὰ κάμω τὸ σφάλμα, τὸ ὁποῖον ἔκαμα πρὸ 4)ετίας νὰ πάω εἰς λουτρόπολιν ἰδικήν μας, διότι ἀντὶ νὰ ἐπανέλθω ὑγιής, ἐπανῆλθον μὲ μίαν κακοηθεστάτην λοίμωξιν τῶν ἐντέρων, ἡ ὁποία ἐπὶ 4)ετίαν τώρα μὲ ταλαιπωρεῖ. Διατί; Διότι δυστυχῶς τὰ Ἑλληνικὰ μαγειρεῖα πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, τῶν ξενοδοχείων, μεγάλα ἢ μικρὰ, καὶ τὰ ἑστιατόρια εἶναι ἀκάθαρτα. Πρὸ ἡμερῶν, ἕνας τεχνίτης, ὁ ὁποῖος ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος μεταβαίνει καὶ ἐργάζεται εἰς ἕνα μεγάλο ξενοδοχεῖον τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὸν ὁποῖον παρέχουν τροφὴν εἰς τὸ μαγειρεῖον, ἁπλοῦς ἄνθρωπος ἐργατικός, μοῦ εἶπεν, ἐὰν βλέπατε τί ἀκαθαρσίαν ἔχει τὸ μαγειρεῖον, εἶναι κάτι τὸ ἀπίστευτον. Ἐὰν δὲ ἔλεγον ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ ξενοδοχεῖον, ἡ Βουλὴ θὰ κατεπλήσσετο. Ὅταν, λοιπόν, τοιαύτη εἶναι ἡ βαρβαρότης ἀπὸ ἀπόψεως καθαριότητος, διότι ὅλοι οἱ Ἕλληνες πάσχομεν ἀπὸ τὸν στόμαχον. Ἐπίσης, πρέπει νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ λουτροπόλεις. Ἀλλὰ αἱ λουτροπόλεις ἠμποροῦν νὰ ἀναπτυχθοῦν μόνον ἐὰν δοθοῦν εἰς ξένας ἑταιρείας. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἔχομεν τὰ θαυμασιώτερα μεταλλικὰ ὕδατα. Ἐὰν ἤμην ἐγὼ ὑπουργός, θὰ ἐξέλιπον 4–5 λουτροπόλεις καὶ θὰ τὶς παρέδιδα εἰς ξένας ἑταιρείας νὰ τὰς δημιουργήσουν καὶ νὰ τὰς καταστήσουν ἰσαξίας τῶν εὐρωπαϊκῶν λουτροπόλεων, ὥστε νὰ μὴ φεύγωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δεύτερον, πῶς θὰ ἐπαναφέρωμεν τοὺς Ἕλληνας τῆς Αἰγύπτου, ποὺ κανεὶς πλέον δὲν ἔρχεται εἰς τὰς Ἑλληνικὰς λουτροπόλεις. Πιστεύσατέ με, πέρυσιν μεταβαίνων εἰς τὴν Βενετίαν τὸ πλοῖον ἦτο πλῆρες Ἑλλήνων ἐξ Αἰγύπτου καὶ Ἑλλήνων ἐκ Κύπρου καὶ οἱ περισσότεροι ἐπήγαιναν διὰ τῆς Βενετίας εἰς τὰς λουτροπόλεις τῆς Εὐρώπης. Οὐδεὶς ἤρχετο ἐδῶ. Διατί; Πρῶτον, λόγῳ τοῦ ἐνοικιοστασίου, διότι τὸ ἐνοικιοστάσιον ἔχει περιλάβει καὶ τὰ θέρετρα καὶ τὰς θερινὰς διαμονάς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἰς κανένα Κράτος δὲν ὑπάρχει, διότι ἐκεῖ ἐξαιροῦν τὰς θερινὰς διαμονάς. Δεύτερον, δὲν ἔρχονται, διότι τί νὰ ἔλθουν νὰ κάμουν; Διότι ὁ ἀγαπητός μου ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τῆς Ἀεροπορίας θέλει νὰ μᾶς καταστήσῃ νευροπαθεῖς ὅλους ἡμᾶς τοὺς κατοικοῦντας εἰς τὰ περίχωρα μὲ τὸν βόμβον τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἀεροπλάνων. Ἀπορῶ πῶς δὲν ἐπεμβαίνει καὶ ὁ Στρατάρχης, ὁ ὁποῖος ἐπίσης θὰ ὑφίσταται αὐτὸ τὸ μαρτύριον, διότι ἐπίσης εἰς τὴν Ἑκάλην γίνεται τὸ ἴδιον πρᾶγμα. Θὰ μοῦ εἰπῆτε, ποῦ νὰ πηγαίνουν; Ἄς πηγαίνουν εἰς τὰ ἀνατολικὰ χωρία τῆς Ἀττικῆς, ὅπου οἱ κάτοικοι ἔχουν ἰσχυρότερα νεῦρα ἀπὸ ἡμᾶς. Ἄς πηγαίνουν εἰς τὸν Σαρωνικόν, ὅπου τὰ ὀψάρια, ὅπως ἔλεγε ὁ Καρ., ἔχουν ἰσχυρότερα νεῦρα. Ἡμεῖς τῶν περιχώρων θὰ καταντήσωμεν νευροπαθεῖς ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Ἐὰν εἶχον ἐμπίστους ἀνθρώπους, θὰ τὸν ἀπήγαγον καὶ θὰ τὸν ἐκράτουν εἰς τὴν Κηφισιὰν 1 μῆνα διὰ νὰ ἐπανέλθῃ νευροπαθής. Τρίτον, ἐπείσθην, κύριοι, ἀπὸ ὁμιλίας μου μὲ ξένους, ὅτι εἰς τὴν Ρόδον δὲν πρόκειται ξένοι νὰ παραθερίζουν.

§357Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Ἀργυρόπουλε...

§358Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι κ. Ζαννῆ. Ἐὰν χρειασθῶ νευρολόγον θὰ σᾶς καλέσω. Καθὼς εἶπον, μεταβαίνουν ἐκεῖ δι’ ὀλίγας ἡμέρας, διὰ νὰ ἴδουν καὶ νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν νῆσον τῶν Ἱπποτῶν. Ἐκεῖ ὅπου ἠμποροῦμε νὰ προσελκύσωμε τοὺς ξένους εἶναι ἡ Κέρκυρα. Λυποῦμαι, ὅτι ἐπεμβαίνω εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Κερκυραίων βουλευτῶν, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐπὶ 2½ ἔτη δὲν τοὺς εἶδον νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸ ὡραῖον των νησί, ἀναγκάζομαι ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς Κερκύρας, τὴν ὁποίαν ἀγαπῶ καὶ διότι ἀποδεικνύομαι μαχητικώτερος τῶν βουλευτῶν Κερκύρας.

§359Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (ἀντ. Κυβερν.). Πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι, ναὶ μὲν ἀπὸ τοῦ βήματος οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι Κερκύρας δὲν ὑπεστήριξαν αὐτό, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν σεῖς ὑποστηρίζετε, ἀλλὰ ἐπανειλημμένως ἔχουν προβῆ εἰς ἐντόνους ἐνεργείας πλησίον ἡμῶν ὅλων, ἐν τῷ πνεύματι ἐκείνῳ ποὺ ὁμιλεῖτε σεῖς.

§360Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐζήτησαν;

§361Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Ἐζήτησαν καὶ ἀεροδρόμιον καὶ καζῖνον.

§362Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπαραιτήτως πρέπει νὰ γίνῃ εἰς τὴν Κέρκυραν εἶναι τὸ ἀεροδρόμιον, εἰς τρόπον ὥστε, ὅλα τὰ ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα μεταβαίνουν εἰς Ρώμην, καὶ ἔρχονται ἐκ Ρώμης, νὰ σταματοῦν ἐκεῖ. Διότι ἀπὸ τὴν Ρώμην εἰς τὴν Κέρκυραν εἶναι 1½ ὥρα καὶ ἄλλην 1½ ὥραν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα. Καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας εἶναι ὄχι πῶς θὰ ἔλθουν νέοι καὶ νέες νὰ κατασκηνώσουν, διότι αὐτοὶ δὲν ἀποδίδουν σπουδαῖα πράγματα, ἀλλὰ πῶς θὰ ἔλθουν μεγάλοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἀφήσουν κάτι. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε εἰς ἕνα μέρος παραθερισμοῦ, ὅπως ἡ Κέρκυρα, νὰ μὴ ἀποστέλλωνται νεοσύλλεκτοι πρὸς ἐκπαίδευσιν, διότι, κύριοι, τί συμβαίνει; Ἐγὼ ἤμην ἐκεῖ πρὸ διετίας πρὸς παραθερισμὸν εἰς συγγενικήν μου οἰκίαν.

§363Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὴν σύμβασιν τῆς Ρόδου συζητοῦμεν;

§364Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ Ἕλληνες γενικῶς τὸ θέρος εἶναι ξενύχτηδες. Κοιμοῦνται εἰς τὰς 2 τὸ πρωΐ. Ἀλλὰ εἰς τὰ 6 πρωΐ ἀρχίζουν αἱ παρελάσεις τῶν νεοσυλλέκτων, οἱ ὁποῖοι τραγουδοῦν «Λευτεριὰ—λευτεριὰ καὶ Παῦλο Βασιληᾶ». Νὰ ἀγανακτῇ κανεὶς καὶ κατὰ τῆς λευτεριᾶς καὶ κατὰ τοῦ Παύλου Βασιληᾶ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπολύει τὸν ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος στέλλει τοὺς νεοσυλλέκτους εἰς τὴν Κέρκυραν.

§365Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (ἀντ. Κυβερνήσεως). Πρέπει νὰ εἴπω, σεβαστὲ κ. συνάδελφε, ὅτι ὑπῆρξε καὶ εἶναι ἀξίωσις αὐτῶν τούτων τῶν Κερκυραίων, ἡ παραμονὴ τοῦ Κέντρου Νεοσυλλέκτων ἐκεῖ.

§366Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς συγχαίρω.

§367Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Ἡ παραμονὴ τοῦ Κέντρου ὑπῆρξε πρόβλημα δυσχερὲς καὶ ἐθεώρησα ἀναγκαῖον, ὑπερνικῶν ἀντιρρήσεις καὶ δυστροπίας ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τοῦ Στρατοῦ, νὰ ἀποφασίσῃ καὶ νὰ συμφωνήσουν οἱ ἁρμόδιοι διὰ τὴν παραμονὴν ἐκεῖ τοῦ Κέντρου Ἐκπαιδεύσεως Νεοσυλλέκτων, διότι τοῦτο παρέχει οὐσιώδεις οἰκονομικὰς συνεπείας διὰ τὸν τόπον.

§368Π. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρέχει εἰς τοὺς παντοπώλας μὲ τὴν φασολάδα ποὺ τρώγει ὁ Στρατός. Ἐὰν ἠμπορούσαμεν ὅμως νὰ προσελκύσωμεν ξένους, θὰ εἴχομεν πολὺ περισσότερα ὠφέλη. Λυποῦμαι, ὁμολογῶ, διὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν Κερκυραίων. Ξυπνᾷ λοιπὸν ὁ κόσμος καὶ οἱ παραθερισταὶ καὶ οἱ ἐντόπιοι εἰς τὰς 6 μὲ τὰς παρελάσεις. Ἐὰν δὲ κανεὶς εἶναι παχύδερμος, τότε ἀρχίζουν καὶ τὰ πλοῖα. Ἄλλη ὑπόθεσις, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα. Σφυρίζουν δὲ δαιμονιωδῶς, ἐνῷ ἕνας βραχνὸς συριγμὸς θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἰδοποιήσῃ. Ὅταν φεύγουν σφυρίζουν 3 φορὰς διὰ νὰ χαιρετήσουν τοὺς κατοίκους. Κύριοι, πρὸ πολλῶν ἐτῶν, ἤμην εἰς τὴν Αἰδηψόν. Ἤρχοντο τὰ πλοῖα ἀπὸ τὸν Βόλον εἰς τὰς 2–2½ τὸ ἀπόγευμα, ὅταν —ὑποθέτω— κάνει κανεὶς λουτροθεραπείαν, πρέπει νὰ ξεκουρασθῇ. Ἠρώτησα, λοιπόν, διατί τὸ κάμνουν αὐτό; Μοῦ ἀπήντησαν: Ὁ Τόγιας ἄφησε παραγγελίαν εἰς τὰ παιδιά του, ὅταν φεύγουν, νὰ σφυρίζουν, διὰ νὰ χαιρετοῦν τοὺς κατοίκους. Αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὁ ὁποῖος, ἴσως ἐπειδὴ δὲν ἔχει πολλὴν σχέσιν μὲ τὴν ναυτιλίαν, νὰ μὴ ξεύρῃ τί συμβαίνει εἰς τὰ πλοῖα. Λοιπόν, τὸν πληροφορῶ περὶ αὐτῶν, διὰ νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον διαπράττεται κατὰ τοῦ Τουρισμοῦ.

§369Γ. ΜΟΔΗΣ. Σήμερον ἦλθον πολλοὶ μετανάσται ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Καὶ δύο χωρικοὶ ποὺ ἦλθον ἀπὸ τὴν Φλώριναν διὰ νὰ ὑποδεχθοῦν τοὺς πατέρες των ἐπῆγαν εἰς τὸ τελωνεῖον καὶ τοὺς ἔχασαν. Τοιαύτη σύγχυσις ἐπεκράτει.

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μόδη, ἡ ἐρώτησίς σας ἔχει σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου; Εἶμαι περίεργος πότε θὰ ἐγγίσωμεν ἄκροις δακτύλοις τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Ὁ κ. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§371Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὑπουργὸς, ἀποφασίσας νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸν τουρισμὸν ἐθεώρησεν, ὅτι ἡ εὐκαιρία ἦτο πρόσφορος, ὥστε νὰ στείλῃ εἰς παραθερισμὸν πολλὰς ἀπὸ τὰς βασικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἡμεῖς, οἱ μᾶλλον καθυστερημένοι καὶ ἀφελεῖς ἄνθρωποι, νομίζομεν ὅτι ἀποτελοῦν βάσιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος καὶ τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. ὑπουργὸς ζητεῖ τὴν ἐξουσιοδότησιν τῆς Βουλῆς ὅπως ὑπογράψῃ σύμβασιν μετὰ τῆς ἑταιρείας «Ἀστέρος» ἢ ἄλλως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς ἐκμετάλλευσιν τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου. Βεβαίως, τὸ πρᾶγμα φαίνεται λίαν θεάρεστον καὶ λίαν σύμφωνον μὲ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Γλυφάδας, ἡ ἐπίκρισις ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπέγραψε πρῶτον τὴν σύμβασιν καὶ κατόπιν τὴν ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν ἀπετέλεσε τὴν οὐσίαν τῆς κατ’ αὐτοῦ ἐπιχειρηματολογίας τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὴν τὴν φορὰν ὁ κ. ὑπουργὸς σᾶς ἔφερε πρῶτον πρὸς ἔγκρισιν τὴν σύμβασιν, ἵνα εἶτα τὴν ὑπογράψῃ. Πολὺ ὀρθά! Ξεύρετε ὅμως τί ἐγένετο ἤδη; Ὀλίγας ἡμέρας πρὶν ἤ κάμῃ τὴν γνωστὴν δήλωσίν του εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ἔφερε πρῶτον τὴν σύμβασιν ἐδῶ πρὸς κύρωσιν καὶ ὅτι θὰ ἀφίνεσθε ἐλεύθεροι κατὰ συνείδησιν νὰ τὴν κρίνετε, παρέδωσε τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου εἰς τὸν κ. Ἠλιάσκον, ὁ ὁποῖος γκρεμίζει καὶ κτίζει...

§372Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ εἶναι ἀναληθές. Ὁ κ. Ἠλιάσκος γκρεμίζει καὶ κτίζει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κρίνομεν ἡμεῖς, διότι ἐὰν δὲν ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις...

§373Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, νὰ μὴ μεταχειρίζεσθε πρὸ παντὸς φράσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἠμποροῦσα νὰ μεταχειρισθῶ ἐγὼ δι’ ὅσα λέγετε, ἐν πλήρει δικαίῳ. Νὰ μὴ λέγετε, ὅτι λέγω ἀναληθῆ πράγματα, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κρυφθῆτε πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλόν σας. Σᾶς παρακαλῶ νὰ παύσητε τὰς διακοπὰς καὶ πρὸ παντὸς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς διακοπάς. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀντιδικήσωμεν θὰ ἀντιδικήσωμεν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν σᾶς ἐπιτρέπετε, κ. ὑπουργέ, νὰ μοῦ εἴπετε, ὅτι λέγω ἀναληθείας.

§374Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερν.). Αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι ἀναληθῆ.

§375Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Φαίνεται, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ τὰ δικά σας εἶναι κάπως διάφορα ἐκείνων ποὺ ἐμάθαμεν εἰς τὰ σχολεῖα. Πρὸ παντός, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ἐπειδὴ ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Ἑλληνικήν, νὰ μὴ ἀγανακτῇ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Μόνον δὲ ἐὰν προχωρήσω εἰς τὴν διατύπωσιν ἐννοιῶν μὲ τὴν ἰδικήν του γλῶσσαν, τότε, νὰ μὲ διορθώσῃ. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπέστειλα πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τηλεγράφημα, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, εὐθὺς ὡς κατάπληκτος διεπίστωσα, κατὰ τὴν ἐπίσκεψίν μου εἰς Ρόδον τὴν 27 Φεβρουαρίου, ὅτι οὗτος, παρὰ τὴν ἐπίσημον δήλωσίν του πρὸς τὸ Σῶμα, εἶχε παραδώσει ἀπὸ ἑβδομάδος τὰ ξενοδοχεῖα εἰς τὴν Τράπεζαν. Ἠρώτησα καὶ αὐτὸν τὸν ἐργολάβον, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ τὰ «ἔργα», ποῖος πληρώνει καὶ τίνος τὴν ἐντολὴν ἐκτελεῖ καὶ ἐκεῖνος μοῦ ἀπήντησεν: ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἑπομένως, κύριοι, ἡ παραχώρησις τῶν ξενοδοχείων εἶναι γεγονὸς ἤδη τετελεσμένον καὶ ἡ διαδικασία τὴν ὁποίαν προσπαθοῦμεν νὰ πληρώσωμεν σήμερον, ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα τύπον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει, νομίζων ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἁπλῶς ὄργανον ἐκτελέσεως οἱασδήποτε ἐπιταγῆς τῆς Κυβερνήσεως, νὰ καλύψῃ τὴν αὐθαιρεσίαν του ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὑπεχρεώθη δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν ἐκείνην, ὅτι θὰ φέρῃ τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ τὴν ἀφήσῃ νὰ τὴν κρίνετε κατὰ συνείδησιν, ὅταν εἶχεν ἐξεγερθῆ ἡ κοινὴ γνώμη τῆς Δωδεκανήσου διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐπεχειρήθη ἡ παράδοσις τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου καὶ ἀφοῦ ἀπέτυχε νὰ ἔχῃ συνένοχόν του τὸν Ε.Ο.Τ ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν νόμον 2295 ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ συγγράψῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ τὴν ὑπογράψῃ, καὶ ἀφοῦ ἐπίσης ἀπέτυχε νὰ καταστήσῃ συνένοχόν του τὸν Ὀργανισμὸν Δημ. Κτημάτων τῆς Ρόδου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἰδιοκτήτης, παρὰ πᾶσαν προσπάθειαν ἐκβιασμοῦ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι τὸν διοικοῦν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν διορισθῆ ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν. Ἰδού, λοιπόν, διατί, κύριοι......

§376Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀνέχομαι οὔτε νὰ μοῦ λέγουν ὅτι εἶμαι συνένοχος, διότι τὸ «συνένοχος» προϋποθέτει ἔγκλημα, οὔτε νὰ λέγουν ὅτι ἐξήσκησα ἐκβιασμόν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, παρακαλῶ νὰ κάμετε χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔχετε ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑβρίζωμαι. Οὔτε συνένοχος ἐγκλήματος εἶμαι, οὔτε ἐκβιαστής.

§377Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἀκούσετε, κ. βουλευταί. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς προκαλεῖ, θὰ τὰ ἀκούσῃ. Διὰ τὸ θέμα τῆς Ρόδου, κατόπιν τοῦ θορύβου ὁ ὁποῖος ἐγένετο......

§378ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, νὰ ἀνακαλέσῃ.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ δώσητε ἐξηγήσεις ὡς πρὸς τὰς βαρείας φράσεις τὰς ὁποίας εἴπατε.

§380Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἀκούσῃ καὶ βαρυτέρας κ. Πρόεδρε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσετε καὶ ἐὰν αἱ ἐξηγήσεις σας δὲν θεωρηθοῦν ἱκανοποιητικαί, ἐπιφυλάσσομαι νὰ κάμω χρῆσιν τῶν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ δικαιωμάτων μου.

§382Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Νομίζω, ὅτι ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενος ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, θὰ συνομολογήσῃ μαζί μου, ὅτι αἱ φράσεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν ὑπῆρξαν βαρύταται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, μέχρι τῆς στιγμῆς ἡμεῖς εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι θὰ καταδειχθοῦν, ὅτι καὶ μέχρι τέλους εἶναι ἀπολύτως ἀστήρικτοι. Νομίζω, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν...

§383Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ διακόπτετε ἐν μέσῳ τῆς φράσεως. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ἀφήσετε τὸ βῆμα ἐλεύθερον, νὰ μᾶς τὸ εἴπητε.

§384Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Συγχέει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμος συνάδελφος τὸ δικαίωμα τοῦ λόγου μὲ τὸ δικαίωμα τῶν ὕβρεων. Δικαίωμα ὕβρεων κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν ὑπάρχει καὶ θὰ ἀνακαλέσετε.

§385Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ξεύρετε πόσην ἐκτίμησιν καὶ συμπάθειαν τρέφω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας, ἀλλὰ ὅταν ἀνέφερα τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν Ρόδον 10 ἡμέρας πρὸ τῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι θὰ ἄφινε τὸ Σῶμα νὰ ψηφίσῃ κατὰ συνείδησιν τὴν σύμβασιν, παρέδωκεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὰ ξενοδοχεῖα, ἠγέρθη καὶ μοῦ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, ὅτι λέγω ἀναλήθειες. Καὶ ὅμως δὲν ἐξηγέρθητε κύριε ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§386Γ. ΡΑΛΛΗΣ (ὑπ. Πρ. Κυβ.). Αὐτὸ δὲν εἶναι ὕβρις.

§387Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀναλήθεια, σημαίνει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ὅτι ψεύδομαι. Ἑπομένως ἐδέχθην τὴν βαρυτάτην φράσιν σας χωρὶς νὰ κάμω ὅτι ἐθίγην ὑπερμέτρως.

§388Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Σᾶς εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές.

§389Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀναληθὲς εἶπεν. Ἑπομένως νὰ τηροῦνται ἴσα μέτρα καὶ σταθμά.

§390Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσωμεν, θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπειδὴ εἶναι καὶ ἀργά καὶ ἐπειδὴ εἶναι φυσικὸν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ ἡμεῖς νὰ εἴμεθα κάπως κουρασμένοι, νὰ κάμετε τὴν ἀνάπτυξίν σας ὅσον τὸ δυνατὸν εἰς τόνον, ἀπὸ ἀπόψεως χρήσεως λέξεων, ἁπαλώτερον καὶ εἰς τὸ τέλος, ἐὰν τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἀναπτύξετε καὶ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιάσετε, δικαιολογοῦν μίαν δριμεῖαν φράσιν, τοποθετήσατε τὴν δριμεῖαν φράσιν εἰς τὸν ἐπίλογόν σας, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνωμεν ἡμεῖς ὅλοι καὶ ἡ Βουλὴ ἐὰν ἡ δριμεῖα φράσις βασίζεται ἐπὶ στοιχείων ἤ ὄχι. Ἀλλὰ σεῖς ἐκάματε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, τὸ λάθος, νὰ ἀρχίσετε μὲ τὰς δριμείας φράσεις. Ὁ κ. Ράλλης σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι ἁπλῶς ἀνακριβὲς καὶ ὅταν σεῖς ἀντεδράσατε βιαίως, τότε εἶπεν ἀναληθές, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη — διότι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε γενικώτερον ἀπὸ ἀπόψεως κυβερνητικῆς νὰ λάβω θέσιν — καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτεθῇ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός καὶ ὅτι τυχὸν ἔχουν γίνει ὡρισμέναι ἐργασίαι, αὐτὸ δὲν δεσμεύει διόλου τὴν Βουλήν, ἁπλούστατα τὸ Κράτος θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ δώσῃ μίαν μικρὰν ἀποζημίωσιν διὰ 2 ἤ 3 μικροπράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης συντελεσθῆ. Παρακαλῶ, κ. Ζίγδη, νὰ μὴ θεωρῆτε, ὅτι ἡ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐμφάνισις καὶ προσαγωγὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀποτελεῖ οἱονδήποτε ἐκβιασμὸν ἐναντίον τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ εἶναι, ἐλευθέρα, ἐὰν θέλῃ νὰ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι νομοσχέδιον μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι συνδεδεμένη ἡ γενικωτέρα κυβερνητικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ διαπιστώσῃ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅτι συμφέρει καὶ ἐὰν τὸ διαπιστώσῃ θὰ τὸ ψηφίσῃ.

§391Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἐπαναλαμβάνετε ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ κατὰ συνείδησιν καὶ ὅτι ἐν ἀνάγκῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τῆς μέχρι τοῦδε ἀσκηθείσης παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου πολιτικῆς ἐν σχέσει μὲ τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι δὲν πρόκειται διὰ μικροπράγματα, ἀλλὰ ὅτι συνετελέσθη δαπάνη σημαντικωτάτη. Ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὑπεστήριξα καὶ νομίζω ὅτι εὑρισκόμην ἐν πλήρει δικαίῳ ὅταν ἔλεγα ὅτι συνετελέσθη ἡ παραχώρησις...

§392ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀνακαλέσετε.

§393Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἐγὼ θὰ κατέλθω, δηλῶν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία τοῦ βήματος.

§394ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδή, κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, αἱ φράσεις, τὰς ὁποίας ἐξεστομίσατε ἦσαν ἀήθως βαρεῖαι καὶ μετὰ τὴν παρέμβασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε τὰς δεούσας ἐξηγήσεις.

§395Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ὁ καθεὶς δύναται, θερμαινόμενος ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ διατυπώσῃ βαρείας φράσεις χωρίς, ἴσως, νὰ τὸ θέλῃ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρησεν ἑαυτόν, καὶ ὀρθῶς θιγέντα ἀπὸ δύο φράσεις, τὰς ὁποίας εἴπατε.

§396Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποίας φράσεις;

§397Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Εἶπον δέ, ὅταν ἠγέρθην ὅτι κάμνετε σύγχυσιν μεταξὺ ἐλευθερίας λόγου καὶ ἐλευθερίας ὕβρεων. Δὲν ἐδώσατε προσοχὴν οὔτε εἰς αὐτό. Νομίζω ὅτι ἡ μόρφωσις, ἡ κοινοβουλευτική σας πεῖρα καὶ ἡ ἀνωτερότης σας πρέπει νὰ σᾶς ὁδηγήσουν εἰς μίαν ἁπλουστάτην καὶ τόσον συνήθη — καὶ ἐγὼ ἔχω προβῆ πολλάκις — ἀνάκλησιν τῶν δύο αὐτῶν λέξεων, αἱ ὁποῖαι, πράγματι ὑπῆρξαν βαρεῖαι· τῶν λέξεων ὅτι εἶναι συνένοχος καὶ ἐκβιαστής.

§398Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ποὺ στενοχωρεῖσθε;

§399Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν στενοχωροῦμαι.

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσητε τὰς βαρείας αὐτὰς φράσεις.

§401Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Ὁ Κανονισμὸς σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου καὶ ὄχι τῶν ὕβρεων.

§402Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λυποῦμαι πολύ, διότι οὔτε ὑμεῖς ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κάμνετε τὸν διδάσκαλον εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος.

§403ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε.

§404Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δίδω ἐξηγήσεις. Ἤρχισα νὰ ὁμιλῶ ἐπὶ ἑνὸς πολὺ συγκεκριμένου καὶ σοβαροῦ θέματος. Διεκόπην ἀπροόπτως εἰς ὕφος ἀνοίκειον ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν ὅτι λέγω ἀναληθείας, ἐνῷ εὑρισκόμην ἐντὸς τῆς βοώσης πραγματικότητος. Βραδύτερον εἶπον ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐφέρατε τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀποτελεῖ προσπάθειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ καλύψῃ τὴν ἐνοχήν του διὰ τὰ γεγονότα ἐν Ρόδῳ. Καὶ εἶπον ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ε.Ο.Τ., ἰδίως δὲ τὴν συγκατάθεσιν τῶν ἀνθρώπων τῆς Ρόδου, τοὺς ἐξεβίασε...

§405Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε.

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γρίβα, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Κύριε Ζίγδη, σᾶς παρεκάλεσα νὰ ἀνακαλέσητε.

§407Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν καὶ θὰ κατέλθω τοῦ βήματος.

§408ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Κυβερνητικοί). Νὰ κατέλθητε.

§409Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Μοῦ φαίνεται, κ. Ζίγδη, ὅτι εἶναι κοινοβουλευτικὸν καὶ εὐπρεπὲς νὰ ἐκφράσητε τὴν λύπην σας, ὥστε δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω διατὶ ἐπιμένετε νὰ μὴ τὸ κάμετε. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε εἶναι ἀντικοινοβουλευτικὸν καὶ ἀντιδημοκρατικόν.

§410Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ καταλάβω τί ζητεῖτε ἀπὸ ἐμένα νὰ εἴπω. Πρέπει νὰ καταλάβω διατὶ ἐδημιουργήθη αὐτὴ ἡ ἱστορία. Ἐγὼ λέγω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι ἔνοχος διὰ τὰ γενόμενα ἐν Ρόδῳ.

§411ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὑπεύθυνος καὶ ὄχι ἔνοχος. Ἔνοχος εἶναι βαρεῖα φράσις, ἡ ὁποία συνάδει εἰς ποινικὰ ἀδικήματα. Τὸ ζήτημα, λύεται ἐὰν εἴπητε ὅτι διὰ τῆς λέξεως «ἔνοχος» ἐννοούσατε «ὑπεύθυνος».

§412Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν κάμωμεν αὐτὸν τὸν θόρυβον δι’ αὐτὴν τὴν λέξιν, τότε σᾶς δηλῶ ὅτι διὰ τῆς λέξεως «ἔνοχος» ἐννοοῦσα ὑπεύθυνος. Ἦλθε λοιπὸν ὁ Δήμαρχος Ρόδου, τὴν πρώτην φορὰν ἐδῶ, μετὰ τοῦ γενικοῦ γραμματέως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ τοῦ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοὺς ἀπέπεμψε, λέγων ὅτι δὲν τοὺς ἀναγνωρίζει. Ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι ὅτι ἐστάλη πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν εἰς τὰς 4 Φεβρουαρίου τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα.

§413ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῷ μεταξύ, κ. Ζίγδη, ἡ ἐκστομιθεῖσα βαρεῖα ἔκφρασις θεωρεῖται ἀνακληθεῖσα.

§414Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς ἔκαμα τὴν διευκρίνισιν, κ. Πρόεδρε. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ταύτην τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι παρὰ Ε.Ο.Τ. ὡς ἀσφαλῆ καὶ βεβαίαν παραχώρησιν ξενοδοχείων Ρόδου Τράπεζαν. Σχετικὸν πρακτικὸν Ὀργανισμοῦ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν παρὰ ὑπουργοῦ Προεδρίας οὔτε ἀνεγνωρίσθη δικαίωμα γνώμης ἐκπροσώπων αὐτοῦ. Παρακαλῶ ἀποφασίσατε περὶ πρακτέου διαβιβάζοντες σχετικὰς ὁδηγίας τηλεφωνικῶς αὔριον». Καὶ ἀπαντᾷ ὁ γενικὸς Διοικητής: «Ἐν ᾗ περιπτώσει εὑρίσκεσθε πρὸ εἰλημμένης ἀποφάσεως Κυβερνήσεως ἐπιβάλλεται πειθάρχησις πρὸς αὐτήν». Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ἰδιοκτήτου Ὀργανισμοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπογράψει δήλωσιν προηγουμένως ὅτι ἡ παραχώρησις εἰς οὓς ὅρους ἐπεζήτει ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἐπιζημιωτάτη ὄχι μόνον διὰ τὸν Ὀργανισμόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Ρόδον: «Καθῆκον ἐνημερώσεως ἐπὶ ἀπόψεων Ὀργανισμοῦ ἐξεπληρώθη, πᾶσα περαιτέρω ἐνέργεια παρέλκει».

§415Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἀπὸ αὐτὸ προκύπτει ὁ ἐκβιασμός;

§416Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρῶτον, ἐνῷ ἐκλήθησαν αὐτοὶ νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των περὶ τῆς τύχης τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου, εἶχεν ἤδη ληφθῆ ἡ ἀπόφασις.

§417Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Ἀφοῦ σᾶς λέγω ὅτι εἶναι ἐλευθέρα ἡ Βουλὴ νὰ καταψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅ,τι ἔγινεν ἕως τώρα εἰς τὴν Ρόδον ἔγινε τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ε.Ο.Τ. Ἐὰν δὲ δὲν ψηφισθῆ ἡ σύμβασις θὰ διαχειρισθῇ τὰ ξενοδοχεῖα ὁ Ε.Ο.Τ.

§418Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτοὶ δὲν ἦλθον ἐδῶ διὰ περίπατο, ἦλθον νὰ διασφαλίσουν τὰ δικαιώματα τοῦ Ὀργανισμοῦ.

§419ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Κυβερνητικοί). Δὲν ἀποδεικνύεται ἐκβιασμὸς ἀπὸ αὐτό.

§420Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, παρακαλῶ νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ συνεχίσω, ἐκτὸς ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ἀκούσετε τὴν ἀλήθειαν, ἡ ὁποία εἶναι πικρά.

§421ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. Ζίγδη, τὴν ἀλήθειαν νὰ τὴν ἀκούσωμεν, ἀλλὰ ἀναμένομεν ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς λέξεως «ἐκβιασμός», ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ αἰωρῆται.

§422Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠπειλήθη ὁ Δήμαρχος Ρόδου νὰ παυθῇ... Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκκρεμεῖ ἔγγραφον εἰς τὴν Χωροφυλακὴν Ρόδου διὰ τὴν λῆψιν μέτρων ἐναντίον του.

§423Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐκ μέρους τίνος, κ. συνάδελφε;

§424Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πάντως ὄχι ἀπὸ σᾶς, αὐτὸ ἠμπορῶ νὰ τὸ βεβαιώσω.

§425ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, ὑπάρχει ἐντοπισμένον καὶ ἀπομεμονωμένον τὸ ἑξῆς θέμα. Εἰς τί συνίσταται ἡ ἐκβίασις, ἡ ὁποία ἠσκήθη.

§426Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ εἶπα, ὅτι ἡ πίεσις, ἡ ὁποία ἠσκήθη εἰς τὸν Δήμαρχον Ρόδου...

§427ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο πίεσις καὶ ἄλλο ἐκβίασις.

§428Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἕνας Δήμαρχος ἔχει πλεῖστα ὅσα θέματα νὰ λύσῃ μὲ μίαν Κυβέρνησιν, εἶναι δὲ δυνατὸν καὶ νὰ ἀπολυθῇ...

§429ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ συνομολογήσετε ὅτι λέγοντες ἐκβίασιν ἐννοούσατε πίεσιν καὶ λύεται τὸ θέμα;

§430Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δεκτόν, κ. Πρόεδρε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κύριοι, μετὰ τὴν θλιβερὰν αὐτὴν εἰσαγωγήν, διὰ τὴν ὁποίαν δύο γεγονότα...

§431ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Κυβερνητικός). Παραμένει ἡ ἀνάκλησις τῆς λέξεως ἐκβιασμός, κ. Πρόεδρε;

§432Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς ἐπιεικὴς αὐτὴν τὴν στιγμὴν διὰ τὴν σχετικὴν χαλάρωσιν τῶν νεύρων τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ θέμα θὰ ἤξιζε καλυτέρας μεταχειρίσεως. Ἐγὼ πάντως θὰ ἐπιμείνω νὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου, ὅπως νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖται ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρίς, ἀλλὰ καὶ τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς αὑτῆς. Αὐτὴ εἶναι ἄλλωστε ἡ ἀποστολή μου. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀκούσετε τὰς ἀπόψεις μου, νομίζω ὅτι καὶ σεῖς νὰ ἐκτελέσετε καλύτερον τὸ καθῆκον σας, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς συνειδήσεώς σας ἀνέθεσε τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἑπομένως, ἀφοῦ ἐκάμαμε αὐτὴν τὴν ἀτυχῆ παρένθεσιν, νὰ προχωρήσωμεν κατὰ τρόπον περισσότερον ἐποικοδομητικὸν δι’ ὅλους μας. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον δι’ ἐμὲ εἶναι κεφαλαιῶδες εἶναι ὅτι πρὶν ἔλθῃ ἡ σύμβασις εἰς τὴν Βουλήν, ἔλαβον χώραν γεγονότα, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐμὲ δεσμεύουν πλέον ἀθεραπεύτως τὴν περαιτέρω τύχην τῆς ὑποθέσεως. Νομίζω ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν ὁποίων ἐπιπίπτει τὸ μεγαλύτερον βάρος τῆς ἐγκρίσεως τῶν κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν θὰ κρίνουν κατὰ συνείδησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ διατηρήσητε εἰς τὴν μνήμην σας, εἶναι ὅτι κατὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, δὲν τηροῦνται, οἱ βασικοὶ κανόνες τῆς νομοθεσίας μας. Ἰδιοκτήτης τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου εἶναι ὁ Ὀργανισμὸς τῆς Ρόδου. Ὁ κ. ὑπουργός, ἠγνόησεν τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, ἀλλὰ ἠγνόησεν ἐπίσης καὶ τὸν Ε.Ο.Τ., ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν νόμον 2275 ὤφειλε νὰ εἶναι ὁ ἀντισυμβαλλόμενος, κατὰ τὴν οἱανδήποτε παραχώρησιν τῶν ξενοδοχείων. Διότι ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν κατώρθωσεν νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ε.Ο.Τ. καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ τῆς Ρόδου, ἠναγκάσθη νὰ προσφύγῃ εἰς ὑμᾶς καὶ νὰ ἐναποθέσῃ τὸ βάρος τῶν ἐνεργειῶν του ἐπὶ τῶν ὤμων σας. Νομίζω, ὅτι, καὶ τὸ σημεῖον τοῦτο ἀποτελεῖ παρέκκλισιν ἀπὸ τῶν ἀρχῶν ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας ἀνεφέρθην ἀρχόμενος τοῦ λόγου. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οὐσίας τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς ἄλλας περιφερείας τῆς Χώρας, ἡ τουριστικὴ ἀνάπτυξις εἰς τὴν Ρόδον δὲν προϋποθέτει τὴν διάθεσιν σημαντικῶν κεφαλαίων διὰ τὴν δημιουργίαν ἐγκαταστάσεων. Αἱ ἐγκαταστάσεις ὑπάρχουν. Εἰς τὴν Ρόδον ἔχομεν ἐντελῶς διαφορετικὰ προβλήματα τῶν προβλημάτων ποὺ ὑφίστανται εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἐπικρατείας. Ὡς ἔχουν τὰ πράγματα, ἔχομεν ἕνα πλουσιώτατον τουριστικὸν ἐξοπλισμόν, ὁ ὁποῖος ὅμως γίνεται ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως μόνον κατὰ τὸ 3μηνον Ἰουλίου–Σεπτεμβρίου. Τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ διευρύνωμεν τὴν τουριστικὴν περίοδον. Καὶ διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο τρεῖς προϋποθέσεις πρέπει νὰ ἐξασφαλισθοῦν. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἀτμοπλοϊκὴ σύνδεσις τῆς Ρόδου μὲ τὴν Αἴγυπτον, διότι οὕτω ὁ ἐξ Αἰγύπτου Ἑλληνισμός, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιμηκύνῃ τὴν τουριστικὴν περίοδον κατὰ 2–3 μῆνας. Ἡ δευτέρα προϋπόθεσις εἶναι ἡ προσήκουσα εἰς τουριστικὰ κέντρα ψυχαγωγία, ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν τοῦ ὅρου ἔννοιαν. Διότι ἡ ἔλλειψίς της σημαίνει πλῆξιν διὰ τοὺς ξένους τουρίστας. Δὲν δύναται νὰ κάμνῃ ἐκεῖ, ὁ ξένος ἕνα σπόρ, νὰ παρακολουθήσῃ ταινίας καὶ μὲ μίαν λέξιν νὰ διασκεδάσῃ καὶ δι’ αὐτὸ μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν τῶν ἀρχαιοτήτων καὶ ἀξιοθεάτων τῆς φύσεως καταλαμβάνεται ἀπὸ ἀνίαν καὶ φεύγει. Τρίτην προϋπόθεσιν ἀποτελεῖ ἡ ἵδρυσις καζίνου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐδημιουργεῖτο, ἴσως, εἷς πόλος ἕλξεως διὰ τοὺς τουρίστας, δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος εἶπεν ὅτι οὐδέποτε ἡ Ρόδος δύναται νὰ προσελκύσῃ ξένους τουρίστας. Τοῦτο, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, εἶναι μέγα σφάλμα. Πρῶτον διότι τὸ ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων εἶναι ἓν τῶν καλυτέρων ξενοδοχείων τῆς Εὐρώπης καὶ προπολεμικῶς εἶχεν εἰσέλθει καὶ εἰς αὐτὴν τὴν διεθνῆ λογοτεχνίαν. Τοιαύτην φήμην εἶχεν ἀποκτήσει.

§433Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος εἶπεν δὲν πηγαίνουν ξένοι νὰ παραθερίσουν εἰς τὴν Ρόδον. Ἀληθὲς εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐπὶ 157.618 ξένων, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν χώραν μας τὸ παρελθὸν ἔτος 19.322 ἐπεσκέφθησαν τὴν Ρόδον.

§434Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι κέντρον παραθερισμοῦ.

§435Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ ὅλη προσπάθεια εἶναι νὰ προσελκύσωμεν τὸν τουρισμὸν τῆς ΝΑ. Εὐρώπης. Διότι ὅμως δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς τοὺς τουρίστας καὶ διὰ τοὺς ξένους τὰ στοιχειώδη πράγματα ψυχαγωγίας καὶ ἐνδιαφέροντος, τὰ ὁποῖα εἶναι συνηθισμένοι νὰ ἀναμένουν ἀπὸ τουριστικὰ κέντρα δὲν παραμένουν οἱ ξένοι ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας εἰς Ρόδον. Κατὰ τὴν ἐπάνοδόν μου ἐξ Ἀμερικῆς, μὲ κατάπληξιν εἶδα—καὶ σᾶς τὸ ἀναφέρω διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε σαφέστερον τὶ ἐννοῶ ἐν προκειμένῳ—ὅτι εἰς τὴν Μαγιόρκα τῆς Ἱσπανίας, ὅπου αἱ κλιματολογικαὶ καὶ ἄλλαι συνθῆκαι, δὲν εἶναι καλύτεραι τῆς Ρόδου, ἐξεφόρτωσεν ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ πλοῖον. Οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ Ἀμερικανίδες, ἐπήγαιναν νὰ περάσουν τὸν χειμῶνα των ἐκεῖ. Καὶ διερωτῶμαι, διατὶ νὰ μὴ συμβαίνῃ τὸ ἴδιον καὶ διὰ τὴν Ρόδον; Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι ἡ Ρόδος δὲν προσφέρει τὴν κατάλληλον τουριστικὴν ἀτμόσφαιραν, ἡ ὁποία θὰ συγκρατήσῃ τὸν ἐπισκέπτην. Θέμα λοιπόν, τοῦ τουρισμοῦ τῆς Ρόδου εἶναι ἡ μέριμνα τοῦ Κράτους ὅπως δημιουργηθῇ τὸ κλῖμα αὐτὸ καὶ δεύτερον ἡ ἀνεύρεσις ἑνὸς ἐπιχειρηματίου, διαθέτοντος τὰ οἰκονομικὰ μέσα καὶ τὴν πεῖραν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προαγάγῃ τὴν Ρόδον ἀπὸ τοῦ ἐπιπέδου ἑνὸς κοινοῦ θερέτρου τῆς Ἑλλάδος, εἰς ἕνα διεθνὲς τουριστικὸν κέντρον, ὄχι μόνον τὸ καλοκαῖρι ἀλλὰ καὶ τὸν χειμῶνα. Ὄχι μόνον πρὸς ὄφελος τῆς Ρόδου, ἀλλὰ πρὸς ὄφελος τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας. Διότι βεβαίως, ὁ τουρισμὸς συντελεῖ εἰς τὴν ἀποθήκευσιν πολυτίμου συναλλάγματος κατὰ τὸν καλύτερον καὶ ἐπωφελέστερον τρόπον. Ἰδού, λοιπόν, ἡ βασικὴ ἀντίληψις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἐπικρατήσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον ἀξιοποιήσεως τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου. Γνωρίζετε, ὅτι, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐγένετο μία ἐντελῶς διάφορος ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος. Κατ’ ἀρχὴν ἐδόθησαν τὰ ξενοδοχεῖα πρὸς μίσθωσιν εἰς ἐπιχειρήσεις δι’ ἕνα ἔτος ἢ καὶ πρὸς ἐκμετάλλευσιν εἰς τὸν Ε.Ο.Τ. Τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως εἰς τὸν Ε.Ο.Τ. ἐθεωρήσαμεν ὅλοι ὡς ἓν προκαταρκτικὸν στάδιον διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν συνθηκῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐπέτρεπον τὴν μετάβασιν εἰς ἀνώτερον πεδίον τουριστικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ὁ Ε.Ο.Τ., πράγματι, κατὰ τὴν πρώτην περίοδον ἀνεκαίνισε τὰ κτίρια διώρθωσε τὰς μηχανολογικὰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἔκαμε διάφορα ἄλλα χρήσιμα ἔργα ἀποκαταστάσεως τῶν ὑφισταμένων ζημιῶν. Ἤρχισε νὰ διαφημίζῃ τὴν Ρόδον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κλπ. Ἀλλὰ εἶναι δύσκολος ἡ διαχείρισις τῶν ξενοδοχείων ἀπὸ Ὀργανισμὸν ὅπως εἶναι ὁ Ε.Ο.Τ. καὶ θὰ ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ ἦσαν ἀπολύτως ἱκανοποιητικά. Παρεμβλήθη ἓν μακρὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ ξενοδοχεῖα ἐδόθησαν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Δημοσίων Κτημάτων τῆς Ρόδου μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ τοπικὸς αὐτὸς Ὀργανισμὸς θὰ εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρᾶγμα κατὰ τρόπον προσφορώτερον. Δὲν κατωρθώθη τοῦτο διὰ διαφόρους λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω ἐδῶ. Οὕτω ὅταν ἦλθεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ νόμου, τὸν ὁποῖον εἰσηγήθη ὁ κ. Καψάλης, ἀνετέθη ἡ προσωρινὴ διοίκησις τῶν ξενοδοχείων καὶ πάλιν εἰς τὸν Ε.Ο.Τ. μὲ σκοπὸν νὰ διενεργηθῇ διεθνὴς διαγωνισμός, ἵνα ἐξευρεθῇ ὁ χρηματοδότης, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔκαμνεν αὐτά, τὰ ὁποῖα περίπου σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου. Ἐνόμισα ὅτι ἦτο σφάλμα καὶ πιστεύω νὰ τὸ ἐνθυμῆται ὁ κ. Καψάλης εἰς τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξα τότε τὰς ἀπόψεις μου, ἡ διενέργεια τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διεθνοῦς διαγωνισμοῦ. Ἐν πρώτοις διότι δὲν εἶχε προηγηθῆ ἡ ἀτμοπλοϊκὴ σύνδεσις μὲ τὴν Αἴγυπτον, ἡ ὁποία θὰ ἑδραίωνε τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ ξενοδοχεῖα ἦσαν ἀποδοτικά, κατὰ δεύτερον λόγον διότι εἶχεν ἐγκαταλειφθῆ ὅλως ἀδικαιολογήτως ἡ προσπάθεια, τὴν ὁποίαν εἶχον καταβάλει ὡς ὑπουργὸς νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς τῆς Ἀραβίας πρὸς σύναψιν συμβάσεως, ἵνα καθ’ ὁμάδας διέρχωνται τὰς διακοπάς των εἰς τὴν Ρόδον, πρᾶγμα, ὅπερ θὰ μᾶς ἐκόμιζε σταθερὰ ὀφέλη καθ’ ὅλον τὸ ἔτος. Τρίτον, διότι ἐνόμιζον ὅτι τὸ κλῖμα δὲν ἦτο ἀκόμη κατάλληλον διὰ τὴν ἐπένδυσιν κεφαλαίων εἰς Ἑλλάδα. Καὶ τέλος διότι οἱ ὅροι τοῦ διαγωνισμοῦ ἦσαν πολὺ βαρεῖς διὰ τὸν ἀνάδοχον. Πράγματι, κύριοι, ἔγινεν ὁ διεθνὴς διαγωνισμὸς καὶ ὡς προέβλεψα ἀπέτυχεν οἰκτρῶς. Διότι οὐδεὶς ξένος ἔλαβε μέρος, ὅπως ἐφοβούμην. Καὶ ὡς μόνον κατάλοιπον τοῦ διαγωνισμοῦ ἔμειναν τὰ 275.000.000 ποὺ ἐστοίχισεν ἡ διαφήμισίς του ὡς καὶ μερικὰ κιτρινισμένα φύλλα τῆς προκηρύξεως, τὰς ὁποῖα ἀνεκάλυψα χρεωμένα εἰς τὰ ἀρχεῖα τῶν Προξενείων μας τῆς Ἀμερικῆς. Οὕτως, λοιπόν, ἀπέτυχε καὶ ἦτο μοιραῖον νὰ ἀποτύχῃ ἡ προσπάθεια ἐκείνη, τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγινε καὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἔγινε, κ. ὑπουργέ. Παρέμεινεν ἑπομένως ἀκέραιον τὸ θέμα τί θὰ γίνουν τὰ ξενοδοχεῖα αὐτά. Καὶ ἀνεμένομεν νὰ πληροφορηθῶμεν τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον εἶχεν ἀφαιρεθῆ ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν τῆς Ρόδου πᾶσα πρωτοβουλία, πρόθυμοι πάντως νὰ συμβάλωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ζωτικοῦ τούτου διὰ τὴν περιφέρειάν μας προβλήματος. Ἀνεμένομεν ὄχι μόνον ἡμεῖς οἱ φυσικοὶ ἐκπρόσωποι τῆς Ρόδου, ἀλλὰ καὶ ὁ λαὸς τῆς Ρόδου, ὁ ὁποῖος προσεδόκα ἀπὸ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ξενοδοχείων καὶ τὴν ἐν μεγάλῳ μέτρῳ ἐξασφάλισιν τῆς οἰκονομικῆς εὐημερίας. Κατὰ μῆνα Νοέμβριον ἢ Δεκέμβριον ἤρχισε νὰ κυκλοφορῇ ἀποτόμως ἡ φήμη ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ παραχωρήσῃ τὰ ξενοδοχεῖα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὑπὸ ὅρους, οἱ ὁποῖοι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μᾶς ἐνέβαλαν εἰς μεγάλας ἀνησυχίας. Ἐπεσκέφθην τότε, τὸν Στρατάρχην καὶ τοῦ εἶπον, πρὶν λάβητε ὁριστικὴν ἀπόφασιν σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς γνωρίσητε τὶ σκέπτεσθε νὰ κάμετε καὶ ἡμεῖς θὰ σᾶς εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας διὰ νὰ δοθῇ ἡ καλυτέρα λύσις. Μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι τοῦτο ἦτο ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν εἶδον καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐξέθεσα τὰ ἴδια πράγματα. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργός, παρὰ τὴν ἀρχικήν του διαβεβαίωσιν, δὲν ἔδωσε καμμίαν συνέχειαν εἰς τὴν προσφορὰν τὴν ὁποίαν ἐκάμομεν. Ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἠκολούθησεν ἐπὶ τοῦ ὅλου ζητήματος τὴν κανονικὴν ὁδόν. Ἀπέφυγεν νὰ διευκρινήσῃ μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἄλλος ἀνάδοχος παρέχων ἐγγυήσεις περὶ τῆς ἐπαρκείας του. Ἐφρόντισε μάλιστα ὅπως ἀποτραπῇ τὸ ἐνδεχόμενον τῆς ἐμφανίσεως τοιούτου διότι ἔχει ἤδη ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην του ὁ κ. Ράλλης, λάβει ἀπόφασιν νὰ ἐκχωρήσῃ τὰ ξενοδοχεῖα εἰς τὴν Ἐθνικήν. Ὁπωσδήποτε, ὅταν ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς Κυβερνήσεως εἶδε τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος ἡ ἐξέγερσις τῆς κοινῆς γνώμης τῆς Ρόδου ἦτο, κατ’ ἐλαχίστας ἐξαιρέσεις, καθολική, διότι ἐδημιουργεῖτο ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ τῆς Νήσου παρεδίδετο εἰς τὴν ἀνεξέλεγκτον ἐπιθυμίαν τῶν διοικούντων τὴν Τράπεζαν. Ἔγινε τότε μία μεγάλη συγκέντρωσις εἰς τὴν Ρόδον ὡς καὶ πολλαὶ συσκέψεις τῶν διοικήσεων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀνων. Περιουσίας, τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων καὶ εἰς τὰ ὁποῖα συμμετέχει ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Δωδεκανήσου. Κατὰ τὰς συγκεντρώσεις αὐτὰς ἀπεκρυσταλλώθησαν ὡρισμέναι ἰδέαι ὅσον ἀφορᾷ τὴν καλυτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος. Μεταξὺ αὐτῶν μία, ἡ ὁποία ἐπροτάθη ἀπὸ ὑπευθύνους ἀνθρώπους ἦτο ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ μία ἑταιρεία εἰς τὴν ὁποίαν ὁ Ὀργανισμὸς τῆς Ρόδου θὰ συνέβαλε κατὰ 40%, κατὰ 40% ἰδιῶται καὶ 20% ὁ Δῆμος. Διετυπώθησαν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις τὰς ὁποίας καὶ πάλιν οἱ ἰδιῶται Ρόδιοι καὶ ὁ Δῆμος ἦσαν διατεθειμένοι νὰ συζητήσουν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν τούτοις ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παραχωρήσῃ τὰ ξενοδοχεῖα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἦτο πλεκτάνη. Διὰ τοῦτο καὶ ὅταν τῇ προσκλήσει τῆς Κυβερνήσεως ἦλθον ἐδῶ οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ ὀργανισμοῦ, διὰ νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των, ὁ κ. Ράλλης τοὺς ἠρνήθη πᾶσαν ἁρμοδιότητα.

§436ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἱστορία εἶναι αὐτή;

§437Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔχει σημασίαν ἡ ἱστορία αὐτή. Δὲν εἶναι παρωνυχίς. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω εἶναι γεγονότα. Καὶ τὰ ἀναφέρω διὰ νὰ μὴ εἴπητε ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη λύσις διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα εἶναι ἐντελῶς ἀσύστατον. Διότι γνωρίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ὑπῆρχε καμμία ἄλλη λύσις. Ἀπαντῶ, ὅτι δὲν τὴν ἐπεζήτησε. Ἀντιθέτως μάλιστα, διὰ τῶν ἐνεργειῶν της τὴν ἐπέτρεψε. Ἐδημοσιεύθη κάποτε εἰς τὰς ἐφημερίδας ἕνα σχέδιον συμβάσεως μετὰ τῆς Ἐθνικῆς καὶ ἔφριξαν πάντες πρὸ τῶν ἀπιθάνων ὅρων, τοὺς ὁποίους ἔβλεπαν ἐκεῖ. Οἱ ὅροι αὐτοὶ ἦσαν κάτι τὸ καταπληκτικὸν καὶ ἐδημιούργησαν, ὡς ἦτο φυσικόν, τὴν γνωστὴν ἀντίδρασιν τοῦ τύπου καὶ τῆς κοινῆς γνώμης. Κατόπιν τῆς ἀντιδράσεως αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρεώθη νὰ μεταβάλῃ κἄπως τὴν σύμβασιν. Σημειωτέον, ὅτι ὁ ΕΟΤ, ὁ ὁποῖος κατὰ νόμον ἔπρεπε νὰ τὸν ὑπογράψῃ ὡς ἀντισυμβαλλόμενος, ἠρνήθη νὰ πράξῃ τοῦτο. Διὰ νὰ παρακάμψῃ δὲ τὴν ἄρνησιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρεώθη νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν παροῦσαν διαδικασίαν, τῆς δι’ εἰδικοῦ δηλ. νόμου κυρώσεως τῆς συμβάσεως. Κύριοι, σᾶς εἶπον ποῦ ἔγκειται τὸ πρόβλημα τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν αὐτὰς ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς καὶ τοπικῆς οἰκονομίας. Ἡ Ρόδος ἀπαιτεῖ τὴν ἐξασφάλισιν ψυχαγωγίας διὰ τοὺς τουρίστας, ὡς καὶ ἐνταῦθα ἀνέπτυξα πρὸ ὀλίγου. Ἀπαιτεῖ τὴν ἵδρυσιν καζίνου. Ἀπαιτεῖ σύνδεσιν ἀτμοπλοϊκὴν μὲ τὴν Αἴγυπτον. Καὶ ἀπαιτεῖ κατάλληλον διαφήμισιν, ἰδίως εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἑπομένως ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου δὲν πρέπει νὰ δοθῇ εἰς ἕνα ἐπιχειρηματίαν, ἀποβλέποντα ἁπλῶς εἰς τὸ πῶς θὰ ἀποκομίσῃ ὡρισμένα κέρδη, ἐξασφαλίζων τὴν καλὴν λειτουργίαν των κατὰ τοὺς τρεῖς θερινοὺς μῆνας. Τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ πᾶμε εἰς ἐκμετάλλευσιν καθ’ ὅλον περίπου τὸ ἔτος. Πρέπει ἑπομένως νὰ ἐξεύρωμεν ἕνα ἱκανὸν ἐπιχειρηματίαν διαθέτοντα τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια, διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ζωτικοῦ αὐτοῦ ἀντικειμενικοῦ σκοποῦ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ σύμβασις, ὡς ἔχει, ἀποσκοπεῖ ἁπλῶς εἰς μίαν καλὴν λειτουργίαν τῶν ξενοδοχείων κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριῶν θερινῶν μηνῶν πρὸς ἀπόληψιν τοῦ μεγίστου δυνατοῦ κέρδους ἐκ μέρους τοῦ ἀναδόχου ἄνευ οὐδεμιᾶς περαιτέρω ἀνησυχίας ἢ φιλοδοξίας. Ἀπόδειξις περὶ τούτου εἶναι ὅτι οὐδεμία συγκεκριμένη ὑποχρέωσις ἀναλαμβάνεται ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς, οὔτε διὰ τὴν δημιουργίαν καζίνου, οὔτε διὰ τὴν ψυχαγωγίαν, οὔτε διὰ τὴν σύνδεσιν μὲ τὴν Αἴγυπτον, οὔτε διὰ τίποτε ἄλλο. Εἶναι προφανής, ἐκ τούτου, ἡ ζημία τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀλλ’ ἡ ἀδιαφορία καὶ διὰ τὴν τοπικὴν οἰκονομίαν τῆς νήσου ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ συνόλου σχεδὸν τῶν σχετικῶν διατάξεων τῆς συμβάσεως. Οὕτω: Πρῶτον, ἐκ τῆς σπουδῆς ὅπως μεταβληθῇ ἡ τιμολογιακὴ κλάσις τῶν ξενοδοχείων (ἀπὸ βʹ εἰς αʹ) ἀνεξαρτήτως τῶν συνεπειῶν ἐπὶ τοῦ κόστους ζωῆς διὰ τὸν τουρίσταν. Δεύτερον, ἐκ τοῦ ὅτι διὰ τὸ ἐντόπιον ξενοδοχοϋπαλληλικὸν προσωπικὸν οὐδεμία συγκεκριμένη ὑποχρέωσις ἀναλαμβάνεται ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατὰ προτίμησιν ἀπασχόλησίν των. Λέγει καλῶς ἡ σύμβασις, ὅτι τὸ 75% τοῦ προσωπικοῦ θὰ εἶναι ἐντόπιον, ἐὰν ὑπάρχῃ. Ἀλλὰ ποῖος θὰ τὸ κρίνῃ αὐτό; Ἀνεξελέγκτως ἡ Τράπεζα. Καὶ ἐνῷ ἐγένετο λόγος πρό τινος περὶ ἱδρύσεως σχολῆς τουρισμοῦ ἐν Ρόδῳ καὶ τοῦτο ἐγκαταλείπεται, ἡ δὲ σχολὴ ἱδρύεται εἰς Κέρκυραν. Οὕτω ἡ Τράπεζα μὲ τὸ πρόσχημα, ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάλληλον ἐντόπιον προσωπικόν, ἀφίνεται ἐλευθέρα νὰ χρησιμοποιήσῃ τοιοῦτον ἀπὸ ἄλλας περιφερείας, κατὰ τὸ δοκοῦν. Τρίτον: Ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ ἰδιοκτήτου Ὀργανισμοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἡ Δωδεκάνησος ἀναμένει κατὰ μέγιστον βαθμὸν τὴν οἰκονομικήν της ἀνασυγκρότησιν, σφαγιάζονται. Αἱ δύο τελευταῖαι χρήσεις τῆς διαχειρίσεως Ε.Ο. Τ. ἀπέδωσαν 573 ἑκ. τὸ 1953–54 καὶ 830 ἑκ. κατὰ τὸ 1954–55 καθαρὰ κέρδη. Μὲ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἀναλαμβάνει τὰ ξενοδοχεῖα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, δηλαδὴ μὲ τὸ 20% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων ὕπνου, θὰ τῆς μείνουν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς τελευταίας χρήσεως τοῦ Ε.Ο.Τ. 450–500 ἑκατ. καθαρὰ κέρδη ἄνευ οὐδεμιᾶς προσπαθείας. Ἀποτελεῖ δὲ δι’ ἡμᾶς ἀπαράδεκτον κακομεταχείρισιν τοῦ Ὀργανισμοῦ ἡ ὑποχρέωσις ὅπως ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν ὡς ἄνω ποσοστῶν τὰ 5%, διὰ τὰς παλαιὰς δαπάνας τοῦ Ε.Ο.Τ., διὰ τὰς ὁποίας οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἀναγνωρίζομεν. Ἡ ὅλη σύμβασις κυριαρχεῖται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἀνεξελέγκτου παρὰ τῆς Τραπέζης καὶ πρὸς μόνον ὄφελος τῆς διαχειρίσεως. Πολλάκις ἠκούσαμεν τὴν ἀπάντησιν, εἰς διατυπωθείσας ἀντιρρήσεις, ὅτι ἐν προκειμένῳ συμβάλλεται τὸ Κράτος μὲ τὸ Κράτος, διότι ἐμφανίζεται, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι Κράτος. Ἀλλὰ ἐὰν τὸ Κράτος συνεβάλετο μὲ τὸ Κράτος, νομίζετε ὅτι θὰ ἔφθανε μέχρι τοιαύτης ὑπερβολῆς, ὥστε τὴν σύμβασιν αὐτὴν νὰ μὴ τὴν θεωρῇ ὡς ἐκμίσθωσιν, ἀλλ’ ὡς παραχώρησιν δικαιώματος ἐπικαρπίας, διότι ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἐκμισθώσεως, ἀλλὰ περὶ παραχωρήσεως ἐπικαρπίας; Διατί; Διὰ τὴν πονηρὰν σκέψιν, ὅτι ἡ ἐπικαρπία ἀποτελεῖ ἐμπράγματον δικαίωμα, ἐνῷ ἡ ἐκμίσθωσις ἐνοχικόν, καὶ ὅτι ἐὰν ἔλθῃ ἄλλη Κυβέρνησις διαφόρως φρονοῦσα ἀπὸ τὴν παροῦσαν, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ τὴν ἀκυρώσῃ χωρὶς νὰ τηρήσῃ τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζομένην διαδικασίαν περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως. Τὸ Κράτος συμβάλλεται μὲ τὸ Κράτος καὶ διὰ τοῦτο ἐγκαταλείπει πᾶν δικαίωμα ἐλέγχου ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως! Οὔτε ὁ Ε.Ο.Τ., παρὰ τὰς ἐλαχίστας περιπτώσεις, οὔτε ὁ Ὀργανισμὸς Ρόδου, ἔχουν ἁρμοδιότητα παρακολουθήσεως τῆς καλῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως! Κύριοι, ὁ Ε.Ο.Τ., ὅταν γίνωνται τοιαῦται συμβάσεις, διατηρεῖ, κατὰ ἀπαράβατον κανόνα, τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις εἰς τὸν ἀνάδοχον, νὰ ἐπιβάλῃ πρόστιμα καὶ κατόπιν νὰ ζητῇ τὴν ἔκπτωσίν του. Τοιοῦτον πρᾶγμα εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν δὲν ὑπάρχει. Τὸ σχετικὸν ἄρθρον ὁμιλεῖ κατὰ τρόπον τόσον ἀσαφῆ, ὥστε πράγματι οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν, ἐὰν δὲν πάῃ καλὰ ὁ ἀνάδοχος, εἰς τὸ σημεῖον νὰ ζητηθῇ ἡ ἔκπτωσις αὐτοῦ! Παρητήθημεν ἀκόμη, εἰς μίαν δικαιοπραξίαν, ἡ ὁποία γίνεται μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς, καὶ ἀπὸ τοῦ δικαιώματος προσφυγῆς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην. Δὲν θὰ πᾶμε εἰς τὰ δικαστήρια, ἐὰν ὑπάρξουν ἀντιθέσεις ἢ ἀμφιβολίαι, ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως. Συνήθως μεμψιμοιροῦμεν κατὰ τῶν ξένων ἑταιρειῶν, ὅτι διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰ ἑλλ. δικαστήρια θέτουν ὅρους διαιτησίας εἰς τὰς διεθνεῖς συμβάσεις καὶ ἡμεῖς, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, συμβαλλόμενον μὲ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, θέτομεν κατὰ μέρος τὴν ἑλλ. δικαιοσύνην καὶ κάμνομεν ἐπιτροπὰς διαιτησίας!

§438ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸν νόμον.

§439Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς εἶπον ὅτι ἀπαγορεύεται. Ὁμιλοῦμεν περὶ ἰσχυροῦ χρηματοδότου, ὁ ὁποῖος θὰ διαθέτῃ ἐπιβλητικὸν ὄγκον κεφαλαίου, καὶ ποῦ καταντῶμεν; Εἰς τὸ νὰ παράσχῃ τὸ Κράτος ἐξ ἰδίου χρήματος εἰς τὴν Τράπεζαν! Διότι, ὅπως θὰ ἴδητε εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον, ἐπὶ ὑπολογιζομένων ἐξόδων ἀνακαινίσεως καὶ ἐπιδιορθώσεως τῶν ἐγκαταστάσεων 10 δισεκατομμυρίων, τὰ 5 θὰ τὰ δώσῃ ὁ Κρατικὸς Προϋπολογισμός. Καὶ ἐρωτᾶται τότε, διατί δὲν τὰ δίδετε εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τῆς Ρόδου, ὁπότε θὰ κάμῃ τὴν δουλειὰ πολὺ καλύτερα ὡς ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος; Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι τὸν ἔλεγχον τῆς σκοπιμότητος τῶν ἐξόδων καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς σχετικῆς διαχειρίσεως δὲν ἔχει κανεὶς ἄλλος, παρὰ ἡ Τράπεζα. Οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, «διατί κάμνεις αὐτὴν τὴν μεταβολὴν τῶν ἐγκαταστάσεων», καὶ «διατί ἐξοδεύεις τόσα καὶ ὄχι ὀλιγώτερα»! Αἱ ὑποχρεώσεις τῆς Ἑταιρείας καθορίζονται εἰς τὰ ἄρθρα 4, 11, 22. Ἐὰν ἴδητε ποίους δρακοντείους ὅρους περιελάμβανεν ὁ διεθνὴς διαγωνισμὸς ὡς πρὸς τὸν ἀνάδοχον, θὰ ἐντυπωσιασθῆτε ἀπὸ τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ, ὡς πρὸς τὴν Ἑταιρείαν «Ἀστήρ», ἤτοι τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Τὰ πάντα ἐδῶ ἀποβλέπουν πῶς, ἀδέσμευτος πάσης οὐσιαστικῆς ὑποχρεώσεως ὁ ἀνάδοχος, νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ μέγιστον δυνατὸν κέρδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἀνησυχία τοῦ συγγράψαντος τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Ἀνεφέρθην ἤδη διὰ τὰς «ὑποχρεώσεις» τῆς ἑταιρείας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρόσληψιν ἐντοπίου προσωπικοῦ. Ἡ τουριστικὴ περίοδος ἀρχίζει τὸν Ἰούνιον, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου κλείονται τὰ δωμάτια ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Διὰ τὸ ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων, ἔχομεν ἤδη κλεισμένας 8 χιλιάδας διανυκτερεύσεις, αἱ ὁποῖαι βαίνουν συνεχῶς αὐξανόμεναι. Ὅλαι αὐταὶ ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει τιμολογίου ξενοδοχείων τῆς Βʹ ὁμάδος. Θὰ ἠμποροῦσεν ὁ ἀνάδοχος νὰ περιμένῃ νὰ τελειώσῃ ἡ ἐφετεινὴ τουριστικὴ περίοδος καὶ νὰ ζητήσῃ διὰ τὴν ἑπομένην αὔξησιν τῶν τιμολογίων διὰ τῆς κατατάξεως τῶν ξενοδοχείων εἰς τὴν Αʹ Ὁμάδα. Ἀλλ’ ὄχι! Ἔπρεπε τώρα, ἐν μέσῳ τῆς τουριστικῆς περιόδου, νὰ αὐξηθοῦν τὰ τιμολόγια, διὰ νὰ κερδίσῃ κάτι περισσότερον ἡ Ἐθνική! Ἔτσι, ἂς ἴδωμεν τί θὰ συμβῇ διὰ δύο τουρίστας, οἱ ὁποῖοι ἔκλεισαν δωμάτιον πρὸ καὶ μετὰ τὴν σύμβασιν ποὺ καλεῖσθε νὰ κυρώσητε. Ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἔκλεισε δωμάτιον τὸν Ἰανουάριον, θὰ πληρώνῃ ποσόν, ὁ ἄλλος, ἐπειδὴ ἔκλεισε τὸν Ἀπρίλιον, θὰ πληρώνῃ μεγαλύτερον ποσόν! Ἐξηγήσατε εἰς τὸν δεύτερον αὐτὸν διατί διὰ τὴν ἰδίαν περίοδον πληρώνει διαφορετικὸν τιμολόγιον τοῦ πρώτου. Ἡ ἀπληστία τῆς Τραπέζης θὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν ἄλλην δυσφήμησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ τουρισμοῦ της εἰς τὸ ἐξωτερικόν!!! Ἀλλ’ ἡ βουλιμία διὰ κέρδη, φαίνεται καὶ εἰς τὸ ἄρθρον ποὺ ὁμιλεῖ περὶ ὑπερασφαλίσεως. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ ξενοδοχεῖα εἶναι ὑπερησφαλισμένα, διότι ἡ ἐκτίμησις τῆς ἀξίας των ἐγένετο τὸ 1949. Δὲν ἱκανοποιεῖ τὴν Τράπεζαν αὐτό. Θέλει νὰ βάλῃ νὰ προσθέσῃ καὶ ἕνα ἄλλο 20% ἐπιπροσθέτως, πρὸς μεγαλυτέραν ἐξασφάλισιν! Μικροδουλειὲς αὐταί, ἀλλ’ ἀποδεικνύουν τὸ πνεῦμα τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Κύριοι, ἂς ἐξετάσωμεν τώρα τὸ ποσοστόν, ἔναντι τῶν ὁποίων παραχωρεῖται εἰς τὴν Τράπεζαν τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας ὅλων τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου. Πρῶτον, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι αἱ τουριστικαὶ αὐταὶ ἐγκαταστάσεις δὲν εἶναι μόνον τὰ ξενοδοχεῖα. Ἐκτὸς τούτων ἔχομεν τὴν λουτρόπολιν τῆς Καλλιθέας, τὰ κέντρα τὰ τουριστικὰ Ἀκταῖον, Ἕλλη ὡς καὶ τὰ περίπτερα. Ἡ ἑταιρεία διὰ τὸ εἰς αὐτὴν παραχωρούμενον δικαίωμα ἐπικαρπίας ἀναλαμβάνει ὑποχρέωσιν ἀποζημιώσεως μόνον διὰ τὰ ξενοδοχεῖα. Ὅλα τὰ ἄλλα κέντρα δίδονται δωρεάν. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ξενοδοχείων αἱ ὑποχρεώσεις της εἶναι ἁπλῶς συμβολικαί. Οὕτω ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων ἡ Τράπεζα θὰ πληρώνῃ τὸ 20% τὴν πρώτην περίοδον, τὸ 25% τὴν δευτέραν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Δημ. Κτημάτων ὁ ὁποῖος θὰ πληρώσῃ ποσοστὸν 10 ἕως 15% κατὰ περίοδον εἰς τὸ Κράτος. Διὰ νὰ σχηματίσετε ἀντικειμενικὴν ἐν προκειμένῳ εἰκόνα θὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ὁ Ε.Ο.Τ. ἐνοικίασε προσφάτως τὰ τουριστικὰ ξενοδοχεῖα καὶ κέντρα τὰ ὁποῖα ἔκτισεν ὁ ἴδιος. Τὸ ξενοδοχεῖον Ναυπλίου ἐνοικιάσθη ἀντὶ 7,25% τοῦ συνόλου τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων. Τῆς Μυκόνου ἀντὶ 12% τῶν Δελφῶν ἀντὶ 15% πάντοτε τοῦ συνόλου τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων. Ἡ σχέσις μεταξὺ ἀκαθαρίστων ὕπνου καὶ συνόλου ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων εἶναι 1 πρὸς 3 περίπου. Ἑπομένως, ὅταν τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου παραχωροῦνται μὲ 20% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων ὕπνου, ἡ παραχώρησις εἶναι χαριστική. Τὰ τουριστικὰ περίπτερα τοῦ Ε.Ο.Τ. ἐνοικιάσθησαν μὲ ποσοστὰ 8–10% ἐπὶ ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων πάσης φύσεως. Τῆς Ρόδου δίδονται δωρεάν. Τὸ ξενοδοχεῖον «Ἀθήναιον Πάλας» πληρώνει 32% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων συνολικῶν εἰσπράξεων. Καὶ ἐνοικιάσθη ἄνευ ἐπίπλων! Τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Κερκύρας, τὸ ὁποῖον ἐκτίσθη διὰ χρημάτων τῆς Κ.Ε.Δ. καὶ ἐνοικιάσθη διὰ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης, πληρώνει 25% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων, ἐφ’ ὅσον αἱ εἰσπράξεις αὐταὶ φθάνουν τὸ 1,5 δισεκ., ὅταν διαθέσουν τὸ ποσὸν αὐτὸ 3,5%, ἐπὶ πλέον δὲ 8% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων τοῦ ζαχαροπλαστείου. Σᾶς δίδω τοὺς ἀριθμοὺς καὶ παρακαλῶ νὰ τοὺς συγκρίνητε μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως διὰ τὸ ξενοδοχεῖον «Ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων», τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἕνα ὁλοκληρωμένον συγκρότημα καὶ τὰ ὁποῖα διαθέτουν ὅλον τὸν ἀπαιτούμενον ἐξοπλισμόν. Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς παρελθούσης χρήσεως εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ ἀποκτήσῃ ἐφέτος ἄνευ οὐδεμιᾶς προσπαθείας καὶ δαπάνης 400–500 χιλιάδων δραχμῶν καθαρὰν περιουσίαν ἐνῷ ὁ Ὀργανισμὸς τῆς Ρόδου θὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ αὐτὴν περὶ τὰ 200 χιλιάδας δραχμάς, ὡς μόνην ἀποζημίωσιν δι’ ὅλην τὴν παραχωρουμένην περιουσίαν. Τὸ θέμα, εἶναι ζωτικὸν διὰ τὴν Ρόδον. Διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς παραδίδεται ὁλόκληρος ὁ τουρισμὸς εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἵνα κατὰ τὴν ἀπόλυτον κρίσιν καὶ μὲ βάσιν τὸ συμφέρον τῆς Τραπέζης, γίνῃ ἡ ὀργάνωσις καὶ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἐκκινήσωμεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν ὡς μυθική τις θεότης οὐδέποτε σφάλλει ἢ ἐνεργεῖ ἰδιοτελῶς, τότε βεβαίως θὰ πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὅτι νόμιμοι ἀντίρρησις τότε δύναται νὰ προβληθῇ κατὰ τῆς συμβάσεως. Διὰ νὰ εἴμεθα ὅμως συνεπέστεροι πρὸς ἑαυτούς, θὰ ἔπρεπε ἀντὶ τοῦ πολυσέλιδου αὐτοῦ νομοσχεδίου νὰ ἔχωμεν ἕνα ἀκόμη, ἕνα μόνον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον νὰ λέγῃ ὅτι τὰ ξενοδοχεῖα καὶ λοιπαὶ τουριστικαὶ ἐγκαταστάσεις τῆς Ρόδου παραδίδονται εἰς τὸν κ. Ἠλιάσκον, ἵνα κατ’ ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν τύχουν τῆς δεούσης ἐκμεταλλεύσεως. Τοῦτο τοὐλάχιστον, θὰ εἶχε τὸ προσὸν τῆς εἰλικρινείας. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμπτωσιν τῆς συμμετοχῆς τῆς Τραπέζης εἰς τὰ γενικὰ καὶ ἐν προκειμένῳ καὶ τὰ τοπικὰ συμφέροντα, τότε ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος, ὡς ἀπολύτως χαριστικὴ πρὸς τὴν Τράπεζαν, ἥτις διὰ τὴν ἐφαρμογήν της παραμένει ἀπολύτως ἀνεξέλεγκτος. Κύριοι, πρὶν τελειώσω θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς πέραν τῆς κατὰ μονοπωλιακὸν τρόπον ἀναλήψεως τοῦ τουρισμοῦ τῆς Ρόδου, ἀποβαίνει πλέον ὁ ἀποφασιστικὸς ρυθμιστὴς τοῦ τουρισμοῦ ὁλοκλήρου τῆς Χώρας. Ἐκτὸς τῆς Γλυφάδας καὶ τῆς Ρόδου, ἔχει ἀναλάβει ἤδη, τὴν ξενοδοχειακὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Καβάλλας, Ἀλεξανδρουπόλεως, Κερκύρας, Ἡρακλείου κλπ. Ἀλλὰ πέραν καὶ τοῦ τουρισμοῦ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔλαβε προχθὲς τὴν ἀπόφασιν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν διανομὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τῆς Δ.Ε.Η. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπίσης, ὅπως λέγεται, δὲν εἶμαι βέβαιος, διότι δὲν ὑπάρχει ἐπίσημος ἐπιβεβαίωσις τῆς πληροφορίας, πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς Τ.Α.Ε. Καὶ διερωτῶμαι, ἐπωφελούμενος τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς, θὰ ἔχῃ πράγματι, εὐλογήσει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐκτροπὴν αὐτοῦ τοῦ μεγαλυτέρου τῆς Χώρας τραπεζιτικοῦ ὀργανισμοῦ ἀπὸ τῆς κυρίας του ἀποστολῆς εἰς ἔργα ὅλως ἀλλότρια, ὅταν μάλιστα τὰ εἰς τὴν διάθεσίν του κεφάλαια ἐλάχιστα ἐπαρκοῦν διὰ τὴν ἱκανοποιητικὴν ἐνίσχυσιν καὶ αὐτῆς τῆς βραχυπροθέσμου πίστεως. Καὶ ἐὰν προβλέπῃ μετ’ εὐμενείας εἰς τὴν συγκέντρωσιν γύρω ἀπὸ ἕνα πιστωτικὸν ἵδρυμα τόσων κυρίων τομέων τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τοῦ τόπου; Τὸ ἐρώτημα τοῦτο εἶναι παράλληλον πρὸς τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἔθεσα ἐπὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπεξετάθη ἡ ἐπικύρωσις τῶν Κυβερνητικῶν ἐπιταγῶν ὅταν αὗται προσέκρουσαν εἰς τὴν ὑφισταμένην τάξιν καὶ τὴν ἄρνησιν τῶν ὑπευθύνων ὀργανισμῶν νὰ ὑποκύψουν εἰς αὐτάς. Αὐτὰ εἶναι ἐρωτήματα ἐπὶ τῶν βασικῶν ἀρχῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως καὶ τῆς λειτουργίας τοῦ πολιτεύματος, τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ θέσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν πρὶν ἢ διὰ τῆς ἐπιμονῆς αὐτῆς παρασυρθῆτε εἰς τὴν ἀνάληψιν εὐθυνῶν, τῶν ὁποίων τὴν φύσιν οὐδόλως ἐφρόντισε νὰ σᾶς ἐξηγήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§440ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§441Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λόγῳ τοῦ προχωρημένου τῆς ὥρας καὶ τῆς καταπονήσεως ὑμῶν, δὲν πρόκειται νὰ μακρυγορήσω, ἐπιθυμῶ ὅμως εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλώσω ἀνεπιφυλάκτως, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον κύριον Ζίγδην, ὅτι θὰ ὑπερψηφίσω τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διότι νομίζω, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἐπωφελὴς καὶ θέτει τὸν θεμέλιον λίθον τῆς τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Ρόδου. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι οὐδενὸς ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν ἀντίληψιν διαφεύγει ὅτι ὁ τουρισμὸς εἶναι ἕνας ἐκ τῶν πλέον προσοδοφόρων πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς χώρας μας, ἰδίᾳ μετὰ τὴν ραγδαίαν ἀνάπτυξιν ποὺ ἐσημείωσε τὰ τελευταῖα ἔτη. Διὰ τοῦτο κάθε Κυβερνητικὴ προσπάθεια καὶ κάθε ἔργον ποὺ τείνει εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ τουρισμοῦ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπικροτῆται καὶ νὰ τυγχάνῃ τῆς ὁμοθύμου ἐγκρίσεως τοῦ Σώματος. Προσωπικῶς πιστεύω ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως περὶ ἀξιοποιήσεως τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου», εἶναι ἐκ τῶν σημαντικωτέρων τῶν ἀποβλεπόντων εἰς τὴν τουριστικὴν ἐξυγίανσιν καὶ ἀξιοποίησιν τῆς χώρας μας, κατ’ εὐτυχῆ δὲ συγκυρίαν εἰδικῶς τῆς ἰδιαιτέρας μου Πατρίδος Ρόδου καὶ τῆς Δωδεκανήσου γενικώτερον. Διὰ τοῦτο, ἐπιθυμῶ, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου νὰ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Ράλλην, (χειροκροτήματα) εἰς τὴν ἐπιμονὴν τοῦ ὁποίου ὀφείλεται καὶ ἡ κατάθεσις τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ κυρίως ἡ οὐσιώδης καὶ σημαντικὴ βελτίωσις τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ἀρκεῖ μία βραχεῖα καὶ σύντομος ἀνασκόπισις τῶν στοιχείων τῶν ἀφορώντων τὸν τουρισμόν, διὰ νὰ καταφανῇ ἡ ἁλματώδης πρόοδος κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν καὶ ἡ σπουδαία σημασία τὴν ὁποίαν ἀποκτᾷ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας μας.

Διὰ τὸ τρέχον ἔτος προβλέπεται ἐκτὸς ἀπροόπτων ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ξένων ἐπισκεπτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ ὑπερβῇ τὰς 200.000 τὸ δὲ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον θὰ εἰσρεύσῃ εἰς τὴν χώραν θὰ ὑπερβῇ τὰ 30 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ὁμιλοῦμεν συχνά, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν ἐλλειμματικότητα τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν τῆς χώρας μας καὶ τὰς παντοειδεῖς δυσχερείας πρὸς κάλυψίν τους. Καὶ πρὸ ἡμῶν ἔχομεν μὲ τὸν τουρισμόν, μίαν σπουδαιοτάτην πλουτοπαραγωγικὴν πηγήν, τὴν ὁποίαν μόλις ἐσχάτως ἀντελήφθημεν ὅτι πρέπει νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν ἐντατικῶς καὶ μὲ σύστημα. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα ὅτι τὸ 1954, ἀντὶ 157.000 ξένων ποὺ ἐπεσκέφθησαν τὴν χώραν μας, ὁ ἀριθμὸς τῶν τουριστῶν, ποὺ εἰσῆλθον εἰς τὴν γείτονα Ἰταλίαν ἀνῆλθεν εἰς 9.327.512. Δύναται ἑπομένως πᾶς τις νὰ ἀντιληφθῇ τὴν κολοσσιαίαν σπουδαιότητα τοῦ τουρισμοῦ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας μας καὶ τὴν σημαντικωτάτην καὶ πολύτιμον συμβολὴν του εἰς τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Εἶναι νομίζω, εὐτύχημα ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἴς τινα κράτη τῆς Μέσης Ἀνατολῆς (Λίβανος, Συρία), δηλαδὴ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ τουρισμὸς εἶναι εἰς τὸ προσκήνιον τοῦ δημοσίου ἐνδιαφέροντος καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, ἤρχισε καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ κατακτᾷ ἔδαφος καὶ ἡ ἀξιοποίησις τοῦ τουρισμοῦ, ὡς βασικοῦ παράγοντος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, ἔχει πλέον γίνει κοινὴ συνείδησις τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ τὸ θέμα τοῦ τουρισμοῦ, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολύπλευρον καὶ πολυσύνθετον, καὶ ἐκφεύγει τῶν ὁρίων τῆς παρούσης συζητήσεως, ἡ εὐρεῖα ἀνάπτυξίς του. Ἔκρινα ὅμως σκόπιμον νὰ προτάξω τὰς ὡς ἄνω γενικὰς παρατηρήσεις ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ ἐξάρω τὴν ἐπαινετὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία ἤρχισε νὰ καταβάλλεται εἰς τὸν τουριστικὸν τομέα διὰ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν πλήρη ἀξιοποίησίν του, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τῆς σοβαρότητος τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου καὶ γενικώτερον καὶ εἰδικώτερον διὰ τὴν Ρόδον καὶ τὴν Δωδεκάνησον. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἀξιοποίησις τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου ἀπησχόλησεν ὅλας τὰς ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις καὶ ἡμᾶς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Δωδεκανήσου ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν. Ὁ τουρισμὸς ἀποτελεῖ διὰ τὴν Δωδεκάνησον καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως διὰ τὴν Ρόδον καὶ τὴν Κῶ, τὸν πρωταρχικὸν παράγοντα τῆς οἰκονομίας των καὶ τὸν ἄξονα τῆς ἀνασυγκροτήσεώς των. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα τὴν Ρόδον θὰ διεπίστωσαν ὅτι ἡ μαγευτικὴ αὐτὴ νῆσος, «τὸ σμαραγδένιο νησί», ἐκτὸς τῶν ἀπαραμίλλων φυσικῶν καλλονῶν της, διαθέτει καὶ πλῆρες συγκρότημα τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων. Εἰς τὴν Ρόδον, διατηροῦνται σήμερον εἰς ἀρίστην κατάστασιν ἀρχαιολογικὰ μνημεῖα καὶ ἔργα ὅλων τῶν πολιτισμῶν ἀπὸ τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ τοῦ βυζαντινοῦ, τοῦ μεσαιωνικοῦ μὲ τὸ φρούριον καὶ τὰ λείψανα τῆς ἱπποτικῆς ἐποχῆς, μέχρι καὶ τῶν ἐπιδεικτικῶν μνημείων τῆς ἰταλοκρατίας. Ἐπαρκῆ καὶ εὐπρεπῆ ξενοδοχεῖα, εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τὸ βουνὸ (Προφήτης Ἠλίας), κέντρα ἀναψυχῆς ἰαματικαὶ πηγαί, ἄριστον ὁδικὸν δίκτυον, καλῶς συντηρούμενον ἤπιον κλῖμα, καλὴ συγκοινωνία μὲ τὰς Ἀθήνας, καὶ — last but not leeist — χαμηλότερος τιμάριθμος τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, λόγῳ τοῦ ἰσχύοντος ἐν Δωδεκανήσῳ εἰδικοῦ δασμολογικοῦ καὶ φορολογικοῦ καθεστῶτος, πάντα ταῦτα, καθιστοῦν τὴν Ρόδον αὐτομάτως τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 τουριστικὸν Κέντρον τῆς χώρας, μὲ εὐρύτατα περιθώρια περαιτέρω ἀναπτύξεώς του. Τὸ ἐπίσημον Κράτος, πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ἀνεγνώρισε τὴν τουριστικὴν ἀξίαν τῆς Ρόδου, καὶ διέθεσε τὰ κάτωθι σημαντικώτατα κεφάλαια ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, βάσει τῆς συμβάσεως 66 ἀπὸ τοῦ 1949.

Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀντιπροσωπεύει τὸ ἓν τρίτον περίπου τῶν δαπανηθέντων κεφαλαίων ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας μας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καταδεικνύει τὴν τεραστίαν σημασίαν τὴν ὁποίαν ὁ Ε.Ο.Τ. καὶ αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἀπέδωσαν εἰς τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ρόδου. Παρὰ ὅμως, τὰ προαναφερθέντα τουριστικὰ της πλεονεκτήματα καὶ θέλγητρα, ἡ Ρόδος, λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς της θέσεως, εἰς τὸ νότιον ἄκρον τῆς χώρας, καὶ ἐκτὸς τῶν διεθνῶν συγκοινωνιακῶν γραμμῶν, παρουσιάζει ἕνα σοβαρὸν μειονέκτημα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μειώνει κατά τι τὴν δυνατότητα τῆς προσελκύσεως τουριστῶν τόσον ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ ὅσον καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ ταξείδι Ἀθηνῶν–Ρόδου, μετ’ ἐπιστροφῆς, ἀεροπορικῶς ἢ ἀτμοπλοϊκῶς στοιχίζει 800 δρχ. περίπου. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι κυρίως ἡ Πρωτεύουσα διαθέτει τὸ τουριστικὸν ρεῦμα ἐσωτερικοῦ καὶ ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὁ σύγχρονος παραθεριστὴς ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπισκεφθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα μέρη, ὁ ναῦλος τῆς Ρόδου ἀποτελεῖ ἀνασταλτικὸν στοιχεῖον διὰ πολλοὺς πρωτευουσιάνους διὰ τὴν μετάβασίν των εἰς Ρόδον. Αὐτὸ ἰσχύει ἔτι περισσότερον διὰ τοὺς Βορειοελλαδίτας καὶ λοιποὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι μὲ μόνον τὸν ναῦλον τῆς Ρόδου, δύνανται νὰ περάσουν μίαν ὁλόκληρον ἑβδομάδα εἴς τινας τῶν Νήσων τοῦ Σαρωνικοῦ ἢ εἰς ἐξοχὰς ἐγγὺς ἢ μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν. Εὐτυχῶς, ὁ χαμηλότερος τιμάριθμος τῆς Ρόδου, ἰσοφαρίζει κατά τινα τρόπον, τὴν δαπάνην τοῦ ναύλου, ἡ ὁποία δὲν γίνεται καὶ τόσον αἰσθητή, πάντως ὅμως παραμένει πάντοτε τὸ γεγονὸς, ὅτι διὰ νὰ μεταβῇ τις νὰ παραθερίσῃ εἰς Ρόδον, πρέπει νὰ δαπανήσῃ εἰς ναῦλον περισσότερα ἀπὸ οἱοδήποτε ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος. Ἐκτὸς τοῦ ἐσωτερικοῦ ρεύματος παραθεριστῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι σημαντικώτατον καὶ τονώνει καὶ συγκρατεῖ τὴν οἰκονομικὴν κίνησιν τῆς νήσου, ἡ Ρόδος, λόγῳ τῆς θέσεώς της, ὡς πύλης τῆς Χώρας μας, πρὸς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν, δύναται νὰ προσελκύσῃ ὡς συνέβαινε καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἰταλοκρατίας ἀρκετὴν πελατείαν, τόσον ἐκ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ὅσον καὶ ἐκ τῆς Δύσεως. Ἡ πελατεία αὐτὴ ὡς δύναται τις νὰ ἀντιληφθῇ, εἶναι ἰδιαιτέρως εὐπρόσδεκτος καθ’ ὅ καὶ πηγὴ πολυτίμου συναλλάγματος. Διὰ τὴν περαιτέρω ὅμως ἀνάπτυξιν τοῦ ἐσωτερικοῦ τουρισμοῦ τῆς Νήσου καὶ τὴν προσέλκυσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρας ξένης πελατείας, ἀπαιτοῦνται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἱκανὸς οἰκονομικὸς ὀργανισμὸς μὲ ἄφθονα χρηματικὰ μέσα ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ τὰς τουριστικὰς ἐγκαταστάσεις τῆς Νήσου, καὶ νὰ τὰς διαφημίσῃ εὐρέως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔνταξις τῆς Ρόδου εἰς τὰς διεθνεῖς συγκοινωνιακὰς γραμμάς. Διὰ τοῦτο κ. συνάδελφοι, ἀπησχολήσαμεν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὴν Βουλὴν, μὲ τὸ θέμα τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συνδέσεως τῆς Ρόδου μὲ τὴν Αἴγυπτον, διότι εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐκ τῆς συνδέσεως ταύτης, ἡ ὁποία ἀνοίγει τὰς θύρας τῆς Ρόδου ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὴν φυσικὴν της διέξοδον τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ τὴν Αἴγυπτον, θὰ προσελκυσθῇ πολυπληθὴς πελατεία τουριστῶν. Πιστεύομεν ὅτι ἡ ἀναλαμβάνουσα τὰς τουριστικάς μας ἐγκαταστάσεις Ε.Τ.Ε.Α. θὰ ὑποστῇ τὴν ἀπαιτουμένην θυσίαν, ὡς ἄλλως τε ἀναλαμβάνει ὑποχρέωσιν διὰ τοῦ ἄρθρου 24 διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ταύτης συγκοινωνίας. Ἐκτὸς δὲ τούτου θὰ πρέπῃ νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, ὅπως, εὐθὺς ὡς ἐντὸς ὀλίγου, περατωθῇ ἡ ἀσφαλτόστρωσις τοῦ νέου διαδρόμου τοῦ ἀερολιμένος Μαριτσῶν, ἡ Ρόδος καταστῇ διεθνὴς ἀεροπορικὸς κόμβος, μὲ προσέγγισιν τῶν διεθνῶν ἀεροπορικῶν ἑταιρειῶν (AIR TRANCE, K.L.M., TWA, BEA. κλπ.), τῶν ἐκτελουσῶν δρομολόγια πρὸς τὴν Μέσην καὶ Ἄπω Ἀνατολήν. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἀξιοποίησιν καὶ ἐξύψωσιν τῆς τουριστικῆς κινήσεως τῆς Ρόδου καὶ ἀναθέτει τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἐθνωφελοῦς τούτου ἔργου εἰς τὴν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν συσταθεῖσαν Ἑταιρείαν «Ἀστήρ, Ἀνώνυμος Τουριστικὴ καὶ Ξενοδοχειακὴ Ἑταιρεία». Μετὰ τῆς Ἑταιρείας ταύτης τῆς ὁποίας ἀποκλειστικὸς σχεδὸν μέτοχος τυγχάνει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν, καὶ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν αὐτῆς, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον προτίθεται νὰ συνάψῃ εἰκοσαετῆ σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας παραχωρεῖται ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου εἰς τὸν «Ἀστέρα» «ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ πληρεστάτης τουριστικῆς ἀξιοποιήσεώς των», ὡς προβλέπει ἡ τιθεμένη ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν σύμβασις. Ἡ σύμβασις αὕτη, κύριοι βουλευταί, ἐκ προοιμίου πρὶν ἢ ἀκόμη γνωσθοῦν οἱ ὅροι της καὶ λάβουν τρόπον τινὰ ὁριστικὴν μορφὴν ὡς ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ, ὑπῆρξεν ἀντικείμενον σφοδροτάτης ἐπικρίσεως ἐκ μέρους παραγόντων τινῶν τῆς Ρόδου, ἐξ ὧν ὁ Δήμαρχος Ροδίων, ὅστις ἐν συνεχείᾳ ἀντιληφθεὶς τὸ σφάλμα του καὶ μεταμεληθείς, ἀπεδέχθη ἀσμένως τὴν σύμβασιν καὶ ἐξεδήλωσεν ἤδη καὶ δημοσίᾳ τὴν μεταμέλειάν του διὰ τὸν δημιουργηθέντα θόρυβον. Τρία εἶναι τὰ βασικὰ τρωτὰ τὰ ὁποῖα προσάπτουν εἰς τὴν συζητουμένην σύμβασιν, οἱ ἐκ συστήματος ἐπικριταὶ αὐτῆς. 1ον. Ἡ ἀνάθεσις τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν τουριστικῶν μας ἐγκαταστάσεων εἰς τὸν «Ἀστέρα» χωρὶς νὰ προηγηθῇ δημοπρασία. Τοῦτο θεωρεῖται δῆθεν χαριστικὴ καὶ σκανδαλώδης ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς Ε.Τ.Ε.Α. 2ον. Ἡ ἀντίθεσις τοῦ Δωδεκανησιακοῦ Ὀργανισμοῦ Διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐν Δωδεκανήσῳ (Ν. 2100)52), ἰδιοκτήτου τῶν ἐν λόγῳ ἐγκαταστάσεων διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν εἰς τὸν «Ἀστέρα» καὶ τὴν Ε.Τ.Ε.Α. 3ον. Οἱ ἐπαχθεῖς ὅροι τῆς συμβάσεως. Κύριοι βουλευταί, λόγῳ τοῦ ἐξαιρετικοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς συζητουμένης συμβάσεως διὰ τὴν Δωδεκάνησον, καὶ τοῦ δημιουργηθέντος δημοκοπικοῦ σάλου γύρω ἀπὸ αὐτὴν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξετάσω εἰδικώτερον τὰς ἀνωτέρω ἐπικρίσεις καὶ νὰ ἀποδείξω τὸ ἀβάσιμον τούτων, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν. Ὡς προεῖπον, κύριοι συνάδελφοι, τὸ τουριστικὸν πρόβλημα τῆς Ρόδου ἀπησχόλησεν ὅλας τὰς Ἑλληνικὰς Κυβερνήσεις ἀπὸ τῆς ἐνσωματώσεως καθὼς καὶ ἡμᾶς τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Δωδεκανησιακοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δικαίως στηρίζει μεγάλας ἐλπίδας εἰς τὴν τουριστικήν του ἀξιοποίησιν διὰ τὴν οἰκονομικήν του ἀνασυγκρότησιν. Τὸ αὐτὸ πρόβλημα ἀπησχόλησε καὶ τὸν κατακτητὴν κατὰ τὴν περίοδον τῆς Ἰταλοκρατίας ὅταν, ἡ διαχειριζομένη τὸ ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων Ἰταλικὴ Ἑταιρεία J. A. G. P (societa anonima greande Alberto Rose) ἐπτώχευσε. Μετὰ τὴν ἄρνησιν καὶ δευτέρας μεγάλης Ξενοδοχειακῆς Ἑταιρείας τοῦ Μιλάνου νὰ ἀναλάβῃ τὴν διαχείρισιν τοῦ ξενοδοχείου τὸ Ἰταλικὸν τότε Δημόσιον, μὲ τὴν ἐπιδεικτικότητα καὶ μεγαλοφάνειαν, ποὺ ἐχαρακτήριζε τὴν Ἰταλίαν τοῦ Μουσολίνι ἰδίως εἰς τὴν Ρόδον, τὴν ὁποίαν ἐθεώρει ὡς προβολὴν της εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον, ἀνέλαβε τὴν ἀπ’ εὐθείας διαχείρισιν τοῦ Ξενοδοχείου τῶν Ρόδων καὶ ἐκάλυπτεν ἐκ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ τὰ ἐλλείμματά του. Μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Νήσων μόνον τὸ Ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων ἦτο εἰς θέσιν ἀπὸ ἀπόψεως κτιριολογικῆς καὶ ἐξοπλισμοῦ νὰ λειτουργήσῃ. Αἱ λοιπαὶ τουριστικαὶ ἐγκαταστάσεις, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἐξοπλισμοῦ εἶναι λεηλατημέναι καὶ ἀπογυμνωμέναι, συνεπείᾳ τοῦ πολέμου, εἶχον ὑποστῇ καὶ κτιριολογικῶς μεγάλας καταστροφάς. Τὸ ξενοδοχεῖον «Θέρμαι» ἐλειτούργει ὡς νοσοκομεῖον μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὰ «Ἔλαφος» καὶ «Ἐλαφίνα» εἰς τὸν Προφήτην Ἠλίαν ἦσαν πλήρως λεηλατημένα, αἱ δὲ ἰαματικαὶ πηγαὶ Καλλιθέας τελείως κατεστραμμέναι δι’ ὃ καὶ ἐδαπανήθησαν περὶ τὰ 8 δισ. π. δραχμῶν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν καὶ τὴν ἐπαναφοράν των εἰς τὸ στάδιον τῆς λειτουργίας. Ἡ τότε Στρατιωτικὴ Διοίκησις, μὲ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐξουσίας ἐπὶ τῶν Νήσων ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς Ἀρχάς, τὴν 31.3.1947 ἔθεσεν εἰς λειτουργίαν τὸ Ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων ὑπὸ ἰδίαν διαχείρισιν ἀρχικῶς πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἀποκλειστικῶς σχεδὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν συμμαχικῶν Ἀρχῶν. Μετὰ ταῦτα, ἡ Στρατιωτικὴ Διοίκησις κατόπιν προχείρου διαγωνισμοῦ ἐξεμίσθωσε τὸ Ξενοδοχεῖον τῶν Ρόδων εἰς τὸν κ. Γ. Πρωτέκδικον μέχρι τῆς 31.12.1949, ἀντὶ μηνιαίου μισθώματος παλαιῶν δραχμῶν 16.500.000. Ἀνεζητεῖτο ὅμως ἔκτοτε ὁ ἰσχυρὸς οἰκονομικὸς ὀργανισμὸς ποὺ θὰ ἀνελάμβανε τὰς τουριστικὰς ἐγκαταστάσεις τῆς Ρόδου. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 333)14 Ἀπριλίου 1948 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐνεκρίθη ἡ διενέργεια διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ καταλλήλου καὶ οἰκονομικῶς ἰσχυροῦ ἀναδόχου, πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἡ Γενικὴ Γραμματεία Τουρισμοῦ τὴν 9ην 6)1948, ἐδημοσίευσε τὴν ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 4320)1520Α διακήρυξίν της, δι’ ἧς προεκήρυσσε διεθνῆ διαγωνισμὸν πρὸς ὑποβολὴν προτάσεων διὰ τὴν πολυτελῆ παραχώρησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου, μὲ προθεσμίαν ὑποβολῆς προσφορῶν μέχρι τῆς 31.12.1948 παραταθεῖσαν μέχρι τῆς 31.1.1949. Ἐν τῷ μεταξὺ διὰ τοῦ ἀπὸ 12.1.1949 Β. Διατάγματος, δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34)5.2. 1949 Φ.Ε.Κ., αἱ τουριστικαὶ ἐγκαταστάσεις τῆς Ρόδου ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς τουριστικὰ δημόσια κτήματα, καὶ δι’ ἑτέρου ἀπὸ 15.1.1949, δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 20) 9.2.49 Φ.Ε.Κ., ἀνετέθη εἰς τὴν Γενικὴν Γραμματείαν Τουρισμοῦ ἡ διοίκησις καὶ διαχείρισις τῶν ἀνωτέρω ἀκινήτων. Μολονότι ἡ πρώτη ἐκείνη διακήρυξις εἰς τὴν ὁποίαν περιείχετο καὶ τὸ δικαίωμα ἱδρύσεως καζίνου, εἶχε λάβει εὐρεῖαν δημοσιότητα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικόν, ὁ προκηρυχθεὶς διαγωνισμὸς δὲν ἀπέδωσε τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, καθ’ ὅσον ὑπεβλήθησαν τρεῖς μόνον προσφοραὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, οὐχὶ σοβαραὶ (Γ. Πρωτεκδίκου, Ἰακ. Βάϊλα καὶ Ἀλφαρᾶ Βασιλείου). Κατόπιν τῆς ἀτυχοῦς ἐκβάσεως τοῦ διεθνοῦς τούτου διαγωνισμοῦ, προεκηρύχθη νέος πλειοδοτικὸς τοιοῦτος, εἰς τὸ ἐσωτερικόν, διὰ τὴν μέχρι 31.1.1951 παραχώρησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνεδείχθη πλειοδότης, ὁ ἤδη προσωρινὸς μισθωτὴς αὐτῶν κ. Γ. Πρωτέκδικος ἀντὶ ὡρισμένου ποσοστοῦ ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων. Πρὶν ἢ κατακυρωθῇ ὁ διαγωνισμὸς ὑπεβλήθη εἰς τὴν Γ. Γρ. Τουρισμοῦ πρότασις τῆς Α. Ε. Ξενοδοχείων Λάμψα διὰ τῆς ὁποίας ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἀνελάμβανε τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐν λόγῳ ἐγκαταστάσεων, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου, ἄνευ οὐδενὸς κέρδους. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἑταιρεία ἐζήτει ἀπὸ τὸ Κράτος σημαντικὰ κεφάλαια διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ξενοδοχείων καὶ τῶν πηγῶν Καλλιθέας, οἱ ὅροι αὐτῆς ἐκρίθησαν ἀσύμφοροι ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἐν τέλει κατεκυρώθη ὁ διαγωνισμὸς ἐπ’ ὀνόματι τοῦ κ. Γ. Πρωτεκδίκου μέχρι τῆς 31. 1.1952, ὁπότε ἀνέλαβε τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν ἀπ’ εὐθείας ὁ Ε.Ο.Τ. δι’ αὐτεπιστασίας. Τὸ Δημόσιον εἰσέπραξε περὶ τὰ 400 ἑκατομμύρια παλαιῶν δραχμῶν ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως ταύτης πλὴν ὅμως ἡ στάθμη τοῦ ἐπιπέδου λειτουργίας τῶν ξενοδοχείων ἔπεσεν εἰς βαθμὸν ἀπαράδεκτον καὶ λίαν ἀνησυχητικὸν διὰ τὸ τουριστικὸν μέλλον τῆς Ρόδου. Ἀπό 1.2.1952 ἀφ’ ἧς ὁ Ε.Ο.Τ. ἀνέλαβε τὴν ἀπ’ εὐθείας ἐκμετάλλευσιν τῶν τουριστικῶν μας ἐγκαταστάσεων κατέστη φανερόν, ὅτι ἡ λύσις αὕτη ἦτο ἐντελῶς προσωρινή, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ Ε.Ο.Τ. νὰ κάμνῃ τὸν ξενοδόχον, καὶ οὔτε αἱ ὑπηρεσίαι του ἦσαν πρὸς τοῦτο κατάλληλοι καὶ ὠργανωμέναι. Δι’ αὐτὸ ἀπεφασίσθη ἡ διενέργεια νέου διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, μὲ εὐρυτέραν δημοσιότητα καὶ χωρὶς προκαταβολικὰς δεσμεύσεις διὰ τὸν μέλλοντα ἀνάδοχον. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 626)3.7.1953 πράξεώς του δημοσιευθείσης εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 179)15.7. 1953 Φ.Ε.Κ. ἐνέκρινε τὴν προκήρυξιν δευτέρου διεθνοῦς διαγωνισμοῦ διὰ τὴν πώλησιν ἢ πολυετῆ μίσθωσιν τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου μετὰ καζίνου. Ἡ προκήρυξις αὕτη ἐδημοσιεύθη τὴν 15.7.1953 καὶ ὥριζε προθεσμίαν ὑποβολῆς τῶν προτάσεων — πλαισίων τὴν 1.2.1954. Εἰς τὸν διαγωνισμὸν αὐτὸν προσφορῶν ἔπειτα ἀπὸ τὸ ἀτυχὲς ἀποτέλεσμα τοῦ πρώτου τοιούτου τοῦ 1949, ἐδόθη ἡ μεγίστη δυνατὴ δημοσιότης. Ἡ διακήρυξις ἐδημοσιεύθη εἰς καλλιτεχνικὸν τεῦχος, μὲ πλῆθος φωτογραφιῶν τῆς Ρόδου, κυκλοφορῆσαν εἰς 2.000 ἀντίτυπα καὶ εἰς τρεῖς γλώσσας, Ἀγγλικήν, Γαλλικήν, Γερμανικήν, τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν εἰς ὅλας τὰς Πρεσβείας μας. Ἐπὶ πλέον ἡ διακήρυξις ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐγκυροτέρας ἐφημερίδας τοῦ ἐξωτερικοῦ, κατὰ τὴν ὑπόδειξιν τῶν Πρεσβειῶν μας καὶ τῶν Γενικῶν Προξενείων. Ἀρκεῖ νὰ λεχθῇ, ὅτι διὰ τὴν διαφήμισιν αὐτὴν καὶ τὴν προβολὴν τῆς Ρόδου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὡς τοῦ ὑπ’ ἀρ. 1 τουριστικοῦ Κέντρου τῆς Ἑλλάδος, ἐδαπανήθησαν περὶ τὰ 250 ἑκατομμύρια παλαιῶν δραχμῶν. Παρ’ ὅλην τὴν εὐρεῖαν αὐτὴν δημοσιότητα, τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ διαγωνισμοῦ ὑπῆρξεν, ἐκ νέου ἀποκαρδιωτικόν. Ὑπεβλήθησαν 5 προσφοραὶ καὶ αὗται ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἐξ ὧν 3 διὰ τὴν ἀγορὰν ἢ μίσθωσιν ἑνὸς ἢ δύο μικρῶν κτιρίων καὶ δύο μόνον διὰ συνολικὴν μίσθωσιν τῶν ἐγκαταστάσεων ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν. Διεπιστώθη ἐκ νέου ἡ πλήρης ἀπροθυμία τοῦ ξένου κεφαλαίου δι’ ἐπενδύσεις εἰς τουριστικὰς ἐπιχειρήσεις τῆς χώρας μας. Οἱ ὑποβάλλοντες τὰς δύο προσφορὰς Α.Ε. Παλλὰς ΟΤΕΛ Ἀθηνῶν (Καραδόντης) καὶ Ὁμὰς Γ. Θεοδωροπούλου προέτειναν τοιούτους ὅρους, ὥστε τόσον τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ (Πρακτικὸν 38)25.3.1954) ὅπως τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ε.Ο.Τ. εἰς τὴν 10ην συνεδρίαν αὐτοῦ τῆς 5ης Μαρτίου 1954 τὸ μὲν πρῶτον ἀπέρριψε τὰς προσφορὰς ὡς ἀσυμφόρους, τὸ δὲ δεύτερον ἔκρινε κατὰ πλειοψηφίαν, ὅπως μὴ κατακυρωθῇ εἰς οὐδένα τῶν μετασχόντων, ἡ διεθνὴς δημοπρασία καὶ ἐπαναληφθῇ ὁ διαγωνισμός. Ἀσύμφορος ἐπίσης ἐκρίθη ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Τ. ἡ ἀντιπροσφορὰ τοῦ κ. Ι. Βουρβούλια, ὑποβαλόντος ἐκπροθέσμως πρότασιν μισθώσεως τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου πρὸς τὸν Ε.Ο.Τ. καὶ τὸν Δωδεκανησιακὸν Ὀργανισμόν. Ἐν συνεχείᾳ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 747)8.5.1954 πράξεώς του, ἐξουσιοδότησε τὸν ἁρμόδιον τότε Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως διαπραγματευθῇ ἀπ’ εὐθείας μετὰ ἐνδιαφερομένων φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων τὴν ἐκμίσθωσιν ἢ πώλησιν τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου. Ἡ τελικὴ ἀπόφασις θὰ ἐλαμβάνετο μετὰ προηγουμένην ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ θὰ συνεχίζετο ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῶν παρὰ τοῦ Ε.Ο.Τ. Αὐτὴ, κύριοι Βουλευταί, ἐν συνόψει εἶναι ἡ ἱστορία τῶν διεθνῶν διαγωνισμῶν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ τουριστικοῦ προβλήματος τῆς Ρόδου. Ἐγένοντο δύο ἐντὸς πενταετίας, μὲ σοβαρὰν ἐπιβάρυνσιν τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ καὶ χωρὶς οὐδὲν θετικὸν ἀποτέλεσμα. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἔπρεπεν ἄραγε ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ τηρήσῃ τοὺς τύπους νὰ προχωρήσῃ εἰς τρίτον διαγωνισμόν, μὲ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα νὰ χάσωμεν πάλιν πολυτίμους μῆνας νὰ δαπανήσωμεν σημαντικὰ ποσὰ καὶ χωρὶς οὐδεμίαν θετικὴν πρόβλεψιν ἐπιτυχίας, κατόπιν τῆς διαπιστωθείσης προγενεστέρας ἀπροθυμίας; Κύριοι συνάδελφοι, φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατόπιν τῆς ἀποτυχίας τῶν προηγουμένων δημοπρασιῶν, ὀρθῶς ἔπραξε θυσιάσασα τὸν τύπον εἰς τὴν οὐσίαν καὶ προσεκάλεσε τὴν Ε.Τ.Ε.Α. τὸν ὑπ’ ἀριθ. 1 Ἕλληνα κεφαλαιοῦχον, νὰ ἀναλάβῃ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ρόδου. Καὶ ἐδῶ χρειάζεται μία μικρὰ παρεμβολὴ, διότι ὑπῆρξε καὶ μία προσφορὰ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ τὴν τελευταίαν στιγμήν. Ὄντως τὴν 21ην)3)1955, ὅτε πλέον αἱ συνεννοήσεις μὲ τὴν Ε.Τ.Ε.Α. εὑρίσκοντο εἰς λίαν προκεχωρημένον στάδιον καὶ εἶχον ἀποκρυσταλλωθῆ ὡς εἰς τὴν ἐμπεριεχομένην εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον σύμβασιν τὸ Ξενοδοχειακὸν Ἐπιμελητήριον Ἑλλάδος, ὑπέβαλεν πρότασιν ἀναλήψεως τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 23243 21.3.55 ἐγγράφου του πρὸς τὸν ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Ράλλην, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἔγκρισιν ἀνεγέρσεως ἐν Ἀθήναις παρὰ τοῦ Ταμείου Προνοίας Ξενοδόχων ξενοδοχείου 100 κλινῶν. Ἡ πρότασις περιελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Ξενοδ. Ἐπιμελητηρίου νὰ δαπανήσῃ 3 ἑκατομμ. ν. δρχ. (1,5 ἐξ ἰδίων καὶ 1,5 ἐπὶ δανείῳ) διὰ τὴν βελτίωσιν καὶ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν ἀνωτέρω ἐγκαταστάσεων (ἀντὶ ἀπὸ 6 μέχρι 10 ἑκατ. δαπάνης ποὺ ἀναλαμβάνει ἡ Ε.Τ.Ε.Α.) καὶ μὲ μίσθωμα 24% ἐπὶ τῶν διανυκτερεύσεων ἀντὶ τῶν 20–25%, ποὺ προσφέρει πάλιν ἡ Ε.Τ.Ε.Α. Ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μου κ. συνάδελφοι, ἡ προσφορὰ αὕτη τῆς ὑστάτης στιγμῆς ἡ ὁποία ἐγένετο δι’ ἀντιπερισπασμὸν, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἔγκρισις τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ νέου ξενοδοχείου ἐν Ἀθήναις ἀπερρίφθη. Καὶ τοῦτο διότι, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀσυγκρίτως μειωμένης οἰκονομικῆς ἐπιφανείας τοῦ Ξενοδοχειακοῦ Ἐπιμελητηρίου ἔναντι τῆς Ε.Τ.Ε.Α. καὶ ὁ Ὀργανισμὸς οὗτος θὰ παρουσίαζεν ὅλα τὰ μειονεκτήματα τὰ συμφυᾶ μὲ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ Ὀργανισμὸν δημοσίου δικαίου. Κατόπιν τῶν προεκτεθέντων διὰ μακρῶν, ἀντιλαμβάνεται πᾶς τις, ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ διαβλητὸν ἢ χαριστικὸν ἢ σκανδαλῶδες μὲ τὴν ἀνάθεσιν κατ’ ἀρχὴν τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν τουριστικῶν μας ἐγκαταστάσεων εἰς τὴν Ε.Τ.Ε.Α. τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον, οἱ ὅροι τῆς πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως τίθενται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος. Καὶ προχωρῶ ἤδη, κ. βουλευταί, εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον ἐπικρίσεως, ὅτι ἡ προτεινομένη σύμβασις ἐξεπονήθη ἐρήμην τοῦ Ὀργανισμοῦ Α.Π.Δ.Δ., κυρίου καὶ ἰδιοκτήτου τῶν ἐν λόγῳ ἐγκαταστάσεων. Κύριοι βουλευταί, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος διὰ τοῦ Νόμου 2100)52 συνέστησε τὸν Ὀργανισμὸν Ἀκινήτου Περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐν Δωδεκανήσῳ τὸν ὁποῖον ἐπροικοδότησε μὲ τὴν εἰς τὰς Νήσους ἀκίνητον περιουσίαν αὐτοῦ, ὅσον καὶ μὲ τὴν περιουσίαν τοῦ Ε.Ο.Τ., ἡ ὁποία διὰ τοῦ ἀνωτέρω Νόμου μετεβιβάσθη κατὰ κυριότητα εἰς τὸν Ὀργανισμόν. Αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος τουριστικαὶ ἐγκαταστάσεις, ἀνήκουν ἐπομένως κατὰ κυριότητα εἰς τὸν ὡς ἄνω Ὀργανισμὸν καὶ δυνάμει καὶ εἰδικῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 παράγρ. 2 τοῦ Ν. 2295)53, ἔδει νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη του ἐπὶ τῆς τύχης τῶν ἀνωτέρω ἐγκαταστάσεων. Ὄντως τὸ Δ. Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ Α.Π.Δ.Δ., ἀποτελούμενον ἐκ τοῦ Γ. Γραμματέως τῆς Γ.Δ.Δ., ὡς Προέδρου, τριῶν ἰδιωτῶν καὶ τριῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, συνῆλθε τὴν 29.1.1955 καὶ ἀπησχολήθη σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου μὲ τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τῶν τουριστικῶν κέντρων τῆς Ρόδου καὶ τὰς ἐπὶ τούτου πληροφορίας, ἐπαναλαμβάνω κ. συνάδελφοι, πληροφορίας. Διότι, πράγματι, οἱ ὅροι τῆς πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως δὲν εἶχον ἀκόμη ἐπεξεργασθῆ καὶ διεξήγοντο σχετικαὶ συνεννοήσεις. Εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ θέματος ἦτο ὁ Δήμαρχος Ροδίων, ὁ ὁποῖος καὶ ἡγεῖτο μετά τινων προσκειμένων πρὸς αὐτὸν τοῦ ἀντιδραστικοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς Ε.Τ.Ε.Α. Κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν ὑπὸ τῶν μὴ ὑπαλλήλων Συμβούλων τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὑπεστηρίχθη ἐντόνως ἡ ἄποψις τοῦ ἀπαραδέκτου οἱασδήποτε συμβάσεως ἥτις θὰ συνήπτετο ἐρήμην τοῦ ἰδιοκτήτου, καὶ τελικῶς ἀπεφασίσθη ὁμοφώνως, ὅτι οὐδεμία ἀπόφασις ἢ συμφωνία περὶ τοῦ τρόπου ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἀνηκουσῶν κατὰ κυριότητα εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀκ. Περιουσίας τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων θὰ γίνῃ ἀποδεκτή, ἐφ’ ὅσον εἰς τὰς σχετικὰς διαπραγματεύσεις δὲν ἀντιπροσωπευθῇ νομίμως ὁ Ὀργανισμὸς καὶ μὲ γνώμην «δεσμεύουσαν». Κύριοι βουλευταὶ ἡ ἀνωτέρω ἀπόφασις ἐλήφθη ἐπὶ πληροφοριῶν καὶ πρὶν ἢ ὁριστικοποιηθοῦν καὶ βελτιωθοῦν σημαντικῶς οἱ ὅροι τῆς πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως. Ἐν συνεχείᾳ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν ἐξ Ἀθηνῶν τοῦ Προέδρου τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ Δημάρχου Ροδίων κληθέντων παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ κ. Γ. Ράλλη, τὸ Δ. Σ. τοῦ Ὀργανισμοῦ συνελθὸν ἐκ νέου τὴν 8.2.55 διετύπωσεν εἰς πρακτικὸν τὰς ἀπόψεις ὅλων τῶν μελῶν τοῦ Δ.Σ. Εἰς τὸ πρακτικὸν τοῦτο ἐν κατακλεῖδι ἀναγράφεται ὅτι «ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακεφαλαιῶν ἀναγνωρίζει τὴν στοργὴν καὶ μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν τουριστικῶν πραγμάτων τῆς Ρόδου καὶ διατυπώνει τὴν εὐχὴν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐκτεθείσας γνώμας χωρίσῃ εἰς τὰς καταλλήλους ἐνεργείας διὰ τὴν διαμόρφωσιν καταστάσεως ἀποσκοπούσης εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Ρόδου καὶ τοῦ τουρισμοῦ της». Αἱ ἀντιρρήσεις τοῦ Δ.Σ. τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀφοροῦν κυρίως οὐχὶ τόσον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀναθέσεως εἰς τὴν Ε.Τ. Ε.Α. τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου, ὅσον εἰς τοὺς ὅρους τῆς πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως, οἱ ὁποῖοι ἐβελτιώθησαν κατὰ τρόπον ἐπωφελῆ διὰ τὸν Ὀργανισμὸν καὶ λίαν οὐσιώδη τόσον ὥστε ἐὰν οὗτοι ὑπεβάλοντο, ὡς ἔχουν σήμερον εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀμφιβάλλω, ἐὰν δὲν θὰ ἐτύγχανον τῆς ἐγκρίσεως αὐτοῦ. Τοῦτο δὲ συνάγεται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ Δήμαρχος Ροδίων, ὁ εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ξενοδοχείων εἰς τὸ Δ.Σ. τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἡγέτης λυσσώδους ἀγῶνος κατὰ τῆς Ε.Τ.Ε.Α., κατὰ τὴν τελευταίαν του ἐπίσκεψιν εἰς Ἀθήνας ἀπεδέχθη ἀσμένως τὴν πρὸς ὑπογραφὴν σύμβασιν καὶ μετὰ τὴν ἐπιστροφὴν του εἰς Ρόδον ἔκαμε καὶ σχετικὰς δηλώσεις εἰς φιλικὴν πρὸς αὐτὸν ἐφημερίδα. Αἱ φημολογούμεναι ἀπόψεις τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὅπως ἀναλάβῃ ὁ ἴδιος τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων δὲν ἐλέγχονται ἀκριβεῖς, καθότι δὲν ἀποδεικνύονται ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν αὐτοῦ. Ἀλλὰ πέραν τοῦ Δωδ. Ὀργανισμοῦ, κ. βουλευταί, ὁ ὁποῖος ἀρχικῶς ἀντέδρασε κατὰ τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ἐθνικήν, ὁ ὑγιῶς σκεπτόμενος Δωδεκανησιακὸς λαός, ἐχαιρέτησε μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν τὴν κάθοδον τῆς Ε.Τ.Ε.Α. εἰς Ρόδον. Ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς ὡρισμένα ἀποσπάσματα ἐκ τῶν ὠργανωμένων ἐπαγγελματικῶν τάξεων τῆς Ρόδου ἐχουσῶν ἄμεσα συμφέροντα μὲ τὸν τουρισμόν. Τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Δωδεκανήσου δι’ ὑπογραφῆς τοῦ Προέδρου αὐτοῦ κ. Ἐμμ. Μαλτέζου εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1394)9.10.54 ἔγγραφόν του πρὸς τὸν Διοικητὴν τῆς Ε.Τ.Ε.Α. κ. Ἠλιάσκον γράφει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς, ἐπὶ τῇ ἀφίξει του εἰς Ρόδον. «Τὴν κοινωνίαν τῆς Ρόδου ἀπασχολεῖ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὸ πρόβλημα τῆς τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Νήσου μας..... Μὲ πραγματικὴν ἀνακούφισιν ἐπληροφορήθημεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν ὑμῶν πρώτου τραπεζιτικοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἀναμιχθῇ σοβαρῶς μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ πολλὰ ὑποσχομένου τουρισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Δραττόμεθα τῆς εὐκαιρίας τῆς ἐνταῦθα παρουσίας σας, ἵνα ἐκφράσωμεν τὴν εὐχήν, ὅπως ἐνδιαφερθῆτε εἰδικῶς διὰ τὸ τουριστικὸν θέμα τῆς Ρόδου, θὰ ἐλογιζόμεθα δὲ εὐτυχεῖς ἐὰν θὰ ἐξευρίσκετο τρόπος ὅπως συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Ρόδος εἰς τὸ μεγαλόπνοον τουριστικὸν πρόγραμμα τῆς Τραπέζης Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν». Ἡ Ἕνωσις Ξενοδόχων Ρόδου διὰ τοῦ ἀπὸ 31.1.55 ἐγγράφου της πρὸς τὸν Γ. Γραμματέα τοῦ Ε.Ο.Τ. γράφει ἐπὶ λέξει: «Ἡ Ἕνωσις Ξενοδόχων Ρόδου πληροφορηθεῖσα ὅτι ἐκχωροῦνται πρὸς ἐκμετάλλευσιν εἰς τὴν Ε.Τ.Ε.Α ὅλα τὰ κρατικὰ ξενοδοχεῖα Δωδεκανήσου, εὑρίσκει ἀπολύτως σύμφωνον τὴν Ἕνωσιν πρὸς τὴν ἄποψιν ταύτην, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ Τράπεζα διαθέτουσα ὅλα τὰ ὑλικὰ μέσα θὰ φροντίσῃ διὰ τὴν καλὴν καὶ ἀρτίαν καθ’ ὅλα λειτουργίαν τῶν Ξενοδοχείων καὶ τὴν εὐρυτέραν διαφήμισιν τῆς Ρόδου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν προσέλευσιν ξένης πελατείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ συμβάλῃ κατὰ πολὺ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐν γένει ἐνίσχυσιν τοῦ δωδεκανησιακοῦ τουρισμοῦ». Τὰ Τουριστικὰ Γραφεῖα Ρόδου, διὰ τοῦ ἀπὸ 2.2.55 ἐγγράφου των πρὸς τὸ Γ. Γρ. τοῦ Ε.Ο.Τ. γράφουν τὰ ἑξῆς: «Τὰ κάτωθι Τουριστικὰ Γραφεῖα, πληροφορηθέντα μετ’ εὐχαριστήσεως τὴν μελετωμένην ἐκχώρησιν τῶν ἐνταῦθα τουριστικῶν ξενοδοχείων ἐκφράζομεν ὑμῖν τὴν ἀπόλυτον πεποίθησίν μας ὅτι ἡ ὡς ἄνω ἐκχώρησις θέλει ἀποβῆ πρὸς ὄφελος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῆς Νήσου μας». Κύριοι βουλευταί, ἐκ τῶν προεκτεθέντων προκύπτει σαφῶς ὅτι ἐζητήθη ἡ γνώμη τοῦ Δωδεκανησιακοῦ Ὀργανισμοῦ συμφώνως τῷ Ν. 2295)53 καὶ ὅτι ἐὰν ἔπειτα ἀπὸ τὴν οὐσιώδη βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς ὑπογραφησομένης συμβάσεως, ἐπιμένει ἀκόμη εἰς τὴν ἀντίθεσίν του πρὸς τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν αὕτη δὲν εἶναι δικαιολογημένη. Ἡ μεταμέλεια ἄλλωστε τοῦ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Δ.Σ. τοῦ Ὀργανισμοῦ Δημάρχου Ροδίων, εἶναι ἐνδεικτικὸν γεγονός. Ἐκτὸς ὅμως καὶ πέραν τούτου, αἱ ὀργανώσεις τοῦ ροδιακοῦ λαοῦ μὲ ἀνυπόκριτον χαρὰν ἀναμένουν τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι αὕτη θὰ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τοῦ τόπου. Κύριοι βουλευταί, καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον καὶ τελευταῖον σημεῖον τῶν ἐπικρίσεων, ὅτι δηλαδὴ οἱ ὅροι τῆς πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως εἶναι χαριστικοὶ διὰ τὴν Ε.Τ. Ε.Α. καὶ ἐπαχθεῖς διὰ τὸν Ὀργανισμὸν καὶ τὸ Δημόσιον. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ κρίνῃ τις ἀντικειμενικῶς τὸ ἐπαχθὲς ἢ μὴ τούτων, θὰ πρέπει νὰ κάμῃ μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὸ ὅλον τουριστικὸν πρόβλημα τῆς Ρόδου, τὰς δυσχερείας ποὺ ἀντιμετωπίσθησαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ θὰ ἐμφανισθοῦν καὶ εἰς τὸ μέλλον καὶ εἰς ὅσα διὰ μακρῶν ἐξέθεσα. Καὶ τότε ἐν ἐπιγνώσει τῶν δυσχερειῶν τούτων θὰ πεισθῇ ὅτι διὰ τὴν προσέλκυσιν εἰς Ρόδον ἑνὸς ἰσχυροῦ οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ, ὡς ἡ Ε.Τ.Ε.Α, ἐγγυωμένου ἀπολύτως τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς Νήσου μας τὰ παζαρέματα ὡς πρὸς τοὺς εἰδικοὺς ὅρους δὲν ἔχουν προέχουσαν θέσιν, ὡς θὰ εἶχον μὲ οἱονδήποτε ἄλλον ἀνάδοχον. Διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου πρέπει νὰ προβληθῇ καὶ προέχει εἶναι ὄχι τόσον τὶ ποσοστὸν ἐπὶ τῶν διανυκτερεύσεων θὰ πάρῃ ὡς ἀντάλλαγμα ὁ Ὀργανισμὸς Α.Π.Δ.Δ., καὶ ἐὰν θὰ πάρῃ 50 ἢ 100 χιλιάδας νέων δρχ. παρὰ πάνω ἢ παρακάτω. Ἔχει φυσικὰ καὶ τὸ ποσοστὸν τὴν σημασίαν του, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ προέχει περισσότερον, εἶναι ἡ τουριστικὴ ἀξιοποίησις τῆς Ρόδου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ προσελκυσθοῦν εἰς τὴν Νῆσον μας περισσότεροι ἢ κατὰ τὸ παρελθὸν παραθερισταὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι νὰ τονώσουν καὶ ἐνισχύσουν τὴν φθίνουσαν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Κύριοι συνάδελφοι, φρονῶ ὅτι ἐλάχιστοι ἐξ ὑμῶν ἀντιτίθενται εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀναθέσεως τῆς διαχειρίσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ τουριστικοῦ συγκροτήματος τῆς Ρόδου, εἰς μίαν σοβαρὰν καὶ οἰκονομικῶς ἰσχυρὰν Ἑταιρείαν ὡς ἡ Ε.Τ.Ε.Α., ὡς πρὸς τοὺς καθ’ ἕκαστα ὅρους τοὺς διαγραφομένους εἰς τὴν σύμβασιν, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διάφορος γνώμη, καὶ ἐπὶ ὡρισμένων ἐξ αὐτῶν ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἐπιφυλάξεις μας, τὰς ὁποίας θὰ διατυπώσωμεν εἰδικώτερον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐπειδὴ ὅμως τινες τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ἐφάπτονται τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιθυμῶ δι’ ὀλίγων νὰ ἀναπτύξω ὡρισμένα σημεῖα αὐτῶν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 συνιστῶ ὅπως ἐπιμηκυνθῇ ὁ προβλεπόμενος ὑπὸ τῆς συμβάσεως χρόνος λειτουργίας κέντρων τινῶν, ὡς λ.χ. τοῦ Ξενοδοχείου «Θέρμαι», τῶν πηγῶν Καλλιθέας καὶ τοῦ κέντρου «Ἕλλη». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, προτείνω ὅπως αὐξηθῇ τὸ ποσοστὸν χρησιμοποιήσεως ἐντοπίου προσωπικοῦ πέραν τοῦ 75%. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8, προτείνω ὅπως ἡ ἐπὶ δανείων χρηματοδότησις τῆς Ἑταιρείας «Ἀστὴρ» διὰ τὰς δαπάνας βελτιώσεως τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων περιορισθῇ μόνον εἰς τὴν Τράπεζαν χωρὶς ἐπιβάρυνσιν τοῦ Δημοσίου. Ἡ Ε.Τ.Ε.Α., δὲν στερεῖται ἀσφαλῶς κεφαλαίων διὰ νὰ χρηματοδοτήσῃ τὴν νέαν ἑταιρείαν «Ἀστὴρ» εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρίσταται ἀνάγκη λήψεως δανείου ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, 3–5 ἑκατομμυρίων νέων δρχ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 πρέπει τὸ σύνολον τοῦ παρεχομένου παρὰ τῆς Ἑταιρείας ἀνταλλάγματος διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐγκαταστάσεων νὰ περιέρχεται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Α.Π.Δ.Δ., ἄνευ κρατήσεως 5% διὰ τὴν πρώτην πενταετίαν καὶ 10% διὰ τὰ ἑπόμενα 15 ἔτη, ὑπὲρ τοῦ λ)σμοῦ, Δημοσίων Ἐπενδύσεων τομεὺς Τουρισμοῦ. Ὡς θὰ ἐκθέσω διεξοδικώτερον εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ Ὀργανισμὸς διὰ δαπάνας γενομένας ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεως ἐπὶ τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου, ὅτε αὗται ἀνῆκον κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ πρὶν ἢ περιέλθουν εἰς αὐτόν. Τὸ καταβληθησόμενον παρὰ τῆς ἑταιρείας ποσοστὸν 20%–25% ἐπὶ τοῦ ἰσοτίμου διανυκτερεύσεων ὑπῆρξεν ἀντικείμενον μακρῶν διαπραγματεύσεως, ὀφείλεται δὲ κυρίως εἰς τὴν ἐπιμονὴν τοῦ ὑπουργοῦ κ. Ράλλη ὁ καθορισμός του εἰς τὸ ἐπίπεδον τοῦτο. Πρὸς κατατοπισμὸν ὑμῶν ἀναφέρω ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀπὸ 1.10.53 ἕως 30.9.54 ἐπὶ συνόλου ἐσόδων τῶν Κρατικῶν ξενοδοχείων Ρόδου ἐκ δρχ. παλαιῶν 3.411. 695.40, τὸ ἰσότιμον τῶν διανυκτερεύσεων ἀνῆλθεν εἰς δρχ. 1.990.706.90, ἤτοι τὸ 58,35% τοῦ συνόλου τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων. Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι ὅτι μὲ τὴν μακρὰν ἀγόρευσίν μου, σᾶς κατεπόνησα, ἔκρινα ὅμως ἐπιβεβλημένον, πρὸς διαφώτισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ ἐκθέσω ἐφ’ ὑμᾶς ὠμὸν τὸ τουριστικὸν πρόβλημα τῆς Ρόδου, διότι δυστυχῶς καταβάλλεται μία ἀσύγγνωστος προσπάθεια διαβολῆς τῆς συμβάσεως καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα καὶ ἐκτὸς αὐτῆς τῆς συμβάσεως καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου καὶ ἐκτὸς αὐτῆς. Προσωπικῶς πιστεύω, ἀκραδάντως ὅτι ἐπεβάλλετο νὰ λήξῃ τὸ ταχύτερον ἡ περίοδος τῶν πειραματισμῶν καὶ τοῦ Κράτους—ξενοδόχου, ὡς συνέβαινεν μὲ τὸν Ε.Ο.Τ. εἰς τὴν Ρόδον, κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν. Διὰ τῆς συζητουμένης συμβάσεως ἀντιμετωπίζεται τὸ πρόβλημα τῆς τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Ρόδου κατὰ τρόπον ριζικὸν καὶ εὐοίωνον. Ἡ ἀνησυχία, ἡ ἀβεβαιότης περὶ τὸ μέλλον τῶν τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων τῆς Ρόδου καὶ τὸ ἀγωνιῶδες ἐρώτημα τὸ ὁποῖον κάθε ἄνοιξιν, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ἀπησχόλει τοὺς Ροδίους «Τί θὰ γίνῃ ἐφέτος μὲ τὰ Ξενοδοχεῖα;» τελειώνουν καὶ διὰ μίαν εἰκοσαετίαν ὁ τουρισμὸς τῆς Ρόδου παραδίδεται εἰς τὰ κατὰ τεκμήριον σήμερον καλύτερα δυνατὰ χέρια. Τὴν ἀβεβαιότητα διαδέχεται ἡ σταθερότης τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ξενοδοχείων διὰ εἴκοσι χρόνια ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ ἐφαρμόσῃ ἕν ὑγιὲς καὶ ὀρθολογιστικὸν πρόγραμμα ἀξιοποιήσεως τῆς Ρόδου, μακρὰν ἀπὸ τὰς κομματικὰς καὶ τοπικὰς πιέσεις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο πόθος τῶν Ροδίων, δηλαδὴ νὰ ἀναλάβῃ τὸν Τουρισμὸν τῆς Ρόδου ἕνας ἰσχυρὸς οἰκονομικὸς ὀργανισμός, μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, γίνεται πραγματικότης. Αἱ αἰτιάσεις τῶν ἐπικριτῶν τῆς Τραπέζης, ὅτι αὕτη ἐγκαθισταμένη εἰς τὴν Νῆσον μας ὡς τουριστικὸς ἐπιχειρηματίας, θὰ ὑψώσῃ τὸν τιμάριθμον καὶ θὰ ἀπωθήσῃ τὸν τουρισμόν, ὅτι δὲν θὰ μεριμνήσῃ εἰ μὴ μόνον διὰ τοὺς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τουρίστας, ὡς φορεῖς συναλλάγματος, καὶ ὅτι θὰ ἐπεκτείνῃ τοὺς πλοκάμους της εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ κόψῃ δουλειὰ καὶ ψωμί, εἰς ἐντοπίους ἐργάτας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐκ τῶν πραγμάτων θὰ ἀποδειχθοῦν ἐντελῶς ἀβάσιμοι, ἄν ὄχι κακόβουλοι καὶ ὑποβολιμιαῖαι. Διότι ὅπως τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δίδει ἐξετάσεις εἰς τὴν νεωστὶ ἀπελευθερωθεῖσαν Δωδεκάνησον καὶ τὴν περιβάλλει μὲ στοργὴν ἔτσι καὶ ἡ Ε.Τ.Ε.Α. ποὺ θὰ εἶναι ἡ μεγαλυτέρα Ἑλληνικὴ ἐπιχείρησις εἰς τὰς Νήσους μας, θὰ δίδῃ συνεχῶς ἐξετάσεις εἰς τὰ ὄμματα τῶν συμπατριωτῶν μου καὶ τῶν ξένων ποὺ θὰ προσέρχωνται εἰς τὰ πολυπαθῆ νησιά μας. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν μὲ τὸν ἡμικρατικόν της χαρακτῆρα καὶ ὡς ἐκ τῆς πλειοψηφίας τῶν μετοχῶν της εἰς εὐαγῆ Ἱδρύματα καὶ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου τῆς ὁποίας ἡ ἱστορία εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν ἱστορία τοῦ Ἔθνους θὰ λαμπρύνῃ διὰ τῆς δράσεώς της εἰς τὴν περιοχήν μας τὸν ἐθνωφελῆ βίον της, καὶ θὰ ἀνταποκριθῇ πλήρως εἰς τὰς προσδοκίας ἡμῶν καὶ τῶν συμπατριωτῶν μου. Εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι ἡ παρουσία της εἰς τὴν Νῆσον μας θὰ ἀποβῇ ὄχι μόνον ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς Ρόδου καὶ τῆς Δωδεκανήσου ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἔθνους γενικώτερον. Μὲ αὐτὴν τὴν ἐνδόμυχον πεποίθησιν ὅτι καλύτεραι ἡμέραι ἀνατέλλουν διὰ τὸν τουρισμὸν καὶ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς Ρόδου, δηλῶ ἀνεπιφυλάκτως ὅτι θὰ ὑπερψηφίσω τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὡς ἕνα ἀκρογωνιαῖον λίθον τῆς τουριστικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§442ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§443Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἡ ὥρα, κ. Πρόεδρε, εἶναι τρίτη πρωϊνὴ καὶ θὰ παρεκάλουν, ἐὰν εἶσθε καὶ ὑμεῖς σύμφωνος, νὰ δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον εἰς αʹ συζήτησιν, κατὰ τὴν βʹ δὲ συζήτησιν αὐτοῦ νὰ ὁμιλήσουν οἱ κ.κ. Ζαννῆς καὶ Ζορμπᾶς ἐπεκτεινόμενοι κατ’ ἀνοχὴν καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ τὸ ἑξῆς σημεῖον. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀσμένως δεχόμεθα τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον. Εἰς τὸ σχέδιον τοῦτο ὑπάρχει ἓν σημεῖον τὸ ὁποῖον ὅλως ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ προσέξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς. Ἀφορᾷ τοῦτο τὴν δανειοδότησιν τῆς Τραπέζης ὑπὸ τοῦ Κράτους εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ Τράπεζα δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τοιοῦτον σημεῖον διότι ἤδη αἱ καταθέσεις συνεχῶς αὐξάνονται καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔχῃ τὰ ἀναγκαῖα πρὸς τοῦτο χρήματα, νομίζω δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περιέρχεται τοιαύτη διάταξις εἰς τὸν νόμον, διότι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ὑπάρχει εὐχέρεια, νὰ καταφύγῃ ἡ Τράπεζα εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ νὰ δοθῇ τὸ δάνειον. Μὲ τὴν παρατήρησιν ταύτην ἤθελα νὰ βοηθήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ ἀσφαλῶς πιστεύω καὶ ὁ κ. Ἡλιάσκος θὰ δεχθῇ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπὸ τὴν σύμβασιν.

§444ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον;

§445ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§446ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον εἰς αʹ συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεων περὶ ἀξιοποιήσεως τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου».

§447ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§448ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§449ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα, καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 3.05′ π. μ.)