1955.03.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64η

Τετάρτη 23 Μαρτίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλοτε εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμω τὴν αὐτὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπαναλάβω καὶ σήμερον. Ὅταν γίνεται ἰδιαιτέρα διαλογικὴ συζήτησις, ὅπως φέρ’ εἰπεῖν συνέβη χθὲς τὸ βράδυ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ΤΑΕ, παρουσιάζεται ἐκ τῶν ὑστέρων τὸ ἄτοπον, αἱ μὲν διακοπαὶ τῶν ὑπουργῶν νὰ καταχωροῦνται ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, αἱ δὲ ἰδικαί μας, περιληπτικῶς καὶ κακῶς συντεταγμέναι. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι αἱ διακοπαὶ ἐμφανίζονται μικρότεραι τῶν ἀγορεύσεων. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι ἄτοπον καὶ ἐφ’ ὅσον καταχωροῦνται ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ αἱ διακοπαὶ τῶν ὑπουργῶν, θὰ πρέπει καὶ τὸ κείμενον τῶν ἰδικῶν μας διακοπῶν καὶ ἀγορεύσεων νὰ εἶναι ἐστενογραφημένον. Καὶ ἄλλοτε εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ τονίσω καὶ παρὰ ταῦτα δὲν ἔγινε τίποτε. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ διακοπαὶ νὰ εἶναι μικρότεραι τῶν ἀγορεύσεων.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικειμενικῶς ἐμφανίζεται τὸ ζήτημα ὅτι ἔχετε δίκαιον. Πρέπει νὰ γίνεται ἴση μεταχείρισις. Πάντως θὰ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε ὅτι δὲν ὀφείλεται τοῦτο εἰς εὔνοιάν τινα τοῦ Προεδρείου.

§5Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὄχι βεβαίως, κ. Πρόεδρε, δὲν ἀποδίδω καμμίαν μομφήν, κάμνω ἁπλῶς μίαν παρατήρησιν, διὰ νὰ μὴ παρατηρῆται αὐτὸ τὸ ἄτοπον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ φροντίσω νὰ μὴ ὑπάρξῃ διάφορος μεταχείρισις. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν, κατόπιν παρατηρήσεων τοῦ ὑφυπουργοῦ Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καὶ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Παπαγιάννη. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§7Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνιτῶν Καθαριότητος Δήμου Θεσσαλονίκης, ζητούσης καθορισμὸν τοῦ 60οῦ ἔτους ὡς ὁρίου ἡλικίας ἐξόδου ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, χορήγησιν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων Τ.Ε.Β.Ε., ζητούσης αὔξησιν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν της, ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν, ὑπαγωγὴν αὐτῶν εἰς τὰς προστατευτικὰς διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινοπραξίας Φορτηγῶν Αὐτοκινήτων Γαλατᾶ–Τροιζηνίας, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν πλημμελῆ χάραξιν καὶ κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Γαλατᾶ–Ἑρμιονίδος μὲ κλίσεις ἐπικινδύνους καὶ ἀνόδους ἀδικαιολογήτους καὶ ζητούσης ἐπιδιόρθωσιν τῆς χαράξεως τῆς ἐν λόγῳ ὁδοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Τζατζάνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Φωτορεπόρτερ Ἀθηνῶν, ζητούσης ἀπαλλαγὴν τῶν μελῶν της ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς τήρησιν φορολογικῶν βιβλίων, κατάταξιν αὐτῶν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν πωλούντων ἀγαθὰ καὶ λῆψιν διαφόρων μέτρων εἰδικῆς μεταχειρίσεως αὐτῶν, οἵτινες διὰ τοῦ φακοῦ των προσφέρουν τόσας ὑπηρεσίας εἰς τὸν τύπον καὶ τὴν ἀδάπανον διαφήμισιν τοῦ Κράτους εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Πειραιῶς, ζητούντων μετάθεσιν τῆς στάσεως τῶν λεωφορείων αὐτοκινήτων τῆς ἐξυπηρετούσης τὸ Νεκροταφεῖον Ἀναστάσεως, εἰς τὸν πρὸ τοῦ Νεκροταφείου χῶρον, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐπισκεπτομένων αὐτό. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ. κ. Γ. Τζατζάνης καὶ Α. Βουλόδημος καὶ Λεβαδείας κ. Λ. Κουτσοπέταλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἐργοστασιαρχῶν τορνευτικῆς ξύλου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰσαγωγῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἑτοίμων ξυλίνων ἐξαρτημάτων κλωστοϋφαντουργίας καὶ ζητούσης ἀνάκλησιν αὐτῶν καὶ ἀπαγορεύσεων εἰσαγωγῆς τοιούτων ἐξαρτημάτων εἰς τὸ μέλλον, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφάμιλλος κατασκευή των παρὰ τῶν ἐργοστασίων τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Γ. Κακαγιάννης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐμπορικῶν Ὀργανώσεων Θεσσαλίας, ζητουσῶν ἄμεσον ἐπανάληψιν πιστοδοτήσεως τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Κόσμου Θεσσαλίας παρὰ τῶν Τραπεζῶν, διευρυνομένων τῶν ὁρίων ταύτης, αὔξησιν τοῦ κεφαλαίου χρηματοδοτήσεως καὶ παράτασιν τῆς προθεσμίας διὰ τὴν προεξόφλησιν τῶν μέχρι ποσοῦ 25.000 δραχμῶν γραμματίων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Καλαμῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ ἐκτελωνιστῶν καὶ ζητούντων υἱοθέτησιν τῶν ἀπόψεων τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐκτελωνιστῶν Ἑλλάδος. Οἱ βουλευταὶ Ὀλυμπίας κ. κ. Α. Τσιρώνης καὶ Π. Τριαντόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀρηνοφυγαλείας, ζητούσης νομιμοποίησιν τῶν μέχρι σήμερον γενομένων ἀναφυτεύσεων σταφιδαμπέλων καὶ χορήγησιν ἀδείας ἐπαναφυτεύσεως τῶν ἐκτάσεων τῶν ἐκριζωθεισῶν ἀναγκαστικῶς κατὰ τὴν κατοχήν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Γ. Κακαγιάννης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐργατοϋπαλλήλων Ὀργανισμοῦ Ὑδρεύσεως καὶ Ἠλεκτροφωτισμοῦ Λαρίσης (Ο.Υ.Η.Λ.), ζητοῦντος τὴν νομοθετικὴν διασφάλισιν τῆς θέσεώς των ὡς ὑπαλλήλων τοῦ Ο.Υ.Η.Λ. ἐν ὄψει ἀναλήψεως τοῦ Ἠλεκτροφωτισμοῦ ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. Ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Ν. Σταθόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων ἐμπόρων κατοίκων Τριπόλεως ζητούντων αὔξησιν τῶν καταβαλλομένων συντάξεων παρὰ τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἐμπόρων. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Καλυβίων–Ἀγρινίου, ζητοῦντος ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς ὀρύζης ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, συγκέντρωσιν παρὰ τοῦ Κράτους τῶν πλεονασμάτων τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς εἰς τὴν τιμὴν τῶν 4.50 δραχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ διάθεσιν αὐτῆς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως ἢ δι’ ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χίου, ζητοῦντος μείωσιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν μικροεπιτηδευματιῶν, χορήγησιν βιοτεχνικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν δανείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ναυπακτίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κ. Πάνου, Α. Καρακώστα, Καλιρρόης Πετροτζόγλη καὶ Βασιλικῆς Ἀνδρεοπούλου, ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας Αἰτωλ)νίας, ζητούντων μονιμοποίησιν αὐτῶν καὶ ἔνταξίν των εἰς ἀνάλογον πρὸς τὰ ἔτη τῆς Δημοσίας ὑπηρεσίας των βαθμόν. Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Ν. Μήτρου, καταθέτει ἀναφορὰν ἀποφοίτων καὶ σπουδαστῶν τῶν Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν Βόλου ζητούντων πλήρη ἰσοτιμίαν τῶν Ὑπομηχανικῶν τῶν ἐξελθόντων ἐκ τῶν ἐπαρχιακῶν σχολῶν καὶ τῶν ἤδη φοιτούντων εἰς αὐτὰς πρὸς τοὺς Ὑπομηχανικοὺς τῶν Σχολῶν Ἀθηνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ἀντωνίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης ζητοῦντος συμπλήρωσιν τῶν ἑδρῶν τοῦ ἐλλιπῶς λειτουργοῦντος Πρωτοδικείου Καρδίτσης, τῶν Εἰρηνοδικείων Σοφάδων, Πετρίλου καὶ Ρεντίνης καὶ τοποθέτησιν γραμματέων εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα Νευροπόλεως, Παλαμᾶ καὶ Ρεντίνης. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Προσωπικοῦ Φωταερίου Πειραιῶς, ζητούσης ὑπαγωγὴν τῶν μελῶν της εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ἀποζημίωσιν τῶν ἀπολυομένων ἐργατῶν βάσει τοῦ νόμου 2112, ὑποχρέωσιν τῆς ἑταιρείας νὰ ἐφαρμόσῃ ἐσωτερικὸν κανονισμὸν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ν. Πετρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἀναπήρων Πολέμου 1940–45 Ἀμάχου Πληθυσμοῦ ζητούσης χορήγησιν καὶ εἰς τὰ μέλη της τῶν 75% τῆς ἑκάστοτε ἀντιστοιχούσης συντάξεως εἰς τοὺς ἀναπήρους ὁπλίτας πολέμου, ἐπέκτασιν τῶν προστατευτικῶν μέτρων τῶν ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰς τοὺς ἀναπήρους ἐκ τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ κλπ. Ὁ Πρόεδρος Ἰδιοκτητῶν Ἀκινήτων Λαρίσης ζητεῖ ἐφαρμογὴν διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος κατὰ τῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματιῶν τῶν ἐκβιαστικῶς ἀπειλούντων κλείσιμον διαρκείας τῶν καταστημάτων των, ἄρσιν ἐνοικιοστασιακῆς προστασίας αὐτῶν κλπ. Ὁ Γεωργοκτηματικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Ναούσης ζητεῖ χορήγησιν μεσοπροθέσμων δανείων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐκ τοῦ παγετοῦ καταστροφῶν τῶν ὀπωρώνων, ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως τῶν πάσης φύσεως χρεῶν τῶν παραγωγῶν χορήγησιν λιπασμάτων καὶ φαρμάκων κλπ. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Συλλόγου Κρητῶν «Ἡ Κνωσὸς» διαμαρτύρεται διὰ τὴν δίωξιν τῶν ἔργων τοῦ λογοτέχνου Νικ. Καζαντζάκη καὶ ζητεῖ μὴ ἀπαγόρευσιν κυκλοφορίας αὐτῶν καὶ ἀποφυγὴν πάσης πνευματικῆς κυρώσεως ἐκ μέρους τῆς ἐκκλησίας. Ὁ Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Μήλου, ζητεῖ διορισμὸν νέων γεωπόνων καὶ βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως αὐτῶν, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Τερψιθέας–Λαρίσης, ζητεῖ ἄμεσον προαγωγὴν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τῆς Κοινότητός του, εἰς ὃ φοιτοῦν 160 μαθηταὶ εἰς τετρατάξιον τοιοῦτον. Τὰ Σωματεῖα Καπνεργατῶν, Καπνοβιομηχανίας, Ἀμυλοζακχάρου, Κλινομεταλλουργῶν καὶ λοιπαὶ ὀργανώσεις Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης ζητοῦν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελωνιστῶν καὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἄστρους–Κυνουρίας, ζητεῖ τὴν μεταφορὰν τῶν Δημοσίων Ἀρχῶν ἐκ τῆς Κοινότητος Παραλίας Ἄστρους εἰς τὴν Κοινότητα Ἄστρους, πρὸς καλλιτέραν ἐξυπηρέτησιν τοῦ πληθυσμοῦ 15 Κοινοτήτων τῆς περιφερείας. Ὁ Σύνδεσμος Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν Θεσσαλίας, ζητεῖ ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας» καὶ προνομιακὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν ἀσφαλιστικῶν Ταμείων τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν. Ὁ κ. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Ι.Κ.Α. Νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ζαννῆς, Π. Πινάτσης, Ε. Κοθρῆς, Κ. Μουρατίδης, Α. Βουλόδημος, Ν. Ζορμπᾶς, Ε. Μπακλατζῆς, Π. Ντεντιδάκης, Ι. Ὀρφανός, Σ. Μπίρης, καὶ Γ. Τσαντήρης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τοῦ τρόπου μεταθέσεως διδασκαλισσῶν καὶ νηπιαγωγῶν, συζύγων ἐκπαιδευτικῶν, ὑπηρετούντων εἰς τὴν τέως Διοίκησιν Πρωτευούσης καὶ πόλιν Θεσσαλονίκης» Ἡ ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως περὶ ἀξιοποιήσεως τουριστικῶν ἐγκαταστάσεων Ρόδου» καὶ 2) «περὶ κέντρου διακοπῶν καὶ παραθερισμοῦ ἀλλοδαπῶν ἐν Ἑλλάδι». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Οἰκονομίδης, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἔξαρχος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικητικῶν μεταβολῶν ὁμόρων Νομῶν καὶ Ἐπαρχιῶν».

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀναγράφονται αἱ ἐρωτήσεις καὶ ἀναφοραὶ αἱ ἀπευθυνόμεναι πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Συγκοινωνιῶν, Γεωργίας καὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημ. Ἔργων μοῦ ἐτηλεφώνησεν, ὅτι εἶναι ἀπησχολημένος καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ παραστῇ. Οἱ ἄλλοι δύο Ὑπουργοὶ ἔχουν λάβει γνῶσιν, ὅτι συζητοῦνται αἱ πρὸς αὐτοὺς ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις καὶ θὰ ἔδει νὰ παρίστανται.

§9Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ σοβαρωτέρα ἀπασχόλησις τῶν ὑπουργῶν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ Βουλή. Δέν ἐπιτρέπεται νὰ λέγουν, ὅτι εἶναι ἀπησχολημένοι, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ συζητηθοῦν ἐν τῇ Βουλῇ αἱ πρὸς αὐτοὺς ἀπευθυνόμεναι ἐρωτήσεις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐγγράφονται ἐρωτήσεις καὶ ἀναφοραὶ ἀφορῶσαι τρεῖς συνήθως ὑπουργούς, ὥστε καὶ ἂν δὲν δύνανται νὰ παραστοῦν ὅλοι, νὰ παρίσταται εἷς τοὐλάχιστον ἐκ τῶν τριῶν. Ἄλλωστε τὸ ἡμίωρον ἐξαντλεῖται μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πρὸς ἕνα ὑπουργὸν ἀπευθυνομένων ἐρωτήσεων καὶ δὴ τῶν ἐγγεγραμμένων πρώτων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, αἱ πρὸς τὸν ὁποῖον ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις εἶναι ἀναγεγραμμέναι πρῶται, ὅπως μοῦ ἐτηλεφώνησε, λόγῳ ἀπροόπτου κωλύματος, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ παραστῇ ἀπόψε, δὲν παρίστανται δὲ καὶ οἱ ἕτεροι κ.κ. ὑπουργοί, ἐρωτῶ τὸ Σῶμα, ἐὰν θέλῃ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§11Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν, κ. Πρόεδρε, δι’ ὀλίγα λεπτὰ τὴν συνεδρίασιν, μέχρις ὅτου προσέλθουν οἱ ἕτεροι κ. κ. ὑπουργοί.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, διὰ σήμερον τοὐλάχιστον, νὰ γίνω διερμηνεὺς τῶν ἐν λόγῳ παραπόνων τοῦ Σώματος, πρὸς τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας;

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948– 49, 1949–50, 1950–51, 1951–52 καὶ 1952–53, δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου».

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948– 49, 1949–50, 1950–51, 1951–52 καὶ 1952–53, δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3.3.1955 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐγκρίνεται ἡ μέχρι τέλους Ἰουνίου 1955 ἀτελὴς ταχυδρόμησις συνήθων ἐπιστολῶν ἐσωτερικοῦ κατατιθεμένων εἰς ταχυδρομικὰ γραφεῖα τῶν σεισμοπλήκτων Νήσων».

§17Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργός, φρονῶ, ὅτι ἀποδέχεται τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἔχω τὴν ἐξουσιοδότησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3.3.1955 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐγκρίνεται ἡ μέχρι τέλους Ἰουνίου 1955 ἀτελὴς ταχυδρόμησις συνήθων ἐπιστολῶν ἐσωτερικοῦ κατατιθεμένων εἰς ταχυδρομικὰ γραφεῖα τῶν σεισμοπλήκτων Νήσων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 2312)1953». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Α. Λιάκος ἔχει τὸν λόγον.

§21Α. ΛΙΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς εἰσηγητὴς προτείνω τὴν ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου καθ’ ὅσον εἶναι ἐντελῶς ὑπηρεσιακόν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§23Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὅταν πρὸ ἔτους καὶ πλέον ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον «περὶ ραδιοφωνίας» ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξῃ ὡρισμένας διατάξεις του, διότι ὑπῆρχε φόβος, τὸ ἵδρυμα τῆς ραδιοφωνίας, ἀπὸ ἐθνικὸν ποὺ ἔπρεπε νὰ εἶναι, νὰ μεταβληθῇ εἰς κομματικόν. Τὰ γεγονότα μᾶς ἐδικαίωσαν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστέψῃ κανεὶς ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι σήμερον τὸ ραδιόφωνον ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν ἐθνικὸν προορισμόν του καὶ γενικώτερον, εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Συνεχῶς χρησιμοποιεῖται κυρίως δι’ ἐπιθέσεις κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου, ἔχω ὡρισμένας παρατηρήσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἰδιαιτέρως τῆς πλειοψηφίας. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Διὰ τοῦ ἰσχύοντος μέχρι σήμερον νόμου, προεβλέπετο προληπτικὸς ἔλεγχος, ἀσκούμενος ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, καταργεῖται ὁ προληπτικὸς οὗτος ἔλεγχος. Δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο περιττὸς ὁ ἔλεγχος οὗτος, προκειμένου περὶ δαπανῶν ὀργανισμοῦ αὐτοδιοικουμένου. Καὶ ἄλλοτε ἐτόνισα τὰς ἀδυναμίας τῶν ὀργανισμῶν παρ’ ἡμῖν καὶ ἐζήτησα τὸν περιορισμὸν των καὶ τὴν ἐνδελεοτέραν παρακολούθησιν καὶ τοῦ ἐλέγχου των ὑπὸ τοῦ Κράτους. Οἱ ὀργανισμοὶ εὑρίσκονται εἰσέτι εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς ἐξελίξεώς των καὶ δὲν πρέπει νὰ τοὺς ἀποδεσμεύσωμεν ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, μέχρις ὅτου ἀνδρωθοῦν, καταστοῦν ἱκανοὶ καὶ ἀποδείξουν, ὅτι δύνανται νὰ αὐτοδιοικοῦνται ἄνευ ἀνωμαλιῶν. Διὰ τοῦτο, λοιπόν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος τῆς διαχειρίσεως ὡς μέχρι τοῦδε. Τὸ νομοσχέδιον περιλαμβάνει μίαν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ κατανομῆς τῶν ποσοστῶν ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων τῶν συνδρομῶν τοῦ Ε.Ι.Ρ., γενομένων διὰ τῶν ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων. Ἀπόφασιν δικαίαν καὶ ὀρθὴν, καὶ ἡ ὁποία ὀρθῶς εἰσάγεται, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ ὅτι, ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δὲν ἐξετελέσθη μέχρι τοῦδε καὶ ὀφείλει νὰ παρέμβῃ διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ. Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 18 αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὰς ἐντάξεις καὶ τοὺς διορισμοὺς τοῦ προσωπικοῦ, χρειάζονται πολλὴν προσοχὴν καὶ μελέτην. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν, ἐπειδὴ ἡ τροποποίησις τῶν διατάξεων αὐτῶν ἐκ τῶν ἐνόντων εἶναι δύσκολος, νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διότι πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ γίνουν ἀδικίαι, καθ’ ὅσον δίδονται μεγάλαι ἐξουσίαι εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντήν. Καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοί, δὲν εἶναι ὥριμοι νὰ ἀσκήσουν διοίκησιν, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, νὰ προσέξῃ καὶ νὰ ἀσκήσῃ τὴν δέουσαν ἐποπτείαν, ὥστε νὰ ἐκτελεσθοῦν αἱ διατάξεις αὗται, κατὰ τρόπον δίκαιον, ἀντικειμενικὸν καὶ νὰ γίνῃ ἡ ἔνταξις τῶν ὑπαλλήλων κατὰ τρόπον ὀρθόν. Διότι αὐτό, τὸ ὁποῖον, λέγω, δὲν εἶναι ὑπερβολή. Ὑπάρχει ἐδῶ διάταξις, εἰς τὴν ὁποίαν λέγετε, ὅτι ἡ ἔνταξις τῶν ὑπαλλήλων, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν τυπικὰ προσόντα, θὰ γίνῃ ἀναλόγως τῆς οὐσιαστικῆς ἀποδόσεως αὐτῶν. Αὐτὸ παίρνει πολὺ νερό. Ἡ κρίσις περὶ τῆς οὐσιαστικῆς ἀποδόσεως ἑνὸς ὑπαλλήλου, γνωρίζετε ὅτι πρέπει νὰ ζυγισθῇ μὲ κρίσιν δικαστικοῦ μεγάλης ἀνωτερότητος. Δι’ αὐτό, ἐφ’ ὅσον περιλαμβάνει τὴν διάταξιν αὐτὴν, τὸ νομοσχέδιον, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ προσέξῃ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ παρακολουθήσῃ βῆμα πρὸς βῆμα, διότι εἶναι ἄδικον νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὡρισμένοι ὑπάλληλοι καὶ νὰ ἀδικηθοῦν ἕτεροι. Εἰς τὸ ἄρθρον 10, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δίδει μίαν ἔγκρισιν δαπανῶν ἀναδρομικὴν καὶ λέγει ὅτι: «Πᾶσαι αἱ μέχρι σήμερον ἐκδοθεῖσαι....... (ἀναγινώσκει) ...... ... πλὴν τῆς ὑποβολῆς τῶν κεκανονισμένων δικαιολογητικῶν». Θέτω ὑπὸ τὴν ἔμφρονα κρίσιν σας, τὴν διάταξιν αὐτήν. Θὰ ἦτο δυνατόν, αἱ ἐνταλθεῖσαι μέχρι τοῦδε δαπάναι, νὰ εἶναι σύμφωνοι μὲ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα. Τώρα ἔρχεται ὁ νόμος αὐτός, καὶ δίδει μίαν ἀναδρομικὴν ἔγκρισιν. Θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, τί ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ ἐπαφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν, ἂν θὰ ἐγκρίνετε τὴν διάταξιν αὐτὴν ἢ ὄχι. Αὐτὰς τὰς γενικὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, διότι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἕνα ὀργανισμὸν εὐπαθῆ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς καθημερινὴν ἐπαφὴν μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ θὰ παρακαλέσω, διότι ἀλλάζουν οἱ καιροί, ἀλλάζουν αἱ καταστάσεις, ἀλλάζουν τὰ πάντα εἰς τὸν τόπον αὐτόν, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ καθιερώσῃ μίαν παγίαν ἀρχήν, τὸ ραδιόφωνον νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Ἔθνος, ὅπως αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τῆς χώρας. Νὰ εἶναι ἀντικειμενικὸν, νὰ μὴ κάμνῃ ἐπιθέσεις ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἐὰν σήμερον ἠμπορῇ μία Κυβέρνησις νὰ κρατήσῃ τὸ ραδιόφωνον εἰς μίαν εὐπρέπειαν ἄλφα, ἄλλη Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀφήσῃ νὰ ἐκτραπῇ, καὶ τότε ποῦ πᾶμε; Δὲν εἶναι δὲ συμφέρον ἀπὸ ἐθνικῆς πλευρᾶς, ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον νὰ ἐκπέμπωνται ἐπιθέσεις τῆς μιᾶς μερίδος κατὰ τῆς ἄλλης.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§25Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις, ὡς ἔχω καθῆκον, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται παρ’ ἡμῶν, ἀφορᾷ τροποποίησιν τοῦ νόμου 2312)53, νόμου, τὸν ὁποῖον ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε εἰσηγήθη ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὁποίου λεπτομερῶς ἀνέπτυξα τὰς ἀπόψεις μου, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ραδιοφωνίας, καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, κ. συνάδελφοι, ὅσοι εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ παρακολουθήσετε ὅλην τὴν συζήτησιν τότε, κατεφέρθημεν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι κατήργει τὴν αὐτοτέλειαν τοῦ ἱδρύματος ἀφ’ ἑνός, καὶ διότι περιελάμβανεν ἀντισυνταγματικὰς διατάξεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον παρεδίδετο εἰς τὴν ἀνεξέλεγκτον διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ φυσικὰ τοῦ προϊσταμένου ὑπουργοῦ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Ὁ λόγος, μὲ τὸν ὁποῖον, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, ἐδικαιολόγησε τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατέστη νόμος, ὁ 2312, ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο, ὅτι ἐπεθύμει νὰ ἐπιβάλῃ τάξιν εἰς τὸ ἵδρυμα καὶ ἰδίως νὰ πραγματοποιήσῃ οἰκονομίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν, διότι ἰσχυρίζετο, ὅτι ὑπῆρχε πληθώρα ὑπαλλήλων, καὶ τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων καὶ ἀπεσκόπει εἰς τὴν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν, οἰκονομικωτέραν διαχείρισιν τοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας. Κύριοι βουλευταί, ὁ σημερινὸς νόμος, ὁ τροποποιῶν, δὲν μεταβάλλει οὐσιαστικῶς τὸν νόμον ἐκεῖνον, υἱοθετῶν τὰς βασικὰς αὐτοῦ διατάξεις, περιλαμβάνει μόνον τροποποίησιν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι καὶ τότε κατηγορήθησαν, διατάξεων, αἱ ὁποῖαι θὰ διευκολύνουν καὶ τὸν σημερινὸν ὑπουργὸν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς αὐτῆς πολιτικῆς ἀπέναντι τοῦ ἱδρύματος καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν σκοπῶν του καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζητημάτων τοῦ προσωπικοῦ. Καὶ τότε, κ. συνάδελφοι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος νόμος ἐζήτει τὴν τροποποίησιν τοῦ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἡμῶν ψηφισθέντος νόμου 1755) 51, ἀντετάξαμεν ὅτι ὑπῆρχεν ἤδη ἐν ἐφαρμογῇ Κανονισμὸς τοῦ προσωπικοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐγκριθῆ ἀπὸ τὸ ΑΣΔΥ, εἶχεν ἐπίσης ἐγκριθῆ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας Κανονισμός, ὁ ὁποῖος εἶχε συνταχθῆ ἀπὸ τὸν τότε Πρόεδρον τοῦ Ἱδρύματος κ. Στασινόπουλον, Σύμβουλον τῆς Ἐπικρατείας, ὁ ὁποῖος Κανονισμὸς προέβλεπε τὴν ἔνταξιν τοῦ προσωπικοῦ ἐντὸς προθεσμίας τριῶν μηνῶν. Εἶχεν ἤδη ἀρχίσει ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπαναλαμβάνω, καὶ εἶχε συσταθῆ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπεφάσιζεν ἐπὶ τῆς ἐντάξεως τῶν ὑπολοίπων κατωτέρων ὑπαλλήλων. Τὸν Κανονισμὸν τοῦτον, ἓν ἀδιάβλητον δημιούργημα, δὲν ἐπετρέπετο ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἰσχυρίζετο, ὅτι ἐπιθυμεῖ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν τοῦ Ἱδρύματος καὶ τακτοποίησιν ἐπὶ ἀδιαβλήτου βάσεως τῆς θέσεως τοῦ προσωπικοῦ, δὲν ἐπετρέπετο, λέγω, νὰ τὸν τροποποιήσῃ καὶ νὰ τὸν καταργήσῃ. Δυστυχῶς, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις μας, ὁ νόμος ἐψηφίσθη. Φαίνεται, ὅτι ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἦτο ὀρθὸς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἐπετυγχάνετο κάποια οἰκονομία καὶ κάποια καλυτέρα διαχείρισις τοῦ Ἱδρύματος. Σήμερον, κ. συνάδελφοι, μετὰ πάροδον δύο περίπου ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ὄχι μόνον δὲν ἐπραγματοποιήθη ἡ οἰκονομία, τὴν ὁποίαν τότε, ὡς δικαιολογίαν τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ ἐπρότεινεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἔχομεν αὔξησιν τῶν δαπανῶν, μεγαλύτερον ἀριθμὸν ὑπαλλήλων καὶ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν μίαν διασπάθισιν, κατὰ τὴν γνώμην μας, —ἐὰν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι μας — τῶν ἐσόδων, τοῦ Ἱδρύματος, τὰ ὁποῖα ἔσοδα ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι κατὰ πολὺ ηὐξημένα, διότι καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν συνδρομητῶν ηὐξήθη καὶ ἄλλοι πόροι διὰ τὸ Ἵδρυμα ἐδημιουργήθησαν, δέν εὑρίσκονται εἰς τοιοῦτον εὐχάριστον σημεῖον νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς δαπάνας κατὰ τρόπον εὐχερῆ, ὅπως ἐπιβάλλεται, ἀλλὰ ἐὰν εἶναι ἀκριβεῖς, ἐπαναλαμβάνω, αἱ πληροφορίαι μας, τὸ Ἵδρυμα ἀναγκάζεται νὰ ζητῇ προκαταβολὰς ἀπὸ τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς δαπάνας καὶ τὰς ὑποχρεώσεις του. Βεβαίως, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς φέρῃ ἕνα γενικὸν νόμον, ἢ νόμον εὐρυτέρου περιεχομένου, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ραδιοφωνίας καὶ νὰ ἀπασχολήσω καὶ πάλιν τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον ἤδη διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ προηγουμένου νόμου ἀπεφάνθη ἡ πλειοψηφία τοῦ Σώματος, ὅτι ἐγκρίνει τὴν τακτικὴν αὐτήν. Εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν πόσον ἀσυνεπὴς ὑπῆρξεν ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ εἰς τὸ θέμα αὐτό. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐπραγματοποιήθησαν οἰκονομίαι, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων ηὐξήθη, διότι τὸ ἵδρυμα δὲν ἔχει ἀνταποκριθῆ, ὅπως τοὐλάχιστον ὅλοι ἠλπίζαμεν, εἰς τὰς προσδοκίας μας, καὶ εἰς τὰς προσδοκίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διετυπώθησαν κατὰ τὴν τότε συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Διὰ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου παρατείνονται, ἐπαναλαμβάνω, αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ αὐξήσῃ τὸ προσωπικόν, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, ποὺ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ αὐξήσῃ καὶ ὁ προκάτοχος. Δηλαδή, οἱ 25 συνεργάται, οἱ ὁποῖοι ἐντὸς μιᾶς τριμηνίας ἔπρεπε τότε ἀνεξελέγκτως νὰ προσληφθοῦν πάλιν, ἔχουν τὸ δικαίωμα διὰ δευτέραν φορὰν νὰ προσληφθοῦν ἐκ νέου ἀπὸ τὸν νέον ὑπουργὸν καὶ ἡ προθεσμία τῆς ἀνεξελέγκτου προσλήψεως, ἀντὶ 3 μηνῶν εἶναι τώρα ἐπὶ ἓν ἔτος, ἐπὶ ἓν ἔτος θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ προσλαμβάνῃ τὸ προσωπικὸν αὐτό. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐπίσης ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας δίδει τὸ δικαίωμα τῆς ἀπολύσεως ὑπαλλήλων ἀνεξελέγκτως εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ἱδρύματος καὶ μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποία θὰ διενεργηθοῦν αἱ νέαι ἐντάξεις. Κύριοι, ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δηλώσωμεν, ὅτι τὰς ἀδικίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν καὶ πραγματοποιοῦνται καὶ διὰ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου εἰς βάρος τῶν ὑπαλλήλων, ἐὰν μᾶς δοθῇ κάποτε ἡ εὐκαιρία, θὰ τὰς ἐπανορθώσωμεν. Θὰ ἠθέλαμεν ὅμως, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς δηλώσῃ, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην, καὶ νὰ καταθέσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων ν’ ἀποδεικνύεται ἡ κίνησις τοῦ προσωπικοῦ καὶ τοῦ διοικητικοῦ καὶ τοῦ προσωπικοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον προσλαμβάνεται ὑπὸ τὸν τύπον τῶν συνεργατῶν τοῦ προγράμματος. Διότι ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἰς τὴν τάξιν τῶν συνεργατῶν τοῦ προγράμματος προσλαμβάνονται ἀνεξελέγκτως καὶ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη χρησιμοποιήσεως δεκάδων ὑπαλλήλων νέων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι μὲν τύποις ὑπάλληλοι, εἶναι ὅμως ἀπὸ ἀπόψεως μισθολογικῆς ὑπάλληλοι, διότι πληρώνονται κανονικῶς ἀπὸ τὸ ταμεῖον εἰς βάρος τοῦ ἱδρύματος καὶ ἀνελλιπῶς εἰσπράττουν τοὺς μισθούς των. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει λοιπόν, ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ θεωροῦνται ὑπάλληλοι. Μᾶς ἐδιαφέρει ἐὰν ἐπιβαρύνουν ἢ ὄχι τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἱδρύματος. Θὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίσθη ὁ νόμος 2300 μέχρι σήμερον τί προσωπικὸν προσελήφθη, τί προσωπικὸν ἀπελύθη. Διότι ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, εἰς τὸ ἵδρυμα ὑπηρετοῦν περὶ τοὺς 1.100 ὑπάλληλοι τακτικοί. Καὶ ἡ κατηγορία αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, κατὰ πληροφορίας ἀναβιβάζεται εἰς 1.400 περίπου. Δὲν γνωρίζομεν ἂν αὐτὴ ἡ πληροφορία εἶναι ἀκριβής. Αὐτὸ πρέπει νὰ μᾶς τὸ βεβαιώσῃ ὁ κ. ὑπουργός. Πάντως, ἡ Κυβέρνησις ὑπόσχεται ὅτι προέβη εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, διότι διεπίστωσε τὴν ὕπαρξιν ὑπερβολικοῦ ἀριθμοῦ προσωπικοῦ. Σήμερον, μετὰ 2 ἔτη διεπιστώθη ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ καὶ ἓν σοβαρὸν ποσοστὸν πέραν τοῦ προσωπικοῦ, εἶναι καὶ αἱ προϋποθέσεις εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνεξέλεγκον, διότι ἡ αὔξησις φαίνεται ἀπὸ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα διατίθενται διὰ τὸ πρόγραμμα, τὰ ὁποῖα σήμερον εἶναι πολὺ μεγαλύτερα, ἀπὸ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα διετίθεντο πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου 2112. Ἤθελα, κύριοι συνάδελφοι, νὰ παρατηρήσω ὅτι θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τὸ τριετὲς διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διεκυβέρνησε τὴν χώραν ἀλλὰ κυρίως κατὰ τὸ 2ετὲς διάστημα, ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου 2319 νὰ ἔχῃ τακτοποιήσει ἤδη το θέμα τοῦ προσωπικοῦ. Δὲν εἶναι νοητὸν, μετὰ 2 ἔτη ἀπὸ τῆς ψηφίσεως ἑνὸς νόμου δι’ ἵδρυμα τοιαύτης σημασίας, ὅπως εἶναι τὸ Ἵδρυμα τῆς Ραδιοφωνίας, νὰ μὴ ἔχῃ καταστῆ δυνατὴ ἡ τακτοποίησις τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἱδρύματος καὶ νὰ ἀναγκάζεται ὁ ὑπουργὸς νὰ καταθέτῃ νέον νόμον, διὰ νέας παρατάσεις, μὲ νέα δικαιώματα, διὰ διορισμοὺς νέων ὑπαλλήλων ἀνεξελέγκτως καὶ ἄνευ τηρήσεως τῶν διατάξεων τῶν ἰσχυουσῶν σχετικῶς μὲ τὸν διορισμὸν τῶν ὑπαλλήλων. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἤθελα νὰ εἴπω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπιφυλάσσομαι διὰ ὡρισμένας τροπολογίας εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§27Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἤθελα νὰ κάμω μίαν καὶ μόνην παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖται ἡ προληπτικὸς ἔλεγχος. Ἔχω τὴν γνώμην καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος ὄχι μόνον θὰ πρέπει νὰ καταργῆται ἀπὸ τοὺς Ὀργανισμούς, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς Ὀργανισμοὺς τῶν Νομ. Προσ. Δημοσίου Δικαίου ὅπου δὲν ὑπάρχει ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος τοῦ Κράτους, νὰ ἐπιβληθῇ. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ κάμῃ μίαν ἔρευναν, νὰ ἐλέγξῃ ποῖα κονδύλια ἀπέρριψεν ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι καὶ ἂν δέν ὑπάρχῃ εἰς τὸν Ὀργανισμόν, θὰ ἔπρεπε διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπιβληθῇ ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος. Ἐκεῖ, εἰς τὸν προληπτικὸν ἔλεγχον, θὰ ἴδῃ ποία σπατάλη ἐγένετο. Νομίζω, λοιπόν, κ. ὑπουργέ, ὅτι ὀρθότατον εἶναι ὄχι νὰ μὴ καταργήσητε τὸν προληπτικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν, ὅπου δὲν ὑπάρχει.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μοὶ ὑπεβλήθη ἡ κατωτέρω πρότασις: «Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ παρακαλοῦμεν ὅπως τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 νομοσχέδιον τῆς σημερινῆς ἡμερησίας διατάξεως «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2312)1953», ψηφισθῇ κατὰ τὴν κανονικὴν διαδικασίαν εἰς δύο ἀναγνώσεις. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Κ. Μητσοτάκης, Μ. Σκουλᾶς, Κ. Μαρῆς, Α. Πασσάδης, Π. Πολυχρονίδης, Λ. Κουτσοπέταλος, Π. Ντεντιδάκης, Ι. Ὀρφανός, Σ. Μπίρης, Δ. Παπασταύρου, Ἐμμ. Κοθρῆς, Π. Λυκουρέζος, Α. Βουλόδημος, Λ. Κίκας, Λ. Βαμπούλης, Γ. Τσαντήρης, Ι. Ζίγδης, Γ. Γρηγορίου, Θ. Χαβίνης, Γ. Πιπρακογιώργης, Π. Σιφναῖος κλπ. Οἱ ὑπογράφοντες βουλευταὶ ὑπερβαίνουν τοὺς 20. Συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ἄρθρον 57, παρ. 10, ἡ ὁποία λέγει: «Ἐπιτρέπεται ἐξαιρετικῶς εἰς μίαν μόνον κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ...... ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγεννήθη ἀντίρρησις ἐκ μέρους 20 βουλευτῶν ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως μέχρι τοῦ τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως». Ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος εἶναι σαφής, συνεπῶς ἡ ψήφισις τοῦ ἐν λόγῳ σχεδίου νόμου θ’ ἀκολουθήσῃ τακτικὴν διαδικασίαν, εἰς δύο ἀναγνώσεις. Ἐπίσης, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβον μίαν ἐπιστολὴν τοῦ προεδρεύοντος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἰταλικῶν Ἐπανορθώσεων, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει).

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΕΠΙ ΤΩΝ ΙΤΑΛΙΚΩΝ ΕΠΑΝΟΡΘΩΣΕΩΝ

Πρὸς τὸν ἐξοχώτατον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Ἐπειδὴ ἤρξατο ἡ σύνταξις, παρὰ τοῦ ὑποφαινομένου, ὡς εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας τῆς γενικῆς πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν σας εἰσηγήσεως, ἥτις καὶ κατὰ τμήματα ἔχει ἤδη παραδοθῆ, κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον καὶ ἐπειδὴ δὲν προβλέπεται ὅτι μέχρι τέλους Μαρτίου θὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς καθ’ ὅσον ἀπαιτεῖται εἰσέτι ἡ κατάθεσις τῆς γενικῆς εἰσηγήσεως τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας κ. Λουλακάκη καὶ ἡ λῆψις ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦμεν ὅπως χορηγηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τελευταία παράτασις τοῦ χρόνου λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς μέχρι τέλους Ἀπριλίου ἐ.ἔ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς

ΠΑΝ ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ

Προτείνω νὰ τῆς δώσωμεν μέχρι τέλους Μαΐου διότι τὸν Ἀπρίλιον, περιλαμβάνονται καὶ αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα. Συμφωνεῖ ἡ Βουλή;

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συνεπῶς, παρατείνεται ὁ χρόνος λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς ὡς ἄνω Ἐπιτροπῆς, μέχρι τέλους Μαΐου ἐ. ἔτους. Συνεχίζεται εἰς αʹ πλέον συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 2312)1953». Ὁ κ. Π. Σιφναῖος ἔχει τὸν λόγον.

§31Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον ἔφερε πρὸς ψήφισιν ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀφορῶν τὴν συμπλήρωσιν τοῦ νόμου 2312 τοῦ 1953 «περὶ ραδιοφωνίας» περιέχει δύο κατηγορίας διατάξεων. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι τὸ κύριον σῶμα του ἀποτελεῖται ἀπὸ διατάξεις συμπληρωματικὰς τοῦ νόμου ἐκείνου καὶ δὲν θὰ ἤμην ὁ ἐνδεδειγμένος νὰ προβάλλω ἀντιρρήσεις εἰς τὰς διατάξεις αὐτάς, διότι συνέπεσεν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου νὰ παρασκευασθοῦν ἐν σχεδίῳ αἱ συμπληρωματικαὶ αὐταὶ διατάξεις. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰς διατάξεις τὰς τροποποιητικὰς τοῦ νόμου 2312 θὰ ἤθελον νὰ κάμω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Ἡ κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰσήγαγε πρὸς ψήφισιν καὶ ἐπέτυχε τὴν ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ πρώτην φοράν, ἑνὸς καταστατικοῦ ραδιοφωνίας, διότι ἀφ’ ἧς ὑπάρχει ἡ ραδιοφωνία εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅλα τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα κατὰ καιροὺς ἔχουν ρυθμίσει τὰς τύχας της, ἦσαν ἢ συντακτικαὶ πράξεις, ἢ ἀναγκαστικοὶ νόμοι, ἢ διατάγματα, διὰ πρώτην δὲ φορὰν τὸ 1953 ἐψηφίσθη ὁ καταστατικὸς τῆς ραδιοφωνίας νόμος ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Διερωτῶμαι, λοιπόν, τὶ ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου ἐκείνου πρὸ δύο μόλις ἐτῶν καὶ ἑνὸς μόλις ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας ὥστε νὰ φέρεται σήμερον πρὸς ψήφισιν νέος νόμος ὑπὸ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως βασιζόμενος ὡς λέγει ἀορίστως ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις εἰς τὰ πορίσματα τῆς πείρας. Ἡ ἀοριστία τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ἡ ὁποία διὰ μιᾶς καὶ μόνον φράσεως, τῆς ἀρχικῆς, καλύπτει θεμελιώδεις καὶ οὐσιαστικὰς μεταβολὰς εἰς ὁλόκληρον τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως τοῦ Ἱδρύματος, μοῦ γεννᾷ ἀπορίας μὲ ὑποχρεώνει ν’ ἀναζητῶ ἐξηγήσεις. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν τὰς παρέχει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, οὐδεὶς δὲ ἐκτὸς τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ἐκ τῶν ἐπισήμων εἶναι διατεθειμένος νὰ τὰς παράσχῃ, διότι τὰς ἐζήτησα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς ἀναζητήσω καὶ νὰ τὰς ἀνεύρω ἐγώ. Αἱ διατάξεις αἱ τροποποιούμεναι, εἶναι κυρίως αἱ προβλεπόμεναι ἀπὸ τὰ ἄρθρα 2, 4, 5 εἰς τὸ νέον σχέδιον νόμου, εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 18 περὶ τῆς ὁποίας κυρίως ὡμίλησαν οἱ προλαλήσαντες καὶ αὐταὶ ἀφοροῦν τὴν διοίκησιν τοῦ Ἱδρύματος. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ σχεδίου νόμου μεταβάλλεται ἀρκετὰ οὐσιωδῶς, ἔν τινι μέτρῳ δὲ καὶ θεμελιωδῶς τὸ σύστημα διοικήσεως τοῦ Ἱδρύματος. Γίνεται πρῶτον μεταβολὴ εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Θὰ σᾶς φανῇ, ἴσως, ἐπουσιώδης ἡ τροποποίησις, ἐν πολλοῖς εἶναι ἀνεξήγητος. Θὰ ἴδητε ὅμως ὅτι ὅταν τὰ πολλὰ αὐτὰ ἀνεξήγητα συνδυασθοῦν, εὑρίσκεται εἰς τὸ τέλος κάποια ἀρχὴ ἐξηγήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω πολὺ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μοῦ συμπληρώσῃ. Θὰ σᾶς εἴπω μερικὰ σχετικῶς μὲ τοὺς μετέχοντας εἰς τὸ διοικητικὸν Συμβούλιον διὰ νὰ δώσω μίαν γενικὴν εἰκόνα τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον διέπει τὰς τροποποιήσεις. Εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ραδιοφωνίας μετέχει ὣς τώρα μεταξὺ τῶν ἄλλων «ἐξ ὀφίτσιο», ὁριζόμενος ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ εἷς ἐκπρόσωπος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ὁριζόμενος ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν κατόπιν ὑποδείξεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἡ γενικωτέρα αὐτὴ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τὸν ἐκπρόσωπον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, προσδιορίζεται εἰς τὸ πρόσωπον ἑνὸς ἀνωτέρου, ἢ ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ τῶν Διαβιβάσεων.

§32Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Λόγῳ εἰδικότητος.

§33Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Θὰ τὸ ἔλεγον καὶ ἐγώ. Συμβαίνει ὅμως τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον νὰ εἶναι 12μελές, μετέχουν δὲ εἰς αὐτὸ ὡς εἰδικοὶ περὶ τὰς τηλεπικοινωνίας καὶ ἠλεκτρολογίαν 3 τοὐλάχιστον, ἐπὶ πλέον δὲ ὁ σημερινὸς Γενικὸς Διευθυντὴς εἶναι ἀξιωματικὸς ἀνώτατος τῶν Διαβιβάσεων. Ἀφ’ ἑτέρου ὑφίσταται ἡ ραδιοφωνία τῶν ἐνόπλων δυνάμεων χωριστὰ ἀπὸ τὸ μονοπώλιον τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας. Εἶναι φανερὸν ὅτι εἶχε λόγους ὑπάρξεώς της ὡς αὐτοτελοῦς ραδιοφωνίας κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐπιχειρήσεων. Σήμερον ὅμως, ὁ λόγος ἔπαυσε νὰ ὑφίσταται, πρόκειται καθὼς γνωρίζω, νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ καθεστὼς τὸ πρὸ τοῦ ἀνταρτοπολέμου καὶ τοῦτο εἶναι ὀρθόν. Διὰ τῆς ὑπαγωγῆς τῆς ραδιοφωνίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων ἐκ νέου εἰς τὸ Ἵδρυμα τῆς Ραδιοφωνίας εἶναι φυσικὸν ὁ ἐκπρόσωπος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὅπως ἦτο καὶ πρὸ τοῦ 1946 νὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκφράζῃ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τὰς ἀπόψεις τοῦ σημαντικωτάτου αὐτοῦ εἰδικοῦ ἀκροατηρίου τὸ ὁποῖον ἀποτελοῦν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις. Κυρίως ὑπεύθυνος διὰ τὴν διαφώτισιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἶναι ὁ διευθυντὴς Τύπου τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ἢ ἀκόμη καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, διότι ὅπως ἴσως, ἠξεύρετε, κάποτε καὶ ὁ στρατηγὸς Κιτριλάκης ἐξεπροσώπει τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ραδιοφωνίας. Δὲν βλέπω διατὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐντοπίσωμεν τὴν ἐκλογὴν εἰς ἕνα ἀξιωματικὸν Διαβιβάσεων, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ὑπάρχει ὁ Γενικὸς Διευθυντής, ὁ ὁποῖος παρίσταται εἰς τὰς συνεδριάσεις, ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς Τηλεπικοινωνιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, ὁ καθηγητὴς τῆς ἠλεκτρολογίας τοῦ Πολυτεχνείου καὶ ἄλλος ἐπίσης τεχνικὸς εἰς τὸ Συμβούλιον αὐτό. Κατὰ σύμπτωσιν, ὁ σημερινὸς ἐκπρόσωπος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἶναι ἀξιωματικὸς τῶν Διαβιβάσεων καὶ εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων, μὲ τὸν ὁποῖον ἔχω καὶ προσωπικῶς συνεργασθῆ. Τὸ ὅτι ὅμως πρόκειται νὰ διαιωνισθῇ ἡ κατάστασις αὐτὴ ἀποτελεῖ δι’ ἐμέ, τὸ πρῶτον μικρὸν αἴνιγμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ σύνταξις τοῦ νέου σχεδίου νόμου. Τὸ ἀντιπαρέρχομαι προσωρινῶς καὶ προχωρῶ εἰς τὸ δεύτερον. «Ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 2312)53 καταργεῖται», λέγει τὸ σχέδιον. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ἱδρύματος, ὡρίζετο ἕως τώρα ἐπὶ διετῆ θητεία, καθ’ ὃν τρόπον προέβλεπεν ὁ νόμος. Εἰς τὸ μέσον ὅμως τῆς θητείας, ἐπήρχετο ἀνανέωσις τοῦ ἡμίσεος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὅπως συμβαίνει εἰς πλείστους ὅσους ὀργανισμοὺς δημοσίου ἢ ἰδιωτικοῦ δικαίου, διὰ νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ συνέχεια, προκειμένου μάλιστα δι’ ἕνα τόσον πολύπλοκον ὀργανισμόν, ὅπως εἶναι ἡ ραδιοφωνία, ὅπου ἀπαιτοῦνται καὶ εἰδικαὶ γνώσεις καὶ μεγάλη πεῖρα τῶν ζητημάτων. Τὸ δὲ Διοικητικὸν Συμβούλιον προσφέρει εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντήν, λέγω δὲ ἐν παρενθέσει, ἐπειδὴ διετέλεσα Γενικὸς Διευθυντής, συμπίπτει νὰ γνωρίζω τὰς ἀνάγκας τοῦ Ἱδρύματος, προσφέρει μεγίστας ὑπηρεσίας, ἀσχέτως τοῦ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ παρακολουθῇ καὶ τὴν διοίκησίν του, ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν ἐλέγχῃ. Ὅταν λοιπόν, διὰ πρώτην φορὰν εἰσέρχωνται 12 νέα πρόσωπα εἰς τὴν ραδιοφωνίαν, ὡς νὰ πίπτουν ἀπὸ τὰ σύννεφα, ἀγνοοῦντα τελείως τὰ μεγάλα προβλήματα, τὰ τεχνικά, τὰ οἰκονομικὰ τοῦ πολυπλόκου αὐτοῦ ὀργανισμοῦ καὶ τοῦ λίαν συγχρονισμένου, εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀπολύτῳ ἀδυναμίᾳ τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου νὰ βοηθήσουν τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν εἰς ὅ,τιδήποτε, μέχρις ὅτου παρέλθει τοὐλάχιστον, ἓν ἑξάμηνον. Δι’ αὐτὸ ἐθεσπίσθη ἀπὸ ὅλους τοὺς περὶ ραδιοφωνίας νόμους, ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐντεῦθεν, ἀπὸ τῆς καταστατικῆς πράξεως 54 καὶ ἐντεῦθεν, ἐγκαθιδρύθη πάντοτε τὸ σύστημα τῆς ἀνανεώσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὥστε τὸ ἥμισυ τῶν συμβούλων ποὺ παραμένει νὰ ἐνημερώνῃ τὸ ἄλλο ἥμισυ καὶ νὰ ἠμποροῦν οὕτω νὰ παρακολουθοῦν τὴν διοίκησιν. Αὐτὸ τὸ σύστημα καταργεῖται, τερματίζεται ἡ θητεία τῶν σημερινῶν μελῶν ὅταν ἐντὸς ὀλίγου συμπληρώσουν τὴν διετίαν καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ἀλλάζει διὰ μιᾶς ὁλόκληρον τὸ Συμβούλιον. Νέον αἴνιγμα, τὸ ὁποῖον χρῄζει καὶ αὐτὸ ἐξηγήσεως. Ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον. Παράγραφος 4. «Ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, διορίζεται ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου διὰ Β. Δ. προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ διετεῖ θητείᾳ». Καὶ συνεχίζει μὲ τὴν παράγραφον 5: «Ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου μεριμνᾷ περὶ τῶν ὑποθέσεων καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἱδρύματος. Καλεῖ εἰς συνεδρίαν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη καὶ ἀσκεῖ οἵαν καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν». Ἐδῶ ἔχομεν μία ριζικὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος. Ἕως τώρα, ἀπὸ καταβολῆς ραδιοφωνίας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐξελέγετο ὅπως συνήθως γίνεται κατὰ κανόνα εἰς τοὺς ὀργανισμούς, ἐξελέγετο ἀπὸ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ συνεδρίαν. Ἤδη διορίζεται διὰ Β. Δ., ἐγκαθισταμένης τρόπον τινά, συγχρόνως μιᾶς δυαρχίας Προέδρου τοῦ Δ. Σ. καὶ Γενικοῦ Διευθυντοῦ διότι προικίζεται ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ. Σ. μὲ τὰς αὐτὰς περίπου ἐξουσίας, μὲ τὰς ὁποίας ἔχει προικισθῆ καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντής, κυρίως δὲ μὲ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Καθεὶς ἀντιλαμβάνεται τί πρόκειται νὰ συμβῇ εἰς ἕνα ὀργανισμόν, τοῦ ὁποίου τὸ προσωπικὸν δὲν ἔχει σταθεροποιηθῆ, διότι ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του, ἐμεσολάβησαν πλεῖσται ὅσαι αἰτίαι, διὰ τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ὁμιλήσω μετ’ ὀλίγον, καὶ διὰ τὰς ὁποίας δὲν κατώρθωσε ποτὲ τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα STATUS, μίαν ὑπόστασιν νομικήν. Δημιουργοῦνται συνεπῶς, μέσα εἰς τὸ προσωπικόν, ἀνησυχίαι, πολὺ φυσικῶς, ἴσως καὶ ὁμάδες, ἴσως καὶ ἀντιδικίαι. Φαντάζεσθε τὶ θὰ γίνεται, ἐὰν ὁ ἕνας ἐκ τῶν δύο συναρχηγῶν τοῦ Ἱδρύματος λαμβάνει τὸ μέρος τῆς μιᾶς ὁμάδος καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς ἄλλης. Ἐὰν ὁ ἕνας ἐφαρμόζῃ ποινάς, πρὸς τὰς ὁποίας διαφωνεῖ ὁ ἄλλος. Καὶ ὁ μὲν ἀσκῶν τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, Γενικὸς Διευθυντὴς ἔχει ὑπεράνω αὐτοῦ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον διὰ νὰ τὸν ἐλέγξῃ, ὁ ἀσκῶν ὅμως τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν Πρόεδρος τοῦ Δ. Σ., ὁ ἴδιος εἶναι κριτὴς τοῦ ἑαυτοῦ του, διότι προεδρεύει τοῦ Δ. Σ., τὸ ὁποῖον μόνον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν ἐλέγξῃ. Ἀπὸ τὴν ἀναρχίαν αὐτήν, οὐδὲν τὸ καλὸν προμηνύεται διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἱδρύματος. Ὁμολογουμένως δέ, ἐπερχομένη ἡ τροποποίησις αὐτή, 2 μόλις ἔτη, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς ραδιοφωνίας ὑπὸ τῆς ἰδίας Κυβερνήσεως, ἀποτελεῖ ἕνα αἴνιγμα, ἕνα ἐπιπρόσθετον αἴνιγμα, τοῦ ὁποίου θὰ ζητήσω τὴν ἐξήγησιν. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ σχεδίου νόμου, φέρει μίαν νέαν οὐσιαστικωτάτην τροποποίησιν, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, θεμελιώδη, εἰς τὸ προηγούμενον καθεστώς. Ἐνθυμεῖσθε, ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἴχατε τὴν ἀτυχίαν ἢ τὴν τύχην νὰ παρίστασθε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅταν ὑπεστήριζα τὸ σχέδιον νόμου, τὸ μεταβληθὲν εἰς τὸν νόμον 2312, ἐνθυμεῖσθε ποία ὀξυτάτη συζήτησις ἐγένετο ἐπὶ τῆς μεταβολῆς ταύτης, τῆς ἐπενεχθείσης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸν θεσμὸν τοῦ Γεν. Διευθυντοῦ. Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ἱδρύματος ἀπὸ τῆς συντακτικῆς πράξεως 54 καὶ ἐντεῦθεν ἦτο μόνιμος ὑπάλληλος. Ἦτο ὅμως, μόνιμος κατ’ ὄνομα, διότι ἑκάστη μεταβολὴ καθεστῶτος, συμμετέβαλλε καὶ τὸν μόνιμον γενικὸν διευθυντὴν τοῦ Ἱδρύματος διὰ ποικίλλων πράξεων, αἵτινες ἥπτοντο ἢ ὄχι τῆς νομιμότητος. Δὲν ἠμπορῶ πάντως νὰ εἴπω ὅτι ἦσαν καὶ συντακτικῶς ἄρτιαι. Ὁ ἴδιος ἔχω διατελέσει μόνιμος γενικὸς διευθυντὴς τοῦ Ἱδρύματος, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀπολυθῶ καίτοι τότε διεφώνει πρὸς τὰς ἀπόψεις μου ἡ τότε Κυβέρνησις, ἠναγκάσθη δὲ τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ καταργήσῃ τὴν θέσιν τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ, νὰ ἱδρύσῃ νέον θεσμόν, τοῦ διευθύνοντος συμβούλου νὰ ἐμπλακῇ εἰς περιπετείας, μέχρις ὅτου ἐδέχθην ἐγὼ νὰ παραιτηθῶ τῆς θέσεώς μου. Μέχρι τότε ἐξηκολούθουν νὰ εἶμαι γεν. διευθυντής, διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶχεν ἀκυρώσει τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ. Ἔκτοτε ἦλθαν Κυβερνήσεις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, παρήλασαν πολλαὶ Κυβερνήσεις καὶ ἑκάστοτε ὁ μόνιμος διευθυντής, ἔπαυε νὰ εἶναι μόνιμος. Ἐνώπιον τῆς καταστάσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶχε τὴν εἰλικρίνειαν νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἴσως τὰ πολιτικὰ ἔθιμα δὲν ἦσαν ἀκόμη ὥριμα ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ συμβιβασθοῦν μὲ τὸν θεσμὸν τῆς μονιμότητος καὶ εἰσήγαγε τὴν μεταβολὴν τοῦ γεν. διευθυντοῦ εἰς ὑπάλληλον μετακλητὸν, ἀνεγνώρισε, δηλαδή, μία ντὲ φάκτο ὑπάρχουσαν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς ραδιοφωνίας κατάστασιν. Ἡ διάταξις αὐτὴ συνήντησε πολλὰς ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐδημιούργησε ζωηρὰν συζήτησιν, ὡς θὰ ἐνθυμοῦνται ὅσοι εὑρίσκοντο ἐδῶ. Ἤδη, ἀφοῦ παρῆλθε μόλις διετία, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, καὶ ἀντὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τουλάχιστον τὴν μονιμότητα, ἡ ὁποία θεωρητικῶς, ἔχει λόγον ὑπάρξεως, ὅπως θὰ ἠξεύρετε τὸ καταστικὸν τῆς ἰδικῆς μας ραδιοφωνίας, τὸ ἀρχικὸν, εἶναι ἀντίγραφον περίπου, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, τῶν καταστατικῶν ξένων ραδιοφωνιῶν καὶ ἰδίως τῆς Ἀγγλικῆς ραδιοφωνίας, ἡ Κυβέρνησις φεύγει ἀπὸ τὸ μετακλητὸν τοῦ γεν. διευθυντοῦ, δὲν προχωρεῖ εἰς τὴν μονιμότητα, ἀλλὰ ὁρίζει τὸν γεν. διευθυντὴν ἐπὶ διετῆ θητεία. Ἄλλο μυστήριον τὸ ὁποῖον καὶ αὑτὸ θὰ παρεκάλουν, νὰ μοῦ ἐξηγηθῇ.

§34Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δηλαδή, δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ μείνῃ ἕνα χρόνον.

§35Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ἐπρολάβατε μίαν ἀπόπειραν ἐξηγήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἔδιδα, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλο. Τέλος ὑπάρχει καὶ περαιτέρω μία σοβαρωτάτη μεταβολὴ εἰς τὸ σύστημα διοικήσεως. Εἶναι τὸ ἄρθρον 5, τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον καταργεῖ τὸ ἄρθρον 12 τοῦ νόμου 2312. Δηλαδή, οὔτε λίγο, οὔτε πολύ, καταργεῖ ἕναν ἀπὸ τοὺς βασικοὺς θεσμοὺς τοῦ Ἱδρύματος, τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον τοῦ προγράμματος. Διατί καταργεῖται τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον τοῦ προγράμματος; Ἐὰν μοῦ ἐλέγατε, ὅτι διὰ λόγους οἰκονομιῶν τὸ ἔκαμον, θὰ σᾶς ἔλεγον, ὅτι ὁσονδήποτε μεγάλη καὶ ἐὰν ἦτο ἡ δαπάνη δι’ αὐτό, κάθε ἄνθρωπος κηδόμενος τῆς ποιότητος τοῦ προγράμματος καὶ γνωρίζων καλὰ τὰ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον διαρθρώνονται τὰ προγράμματα καὶ ἐκτελοῦνται, θὰ ἔλεγα νὰ γίνῃ ἡ δαπάνη. Ἀλλὰ ἡ δαπάνη εἶναι τόσον ἀστεῖα, κ. συνάδελφοι, Πρόκειται περὶ 50 δραχμῶν κατὰ συνεδρίασιν, συνήρχετο δὲ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰδικῆς μου ὑπουργίας 1–2 φορὰς τὸν μῆνα. Ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι καίτοι διὰ πρώτην φορὰν ἔλαβε τέτοιαν ὤθησιν καὶ τοῦ ἐδίδετο τέτοιο βάρος, διὰ τῆς παρουσίας τοῦ ὑπουργοῦ, ἡ συμβολή του εἰς τὸ ἔργον τῆς διαρθρώσεως τοῦ προγράμματος, τῆς θεωρητικῆς, κριτικῆς, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐλέγχου τῆς ἐφαρμογῆς του καὶ τῆς ἐκτελέσεώς του, ἦτο τοιαύτη ὥστε, ἔπρεπε νὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια, διὰ νὰ ἐνισχυθῇ καὶ οὐχὶ νὰ καταργηθῇ, ὡς θεσμὸς τάχα περιττός. Αὐταὶ εἶναι αἱ διατάξεις, αἱ ἀφορῶσαι τὴν Διοίκησιν. Ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν διατάξεων, θὰ ἦτο ἀσφαλῶς ἐνδιαφέρον νὰ ἀνεζητοῦμεν μαζὶ τὴν ἐξήγησιν. Δὲν θέλω ὅμως νὰ προλάβω τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ τὴν ἀναμείνω καὶ ἐὰν τυχὸν δὲν συμπίπτει, μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχω κατὰ νοῦν, θὰ σᾶς προτείνω καὶ τὴν ἰδικήν μου. Ἀλλὰ ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸ σοβαρώτατον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, κ. Κοθρῆς. Πρόκειται περὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ σχεδίου νόμου. Τοῦτο, λέγει, ὅτι: «Ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος, τὸ Δ. Συμβούλιον, μετὰ πρότασιν τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ.........(ἀναγινώσκει).........». Κύριοι βουλευταί, ἕνας ἀπὸ τοὺς οὐσιώδεις λόγους, ὅπως ὑπέμνησεν ὁ προλαλήσας, τῆς τότε ἀντιδικίας μας μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἦτο ἡ κατάργησις τοῦ τότε ὑφισταμένου Κανονισμοῦ. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχε προκαλέσει κάποιον σάλον —ἴσως καὶ δικαίως— διότι ἀπεκάλεσα τὰς δυνάμεις τοῦ Κανονισμοῦ ἐκείνου, τότε γενομένας ἐντάξεις, ὡς γενομένας εἰς ὕποπτον περίοδον, μὴ ἐννοῶν κακόν τι διὰ τῆς λέξεως αὐτῆς, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐννοῶν, ὅτι ἔγιναν εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν. Κατηργήθη ὁ ὀργανισμὸς ἐκεῖνος, ὁ πολυτελής, διὰ νὰ ἐπέλθουν οἰκονομίαι... Διότι, ὅπως ἐνθυμεῖσθε διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς 29 Νοεμβρίου 1952, μόλις δηλαδὴ εἴχομεν ἀναλάβει τὴν Κυβέρνησιν, ἐτέθη ὁριστικῶς τέρμα εἰς τοὺς διορισμούς. Ὑπῆρξεν ἀπαρχὴ περισυλλογῆς καὶ οἰκονομιῶν. Καὶ μὲ τὸ πνεῦμα αὐτό μοῦ ἐδόθη ἐντολὴ νὰ συντάξω τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ Ἱδρύματος. Αἱ θέσεις τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, τοῦ δημοσιευθέντος κατόπιν τῆς ἐπεξεργασίας του ἀπὸ τὸ ΑΣΔΥ καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, περὶ τὰ τέλη τοῦ 1953, αἱ θέσεις, αἱ ὀργανικαὶ ἀνήρχοντο εἰς 730. Πέραν δὲ αὐτοῦ, εἶχε τὸ δικαίωμα ἡ Διοίκησις τοῦ Ἱδρύματος νὰ προσλάβῃ ἐπὶ συμβάσει, τὸ πολὺ 3 ἐτῶν, τοὺς συνεργάτας της, δυναμένους νὰ ἀνέλθουν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ 180. Ἤδη, σᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι σημαντικωτάτη μεταβολὴ ἐπέρχεται, ἀντιθέτως πρὸς τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε τὰς τότε ἐνεργείας μας καὶ κατέστησε δυστυχῶς ἀναγκαίαν τὴν ἀντιδικίαν μας πρὸς τὴν τότε Ἀντιπολίτευσιν, αἱ θέσεις αὐξάνονται, αἱ ὀργανικαί, διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὑπαινίσσεται τὸ ἄρθρον 18, ἀπὸ 730 εἰς 1108. Ἡ δὲ δαπάνη, ὡς ἐγὼ τὴν ὑπελόγισα, περίπου διπλασιάζεται, διότι δὲν ἀρκεῖ, ὅτι αἱ θέσεις αὐξάνονται καὶ 400 περίπου, αἱ ὀργανικαὶ ἐννοῶ, (διότι ἐν τῷ μεταξὺ εἶναι γεγονός, ὅτι αἱ θέσεις, πράγματι, ηὐξήθησαν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Κοθρῆς εἰς 1.400) ἀλλὰ καὶ οἱ βαθμοὶ συμφώνως μὲ τὸν κώδικα ὑπαλλήλων αὐξάνονται πρὸς τὰς ἄνω βαθμίδας, κατὰ τρόπον, ὥστε ἡ συνολικὴ δαπάνη νὰ αὐξάνῃ κατὰ 70%. Ἐπὶ πλέον, ὁ νέος ὑπὸ δημοσίευσιν ὀργανισμὸς τοῦ προσωπικοῦ, προβλέπει συμβάσεις ἀορίστου ἀριθμοῦ καὶ ἀορίστου διαρκείας. Καταργεῖ τὸν περιορισμὸν τῆς διαρκείας τῶν 3 ἐτῶν, τὸν ὁποῖον εἴχομεν θεσπίσει ἡμεῖς καθὼς καὶ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν 180 συμβατικῶν θέσεων. Τέλος δὲ περιέχει ὁ Κανονισμὸς ἀκροτελεύτιον διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ σᾶς διαβάσω, ἀπὸ τὸ ἀντίγραφον ποὺ εὑρίσκεται ἤδη πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Εἰς τὸ ἄρθρον 77, τοῦ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου Β. Διατάγματος «περὶ ἐγκρίσεως Κανονισμοῦ τοῦ Ε.Ι.Ρ. ............ (ἀναγινώσκει)..........». Δηλαδὴ ἐγγράφεται μυστικὸν κονδύλιον διὰ τὴν ραδιοφωνίαν. Ἐννοεῖται, ὅτι μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ καὶ τῶν δαπανῶν, καθ’ ὃν τρόπον ἀνέπτυξα πρὸ ὀλίγου, μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ περιορισμοῦ τῆς 3ετίας εἰς τὰς συμβάσεις καὶ μὲ τὴν ἀκροτελεύτιον αὐτὴν διάταξιν τῶν μυστικῶν κονδυλίων εἰς τὴν ραδιοφωνίαν, ἀνοίγεται ὁ δρόμος εἰς διαχείρισιν, ἡ ὁποία ὀλίγον θὰ ἀπέχῃ ἀπὸ ἄλλας, ποὺ περιέγραψε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Κοθρῆς, ὅταν ὡμίλησε περὶ σπαταλῶν.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τί νόημα ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν τὰ μυστικὰ κονδύλια εἰς τὴν ραδιοφωνίαν;

§37Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Δὲν ξεύρω, φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι αἱ μεταβολαὶ τῆς διοικήσεως, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα ἐν ἀρχῇ τῆς παρούσης ὁμιλίας μου, εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπουν, παρὰ νὰ διευκολύνουν τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς διαχειρίσεως τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ὅλου ὑπὸ δημοσίου ὀργανισμοῦ κονδυλίων. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ μὲ πρόθεσιν ἀντιπολιτευτικήν. Ἀνῆλθον ὡς ἐνδιαφερόμενος δι’ ἓν Ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ηὐτύχησα νὰ διευθύνω κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς λειτουργίας του, τὸ ὁποῖον ἐσημείωσε σημαντικὰς προόδους ἔκτοτε καὶ τὸ ὁποῖον —εἰλικρινῶς σᾶς λέγω— πονῶ, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρομαι ὡς εἷς ἐκ τῶν πρώτων κηδεμόνων του. Δὲν θὰ ἐπιθυμοῦσα, ἀπευθύνομαι κυρίως πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, νὰ δώσετε τὴν ψῆφον σας, ἄνευ σοβαρᾶς ἀπασαφηνίσεως, τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἔθιξα, εἰς ἕνα σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον καθ’ ἃς διατάξεις τροποποιεῖ, τὴν ὑφ’ ἡμῶν τῶν ἰδίων ψηφισθεῖσαν καταστατικὴν νομοθεσίαν, ἀνοίγει τὸν δρόμον — ὅπως πιστεύω — εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ Ἱδρύματος. Θὰ προσέθετον ὅμως, καὶ ἕνα ἄλλο, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀφορῶσα τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἱδρύματος κατάστασις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ. Ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ 1946 εἶναι ἔκτακτοι, ἀναμένοντες ἔνταξιν. Εἶναι ἔκτοτε 9 ἔτη. Εἴχομεν ἑτοιμάσει τὰ τῆς ἐντάξεως τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο τότε εἰς τὸν μέτριον ἀριθμὸν τῶν 270 ὑπαλλήλων. Βέβαια ἔκτοτε ἔλαβε τεραστίαν ἀνάπτυξιν ἡ ραδιοφωνία καὶ δικαιολογεῖται ὁ διπλασιασμὸς καὶ τριπλασιασμὸς τοῦ προσωπικοῦ αὐτῆς, ὄχι ὅμως ὁ ἑξαπλασιασμός. Δυστυχῶς ἡ ἐπελθοῦσα τότε μεταβολή, ὁ ἐξαναγκασμός μου εἰς ἀποχώρησιν, ἔθεσαν τέρμα εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τῆς ἐντάξεως. Ἔκτοτε καλλιεργεῖται μία ἀστάθεια εἰς τὴν ραδιοφωνίαν, μία ἐπαγγελματικοπολιτικολογικὴ ἀντιδικία μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἔλεγον, διότι τοῦτο θὰ ἦτο ἴσως ταπεινωτικὸν καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους. Ξεύρετε τὶ συμβαίνει ὅταν ἕνας ὑπάλληλος δὲν εἶναι βέβαιος διὰ τὴν θέσιν του; Καλεῖται νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας, χωρὶς νὰ τοῦ δίδεται ὡς ἀντάλλαγμα αὐτὸ τὸ STATU-TUM περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου. Ἔρχεται τώρα, μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ὀργανισμοῦ μας, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ζητεῖ ἄλλο ἕνα ἔτος προθεσμίαν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ σχεδίου νόμου αὐτοῦ διὰ νὰ ἐντάξῃ τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ προσωπικόν. Φοβοῦμαι, κύριοι, ὅτι θὰ ἤμην ἠναγκασμένος καὶ ἐγὼ — καὶ ἐὰν δὲν τὸ ἔκαμνον ἐγὼ φοβοῦμαι ὅτι θὰ τὸ ἔκαμνεν ἡ Ἀντιπολίτευσις — νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλεγον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καταδικάζων τὸν ὀργανισμὸν τῆς ραδιοφωνίας, τὸν παλαιόν, τὸν ὁποῖον κατηργήσαμεν. Φοβοῦμαι, ὅτι πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ συντασσομένου εἰς ὕποπτον περίοδον.

§38Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπειδή, κ. συνάδελφε, εἶσθε ἁρμόδιος εἰς τὸ θέμα, ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἐὰν πρόκειται νὰ προσληφθοῦν καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι, διότι ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς πρόκειται νὰ προσληφθοῦν καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι.

§39Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ἔχουν ἤδη προσληφθῆ. Ὑπηρετοῦν περὶ τοὺς 1.400.

§40Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτοὶ εἶναι ὅλοι εἰδικοί, τεχνικοί;

§41Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ἐκάματε καλὰ καὶ μοῦ τὸ ὑπενθυμίσατε. Ἡ μόνη κατηγορία τῶν ὑπαλλήλων, εἰς τὴν ὁποίαν οὐδεὶς νέος προστίθεται, εἶναι ἡ τῶν 237 ὑπηρετούντων τεχνικῶν, διότι ἐκεῖ χρειάζεται διαγωνισμός.

§42Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ γίνῃ διὰ διαγωνισμοῦ ἡ πρόσληψις;

§43Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Προκειμένου περὶ τῶν τεχνικῶν γίνεται διὰ διαγωνισμοῦ.

§44Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διὰ τοὺς τεχνικοὺς ἠμπορεῖ νὰ μὴ γίνῃ ἀλλὰ διὰ τοὺς γραφειάδες, κ. συνάδελφε, δὲν θὰ γίνῃ διαγωνισμός; Ἐδῶ θὰ ἐνταχθοῦν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ τοῦ ν. 751 δὲν ἔχουν ἐνταχθῆ ἀκόμη. Ὑπηρετοῦν 7 καὶ 10 χρόνια καὶ δὲν ἐνετάχθησαν, καὶ θὰ ἐνταχθοῦν αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ἔκτακτοι, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται ἔτσι;

§45Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Θὰ πρέπει νὰ κάμω τὴν ἑξῆς διαστολήν. Ὡμίλησα περὶ προσωπικοῦ, τοῦ ὁποίου ἐκκρεμεῖ ἡ θέσις ἀπὸ 15 ἐτῶν καὶ πλέον.

§46Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ μόνον διὰ τοὺς τεχνικούς.

§47Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὄχι μόνον τεχνικοὶ ἀλλὰ καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι. Ἀλλὰ ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ἁρμοδιώτερος νὰ σᾶς δώσῃ ἀπάντησιν ὁ κ. ὑπουργός. Ἐγὼ περιμένω μετὰ περιεργείας πολλῆς, τὰς ἐξηγήσεις του.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§49Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ τρομακτικὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα μοῦ ἀπεδόθησαν. Κατ’ ἀρχὴν ἔπρεπε νὰ φέρω τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διότι συμπληρώνει ὡρισμένας διατάξεις τῆς ραδιοφωνίας καὶ ἄνευ αὐτοῦ, δὲν ἠμποροῦσα νὰ προχωρήσω. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπρότεινα νὰ καταργηθῇ ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλου, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ὡς γνωρίζετε, αἱ δαπάναι τῆς ραδιοφωνίας ἔχουν καὶ τὰς δαπάνας τοῦ προγράμματος, αἱ ὁποῖαι δαπάναι, πρέπει νὰ ἐγκρίνωνται ταχέως λόγῳ τῆς φύσεώς των. Αἱ δαπάναι αὐταὶ ἀποστελλόμεναι εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἐβράδυνον νὰ ἐγκριθοῦν. Ἐγένετο ἡ δαπάνη καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ νομιμοποιηθῇ. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 10, ἐδάφιον 3, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καταργεῖται. Διὰ τροπολογίας, τὴν ὁποίαν δὲν ἀπεδέχθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν ὅμως παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε ὑμεῖς, ὁ ἔλεγχος αὐτὸς ἀντικαθίσταται δι’ ἑνὸς ἑτέρου. Διότι, λέγω εἰς τὴν τροπολογίαν μου, ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος ἀσκεῖται δι’ ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἢ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἀποσπωμένου εἰδικῶς, δι’ ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἠμποροῦμεν νὰ κάμνωμεν τὸν προληπτικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ καὶ νὰ γίνεται ὀρθῶς πρὶν γίνῃ ἡ δαπάνη καὶ ὄχι νὰ γίνεται ὁ προληπτικὸς ἔλεγχος, ὅταν ἡ ἀνάγκη τῆς δαπάνης ἔχῃ παρέλθει ἀπὸ πολλοῦ χρόνου.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἀποσπάσετε ἀνωτέρου βαθμοῦ ὑπάλληλον.

§51Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀποσπάσω τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, θὰ ἀποσπάσω ἕνα Πάρεδρον ἢ ἀναλόγου βαθμοῦ ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ κάμνῃ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν. Ἡ τροπολογία μου, αὐτή, ἀπερρίφθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, παρακαλῶ νὰ τὴν δεχθῆτε ὑμεῖς. Ἀπαντῶ εἰς τὰ περὶ προγράμματος λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Κοθρῆ. Φαίνεται, ὅτι ὁ κ. Κοθρῆς, ἀγνοεῖ τί ἐστὶ ραδιοφωνία. Ἡ ραδιοφωνία εἶναι ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον σκοπὸν ἔχει νὰ δίδῃ εἰς τὸ κοινὸν πρόγραμμα. Συνεπῶς, ἐκεῖ ὅπου θὰ πρέπει νὰ εἶναι μεγαλύτερα τὰ ἔξοδα, θὰ πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ προγράμματος. Ὅταν πάρετε ὅλα τὰ ραδιόφωνα τοῦ κόσμου, μηδὲ τοῦ Ἀγγλικοῦ ἐξαιρουμένου, θὰ ἴδετε, ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ προγράμματος ὑπερβαίνουν τὰ 40% τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν. Εἰς ἡμᾶς αἱ δαπάναι τοῦ προγράμματος φθάνουν 13–14%. Θὰ πρέπει αἱ δαπάναι τοῦ προγράμματος νὰ αὐξηθοῦν, διότι ηὐξήσαμεν τὰς ὥρας τῶν ἐκπομπῶν καὶ ἐβάλαμεν καὶ τὸ τρίτον πρόγραμμα. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν 1.500 ὑπάλληλοι καὶ νὰ δίδωμεν πρόγραμμα ἡμίσειας ὥρας, τότε μὴ δεχθῆτε τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τοῦ προγράμματος. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρόγραμμα ἄξιον λόγου, πρέπει νὰ δεχθῆτε, ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ προγράμματος πρέπει νὰ αὐξάνωνται ἡμέραν μὲ τὴν ἡμέραν μέχρις οὗ φθάσουν εἰς τὰ λογικὰ ὅρια. Συνάδελφος ἠναντιώθη κατὰ τῆς καταργήσεως τοῦ γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου προγράμματος. Νομίζω, ὅτι τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον προγράμματος, δὲν ἀπέδωκε, καὶ τοῦτο ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων. Ὅταν ὑπῆρχε τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον προγράμματος, ὑπῆρχεν ὁ σταθμὸς, ὁ πρῶτος, τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος, ὑπῆρχε τὸ δεύτερον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἤρχιζε τὴν 12 μεσημβρινὴν καὶ δὲν ὑπῆρχε τὸ τρίτον, ὑπῆρχον δὲ διαφημίσεις καὶ εἰς τὸν πρῶτον καὶ εἰς τὸν δεύτερον. Ἀπὸ τὴν ἡμέραν, ποὺ κατηργήθη τὸ περίφημον αὐτὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἀποκαλεῖ πανάκειαν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν υἱοθετῶ, ηὐξήθη τὸ δεύτερον πρόγραμμα κατὰ 4 ὥρας ἡμερησίως, καὶ προσετέθη τὸ τρίτον πρόγραμμα μὲ ἄλλας 4 ὥρας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ σημερινὸν πρόγραμμα, εἶναι πολὺ καλύτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε πρὸ δύο ἐτῶν. Συνεπῶς, τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον δὲν τὸ ἐπαναφέρω, διότι θὰ φθάσωμεν πάλιν εἰς τὰ ἴδια.

§52Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶχεν ἀποφασιστικὴν ἁρμοδιότητα τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον;

§53Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶχε γνωμοδοτικὴν ἁρμοδιότητα, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἀνθρώπους εἰδικοὺς εἰς τὴν μουσικὴν, ἦτο φυσικὸν νὰ ἐπιβάλλεται, λόγῳ τοῦ πολυαρίθμου του, εἰς τὸν ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος κατήρτιζε τὸ πρόγραμμα. Ἐκ τῆς πείρας, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀπεδείχθη ὅτι ὁ εἷς αὐτός, ἄνθρωπος, ἐκτελεῖ καλύτερον τὴν ἐργασίαν του ἀπὸ τοὺς τέσσαρας ἢ πέντε. Τώρα ἀπαντῶ εἰς τὰς ἐπὶ μέρους ἐπικρίσεις. Κατηγορήθην, ὅτι ἀλλάζω τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου τῆς ραδιοφωνίας, μὲ σκοπούς, τοὺς ὁποίους σεῖς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διΐδετε, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι σκοποί, εἶναι πάντως ἐγκληματικοί. Τοιαύτη ἐνέργεια, εἶναι ἡ ἐπιλογὴ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὸ Σῶμα τῶν Διαβιβάσεων. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον ἐγκληματικοὺς σκοπούς, θὰ εἶχον κάθε συμφέρον νὰ εὐρύνω τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιλογῆς μου. Ἀντὶ νὰ τὸ περιορίζω νὰ τὸ εὐρύνω, πολλῷ μᾶλλον, ὅταν σήμερον, ὑπάρχῃ σύμβουλος, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὸ Σῶμα τῶν Διαβιβάσεων. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω εἰς τὶ ὀφείλεται ἡ μομφή, τὴν ὁποίαν μοῦ ἀποδίδουν. Θέλω νὰ εἶναι σύμβουλος τῆς ραδιοφωνίας προερχόμενος ἀπὸ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, εἰδικός, καὶ ὄχι ἄλλης εἰδικότητος. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἐγκληματικός μου σκοπός (!) Σήμερον, ἄλλωστε, οὔτε κἂν ὑπηρετεῖ πυροβολητής, ὥστε νὰ ἀπομακρύνεται καὶ νὰ τοποθετῆται ἀξιωματικὸς προερχόμενος ἀπὸ τὰς διαβιβάσεις. Ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται μετὰ διετῆ θητείαν, νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ ἐτησία θητεία εἶναι ἀνεπαρκής, διότι δὲν προφθάνουν οἱ σύμβουλοι νὰ ἐνημερωθοῦν. Δι’ αὐτό, τὴν ἐτησίαν θητείαν τὴν ηὔξησα εἰς διετῆ. Παραλλήλως, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ θητεία τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ περιωρίσθη. Διότι ὅταν ἔγινεν ὁ νόμος τῆς ραδιοφωνίας, ἡ θητεία τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ἱδρύματος ἦτο ἀνάλογος πρὸς τὴν θητείαν τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ Τουρισμοῦ, ἥτις εἶναι τριετής. Ἤδη, ἐπαναλαμβάνω, διὰ τῆς τροπολογίας μου, τὴν περιορίζω εἰς δύο ἔτη. Ὁ διορισμὸς τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ. Ἄλλη ἐγκληματικὴ πρᾶξις. Μὰ εἶναι ἐγκληματικὴ πρᾶξις αὐτή; Ἀντὶ ὁ Πρόεδρος νὰ ἐκλέγηται ἀπὸ τὰ παρασκήνια, εὔλογον εἶναι νὰ τὸν ὁρίζῃ ὁ ὑπουργός. Δὲν βλέπω διατὶ εἶναι ἐγκληματικὴ πρᾶξις!! Πολλῷ δὲ μᾶλλον, διότι ὁ Πρόεδρος ὁ αἱρετὸς θὰ παραμείνῃ. Δὲν πρόκειται νὰ τὸν ἀλλάξω. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ τὸν διορίζῃ τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ραδιοφωνίας ὁ ὑπουργὸς καὶ νὰ μὴ ἀφίνῃ νὰ γίνεται ὅλη αὐτὴ ἡ παρασκηνιακὴ ἐνέργεια διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, μὲ κατηγόρησαν διὰ τὸ ἄρθρον 16. Δι’ αὐτοῦ δίδεται τὸ δικαίωμα, οἱ σκηνοθέται τοῦ Ἱδρύματος τῆς ραδιοφωνίας, νὰ ἔχουν καὶ ἄλλην θέσιν τῆς εἰδικότητός των. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐτέθη, τὰ ἔθεσα, εἰδικῶς, διὰ τὸν ἤδη ὑπηρετοῦντα σκηνοθέτην Σολωμὸν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄριστος ὑπάλληλος, ἔχει ἀπόδοσιν ἀρίστην, διότι ἡ ἐργασία του εἶναι λίαν ἱκανοποιητικὴ καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος κατέχει καὶ ἑτέραν θέσιν νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ εἶναι καὶ εἰς τὸ Ἵδρυμα τῆς ραδιοφωνίας, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην τῶν ὑπηρεσιῶν του. Τέλος διὰ τὰ μυστικὰ κονδύλια.

§54Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, μοῦ ἐπιτρέπετε; Τὸ σύστημα τῶν σκηνοθετῶν ὡς καὶ τῶν συνεργατῶν προγράμματος, ἐλειτούργει διὰ τῆς κατ’ ἀποκοπὴν ἀμοιβῆς, καὶ διὰ τῆς ἀναθέσεως εἰς ἕκαστον, ἀναλόγως τῆς εἰδικότητός του, ὡρισμένης σκηνοθετικῆς ἐνεργείας. Φοβοῦμαι, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἡ καθιέρωσις τῆς διατάξεως αὐτῆς, εὐνοεῖ ἢ μᾶλλον, καλύπτει μίαν εὔνοιαν πρὸς ἓν πρόσωπον, πρὸς ἕνα σκηνοθέτην καὶ ἐνδέχεται τοῦτο νὰ δημιουργήσῃ ζιζάνια, ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν μὲ τὸ Ἵδρυμα. Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐβεβαίου τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου πράγματος, καὶ ὅτι, ὁ νόμος ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι νόμος κανόνων γενικοῦ δικαίου καὶ ὄχι πρᾶγμα προσιδιάζον πρὸς τὴν φωτογραφικὴν τέχνην.

§55Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὁ νόμος, εἶναι νόμος, κ. συνάδελφε. Οὐδαμοῦ εἰς τὸ σχέδιον νόμου ἀναφέρεται τὶ περὶ μυστικοῦ κονδυλίου, καὶ ἀπορῶ, πόθεν, ὁ κ. συνάδελφος, ἔλαβεν ἀφορμήν. Ἐπειδὴ ὅμως ἀνεφέρθη, ὁ κ. συνάδελφος, ὀφείλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Δὲν ἐπερίμενα, ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον, νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπεν. Διότι καλῶς γνωρίζει, ὅτι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν ὑπουργός, ἔχει μυστικὰ κονδύλια καὶ καλῶς γνωρίζει, ὅτι μέρος αὐτῶν τὸ διέθεσε διὰ τὴν ραδιοφωνίαν κάποτε, διότι εἶχεν ἀνάγκην κάποτε, ἡ ραδιοφωνία, αὐτῶν τῶν μυστικῶν κονδυλίων. Καί, τέλος, δὲν ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀνθρώπων, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὐχαρίστως ἀπολύουν καὶ λέγουν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, «ζήτημα οἰκονομιῶν, σὲ κόβω καὶ πήγαινε ἔξω νὰ βγάλῃς τὸ ψωμί σου». Δι’ αὐτό, καὶ ηὔξησα τὰς ὀργανικὰς θέσεις τοῦ Ἱδρύματος. Ἐφ’ ὅσον τὸ Ἵδρυμα δὲν εἶναι παθητικόν, ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν αὔξησιν θέσεων 60–70–80 ὑπαλλήλων. Πολλῷ δὲ μᾶλλον, καθ’ ὅσον: Πρῶτον: Ἐνῷ πρὶν ἔλθω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ κατάργησις τῶν ραδιοσταθμῶν Βόλου, καὶ Πατρῶν, τοὺς Σταθμοὺς αὐτοὺς ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει πρόκειται νὰ καταργήσω. Δεύτερον: Ἀπὸ ἑξαμήνου ἔχουν προστεθῆ εἰς τὸ πρόγραμμα τρεῖς ἄλλοι Σταθμοὶ ἐπαρχιῶν, τῆς Ρόδου, Κομοτινῆς καὶ Χανίων. Οἱ σταθμοὶ αὐτοί, ἔπρεπε νὰ λειτουργήσουν μὲ προσωπικὸν καὶ δι’ αὐτό, πρέπει νὰ αὐξηθῇ. Τρίτον: Ὅσα εἴπατε περὶ τεχνικῆς ὀργανώσεως τοῦ Ἱδρύματος διὰ τοῦ σταθμοῦ τῶν 150 κιλοβάτ, ὁ ὁποῖος θὰ πρέπει νὰ ἀκούεται ἀπὸ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι ἀληθῆ. Ὁ Σταθμός, αὐτός, λειτουργεῖ ἀπὸ τριμήνου καὶ δὲν ἔγινεν οὐδεὶς λόγος περὶ τῆς λειτουργίας του διότι ἐντρεπόμεθα νὰ τὸ εἴπωμεν εἰς τὸν κόσμον, καθ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει καμμία σχεδὸν διαφορὰ τοῦ σταθμοῦ αὐτοῦ τῶν 150 κιλοβάτ, ἀπὸ τὸν σταθμὸν τῶν 50 κιλοβάτ. Συνεπῶς ὅλα τὰ περὶ τεχνικῆς ὀργανώσεως τοῦ Ἱδρύματος ραδιοφωνίας καὶ περὶ πλήρους ἐξελίξεως, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ψεύδη ποταπά. Διὰ νὰ λειτουργήσῃ πλήρως ἡ ραδιοφωνία, δὲν φθάνουν μόνον νὰ διατηρηθοῦν οἱ σταθμοὶ τοὺς ὁποίους ἤθελε νὰ λειτουργήσῃ ἀλλὰ χρειάζεται καὶ ἡ προσθήκη καὶ ἄλλων σταθμῶν. Διότι, ἐγώ, ὡς βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι τὸ ραδιόφωνον εἶναι κυρίως θέμα τῆς ἐπαρχίας, καὶ διὰ νὰ ἀκουσθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλοι ἐπαρχιακοὶ σταθμοὶ καὶ νὰ μὴ ἀπολυθοῦν ὑπάλληλοι. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως).

§56Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ ποταπὰ ψεύδη, τὰ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ.

§57Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διὰ τὸν σταθμὸν τῶν 150 κιλοβάτ, τὴν προμήθειαν αὐτοῦ τὴν ἔκαμεν ἄλλη καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ.

§58Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμία μου εἶναι νὰ μὴ ἀφήσω ἀναπάντητον τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὸ ἀφορῶν τοὺς ραδιοφωνικοὺς πομποὺς καὶ τοῦτο διότι ἡ Βουλή, καὶ τὸ Ἔθνος θὰ ἠμποροῦσαν νὰ μείνουν μὲ ἐντελῶς πεπλανημένας ἐντυπώσεις. Πρῶτον, ὁ τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς τῆς ραδιοφωνίας, εἶχεν ἤδη συμπληρωθῆ, κατὰ τὸ πλεῖστον, τὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν ἀνέλαβεν ὁ κ. συνάδελφος ὡς ὑπουργὸς, εἰς αὐτὸν δὲ ἀπέμεινεν ἡ δόξα καὶ ἡ τιμὴ νὰ ἐγκαινιάσῃ τοὺς σταθμούς, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Τσιγάντες καὶ ὁ διάδοχός του, κ. Ἀλεξιάδης, εἶχε προμηθεύσει καὶ κατασκευάσει. Δεύτερον ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔχει ἀσχοληθῆ ἴσως, ἐπαρκῶς μὲ τὰ τεχνικὰ ζητήματα τῆς ραδιοφωνίας, ἀλλὰ θὰ γνωρίζῃ ὅτι παρουσιάζει ὁμολογουμένως ἀπὸ ἀπόψεως μεταδόσεως τῶν κυμάτων, ἰδίως δὲ τῶν διὰ τοῦ ἐδάφους κυμάτων, ὅτι παρουσιάζει τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος τοιαύτας δυσχερείας σχεδὸν ἀνυπερβλήτους, ὥστε σταθμὸς οἱασδήποτε ἐντάσεως, κ. ὑπουργέ, καὶ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἔχει ἐξακριβωθῆ καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ξένους ἐμπειρογνώμονας, ὅτι οἱοσδήποτε σταθμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς Ἑλληνικὰς ἐπαρχίας, διότι τὸ ἔδαφος τὸ Ἑλληνικὸν κάμνει ἀπορροφήσεις ὀφειλομένας εἰς μεταλλεύματα διάφορα κλπ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὡμίλησε περὶ δημιουργίας καὶ ποταπῶν ψευδῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τοῦ ἀπαντήσω. Λοιπόν, προεβλήθη εἰς τὴν τεχνικὴν ὀργάνωσιν καὶ τὸν ἐξοπλισμὸν τῆς Ἑλληνικῆς ραδιοφωνίας ὄχι ἡ δημιουργία μικρῶν αὐτοτελῶν σταθμῶν ὅπως εἰς Ρόδον, Χανιά, Ἀλεξανδρούπολιν, ἀλλὰ ἡ σύνδεσις τοῦ κεντρικοῦ πομποῦ μὲ μικροὺς σταθμοὺς διὰ συστήματος ὑπερβραχέων κυμάτων, τὰς ὁποῖα θὰ ἀντικαθίστων τὰ καλώδια, οὕτως ὥστε ὁ σταθμὸς Ἀθηνῶν νὰ δύναται νὰ ἀναμεταδίδῃ τὸ πρόγραμμά του διὰ τῶν σταθμῶν ἐκείνων τῶν ἐπαρχιακῶν, ἀσχέτως τοῦ ἐὰν οἱ σταθμοὶ αὐτοὶ θὰ ἐξετέλουν καὶ πρόγραμμα τοπικόν, ποὺ θὰ ἦτο εὐκταῖον ὅταν ἀποκτηθοῦν τὰ μέσα νὰ τὸ ἐκτελοῦν. Ἀλλὰ κύριος προορισμὸς τῶν μικρῶν σταθμῶν ἦτο νὰ εἶναι σταθμοὶ ἀναμεταδόσεως συνδεόμενοι μὲ τὸν κεντρικὸν σταθμὸν τῶν Ἀθηνῶν διὰ ἀσυρμάτου συστήματος συγχρονισμένου. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς ὑπαινίσσεται ὅτι δὲν ἔγιναν καλῶς αἱ προμήθειαι ὄχι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου, βεβαίως, ἀλλά, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου...

§59Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα.

§60Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ καθίστατο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ὁ σταθμὸς τῆς Κερκύρας, ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς ἐβράδυνεν, ὄχι πάντοτε ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὁποῖος θὰ καλύπτῃ τὴν δυτικὴν καὶ βορειοδυτικὴν Ἑλλάδα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ συνδεθοῦν οἱ ἐπαρχιακοὶ σταθμοὶ διὰ τοῦ συστήματος ὑπερβραχέων μὲ τὸν σταθμὸν Ἀθηνῶν θὰ καλύπτεται ὁλόκληρος ἡ Ἐπικράτεια. Φυσικὰ παρουσιάζει τοιαύτας ἰδιοτυπίας τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος ὥστε νὰ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι γωνίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ μένουν ἀκάλυπτοι καὶ αὐτὸ τὸ λέγουν ὄχι μόνον οἱ Ἕλληνες τεχνικοί, ἀλλὰ καὶ ὁ τεχνικὸς διευθυντὴς τῆς Γαλλικῆς ραδιοφωνίας, οἱ Ἄγγλοι τεχνικοὶ καθὼς καὶ ὁ Ἀμερικανὸς διευθυντὴς τοῦ σταθμοῦ Θεσσαλονίκης τῆς Φωνῆς τῆς Ἀμερικῆς καὶ οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐδῶ καὶ ἐμελέτησαν τὴν κατάστασιν. Καὶ γνωρίζομεν ἤδη ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὅτι τὸ σύστημα τοῦ ἑνὸς κεντρικοῦ σταθμοῦ διὰ τῆς ἁπλῆς ἀκτινοβολίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψῃ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον.

§61Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀμερικανικὸς σταθμὸς τῆς Θεσσαλονίκης ἀκούγεται εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα;

§62Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Ὄχι, οὐδεὶς σταθμὸς ἀκούεται εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ὁ σταθμὸς τῆς Λαρίσης ἀκούεται εἰς τὴν Μυτιλήνην καὶ δὲν ἀκούεται τόσον καθαρὰ ὁ ἰσχυρότατος σταθμὸς τῆς Θεσσαλονίκης. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ προσωπικόν. Ἐδώσατε, κ. ὑπουργέ, τὴν ἐξήγησιν ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ ὀφείλεται ἐν μέρει εἰς τὴν ἀναγκαίαν ἐπάνδρωσιν τῶν νέων σταθμῶν ἐν μέρει δὲ εἰς τὰ συμπαθῆ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως φιλανθρωπικά σας καὶ πολιτικὰ αἰσθήματα. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ πρῶτον, ἔχω νὰ εἴπω ὅτι κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ ὀργανισμοῦ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου, δηλαδὴ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1954 εἶχον προβλεφθῆ ἤδη, διότι ἦσαν ὑπὸ κατασκευὴν ὅλοι αὐτοὶ οἱ σταθμοὶ καὶ οἱ τεχνικοί, ἀλλὰ καὶ οἱ τοῦ προγράμματος τῶν σταθμῶν αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ πολιτικά σας αἰσθήματα πιστεύσατε ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐμφορούμεθα ἀπὸ ἀνθρωπιστικὰ αἰσθήματα ἔναντι τοῦ ἐργαζομένου κόσμου καὶ θὰ ἠθέλαμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἀπασχολήσωμεν ὅλους τοὺς ἀνέργους Ἕλληνας, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὑπεσχέθη τὸ κράτος προνοίας, τὸ ὁποῖον ἐκληρονόμησε, νὰ τὸ μεταβάλῃ εἰς κράτος παραγωγῆς. Αὐτὴν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Συναγερμοῦ ἐλησμονήσατε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῶν προοδευτικῶν).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν;

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰς τυχὸν λοιπὰς τροπολογίας, κύριοι βουλευταί, τὰς συζητοῦμεν εἰς τὴν βʹ καθ’ ἄρθρον συζήτησιν. Κατὰ ταῦτα, τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου, ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤθελα, ἐπειδὴ ἐνδεχομένως βραδύτερον νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀπαρτία, νὰ λάβῃ ἀπὸ τοῦδε τὸ Σῶμα ἀπόφασιν, πότε θέλει νὰ διακόψωμεν ἐπὶ τῇ Ἐθνικῇ Ἑορτῇ.

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπόψε, ἀπόψε.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις μὲ παρεκάλεσε νὰ σᾶς εἰσηγηθῶ νὰ συνεδριάσωμεν, εἰ δυνατόν, καὶ αὔριον.

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. Νὰ διακόψωμεν ἀπόψε.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ Σῶμα λαμβάνει τὴν ἀπόφασιν ὅπως μετὰ τὸ πέρας τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως διακόψῃ διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ καταγγελίας τῆς σχέσεως ἐργασίας διατάξεων». Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§75Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ προτείνεται κατὰ τὸ Σύνταγμα ὅπως ἀκολουθηθῇ ἡ τακτικὴ διαδικασία ψηφίσεώς του.

§76Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Θὰ κάμω ἔκκλησιν εἰς τοὺς ὑπογράψαντας τὴν πρότασιν ἐὰν ἔχουν τὴν καλωσύνην νὰ ἀποσύρουν ταύτην. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σχετικῶς ἐπεῖγον, θὰ συζητηθῇ ἐξ ἄλλου καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Τί πειράζει ἐὰν συζητηθῇ δύο φορὰς κατ’ ἄρθρον. Θὰ παρακαλέσω οἱ κύριοι ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν νὰ τὴν ἀποσύρουν.

§77Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θέλομεν τὴν κατάργησιν ἀφ’ ἧς ἴσχυσεν ἡ σχετικὴ διάταξις καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ εἰς δύο ἀναγνώσεις. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω ὅ,τι ἡ Βουλὴ ζητήσῃ, ἀλλὰ προσπαθῶ νὰ μεσολαβήσω διὰ μίαν συνεννόησιν. Ὁ τρόπος καθ’ ὃν γίνεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν περιλαμβάνει οὔτε σπουδήν, οὔτε ταχύτητα, οὔτε ὑφαρπαγήν, οὔτε τίποτε. Δηλαδὴ θὰ συζητηθῇ ἐν ἀνέσει εἰς τὸ σύνολον καὶ κατ’ ἄρθρον. Κάθε ἄρθρον θὰ συζητῆται λεπτομερῶς· διατὶ νὰ συζητήσωμεν τοῦτο δύο φοράς; Οὔτε τέταρτον καθιερώθη εἰς τὴν συζήτησιν. Δὲν βλέπω διατὶ νὰ γίνῃ αὐτό. Ἐγὼ ὅ,τι ἔχω εἰς χεῖρας μου θὰ ἀνακοινώσω, μόνον ἐὰν ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις δὲν θὰ τὴν ἀνακοινώσω.

§79Κ. ΜΑΡΗΣ. Ὑπεβλήθη μία πρότασις, κ. Πρόεδρε, εἶναι ὑποχρεωτικῶς δεκτή.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαρῆ, νὰ ἀποβλέπωμεν ὀλίγον καὶ εἰς τὴν οὐσίαν.

§81Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει ὡρισμένας τροπολογίας εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ τὰς συζητήσῃ. Τί ἔχει νὰ κερδίσῃ ἡ συζήτησις ἐκ τοῦ ὅτι θὰ γίνῃ κατὰ δύο ξεχωριστὰς συνεδριάσεις; Ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπροσωπείας εἶναι νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος. Εἰδικὴ ἐπιδίωξις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι τὰ συζητήσῃ τὰς τροπολογίας. Ἐὰν συμπέσῃ ἡ ἄποψις τοῦ νὰ συζητηθῇ εἰς μόνον συζήτησιν μὲ τὴν ἄποψιν τῆς προβολῆς τῶν τροπολογιῶν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν προωθεῖται τὸ θέμα;

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ.

§83Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἄρα, κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐφ’ ὅσον αἱ τροπολογίαι σας θὰ συζητηθοῦν καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ τὰς συζητήσῃ, τί θὰ κερδίσῃ ἡ οὐσία τοῦ θέματος ἐκ τοῦ ὅτι θὰ παρατείνεται ἡ συζήτησις.

§84Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Συμφωνοῦμεν μὲ τὸν κ. Θεοτόκην.

§85Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἠμπορεῖ νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις, παραιτουμένων τῶν ὑπογραψάντων αὐτήν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνεκοινώθη εἰσέτι, ἠμπορεῖ νὰ ἀποσυρθῇ.

§87Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος ἡ παρέχουσα τὴν εὐχέρειαν, ὅπως δέχεται ἡ Κυβέρνησις συζήτησιν νομοσχεδίων, κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, δὲν ἔχει χρονικὸν περιορισμόν. Ἑπομένως, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις στέρξῃ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, δὲν ἀπεμπολεῖ, οὐδὲν δικαίωμά της. Ἀργότερον, κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς συζητήσεως, ἐὰν πεισθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅτι χρειάζεται μείζονα ἐνημέρωσιν τοῦ Σώματος, ἠμπορεῖ νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκ νέου, ἀνεξαρτήτως, ἐὰν πρόκειται νὰ παραιτηθοῦν ἢ ὄχι τῆς προτάσεως αὐτῆς, οἱ ἤδη ὑπογράψαντες. Πρέπει νὰ ἐξηγηθῶμεν ἅπαξ διὰ παντὸς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἡ οὐσία τῆς διατάξεως, διὰ τῆς ὁποίας μεταβάλλεται ὁ χρόνος τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ψηφίσεως ἑνὸς νομοσχεδίου ἔχει τὴν ἑξῆς RACIO: Ὅτι πιθανόν, ἀπίθανον κατ’ ἐμέ, θεωρητικῶς ἴσως πιθανόν ἡ συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον νὰ εἶναι μὴ ἐπαρκὴς διὰ τὴν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν παρέχεται ἡ ὑποχρεωτικὴ αὐτὴ εὐχέρεια. Ἐὰν λοιπὸν διὰ τῆς κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον μόνης συζητήσεως διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ γίνῃ ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν συζήτησις τί ἔχει νὰ κερδίσῃ ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως μὲ τὸ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν μακροτέραν διαδικασίαν; Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ δεχθῇ καὶ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν καὶ ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως πεισθῇ, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἡ συζήτησις, ἂς ἐπανέλθῃ.

§88Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν ἐπιμένομεν, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ πρότασις ἀπεσύρθη, δὲν θὰ τὴν ἀνακοινώσω.

§90Κ. ΜΑΡΗΣ. Τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα εἶχεν ὑποβληθῆ σχετικὴ πρότασις, καὶ εἴπομεν τότε, ὅτι πρέπει νὰ θεμελιώσωμεν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἰσχύσῃ εἰς τὸ ἑξῆς, ὡς παγία ἐπὶ τοῦ θέματος, νομολογία.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖ εἶχεν ἀρχίσει ἡ συζήτησις καὶ εἶχεν ἀνακοινωθῆ ἡ ἐρώτησις.

§92Κ. ΜΑΡΗΣ. Εἴπατε τότε, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος, εἶναι ὑποχρεωτική, ἀλλά... Τὸ «ἀλλὰ» πῶς θὰ τὸ πάρωμεν;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τί βλάπτει τὴν συζήτησιν ἐὰν γίνῃ μία συννενόησις; Ὁ ρόλος καὶ τῶν βουλευτῶν καὶ τοῦ Προέδρου, εἶναι νὰ ὑποβοηθοῦν τὴν συζήτησιν.

§94Κ. ΜΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ἅπαξ ὑποβληθείσης τῆς προτάσεως, δὲν εἶναι δυνατόν, σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, νὰ ἀνακληθῇ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ δέχομαι αὐτό. Ἐφ’ ὅσον οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν καὶ πρὶν ἀνακοινωθῇ αὕτη, ἀπέσυραν τὰς ὑπογραφάς των, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ μὲ τὴν ἄποψίν μου, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρότασις.

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§98Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, κατὰ τὰ πρῶτα δύο ἔτη τῆς θητείας της, ἐπεδόθη δραστηρίως, ἵνα διὰ νομοθετικῶν μέτρων ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοὺς ἐργάτας δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν οὗτοι κατόπιν μακρῶν ἀγώνων. Τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο τὰ δικαιώματα τῶν ἐργατῶν ἀφῃρέθησαν διὰ νομοθετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖτο ὁ τότε ἁρμόδιος ἐπὶ τῆς Ἐργασίας ὑπουργός, κατὰ τρόπον μάλιστα πρωτοφανῆ καὶ ὅλως παράτυπον. Ἰδοὺ ὁ συνήθης τρόπος ψηφίσεως διὰ τροπολογιῶν τῶν ἀντεργατικῶν διατάξεων κατὰ τὸ παρελθόν. Κατὰ τὰς τελευταίας στιγμὰς τῆς ψηφίσεως ἑνὸς ἀσχέτου νομοσχεδίου καὶ ἐνῷ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον, δηλαδὴ εἰς τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἀναφέρει σταθερῶς τὰ περὶ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου καὶ ἐνῷ οἱ βουλευταὶ ἀπήρχοντο ἤδη, ὁ ὑπουργὸς Ἐργασίας ἐξήγαγεν ἐκ τῶν θυλακίων του καὶ χωρὶς νὰ διαφωτίζῃ τὴν Βουλήν,— εἰσήγαγε πρὸς ψήφισιν τὴν ἀντεργατικὴν τροπολογίαν ἐν τάχει ὑπὸ ἀνυπόπτων βουλευτῶν. Κάτι παρόμοιον συνέβη μίαν νύκτα τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου. Εἰς νομοσχέδιον τοῦ ὁποίου τὸ περιεχόμενον ἦτο ἄσχετον μὲ τόν νόμον 118, καὶ ἐνῷ εἶχε συζητηθῆ μέχρι τῆς τελευταίας διατάξεως, καὶ οἱ περισσότεροι τῶν κ. κ. βουλευτῶν εἶχον ἀπέλθει μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐπερατώθη, ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἐν μέσῳ ἐλαχίστων βουλευτῶν, ἐγένετο ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐργασίας ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἐψηφίσθη ἄνευ συζητήσεως ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας κατηργήθη τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νόμου 118. Διάταξις, ἡ ὁποία συνετάραξε τὸν ἐργατικὸν καὶ πολιτικὸν κόσμον καὶ βουλευτὰς ἀκόμη τῆς Συμπολιτεύσεως ἐξήγειρεν, οἱ ὁποῖοι νομίζω ὅτι δὲν δέχονται νὰ ψηφίζωνται διατάξεις κατὰ τοιοῦτον ἀνώμαλον τρόπον. Δύο δὲ ἐξέχοντα μέλη τοῦ Συναγερμοῦ, οἱ κ. κ. Βασιλᾶτος καὶ Μπακόλλας, ἐξέφρασαν τὴν δυσαρέσκειάν των διὰ τὴν διάταξιν ἐκείνην καὶ δημοσίᾳ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἔκπληκτος ἡ Βουλὴ ἤκουσε προχθὲς τὴν ἀπάντησιν τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας κ. Γονῆ, ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 118, ἐπεβάλετο νὰ γίνῃ ἐκ λόγων συμφέροντος εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου καὶ ἐκ λόγων ἀσκήσεως φιλεργατικῆς πολιτικῆς!! Ἐὰν οἱ λόγοι αὐτοὶ ἴσχυον τότε, θὰ ἔπρεπε τότε ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ εὐθαρσῶς νὰ εἰσηγηθῇ τὴν διάταξιν καὶ ὄχι νὰ τὴν εἰσαγάγῃ καὶ ἐξ ὑφαρπαγῆς νὰ τὴν ψηφίσῃ ὅλως παρατύπως. Ἡ προχθεσινὴ ἐμφάνισις τοῦ τότε ὑπουργοῦ Ἐργασίας τοὐλάχιστον τὸν οἶκτον μας ἐπροκάλεσεν διότι ἐκ τῶν ὑστέρων ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ ἕνα μέγα σφάλμα του, ἐπικαλεσθεὶς μάλιστα τὴν μαρτυρίαν ξένων εἰδικῶν! Μᾶς εἶπεν ἀκόμη εἰς τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν του ὁ κ. Γονῆς, ὅτι τὰ ληφθέντα ὑπ’ αὐτοῦ μέτρα ἀπέδωκαν εἰς τὴν οἰκονομίαν. Ἀνεφέρθη καὶ εἰς τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῆς κατοχυρώσεως τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν καπνεργατῶν, λησμονῶν τὴν ἀπαθλίωσιν ἡ ὁποία ἐξηπλώθη εἰς τὴν Καβάλαν καὶ ἄλλα κέντρα ἐπεξεργασίας τοῦ καπνοῦ ἐξ αἰτίας ἀκριβῶς τοῦ μέτρου τούτου. Μᾶς ἀνέφερεν ἐπίσης ὁ κ. Γονῆς καὶ τὸν νόμον 2222, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Ὁ νόμος οὗτος ἐψηφίσθη εἰς ἀντίδρασιν τῶν ὁμαδικῶν ἀπολύσεων τὰς ὁποίας ἐνήργουν τὸ 1952 αἱ ἐπιχειρήσεις. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ὑπερηφανεύεται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 2222. Καὶ νομίζω ὅτι ὁ νόμος οὗτος θὰ πρέπει νὰ ἐπαναφερθῇ ἐν ἰσχύϊ. Καὶ τέλος ὁ πρώην ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κ. Γονῆς διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118 εἶπε σὺν τοῖς ἄλλοις, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἀντιπαθής, διότι εἶναι κομμουνιστικῆς προελεύσεως, ὡς συνταγεὶς δῆθεν οὗτος ὑπὸ κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετεῖχον καὶ οἱ κομμουνισταί. Ὁ νόμος αὐτός, κύριοι συνάδελφοι, ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ὑπὸ Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὁποίαν δὲν μετεῖχον κομμουνισταὶ καὶ ἐφηρμόσθη ἔκτοτε ἐπὶ μίαν δεκαετίαν περίπου χωρὶς νὰ διανοηθῇ τις νὰ τὸν κατηγορήσῃ ὡς κομμουνιστικῆς προελεύσεως. Τὸ ἐπιχείρημα δὲ τοῦτο ἀποδεικνύει τὴν ἀδυναμίαν τοῦ κ. Γονῆ καὶ τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἐπιχειρημάτων του, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη κατὰ τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν του. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον νὰ εἴπω ὡς προοίμιον καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Αἴτημα τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ παράκλησις ταύτης, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι νὰ ἐπαναφερθῇ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νόμου 118 ὡς ἴσχυε καὶ ἀφ’ ἧς κατηργήθη. Τὸ αἴτημα τοῦτο δὲν ἱκανοποιεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου διϊστάμεθα τοῦ νομοσχεδίου. Ζητοῦμεν νὰ μὴ διακοπῇ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου 118. Νὰ ἐπαναφερθῇ ἀφ’ ἧς οὗτος κατηργήθη. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον μετὰ τὴν τροπολογίαν τὴν τελευταίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὰς ὁποίας ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπεδέχθη προστατεύει ὡς καὶ ὁ νόμος 118 τοὺς ἐργάτας. Ἀφίνει ὅμως ἀκαλύπτους τοὺς ὑπαλλήλους καὶ ἐξηγοῦμαι.

§99Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐδέχθην κατ’ ἀρχὴν ὅλας τὰς προταθείσας τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Πρέπει ὅμως νὰ διευκρινισθῇ ὅτι αἱ τροπολογίαι, αὗται βελτιοῦν κάπως τὴν νομοτεχνικὴν τοῦ ὅλου νομοσχεδίου, οὐδὲν ὅμως προσθέτουν εἰς τὰ παρεχόμενα εἰς τοὺς ἐργάτας εὐεργετήματα.

§100Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα, κ. ὑπουργέ, αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Εἶναι ἀληθὲς καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι εἰς πολλὰς περιπτώσεις πολλαὶ ἐπιχειρήσεις εἶναι βεβαρυμέναι μὲ τεραστίας δαπάνας καὶ δυσκολεύονται, πράγματι, διὰ τὴν ἐφ’ ἅπαξ καταβολὴν τῶν κατὰ νόμον ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς ἐργαζομένους. Πρέπει ὅμως νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ ἄλλη πλευρά. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, τὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη ἐπὶ χρόνια, ἐπὶ δεκαετίας εἰς μίαν ἐπιχείρησιν, ἐμόχθησε καὶ ὑπέφερε δι’ αὐτήν, προσέφερεν ὅλον τὸ εἶναι του καὶ τὴν προήγαγε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ ἔλθῃ ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ μίαν ἡμέραν νὰ πετάξῃ τὸν ὑπάλληλον εἰς τὸν δρόμον χωρὶς νὰ τοῦ καταβάλῃ τὴν νόμιμον ἀποζημίωσιν ἐκείνην τοῦ νόμου 2112, ἐφ’ ἅπαξ καὶ εἰς ἀκέραιον ἵνα τοῦ παράσχῃ ἐφόδια τινὰ μέχρις ὅτου δυνηθῇ καὶ εὕρῃ ἄλλην ἐργασίαν ἢ σταδιοδρομήσῃ εἰς ἄλλο ἐπάγγελμα. Ὅπως γνωρίζομεν, ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐπέρασε τὰ 40 χρόνια τῆς ἡλικίας του εἶναι δύσκολον, πολὺ δύσκολον νὰ προσανατολισθῇ πρὸς νέον ἐπάγγελμα. Τί λοιπὸν θὰ γίνῃ ὁ ἀπομακρυνόμενος ὑπάλληλος χωρὶς νὰ τοῦ καταβάλουν ὁλόκληρον τὴν ἀποζημίωσιν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀσκήσῃ μίαν ἄλλην ἐργασίαν, ν’ ἀνοίξῃ π. χ. ἕνα μικρομαγαζάκι, ἢ μικρὰν ἐπιχείρησιν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ζήσῃ; Ὑπάρχουν βεβαίως ἐργαζόμενοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἠσφαλισμένοι εἰς διάφορα ἐπικουρικὰ ταμεῖα τὰ ὁποῖα παρέχουν κάτι εἰς τὸν ἀπολυόμενον. Ὑπάρχουν ὅμως ἐργαζόμενοι καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ πλεῖστοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἠσφαλισμένοι εἰς ἐπικουρικόν τι ταμεῖον καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπολυόμενοι θὰ στερηθοῦν καὶ αὐτοῦ τοῦ μαύρου ψωμιοῦ καὶ τῆς ἐληᾶς. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ μὴ λάβωμεν πρόνοιαν διὰ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν ὑπαλλήλων. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς ἔγκειται ἡ σχετικὴ ἀτέλεια τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν λοιπὸν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διορθωθῇ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ προβλέψῃ τὴν καταβολὴν ἐφ’ ἅπαξ καὶ ὁλοκλήρου τῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀπολυομένους καὶ ὡς πρὸς τὴν ἀναδρομικότητα τῆς ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ νόμου 118 ἀφ’ ἧς οὗτος παρατύπως κατηργήθη, νομίζω ὅτι ἐπαναφέρεται ἐν πλήρει ἰσχύϊ ὁ νόμος 118, τὸν ὁποῖον ἐφήρμοσαν ὅλαι αἱ μεταπολεμικαὶ κυβερνήσεις διὰ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι ἀμβλύνονται αἱ μεταξὺ ἐργασίας καὶ κεφαλαίου ὀξύτητες.

§101Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνάλογος διάταξις πρὸς τὸν νόμον 118 ἰσχύει εἰς τὰ ἄλλα κράτη, κ. συνάδελφε;

§102Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὰ ἄλλα κράτη ἰσχύουν ἄλλαι προστατευτικαὶ τῶν ἐργαζομένων διατάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἰσχύουν παρ’ ἡμῖν. Ἡμεῖς ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχομεν συνηθίσει μὲ τὸν νόμον 118 καὶ τοῦτον πρέπει νὰ τὸν θέσωμεν ἐν ἰσχύϊ, ἐὰν θέλωμεν τὴν πρόοδον τῆς κοινωνίας μας καὶ τὴν πρόληψιν καὶ ἀποφυγὴν ἀνωμαλιῶν καὶ κοινωνικῶν ἐξεγέρσεων. Αὐταὶ, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι αἱ γενικαὶ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι σύμφωνοι μὲ τὰς προτάσεις τῶν ἐργαζομένων καὶ τὰς ὁποίας ὡς θὰ ἐξηγήσῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς νομίζω, ὅτι ἐδέχθησαν καὶ οἱ ἐργοδόται. Διὰ νὰ ἔχω τὴν γνώμην τῶν ἐργατικῶν κέντρων τῆς περιφερείας μου ἔστειλα τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἰς τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Μυτιλήνης, τὸ ὁποῖον ἐξέφρασε τὴν ἑξῆς ἄποψιν ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 7. Λέγει τὸ ἀπευθυνθὲν πρὸς ἐμὲ ἔγγραφον τοῦ Παλλεσβιακοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου: «Διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ σχεδίου εἰς περίπτωσιν ἀπαλλαγῆς διὰ βουλεύματος ἢ δικαστικῆς ἀποφάσεως τοῦ μισθωτοῦ, δὲν καθορίζεται ἐὰν κατὰ τὸν χρόνον ἀπὸ τῆς ἀπολύσεως μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος ἢ τῆς ἀπαλλακτικῆς ἀποφάσεως ὁ μισθωτὸς θὰ δικαιωθῇ τῶν ἀποδοχῶν του. Ἡ περίπτωσις εἶναι δυνατὸν νὰ παρέξῃ εἰς τὸν ἐργοδότην πεδίον δι’ ὑποβολὴν ψευδοῦς κατὰ τοῦ μισθωτοῦ μηνύσεως ἵνα ὠφεληθῇ τὰς κατὰ τὸν ἀνωτέρω χρόνον ἀποδοχὰς τοῦ ἀπαλλαγέντος μισθωτοῦ του». Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ σχεδίου νόμου, βεβαίως, ἴσχυε καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Πλὴν ὅμως τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Λέσβου ἐξέφρασε τὸν φόβον τῆς καταστρατηγήσεώς του. Δὲν γνωρίζω ἐὰν μέχρι σήμερον προέκυψαν ζητήματα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως ταύτης. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις γνωρίζῃ ὅτι προέκυψαν ζητήματα ὡς οἱ φόβοι τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Λέσβου ἢ ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν ζητήματα, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρέπει ἀναλόγως νὰ τροποποιήσωμεν τὴν διάταξιν, διὰ νὰ προλάβωμεν ἀδικίας εἰς βάρος τῶν ἐργαζομένων. Μία ἄλλη ἀντίρρησις, εἶναι ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀνεργίας, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διατίθενται εἰς τοὺς ἐργοδότας διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἐργαζομένους. Βεβαίως αἱ ἐπιχειρήσεις δὲν ἔχουν πάντοτε τὴν εὐχέρειαν μετρητῶν, οἱ ἐργαζόμενοι ὅμως ἀντιλέγουν ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα συνεκεντρώθησαν διὰ λογαριασμόν των καὶ δι’ ἰδίων εἰσφορῶν καὶ πρὸς ὡρισμένον σκοπόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῶσι δι’ ἄλλους σκοπούς. Καὶ ἔχουν δίκαιον νομίζω, κύριοι συνάδελφοι. Διότι φοβοῦμαι μήπως διὰ τῆς διατάξεως ταύτης τὰ κεφάλαια τοῦ Ταμείου τούτου μεταβληθῶσιν εἰς παγωμένας πιστώσεις καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι δὲν θὰ συμβῇ αὐτό, τότε ἂς παραμείνῃ ἡ διάταξις αὐτὴ ὡς ἔχει. Φοβοῦμαι ὅμως ὅτι θὰ συμβῇ τοῦτο καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ μὴ ψηφισθῇ ἡ διάταξις αὕτη. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ ὡρισμένα ἄλλα εἰδικώτερα σημεῖα καὶ νὰ ἐπανέλθω ἐν λεπτομερείᾳ εἰς ὅσα ἐν συντόμῳ ἀνέφερον. Τὸ οὕτω ἀτελῶς ὑποβαλλόμενον σχέδιον νόμου, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι πληροῖ μίαν ἀνάγκην. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι τοῦτο μὲ εὐχαριστεῖ, ἀλλὰ περισσότερον μὲ εὐχαριστεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ διάταξις ἐκείνη, ἡ προστατευτικὴ τῶν ἐργαζομένων, ἡ ὁποία κατηργήθη λάθρα κατὰ τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας μιᾶς νυκτὸς τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου, ἔρχεται τώρα νὰ ἐπανισχύσῃ ὑπὸ πλῆρες φῶς. Καὶ μᾶς ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν καὶ νὰ τὴν μελετήσωμεν καὶ νὰ τὴν συζητήσωμεν. Αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ τοῦ νῦν ὑπουργοῦ Ἐργασίας, ὅπως ἐναντίον τοῦ προηγουμένου ὑπουργοῦ Ἐργασίας εἶναι ὁ ἀσυνήθης καὶ λαθροχειρικὸς καὶ ἄτοπος τρόπος τῆς καταργήσεως τῆς φιλεργατικῆς αὐτῆς διατάξεως. Διὰ νὰ ἐπανορθωθοῦν ὅλαι αἱ ζημίαι τὰς ὁποίας κατὰ τῶν ἐργαζομένων ἐπέφερεν ἡ σειρὰ τῶν ἀντεργατικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ σταματήσωμεν εἰς τὸ παρὸν μόνον νομοσχέδιον. Εἶναι πολλαὶ αἱ προστατευτικαὶ διὰ τοὺς ἐργαζομένους διατάξεις αἱ ὁποῖαι κατηργήθησαν ὑπὸ τοῦ προηγουμένου ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας κ. Γονῆ καὶ αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐπανέλθουν ἐν ἰσχύϊ. Ὀφείλει ὁ νέος ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ φέρῃ καὶ ἄλλα νομοσχέδια ἐπανορθώνοντα ὅλας τὰς ζημίας, ἐπαναφέροντα ὅλας τὰς καταργηθείσας διατάξεις. Τοῦτο ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον του, τοῦτο ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τῶν ἐργαζομένων τὸ ὁποῖον εὐλαβούμεθα καὶ διὰ τὸ ὁποῖον κυρίως ἀγωνιζόμεθα. (Χειροκροτήματα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§104Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δεδομένου, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶμαι ὁ πρῶτος, ὅστις ὕψωσα φωνὴν διαμαρτυρίας καὶ διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118 καὶ διὰ τὸν οὐχὶ εὐθὺ τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον, ὁ τέως ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐπέτυχε τὴν κατάργησίν του, ἀντιλαμβάνεσθε πόσην ἱκανοποίησιν αἰσθάνομαι, ὅταν εἶδον τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον νὰ φέρεται ἐνώπιον ὑμῶν, ἔστω καὶ ἂν ἀργὰ κατετέθη καὶ ἂν εἰς ὡρισμένας αὐτοῦ διατάξεις διαφωνῶ. Ὁ τέως ὑπουργὸς Ἐργασίας, κ. Γονῆς, ἀφοῦ μᾶς διένειμεν ἓν ἀνυπόγραφον φέϊγ–βολάν, ἀντιληφθείς, ὅτι καὶ ἐκείνου δὲν διεσκέδασε τὴν ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε προκαλέσει ἡ ἀντεργατικὴ πολιτική του, ἐνόμισε ἑαυτὸν ὑποχρεωμένον νὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ κάμῃ ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου του, διὰ νὰ καταλήξῃ ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος τόσον σάλον προεκάλεσε καὶ τόσας ἀλγεινὰς συνεπείας ἔσχεν. Παρηκολούθησα μετ’ ἰδιαιτέρας προσοχῆς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Γονῆ. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ ζητήσω τὴν ἀθώωσιν αὐτοῦ. Ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ὁ μεγάλος ὑπεύθυνος. Μᾶς μετέφερεν τὴν γνώμην τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου Ἐργασίας, ἀντιτιθεμένου πρὸς τὸν νόμον 118. Μᾶς εἶπεν καὶ τὰς γνώμας τῶν Ἀμερικανῶν, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν στὴν Ἀμερικὴ ὑπάρχει ἔστω καὶ ὀργανισμὸς κοινωνικός, ὅπως παρ’ ἡμῖν τὸ Ι.Κ.Α., χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα ἡμερομίσθια καὶ ποίους μισθοὺς λαμβάνουν ἐκεῖ ἢ τοὐλάχιστον νὰ μᾶς εἴπῃ πόσοι ἐκ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν ἀκόμη δὲν ἔχουν αὐτοκίνητον, καὶ μᾶς μετέφερε καὶ τὰς κατ’ ἰδίαν συνομιλίας μετὰ Σουηδῶν. Καὶ ὅταν τὸν διέκοψα καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, διατὶ αὐτὴν τὴν ἐπιχειρηματολογίαν δὲν τὴν παρέταξεν ὅταν ἐπέτυχεν τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118, δὲν ἀπήντησεν. Θὰ ἀπαντήσω ἐγώ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πῶς ὑπὸ τὸ πρόσχημα, τάχα, φιλεργατικῆς πολιτικῆς, ὁ τέως ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας παρέσυρε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν εἰς μέτρα ἀντεργατικὰ καὶ ἀντιδημοκρατικὰ τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν καὶ τὸν σάλον τὸν πανελλήνιον καὶ οὐρανομήκεις διαμαρτυρίας τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν ἐργατικῶν κέντρων. Ἀλλὰ γνωρίζετε καὶ ποῖον ἀντίκτυπον καὶ σημασίαν εἶχεν ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, διότι ἀνωμολογήθη καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ ἡμᾶς, ὅτι ἐὰν οἱ Δῆμοι, οἱ μεγαλύτεροι τῆς Ἑλλάδος, ἀπωλέσθησαν, τοῦτο ὀφείλεται κυρίως εἰς τὰ ἀντιδημοτικὰ ταῦτα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ὁ τότε ὑπουργός, κ. Γονῆς. Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατετέθη τὸν Ἰούλιον, ἐν παραγράφῳ 3, ἔγραφεν: «Τὸ παρὸν νομοσχέδιον διέπεται ὑπὸ κατ’ ἐξοχὴν πράγματι φιλεργατικοῦ πνεύματος». Καὶ ἔχομεν τὴν συζήτησιν τῆς 22ας Ἰουλίου, ὁπότε συνεζητήθη καὶ βλέπομεν, ὅτι τεχνηέντως καὶ ἐπιτηδίως καὶ διὰ τρόπου ἥκιστα κοινοβουλευτικοῦ, ὁ κ. Γονῆς προσεπάθησε νὰ καταργήσῃ, διὰ τῶν ἄρθρων 13 καὶ 22, καὶ τὸν νόμον 2112. Δὲν κατήργησεν, ὅπως θὰ ἀκούσετε, εὐθὺς ἀμέσως τὸν νόμον 118 ἐξ ὑφαρπαγῆς. Ἀλλὰ ἀπετόλμησε νὰ θέση χεῖρα καὶ ἐπὶ τοῦ νόμου 2112. Συζητουμένου τοῦ ἄρθρου 13, πρῶτος ἡγεῖται ὁ νῦν ὑπουργὸς Οἰκισμοῦ Ἰονίων Νήσων, κ. Παπαρρηγόπουλος καὶ λέγει: «Κύριε ὑπουργέ, ἀντιτίθεμαι πρὸς τὴν διάταξιν τῆς παραγράφου 5, τοῦ ἄρθρου 13», ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: Ἡ ἀποζημίωσις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 2112 τῶν ἀμειβομένων ἐπὶ ποσοστοῖς, ὑπολογίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθολογικῆς κλάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν κατατάσσεται ὁ μισθωτής, βάσει τοῦ ἄρθρου 25. Δὲν ἦτο καὶ σπουδαία ἡ τροπολογία, ἀλλὰ ἵστατο εὐθέως τοῦ νόμου 2112, τοῦ νόμου ἐκείνου, τὸν ὁποῖον οἱ ἐργαζόμενοι μισθωτοὶ ἀπέκτησαν κατόπιν μόχθων καὶ ἀγώνων, καὶ ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν σεβαστὸς ἀπὸ ὅλας τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ὅπως σήμερον οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν καὶ νὰ θεσπίσωμεν τὴν σκέψιν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιήσωμεν τὸν νόμον 2112. Λέγει λοιπὸν τότε ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος: «Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος, πρὸς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον. Δι’ αὐτῆς τροποποιεῖται ὁ βασικὸς ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων νόμος 2112. Ὁ νόμος 2112 δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ἀποτελεῖ βασικὸν διὰ τοὺς ἐργάτας νόμον, ἐφαρμοσθέντα μετὰ σκληροὺς ἀγῶνας τῶν ἐργατῶν καὶ δὲν θὰ πρέπει ὅλως ἀβασανίστως νὰ τὸν τροποποιήσητε». Καὶ ἐν συνεχείᾳ, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνεται πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι. Βασιλᾶτος: Ἡ παροῦσα ἀπόπειρα τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2112 ὡς καὶ ἡ παρακατιῶσα πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι ἐκθέτουν τὸν Συναγερμὸν καὶ δίδουν λαβὴν εἰς τοὺς ἀντιφρονοῦντας νὰ δημαγωγήσουν εἰς βάρος μας. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 22. Εἰς τὸ ἄρθρον 22 ὑπῆρχεν μία διάταξις ἐδάφιον 4, διὰ τῆς ὁποίας οἱ λαμβάνοντες τὸ ἐπίδομα ἀνεργίας ἐστεροῦντο τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ νόμου 2112. Διότι ἔλεγε «Οἱ ἀπολυόμενοι, ἀποζημιώσεως τοῦ νόμου 2112, ἐφ’ ὅσον δὲν δικαιοῦνται ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως παρὰ Ταμείου Αὐτασφαλίσεως, ἢ Ταμείου Προνοίας». Δηλαδή, ὅσοι εἶχον Ταμεῖον Προνοίας καὶ θὰ ἔπαιρναν τὸ ἐπίδομα ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Προνοίας ἐστεροῦντο τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ νόμου 2112. Καταπληκτικὴ διάταξις, ἐμμέσως παρεντεθεῖσα τεχνηέντως, τὴν ὁποίαν εὐτυχῶς ἀντελήφθημεν. Καὶ ἤρχισεν ἀμέσως ἡ ἀντίδρασις ἐντονωτάτη. Καὶ ἀκούσατε πῶς. Πρῶτος πάλιν ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος: «Τί σχέσιν ἔχει ἡ ἀποζημίωσις μὲ τὸ ἐπίδομα; Εἶναι ἄδικον, νὰ διαγραφῇ». Γρηγορίου: «Νὰ διαγραφῇ» Βασιλᾶτος: «Εἶναι γενικὴ ἀπαίτησις νὰ διαγραφῇ». Καναβαριώτης: «Κύριε ὑπουργέ, εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς ὅπως ἡ παράγραφος 4 τοῦ νόμου 2112 διαγραφῇ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν διαγραφήν». Γονῆς: «Δὲν τὸ δέχομαι, κύριοι συνάδελφοι». Ἐπηκολούθησεν ἡ ἐπέμβασις τῶν κ.κ. Καναβαριώτη καὶ Παπαρρηγοπούλου καὶ τέλος λαμβάνει τὸν λόγον πάλιν ὁ ὑποφαινόμενος, ὁ ὁποῖος λέγει: «Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἀποβλέπομεν εἰς τὴν προστασίαν τῶν ἐργατῶν εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ τοὺς στερήσωμεν κεκτημένα δικαιώματα. Ὁ νόμος τοὺς παρέχει πλεονεκτήματα κτηθέντα κατόπιν σειρᾶς ἀγώνων καὶ κόπων». Καὶ τότε, κύριοι συνάδελφοι, διεγράφη ἡ παράγραφος, διὰ τῆς ὁποίας ἐστεροῦντο τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ νόμου 2112. Καταπληκτικόν, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ ἀληθές, ἀποδεικνυόμενον ἀπὸ τὰ κείμενα. Καὶ ὅπως εἶπεν καὶ ὁ συνάδελφος, κ. Ζορμπᾶς, τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας, τὸ ἄρθρον 37, τὸ ὁποῖον ἀνέγραφεν ὅτι πᾶσα διάταξις τοῦ νόμου 118, ἀντιτιθεμένη πρὸς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὸ ἐπίδομα ἀνεργίας καὶ πρὸς τὸ ὁποῖον πᾶς τις ἦτο σύμφωνος—διότι ἀφοῦ ἐκαθώριζε κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ τὸ ὕψος τῶν ἐπιδομάτων ἀνεργίας· καὶ τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς, — βεβαίως πᾶσα ἀντιτιθεμένη διάταξις ἔπρεπε νὰ ἐξωβελισθῇ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐψηφίσθη ὡς ἑξῆς: «Καταργεῖται κυρίως ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 118 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως καὶ πᾶσα ἄλλη εἰδικὴ διάταξις τῆς νομοθεσίας κλπ.». Καταργεῖται ὁ νόμος 118 καὶ οὐδεὶς ἔφερεν ἀντίρρησιν. Βλέπετε ποία ἀντίστασις προεβλήθη καὶ ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν τότε παράταξιν εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συμμετέχω καὶ ἀπὸ τὴν τότε Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἀπὸ ἁπάσας τὰς πτέρυγας καὶ σύσσωμον τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ὅμως διὰ τὰ ἐπουσιώδη ἐκεῖνα, τὸ ὅτι οἱ ἐπὶ ποσοστοῖς ἐργαζόμενοι θὰ ἔπαιρναν ἓν ἡμερομίσθιον περισσότερον ἀντετάχθημεν ἐντόνως καὶ εἴπομεν: «Δὲν σοῦ ἐπιτρέπομεν νὰ θίξῃς τὸν νόμον 2112». Ὅμως διὰ τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τοῦ νόμου 2112, οὐδεὶς ἔφερεν ἀντίρρησιν. Τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι πράγματι, οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀντελήφθη τὸ πλῆγμα, τὸ ὁποῖον κατεφέρετο κατὰ τῶν μισθωτῶν, τὴν ὥραν ἐκείνην. Ὁμολογῶ ὅτι τοιαύτην τροπολογίαν δὲν ἀντελήφθην ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἄρθρον 37. Ἐφύγαμεν οἱ περισσότεροι, διότι κανεὶς δὲν ἐπίστευεν ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ τοιαύτη τροποποίησις. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἐπέτυχεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον διεπνέετο ὑπὸ ἐξόχως φιλεργατικοῦ πνεύματος, νὰ μετατραπῇ καὶ νὰ στερήσῃ τοὺς ἐργαζομένους ἀπὸ κεκτημένα των δικαιώματα. Τὴν ἑπομένην ποὺ τὸ εἶδον διεμαρτυρήθην ἐντόνως καὶ ἀπέστειλα τὴν ἐπιστολὴν ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα εἰς τὸν κ. Ράλλην. Ἐπίσης ἀπέστειλα καὶ μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Σώματος, διὰ τὴν στάσιν μου αὐτὴν ἠπειλήθην μὲ διαγραφὴν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. Ὅταν μὲ ἀντικατέστησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον, οὐδένα λόγον εὑρῆκαν εἰς τὴν ἀντικατάστασιν, εἰμὴ μόνον, διότι ἀντετάχθην εἰς τὰ ἀντιεργατικὰ νομοσχέδια τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Ἀπέστειλα ἐπιστολὴν καὶ εἰς τὸν κ. Γονῆν καὶ τοῦ εἶπον τὰ ἑξῆς: «Ὅτι πρέπει αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 37 ποὺ κατήργησε τὸν νόμον 118, πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ, διότι καθ’ ἅ προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία ἀντετάχθη εἰς τὸ........... (ἀναγινώσκει) ..........» Καὶ μάλιστα διὰ νὰ μὴ καταλογίσω εὐθύνας κατὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ, εἶπον ὅτι ἀσφαλῶς ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ εἶναι θῦμα μανδαρίνου τινός, ὁ ὁποῖος θὰ παρενέβαλε τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἀλλὰ ἀτυχῶς, δὲν εἰσηκούσθη ἡ παράκλησίς μου, τότε ἐπηκολούθησαν αἱ διαμαρτυρίαι τῶν ἐργατικῶν κέντρων καὶ μνημονεύω μίαν ἀνοικτὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Πατρῶν, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔκλεισε καὶ τὰς θύρας ὅταν ἐπῆγεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας εἰς τὰς Πάτρας καὶ δὲν ἐγένετο δεκτός. Ἔγραψε δὲ ἕνα βιαιότατον ἄρθρον εἰς τὸν «Νεολόγον» καὶ ἐζήτει τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου 118. Κατέθεσα καὶ ἐρώτησιν ἡ ὁποία συνεζητήθη τὴν 17 Νοεμβρίου, ὑπουργοῦ τότε ὄντως τοῦ κ. Γονῆ, ὁ ὁποῖος καὶ πάλιν ἀντετάχθη καὶ ὄχι μόνον ἀντετάχθη ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ραδιοφώνου ὁμιλῶν τὴν ἑπομένην εἶπεν, «ὅτι μόνον οἱ ἐργατέμποροι διαμαρτύρονται καὶ δημαγωγοῦν διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118, ἐνῷ ὁ νόμος 118 θὰ ἀνοίξῃ τὰς πύλας εἰς τὴν ἀνεργίαν καὶ θὰ εὕρουν ὅλοι οἱ ἄνεργοι ἐργασίαν καὶ παρέμεινεν εἰς πολὺν κόσμον καὶ εἰς ἐμὲ τὸ παράπονον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ....(δὲν ἠκούσθη) ......» Ἤδη τὸ ἀντελήφθη καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἔρχεται νὰ ἐπανορθώσῃ ἐν πολλοῖς τὴν προηγουμένην εἰς τοὺς ἐργαζομένους ἀδικίαν. Ἀτυχῶς ἡ Κυβέρνησις καίτοι ἔβλεπεν ὅτι ἡ παρουσία τοῦ κ. Γονῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ἐξωθεῖ τὰς μάζας εἰς ἀπενενοημένας σκέψεις τὸν διετήρει, διότι ὡς ἀπεδείχθη, τῆς ἐχρεάζετο ὡς τρὲντ–γιούνιον, ὡς συνδετικὸς κρίκος μὲ τὸν διαβόητον Βουλπιώτην. Ἐπηκολούθησεν ἡ μεταρρύθμισις καὶ τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας κατέλαβεν ὁ κ. Στρᾶτος εἰς τὰς 27 Νοεμβρίου. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ εἶπε θὰ ἀναθεωρηθῇ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, εἰδικὴ δὲ μέριμνα θὰ ληφθῇ διὰ τοὺς ἀπολυθέντας καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος 118. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Βλέπετε ὅτι καὶ ἡ κυβερνητικὴ παράταξις ποὺ τὸν ἐχειροκρότησεν, ᾐσθάνθη ἀνακούφισιν ὅταν προέβη εἰς αὐτὰς τὰς δηλώσεις. Ὑπεσχέθη δὲ ὅτι ἀπὸ τῆς ἑπομένης θὰ ἐπελαμβάνετο, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν εἰς τὴν ἄμεσον ἐκτέλεσιν τῶν ἐξαγγελθέντων. Ἀλλὰ αἱ ἡμέραι παρήρχοντο, αἱ ἑβδομάδες ἐπίσης καὶ τὸ νομοσχέδιον δὲν κατετίθετο δι’ ὃ καὶ ἠναγκάσθην, μετὰ ἕνα μῆνα, ἤτοι ἀκριβῶς τὴν 17ην Ἰανουαρίου νὰ καταθέσω ἐπερώτησιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μοῦ ἀπήντησεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον καταρτίζεται καὶ εἶναι, πράγματι, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν.

§105Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐξαιρετικῶς λεπτὸν, ὡς τὸ ἀντιλαμβάνεσθε. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἕως τώρα δεκάδες σχεδίων ἔχουν γίνει. Δὲν ἦτο συνεπῶς εὐχερὴς ἡ ἄμεσος κατάθεσίς του. Ἐφ’ ὅσον μάλιστα θὰ ἠθέλαμε προηγουμένως νὰ ἔχωμεν καὶ τὰς γνώμας τῶν ἐνδιαφερομένων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι πρωτοφανὲς εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας βίου.

§106Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ ὅτι ζητήσατε τὴν συνεργασίαν τῶν ἐνδιαφερομένων, εἶναι πρὸς τιμήν σας. Οὐδεὶς ἀπὸ ὅσα λέγω ἔχει τὴν ἔννοιαν ὅτι σεῖς ἐκρατήσατε, ἢ ἀδιαφορήσατε, ὅταν τὸ νομοσχέδιον ἤχθη ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ σεῖς κύριοι μετ’ ἄλλων συναδέλφων, διότι ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις δὲν προσῆλθεν, ὅταν τὸ συζητήσαμε μετὰ τῶν συναδέλφων τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, σχεδὸν ἐν ὁμοφωνίᾳ ἐκάματε τὰς ἀκολούθους παρατηρήσεις. Ὅτι πρέπει νὰ παραμείνουν ὡς εἶχον διατάξεις τινὲς καταθλιπτικαὶ διὰ νὰ τυγχάνῃ ὁ ἐργοδότης τῆς αὐτῆς προστασίας καὶ τῆς μερίμνης. Διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν ὑπεχρεοῦντο οἱ ἐργοδόται διὰ τυπικὰς παραλήψεις νὰ καταβάλουν μεγάλας ἀποζημιώσεις. Ἐπίσης ἐχρειάζετο μεγάλη προσοχὴ ἡ διάταξις, τῆς προειδοποιήσεως. Ἀφορᾷ κυρίως τοὺς ἔχοντας πολυετῆ ὑπηρεσίαν. Διετυπώθη ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ἐγένετο δεκτὸν καὶ ὑπὸ τῶν συναδέλφων σχεδὸν ἐν τῇ ὁλότητι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ὅτι εἶναι πολὺ δύσκολον ὁ ἐργοδότης ὅταν ἔχῃ ἕναν ὑπάλληλον πολυετοῦς ὑπηρεσίας καὶ πρόκειται νὰ τὸν προειδοποιήσῃ πρὸ πολλῶν μηνῶν 12, 18, 20, νὰ προβῇ εἰς τὴν προειδοποίησιν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ). Ἂς εἴπωμεν, ὅτι ἔχω ἕναν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται σήμερον πρὸς παῦσιν ἄνευ 20 μηνῶν μισθούς. Τώρα πρέπει νὰ τὸν προειδοποιήσουν πρὸ 20 μηνῶν καὶ ὅταν παρέλθουν οἱ 20 μῆνας, θὰ λάβῃ τοὺς 10. Δηλαδὴ ἡ ἐπιχείρησις θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ 20 μισθοὺς....... ...μετὰ πάροδον 20 μηνῶν καὶ 10 νὰ τοὺς καταβάλῃ διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ 20 μῆνες γίνονται 30. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἀπασχολεῖ εἶναι, ὅτι ἕνας ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἐκάθησε χρόνια εἰς τὴν ἐπιχείρησιν καὶ ἔδωσε τὸ αἷμα τῆς καρδιᾶς του, θὰ τοῦ εἴπητε, ὅτι μετὰ 20 μῆνας, δὲν μοῦ κάμνεις. Φαντάζομαι, ὅτι αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος δὲν θὰ εἶναι χρήσιμος καὶ ὠφέλιμος καὶ θὰ ἀρχίσῃ νὰ εἶναι ἐπιζήμιος, ἐὰν μὴ καὶ δολιοφθορεύς. Δι’ αὐτὸ τολμῶ νὰ ὑποστηρίζω, ὅτι σπανίως θὰ εὑρεθῇ ἐργοδότης, ὁ ὁποῖος θὰ ἀπολύσῃ προειδοποιῶν, διότι θὰ καταλήξῃ νὰ πληρώνῃ καὶ περισσότερα καὶ θὰ ἔχῃ πλέον ἕνα ἐχθρὸν δεδηλωμένον ἐν τῇ ἐπιχειρήσει του. Ἐνῷ λοιπόν, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ὁ ἐργοδότης δὲν ἔχει νὰ κερδίσῃ, ἐπίσης καὶ ὁ μισθωτός, διότι σπανίως θὰ προειδοποιηθῇ καὶ δὲν ἔχει νὰ ζημιώσῃ. Ὡς δὲ διατυποῦται τὸ ἄρθρον 4, δίδομεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι δὲν τοὺς ἀποκαθιστῶμεν. Δίδομεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ἔχουν τὸ παράπονον, ὅτι τὸ κεκτημένον δικαίωμα δὲν τὸ ἔχουν πλέον. Δι’ αὐτό, συνέστησα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἶπον: Κύριοι, ἀναγνωρίζω, ὅτι οἱ ἐργοδόται εἶναι ἄξιοι πάσης προσοχῆς καὶ ἐὰν ἐκλείψῃ ὁ ἐργοδότης θὰ ἀποθάνῃ ὁ ἐργαζόμενος, ἀλλὰ ἐξ ἴσου πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ἐργοδότην. Διατί, ὅμως, ἀφοῦ ἐν τῇ πράξει δὲν θὰ ὠφελήσωμεν τοὺς ἐργοδότας, οὐδὲ θὰ ζημιώσωμεν τοὺς μισθωτούς, νὰ τοὺς δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύουν, ὅτι δὲν τοὺς ἀποκαθιστῶμεν καὶ νὰ δίδωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς δημαγωγούς, νὰ ὀργιάζουν, ὅτι δῆθεν ἡμεῖς δὲν ἐνδιαφερόμεθα διὰ τοὺς ἐργαζομένους; Καὶ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ἡ Ἐπιτροπὴ ἦτο ὁμόφωνος. Κατὰ τὴν δευτέραν ὅμως, συνεδρίασιν, ὅταν ἦλθεν ὁ κ. ὑπουργός, καὶ ἀνέπτυξε τὰς ἀπόψεις του, ὅλοι μετέβαλον γνώμην καὶ ἐμείναμεν μόνον ὁ κ, Καραμπίλιας, ὁ κ. Οἰκονόμου καὶ ἐγώ. Θέτω πάντα ταῦτα τὰ ἐπιχειρήματα ἐνώπιον ὑμῶν καὶ παρακαλῶ νὰ τὰ σταθμίσετε, ὅταν θὰ ἔλθετε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, διότι πιστεύω, ὅτι, ἐνῷ ὁ ἐργοδότης δὲν ἔχει τίποτε νὰ ὠφεληθῇ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις εἰς τοὺς ἐργαζομένους. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἀκροτελεύτιον ἄρθρον, τὸ ἄρθρον 12 τὸ ὁποῖον λέγει: «........................................... .... (ἀναγινώσκει)....................». Ὁ κ. ὑπουργός, μᾶς εἶπεν, ὅτι τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἐνεκρίθη ὑπὸ τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου καὶ πρέπει αὐτὴ νὰ εἶναι χρόνος ἐνάρξεως ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου,

§107Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Καὶ ἐνεκρίθη.

§108Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὅπως ἐξηγγέλθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Παπαληγούρα, κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι ἀπὸ τῆς ἑπομένης θὰ ἐπιληφθῇ τῶν ἐργαζομένων, ἐπίστευσα, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης θὰ ἴσχυε διὰ πάντα ἡ προστασία...

§109Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἡ ἡμερομηνία τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Παπαληγούρα;

§110Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. 11)12ου. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Τί συνέβη ἐν προκειμένῳ; Οἱ ἐργοδόται ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ ἐπηκολούθει τὸ νομοσχέδιον, ἔκαμον ἀθρόας ἀπολύσεις καὶ ἠδικήθησαν ἄνθρωποι. Εἶναι, λοιπόν, ζήτημα τιμῆς δι’ ἡμᾶς, νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν ἀδικίαν, καὶ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς ἑπομένης ποὺ ἐξηγγέλθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐὰν δὲ δὲν συνέβησαν ἀδικίαι, τότε, διατὶ νὰ δώσωμεν καὶ πάλιν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κακολόγους νὰ λέγουν, ὅτι σκοπίμως παρετάθη ἡ προθεσμία, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν ἀνθρώπους ποὺ ἐνδιαφερόμεθα; Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν Ἐργασίας καὶ δι’ αὐτοῦ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δώσῃ μεγάλην προσοχήν, διότι, ἐὰν μὲν οἱ ἐργοδόται, γνωρίζοντες, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ ὁ νόμος ἠδίκησαν, δὲν πρέπει νὰ ἀνεχθῶμεν τὴν ἀδικίαν αὐτήν. Ἐὰν πάλιν δὲν συνέβησαν ἀδικίαι, τότε διατὶ δὲν θέτομεν ἡμερομηνίαν τὴν 18ην Ὀκτωβρίου; Ἐπ’ αὐτῶν, κ. ὑπουργέ, ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω. Δικαίωμά σας εἶναι, νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν ἄποψίν μας. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι ἤλθομεν διὰ τοῦ Συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης, ἄρθρον 6, καὶ ἐπηγγέλθημεν «ἐργασίαν εἰς ὅλους, .................................... .... (ἀναγινώσκει)....................». Αὐτὸ ἦτο τὸ πρόγραμμα, τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ προεκλογικῶς. Ἤλθομεν, λοιπόν, εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸ πρόγραμμά μας, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν ποὺ ἐδώσαμεν εἰς τοὺς ἐργαζομένους. Δὲν ἔχομεν κανένα δικαίωμα, οὐδὲ κατὰ κεραίαν τὰ δικαιώματα αὐτὰ νὰ τὰ φαλκιδεύσωμεν. Ὅταν δὲ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ λέγει, ὅτι θὰ λάβῃ προστατευτικὰ μέτρα......

§111Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Θὰ ἐπιληφθῇ.

§112Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ποῖο τὸ νόημα;

§113Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργ.). Τί θὰ κάνωμεν.

§114Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Αὐτὸ τί σημαίνει; Καὶ ἐὰν ἡ διαμόρφωσις τοῦ νομοσχεδίου ἠξίου ἓν 6μηνον διὰ τὴν προπαρασκευὴν του, θὰ ἐρχώμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι, ὅταν θὰ ἐγκρίνετο ἀπὸ τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, θὰ ἴσχυε; Νομίζω ὄχι. Εἶναι ὑποχρέωσις ἱερὰ δι’ ἡμᾶς νὰ ἐπανορθώσωμεν τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐγένετο, διὰ τοιούτου ἀντικοινοβουλευτικοῦ καὶ ἀναξίου εἰς κοινοβουλευτικοὺς ἄνδρας τρόπου, εἶναι ὑποχρέωσίς μας νὰ ἐπανορθώσωμεν τὸ κακόν, ποὺ κατεφέρθη ἐναντίον τῶν μισθωτῶν, ἀλλὰ καὶ τὰς ὑποσχέσεις τὰς τελευταίας νὰ τὰς τηρήσωμεν, διὰ νὰ μὴ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Κοινωνίας νὰ δημαγωγοῦν. Καὶ τὰ ἀποτελέσματα τὰ βλέπομεν καθημερινῶς, ὅτι δυστυχῶς ἡ Πανελλήνιος Συνομοσπονδία ὁδηγεῖ πολλοὺς εἰς τοὺς δρόμους. Ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§116Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν δὲν εἶχον ὡρισμένας παρατηρήσεις νὰ κάμω, ἐπὶ τῶν λεχθέντων ἀπὸ τὸν κ. Γονῆ. Ἐπίσης δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐὰν ἤμην ἀπολύτως ἱκανοποιημένος ὡς πρὸς τὴν χρονικὴν ἰσχὺν τοῦ καθ’ ὅλα τὰ λοιπὰ ἀρτίου, ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Κατ’ ἀρχὴν ὀφείλω νὰ εἴπω τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τῶν λεχθέντων ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον πρώην ὑπουργὸν Ἐργασίας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Γονῆς, ἐτόνισεν, εἰς τὴν προχθεσινὴν του ἀγόρευσιν, μίαν φράσιν χρησιμοποιηθεῖσαν ἀπὸ τὸν Στρατάρχην, κατὰ τὸ παρελθόν, τὴν γνωστὴν εἰς ὅλους φράσιν, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ἁπλῶς ἀρεστός, ἀλλὰ θὰ εἶναι χρήσιμος. Δηλαδὴ τὴν γνωστὴν ἀπὸ τὰ παλαιὰ χρόνια διδαχὴν τοῦ Σόλωνος, ὁ ὁποῖος ἔλεγε συμβουλεύων «μὴ τὰ ἥδιστα ἀλλὰ τὰ βέλτιστα συμβουλεύειν τοῖς πολίταις». Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὅμως, θὰ ἔπρεπε κανεὶς νὰ κάμῃ ἀνάλυσιν τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Γονῆ, διὰ νὰ εὕρῃ ποῖα εἶναι τὰ ἥδιστα, ποῖα εἶναι τὰ βέλτιστα καὶ τὶ θὰ ἔπρεπε εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἐπὶ τοῦ ἐργατικοῦ θέματος, νὰ πράξῃ ὡς βέλτιστον ὁ τέως ἐπὶ τῆς Ἐργασίας ὑπουργός. Λυποῦμαι διαπιστώνων διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν ἐμμονήν του εἰς τὸ σφάλμα τοῦ παρελθόντος, ἐμμονὴν, ἡ ὁποία μὲ ἀφίνει κατάπληκτον, διότι εἴθισται σφάλματα ἀναγνωριζόμενα, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, νὰ ἀμνηστεύωνται. Ἀλλὰ σφάλματα, εἰς τὰ ὁποῖα κανεὶς ἐμμένει μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν ἀναγράφονται εἰς τὴν ἱστορίαν ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν μὲ ἀνεξίτηλα γράμματα καὶ ἡ ἱστορία εἶναι ἀμείλικτος.

§117Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀποδίδετε τὸ σφάλμα μόνον εἰς τὸν κ. Γονῆν ἢ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος καθ’ ὁλοκληρίαν διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118; Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ νομοσχέδια δὲν τὰ φέρει ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Βουλήν, πρὸς ψήφισιν ἕνας ὑπουργὸς ἐν ἀγνοίᾳ τῶν λοιπῶν συναδέλφων του, ἀλλὰ περνοῦν πρῶτον ἀπὸ τὸ Συντονιστικὸν, τὸ ὁποῖον τὰ συζητεῖ καὶ τὰ προσυπογράφει καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ ἀρχηγός σας καὶ κατόπιν ἔρχονται εἴτε εἰς τὴν Βουλὴν, εἴτε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἀδικεῖτε ὅταν λέγετε μόνον εἰς βάρος τοῦ κ. Γονῆ, ἐνῷ ἡ εὐθύνη βαρύνει, ὄχι μόνον τὸν κ. Γονῆν, ἀλλὰ ὅλους τοὺς ὑπουργούς.

§118Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι εἰς τὸ ἐρώτημά σας ἤδη ἔχω ἀπαντήσει. Πιθανῶς εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρόν. Πιθανῶς νὰ πταίῃ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, ἔρχεται αὐτὴν τὴν στιγμήν, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ ἐπανορθώνει τὰ σφάλματά της. Τὸ λανθάνειν κ. Θεοχαρίδη, εἶναι ἀνθρώπινον, ἀλλὰ τὸ ὁμολογεῖν τὴν πλάνην εἶναι ἀνώτερος ἀνδρισμός, καὶ εὐγενέστερος πολιτισμός. Ὀφείλετε, τοὐλάχιστον νὰ μᾶς ἀναγνωρίσητε ἱπποτικὴν διάθεσιν καὶ εὐγένειαν ψυχῆς, διότι ἔστω καὶ σήμερον ἀναγνωρίζομεν, ἐὰν πταίομεν ὅλοι, ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι δὲν πταίομεν ὅλοι, ἀναγνωρίζομεν τὸ σφάλμα μας καὶ σπεύδομεν νὰ τὸ ἐπανορθώσωμεν.

§119Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Χαίρω, ἰδιαιτέρως, διότι ἀναγνωρίζετε σφάλμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§120Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Ἔγιναν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ταχυδακτυλουργίαι κατὰ τὴν ψήφισιν ὡρισμένων τροπολογιῶν τῆς 12ης ὥρας.

§121Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θέλω νὰ συνεχίσω μὲ μίαν ἄλλην παρατήρησιν τοῦ κ. Γονῆ, ὁ ὁποῖος εἰς ἐπίρρωσιν τῶν ἐπιχειρημάτων του ἀνέφερεν, ὅτι οἱ εἰδικοὶ τοῦ διεθνοῦς γραφείου ἐργασίας, ἐπέμειναν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118 καὶ εἰδικῶς τοῦ ἄρθρου 9, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἔρχεται εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ συλλογισμοῦ μου, τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἴσως —θὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ κ. Θεοχαρίδης διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ συμφωνήσω μαζί του— νὰ μὴ πταίῃ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, πλὴν ὅμως ὁ κ. Γονῆς, περαιτέρω ἀνέφερεν, ὅτι μεταβὰς εἰς τὴν Σουηδίαν, εἰς τὴν πατρίδα τοῦ ὑγιοῦς Σοσιαλισμοῦ, ἤκουσεν, εἰδικοὺς περὶ τὰ ἐργατικὰ Σουηδούς, νὰ τοῦ λέγουν, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ ἀπόψεως ἐργατικῆς πολιτικῆς εἴμεθα πάρα πολὺ προχωρημένοι, TRES AVENCE, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Γονῆς. Αὐτὸ νομίζω, πρέπει νὰ μᾶς ἱκανοποιήσῃ ὅλους, διότι διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ κόσμου, εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς δημιουργίας τοῦ καλοῦ, ἡ Ἑλλάς, εἶναι προχωρημένη. Καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ Σουηδοί, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὡς τὸ πλέον πεπολιτισμένον Κράτος τοῦ κόσμου δὲν εἶναι τόσον προχωρημένοι εἰς τὴν φιλεργατικὴν πολιτικήν, ὅσον εἶναι αὐτὴ ἡ πτωχὴ γωνία τοῦ κόσμου, ὁ ἱερὸς αὐτὸς βράχος ποὺ λέγεται Ἑλλάς. Ὁ κ. Γονῆς ἀνέφερεν ἐπίσης, καὶ τὸν Κέϊνς, ὁ ὁποῖος λέγει διεκήρυσσεν ὅτι: «Πᾶσα ἐπιβάρυνσις καὶ πᾶσα δέσμευσις ἐπιχειρήσεως καταλήγει εἰς τὴν ὑποαπασχόλησιν τῶν ἐργατῶν». Ἰδιόρρυθμος συλλογισμός, τὸν ὁποῖον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, μὲ τὰ ὀλίγα οἰκονομικά, ποὺ ἠξεύρω, ὅτι δὲν τὸν εὗρον ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν Κέϊνς. Πλὴν ὅμως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἀφοῦ ἐχρησιμοποίησε συγγραφεῖς, πρέπει νὰ ἀναφέρω ἐγώ, ἕναν ἄλλον συγγραφέα ἐξ ἴσου σπουδαῖον, παλαιότερον κάπως τοῦ Κέϊνς, τὸν Σόμπαρτ, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ νεωτέρου κεφαλαιοκρατισμοῦ λέγει ὅτι: Γινόμεθα πλούσιοι διότι πεθαίνουν δι’ ἡμᾶς οἱ μαῦρες καὶ οἱ ἄλλες ἔγχρωμες φυλές. Διὰ νὰ γίνωμεν πλούσιοι κατεστρέψαμεν τὸν πληθυσμὸν τῆς Μαύρης Ἠπείρου». Ἐάν, λοιπόν, τὸν συλλογισμὸν αὐτόν, τὸν μεταφέρωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ πεθαίνουν ὅλοι οἱ ἐργαζόμενοι διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία, ἂς καῇ ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία, κύριοι συνάδελφοι. Οἱ ἐργάται εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἄνθρωποι. Τοὺς ἐργάτας δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς ἴδωμεν ὡσὰν σκαλοπάτια, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ ἀνέβωμεν ἡμεῖς διὰ νὰ κτίσωμεν τὸ Α ἢ Β οἰκοδόμημα. Ὁ Ἕλλην ἐργάτης, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην ἡμῶν καὶ καλῶς ἢ κακῶς τιμωμένων μὲ τὸν τίτλον τῆς ἡγεσίας, θέλει ἰδιαιτέραν στοργήν. Θέλει δὲ ἰδιαιτέραν στοργήν, κύριοι, διότι ἐὰν δὲν σπεύσωμεν ἡμεῖς νὰ ἐκδηλώσωμεν τὴν στοργήν μας ἐμπράκτως, καιροφυλακτεῖ ὁ ἐθνικὸς ἐχθρός, ὁ ὁποῖος, ὑποσχόμενος ἁπλῶς καὶ μόνον κοινωνικὴν δικαιοσύνην, πρόκειται νὰ μᾶς ἀνατινάξῃ εἰς τὸν ἀέρα. Εἶχον τὴν εὐτυχίαν, κ. συνάδελφοι, πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος περίπου ἔτους νὰ εἶμαι ἐπίσημος προσκεκλημένος τῆς Σοβιετικῆς Κυβερνήσεως καὶ μετέβην καὶ εἶδον ἐκ τοῦ σύνεγγυς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς δὲν ἠμποροῦν νὰ τὸ ἴδουν ὅλοι καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἴδουν ὅλοι.

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σᾶς ἄφησαν νὰ ἴδητε τίποτε;

§123Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ποὺ εἴδομεν εἶναι ἀρκετά, ὥστε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἴπω, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, διότι ζῶμεν εἰς τὴν πατρῴαν Ἑλληνικὴν γῆν, εἰς τὴν γωνίαν αὐτὴν τῆς Γῆς, ἔστω καὶ μὲ κατηργημένον τὸν νόμον 118. Τοῦτο ὅμως, δὲν σημαίνει ὅτι ἡμεῖς βαδίζομεν ἄριστα εἰς τὸν τομέα τῆς ἐργατικῆς πολιτικῆς οὔτε ὅτι δὲν ἔχομεν ἱερὰν ὑποχρέωσιν νὰ ἐντείνωμεν, τὰς προσπαθείας μας βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἐργαζομένων, διὰ νὰ ἐξουδετερώσωμεν ἀντίπαλον, ὡς ἐτόνισα, εὑρισκόμενον παντοῦ, ὕπουλον καὶ ἕτοιμον νὰ μᾶς πλήξῃ.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί εἴδατε εἰς τὴν Ρωσσίαν;

§125Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται νὰ σᾶς εἴπω τώρα, διότι ὡς γνωστόν, ἔγραψα πολλὰ ἄρθρα. Τονίζω, λοιπόν, καὶ πάλιν, ὅτι εἴμεθα εὐτυχεῖς διότι ζῶμεν εἰς τὴν γωνίαν αὐτὴν τῆς Γῆς, ἔστω καὶ χωρὶς τὸν νόμον 118. Τοῦτο, ὅμως, δὲν σημαίνει ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐντείνωμεν τὰς προσπαθείας μας, βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων, τοὺς ὁποίους, κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, θὰ ἔπρεπε νὰ προστατεύσωμεν καὶ νὰ περιβάλωμεν μὲ στοργὴν καὶ ἀγάπην. Διὰ τὸν Ἕλληνα ἐργάτην, θὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μὲ ἰδιαιτέραν ὑπερηφάνειαν καὶ συγκίνησιν ἤκουσα, τὸν προϊστάμενον τῶν ἔργων τῆς ἑταιρείας OMNIUM τὸν Γάλλον μηχανικὸν κ. Ἀσὶτ, ὁ ὁποῖος διηύθυνεν εἰς πολλὰ μέρη τοῦ κόσμου ἐργάτας καὶ ἐπέβλεψεν τὴν κατασκευὴν πολλῶν ἔργων, νὰ μοῦ λέγῃ ἐνθουσιωδῶς, ὅτι εὐγενέστερον, εὐφυέστερον, πειθαρχικώτερον καὶ καλύτερον ἐργάτην, ἀπὸ τὸν Ἕλληνα, δὲν ἔχει συναντήσει εἰς τὴν ζωήν του. Μὲ ἰδιαιτέραν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν ἤκουσα τὰ λόγια αὐτά, καὶ τὰ μεταφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Αὐτὸν τὸν εὐγενέστερον, τὸν πειθαρχικώτερον, τὸν εὐφυέστερον ἐργάτην, ἔχομεν καθῆκον νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν. Τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι περιέχει ὡρισμένας προστατευτικὰς διατάξεις. Μίαν μόνον παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν τῆς Ἐργασίας, νὰ τὸν παρακαλέσω, ἐφ’ ὅσον τὸ ἀποδεχθῆ νὰ δεχθῇ ὅπως ἡ ἰσχύς του εἶναι ἀναδρομικὴ ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους, διότι ἐξ ὅσων δύναμαι νὰ γνωρίζω —καὶ κολακεύομαι νὰ πιστεύω ὅτι γνωρίζω ἀρκετά— πολλαὶ ἀδικίαι ἔχουν γίνει εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν καὶ κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, νὰ ἀφήσωμεν ταύτας, ἐν ἰσχύϊ, ἔστω καὶ εἰς τὴν τελευταίαν γωνίαν τῆς πατρίδος μας. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Γιαννιδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§127Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον σκοπεῖ εἰς τὴν ἐπανόρθωσιν σφαλμάτων τὰ ὁποῖα διέπραξεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ τὸ σφάλμα αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ κατάργησις τοῦ νόμου 118, ὁ ὁποῖος ἐπροστάτευε τὸν ἰδιωτικὸν ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον ἐὰν ὁ ἐργοδότης ἀπέλυεν ὑπεχρεοῦτο νὰ ἀποζημιώσῃ σύμφωνα μὲ τὰς διατάξεις τοῦ διατάγματος τοῦ 1920. Τὰς παρατηρήσεις μου ἐπὶ τῶν ἀτελειῶν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος θὰ ἀναπτύξω κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὅμως, ὀφείλω νὰ σημειώσω ὡρισμένας ἀτελείας τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐνῷ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου ἐπαναφέρεται διάταξις προστασίας διὰ τοὺς τεχνίτας καὶ ἐργάτας, διὰ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους δὲν ἐλήφθη πρόνοια. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὅλοι ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως, προσβλέπομεν μετὰ συμπαθείας εἰς τὸν κόσμον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἐργάζεται καὶ πεινᾷ καὶ ὁ ὁποῖος εἰς στιγμὰς περιπλοκῶν τῆς χώρας μας, λαμβάνει τὸ ὅπλον καὶ πολεμᾷ μετὰ δὲ τὴν λῆξιν τῶν περιπλοκῶν ἐργάζεται καὶ πάλιν διὰ νὰ πεινᾷ. Ἔπρεπε λοιπόν, ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, οἱ προερχόμενοι κυρίως ἀπὸ τὴν μεσαίαν κοινωνικὴν τάξιν ὡς πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ προσβλέπωμεν μετὰ στοργῆς καὶ ἀγάπης πρὸς τὴν μείζονα αὐτὴν τάξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, τὸ σφάλλειν εἶναι ἀνθρώπινον ἀλλὰ τὸ ὁμολογεῖν τὸ σφάλμα δηλοῖ ἀνώτερον πολιτισμόν. Βεβαίως δὲν δύναταί τις νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ καταλογίζωμεν εὐθύνην εἰς ἐκεῖνον ποὺ διέπραξε τὸ σφάλμα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἤδη νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸν τέως κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας. Ὁ κ. Γονῆς, ἂν καὶ ἀπέβαλε τὸ ἀξίωμα τοῦ ὑπουργοῦ, ὡς τὸ ἀπέβαλεν, ἐν τούτοις παρέμεινε εἰς τὰς τάξεις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ αἱ πράξεις του δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βαρύνουν μόνον προσωπικῶς αὐτὸν ἀλλ’ ἡ εὐθύνη πρέπει νὰ βαρύνῃ ὁλόκληρον τὴν πτέρυγα τὴν Κυβερνητικήν. Ἡ ἀντίληψις τοῦ λαοῦ, ὅτι τὴν εὐθύνην φέρει ἀκεραίαν ἡ Κυβέρνησις, ἐξεδηλώθη, ὡς γνωστόν, εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, καὶ πολὺ συντόμως θὰ ἐκδηλωθῇ καὶ εἰς τὰς μελλούσας βουλευτικὰς τοιαύτας. Τὸ νὰ ἐπανορθώνῃ τις τὸ σφάλμα του, βεβαίως εἶναι ἀρετή, ἀλλὰ διὰ τῆς ὁμολογίας τοῦ σφάλματός του νὰ ἀπαιτῇ ἀπὸ τὸν βλαβέντα τὴν ἄρσιν τῆς ποινῆς δὲν εἶναι ἐφικτόν. Εἶχον τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, συντεθεὶς ἀπὸ πρόσωπα καθ’ ὅλα ἄξια ἐκτιμήσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπεμπολήσῃ τὸ παρελθὸν καὶ νὰ παρίδῃ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίων ἀντιϋπαλληλικῶν καὶ ἀντεργατικῶν ὡς τὰ παρεῖδεν. Καὶ ἐπειδή, τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου, ἀφορᾷ τὰ συμφέροντα τοῦ ἐργαζομένου κόσμου θέλω νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἐντὸς τῆς διετίας ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ἐσημειώθησαν τὰ ἑξῆς σοβαρὰ γεγονότα: Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπάνω εἰς τὸ ὑπαλληλικὸν καὶ ἐργατικὸν θέμα ὑπῆρξεν ἐπιβλαβής, κύριοι συνάδελφοι, διότι, ἐὰν ἀναλογισθῆτε, τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 2500 τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118 καὶ τὴν τάσιν καταργήσεως διατάξεων τινῶν τοῦ νόμου 2112, τότε θὰ ἀντιληφθῆτε, πλήρως, ὅτι ὁ Συναγερμός, ἐντὸς αὐτοῦ περικλείει δυνάμεις, τὰς ὁποίας δὲν ἠδυνήθητε καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι νὰ διαβλέψετε, νὰ διαγνώσετε ἐκ τῶν προτέρων, δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἐστράφησαν ἐναντίον τῆς ὑγιοῦς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ εὐθύνη, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι βαρύνει τὸν ἀπελθόντα ὑπουργόν. Ὀρθῶς δέ, ὁ κ. συνάδελφος, ὁ κ. Θεοχαρίδης, ὑπεστήριξεν, ὅτι βαρύνει ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ διαχωρίσετε τὴν εὐθύνην καὶ νὰ εἴπητε ὅτι, τὰ πρόσωπα ἀκριβῶς διότι ἔσφαλον, σήμερον δὲν ἐκφράζουν τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχουν. Ἐκφράζουν ἀπολύτως τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι συνάδελφοι, διότι παραμένουν καὶ ἐργάζονται ἐντὸς τοῦ κύκλου τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ διότι τὰ ἔργα των ὑπῆρξαν, ἔργα αὐτοῦ τούτου τοῦ κόμματος τοῦ Συναγερμοῦ, αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ.

§128Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργ.). Θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ἐὰν θέλετε νὰ ἐπιρρίψετε τὴν εὐθύνην εἰς ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, πρέπει νὰ τὴν ἐπιρρίψετε καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία ἐψήφισε χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῇ, τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118.

§129Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὄχι δά.

§130Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Διαμαρτυρόμεθα.

§131Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω ἐγώ, κύριε Ζορμπᾶ. Σεῖς ἔχετε συμμετάσχει εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§132Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργ.). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἠκούσατε τί σᾶς εἶπον: Ἐάν, τυχόν, πρέπει νὰ μεμφθῆτε ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν τότε Συμπολίτευσιν διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118, πρέπει κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον νὰ μεμφθῆτε καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τοὐλάχιστον ὅσους παρίσταντο κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἐδέχθη τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118, χωρὶς καμμίαν διαμαρτυρίαν ὑμῶν.

§133Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κατήργησε τὸν νόμον κατὰ τρόπον ταχυδακτυλουργικόν.

§134Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ εἰδικὰ τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, δηλαδὴ ἡ ΕΠΕΚ, δὲν ἀπεδέχθη τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος κατήργησε τὸν νόμον 118. Εἰδικῶς δὲ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ, καίτοι ἀπουσίαζεν, ἀντεστρατεύθη καὶ εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐδημοσίευσε καὶ εἰδικὸν ἄρθρον εἰς ἐφημερίδα τοῦ Ἡρακλείου, τὸ ὁποῖον ἐσχολίαζε τὴν κατάργησιν. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐπιρρίπτω εὐθύνας, ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατήργησε τὸν νόμον 118, δὲν εἶναι δυνατόν, σεῖς νὰ μοῦ ἀντείπητε ὅτι καὶ ἐγώ, ὡς βουλευτής, ἔχω μίαν εὐθύνην εἰς νόμον, εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ὁποίου δὲν ἔλαβον μέρος.

§135Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργ.). Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, δὲν παρίστανται ὅλοι οἱ βουλευταί, παρίστανται ἐκπρόσωποι τῶν κομμάτων, ὅπως καὶ ἐγὼ δὲν παρέστην καὶ πολλοὶ ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν παρίσταντο. Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι ἀπορρίπτετε τὴν εὐθύνην καθ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ὡς συνόλου. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ αὐτὴ ὡς σύνολον, τῆς ὁποίας οἱ ἐκπρόσωποι δὲν διεμαρτυρήθησαν κατὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 118, εἶναι καὶ αὐτὴ συνυπεύθυνος. Τὸ ὅτι ἦλθον τὴν ἑπομένην καὶ διεμαρτυρήθη δὲν ἔχει σημασίαν.

§136Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, διὰ τὴν ἱστορικὴν ἀλήθειαν....

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ.

§138Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐμέμφθη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδύνατον, κ. Ζορμπᾶ, δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. Σᾶς παρακαλῶ αὐτὰ τὰ στοιχειώδη τοῦ Κανονισμοῦ νὰ τὰ ξεύρετε.

§140Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἴμεθα ὑπὸ κατηγορίαν. Νὰ μᾶς ἀφήσετε...

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν γίνῃ εἰδικὸν Δικαστήριον, ἐκεῖ νὰ ἀπολογηθῆτε. Ἐδῶ εἶσθε βουλευτής. Ἐπιχειρεῖτε καὶ ἐπιμένετε νὰ ὁμιλήσετε, παρὰ τὸν Κανονισμόν.

§142Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐλέχθη μία ἀνακρίβεια.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕνα βῆμα ἀκόμη καὶ ἐξήλθατε τοῦ θέματος.

§144Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς δευτέρας διακοπῆς, κ. ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐκφράζῃ τὰς ἀπόψεις μου ὡς βουλευτοῦ, ἀλλὰ θὰ ἐκφράζῃ πιθανώτατα, καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐκείνην τὴν ἐποχὴν καὶ εἰδικῶς τῆς ΕΠΕΚ.

§145Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν σᾶς κατηγόρησα διὰ τὰς ἀπόψεις σας, ὅπως καὶ ἐμὲ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ κατηγορήσετε διὰ τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις.

§146Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἀπαιτῶ, λοιπὸν ἐπὶ τῆς δευτέρας σας διακοπῆς καὶ προσθέτω τὰ ἑξῆς: Δὲν νομίζω καὶ ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐκράτησε στάσιν ἐφεκτικὴν καὶ ἐψήφισε δι’ ἐφεκτικῆς στάσεως τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο, δὲν νομίζω ὅτι τοιαύτης ἐκτάσεως εὐθύνην ἔχει ἡ Ἀντιπολίτευσις σήμερον, οἵαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπειργάσθη τὸ νομοθέτημα καὶ τὸ ἐπεξειργάσθη, τὸ εἰσήγαγε καὶ τὸ ἔφερε μὲ σκοπὸν νὰ πλήξῃ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἐργαζόμενον κόσμον. Ἡ εὐθύνη εἶναι ἠλαττωμένης ἐντάσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ παραμένει ἀκεραία ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀπόψεις μου, κ. ὑπουργέ. Καὶ ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοθετήματος ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅσον ἀφορᾶ σᾶς τὸν ἀπουσιάζοντα ἐκείνην τὴν ἐποχήν. Μέσα εἰς τὸ σύνολον τῶν νομοθετημάτων τῶν κατὰ τὴν διετίαν διαδραμόντων τοῦ παρόντος Κοινοβουλίου, ἐπέρασαν νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ἔπληξαν τὸν ἐργαζόμενον κόσμον. Καὶ εἶναι ἡ πρώτη περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπουργὸς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως θέτει ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Κοινοβουλίου, νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον πνέει μίαν πνοὴν εὐεργετικὴν ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου κόσμου. Τοῦτο, κ. ὑπουργέ, θὰ παραμείνῃ πρὸς τιμήν σας, καὶ ἴσως, καὶ τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκετε. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, κατ’ ἀντιδιαστολήν, νὰ μὴ δεχθῆτε καὶ καθ’ ὅμοιον τρόπον, ὅτι εἶναι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως ὑμῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ Συναγερμοῦ, τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκετε; θὰ παραμείνουν τὰ λοιπὰ νομοθετήματα, ὡς εἶναι τὸ νομοθέτημα 2500 καὶ τὰ ἄλλα εἰς βάρος τῶν ὑπαλλήλων, τὸ ἐκκαθαριστικὸν νομοθέτημα καὶ τὰ ἄλλα ἀντεργατικὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα παρήλασαν καὶ ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κ. ὑπουργέ, διὰ νὰ μὴ γενικεύωμεν περαιτέρω τὴν συζήτησιν καὶ νὰ λεχθῇ, τυχόν, ὅτι ἡμεῖς ὁρμώμενοι, ὡς πολλάκις ἰσχυρίσθησαν τινὲς τῆς πτέρυγος ὑμῶν, ἀπὸ τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δραττόμεθα τῆς εὐκαιρίας τοῦ παρόντος νομοθετήματος, διὰ νὰ ἀναξέσωμεν πληγὰς παλαιὰς καὶ δημιουργήσωμεν δημοκοπικὰς ἐντυπώσεις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ περιορίσω τὴν συζήτησιν καὶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ νομοθέτημα ὑμῶν ἐπειδὴ εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου κόσμου, ἐγὼ τοποθετημένος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, θὰ τὸ ψηφίσω. Καὶ θὰ ψηφίσω καὶ πᾶν ἄλλο νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον σκοπὸν θὰ ἔχῃ νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐργαζομένου κόσμου ἐν Ἑλλάδι, διότι ἡ πίστις μου, κ. ὑπουργέ, εἶναι ὅτι ὁ ἐργαζόμενος κόσμος τῆς Ἑλλάδος, ἀμειβόμενος καλῶς καὶ περιποιούμενος καλῶς ὑπὸ τοῦ ἐργοδοτικοῦ κόσμου ὅσον εἶναι δυνατόν, νὰ περιποιηθῇ τοῦτον ἢ ἀναλόγως τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τοῦ τόπου τότε ὁ κόσμος αὐτὸς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ καὶ μέσα εἰς τὰ ἐθνικὰ πλαίσια νὰ πολιτεύεται καὶ νὰ εἶναι χρήσιμος εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ Ἔθνους, καὶ νὰ προσφέρῃ, ὁσάκις τὸ ἀπαιτήσουν αἱ ἀνάγκαι τῆς Πατρίδος καὶ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἑαυτόν του. Εἶναι λοιπὸν ἔργον ἠθικῆς ἐπὶ θεμάτων τοιαύτης σημασίας ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς, ἅπαντες οἱ βουλευταί, εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἐὰν ἀνήκουν νὰ ἀποφεύγουν τοὺς σκοποὺς τοὺς ἀντιπολιτευτικοὺς καὶ νὰ τοποθετοῦν ἑαυτοὺς ὑπεράνω τοῦ κοινοῦ συμφέροντος τοῦ Ἔθνους, τοῦ συμφέροντος τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ γενικῶς ὑπὲρ τοῦ ἐργαζομένου κόσμου. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, κ. ὑπουργέ, ἡμεῖς κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ ἐπιχειρήσωμεν νὰ θέσωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν σας ὡρισμένας τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιώσουν καὶ ὁλοκληρώσουν τὴν προστασίαν τῶν ἐργαζομένων ἐν Ἑλλάδι. Σεῖς εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξαρθῆτε εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων καὶ νὰ σκεφθῆτε ὅτι κατὰ τὸ 1952, ὅταν ἔλαβον χώραν αἱ γενικαὶ ἐκλογαὶ τῆς Πατρίδος μας, εἰς τὴν Καρδίτσαν ἐψήφισαν 1.700 ΕΔΑ καὶ μετὰ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ἀντεργατικά, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ προκάτοχός σας εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς ἐψήφισαν 11.700 ΕΔΑ.

§147Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ποῦ τὸ γνωρίζετε αὐτό; Μὴ τὸ λέτε διότι δὲν εἶναι πραγματικότης.

§148Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἡμεῖς, κ. ὑπουργέ, κρατοῦμε τὰς ἀντιλήψεις μας.

§149Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Αἱ 11.700 τῆς ΕΔΑ ἔβγαλαν τὸν κ. Ταλιαδοῦρον;

§150Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Αἱ ψῆφοι μετρῶνται εἰς τὴν κάλπην καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς ἐγγραφάς.

§151Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Τὸ ἀποτέλεσμα βλέπω.

§152Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα ἐκ τῶν ἐγγραφῶν προέκυψε καὶ τὸ θέμα τῶν ἐγγραφῶν εἶναι ἔργον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰδικῶς ἐμοῦ τοῦ προτείναντος τὴν τροπολογίαν τῶν ἐγγραφῶν. Ἐὰν δὲν εἶχα τὴν κρίσιν νὰ εἰσηγηθῶ τὴν τροπολογίαν ἐκείνην καὶ ἐὰν δὲν ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ ἀπὸ τὸ Σῶμα καὶ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, πιθανώτατα κ. ὑπουργέ, θὰ ἐπιστεύατε σήμερον ὅτι αἱ 11.700 ψῆφοι μετεστράφησαν ἀκριβῶς διότι ἔλαβε χώραν τότε τὸ μέτρον κατὰ τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου. Ἐν πάσῃ περιπώσει, ἡμεῖς θὰ ὑποβάλωμεν τὰς τροπολογίας μας, θὰ φέρωμεν τὰς ἀντιρρήσεις μας κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ σεῖς, κ. ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ βοηθήσετε τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ νομοθετήματος τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὸ Σῶμα, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐργαζόμενον κόσμον τῆς Ἑλλάδος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου εἴμεθα τεταγμένοι νὰ ἀγωνιζώμεθα.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Οἰκονόμου.

§154Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν νομίζετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία;

§155Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Τότε θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῶ ὅτι δὲν θέλετε νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος. Πάντως παρακαλῶ νὰ προχωρήσωμεν.

§156Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν θέλομεν νὰ ψηφισθῇ καθ’ ὃν τρόπον ἐψηφίσθη τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκετε νὰ τροποποιήσετε διὰ νὰ μὴ ἠμπορῇ ἕνας ἄλλος ὑπουργὸς εἰς τὸ μέλλον νὰ μᾶς λέγῃ τὰ ἴδια.

§157Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ σήμερον, τοὐλάχιστον ὅμως νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως.

§158Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ τελειώσωμεν τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν ἀπόψε.

§159Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κατ’ ἄρθρον τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§160Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Οἰκονόμου–Κωλέττης ἔχει τὸν λόγον.

§162Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ νόμος 2961 περιλαβών, τὴν ὑστάτην ἴσως ὥραν, τὸ ἀκροτελεύτιον ὑπ’ ἀριθ. 37 ἄρθρον του, τὴν «τελικὴν διάταξιν», ὡς ὁ ἴδιος τὴν ἀπεκάλεσε κατὰ πλεονασμὸν καὶ εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι τώρα τελευταίως δὲν δίδεται καμμία προσοχὴ οὐδὲ κἂν εἰς τὴν ἔκφρασιν καὶ τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοθέτου, ἔσφαλεν δεινῶς. Εἶχε δίκαιον καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία σύσσωμος καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ δυσανασχετήσωσιν. Ἤρκεσε μία φράσις, δυναμικὴ βεβαίως, ρωμαλέα ὡς καὶ προχθὲς ἐτόνισεν ὁ κ. Γονῆς καὶ βαρύνουσα, τοῦ τότε ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, νὰ ἐκθεμελιώσῃ ἕνα ὁλόκληρον οἰκοδόμημα καὶ ν’ ἀπωθήσῃ μίαν σημαίνουσαν καὶ ἐπιβεβλημένην μακροχρονίως κατάκτησιν τῶν ἐργαζομένων. Τὸ σφάλμα, ἦτο διπλοῦν. Δυνάμεθα νὰ τὸ χαρακτηρίσωμεν «δικονομικὸν» («τυπικὸν» — ἂν θέλετε) καὶ ἀκόμη «οὐσιαστικόν». Οὐσιαστικὸν διότι ὅταν κανεὶς κρημνίζῃ κάτι, τὸ ὁποῖον διὰ πολλοὺς καὶ ποικίλους λόγους πιστεύει ὅτι εἶναι ἴσως καταδικαστέον καὶ ἐκτὸς ἐποχῆς, ὑψώνει ἐν τῷ ἅμα, ἀντιστοίχως τὸ νέον οἰκοδόμημα τὴν διάδοχον κατάστασιν, λαμβάνει τὰ σύγχρονα πλέον «μέτρα» διὰ τὴν ὀρφανιζομένην προστασίαν τῶν ἐργαζομένων καὶ τὴν παράλληλον καὶ οὐσιαστικὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐργοδότου. Ἐὰν μᾶς ἔφερεν εὐθέως τότε ἡ Κυβέρνησις ἕναν νόμον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ κατηργῆτο ὁ 118 ἀλλὰ καὶ θὰ ὑποκαθίστατο ἄλλος τις τρόπος πλήρους, ὡς ἦτο θεσπισμένη, ἱκανοποιήσεως τῶν ἐργαζομένων ἐν περιπτώσει ἀπολύσεως, οὐδεὶς θ’ ἀντέλεγε. Δὲν τὸ ἔπραξε. Δι’ αὐτὸ ὀρθῶς ἐξηγέρθησαν οἱ ἐργαζόμενοι καὶ ὀρθῶς ἀνησυχοῦν καὶ οἱ ἐργοδόται. Δὲν ἠμπορεῖ, κύριοι βουλευταί, νὰ εἶναι ἥσυχος ὁ ἐργοδότης ὅταν οὕτω πως ἀπαλλάσσεται μιᾶς βαρείας ὑποχρεώσεώς του. Διαισθάνεται καὶ βλέπει ταχεῖαν καὶ ἐπικειμένην τὴν ἀντίδρασιν καὶ τὴν φοβεῖται. Αὐτὸ ἐπέτυχε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν «τελικὴν διάταξιν» τοῦ νόμου 2961. Ἦτο ὅμως καὶ «δικονομικὸν» σφάλμα. Τὰ σχετικὰ τῶν συζητήσεων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μαρτυροῦν ὅτι ἐξαίφνης πως ἐπεβλήθη ἡ ἐπίμαχος διάταξις. Οὔτε ἡ ἀνάλογος εἰσήγησις ὑπάρχει, οὔτε ἡ ἐν τῇ Βουλῇ δικαιολόγησις, οὔτε, ἡ λῆψις ὑπ’ ὄψιν τῶν ἐγερθεισῶν διαμαρτυριῶν κλπ. Θὰ ἠδύνατό τις οὕτω νὰ εἴπῃ ὅτι παρεισέφρυσεν ἡ περίφημος «τελικὴ διάταξις». Ἦτο λοιπὸν πρὸς τιμὴν τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπεσήμανον τὸ πρᾶγμα, ἠγωνίσθησαν διὰ τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ καὶ θὰ εἶναι σήμερον ἔν τινι μέτρῳ ἱκανοποιημένοι, διότι οἱ προοδευτικοὶ ἀπέβησαν συντελεσταὶ δικαίας προσωρινῆς ἐπανορθώσεως μέχρις ὅτου δυνηθῶμεν, αὐτοδύναμοι, νὰ τακτοποιήσωμεν ἐν καιρῷ ριζικῶς καὶ συγχρονισμένως καὶ ἐν τῷ συνόλῳ του τὸ ἐπίμαχον θέμα. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν παρένθεσιν. Ἔχομεν ἔμπροσθέν μας ἕνα νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν καὶ μίαν «πρότασιν» τῆς Ἀντιπολιτεύσεως βάσει τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος καὶ αὐτὰς νὰ κρίνωμεν. Θέλω νὰ σημειώσω, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τῶν «προτάσεων νόμων» τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος παρεισέφρυσε μία παρεξήγησις προκαλέσασα τὴν... συμφωνίαν (ἐνῷ ὡς γνωστὸν αἱ «παρεξηγήσεις» προκαλοῦν συνήθως ἀσυμφωνίας) μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὴν βάσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰσηγεῖται τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 2961 καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἀπὸ τὴν βάσιν ὅτι ἡ πρότασις τῶν βουλευτῶν τοῦ ἄρθρου 35 ἀφεώρα τὴν τροποποίησιν. Οὕτω καὶ συνεφωνήθη ὁ «Βυζαντινισμὸς» διὰ τὴν πρωτοκαθεδρίαν τῆς εἰσαγωγῆς. Δὲν ἔχει ὅμως οὕτω τὸ πρᾶγμα. Ἀντιθέτως ἡ Κυβερνητικὴ πρότασις ἀποβλέπει εἰς τροποποίησιν τοῦ Ν. 2961 καθ’ ὅ μέρος οὗτος ἅπτεται μόνον τῆς «ἀποζημιώσεως» τοῦ Ν. 118 καὶ ἡ τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν κατάργησίν του ἐν τῷ συνόλῳ του. Συνεπῶς, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ συμφωνήσῃ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, οὗ μόνον «βυζαντινισμὸς» δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ «προτεραιότης» ἀλλὰ καὶ πρόσθετον ἐπιχείρημα ἐκ τῶν πραγμάτων ὑπὲρ τοῦ ἀπολύτως ὀρθοῦ τῆς Συνταγματικῆς διατάξεως περὶ «ἀπολύτου προτεραιότητος». Θὰ ἦτο σχῆμα ὀξύμωρον ἢ πρωθύστερον ν’ ἀσχολούμεθα μὲ τὴν μερικὴν «τροποποίησιν» εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας μὲ τὴν συνολικὴν «κατάργησίν» του. Ἰδοὺ διατὶ θὰ ἔπρεπε, ὡς ὀρθῶς διεμαρτυρήθη καὶ πάλιν εἰς τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ὁ συνάδελφος κ. Κουντούρης, νὰ ἔχῃ ἐγγραφῆ πρὸς συζήτησιν, τοὐλάχιστον ὁμοῦ μὲ τὸ Κυβερνητικὸν νομοσχέδιον τῆς «τροποποιήσεως» καὶ καὶ ἡ πρότασις νόμου τῶν βουλευτῶν τῆς «καταργήσεως» ἐν τῷ συνόλῳ του τοῦ νόμου 2651 καὶ οὐχὶ μόνον ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Ν. 118. Εἶναι λίαν συνδεδεμένον τὸ «ἀσφαλιστικὸν» θέμα τοῦ Ν. 2651 μὲ τὸ ἕτερον τῆς «ἀποζημιώσεως» τοῦ 118, ὥστε νὰ μὴ ἀπεκλείετο, ἐὰν εἶχε βάσιμα ἐπιχειρήματα ἡ προτείνουσα Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐπαρκῆ πλειοψηφίαν, νὰ κατηργεῖτο ὁ μεταρρυθμιζόμενος νόμος!! Καὶ πάλιν λοιπὸν μὲ τὰ ἴδια λάθη καὶ τὰ ἴδια κληρονομικὰ ἐλαττώματα, ἔρχεται ἐνώπιόν μας τὸ ἐργατικὸν νομοσχέδιον. Καὶ πάλιν τὸ «τυπικὸν» — τὸ «δικονομικὸν» λάθος ὅπως τὴν πρώτην φοράν. Ἀλλὰ καὶ πάλιν τὸ «οὐσιαστικὸν» ὅπως θὰ ἴδετε. Ἀπομένει ὡς πρὸς τὸ «τυπικὸν» μέρος νὰ προσθέσω ἀκόμη, ὅτι καὶ ἐνώπιον ἔτι τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἦλθεν ἀνωμάλως —ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις— ὁ ὑπὸ ψήφισιν νόμος. Ἐξηγοῦμαι: α) Ἐνῷ εἶχε διανεμηθῆ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν Εἰσηγητικὴν τοῦ Ἔκθεσιν, τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεώς του κατέφθασεν ὁ κάλλιστος ἁρμόδιος κ. Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου μὲ μίαν «δακτυλογραφημένην» τροποποίησιν ἡ ὁποία ἀντικαθίστα τὸ 1ον, τὸ 2ον καὶ τὸ τρίτον ἄρθρον, τὰ πλέον οὐσιώδη δηλ. καὶ ἐτροποποίει τὰ ὑπόλοιπα 2–3. Βεβαίως, ἐκ τῶν ὑστέρων δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι καὶ τὰ ἀντικαταστήσαντα καὶ τὰ προηγούμενα ἄρθρα εἰς τὸ αὐτὸ καταλήγουν ἀποτέλεσμα. Μένει ὅμως τὸ γεγονός, ὅτι εὑρέθημεν ἀπροετοίμαστοι καὶ χωρὶς κἂν κείμενον τῶν «τροποποιήσεων» καὶ μὲ τὴν σύστασιν τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς μας καὶ τὴν ἰδικήν μας ἀκόμη ἐπιθυμίαν νά ψηφίσωμεν «ἀμέσως» τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὸ μαρτυρεῖ ἐκεῖνο ὅπερ καὶ ἀρχῆθεν εἶπον, ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἐνεφάνισεν ἐν προκειμένῳ μίαν ἔλλειψιν —ἂς εἴπωμεν— νομοθετικῆς δυνάμεως ἢ κατανοήσεως ἢ προνοίας καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἕν σχέδιον διεδέχετο τὸ ἄλλο. β) Ἐκτὸς ὅμως τῆς τοιαύτης ἐμφανίσεως τῆς Κυβερνητικῆς ὀλιγωρίας, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐνεφανίσθη καὶ ἡ ἀδιαφορία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἢ μᾶλλον δὲν ἐνεφανίσθη ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐνεφανίσθη ἡ ὀλιγωρία της διὰ τὸ νομοσχέδιον. Εἶδον τὰς ἀντιθέτους διαμαρτυρίας τοῦ ἐκλεκτοῦ φίλου κ. Κουντούρη. Τὰς πιστεύω. Αὗται ὅμως ἀφεώρων τὸ τυπικὸν μέρος. Ἔδιδε δηλαδὴ τὴν συγκατάθεσίν της ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Πρόεδρος εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ταχύτερον. Εἰς τὴν οὐσίαν ὅμως ἐφυγομάχησε τοὐλάχιστον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Μὲ τὸ νὰ «παρακαλέσῃ τρὶς τὸν κ. Πρόεδρον νὰ δώσῃ ἀμέσως τὴν σχετικὴν Ἔκθεσιν διὰ τὰ περαιτέρω», ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν παρίσταται εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§163Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπρόκειτο περὶ συμπτώσεως, καὶ οὐχὶ φυγομαχίας.

§164Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Οἰκονόμου, ὅταν τὸ πρῶτον ἦλθε πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, ἀπουσίαζον οἱ περισσότεροι τῶν Κυβερνητικῶν βουλευτῶν καὶ διεπιστώθη ὡς ἐκ τούτου ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας. Διὰ δευτέραν φορὰν ποὺ ἐκλήθη ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν εἶχον ἐπίσης προσέλθει οἱ περισσότεροι τῶν βουλευτῶν τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ὁπότε καὶ πάλιν ἐλύθη ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας. Ὅταν διὰ τρίτην φορὰν ἐκλήθη ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον, τότε συνέβη κατὰ σύμπτωσιν, νὰ ἐλλείπουν οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτὴν, ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις ἀπορρίπτουσα τὴν πρότασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§165Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Πιθανῶς νὰ ἔχεις δίκαιον.

§166Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδεὶς τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προσῆλθεν εἰς τὰς δύο τελευταίας συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§167Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Αὐτὸ εἶπον κ. ὑπουργέ, καὶ ἀπέδωσα ὀλιγωρίαν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§168Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡ προοδευτικὴ Ἀντιπολίτευσις παρίστατο;

§169Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Βεβαίως ἦτο παροῦσα, καὶ προσεπάθησε νὰ βελτιώσῃ καὶ νὰ διορθώσῃ τὸ νομοσχέδιον. Σημειώνω, ὅτι δὲν συνεζητεῖτο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μόνον ἡ «πρότασις» τοῦ ἄρθρου 35 τῶν βουλευτῶν διὰ νὰ εἴπῃ τις ὅτι ἴσως δὲν ἐχρειάζετο ἡ βάσανος τῆς Ἐπιτροπῆς. Συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀσφαλῶς ἦτο ἀναγκαία ἡ παράστασις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ διαφωτίσῃ καὶ ἐκείνη κατὰ δύναμιν τὸ Σῶμα. Δὲν τὸ ἔπραξεν ὅμως. Ἐλπίζω νὰ τὸ πράξῃ σήμερον, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ἔτι περισσότερον ἡ Βουλὴν καὶ νὰ λάβωμεν τὰς δεούσας ἀποφάσεις. Εἶναι τὸ θέμα τόσον σοβαρόν, ὥστε ἐπιβάλλεται ἡ προσεκτική του ἀντιμετώπισις καὶ ἐπίλυσίς του. Ἐγὼ θὰ κάμω ἔκκλησιν κυρίως πρὸς τὴν Συμπολίτευσιν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, βεβαίως, νὰ προσέξωμεν τὰ πράγματα καὶ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ διορθώσωμεν ἀπὸ κοινοῦ. Διότι, κοινὸν εἶναι τὸ συμφέρον τῆς Ἐθνικῆς Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως νὰ περιβάλῃ τὸν ἐργάτην ἀλλὰ καὶ τὸν ἐργοδότην μὲ στοργὴν ἐπὶ καλῷ τοῦ Ἔθνους. Τὰ ὅσα, λοιπόν, εἶχον τὴν τιμὴν ἀνωτέρω νὰ ἐκθέσω, ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἡ σημερινὴ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀνατρέψῃ ὅσα πρὸ 6μήνου ἐπεζήτει, δημιουργοῦν καὶ πολιτικὸν ἀκόμη θέμα καὶ μαρτυροῦν ποία τῇ ἀληθείᾳ «συνέπεια», ποία κατανόησις καὶ ποῖος Συντονισμὸς (!) ἐπικρατεῖ τελευταίως εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις της.

§170Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, θὰ μὲ ἀναγκάσετε διὰ τοῦ ὕφους σας νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὸν αὐτὸν τόνον.

§171Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ, εἶμαι ἕτοιμος νὰ σᾶς ἀκούσω. Δὲν ἀντέχει τὸ ἐργατικὸν ζήτημα εἰς ἀψυχολόγητα μέτρα. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἐπῆλθε κακόν, ἐὰν σεῖς μὲ πείσετε ὅτι δὲν ἐπῆλθε, τότε θὰ ἔχετε δίκαιον. Δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ ἐπισημάνω καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ πρὶν ἢ εἰσέλθω καὶ ἐξετάσω τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Τὸ «Ἐργατικὸν θέμα» εἰς πᾶσαν του πτυχὴν εἶναι εὐπαθὲς καὶ ἀπαιτεῖ, ὡς ὅλοι γνωρίζομεν, ἰδίαν καὶ προσεκτικὴν καὶ ἐπιμελημένην μεταχείρισιν. Δὲν ἀντέχει εἰς τυχὸν ἀψυχολόγητα, ἀμελέτητα, ἀβασάνιστα ἀπὸ πάσης πλευρᾶς μέτρα τὰ ὁποῖα τυχὸν τὴν μίαν ἡμέραν λαμβάνονται, προκαλοῦν ἑπομένως τὸν σάλον καὶ κατόπιν.... καταργοῦνται! Θὰ ἔχουν δίκαιον καὶ οἱ μισθωτοὶ καὶ οἱ ἐργοδόται νὰ μᾶς εἴπουν: «Τί φταῖμε ἐμεῖς ποὺ μᾶς ταλαιπωρεῖτε μὲ τὸ «ἔτσι» σήμερα καὶ τὸ «ἄλλως» αὔριον»; Θὰ ἦτο συνεπέστερον καὶ ὀρθὸν μὲ τὴν πράγματι κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τοῦ Συναγερμοῦ ἐκδηλωθεῖσαν προσεκτικὴν μέριμναν ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν ἐπαγγελθεῖσαν προσπάθειαν ὑπὲρ τοῦ ἐργάτου, νὰ ἑτοιμάσωμεν καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ Ν. 118 τὸ τὶ δέον γενέσθαι, νὰ τὸ βασανίσωμεν μὲ πάντα δυνατὸν τρόπον καὶ κατόπιν νὰ τὸ εἰσηγηθῶμεν καὶ νὰ τὸ νομοθετήσωμεν. Ἄλλως πράττοντες πειραματιζόμεθα. Καὶ ἐρωτῶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους μου: ἀντέχει ἡ Ἐργατικὴ Οἰκονομία εἰς πειράματα, εἶναι ὀρθὸν ὁ Συναγερμὸς νὰ πλησιάζῃ τώρα τελευταίως τοὺς ἀντιπάλους του εἰς ἔλλειψιν γραμμῆς, εἰς ἔλλειψιν προγράμματος, εἰς ἔλλειψιν γονίμου προσπαθείας ὑπὲρ τοῦ «μισθωτοῦ καὶ τοῦ «ἐργοδότου»; Καὶ αὐτὰ μὲν διὰ τὸ παρελθόν. Πολὺ ὅμως φοβοῦμαι, ὅτι καὶ τώρα, ὅτε ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων προσπαθοῦμεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸν 118, καὶ πάλιν δὲν εἴμεθα ἐπαρκῶς μελετημένοι καὶ προγραμματισμένοι. Ἔχω τὰς ἀποδείξεις: Εἶναι, πρῶτον, αἱ διαμαρτυρίαι τῶν «μισθωτῶν». Δεύτερον αἱ διαμαρτυρίαι τῶν «ἐργοδοτῶν» καὶ τρίτον αἱ διαμαρτυρίαι τοῦ «Ἐργατικοῦ Νόμου» διὰ τὴν πλήρη παρανόησιν τῆς ὑφῆς ἐν γένει καὶ τῆς ἰδιοσυστάσεώς του. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τέσσαρας (ἀριθ. 4) περιστάσεις μᾶς εἶπε τὶ ἐν προκειμένῳ θέλει. Τὴν πρώτην φορὰν τὸν Αὔγουστον τοῦ 1954 μὲ τὴν ἐνώπιον τῆς Νομοθετικῆς Ἐπιτροπῆς ψήφισιν τοῦ 2651. Τὴν δευτέραν εἰς τὰς 17.12.54 μὲ τὰς «Προγραμματικὰς» της δηλώσεις. Τὴν τρίτην μὲ τὴν ἀπὸ 21.2.55 Εἰσηγητικήν της Ἔκθεσιν, Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου καὶ Τὴν τετάρτην μὲ τὰς Ραδιοφωνικὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τῆς 19ης τρέχοντος. Τὴν πρώτην φορὰν ἦτο ἐναντίον τοῦ Ν. 118. Μᾶς ὡμίλησαν περὶ «ἐσφαλμένης καὶ ἀνεδαφικῆς» ἐργατικῆς πολιτικῆς.

§172Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Τότε εἴσασθε καὶ σεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ λοιπὸν διαμαρτύρεσθε;

§173Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Καὶ αὐτό, κ. Φράγκε, σημαίνει κατὰ τὴν γνώμην σας, ὅτι ὑπέχει Κυβερνητικὰς εὐθύνας; Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι πρωτοφανὴς ἡ θεωρία σας.

§174Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Τὴν δευτέραν μᾶς εἶπον τὰ ἀντίθετα θὰ ἐφαρμόσουν τὰς ἀρχὰς τοῦ Ν. 118 καὶ θὰ ἀναθεωρήσουν ἐπὶ τούτῳ τὴν Ἐργατικὴν Νομοθεσίαν δηλαδὴ προφανῶς θὰ καταργηθῇ ἡ κατάργησις τοῦ Ν. 118 ἄρθρ. 9 καὶ θὰ ἐπανισχύσῃ οὗτος μὲ τὴν γνωστὴν καὶ ἀναμφισβήτητον ἰσχυρὰν ὀπισθενέργειαν τῶν Ἐργατικῶν νόμων, ὡς νόμων Δημοσίας Τάξεως, ἀφ’ ἧς κατηργήθη, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς 25.8.54 ἡμέρας ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. 2651.

§175Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐργασίας). Ποῖος τὰ εἶπεν αὐτά, κ. συνάδελφε;

§176Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος ἰδοὺ τὶ λέγει: «Θ’ ἀναθεωρηθῇ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, εἰδικὴ δὲ μέριμνα θὰ ληφθῇ διὰ τοὺς ἀπολυομένους, ἐφαρμοζομένων τῶν ἀρχῶν τοῦ Ν. 118». Τὶ τοῦτο σημαίνει θὰ τὸ ἀκούσετε περαιτέρω. Τὴν τρίτην φοράν, μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὅτι ἡ «ἀρετὴ τοῦ νόμου εἶναι νὰ ἐκφράζῃ τὴν ἑκάστοτε περὶ τοῦ Δικαίου κοινὴν ἀντίληψιν ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀνάγκας ἃς πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὸ Ν. Δ. 2961 τὸ καταργῆσαν τὸ ἄρθρον 9 τοῦ Ν. Δ. 118 προχώρησε πέραν τῶν τροποποιήσεων ἃς αἱ κοινωνικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ ἀνάγκαι ἐπέβαλον ὡς χρησίμους καὶ ἡ κοινὴ συνείδησις ἀπεδέχετο ὡς δικαίας». Καὶ μετὰ ταῦτα εἰσηγεῖτο τὴν ἀπὸ 9.2.55 τροποποίησιν τοῦ Ν. Δ. 2651. Τὴν τετάρτην φορὰν ὁ κ. Συντονιστὴς μᾶς ἀναγγέλλει, ὅτι «....τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον (προφανῶς τὴν 17. 12.54)... ἐδηλώθη ἐπίσης, ὅτι αἱ ἀπολύσεις θὰ διέπωνται ἐφεξῆς (προφανῶς ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης 17.12.54 βάσει τῶν ἀρχῶν τοῦ Ν. 118...». Ραδιοφωνικὴ ὁμιλία του τὸ ἑσπέρας τῆς 14ης Μαρτίου δημοσιευθεῖσα εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς ἑπομένης 20ῆς Μαρτίου. Ἑπόμενον, λοιπόν, ἦτο νὰ ἀναμείνωμεν ὡς καταστάλαγμα τῆς βασανισθείσης ἐργατικῆς πολιτικῆς τὸ «μεῖζον» ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἴδομεν τὸ φθινόπωρον τοῦ 1954, τὴν ἐποχὴν δηλαδὴ τῆς ψηφίσεως τοῦ Ν. Δ. 2961. Νὰ ἴδωμεν ἕνα σπουδαῖον νομοθέτημα ἐμπνεόμενον μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ν. 118 ἀλλὰ καὶ συγχρονισμένον καὶ εὐθυγραμμίζον τὰς σχέσεις ἐργοδότου καὶ μισθωτοῦ ὅπως προηγουμένως ἐξέθεσα. Τὴν τοιαύτην ἐντύπωσιν ἐδημιούργησε καὶ ἡ πολύμηνος κυοφορία τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Δυστυχῶς ἠπατήθημεν. Ἴσως νὰ ἦτο δύσκολον. Ὁ καθεὶς ἀναμετρᾷ τὰς δυνάμεις του. Θὰ ἠμποροῦσεν ὅμως, τοὐλάχιστον ἡ Κυβέρνησις, νὰ πράξῃ τὸ «ἔλασσον». Νὰ ἐπαληθεύσῃ τὴν «ἐπαγγελίαν» τῆς 17.12.54 καὶ νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τὴν εἰσήγησίν της, τῆς 21. 2.54 ἐπαναφέρουσα τοὐλάχιστον τὸν Ν. 118, ὅπως θὰ καὶ.... ἡμεῖς «καλύτερα»! Καὶ οὔτε αὐτὸ ἔπραξεν. Ἀποτέλεσμα: Ἡ Ἐργατικὴ Συνομοσπονδία νὰ διαμαρτύρεται. Ὁ ἐργοδότης νὰ μὴ εἶναι εὐχαριστημένος. Καὶ ἴσως, μὲ τὴν περίεργον θεωρίαν ποὺ ἠκούσαμεν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ Ἐνοικιοστασίου, ὅτι δηλαδὴ αἱ κοιναὶ διαμαρτυρίαι τῶν μὲν καὶ τῶν δέ, πείθουν περὶ τῆς ἐξισορροπήσεως, νὰ εἴπωμεν, ὅπως εἰς τὰ παραμύθια, ὅτι εἶναι αὐτοὶ καλὰ καὶ.... ἡμεῖς «καλύτερα». Δὲν εἶναι ὅμως ἀληθὲς οὔτε δι’ αὐτοὺς οὔτε δι’ ἡμᾶς. Οὔτε αὐτοὶ εἶναι «καλά», οὔτε καὶ ἡμεῖς «καλύτερα». Ὁ ἀξιότιμος κ. τέως ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς ἐργασίας κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν του, κατηγόρησεν οὔτε λίγο οὔτε πολύ, τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὡς ἀγνοοῦσαν τὸ ἐργατικὸν θέμα. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ καὶ ἀσφαλῶς καὶ τὸ ὅ,τι ἀφορᾷ ὅλους τοὺς κ. κ. συναδέλφους, κάμνομεν καὶ θὰ κάμνωμεν ὅ,τι ἠμποροῦμεν νὰ κατανοήσωμεν τὸ θέμα. Ἐρωτᾶται ὅμως: ἔκαμεν ὁ κ. Γονῆς, ὅ,τι ἔπρεπε, ὥστε νὰ μᾶς ὑποβοηθήσῃ; Ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, ὅτι, ἀπὸ τὴν Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν τοῦ Ν. 2651, οὔτε ἀπὸ τὰς ἐν τῇ Βουλῇ (Νομοθετικῇ Ἐπιτροπῇ) τότε ἀγορεύσεις του εἶδον προσπάθειάν τινα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Γονῆ, νὰ μᾶς ἑρμηνεύῃ τὸ «ρωμαλέον μέτρον» τῆς καταργήσεως τοῦ Ν. 118, τὰ καλὰ καὶ τὰ κακά του! Τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τοῦ Ν. 118, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἐγγράφων στοιχείων, ἠγνοήθη τελείως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ 2651. Καὶ μόλις τώρα, ὅτε ὁ διαδεχθεὶς τὸν κ. Γονῆν ἀξιότιμος κ. Στρᾶτος, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων ἐπαναφέρει τὸν 118, ὡς τὸν ἐπαναφέρει, μόλις τώρα ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἀξιότιμος κ. Γονῆς ἔγινεν ἐπεξηγηματικὸς καὶ σὺν τῷ ἀπολογισμῷ τοῦ ἔργου του προσεπάθησε νὰ μᾶς μυήσῃ εἰς τὸ ἐργατικὸν θέμα. Βλέπετε, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ λάθος ἦτο τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας καὶ οὐχὶ ἡμῶν οὓς καὶ κατηγορεῖ.

§177Α. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουρ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἐρωτῶ, πῶς τὸ ἐψηφίσατε, ἀφοῦ δὲν τὸ εἴχατε μελετήσει;

§178Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Ἐγώ, κ. ὑπουργέ, εἶπον, ὅτι εἶναι ἀδίκημα, ἀτόπημα ἐὰν θέλετε, τοῦ ὑπουργοῦ ποὺ ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον πρὸς ψήφισιν ἄνευ εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦτο.

§179Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι σαφὴς ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Κατὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν ὁ νόμος ὁ ὁποῖος καταργεῖται ἢ τροποποιεῖται πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἐρωτᾶται: Ὑπῆρχε τοιαύτη διάταξις; Ὄχι.

§180Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, ἤθελε νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους ποὺ διαμαρτύρονται, ποῦ ἦσαν ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος; Καὶ διατὶ δὲν ἐπρόβαλον τὰς ἐνστάσεις των τότε;

§181Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ νόμου ἐγένετο τότε ἐξ ὑφαρπαγῆς καὶ ἀνωμάλως διὰ νὰ μὴ χρησιμοποιήσω βαρυτέραν ἔκφρασιν.

§182Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, κ. Πρόεδρε.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ προσωπικὸν ζήτημα;

§184Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς κατηγόρησε τρὶς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι οἱ βουλευταί της δὲν διεμαρτυρήθησαν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Ν. Δ.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι προσωπικὸν θέμα κ. Ζορμπᾶ, ἐκτὸς ἐὰν ἔχετε ἐξουσιοδότησιν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁπότε θὰ πρέπει νὰ τὴν προσκομίσητε. Διότι, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔννοιαν τοῦ φυσικοῦ προσώπου.

§186Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ–ΚΩΛΕΤΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς ἴδωμεν δι’ ὀλίγων, μερικὰ ἀπὸ τὰ οὐσιώδη ἐπιτεύγματα τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας τῆς τελευταίας 30ετίας. Ἐλπίζω, νὰ εἶναι ἱκανὰ νὰ μᾶς δώσουν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κάτι ἐπὶ τέλους κατέχομεν ἀπὸ τοὺς ἐργατικοὺς νόμους καὶ τὰς ἐπιδιώξεις των. Εἰς τὰ 1920 ἐγένετο ὁ Ν. 2112. Πρὸ αὐτοῦ ἦτο τὸ Ρ. Δ. τὸ ὁποῖον διεῖπε τὴν λύσιν τῆς ἀορίστου χρόνου ἐργασιακῆς σχέσεως. Κατ’ αὐτό, ἑκάτερος ἐκ τῶν προσώπων τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ εἴτε ὁ ἐργοδότης εἴτε ὁ ἐργάτης, ἠμποροῦσε νὰ λύσῃ τὴν ἐργατικὴν Σύμβασιν μὲ μίαν ἁπλῆν «δήλωσίν» του. Ἀρκεῖ ὅμως, νὰ μὴ προσεβάλετο ἡ «καλὴ πίστις» καὶ τὰ ἐπικρατοῦντα σὲ κάθε περίπτωσιν θέσμια καὶ ἔθιμα. Αὐτὸ τὸ «ἀρκεῖ» ὅμως, ἐσήμαινεν, ὅτι ὁ ἐπικαλούμενος θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποδείξῃ τὴν πίστιν καὶ τὰ ἔθιμα. Πρᾶγμα δύσκολον. Ἔτσι ἐφθάσαμεν εἰς τὸν νόμον 2112, ὁ ὁποῖος βασικῶς καθώρισε τὴν «πρὸ λογικοῦ χρονικοῦ διαστήματος προειδοποίησιν τοῦ ἀπολυομένου...». Ὡρίσθη ἐπίσης ὅτι, ὁ μὲν «ὑπάλληλος» προμηνυόμενος θὰ λαμβάνῃ τὸ ¼ τοῦ μισθοῦ του τοῦ χρόνου τῆς προειδοποιήσεως, ὁ δὲ ἐργάτης τίποτε! Μόνον ἐὰν δὲν προειδοποιεῖτο ὁ ἐργάτης τότε καὶ μόνον θὰ ἐλάμβανε τὰς ἀποδοχὰς ἐκείνων τῶν ἡμερῶν πρὸ τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ «προειδοποίησις». Εἶναι εὐνόητον, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ Ν. 2112, ὑπῆρξε μία κατάκτησις τῶν μισθωτῶν. Ταὐτοχρόνως, ὅμως, ἐθεμελιοῦτο καὶ μία κοινωνικὴ ἰσορροπία ἀπόρροια τῆς ὁποίας θὰ ἦτο ἡ εὐημερία ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων τῆς Χώρας. Μὲ τὸν νόμον αὐτὸν ἔζησεν ἡ Οἰκονομία μας πολλὰ ἔτη. Τὰς ἐλλείψεις του προσεπάθησε κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ συμπληρώσῃ ἡ Νομολογία. Ἐν τέλει καὶ μετὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς, εἶδε τὸ φῶς ὁ νόμος 118. Θὰ μνημονεύσω δύο (2), αὐτὰς ποὺ γνωρίζω ἀπὸ τὴν πεῖραν μου, συμπληρώσεις τοῦ νόμου αἱ ὁποῖαι καὶ σωσταὶ ἦσαν καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων πλέον ἐπιβεβλημέναι. Ἡ μία ἦτο: νὰ καταβάλλεται ἀμέσως εἰς τὸν ὑπάλληλον ἡ ἀποζημίωσίς του, ἐὰν ἀπελύετο χωρὶς προειδοποίησιν. Δίκαιον, δικαιότατον, διότι μὲ τὸ καθεστὼς τοῦ Ν. 2112, ὁ ἐργοδότης τὸν ἔστειλε τὸν ὑπάλληλόν του εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ὅταν ταῦτα ἀπεφαίνοντο θὰ ἐπλήρωνεν. Ἡ ἄλλη ἦτο: νὰ μὴ ὑστερῇ ὁ «ἐργάτης» τοῦ «ὑπαλλήλου» εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς «προειδοποιήσεως». Ἀκόμη περισσότερον, διότι τὰ ὅρια ἦσαν μεγάλα (ἄνω τῶν 2 μηνῶν) καὶ ἡ ἀποζημίωσις μικρὰ (2 ἔτη, ὀκτὼ ἡμέραι), ἐκρίθη σκόπιμον νὰ λαμβάνῃ ὁπωσδήποτε ὁ ἐργάτης τὴν ἀποζημίωσίν του, ἔστω καὶ προμηνυόμενος. Καὶ αὐτὴν βεβαίως ἀμέσως, ὅπως καὶ ὁ «ὑπάλληλος». Ποῖος δύναται νὰ ψέξῃ τὰς δύο αὐτὰς βελτιώσεις τοῦ νόμου 2112; Καὶ ἐν τούτοις καὶ αἱ δύο αὐταὶ βελτιώσεις κατηργήθησαν διὰ τοῦ Ν. Δ. 2961. Δὲν ἦτο λοιπὸν δημαγωγία, ὡς τὴν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Γονῆς, ἡ συγκίνησις τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία εὗρε τὴν ἀπήχησίν της εἰς τὰ διαβήματα τῶν κ.κ. συναδέλφων, δὲν εἶναι «δημαγωγία» ἡ σημερινὴ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως ἀδιάφορον ἂν κρίνεται, ὡς θὰ ἴδητε κατωτέρω, ἐλλιπής Δημαγωγία, ἀντιθέτως, εἶναι ἡ σύγχυσις καὶ ὁ συσκοτισμὸς τῆς κοινῆς γνώμης, ὃν βεβαίως ἡμεῖς δὲν ἐπιδιώκομεν, καὶ ἡ ἐξ αὐτῆς πρόκλησις ἀντιθέτων συμπερασμάτων. Πάντως, εἶναι πολὺ ἐνδιαφέρον, τὸ ὅτι ὁ κ. τέως ἐπὶ τῆς Ἐργασίας ὑπουργὸς κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν τῆς παρατάξεώς του, ὅτι ἀκολουθεῖ τὸν δρόμον τῆς δημαγωγίας. Εἶναι τόσον μικρά, κ. συνάδελφοι, τ’ ἀποζημιούμενα μεροκάματα τῶν ἐργατῶν καὶ τόσες λίγες ἡμέρες ποὺ πρέπει νὰ τὰ πάρουν, ὥστε δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὐσταθήσῃ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι μὲ τὸν Ν. 118 καθιεροῦται ὁ «μόνιμος σύνδεσμος» ἐργάτ. καὶ ἐργοδότου καὶ τὸ ἀδύνατον τῆς ἀπολύσεως. Ἕνας ἐργάτης 2 ἐτῶν θὰ πάρῃ 8 μεροκάματα. Δὲν εἶναι καὶ τόσον φοβερόν, ὥστε ὁ ἐργοδότης νὰ τὸν φοβῆται καὶ νὰ μὴ τὸν ἀπολύῃ. Ἤκουσα ὅμως καὶ τὸν κ. Γονῆν νὰ συμφωνῇ εἰς τοῦτο. Διότι, τὶ ἄλλο εἶναι παρὰ συμφωνία μαζί μου, ὅταν δέχεται στατιστικῶς, ὅτι ἐπὶ ἐποχῆς Ν. 118 ἐνεφανίσθη «κῦμα ἀπολύσεων» Ἄρα, δὲν ἐμποδίζει ὁ 118 τὰς ἀπολύσεις τῶν ἐργατῶν. Ἄρα δὲν ἐξοβελίζει τὴν πράγματι ἐπιθυμητὴν ἀναγκαίαν πειθαρχίαν. Ὁ ἐργαζόμενος Ἕλλην, κ. συνάδελφοι, εἶναι φιλότιμος ὅπως ὅλοι μας οἱ Ἕλληνες. Δὲν θὰ ἐπιζητῇ λοιπὸν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸν ἐργοδότην του. Ἐὰν ὑπάρχουν καὶ κακοί τινες ἐργάται ἐκεῖ ἂς στραφῇ ἡ διαφώτισις καὶ ἡ διαπαιδαγώγησις. Δὲν θέλει, δὲν ἀνέχεται ὅμως, ὁ μισθωτὸς καὶ νὰ τὸν ἐκμεταλλεύωνται. Καὶ ἀπὸ αὐτὴν ὅμως τὴν πλευράν, δὲν δέχομαι, ὅτι ὑπάρχουν Ἕλληνες ἐργοδόται, ἐπιθυμοῦντες νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὸν ἐργάτην. Τὶ ὑπάρχει ὅμως; Ὑπάρχει μία κακὴ τοποθέτησις του ζητήματος. Καὶ αὐτὴν τὴν κακὴν τοποθέτησιν, δυστυχῶς, δὲν τὴν αἴρει οὔτε μὲ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις. Τὸ «μεῖζον» λοιπόν, ποὺ σᾶς ἔλεγον, θὰ ἦτο νὰ πάρῃ ὁπωσδήποτε ὁ «μισθωτὸς» ὅ,τι ἐδικαιοῦτο μὲ τὸν 118 (2112)καὶ μετὰ τοῦτο ἐὰν ὑπάρχῃ περιθώριον καὶ ὅ,τι ἄλλο ἤθελεν ὁρισθῆ. Τὸ ποῖος θὰ τοῦ δώσῃ καὶ πῶς θὰ τοῦ δώσῃ καὶ πότε θὰ τοῦ τὸ δίδῃ, αὐτὸ ἔπρεπε νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐὰν ἤθελε πράγματι νὰ παρουσιάσῃ μίαν «μείζονα» λύσιν τοῦ θέματος. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν τὸν νόμον 551, τὸν διέποντα τὴν ἀποζημίωσιν ἐξ ἀτυχημάτων ἐργαζομένων. Μὲ τὸν νόμον αὐτὸν ἔζησαν τὸ κεφάλαιον καὶ ἡ ἐργασία ἐπὶ μακρὰ ἔτη. Τὴν ἀποζημίωσιν τὴν κατέβαλον οἱ ἐργοδόται. Εἶτα εἰσήχθη τὸ Ι.Κ.Α. Δὲν κατηργήθη ὅμως, οὔτε περιεκόπη ἡ ἀποζημίωσις. Ἁπλῶς μόνον ὑπεισῆλθεν εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῆς καταβολῆς της τὸ Ι.Κ.Α. καὶ ἐρρυθμίσθη ἀνάλογος ἡ εἰσφορὰ τοῦ πρώην ὑποχρέου πρὸς τοῦτο. Δι’ αὐτὸ καὶ οὐδεὶς ἐκάκισε τὸν νέον νόμον. Ἦτο ἐκεῖνος τὸ «μεῖζον» ποὺ ζητοῦμεν καὶ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν φαίνεται ἀκόμη ἱκανὴ νὰ ἐμφανίσῃ. Τὰ ἄλλα ὅλα εἶναι «ἐμβαλώματα» καὶ κυρίως, ἡ προηγηθεῖσα κατάργησις τοῦ Ν. 118. Αὐτά, καὶ μόνον αὐτά, ὑποβοηθοῦν τὸν κομμουνισμὸν καὶ ὄχι ἡ διατήρησις τοῦ 118. Καὶ δὲν λησμονοῦμεν, βεβαίως, ὅ,τι εἴπατε, ὅτι κοινὸν ἐνδιαφέρον ὅλων, εἶναι νὰ ἐπιλύσωμεν ἡμεῖς τὰ ζητήματα, εἰς ὄφελος καὶ τῶν δύο καὶ ὄχι ὁ κομμουνισμός, εἰς βάρος καὶ τοῦ ἐργοδότου καὶ τοῦ ἐργάτου. Δὲν εἴμεθα ὅμως ἱκανοποιημένοι κ. βουλευταί, οὔτε ἀπὸ τὸ «ἔλασσον» ποὺ ἐμφανίζει ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὸ ὑπὸ Ψήφισιν νομοσχέδιον. Παρεῖδε δυστυχῶς, ὅτι πρώτη καὶ καλυτέρα ἀρετὴ ἑνὸς νόμου, ἑνὸς οἱουδήποτε νόμου, εἶναι νὰ εἶναι ἀδιάβλητος καὶ διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος, δὲν πρέπει πρὸ παντὸς νὰ παραβιάζεται ἡ ἀρχὴ τῆς ἴσης μεταχειρίσεως τῶν ὑπ’ αὐτοῦ καταλαμβανομένων. Τὴν ἀρετὴν αὐτὴν τὴν ἀπαιτεῖ ἀκόμη περισσότερον ὁ ἐργατικὸς νόμος τοῦ ὁποίου βάσις ὁπωσδήποτε εἶναι ἡ γενικὴ καὶ ὁμοιόμορφος ἐφαρμογή του. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καὶ ὅταν ἀκόμη σὲ πολλὰς περιπτώσεις ὁ ἐργατικὸς νόμος εἶχεν ἀνάγκην ἑρμηνείας, διὰ τὸ ἑνιαῖον καὶ τὸ ὁμοιόμορφον τῆς ἐφαρμογῆς του, τὰ Δικαστήρια, ἡ Νομολογία ἐδέχετο παγίως, ὅτι καὶ ἀναδρομικότης ἀκόμη ἀπέρρεε, χωρὶς σαφῶς νὰ ὁρίζεται, ἐφ’ ὅσον ἀντιθέτως σαφῶς δὲν ἀπεκλείετο. Ἐν προκειμένῳ δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ σκεφθῶμεν τὴν ἀναδρομικότητα. Ἔχομεν τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ἐδήλωσε τὴν 17.12.54 ὅτι ἐπαναφέρεται ὁ νόμος 118. Αὐτὸ καὶ μόνον ἤρκει διὰ νὰ εἶναι βέβαιοι καὶ οἱ ἐργάται καὶ οἱ ἐργοδόται ὅτε θὰ ἐπανεφέρετο ἀφ’ ἧς κατηργήθη, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς 25.8.54. Τὸ ἀντίθετον, νὰ ἐπανεφέρετο δηλαδὴ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του, ὡς ὅλοι οἱ νόμοι, θὰ ἀπετέλει σαφῆ παραβίασιν τῆς ἀρετῆς ποὺ ἀνέφερον τοῦ καλοῦ νόμου καὶ τοῦ προαπαιτουμένου τοῦ ἐργατικοῦ εἰδικῶς νόμου. Θὰ ἐδημιουργούσαμεν ἀναταραχὴν εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τοὺς μισθωτούς. Οἱ μὲν μὲ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου 2961 καὶ οἱ δὲ μὲ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ 118. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη δεχθῶμεν, ὅτι κατὰ κάποιαν οἰκονομίαν τὸ ἠθικὸν τοῦτο ζήτημα τῆς ἀνισομερίας δὲν ἠμποροῦσε νὰ καλυφθῇ ἐφ’ ὅσον θ’ ἀνετρέποντο καταστάσεις ἤδη μὲ βάσιν τὸν 2961, πάλιν ἔσφαλεν ἡ Κυβέρνησις ἐφ’ ὅσον ὡς ἀφετηρίαν ἰσχύος τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου θέλει τὴν 9.2.54. Σᾶς εἶπον ὅτι προχθὲς ἀκόμη ὁ κ. Συντονιστὴς ρητῶς ἐπανέλαβεν, ὅτι «τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ἐδήλωσεν ὅτι ἐφεξῆς αἱ ἀπολύσεις θὰ διέπωνται μὲ τὸν 118...». Τοῦτο μαζὶ μὲ τὴν πρώτην δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως τῆς 17.12. 1954 δημιουργεῖ βάσιμον καὶ ἀπρόσβλητον ἀπὸ πάσης πλευρᾶς τοποθέτησιν ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου, διὰ τὴν 17.12.54 τοὐλάχιστον. Οὕτω πως, δὲν θὰ ἐθίγοντο αἱ δημιουργημέναι καταστάσεις. Ἀλλὰ ὅμως, δὲν θὰ ἐδημιουργοῦντο καὶ ἐφεξῆς δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Λέγουσα αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις, ἐτακτοποίει τὴν θέσιν της μὲ τὸν 118 καὶ ἔναντι τῶν μισθωτῶν καὶ ἔναντι τοῦ ἐργοδότου. Τὸ εἶπεν εἰς τὰς 17.12.54 ὅτι ἐπαναφέρει τὸν 118. Μὲ αὐτὸ ποὺ τοὺς εἶπεν, οἱ ἐργοδόται, χωρὶς νὰ ἔχουν τὴν ἀνάγκην οὔτε δικηγόρων, οὔτε ἐπεξηγήσεων, κατάλαβαν καλῶς, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, 17.12.54, δὲν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἀπολύσουν τὸ προσωπικόν των ἄνευ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ἀρχῶν τοῦ 118. Τὸ ἀντίστοιχον καὶ οἱ ἐργάται. Τί πρέπει λοιπὸν νὰ ὑποθέσωμεν; Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἴσως νὰ ἔκυψε καὶ νὰ εἶπεν εἰς τὸ οὖς ἑνίων, ὅτι, «μὴ τ’ ἀκοῦτε αὐτά. Θὰ τὸν ἐπαναφέρω. Πλὴν ἕως ὅτου τὸν ἐπαναφέρω, κάμετε τὴν δουλειά σας». Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Δὲν θέλω νὰ τὸ πιστεύσω. Γι’ αὐτὸ καὶ εἶδον εὐχαρίστως, ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅταν ἐπεσήμανον τὸ γεγονός, ἐδέχθησαν ὅλοι τὴν παρατήρησίν μου νὰ θέσωμεν ἀφετηρίαν τοῦ νέου νόμου τὴν 17.12.54. Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, ἡ παρουσία τοῦ κ. ὑπουργοῦ, μετέβαλε τὰ πράγματα. Θὰ ἤμουν εὐτυχής, ἐὰν ἠμποροῦσα νὰ διαπιστώσω ὅτι μετεβλήθησαν τὰ πράγματα διότι μᾶς ἔπεισεν ὁ κ. ὑπουργός. Κάθε ἄλλο. Τοὐναντίον. Ἡ ἀπειλὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι θὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἠνάγκασε τὴν πλειοψηφίαν διαμαρτυρομένην νὰ συνομολογήσῃ. Εἶναι ὅμως τοῦτο ὀρθόν; Τώρα μάλιστα, ὅπου ὁ κ. Συντονιστὴς ρητῶς καθώρισε τὴν 17.12.54, δὲν νομίζω ὅτι θὰ δυσκολευθῶμεν. Ἐὰν στατιστικῶς δὲν συνεπικουρῆται ἡ ἀναγκαιότης τῆς εἰσηγήσεώς μας στὸ χέρι τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ μᾶς τὸ ἀποδείξῃ. Δυστυχῶς ἠρνήθη νὰ φέρῃ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα. Χρέος μας εἶναι νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι οὔτε τὸ «μεῖζον ἐπετύχομεν» ἀλλ’ οὔτε καὶ τὸ «ἔλασσον». Χρέος μας εἶναι ἔναντι τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν νὰ μὴ δημιουργήσωμεν δύο τάξεις «εὐνοουμένων» καὶ μή. Χρέος μας εἶναι νὰ μὴ περιορίσωμεν νομοθετικῶς τὸν χρόνον τῆς ἰσχύος τοῦ νέου νόμου, ἐνῷ ἐὰν δὲν ἐλέγομεν τίποτε ἴσως θὰ ἀνέτρεχε καὶ πιὸ ἐπάνω ἀκόμη, δηλ. εἰς τὰς 25.8.54. Εἰς αὐτὸν τὸν ἐμπαιγμὸν δὲν δυνάμεθα οὐδεὶς νὰ συμπράξῃ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, καὶ πάλιν, καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν βοήθειαν, κυρίως, τῶν μελῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ σκεφθῶμεν ἤρεμα τὸ πρᾶγμα καὶ ἀπὸ κοινοῦ νὰ τὸ διορθώσωμεν. Μὲ αὐτὴν τὴν βασικὴν ἐπιφύλαξιν καὶ μὲ ὅ,τι παρατηρήσεις θὰ ἐκφέρω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§188Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσετε. Σεῖς νομίζετε ὄχι. Θὰ σᾶς διαγράψω.

§190Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ ρίψετε ἕνα βλέμμα καὶ νὰ διαπιστώσετε, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπαρτία.

§191Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ μείνῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις.

§192Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Θὰ παρακαλέσω, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσωμεν κατ’ ἀρχὴν, καὶ ἄλλην ἡμέραν πᾶμε εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§193Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ἄνθρωπος, δυνάμενος νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία;

§194Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Διατί θυμώνετε;

§195Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Θυμώνω βεβαίως.

§196Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν.

§197Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἐὰν κανεὶς πλέον δὲν ὁμιλήσῃ κατ’ ἀρχήν. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ, διότι δὲν ἀπήντησα εἰς κανένα.

§198ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὴ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας.

§199Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Παρεκάλεσα νὰ μείνωμεν σύμφωνοι, ὥστε μία συνεδρίασις νὰ μᾶς μείνῃ νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἄρθρα.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπετε καὶ ἐμένα, νὰ θέσω τὸ ζήτημα, ὅπως προσήκει κατὰ τὸν Κανονισμὸν, δὲν τηροῦνται τὰ ὅρια κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον. Ὁ κ. συνάδελφος ὁ προηγούμενος περισσότερον ἠσχολήθη μὲ τὰ ἄρθρα καὶ ὀλιγώτερον μὲ τὴν ἀρχήν. Στέρξατε νὰ τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν.

§201Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ ἀκόλουθος συμφωνία: Νὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν, χωρὶς νὰ λάβωμεν τὸν λόγον, ὅσοι ἔχομεν ἐγγραφῆ, μὲ τὴν ἐξήγησιν, ὅτι, ὁμιλοῦντες ἐπὶ τῶν ἄρθρων, δὲν θὰ ὑποστῶμεν τοὺς περιορισμοὺς τοῦ Κανονισμοῦ.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἔχετε τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Προέδρου. Δέχεται ἡ Βουλὴ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον;

§203ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ καταγγελίας τῆς σχέσεως ἐργασίας διατάξεων». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§205ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.)