1955.03.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63η

Τρίτη 22 Μαρτίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Γιαννούσης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Ἰντζὲς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ι. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ. κ. Γ. Κατσαφάδος, Ε. Σαββόπουλος καὶ Γ. Τζατζάνης καταθέτουν ἀναφορὰς τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Μακαρονοποιῶν ζητούσης ἐθελουσίαν ἔξοδον τῶν μακαρονοτεχνιτῶν ἡλικίας ἄνω τῶν 50 ἐτῶν, τῶν ἐχόντων 3.000 καταβολὰς εἰς τὸν Ἀσφαλιστικόν των Ὀργανισμόν, πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 2018 διὰ τοὺς κάτω τῶν 50 ἐτῶν, συνέχισιν τῆς ἐκτάκτου ἐπιδοτήσεως τῶν ἀνέργων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἁλιευτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Γρὶ–Γρὶ Πειραιῶς «ἡ Προποντίς» ζητοῦντος παράτασιν ἐπὶ πεντάμηνον τῆς προθεσμίας πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν δικτύων, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἀπὸ 4 Ἰουλίου 1952 Β. Δ. περὶ τοῦ τρόπου τῆς διὰ κυκλικῶν δικτύων Γρὶ–Γρὶ ἁλιείας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν 350 ἀγροτῶν κατοίκων κοινότητος Κυργίων– Δράμας, ζητούντων καταβολὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὰ κατὰ τὴν περίοδον 1940–41 ἐπιταχθέντα κτήνη, κάρρα καὶ ἀγελάδας των, ὡς ἀπεζημιώθησαν οἱ αὐτοκινητισταὶ καὶ οἱ μικροκαταθέται τῶν Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων. Ὁ βουλευτὴς Ἰθάκης κ. Κ. Μπαροῦνος καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων κοινότητος Ἐπισκοπῆς Καλάμου Ἰθάκης, διαμαρτυρομένων διότι τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῆς κοινότητός των στερούμενον διδασκάλου, παραμένει ἀπὸ τριμήνου κλειστὸν καὶ ζητούντων ταχεῖαν τοποθέτησιν διδασκάλου. Ὁ βουλευτὴς Καλαμῶν κ. Ν. Κάρτσωνας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ἀποστράτων καὶ Παθόντων Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Καλαμῶν, ζητούσης τροποποίησιν τοῦ Α. Ν. 1854)51 ἐπὶ τῷ τέλει ὑπολογισμοῦ εἰς διπλοῦν τῶν ἐτῶν ἐμπολέμων περιόδων καὶ ἐχθρικῆς κατοχῆς, ἐπαναχορήγησιν τῶν 10)50 εἰς πάντας τοὺς ὁπλίτας Χωροφυλακῆς, κατάργησιν τῶν κρατήσεων ἐπὶ τῶν συντάξεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Κατσαφάδος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Προσωπικοῦ Φωταερίου Πειραιῶς, ζητούσης ὑπαγωγὴν τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἑταιρείας εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ἀποζημίωσιν τῶν ἀπολυομένων ἐργατῶν βάσει τοῦ Ν. 2112, ἐφαρμογὴν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας ἐσωτερικοῦ Κανονισμοῦ κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 70941 19.3.55 ἐγγράφου του ἀνακοινοῖ ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου δραχμῶν τεσσάρων ἑκατομμυρίων (4.000.000) πρὸς τὸν Α.Σ.Ο. διὰ τὸν μῆνα Μάρτιον ἐ. ἔ. πρὸς συγκέντρωσιν σταφίδος ἐσοδείας 1954. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῆς κοινότητος Φωτολείβας ζητούντων τὴν χορήγησιν διὰ τῆς Ἀγροτραπέζης μακροπροθέσμων στεγαστικῶν δανείων, διὰ τὴν ριζικὴν ἐπισκευὴν τῶν παλαιῶν καὶ ἀπὸ τριακονταετίας ἀνεγερθέντων οἰκίσκων των, περιελθόντων ἤδη εἰς κατάστασιν καταρρεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς ἀκριτικῆς κοινότητος Περιθωρίου Δράμας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν διακοπὴν τῆς συγκοινωνίας τοῦ χωρίου των ὑπὸ τῶν λεωφορείων τοῦ 43 ΚΤΕΛ καὶ ζητοῦντος ἀποκατάστασιν αὐτῆς δι’ ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων ὅπως καὶ πρότερον. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καταστηματαρχῶν, Ζαχαροπλαστῶν Ἀθηνῶν καὶ Προαστείων, ζητοῦντος προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Κατσαφᾶδος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀλληλοβοηθείας Ἐργατῶν καὶ Ἡμερομησθίου Προσωπικοῦ Δήμου Πειραιῶς «Ὁ Φοῖβος», ζητοῦντος ὑπαγωγὴν καὶ τῶν Δήμων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ

Ν. 118)45.

Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. I. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Α. Πασσάδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1953)4.3.1955 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα καὶ καταχωρηθεῖσα ὑπ’ ἀριθ. βιβλ. 350 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Πασσάδη, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῆς Κρατικῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὸν Δῆμον Χίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὸν προρρηθέντα κ. βουλευτὴν τὰ κάτωθι: Ἡ Νομαρχία καὶ ὁ Δῆμος Χίου, ᾐτήσατο ἀπὸ τοῦ ἔτους 1949 τὴν ἐπέκτασιν παρ’ αὐτῷ τῆς Κρατικῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας. Κατόπιν τῶν αἰτήσεων τούτων, ἀπεστάλη ὁ Διοικητὴς τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας Μυτιλήνης εἰς Χίον πρὸς ἐξέτασιν τῶν ὑφισταμένων προϋποθέσεων ἐγκαταστάσεως κλπ. τοῦ ἱδρυθησομένου Πυροσβεστικοῦ Σταθμοῦ, παραλλήλως δ’ ἐζητήθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν (Γ. Δ.Δ.Λ.) συμφώνως τῷ ὑπ’ ἀριθ. 222777)1948 ἐγγράφῳ αὐτοῦ, ἡ ἔγκρισίς του διὰ τὴν ὡς ἄνω ἐπέκτασιν, ὅπερ ὅμως δὲν ἐνέκρινε ταύτην, λόγῳ τῶν δυσχερειῶν τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὸ ἔτος 1951 ἡ Ἀνωτέρα Διοίκησις Ἀντιαεροπορικῆς Ἀμύνης, ὑπέβαλεν ἡμῖν τὸ ἀπὸ 25.10.1951 πρακτικὸν τοῦ Νομαρχικοῦ Συμβουλίου Πολιτικῆς Ἐπιστρατεύσεως δι’ οὗ ἐζητεῖτο ἡ ἐπέκτασις τῆς Κρ. Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας ἐν Χίῳ ἢ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν θὰ ἦτο τοῦτο δυνατόν, ἡ ἐκπαίδευσις παρ’ ἀξιωματικοῦ τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος τοῦ προσωπικοῦ τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Δήμου εἰς τὴν πυρόσβεσιν. Ἐπειδή, ὡς ἐγνωρίσαμεν καὶ εἰς τὴν Ἀνωτέραν Διοίκησιν Ἀντιαεροπορικῆς Ἀμύνης, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4724)Δ. 8)1952 ἐγγράφου μας ἡ ἐπέκτασις τῆς Κρατικῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας εἰς τὸν Δῆμον Χίου καὶ ἡ σύστασις παρ’ αὐτῷ Πυροσβεστικοῦ Σταθμοῦ δὲν ἦτο δυνατή, ἐλλείψει προσωπικοῦ καὶ ὀχημάτων ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ὁποίων τὸ Πυροσβεστικὸν Σῶμα ἀντιμετωπίζει δυσχερείας εἰς τὴν κανονικὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας του καὶ εἰς αὐτὰς ἔτι τὰς πόλεις εἰς ἃς ἔχει ἐπεκταθῆ καὶ λειτουργεῖ ἡ Κρατικὴ Πυροσβεστικὴ Ὑπηρεσία, ἀπεδέχθημεν τὴν ἑτέραν πρότασιν καὶ διετάξαμεν, ὅπως μεταβῇ ἀξιωματικὸς τοῦ Σώματος διὰ τὴν κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐκπαίδευσιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δημοτικῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας. Τὸ Ὑπουργεῖον, ἀναγνωρίζον τὰς ἀνάγκας πυρασφαλείας τῆς πόλεως Χίου, ἔχει πάντοτε ὑπ’ ὄψιν ὅπως προβῇ εἰς τὴν σύστασιν παρ’ αὐτῇ Κρατικοῦ Πυροσβεστικοῦ Σταθμοῦ, εὐθὺς ὡς ὑπάρξουν αἱ πρὸς τοῦτο ἀναγκαῖαι προϋποθέσεις, τοὐτέστιν εὐθὺς ὡς πραγματοποιηθῇ ἡ προμήθεια πυροσβεστικῶν ὀχημάτων, δι’ ἣν προεκηρύχθη ἤδη σχετικὸς διαγωνισμὸς παρὰ τῆς Ὑπηρεσίας Κρατικῶν Προμηθειῶν καὶ συμπληρωθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ Σώματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἔγγραφόν σας ὑπ’ ἀριθ. 2123)9.3.55. Ἀπαντῶντες ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω ἐγγράφου ὑμῶν, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἐν θέματι βουλευτοῦ περὶ συλλήψεως καὶ ἐκτοπίσεως τῶν Παπακωνσταντίνου Τάκη, Σταθοπούλου Φωτίου καὶ Σταβέρη Βασιλείου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1. Παπακωσταντίνου Τάκης. Εἶχεν ἐκτοπισθῆ δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 35)2.5.53 ἀποφάσεως ΕΔΑΝ Ἀττικῆς διότι ὑπακούων εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ ΚΚΕ κατὰ τὴν ἑορτὴν τῆς Πρωτομαγιᾶς ἐδημιούργησεν ἐπεισόδια καὶ συμπλοκὴν εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν. Τὴν 22.10.53 κατόπιν δηλώσεώς του ὅτι «θὰ ζῇ νομιμοφρόνως», ἐχορηγήθη ἄδεια εἰς τοῦτον καὶ ἐγκατεστάθη εἰς Αἰγάλεω. Ἡ ἄδειά του παρετάθη μέχρι τῆς 14.2.55, ὅτε διετάχθη ἡ διακοπὴ τῆς ἀδείας του καὶ ἡ ἐπαναμεταγωγὴ του εἰς τὸν τόπον ἐκτοπίσεως, διότι ἐκ τῆς παρακολουθήσεώς του διεπιστώθη ὅτι κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀδείας του, παρὰ τὴν δήλωσίν του εἰργάζετο ἐντατικῶς διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ παρανόμου μηχανισμοῦ τοῦ ΚΚΕ κατὰ τὰς ἐντολὰς τῆς εἰς τὸ Παραπέτασμα εὑρισκομένης Κ)Σ ἡγεσίας. II. Σταθόπουλος Φώτιος. Ἐξετοπίσθη δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8)25.1.55 ἀποφάσεως ΕΔΑΝ Ἀττικῆς, διότι ἀπὸ τοῦ τέλους 1952 εἰργάζετο διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ παρανόμου μηχανισμοῦ τοῦ ΚΚΕ, τελευταίως δὲν ὑπείκων εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς ΣΤʹ Ὁλομελείας τοῦ ΚΚΕ ἐχρησιμοποιήθη ὑπ’ αὐτοῦ διὰ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν ἐντολῶν του. Ἡ τοιαύτη δρᾶσις του ἐνετάθη τελευταίως ἐπικινδύνως, κατέστη δ’ οὕτως λίαν ἐπικίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. III. Σταβέρης Βασιλείου. Ἡ ἐμφανὴς κομμουνιστικὴ δρᾶσις τούτου ἄρχεται ἀπὸ τοῦ τέλους 1951. Δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15)11.3.54 ἀποφάσεως ΕΔΑΝ Ἀττικῆς διετάχθη ἡ ἐκτόπισίν του, πλὴν δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασις, λόγῳ τῆς καταστάσεως τῆς ὑγείας του (ὑπέστη κάταγμα ποδὸς ἐξ αὐτοκινητιστικοῦ δυστυχήματος). Ἐν συνεχείᾳ διεπιστώθη ὅτι ἀπὸ τοῦ 1953 ἠσχολεῖτο διὰ τὴν ἀνασύστασιν τοῦ παρανόμου μηχανισμοῦ τοῦ ΚΚΕ ὑπὸ τὸ ψευδώνυμον «ΑΡΙΩΝ». Ἐπειδὴ ἡ δρᾶσις του αὕτη ἐνετάθη τελευταίως, κατέστη δὲ οὗτος λίαν ἐπικίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν ἐξετοπίσθη δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8)28.1.55 ἀποφάσεως ΕΔΑΝ Ἀττικῆς. Ὡς πρὸς τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος ὑποβολῆς ἐνστάσεως οὐδόλως παρεκωλύθησαν οὗτοι. Ὁ Παπακωνσταντίνου ὑπέβαλε τοιαύτην, ἥτις ἀπερρίφθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28)1954 ἀποφάσεως τῆς Δευτεροβαθμίου Ἐπιτροπῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

Γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Γεωργαντᾶ. Ἑπόμενοι τῆς ἀπὸ 9 Μαρτίου ἐ. ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Μ. Γεωργαντᾶ, διαβιβάζομεν ὑμῖν ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 13209)14 Μαρτίου 1955 ἀναφορὰν τοῦ κ. Νομάρχου Ἀττικῆς, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ὁ ἐρωτῶν κ. βουλευτής. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 13209. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4699)12 Μαρτίου 1955 ὑμετέρας διαταγῆς, δι’ ἧς διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Μ. Γεωργαντᾶ διὰ τὸ θέμα τῆς παρ’ ἡμῶν συγκροτηθείσης Ἐπιτροπῆς, καὶ ἣν συνεπιστρέφομεν ὧδε, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρωμεν τ’ ἀκόλουθα: Διὰ τοῦ ἀπὸ 29ης Δεκεμβρίου 1953 Β. Δ. αἱ διατάξεις τοῦ Νόμου 2234)52 ἐπεξετάθησαν καὶ εἰς τὴν Δημοτικὴν Ἐπιχείρησιν Ἠλεκτροφωτισμοῦ Κορωπίου. Κατόπιν δὲ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 11 Ἰουνίου 1954 Β. Δ. (Φ.Ε.Κ. 132)26 Ἰουνίου 1954) δι’ οὗ ἀντικατεστάθησαν αἱ παρ. 1, 2 καὶ 3 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ὡς ἄνω ἀπὸ 29 Δεκεμβρίου 1953 Β. Δ., αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομικοῦ προσώπου, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Δημοτικῆς Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτροφωτισμοῦ Κορωπίου ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Δήμαρχον, ὡς πρόεδρον, τρεῖς δημοτικοὺς συμβούλους Κρωπίας ἐκλεγομένους ἀπὸ τὸν Νομάρχην Ἀττικῆς κλπ. Κατὰ ταῦτα χρώμενοι τοῦ ἐκ τοῦ νόμου παρεχομένου ἡμῖν δικαιώματος, προέβημεν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7907)26 Φεβρουαρίου 1955 ἡμετέρας ἀποφάσεως εἰς τὸν ὁρισμόν, ὡς μελῶν τοῦ ὡς ἄνω Συμβουλίου Ἠλεκτροφωτισμοῦ, οὐχὶ ἁπάντων τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρωπίας προταθέντων, ἀλλὰ ἐξ ἑνὸς δημοτικοῦ συμβούλου ἐκ τῆς πλειοψηφίας καὶ δύο ἐκ τῆς μειοψηφίας, κρίνοντες ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐκτὸς τοῦ συμβούλου τούτου τῆς πλειοψηφίας μετέχει τοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ Δήμαρχος (ἀρχηγός, ὡς γνωστόν, τῆς πλειοψηφίας) ὡς πρόεδρος τοῦ ἐν λόγῳ θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ μετέχῃ καὶ ἡ μειοψηφία εἰς τὴν διοίκησιν τῆς δημοτικῆς ταύτης ἐπιχειρήσεως, οὐδόλως δεσμευόμενοι ἐκ τῆς προτάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1955.

Ὁ Νομάρχης

Λ. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ὑμῖν, ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου, ἐρωτήσεως, ἐν σχέσει μὲ τὴν πώλησιν τῶν εἰσιτηρίων τῶν θεάτρων εἰς τιμὰς ἀνωτέρας τῶν ἐν τοῖς τιμολογίοις ἀναγραφομένων διὰ τῆς μεθόδου τῶν κατειλημμένων θέσεων τῶν πρώτων σειρῶν τῶν θεάτρων καὶ τῆς καταβολῆς φιλοδωρήματος εἰς τοὺς ταμίας αὐτῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Ἡ κατὰ τὰ ἀνωτέρω πώλησις τῶν εἰσιτηρίων τῶν θεάτρων συνιστᾷ παράβασιν τῆς ρητῆς διατάξεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Α. Ν. 505)1937 «περὶ κώδικος φορολογίας δημοσίων θεαμάτων» καθ’ ἣν ἀπαγορεύεται ἀπολύτως ὑφ’ οἱανδήποτε αἰτιολογίαν, πᾶσα οἱαδήποτε πρόσθετος ὑποχρεωτικὴ εἴσπραξις, ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἀντιτίμου παρὰ τῶν θεατῶν, εἴτε κατὰ τὴν εἴσοδον αὐτῶν εἰς τὸ θέαμα εἴτε καὶ μετὰ αὐτήν. Διὰ τοὺς ὑποπίπτοντας εἰς τοιαύτην παράβασιν, θεατρώνας καὶ ταμίας τῶν θεάτρων, προβλέπεται ἐπιβολὴ προστίμου μέχρι δραχμ. 1.000 καὶ ἐν ὑποτροπῇ μέχρι τοῦ διπλασίου, βάσει τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Α. Ν. 505)1937. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπησχόλησε τὸ Ὑπουργεῖον κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ προσφάτως, διὰ διαταγῶν του δὲ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τῆς οἰκονομικῆς Ἐφορίας Δημοσίων Θεαμάτων ἐπὶ τῆς ἀνάγκης αὐστηρᾶς παρακολουθήσεως τῆς ἀκολουθουμένης ὑπὸ τῶν ταμιῶν τῶν θεάτρων τοιαύτης τακτικῆς εἰς τὴν διάθεσιν τῶν εἰσιτηρίων. Συνεπείᾳ τῶν διαταγῶν τούτων, ἡ εἰρημένη Οἰκονομικὴ Ἐφορία ἐξέδωσε, κατὰ περιόδους, τὰς ἐν ἀντιγράφῳ διαβιβαζομένας ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 811)6.3.45, 1467)8.5.48, 3901)8.11.48 καὶ 1212)11.3.55 ἐγκυκλίους της πρὸς τοὺς διευθυντὰς καὶ τοὺς ταμίας τῶν θεατρικῶν ἐπιχειρήσεων. Πλὴν τῶν ἀνωτέρω μέτρων, εἰς τὰ ὁποῖα προῆλθε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡ ἁρμοδία Οἰκονομικὴ Ἐφορία, θεατρῶναι τινὲς καὶ ταμίαι ἐμηνύθησαν, διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν, ὑπὸ ἰδιωτῶν καὶ ἀστυνομικῶν ὀργάνων ὡς ὑποπίπτοντες εἰς Ἀγορανομικὴν παράβασιν. Τὰ ἁρμόδια ὅμως Δικαστήρια ἀπήλλαξαν αὐτούς. Συγκεκριμένως, ὁ Ἄρειος Πάγος, διὰ τὸν μηνυθέντα δι’ ὁμοίαν ὡς ἄνω Ἀγορανομικὴν παράβασιν θεατρικὸν ἐπιχειρηματίαν Ἀλεξ. Φίρον, ἐξέδωκεν ἀπαλλακτικὴν ἀπόφασιν, χαρακτηρίσας τὰ δημόσια θεάματα ὡς ἐπουσιώδη ἐν ἐπαρκείᾳ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΟΙΚΟΝ. ΕΦΟΡΙΑ ΦΟΡ. ΔΗΜ. ΘΕΑΜΑΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ἀριθ. πρωτ. 1212 Ἀθῆναι τῇ 11 Μαρτίου 1955 Πρὸς Τοὺς κ. κ. Διευθυντὰς τῶν Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων (Κοινοποιουμένη καὶ πρὸς τοὺς κ. κ. Ταμίας τῶν Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων). Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὡς ἔχει παρατηρηθῇ καὶ παρ’ ἡμῶν καὶ ἐξ ἀφορμῆς διαμαρτυριῶν θεατῶν τόσον εἰς ἡμᾶς ὅσον καὶ εἰς τὸ Προϊστάμενον ἡμῶν Ὑπουργεῖον, ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως τῶν εἰσιτηρίων ἀπὸ τοὺς ταμίας τῶν θεάτρων, ὡς θὰ ἔχετε ἴσως παρατηρήσει καὶ ὑμεῖς, δὲν εἶναι ὁ προσήκων, διότι αἱ καλαὶ θέσεις τῶν θεάτρων ἀποκρύπτονται καὶ διατίθενται εἰς ὡρισμένους θεατὰς ἐπὶ καταβολῇ ὑπὸ τύπον φιλοδωρήματος, τιμῆς ἀνωτέρας τῆς τοῦ εἰσιτηρίου. Τοῦτο ἐσχάτως ἔχει λάβει τοιαύτην ἔκτασιν παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας ἐπὶ τοῦ θέματος σχετικὰς ἐγκυκλίους μας, ὥστε ἔχει σχεδὸν καθορισθῆ ἡ ἀπόκρυψις θέσεων καὶ ἡ διάθεσις τούτων εἰς ἐκείνους οἵτινες εἶναι διατεθειμένοι νὰ καταβάλωσι πρόσθετον, σχεδὸν ὑποχρεωτικὴν ἀμοιβήν. Τὸ τοιοῦτον ὅμως συνιστᾷ ὡς εἶναι γνωστὸν ὑμῖν, παράβασιν προβλεπομένην καὶ τιμωρουμένην βαρύτατα ὑπὸ τοῦ Ν. 505 «περὶ Κώδικος τῶν Δημοσίων Θεαμάτων». Θέλομεν νὰ πιστεύωμεν ὅτι θέλουσι ληφθῆ παρ’ ὑμῶν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν ὁλοσχερῆ καταστολὴν τῆς παραβάσεως ταύτης καὶ θὰ λυπηθῶμεν πολὺ ἐὰν εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιβάλωμεν τὰς ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένας βαρυτάτας κυρώσεις, τόσον εἰς τοὺς ταμίας, ὅσον καὶ εἰς ὑμᾶς, ὡς ἀλληλεγγύως ὑπευθύνους. Σχετικαὶ ὁδηγίαι διὰ τὴν συστηματικὴν παρακολούθησιν τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν εἰσιτηρίων ἐδόθησαν εἰς τοὺς παρ’ ἡμῖν ἐλεγκτὰς καὶ ἐπόπτας Δ. Θεαμάτων.

Ὁ Διευθυντὴς

ΑΡΓ. ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Κοινοποίησις: Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν Δ)νσιν 4ην Τμῆμα Βʹ.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Υ.Φ.Δ.Θ. ΑΘΗΝΩΝ

Ἀριθ. πρωτ. 3901 Ἐν Ἀθήναις τῇ 8.11.1948 Πρὸς Τοὺς κ. κ. Διευθυντὰς τῶν Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων (Κοινοποιουμένη καὶ πρὸς τοὺς κ.κ. Ταμίας τῶν Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων). Εἰς ἐκτέλεσιν σχετικῆς διαταγῆς Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὰς ὑπ’ ἀριθ. 811)1945 καὶ 1467)1948 σχετικὰς ἐγκυκλίους μας ἐπανερχόμεθα καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ἵνα τονίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Παρὰ τῶν ταμιῶν τῶν θεάτρων ἐξακολουθεῖ νὰ παρατηρεῖται ἀπόκρυψις θέσεων καὶ τοῦ πλάνου τοῦ θεάτρου μὲ τὸν σκοπὸν ὅπως αὗται διατίθενται εἰς ὡρισμένους θεατὰς ἐπὶ καταβολῇ ὑπὸ τύπον φιλοδωρήματος, τιμῆς ἀνωτέρας τῆς τοῦ εἰσιτηρίου. Τοῦτο ἔχει λάβει τοιαύτην ἔκτασιν ὥστε οἱ θεαταὶ οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ἐξασφαλίσωσι θέσιν εἰς τὰς πρώτας σειρὰς τῆς πλατείας τῶν θεάτρων νὰ μὴ δύνανται νὰ πράξωσι τοῦτο ἐὰν δὲν καταβάλωσιν εἰς τὸν ταμίαν τοῦ θεάματος πρόσθετον σχεδὸν ὑποχρεωτικὴν ἀμοιβήν. Ἡ τοιαύτη ὅμως πρᾶξις ρητῶς ἀντίκειται πρὸς τὴν παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Α. Ν. 505)37 «περὶ κώδικος φορολογίας Δημοσίων Θεαμάτων» καθ’ ἣν ἀπαγορεύεται ἀπολύτως ὑφ’ οἱανδήποτε δικαιολογίαν πᾶσα οἱαδήποτε πρόσθετος ὑποχρεωτικὴ εἴσπραξις ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἀντιτίμου παρὰ τῶν θεατῶν εἴτε κατὰ τὴν εἴσοδον αὐτῶν εἴτε καὶ μετ’ αὐτὴν συνιστᾷ δὲ παράβασιν δι’ ἣν αὐστηραὶ παρὰ τοῦ νόμου προβλέπονται κυρώσεις. Συνυπεύθυνοι τῶν κυρώσεων τούτων τυγχάνουσι κατὰ τὸν νόμον ἐκτὸς τῶν παραβατῶν ταμιῶν καὶ οἱ διευθυνταὶ (ἐπιχειρηματίαι) τῶν θεάτρων. Κατὰ τ’ ἀνωτέρω συνιστῶμεν ὑμῖν διὰ τελευταίαν φορὰν ὅπως λάβετε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν ὁλοσχερῆ καταστολὴν τῆς παραβάσεως ταύτης, ἣν θέλομεν ἰδιαιτέρως καὶ δι’ ὅλων τῶν μέσων παρακολουθήσει ὄντες διατεθειμένοι εἰς τοὺς τυχὸν ἀνακαλυφθησομένους παραβάτας νὰ ἐπιβάλωμεν τὰς αὐστηροτάτας τοῦ νόμου κυρώσεις. Οἱ κ. κ. Ἐλεγκταὶ καὶ Ἐπόπται Δ. Θεαμάτων εἰς οὓς κοινοποιεῖται ἡ παροῦσα παρακαλοῦνται ὅπως παρακολουθήσωσι συστηματικῶς τὸν τρόπον διαθέσεως τῶν εἰσιτηρίων καὶ ἀναφέρουσιν ἡμῖν ἀμέσως πᾶσαν παράβασιν.

Ὁ Διευθυντὴς

ΑΡΓ. ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Ὑπηρεσία Φορολ. Δημ. Θεαμάτων Ἀθηνῶν Ἀριθ. πρωτ. 1467. Πρὸς Τοὺς κ. κ. Διευθυντὰς καὶ Ταμίας Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων. Εἰς ἐκτέλεσιν σχετικῆς διαταγῆς Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἐξ ἀφορμῆς παραβάσεως συντελεσθείσης παρὰ Ταμίου Θεάτρου διὰ τῆς πωλήσεως εἰσιτηρίων εἰς ἀνωτέραν τῆς καθορισθείσης τιμῆς, ἐπανερχόμεθα καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἵνα ὑπομνήσωμεν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 811)1945 κοινοποιηθεῖσαν ὑμῖν ἐγκύκλιόν μας καὶ νὰ τονίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ πώλησις εἰσιτηρίων εἰς ἀνωτέραν τῆς ἀναγραφομένης τιμῆς, ὑφ’ οἱανδήποτε αἰτιολογίαν, ἀπαγορεύεται ρητῶς ὑπὸ τοῦ νόμου, προβλεπομένων διὰ τοὺς παραβάτας αὐστηροτάτων κυρώσεων. Συνυπεύθυνοι, τῶν κυρώσεων τούτων, τυγχάνουσι κατὰ τὸν νόμον καὶ οἱ Διευθυνταὶ (ἐπιχειρηματίαι) τῶν Θεάτρων. Ὁμοίως διὰ τοῦ νόμου ἐπιβάλλεται ὑποχρεωτικῶς ἡ ἀνάρτησις, πρὸ τοῦ Ταμείου τῶν Θεάτρων, τιμολογίου θεωρημένου παρ’ ἡμῶν. Ἡ παράλειψις τῆς κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἀναρτήσεως τιμολογίου συνιστᾷ παράβασιν ἥτις ἐπισύρει κυρώσεις εἰς βάρος τῶν παραβατῶν ταμιῶν καὶ τῶν Διευθυντῶν Θεάτρων. Συνιστῶμεν τὴν αὐστηρὰν τήρησιν τῶν ἀνωτέρω, τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων θέλομεν ἀνελλιπῶς παρακολουθήσει, παρακαλοῦμεν ὅπως λάβητε τὰ προσήκοντα μέτρα ἵνα μὴ παρατηρηθῇ κατὰ τὸ μέλλον παρομοία τῶν ἀνωτέρω παράβασις, καθ’ ὅσον θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην τῆς ἐπιβολῆς τῶν παρὰ τοῦ νόμου προβλεπομένων κυρώσεων, ὡς ἐγένετο καὶ διὰ τὴν ὡς εἴρηται παράβασιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαΐου 1948

Ὁ Διευθυντὴς

ΑΡΓ. ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀριθ. πρωτ. 811. Πρὸς Τοὺς κ.κ. Διευθυντὰς καὶ Ταμίας Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων. Παρετηρήθη ὅτι πλεῖστοι Ταμίαι τῶν Θεατρικῶν Ἐπιχειρήσεων, φέρουσιν εἰς τὸ πλᾶνον τῶν θέσεων τοῦ Θεάτρου πολλὰς ἐκ τῶν καλυτέρων θέσεων ὡς δῆθεν προπωληθείσας, πραγματικῶς ὅμως ἐπὶ τῷ σκοπῷ ὅπως διαθέτωσι ταύτας εἰς διάφορα πρόσωπα παρ’ ὧν προσδοκῶσιν, ὑπὸ τύπον φιλοδωρήματος, εἴσπραξιν μεγαλυτέρας τιμῆς τῆς ἐν τῷ εἰσιτηρίῳ ἀναγραφομένης. Ἐπίσης παρετηρήθη εἴσπραξις ἀνωτέρας τιμῆς ἀπὸ τῆς ἐν τοῖς εἰσιτηρίοις ἀναγραφομένης καὶ κατὰ τὴν διάθεσιν μὴ ἠριθμημένων θέσεων (καθεκλῶν). Ἡ ἀνωτέρω ὅμως πρᾶξις συνιστᾷ παράβασιν τοῦ νόμου «περὶ φορολογίας Δημοσίων Θεαμάτων» ἀπαγορεύοντος ρητῶς τὴν εἴσπραξιν μεγαλυτέρας τιμῆς τῆς ἐν τῷ εἰσιτηρίῳ ἀναγραφομένης, ἐπισύρουσαν βαρείας ποινικὰς κυρώσεις δι’ ἃς συνυπεύθυνοι, διά τε τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου καὶ τῶν προστίμων, ἐκτὸς τῶν ταμίων ἢ ἄλλων ὑπαλλήλων τῆς ἐπιχειρήσεως κηρύσσονται καὶ οἱ θεατρῶνοι. Καθιστῶμεν ὅθεν ὑμᾶς προσεκτικοὺς ὅπως εἰς τὸ μέλλον μὴ παρατηρηθῶσι παρόμοιαι παραβάσεις, καθ’ ὅσον ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει κατὰ τῶν παραβατῶν καὶ τῶν θεατρώνων θέλομεν ἐπιβάλει τὰς παρὰ τοῦ Νόμου προβλεπομένας κυρώσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1945

Ὁ Διευθυντὴς

ΑΡΓ. ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Κουντούρη καὶ Σ. Κωτιάδου. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1581 ἐ. ἔ. ἔγγραφον ὑμῶν δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Κουντούρη καὶ Σ. Κωτιάδου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἀπεστάλη ἐρώτημα εἰς τὸ Ἀνώτατον Δικ. Συμβούλιον περὶ πληρώσεως τῆς κενῆς θέσεως τοῦ Εἰρηνοδίκου Ἀστυπαλαίας διὰ μεταθέσεως ἑνὸς Εἰρηνοδίκου ἐξ ἄλλου Εἰρηνοδικείου τοῦ Κράτους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1955 Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Χ. ΠΑΓΟΥΛΑΤΟΣ

Ὁ κ. Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ μεταφορᾶς ἀγαθῶν ἐπὶ κομίστρῳ διὰ φορτηγῶν τριτρόχων αὐτοκινήτων». Ἡ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1998)1939 «περὶ σημάτων» καὶ 2) «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ Ν. Δ. 136)1946 «περὶ κυρώσεως τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 10)11.5.1946 Ν. Δ. «περὶ Ἀγορανομικοῦ Κώδικος». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀγορᾶς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐκτάσεων τοῦ Ο.Δ.Ε.Π.». Ἡ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3.3.55 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐγκρίνεται ἡ μέχρι τέλους Ἰουνίου 1955 ἀτελὴς ταχυδρόμησις συνήθων ἐπιστολῶν ἐσωτερικοῦ κατατιθεμένων εἰς Ταχ. Γραφεῖα τῶν σεισμοπλήκτων Νήσων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Παναγιούλας καὶ Δ. Στεφάνου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικητικῶν μεταβολῶν ὁμόρων Νομῶν καὶ Ἐπαρχιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Οἰκονομόπουλος καὶ Π. Τριαντόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας ἐξώσεων τῶν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 132) 1946 Ν. Δ. ὑπαγομένων φοιτητῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως Πανεπιστημιακῶν κλπ. διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας ἐξετάσεων τῶν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 132)46 Ν. Δ. ὑπαγομένων φοιτητῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως Πανεπιστημιακῶν τινων κλπ. διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Παπαδόπουλος καὶ Μ. Χλουβεράκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς εἰς Ἀνωτάτας Γεωπονικὰς Σχολὰς μετεκπαιδευθέντας Γεωπόνους, πτυχιούχους Μέσων Γεωργικῶν Σχολῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς εἰς Ἀνωτάτας Γεωπονικὰς Σχολὰς μετεκπαιδευθέντας Γεωπόνους πτυχιούχους Μέσων Γεωργικῶν Σχολῶν».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ἀφορᾷ μόνον τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμέρας τῶν ἐπερωτήσεων ἀπὸ τῆς Δευτέρας εἰς τὴν Τρίτην καὶ οὐδὲν ἄλλο. Ἐπειδὴ γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι σχεδὸν θὰ ἔχετε νὰ ὑποβάλητε σχετικὰς τροπολογίας, ἀφορώσας εἰς ζητήματα τοῦ προσωπικοῦ τῆς Βουλῆς, διὰ τοῦτο, ἐπιτρέψατέ μοι, νὰ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει μελλοντικῶς νὰ ρυθμισθῇ ὡς ἑξῆς τὸ θέμα αὐτό. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος θὰ διέπῃ τὸ καθαρῶς Κοινοβουλευτικὸν μέρος τοῦ Σώματος, θὰ λέγεται: Κανονισμός. Μέρος πρῶτον. Βουλευταί, ἐργασίαι Σώματος κλπ., τὰ δὲ ἀφορῶντα τὴν ἐν γένει λειτουργίαν τῶν ὑπηρεσιῶν, σύνθεσιν τοῦ προσωπικοῦ κλπ.: Κανονισμός. Μέρος δεύτερον. «Ὀργανισμὸς Προσωπικοῦ». Διότι δὲν εἶναι ὀρθόν, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ κυρίαρχον Σῶμα συζητεῖ καὶ ψηφίζει διατάξεις ἀναφερομένας εἰς τὸ Αʹ μέρος τοῦ Κανονισμοῦ νὰ προτείνεται μία διάταξις ἀφορῶσα τὴν ὑπηρεσιακὴν κατάστασιν τοῦ ὁδηγοῦ τοῦ ἀνελκυστῆρος φέρ’ εἰπεῖν. Νομίζω, ὅτι συμφωνεῖτε καὶ σεῖς. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, οὐδεμία προσωπικὴ τροπολογία νὰ γίνῃ δεκτὴ σήμερον.

§6Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤθελα, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Διὰ νὰ συμπληρωθῇ ἀπολύτως ἡ ὀρθοτάτη αὐτὴ τροποποίησις τὴν ὁποίαν εἰσάγετε, θὰ πρέπει καὶ εἰς τὴν πρώτην παράγραφον, ἐκεῖ ὅπου λέγει «ἡ Δευτέρα» νὰ τεθῇ καὶ ἐκεῖ «Τρίτη». Δηλαδὴ νὰ μεταφερθοῦν καὶ αἱ ἐρωτήσεις εἰς τὴν Τρίτην, ὥστε ἡ Δευτέρα νὰ εἶναι ἀποκλειστικῶς ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αἱ ἐρωτήσεις βεβαίως. Ὀρθῶς τὸ ἀποσαφηνίζετε. Νομίζω, ὅτι τὸ λέγομεν εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησις.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὴ εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου ἡ πρότασις «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Συνεπῶς προσεχῶς θὰ εἶναι ἡ ἑκάστη Τρίτη ἡμέρα ἀναφορῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων καὶ ἡ Δευτέρα ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας.

§10Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡ θέσις τοῦ Γʹ Ἀντιπροέδρου;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συμπληρωθῇ καὶ αὐτή. Θὰ προβῶμεν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἐκλογήν.

§12Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Ἡ Παρασκευὴ παραμένει;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν θὰ τὸ ἰδῆτε.

§14Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, οὕτως ὥστε τροποποιουμένων τυχὸν ἄρθρων, νὰ ἰσχύουν ταῦτα καὶ διὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν. Δὲν συνδέεται τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως ψηφίζει ἑκάστοτε τὸν Κανονισμόν της, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῶν ἐργασιῶν της. Ἄλλωστε, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως, λειτουργεῖ Τρίτην καὶ Πέμπτην. Συνεπῶς, δὲν ἔχομεν τίποτε νὰ τροποποιήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Δὲν ὑπάρχει, θέμα, κ. Πετρίδη. Συνεπῶς, κύριοι, γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις ὡς ἐτροποποιήθη;

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐγένετο δεκτὴ εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη ἡ πρότασις «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις καὶ ψήφισις τοῦ συμπληρωματικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, χρήσεως 1954– 1955. Αἱ πιστώσεις τὰς ὁποίας ζητῶ, ἀφορῶσι κυρίως τὸ προσωπικὸν τὴν αὔξησιν ἡ ὁποία ἐγένετο μὲ τὸ 10%. Ὑπάρχουν βέβαια καὶ ἄλλαι ὡρισμέναι ἀπόψεις ὅσον ἀφορᾶ τὰ θέματα τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ καλὸν εἶναι νὰ παραμείνουν αὐτὰ καὶ νὰ μὴ τὰ συνδυάσωμεν μὲ τὰς ἀποδοχὰς τοῦ προσωπικοῦ τὰς ὁποίας δικαιοῦνται καὶ εὐλόγως ἐπείγονται νὰ λάβουν.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐγένετο δεκτὸς εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν καὶ ψήφισιν ὁ συμπληρωματικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, χρήσεως 1954–55. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)1954 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων».

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ ψηφισθῇ εἰς τὸ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)1954 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων», θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω περικοπὴν ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔξοχος στρατιώτης, ὁ στρατηγὸς Μαντᾶς, μοῦ ἀπηύθυνε τὴν ἑπομένην τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ στρατηγὸς Μαντᾶς, μνείαν τοῦ ὁποίου ἔκαμα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, μοῦ ἀπηύθυνεν ἐπιστολὴν ἐν τῇ ὁποίᾳ σὺν τοῖς ἄλλοις, γράφει τὰ ἑξῆς: «Ἐπετελέσατε, μὲ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου σχετικῶς μὲ τὸ αἰτιολογικὸν τῆς ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν ὡς εὐδοκίμως τερματισάντων, μίαν ἀνθρωπιστικὴν πρᾶξιν καὶ στοργικὸν ἔργον πρὸς αὐτούς. Διότι π. χ. ἐγὼ ἀπεστρατεύθην μὲ τὸ αἰτιολογικὸν τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενον ὡς στερούμενος οὐσιώδους διοικητικῆς ἱκανότητος, πρᾶγμα ἀπολύτως ἀντίθετον πρὸς ὅλας μου τὰς διαδοχικὰς σημειώσεις. Λ. χ. Ὁ ἀείμνηστος στρατηγὸς Μανέττας Θεόδωρος μοῦ γράφει, ὡς Διοικητὴς τῆς 7ης Μεραρχίας καὶ προϊστάμενός μου, ὡς διοικοῦντος ἐμοῦ τότε τὸ 1926–27, τὸ 7ον Σύνταγμα Ὀρειβατικοῦ Πυροβολικοῦ δυνάμεως 1.700 ἀνδρῶν τὰ ἑξῆς: Παρὰ τὸ νεαρὸν τῆς ἡλικίας του καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου τὸν ὁποῖον φέρει, ἐπεδείξατε ὡς Διοικητὴς Τάγματος σπάνια διοικητικὰ προσόντα, συνδυάζων δὲ καὶ ἐξαίρετον πολεμικὴν πεῖραν θέλει καταλάβει ἐπαξίως τὰς ἀνωτάτας τοῦ στρατοῦ βαθμίδας. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, ἔπρεπε, κύριε Πρόεδρε, νὰ δοθῇ μία ἄλλη ἀνθρωπιστικὴ λύσις διὰ τὸ αἰτιολογικὸν τῶν ἀποστρατειῶν καὶ ἡ καλλιτέρα τούτων, εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἐδώσατε». Αὐτὰ γράφει ὁ στρατηγὸς Μανέττας περὶ τοῦ στρατηγοῦ Μαντᾶ τὸ ἔτος 1926. Τὸ τί θὰ ἔπρεπε νὰ γράψῃ κανεὶς ἀργότερα, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπω ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι πῶς ἐπολέμησε καὶ πῶς διώκησε τὸ 1940–41, πῶς ἐπολέμησε μετὰ τὸ 1946, αὐτὸ τὸ γνωρίζουν ὅλοι ὅσοι παρηκολούθησαν τοὺς ἀγῶνας αὐτούς. Κατὰ τὸ 1947 εἶχον τὴν εὐκαιρίαν ἐγώ, ὡς μέλος τότε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπισκεφθῶ τὴν περιοχὴν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας καὶ διεπίστωσα τὸν θαυμασμὸν ὅλων, πολιτῶν καὶ στρατιωτικῶν, διὰ τὴν ἔξοχον δρᾶσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν διοικητικὴν ἱκανότητα τοῦ ἀνδρός. Παρὰ ταῦτα δὲν ὑπῆρχεν ἡ δυνατότης τὸ 1948, ὅταν ἀπεφασίσθη ἡ ἀποστρατεία του, διότι καλῶς ἢ κακῶς, ἐπελέγησαν ἄλλοι διὰ νὰ γίνουν ἀντιστράτηγοι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποστρατευθοῦν ἄλλως, παρὰ μόνον διὰ τοῦ συνδυασμοῦ τῆς ἀποστρατείας του πρὸς μομφήν. Λοιπόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ ἀμοιβὴν δι’ ἐμὲ ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ τοῦ ἐξόχου στρατιώτου καὶ ἐθεώρησα καθῆκον μου, ἐπειδὴ ἀποτελεῖ ἀμοιβὴν δι’ ἐμέ, τοῦ ὁποίου ἡ πρόθεσις τόσον ἠμφισβητήθη, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ τὴν ἀναγνώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα).

§21Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε......(θόρυβος)......

§22ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει λόγος ἀπαντήσεως;

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐγένετο μία δήλωσις, δικαιοῦται νὰ ἀπαντήσῃ.

§24Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ Στρατηγὸς Μαντᾶς, εἶναι ἕνας ἐκ τῶν πλέον γενναίων ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ κακῶς δὲν προήχθη τότε καὶ τότε μάλιστα, ὅταν δὲν προήχθη ἐδημιουργήθη ζήτημα μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν. Ἕτερον ἑκάτερον. Οὔτε ἐκάμαμεν ἡμεῖς λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς δράσεως τῶν Στρατηγῶν, οὔτε κἂν τῶν Ἀντιστρατήγων, τῶν ἀποτελούντων τὸ Συμβούλιον. Δὲν ὡμιλήσαμεν οὔτε περὶ τῆς ἱκανότητος, οὔτε περὶ τῆς μορφώσεως, οὔτε διὰ τίποτε. Ἕνα εἶναι γεγονός, ὅτι ὁσονδήποτε καλὸς καὶ ἂν εἶναι ἕνας ἀξιωματικός, ἄριστος ὡς ὁ κ. Μαντᾶς, ὅταν δὲν προάγεται, ἡ κοινὴ γνώμη σχηματίζει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κάπου ὑστερεῖ, διὰ νὰ μὴ προαχθῇ. Τὸ τὶ γράφουν τὰ χαρτιὰ μέσα, δὲν παίζει κανένα ρόλον. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)1954 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἑταιρειῶν περιωρισμένης εὐθύνης».

§28Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, θὰ κάμω μίαν δήλωσιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἑταιρειῶν περιωρισμένης εὐθύνης, τὴν ἑξῆς: «Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 7 τῆς παραγράφου 51 τοῦ νόμου περὶ «Ἑταιρειῶν περιωρισμένης εὐθύνης ἀφορῶσι «καὶ τὰς μετατραπείσας ἤδη δι’ ἀποφάσεως «τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων ὁμορρύθμους καὶ ἑτερορρύθμους Ἑταιρείας». Αὐτὸ γίνεται διὰ τὸ μέλλον, ἐπειδὴ δι’ ἀποφάσεως τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων μετετράπησαν 2–3 ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι εἰς ἑτερορρύθμους. Διὰ τῆς δηλώσεως αὐτῆς καλύπτεται καὶ ἀναδρομικῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐγένετο.

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Κυβερνητικός). Δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς ἡ δήλωσις αὐτή.

§30Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 52 ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διάταξις, ὅτι εἰς τὰς ἱδρυθείσας ἑταιρείας μέχρι 30.6.31 παρέχεται πενταετὴς προθεσμία διὰ νὰ ἀποφασίσουν περὶ τῆς τύχης των. Προσετέθη εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο μία τροπολογία, ἀφορῶσα τὰς ἀνωνύμους ἀσφαλιστικὰς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἐξαιρετικῶς διὰ τὰς κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος Ἑλληνικὰς ἀνωνύμους ἀσφαλιστικὰς Ἑταιρείας ὁρίζεται μία νέα διαδικασία, δηλαδὴ νὰ πληρώσουν ἐντὸς τεσσάρων ἐτῶν τὰς 250.000. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργόν, εἰσαχθείσης τῆς τροπολογίας ταύτης ἐκχωρεῖται τὸ δικαίωμα τῶν ἀνωνύμων αὐτῶν ἀσφαλιστικῶν Ἑταιρειῶν, τὸ ὁποῖον ἔχουν, διότι ἱδρύθησαν πρὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1939; Νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ αὐταὶ νὰ ὑπαχθοῦν, εἰς τὴν γενικὴν διάταξιν.

§31Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Αἱ Ἑταιρεῖαι αὐταὶ ἐμπίπτουν εἰς τὴν προηγουμένην παράγραφον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ Ἑταιρειῶν περιωρισμένης εὐθύνης». Ἐπιτρέπει τὸ Σῶμα νὰ ἐπικυρώσω τὰ πρακτικὰ μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ ὑπὸ ἰδίαν μου εὐθύνην;

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ μέχρι τοῦ σημείου τούτου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῆς περιουσίας τοῦ ἐν Τριπόλει ἑδρεύοντος κοινωφελοῦς Ἱδρύματος ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Νοσοκομεῖον Ἀριάδνης καὶ Φωτεινῆς Γ. Μιστριώτου» ὑπὲρ τοῦ ἐν τῇ αὐτῇ πόλει συσταθέντος Ἱδρύματος, διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ συντήρησιν κτιρίου πρὸς στέγασιν τῶν κλασσικῶν γυμνασίων ἀρρένων Τριπόλεως ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Μιστριώτειον».

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως τῆς περιουσίας τοῦ ἐν Τριπόλει ἑδρεύοντος κοινωφελοῦς Ἱδρύματος ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Νοσοκομεῖον Ἀριάδνης καὶ Φωτεινῆς Γ. Μιστριώτου» ὑπὲρ τοῦ ἐν τῇ αὐτῇ πόλει συσταθέντος Ἱδρύματος, διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ συντήρησιν κτιρίου πρὸς στέγασιν τῶν κλασσικῶν γυμνασίων ἀρρένων Τριπόλεως ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Μιστριώτειον». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος Παναγιώτου Νικ. Τζοβάνη ἢ Κοσπέτου ὑπὲρ τῶν Κοινοτήτων Κοσμᾶ — Κυνουρίας καὶ Βρονταμᾶ Λακεδαίμονος».

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος Παναγιώτου Νικ. Τζοβάνη ἢ Κοσπέτου ὑπὲρ τῶν Κοινοτήτων Κοσμᾶ — Κυνουρίας καὶ Βρονταμᾶ Λακεδαίμονος». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος Εἰρήνης χήρας Θεοφ. Σιαφάκα».

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος Εἰρήνης χήρας Θεοφ. Σιαφάκα». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν ἀπὸ τοῦ οἰκον. ἔτους 1943–44 μέχρι καὶ τοῦ οἰκον. ἔτους 1952–53 ἁρμοδιότητος Ὑπουργ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γεν. Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας)».

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν ἀπὸ τοῦ οἰκον. ἔτους 1943–44 μέχρι καὶ τοῦ οἰκον. ἔτους 1952–53 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γεν. Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας)». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τρόπου πληρώσεως κενῶν θέσεων Μονίμων Ἀνθυπολοχαγῶν τῆς Ταχυδρομικῆς Ὑπηρεσίας Στρατοῦ».

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου πληρώσεως κενῶν θέσεων Μονίμων Ἀνθυπολοχαγῶν τῆς Ταχυδρομικῆς Ὑπηρεσίας Στρατοῦ». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 216)31.3. 53 καὶ 417)1.6.55 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τῆς ἀπὸ 22.6.46 ἀποφάσεως τοῦ Κυβερνητικοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς βάσει ταύτης ἐκδοθείσης ὑπ’ ἀριθ. Ε. 61157)5121)28.6.1946 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ τέως Ἐφοδιασμοῦ».

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 216)31.3.53 καὶ 417)1.6.55 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς ἀπὸ 22.6.46 ἀποφάσεως τοῦ Κυβερνητικοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς βάσει ταύτης ἐκδοθείσης ὑπ’ ἀριθ. Ε. 61157) 5121)28.6.1946 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ τέως Ἐφοδιασμοῦ». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Α. Ν. 1324)49 «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν Ἀναπήρων Πολέμου Ὁπλιτῶν καὶ Θυμάτων Πολέμου».

§49Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 15. Παρακαλῶ, κ. ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν μία εὐχή, τὴν ὁποίαν ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπὴ ἔχει ὑποβάλει, οὕτως ὥστε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ὑπαχθοῦν καὶ οἱ ἔχοντες ὁλικὴν ἀναπηρίαν ἐκ τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ.

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τὴν εὐχὴν αὐτὴν τὴν συμμεριζόμεθα ἀπολύτως καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἐργαζόμεθα ἀπὸ μηνῶν. Τὸ θέμα βεβαίως, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ἔχει τὴν δυσκολίαν του ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ συμμεριζόμενος τὴν ἄποψίν σας πρέπει νὰ δηλώσω ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ στοιχειώδη ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους. Τώρα, κατὰ πόσον καὶ αἱ οὐσιώδεις ὑποχρεώσεις εἶναι ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων ἐκπληρώσιμοι, αὐτὸ εἶναι ἕτερον ζήτημα, ἀλλὰ πάντως προσπαθοῦμεν νὰ ἐξεύρωμεν λύσιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Α. Ν. 1324)49 «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν Ἀναπήρων Πολέμου Ὁπλιτῶν καὶ Θυμάτων Πολέμου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν ἀπὸ τοῦ οἰκον. ἔτους 1945–46 μέχρι καὶ τοῦ οἰκον. ἔτους 1952– 53 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας)».

§54Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ὑπάρχει ἐπίσης μία εὐχὴ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅταν συνεζητοῦντο τὰ νομοσχέδια ἐγκρίσεως δαπανῶν παρῳχημένων χρήσεων, διατί νὰ βραδύνῃ ἡ ἔγκρισις τῶν δαπανῶν δέκα καὶ πλέον ἐτῶν καὶ ἐκρίθη σκόπιμον νὰ ὑποβληθῇ μία εὐχή.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ εἶναι κεκτημένη ταχύτης βραδύτητος.

§56Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι τὸ μόνον Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ὑπηρεσίαν ἐντελλομένων ἐξόδων. Ἐνόμισεν ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλῃ τὴν εὐχὴν αὐτὴν οὕτως ὥστε νὰ μὴ συμβαίνουν αὐτὰ ποὺ συμβαίνουν καθημερινῶς, νὰ προσάγωνται νομοσχέδια πρὸς ἔγκρισιν δαπανῶν παρελθόντων ἐτῶν.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύστασίς σας.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν ἀπὸ τοῦ οἰκον. ἔτους 1945–46 μέχρι καὶ τοῦ οἰκον. ἔτους 1952–53 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας)». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως» Ὁ κ. Κ. Βενέτης ἔχει τὸν λόγον.

§61Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ ἀναπτύξω ὡς βουλευτὴς τῆς Βορείου Ἑλλάδος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Τὴν σημασίαν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ τὸ ἱστορικὸν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως ἀνέπτυξαν οἱ κ. κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Κανελλόπουλος, οἱ εἰσηγηταὶ καὶ οἱ προηγηθέντες ἐμοῦ ὁμιληταί. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ τονίσω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ θεωρῶ ὡς τὸ σοβαρώτερον ἀπὸ ὅσα ἐψήφισαν αἱ Ἑλληνικαὶ Βουλαὶ ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων καὶ τὸ μοναδικόν, δύναμαι νὰ εἴπω, διὰ τὴν πραγματικὴν ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου, ἐπιφυλασσόμενος νὰ διατυπώσω εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου τὰς ἐλλείψεις καὶ παραλείψεις του. Πρόκειται, κύριοι, περὶ νομοσχεδίου διὰ τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ ἐνδιαφέρεται μόνον ὁ στρατάρχης κ. Παπάγος καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ μαζὶ πρέπει νὰ πιστεύσῃ καὶ νὰ υἱοθετήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος, εἰς οἱανδήποτε ἐθνικόφρονον πολιτικὴν παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκῃ. Τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν ὄχι μόνον αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα ἐζήτουν πάντοτε καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ζητοῦν ἀπὸ δεκαετηρίδων, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τὴν ζητεῖ συνεχῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τῶν ἐπαρχιῶν μας, διότι αὐτὸς μόνον ὑποφέρει, ταλαιπωρεῖται καὶ τυραννεῖται ἀπὸ τὸν ὑδροκέφαλον. Εἶναι γεγονὸς, ὅτι ὅλα τὰ κόμματα καὶ αἱ πολιτικαὶ παρατάξεις ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν εἰς τοὺς προεκλογικούς των λόγους, ὑπέσχοντο εἰς τὸν λαὸν τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν καὶ ἐν τούτοις οὐδεμία Κυβέρνησις κατώρθωσεν ὄχι μόνον νὰ ἐπιτύχῃ ἀλλὰ οὐδὲ κἂν νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα τοῦτο, διότι τοὺς ἔλιπεν ἡ πίστις καὶ τὸ θάρρος, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἐφοβοῦντο ὅλαι αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις τὴν ὡργανωμένην ἀντίδρασιν τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἐπιτηδείων τοῦ Κέντρου. Τὴν ἀνάγκην λοιπὸν αὐτὴν τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως ἔπρεπε πάλιν ὁ Στρατάρχης Παπάγος μὲ τὴν Κυβέρνησίν του νὰ ἐπιτύχῃ, συνεπὴς ἄλλωστε καὶ πρὸς τὰς προεκλογικὰς ἐξαγγελίας του καὶ νὰ τολμήσῃ μὲ πίστιν πλέον πρὸς τὸν θεσμὸν αὐτὸν νὰ φέρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον ἐφαρμοζόμενον καλῶς, ὡς νόμος τοῦ Κράτους, θὰ ἀποτελέσῃ ἱστορικὸν σταθμὸν διὰ τὴν ὅλην ὀργάνωσιν τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Λαοῦ τῶν ἐπαρχιῶν μας. Διὰ τὴν προσπάθειαν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εὐχαριστήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν κ. Στρατάρχην καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ εὐχάριστον καὶ ἱστορικὸν γεγονός. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν καὶ κατεύθυνσιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἔδωσε πλεῖστα ὅσα δείγματα τῆς πραγματικῆς στοργῆς της διὰ τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου μας καὶ πρὸ παντὸς διὰ τὴν ἀγροτιά μας, ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας. Τὰ κατωτέρω νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι σήμερον νόμοι τοῦ Κράτους, ἤρχισαν νὰ ἀποδίδουν τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα. Πρῶτον, ἐψηφίσαμεν τὸν κώδικα «περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων» καὶ ἐδώσαμεν τὴν δυνατότητα εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν, νὰ ἀντιμετωπίζῃ εὐχερῶς πλέον, μόνη της, τὰ τοπικὰ θέματα. Δεύτερον, ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον «περὶ ἐσόδων Δήμων καὶ Κοινοτήτων» διὰ τοῦ ὁποίου οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες ἔχουσι πλέον θετικοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ μὲ τὰ ἔσοδά των ἐπιτελοῦνται ἔργα εἰς ὅλην τὴν ὕπαιθρον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συνέβαινεν ἄλλοτε. Τρίτον, ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον «περὶ παραμεθορίων περιοχῶν» μὲ τὸν ὁποῖον ἐπηνδρώσαμεν καὶ ἀξιοποιοῦμεν τὰ χωρία τῶν συνόρων μας διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειάν μας. Τέταρτον, ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς», διὰ τοῦ ὁποίου ἔλαβον ἀξίαν ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἰδίως ὁ καπνός, ἀλλὰ καὶ ὁ Τουρισμὸς ἐξελίσσεται εἰς μεγάλην πηγὴν εἰσροῆς ξένου συναλλάγματος καὶ δημιουργεῖ τοιοῦτον ἐξωραϊσμὸν εἰς τὰ περισσότερα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος ὥστε νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι ὅλοι διὰ τὸ μεγάλο αὐτὸ κατόρθωμα. Πέμπτον, ἐδημιούργησεν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, εὔρωστον ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, ἀπὸ τὸ ὁποῖον διατίθενται μεγάλα χρηματικὰ ποσὰ δι’ ἔργα ὑδρεύσεως, ἀρδεύσεως κλπ. εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας τῶν ἐπαρχιῶν. Ἕκτον, ἐδημιούργησεν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, σοβαρὸν οἰκοδομικὸν ὀργασμόν, εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς αὐτὰ ἀκόμη τὰ πτωχὰ χωριὰ καὶ παντοῦ βλέπει κανεὶς νὰ κτίζωνται. Ἕβδομον, ἔθεσεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, τὰς βάσεις τῆς ἐργατικῆς κατοικίας καὶ ἐντὸς ὀλίγου ἀρχίζουν, εἰς ὅλας τὰς ἐργατουπόλεις, νὰ ἀνεγείρωνται σπίτια ἐργατῶν. Ὄγδοον, ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον «περὶ ἀνταλλαξίμου περιουσίας» καὶ ἐρρυθμίσθη πλέον τὸ ζήτημα τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς τεραστίας αὐτῆς περιουσίας πρὸς στέγασιν τῶν ἐπὶ 30 ἔτη ἀστέγων προσφύγων. Ἔνατον, ἐλύθη τὸ θέμα τῆς στεγάσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ συνεχῶς κτίζονται καὶ παραδίδονται σπίτια διὰ τὴν μόνιμον κατοικίαν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα εὐπρεπῆ ἀκίνητα διὰ τὰς περιπτώσεις στεγάσεως τῶν μετακινουμένων ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν. Δέκατον, ἀντεμετώπισεν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀθορύβως, καὶ ἀμέσως τὰς μεγάλας καταστροφὰς ἐκ τῶν σεισμῶν εἰς τὰς Ἰονίους νήσους καὶ τὴν Θεσσαλίαν, χωρὶς δημαγωγίαν διὰ τὸν τεράστιον αὐτὸν ἆθλον, ἐνῷ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ Μ. Ἀσίας προσφύγων, ἐπὶ 30 ἔτη ἠγωνίσθησαν καὶ ἀγωνίζονται ἀκόμη, ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις. Ἑνδέκατον, εἰς ὅλους τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους ἐκτελοῦνται τόσα ἔργα ὁδοποιίας, ἐγγειοβελτιωτικά, ἀποξηραντικά, ἀρδεύσεως, ὑδρεύσεως καὶ γενικῶς ἀξιοποιήσεως τῆς ὑπαίθρου μας, ὅσα δὲν ἔγιναν, ἐδῶ καὶ 30 ἔτη. Δωδέκατον, ἠλεκτροφωτίζονται ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν χιλιάδες Κοινοτήτων εἰς τὴν ὕπαιθρον, καὶ δίδεται ἠλεκτρικὴ κίνησις εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς πόλεις τῶν ἐπαρχιῶν, μὲ τὸ σχέδιον τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ.

§62Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ τὰ λέτε αὐτά, διότι αὐτὰ εἶναι ἐναντίον τῆς ἀποκεντρώσεως.

§63Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Περαιτέρω, κύριοι συνάδελφοι, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐπεράτωσε τὰς μελέτας καὶ τὰς διατυπώσεις διὰ τὴν ἀξιοποίησιν 250.000 στρεμμάτων εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἔβρου καὶ ἐξησφάλισεν ἀπὸ καταστροφὰς ἄλλας 250.000 στρεμμάτων καὶ ἐντὸς ὀλίγου ἀρχίζουν καὶ τὰ ἔργα αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα καμμία ἐκ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων δὲν ἠσχολήθη. Ἀκόμη ἔχει ἐμπεδωθῆ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπικράτειαν ἡ ἀσφάλεια καὶ ἀπόλυτος ἐλευθερία κινήσεων, χαρίσασα οὕτω ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ πρῶτον ἀγαθὸν τοῦ ἀνθρώπου. Τέλος καλούμεθα σήμερον νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως διὰ τὴν καλυτέραν ἀντιμετώπισιν τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων εἰς τὴν ὕπαιθρον, καὶ εὔχομαι ὁλοψύχως νὰ μὴ βραδύνωμεν νὰ ἴδωμεν ψηφιζόμενον καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων τῶν ἀγροτῶν μας». Τὰ ἀνωτέρω ἐπιτεύγματα μόνον διὰ τὴν ὕπαιθρόν μας ὅπως καὶ ἄλλα πολλὰ δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχουν Ἕλληνες καλῆς πίστεως ποὺ νὰ μὴ ἀναγνωρίζουσιν ὅτι τὰ ἐπέτυχεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου μόνον ἐντὸς μιᾶς διετίας, ἀλλὰ καὶ δὲν δύναμαι νὰ μὴ διατυπώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν λύπην καὶ τὸ παράπονόν μου διὰ τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι τῆς φανατικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς τάσεως τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἀντιπολιτευομένων κομμάτων καὶ παρατάξεων καὶ τὴν ἀντεθνικὴν προσπάθειαν τοῦ κιτρίνου ἀντικυβερνητικοῦ τύπου. Παρακολουθῶ, κύριοι, βουλευταί, τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς συνεχῶς, διότι πιστεύω εἰς τὴν σοβαρότητα τῆς ἀποστολῆς τοῦ βουλευτοῦ καὶ εἰς τὴν σημασίαν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ σχολείου ποὺ λέγεται Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ δὲν δύναμαι νὰ δικαιολογήσω τὴν παθολογικὴν μανίαν τῶν ἀντιπολιτευομένων παρατάξεων, νὰ ἐπιδιώκουν νὰ δημιουργοῦν πάντοτε ζητήματα ἐπιβλαβῆ διὰ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους μας, ἐνῷ ὡς ἐκπρόσωποι ὅλοι μας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μίαν ἀποστολὴν καὶ προσπάθειαν πρέπει νὰ ἔχωμεν. Τὸ πῶς θὰ βελτιώσωμεν καὶ θὰ προωθήσωμεν τὰ Ἑλληνικὰ δύσκολα προβλήματα. Συγκεκριμένως ἔχω διαπιστώσει τὸ ἑξῆς καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἀναφέρω ὑπερβολάς. Ὁσάκις πρόκειται περὶ νομοσχεδίου γενικοῦ ἐνδιαφέροντος, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ πτέρυξ τῶν ἀντιπολιτευομένων παρατάξεων καὶ μεγάλη μερὶς τοῦ τύπου, δὲν ἀσχολοῦνται σοβαρῶς ἀλλὰ ἀντιπαρέρχονται ὡς ἐὰν νὰ μὴ ἐγένετο τίποτε. Ἐνῷ ἀντιθέτως, ὁσάκις πρόκειται περὶ ἱκανοποιήσεως ἢ ἐνισχύσεως ὡρισμένων μόνον τάξεων ἢ καὶ ἀτόμων ἀκόμη, τὸ Σῶμα ἐρεθίζεται καὶ ἐπιμένει εἰς ἀτέρμονας συζητήσεις, ὁ δὲ ἀντικυβερνητικὸς τύπος διὰ μακροσκελῶν ἄρθρων καὶ ἐπὶ ἡμέρας ἀγωνίζεται μὲ προσπάθειαν νὰ δηλητηριάζῃ τὰς ψυχὰς τοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ. Θὰ ἀναφέρω μερικὰ παραδείγματα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βενέτη, σᾶς παρακαλῶ νὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§65Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν φακέλλων τῆς ἀσφαλείας, ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη ἐπὶ 1½ μῆνα, μὲ κυρίαν προσπάθειαν ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀντικυβερνητικοῦ τύπου, νὰ διαφωτίσῃ τὸν λαόν, ὅτι ἐγκληματεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν δίδει λήθην εἰς τὸ παρελθὸν ἢ δὲν χορηγεῖ γενικὴν ἀμνηστίαν εἰς τοὺς κομμουνιστάς, φθάνοντας μάλιστα μερικοὶ ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους νὰ κατηγοροῦν τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς καὶ Στρατοῦ, ὅτι δὲν ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον των, καὶ ἄλλοι νὰ παρουσιάζουν τὸ Ε.Α.Μ., ὅτι ἦτο ἐθνικὴ ὀργάνωσις, ἐνῷ συστηματικῶς ἀποσιωπᾶται ἀπὸ τὴν πτέρυγα τῶν ἀντιπολιτευομένων παρατάξεων καὶ τοῦ τύπου αὐτῶν ἡ δρᾶσις τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων ἀντιστάσεως κατὰ τὴν Κατοχὴν καὶ τοῦ Στρατοῦ διὰ τὴν νίκην τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἠσχολήθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ ἕνα μῆνα καὶ πλέον, ἄλλο παράδειγμα, διὰ τὴν δίκην τῶν ἀεροπόρων, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τῶν ἀντιπολιτευομένων παρατάξεων καὶ ἡμερησίου τύπου αὐτῶν, νὰ ἐκθέσουν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τάχα γίνονται ὄργια εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἠσχολήθη, καὶ τοῦτο εἶναι ἕνα ἀκόμη παράδειγμα, ἡ Βουλὴ ἐπὶ ἕνα μῆνα μὲ τὸ θέμα τοῦ ποῖος θὰ διορισθῇ ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν καὶ πάλιν ἀντιπολιτεύσεως καὶ τύπου νὰ ὑποβιβασθῇ ἡ ἠθικὴ ὑπόστασις τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τὸ ἐθνικόν μας γόητρον. Προχθὲς ἀκόμη, ἔχομεν τὸ πρόσφατον παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Φιλελευθέρου κόμματος, κ. Χαβίνης, ἐκαυτηρίασε πάλιν τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατοῦ καὶ ἐβασάνισε τὴν Βουλὴν μὲ τὰς ἀλλεπαλλήλους ὀνομαστικὰς ψηφοφορίας ἐπὶ ὅλων τῶν ἄρθρων τοῦ συμπληρωματικοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας τῶν ἀξιωματικῶν». Ἡ ἀνωτέρω νοοτροπία τῆς πτέρυγος τῶν ἀντιπολιτευομένων παρατάξεων, νομίζω ὅτι ὄχι μόνον δὲν προάγει τὴν ἀποστολὴν τοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ ἐγκληματεῖ, διότι θίγει τὰς ἠθικὰς ἀξίας τοῦ Ἔθνους καὶ δημιουργεῖ τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὴν θλῖψιν εἰς ὅλους τοὺς πιστεύοντας εἰς τὴν ἐθνικήν μας ὑπόστασιν. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω διαπιστώνεται διὰ πολλοστὴν φοράν, ὅτι, ἡ φανατικὴ καὶ μανιακὴ ἀντιπολιτευτικὴ προσπάθειά των, ἐνισχύει μόνον τὴν σατανικῶς καλλιεργουμένην κομμουνιστικὴν συκοφαντίαν, τὴν ὁποίαν καὶ υἱοθετεῖ πάντοτε. Ἡ προσπάθεια ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐνεργειῶν ἴσως νὰ δημιουργῇ δυσμενεῖς ἐντυπώσεις εἰς τὸν λαὸν εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι μόνον αὐτὸ ἐπιδιώκουν, ἀλλὰ τοὺς διαφεύγει φαίνεται ἢ δὲν ὑπολογίζουν ὅτι αὐτὴν τὴν ἰδίαν προσπάθειαν καταβάλλουν πάντοτε οἱ ἐχθροὶ τῆς πατρίδος μας καὶ οἱ ἐκμεταλλευταὶ τοῦ ἱδρῶτος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τοὺς διαφεύγει ἀκόμη ὅτι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, μία ἦτο καὶ θὰ εἶναι πάντοτε ἡ προσπάθεια καὶ τῶν ἐχθρῶν μας καὶ τῶν ἀσπόνδων φίλων τῆς Ἑλλάδος, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ποτὲ εἰς τὸν τόπον μας ἰσχυρὰ Κυβέρνησις, διὰ νὰ δύνανται νὰ ἐκμεταλλεύωνται αὐτοί, ἀναλόγως τῶν συμφερόντων των, τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα. Μὲ τὰ ἀνωτέρω καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως», ἠθέλησα, κύριοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, νὰ δώσω ὡς βουλευτὴς μίαν εἰκόνα τοῦ πῶς ἐνεργοῦμεν, καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὡς Ἕλλην τὴν ψυχήν, νὰ βοηθήσωμεν θετικώτερα ὅλοι μας, συμπολίτευσις καὶ ἀντιπολίτευσις, τὸ δύσκολον πράγματι ἔργον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, διότι πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κομματικοῦ ἡγέτου, ἀλλὰ περὶ ἐθνικοῦ ἡγέτου καὶ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ διαφυλάξωμεν ὡς ἐθνικὸν κεφάλαιον, διὰ τὸ γόητρον καὶ τὸ μεγαλεῖον τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, κύριοι βουλευταί, εἶναι πολύπλευρον καὶ πολὺ δύσκολον. Οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι λύει ὁλοκληρωτικῶς τὸ μέγα πρόβλημα τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως, ἀλλὰ ὡς ἀρχὴ τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, εἶναι ἄριστον καὶ διὰ τοῦτο θὰ τὸ ψηφίσω μετὰ χαρᾶς. Οἱ σοφώτεροι νόμοι εἶναι ἄχρηστοι, εἶναι γράμμα κενόν, ὅταν οἱ ἐκτελεσταὶ δὲν τοὺς ἐφαρμόζουν καὶ ἀντιθέτως οἱ χειρότεροι νόμοι δύνανται νὰ εἶναι ἄριστοι καὶ νὰ ἀποδώσουν, ὅταν ὑπάρχουν καλοὶ ἐκτελεσταί. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, κύριοι βουλευταί, πιστεύω, ὅτι παρουσιάζει σοβαρὰς ἐλλείψεις καὶ παραλείψεις καὶ ἐπ’ αὐτῶν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην μου καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε διὰ νὰ ἐπιδιώξωμεν ὅλοι μαζὶ τὴν συμπλήρωσίν του. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, ἀναφέρει, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διευρύνονται τὰ ὅρια τοῦ Νομάρχου, οὕτως ὥστε αἱ μεταβιβασθησόμεναι ἁρμοδιότητες νὰ μὴ εἶναι πλέον ἁπλῶς τυπικαί, ἀλλὰ οὐσιαστικαὶ καὶ ἐπαρκεῖς διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ τῶν ἐπαρχιῶν. Καὶ διαφαίνεται πράγματι ἡ ἐπαινετὴ προσπάθεια τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχῃ θετικὴν καὶ οὐσιαστικὴν ἀποκέντρωσιν χάριν τῆς ἀνακουφίσεως τῆς ὑπαίθρου, ἀλλὰ δυστυχῶς εἰς τὰς κατ’ ἄρθρον διατάξεις, δὲν ἀποδίδεται ἡ ἐπιδιωκομένη ἀποκέντρωσις, οὔτε ὅπως τὴν θέλει ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε καὶ ὅπως τὴν ἀναμένει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὁ λαὸς τῶν ἐπαρχιῶν μας. Αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ἡ σατανικὴ προσπάθεια τοῦ κέντρου, φαίνεται ὅτι πάλιν ἐπέτυχον τοῦ σκοποῦ των καὶ κατώρθωσαν νὰ πείσουν τὸν ὑπουργόν, εἰς τὸ νὰ παρουσιάσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν πραγματικότητα ἐν τῇ ἐκτελέσει του νὰ ἔχῃ τὴν τύχην τῶν μέχρι σήμερον ἐκδοθέντων νόμων καὶ Β. Δ., δηλαδὴ πάλιν νὰ εἶναι τυπικὸν καὶ δι’ ἐντυπώσεις μόνον μὴ δυνάμενον νὰ ἔχῃ οὔτε οὐσιαστικήν, οὔτε καὶ πρακτικὴν ἐφαρμογήν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἐπαρκῆ ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεώς του, παραθέτει καὶ τοὺς ἐκδοθέντας μέχρι σήμερον νόμους περὶ ἐπεκτάσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων Γενικῶν Διοικητῶν καὶ Νομαρχῶν καὶ ἀναφέρει μάλιστα, ὅτι ἅπασαι αἱ καταβληθεῖσαι προσπάθειαι δὲν ἀπέδωσαν τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα, 1) διότι ἐδημιουργεῖτο ἑκάστοτε ἀσάφεια περὶ τοῦ ποῖαι συγκεκριμένως ὑπουργικαὶ ἁρμοδιότητες μετεβιβάσθησαν εἰς τοὺς Γενικοὺς Διοικητὰς καὶ Νομάρχας, 2) διότι ἅπαντες σχεδὸν οἱ μεταγενέστεροι τοῦ 1673)51 νόμοι εἴτε θεσπίζοντες ἁρμοδιότητα ἐπὶ νέων θεμάτων ἠγνόουν τὸν Νομάρχην, εἴτε τροποποιοῦντες παλαιοτέρους καὶ μνημονεύοντες ἐν αὐτοῖς τὸν ὑπουργὸν καὶ πάλιν ἀπεξένουν τὸν Νομάρχην τῆς μεταβιβασθείσης ἁρμοδιότητος, 3) διότι τὸ προσωπικὸν τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν ἦτο ἀριθμητικῶς ἐλλιπές, 4) διότι ἡ διοικητικὴ ἀποκέντρωσις δὲν συνεδυάσθη πρὸς τὴν οἰκονομικὴν τοιαύτην. Παρὰ τὰ ἀνωτέρω καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου ὁ Νομάρχης ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως καλεῖται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἁρμοδιότητας ὅλων τῶν Ὑπουργείων εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τίποτε πάλιν, διότι δὲν κατοχυροῦται μὲ σχετικὰς διατάξεις, αἵτινες καὶ θὰ τοῦ δώσουν τὴν δυνατότητα νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν του. Αἱ σοβαρώταται αὐταὶ διατάξεις αἵτινες δὲν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἶναι αἱ ἑξῆς: αʹ) Δὲν ἐπανδροῦνται αἱ ὑπηρεσίαι περιοχῆς Νομαρχίας μὲ ἀνάλογον προσωπικόν, ἀλλὰ παραμένει τὸ ἴδιον προσωπικόν, βʹ) δὲν δημιουργεῖ ἔσοδα διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀποκεντρώσεως, γ) δὲν ὑπαγάγει διοικητικῶς εἰς τὸν Νομάρχην τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ὑπηρεσιῶν περιοχῆς Νομαρχίας, δʹ) δὲν πλαισιώνει τὰ Νομαρχιακὰ συμβούλια καὶ τὸ συμβούλιον ἀποκεντρώσεως μὲ τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Διερωτᾶται λοιπόν, κανεὶς χωρὶς τὰς ἀνωτέρω βασικὰς καὶ σοβαρὰς αὐτὰς διατάξεις, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐφαρμογὴ καὶ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου ποὺ καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν; Καὶ ἐξηγοῦμαι, διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν, πρῶτον. Λόγῳ τῆς ἐπιδιωκομένης ἀποκεντρώσεως, φυσικὸν εἶναι, αἱ ἐργασίαι τῶν ὑπηρεσιῶν περιοχῆς Νομαρχίας νὰ πολλαπλασιασθῶσι καὶ ἀντιθέτως νὰ ἐλαττωθῶσιν αἱ ἐργασίαι εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων τοῦ Κέντρου. Καὶ ἐνῷ τὰ Ὑπουργεῖα εἰς τὸ Κέντρον ἀπασχολοῦν ἕκαστον χιλιάδας, ὑπαλλήλων, αἱ ὑπηρεσίαι εἰς ἑκάστην Νομαρχίαν στενάζουν ἀπὸ ἔλλειψιν προσωπικοῦ. Καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δὲν προβλέπεται καμμία ἐπάνδρωσις. Ποῖα εἶναι τὰ σοβαρὰ ζητήματα τῆς ὑπαίθρου, δεύτερον, ὥστε ὁ πολίτης καὶ ἡ αὐτοδιοίκησις νὰ ἐπιλύουν ταῦτα ἐπὶ τόπου; 1) Ἐποικιστικά, καὶ ἐν τούτοις μόνον δύο ὑπάλληλοι ὑπάρχουν διὰ νὰ ἐπιλύωσι τὰ 80% τῶν θεμάτων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, 2) Τοπογραφικὰ συνεργεῖα. Κατ’ ἔτος ἀποστέλλονται 1 ἢ τὸ πολὺ 2 καὶ ἐπὶ ἕνα 6μηνον μόνον διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς πολλὰς καὶ ποικίλας ἀνάγκας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τῶν ἀγροτῶν. Ἀρκεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι, ἀποφάσεις ἀπαλλοτριώσεως ἀπὸ τοῦ 1952 μένουν ἀνεκτέλεστοι ἐλλείψει τοπογραφικῶν συνεργείων καὶ ἐπαρκείας ἐποικιστικοῦ προσωπικοῦ. 3) Ἀποκατάστασις ἀκτημόνων καὶ χορήγησις τίτλων κυριότητος, τοὺς ὁποίους ζητοῦν καὶ ἀναμένουν οἱ γεωργοὶ ἀπὸ 25ετίας. Πάλιν ἐποικισμὸς ἤτοι ὑπηρεσίαι Ὑπουργείου Γεωργίας. Τίποτε δὲν γίνεται καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἐλλείψει προσωπικοῦ, ἐνῷ ὑπάρχουν δυνατότητες. 4) Ἔργα μικροεγγειοβελτιωτικά, ἀρδευτικά, ἀποξηραντικά, κοινοτικοὶ δρόμοι, ὑδρεύσεις. Ἐνῷ ὑπάρχουν σήμερον πολλαὶ δυνατότητες, χρονίζουν ἐλλείψει προσωπικοῦ χάρις εἰς τὸ πολυδάπανον σύστημα τῆς γραφειοκρατίας. 5) Πολλαὶ ὑπηρεσίαι ἀνεξάρτητοι, ἰδίως τεχνικαί, μὴ ὑπαγόμεναι, αἱ περισσότεραι, εἰς τὸν Νομάρχην, ὄχι μόνον ἐμποδίζουν τὴν προώθησιν τῶν ζητημάτων τῆς ὑπαίθρου, ἀλλὰ καὶ δημιουργοῦν ἀπόγνωσιν εἰς τὰς κοινότητας, λόγῳ τῶν πολλῶν διατυπώσεων καὶ τῆς ἀχαλινώτου γραφειοκρατίας, ἐνῷ θὰ ἔπρεπεν ἀπὸ πολλοῦ αἱ τεχνικαὶ αὐταὶ ὑπηρεσίαι νὰ ἑνοποιηθῶσι διὰ νὰ ἀποδώσῃ ὁ Νομάρχης. Μὲ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, δὲν προβλέπεται οὔτε μιᾶς δραχμῆς ἔσοδον εἰς τὴν Νομαρχίαν, ἐνῷ προϋπολογισμός, σημαίνει ἔσοδα καὶ ἔξοδα. Σημαίνει ταμεῖον εἰς τὴν Νομαρχίαν. Τὸ ἄρθρον τοῦτο καθορίζει ὅτι, 4 μῆνας τοὐλάχιστον, πρὸ τῆς ἐνάρξεως ἑκάστου οἰκονομικοῦ ἔτους ὑποβάλλεται ἀπὸ ἕκαστον Νομάρχην εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων πασῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς περιφερείας τοῦ Νομοῦ. Ἀλλὰ ποίων ἐσόδων; ὅταν δὲν προβλέπωνται ἔσοδα οὔτε μιᾶς δραχμῆς καὶ ποῖον προσωπικὸν θὰ συντάξῃ τοὺς προϋπολογισμοὺς αὐτοὺς ἀλλὰ καὶ ὄγκοι ἐκθέσεων καὶ καταστάσεων ποὺ θὰ ἀπαιτηθοῦν ποῖος θὰ τοὺς ἐλέγξῃ εἰς τὴν Νομαρχίαν καὶ τὸ Κέντρον ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τελικῶς τί; Τὸ τί, αὐτὸ εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τώρα. Θὰ ζητῇ ὁ Νομάρχης π. χ. 100 δραχμὰς διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Νομοῦ καὶ θὰ λαμβάνῃ ἔναντι 10–20 καὶ διατὶ αὐτὴ ἡ ἄσκοπος κατατριβὴ τῶν ὑπηρεσιῶν, Νομαρχίας καὶ Κέντρου, ὅταν αὐτὰ ποὺ δύναται νὰ δώσῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μποροῦσαν νὰ δοθοῦν καὶ ἄνευ ὑποβολῆς προϋπολογισμοῦ ἀλλὰ διὰ κατανομῆς μόνον τῶν πιστώσεων εἰς ἑκάστην Νομαρχίαν βάσει στατιστικῶν στοιχείων 3 ἐτῶν κατὰ μέσον ὅρον ἐκ τῶν διατιθεμένων πιστώσεων εἰς ἕκαστον Ὑπουργεῖον. Τὸ συμπέρασμα καθ’ ἡμᾶς ἐπὶ τοῦ Νομαρχιακοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ὅτι πάλιν δὲν συνεδυάσθη ἡ ἀποκέντρωσις μὲ τὴν οἰκονομικὴν τοιαύτην ὅπως τὴν ἠθέλησεν ὁ ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ ἄρθρον 18 προβλέπει ὅτι ὁ Νομάρχης εἶναι πειθαρχικὸς προϊστάμενος πάντων τῶν ἐν τῷ Νομῷ ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων, δηλαδὴ αὐτὸ θὰ πῇ ὅτι ὁ Νομάρχης οὐδεμίαν διοικητικὴν ἁρμοδιότητα ἔχει ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ἄλλων Ὑπουργείων εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Νομαρχίας καὶ κατὰ συνέπειαν πάλιν παραμένουν αἱ ἴδιαι ἁρμοδιότητές του ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Αὐτὸ θὰ πῇ ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου καταργοῦμεν ἀμέσως τὸ ἄρθρον 1 τὸ ὁποῖον προβλέπει ὅτι ὁ Νομάρχης ἀσκεῖ ἀποκλειστικῶς τὰς κατὰ τὰς ἑκάστοτε ἰσχυούσας διατάξεις ἁρμοδιότητας τῶν ὑπουργῶν ἐνῷ διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἀποστολήν του καὶ εἰς τὸ δύσκολον ἔργον του θὰ ἔπρεπε νὰ προβλεφθῇ ὅτι ἅπαντες οἱ ὑπάλληλοι τῶν ὑπηρεσιῶν περιοχῆς Νομαρχίας, ὑπάγονται διοικητικῶς εἰς τὸν Νομάρχην. Τέλος ὡς πρὸς τὰ Νομαρχιακὰ Συμβούλια καὶ τὸ Συμβούλιον Ἀποκεντρώσεως ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Δὲν νομίζω ὅτι μὲ τὴν σύνθεσιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν ἀποκέντρωσιν ὅπως τὴν θέλει ὁ ὑπουργὸς καὶ ὁ λαὸς τῶν ἐπαρχιῶν διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν πολιτικήν της ἐπὶ τῆς προωθήσεως τῶν θεμάτων τῆς ὑπαίθρου οὔτε μὲ τοὺς διευθυντὰς μόνον, οὔτε μὲ τὰ αἱρετὰ πρόσωπα. Ἀλλ’ οὔτε καὶ μὲ ἀνωτάτους λειτουργοὺς τοῦ Κράτους μηδέποτε ἀπομακρυνθέντας τῶν Ἀθηνῶν. Τὰ ἀνωτέρω ἀνέπτυξα διὰ νὰ καταλήξω: ἢ ψηφίζομεν νόμους διὰ νὰ λέγωμεν ὅτι ψηφίζομεν μόνον, ἐκτελοῦντες τὴν ἀποστολήν μας χωρὶς νὰ ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὴν δυνατότητα τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ἐκτελέσεως αὐτῶν, ἢ ψηφίζομεν ἐκεῖνο ποὺ ἐπιδιώκομεν καὶ θέλομεν καὶ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐκτελεσθῇ διὰ τὴν προκοπὴν τοῦ τόπου μας. Ἂς μὴ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι ὅλας τὰς κυβερνήσεις οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κέντρου τὰς διαβιβρώσκουν καὶ τὰς ἐκθέτουν μὲ τὰ σατανικὰ συστήματά των τῆς διαμορφώσεως τῶν ψηφιζομένων ὑφ’ ἡμῶν νόμων καὶ τὴν ἔντεχνον δεξιωτάτην ἀντίδρασίν των καὶ εἶναι καιρὸς πλέον νὰ προσέξωμεν διὰ νὰ ψηφίσωμεν μὲ ἁπλότητα συμπολίτευσις καὶ ἀντιπολίτευσις αὐτὸ ποὺ θέλομεν διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων. (Χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λυκουρέζος ἔχει τὸν λόγον.

§67Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ ἀπετέλει παράλειψιν, κύριοι βουλευταί, ἐὰν δὲν ἀνεγνωρίζαμεν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν ἀληθῶς μεγάλην προσπάθειαν τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως. Καὶ ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὁ ζῆλος του καὶ ἡ εἰλικρινής του διάθεσις νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀποκεντρώσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅμως πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ εἶναι, ἐὰν διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἐπιτυγχάνεται ἢ θὰ ἐπιτευχθῇ ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός. Διότι φοβοῦμαι κύριοι βουλευταί, ὅτι μὲ κάποιαν ταχύτητα καὶ κάποιαν προχειρότητα ἐλήφθησαν αἱ ἀποφάσεις καὶ εἰλικρινῶς σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ἔχω σοβαρωτάτους ἐνδοιασμοὺς ἐὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, θὰ δυνηθῇ ν’ ἀποδώσῃ τοὺς καρποὺς τοὺς ἐπιδιωκομένους. Ὁ βασικὸς σκοπός, κύριοι βουλευταί, τῆς διοικητικῆς ὀργανώσεως τῆς χώρας, εἶναι ἡ κατὰ τὸ δυνατὸν πληρεστέρα ἱκανοποίησις τῶν γενικῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν. Εἶναι ὅμως τόσο μεγάλο τὸ πεδίον τῆς διοικητικῆς δράσεως καὶ τόση μεγάλη ἡ ποικιλία τῶν θεμάτων ἐφ’ ὧν ἐκτελεῖται καθημερινῶς ἡ πολιτικὴ ἐξουσία, ὥστε, εἶναι ἀδύνατον διὰ γενικῶν καὶ ὁμοιομόρφων ἀπὸ τοῦ Κέντρου κανόνων νὰ ρυθμισθοῦν τὰ θέματα ταῦτα. Παρίσταται ὡς ἐκ τούτου ἀνάγκη προσαρμογῆς ἑκάστοτε εἰς τὰς εἰδικὰς συνθήκας καὶ ἀνάγκας ἑκάστης περιφερείας ἢ πόλεως. Αὐτὰ εἶναι μὲ πολὺ ὀλίγας λέξεις ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ἥτις ἀποτελεῖ στοιχεῖον δυνάμεως διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἀπαλλάσσει αὐτὴν ἀπὸ ἔργα διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ ἀκατάλληλος καὶ τῆς ἐπιτρέπει νὰ διαφυλάσσῃ τὴν ἐξουσίαν καὶ δραστηριότητά της διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν σημαντικῶν γενικῶν Ἐθνικῶν ὑποθέσεων. Ἡ τοπικὴ αὐτοδιοίκησις, κύριοι βουλευταί, ἐξ ἄλλου ἐπαυξάνει καὶ διασφαλίζει καὶ τὴν ἐλευθερίαν διότι οἱ πολῖται ἐπιλύουν τὰ θέματά των ἐπὶ τόπου μὲ τὴν πλειοψηφίαν τῶν ἀντιπροσώπων των χωρὶς ν’ ἀναμένουν τὴν ἐπίλυσιν τῶν θεμάτων ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ συνόλου τοῦ Κράτους. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν, εἶναι γνωστόν, ὅτι βασικῶς συντελεῖται κατὰ δύο τρόπους. Ὁ πρῶτος εἶναι ἡ παραχώρησις ἀποφασιστικῶν ἁρμοδιοτήτων καὶ ἀποφασιστικῶν ἐξουσιῶν εἰς τὰ περιφερειακὰ ὄργανα τοῦ Κράτους. Ὁ δεύτερος εἶναι ἡ παραχώρησις μέρους τῆς κρατικῆς ἐξουσίας διὰ τὴν ἄσκησιν ταύτης εἰς ὡρισμένους αὐτονόμους ὀργανισμούς. Ἐπὶ μίαν 100ετίαν καὶ πλέον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν Ἑλλάδα συζητοῦμεν περὶ ἀποκεντρώσεως καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἀπόπειρα ἐφαρμογῆς της. Τὸ Β. Διάταγμα τοῦ 1845 καθιέρωνε εὐρυτάτας ἁρμοδιότητας εἰς τοὺς Νομάρχας, ἀλλὰ δὲν πέρασε πολὺς καιρὸς καὶ διὰ μεταγενεστέρων νόμων ἀπεξενώθησαν τῶν ἐξουσιῶν των. Κατόπιν τὸ πρῶτον, ἐν σχέσει πάντοτε μὲ τὴν ἀποκέντρωσιν τὸ 1918 ἔχομεν τὸν νόμον 1149, ὁ ὁποῖος καθώριζε τὰς ἁρμοδιότητας τῶν Γενικῶν Διοικήσεων. Τὸν νόμον αὐτὸν ἐπηκολούθησαν καὶ ἄλλα σχετικὰ νομοθετήματα καὶ τελευταίως ὁ νόμος 3265 τοῦ 1925 περὶ καθορισμοῦ τῆς δικαιοδοσίας Γενικῶν Διοικήσεων καὶ Νομαρχῶν καθιέρωνεν ὅπως διὰ Β. Διαταγμάτων κανονισθῇ ἡ ἁρμοδιότης τῶν Γενικῶν Διοικήσεων καὶ Νομαρχῶν ἐπιτρεπομένης καὶ τῆς τροποποιήσεως καὶ αὐτῶν τῶν κειμένων νόμων, συνίστα παρὰ ταῖς Γενικαῖς Διοικήσεσι καὶ Νομαρχίαις ὑπηρεσιακὰ συμβούλια, συνεκρότει τὰς διαφόρους Διευθύνσεις τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τοὺς Γενικοὺς Διοικητὰς καὶ καθιέρωνε τὸ πρῶτον εἰς τὸ κέντρον τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀποκεντρώσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. ΠΛΑΤΗΣ). Κατόπιν ἔχομεν τὸν νόμον 4393 τοῦ 1929, περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ 3265, ὁ ὁποῖος εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 108 τοῦ Συντάγματος τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας τὸ ὁποῖον ὡς γνωστόν, ἔχει διατάξεις σαφεῖς περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως καὶ τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Εἰσήγαγε, δύναμαι νὰ εἴπω, πραγματικὴν ἀποκέντρωσιν καθιερώσας ὡς κανόνα τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Γεν. Διοικητοῦ καὶ ὡς ἐξαίρεσιν τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Κέντρου ἔδωσε δὲ τὴν εὐχέρειαν ὅπως διὰ διαταγμάτων ἐξαιροῦνται τὰ θέματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Κέντρου. Παρεχώρει, πράγματι, ὁ νόμος αὐτὸς ἀποφασιστικὰς ἁρμοδιότητας εἰς τὰς Γενικὰς Διοικήσεις καὶ ἔγινε πράγματι προσπάθεια νὰ ὁλοκληρωθῇ καὶ νὰ πραγματοποιηθῇ τότε ἡ ἀποκέντρωσις ἐκδοθέντων τῶν σχετικῶν Β. Διαταγμάτων ὑπὸ ἡμερομηνίαν 17.11.29 καὶ 19.8.30. Κατόπιν ἐπῆλθεν ὁ νόμος 4537 τοῦ 1930 καὶ εἰς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐκδίδονται 6 Β. Διατάγματα. Ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως ἁρμοδιοτήτων τῶν Γενικῶν Διοικητῶν διότι ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραχώρησιν ἀποφασιστικῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς τοὺς Νομάρχας ἔχομεν τὸ Διάταγμα τοῦ 1923 «περὶ ἐπεκτάσεως ἁρμοδιότητος Νομαρχῶν» τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἐτελεσφόρησεν, ἔχομεν τοὺς νόμους 1301) 1936 καὶ 1179 τοῦ 1938, ὅστις ἀντὶ τῆς ἀρνητικῆς διατυπώσεως τοῦ νόμου 130 ἀπηρίθμει διὰ θετικῶν ὁρισμῶν τὰ θέματα τῆς διοικητικῆς ἐνεργείας καὶ κατόπιν τὸν 1030) 1949 καὶ εἶτα 1489)1950 καὶ τέλος τὸν κυρωτικὸν αὐτοῦ 1693)1951 οἱ ὁποῖοι πράγματι, ἐπεχείρησαν νὰ ἐπεκτείνουν τὰς ἁρμοδιότητας τῶν Νομαρχῶν. Ἐθεώρησα σκόπιμον ἐν συντομίᾳ νὰ μνημονεύσω αὐτοὺς τοὺς σταθμούς, τοὺς νομοθετικούς, τοὺς ὁποίους διέτρεξε κατὰ τὴν 110ετίαν ἀπὸ τοῦ 1846 μέχρι σήμερον ὁ θεσμὸς τῆς ἀποκεντρώσεως ἐν Ἑλλάδι, διὰ νὰ καταστήσω ἴσως σαφέστερον πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πόσας δυσχερείας, πόσας δυσκολίας καὶ πόσας ἀντιδράσεις ἐνεφάνισε τὸ θέμα, ὅτι ἐνῷ τόσαι ἐπενειλημμέναι μέριμναι ἐλήφθησαν, ἐνῷ ὑπῆρξαν καὶ νομοθετικαὶ ἐπανειλημμέναι κατοχυρώσεις, ἐν τούτοις ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημερινὸν σημεῖον νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ πλήρης σύγχυσις τῶν ἁρμοδιοτήτων ἡ ὁποία ἄγει εἰς πραγματικὴν ἄρνησιν διοικήσεως. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις σχεδὸν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, κύριοι βουλευταί, ἐπηγγέλθησαν τὴν ἀποκέντρωσιν καὶ ὡρισμέναι τὴν ἐπεχείρησαν, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὸ ἐπέτυχον. Καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι θὰ εἶμαι ἐκ τῶν πρώτων ποὺ θὰ τὴν χειροκροτήσω ἐὰν τὴν πραγματοποιήσῃ. Ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ὡς εἶναι κατηρτισμένον τὸ παρὸν νομοσχέδιον θὰ μνημονεύεται ἀπὸ τοὺς μεταγενεστέρους ὡς ἕνας ἁπλὸς σταθμός, ὅπως ἐμνημόνευσα καὶ τοὺς προηγουμένοις ἀνεπιτυχεῖς σταθμούς τῆς περιπετείας, τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Βασικαὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἐπιτυχίαν, κύριοι βουλευταί, εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς τὸ περιεχόμενον τῶν ἀποφασιστικῶν ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι θὰ παρασχεθοῦν εἰς τὸν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς περιφερείας ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε οὗτος εἶναι Νομάρχης, εἴτε Γενικὸς Διοικητὴς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ περιφέρεια ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ καλῆται νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἀποφασιστικήν του ἐξουσίαν. Καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς παραχωρηθησομένης ἀποφασιστικῆς ἐξουσίας εἰς τὸν ἐπὶ τόπου ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως ἐν μεγίστῳ ποσοστῷ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν εὐρύτητα τῆς περιφερείας του. Ὁμολογῶ ὅτι δι’ ἐμὲ εἶναι ἐξαιρετικῶς πρωτότυπος ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν προχθὲς ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἰσχυριζόμενος, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐπεκτείνομεν κατ’ οὐσίαν τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Νομάρχου, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπεκτείνωμεν καὶ τὸν γεωγραφικὸν χῶρον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἀσκῇ τὰς ἁρμοδιότητας αὐτάς. Εἶναι, ὁμολογῶ, πρωτότυπος ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον συναντήσει μέχρι σήμερον, ἀλλὰ καὶ ἡ ὁποία εἶναι τελείως ἀβάσιμος διότι — ἀκριβῶς ἐπαναλαμβάνω — ἡ ἔκτασις τῆς ἀποφασιστικῆς ἐξουσίας τοῦ Νομάρχου, θὰ ἐξαρτηθῇ μοιραίως ἐκ τῆς ἐκτάσεως τῆς περιφερείας, ἐντὸς τῆς ὁποίας καλεῖται νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἀποφασιστικήν του ἁρμοδιότητα. Καὶ τρίτη καὶ βασικὴ προϋπόθεσις πέραν τοῦ περιεχομένου τῆς ἀποφασιστικῆς ἐξουσίας, πέραν τῶν ὁρίων τῆς περιφερείας, εἶναι νὰ ὑπάρξῃ σύμπτωσις κοινῶν ὁρίων τῶν περιφερειῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις σήμερον νὰ πραγματοποιήσῃ, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀποκέντρωσιν μὲ τὰ ὅρια τῶν σημερινῶν Νομῶν. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὰ ὅρια τῶν σημερινῶν Νομῶν δὲν ἔχουν καθορισθῆ, τοὐλάχιστον πολλῶν ἐξ αὐτῶν, βάσει τῶν ἐπιβαλλομένων οἰκονομικῶν, κοινωνικῶν συγκοινωνιακῶν καὶ γεωγραφικῶν κριτηρίων. Ἔφθασεν ἡ Ἑλλάς, εἰς τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν καὶ ἡ πρόοδος τοῦ τηλεφώνου καὶ τῆς συγκοινωνίας ἐπιβάλλουν ἀκριβῶς τὴν ἀντίθετον ἀντίληψιν, ἔφθασεν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ 49 Νομούς. Δέκα καὶ πλέον ἐξ αὐτῶν συνεστήθησαν ἀπὸ τοῦ 1940 καὶ ἐντεῦθεν. Τὸ 1940 εἴχομεν 34 Νομούς, ἢ 35. Σήμερον ἔχομεν 49 Νομούς. Ἡ ἀνάθεσις ἀποφασιστικῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς Νομάρχας, οἱ ὁποῖοι διοικοῦν μικροὺς Νομούς, εἶναι σφάλμα καὶ σφάλμα βασικὸν τοῦ νομοσχεδίου, διότι δὲν δύναται παρ’ οὐδενὸς νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ὅσον προχωροῦμεν εἰς τὴν μικροτέραν διοικητικὴν περιφέρειαν καὶ πρὸς περιφερειακὰς ἀρχὰς ὑποδεεστέρας ἐπὶ τοσοῦτον συναντήσαμεν ἥσσονος ἱκανότητος καὶ πείρας διοικητικοὺς ὑπαλλήλους καὶ παντελῆ ἀνυπαρξίαν γνωμοδοτικῶν συμβουλίων ἐξ εἰδικῶν. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν καὶ νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι Νομάρχης, ὁ ὁποῖος ἔχει σήμερον μίαν ἐλαχίστην περιφέρειαν, ὡς περιφέρειαν Νομοῦ, ὁ ὁποῖος στερεῖται τῶν ἀπαραιτήτων ὑπηρεσιακῶν ὀργάνων, θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιληφθῇ καὶ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἀποκέντρωσιν, ἐπωφελούμενος, τῆς ἀποφασιστικῆς ἐξουσίας, ποὺ θὰ τοῦ παραχωρήσῃ ὁ ψηφιζόμενος νόμος. Ἀκριβῶς εἰς τὰς μικρὰς περιφερείας, τὰς ὁποίας καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον ἐλλείπουσιν ὅλαι αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀποκεντρώσεως. Ἐὰν δὲν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν κατὰ Γενικὰς Διοικήσεις, ἢ κατὰ εὐρυτέρας περιφερείας καὶ ἤθελε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν καθιέρωσιν τῆς ἀποκεντρώσεως κατὰ Νομούς, ὤφειλε πρὸ παντὸς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐκ νέου διοικητικὴν διάρθρωσιν τῆς Χώρας. Ἐὰν πράγματι σήμερον ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον πιστεύῃ, ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴ τόσον ποθητὴν παρ’ ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἀποκέντρωσιν εἰς τὰς περιφερείας τῶν σημερινῶν Νομῶν ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐπιχειρεῖ ἔργον ἀληθῶς μάταιον. Μόνον εἰς τὰς μεγάλας περιφερείας θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ ἀποκέντρωσις, διότι μόνον αἱ μεγάλαι περιφέρειαι παρέχουν ὅλας τὰς προϋποθέσεις, διὰ νὰ δυνηθῇ πράγματι, νὰ ἀσκηθῇ ἡ ἀποφασιστικὴ ἐξουσία, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ τὸ Κράτος πλησίον εἰς τὸν πολίτην. Μόνον εἰς τὴν μεγάλην περιφέρειαν θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἔχῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ Γνωμοδοτικὰ Συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλεται νὰ ἔχῃ, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἔργον του. Μόνον ἡ μεγάλη περιφέρεια παρέχει πόρους ἐπαρκεῖς, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν μίαν ἡμέραν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν τοῦ Βʹ βαθμοῦ. Εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Νομῶν, οὓς ἔχουν σήμερον, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ συγκρότησις οἱουδήποτε γνωμοδοτικοῦ καὶ ὑπηρεσιακοῦ συμβουλίου. Μὲ τὰς σημερινὰς περιφερείας τῶν 49 Νομῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ σύμπτωσις τῶν περιφερειῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Καὶ ἐν τούτοις, ὅπως καὶ πρὸ ὀλίγου εἶπον καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ἀποτελεῖ βασικὴν προϋπόθεσιν, νὰ συμπίπτουν αἱ διοικητικαὶ περιφέρειαι πρὸς τὰς περιφερείας τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω χαρακτηριστικῶς ποῖαι εἶναι αἱ περιφέρειαι τῶν ἄλλων Ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποία σύγχυσις πρόκειται καὶ πάλιν νὰ ἐπέλθῃ. Αἱ ὑγειονομικαὶ περιφέρειαι εἶναι 13. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, ὅτι, ὅταν ἔχωμεν 13 ὑγειονομικὰς περιφερείας καὶ 11 περιφερείας προνοίας, δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ ἐπιτύχωμεν σύμπτωσιν τῶν περιφερειῶν αὐτῶν, πρὸς τὰς 49 Νομαρχιακὰς περιφερείας. Ἔχομεν περιφερείας Δ. Ἔργων 12. Ἔχομεν Δ)νσεις Τ.Τ.Τ. 11. Ἔχομεν περιφερείας Γεωργικὰς 10. Ἔχομεν Δασικὰς περιφερείας 14. Ἔχομεν περιφερειακὰς ὑπηρεσίας Ὑπουργείου Ἐμπορίου 12. Ἔχομεν Οἰκονομικὰς Ἐπιθεωρήσεις 16. Ἔχομεν Ἐπιθεωρήσεις Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως 10 καὶ Μέσης 20. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, κ. βουλευταί, ὅτι, ὅταν ἐρχώμεθα σήμερον καὶ καθιερώνωμεν ὡς περιφέρειαν ἀποκεντρωμένην τὸν Νομὸν ὑπὸ τὴν σημερινὴν ἔκτασιν δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν ποτέ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ σύμπτωσις τῶν περιφερειῶν ὅλων αὐτῶν τῶν Ὑπηρεσιῶν. Καὶ ἐν τούτοις εἶναι ἀπαραίτητον εἰς τὴν ἕδραν τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε οὗτος λέγεται Διοικητής, εἴτε Γενικὸς Διοικητὴς ἢ Νομάρχης, ὁ ὁποῖος ὁπλίζεται σήμερον μὲ τὴν ἀποφασιστικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ ὑπάρχουν ὅλοι οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ὑπάλληλοι. Παραβλέπω τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ εἶναι δυσχερέστατον, ὑπὸ τὰς σημερινὰς μάλιστα συνθήκας, νὰ ὑπάρξουν 49 ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως, Νυμάρχαι, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ δύναται κανεὶς νὰ ἐμπιστευθῇ ὅλην αὐτὴν τὴν εὐρύτητα τῆς ἀποφασιστικῆς ἐξουσίας τὴν ὁποίαν σκοπεῖ νὰ δώσῃ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. Ἐνῷ ἀντιθέτως, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐπεχειρεῖτο ἡ πραγματοποίησις ἀποκεντρώσεως ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, διαιρουμένου τοῦ Κράτους εἰς ὀλίγας περιφερείας θὰ ἠδυνάμεθα πολλὰ πλεονεκτήματα νὰ ἔχωμεν καὶ θὰ ἠδυνάμεθα μετὰ πολλῆς, ἀληθῶς αἰσιοδοξίας νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως. Θὰ ἐπετυγχάναμεν πρῶτον, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀρίστην ἐπιλογὴν ὀλίγων Γενικῶν Διοικητῶν εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἀνετίθετο ἡ ἐφαρμογή, τὸ πρῶτον, τοῦ θεσμοῦ τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως. Θὰ ἐπετυγχάνομεν τὴν σύμπτωσιν τῶν περιφερειῶν, τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν, οὕτως ὥστε ὁ Γενικὸς Διοικητὴς νὰ ἔχῃ ἐν τῇ ἕδρᾳ του ὅλους τοὺς προϊσταμένους τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους δηλαδὴ Γεωργίας, Δημοσίων Ἔργων, Ἐκπαιδεύσεως, Ὑγιειονομικοῦ, Προνοίας, Ἐμπορίου κλπ. Θὰ ἐπετυγχάνετο δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ ἔχῃ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς παρ’ αὐτῷ τὰ ἀπαραίτητα ὑπηρεσιακὰ γνωμοδοτικὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα θὰ τὸν ὑπεβοήθουν εἰς τὸ ἔργον του. Καί, καθορίζοντες τὴν μεγάλην περιφέρειαν ἐντὸς τῆς ὁποίας καὶ μόνης, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἠμπορεῖ νὰ πραγματοποιηθῇ ἐν Ἑλλάδι, ἀποκέντρωσις, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ τοὺς ἐπαρκεῖς ἐκείνους πόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς ἐπέτρεπον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν δευτεροβάθμιον τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ Ἐθνικοῦ αἰτήματος νὰ ὑπάρξῃ ἡ Διοίκησις, πράγματι, πλησίον τοῦ πολίτου. Ἀντ’ αὐτοῦ, κύριοι, τὸ νομοσχέδιον δὲν προβαίνει εἰς ριζικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον εἶχεν ὡς ἐπικεφαλίδα «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν ἁρμοδιοτήτων τῶν Νομαρχῶν» ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ μὲ ἐξένιζε, θὰ ἦτο καὶ αὐτὸ ἕνα ἐξ ὅλων, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἐψηφίσθησαν χωρὶς ὅμως νὰ ἔχουν πραγματικὸν ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ νὰ ἔχῃ ἐπικεφαλίδα τὸ νομοσχέδιον «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως», νὰ εἰσάγεται, κ. βουλευταί, μὲ τόσην τυμπανοκρουσίαν καὶ μὲ τόσας ἐπισήμους δηλώσεις ὅταν δὲν εἶχε τὸ θάρρος ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰς ριζικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Διότι, φοβοῦμαι ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ καταστήσῃ πραγματικότητα τὴν παραδρομὴν προφανῶς τῆς γλώσσης τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι σκοπεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ πλησιάσῃ ὁ πολίτης τὸ Κράτος. Ἐνῷ ὁ σκοπὸς τῆς ἀποκεντρώσεως δὲν εἶναι νὰ πλησιάζῃ ὁ πολίτης τὸ Κράτος, διότι τὸ πλησιάζει καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας ἀλλὰ τὸ Κράτος τὸν πολίτην. Ἦτο προφανῶς παραδρομὴ τῆς γλώσσης τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἡ ὁποία φοβοῦμαι, ὅτι θὰ γίνῃ πραγματικότης μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Εἶναι χαρακτηριστικός, ὅπως διὰ μακρῶν ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητής, ὁ συνάδελφος κ. Ρωμανός, εἶναι χαρακτηριστικός, λέγω, ὁ τρόπος καθ’ ὃν διὰ τῶν ἄρθρων 1, 2, 3 καὶ 4 ἐπιχειρεῖται νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ παραχώρησις τῶν εὐρυτάτων ἀποφασιστικῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς τοὺς Νομάρχας. Καίτοι, κ. βουλευταί, κατ’ ἀρχήν, νομίζω ὅτι ὁ θετικὸς προσδιορισμὸς θὰ ἦτο ἴσως σκοπιμώτερος, ἐγὼ ὅμως θὰ ἐδεχόμην νὰ συζητηθῇ καὶ ὁ δι’ ἀρνητικοῦ τρόπου καθορισμὸς τῶν ἁρμοδιοτήτων, δηλαδή, ὡς καθορίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ νὰ καθιεροῖ τὸ τεκμήριον τῆς ἁρμοδιότητος ὑπὲρ τοῦ Νομάρχου ἀλλὰ μὲ τὴν εὐχέρειαν νὰ ὑπάρξουν αἱ ἐξαιρέσεις ἐκεῖναι διὰ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα θὰ κρατηθοῦν εἰς τὸ Κέντρον. Ἐπειδὴ ὅμως τὰς ἀπόψεις μας, τὰς λεπτομερεστέρας ἐπὶ τῶν κατ’ ἰδίαν διατάξεων θὰ τὰς ἀναπτύξωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων θὰ περιορισθῶ, κ. βουλευταί, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι, εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου καθορίζεται ὅτι ἐφ’ ἅπαξ θέλουν ἐκδοθῆ τὰ διατάγματα περὶ ἐξαιρέσεως ὡρισμένων θεμάτων ἀπὸ τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Νομαρχῶν καὶ ἐπίσης ὑπογραμμίζεται ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ καὶ ἀσφάλειαν διὰ τὸ μέλλον, ὅτι, δηλαδή, δὲν θὰ ὑπάρξουν εἰς τὸ μέλλον ἄλλα διατάγματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀφαιρέσουν ἁρμοδιότητας. Ἀλλ’ ἐνῷ ἡ παράγραφος στʹ τοῦ ἄρθρου 1 ὁμιλεῖ περὶ ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι διὰ διαταγμάτων ἐκδοθησομένων ἐφ’ ἅπαξ μέχρι τῆς 31 Μαΐου 1955, θὰ παραμείνουν εἰς τὸ Κέντρον, ἔρχεται τὸ ἄρθρον 4, τὸ ὁποῖον ἀνατρέπει ἀπολύτως τὸν κανόνα αὐτόν. Διότι ρητῶς καθορίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 ὅτι: «Διὰ Β. Διαταγμάτων ἐκδιδομένων προτάσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐσωτερικῶν, μετὰ γνώμην τοῦ Συμβουλίου Ἀποκεντρώσεως, δύνανται α) νὰ περιορίζωνται αἱ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 καὶ τῆς παραγράφου 1 τοῦ παρόντος ἄρθρου ἁρμοδιότητες τοῦ Νομάρχου κ.λ.π.». Συνεπῶς ἡ διάταξις αὐτή, περὶ τῆς ὁποίας τόσος λόγος γίνεται, καὶ ἡ ὁποία, ἐπεχειρήθη νὰ ἐξαρθῇ ὅλως ἰδιαιτέρως εἶναι ἄνευ ἀξίας, διότι πάντοτε θὰ ἠμπορῇ τὸ Κέντρον νὰ ἐξαιρῇ ἁρμοδιότητας καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἰδία σύγχυσις θὰ ἐπέλθῃ. Θὰ ἐπέλθῃ, λέγω, κύριοι βουλευταί, σύγχυσις ὡς πρὸς τὰς ἁρμοδιότητας. Θὰ ἐπέλθῃ ἐπίσης, σύγχυσις καὶ ἀδυναμία πραγματοποιήσεως ἔργων, λόγῳ τῆς διαφόρου ἐκτάσεως τῶν περιφερειῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα προηγουμένως. Ἀναφέρω χαρακτηριστικῶς τὴν περιφέρειαν τῶν ἐπιθεωρήσεων τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει κατὰ πρώτιστον λόγον τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτελέσεως ἔργων, ἵνα γνωρίζετε, οὐδὲν ἔργον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐκτελεσθῇ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἔγκρισις τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Δημοσίων Ἔργων. Συνεπῶς οἱαδήποτε ἀπόφασις τοῦ Νομάρχου καὶ τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου περὶ ἐκτελέσεως ὁσωνδήποτε ἔργων, δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἐὰν δὲν ἐγκριθῇ καὶ δὲν γνωμοδοτήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ ὁ Ἐπιθεωρητὴς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ἑδρεύων μακρὰν τῆς ἕδρας τοῦ Νομάρχου. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε καὶ ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ συμβιβάσῃ μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἀσυμβίβαστα πράγματα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν, ἐγκαταλείπουσα τὴν ἀπόφασίν της τὴν ἀρχικήν, περὶ εὐρυτέρων περιφερειῶν καὶ περὶ πραγματοποιήσεως τῆς ἀποκεντρώσεως, ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν Γενικῶν Διοικήσεων, νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀποκεντρώσεως μὲ τὴν Νομαρχιακὴν περιφέρειαν, ἔπρεπε, πρὸ παντός, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν νέαν ἐκ βάθρων διαίρεσιν τῶν Νομαρχιῶν. Σήμερον ἔρχεται ὅμως, καὶ λέγει, ὅτι θὰ καθιερώσῃ τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν σημερινῶν 49 Νομῶν. Εὔχομαι, κύριοι, νὰ διαψευσθῶ. Ἀλλὰ πιστεύω εἰλικρινῶς, ὅτι ἐπιχειρεῖ ἔργον μάταιον· τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ πλῆγμα κατὰ τοῦ θεσμοῦ καὶ τῆς ἀποκεντρώσεως, διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν θὰ ἴδῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ πάλιν τὴν ἐπαγγελίαν τῆς ἀποκεντρώσεως, ἐνσαρκουμένην εἰς νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι, ἐνῷ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε τὴν εὐγενῆ φιλοδοξίαν νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἀποκεντρώσεως, θὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ ἓν βαρύτατον πλῆγμα κατὰ τῆς ἀποκεντρώσεως. Αἱ ἀποφάσεις της ἐλήφθησαν ἐν τάχει, ἐλήφθησαν προχείρως. Ἀλλὰ ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε ταχύτης οὔτε προχειρότης. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε τὸ θάρρος νὰ προχωρήσῃ σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχικήν της ἐπαγγελίαν καὶ ἐν προκειμένῳ ὀπισθοχώρησε καὶ ὀπισθοδρόμησεν. Ἐγκατέλειψε τὴν λεωφόρον τῆς μεγάλης ἀνακαινιστικῆς προσπαθείας καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν πεπατημένην τῶν συμβιβασμῶν. Ἀλλὰ μὲ τοιαύτην νοοτροπίαν δὲν λύονται θέματα μεγάλα, ἐθνικά, θέματα βασικά, ὡς ἡ ἀποκέντρωσις. Καὶ λυποῦμαι, κύριοι βουλευταί, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῶν ὁποίων, ὅλοι ἀρχικῶς ἤλπισαν, ὅτι θὰ ἐγίνετο πραγματικότης ἡ ἀποκέντρωσις, θὰ δοθῇ ἓν ἀκόμη πλῆγμα κατ’ αὐτῆς. Πέραν τῶν ἀγαθῶν τῆς ἀποκεντρώσεως, ὡς πρὸς τὸν πολίτην καὶ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ὑποθέσεών του καὶ τὴν στοργὴν πρὸς τὸν πολίτην μὴ λησμονῶμεν, κύριοι, καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀείμνηστος Χαρίλαος Τρικούπης τὸ 1886 ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας: «Δὲν εἶναι, κύριοι, οἱ πολιτικοὶ θεσμοί, ἡ βάσις τῆς ἐλευθερίας. Βάσις τῆς ἐλευθερίας, ἔλεγεν ὁ Χαρ. Τρικούπης, εἶναι ἡ ἀποκέντρωσις ἐν τῇ διοικήσει». Τοιαύτην μεγάλην ἀποστολὴν ἔχει ὁ θεσμὸς ἀποκεντρώσεως. Δὲν ἔχετε δικαίωμα, κύριε Ὑπουργέ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοιαῦτα μεγάλα θέματα νὰ τὰ ἀντιμετωπίζετε μὲ προχειρότητα. Μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν πρόκειται τίποτε ἄλλο νὰ κάμετε, παρὰ νὰ ἐπιφέρετε μίαν ἀκόμη σύγχυσιν εἰς τὸ θέμα αὐτό.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§69Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, κ. συνάδελφοι, πραγματοποιεῖ μέγα βῆμα πρὸς τὴν ἀποσυμφόρησιν τοῦ Κέντρου καὶ τὴν μεταβίβασιν ἐξουσιῶν ἐξ αὐτοῦ εἰς τὴν περιφέρειαν, τὴν μεταβίβασιν ἐξουσιῶν τοῦ Κέντρου εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου βλέπει μὲ ψυχικὴν ἀγαλλίασιν πραγματοποιούμενον παλαιὸν ὄνειρόν του. Βλέπει τερματιζομένην τὴν ταλαιπωρίαν του μὲ τὴν μέχρι σήμερον διαιώνισιν τῆς λύσεως τῶν ζητημάτων του καὶ τὴν ἀποτελμάτωσιν αὐτῶν εἰς τὸ Κέντρον καὶ τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων του ἐπὶ τόπου ταχέως ὑπὸ τῶν τοπικῶν ἀρχῶν. Τὸ Κράτος λαμβάνει γνῶσιν ἀμέσως ἐπὶ τόπου τῶν ἀναγκῶν τοῦ πολίτου, μορφώνει ἄμεσον καὶ ἀποφασιστικὴν γνώμην καὶ δίδει τὴν ταχεῖαν καὶ ὀρθὴν λύσιν εἰς τὸ αἴτημα τοῦ πολίτου· ἀπαλλάσσει τοῦτον τῆς βραδείας ἀναμονῆς, τῆς δαπάνης νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ Κέντρον ἵνα παρακολουθήσῃ τὸ ζήτημά του καὶ ἀπομακρύνει τὴν πιθανότητα τῆς κακῆς ἐκτιμήσεως τοῦ θέματος ἐν τῷ Κέντρῳ, ἡ ὁποία εἶναι ἐνδεχομένη λόγῳ ἀγνοίας τῶν τοπικῶν συνθηκῶν ὑπὸ τοῦ Κέντρου. Τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποκεντρώσεως εἶχον αἰσθανθῆ πολλαὶ μέχρι σήμερον Κοινοβουλευτικαὶ Κυβερνήσεις καὶ μὴ καὶ εἶχον ἀποπειραθῆ νὰ μεταβιβάσουν καὶ μετεβίβασαν ὄντως πολλὰς ἐξουσίας τοῦ Κέντρου εἰς τὴν περιφέρειαν, ἀλλὰ παρέλειψαν τὸ μέγιστον, παρέλειψαν τὴν οἰκονομικὴν ἀποκέντρωσιν, παρέλειψαν τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς περιφερείας μὲ τὸν ἰδικόν της προϋπολογισμὸν καὶ τούτου ἕνεκα, ἡ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἐκείνην ἀποκέντρωσις ἦτο χίμαιρα. Πρώτην φορὰν συμπληροῦται ἡ ἀποκέντρωσις καὶ μὲ τὴν οἰκονομικὴν αὐτοτέλειαν τῆς περιφερείας ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ καὶ δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν τελεσφόρησιν τοῦ τοιαύτης σημασίας ἐθνικοῦ τούτου ἅλματος. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἐξέφρασε τὸν φόβον, ὅτι μὲ τὸν Νομάρχην τοῦ κόμματος ὃν καθιέρωσεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, καταργήσασα τὸν Κρατικὸν Νομάρχην, ἡ ἀποκέντρωσις θὰ ἀποτύχῃ. Ὑπενθυμίζω, εἰς τὸν κ. συνάδελφον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι Κρατικὸν Νομάρχην, ἀπεπειράθη νὰ ἐγκαταστήσῃ διὰ τοῦ νόμου 4250, νόμου ψηφισθέντος τὸ 1929, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, καθιερώσας διὰ πρώτην φορὰν προσόντα Νομαρχῶν, οἵτινες, ἐφ’ ὅσον συνεκέντρωνον ταῦτα, ἐπελέγοντο ὑπὸ Ἐπιτροπῆς ἐξ ἀνωτάτων λειτουργῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ δὲν παρῆλθε χρονικὸν διάστημα μεῖζον τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους καὶ ἡ ἰδία Κυβέρνησις διὰ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν Ἰωάννου Τσιριμώκου, κατήργησε τὸν Κρατικὸν Νομάρχην καὶ ἐπανέφερε τὸν Νομάρχην τοῦ κόμματος. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, ὁ Νομάρχης πρέπει νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ εἰς τὴν περιφέρειαν, συνδέει τὴν τύχην του μὲ τὸ κυβερνῶν κόμμα καὰ μεριμνᾷ ὅπως ἡ δρᾶσις του εἶναι ἐξυπηρετική, ἐπωφελὴς καὶ ἀποδοτικὴ διὰ τὸν τόπον τὸν ὁποῖον διοικεῖ, ἔχει τὴν συμπαράστασιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐπίλυσιν τῶν μεγάλων ζητημάτων τοῦ Νομοῦ. Ἀντιθέτως ὁ ὑπηρεσιακὸς Νομάρχης ὑπόκειται εἰς τὰς πολιτικὰς διαβολὰς φοβούμενος μὴ προσκρούσῃ εἰς τὰς ἐπιδιώξεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀδρανεῖ καὶ διστάζει, στερεῖται θάρρους καὶ πρωτοβουλίας ἵνα ἀντιμετωπίσῃ τὰ φλέγοντα ζητήματα τοῦ Νομοῦ, καὶ οὕτω ὁδηγεῖται εἰς τὴν ἀποτυχίαν. Βεβαίως θὰ πρέπει νὰ καθορισθῇ ἱκανοποιητικὴ ἀμοιβὴ διὰ τὸν Νομάρχην ἵνα χρησιμοποιῶνται οἱ καλύτεροι. Εἶπον ἀκόμη ἀμφότεροι οἱ εἰσηγηταὶ τῆς μειοψηφίας κ. κ. Πολυχρονίδης καὶ Ρωμανός, ὅτι θεωροῦν ἀκατάλληλον τὴν Νομαρχίαν ὡς περιφέρειαν ἀποκεντρώσεως, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθοῦν 48 Νομάρχαι ἱκανοὶ καὶ κατάλληλοι νὰ ἀναλάβουν τὸ βαρὺ ἔργον τοῦ Διοικητοῦ καὶ ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθοῦν τόσοι πολλοὶ δημόσιοι λειτουργοὶ συμπαραστάται τοῦ Νομάρχου ὡς Νομαρχιακοὶ Σύμβουλοι. Ὅταν πρὸ ἡμίσεως σχεδὸν αἰῶνος ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος κατήργησε τοὺς Δήμους καὶ καθιέρωσεν ὡς αʹ βαθμὸν αὐτοδιοικήσεως τὸ κύτταρον τῆς Κοινότητος, δηλαδὴ ἀντὶ 5, 8 ἢ 10 Δήμων εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν, καθιέρωνε 50 ἢ 100 κοινότητας ὡς ὄργανα αὐτοδιοικήσεως αʹ βαθμοῦ, ἐλάχιστοι ἦσαν ἐκεῖνοι καὶ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον ὅτι θὰ ἐπετύγχανεν ὁ πειραματισμὸς ἐκεῖνος καὶ ὅμως διηνύσαμεν πολιτικὸν βίον ἡμίσεως αἰῶνος περίπου καὶ οὐδεὶς σκέπτεται πλέον τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ Δήμου, ἀλλὰ ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου φιλοστόργως περιβάλλει τὴν κοινότητά του, μολονότι μὴ ἀνταποκρινομένην ἐπαρκῶς οἰκονομικῶς εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτῆς ὡς αʹ βαθμοῦ κοινῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ ἐρριζώθη πλέον εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Λαοῦ τὸ κοινοτικὸν σύστημα ὡς αʹ βαθμὸς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Οὕτω θὰ συμβῇ καὶ μὲ τὴν Νομαρχιακὴν ἀποκέντρωσιν καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀνησυχοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§70ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελα τὴν γνώμην σας, κ. συνάδελφε, ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Φρονεῖτε, ὅτι θὰ ἐπετύγχανε καλύτερον ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως ἐὰν κατηργοῦντο αἱ 49 Νομαρχίαι καὶ ηὐξάνοντο κατά τι αἱ Γενικαὶ Διοικήσεις;

§71Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Εἶπον τὴν γνώμην μου ἐπ’ αὐτοῦ, κ. συνάδελφε. Ἐὰν τὸ Κράτος κατορθώσῃ νὰ ἐξεύρῃ ἱκανοὺς ἀνθρώπους νὰ πλαισιώσῃ ὅλας τὰς Νομαρχίας, ὁ θεσμὸς τῆς αὐτοδιοικήσεως θὰ ἐπιτύχῃ. Εἰς τὴν ἐναντίαν περίπτωσιν ἀσφαλῶς θὰ ἀποτύχῃ. Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Ρωμανὸς ὅτι πολὺ φοβεῖται ὅτι μὲ τὸ συζητούμενον νομοθέτημα θὰ μείνουν εἰς τὸ Νομάρχην ἐλάσσονες ἁρμοδιότητες ἐκείνων, ἃς μέχρι σήμερον εἶχον οἱ Νομάρχαι. Ὁ φόβος του οὗτος εἶναι παντελῶς ἀδικαιολόγητος, διότι ἐκχωροῦνται εἰς τὸν Νομάρχην ἅπασαι αἱ ἁρμοδιότητες τῶν ὑπουργῶν, πλὴν ἐκείνων αἵτινες ρητῶς ἐξαιροῦνται καὶ ἐξαιρεθήσονται ἐφ’ ἅπαξ καθ’ Ὑπουργεῖον διὰ Β. Διατάγματος. Δηλαδὴ τὸ τεκμήριον τῆς ἁρμοδιότητος ἀνήκει ἀκαταμαχήτως εἰς τὸν Νομάρχην. Καὶ εἰς τοῦτο συνίσταται ἡ διαφορὰ τοῦ ἐφεξῆς καθιερουμένου συστήματος «περὶ ἀποκεντρώσεως» ἐκ τοῦ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντος. Δύο μόνον παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι γινόμεναι ἀποδεκταί, προεξοφλοῦν τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐπιδιωκομένου ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου σκοποῦ. α) Ἡ ἀνάκλησις ἢ ὁ περιορισμὸς τῶν παρασχεθησομένων ἁρμοδιοτήτων τοῦ Νομάρχου νὰ μὴ γίνεται διὰ Β. Διατάγματος, ὡς προβλέπει ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 4 ἀλλὰ νὰ γίνεται διὰ νόμου, ὥστε νὰ ἐκριζωθῇ ὁ φόβος ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ μεταβιβασθησόμεναι ἐξουσίαι νὰ ἐπανέλθουν πάλιν εἰς τὸ Κέντρον, ὠθήσει τῶν Κεντρικῶν Ὑπηρεσιῶν, καὶ β) Ἡ ἐπάνδρωσις τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν θὰ γίνῃ ὑποχρεωτικῶς ἐκ τοῦ Κέντρου δι’ ὑπαλλήλων μετατεθησομένων ἐκ τῶν Ὑπουργείων εἰς τὰς Νομαρχίας ἄνευ οὐδεμιᾶς προσλήψεως νέων ὑπαλλήλων. Εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ προτείνω τὰς δύο αὐτὰς τροποποιήσεις. Τὸ νομοσχέδιον τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως χαιρετίζομεν ὡς ἱστορικὸν σταθμὸν καὶ ἀφετηρίαν θετικῶν καὶ οὐσιαστικῶν μέτρων ζωογονήσεως τῆς περιφερείας πρὸς τὴν ὁποίαν φιλοστόργως στρέφει τὸ βλέμμα της ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Χαιρετίζομεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς θεῖον δῶρον, ἀπονεμόμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου πρὸς τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου, τὴν τόσον μοχθοῦσαν καὶ παλαίουσαν, ἵνα δημιουργῇ τὴν εὐτυχίαν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. (Χειροκροτήματα).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν συνεννοηθεὶς πρὸς τοῦτο μὲ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, παρακαλεῖ ὅπως δεχθῇ ἡ Βουλὴ νὰ διακοπῇ προσωρινῶς ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου διὰ νὰ παρεμβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀφορῶντος τὴν ΤΑΕ, μετὰ δὲ τὴν ψήφισιν τούτου, ἐννοεῖται, θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως».

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰσερχόμεθα, συνεπῶς, εἰς τὴν βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 3006)1954 «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Α. Ν. 1850)1951 συσταθείσης Ἑλληνικῆς Ἀεροπορικῆς Ἀνων. Ἑταιρείας ΤΑΕ». Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§75Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου, μᾶς δημιουργεῖ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συζητήσωμεν γενικώτερον τὸ ὅλον θέμα τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας. Ἀναντιρρήτως, ὁ νόμος αὐτός, ἐφ’ ὅσον διατηρηθῇ ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἔναντι τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ ζητήματος, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς νόμος ἐξαιρετικῆς σημασίας, διότι ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου ἁπλῶς συντέμνει ὡρισμένας προθεσμίας, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατή, ἡ ἀνωτέρω ἐφαρμογὴ τῆς Κυβερνητικῆς ἐπιδιώξεως, ἡ ὁποία ἦτο καὶ ἐξακολουθεῖ καθ’ ἃ φαίνεται νὰ μένῃ ἡ ἰδία. Νομίζομεν, ὅμως, ὅτι ἀσχέτως τοῦ ζητήματος τούτου, ὑποχρέωσις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἶναι νὰ ἐπανασυζητήσῃ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ τὴν ὅλην πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ὑπὸ τὴν προηγουμένην καὶ τὴν σημερινὴν της μορφὴν ἀκολουθεῖ ἔναντι τοῦ θέματος τῆς ΤΑΕ καὶ γενικώτερον ἔναντι τοῦ θέματος τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας. Πρέπει ἐν πρώτοις νὰ δηλωθῇ, ὅτι εἶναι δυσάρεστον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι τοῦ θέματος τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, καὶ ὅταν λέγω Πολιτικῆς, ἐννοῶ θετικὴν πολιτικὴν δὲν ἐξεδηλώθη μέχρι τῆς στιγμῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε νὰ διαλύσῃ τὴν Πολιτικὴν Ἀεροπορίαν, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς ἐξυπηρέτει τὸν τομέα αὐτὸν εἰς τὴν χώραν μας, χωρὶς νὰ τὴν ὑποκαταστήσῃ μὲ κάτι καλύτερον, χωρὶς κἂν νὰ δώσῃ τὴν ἐλπίδα μιᾶς ἄλλης καταστάσεως, ἡ ὁποία νὰ εἶναι καλυτέρα ἀπὸ τὴν ὑπάρχουσαν. Σήμερον παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἀφ’ ἧς εἶχε δημιουργηθῆ μία κατάστασις γύρω ἀπὸ τὸ θέμα τῆς ΤΑΕ καὶ συνεπῶς ψύχραιμος συζήτησις εἶναι ἐν προκειμένῳ ἐφικτή. Εἰς τὰς παραμονὰς τῶν προτελευταίων ἐκλογῶν, εἶχε δημιουργηθῆ μεγάλη ὀξύτης γύρω ἀπὸ τὸ ζήτημα τῆς ΤΑΕ καὶ ἐζήτει ὁ Συναγερμὸς τὴν κεφαλὴν ἐπὶ πίνακι τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι τὴν διοικοῦσαν καὶ ἴσως τὸ γεγονός, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠθελημένως ἢ ἀθελήτως ὑπεισῆλθεν εἰς τὸ θέμα τῆς Π. Ἀεροπορίας ἀπετέλεσεν δυστύχημα, διότι ὁ Συναγερμός, δὲν κατώρθωσε νὰ λυτρωθῇ ἀπὸ τὴν ἀνθρωπίνην ἀδυναμίαν, διὰ νὰ ἐκδικηθῇ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι ἔπταισε, καὶ μαζὶ μὲ αὐτὸν ἐκτύπησε καὶ τὴν Πολιτικὴν Ἀεροπορίαν. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Θέλω νὰ συζητήσω μὲ ὀλίγας λέξεις τοὺς σταθμοὺς τοὺς ὁποίους, ἡ πολιτικὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἠκολούθησεν ἔναντι τῆς ΤΑΕ κατὰ τὰ 2μισυ τελευταῖα ἔτη. Ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, δοθέντος ὅτι προετοιμάζετο διὰ τὴν ἐξουσίαν καὶ δεδομένου ὅτι, ὅταν ἦτο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὸ θέμα αὐτὸ τὸν εἶχεν ἀπασχολήσει, εἶχε χρέος ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις δι’ ὅ,τι εἶχε γίνει, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπίστευεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ τείνουν εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς καλυτέρας καταστάσεως. Ἀντὶ τούτου ὅμως, δυστυχῶς περιωρίσθη εἰς μίαν στεῖραν προσωπικὴν ἀντιδικίαν ἐναντίον τῆς ἑταιρείας εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔδωσεν ὄχι ἁπλῶς τὰ μέσα διὰ νὰ συνεχίσῃ παρέχουσα τὰς οἵας παρεῖχεν ὑπηρεσίας πρὸς τὸν τόπον, ἀλλὰ ἐναντίον τῆς ὁποίας ἔβαλε μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις τὰς ὁποίας τὸ Κράτος δύναται νὰ διαθέσῃ. Καὶ εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ΤΑΕ, ὑπὸ τὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς τὴν εἴχαμεν δημιουργήσῃ, ἦτο ἑταιρεία, ἡ ὁποία ὑπέκειτο ἀπολύτως εἰς τὸν Κρατικὸν ἔλεγχον, δοθέντος, ὅτι τὸ Κράτος μαζὶ καὶ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὰ μετοχικὰ ταμεῖα εἶχε τὴν πλειοψηφίαν τῶν μετοχῶν. Διότι, ναὶ μὲν ἡ κατανομὴ ἦτο 50 πρὸς 50, εἶχεν ὅμως προστεθῆ εἰδικὴ διάταξις, ὅτι ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας, θὰ ἐπικρατῇ ἡ γνώμη τοῦ Ἀντιπροσώπου τοῦ Δημοσίου. Ἐπιπροσθέτως δέ, ὑπῆρχε ρητὴ διάταξις ἐκ τοῦ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος ἠδύνατο νὰ ἀσκήσῃ Βέτο, ἐπὶ οἱασδήποτε ἀποφάσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ἑταιρείας. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀσκήσεως τοῦ Βέτο, τελεσιδίκως ἀπεφαίνετο ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ συνέπειαν, ἡ ἑταιρεία ἦτο ἤδη, οὐσιαστικῶς, ὑπὸ τὴν Κρατικὴν διαχείρισιν, ὄχι ἁπλῶς ὑπὸ τὸν Κρατικὸν ἔλεγχον. Λέγω, λοιπόν, ὅτι δοθέντος ὅτι οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ὁ πόλεμος ὁ ἀπηνὴς καὶ ἀδυσώπητος, ὁ ὁποῖος ἐξαπελύθη ἐναντίον τῆς ΤΑΕ, ὅπως ἦτο ἑπόμενον ὡδήγησε τὴν ἑταιρείαν εἰς τὰ πρόθυρα οὐσιαστικῆς καταρρεύσεως. Δὲν θὰ ἀπαριθμήσω τὰς ἐχθρικὰς πρὸς τὴν ἑταιρείαν πράξεις τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Θὰ σᾶς εἴπω ὅμως, ὅτι ἐφρόντισε μὲ ὅλους τοὺς τρόπους, νὰ τὴν ἀποστερήσῃ ἐν ὅσῳ ὑπῆρχε τὸ παλαιόν, τὸ νόμιμον δὲ σημειωτέον Διοικητικὸν Συμβούλιον, πάσης δυνατῆς οἰκονομικῆς ἀναρρώσεως, ἢ ἔστω στοιχειώδους προσωρινῆς οἰκονομικῆς ἀνακουφίσεως. Χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι τῆς ἀπηγόρευσε φέρ’ εἰπεῖν—αὐτὸ δὲ κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι καὶ τὸ καταπληκτικώτερον— νὰ αὐξήσῃ ἀκόμη καὶ τὸ ἑταιρικὸν κεφάλαιον, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της. Τοιαύτη πρότασις ὑπῆρχε καὶ ἀπερρίφθη. Ἐπιπροσθέτως δέ, τὴν ἠμπόδισε νὰ πωλήσῃ ἀεροπλάνα ὅπως τότε ἐζήτησε, ἐνῷ μεταγενεστέρως τὰ ἀεροπλάνα ἐπωλήθησαν, ἀφ’ ἧς ἡ διοίκησις ἤλλαξεν. Ἠρνήθη νὰ τῆς καταβάλῃ ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία ἐδικαιοῦτο νὰ λάβῃ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρχεν ἀπόφασις προηγουμένου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπηρεσιακῆς δὲ Κυβερνήσεως καὶ τελικῶς αὐτὸ ἀπετέλεσε τὸ κορύφωμα καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ εἴπω, τὸ πρωτάκουστον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν— τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐζήτησε διὰ τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων τὴν πτώχευσιν τῆς ἑταιρείας. Ὅταν δέ, τὰ Ἑλληνικὰ δικαστήρια ἠρνήθησαν τὴν ἀποδοχὴν τῆς αἰτήσεως πτωχεύσεως καὶ δὲν ἀπεδέχθησαν τὴν αἴτησιν, ἡ ὁποία δὲν εἶχε μὲν ὑποβληθῆ εὐθέως ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐν τῇ οὐσίᾳ ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία τὴν ἐδημιούργησε καὶ ἡ ὁποία τὴν προεκάλεσε, τότε ἡ Κυβέρνησις ἐπροχώρησεν οὐσιαστικῶς εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀρχίσει: Εἶπε δηλαδὴ εἰς τὸ Διοικ. Συμβούλιον, ὅτι «παρακαλεῖσθε νὰ παραιτηθῆτε διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν ΤΑΕ ἄνθρωποι τῆς ἰδικῆς μου ἐμπιστοσύνης». Καὶ τοῦτο ἐγένετο μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κρατηθῇ. Ἐν τῷ μεταξύ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἶχον ἐπέλθει ὡρισμένα οἰκονομικὰ ἐπακόλουθα δυσάρεστα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ —καὶ τοῦτο εἶναι ἀκόμη σημαντικώτερον —τὸ γόητρον τῆς ἑταιρείας εἶχεν εἰς τοιοῦτο σημεῖον καταπέσει καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Ἀεροπορικὴ Ἑταιρεία, ἡ Ἐθνικὴ Ἀεροπορικὴ Ἑταιρεία, εἶχεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον δυσφημισθῆ, ὥστε ἀμφιβάλλω ἂν ἀπὸ τὸ κατάντημα εἰς τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἀπόψεως γοήτρου εἶχε φθάσῃ θὰ δυνηθῇ καὶ σήμερον καὶ εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον, νὰ συνέλθῃ. Διότι εἶναι ὄντως, κ. συνάδελφοι, πρωτάκουστον, τὸ γεγονός, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διὰ λόγους καθαρῆς προσωπικῆς ἀντιδικίας πρὸς μίαν Ἐθνικὴν Ἀεροπορικὴν Ἑταιρείαν, τὴν μόνην τὴν ὁποίαν εἴχομεν, νὰ προσπαθήσῃ διὰ παντὸς τρόπου, μέχρι καὶ τοῦ ραδιοφώνου ἀκόμη, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησε νὰ δυσφημήσῃ εἰς τὰ μάτια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τὰ μάτια ἂν θέλετε τῶν πελατῶν τῆς ἑταιρείας. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι αὐτὸ ἀμφισβητεῖ τὸ γεγονὸς.......................

§76Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Πρὶν ἢ παραστῆ ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ΤΑΕ ἐλειτούργει κατὰ τρόπον ὥστε νὰ δημιουργῆται ἀτμόσφαιρα ἐμπιστοσύνης; Θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω τὴν γνώμην σας. Προσπαθεῖτε νὰ δημιουργήσετε ἐντυπώσεις, ὅτι ἐνῷ καλῶς εἶχον τὰ πράγματα τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας, παρενέβη ἀπροσδοκήτως ἡ Κυβέρνησις διὰ λόγους προσωπικούς. Καὶ ἐρωτῶ: Μέχρι τῆς ἡμέρας ποὺ παρέστη ἀνάγκη νὰ παρέμβῃ ἡ Κυβέρνησις ἔβαινον καλῶς τὰ πράγματα τῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας ἢ διότι δὲν ἔβαινον καλῶς ἐδημιουργήθη ἡ ἀνάγκη τῆς παρεμβάσεως; Ἄλλωστε, ὅπως γνωρίζετε, αἱ συγκοινωνίαι αἱ ἀεροπορικαί, αἱ σιδηροδρομικαὶ καὶ πᾶσαι συγκοινωνίαι, εἶναι προνόμιον τοῦ Κράτους. Τὸ παραχωρεῖ εἰς κάποιον καὶ ἐὰν δὲν κάμῃ καλὴν χρῆσιν ἔχει δικαίωμα νὰ παρέμβῃ. Θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω, ἐὰν πιστεύετε, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ παρενέβη τὸ Κράτος ἡ ΤΑΕ ἐλειτούργει καλῶς.

§77Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μὲ ἀπομακρύνετε χρονικῶς πρὸς τὰ ὀπίσω μὲ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν κάμνετε. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ὅμως νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημά σας. Ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μας, κ. συνάδελφοι, εἶναι ὅτι διὰ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἡμεῖς εἴχομεν κάμει τότε, εἶχον τεθῆ τὰ θεμέλια διὰ τὴν δημιουργίαν μιᾶς βιωσίμου ἢ πάντως μιᾶς κατὰ τὸ δυνατὸν βιωσίμου ἀεροπορικῆς ἐκμεταλλεύσεως εἰς τὴν χώραν μας. Καὶ ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὅπως κάθε ἀνθρώπινον δημιούργημα, ἀσφαλέστατα δὲν ἦτο τέλειος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατὰ τὴν διάρκειαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐλειτούργησεν ἡ ΤΑΕ ὑπὸ τὴν νέαν της μορφήν, ὅτε δηλαδὴ συμπεριέλαβεν ὅλας τὰς λοιπὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι συνεχωνεύθησαν εἰς μίαν καὶ μόνην, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐνεφανίσθησαν ἀντιδράσεις ἀσυνήθεις, ὅπως φερ’ εἰπεῖν μία παραταθεῖσα ἀπεργία τοῦ προσωπικοῦ, ὅπως κατὰ μίαν περίοδον μία διεθνὴς ἔλλειψις καυσίμων, ἡ ὁποία ἠμπόδισε τὴν ἐκτέλεσιν εἰς οἵαν ἔκτασιν προεβλέπετο τῶν δρομολογίων καὶ πλεῖσται ἄλλαι, παρὰ τὸ γεγονὸς ἂν θέλετε, ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς δημιουργίας του ἕνας νέος ὀργανισμὸς ἔχει ὡρισμένας ἀτελείας, αἱ ὁποῖαι μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου διορθοῦνται —ἀπόδειξις τούτου εἶναι τὸ τὶ συνέβη εἰς ἄλλους ὀργανισμοὺς εἰς τὸν ΟΤΕ π. χ. τὸν ὁποῖον τὸ μεταπολεμικὸν Ἑλληνικὸν Κράτος ἐδημιούργησε— παρὰ ταῦτα εἴχομεν συγκριτικῶς πολὺ ὀλιγώτερον ἔλλειμμα ἀπὸ τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἐν συνεχείᾳ ἐνεφανίσθη. Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκόμη σπουδαιότερον, εἴχαμεν κόστος μεταφορικῶν, μικρότερον ἀπὸ τὸ κόστος, τὸ ὁποῖον ἐν συνεχείᾳ εἴχομεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔγινε μία προσπάθεια, ἡ ὁποία εὑρίσκετο ἐν ἀναπτύξει καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἠμπορούσαμε κάτι νὰ προσδοκῶμεν. Ἐνῷ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἀρχίσαμεν τὸν ἀρνητικὸν καὶ ἀχάριστον πόλεμον, ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς καταστροφήν, χωρὶς νὰ κάμωμεν φροντίδα διὰ νὰ δημιουργήσωμεν καὶ κάτι καλύτερον ἀφ’ ἑνὸς εἴχομεν ἐλλείμματα ἐπ’ ἐλλειμμάτων, τὰ ὁποῖα μάλιστα εἰς μίαν περίοδον παρανόμως κατεβλήθησαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὡδηγήσαμεν τὴν ὑπόθεσιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας πρὸς σίγουρον χρεωκοπίαν. Θὰ ἤμην ἕτοιμος, κ. ὑπουργέ, νὰ κάμω καὶ μαζί σας, ὅπως εἶμαι πρόθυμος νὰ κάμω καὶ μὲ τὸν προκάτοχόν σας, οἵαν δήποτε συζήτησιν. Καὶ θὰ τὴν κάμω ὅταν θὰ φέρετε ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργήσῃ προϋποθέσεις ἐπιλύσεως τοῦ προβλήματος, τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅμως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρίζεσθε σοβαρῶς ὅτι ἐχρειάσθη μία τριετία διὰ νὰ ἐκκαθαρίσετε μίαν νοσηρὰν κατάστασιν καὶ ὅτι μετὰ μίαν τριετίαν δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ φέρετε νέον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα.

§78Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ.). Ἐὰν δὲν κάμω τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως δὲν δύναμαι νὰ προχωρήσω εἰς νέαν μορφὴν ἐκμεταλλεύσεως.

§79Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον μέχρι τώρα δὲν ἀφοροῦν ἀκόμη τὴν σημερινὴν μορφὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀφοροῦν τοὺς προκατόχους σας.

§80Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ.). Δὲν θέλω νὰ ὑπεραμυνθῶ οὐδενός.

§81Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκετε, δὲν εἶναι σωστὸν νὰ τὸ ἐπικαλεσθῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὡς ἔργον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχει παρέλθη μία τριετία καὶ οὐδὲν ἐπράξατε.

§82Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Τὸν τελευταῖον νόμον ἡ Κυβέρνησις τὸν ἔφερε τὸν Δεκέμβριον. Ἐγένετο ὁ νόμος διὰ νὰ ἐξυγειανθῇ ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἀποσυμφόρησις ἀντὶ νὰ ὑπάρξῃ ἐξυγίανσις οἰκονομικὴ παρέστη ἀνάγκη νὰ καταβάλῃ τὸ Δημόσιον τρία δισεκατομμύρια. Ἀφοῦ τὸ ἐπήγαμε 5, 10, 15 μῆνας παρέστη ἀνάγκη νὰ γίνῃ ὁ νόμος.

§83Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κάποιο λάθος κάμνετε, κ. ὑπουργέ.

§84Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κάμνετε μίαν προσπάθειαν νὰ ἐμφανίσετε μίαν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀποβλέπουσαν εἰς τὸ νὰ ἐξυγειανθῇ μία βασικὴ ἑταιρεία, ὡς ἐνέργειαν γιγνομένην διὰ λόγους προσωπικοὺς καὶ κομματικούς. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι ἐπὶ 7–8 χρόνια τὸ κακὸ πάει εἰς τὸ χειρότερον. Ἔχει σήμερον 151 δισεκατομμύρια χρέη.

§85Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λυποῦμαι διότι δὲν εἶσθε κατατοπισμένος. Περὶ τοὺς ἀριθμοὺς σφάλλεσθε, δυστυχῶς. Ἀναντιρρήτως, ὅταν ἡμεῖς ἐκάμαμεν τὴν συγχώνευσιν τῶν ἀεροπορικῶν ἑταιρειῶν καὶ ἐδημιουργήσαμεν τὴν νέαν ἑταιρείαν, ἐκεφαλαιοποιήσαμε τὰ χρέη τὰ ὑπάρχοντα καὶ ἐνισχύσαμε κάπως ἐπιπροσθέτως τὴν ΤΑΕ καὶ ἐχορηγήσαμε ἕνα δάνειον, ἀνερχόμενον εἰς 50 περίπου δισεκατομμύρια τῶν τότε δραχμῶν, περίπου εἰς 50 ἑκατομμύρια σημερινὰς δραχμάς. Καὶ τὸ ἐπράξαμε αὐτὸ ἐν ὄψει τῆς δημιουργίας μιᾶς νέας καταστάσεως, ὅπως εἶπον προηγουμένως καὶ βάσει ἑνὸς συγκεκριμένου σχεδίου τὸ ὁποῖον ἀντιμετώπιζε τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας.

§86Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Δὲν ἀπέδωσε.

§87Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπέδωσε. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ τί ἔκαμεν; Εἰς τὴν πρώτην περίοδον καὶ ἐνῷ ὑπῆρχεν ἀκόμη ἡ παλαιὰ διοίκησις ἡ ἀθλία διοίκησις, τὴν ὁποίαν ἤθελεν μὲ κάθε τρόπον νὰ ἐξοντώσῃ, οὐδὲν ἔδωσεν. Ὄχι μόνον δὲν ἔδωσεν, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἔκαμε μίαν ὁλόκληρον σειρὰν πράξεων ἀνοικτῆς ἐχθρότητος ἐναντίον τῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία τότε νομίμως ἐξεπροσώπει τὴν ΤΑΕ.

§88Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Μὴ λέγετε ἀνακριβείας. Ἔδωσεν 60 δισεκατ. καὶ ἐν συνεχείᾳ κάθε μῆνα.

§89Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λάθος κάμνετε. Θὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ πότε τὰ ἔδωσε.

§90Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Διετηρήσαμε τὰς τότε Ἀεροπορικὰς ἑταιρείας διὰ λόγους κοινωνικούς, παρ’ ὅλην τὴν χρεωκοπίαν της.

§91Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπί τινας μῆνας. Λυποῦμαι διότι ὁ κ. ὑπουργός, δὲν ἔχει κατατοπισθῆ ἐπὶ τοῦ θέματος ἐπαρκῶς τοὐλάχιστον διὰ τὰ παρελθόντα. Ἐπί τινας μῆνας κ. συνάδελφοι, δὲν ἔδωσε καμμίαν δραχμὴν πρὸς τὴν ΤΑΕ, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ μέχρι τῆς παραιτήσεως τῆς παλαιᾶς διοικήσεως, ἀλλὰ ἔκαμε ἐπαναλαμβάνω, πράξεις ἀνοικτῆς ἐχθρότητος. Καὶ πῶς ἄλλως εἶναι δυνατὸν νὰ ἑρμηνευθῇ τὸ γεγονός, ὅτι ἦλθον οἱ μέτοχοι καὶ εἶπον: δώσατε τὴν ἄδειαν νὰ αὐξήσωμεν τὸ κεφάλαιον, διὰ νὰ σᾶς πληρώσωμεν τὰ χρέη, διὰ νὰ μὴ σᾶς ζητοῦμε λεπτά. Καὶ ἠρνήθη ἡ Κυβέρνησις. Εἶπον νὰ τοὺς ἐπιτρέψωμεν νὰ πωλήσουν ὡρισμένα σκάφη, τὰ ὁποῖα ἐν συνεχείᾳ ἐπωλήθησαν καὶ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἐχάλασε τὸν κόσμον ὁ Συναγερμικὸς τύπος διὰ τὸ πρωτοφανὲς σκάνδαλον τῆς ΤΑΕ. Καὶ ἐπωλήθησαν ἐν συνεχείᾳ τὰ σκάφη καὶ ἐπωλήθησαν οἱ κινητῆρες, τοὺς ὁποίους, καθ’ ἃ λέγεται τοὺς ξαναγόρασεν εἰς πολὺ ηὐξημένην τιμήν.

§92Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοινωνιῶν). Ἡ διοίκησις τῆς ἑταιρείας ἀπεχώρησεν οἰκειοθελῶς τὸν Μάρτιον τοῦ 1953. Παρῃτήθησαν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι εἶχον δημιουργηθῆ καὶ διότι ἡ ἔλλειψις κεφαλαίου καὶ ὁ τρόπος τῆς ὀργανώσεως τὸν ὁποῖον εἶχε προβλέψει ὁ νόμος 1856, κατέστησαν ἀδύνατον τὴν συνέχισιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς. Ὅταν ἡ παλαιὰ διοίκησις τῆς ἑταιρείας ἀπεχώρησεν οἰκειοθελῶς, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἑταιρεία εἶχε δημιουργήσει εἰς τὸ διάστημα 21 μηνῶν, ἀπὸ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1951 ἕως τὸν Μάρτιον τοῦ 1953 90 ἑκατομ. καὶ 600.000 νέες δραχ. νέες ὑποχρεώσεις.

§93Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κάμνετε μεγάλο λάθος. Καὶ ὁμολογῶ δὲν ἀνέμενον ὅτι θὰ ἐδίδατε τοιούτους ἀριθμοὺς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς...

§94Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Δὲν ἐπιδέχονται οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν.

§95Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν παραδέχομαι τοὺς ἀριθμούς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατὰ τὸ λεγόμενον ἔστω διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἔμεινεν ἡ παλαιὰ διοίκησις, ὄχι μόνον δὲν ἔδωσεν οὔτε μία δεκάρα ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ΤΑΕ, ἀλλὰ μὲ κάθε τρόπον τὴν ἐπολέμησε καὶ ἔκαμε αὐτὰς τὰς συγκεκριμένας πράξεις, τινὰς τῶν ὁποίων σᾶς ἐμνημόνευσα. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς παρῃτήθη ἡ παλαιὰ διοίκησις. Τὸ κατὰ πόσον οἰκειοθελῶς, κύριε ὑπουργέ, παρῃτήθη, νομίζω, ὅτι πρέπει σεῖς νὰ τὸ γνωρίζετε καὶ νομίζω ἀποτελεῖ προσβολὴν τῆς νοημοσύνης ὅλων μας νὰ εἴπητε, ὅτι οἰκειοθελῶς παρῃτήθησαν. Ἐξηναγκάσθησαν οἱ ἄνθρωποι, πρὸ τῆς ὠμῆς βίας εἰς παραίτησιν.

§96Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ἀναφέρεσθε διαρκῶς εἰς ἐμὲ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπιμένετε εἰς τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνακριβεῖς, —βλέπετε μὲ πολλὴν ὑπομονὴν σᾶς ἀκούω— καὶ τὰς ἐπαναλάβατε τρεῖς φορές, σᾶς λέγω, ὅτι καὶ αἱ τρεῖς πληροφορίαι εἶναι ἀνακριβεῖς. Δὲν ἐξηναγκάσθη τὸ συμβούλιον τῆς ΤΑΕ νὰ παραιτηθῇ. Μοῦ ἔστειλαν τὰς παραιτήσεις, τὰς ὁποίας ἐπέστρεψα καὶ τότε τὰς ἐπανέλαβον ἐκεῖνοι. Παρατήρησις ὑπ’ ἀριθ. 1. Δεύτερον. Εἴπατε, ὅτι δὲν ἐπετράπη εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ αὐξήσῃ τὸ κεφάλαιόν της. Μὲ ἠρώτησαν κάποτε ἐὰν ἠμπορῇ νὰ κάμῃ αὔξησιν κεφαλαίου ἡ ἑταιρεία καὶ δὲν ἔφερον καμμίαν ἀντίρρησιν. Ἠρώτησα ὅμως, τὴν ἑταιρείαν καὶ ἔτσι ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ποῖος θὰ ἦτο ὁ κεφαλαιοῦχος. Διότι ἠξεύρετε, ὅτι μία ἀεροπορικὴ ἑταιρεία, δὲν εἶναι μία ἁπλῆ ἐπιχείρησις, εἶναι μία ἐπιχείρησις ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας καὶ πρέπει βέβαια ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπεύθυνος νὰ γνωρίζῃ ποῖος θὰ εἶναι ὁ κεφαλαιοῦχος, ὁ ὁποῖος ἐνδεχομένως θὰ δώσῃ τὰ κεφάλαια. Δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀπάντησις καὶ ἡ ὑπόθεσις ἐσταμάτησεν ἐκεῖ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πώλησιν τῶν ἀεροπλάνων, ὁ νόμος προβλέπει τὴν παροχὴν ἀδείας ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν. Τὰ ἀεροπλάνα τὰ ἐπῆρε ἡ ἑταιρεία καὶ τὰ ἐπώλησε χωρὶς τὴν ἄδειαν τοῦ ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπηγόρευσε τὴν ἀπογείωσιν τῶν ἀεροπλάνων διὰ τὴν Εὐρώπην, ὅπου ἐπρόκειτο νὰ πωληθοῦν, ἐφ’ ὅσον ἐν τῷ μεταξὺ δὲν ὑπῆρχεν ἄδεια.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κατόπιν μάλιστα παρεμβάσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι εἶχε δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν, χάριν τῆς ἀσφαλείας, τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὸ ΓΕΑ νὰ ἐγκρίνῃ ἢ ὄχι, καὶ δὲν εἶχεν ἐρωτηθῇ κἄν.

§98Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ μόνον ἀκριβὲς εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τοὺς 2–3 πρώτους μῆνας μέχρι τῆς παραιτήσεως τοῦ συμβουλίου, πράγματι δὲν ἐδέχθη νὰ δώσῃ καὶ νέον κεφάλαιον εἰς τὴν ἑταιρείαν. Αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἀναλαμβάνω πλήρως τὴν εὐθύνην. Εἶχον ἤδη τὰς πρώτας ἐκθέσεις τῶν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐν συνεχείᾳ ἤλεγξαν τὴν ἑταιρείαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔκθεσιν, ἡ οἰκονομικὴ διαχείρισις τῆς ἑταιρείας αὐτῆς ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν τεχνικὴν διαχείρισιν, ἡ ὁποία ἦτο ἀρίστη, ἡ οἰκονομικὴ διαχείρισις ἦτο ἀθλία. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις, δὲν ἐδικαιούμην ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συνεχίζω παρέχων χρήματα, τῶν ὁποίων ἡ διαχείρισις ἐγένετο κακῶς.

§99Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὅταν ἐζητήθη ἡ ἐπαύξησις τοῦ ἑταιρικοῦ κεφαλαίου, ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος ἤσκησε βέτο καὶ ἀπηγόρευσε τὴν ἐπαύξησιν τοῦ ἑταιρικοῦ κεφαλαίου. Γεγονός, ἐπίσης εἶναι, ὅτι ἐπρόκειτο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ ΤΑΕ νὰ πάρῃ ἕνα δάνειον διὰ νὰ ἀγοράσῃ τετρακινητήριον ἀεροπλάνον, τὸ ὁποῖον ἀπαραιτήτως ἐχρειάζετο διὰ τὰς ἐξωτερικὰς γραμμὰς καὶ τὸ ὁποῖον καὶ τώρα πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ πολιτικὴ ἀεροπορία, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κρατηθῇ. Καὶ τὸ δάνειον δὲν ἐχορηγήθη. Γεγονὸς, εἶναι ὅτι δὲν ἐξετελέσθη ἕνα ἔνταλμα, τὸ ὁποῖον εἶχε πληρώσει ἐκκαθαρισμένο ἀπὸ τὴν προκάτοχον ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἔτσι ἡ ΤΑΕ εὑρέθη τὸ φθινόπωρον τοῦ ἔτους ἐκείνου, εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκτελωνίσῃ ὡρισμένα ἀνταλλακτικά, τὰ ὁποῖα τῆς ἦσαν ἀπαραίτητα.

§100Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Ἡ ὑπηρεσιακὴ δὲν τὸ ἐξετέλεσε.

§101Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν ἡ ΤΑΕ νὰ ἐκτελωνίσῃ ὡρισμένα ἀνταλλακτικά, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο πληρωμένα εἰς τὸ Τελωνεῖον καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν ἀνταπεκρίθη τὸ προσεχὲς ἔτος εἰς τὰ δρομολόγια, τὰ ὁποῖα εἶχε προετοιμάσει. Καὶ γεγονὸς εἶναι, ὁμολογουμένως, κατόπιν τῆς διακοπῆς τοῦ κ. Παπαγιάννη, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν κατὰ τὴν ὁποίαν παρέμεινεν ἡ παλαιὰ διοίκησις, διὰ τὸν αʹ ἢ βʹ λόγον, τὸν ὁποῖον ἐξέθεσα, δὲν ἐχρηματοδοτήθη ἡ ΤΑΕ. Βέβαιον, ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι, ὅτι ἀπὸ τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ νέα παρανομία σαφεστάτη ἐνεφανίσθη εἰς τὰ πράγματα τῆς ΤΑΕ, τόσον εἶναι γεγονὸς, ὅτι ἦτο παράνομος ἡ διοίκησις, ὥστε εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ ἰδία Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, δι’ εἰδικοῦ νόμου, νὰ κυρώσῃ ἐκ τῶν ὑστέρων τὴν παρανομίαν. Τότε ἤνοιξαν καὶ πάλιν αἱ πῦλαι διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐνισχύθη σημαντικώτατα ἡ Ἑλληνικὴ ἑταιρεία τῆς ΤΑΕ. Καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν μηνῶν, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐπηκολούθησαν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσῆλθεν ἡ τότε διοίκησις, ἕως σήμερον, ἂν δὲν κάμνω λάθος, καὶ παρακαλῶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὸν φίλτατον κ. ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ μὲ διορθώσῃ, ἡ ΤΑΕ ἐπεβάρυνεν οὐσιαστικῶς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν μὲ ἓν ποσὸν 44 δισεκατομμυρίων δραχμῶν.

§102Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν. Ἡ παλαιὰ διοίκησις τῆς ἑταιρείας ΤΑΕ, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος 1856)51 εἶχε κατοχυρώσει διὰ μίαν τετραετίαν, ἀποκλειομένου τοῦ δικαιώματος εἰς τοὺς μετόχους τῆς ἑταιρείας νὰ ζητήσουν νὰ ἐκφράσουν δυσπιστίαν πρὸς τὸ συμβούλιον καὶ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἐνέργειαν τῆς διοικήσεως, κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ ὅπως σᾶς εἶπον, 90 ἑκατομμύρια, καὶ 600 χιλιάδας νέων δραχμῶν ὑποχρεώσεις, τὸ δὲ ἄνοιγμα τῆς διαχειρίσεώς της, κατὰ τοὺς 21 μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους διεχειρίσθησαν τὰ ζητήματα τῆς ἑταιρείας ἀνῆλθον εἰς 42 ἑκατομμύρια.

§103Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. 44 εἶπα ἐγώ, ἀλλὰ ἡ διαφορά μας δὲν εἶναι σοβαρά.

§104Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοιν.). Ἡ νέα διοίκησις τῆς ΤΑΕ δὲν ὑπῆρξε καθόλου παράνομος, διότι διεχειρίσθη δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν, κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, ἀφοῦ ἡ ἑταιρεία ἀπέμεινεν ἄνευ διοικήσεως διὰ τῆς παραιτήσεως τοῦ ἀρχικοῦ συμβουλίου. Ἡ νέα διοίκησις, ἐπεβάρυνεν —ἄφησεν ἄνοιγμα— ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῆς ΤΑΕ, 950 χιλιάδας δραχμὰς μηνιαίως, ἔναντι τῶν 2 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀφήσει ἡ προηγουμένη διοίκησις. Πρέπει ὅμως νὰ σημειωθῇ τοῦτο, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς διοικήσεως ὑπὸ τῆς νέας Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁρισθείσης ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, εἴχομεν τὴν νομισματικὴν ἀναπροσαρμογὴν, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας τὰ καύσιμα καὶ τὰ λιπαντικὰ τῆς ἑταιρείας ηὐξήθησαν κατὰ 100%. Ἐπὶ πλέον, ἔχομεν μίαν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων κατὰ 35%. Τοὐτέστιν, τὸ σύνολον τῆς αὐξήσεως, κατὰ μέσον ὅρον, πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ 45–50%. Κατὰ συνέπειαν, τὰ 22 ἑκατομμύρια τοῦ μηνιαίου ἀνοίγματος τῆς πρώτης διοικήσεως, ἀναγομένου εἰς τὰς τιμὰς, τὰς διαμορφωθείσας μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν, γίνονται 3 δισεκατομμύρια παλαιῶν δραχμῶν, ἔναντι 950 χιλιάδων, τὰς ὁποίας ἄφησε κατὰ μῆνα ἡ διαχείρισις τῆς διοικήσεως, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν.

§105Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Χαίρω, διότι ἐπιβεβαιοῦται ὁ ἀριθμός, τὸν ὁποῖον προηγουμένως ἀνέφερον, Ἔχετε, κατὰ συνέπειαν, τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὸ ὁποῖον, ἂν θέλετε, κατὰ τὸν ἐπιεικέστερον χαρακτηρισμόν, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ πειραματίζεται καὶ ἀσχολεῖται, καθ’ ἃ μᾶς ἐδήλωσεν, ὁ κ. ὑπουργός, νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν κατάστασιν. Κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτήν, ἔχετε μίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ 42 ἑκατομμύρια.

§106Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινωνιῶν). Γίνεται παρανόησις. Τὰ 42 ἑκατομμύρια ἄνοιγμα τὰ ἄφησεν ἡ πρώτη διοίκησις τῆς ἑταιρείας.

§107Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ νέα διοίκησις ἄφησεν 950 χιλιάδας κατὰ μῆνα ἐπὶ 22 μῆνας, ἤτοι 22 ἑκατομμύρια. Κύριε ὑπουργέ, ὑπὸ τύπον δανείου ἐχορηγήθησαν 42,725,611 δρχ. κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ 1.663 ποσόν, τὸ ὁποῖον μᾶς κάμνει συνολικῶς 44 ἑκατομμύρια.

§108Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκ.). Ἐξ αὐτῶν 21 ἑκατομμύρια διετέθησαν διὰ τὴν ἐξόφλησιν ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε δημιουργήσει ἡ πρώτη διοίκησις. Ἐπίσης, ἄλλα ποσὰ διετέθησαν διὰ πληρωμὴν τῆς διαφορᾶς ἀναπροσαρμογῆς, ὥστε ἀπομένει εἰς βάρος τῆς νέας διοικήσεως ποσὸν δρχ. 20 ἑκατομμυρίων.

§109Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ συζήτησις ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς. Μὲ τὸν τρόπον ποὺ γίνεται, εἶναι ἀδύνατον νὰ παρακολουθήσωμεν.

§110Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Ἀκριβῶς, μὲ τὸν τρόπον ποὺ γίνεται διαφωτίζεσθε. Ἐὰν δὲν ἐπιθυμῆτε νὰ διαφωτισθῆτε, τότε μόνον θὰ διαφωνήσετε πρὸς τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως αὐτῆς.

§111Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὑμεῖς φαίνεται διαφωτίζεσθε. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς παραθέτῃ κατὰ τρόπον σιδηροδρομικὸν ὡρισμένους ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀριθμομνήμων, ὡς ὑμεῖς δύνασθε νὰ συγκρατήσητε, τότε νομίζω, ὅτι δὲν ἔχω δείγματα οὔτε ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μου, οὔτε ἀπὸ τοὺς ἄλλους συναδέλφους τοιαύτης ἀρετῆς. Ἐδῶ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀριθμῶν καὶ πρέπει νὰ τοὺς συγκρατήσωμεν. Δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν πυροτέχνημα φραστικόν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγὼ νὰ μὴ ἐπιτρέψω νὰ δοθοῦν αἱ πληροφορίαι καὶ ἀλήθειαι, ἢ νὰ ἀνατραποῦν ὡρισμέναι πληροφορίαι, διότι καθῆκον μου εἶναι νὰ διευκολύνω τὴν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς, τοσούτῳ μᾶλλον ὅταν ἕνας ὑπουργὸς θεωρῆται ὑπὸ τοῦ ἀγορητοῦ, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὸ α ἢ β ζήτημα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν ὑπουργόν, ἐφ’ ὅσον τὸ ζητήσῃ.

§113Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ νὰ τοποθετήσω καὶ αὐτὸ τὸ θέμα, ἡ ἰδική μου πρόθεσις εἶναι, νὰ δώσω πᾶσαν δυνατότητα ἀντιθέτου πληροφορίας, ὥστε νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ θέμα. Δὲν νομίζω, ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς τάξεως, ὅταν λέγετε, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα νὰ μὲ διακόψῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρακαλῶ, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συνεχίσω.

§114Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Σεῖς μοῦ ἐζητήσατε πληροφορίας.

§115Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Γεγονὸς ἀπομένει, ὅτι αὐτὰ τὰ 44 δισεκατομμύρια κατεβλήθησαν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν ΤΑΕ ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἡ νέα Κυβέρνησις. Ποὺ κατεβλήθησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι θὰ πᾶμε πολὺ μακρυά. Κατὰ συνέπειαν, εἶναι δεδομένον, καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κ. συνάδελφοι, ἐγὼ ἐπιμένω, ὅτι ἀπὸ τότε ποὺ ἀνῆλθεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐξώντωσε μὲν τὴν παλαιὰν διοίκησιν τῆς ΤΑΕ καὶ τοῦτο δικαίωμά της ἦτο νὰ τὸ πράξῃ καὶ νομίζω, ὅτι ἔπρεπε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ συμπεριφερθῇ. Δὲν μᾶς ἔφερεν ὅμως οὐδὲν σχέδιον θετικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος, καὶ ἐπιπροσθέτως ἐπέτυχε διὰ διαφόρων ἐνεργειῶν —ἴσως ἐν πολλοῖς παρανόμων, καὶ ἀπόδειξις τοῦ γεγονότος τούτου, ὅτι ἦτο παράνομος, ἐπαναλαμβάνω, ἀποτελεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ἠναγκάσθησαν νὰ τὰς κυρώσουν διὰ νόμου— ἐπέτυχε, λέγω, διὰ πολλῶν ἀντικειμενικῶν καὶ παρανόμων πράξεών του νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν μὲ 44 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν, ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν, ἐπὶ τοῦ τὶ ἔγινε καὶ τὶ δὲν ἔγινε, θὰ ἔχωμεν ἄλλην ὥραν εὐκαιρίαν, νὰ συζητήσωμεν. Καὶ ἐξέτασις διοικητικὴ καὶ δικαστικὴ γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμήν, διὰ τὴν παλαιὰν διοίκησιν καὶ νὰ μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι καὶ δι’ ὅσα ἔγιναν ἀπὸ τὴν νέαν διοίκησιν, θὰ ἔλθῃ κάποτε ἡ ὥρα νὰ γίνῃ ἡ ἐξέτασις. Εἰς αὐτὴν τὴν ἀχάριστον συζήτησιν δὲν ὑπεισέρχομαι. Ὅταν θὰ νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ προκληθῇ αὐτὴ ἡ συζήτησις, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τὴν διεξαγάγωμεν. Ἐγὼ θέλω νὰ τοποθετήσω τὸ θέμα, ἐκεῖ ὅπου καὶ τὴν προηγουμένην φορὰν τὸ εἶχα τοποθετήσει. Ἔχει ἤδη ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς μίαν γάγγραιναν, μίαν ἀνοικτὴν πληγὴν τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Αὐτὴ ἡ ἀνοικτὴ πληγὴ εἶναι οἱ σιδηρόδρομοι. Ἐπιβαρύνουν τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν μὲ 150– 200 ἑκατομμύρια δραχμῶν κατ’ ἔτος. Ποῦ πηγαίνομεν κ. συνάδελφοι; Πᾶμε νὰ δημιουργήσωμεν μίαν δευτέραν γάγγραιναν, ἡ ὁποία θ’ ἀπορροφᾷ τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἠξεύρετε τὴν εὐκολίαν, μὲ τὴν ὁποίαν γίνονται αὐταὶ αἱ χορηγήσεις ἅπαξ καθιερωθοῦν. Δηλαδή, διὰ νὰ ἐξηγηθῶμεν: Ὅταν πρωτοάρχισε τὸ ἔλλειμμα τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων προεκαλεῖτο συγκίνησις διὰ κάθε παροχήν. Ὅταν πρωτοάρχισε τὸ ἔλλειμμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀεροπορικῆς ἑταιρείας, τῆς οἱασδήποτε, ὑπῆρξε συγκίνησις, καὶ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ τώρα, διὰ τὴν χορήγησιν αὐτήν καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συζητοῦμεν σήμερον. Ἀπὸ τοὺς Ἑλληνικοὺς σιδηροδρόμους, γνωρίζετε, ὅτι ἔχει δημιουργηθῆ μία πληγή, διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Καὶ ἐρωτᾶται, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ποῦ πηγαίνομεν, θὰ δημιουργήσωμεν παγίως καὶ μονίμως μίαν νέαν τοιαύτην γάγγραιναν; Ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν εἴμεθα εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐκάμαμε ἕνα νόμον, τὸν νόμον τοῦ 1951, προσεπαθήσαμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ συνεχωνεύσαμεν τὰς ἀεροπορικὰς ἑταιρείας διὰ ν’ ἀποκτήσωμεν μίαν βιώσιμον ἑταιρείαν, ἡ ὁποία θὰ ἀπέδιδε. Σεῖς λέγετε, ὅτι δὲν τὸ ἐπετύχαμεν, πιθανόν, νὰ ἔχετε δίκαιον ἐν μέρει, ἀλλὰ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα σεῖς τί ἐπράξατε πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τούτου; Ποῖον σχέδιον ἐξεπόνησεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν διὰ ν’ ἀντιμετωπίσῃ μετὰ σοβαρότητος τὸ θέμα τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν τῆς Ἑλλάδος; Δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ τριετίαν νὰ μοῦ λέγετε, καὶ νὰ λέγετε ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι ἐκκαθαρίζετε ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐκληρονόμησε. Βεβαίως, εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν, ἐκληρονομήθη τὸ θέμα, αὐτό, ἀλλὰ ἡ βραδύτης τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ θέματος βαρύνει ἐν συνόλῳ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Τὸ κύριο πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται σήμερον, εἶναι τὶ θὰ κάμωμεν. Ἐρωτᾶται, θὰ ἐκπληστηριάσωμεν τὰς ἀεροπορικάς μας γραμμάς; Εἶναι τοῦτο τόσον ἁπλοῦν; Μήπως πρόκειται περὶ κανενὸς αὐτοκινήτου, τὸ ὁποῖον θὰ βγάλωμεν εἰς τὸ σφυρὶ διὰ νὰ εὑρεθῇ κάποιος νὰ τὸ ἀγοράσῃ; Εἶναι ποτὲ δυνατὸν οἱοσδήποτε σοβαρὸς τρίτος ἐνδιαφερόμενος διὰ τὰς Ἑλληνικὰς ἀεροπορικὰς γραμμάς, νὰ προσέλθῃ διὰ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τυχὸν δημοπρασίαν ποὺ θὰ ἐκτελεσθῇ, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζει, ποὺ πρόκειται νὰ πατήσῃ καὶ ποὺ πρόκειται νὰ βασισθῇ; Εἰς τὸ τέλος, κύριοι συνάδελφοι, ἔγινε παράδοσις εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὡρισμένα θέματα καὶ ὑποθέσεις γενικωτέρας σημασίας, ν’ ἀντιμετωπίζωνται ἑκάστοτε κατὰ τὰ γοῦστα καὶ τὰς συνηθείας τῶν Κυβερνώντων. Ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, σοβαρῶς, ποὺ θὰ θελήσῃ νὰ προσέλθῃ ἐν λευκῷ νὰ δημοπρατήσῃ εἰς ἕνα διαγωνισμόν, τοιοῦτον, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, δὲν θὰ ἔχῃ ἐξασφαλίσῃ τὰς προϋποθέσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ δημοπρατήσῃ. Νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ προθύστερον σχῆμα τὸ νὰ λέγωμεν, θὰ ἐκποιήσωμεν τὴν ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν, διὰ νὰ προσέλθῃ κάποιος τρίτος νὰ τὴν ἀγοράσῃ. Ἑπομένως ἔπρεπε προηγουμένως νὰ ἔχωμεν ἕνα πλῆρες σχέδιον ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν.

§116Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Ὡς γνωρίζετε διὰ τοῦ τελευταίου νόμου, ἐδόθη τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως, ὡς περιουσιακὸν στοιχεῖον τῆς ἑταιρείας. Ἐγὼ νομίζω κακῶς, διότι τὸ προνόμιον ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Συμβάλλεται τὸ Κράτος μὲ μίαν ἑταιρείαν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία δὲν ἐκπληροῖ τὰς ὑποχρεώσεις της ἀνακαλεῖται τὸ προνόμιον. Ἐφ’ ὅσον παύσῃ ἡ ἑταιρεία νὰ ἐκπληρῇ τὰς ὑποχρεώσεις της, τότε χάνει τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἐπανέρχεται εἰς τὸ Κράτος. Ὁ τελευταῖος νόμος.....

§117Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγένετο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς σας.

§118Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Δὲν ἔχει σημασίαν, ἀναγνωρίζει ὁ τελευταῖος νόμος τὸ προνόμιον εἰς τὴν ἑταιρείαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πᾶμε εἰς νέαν μορφὴν ὀργανώσεως, ἐὰν τὸ Κράτος δὲν ἀνακαλέσῃ τὸ προνόμιον. Ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι ἡ ὑφισταμένη ἑταιρεία λειτουργεῖ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἐκπληρῇ τὰ καθήκοντά της καὶ νὰ μὴ καλύπτῃ τὰς ἀνάγκας, διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ὁποίων τῆς ἔδωσε τὸ προνόμιον τὸ Κράτος, καὶ ἐὰν παρίσταται ἀνάγκη νὰ πᾶμε εἰς νέαν μορφὴν ἐκμεταλλεύσεως, τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ἐὰν δὲν ἀνακληθῇ τὸ προνόμιον. Ἰδοὺ διατὶ ἐπιβάλλεται ἡ ἐκκαθάρισις τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ τὸ Κράτος τὸ προνόμιον.

§119Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, κ. ὑπουργέ, ἀλλὰ χάριν τοῦ κοινοῦ συμφέροντος θὰ ἦτο ἀπείρως προτιμώτερον εὐθέως διὰ νόμου νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ προνόμιον, παρὰ νὰ ταλαιπωρῆται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ μίαν τριετίαν διὰ νὰ κάμετε μίαν ἐκκαθάρισιν, τὴν ὁποίαν ἀκόμη δὲν ἐκάματε. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα πλέον τίθεται σαφῶς ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς καὶ εἰς τὴν συνείδησιν κανενὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἐπιτυχὴς ἡ ἀντιμετώπισις, ἡ μέχρι τοῦδε τοῦ θέματος αὐτοῦ. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δημιουργεῖται καὶ ἕνα γενικώτερον φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἀρχίζει νὰ ἐμπνέῃ ἀνησυχίας καὶ νὰ δημιουργῇ ἀνησυχίας, διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἀρχίζομεν εἰς τὸν τόπον μας νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὰς καταστάσεις αὐτάς, Ἐγώ, προσωπικῶς, καὶ ἡ παράταξις, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνήκω δὲν εἶναι ὀπαδὸς τῆς ἀκράτου ἐλευθερίας, αὐτή, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, εἶναι ἀδύνατος. Νομίζομεν, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ὁ Κρατικὸς παρεμβατισμὸς ἀποτελεῖ ἀνάγκην. Ἀλλὰ ἐδῶ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἡ παρέμβασις αὐτοῦ τοῦ εἴδους ποὺ γίνεται εἰς τὴν ΤΑΕ, ἀποτελεῖ πραγματικὴν γκαγκστερικὴν ἐπέμβασιν κατὰ τῆς ξένης ἰδιοκτησίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ τῶν Δικαστηρίων. Δὲν νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος δύναται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅπως ἐγένετο εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Καὶ τοῦτο γίνεται ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας παράταξιν ποὺ κόπτεται ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, καὶ ἀπὸ σᾶς, ποὺ θεωρεῖσθε, τρόπον τινα, οἱ στυλοβάται αὐτοῦ τοῦ καθεστῶτος. Αὐτὸ ποὺ ἔγινεν εἰς τὴν ΤΑΕ καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ μεμονωμένον φαινόμενον, εἶναι γενικώτερον φαινόμενον ἐμφανιζόμενον εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἀπὸ τότε ποὺ κυβερνᾷ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Τοῦτο δημιουργεῖ δυσχερείας εἰς τὴν λύσιν τοῦ θέματος. Θὰ ἐπεθύμουν πολύ, θὰ ἤθελον νὰ ἴδω τὸν Ἕλληνα ἐπιχειρηματίαν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔλθῃ νὰ ἐπενδύσῃ κεφάλαια εἰς μίαν Ἑλληνικὴν ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν, τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζει τί εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον, ὅταν κρίνῃ αὐτὰ ποὺ συνέβησαν εἰς τὸ παρελθόν. Μὲ αὐτὰ ποὺ λέγω, δὲν ἐπιθυμῶ εἰδικώτερον νὰ κάμω κριτικὴν τοῦ σημερινοῦ ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν, ὁ ὁποῖος οὐσιαστικῶς δίδει τὴν χαριστικὴν βολὴν εἰς ἕνα νεκρὸν ὀργανισμόν, τοὐναντίον, προσπαθεῖ νὰ μὴ εἶναι ἔξω τῆς πραγματικότητος καὶ ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ φθάσαμεν πρέπει κάπου νὰ προχωρήσωμεν, εἰς ἕνα ἄλλο βῆμα. Μέμφομαι, ὅμως —Νομίζω, ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν καὶ φυσικὰ τὸ δικαίωμα νὰ τὸ πράξω— τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι μέχρι σήμερον περὶ πολλὰ τυρβάζει, πολλὰ λέγει, ἀλλὰ τίποτε δὲν ἔπραξε, διὰ τὴν θετικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τούτου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ, εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, θέλω μόνον νὰ εἴπω, ὅτι εὔχομαι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἀντιμετωπίσῃ θετικῶς καὶ οὐσιαστικῶς τὸ θέμα τῶν Ἑλληνικῶν ἀεροπορικῶν γραμμῶν. Τὸ θέμα, κύριοι, δὲν εἶναι ἁπλοῦν, τὸ γνωρίζω, διότι ἔχω τὴν πατρότητα τοῦ νόμου, νομίζω, δὲ, ὅτι κάπως καλύτερον τὸ ἐχειρίσθην ἐγώ. Τὸ πρόβλημα τοῦτο συνδέεται μὲ πολλὰ ἄλλα εἰδικώτερα θέματα καὶ προβλήματα. Ἐπιπροσθέτως, μία ἀεροπορικὴ ἐπιχείρησις, παγίως καὶ μονίμως θὰ ἀντεμετώπιζε τὴν βεβαιότητα ὡρισμένου ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον κατὰ κάποιον τρόπον πρέπει νὰ καλύπτεται. Θὰ εἶναι πολὺ αἰσιόδοξον νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι θὰ δημιουργήσωμεν μίαν αὐτάρκη ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν, ἐφ’ ὅσον καμμία χώρα τοῦ κόσμου, οὔτε ἡ Ἀμερική, δὲν ἠδυνήθη νὰ τὸ πράξῃ τοῦτο. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιδιώξωμεν μίαν λύσιν θετικήν. Καὶ αὐτὸ δὲν διαφαίνεται κἂν εἰς τὸν ὁρίζοντα. Δὲν γνωρίζομεν τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία μάλιστα, συντέμνει τὰς προθεσμίας, θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ εἰς τὸ μυαλόν της τὴν λύσιν, διότι, εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ τῆς δώσῃ ἡ ἐκπλειστηρίασις, ἡ ὁποία ἐπίκειται μετὰ τὸν παρόντα νόμον, τίποτε, διότι οὐδεὶς θὰ εἶναι διατεθειμένος νὰ λάβῃ μέρος εἰς ἕναν διαγωνισμὸν τέτοιον καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ μίαν νομοθεσίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ. Καὶ τότε, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταβάλῃ εἰς Κρατικήν, καθαρῶς Κρατικήν, τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἀεροπορικῆς ἑταιρείας, ἢ θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ πλέον, μετὰ τὸν πλειστηριασμὸν τὸν ἄκαρπον, ἐν τῇ οὐσίᾳ τὸ θέμα καὶ νὰ βαδίσῃ πρὸς ἄλλας λύσεις. Καὶ τότε θὰ ἔχωμεν τρία ἤδη χρόνια καὶ θὰ ἔχωμεν ἐξευτελίσει τὴν Ἑλληνικὴν ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν καὶ θὰ ἔχωμεν ζημιώσει τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν μὲ δεκάδας δισεκατομμυρίων. Καὶ τότε θὰ ἀρχίσωμεν μίαν ἐπίμονον προσπάθειαν νὰ ἀνέλθωμεν σιγὰ–σιγὰ τὰ σκαλοπάτια, τὰ ὁποῖα προηγουμένως θὰ ἔχωμεν κατρακυλίσει. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὸ τονίζω ἰδιαιτέρως καὶ συνεχῶς, ἀλλὰ ἂς διερωτηθῇ ὁ κάθε ἕνας ἐξ ἡμῶν, ἐὰν τὸ γόητρον καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἡ ἰδία πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν, οἵα ἦτο τὸ 1951. Τὸ ὑποδηλοῖ τοῦτο ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιβατῶν. Οἱ Ἕλληνες πολῖται δὲν ἔχουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν. Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ζημίαν, διότι, διὰ νὰ ξανακερδηθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη αὐτή, θὰ χρειασθοῦν χρόνια πολλά. Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζω μὲ αὐτὰ τὴν ἀγόρευσίν μου. Δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ ἐπιδιώξῃ ἡ Κυβέρνησις. Πολλὰ λέγονται, ἀλλὰ εἰς φήμας καὶ ψιθύρους τῶν πεζοδρομίων δὲν ἀποδίδω σημασίαν. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, καὶ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μᾶς φέρῃ ἕνα θετικὸν σχέδιον ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος τῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, προθύμως καὶ μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις θὰ τὸ συζητήσωμεν, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν θετικὸν ἔργον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως σήμερον, παρὰ νὰ διαμαρτυρηθῶμεν διὰ τὴν συνεχιζομένην τακτικὴν τῆς ἀρνήσεως καὶ τῆς καταστροφῆς τοῦ ὑπάρχοντος, τὸ ὁποῖον ἴσχυσε μέχρι τῆς στιγμῆς καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξουν εἰς οἱονδήποτε ἔλεγχον τῆς νομιμότητος, ὁ ὁποῖος μοιραίως θὰ ἀκολουθήσῃ ἀπὸ τὰ ἁρμόδια Ἑλληνικὰ Δικαστήρια καὶ νὰ μὴ εἴπωμεν, ὅτι ἐκ τῆς τυχὸν ἀκυρώσεως ἀπὸ τὸ Συμβύλιον τῆς Ἐπικρατείας, θὰ δημιουργηθοῦν πρόσθετοι ἀφορμαὶ καὶ περιπλοκαί. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, ὑπάρχει καὶ πέραν τῆς παλαιᾶς διοικήσεως καὶ τῆς νέας διοικήσεως, πέραν τῶν προσωπικῶν ἀντιθέσεων, ἢ καὶ τῶν κομματικῶν ἀντιθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν μέχρι σήμερον εἰς τὸν τόπον μας, κατὰ κόρον συνεζητήθησαν τὰ θέματα κομματικῶς, σκανδαλοθηρικῶς, θὰ συζητηθοῦν δὲ ἐνδεχομένως ὑπὸ τὸ αὐτὸ πρίσμα. Ἐγώ, προσωπικῶς, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχήν, τὸ θέμα κάποτε νὰ συζητηθῇ καὶ εἰς τὴν βάσιν του. Θὰ ἤμουν ἐξαιρετικὰ εὐτυχής, ἐὰν ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν, δυνηθῇ νὰ προσφέρῃ τοῦτο εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§121Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα τῆς ΤΑΕ. Γενικῶς τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, μετὰ τὴν συγχώνευσιν ὅλων τῶν ἑταιρειῶν εἰς τὴν ΕΛΛΑΣ. Ἡ ἱστορία τοῦ πράγματος, μὲ λίγα λόγια ἔχει ὡς ἑξῆς. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ 1946 ἱδρύεται τὸ πρῶτον ἡ ΤΑΕ, μὲ 20.000 δολλάρια κεφάλαιον. Προμηθεύεται τὰ πρῶτα 10 ἀεροπλάνα καὶ ἀρχίζει ἡ ἀεροπορικὴ συγκοινωνία καὶ εἰς τὴν πατρίδα μας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ΤΑΕ προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα διότι τὸ πρῶτον δημιουργεῖται ἀεροπορικὴ συγκοινωνία εἰς τὴν Ἑλλάδα ἄνευ κρατικῆς ἐπεμβάσεως, ἄνευ κρατικῆς ἐνισχύσεως, παρὰ μόνον διὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου καὶ πρωτοβουλίας. Ἐπίσης ἡ ΤΑΕ, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς δημιουργίας, κατασκευάζει καὶ ἐπισκευάζει πολλὰ τῶν Ἑλληνικῶν ἀεροδρομίων, ἰδίως εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Καλύτερον ἐμοῦ τὸ γνωρίζουν οἱ συνάδελφοι, ποὺ ταξιδεύουν συχνά. Τέλος, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου, τὰ ἀεροπλάνα τῆς ΤΑΕ ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας ἄνευ ἀμοιβῆς καὶ ἄνευ ἀσφαλείας, διότι οὐδεμία ἀσφαλιστικὴ ἑταιρεία ἀνελάμβανε νὰ ἀσφαλίσῃ ἀεροπλάνα ποὺ ἐπήγαινον πρὸς μάχην. Τὸ 1947, κύριοι συνάδελφοι, ἡ τότε Κυβέρνησις χορηγεῖ μίαν ἄδειαν εἰς νέαν ἑταιρείαν, τὴν ΕΛΛΑΣ, ἐνῷ ἦτο γνωστόν, ὅτι ἡ ΤΑΕ παρ’ ὅλην τὴν καλὴν λειτουργίαν ποὺ εἶχε τότε, παρ’ ὅ,τι εἶχεν αὔξησιν ἐπιβατῶν, ἐν τούτοις μετὰ δυσκολίας ἠδύνατο νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ ἔξοδά της. Καὶ ἐνῷ εἴχομεν μίαν ἀεροπορικὴν ἑταιρείαν, ἡ Κυβέρνησις τὸ 1947 ἔδιδεν ἑτέραν ἄδειαν διὰ νὰ ἱδρυθῇ δευτέρα ἑταιρεία, ἡ ΕΛΛΑΣ. Ἦτο ἔργον κάκιστον ἡ ἐνέργεια ἐκείνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ τότε ὑπουργοῦ, ποὺ ἔδωσε τὴν ἄδειαν εἰς τὴν δευτέραν ἑταιρείαν καὶ μάλιστα κατὰ μείζονα λόγον, καθ’ ὅτι ἱδρύθη διὰ κεφαλαίου τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Συντάξεων Ἀεροπορίας, Ναυτικοῦ καὶ Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων. Εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου, οὐδεὶς πολιτικὸς καὶ οὐδεὶς ἄνθρωπος θὰ ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ σκεφθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ χρήματα τῶν συνταξιούχων, τῶν θυμάτων καὶ τῶν ὀρφανῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν — λέγω — τὰ χρήματα αὐτὰ νὰ ἀποτελέσουν κεφάλαιον ἑταιρείας, κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἐδίδετο εἰς τὸν ἀέρα, δεδομένου, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ καμμιᾶς ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἔστω καὶ ἐπὶ μικρόν, ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσῃ ἕνα κέρδος.

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῖος εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν;

§123Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκ.). Ὁ κ. Δίγκας, ὁ κ. Μπακάλμπασης κλπ.

§124Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἀναφέρω ὀνόματα, διότι ὑπεύθυνοι δὲν εἶναι οἱ ὑπουργοί. Ὑπεύθυνοι εἶναι αἱ Κυβερνήσεις.

§125Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐγώ, εἶπον ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ ἀρχίζει ἡ κακοδαιμονία τοῦ πράγματος.

§126Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Βεβαίως κάθε Κυβέρνησις, ἠμπορεῖ νὰ σκεφθῇ κατὰ τῶν α ἢ β τρόπον. Δὲν ἐρχόμεθα σήμερον νὰ κατηγορήσωμεν τὰς Κυβερνήσεις, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγοροῦμεν τοὺς παλαιοτέρους, ὅτι δὲν ἔκαμον τίποτε. Διότι καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν ξεύρω ποῦ εὑρίσκεται τὸ δίκαιον. Ἐγώ κύριοι συνάδελφοι, λέγω, ἐλήφθη μία ἀπόφασις ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν δὲν ὑπάρχουν ὑπουργοί, ὑπάρχουν Κυβερνήσεις. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως σήμερον κρινομένη, βγαίνει ὅτι ἦτο σφάλμα καὶ μάλιστα τὸ βασικὸν σφάλμα, τὸ ὁποῖον ἐπηρέασεν τὴν ὅλην πολιτικὴν τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν τῆς Ἑλλάδος ὄχι μέχρι σήμερον ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον, κύριοι συνάδελφοι. Τί γίνεται μὲ τὴν ἵδρυσιν τῆς ΕΛΛΑΣ; Ἀρχίζει ἕνας ἀφάνταστος συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν δύο ἑταιρειῶν ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου ἦτο ὅτι δημιουργεῖται ἕνα ἔλλειμμα 28 δισεκατομμυρίων δραχμῶν εἰς τὴν ΤΑΕ καὶ ἕνα ἔλλειμμα 24 δισεκατομμυρίων δρχ. εἰς τὴν ΕΛΛΑΣ. Ὑπῆρχε καὶ μία τρίτη ἀκόμη ἐπιχείρησις ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Α.Μ.Ε., ἡ ὁποία εἶχεν ἕνα μονάκριβο ἀεροπλάνο διὰ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ κάμνῃ μεταφορὰς ἐμπορευμάτων. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι κανεὶς δὲν εἶδεν ποτὲ τὸ ἀεροπλάνον αὐτὸ ὑψούμενον εἰς τὸν ἀέρα. Αὐτὰ ἦσαν τὰ ἐλλείμματα, κύριοι συνάδελφοι καὶ ἐπὶ πλέον αἱ τρεῖς ἑταιρεῖαι τότε χρεωστοῦσαν τοὺς φόρους πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἡ μὲν ΤΑΕ 12 περίπου δισεκατομμύρια, 7–8 δισεκατομμύρια, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ ΕΛΛΑΣ καὶ 500 ἑκατομμύρια ἡ Α.Μ.Ε. Καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτή, δηλαδή, τοῦ νὰ χρεωστοῦν φόρους αἱ ἀεροπορικαὶ ἑταιρεῖαι, ἡ πολιτικὴ αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξεν κακὴ διότι εἰς ὅλον τὸν κόσμον αἱ ἀεροπορικαὶ ἑταιρεῖαι ὄχι μόνον δὲν πληρώνουν φόρους, ἀλλὰ παίρνουν καὶ χιλιομετρικὴν ἀποζημίωσιν ὅπως ἐγένετο προπολεμικῶς καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν ἑταιρείαν τῶν Ἑλληνικῶν Ἐναερίων Συγκοινωνιῶν, ἡ ὁποία ἠμείβετο κατ’ ἔτος χιλιομετρικῶς. Διότι, εἶναι γνωστὸν ὅτι καμμία ἀεροπορικὴ ἑταιρεία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθῃ διὰ τῶν ἰδίων της ἐσόδων. Ἑπομένως αὐτοὺς τοὺς φόρους, τὰ μέλη καὶ τοὺς δασμοὺς τοὺς ὁποίους ὤφειλον αἱ ἑταιρεῖαι καὶ κατελογίζοντο εἰς βάρος των, κακῶς κατελογίζοντο διότι δὲν ἔπρεπε τὸ Κράτος, ἐφ’ ὅσον μάλιστα εἴμεθα καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς δημιουργίας τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν, δὲν ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ φορολογῇ τὰς ἀεροπορικὰς ἑταιρείας ἀλλὰ τοὐναντίον ἔπρεπε κάπως τὸ Κράτος νὰ ἐνθαρρύνῃ τὰς ἑταιρείας αὐτάς, ἀφοῦ τὰς ἐδημιούργησεν 2 καὶ 3, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ὀρθοποδήσουν. Πρὸ τῆς τοιαύτης καταστάσεως ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1951 ἀναγκάζεται, δεδομένου μάλιστα ὅτι οἱ φόροι ἀνήρχοντο συνολικῶς εἰς τὰ 15 δισεκατομμύρια δραχμῶν, ἀναγκάζεται νὰ ἑνοποιήσῃ τὰ κεφάλαια καὶ τὰς δύο ἑταιρείας. Καὶ ἔναντι τῶν χρεῶν, τῶν φορολογικῶν, τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ αἱ δύο ἑταιρεῖαι, τὸ Κράτος ἀνέλαβεν τὸ ⅒ τῶν μετοχῶν, δηλαδή, 10 χιλιάδας μετοχὰς περίπου πρὸς 500 χιλιάδας δραχ. ἑκάστην καὶ ἀπὸ 50%, ἐξ ἴσου, ἀνέλαβον αἱ δύο ἑταιρεῖαι, καὶ ψυχία ἐδόθησαν εἰς τὴν Α.Μ.Ε. διὰ νὰ ἐμφανίζεται καὶ αὐτὴ ὡς ἀεροπορικὴ ἑταιρεία. Διὰ τοῦ νόμου 1851 ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, καθωρίσθη τὸ ἑνιαῖον τῶν ἑταιρειῶν καὶ καθωρίσθησαν τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους. Ἐτέθη ἐπίτροπος τοῦ Κράτους, ἐδόθησαν 48 δισεκατομμύρια ἀπὸ τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ νέα ἑταιρεία ἐβάδιζεν πρὸς τὰ πρόσω. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, ἐγένοντο ἀπὸ τὸ 1950–52. Τὸ 1952 ἡ ΤΑΕ προέβαλεν ὡρισμένας ἀξιώσεις. Εἶπεν: Σᾶς κάμνω δωρεὰν τὰς μεταφορὰς ἐπιβατῶν, ὑπουργῶν, βουλευτῶν, ἐμπορευμάτων, ταχυδρομείου κλπ., ἔναντι αὐτῶν τῶν πραγμάτων τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν πληρώνει δραχμήν. Ἐπὶ πλέον δέ, δὲν μοῦ δίδει ὄχι μόνον ἐνίσχυσιν, ἀλλὰ οὔτε καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα δικαιοῦμαι. Προέβαλεν δύο αἰτήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. Τὸ πρῶτον εἶναι ὅτι ἐζήτει 40 δισεκατομμύρια δραχ. ὡς δάνειον. Τὸ δάνειον δὲν ἐνεκρίθη. Τῆς ἐνεκρίθη ὅμως, ☐ ☐τος δι’ ἔξοδα μεταφορῶν, τῆς ἐνεκρίθη ἕνα χρηματικὸν ἔνταλμα 10 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἰδικῆς μας ἡ ΤΑΕ εἰσπράττει τὰ 2 δισεκατομμύρια καὶ παραμένουν ὅπως εἰσπραχθῶσι τὰ 8 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ τῆς χρησιμεύσουν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου τῶν 48 δισεκατομμυρίων. Παραδόξως ὅμως ἔρχεται ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀκυροῖ, καὶ κακῶς, τὸ ἔνταλμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον τέλος πάντων μία Κυβέρνησις τὸ ἐνέκρινε καὶ εἰς τὸ κάτω τῆς γραφῆς, ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις. Τὸ νὰ τὸ ἀκυρώσῃ μία κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις ὀρθὸν καὶ δίκαιον. Ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔγινε πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1952, δὲν εἶναι ὅτι ἀκύρωσε μόνον τὸ ἔνταλμα αὐτὸ ἀλλὰ δὲν ἔστειλεν καὶ εἰς τὸ τυπογραφεῖον νὰ δημοσιευθῶσι νόμοι τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶχεν κανὲν δικαίωμα νὰ πράξῃ. Διότι εἰς τὸ κάτω τῆς γραφῆς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἴτε ἦτο καλὴ εἴτε κακὴ προήρχετο ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις δὲν εἶχεν κανὲν δικαίωμα νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὰ θέματα αὐτά. Ἔρχεται ὁ Συναγερμός, κύριοι συνάδελφοι. Δὲν ξεύρω ἐὰν ὑπάρχουν πολιτικοὶ ἢ ὄχι λόγοι, δὲν ξεύρω ἐὰν ὑπάρχουν οἰκονομικοὶ ἢ ὄχι λόγοι, δὲν ξεύρω ἐὰν ὑπάρχουν προσωπικοὶ ἢ ὄχι λόγοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βγαίνει ἀπὸ τὴν πρᾶξιν τῆς νέας Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι ἐζήτησε δάνειον ἡ ἑταιρεία καὶ ἀρνοῦνται νὰ τῆς δώσουν. Ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ἀγαπητὸς κ. Παπαγιάννης εἶπεν ὅτι: «τοὺς ἐκαλέσαμε νὰ μᾶς εἴπουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς δανείσουν». Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν αὐτὸ διότι προηγήθη, πρῶτον, τὸ βέτο τοῦ Κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ δεύτερον δὲν ἐνδιαφέρει τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ἔχῃ τὸν κεφαλαιοῦχον ἢ ὄχι. Δώσατε σεῖς τὴν ἄδειαν καὶ ὅταν δὲν εὑρεθῇ ὁ κεφαλαιοῦχος τότε νὰ ἔχῃ δικαίωμα καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ ὅ,τι θέλει ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων τῆς Τ.Α.Ε. Ἐζήτησεν, ἡ ἑταιρεία, πράγματι, νὰ πωλήσῃ τὰ δύο ἀεροπλᾶνα καὶ δὲν ἐγένετο ἀποδεκτόν. Καὶ ἐνῷ ταῦτα συμβαίνουν, κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ δὲν χορηγεῖται ἀπὸ τὸ Κράτος καμμία ἀπολύτως χιλιομετρικὴ ἀμοιβή, ἐνῷ τὸ Κράτος δὲν πληρώνει τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς ταχυδρομείου κλπ., ἐνῷ δὲν δίδει κανένα δάνειον εἰς τὴν ἑταιρείαν, τὸν Μάρτιον γίνεται αἴτησις πτωχεύσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι νὰ εἶσαι συνεταῖρος εἰς τὴν ἑταιρείαν, νὰ ἔχῃς Κυβερνητικὸν ἐπίτροπον, νὰ ἔχῃς τὸ βέτο εἰς τὰς ἀποφάσεις καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ ὁ συνεταῖρος, ἐσύ, νὰ κηρύσσῃς εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως τὸν συνεταῖρον σου; Αὐτὸ εἶναι πρωτάκουστον. Πολὺ περισσότερον δέ, διότι δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς ἁπλῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας. Πρόκειται περὶ ἰδιορρύθμου περιπτώσεως, πρόκειται περὶ τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς τώρα μεταπολεμικῶς ἀπεκτήσαμεν. Εἶναι δυνατὸν διὰ τὸν α ἢ β λόγον, διότι δὲν ὑπάρχει καμμία δικαιολογία, νὰ ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ νὰ λέγῃ ὅτι σὲ κηρύσσω εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως; Ἦλθεν ὅμως τὸ Πρωτοδικεῖον μὲ τὴν ἀπόφασιν 2549) 1953 καὶ δὲν ἀπεδέχθη τὴν αἴτησιν περὶ πτωχεύσεως τῆς ἑταιρείας.

§127Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκ.). Τὸ Κράτος ἐζήτησεν τὴν πτώχευσιν ἢ ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα;

§128Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἐπειδὴ μοῦ κάμνετε καὶ αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν σᾶς ἀπαντῶ ὅτι οὐδεμία Τράπεζα εἶναι εἰς θέσιν, ὅταν εἰς μίαν ἑταιρείαν εἶναι μέτοχος τὸ Δημόσιον, νὰ ἔλθῃ εἰς σύγκρουσιν μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ κηρύξῃ εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως τὴν ἑταιρείαν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει τὸ Δημόσιον μὲ τόσα πολλὰ πλεονεκτήματα. Μὴ μοῦ λέγετε λοιπὸν ὅτι τὴν ἔκαμε ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα, τὴν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις τὴν αἴτησιν πτωχεύσεως.

§129Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Ὄργανον τοῦ Δημοσίου εἶναι ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα;

§130Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὅλαι αἱ Τράπεζαι ἐλέγχονται ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Τὸ Δημόσιον καθορίζει πόσα λεπτὰ θὰ πάρουν, τὸ Δημόσιον καθορίζει ποῦ θὰ τὰ δώσουν, τὸ Δημόσιον καθορίζει τοὺς τόκους κ.ο.κ. Δὲν ἐπιτρέπεται λοιπόν, δι’ ἕνα ὑπουργὸν νὰ λέγῃ ὅτι ἡ κτηματικὴ Τράπεζα ἐσήκωσε τὸ ἀναστημά της εἰς τὸ Κράτος νὰ κηρύξῃ εἰς πτώχευσιν τὴν ἑταιρείαν αὐτήν. Εἶπον, οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ συμβούλιον παρῃτήθη μόνο του. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ συμβούλιον τῆς ΤΑΕ δὲν παρῃτήθη μόνο του ἀλλὰ ἐμεσολάβησεν οἰκονομικὸς παράγων, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν εἰς τὸν διοικητὴν τῆς ΤΑΕ: «παραιτήσου διὰ νὰ γλυτώσῃς τὴν πτώχευσιν». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ὄχι ὅτι οἰκειοθελῶς παρῃτήθη τὸ συμβούλιον. Καὶ ἀφοῦ παρῃτήθη τί νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Εἶπε θὰ τῆς φτιάξω ἕνα συμβούλιον νὰ τὴν διοικήσῃ. Ὁ Ζῶτος ἔμενε μὲ τὰ δόντια. Ἠμπορούσατε νὰ τοῦ πάρετε τὴν ἑταιρείαν. Ἑπομένως κάτι ἐνεφιλοχώρησε καὶ αὐτὸ τὸ κάτι εἶναι ὅτι κάποιος οἰκονομικὸς παράγων τὰ εἶπε ἐὰν θέλῃς νὰ γλυτώσῃς τὴν πτώχευσιν παραιτήσου. Καὶ παρῃτήθη τὸ διοικητικὸν συμβούλιον ἀλλὰ ὁ Ζῶτος παρέμεινε. Διωρίσθη τὸ συμβούλιον μὲ προοπτικὴν νὰ συγκαλέσῃ γενικὴν συνέλευσιν, ἀλλὰ οὐδέποτε συνεκλήθη αὕτη, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ τὰ τῆς ἑταιρείας. Καὶ ἀφοῦ ἐπέρασαν 18 μῆνες μὲ προσωρινὴν διοίκησιν χωρὶς νὰ γίνῃ τίποτε, ψηφίζεται τὸ Ν. Δ. 3006 διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ἑταιρεία τίθεται ὑπὸ ἐκκαθάρισιν δηλαδὴ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον εἶναι μέτοχος θέτει ἑαυτὸ ὑπὸ ἐκκαθάρισιν. Εἰς τὸ Ν. Δ. 3006 κύριοι συνάδελφοι περιλαμβάνεται καὶ ἓν ἄρθρον τὸ ὁποῖον τὰ παλαιότερα κοινοβούλια, αἱ παλαιότεραι Κυβερνήσεις εἶχον συνείδησιν καὶ ἐσέβοντο, ἐνῷ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ εἴπω, δὲν τὸ προσέχει. Ὅταν εἷς πολίτης καταφύγῃ εἰς ἓν δευτεροβάθμιον δικαστήριον καὶ κερδίσῃ μίαν ὑπόθεσίν του δι’ ἀποφάσεως αὐτοῦ, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐρχόμεθα διὰ νόμου καὶ νὰ ἀκυροῦμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ εἰς τὸν πρῶτον βαθμὸν νὰ ὑπάρξῃ μία ἐπιείκεια ἀλλὰ ὅταν τὸ Ἐφετεῖον ἐκδίδῃ ἀπόφασιν, ἀφορῶσαν μάλιστα ὑπαλλήλους, ἐργάτας, δὲν εἶναι σωστὸν δὲν εἶναι κοινοβουλευτικόν, δὲν εἶναι συνταγματικόν, δὲν εἶναι νόμιμον, δίκαιον καὶ ἠθικὸν νὰ ἐρχώμεθα διὰ νόμου καὶ νὰ καταργοῦμεν τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης. Τοιουτοτρόπως, κ. συνάδ., διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ φεύγουν ὅλοι οἱ σύμβουλοι καὶ τίθεται ὑπὸ ἐκκαθάρισιν ἡ ἑταιρεία καὶ λέγεται ὅτι τυχαίως ἢ ὄχι διὰ λόγους κομματικοὺς ἡ Κυβέρνησις, διώρισε τὸν κ. Ζῶτον. Σᾶς πληροφορῶ κύριε ὑπουργέ, ὅτι ὁ διευθύνων τὰ τῆς ἑταιρείας ΤΑΕ κ. Ζῶτος, πρὸ τριμήνου εἶχε μάθει ὅτι ὁ κ. Ρέπας θὰ εἶναι διευθυντὴς τῆς ΤΑΕ καὶ παρ’ ὅλον ὅτι ἦλθεν ἀπὸ τὴν ἀεροπορίαν διαφορά, ἐν τούτοις μετὰ συγκινήσεων ἐδέχθη νὰ ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντά του. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ποὺ ὑπάρχει ὁ κ. Ρέπας εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ΤΑΕ, ἀρχίζουν αἱ πληρωμαὶ τῶν ἐλλειμμάτων διὰ νὰ φθάσουν ἀπὸ μίαν δραχμήν, μὲ τὰς ἐπανειλημμένας καταβολὰς τὰ 44.598 δραχ., πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι ἡ ΤΑΕ τὴν ὁποίαν θέτομεν ὑπὸ ἐκκαθάρισιν ηὔξανε τὰ κέρδη της. Ἐπὶ πλέον ὁ κ. Ρέπας ζητεῖ 10 δισεκατομμύρια διὰ νὰ ἀγοράσῃ ἀεροπλᾶνα καὶ νὰ ἐπισκευάσῃ ἄλλα, αἱ δὲ τιμαί, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν εἰς τὰ τιμολόγιά της εἶναι ὑπερβολικαί. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν διοίκησιν νὰ πωλήσῃ τοὺς κινητῆρας καὶ ἐπιβατικὰ ἀεροπλᾶνα καὶ ἐπὶ πλέον νὰ κάμῃ καὶ μίαν σύμβασιν μὲ ξένην ἑταιρείαν, μετατροπῆς τῶν ἀεροπλάνων, ἡ ὁποία θὰ κοστίσῃ 262.000 δολλάρια. Ὅλα δὲν ἐγένοντο πρὸ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Δὲν ἐδίδετο οὔτε δραχμή. Ἐνῷ τώρα μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τῆς διοικήσεως δίδονται τὰ πάντα καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν θέτει ὑπὸ ἐκκαθάρισιν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν κάμνω ἀντιπολίτευσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§131Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων καὶ Συγκ.). Ἐὰν ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ ἐπιβάλῃ μίαν διοίκησιν εἰς τὴν ὡς λέγεται παρέσχε ὅλα τὰ μέσα διατί νὰ καταργήσῃ τὴν ἑταιρείαν καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν διάλυσίν της; Ἐγὼ δὲν γνωρίζω μὲ ποῖον πνεῦμα ἐνήργησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι ἡ κατάστασις ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ παρέμβῃ τὸ Κράτος.

§132Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Παρενέβη τὸ Κράτος, ἀλλὰ μετὰ διετίαν, δι’ ὑμῶν, κύριε ὑπουργέ, καὶ χωρὶς νὰ εἶναι «κομπλιμέντο» κάτι θὰ κάμετε. Εἴχομεν καὶ τὸν πολιτικὸν φανατισμόν. Ὑπῆρχε προκατάληψις κατὰ τῆς ἑταιρείας, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐρρίφθησαν τὰ προεκλογικὰ φέϊγ—βολάν. Αὐτὸ κατηγοροῦμεν, κ. ὑπουργέ, ὅτι παρῆλθεν τριετία, ἐδημιουργήθησαν νέα χρέη, ἔχασε τὸ κοινὸν τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν ἑταιρείαν, ἔγινε μία σπατάλη, φέρουν ὑπὸ ἐκκαθάρισιν κλπ. κλπ. Συντέμνομεν τὰς προθεσμίας διὰ τὸν ἐκπλειστηριασμόν. Τί θὰ γίνῃ ὅμως; Θὰ ἔλθῃ τὸ Δημόσιον καὶ θὰ βγάλῃ στὸ σφυρὶ τὴν ἑταιρείαν, τῆς ὁποίας εἶναι μέτοχος. Αὐτὴ ἡ ἑταιρεία ὀφείλει 44 ἑκατομμύρια ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους καὶ ἄλλα 43 ἑκατομμύρια εἰς τὸ Δημόσιον.

§133Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Διὰ νὰ διασώσωμεν τὴν κατάστασιν, τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον ἐφέραμεν νομοσχέδιον συντέμνον τὰς προθεσμίας, πρὸς ἐκκαθάρισιν τῆς ἑταιρείας. Προκειμένου νὰ βαδίσωμεν πρὸς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν, ἀνακύπτει τὸ θέμα τῶν προνομίων.

§134Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἰς ποίαν τιμὴν θέλετε νὰ γίνῃ ὁ πλειστηριασμός; Εἰς οἱανδήποτε τιμὴν δὲν θὰ λάβῃ τὰς ἀπαιτήσεις του τὸ Δημόσιον. Μὲ τὴν Α τιμὴν χαρίζονται τὰ περισσότερα χρήματα ἀπὸ φόρους καὶ δάνεια, τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἡ ἑταιρεία πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἀντὶ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκάμαμεν ἡμεῖς, βγαίνει εἰς τὸν πλειστηριασμὸν καὶ δὲν θὰ πάρῃ δεκάρα τὸ Δημόσιον.

§135Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Αὐτὰ ποὺ ἐδόθησαν εἶναι χαμένα. Ἂν δὲν γίνῃ αὐτὸ θὰ συνεχισθῇ νὰ ἐπιβαρύνεται τὸ Δημόσιον.

§136Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Ἐπειδὴ ἐλέχθη ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις θὰ χαρίσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἡ ἑταιρεία εἰς τὸ Δημόσιον, σᾶς λέγω τοῦτο, κύριε συνάδελφε. Εἰς τὸν νόμον 3006, τὸν ὁποῖον ὑποθέτω ἐδιαβάσατε, ἀναγνωρίζεται εἰς τὸ Δημόσιον τὸ δικαίωμα ἀγορᾶς εἰς οἱονδήποτε στάδιον τοῦ πλειστηριασμοῦ, ὥστε ἐὰν θεωρηθῇ ὅτι αἱ τιμαί, αἱ ὁποῖαι θὰ προσφερθοῦν εἰς τὸν πλειστηριασμόν, δὲν εἶναι ἱκανοποιητικαί, τὸ Δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα, νὰ ἐξαγοράσῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του.

§137Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἀκριβῶς εἰς τὰ λόγια μου ἔρχεσθε καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπήν. Διατὶ νὰ τὸ κάμετε αὐτὸ μετὰ τρία ὁλόκληρα χρόνια καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ψηφίζετε σήμερον ἔπρεπε νὰ τὸ κάμετε τότε κύριε ὑπουργέ, μὲ σταθερὰν ἑταιρείαν, μὲ πολλὰ ἀεροπλάνα καὶ μὲ ἀεροπλάνα ποὺ ἔκαμνον συγκοινωνίαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀκριβῶς, ἐκεῖ εἶναι ἡ διαφωνία μας. Ἀλλά, ἔφαγε ὅσα ἔφαγε ἡ ἑταιρεία, τῆς ἐδώσατε, ὅσα τῆς ἐδώσατε καὶ ἀφοῦ ἔφθασε τὸ πρᾶγμα εἰς τὸ ἀπροχώρητον καλεῖται ὁ δυστυχὴς προϋπολογισμὸς νὰ πληρώσῃ αὐτὰς τὰς πράξεις μας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν ὀρθαί, κ. ὑπουργὲ τῶν Συγκοινωνιῶν.

§138Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Δὲν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ παρὰ μόνον 20 δισεκατομμύρια.

§139Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. 44 δισεκατομμύρια. Πῶς τὸ θέλετε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς τὸ διαψεύσετε.

§140Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Μὲ τὸ νὰ κτυπᾶτε τὸ χέρι σας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατρέψετε τὴν δύναμιν τῶν ἀριθμῶν.

§141Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. «Ὀκτὼ δισεκατομμύρια........ .............. (ἀναγινώσκει)...............».

§142Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Θὰ σᾶς διαβάσω καὶ ἐγὼ διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις.

§143Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ὅταν θὰ ἀπαντήσετε, κ. ὑπουργέ.

§144Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Ὄχι. Διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις.

§145Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις.

§146Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Κατὰ τὸ 1951, ὅταν συνεστήθη ἡ ἑταιρεία, «Δάνειον Κτηματικῆς Τραπέζης............... .... (Ἀναγινώσκει)... τὸν Μάρτιον τοῦ 53, 90.600 ἑκαττομμύρια ἡ νέα διοίκησις τῆς ἑταιρείας». Αὐτὰ ποὺ σᾶς ἐδιάβασα, εἶναι περιόδου 21 μηνῶν.

§147Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διατί 21 μηνῶν;

§148Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Ἐδόθησαν ἀπὸ τὸ δημόσιον 42 δισ. Ἐξ αὐτῶν μόνον 20 ἐχρησιμοποιήθησαν δι’ ἀνάγκας κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δευτέρας περιόδου. Τὸ ὑπόλοιπον ποσόν, ὅσον καὶ νὰ ὑπεραμύνεσθε τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται ὁ κ. συνάδελφος, ὅσον καὶ ἂν μνημονεύετε ἡμερομηνίας ἐνταλμάτων, τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν διετέθη διὰ τὴν ἐξόφλησιν ὑποχρεώσεων παλαιῶν.

§149Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὅταν ὁ κ. ὑπουργὸς, τὸν συμφέρῃ νὰ τὰ ὑπολογίζῃ ὡς ταμειακὴν χορήγησιν, τὰ ὑπολογίζει. Τὰ 50 δὶς τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν διετέθησαν εἰς τὸ σύνολον, διὰ νὰ πληρωθοῦν τὰ παλαιὰ χρέη τῶν ἑταιρειῶν καὶ ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ταμειακὴ καταβολὴ ἦτο. Αὐτὰ δὲν τὰ ὑπολογίζει ὡς ταμειακὴν καταβολὴν διὰ τὰς δύο περιόδους καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ......(δὲν ἠκούσθη).... διότι ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι μὲ ὑπογραφὴν τοῦ κ. Εὐταξία καὶ Παπαγιάννη κατεβλήθησαν 44 δισεκατ. καὶ τὰ ὑπόλοιπα δὲν μποροῦμεν νὰ τὰ εὕρωμεν.

§150Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Δὲν εἶναι δύσκολον νὰ τὰ εὕρετε. Ὅταν ἐκάματε τὸ νόμον 1856 καὶ ἐκάματε τὴν ἑταιρείαν μὲ κεφάλαια 50 δισεκ., ἡ ὁποία εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ἅμα τῇ συστάσει της νὰ κάμῃ δάνειον 48,5 δισεκ., εἴχατε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐδημιουργήσατε ἐπιχείρησιν πολιτικῆς ἀεροπορίας βιώσιμον καὶ ἀνταποκρινομένην πρὸς τὴν πολιτικήν σας, διὰ τὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν τῆς χώρας.

§151Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§152Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Φαίνεται ὅτι τὰ πράγματα σᾶς διέψευσαν.

§153Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐκάμαμεν μίαν προσπάθειαν νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ἐπιχείρησιν βιώσιμον, ἐκάμαμε ἕνα νόμον, τὸν ὁποῖον ἐφέραμεν εἰς δημοσίαν συζήτησιν καὶ ὁ κόσμος ἐγνώριζε καὶ ἀπὸ τὸν τύπον καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ ὄργανα τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι ἐδίδομεν ἕνα δάνειον 48,5 δισεκ. διὰ νὰ πληρώσῃ τὰ παλαιὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον καὶ τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἔδωσεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν 44 δισεκ. διὰ νὰ ὁλοκληρώσετε τὸ ἔργον τῆς καταστροφῆς.

§154Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Ἔπρεπε νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεστήθη ἡ ἑταιρεία, τὸ 1951, διεγράφησαν καὶ ἄλλα 20 δισεκ. διὰ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας πρὸς τὸ Δημόσιον, πρὸς τὰ Ταμεῖον ἀνεργίας, πρὸς τὸ ΙΚΑ καὶ ἄλλους ὀργανισμούς. Ἔναντι τῶν 20 δισεκ. τὰ ὁποῖα ἐχαρίσθησαν εἰς τοὺς μετόχους τῆς ἑταιρείας, τὸ Δημόσιον ἔλαβε μετοχὰς ἀξίας πέντε δισεκατομμυρίων.

§155Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔλαβε τὸ 10%.

§156Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Δὲν γνωρίζετε καλῶς.

§157Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ ἐπιπροσθέτως, ἔλαβε καὶ τὴν οὐσιαστικὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας. Καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐρωτῶμεν εἶναι, διατὶ ὁ Συναγερμὸς δὲν ἔκαμε χρῆσιν τοῦ δικαιώματός του, διὰ νὰ διοικήσῃ τὴν ἑταιρείαν, ἀλλὰ ἐπῆγε νὰ ἐξοντώσῃ τὴν ἑταιρείαν. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ οὐδέποτε θὰ δυνηθῆτε νὰ δώσετε ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν.

§158Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Παίζομεν μὲ τὰ νούμερα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν προσπαθεῖ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οἱ ἰδικοί μας δὲν εἶναι ἀκριβεῖς καὶ θέλετε νὰ πιστεύσωμεν τοὺς ἰδικούς σας. Ὡραῖα. Οἱ ἰδικοί σας εἶναι ὀρθοί. Διατί, ἐπὶ τρία χρόνια τὴν ἑταιρείαν τὴν ἀφήσατε ἔτσι καὶ τὸν τρίτον χρόνον εἴπατε, ἀφοῦ ἔφαγε τόσα πολλὰ καὶ ἐχόρτασε, τώρα θὰ τὴν βάλωμεν εἰς τὴν τάξιν; τὶ τὰ θέλετε τὰ νούμερα. Καὶ ἀπορῶ μὲ τὸν κ. συνάδελφον, τὸν κ. Κούνδουρον, ποὺ ἀποδοκιμάζει τὸν κ. Μητσοτάκην. Μαζὶ εἴμαστε τότε, κ. Κούνδουρε, παρέα εἴμαστε.

§159Σ. ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διαπιστώνετε μερικὰ πράγματα ὡς γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὀφείλω νὰ διαψεύσω.

§160Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν, δεδομένου μάλιστα ὅτι τὴν ὤθει ἕνας πολιτικὸς φανατισμὸς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, νὰ καταργήσῃ τὸ προνόμιον διὰ νόμου κτλ. καὶ ταχέως νὰ τὴν πάρῃ εἰς τὰ χέρια της, νὰ δημοσιεύσῃ νόμον πῶς θέλει νὰ εἶναι αἱ ἀεροπορικαὶ συγκοινωνίαι εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἢ νὰ τὴν κρατήσῃ διὰ λογαριασμόν της ἢ νὰ τὴν κάμῃ ἡμικρατικὴν ἢ νὰ τὴν δώσῃ διὰ δημοπρασίας. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀντιθέτως, ἀφῆκεν νὰ παρέλθῃ ὁλόκληρος τριετία καὶ μετὰ τὴν τριετίαν, ἔρχεται τώρα νὰ ἐκπλειστηριάσῃ τὴν ἑταιρείαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, θὰ εἰσπράξῃ ἡ Κυβέρνησις 3,60. Ἀλλά, ὅταν λέγωμεν πλειστηριασμόν, τὶ σημαίνει πλειστηριασμός; Σημαίνει, ὅτι θὰ ἔλθουν πολλοὶ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι, θὰ συναγωνισθοῦν μεταξὺ των, ποῖος θὰ πάρῃ τὴν ἑταιρείαν ΤΑΕ. Ἐκεῖ ποὺ τὴν ἐφθάσατε, φαντάζεσθε, ὅτι αὐτὸ τὸ διαμάντι θὰ σκοτωθῇ ὁ κόσμος ποῖος θὰ τὴν πρωταγοράσῃ καὶ θὰ πλειοδοτήσῃ διὰ νὰ τὴν πάρῃ; Ὄχι. Μοιραίως θὰ μένῃ εἰς τὰ χέρια τοῦ Κράτους, ὅπου θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ρητόν, ὁ ἐγγυητὴς καὶ ὁ πληρωτής. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ μία πληροφορία ἀνεξακρίβωτος, ὅτι πάλιν τὴν ΤΑΕ πρόκειται νὰ τὴν πάρουν οἱ ἴδιοι παράγοντες ποὺ κινοῦνται, οἱ οἰκονομικοὶ παράγοντες ποὺ κινοῦνται τὸν τελευταῖον καιρόν. Αὐτὸ εἶναι πληροφορία ἀνεξακρίβωτος.

§161Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κατ’ ἀρχὴν διαμαρτύρομαι, διότι ἡ συζήτησις ἔλαβε μίαν ἔκτασιν μὴ δικαιολογημένην ἀπὸ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ συζήτησις ἠδύνατο ἢ ὤφειλε νὰ γίνῃ, ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νόμος. Σήμερον ὑπάρχει εἷς νόμος τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκομεν.

§162Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δι’ αὐτὸ φωνάζομεν: Ὄχι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλὰ ἐδῶ νὰ ἔρχωνται οἱ νόμοι διὰ νὰ συζητοῦνται. Διατὶ ἀγανακτεῖτε;

§163Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Εἶναι ψευδὴς ἡ πληροφορία. Ἔρχεσθε καὶ λέγετε, ὅτι ὑπάρχει ἡ ἐντύπωσις......

§164Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε μίαν ἀνεξακρίβωτον πληροφορίαν καὶ διὰ τοῦτο σᾶς ἔκαμε καὶ ἀγανακτήσατε. Δηλώσατέ του......

§165Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἔχω δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ἀγανακτήσω.

§166Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ κάμετε τὴν δήλωσίν σας αὐτήν.

§167Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Σᾶς παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθὲς καὶ εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν, διότι, ἐὰν δέχεσθε, ὅτι ὑπάρχει Κυβερνητικὸν θέμα αὐτῆς τῆς ὁλκῆς........

§168Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὑπάρχουν δύο βοῶντα παραδείγματα, τῆς Γλυφάδας καὶ τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου. Ὑπάρχει κατατεθειμένον νομοσχέδιον διὰ τὴν παραχώρησιν τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅπως ἔγινε καὶ μὲ τὴν Γλυφάδα καὶ μοῦ λέτε, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην.

§169Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Βεβαίως πρέπει νὰ ἔχετε ἐμπιστοσύνην.

§170Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἕνας ἀπὸ τοὺς δύο θὰ ὁμιλῇ.

§171Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μεταφέρετε τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἄλλου θέματος, ἐπωφεληθέντες τῆς εὐκαιρίας τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ΤΑΕ, ὁμιλεῖτε διὰ τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα σεῖς ἢ οἱοσδήποτε κατὰ τὸ δοκοῦν ἐὰν ἔχῃ μίαν πληροφορίαν νὰ λέγῃ, ὅτι ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάνει ὅτι ἔκαμε καὶ μὲ τὴν Γλυφάδα.

§172Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, εἶπα ὅτι ἔχῃ ἀνεξακρίβωτον πληροφορίαν, ὅτι κινοῦνται......

§173Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Διότι τότε δὲν κάνομεν πολιτικήν, ἀλλὰ κάνομεν κουτσομπολιό.

§174Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν εἶναι κουτσομπολιό, ὅταν ἕνας οἰκονομικὸς παράγων θέλῃ νὰ φάῃ τὴν ΤΑΕ. Ἐγὼ εἶπα, ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ κινοῦνται ὡρισμένοι οἰκονομικοὶ παράγοντες.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔκαμε δήλωσιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§176Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Μέ αὐτὸ ποὺ εἴπατε, δημιουργεῖται μία κατάστασις φρικτὴ δι’ ὅλον τὸ πολιτικὸν κόσμον. Ἔχομεν φθάσει εἰς μίαν κατάστασιν καθολικῆς ἀνυποληψίας, διότι εἴτε διὰ λόγους πολιτικῆς σκοπιμότητος, εἴτε διὰ λόγους κομματικῆς ἀντιθέσεως δημιουργοῦμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱαδήποτε κρατικὴ ἐνέργεια εἶναι ὕποπτος.

§177Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διατὶ θυμώνετε κ. ὑπουργέ. Αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ οὔτε σᾶς οὔτε τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἔχει ἀνοίξει ἡ ὄρεξις τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας νὰ φᾶν τὴν ΤΑΕ.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος κ. συνάδελφε.

§179Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς δεχόμεθα τὰς διακοπὰς τῶν ὑπουργῶν, ἀλλὰ μὴ λέγετε, ὅτι καθυστεροῦμεν ἡμεῖς.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προχωρήσετε εἰς τὸ θέμα.

§181Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κινοῦνται ὡρισμένοι οἰκονομικοὶ παράγοντες.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τετάρτην φορὰν τὸ λέγετε. Προχωρεῖστε εἰς τὸ θέμα κ. συνάδελφε.

§183Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Σεῖς κ. Γρηγορίου, τὸ εἴπατε διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ δὲν τὸ δέχομαι διὰ καμμίαν Κυβέρνησιν καὶ διὰ κανένα κόμμα. Ἡ διαμαρτυρία μου δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς προσωπικῆς μου διαμαρτυρίας, ἀλλά, ἐπαναστατῶ, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγετε αὐτὰ ποὺ εἴπατε δι’ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν.

§184Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐνῷ λοιπὸν ἀποφασίζεται ὁ πλειστηριασμός, ἡ διάλυσις καὶ τὸ Κράτος νὰ πάρῃ τὸ προνόμιον, ἐν τούτοις ἐνέχει δὲν ἔχομεν ἀπολύτως τίποτε τὶ πρόκειται νὰ γίνῃ, διότι διὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ, ὡς εἶναι βέβαιον, ἡ ἑταιρεία θὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ αὐτὸ τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον σιγὰ–σιγὰ θὰ ἀχρηστευθῇ καὶ θὰ ὑποστῇ ζημίας τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀκόμη δὲν ἔχομεν προετοιμάσει τὶ πρόκειται νὰ κάμωμεν.

§185Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μίαν διακοπήν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς, ὅτι ψάχνω τὸ κείμενον τοῦ νόμου, νὰ εὕρω ἐὰν συζητοῦμεν βάσει τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ὄχι νὰ εἴμεθα ἐκτὸς τοῦ θέματος ὁλοσχερῶς.

§187Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἐγὼ πρέπει νὰ διαμαρτυρηθῶ φοβερὰ διότι τὴν προηγουμένην μου διακοπήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, τὴν ἔκαμα διὰ νὰ δώσω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ συνεχίσῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἤρχισε νὰ λέγῃ καὶ ἐκεῖνος, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον ἐταράχθη καὶ μετετόπισε τὸ θέμα. Δεύτερον, εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῆς διακοπῆς ὁ κ. Γρηγορίου εἶπεν, ὅτι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς θὰ μείνῃ ἡ ΤΑΕ εἰς τὸ Κράτος. Καὶ ἐγὼ προσθέτω ἢ εἰς τὸν ὀργανισμὸν εἰς τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος θὰ ἐπιτρέψῃ κατὰ παρέκκλισιν τῆς νομισματικῆς πολιτικῆς νὰ διαθέσῃ τὰ μέσα του διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ συζήτησις διεξάγεται ἐπὶ τοῦ θέματος θὰ πρέπει νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή.

§188Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Θὰ ἔπρεπε προηγουμένως κ. συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις διὰ νόμου νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν καὶ ἀφοῦ ἐρύθμιζε τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐδέχετο τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ λειτουργήσουν αἱ ἀεροπορικαὶ συγκοινωνίαι, τότε μόνον θὰ ἔπρεπε ἐν συνεχείᾳ νὰ προβῇ εἰς τὸν πλειστηριασμὸν τῆς ἑταιρείας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ γνωρίζομεν, ὅτι ὁ νέος ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν εἶναι δραστήριος, πιστεύομεν, ὅτι θὰ θελήσῃ τελικὰ κάτι νὰ κάμῃ διὰ τὰς Ἑλληνικὰς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας καὶ τοῦ εὔχομαι ὁλοψύχως ἐπιτυχίαν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§190Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ χθεσινὴ συζήτησις καὶ ἡ σημερινὴ ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἢ τὸ Κράτος ἂν θέλετε, στερεῖται συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς. Κατήντησαν συνήθεια αἱ ἀνωμαλίαι εἰς τὰ αὐτοκίνητα. Κατήντησε συνήθεια νὰ πληρώνῃ τὸ Κράτος τὰ ἐλλείμματα εἰς τοὺς σιδηροδρόμους. Κατήντησε συνήθεια νὰ πληρώνῃ τὸ Κράτος τὰ ἐλλείμματα εἰς τὰς ἀεροπορικὰς ἑταιρείας καὶ, ἡ κάθε Κυβέρνησις νὰ ἔρχεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ νὰ καυχᾶται, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της ἔγιναν τὰ ὀλιγώτερα. Ὅλα αὐτὰ κ. συνάδελφοι, πρέπει κάποτε νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν σοβαρῶς καὶ πρέπει κάποτε τὸ Κράτος νὰ ἀποκτήσῃ συγκοινωνιακὴν πολιτικήν. Ὅταν ἤρχετο πρὸς συζήτησιν τὸ Ν. Δ. 3006)54, ἐξέθεσα τὰς ἀπόψεις μου. Εἴπομεν τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν: «Εὑρήκατε μίαν πάσχουσαν ἑταιρείαν, σᾶς ἐρωτῶμεν, τὶ ἐκάματε διὰ νὰ τὴν ἀναζωογονήσητε καὶ νὰ ἀντιμετωπίσετε τὸ πρόβλημα τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι τόσον χρήσιμοι εἰς τὸν τόπον αὐτόν;» Τότε ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶπεν, ὅτι διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐχαράσσετο ἡ Κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἡ ὁποία συνίστατο εἰς τὴν ἐκποίησιν τῆς ἑταιρείας, ἢ μὴ παρουσιαζομένου ἀγοραστοῦ, εἰς τὴν μεταβολήν της εἰς Κρατικὴν ἐπιχείρησιν, ὁπότε τὸ Κράτος θὰ ἐπλήρωνε τὰ ἐλλείμματα ὅλα. Ἐξ ὅλων αὐτῶν προκύπτει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχεν ἀκόμη καθορίσει σαφῶς τὴν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πολιτικήν της καὶ ὀρθῶς ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς.

§191Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Κύριε συνάδελφε, ἀπήντησα ἐπ’ αὐτοῦ δίς. Ἐπανέρχομαι διὰ τρίτην φορὰν καὶ σᾶς λέγω. Ἐφ’ ὅσον ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία εἶναι δεσμευμένη διὰ προνομίου ἐπὶ 20ετίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε πρὶν πάρωμεν εἰς χεῖρας μας τὸ προνόμιον.

§192Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κ. ὑπουργέ, εἶχε χαράξει ἀρχικῶς τὴν πολιτικήν της, θὰ ἠδύνατο διὰ νόμου νὰ ἀναλάβῃ τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Εἶπον τότε, ἐὰν δὲν εὕρωμεν ἕνα σοβαρὸν ἐπιχειρηματίαν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἑταιρείαν, νὰ δημιουργήσωμεν ἐφοπλιστὰς τοῦ ἀέρος, καταμερίζοντες τὸ προνόμιον εἰς δύο–τρεῖς μικρὰς γραμμὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ. Αὐτὸ ἔπρεπε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ ἐφθάσαμεν σήμερον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ συναγωνιζώμεθα ποία ἐκ τῶν δύο παρατάξεων εἶχε τὰ περισσότερα ἐλλείμματα διὰ τὴν πάσχουσαν ἑταιρείαν.

§193Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Συγκ. καὶ Δημ. Ἔργων). Ἐνόμιζα, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶχε τὴν πρόθεσιν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον δίχως μακρὰν συζήτησιν, δεδομένου, ὅτι τὸ θέμα εἶχεν ἀναπτυχθῇ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἀρχικοῦ νόμου.

§194Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ τὸ ψηφίσωμεν, πρέπει ὅμως, νὰ τὸ συζητήσωμεν διὰ νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ ὡρισμένων σημείων, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον δὲν εἶχε τὴν διάθεσιν νὰ προσέξῃ. Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι ἐδημιουργήθη ἀπόψε διαμάχη καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκαυχήθη, ὅτι ἐπλήρωσε τὰ ὀλιγώτερα ἐλλείμματα. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἀντιπαραβάλωμεν καὶ τὸ ἀποδοθὲν ἔργον κατὰ τὸ διάστημα τῆς διοικήσεως τῆς ἑταιρείας ἀπὸ τὴν διοίκησιν ποὺ ἐπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις. Κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν παρουσιάσθη μαρασμὸς εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἕνεκα τοῦ ὁποίου οὐδεὶς θὰ θελήσῃ πλέον νὰ τὴν ἀγοράσῃ. Καὶ δι’ αὐτὸ εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν κατηγοροῦμεν, διότι διὰ τῶν μέτρων της ἐπέφερε τὸν μαρασμὸν καὶ τὴν ἐξάρθρωσιν τῆς ΤΑΕ. Ἐὰν ἀντιπαραβάλωμεν τὸ ἔργον τῆς ἑταιρείας αὐτῆς πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, καὶ τὸ ἔργον τῆς ἑταιρείας μετὰ τὴν ἄνοδον τοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὸ μεταφορικὸν ἔργον τῆς ἑταιρείας ἐπὶ 18 μῆνας τῆς νέας διοικήσεως, κατῆλθεν ἀπὸ 18.000 τόννους εἰς 13.000. Κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ἡ νέα διοίκησις, ἥτις παρέλαβεν ἕτοιμον ὑλικὸν ἠγορασμένον ὑπὸ τῆς παλαιᾶς διοικήσεως, διὰ τὴν συγκρότησιν συνεργείου ἐπισκευῶν τελείου, δὲν τὸ ἠξιοποίησεν, ἄφησε νὰ ἐρημώσῃ τὸ συνεργεῖον τῆς ἑταιρείας καὶ ἀπέστειλλε εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν τὰ ἀεροπλᾶνα πρὸς ἐπισκευήν.

§195Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Τὸ συνεργεῖον αὐτό, δὲν ἐδημιουργήθη σήμερον κ. συνάδελφε. Τὶ σχέσιν ἔχει αὐτὸ μὲ τὸ θέμα ποὺ συζητοῦμεν;

§196Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἔρχεται νὰ κάμῃ, ὅ,τι δὲν ἔκαμε τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, παρὰ τὰς τότε ἐπιδιώξεις μας, καὶ δι’ αὐτὸ διαμαρτυρόμεθα. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, ἐχάσαμε χρόνον πολύτιμον καὶ ἡ ἑταιρεία περιέπεσεν εἰς μαρασμόν. Δι’ αὐτὸ κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἔχει οὐδεμίαν πολιτικὴν ἐπὶ τῶν ἀεροπορικῶν συγκοινωνιῶν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)

§197Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, λόγῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§198Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡμεῖς ἐγκαίρως καὶ ἐντόνως ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ προστατεύσῃ τὸ ὑλικόν, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς ἀεροπορικὰς συγκοινωνίας καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις οὐρανοβατοῦσα καὶ μὴ ἀντιλαμβανομένη τὴν πραγματικότητα, ἐλπίζουσα δὲ εἰς τὴν μαγικὴν δύναμιν τοῦ νόμου περὶ εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων, ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἔλυε τὸ ζήτημα τῆς ΤΑΕ, εὑρίσκουσα εὐκόλως ἀγοραστὴν καὶ ξένον καὶ ἐντόπιον. Διαψευσθεῖσα ὅμως εἰς τὰς προβλέψεις της καὶ προσγειωθεῖσα εἰς τὴν πραγματικότητα, ἔρχεται σήμερον νὰ ζητήσῃ ἐπίσπευσιν τοῦ ἐκπλειστηριασμοῦ, διὰ νὰ δώσῃ μίαν λύσιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ἥτις τόσον ἐχρόνισε καὶ περιεπλάκει ἐκ τῶν ἀστοχιῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἥτις διὰ λόγους προσωπικούς, ἔβαλε κατὰ τῆς ἑταιρείας εὐθὺς ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς, εἶχε σχέδιον ἀντικαταστάσεως τῆς ἑταιρείας ὑπὸ ἄλλου ὀργανισμοῦ ὑγιεστέρου, ὤφειλεν ἀπὸ 2½ ἐτῶν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ πρόγραμμά της. Ἐὰν δὲ εἶχεν ἕτοιμον ἀντικαταστάτην, ὤφειλε νὰ τονώσῃ καὶ νὰ ἐξυγιάνῃ τὸν πάσχοντα ὀργανισμὸν τῆς παλαιᾶς ΤΑΕ. Οὔτε ὅμως τὸ ἕνα ἔκαμεν, οὔτε τὸ ἄλλο. Κατέστρεψε διὰ τῶν μέτρων της τὴν ἑταιρείαν, τὴν ἀπετελείωσε, τὴν μετέβαλεν εἰς πνεῦμα καὶ τώρα ζητεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν κηδείαν της. Καὶ ταύτην τὴν στιγμήν, ἐπικαλούμεθα τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ζητοῦμεν νὰ συλλάβῃ καὶ νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν ὑγιᾶ πολιτικὴν ἐπὶ τῶν ἀεροπορικῶν μας συγκοινωνιῶν, νὰ ὀργανώσῃ ὀρθολογικῶς τὴν ἐπιχείρησιν, εἰς τρόπον ὥστε αὕτη νὰ ζήσῃ χωρὶς ἐλλείμματα, νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ λαὸς καὶ νὰ προστατευθοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Καὶ μὲ τὴν σύστασιν αὐτὴν ψηφίζομεν τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα).

§199Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι, εἶναι γεγονὸς ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχουν αἱ ἀεροπορικαὶ γραμμαί. Δὲν εἶναι μόνον ἐθνικὴ ὑπερηφάνεια ἄνωθεν τῶν πρωτευουσῶν τῆς Εὐρώπης νὰ περνᾶ ἡ Ἑλληνικὴ σημαία, δὲν εἶναι μόνον καμάρι διὰ τοὺς Ἕλληνας τῶν Παρισίων, τοῦ Λονδίνου καὶ τῆς Ρώμης νὰ βλέπουν τὰ Ἑλληνικὰ ἀεροπλᾶνα, ἀλλὰ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ εἴχομεν καὶ ἀεροπορικὴν γραμμὴν ἑβδομαδιαίαν καὶ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν διὰ νὰ μεταφέρωνται ἐκεῖ τακτικὰ καὶ αἱ Ἑλληνικαὶ ἐφημερίδες. Ὑπάρχει μία ἑταιρεία, μία ἁμαρτωλή, ἕνα πτῶμα ἀκήδευτον, ἀλλὰ πτῶμα διὰ τὸ ὁποῖον αὐτοὶ πταίουν καὶ κατηγοροῦν ἡμᾶς διατὶ δὲν τὸ ἐκηδεύσαμεν. Τώρα ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐξασφαλίσῃ μόνιμον ἀεροπορικὴν συγκοινωνίαν. Εἰς αὐτὸ ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον θὰ τὸ ψηφίσω, διότι τὸ θεωρῶ σωστὸν καὶ δίκαιον. (Χειροκροτήματα).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔχει τὸν λόγον...

§201Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Δὲν ἐνόμιζον κ. συνάδελφοι, ὅτι τό νομοσχέδιον ἐπρόκειτο νὰ προκαλέσῃ τόσην συζήτησιν, διότι ἡ φιλοδοξία τοῦ νομοσχεδίου τούτου λίαν περιωρισμένη, ἐπρόκειτο εἰς τὴν οὐσίαν νὰ συζητήσωμεν τὰς προθεσμίας καὶ νὰ ἐπιτραπῇ νὰ φθάσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὸν πλειστηριασμὸν ἡ κατάθεσις τῆς ΤΑΕ, ἡ ὁποία βασανίζει τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀπὸ τὸ 1951 ἢ ἀπὸ τὸ 1948 διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβέστερος. Τὸ 1951 ἔγινεν ὁ νόμος 1856, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τρόπον τινὰ συγχώνευσιν τῶν τριῶν τότε ὑφισταμένων ἀεροπορικῶν ἐπιχειρήσεων. Τὰ προηγηθέντα τῆς συγχωνεύσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνόμιζον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐξαναγκάζομαι, κ. συνάδελφοι, νὰ τὸ κάμω κατόπιν τῶν ὅσων ἐλέχθησαν, τὰ τῆς συγχωνεύσεως περιγράφονται εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐφέτου κ. Γεωργίου, ὁ ὁποῖος ἔκαμε δικαστηριακὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς ΤΑΕ διὰ τὴν περίοδον 1951–53. Καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἐφέτου, ἡ ὁποία εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὸν ἀνακριτὴν διὰ τὴν ἐνέργειαν τακτικῆς ἀνακρίσεως, ἀναγράφονται λίαν χρήσιμα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψει της, προκειμένου νὰ ἐκτιμήσῃ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἢ μᾶλλον δὲν ἐγένετο ποσῶς ἡ ἀποτίμησις τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν τριῶν ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι συνεχωνεύθησαν. Ζωγραφίζεται ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐθυσιάσθησαν 20 δισ. ἀπαιτήσεις ἢ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας πρὸς τὸ δημόσιον καὶ ἄλλους ὀργανισμούς. Καὶ παρέχεται ἡ εἰκὼν τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπετράπη εἰς τὸ Κράτος νὰ κάμῃ τὴν κηδείαν τῶν μετοχῶν, τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῆς ἐκδόσεώς των. Διὰ τοῦ νόμου 1856, τὸν ὁποῖον ἐλπίζω οἱ κ. συνάδελφοι, νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει, δὲν ἀντιμετωπίσθη ὡς θὰ ἔδει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ποσῶς τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Ἦλθεν ὁ νόμος 1856 καὶ ἵδρυσε μίαν ἑταιρείαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔδωσε προνόμιον ἐπὶ εἰκοσαετίαν τῆς ἀποκλειστικῆς ἐκμεταλλεύσεως ὅλων τῶν γραμμῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ τῆς χώρας μὲ ἐπέκτασιν καὶ εἰς τὰς γραμμὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρχε παραχώρησις, μέχρι τοῦ χρόνου ἐκείνου εἰς τὰς τρεῖς ἑταιρείας. Ἔδωσεν ὁ νόμος 1856 ἀτέλειαν εἰς τὰς ἑταιρείας, μερικῶς μὲν ἐπὶ 4ετίαν, κατὰ τὸ ὑπόλοιπον δὲ μέρος δι’ ὁλόκληρον τὸν χρόνον τοῦ προνομίου, ἐπὶ 20ετίαν. Κατωχύρωσε τὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας, τὴν ὁποίαν δὲν ἐξέλεξαν οἱ μέτοχοι, ἀλλὰ ἐπέβαλεν ὁ νόμος, τὴν κατωχύρωσεν ἐπὶ μίαν 4ετίαν καὶ ἀπέκλεισεν εἰς τοὺς μετόχους τὸ δικαίωμα τῆς δυσπιστίας καὶ ἀνατροπῆς τῆς διοικήσεως. Καὶ περαιτέρω διὰ τοῦ νόμου 1856 ἐπετράπη εἰς τὴν ἑταιρείαν, εἰς τὴν ἐπιβληθεῖσαν διοίκησιν νὰ κατασπαταλήσῃ καὶ νὰ διασπαθίσῃ, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν διοικητικὴν ἐξέτασιν ἐφέτου, τὴν περιουσίαν τῆς ἑταιρείας καὶ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἡ ἑταιρεία προσεκτήσατο ἐκ δανείων ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ ἐξ ἐπιχορηγήσεων ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἀπὸ τοῦ 1951 —τότε ὁ νόμος 1856 συνέστησε τὴν νέαν ἑταιρείαν— μέχρι τοῦ Μαρτίου τοῦ 1953, δηλαδή, μία περίοδος 21 μηνῶν, αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας ἀνῆλθον εἰς 90 δισεκατομμύρια 600 ἑκατομμύρια παλαιῶν δραχμῶν. Τὸ ἔλλειμμα ἐκμεταλλεύσεως κατὰ μῆνα ἀνῆλθεν εἰς 44.000.000.000, δηλαδή, ἐνεφάνισεν ἡ ἑταιρεία ἔλλειμμα 2.000.000 κατὰ μῆνα. Καὶ ἐπρόκειτο περὶ διαχειρίσεως ἡ ὁποία ἔγινε πρὸ τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς. Τὸν Μάρτιον τοῦ 1953, ἡ διοίκησις τῆς ἑταιρείας, ἀδυνατοῦσα νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναλάβει διὰ τοῦ νόμου 1856, ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν της. Παρέλειψα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ νόμος 1856 ἐνῷ εἶχε κατοχυρώσει τὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας, μὲ θητείαν 4ετίας κλπ., δὲν εἶχε περιλάβει καμμίαν πρόνοιαν διὰ τὴν τύχην τοῦ προνομίου εἰς ἣν περίπτωσιν ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ ἀνταπεκρίνετο εἰς τὰς στοιχειώδεις ὑποχρεώσεις της.

§202Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σύνταγμα ἦτο ὁ νόμος, κ. ὑπουργέ; Ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἕτερος νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐρρύθμιζε τὰ πράγματα.

§203Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκ.). Πρόκειται περὶ τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῶν ὑποχρεώσεων καὶ τοῦ δεσμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρείας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς πᾶσαν πρᾶξιν παραχωρήσεως οἱουδήποτε προνομίου ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους, εἰς οἱανδήποτε ἐπιχείρησιν ἢ ἰδιωτικήν, περιλαμβάνεται μία διάταξις περὶ ἐκπτώσεως, καὶ λαμβάνεται πρόνοια προστασίας τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου, εἰς ἣν περίπτωσιν ὁ ἀνάδοχος δὲν ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του. Τὴν στοιχειώδη αὐτὴν πρόνοιαν, δὲν τὴν κατέλαβεν ὁ νόμος 1856. Δὲν καταλογίζω πρόθεσιν εἰς οὐδένα. Τὸ ἐπικαλοῦμαι ὅμως, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ σοβαρότης μὲ τὴν ὁποίαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην οἱ κυβερνῶντες ἀντεμετώπιζον τὰ θέματα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 1953, μὲ ἄνοιγμα 90.500.000.000. Ἡ διοίκησις τῆς ἑταιρείας παρητήθη καὶ τὸ δημόσιον προσέφυγεν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ζητοῦν τὸν διορισμὸν προσωρινῆς διοικήσεως. Καὶ ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν διώρισεν ἢ ἀνεπλήρωσε τὰ παραιτηθέντα μέλη τῆς διοικήσεως, περιέλαβε δέ, ὡς νέα μέλη ἀντιπροσώπους ὅλων ἐκείνων τῶν ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέροντο διὰ τὴν ἑταιρείαν καὶ ἦσαν μέτοχοι αὐτῆς. Περιέλαβε καὶ ἐκπροσώπους τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης, τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου, καὶ τῶν ἰδιωτῶν μετόχων. Ἡ νέα διοίκησις τῆς ἑταιρείας ἐγκατεστάθη ὄχι κατὰ τρόπον γκαγκστερικόν, ἀλλὰ δυνάμει δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἐνῷ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ τὸ ἴδιον διὰ τὴν προηγουμένην διοίκησιν, ἡ ὁποία δὲν ἐξελέγη ἀπὸ τοὺς μετόχους.

§204Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ προηγουμένη διοίκησις, καὶ ὁ προηγούμενος νόμος ἐγένοντο κατόπιν συμφωνίας τῶν ἑταιρειῶν, ἡ ὁποία περιελήφθη εἰς εἰδικὸν πρακτικόν, τὸ ὁποῖον διετυπώθη πλήρως καὶ περιελάμβανε τὰς προϋποθέσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἐγίνετο ἡ συγχώνευσις. Ἡ Κυβέρνησις ἐν συνεχείᾳ ἐὰν μετέβαλε καὶ ὅ,τι μετέβαλεν ἀπὸ τὰ συμφωνηθέντα μεταξὺ τῶν ἑταιρειῶν, τὸ ἔκαμε πάντοτε εἰς βάρος τῆς ΤΑΕ, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστώσετε. Κατὰ συνέπειαν, ὑπάρχει ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος προϋπέθετε τὴν συμφωνίαν τῶν ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι συνεχωνεύθησαν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐρρύθμισε τὴν κατάστασιν.

§205Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκ.). Λυποῦμαι, ὅτι ὁ ἐνεργήσας τὴν ἀνάκρισιν ἐφέτης, δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν ἄποψίν σας, καὶ ἀναφέρει ὅτι ἠσκήθη πίεσις ἐπὶ τῶν ἑταιρειῶν καὶ μάλιστα ἐπὶ τῆς Ε.Α.Α.Σ., διὰ νὰ περιωρισθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς συμμετοχῆς της εἰς τὸ ἑταιρικὸν κεφάλαιον.

§206Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω τὶ λέγει ὁ κ. Ἐφέτης. Πάντως, γνωρίζω, ὅτι δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἠσκήθη καμμία πίεσις, ὅπως δύναται εὐκόλως ὁ οἱοσδήποτε ἀναγιγνώσκων τὸ πρακτικόν, τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη πολὺ προτοῦ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις διὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ νόμου, νὰ διαπιστώσῃ τὶ ποσοστὸν ἔχει ἔκτοτε καθορισθῆ καὶ τὸ μόνον τὸ ὁποῖον μετέβαλεν, ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπερημύνθημεν μέχρι τέλους νὰ κρατήσωμεν, νὰ μὴ δώσωμεν, δηλαδή, τὴν πλειοψηφίαν εἰς καμμίαν παράταξιν ἰδιωτῶν, ἀλλὰ μόνον εἰς τὸ Κράτος, μὲ τὴν Τράπεζαν καὶ τὰ Μετοχικὰ Ταμεῖα.

§207Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Ἡ ἔκθεσις ἔχει δημοσιευθῆ. Δὲν θὰ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλήν. Θὰ ἦτο δύσκολον νὰ διαβάσω τὰς περικοπάς, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνουν πλήρως ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον ἐν συνεχεία τῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ὑποστηρίζω. Τὸν Μάρτιον τοῦ 1953, ἀντεκατεστάθη ἡ νέα διοίκησις, ἡ ὁποία διωρίσθη διὰ τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ἡ νέα διοίκησις τῆς ἑταιρείας ἀπετελεῖτο ἀπὸ τὰ παραμένοντα εἰς τὴν διοίκησιν παλαιὰ μέλη καὶ ἀπὸ τὰ καινούρια μέλη τὰ διορισθέντα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, διεχωρίσθη τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρείας ἐπὶ 22 μῆνας. Δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ κανεὶς ἀπολογητὴς τὴν ἑσπέραν αὐτὴν τῶν πράξεων τῆς μιᾶς διαχειρίσεως ἢ κατήγορος τῶν πράξεων τῆς ἑτέρας διαχειρίσεως. Ἐπειδὴ ὅμως, οἱ κ. κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἠθέλησαν ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς τυπικοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον δὲν ἀφεώρα παρὰ μόνον ἁπλῆν σύντμησιν τῶν προθεσμιῶν διὰ τῆς ὁποίας θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν πλειστηριασμὸν τὸ ταχύτερον, ἐπειδὴ οἱ κ. συνάδελφοι ἠθέλησαν νὰ ἀποδώσουν, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις τῆς νέας διοικήσεως ὑπῆρξε πρόξενος ζημιῶν σημαντικῶν διὰ τὸ Δημόσιον. Εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην διακόπτων τὸν κ. Μητσοτάκην, ἢ μᾶλλον προκαλούμενος ἀπὸ τὸν κ. Μητσοτάκην, νὰ ὑπομνήσω, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν τῶν 22 μηνῶν, τὸ ἄνοιγμα τῆς ἑταιρείας ἀνῆλθεν εἰς 950.000 δρχ. ἤτοι 20 ἑκατ. νέες δραχμ. ἢ 20 δισεκατ. παλαιὲς δραχ. διὰ τὴν περίοδον τῶν 22 μηνῶν ἔναντι τῶν 44 δισεκατ. ἀνοίγματος τῆς πρώτης περιόδου τῶν 21 μηνῶν.

§208Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πόσα χρεωστᾶ σήμερον ἡ ΤΑΕ;

§209Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων). 151 δισεκατομμ.

§210Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἄρα 150 μεῖον 90 ἴσον 60.

§211Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὰ θέματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνεκινήσατε. Ἕνα μεγάλο ποσοστὸν τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἔδωσε τὸ Κράτος τὸν Μάρτιον τοῦ 1953 ἕως τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1954, διετέθησαν —καὶ εἶναι περίπου 40 ἑκατ.— διετέθησαν διὰ τὴν ἐξόφλησιν παλαιῶν ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀναληφθῆ ὑπὸ τῆς παραταθείσης διοικήσεως τῆς ΤΑΕ. Ἐπιμένω εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωσα, ὅτι τὸ ἄνοιγμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς νέας διοικήσεως περιωρίζετο εἰς 20 δισεκατ. παλαιῶν δραχμῶν. Ἐπειδὴ ὡμιλήσατε καὶ περὶ ἐκποιήσεως διαφόρων κινητήρων θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ μὲν παλαιοτέρα διοίκησις εἶχεν ἐκποιήσει τὸ μοναδικὸν σκάφος τοῦ τύπου «LIBERATOR» καὶ ἐπὶ πλέον ὡρισμένα ἄλλα στοιχεῖα περιουσιακά, ἡ δὲ νέα διοίκησις τῆς ἑταιρείας ἐπώλησε δύο δικινητήρια ντακότα καὶ ἐπὶ πλέον 50 περίπου κινητῆρες παλαιοὺς μεταχειρισμένους, ἠγόρασεν ὅμως εἰς εὐνοϊκὴν τιμὴν 35 νέους κινητῆρας. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ ὅτι ἀπηλλοτρίωσε περιουσίαν τῆς ἑταιρείας ἢ ἐζημίωσε διὰ τῶν πράξεων αὐτῶν τὴν περιουσίαν τῆς ἑταιρείας.

§212Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν φυσικὰ αὐτὴν τὴν ὥραν νὰ συζητήσωμεν περὶ ἀριθμῶν, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὶ ἐχρεωστοῦσε ἡ ἑταιρεία, ὅταν ἀνέλαβεν ἡ νέα διοίκησις καὶ τὶ χρεωστᾶ σήμερον. Μοῦ εἴπατε, ὅτι χρεωστᾶ σήμερον 150 δισεκ. καὶ τότε χρεωστοῦσε 90. Μία ἁπλῆ ἀφαίρεσις ὑποδηλοῖ ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἐξεποιήθη, ἐπεβαρύνθη ἡ ἑταιρεία μὲ ποσοστὸν χρέους 60 ἑκατομμ.

§213Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοινων.). Σᾶς παρέχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ὅτι ἡ νέα διοίκησις τῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία εἶχεν ἄνοιγμα ἐκμεταλλεύσεως 20 ἑκατ. ἐπλήρωσε τὰ 50 ἑκατ. τὰ 10 ἑκατ. διὰ τόκους τῶν παλαιῶν δανείων τῆς ἑταιρείας καὶ ἐπλήρωσε δι’ ἀγορὰν κινητήρων, ἐπλήρωσε διαφορὰν συναλλαγματικῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἄλλα κατὰ τρόπον ὥστε, αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας ηὐξήθησαν εἰς 151 δισεκατ. καὶ ἀντιστοίχως κατὰ τὸ αὐτὸ ποσὸν τῶν 20 δισεκ. ηὐξήθη τὸ ἐνεργητικὸν τῆς ἑταιρείας καὶ ἐπὶ πλέον ἐξόφλησεν ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι εἶχον δημιουργηθῆ ἐπὶ τῆς προκατόχου διοικήσεως. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ τῆς προκατόχου διοικήσεως, θὰ ἤθελον νὰ δώσω μίαν εἰκόνα συνοπτικὴν ἀπὸ τὸ πόρισμα τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν διοικητικὴν ἐξέτασιν. Δὲν χρειάζεται νὰ ὑπενθυμίσω ὅλα τὰ σημεῖα τῆς γνώμης τοῦ κ. Ἐφέτου. Περιορίζομαι εἰς ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ τὰ πλέον χαρακτηριστικά. «Εἰς τὴν χαριστικὴν διαγραφὴν 20 δισεκατ. ὑποχρεώσεων τῶν παλαιῶν ἑταιρειῶν, εἰς τὴν ἰδιοποίησιν μετοχῶν.........» (Ἀναγινώσκει)...... Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ἑταιρικοῦ συμβολαίου τῆς νέας ἑταιρείας ἐπλήρωσαν εἰς ἕνα δικηγόρον 50 ἑκατ., εἰς ἄλλον δικηγόρον ἐπλήρωσαν 90 ἑκ. εἰς ἄλλον 100, 60. Τὸ σύνολον τῶν ποσῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπερέβησαν τὰ 200 ἑκατ. Ἐπληρώθησαν διὰ ἔξοδα περιποιήσεως ξένων 250 περίπου ἑκατομμύρια καὶ 20 ἑκατομμύρια διὰ πρόχειρον φιλοξενίαν ξένων εἰς τὸ κυλικεῖον τοῦ ἀεροδρομίου τοῦ Ἑλληνικοῦ. Δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω κανένα. Πρέπει ὅμως νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος ὅτι ὁ διευθύνων σύμβολος ἔπαιρνε 14.500.000 μηνιαίως. Ὅταν ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του εἶχεν ἀναλάβει ἐπὶ πλέον τῆς ἀντιμισθίας του 191 ἑκατομμύρια δραχ. Ἐπληρώθησαν διὰ διαφημίσεις 1.200.000.000. Εἰς ποίους ἐπληρώθησαν αὐτὰ καὶ τί ἄλλα ποσὰ κατεβλήθησαν δὲν ἐλέχθη.

§214Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πορίσματα τῆς ἐκθέσεως, ἡ ἔκθεσις παρεπέμφθη εἰς τὸν ἀνακριτὴν καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ οἱαδήποτε ἐνοχὴ θὰ τὸ εἴπῃ ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη. Νομίζω ὅμως ὅτι δυνάμεθα ἀπὸ τώρα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ ἀντίληψις ὅτι ὁ οἱοσδήποτε κ. ἐφέτης εἶναι δυνατὸν δύο χρόνια μετὰ νὰ ἔλθῃ δι’ ἕνα νόμον, τὸν ὁποῖον ἔκαμε μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι αὐτὸς ἔγινε χαριστικός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παραδεκτὸν ἐν τῇ γενικότητί του.

§215Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Δὲν παραδέχομαι ὅτι ὁ νόμος ἦτο χαριστικός. Ὁ κ. ἐφέτης περιωρίσθη εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς διοικήσεως.

§216Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἴπατε τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Κράτος διέγραψεν ὀφειλὰς καὶ φόρους καὶ ἔναντι αὐτῶν ἐπῆρεν 10% τῶν μετοχῶν τῆς νέας ἑταιρείας.

§217Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Πέντε δισεκατομμύρια.

§218Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀσχέτως τῆς ὀνομαστικῆς ἀξίας, διότι αὕτη δὲ δηλοῖ τίποτε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ ἀποτελεῖ καθαρῶς πολιτικὴν πρᾶξιν καὶ σεῖς καὶ ἡμεῖς καὶ οἱαδήποτε μελλοντικὴ Κυβέρνησις δι’ αὐτὰς τὰς πολιτικὰς πράξεις θὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Εἴπατε ὅτι τὸ γεγονὸς ὅτι διέγραψε τὰ χρέη τῆς ΤΑΕ καὶ ἔναντι αὐτῶν ἐπῆρε 10% εἶναι πρᾶξις χαριστική. Τοῦτο κύριε ὑπουργέ, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν εἶναι ἀπαράδεκτον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἐκτίμησις μιᾶς πολιτικῆς πράξεως, τῆς ὁποίας τὴν εὐθύνην ἀναλαμβάνουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνήργησαν καὶ θὰ ἀπολογηθοῦν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Αὐτά, κύριε ὑπουργέ, τὰ λέγω ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὡς γενικωτέρας παρατηρήσεις.

§219Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Κύριοι συνάδελφοι ὑποθέτω, ὅτι ἔγινα ἀντιληπτὸς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Ἡ ἔκθεσις δὲν καταλογίζει εὐθύνας εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον, διὰ τὸν νόμον, ἀλλ’ ἡ ἔκθεσις καταλογίζει εὐθύνας εἰς τοὺς διοικήσαντας τὴν ἑταιρείαν διὰ τὰς ἀτασθαλίας αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν. Ὑποθέτω δέ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ἐνοχληθῇ ὁ κ. συνάδελφος διότι εἰς τὴν Βουλὴν ἐκτίθενται τὰ συμπεράσματα, μιᾶς διοικητικῆς ἐξετάσεως, ἡ ὁποία ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ γίνῃ. Ἀλλά, διὰ νὰ ἀφήσωμεν τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους δίδει ὁ κ. ἐφέτης καὶ διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν καὶ εἰς ἄλλας πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον τὴν ἑσπέραν αὐτὴν νὰ ἐκτεθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Χανίων, ὁ ὁποῖος ὡμίλησεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς κατηγορῶν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι ἐστερεῖτο συγκοινωνιακῆς πολιτικῆς. Νομίζει ὁ ἴδιος ὅτι διὰ τοῦ νόμου 1856, ὅπως ἐδόθη ἡ εἰκὼν τοῦ νόμου προηγουμένως, ἐχάραξεν πολιτικὴν συγκοινωνιακὴν καὶ συνέστησεν ἐπιχείρησιν βιώσιμον διὰ νὰ χρειάζεται μεταγενεστέρως νὰ δοθῇ χαριστικὴ βολὴ εἰς ἕνα κατασκεύασμα τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς γενέσεώς του ἦτο θνησιγενές; Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπίκρισις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι παρέλειψε τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ χρέους της ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῆς ἑταιρείας, ἂν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἢ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέπραξαν εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου 1856, εἶχον ἀπασχοληθῆ σοβαρῶς μὲ τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας Ἀλλά, κ. συνάδελφε, ὅσον καὶ ἂν ἐκτιμῶ τὴν δρᾶσιν, τὴν εὐφυΐαν καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖτε εἰς τὴν χώραν μας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ὑποστηρίξω καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ παραδεχθῆτε καὶ σεῖς ὅτι ὁ νόμος 1856 δὲν ἐχάραξε καμμίαν συγκοινωνιακὴν πολιτικὴν καὶ δὲν ἀποβλέπει καθόλου εἰς τὴν ὀργάνωσιν πολιτικῆς ἀεροπορίας, ἀπέβλεπε μόνον εἰς μίαν συγχώνευσιν τῶν τριῶν ὑφισταμένων τότε ἀεροπορικῶν ἑταιρειῶν, εἰς τὴν ἐξασφάλισιν ὡρισμένων πλεονεκτημάτων εἰς τὰς τρεῖς ἑταιρείας, εἰς τὴν παροχὴν προνομίων αὐτοῦ τῶν 20 ἐτῶν, εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς διοικήσεως διὰ μίαν τετραετίαν, χωρὶς νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ μέτοχοι καὶ εἰς τὴν διάθεσιν, καὶ εἰς τὴν παροχὴν τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους, διὰ τὴν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συστάσεως τῆς ἑταιρείας σύναψιν ἑνὸς δανείου, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει ὁλόκληρον τὸ μετοχικὸν κεφάλαιον τῆς ἑταιρείας. Σημειωτέον, ὅτι αὐτὸ τὸ κεφάλαιον τῶν 50 δισεκατομμυρίων ἦτο, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ἐφέτου «αὐθαίρετον καὶ καθωρίσθη χωρὶς νὰ προηγηθῇ ἐκτίμησις τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῆς ἑταιρείας». Ὑπεστηρίζετε δὲ καὶ ὑποθέτω ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων θὰ τὸ ἠξεύρῃ καλύτερον ἀπὸ ὅλους ὑμᾶς, ὅτι μία ἐκτίμησις τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῆς ἑταιρείας κατὰ τὸν χρόνον τῆς συστάσεως αὐτῆς, θὰ ἀπεδείκνυεν, ὅτι τὸ πραγματικὸν ἐνεργητικὸν τῆς ἑταιρείας ὑπολείπεται σημαντικῶς τοῦ ποσοῦ τῶν 50 δισεκατομμυρίων μὲ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ ὁποίου τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐπῆρε τὰ 5 δισεκατομμύρια μετοχάς, ἔναντι τῶν 20 δισεκατομμυρίων, ἀπαιτήσεων, τὰς ὁποίας εἶχε κατὰ τῶν τριῶν ἑταιρειῶν. Ἐφθάσαμεν, κύριοι, — ἀνεξαρτήτως τῆς ἱστορίας αὐτῆς, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ καὶ ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ὑπῆρξε μία παρένθεσις εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου — ἐφθάσαμεν εἰς τὸ Ν. Διάταγμα 3006, τὸ ὁποῖον εἶχον εἰσηγηθῆ εἰς τὴν Βουλὴν οἱ κ. κ. Παπαγιάννης, ὡς ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν καὶ Κούνδουρος, ὡς ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπεζητήθη ὁ τερματισμὸς τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τὸ 1951, καὶ ἡ ὁποία στοιχίζει εἰς τὸ Κράτος κατὰ μῆνα τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον προηγουμένως. Ὁ νόμος 3006 καθιέρωσε τὸν πλειστηριασμὸν τῆς περιουσίας τῆς ἑταιρείας, μετὰ τοῦ προνομίου της ὑπὸ ὡρισμένην διαδικασίαν καὶ ἔθεσε τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν ὑπὸ ἐκκαθάρισιν. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει καμμία γκαγκοστερικὴ πρᾶξις εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, οὔτε σφετερισμὸς ξένης περιουσίας, δεδομένου ὅτι ἡ θέσις ὑπὸ ἐκκαθάρισιν ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἀδυνατεῖ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της, εἶναι ἕνας θεσμὸς ὁ ὁποῖος κατ’ ἐπανάληψιν ἐφηρμόσθη εἰς τὴν χώραν μας, ἔχει κατ’ ἐπανάληψιν χρησιμοποιηθῆ, προκειμένου καὶ περὶ τραπεζιτικῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἀργότερα, προκειμένου περὶ σιδηροδρομικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἐφηρμόσθη καὶ τώρα κατ’ ἀντιγραφὴν ἴσως τῶν παλαιοτέρων αὐτῶν παραδειγμάτων καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας. Ὁ πλειστηριασμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπακολουθήσῃ τὴν ἀπογραφὴν τῆς ἑταιρικῆς περιουσίας, προβλέπεται ὅτι θὰ ἀπαιτήσῃ μίαν διαδικασίαν μακράν, διότι καθορίζονται δημοσιεύσεις καὶ ἀπαιτεῖται μία προθεσμία τρίμηνος ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία ἐπέχει θέσιν προγράμματος πλειστηριασμοῦ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπεζητήθη ἡ σύντμησις τῆς προθεσμίας διὰ νὰ φθάσωμεν τὸ ταχύτερον εἰς τὸν πλειστηριασμόν. Τί ἐπιδιώκει ὁ νόμος 3006 καὶ τὶ προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις σήμερον διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3006; Νὰ τερματισθῇ τὸ ταχύτερον ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας, νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀπὸ τὴν δήμευσιν ἐκείνου τοῦ προνομίου καὶ ἐλευθέρα μετὰ ταῦτα νὰ χωρήσῃ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐγγυᾶται ὅτι ἡ νέα ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία θὰ δημιουργηθῇ θὰ εἶναι βιώσιμος, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε τὸ 1951, ὅταν ἐδημιουργήθη τύποις μὲν μία ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία θὰ ἐπρόκειτο νὰ ἀποβῇ μάστιξ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία ὅμως οὐσιαστικῶς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς συστάσεώς της δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ βασίζεται εἰς ἐπιχορηγήσεις τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, αἱ ὁποῖαι ὅπως ἀνέφερον ἀνῆλθον εἰς 2 δισεκατομμύρια τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ τρία ἑκατομμύρια σημερινὰς δραχμὰς μὲ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τὴν νομισματικήν. Δὲν ξεύρω τί θὰ ἐπετυγχάνετο ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐπροχώρει εἰς τὴ ἀφαίρεσιν τοῦ προνομίου καὶ ἐγκατέλιπε τὴν ἑταιρείαν μὲ τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰς δεσμεύσεις καὶ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα εἶχον δημιουργηθῆ εἰς βάρος της. Πρέπει νὰ συνομολογηθῇ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ἐγκατελείπετο ἡ ἑταιρεία εἰς τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἢ ἐὰν παρεδίδετο εἴτε εἰς τοὺς σημερινοὺς, εἴτε εἰς τοὺς παλαιοὺς μετόχους, εἴτε εἰς οἱουσδήποτε τρίτους, μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας ἐπρόκειτο νὰ ἐπαναληφθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἕως τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μετόχους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνέκτων τὴν ἐπιχείρησίν των καὶ τὴν ἑπομένην τῆς παραδόσεως εἰς χεῖρας των τῆς ἐπιχειρήσεως, θὰ ἐνεφανίζοντο εἰς τὸ Δημόσιον καὶ θὰ τοῦ ἔλεγαν ὅτι ἀδυνατοῦμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις μας, δὲν ἔχομεν κεφάλαια νὰ προχωρήσωμεν, ἂς ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς νὰ πληρώσῃ. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἱστορίαν αὐτὴν καὶ τὸ τέρμα ἐπιδιώκει νὰ θέση τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. (Χειροκροτήματα).

§220Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο μόνο... Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ὁ νόμος 1856 ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν καὶ ὄντως τὴν ἐβελτίωσε. Καὶ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ εἴχαμε τρεῖς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι ἦτο μαθηματικῶς βέβαιον ὅτι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ εἶναι οἰκονομικῶς βιώσιμοι, ἐφθάσαμεν εἰς μίαν, τὴν ὁποίαν προσεπαθήσαμεν, ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς ὡμολόγησε νὰ ὀργανώσωμεν καὶ μόνον αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἀποτελεῖ πρόοδον. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ τί ἔχει ὁ νόμος αὐτός, τυχὸν ἀδυναμίας ἢ ἀτελείας, ἢ τὸ τὶ δύναταί τις νὰ καταμαρτυρήσῃ εἰς αὐτόν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ φίλτατος κ. ὑφυπουργὸς νὰ πιστεύω, ὅτι δὲ εἶναι ἔργον τῆς παρούσης συζητήσεως. Ἔργον τῆς παρούσης συζητήσεως εἶναι, τί προτίθεται νὰ κάμῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐν ὄψει τοῦ θέματος τούτου καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εἴπομεν εἶναι νὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι ἀληθές. Ὅτι δηλαδή, μετὰ δύο καὶ ἥμισυ ἔτη διακυβερνήσεως, ἐρχόμεθα μὲ ἕνα νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐπισπεύδει ὡρισμένην διαδικασίαν, χωρὶς καὶ νὰ ὑποδηλοῦται ἔστω καὶ εἰς πολὺ γενικὰς γραμμάς, ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον, διότι πιθανώτατα καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἔχει καταλήξει εἰς ἀποφάσεις, θὰ κάμῃ δηλαδὴ κρατικὴν ἐκμετάλλευσιν τὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν, θὰ τὴν κάμῃ ἰδιωτικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ ἂν τὴν κάμῃ ἰδιωτικὴν ἐκμετάλλευσιν, ἢ ἔστω καὶ ἂν τὴν κάμῃ κρατικήν, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ παύσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις νὰ εἶναι παθητική, καὶ κατὰ συνέπειαν, νὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμόν; Νομίζω, κ. Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα μετὰ 2½ ἔτη ἀφ’ ὅτου ἔγιναν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν, αἱ συζητήσεις ποὺ προηγήθησαν καὶ ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀτέλειαι τῆς διαδικασίας, νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, νὰ δώσῃ συγκεκριμένην πολιτικήν, τὴν ὁποίαν οὔτε τὸ νομοθέτημα δίδει οὔτε αἱ δηλώσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν δίδουν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡμεῖς θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἐκδήλωσιν τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, διὰ νὰ συζητήσωμεν καὶ διὰ νὰ ἀσκήσωμεν τὴν κριτικὴν ἐπ’ αὐτῆς.

§221Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργ. καὶ Συγκ.). Εἶναι ἡ τρίτη ἢ τετάρτη φορὰ ποὺ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῶν ἀντιρρήσεών σας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δεχθῆτε ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς κατηγορῆτε, διότι σήμερον δὲν λέγομεν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πῶς θὰ ὀργανώσωμεν τὴν πολιτικὴν ἀεροπορίαν. Σᾶς εἶπα διατί. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ τελειώσωμεν πρῶτον τὸ στάδιον τῆς ἐκκαθαρίσεως. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ νέας ὀργανώσεως ἐὰν δὲν εἴμεθα κύριοι τοῦ προνομίου. Κακῶς ἀνεγνωρίσθη τὸ προνόμιον ὡς περιουσιακὸν στοιχεῖον τῆς ἑταιρείας. Ἀπήντησα ἐπ’ αὐτοῦ τρεῖς φορὰς καὶ λυποῦμαι διότι δὲν ἠθελήσατε νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ νέας ὀργανώσεως, ἐὰν δὲν γίνωμεν κύριοι τοῦ προνομίου. Ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις καὶ ἐὰν γίνωμεν κύριοι τοῦ προνομίου θὰ διαπραγματευθῶμεν εἴτε μὲ λοιποὺς κεφαλαιούχους, εἴτε μὲ ἑταιρείας. Δὲν δυνάμεθα, λοιπόν, σήμερον νὰ εἴπωμεν τί θὰ κάμωμεν, διότι δὲν ἔχομεν τὸ βασικὸν στοιχεῖον τοῦ προνομίου.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περατωθείσης τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν ἀποδέχεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν.

§223ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Ἐγένοντο δεκτὰ ὡς ἔχουν τὰ ἄρθρα 1 ἕως 5). Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν εἰς δευτέραν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν;

§225Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοιν.). Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς μία προσθήκη ἄρθρου 6 εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὅπως εἶναι γνωστὸν σήμερον τὸ Γραφεῖον Πολιτικῆς Ἀεροπορίας διευθύνεται ἀπὸ ἀξιωματικὸν τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας ἀποσπαζόμενον ἑκάστοτε διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Συγκοινωνιῶν. Ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς διοικήσεως τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας ἔχει δημιουργήσει ἀρκετὰ ζητήματα μέχρι σήμερον καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται οὕτω εἰς τὴν ἀποστολήν της ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία. Σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία νὰ διευθύνεται ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας, διὰ τοῦτο ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ προσθήκην ἑνὸς ἄρθρου: «Συνιστᾶται παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ........... (ἀναγινώσκει).......... Σύμφωνα μὲ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις (δὲν ἠκούσθη) ἡ πολιτικὴ ἀεροπορία διοικεῖται ἀπὸ ἀξιωματικὸν τῆς πολιτικῆς ἀεροπορίας .... (ἀναγινώσκει) ......». Διὰ τῆς προσθήκης ἐπιζητεῖται ἡ δημιουργία θέσεως προϊσταμένου τῆς ὑπηρεσίας πολιτικῆς ἀεροπορίας.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν προσθήκην τοῦ ἄρθρου;

§227ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§229ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 3006)54 «περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ὑπὸ τοῦ Α. Ν. 1856)1591 συσταθείσης Ἑλληνικῆς Ἀεροπορικῆς Ἀνων. Ἑταιρείας Τ.Α.Ε.», ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως». Ὁ κ. Σ. Κωτιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§231Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως» εἶναι ἀναμφισβητήτως ἓν ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα καὶ σοβαρώτερα νομοθετήματα τῆς παρούσης Βουλῆς, καὶ χωρὶς προκατάληψιν ἢ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, πρέπει νὰ ἐξαρθῇ ἡ σημασία του διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι τὸ αἴτημα τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως, ὡς ἐκδήλωσις, μιᾶς ἀνικανοποιήτου ἀνάγκης δὲν εἶναι κάτι τὸ νέον, ἀλλὰ πολὺ παλαιὸν καὶ χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου ὅμως καὶ τὴν συνεχῆ προσδοκίαν τῆς ἀναμενομένης ἱκανοποιήσεως, τὸ αἴτημα τοῦτο ἔγινεν ὁ πόθος καὶ τὸ ὄνειρον ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων πολιτῶν, ποὺ διαβιοῦν μακρὰν τοῦ Κέντρου. Ἡ ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰτήματος αὐτοῦ ἔγινεν ὁλονὲν περισσότερον αἰσθητή, ἰδιαιτέρως κατὰ τὰ τελευταῖα μεταπολεμικὰ ἔτη, ὁπότε ἡ δραστηριότης καὶ ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους, ἐπεξετάθησαν εἰς πλείστους ὅσους τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς, κοινωνικῆς καὶ πνευματικῆς ζωῆς τῶν πολιτῶν καὶ ἀμεσωτέρα ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐξάρτησίς των ἐκ τοῦ Κέντρου. Ἰδιαιτέρως δὲ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἐπαρχιῶν, καθίστατο περισσότερον ἔκδηλος ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους εἰς κάθε ἐνέργειαν σχεδὸν τοῦ πολίτου, δι’ ὃ καὶ ὁ πολίτης πλειστάκις ἐδυσφοροῦσεν, ὁσάκις τὰ περιφερειακὰ ὄργανα τῆς κρατικῆς μηχανῆς, ἐλλείψει ἁρμοδιότητος, δὲν ἠδύναντο νὰ τὸν ἱκανοποιήσουν, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ προσφεύγουν εἰς τὸ Κέντρον διὰ τὴν ἐπίλυσιν καὶ τῶν πλέον ἁπλῶν προβλημάτων τῆς ἐπαρχίας. Διὰ τοῦτο, παρὰ τὰς ἐπιφυλάξεις, ποὺ ἔχομεν ἐπὶ ὡρισμένων σημείων τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τὰς ὁποίας θὰ ἀναπτύξωμεν ἐν συνεχεία, ἀποδεχόμεθα τὴν ἀρχήν του καὶ ἐπικροτοῦμεν τὴν κατάθεσίν του εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τὴν εὐχὴν νὰ γίνῃ σύντομα νόμος τοῦ Κράτους καὶ ἐπιτύχῃ. Διότι, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, δύναται ὄντως, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν καλῶς ἐφαρμοσθῇ, νὰ ἀποτελέσῃ ἓν ἀπὸ τὰ θεμέλια τῆς διοικητικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τῆς προκοπῆς τῆς Χώρας μας. Οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ οἱ ἀνελθόντες μέχρι τοῦδε ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορες ἀνέπτυξαν καὶ ἀνέλυσαν ἐν πλάτει τὰς διαφόρους συνθέτους πλευράς του καὶ διὰ τοῦτο διὰ νὰ μὴ καταπονήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν θὰ προβῶ μόνον εἰς ὡρισμένας γενικὰς παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτοῦ καὶ θὰ ἐνδιατρίψω εἰδικώτερον ἐπὶ τῆς καταργήσεως τῶν Γενικῶν Διοικήσεων τοῦ ἄρθρου 27, ἀφορῶντος τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Δωδεκανήσου. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, κύριοι συνάδελφοι, σκοπεῖται βασικῶς ἡ προσέγγισις τοῦ Κράτους πρὸς τὸν πολίτην, καὶ εἰδικώτερον πρὸς τὸν πολίτην τῆς ὑπαίθρου καὶ τῆς ἐπαρχίας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἱκανοποιοῦνται ἀμεσώτερον καὶ εὐχερέστερον τὰ αἰτήματά του. Ἡ πρόθεσις τοῦ νομοθέτου, εἶναι ὅπως τὸ Κράτος πλησιάση τὸν λαόν, ἔλθη κοντά του καὶ αἰσθανθῇ καὶ ἱκανοποιήσῃ καλύτερον καὶ ταχύτερον τὰς ἀνάγκας του. Μὲ αὐτὸν τὸν βασικὸν σκοπόν, ὡς ἀφετηρίαν, θεσπίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ μεταβίβασις ὑπουργικῶν ἁρμοδιοτήτων εἰς τοὺς Νομάρχας, εἰς τρόπον ὥστε τὸ μὲν Κέντρον νὰ παραμένῃ τὸ ἐπιτελικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀσχολῆται μὲ τὸν προγραμματισμόν, τὴν ἐποπτείαν καὶ τὴν κατεύθυνσιν τῶν γενικωτέρας φύσεως προβλημάτων τῆς Χώρας, τὸ δὲ ὁ Νομάρχης καὶ τὰ περιφερειακὰ ὄργανα διὰ τῆς μεταβιβάσεως αὐτοῖς ὑπουργικῶν ἁρμοδιοτήτων νὰ δύνανται νὰ λύσουν ἐπιτοπίως τὰ ἀνακύπτοντα εἰς τὴν ἐπαρχίαν προβλήματα. Οὕτω διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιδιώκεται ὅπως πλεῖστα ὅσα ζητήματα τῆς ὑπαίθρου, νὰ δύνανται, διὰ τῶν ὀργάνων τῆς Νομαρχίας καὶ μὲ τὰς ὀλιγωτέρας σχετικῶς δαπάνας καὶ ἀπώλειαν χρόνου τῶν πολιτῶν, νὰ εὑρίσκουν ἐπὶ τόπου τὰς πλέον ἀνταποκρινομένας πρὸς τὰ πράγματα καὶ ἐνδεικνυομένας λύσεις, μακρὰν ἀπὸ τὴν γραφειοκρατικὴν ρουτίναν τῶν Κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς παραπομπῆς τῶν ἐγγράφων ἀπὸ τὸν Ἄνναν εἰς τὸν Καϊάφαν. Προσδοκᾷ ὁ νομοθέτης διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου νὰ πλήξῃ καιρίως τὸν ὑδροκεφαλισμὸν τοῦ Κέντρου καὶ νὰ ἀνοίξῃ τὸν δρόμον διὰ μίαν καλυτέραν αὔριον εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὑπαίθρου καὶ τὸ κοινωνικὸν σύνολον γενικώτερον. Καὶ τοῦτο, διότι τὸ Κράτος, διὰ τοῦ Νομάρχου καὶ τῶν περιφερειακῶν του ὀργάνων, θὰ εὑρίσκεται κατὰ τὸ δυνατὸν δίπλα εἰς τὸν πολίτην, θὰ ἀντιλαμβάνεται ἀμεσώτερον καὶ καλύτερον τὰ αἰτήματά του καὶ θὰ τὸν ἱκανοποιοῦν εὐχερέστερον, οὐχὶ μὲ τὴν ἀπὸ μακρὰν καὶ ἀφ’ ὑψηλοῦ ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τῆς ἐπαρχίας, ἀλλὰ μὲ τὴν γνῶσιν καὶ τὴν ἐμπειρίαν ποὺ θὰ σχηματίζῃ ἀπὸ τὴν παράστασιν τῶν ὀργάνων του εἰς ἐπαρχιακὰ Κέντρα. Καὶ τίθεται εὐλόγως τὸ ἐρώτημα, κύριοι συνάδελφοι. Θὰ ἐπιτύχῃ ὁ νομοθέτης διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου νὰ δώσῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀποκέντρωσιν καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τοῦτο ποὺ ἔχει γίνει πλέον κοινὴ συνείδησις τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου; Εἶναι δικαιολογημένη ἄραγε ἡ αἰσιοδοξία τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ ὁποίου τὸ ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν τόνωσιν τῆς ἐπαρχίας πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ ἐξαρθῇ; Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ὁδηγὸν τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος, πρέπει νὰ εἴμεθα ἀρκετὰ ἐπιφυλακτικοὶ ὡς πρὸς τὴν ἀποτελεσματικότητα καὶ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως, ὡς τὸν ὁραματίζεται ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργός. Διότι πέραν καὶ ὑπεράνω τῶν ἀγαθῶν προθέσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τῶν φροντίδων ὅλων ἡμῶν ὡς νομοθετούντων καὶ εὐχομένων τὴν πλήρη ἐπιτυχίαν καὶ πρόοδον τοῦ θεσμοῦ, ἡ ἐπιτυχία ἢ ἀποτυχία τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ πλείστους παράγοντας: Τὴν θέλησιν τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν ὡς πρὸς τὴν ἀποξένωσιν καὶ μεταβίβασιν τῶν ἁρμοδιοτήτων των εἰς τοὺς Νομάρχας τὴν ἔκτασιν καὶ τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον τῶν μεταβιβαζομένων ἁρμοδιοτήτων καὶ κυρίως τὴν ἱκανότητα καὶ καταλληλότητα τῶν Νομαρχῶν καὶ τῶν περιφερειακῶν ὀργάνων ποὺ θὰ δώσουν πνοὴν καὶ ζωὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ θὰ ἐνσαρκώσουν τὴν πρόθεσιν τοῦ Κράτους νὰ πλησιάσῃ τὸν πολίτην τῆς ὑπαίθρου καὶ νὰ τὸν ἐξυπηρετήσῃ. Πέραν τούτου ὅμως τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐμφανίζεται πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἔχει ὡρισμένας βασικὰς ἀδυναμίας αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς θὰ μειώσουν τὴν ἀποτελεσματικότητα καὶ τὴν καλὴν ἐφαρμογήν του. Καὶ ἡ βασικωτέρα ἐξ ὅλων εἶναι ἡ καθιέρωσις τοῦ κομματικοῦ Νομάρχου, πρὸς τὴν ὁποίαν εἶναι πλήρης ἡ διαφωνία μας. Ὁ Νομάρχης πολὺ φυσικά, εἰς τὴν ἐνάσκησιν τῶν καθηκόντων του διὰ λόγους εὐνοήτους, θὰ προσπαθῇ νὰ ἐξυπηρετῇ τὸ κόμμα καὶ τοὺς ἰσχυροὺς τῆς ἡμέρας, εἰς τὸ Κέντρον ἢ τὴν περιφέρειαν, καὶ ὄχι τὸ Κράτος. Ὄχι δὲ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ἀνησυχοῦμεν πολὺ ὅτι λόγῳ τῆς πλήρους σχεδὸν ἐξαρτήσεως τῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ δημοσίων ὑπαλλήλων ἐκ τοῦ κομματικοῦ Νομάρχου, καὶ αὐτοὶ θὰ γίνουν πειθήνια ὄργανα τοῦ κόμματος καὶ ὄχι ἐκπρόσωποι τοῦ Κράτους καὶ θεματοφύλακες τῶν ἐπιδιώξεών του. Ἑτέρα ἀδυναμία εἶναι ἡ ἀσάφεια ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν καὶ τὸ περιεχόμενον τῶν μεταβιβαζομένων ὑπουργικῶν ἁρμοδιοτήτων ὡς καὶ ἡ σύνθεσις τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου. Ὡς τοῦτο προβλέπεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου μὲ συντριπτικὴν πλειοψηφίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων — 3 αἱρετοὶ ἐπὶ 19 Νομαρχιακῶν συμβούλων εἰς τὴν περιφέρειάν μου — καταντᾷ ἁπλῶς ἓν ὑπηρεσιακὸν ὑπαλληλικὸν ὄργανον καθότι ἐξαφανίζεται ἐν αὐτῷ ἡ παρουσία τῶν ἐλαχίστων αἱρετῶν συμβούλων. Καὶ δὲν δικαιολογεῖται ἡ δυσπιστία τοῦ Κράτους πρὸς τὸν πολίτην, διότι ἐνῷ ἡ ὅλη οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι πῶς νὰ τὸν πλησιάσωμεν καὶ νὰ τὸ ἐξυπηρετήσωμεν ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν μειώνομεν διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς συμμετοχῆς του τὴν συμβουλήν του εἰς τὴν προβολὴν καὶ ἀντιμετώπισιν τῶν τοπικῶν ζητημάτων. Προσωπικῶς πιστεύω ὅτι ἀντὶ τῆς ἐμμονῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὰς ἤδη ὑφισταμένας διοικητικὰς μονάδας, τὰς Νομαρχίας, θὰ ἦτο προτιμοτέρα ἡ διαίρεσις τῆς χώρας εἰς μεγαλυτέρας διοικητικὰς μονάδας, Γενικὰς Διοικήσεις, ἐχούσας τὰς αὐτὰς οἰκονομικάς, γεωργικάς, συγκοινωνιακὰς κλπ. συνθήκας. Θὰ ἐπεθύμουν δὲ κατὰ κάποιον τρόπον νὰ τονωθοῦν καὶ αἱ ἐπαρχίαι, ἰδίως, τῶν ἀκριτικῶν καὶ παραμεθορίων περιοχῶν, καὶ νὰ μὴ καταργῶνται, ὡς συνέβη δυστυχῶς τὸ παρελθὸν ἔτος, μὲ τὴν ἐπαρχίαν Καρπάθου– Κάσου τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου. Ἔπειτα ἀπὸ τὰς ἀνωτέρω γενικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιθυμῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς καταργήσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου. Καί, πράττω τοῦτο ὠθούμενος οὐχὶ ἀπὸ νοσηρὸν τοπικισμὸν ἢ στενὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως ἀντίληψιν, ἀλλὰ ἀπὸ σοβαροὺς Ἐθνικοὺς καὶ ἱστορικοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ ἀναπτύξω κατωτέρω. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Δωδεκάνησον, ὡς γνωρίζετε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται ἐν πολλοῖς διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, δηλαδὴ ἡ διοικητικὴ καὶ οἰκονομικὴ ἀποκέντρωσις τῶν διαφόρων τμημάτων τῆς χώρας, ὑπάρχουν ἤδη. Ἴδιος προϋπολογισμὸς ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μὲ πρωτεύοντα διατάκτην τὸν Γ. Διοικητήν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐφωδιασμένος μὲ ἀρκετὰς ἁρμοδιότητας, εἰς τρόπον ὥστε ἡ προσφυγὴ τῶν δωδεκανησίων εἰς τὸ Κέντρον διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων των, ἐν συγκρίσει μὲ ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἐπικρατείας, νὰ εἶναι ἀρκετὰ περιωρισμένη καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν τοπικῶν προβλημάτων εὐκολωτέρα. Θὰ ἠδύνατο ἑπομένως ἡ Γ.Δ.Δ., ὄχι μόνον νὰ διατηρηθῇ ὡς ἔχει, λόγῳ τῶν ἀνωτέρω οὐσιωδῶν πλεονεκτημάτων, ἀλλὰ καὶ νὰ ληφθῇ ὡς ὑπόδειγμα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ αὐτοῦ συστήματος καὶ εἰς ἄλλα τμήματα τοῦ Κράτους ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐνῷ ἀνέμενον, ὅτι θὰ ἐπηυξάνοντο αἱ ἁρμοδιότητες τῆς Γ.Δ.Δ. καὶ θὰ ἐνισχύετο περισσότερον, μετὰ λύπης μου, βλέπω, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ νομοσχεδίου, αὕτη καταργεῖται, χάριν ὁμοιομορφίας πρὸς τὰς λοιπὰς διοικητικὰς μονάδας τῆς χώρας καὶ μεταβάλλεται εἰς Νομαρχίαν.

§232Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι εἰδικῶς διὰ τὴν Δωδεκάνησον, ὁ Νομάρχης θὰ ἔχῃ ὅλας τὰς ἁρμοδιότητας, τὰς ὁποίας ἔχει σήμερον ὁ Γεν. Διοικητής; Συνεπῶς κατὰ τί ζημιοῦσθε;

§233Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, καὶ ἡ ὀνομασία ἔχει σημασίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἀπευθύνω θερμὴν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ ὑπογραμμίσω τὸ λυπηρὸν γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε τὴν δέουσαν προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἱστορικῆς παραδόσεως, ὡς θὰ ἀναπτύξω κατωτέρω ἡ ὁποία εἶναι ἰσχυρότατος παράγων καὶ λίαν ὑπολογίσιμος δύναμις, ἰδιαιτέρως εἰς νεοαπελευθερωμένας περιφερείας. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 27 προβλέπεται ἡ διατήρησις τοῦ αὐτοῦ ὡς καὶ πρότερον εἰδικοῦ νομοθετικοῦ καθεστῶτος εἰς τὴν νέαν Νομαρχίαν Δωδεκανήσου πλὴν ὅμως, ἀνησυχοῦμεν, ὅτι ἡ διατήρησις αὕτη θὰ εἶναι ἓν ἐντελῶς προσωρινὸν μέτρον. Ἐκφράζω δὲ τὴν λύπην μου, διότι καὶ τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀπήλειψαν καὶ τὸν τίτλον τοῦ Διοικητοῦ, ὃν θὰ ἔφερεν ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου. Καὶ δὲν πρόκειται ἀσφαλῶς περὶ σχήματος λόγου ἢ περὶ ἁπλῶς ἐξωτερικοῦ στοιχείου, ἐὰν ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου τιτλοφορῆται ἢ οὐ Διοικητής, διότι καὶ αἱ λέξεις ἔχουν διάφορον σημασίαν, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει μακρὰ παράδοσις χρήσεώς των μὲ μίαν ὡρισμένην ἔννοιαν. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς ἐκτάσεως καὶ τοῦ περιεχομένου τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Νομάρχου, ὡς ἀνωτάτου ἐκπροσώπου τοῦ Κράτους εἰς τὴν Δωδεκάνησον ὁ τίτλος τοῦ Διοικητοῦ, ὄχι μόνον θὰ τοῦ προσέδιδε περισσότερον κῦρος ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν νεοαπελευθερωθέντα δωδεκανησιακὸν λαὸν θὰ ἤσκει ὅλως διάφορον ψυχολογικὴν ἐπίδρασιν. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ἐξάρω τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Δωδεκάνησος ἔχει μακρὰν καὶ ἱστορικὴν παράδοσιν διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως, ἡ δὲ Ρόδος ἐπὶ σειρὰν αἰώνων ὑπῆρξεν ἕδρα Διοικητοῦ. Ἐπὶ Βυζαντινοκρατίας ἡ Δωδεκάνησος μὲ τὰς Νήσους τοῦ Ἀρχιπελάγους καὶ ἕδραν τὴν Ρόδον ἀπετέλει ἴδιο «θέμα». Κατὰ τὸν Μεσαίωνα ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῶν ἱπποτῶν (1309–1522) ἰδιαίτερον κρατίδιον. Ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἡ Ρόδος ἦτο ἕδρα Βιλαετίου καὶ ἐξ αὐτῆς ἐξηρτῶντο καί τινες Νῆσοι τοῦ Αἰγαίου καὶ τῶν Κυκλάδων. Ἐπὶ Ἰταλοκρατίας (1912–1945), τὰ Δωδεκάνησα δὲν ἀπετέλουν ἰταλικὴν ἀποικίαν, ἀλλά, λόγῳ τοῦ ἀνωτέρου πολιτισμοῦ τῶν δωδεκανησίων ἀπετέλουν κτῆσιν «POSSEDIMENTO» ὁ δὲ Διοικητὴς τῶν Νήσων προικισμένος, μὲ εὐρείας ἁρμοδιότητας καὶ μὲ νομοθετικὴν ἐξουσίαν εἰκονικῶς σχεδὸν ἐξηρτᾶτο ἐκ τῆς ἰταλικῆς Μητροπόλεως. Μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Νήσων καὶ τὴν ἀνάληψιν τῆς Διοικήσεως ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς Ἀρχάς, κατὰ τὴν 31ην 3) 1947 τὸ Κράτος μας ἀνεγνώρισε τὴν ἰδιομορφίαν τῆς ἐν Δωδεκανήσῳ καταστάσεως καὶ δι’ αὐτὸ συνέστησεν ἀρχικῶς μὲν τὴν Στρατιωτικὴν Διοίκησιν, ἐν συνεχείᾳ δὲ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Δωδεκανήσου. Καὶ τώρα, κ. συνάδελφοι, ἑπτὰ μόλις ἔτη, μετὰ τὴν ἐνσωμάτωσιν τῶν Νήσων, ἡ Κυβέρνησις χάριν ὁμοιομορφίας καταργεῖ τὴν Γεν. Διοίκησιν Δωδεκανήσου καὶ τὴν ἀντικαθιστᾷ μὲ τὴν Νομαρχίαν.

§234Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ἐγώ, κ. συνάδελφε, ἐνόμιζον, ὅτι θὰ εὐχαριστηθῆτε ἀπολύτως, διότι ἡ Δωδεκάνησος θὰ εἶναι καὶ αὐτή, ὅπως ὅλοι οἱ Ἑλληνικοὶ Νομοί. Καὶ ἐνόμιζον, ὅτι θὰ εὐχαριστηθῆτε ἀκόμη περισσότερον διότι ἐλλείπει τὸ ἀποικιακὸν σύστημα, δηλαδή, εἰδικῶς ἡ Δωδεκάνησος νὰ ἔχῃ Γεν. Διοικητήν, ἐνῷ ἡ ἄλλη Ἑλλὰς θὰ ἔχῃ Νομάρχας. Αὐτὸ τὸ ἔκαμον διότι ἐνόμιζον, ὅτι θὰ ἦτο δυσάρεστον δι’ ὑμᾶς καὶ θὰ ἐλέγατε, ὅτι δὲν ἀποδεχόμεθα ἡμεῖς διάφορον μεταχείρισιν, ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἔχωμεν τὰ αὐτὰ δικαιώματα καὶ τὴν ἰδίαν Διοίκησιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὅλη ἡ Ἑλλάς. Ἐνῷ μάλιστα δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε αὐτό, ὅταν λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα παραμένουν εἰδικῶς εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Δεδομένου, ὅτι μόνον μία ἑπταετία παρῆλθεν ἀπὸ τότε ποὺ ἠλευθερώθη ἡ Δωδεκάνησος, ἐνομίσαμεν ἀναγκαῖον νὰ διατηρήσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Δωδεκάνησος μέχρι σήμερον, καὶ δι’ εἰδικοῦ ἄρθρου, διατηροῦνται ὅλα αὐτά. Ἐὰν ἠθελήσαμεν νὰ μὴ λέγεται Γεν. Διοικητὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προΐσταται τοῦ Νομοῦ Δωδεκανήσου, διότι περὶ Νομοῦ πρόκειται, ἐὰν ἠθελήσαμεν αὐτό, τὸ ἠθελήσαμεν ἀκριβῶς διότι ἐνομίζομεν, ὅτι ὡς Ἕλληνες θὰ εἴχετε καὶ σεῖς ἀντιρρήσεις νὰ ἐλέγομεν, ὅτι εἰδικῶς διὰ τὴν Δωδεκάνησον θέλομεν Γεν. Διοικητήν, διότι ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ μᾶς εἴπητε, ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὅπως ὅλη ἡ ἄλλη Ἑλλάς; Ἡμεῖς διατὶ θὰ ἔχωμεν ἀποικιακὸν σύστημα καὶ διατὶ εἰς ἡμᾶς θὰ λέγεται Γεν. Διοικητὴς ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Νομοῦ μας καὶ ὄχι Νομάρχης, ὅπως εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα;

§235Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Διαφωνῶ ριζικῶς, κ. ὑπουργέ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ παρουσία Γεν. Διοικητοῦ θὰ παρουσίαζεν ἀποικιακὸν καθεστώς. Ἀπέδειξαν οἱ Δωδεκανήσιοι κατὰ τὴν μακραίωνα ἱστορίαν των ὅτι εἶναι Ἕλληνες. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθαὶ αἱ σκέψεις σας ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι χάριν τῆς ὁμοιομορφίας, ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ ἡ Γεν. Διοίκησις Δωδεκανήσου. Λόγῳ τῆς σωρείας τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν κατὰ τὴν μακραίωνα δουλείαν, ἡ Δωδεκάνησος ἔπρεπε νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως.

§236Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ὁ Νομάρχης θὰ ἔχῃ τὰ αὐτὰ δικαιώματα ποὺ εἶχεν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς.

§237Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς προεῖπον ἡ Ρόδος, ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἦτο ἕδρα Διοικήσεως καὶ οἱ Δωδεκανήσιοι ἐσυνήθισαν νὰ βλέπουν κοντά των τὴν ἀνωτάτην δυνατὴν ἐκπροσώπησιν τοῦ κυριάρχου Κράτους. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ κατὰ τὴν μακραίωνα δουλείαν των ὑπὸ ποικιλωνύμους κατακτητάς, αἱ Νῆσοι μας ἀνέπτυξαν κατὰ τρόπον ἀνυπέρβλητον τὸν θεσμὸν τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ τῆς αὐτοδιοικήσεως, εἰς τρόπον ὥστε διὰ τῶν Δημογεροντιῶν, Ἐφορειῶν, Δήμων, Κοινοτήτων κλπ., ὄχι μόνον συνέβαλον εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ καὶ πολιτιστικοῦ ἐπιπέδου τῶν νησιωτῶν, ἀλλὰ καὶ συνέτειναν νὰ κρατηθῇ ἄσβεστον καὶ ἀκμαῖον τὸ ἐθνικὸν φρόνημα κατὰ τὰ σκληρὰ χρόνια τῆς δουλείας. Διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἡ Δωδεκάνησος, ἡ ὁποία ὡς ἐκ τῆς προσφάτου ἀπελευθερώσεώς της δὲν προσηρμόσθη καὶ δὲν ἐξομοιώθη ἀκόμη πρὸς τὰς συνθήκας τῶν λοιπῶν τμημάτων τῆς Ἐπικρατείας, τίθεται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν, εἰς τὸ αὐτὸ «καλούπι» μὲ τὰς Νομαρχίας οὕτως εἰπεῖν, Ἀρκαδίας, Κρήτης, Ἠπείρου καὶ Β. Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι ἔχουν 100 ἢ 40 καὶ πλέον ἐτῶν ἐλεύθερον πολιτικὸν βίον. Πῶς εἶναι δυνατὸν κ. συνάδελφοι, ὁ Νομάρχης Δωδεκανήσου, εἰς τὰ ὄμματα τῶν συμπατριωτῶν μου, νὰ ἀποκτήσῃ καὶ νὰ ἔχῃ τὸ ἀπαιτούμενον κῦρος διὰ νὰ διοικήσῃ ἐπιτυχῶς τὴν νέαν ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀκόμη ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως, χειραγωγήσεως, καὶ στοργῆς, ἐκείνης ἀκριβῶς τῆς στοργῆς τὴν ὁποίαν οἱ ἀδελφοί μας, τῶν νεοαπελευθερωθέντων τμημάτων τῆς χώρας Κρῆτες, Ἠπειρῶται καὶ Βορειοελλαδῖται, ᾐσθάνθησαν ἐπὶ 40 χρόνια περίπου, διὰ τῆς παρουσίας τῆς Γ. Διοικήσεως εἰς τὴν περιοχήν των; Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τῆς Γ. Δ. Δωδεκανήσου καὶ νὰ διατηρήσῃ αὐτὸ τὸ καθεστὼς αὐτῆς ὡς ἔχει σήμερον. Ἐὰν ὅμως, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις μας, ἡ Κυβέρνησις, ἐπιμένῃ, ὅτι καὶ ἡ Δωδεκάνησος παρὰ τὴν πρόσφατον ἀπελευθέρωσίν της καὶ τὴν ἰδιοτυπίαν τῶν προβλημάτων της, πρέπει νὰ θυσιασθῇ εἰς τὴν διοικητικὴν ὁμοιομορφίαν τοῦ Κράτους, τότε θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν τὰ κατάλληλα μέτρα, εἰς τρόπον ὥστε, ἡ νέα Νομαρχία Δωδεκανήσου, ὄχι μόνον νὰ μὴ ἀπογυμνωθῇ ἐκ τῶν ἤδη ἰσχυουσῶν δι’ αὐτὴν ἁρμοδιοτήτων, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ πλαισιωθῇ μὲ νέας τοιαύτας, πρὸς καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολυπαθῶν Δωδεκανησίων. Παρὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ ἀφορῶντος εἰδικῶς τὴν Δωδεκάνησον, τὸ ὅλον πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας, ὅτι ἡ ἤδη ὑφισταμένη διάρθρωσις, τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῆς Γ. Δ. Δ., θὰ τροποποιηθῇ καὶ πολὺ φοβούμεθα ἐπὶ τὰ χείρω. Ὡς γνωστὸν διὰ τοῦ νόμου 1577)50, ἡ «περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Γ.Δ.Δ.» ἐτέθησαν αἱ βάσεις τῆς διοικητικῆς λειτουργίας, εἰς τὴν νέαν ἐπαρχίαν, καὶ παρὰ τὰ κατὰ καιροὺς σημειωθέντα κενὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι, τὸ ἔργον τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἐν Δωδεκανήσῳ, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν, ὑπῆρξεν ἐθνωφελὲς καὶ ἀξιόλογον. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου νομοσχεδίου πρέπει νὰ ἀναμένεται νέα διάρθρωσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν Δωδεκανήσου, χάριν πάλιν τῆς περιφήμου ὁμοιομορφίας.

§238Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ἐλήφθη περὶ αὐτοῦ πρόνοια, ὅσαι ὑπηρεσίαι θεωρηθοῦν ἀναγκαῖαι θὰ διατηρηθοῦν ἅπασαι. Μόνον ἡ θέσις τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως καταργεῖται.

§239Σ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, ἑπομένως, τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον τόσον ἐκτιμῶ καὶ σέβομαι, νὰ παράσχῃ ὡρισμένας διευκρινήσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, πρὸς καθησύχασιν ἡμῶν καὶ τοῦ δωδεκανησιακοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δικαίως ἀνησυχεῖ ὅτι μὲ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τῆς Νομαρχίας καὶ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, δὲν θὰ ἐξυπηρετῆται ἐπαρκῶς. Τί θὰ γίνῃ, φέρ’ εἰπεῖν, μὲ τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνας τῆς Γ. Δ. Δ. αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι περιφερειακὰ ὄργανα Ὑπουργείων ἀλλὰ ὀργανικαὶ ὑπηρεσίαι αὐτῆς ταύτης τῆς Γ.Δ.Δ. ὡς λ. χ. τῆς Γενικῆς Γραμματείας, Διευθύνσεως Οἰκονομικῶν, Διευθύνσεως Παιδείας, Γεωργίας κλπ.; Ἡ τυχὸν κατάργησις τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν, εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ δυσχεράνῃ ἐξαιρετικῶς τὴν ἄσκησιν τῶν ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι δυνάμει τοῦ εἰδικοῦ νομοθετικοῦ καθεστῶτος ἐπαφίενται εἰς τὸν Νομάρχην Δωδεκανήσου. Ὁ Διευθυντὴς Οἰκονομικῶν τῆς Γ.Δ.Δ. φέρ’ εἰπεῖν, λόγῳ τοῦ ἰσχύοντος εἰς τὰς Νήσους εἰδικοῦ φορολογικοῦ καὶ δασμολογικοῦ καθεστῶτος, εἶναι εἷς ἐκ τῶν κυριωτέρων συμβούλων τοῦ Γ. Διοικητοῦ ἐπὶ πλείστων ὅσων οἰκονομικῆς φύσεως θεμάτων (φορολογικά, ἐφοριακά, δασμολογικά, καπνικά, συγκεντρώσεως προϊόντων κλπ.). Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς εἶναι Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀκινήτου Περιουσίας τοῦ Δημοσίου ἐν Δωδεκανήσῳ (Ν. 2100)Γ2) τοῦ ὁποίου καὶ ὁ Διευθυντὴς Οἰκονομικῶν τυγχάνει μέλος. Μὲ τὴν τυχὸν ἀποχώρησιν τῶν δύο τούτων μελῶν περιέρχεται πάλιν εἰς μαρασμὸν καὶ ἀποτελμάτωσιν, ὁ Θεὸς ξεύρει διὰ πόσον χρόνον. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ Δωδεκανησιακὸς Ὀργανισμὸς ἀποτελεῖ τὸν μοχλὸν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Δωδεκανήσου καὶ πολλὰ ἐξ αὐτοῦ ἀναμένει ὁ λαὸς τῶν Νήσων. Ἀλλὰ τὸ κυριώτερον καὶ βασικώτερον ἐκ τῶν αἰτημάτων μας εἶναι ἡ διατήρησις τοῦ ἰδιαιτέρου προϋπολογισμοῦ τῆς Γ. Δ. Δωδεκανήσου, μὲ πρωτεύοντα διατάκτην τὸν ἐγκαθιστάμενον Νομάρχην. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ὡς γνωστόν, προβλέπεται ἡ προικοδότησις τῶν Νομαρχιῶν δι’ ἰδιαιτέρου προϋπολογισμοῦ μὲ δευτερεύοντα διατάκτην τὸν Νομάρχην, ἐνῷ εἰς τὴν Δωδεκάνησον, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως, ἔχομεν ἴδιον προϋπολογισμὸν μὲ πρωτεύοντα διατάκτην τὸν Γενικὸν Διοικητήν. Τὸ καθεστὼς τοῦτο, πρέπει πάσῃ θυσίᾳ νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιθυμοῦμεν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω, παρακαλοῦμεν ὅπως, ὡρισμένα Ὑπουργεῖα, ὡς τῆς Βιομηχανίας λ. χ., τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν περιφερειακὰ ὄργανα εἰς τὴν Δωδεκάνησον, μὲ τὸν νέον θεσμόν, συστήσουν τοιαῦτα, πρὸς καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δέ, παρακαλῶ, τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν, ὅπως ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τῆς ἐπαρχίας Καρπάθου, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ μηνῶν παρὰ τὰς διαμαρτυρίας ἡμῶν καὶ τῶν κατοίκων τῶν Νήσων. Αἱ ἡρωϊκαὶ Νῆσοι Κάρπαθος καὶ Κάσος, εἰς τὸ νότιον ἄκρον τῆς Ἐπικρατείας, ἀπετέλουν ἰδιαιτέραν ἐπαρχίαν τῆς Γ.Δ.Δ., διότι λόγῳ τῶν 100 περίπου μιλίων ἀποστάσεώς των ἐκ Ρόδου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετοῦνται ἐπαρκῶς καὶ καταλλήλως. Παρὰ ταῦτα, ἡ ἐπαρχία αὕτη κατηργήθη καὶ δέον νὰ ἐπανεξετασθῇ σοβαρῶς ἡ ἀνασύστασίς της. Κύριοι βουλευταί, τελευτῶν τὸν λόγον μου, ἀνησυχῶ ζωηρῶς, ὅτι ἡ Δωδεκάνησος θὰ ὑποστῇ σοβαρὰν ἐθνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ζημίαν ἀπὸ τὴν μετάπτωσίν της ἐκ τοῦ θεσμοῦ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, εἰς τὸν θεσμὸν τῆς Νομαρχίας, καὶ δὴ εἰς πλήρη τουριστικὴν περίοδον. Ὕψιστοι ἐθνικοί, ἱστορικοί, αἰσθηματικοὶ καὶ ψυχολογικοὶ λόγοι ἐπιβάλλουν, ὅπως εἰς τὴν Δωδεκάνησον παραμείνῃ τὸ αὐτὸ, ὡς καὶ σήμερον διοικητικὸν καθεστώς, μὲ Γενικὸν Διοικητὴν ἐπὶ κεφαλῆς. Τὴν στοργὴν καὶ τὴν κρατικὴν συμπαράστασιν ποὺ ᾐσθάνθησαν ἐπὶ μίαν τεσσαρακονταετίαν οἱ πληθυσμοὶ τῶν Νέων Χωρῶν, Κρῆτες, Μακεδόνες, Ἠπειρῶται κλπ., δικαιοῦνται νὰ τὰς ἀπολαύσουν καὶ οἱ πολυπαθεῖς δωδεκανήσιοι ἐπὶ μακρὸν ἀκόμη χρόνον. Εἶναι ἀπαράδεκτον ἑπτὰ μόνον ἔτη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Νήσων, νὰ καταργῆται ἡ Γενικὴ Διοίκησις Δωδεκανήσου, καὶ νὰ τίθεται ἡ Δωδεκάνησος, ὡς ἀνέπτυξα, στὸ ἴδιο «καλούπι» μὲ τὰς ἄλλας Νομαρχίας τοῦ Κράτους. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, καὶ ὑπογραμμίζω τὴν ὑπόμνησιν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὰ βλέμματα πολλῶν ἐχθρῶν καὶ φίλων, στρέφονται σήμερον πρὸς τὴν Δωδεκάνησον καὶ ὅ,τι γίνεται ἐκεῖ κάτω στὰ Νησιά μας ξεπερνᾷ τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Νήσων καὶ ἔχει εὐρυτέραν ἀπήχησιν. Ἐκεῖ στὰ Νησιά μας, δὲν εἶναι μόνον φυσικὴ καὶ μοιραία δι’ ἡμᾶς τοὺς Δωδεκανησίους, ἡ σύγκρισις τοῦ διοικητικοῦ μας συστήματος, μὲ τὸ τοῦ παρελθόντος τῆς ἰταλοκρατίας, τοῦ ὁποίου δὲν πρέπει δι’ ἐθνικοὺς λόγους νὰ ὑπολειφθῶμεν. Εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Δωδεκανήσου δίδει ἐπίσης ἐξετάσεις τὸ Κράτος μας, καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἀντλοῦν διδάγματα, δύναμιν καὶ θάρρος, μὲ ἀδιάπτωτον ἐνδιαφέρον, διὰ τὸ μελλοντικὸν διοικητικόν των καθεστώς, οἱ ἀλύτρωτοι ἀδελφοί μας, Κύπριοι, διὰ τοὺς ὁποίους εὐχόμεθα νὰ ἔλθῃ σύντομα τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου τῆς ἀπελευθερώσεώς του. Διὰ τοῦτο, κάμνω θερμὴν ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν ὁποῖον, ὡς εἶπον, ἰδιαιτέρως τιμῶ νὰ διατηρήσῃ τὸν θεσμὸν τῆς Γεν. Διοικήσεως αὐτούσιον, ὡς ἔχει σήμερον. Πλεῖστοι ἐθνικοὶ λόγοι ἐπιβάλλουν νὰ μὴ δώσωμεν, μὲ τὴν κατάργησιν τῆς Γεν. Διοικήσεως Δωδεκανήσου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἀφορμὴν δικαιολογημένης πικρίας εἰς τοὺς Δωδεκανησίους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, ἔστω καὶ θεωρητικῆς ἀνησυχίας εἰς τοὺς ἀδελφούς μας Κυπρίους, ὡς πρὸς τὸ διοικητικόν των καθεστώς, ὅταν σὺν Θεῷ, πραγματοποιηθῇ ἡ πολυπόθητος Ἕνωσις.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεδριάζομεν ἐπὶ ἑξάωρον καὶ πλέον συνεχῶς καὶ ὡς ἀντιλαμβάνεσθε ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη. Ὁ κ. Θεοτόκης ἔχει τὸν λόγον.

§241Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι νομοσχέδιον τοιαύτης σημασίας καὶ σπουδαιότητος, πρέπει νὰ συζητῆται παρουσίᾳ τῆς ὁλότητος εἰ δυνατὸν τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ἐὰν ἐπιμένῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂς συνεχίσῃ τὴν συζήτησιν. Ἐγὼ ὅμως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι ἐπαναλαμβάνω, νομοσχέδιον ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ πραγματοποίησις ἑνὸς ἰδιαιτέρου πόθου τῆς ἐπαρχίας, συζητεῖται εἰς τόσον προκεχωρημένην ὥραν καὶ μὲ Βουλὴν καταπεπονημένην.

§242Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπουρ. Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ἀπῆλθον μερικοὶ βουλευταί, κ. συνάδελφε, αὐτὸ βαρύνει αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ ὄχι τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν διὰ σήμερον, παρακαλῶ ὅμως, νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς αʹ συζήτησιν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως» διακόπτεται. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, παρακαλεῖ, ὅπως δεχθῇ ἡ Βουλὴ καὶ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2367)1953 «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων», τὸ ὁποῖον εἶναι τυπικὸν καὶ δὲν θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν.

§244ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2367)1953 «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων».

§246Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοινωνιῶν). Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὡρισμένας σαφεῖς παραλείψεις τῶν εἰσαγωγέων. Δὲν νομίζω, ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἀγανάκτησις τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. Ζίγδης ἐπιμένῃ εἰς τὰς ἀντιρρήσεις του, δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω.

§247Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ τὸ βάλετε αὔριον πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν νὰ τὸ δεχθῶμεν Εἶναι συμπαθὲς τὸ νομοσχέδιον. Μόνον ἀπὸ ἀπόψεως τάξεως τὸ εἶπον.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτόν;

§249ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§250Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ξεύρετε δὲν θέλω νὰ κάμω τὸν δύσκολον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κάποιος σεβασμός. Δὲν ξεύρω τὶ γνώμην ἔχουν οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι λείπουν. Δὲν πρέπει νὰ ἐπωφελούμεθα αὐτῶν τῶν στιγμῶν, διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§251Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων.). Κύριε Πρόεδρε καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ἔμενον τὴν ὥραν αὐτὴν διὰ τὸ νομοσχέδιον, διότι γνωρίζω...

§252Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ ἀποχωρῶ καὶ ψηφίσατέ το.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν γίνωνται δεκτὰ τὰ νομοσχέδια.

§254Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφυπ. Συγκοινων). Πρὶν ἀποχωρήσῃ ὁ κ. συνάδελφος, θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσῃ, ὅτι ἐπιμένω νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀκριβῶς λόγῳ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ κ.κ. συνάδελφοι.

§255Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. ὑπουργός.

§256Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑφ. Συγκοινωνιῶν). Δεκτόν, ὅπως ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ μὲ τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὸν κ. ὑπουργόν.

§258ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2367)1953 «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων» ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§260ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.55 μ. μ.)