1955.03.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 61η

Παρασκευὴ 18 Μαρτίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6 45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν κατόπιν παρατηρήσεων τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ἀθ. Παπαθανάση καὶ Ν. Ζορμπᾶ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Ν. Μαλλιάκας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματικοῦ Ἐπιμελητηρίου Μυτιλήνης, ζητοῦντος νομοθετικὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τοῦ ἐλέγχου χαρτοσήμου ἐπὶ δανείων ἑταίρων ἢ ἰδιωτῶν πρὸς ἑταιρείας, καθ’ ὅσον ἡ ἀπὸ τριετίας ἀναδρομὴ του ἐπιβαρύνει λίαν ἐπαχθῶς τὰς ἐπιχειρήσεις. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Ν. Μαλλιάκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Λήμνου μετὰ τῶν Προεδρείων ἑτέρων ἑπτὰ Σωματείων τῆς νήσου, ζητούντων τὴν χορήγησιν καὶ εἰς τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἠσφαλισμένων εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ὀμματοϋαλίων, τεχνητῶν ὀδόντων καὶ ἀκουστικῶν μηχανημάτων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Π. Βουδούρης καταθέτει ἀναφορὰν ἐπαγγελματιῶν κατοίκων Νέας Ἀπολλωνίας– Θεσσαλονίκης, ζητούντων προαιρετικὴν ἀσφάλισιν εἰς τὸ ΤΕΒΕ τῶν ἐπαγγελματιῶν χωρίων κάτω τῶν 2.000 κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτάκτων ἡμερομισθίων διοικητικῶν ὑπαλλήλων Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας Μεσσηνίας ζητούντων μονιμοποίησιν αὐτῶν καὶ ἔνταξίν των εἰς ἀνάλογον πρὸς τὰ ἔτη ὑπηρεσίας των βαθμόν. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ρόδου, ζητοῦντος ὅπως τὸ ὑπὸ ἀνέγερσιν ἐργοστάσιον πυρείων κατασκευασθῇ εἰς Ρόδον, διὰ νὰ δοθῇ οὕτω ἐργασία εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν τὴν ὁποίαν μαστίζει ἡ ἀνεργία. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ. Λ. Ἀλιπράντης καὶ Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτουν ἀναφορὰς τῆς Κοινοπραξίας Φορτηγῶν Αὐτοκινήτων Γαλατᾶ–Τροιζηνίας, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν πλημμελῆ χάραξιν καὶ κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Γαλατᾶ–Ἐρμιονίδος μὲ κλίσεις ἐπικινδύνους καὶ ἀνόδους ἀδικαιολογήτους καὶ ζητούσης ἐπιδιόρθωσιν τῆς χαράξεως τῆς ἐν λόγῳ ὁδοῦ κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Κοντογιαννόπουλος, Γ. Στεφανόπουλος καὶ Γ. Κονδύλης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἠλείας, ἀναφερούσης τὰς ἐκ τῶν τελευταίων παγετώνων ἐπελθούσας ζημίας καὶ ζητούσης λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων, ἤτοι ἀποστολὴν γεωπόνων πρὸς διαπίστωσιν ζημιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων πολέμου Χίου διαμαρτυρομένου διὰ τὰς παρὰ τοῦ ΤΕΒΕ διώξεις τῶν περιπτεριούχων ἀναπήρων τῶν μὴ καταβαλλόντων τὰς ὀφειλομένας εἰσφοράς των καὶ ζητοῦντος νομοθετικὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος διὰ τὴν προαιρετικὴν ἀσφάλισιν αὑτῶν εἰς τὸ ἐν λόγῳ Ταμεῖον. Οἱ βουλευταὶ Μεσσήνης κ.κ. Λ. Οἰκονομόπουλος καὶ Δ. Λαντζούνης καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἄνω Μεσσήνης ἀναφερούσης τὰς ἐκ τῶν τελευταίων παγετώνων ἐπελθούσας ζημίας ἐπὶ ἀμπέλων, σταφιδαμπέλων καὶ ζητούσης ἄμεσον ἔναρξιν διαδικασίας ἐξακριβώσεως ποσοστοῦ ζημιῶν καὶ διευκολύνσεις παρὰ τῆς ΑΤΕ. Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Πατρῶν ζητεῖ συμπλήρωσιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑταιρειῶν περιωρισμένης εὐθύνης» ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἐπιτρέπεται ἄνευ φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως ἡ συγχώνευσις ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ ἡ μετατροπὴ ἀνωνύμου ἑταιρείας εἰς ὁμόρρυθμον, ἑτερόρρυθμον ἢ περιωρισμένης εὐθύνης τοιαύτην. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον καὶ οἱ βοηθοὶ ἐκτελωνιστῶν Πατρῶν ζητοῦν ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου «περὶ βοηθῶν ἐκτελωνιστῶν». Αἱ Ἐμπορικαὶ Ὀργανώσεις Θεσσαλίας, ζητοῦν ἄμεσον ἐπανάληψιν πιστοδοτήσεως τῶν ἐπαγγελματιῶν ἐκ μέρους τῶν Τραπεζῶν, διεύρυνσιν τοῦ ὁρίου πιστοδοτήσεων εἰς ἐπίπεδα ἱκανοποιοῦντα τὰς ἐμπορικὰς συναλλαγὰς κλπ. Ὁ Δήμαρχος καὶ τὰ Σωματεῖα Λέρου ζητοῦν παροχὴν νέας προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν ἐκ νέου αἰτήσεων ἀποζημιώσεως διὰ τὰς ἐκ πολεμικῶν αἰτίων ζημίας αὐτῶν, δικαίαν ἐκτίμησιν καὶ καθορισμὸν αὐτῶν καὶ ἀναλογικὴν κατανομὴν τῶν καταβληθεισῶν ὑπὸ τῆς Ἰταλίας ἀποζημιώσεων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ζαχάρως καὶ τῶν Προέδρων Κοινοτήτων καὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀρηνοφιγαλείας, ζητούντων νομιμοποίησιν τῶν μέχρι σήμερον γενομένων ἀναφυτεύσεων σταφιδαμπέλων, χορήγησιν ἀδείας ἐπαναφυτεύσεως τῶν ὑπολειπομένων ἐκτάσεων τῶν καταστραφεισῶν κατὰ τὴν κατοχὴν κλπ. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2160)10.3.55 ὑμετέρου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν καταχωρηθεῖσαν ἐν τῷ παρ’ ἡμῖν βιβλίῳ ἐρωτήσεων, ὑπ’ ἀριθ. 366 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ Δημοσίων Ἐπενδύσεων 1953– 54 καὶ ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας, ἐνεκρίθη πίστωσις 25.000.000 δραχμῶν πρὸς κάλυψιν τμήματος τῶν ἀπομενουσῶν εἰσέτι πρὸς ἐπανόρθωσιν σημαντικῶν καταστροφῶν, ἐπελθουσῶν ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ εἰς τὸν στεγαστικὸν πλοῦτον τῆς χώρας. Ἐκ τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως διετέθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 56056)53 κοινῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἡμῶν ποσὸν δραχμῶν 10.000.000 διὰ τὴν Μακεδονίαν πρὸς χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων εἰς πολεμοπαθεῖς καὶ συμμοριοπλήκτους. Κατ’ ἐξαίρεσιν, προκειμένου περὶ παραμεθορίων οἰκισμῶν, ἡ διδομένη στεγαστικὴ ἐνίσχυσις εἶναι μὴ ἐπιστρεπτέα. Ἡ περαιτέρω κατανομὴ τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως ἀνὰ Νομὸν καὶ οἰκισμὸν ἀνετέθη εἰς τὸν ὑπουργὸν Γενικὸν Διοικητὴν Βορείου Ἑλλάδος ἵνα ὡς γνωρίζων καλύτερον τὰς τοπικὰς ἀνάγκας τῆς περιφερείας του προγραμματίσῃ κατὰ τὸν καλύτερον καὶ δικαιότερον τρόπον. Οὕτω δι’ ἀποφάσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Βορείου Ἑλλάδος ἐκδοθείσης μετὰ γνώμην τῆς οἰκείας Νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς, διετέθη διὰ τὸν Νομὸν Φλωρίνης πίστωσις δραχμῶν 500.000 διὰ τὴν χορήγησιν στεγαστικῆς ἐνισχύσεως μὴ ἐπιστρεπτέας εἰς τοὺς δικαιούχους πολεμοπαθεῖς καὶ συμμοριοπλήκτους τῶν οἰκισμῶν. 1) Ἁγίου Γερμανοῦ, 2) Καλλιθέας, 3) Λευκῶνος καὶ 4) Λαιμοῦ. Λόγῳ τοῦ μικροῦ ὕψους τῶν διατεθεισῶν πιστώσεων δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1953–54 ἅπαντες οἱ οἰκισμοὶ οἱ ἔχοντες εἰσέτι καταστροφὰς συνεπεία τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἐν τούτοις γνωρίζομεν ὅτι βάσει ὑποβληθέντων ἡμῖν ὑπὸ τῶν οἰκείων Νομαρχιακῶν Ἐπιτροπῶν στοιχείων ὑπὸ τοῦ ὑπολειπομένου ἀνὰ τὴν Χώραν ἔργου, κατηρτίσθη καὶ ἀπεστάλη πρὸ πολλοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ πρόγραμμα συνεχίσεως κατὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1954–55 τῶν ἔργων στεγάσεως πολεμοπαθῶν καὶ συμμοριοπλήκτων. Συνεπῶς ἐφ’ ὅσον τεθῶσιν εἰς τὴν διάθεσίν μας πιστώσεις δι’ ἔργα στεγάσεως, θὰ καταστῇ δυνατὸν ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἡ περίπτωσις τῶν μὴ τυχόντων μέχρι τοῦδε στεγαστικῆς συνδρομῆς πολεμοπαθῶν καὶ συμμοριοπλήκτων τοῦ Νομοῦ Φλωρίνης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Κ. ΓΙΑΒΑΣΟΓΛΟΥ

II. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Ζορμπᾶ καὶ Λ. Βαμπούλη. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 158)18.2.55 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 317 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Λ. Βαμπούλη καὶ Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐγγραφῆς εἰς τὰς Σχολὰς τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν– Θεσσαλονίκης, τῶν πέραν δι’ ἑκάστην Σχολὴν ὁρισθέντος ἀριθμοῦ εἰσακτέων, τῶν ἐκ σεισμοπλήκτων περιοχῶν καταγομένων, καθ’ ὅσον οὗτοι βάσει τοῦ Ν. 3011)1954 εἶναι ἀποτυχόντες καὶ κατὰ συνέπειαν περὶ εἰσαγωγῆς τῶν ἀποτυχόντων δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Φεβρουαρίου 1955.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Μητσοτάκη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1827) 978 ἐ. ἔτους ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Μητσοτάκη, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ἔγγραφον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς κυκλοφορίας τῶν ἔργων τοῦ Ν. Καζαντζάκη, διεβιβάσθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν, ἵνα ἐν τῇ ἁρμοδιότητί του νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τὰς κειμένας κειμένας διατάξεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΚΛ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Λαυρεντίδη, Κ. Παπαδοπούλου καὶ Σ. Περτσινίδου Ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὸ κοινοποιηθὲν καὶ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. Β)9298)5.3.55 ἡμέτερον ἔγγραφον πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Β. Ἑλλάδος ἐν σχέσει μὲ τὴν δυνατότητα γεωργικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἐν τῇ κτηματικῇ περιοχῇ Λειβαδοχωρίου Σερρῶν διαμενουσῶν πυροπαθῶν καὶ συμμοριοπλήκτων Μετάλλων Σκοπιᾶς Σερρῶν καὶ Ἰσώματος Κιλκίς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς διαβιβάσωμεν συνημμένως ἐν κεκυρωμένῳ ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 99457)957) 24.2.55 σχετικὴν διαταγὴν τῆς ἀνωτέρω Διοικήσεως πρὸς τὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας Σερρῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Π. ΚΑΒΔΑΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ

ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΥ

Ἀριθ. Πρωτ. 99457)957.

Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 24 Φεβρουαρίου 1955

ΠΡΟΣ

Τὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας Νομοῦ Σερρῶν Τμῆμα Ἐποικισμοῦ Σέρρας ΘΕΜΑ: «Περὶ τακτοποιήσεως ζητήματος ἐγκατασταθεισῶν οἰκογενειῶν εἰς Λειβαδοχῶρι ἐξ ἄλλων Συνοικισμῶν». Διὰ τῆς παρούσης δὲν θὰ ὑπεισέλθωμεν εἰς ἱστορικὴν ἀνασκόπησιν τοῦ ζητήματος καθότι τυγχάνει ὑμῖν καθὼς καὶ ἡμῖν ἐξ ἴσου γνωστόν. Σκοπὸς τῆς παρούσης εἶναι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος διὰ μέτρων πρακτικῶν καὶ ἀμέσων τῶν ὁποίων καρπὸς θὰ εἶναι ἡ βασικὴ ὠφέλεια τῆς λήψεως μιᾶς μιαρᾶς καὶ τυραννικῆς ἐκκερότητος καὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ ταύτης ἑκατοντάδων οἰκογενειῶν, κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ, παλαιῶν καὶ νέων. Κατὰ τὴν γνώμην μας λοιπὸν πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ ἑξῆς διαδικασία: Πρῶτον Ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπὸ ἀποκατάστασιν οἰκογενειῶν καὶ τῆς προελεύσεως αὐτῶν, θὰ ἐξακριβώσητε κατ’ ἀρχὴν πόσας καὶ ποίας ἐκτάσεις δυνάμεθα νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς τὸν Συνοικισμὸν καλλιεργούμεναι καὶ μὴ τοῦ ἕλους ἢ τοῦ ἀγροκτήματος διαθεσίμους ἀναληπτέας κλπ. Δηλαδὴ πρέπει νὰ εἴδωμεν τί ἔχομεν κατ’ ἀρχήν. Μετὰ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν καὶ ἀναλόγως τῆς κατηγορίας τῆς γῆς πρέπει νὰ καταστήσετε ταύτην ὥριμον πρὸς διάθεσιν π.χ. ἂν εἶναι κοινόχρηστος νὰ ζητηθῇ ἡ ἀνάληψίς της κατὰ τὸ ἄρθρον 188, ἂν εἶναι τοῦ ἕλους τὰ ζητηθῇ, ἂν δὲ ἐγένετο ὁ καθορισμὸς σχέσεως μὲ τὰς ἐκτάσεις τοῦ ἀγροκτήματος. Ἐν ὀλίγοις πρέπει τὸ πρῶτον στάδιον τῶν ἐνεργειῶν ὑμῶν νὰ ἀφορᾷ τὴν ἀγωγὴν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεων ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς διαθεσίμου πάσης ἐκτάσεως τοῦ Συνοικισμοῦ δυναμένης νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν καλλιεργητῶν. Δεύτερον Μετὰ τὰ ἀνωτέρω θὰ κληθοῦν πάντες οἱ ὑπολαμβάνοντες ἑαυτοὺς ὡς δικαιουμένους ἀποκαταστάσεως νὰ ὑποβάλουν αἰτήσεις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεων. Ὑπὸ ταύτης θὰ κριθῇ τελεσιδίκως βάσει τῶν κειμένων νόμων ποῖαι ἐκ τῶν ἐν τῷ Συνοικισμῷ διαμενουσῶν οἰκογενειῶν νομιμοποιοῦνται εἰς τὴν ἐξασφάλισιν ἀποκαταστάσεως ἐν αὐτῷ ἢ ὤφειλαν ἢ ὀφείλουν νὰ ἐπαναπατρισθοῦν. Τὸ τελευταῖον τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ τὸ κρίνῃ ἐμμέσως ἀπορρίπτουσα πᾶσαν αἴτησιν μὴ βασιζομένην εἰς τὰς ὑπὸ ταύτης τεθείσας προϋποθέσεις ἀποδοχῆς της. Δὲν παραλείπομεν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι θεωροῦμεν ὡς πολύτιμα βοηθητικὰ στοιχεῖα πρὸς ἐπίλυσιν τῆς ὑποθέσεως τὰς ἐν προκειμένῳ συνταχθείσας δύο ἐκθέσεις τῶν κ. κ. Νικολάου Καλογεροπούλου τέως Ἐπιθεωρητοῦ Ἐποικισμοῦ καὶ Ἀντωνίου Ἀντωνιάδου Νομικοῦ Εἰσηγητοῦ παρ’ ἡμῖν, ἃς δέον νὰ χρησιμοποιήσητε εἰς τὸ ἔργον σας. Ἀποδίδομεν τοσαύτην σημασίαν εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην οὕτως ὥστε προυτιθέμεθα νὰ διορίσωμεν καὶ μόνον κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων Λειβαδοχωρίου τὸν τελευταῖον τοῦτον εἰς τὴν αὐτόθι Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεων. Κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἀπὸ ὑμᾶς ζητοῦμεν πρῶτον ἐκκαθάρισιν τοῦ μάξιμουμ τῶν διαθετέων ἐκτάσεων καὶ δεύτερον συγκέντρωσιν τῶν πρὸς τὴν Ε. Α. αἰτήσεων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ γνωστοποίησιν ταύτης ἡμῖν πρὸς ἔκδοσιν περαιτέρω διαταγῆς.

Ὁ Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργοῦ Β. Ἑλλάδος

Ν. ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. 1) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Κοθρῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὡς ἄνω ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Κοθρῆ, σχετικῶς μὲ τὰ δαπανηθέντα ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ ποσὰ κλπ. δι’ ἔργα ὁδοποιίας τῶν Νομῶν Λασηθίου καὶ Ἡρακλείου Κρήτης κεχωρισμένως, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀποστείλωμεν ὑμῖν καταστάσεις ἐξ ὧν ἐμφαίνονται τὰ κατὰ τὰς χρήσεις 1951–52 καὶ ἐφ’ ἑξῆς ἕως καὶ τῶν πρώτων μηνῶν 1954–55 δαπανηθέντα ποσὰ ἐκ πιστώσεων τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ, δι’ ἔργα ὁδοποιΐας ὡς ἄνω. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

ΝΟΜΟΣ ΛΑΣΗΘΙΟΥ

Χορηγηθεῖσαι πιστώσεις κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1951–52, 1952–53, 1953–54, 1954–55. Χρῆσις 1951–52.

II. Χρῆσις 1952–53.

III. Χρῆσις 1953–54.

IV. Χρῆσις 1954–55.

ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Χορηγηθεῖσαι πιστώσεις κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1951–52, 1952–53, 1953–54, 1954–55. I. Χρῆσις 1951–52.

II. Χρῆσις 1952–53.

III. Χρῆσις 1953–54.

IV. Χρῆσις 1954–55.

2) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Βασιλάτου. Θέμα. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων ἐπαγγελματιῶν Ἰονίων Νήσων. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀνωτέρω ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα ὑμῖν καὶ καταχωρηθεῖσα (ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλ. ἐρωτ. 341) ἐρώτησις, τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Διὰ τῆς ἀπὸ 11.12)3.9.1953 ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ληφθείσης κατὰ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 764 συνεδρίασιν αὐτῆς, ἐνεκρίθη ἡ ὑπὸ τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν χορήγησις εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους ἐμπόρους ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῶν Ἰονίων Νήσων, δανείων ποσοῦ μέχρι τοῦ ¼ τῶν πρὸ τῶν σεισμῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις κεφαλαίων των, δεόντως ἐξακριβουμένων ὑπὸ τῶν μεσολαβουσῶν Τραπεζῶν, ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει οὐχὶ πέραν τῶν κάτωθι ποσῶν: α) Διὰ τοὺς ἐμπόρους χονδρικῆς πωλήσεως μέχρι δραχ. 75 χιλιάδων. β) Διὰ τοὺς ἐμπόρους λιανικῆς πωλήσεως μέχρι δραχ. 60 χιλιάδων. γ) Διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας μέχρι δραχ. 40 χιλιάδων. δ) Διὰ τοὺς βιοτέχνας μέχρι δραχ. 20 χιλιάδων. Εἰς ὅλως ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις αἱ μεσολαβοῦσαι Τράπεζαι δύνανται νὰ χορηγῶσι δάνεια ποσοῦ μεγαλυτέρου τῶν ὡς ἄνω καθοριζομένων ποσῶν μετὰ προηγουμένην ἔγκρισιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ ποσὸν τῶν ὡς ἄνω δανείων περιλαμβάνονται καὶ αἱ δαπάναι διὰ τὴν προσωρινὴν ἐπαγγελματικὴν στέγασιν τῶν ἐνδιαφερομένων. Αἱ Τράπεζαι δύνανται νὰ χορηγῶσιν ἔναντι τῶν δανειστῶν τούτων μέχρι τοῦ ⅙ τοῦ ποσοῦ τοῦ δανείου τὸ ὑπόλοιπον θὰ χορηγῆται ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπραγματοποιήθη ἡ ὡς εἴρηται στέγασις. Ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ 75% θὰ τελῇ ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Βάσει τῆς ὡς ἄνω ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς παρεσχέθη ἡ ἐγγύησις τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν ὑπὸ τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν, Ἐμπορικῆς καὶ Ἰονικῆς, χορήγησιν δανείων εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους ἐμπόρους, ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας διὰ τὴν ἐπαγγελματικήν των στέγασιν καὶ ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν των. Διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους δὲν περιελήφθησαν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 3090 οἱ σεισμόπληκτοι ἐπαγγελματίαι τῶν Ἰονίων Νήσων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαρτίου 1955.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνακοινῶ ὅτι, ἡ διαρκὴς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ἐπίσης, καταθέτω συμπληρωματικὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς χρήσεως 1954–55, μετὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Οἱ κ. κ. Λ. ΜΑΚΚΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καὶ Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 66 § 2 τοῦ Ν. Δ. 2185)1952 «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ κτηνοτρόφων». Ὁ κ. Λ. ΜΑΚΚΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου), ἀποσύρει τὸ κατατεθὲν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 24ης Φεβρουαρίου ἐ ἔ. σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 66 § 2 τοῦ Ν. Δ. 2185)1952 περὶ ρυθμίσεως τῶν χρεῶν τῶν ἀγροτῶν, τῶν προερχομένων ἐκ χορηγηθέντων αὐτοῖς ζώων ἐξωτερικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Τριανταφύλλης καὶ Μ. Κοτσώνης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας ἐξετάσεων τῶν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 132)1946 Ν. Δ. ὑπαγομένων φοιτητῶν καὶ «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως Πανεπιστημιακῶν τινων κλπ. διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ταμείων Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Κρήτης κειμένης νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§6Ν. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ βαθεῖαν λύπην ἀναγγέλλω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι αἱ σταφιδάμπελοι τῆς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Ἠλείας, ἐκτάσεως 150.000 περίπου στρεμμάτων, ὑπέστησαν μεγάλην καταστροφὴν ἐκ τοῦ παγετοῦ. Ἡ ζημία, κατὰ περιφερείας, κυμαίνεται εἰς ποσοστὸν ἀπὸ 30–100%. Ἡ Ἠλεία ὑπέστη καὶ ἐκ τῶν σεισμῶν μεγάλην δοκιμασίαν, ἤδη δὲ ἡ θεομηνία τοῦ πάγου ἔρχεται νὰ συμπληρώσῃ τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν τοῦ τόπου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ λάβῃ ἀμέσως, ἅπαντα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα ἐκτιμήσεως τῶν ζημιῶν καὶ ἀποζημιώσεων τῶν παθόντων. Ἐπίσης ἐνδείκνυται, ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν Α.Τ.Ε. λάβουν καὶ ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα πιστωτικῶν διευκολύνσεων.

§7Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Καὶ ἡ ἰδική μου περιφέρεια ἐδοκίμασε τὴν ἰδίαν συμφορὰν καὶ ζητῶ τὴν λῆψιν τῶν αὐτῶν μέτρων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται αἱ πρὸς τὸν ὑπουργὸν Προεδρίας Κυβερνήσεως ἀπευθυνόμεναι. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορὰν κατοίκων τῶν Κοινοτήτων Ἁγίας Εὐφημίας καὶ Φισκάρδου Κεφαλληνίας, διαμαρτυρομένων πρὸς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως δι’ ἀποχώρησιν τούτου ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§9Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἀπεστάλη μία ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τῶν Κοινοτήτων Ἁγ. Εὐφημίας, Φισκάρδου, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶναι μεγάλο στέλεχος τῆς ΟΕΝΟ, ὡς καὶ 17 ἄλλων κατοίκων οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἦσαν ἐθνικόφρονες καὶ διαμαρτύρονται διότι ἐξῆλθον τοῦ Συναγερμοῦ. Διατὶ ἐξῆλθον τοῦ Συναγερμοῦ, ἐξήγησα εἰς τὴν Βουλήν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ αἴτησις αὐτὴ δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ ἐγγραφῇ, ἡ ἐπὶ τετράμηνον ἐγγραφὴ της εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἡ συνεχὴς ἀναβολή της, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θὰ πρέπει νὰ συζητηθῇ, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀφήνεται νὰ διαφανῇ, ὅτι καὶ οἱ κάτοικοι διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Βασιλάτου. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ὑπουργός.

§11Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ποία εἶναι ἡ ἁρμοδιότης τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρ. τῆς Κυβερνήσεως καὶ ποῖον δικαίωμα ἔχει νὰ ἀπουσιάσῃ; Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Λύχνον νὰ λάβῃ θέσιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν κάθε φορὰ νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένη καὶ νὰ ἐκκρεμῇ συνεχῶς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν ἔχει κανένα νόημα.

§13Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφ. Προεδ. Κυβερν.). Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν ἔχω ἁρμοδιότητα.

§14Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὶς ἔχει ἁρμοδιότητα;

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἐρώτημα ὑπουργοῦ, διότι ἕνας βουλευτὴς ἔφυγεν ἀπὸ ἕνα κόμμα καὶ ἐπῆγεν εἰς ἄλλο. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγκαινιάσωμεν τοιούτου εἴδους Κοινοβουλευτικὰς μεθόδους, νὰ ἐρωτᾶται ἡ Κυβέρνησις, διατὶ ἔφυγεν ἕνας βουλευτής. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἕνας φεύγει ἀπὸ σᾶς σήμερον καὶ πάει εἰς τοὺς Φιλελευθέρους, θὰ ἐρωτηθῇ καὶ πάλιν ἡ Κυβέρνησις; Δὲν τὸ βλέπω σωστό.

§16Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐὰν ἀπὸ τὴν παρατήρησίν σας τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι δὲν ἔχει θέσιν, τότε εἴμεθα σύμφωνοι νὰ τὴν διαγράψετε. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχει καὶ ἡ ἐλαχίστη ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν κ. συναδέλφων, νὰ συζητηθῇ.

§17Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐγγεγραμένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νομίζω πῶς πρέπει νὰ συζητηθῇ, διὰ νὰ τελειώσῃ τὸ ζήτημα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λιβαδᾶ, εἴπατε ὅ,τι εἴχατε νὰ εἴπητε, ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν εὐθύνην δι’ ὅσα συνέβησαν.

§19Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἂς εἴπῃ, ὅ,τι ἔχει νὰ εἴπῃ ὁ κ. Βασιλᾶτος.

§20Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οὐδὲν ἔχω νὰ εἴπω.

§21Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονὸς, ὅτι ὁ ἁγνὸς λαὸς τῆς ὑπαίθρου, δίδει μεγάλην σημασίαν εἰς τὸν χαρακτῆρα ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν τῶν πολιτευομένων, διότι θεωρεῖ, ὅτι μᾶς κάμνει ἀντιπροσώπους τῆς ἐθνικῆς του ἀξιοπρεπείας. Καὶ διὰ τοῦτο, φυσικὰ εἰς ζητήματα ὑψίστης διὰ τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου ἠθικῆς τάξεως, βεβαίως ἔχει δικαίωμα, ὄχι μόνον νὰ ἐκφράζεται, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἐὰν περιφρονοῦμεν τὴν τοιαύτην ἄποψιν τοῦ λαοῦ, δὲν ξεύρω ποῖον ἀντιπροσωπεύομεν.

§22Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε μοῦ ἐπιτρέπετε;

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλᾶτος μόνον, ὄχι κ. Πετρίδη. Ἐγὼ ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι καμμία περιφρόνησις δὲν εἶναι πρὸς τὸν λαόν, ὅταν φύγῃ ἕνας βουλευτὴς ἀπὸ ἕνα κόμμα. Ἀνεγνώσθη, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐρώτησις, δεδομένου ὅτι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, δὲν ἔχει καμμίαν εὐθύνην καὶ δὲν δύναται ἀστυνομικῶς νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν κ. Βασιλᾶτον. Δι’ αὐτὸ οἴκοθεν θὰ διατάξω τὴν διαγραφήν.

§24Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Πάντως, εἶναι ζήτημα ἠθικῆς τάξεως, διὰ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἔμεινε χωρὶς καμμίαν ἀπάντησιν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται.

§26Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ λαὸς γνωρίζει νὰ ἐκτιμᾷ τὴν ἀξιοπρέπειαν ἑνὸς ἑκάστου. Τίποτε ἄλλο.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐαγγελᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Πελοποννήσου, Ἠπείρου Νήσων, ζητούσης ἰσοτιμίαν τῶν μελῶν της μὲ τοὺς δημοσιογράφους Ἀθηνῶν κλπ.

§28Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ. Ὑπάρχει, κ. συνάδελφοι, μία διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἐν Ἀθήναις ἀσκούντων τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δημοσιογράφου συντακτῶν καὶ τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἀποτελοῦν τὰ ¾ τῶν συντακτῶν κατ’ ἐπάγγελμα καὶ τὸ ὑπόλοιπον ¼ ἀποτελεῖται ἀπὸ συντάκτας τῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων. Οἱ συντάκται τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ἀποτελοῦντες ὡς ἀνέφερον, τὰ ¾ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν συντακτῶν, εἰς ἁπάσας τὰς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου Τύπου εὑρίσκονται εἰς μειονεκτικὴν θέσιν. Εἶναι ἀπολύτως ἄδικον τοῦτο καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ὑπάρχῃ ἰσοτιμία μεταξὺ τῶν συντακτῶν τῶν ἐπαρχιῶν οἱ ὁποῖοι, τὸ τονίζω καὶ πάλιν, ἀποτελοῦν τὰ ¾ τῶν Ἑλλήνων δημοσιογράφων καὶ τῶν συντακτῶν οἱ ὁποῖοι ἑδρεύουν ἐν Ἀθήναις καὶ ἀποτελοῦν τὸ ὑπόλοιπον ¼, δεδομένου μάλιστα, ὅτι οἱ ἐν Ἀθήναις ἀσκοῦντες τὸ ἐπάγγελμα τοῦ συντάκτου ἔχουν καὶ ἄλλα βοηθήματα, εἶναι διευθυνταὶ εἰς διαφόρους ἑταιρείας, ἐπιχειρήσεις κλπ., ἐνῷ ἀτυχῶς οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις δὲν ἔχουν τοιαῦτα βοηθήματα. Ἡ αἴτησις τῶν δημοσιογράφων τῶν ἐπαρχιῶν πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ Τύπου.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πλαγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§30Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑφυπουργὸς Τύπου, προερχόμενος ἐκ τοῦ δημοσιογραφικοῦ κλάδου, θὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς συναδέλφους του, τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, οἱ ὁποῖοι καὶ πολλοὶ περισσότεροι εἶναι καὶ ὑπὸ συνθήκας σκληρὰς ἐργάζονται καὶ ἀγωνίζονται. Τούτους συναγωνίζονται κατὰ πολὺ αἱ Ἀθηναϊκαὶ ἐφημερίδες, τώρα, μὲ τὸ ἀεροπλάνον καὶ οὕτω δὲν ἔχουν τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον ἄλλοτε. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, πρέπει νὰ τύχουν μιᾶς ἴσης μεταχειρίσεως οἱ δημοσιογράφοι τοῦ κέντρου καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. ὑφυπουργόν, ὅτι ὑπάρχει ὑπὸ τοῦ προκατόχου του ὑπουργοῦ, νομοσχέδιον ἐκκρεμὲς περὶ τύπου καὶ δημοσιογραφίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τῷ ὄντι ἐρρυθμίζοντο τὰ ζητήματα τὰ πολυδαίδαλα τῆς δημοσιογραφίας, ἀλλὰ καὶ ἄλλα ζητήματα ὄχι συγχρονισμένα καὶ ἡπλουστεύοντο, κατὰ ἕνα τρόπον καλύτερον, τὰ ζητήματα, τὰ ἀφορῶντα τοὺς δημοσιογράφους τοῦ κέντρου καὶ τῶν ἐπαρχιῶν. Τώρα, ὁπότε ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐστράφη καὶ πολὺ ὀρθῶς, πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, ἔπρεπε καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, νὰ προσκομισθῇ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον καὶ διὰ τοὺς δημοσιογράφους τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπὸ σκληρὰς καὶ δυσμενεστάτας συνθήκας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ φροντίσῃ διὰ τοὺς δημοσιογράφους τῶν ἐπαρχιῶν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§32Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δημοσιογράφου εἶναι ὠφέλιμον κοινωνικῶς καὶ εἶναι πολὺ κοπιῶδες διὰ τοὺς ἀσκοῦντας αὐτό. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα μέχρι σήμερον ἡ πολιτεία, ὑπὲρ τῶν ἐντίμων τούτων βιοπαλαιστῶν ἔλαβεν, ἦσαν ἀναγκαῖα διὰ τὸν κλάδον τῆς δημοσιογραφίας, τὸν τόσον χρήσιμον εἰς τὴν χώραν. Ἀλλὰ θὰ ἠθέλομεν, χάριν τοῦ δικαίου, χάριν τῆς ἴσης μεταχειρίσεως τοῦ Ἕλληνος, ἡ πολιτεία νὰ ἐξεδήλωνε τὴν συμπάθειάν της καὶ τὴν προστασίαν της πρὸς ὅλους τοὺς ἐργάτας τῆς δημοσιογραφίας, τοὺς ὁπουδήποτε τῆς χώρας διαμένοντας. Οἱ δημοσιογράφοι μάλιστα τῶν ἐπαρχιῶν ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα μετὰ μεγαλυτέρου κόπου ἀπὸ τοὺς τῶν Ἀθηνῶν. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν οὗτοι ἐκτελοῦν μέγα ἔργον, διότι εὑρίσκονται πλησιέστερον πρὸς τὸν λαὸν καὶ ἀπηχοῦν τὸν παλμὸν καὶ τοὺς πόθους τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου καὶ διερμηνεύουν τὰ αἰσθήματά του πρὸς τὸ κέντρον καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους πρέπει ἡ πολιτεία νὰ στρέψῃ τὴν συμπάθειάν της. Ἡ Ἕνωσις Πατρῶν, ὅπως καὶ αἱ Ἑνώσεις τῶν ἄλλων περιφερειῶν διὰ τῶν ὑπομνημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν ἴσην μεταχείρισιν τῶν συντακτῶν τῶν ἐπαρχιῶν μὲ τοὺς συντάκτας τῶν Ἀθηνῶν ὑπὸ τῆς πολιτείας. Τὸ αἴτημα αὐτό, κύριε Πρόεδρε, εἶναι δίκαιον, εἶναι ἠθικόν, καὶ πρέπει νὰ εὕρῃ ἀνταπόκρισιν. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. ὑφυπουργός, παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸς ἔντιμος δημοσιογράφος καὶ γνωρίζει τὴν σημασίαν τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτοῦ, καθὼς καὶ τὸ ἔργον τῶν συναδέλφων του τῶν ἐπαρχιῶν, θὰ μεσολαβήσῃ ὅπως τὰ αἰτήματα τῶν δημοσιογράφων τῶν ἐπαρχιῶν, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν ὑποβληθῇ σχετικὰ ὑπομνήματα, ἱκανοποιηθοῦν ὡς δίκαια.

§33Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§34Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπ. Προεδρ. Κυβ.). Θὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι ἀπόλυτος ἰσοτιμία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐπαρχιωτῶν δημοσιογράφων καὶ τῶν Ἀθηναίων δημοσιογράφων, συμφώνως μὲ τὸν νόμον. Οἱ νόμοι, οἱ ὑφιστάμενοι, ἐφαρμόζονται ἐξ ἴσου καὶ διὰ τοὺς μὲν καὶ διὰ τοὺς δὲ καὶ κατὰ τρόπον ἀπολύτως δίκαιον.

§35Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αἱ οἰκονομικαὶ παροχαί, κύριε ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἴσαι.

§36Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπ. Προεδρ. Κυβ.). Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις νομικῆς ἰσοτιμίας. Ὑπάρχει ἔλλειψις δυνατότητος, διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία οὐσιαστικὴ ἰσοτιμία ὅσον ἀφορᾷ τὰ οἰκονομικὰ θέματα πρωτίστως καὶ κατόπιν τὰ ἄλλα. Δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Εὐαγγελᾶτος, ὅτι οἱ ἐπαρχιῶται δημοσιογράφοι εἶναι οἱ περισσότεροι. Περισσότεροι εἶναι οἱ δημοσιογράφοι τῶν Ἀθηνῶν. Μάλιστα, δὲ οἱ ὑποβαλόντες τὸ ὑπόμνημα ἀποτελοῦν τὸ 1)14 τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Ἑλλήνων δημοσιογράφων. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔγινεν, ἐν σχέσει μὲ τὸν νόμον τοῦ συναδέλφου, κ. Σιφναίου. Πρέπει νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, καὶ ὁ κ. Σιφναῖος θὰ τὸ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ σχέδιον αὐτό, δὲν ἔγινε μὲ εὐμενῆ αἰσθήματα δεκτὸν ἀπὸ τοὺς δημοσιογράφους, ἰδιοκτήτας καὶ συντάκτας. Ἡ προσπάθεια, βεβαίως, ὑπῆρξεν εὐγενής, ἀλλὰ ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι ἕνας νόμος σύγχρονος, πρέπει νὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν συνεργασίαν τῶν τάξεων καὶ τῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα πρέπει διὰ τοῦ νόμου τούτου νὰ ἐναρμονισθοῦν.

§37Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε ὑπουργέ, ἐπρόκειτο περὶ προσχεδίου κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας περὶ τύπου καὶ δημοσιογραφίας. Ὅπως θὰ γνωρίζετε, τὸ προσχέδιον συνετάγη, κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ὑπουργίας μου καὶ τὸ ἔστειλον εἰς ὅλας τὰς δημοσιογραφικὰς ἑνώσεις, τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ μόνη ἕνωσις, ἡ ὁποία δὲν ἀπήντησε μέχρι τοῦδε καὶ ἐζήτει παράτασιν προθεσμίας, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἶναι ἡ Ἕνωσις Ἰδιοκτητῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων, δι’ εὐνοήτους λόγους. Ὅλαι αἱ Ἑνώσεις Συντακτῶν τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἀπήντησαν εὐμενέστατα. Ἔχω τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς, δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμὴν μαζί μου. Ὁ δὲ κ. Κρανιωτάκης, ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως τῶν Συντακτῶν, ὅταν ἀπεχώρησα, μοῦ ἀπέστειλεν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἐκ σεμνότητος διὰ τὸ ἔργον, δὲν θὰ τολμήσω νὰ διαβάσω εἰς τὴν Βουλήν. Συνεπῶς, ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἴσως θὰ εἶχε περιέργειαν νὰ ἐνδιαφερθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, εἶναι τί ἀπέγινε μὲ τὸ σχέδιον τῆς κωδικοποιήσεως, τὸ ὁποῖον εἶχε καὶ τὸ προσὸν ἐπὶ δύο ἔτη νὰ τελῇ ὑπὸ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐκφρασθεῖσαν ἐπιθυμίαν κωδικοποιήσεως.

§38Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπ. Προεδρ. Κυβ.). Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ ἔγινεν εὐμενῶς δεκτὸν ἀπὸ ὅλας τὰς Ἑνώσεις καὶ ἀναφέρετε τὴν Ἕνωσιν τῶν Συντακτῶν. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ἡ Ἕνωσις Συντακτῶν μοῦ ἀπέστειλε σχέδιον νόμου πολὺ διαφορετικὸν ἀπὸ τὸ ἰδικόν σας. Δὲν ἠμπορῶ δὲ νὰ ἐννοήσω, πῶς συμφωνεῖ μὲ τὸ ἰδικόν σας καὶ διατυπώνει ἄλλο σχέδιον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ ἀντίληψις ἡ ἰδική μου, εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι πρέπει νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφήν, εἰς συμφωνίαν, οἱ συντάκται μὲ τοὺς ἰδιοκτήτας, διὰ νὰ ἐξομαλύνουν τὰς διαφοράς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξύ των. Ὅταν περάσουν αὐτὸ τὸ στάδιον, τότε νὰ ἐπιδιωχθῇ μία συνεννόησις μεταξὺ τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν ἄλλων Ἑνώσεων Συντακτῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τῶν Ἑνώσεων τῶν ἐπαρχιῶν.

§39Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ. Κάνετε καὶ αὐτό, καὶ ἀγνοήσατε τὸ ἰδικόν μου σχέδιον.

§40Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπ. Προεδρ. Κυβ.). Ἀσφαλῶς δέ, τότε θὰ κληθοῦν, ὄχι μόνον ἡ Ἕνωσις Πελοποννήσου, ἀλλὰ καὶ αἱ δημοσιογραφικαὶ Ἑνώσεις ὅλης τῆς χώρας νὰ δώσουν τὰς γνώμας των. Καὶ θὰ ἴδωμεν τότε, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐξυπηρετηθοῦν ὅλα τὰ δίκαια συμφέροντα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Εὐαγγελᾶτος θέλει νὰ δευτερολογήσῃ;

§42Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἄποψίν μου καὶ θ’ ἀποδείξω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν συντακτῶν τῶν ἀσκούντων τὸ ἐπάγγελμα αὐτό, εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις, εἶναι ὑπέρτερος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συντακτῶν τῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων. Δὲν γνωρίζω, πῶς ἐπιμένει ὁ κ. ὑπουργός, εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἐγὼ τὸ γνωρίζω, καὶ γνωρίζω καὶ κάτι ἄλλο. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὁ συντάκτης εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δίδει ζωὴν μὲ τὰς ἐφημερίδας καὶ ὅτι ὁ συντάκτης αὐτὸς εἶναι εἰς κατωτέραν μοῖραν, ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ἀσκοῦντας τὸ ἐπάγγελμα τοῦ συντάκτου εἰς Ἀθήνας. Καὶ κάτι ἄλλο. Ὅτι ἐκεῖνος λαμβάνει ψυχία ἐκ τοῦ περιφήμου λαχείου τῶν Συντακτῶν, τὸ ὁποῖον κυκλοφορεῖ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Τοῦτο, εἶναι τὸ θέμα. Ἡ ἐπαρχία, ἡ Κρήτη, ἡ Θεσσαλία, ἡ Θράκη, ἔχουν ἕνα μεγάλο ἀριθμὸν συντακτῶν. Τὸ γνωρίζω πολὺ καλὰ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων. Συνεπῶς, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἰσοτιμία εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό. Διότι, ἐκεῖνοι, οἱ δυστυχεῖς ἀγωνίζονται, χωρὶς νὰ ἔχουν οὐδὲν ἀπολύτως ὄφελος.

§43Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν. Δὲν ἐζητήσαμεν ἡμεῖς τὴν κατὰ τὸ Σύνταγμα ἰσότητα τῶν Ἑλλήνων. Ἐζητήσαμεν ἰσότητα δικαιωμάτων καὶ ἰσότητα μεταχειρίσεως. Διότι, ἐνῷ οἱ συντάκται τῶν Ἀθηνῶν ἀπολαμβάνουν τὸ μέγιστον τῶν κερδῶν τοῦ λαχείου καὶ ζητοῦν καὶ μερίδιον οἱ συντάκται τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τὸ αἴτημα αὐτὸ τὸ ὑπέβαλον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε νὰ κάμῃ δηλώσεις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐνῷ ἐξ ἄλλου, ἡ Κυβέρνησις παρεχώρησε δάνεια κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τοὺς συντάκτας τῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων διὰ νὰ οἰκοδομήσουν οἰκίας διὰ νὰ στεγασθοῦν, καὶ πολὺ καλὰ ἔκαμε, συγκεκριμένως, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, δὲν ἐπέδειξεν ἴσην μεταχείρισιν διὰ τοὺς συντάκτας τῶν ἐπαρχιῶν. Αὐτὴν τὴν ἴσην μεταχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν εὐκολιῶν, τῶν οἰκονομικῶν ἐνισχύσεων, τῶν οἰκονομικῶν παραχωρήσεων, ζητοῦν οἱ συντάκται καὶ ἐζητήσαμεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§44Γ. ΛΥΧΝΟΣ. (Ὑφυπ. Προεδρ. Κυβ.). Λυποῦμαι ποὺ θὰ στενοχωρήσω τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, κ. Εὐαγγελᾶτον, ἀναφέρων τοὺς ἀριθμοὺς τῶν μελῶν τῶν δημοσιογραφικῶν ὀργανισμῶν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἕνωσις Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων: 310 μέλη, Ἕνωσις Συντακτῶν Ἀθηναϊκοῦ Τύπου: 229 μέλη, Ἕνωσις Ἡμερησίων Ἐφημερίδων Θεσσαλονίκης: 50 μέλη, Πελοποννήσου: 46 μέλη, Θεσσαλίας: 40 μέλη. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει σύγκρισις μεταξὺ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπαρχιωτῶν καὶ τῶν Ἀθηναίων Συντακτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λαχεῖον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ζορμπᾶς, πρέπει νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Ὅτι τὸ λαχεῖον ἱδρύθη ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων, ἱδρύθη διὰ νόμου, καὶ φυσικὰ αὐτὴ διατηρεῖ τὴν πρωτοβουλίαν. Τὸ λαχεῖον συντακτῶν φορολογεῖται βαρύτατα ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἐπίσης, τὸ λαχεῖον συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων προσφέρει πλουσίως εἰς ὅλους τοὺς ἐράνους, οἱ ὁποῖοι γίνονται διὰ διαφόρους σκοπούς, ἀπὸ τοὺς Βασιλεῖς μας αἴφνης, ἢ ἀπὸ ἄλλας φιλανθρωπικὰς καὶ ἐξευγενιστικὰς ὀργανώσεις. Εἰς τὸ λαχεῖον τῶν Συντακτῶν, διὰ νεωτέρων νόμων, ἐπεδιώχθη αἱ διάφοροι ἄλλαι Ἑνώσεις τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῶν Ἀθηνῶν νὰ λάβουν μέρος, καὶ ἔλαβον μέρος, εἰς τρόπον, ὥστε τελικῶς εἰς τὴν Ἕνωσιν τῶν Συντακτῶν, νὰ περιέρχεται μόνον ποσοστὸν 25% ἐκ τῶν κερδῶν τὰ δὲ 75% τῶν κερδῶν μεταφέρονται εἰς τὰς ὑπολοίπους Ἑνώσεις καὶ ἄλλους σκοπούς. Θὰ ἤθελεν, ὁ κ. Ζορμπᾶς νὰ συστήσωμεν νὰ δοθοῦν δάνεια οἰκοδομικὰ καὶ εἰς τοὺς συντάκτας τῶν ἐπαρχιῶν. Δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Δυστυχῶς, δὲν εἴμεθα ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων ἀρκεῖ μόνον ἡ συγκατάθεσις. Δὲν γνωρίζω, κατὰ πόσον οἱ συντάκται τῶν ἐπαρχιῶν παρέχουν τὰς ἐγγυήσεις ποὺ παρέχει ἡ Ἕνωσις Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων, διὰ νὰ κάμῃ τὴν στέγασιν τῶν μελῶν της καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ τὰ δάνεια. Τὴν στιγμήν, ποὺ τὸ Κράτος φροντίζει ἀπ’ εὐθείας διὰ τὴν στέγασιν τόσων ἄλλων κατηγοριῶν πολιτῶν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι κακὸν νὰ στεγασθοῦν καὶ οἱ συντάκται μὲ τὸ λαχεῖον. Ἐὰν ὅμως θελήσωμεν νὰ ἀναμίξωμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος μέρη, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕνα εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ ἄλλα ἀδύνατα, φοβοῦμαι ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι νὰ μὴ στεγασθοῦν οὔτε οἱ συντάκται τῶν Ἀθηνῶν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων. Κύριε ὑπουργέ, ποῖαι εἶναι αἱ ἐρωτήσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι τῆς ὑμετέρας ἁρμοδιότητος; Νομίζω, ὅτι εἶναι αἱ 38 καὶ ἡ 40.

§46Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Νὰ σταματήσωμεν κ. Πρόεδρε, τὰς ἐρωτήσεις καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ἀναφοράς, διότι δὲν θὰ εὕρωμεν ἄκρην.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον, ἐφ’ ὅσον εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδῶ, διατὶ νὰ μὴ κάμωμεν τὰς ἐρωτήσεις; Ὁ κ. Μ. Γεωργαντᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ βάσει τίνος σκεπτικοῦ ἡ ὑπηρεσία σχεδίου πόλεως ἀνατρέπει τὸ ἐπὶ ἔτη ἐκκρεμοῦν πρὸς ἔγκρισιν σχεδίου τῆς κωμοπόλεως Παλλήνης (Ἀττικῆς).

§48Μ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μία μικρὰ κοινότης τῶν περιχώρων, γνωστὴ ὑπὸ τὸ ὄνομα Χαρβάτι, ἐφιλοδόξησε διὰ τοῦ φιλοπροόδου συμβουλίου της, κατὰ τὸ ἔτος 1949–1950 νὰ ἀποκτήσῃ σχέδιον πόλεως καί, μὴ εὑροῦσα οὐδεμίαν ἀρωγὴν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἐπλήρωσε ἴδιον μηχανικὸν καὶ ἔκαμε ἕνα σχέδιον πόλεως, ἐντὸς τῶν ὁρίων, τοῦ ὁποίου περιλαμβάνεται καὶ ἕνας συνοικισμὸς δημοσίων καὶ πτωχῶν ὑπαλλήλων οἰκοδομικῶν, Ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας, ὑπαλλήλων ΤΤΤ, Νομικῶν, Δικαστικῶν, καὶ Κρεοπωλῶν. Μετὰ 5 ἐτῶν κόπους, ἡ κοινότης αὐτὴ κατώρθωσε νὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργός μας δὲν ἀνῆκε τότε. Ἡ ἀπάντησις αὐτὴ εἶναι μία μεταβολὴ ὅλου τοῦ σχεδίου ὡς πρὸς τὸν προσανατολισμόν, καὶ ἡ δημιουργία μιᾶς παρακαμπτηρίου ὁδοῦ, ἐντελῶς περιττῆς, 24 μέτρων φάρδους, ἐνῷ ὁ ἄλλος δρόμος κατέληγεν εἰς τὸν Μαραθῶνα, ἀπέχοντα ἐκεῖθεν μόνον 30 χιλιόμετρα καὶ ἐπέφερε μίαν γενικὴν ἀναστάτωσιν εἰς τὴν κατάστασιν. Μετέβημεν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ καὶ μόνον ἐπὶ τῇ ἀναλήψει τοῦ νέου ὑπουργοῦ, ἠρχίσαμεν νὰ βλέπωμεν φῶς. Ἡ παρακαμπτήριος κατηργήθη, τὸ σχέδιον ξαναπῆρε τὸν ἀρχικόν του προσανατολισμόν, παρέμεινεν ὅμως, ἕνα σοβαρώτατον ζήτημα, δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐλπίζουν νὰ ζήσουν ἀπὸ τὸν τουρισμόν, τὸ ζήτημα νὰ περιληφθῇ τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ σχεδίου, τὸ μὴ οἰκοδομηθὲν εἰσέτι, τὸ ἀνῆκον εἰς πτωχοὺς βιοπαλαιστάς, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποτελεῖ ἐπέκτασιν σχεδίου, διότι δὲν προϋπῆρχε σχέδιον, νὰ περιληφθῇ καὶ αὐτὸ εἰς τὸ σχέδιον πόλεως, πρᾶγμα, ποὺ συμπίπτει ἀπολύτως καὶ μὲ δύο μεγάλας ἀνάγκας τῆς περιοχῆς, ἀφ’ ἑνὸς τὴν προσβολὴν τῆς περιοχῆς ὑπὸ τῆς φυλλοξήρας καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν μερικὴν ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, αἱ ὁποῖαι συνθῆκαι εἶναι ἐπιβαρυντικαὶ δι’ ὅλους μας, ἀλλὰ τὰς ὁποίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ κοινότης, εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δημιουργηθῇ κάποιος ὀργασμὸς οἰκοδομικὸς καὶ ἔλθουν ἐκεῖ.... ... (δὲν ἠκούσθη)... οἰκονομικῆς δυνατότητος. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτὸ καὶ νὰ ἀναθεωρήσῃ ἔτι μᾶλλον τὴν ἀπόφασιν τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία δὲν ἔχει δείξει οὐδεμίαν κατανόησιν ἐν προκειμένῳ οὔτε εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν.

§49Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Κύριε συνάδελφε, τὸ αἴτημα τῆς κοινότητος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ σχεδίου, δὲν ἐγένετο δεκτόν, διότι πρόκειται κυρίως περὶ οἰκοπεδοποιήσεως μιᾶς ἐκτάσεως, ἑνὸς ἀγροτεμαχίου μεγάλου. Δὲν παρίσταται οὐδεμία ἀνάγκη καὶ εἶναι τόσον ἐκτεταμένη, τόσον τεραστία ἡ ἔκτασις τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν καὶ ἐπικρατεῖ τοιαύτη ἀναρχία, ὥστε δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο φρόνιμον, ἡ ὑπηρεσία οἰκισμοῦ νὰ συμβάλῃ εἰς τὸ κακὸν αὐτὸ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκτάσεως ἀγροτεμαχίου, ἡ ὁποία εἶναι ἀκάλυπτος καὶ ἡ ὁποία ἐπιδιώκεται διὰ τῆς προτάσεως τῆς κοινότητος νὰ μεταβληθῇ εἰς σχέδιον πόλεως, καὶ διὰ λόγους γενικοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον σκέλος τῆς αἰτήσεως τῆς κοινότητος, ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ἡ πρότασις τῆς κοινότητος ἐγένετο δεκτή, ἡ παρακαμπτήριος αὐτὴ ὁδός, ἡ ὁποία καὶ ἦτο χρήσιμος, κατόπιν τῆς ἐπιμονῆς τῆς κοινότητος, ἀνεγνωρίσθη, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ κατηργήθη, παραμενούσης τῆς κεντρικῆς ὁδοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. ΠΛΑΤΗΣ).

§50Μ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, 500 μικροϊδιοκτῆται ἔχουν ἀγοράσει ἀπὸ 700 πήχεις. Πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων πτωχῶν. Πάντως, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργός, δὲν τὸ δέχεται, δὲν ἔχω ἄλλο τι νὰ προσθέσω, παρὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὰς οἰκοδομηθείσας ἐν Ρόδῳ κατὰ τα τελευταῖα ἔτη λαϊκὰς κατοικίας.

§52Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑφυπουργέ, εἰς τὴν Ρόδον, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ πόλις ἀπὸ τὴν ἀθλιεστάτην κατάστασιν τῶν τρωγλῶν τοῦ φρουρίου, τῆς ἀνθυγιεινῆς καὶ ἐλεεινῆς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, δηλαδή, στεγάσεως τῶν ἀποκλήρων τῶν μικροτέρων Νήσων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἄσυλον εἰς τὴν Ρόδον, ὡς καὶ τῶν πτωχοτέρων τάξεων τῶν ἐντοπίων Ροδίων, κατεσκευάσθη μία σειρὰ ἀπὸ λαϊκὰς κατοικίας. Αἱ πρῶται κατοικίαι ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὰς βασικὰς ἀξιώσεις τῆς δομικῆς, ἀλλ’ αἱ τελευταίως γενόμεναι καὶ δὴ αἱ εἰς τὴν ὁδὸν Ν. Ζηλανδίας, εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην κατάστασιν μετὰ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος χρήσεως, ὥστε νὰ προκαλοῦν τὴν ἀγανάκτησιν παντός, καὶ πολὺ περισσότερον αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐστεγάσθησαν εἰς αὐτάς. Δεδομένου, ὅτι ἔγιναν διὰ δημοπρασίας αἱ λαϊκαὶ αὐταὶ κατοικίαι καὶ δεδομένου ὅτι ὑπῆρξαν δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι τὰς παρέλαβον ὡς καλῶς κατασκευασθείσας, ἐρωτᾶται πῶς συμβαίνουν τὰ πράγματα αὐτά, καὶ πῶς δὲν ἐλήφθησαν, ἐὰν δὲν ἐλήφθησαν, μέτρα ἐναντίον τῶν ἐργολάβων καὶ ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι τὰς παρέλαβον. Διότι πρέπει καὶ οἱ ἐργολάβοι νὰ μὴ ἔχουν ἐκπληρώσει τὰς ὑποχρεώσεις των ἀλλὰ καὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι τὰς παρέλαβον, ὡς καλῶς δομηθείσας, νὰ μὴ ἐφάνησαν συνεπείς πρὸς τὸ καθῆκόν των. Ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἐὰν εἶναι ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως αὐτῆς ὡς καὶ ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ πρὸς κολασμὸν τῶν ὑπευθύνων.

§53Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Αἱ ἐργολαβίαι αὐταί, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε...

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς ὁμιλῶ, ἰδίως διὰ τὰς πολυκατοικίας τῆς ὁδοῦ Ν. Ζηλανδίας, τῶν ὁποίων ἔχω προσωπικὴν γνῶσιν κατόπιν ἐπιτοπίου ἐξετάσεως.

§55Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Θὰ εἶχα νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι εὐθὺς ὡς ἔλαβα γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς σας καὶ τῶν παραπόνων, διέταξα ἀνάκρισιν, ἡ ὁποία καὶ ἐνηργήθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Καζαμία, τῆς ὁποίας τὸ πόρισμα ἀναμένεται. Καὶ σήμερον ἢ αὔριον θὰ μοῦ ὑποβάλουν τὸ πόρισμα καὶ θὰ λάβω τὰ κατάλληλα μέτρα.

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἡ ἐρώτησίς μου διὰ νὰ μοῦ δώσετε τὴν ἐπίσημον ἀπάντησιν.

§57Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα διότι ἡ ἀνάκρισις ἐνηργήθη καὶ ἀναμένεται τὸ πόρισμα, ἀναλόγως τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις, ἐὰν συντρέχῃ τοιαύτη περίπτωσις.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναβληθῇ.

§59Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Πρόκειται περὶ ἐργολαβιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὅλαι παλαιαί. Σεῖς λέγετε περὶ τῆς ἐργολαβίας λαϊκῶν κατοικιῶν Ρόδου; Εἶναι ἡ δημοπρασία τῆς 14ης Ἀπριλίου.

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μεταγενεστέρα εἶναι ἡ δημοπρασία.

§61Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Ἐν πάσῃ περιπτώσει δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐργολαβίας καὶ διὰ τὰ παραληφθέντα ἔργα καὶ διὰ τὰ μὴ παραληφθέντα διετάχθη ἀνάκρισις καὶ τὸ πόρισμά της ἀναμένεται ἐντὸς τῶν ἡμερῶν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 31.

§63Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Δὲν εἶναι τῆς ἰδικῆς μου ἀρμοδιότητος.

§64Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι κατεστράφησαν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 31 ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 38, ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς.

§66Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ σωματεῖον πυροπαθῶν Ζακύνθου, ὑπέβαλεν ὑπόμνημα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ὁποῖον διεβιβάσθη καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ διὰ τοῦ ὑπομνήματος αὐτοῦ ἐζήτησαν τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὸ ὑπόμνημά του. Δηλαδή, ἀναστολὴν εἰσπράξεως δημοσίων φόρων καὶ ἄλλων βαρῶν, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦν αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις, μετατροπὴν τῶν ἐμπορικῶν δανείων εἰς μακροπρόθεσμα μὲ τόκον 2%, αἱ ἀπαλλοτριώσεις δι’ ἐγκατάστασιν δημοσίων ὑπηρεσιῶν νὰ μὴ θίγουν τοὺς ἰδιοκτήτας κλπ. Αὐτὰ εἶναι τὰ αἰτήματα, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Κύριε ὑπουργέ, ἐπειδὴ τὴν Ζάκυνθον τὴν εἶδα καιομένην τὴν πρώτην ἡμέραν μετὰ τοὺς σεισμοὺς καὶ γνωρίζω τὴν ἀγωνίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, μὲ ὅλην μου τὴν καρδιὰ ἀνέλαβα νὰ ὑποστηρίξω τὸ αἴτημα αὐτὸ καὶ νὰ τὸ φέρω ἐνώπιόν σας καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω, πρὸς καθησύχασιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀγωνιοῦν εἰς τὴν Ζάκυνθον, ἡ ὁποία εἶναι καὶ περιφέρεια τῆς ἰδικῆς σας ἁρμοδιότητος, νὰ μᾶς ἀπαντήσετε ἐπὶ τῶν αἰτημάτων αὐτῶν.

§67Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Ἡ ἀπάντησις ἐπὶ ὅλων τῶν αἰτημάτων ἐδόθη κατὰ τὴν λαβοῦσαν χώραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2029)54. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὴν ἐπαναλάβω καὶ μάλιστα εἰς μίαν στιγμὴν ἀρκετὰ ἐπίκαιρον, συμπίπτουσαν μὲ τὴν πραγματικὴν ἔναρξιν τῆς ἀνοικοδομήσεως εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, διότι ἡ οὐσιαστικὴ ἔναρξις ἤρξατο ἤδη καὶ ἐλπίζομεν ὅτι τὸ ἔργον θὰ προχωρήσῃ μὲ γοργὸν ρυθμόν. Ἀπαντῶ εἰς τὰ ἐρωτήματά σας. Ἀναστολὴ εἰσπράξεως φόρων καὶ ἄλλων βαρῶν ἐφ’ ὅσον διαρκοῦν αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις. Ἤδη ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν παράτασιν τῆς ἀπαλλαγῆς ἐπὶ ἓν ἔτος ἀκόμη καὶ ὅταν θὰ λήξῃ τὸ ἔτος τοῦτο τότε θὰ μελετηθῇ τὸ θέμα κατὰ πόσον αἱ περιστάσεις αἱ τότε, θὰ ἐπιβάλλουν καὶ νέαν παράτασιν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ θέμα ἐχειρίσθη ἀρκετὰ ἱκανοποιητικῶς. Δεύτερον, μετατροπὴ τῶν ἐμπορικῶν δανείων εἰς μακροπρόθεσμα. Πρῶτα ἔπρεπε νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἔναρξις τῆς καταβολῆς τῶν δανείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἦσαν διαρκείας πέντε ἐτῶν καὶ δεύτερον αἱ δόσεις νὰ μετατραποῦν εἰς 120. Τὸ αἴτημα αὐτὸ ἐγένετο κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος δεκτόν. Δηλαδὴ ἐλήφθη ἀπόφασις καὶ ἀνεστάλη ἡ ἔναρξις καταβολῆς τῶν δόσεων τῶν δανείων αὐτῶν μέχρι τέλους Αὐγούστου, ταὐτοχρόνως δὲ αἱ δόσεις ἀπὸ 55 ηὐξήθησαν εἰς 60. Ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Αὔγουστον, τότε ἀσφαλῶς θὰ γεννηθῇ ἐκ νέου τὸ ζήτημα. Τότε θὰ ἐξετασθῇ ἐὰν αἱ τότε συνθῆκαι ἐπιβάλλουν νὰ ληφθῶσι περαιτέρω μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἀσφαλῶς θὰ ἐξετάσῃ μετὰ πάσης εὐμενείας. Διότι πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀνοικοδομήσεως θὰ πρέπει κάθε ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει διαθέσιμον, νὰ διατεθῇ διὰ τὸν μοναδικὸν σκοπὸν τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ παράσχῃ πᾶσαν διευκόλυνσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀπαλλοτριώσεις τὸ θέμα συνεζητήθη διὰ μακρῶν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ νομίζω ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἱκανοποιητική. Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν καταβάλλομεν πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν νὰ ἀποφύγωμεν ἀπαλλοτριώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔθιγον παλαιὰς ἰδιοκτησίας καὶ ἰδίως μικροϊδιοκτήτας. Καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἐπετύχομεν. Εἰς τὴν Ζάκυνθον καὶ τὴν θέσιν τοῦ Διοικητηρίου τὴν ἐρρυθμίσαμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ θίγεται οὐδεμία ἰδιοκτησία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι καταβάλλεται πᾶσα προσοχὴ ὥστε νὰ θίγωνται ὀλιγώτερον αἱ ἰδιωτικαὶ ἰδιοκτησίαι. Θὰ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορρίψωμεν τοῦτο τελείως. Εἶναι ἀναπόφευκτοι ὡρισμέναι ἀπαλλοτριώσεις. Τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης εἶναι ἕνα θέμα ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ἀπὸ τοῦδε δηλαδὴ ἀπὸ τὸ τρέχον ἔτος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει τώρα καὶ τὸ ὁποῖον ἦτο ἀπὸ τὰ πλέον ἐπείγοντα, ἦτο νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις, νὰ ἀρχίσῃ ἡ πραγματοποίησις τοῦ πρώτου προγράμματος ἀνοικοδομήσεως, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν ἀνέγερσιν 8.000 περίπου κατοικιῶν δηλαδὴ 6.000 1.000 κατοικιῶν ἐξ υἱοθετουμένων οἰκισμῶν καὶ 1.000 ἑτέρων λυομένων ξυλίνων οἰκιῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον πρόγραμμα. Ὁ καιρὸς ποὺ ἔμεινεν ἦτο πάρα πολὺ ὀλίγος ἀφ’ ἧς ἀνελάβομεν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ ὥστε ἔπρεπε ὁλόκληρον τὸν χρόνον αὐτὸν νὰ τὸν καταναλώσωμεν καὶ ὅλα τὰ διαθέσιμα μέσα νὰ μεταχειρισθῶμεν εἰς τὸ νὰ καταστήσωμεν δυνατὴν καὶ πραγματοποιήσιμον τὴν ἔναρξιν τῆς ἀνοικοδομήσεως διὰ τὸν προγραμματισθέντα χρόνον. Καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴ εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν ὅτι αἱ προσπάθειαί μας ἀπέδωσαν ἀποτελέσματα καὶ τὸ ἔργον ἤρχισε καὶ πραγματοποιεῖται. Μὲ τὴν σύνταξιν τοῦ νέου προγράμματος θὰ μελετηθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ἀπὸ τοῦδε νὰ σᾶς εἴπω κατὰ ποῖον τρόπον θὰ λυθῇ. Αὐτὸ πάντως ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀντιμετωπίζει ἐντὸς πάντοτε τῶν ὁρίων τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα, θὰ ἀπομακρυνθοῦν οἱ μὴ ἀπαραίτητοι τεχνικῶς ξένοι. Ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι βλέπω μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας τὸ θέμα καὶ ἐπιδιώκομεν νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐκεῖ μόνον οἱ ἐντόπιοι, διότι εἶναι τόση ἡ ἀθλιότης καὶ ἡ δυστυχία, ὥστε θὰ ἦτο πρόκλησις νὰ σταλοῦν ἀπ’ ἔξω ἄνθρωποι νὰ ἐργασθοῦν ἐκεῖ. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη ἀποστολῆς τεχνικοῦ προσωπικοῦ ὅπως τώρα θὰ χρειασθῇ ἕνα προσωπικὸν 3–4.000 ἐργατῶν καὶ τεχνιτῶν καὶ δὲν θὰ ἐπαρκέσουν αἱ ἐκεῖ εὑρισκόμεναι τεχνικαὶ χεῖρες καὶ θὰ σταλοῦν ἔξωθεν. Πάντως καταβάλλω πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν μετὰ σκληρότητος ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὥστε τὸ ψωμὶ ποὺ θὰ δοθῇ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἐντοπίους κατὰ πρῶτον καὶ κύριον λόγον. Τὸ ἕτερον θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖτε νὰ αὐξηθοῦν τὰ ποσὰ βοηθείας. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ. Αἱ δυνατότητες, εἶναι περιωρισμέναι καὶ κινούμεθα ἐντὸς τῶν ὁρίων ὅπου δυνάμεθα. Κάνουμε πᾶν τὸ δυνατὸν, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν κατὰ τὸ δυνατὸν τοὺς κατοίκους τῶν Ἰονίων Νήσων, τοὺς ὁποίους ἔπληξεν ἡ δυστυχία.

§68Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὰ πλεῖστα τῶν αἰτημάτων, ἀνεπτύχθησαν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου καὶ εἰς τὰ περισσότερα ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργός. Θὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης. Διὰ τοῦ νόμου 3090 ἐχορηγήθησαν δάνεια εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, ὅλων τῶν σεισμοπλήκτων περιφερειῶν, πλὴν τῶν Ἰονίων Νήσων. Τοῦτο δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι ἦτο δυσμενὲς δι’ ἡμᾶς, ἀλλὰ προφανῶς ἡ Κυβέρνησις, εἶχε σκοπόν, λόγῳ τῆς ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς νὰ λάβῃ ἰδιαίτερα μέτρα. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὰς ἄλλας σεισμοπλήκτους περιφερείας, πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους διότι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐδόθη διὰ τὰς ἐν λόγῳ ἀνάγκας ἐδόθη διὰ μίαν 5ετίαν ἐνῷ διὰ τὰς ἄλλας περιφερείας ἐδόθη δι’ 20ετίαν. Ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη καὶ δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει γιὰ τὸ νέον προϋπολογισμὸν νὰ ληφθῇ μέριμνα ὥστε ὁ νόμος 3090 βελτιούμενος νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς σεισμοπλήκτους Νήσους. Ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ προσωρινὴν μορφήν, ἀλλὰ νὰ λάβῃ ὁριστικὴν τοιαύτην. Ταῦτα ἀνέπτυξα καὶ εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν, ὁ ὁποῖος ἐπέδειξε κατανόησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ αἴτημα, ὅτι ξένοι καταφθάνουν καὶ ἐργάζονται ἐπὶ τῶν Νήσων, εἶναι πράγματι τοῦτο ἀληθές. Παρελήφθη μία κακὴ παράδοσις ἀπὸ τῆς πρώτης ὑφυπουργίας ἐναντίον τῆς ὁποίας ἀντετάχθη ὁ κ. ὑπουργός. Κατέφθασαν μόνον περὶ τοὺς 40 ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ αὐτοκινητισταὶ τῆς Ζακύνθου, παραμένουν ἄνεργοι. Θὰ παρεκάλουν νὰ δοθῇ ἐντολὴ εἰς τὸν ΟΔΙΣΥ, νὰ ἀνακληθοῦν ὅλοι, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐργασθοῦν οἱ σεισμόπληκτοι ὁδηγοί. Θὰ παρεκάλουν, κ. ὑπουργέ, τοῦτο νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, διότι ἐὰν τακτοποιηθῇ, θὰ κάμετε μίαν χειρονομίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐκτιμηθῇ. Τὰ ἄλλα ζητήματα, ὡς τὸ τῆς ἀναθέσεως τῶν μεταφορῶν, εἰς τὰ τοπικὰ αὐτοκίνητα, δὲν τὸ θίγω, διότι δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς, καὶ δὲν θέλω νὰ λάβω θέσιν ἐν προκειμένῳ, διότι δὲν ἔχω τὴν σύμβασιν τοῦ ΟΔΙΣΥ μὲ τὸν ΕΟΜΑ. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι μὲ τὴν ἀνοικοδόμησιν, ἡ ὁποία θὰ ἀρχίσῃ καὶ διὰ τὴν ὁποίαν εἰργάσθη ὁ κ. Ρωμανός πολύ, ὅτι θὰ δημιουργηθῇ τόση ἐργασία, ὥστε καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται νὰ εὕρουν ἐργασίαν. Ταῦτα ὑπὸ τύπον αἰτήσεως θέτω ὑπ’ ὄψιν σας, κ. ὑπουργέ, βέβαιος ὤν, ὅτι θὰ λάβητε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα καὶ θὰ δώσητε τὴν κατάλληλον λύσιν.

§69Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι.....

§70Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἡμέρα τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἀνήκει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον ἐπέρασε τὸ ἡμίωρον, θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον γίνεται παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ματαιοῦται ὁ ἔλεγχος.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἡμίωρον δύναται ἐνίοτε νὰ γίνεται καὶ 40 ἢ 50′. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἡ τελευταία ἐρώτησις αὐτὴ ποὺ συζητεῖται.

§72Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὰς σεισμοπλήκτους Νήσους, ὅ,τι ἴσχυσε καὶ διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, ὥστε νὰ δυνηθοῦν καὶ ἐκεῖ οὗτοι νὰ κάμουν τὰ καταστήματά των. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται καὶ ἀναζητοῦν ἐργασίαν εἰς τὰς Νήσους, θὰ παρεκάλουν νὰ ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα, διότι δὲν εἶναι σωστὸ ὅταν παραμένουν ἄνεργοι οἱ κάτοικοι τῶν Νήσων νὰ τοὺς παίρνουν ἄλλοι τὶς δουλειές των. Ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὸ ζήτημα τῶν ὁδηγῶν, τὸ ὁποῖον ἐξένισε πολὺ τοὺς κατοίκους τῆς Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου.

§73Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Τὸ ζήτημα τοῦ Ε.Ο.Μ.Α. εἶναι ἀπολύτως συναφὲς μὲ τὸ ζήτημα τῶν μεταφορῶν. Ἡμεῖς ἐκαλέσαμεν τοὺς ἰδιοκτήτας φορτηγῶν αὐτοκινήτων καὶ τοὺς εἴπομεν νὰ ἀναλάβουν τὰς μεταφοράς. Οἱ ὅροι ὅμως τούτων, δὲν ἦσαν οἱ αὐτοὶ μὲ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἔθεσεν ὁ Ε.Ο.Μ.Α. καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς βάρος τῶν σεισμοπλήκτων νὰ ἀναλάβωμεν τοιαύτας ὑποχρεώσεις ἔναντι τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν αὐτοκινήτων. Δι’ αὐτὸ ἐκάμαμεν τὴν σύμβασιν μὲ τὸν Ε. Ο.Μ.Α., ὁ ὁποῖος ἐξεμίσθωσεν ἀπὸ τὸν ΟΔΙΣΥ ὡρισμένα αὐτοκίνητα. Ὅταν ἔλαβον γνῶσιν τῶν γενομένων διέταξα ὅπως τὰ αὐτοκίνητα τοῦ λοιποῦ ἀποστέλλωνται χωρὶς ὁδηγοὺς καὶ νὰ προσλαμβάνουν τούτους ἀπὸ τὴν Κεφαλληνίαν. Θὰ προσπαθήσω δὲ νὰ ρυθμίσω....(δὲν ἠκούσθη)....

§74Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ τοὺς ἀνακαλέσετε καὶ ὅσους ἐπῆγαν ἐκεῖ, κ. ὑπουργέ.

§75Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκ.–Σεισμ. Νήσων). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι παρὰ τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν. Ὁ Ε.Ο.Μ.Α. δὲν δέχεται νὰ παραδώσῃ τὰ αὐτοκίνητά του, εἰς ἀνθρώπους ποὺ δὲν γνωρίζει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἔδωσα ἐντολὴν νὰ σταματήσῃ εἰς τὸ μέλλον ἡ χορήγησις ἀδειῶν καὶ νὰ γίνεται ἡ πρόσληψις ἀπ’ ἐκεῖ ἔστω καὶ παρὰ τὴν σύμβασιν καὶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀντικαταστήσωμεν καὶ αὐτούς. Ἡ πρόθεσίς μου εἶναι ἀπολύτως ἀγαθή.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας, εἰσερχόμεθα εἰς

τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον προκειμένου νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ζίγδη ἀναπτυχθεῖσαν ἐπερώτησιν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου σχετικῶς μὲ τὴν Σχολὴν Πάτμου.

§77Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ἐξαιρετικὰ εὐτυχής, ποὺ μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσω σήμερον εἰς κεραυνούς, τοὺς ὁποίους ἐξαπέλυσεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Ζίγδης καὶ νὰ παράσχω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, πλήρη στοιχεῖα, ἐπὶ τῆς συνταραξάσης ἀναμφισβητήτως τὴν κοινὴν γνώμην, ὄχι μόνον τῆς Πάτμου, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τῆς Δωδεκανήσου, ὑποθέσεως τῆς Πατμιάδος Σχολῆς. Ἐζήτησα δέ, ὡς εἶχον δηλώσει καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, νὰ ἀπαντήσω σήμερον, διὰ νὰ εἶμαι εἰς θέσιν, τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπικαλεσθῶ, νὰ τὰ στηρίξω ἐπὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν, ἐπὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τελείως ἀσυστάτους τὰς κατηγορίας καὶ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἕν σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον συναντώμεθα μὲ τὸν ἀγαπητὸν κ. συνάδελφον. Καὶ τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι χάρις εἰς τὴν γενναιοδωρίαν τῶν ὁμογενῶν Πατμίων ἐν Ἀμερικῇ, χάρις εἰς τὰς μεγάλας χειρονομίας εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν, κατέστη δυνατὸν νὰ ἀνοικοδομηθῇ ἡ Σχολή, κατέστη δυνατὸν νὰ ἐπαναλειτουργήσῃ ἡ Σχολή, πρὸς ὄφελος καὶ διὰ νὰ συνεχισθῇ τὸ λαμπρὸν ἔργον καὶ ἡ παράδοσις, πρὸς ὄφελος καὶ τῆς ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ πάλιν, ὅτι εἶναι ἄξιαι πάσης ἐξάρσεως αἱ χειρονομίαι τῶν ὁμογενῶν Πατμίων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφείσθησαν οἰκονομικῶν θυσιῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ θέσουν τὰ θεμέλια καὶ νὰ ἀνοικοδομήσουν ἕν ἔργον, τὸ ὁποῖον τιμᾷ καὶ αὐτούς, ἀλλὰ τιμᾷ καὶ τὴν ἰδιαιτέραν των πατρίδα. Ἀντιλαμβάνεσθε βεβαίως, ὅτι ριζικὴ διαφωνία καὶ ἀπόλυτος διάστασις ὑπάρχει μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτῶντα συνάδελφον, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεώς του κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ ἡ διαφωνία αὕτη δὲν ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι διαφωνῶ διὰ νὰ ὑπερασπίσω τὸν ἑαυτόν μου ὡς ὑπουργὸν ὑπεύθυνον τῶν τρομερῶν αὐτῶν παραλείψεων καὶ παραπτωμάτων, τῶν τρομερῶν αὐτῶν ἐνεργειῶν περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλὰ διαφωνῶ ριζικῶς καὶ ὀφείλω τὴν ριζικὴν ταύτην διαφωνίαν νὰ φέρω ἐνώπιον ὑμῶν, διότι ἔχω ὑποχρέωσιν ὡς κατέχων στοιχεῖα, ὡς γνωρίζων κατὰ βάθος τὰ πράγματα, νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας, τὴν ὁποίαν τόσον δεινῶς ἐκακοποίησεν ὁ κ. συνάδελφος προχθές. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἐπικαλεσθῶ στοιχεῖα. Δὲν θὰ μεταχειρισθῶ ρητορικὰ σχήματα, δὲν θὰ ὑψώσω τὸν τόνον τῆς φωνῆς μου, οὔτε θὰ χρησιμοποιήσω μελλοδραματικὰς ἐκφράσεις, ὡς ἔπραξεν ὁ κ. συνάδελφος. Θὰ στηριχθῶ ἐπὶ τῶν ξηρῶν γεγονότων, ἡ ἐπίκλησις τῶν ὁποίων στηριζομένη ἐπὶ ἀναμφισβητήτων στοιχείων, ἐγγράφων, θὰ ἀποδείξῃ, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν τὸ ἀσύστατον τῶν κατηγοριῶν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπερωτῶντος συναδέλφου. Ὁ κ. συνάδελφος, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του, κατηγόρησε τὸν ὑπουργὸν Παιδείας διὰ παραλείψεις, τὸν ὁποῖον ἐχαρακτήρισε δέσμιον τῆς κομματικῆς ἐμπαθείας καὶ ὑποχείριον τῶν θλιβερῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι, δροῦν ἐν τῷ ἀτυχεστάτῳ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας. Εἶναι φαίνεται τῆς μόδας, νὰ γίνεται ἐπίκλησις τὸν τελευταῖον καιρὸν τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων, ἄλλοτε μὲν θλιβερῶν, ἄλλοτε δὲ....... ....................(δὲν ἠκούσθη)........ Ἐπίσης, καθιερώθη νὰ δίδεται ἕνας τόνος μελλοδραματικοῦ δέους δι’ ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι τελείως ἀσήμαντοι, ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν, παρὰ μὲ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθησαν, ὡς θὰ ἀποδειχθῇ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπίσης, ἰσχυρίσθη ὅτι χάρις εἰς τὰς παραλείψεις, ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν παραλείψεων αὐτῶν καὶ τῶν βαρυτάτων παραπτωμάτων τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἐπετεύχθη, διότι ὡς ἐπιτυχίαν τοῦ ὑπουργείου τὸ χαρακτηρίζει, ἡ διάλυσις τῆς Πατμιάδος Σχολῆς καὶ ὅτι παρεδόθη αὕτη εἰς τὴν φατρίαν, παρεδόθη εἰς συκοφάντας, παρεδόθη εἰς καταχραστὰς καὶ εἰς δοσιλόγους. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε εἰς μίαν ἑκάστην ἐκ τῶν κατηγοριῶν αὐτῶν νὰ ἀπαντήσω. Καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τὴν κατηγορίαν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἐφορευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς ἡ ὁποία κατὰ τὸν κ. συνάδελφον ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μόνον εἰς κάτεργον θὰ εἶχον τὴν δυνατότητα νὰ παραμείνουν καὶ νὰ διαβιώσουν. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Στράταν, ὁ ὁποῖος τόσην εὐκαιρίαν ἐξάρσεων ἔδωσεν εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ἠγνόουν καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἀγνοῶ ποῖος εἶναι ὁ κομματικὸς προσανατολισμὸς τοῦ κυρίου αὐτοῦ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι ὅτι ὁ κ. Στράτας, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ἐπὶ μακρὸν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, διωρίσθη ὡς μέλος τῆς Ἐφορείας τῆς Πατμιάδος Σχολῆς ἀπὸ τὸν συνάδελφον ἐν τῇ κυβερνήσει τοῦ Κέντρου τοῦ ἀξιοτίμου ἐπερωτῶντος κ. συναδέλφου, τὸν κ. Νικ. Μπακόπουλον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 107149)29.11.50 ἀποφάσεως. Διωρίσθη δὲ βάσει τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῆς Σχολῆς, ὁ ὁποῖος ὁρίζει ὅτι ἡ Σχολὴ διοικεῖται ἀπὸ 4μελῆ ἐπιτροπὴν καὶ τῆς ὁποίας τὰ δύο μέλη εἶναι μόνιμα, δηλαδὴ ὁ ἑκάστοτε ἡγούμενος τῆς Μονῆς Πάτμου καὶ ὁ ἑκάστοτε δήμαρχος καὶ ἀπὸ ἄλλα δύο μέλη διοριζόμενα κατόπιν προτάσεως τῶν μονίμων μελῶν, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕνα μέλος εἶναι ὑποχρεωτικῶς ἰατρός. Κατὰ συνέπειαν οὐδεμίαν εὐθύνην ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἢ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, εἴτε τοῦτο ἐτέλει ὑπὸ τὴν διοίκησίν μου, εἴτε ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Καλλία διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Στράτα.

§78Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐμεῖς ἔπρεπε νὰ κάνωμεν ἐπερώτησιν.

§79Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Καὶ ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος μὲ διέκοψε, διότι πραγματικῶς ἐὰν θὰ ἔπρεπε κάποιος νὰ κάμῃ ἐπερώτησιν καὶ νὰ ἐλέγξῃ τὴν τότε κυβέρνησιν θὰ ἦτο ἡ πτέρυξ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ὄχι ἡ πτέρυξ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπίσης ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Δωδεκανήσου, ὁ ὁποῖος δεικνύει τόσην εὐαισθησίαν περὶ τοῦ κ. Στράτα, δὲν δεικνύει τὴν ἰδίαν εὐαισθησίαν προκειμένου περὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων ὅταν πρόκειται νὰ τοὺς προωθήσῃ εἰς ἀνωτάτας θέσεις.

§80Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Συγκεκριμένως κ. ὑπουργέ.

§81Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ θὰ δώσω ὅλα τὰ παραδείγματα ποὺ χρειάζονται. Ἠγνόουν, κ. συνάδελφοι, τὴν πολιτείαν τοῦ κ. Στράτα ἐπὶ κατοχῆς καὶ δικαίως. Διότι ὅταν κατόπιν τῶν καταγγελιῶν τοῦ κ. συναδέλφου ἐζήτησα ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, δηλαδή, ἀπὸ τὴν Γεν. Δ)σιν Δωδ)σου νὰ μὲ ἐνημερώσῃ, ἐλήφθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔγγραφον προερχόμενον ἀπὸ τὸν Διοικητὴν τοῦ Σταθμοῦ Χωροφυλακῆς Πάτμου Γ. Ἀλεξάκην, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Δωδεκανήσου εἰς Ρόδον, τὸ ὁποῖον διεβιβάσθη εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Δωδεκανήσου κατόπιν ἐγγράφου διαταγῆς ἰδικῆς μας. Εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο, φέρον τὸν ἀριθμὸν 101)17) 223 τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1954, δηλαδὴ τρεῖς ὁλοκλήρους μῆνας μετὰ τὰς καταγγελίας τοῦ κ. συναδέλφου καὶ μετὰ τὰς ἐπανειλημμένας ὀχλήσεις τὰς ὁποίας ἀπηυθύναμε πρὸς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, ὁ κ. Στράτας φέρεται ὡς ἐμφορούμενος τόσον κατὰ τὴν κατοχήν, ὅσον καὶ σήμερον ὑπὸ ὑγιῶν κοινωνικῶν ἀρχῶν, πρωτοστατήσας εἰς ἐθνικὰς ἐκδηλώσεις καὶ ἰδίᾳ ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν. Τοῦτ’ αὐτὸ βεβαιοῦται καὶ διὰ τὸν πρῶτον Δήμαρχον Πάτμου, τὸν κ. Κουντούρην Ἀπόστολον. Τοῦτ’ αὐτὸ καὶ διὰ τὸ ἕτερον μέλος τῆς Ἐφορίας τὸν κ. Στυλιανὸν Καραδελόγλου. Βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος ἐπεκαλέσθη ἕνα ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον φέρει ἡμερομηνίαν πολὺ μεταγενεστέραν τοὐλάχιστον κατὰ ἕνα μῆνα μεταγενεστέραν τῆς ἡμερομηνίας τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα καὶ τὸ ὁποῖον εὐθὺς ὡς περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ἐμοῦ καὶ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἀπετέλεσεν ἀφορμὴν νὰ ληφθοῦν τὰ δέοντα μέτρα καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἦτο ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ κ. Στράτα ἀπὸ τὴν Ἐφορίαν τῆς Σχολῆς, ἀπομάκρυνσις, ἡ ὁποία ἐγένετο παρὰ τὰς ἀντιθέτους προτάσεις τῆς Ἐφορίας τῆς Σχολῆς, διὰ τὰ μόνιμα μέλη της, τὰ ὁποῖα ὡς ἀνέφερον προηγουμένως προτείνουν τὰ μὴ μόνιμα μέλη τῆς Ἐφορίας.

§82Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ διαβάσητε τὸ δεύτερον ἔγγραφον;

§83Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Τὸ ἔχει ὁ κ. συνάδελφος καὶ δὲν ἀμφισβητῶ τὰ ὅσα ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ εἶπε, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐρευνήσω. Καὶ ἔλαβον ὑπεύθυνον ἀναφορὰν ἀπὸ ἁρμοδίαν ἀρχὴν βεβαιοῦσαν ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ ἀκολουθοῦν ἕναν πολίτην, ὁ ὁποῖος καλεῖται νὰ διοικήσῃ μίαν θρησκευτικὴν σχολήν. Ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ προβῶ εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας καὶ αὐταὶ αἱ δέουσαι ἐνέργειαι ἦσαν: ἀφοῦ ἐζήτησα τὴν σχετικὴν πρότασιν τῆς Σχολῆς καὶ διεξήχθη μακρὰ ἀλληλογραφία — διότι ἡ Σχολὴ προέβη εἰς πρότασιν μὴ συμβιβαζομένην μὲ τὸν νόμον καὶ ἐπανέλαβε τὴν πρότασίν της ὑπὲρ τοῦ ἀπομακρυνθέντος, — προέβη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 133)803) τῆς 8ης Δεκεμβρίου 1954 εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ κ. Στράτα. Καὶ ἔχω τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐφορίας τῆς Πατμιάδος Σχολῆς: «Διώρισεν ὡς τακτικὸν μέλος τὸν κ. Γ. Παπαδάκην, ἰατρὸν καὶ τὸν κ. Μαλανδράκην (;) ἐπιλέκτους πολίτας τῆς Δωδεκανήσου καὶ ὡς ἀναπληρωτὰς τὸν κ. Σ. Καραδελόγλου καὶ Χρ. Σταυρίδην». Κατὰ συνέπειαν οἱ ἰσχυρισμοὶ τοῦ κ. συναδέλφου ἀπεδείχθησαν τελείως ἀβάσιμοι, διότι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ ὁ ὑπουργὸς καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι ἔπραξαν τὸ καθῆκόν των. Ἐὰν βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ προβῶμεν εἰς ἐνεργείας χωρὶς νὰ ἔχωμεν στοιχεῖα βάσει ἀνευθύνων καταγγελιῶν εἰς αὐτὸ βεβαίως δὲν θὰ ἠδυνάμην ποτὲ νὰ τὸν ἱκανοποιήσω. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του καὶ μαζὶ μὲ τὰς κατηγορίας, τὰς ὁποίας ἐξετόξευσε δικαίως ἢ ἀδίκως—ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνητε, ἐγὼ κρίνω καὶ κάμνω τὸ καθῆκόν μου— ἐναντίον τοῦ τότε μέλους τῆς Ἐφορίας τοῦ κ. Στράτα, συμπεριέλαβε—καὶ αὐτὸ νομίζω ἀπετέλεσε βαθύτατον ὀλίσθημα—ἕναν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἀμυνθῇ διότι εὑρίσκεται εἰς τὸν τάφον ἕναν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος προσέφερε μεγίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸ Ἔθνος καὶ εἰς ὅλας τὰς ὀργανώσεις ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας τμηματικῶς μετέσχε. Καὶ δὲν θὰ ἦτο ἀναγκαῖον, κ. συνάδελφε, νὰ ἐπανέλθω καὶ νὰ ὑπενθυμίσω τὸ ὀλίσθημα αὐτὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Ρόδου, ἐὰν δὲν ἐθεώρουν καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν βαθυτάτην νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀνασκευὴν τῶν ὅσων ὁ κ. συνάδελφος εἶπε, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας, ἄνδρας οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν μὲ ἀπόλυτον τιμιότητα, ἄνδρας ἀδιαβλήτους, εἰς ἄνδρας οἱ ὁποῖοι κατέλαβον ἀνώτατα ἀξιώματα καὶ τιμητικὰ ἀξιώματα νὰ γίνεται ἐπίθεσις καὶ μάλιστα ὅταν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀμυνθοῦν, ὅταν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀκούσουν καὶ νὰ ἀντικρούσουν τὰς κατηγορίας καὶ ὅταν αἱ κατηγορίαι αὐταὶ δὲν εὐσταθοῦν, καὶ δὲν εὐσταθοῦν διότι οἱ ἄνδρες αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται δι’ ἰδιοτέλειαν ἢ δι’ ἀνωμαλίας διαχειριστικάς, ἀπέθανον, πάντως χωρὶς νὰ ἐγκαταλείψουν οὔτε μιᾶς δραχμῆς περιουσίαν ἢ κληρονομίαν. Καὶ ἐρωτῶ, κομματικὴ ἐμπάθεια ὡδήγησε τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας εἰς τὰς ἐνεργείας περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος; Ἢ κομματικὴ ἐμπάθεια ὡδήγησε τὸν κ. συνάδελφον νὰ στραφῇ καὶ αὐτὸς κατ’ αὐτὸν τὸν ὀδυνηρὸν καὶ θλιβερὸν τρόπον ἐναντίον ἀνθρώπων μὴ εὑρισκομένων πλέον εἰς τὴν ζωήν; Διότι ὡς ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος, εἶχε κάποτε τὴν τιμὴν—διότι τιμή του ἦτο νὰ ἔχῃ ὡς ἀντίπαλον τὸν συνταγματάρχην Πτέρην, τοῦ ὁποίου ἡ δρᾶσις ὡς μέλους τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Δωδεκανησιακοῦ Ἀγῶνος, ἡ δρᾶσις του εἰς τὸν Προσκοπισμόν, εἰς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, εἰς τὸ Πατριωτικὸν Ἵδρυμα εἰς πλείστους ὅσους ὀργανισμοὺς περὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδύνατο νὰ ὁμιλήσῃ εὐφήμως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν τιμὴν νὰ συνεργασθῇ μαζί του καὶ ἡ πρόεδρος τοῦ πατριωτικοῦ Ἱδρύματος κ. Λίνα Τσαλδάρη καὶ τόσοι ἄλλοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι εἶχον συνεργασθῆ μὲ αὐτὸν καὶ εἶχον ἐκτιμήσει τὰς μεγάλας ἀρετὰς καὶ τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας του.

§84Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης, νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἔδωσε μίαν διευκρίνησιν.

§85Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔκαμα μίαν διευκρίνησιν διὰ τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι εἶπον ὅτι ἀνέφερον ὅτι ἦτο ἐθνικῶς ἀνάξιος. Δὲν εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ κάμω διόρθωσιν. Διὰ τὴν ἐμπάθειαν τὴν πολιτικὴν καὶ τὴν καταστρεπτικὴν ἐπιρροὴν τοῦ Πτέρη εἰς τὸ ὑπουργεῖον διὰ τὴν Πατμιάδα, εἶχον ὑποχρέωσιν, παρὰ τὸν θάνατόν του νὰ τὴν ἀναφέρω. Διότι ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ θύματά του φεύγουν ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους μὲ τὴν κατηγορίαν τοῦ τορπιλλιστοῦ τῆς ἐθνικῆς ἑνότητος καὶ τοῦ κομμουνιστοῦ.

§86Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Ὡς εἶναι γνωστόν, οἱ ἀπομακρυνθέντες δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ἀπεμακρύνθησαν λόγῳ καταγγελιῶν τοῦ Πτέρη, ἀλλὰ λόγῳ καταγγελιῶν ἄλλων προσώπων καὶ κατόπιν ἀνακρίσεων ὑπὸ ἐκλεκτοῦ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας κ. Παπαγεωργακοπούλου, ἀπεμακρύνθησαν. Ἀπεμακρύνθη κατόπιν ἀνακρίσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ ἐκλεκτὸν ἀνώτατον ἀξιωματικὸν τῆς Χωροφυλακῆς, τὸν ὑποστράτηγον κ. Μακρυνιώτην, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόπου μεταβὰς διεπίστωσε τὴν ἀκρίβειαν ὅλων ἐκείνων ποὺ εἶχον καταγγελθῆ.

§87Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ δηλώσω ὡς συνεργάτης τοῦ Πτέρη κατὰ τὴν κατοχήν, ὅτι ὁ Πτέρης μετεῖχεν πάντων τῶν ἀγώνων τῶν ἐθνικῶν καὶ προσέφερεν ὑψίστας ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ τόπου μας. Συνέβαλεν εἰς ὕψιστον βαθμὸν κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνάμεών του.

§88Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Χαίρω πολὺ διότι συντάσσεσθε μὲ ὅσα εἶπον καὶ ἐγώ. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὡμίλησα περὶ τῆς δράσεως τοῦ συνταγματάρχου Πτέρη, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀντιπαρέλθω ἐν σιγῇ τὰς κατηγορίας τὰς ὁποίας ἐξετόξευσεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ τὰς ὁποίας ναὶ μὲν ἀνεκάλεσεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, τόπον μὴ κατάλληλον διὰ τὴν ἀνάκλησιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ἐν τούτοις ὅμως τὰς ἐξέθεσεν καὶ τὰς ἀνέπτυξεν ἐν τῇ Βουλῇ κατηγορήσας ἐπίσης τὸν ἀποβιώσαντα Πτέρην διὰ διοικητικὰς ἀνωμαλίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῶν δωρεῶν τῶν ἐν Ἀμερικῇ ὁμογενῶν τῶν χορηγηθεισῶν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς νέας Πατμιάδος Σχολῆς, ἐρωτῶ τὸν κ. συνάδελφον — δὲν θέλω νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν ἀπόψε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ — τὸ ἔπραξεν ὁ κ. συνάδελφος καθ’ ὃν χρόνον εὑρίσκετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ὃν χρόνον τὴν ἀρχὴν κατεῖχε Κυβέρνησις φιλικῶς πρὸς αὐτὸν προσκειμένη, διὰ τὴν διερεύνησιν καὶ διὰ τὴν διεξαγωγὴν ἐλέγχου ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων αὐτῶν τῶν ἐν Ἀμερικῇ ὁμογενῶν; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ εἴπω, κ. συνάδελφοι, εἶναι ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐδίδοντο, κατὰ πληροφορίας τὰς ὁποίας κατώρθωσα νὰ συγκεντρώσω, παρελαμβάνοντο ἀπὸ μικτὴν Ἐπιτροπὴν λαϊκῶν καὶ κληρικῶν, ἡ ὁποία Ἐπιτροπὴ τὰ διεχειρίζετο καὶ οὐδεμίαν ἄμεσον διαχείρισιν εἶχον μεμονωμένα ἄτομα. Ἡ κατηγορία, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ ὑπουργοῦ διελύθη ἡ Πατμιὰς Σχολή, θὰ καταπέσῃ καὶ καταπίπτει αὐτομάτως ἐὰν ριφθῇ ἓν βλέμμα εἰς τὸ σύνολον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ περιοδικοῦ «Ἐνορία» τῆς 1.3.55 ὅπου γίνεται ἔξαρσις τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία γίνεται σήμερον εἰς τὴν Πατμιάδα Σχολὴν καὶ εἰς τὸ φύλλον τοῦ Φεβρουαρίου 1955 τῆς ἐφημερίδος «Ἀπόστολος Ἀνδρέας», ἡ ὁποία ἐφημερὶς εἶναι τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐπίσης ἐπισήμῳ ὀργάνῳ γίνεται ἔξαρσις τῆς συντελουμένης ἐργασίας εἰς τὴν Σχολὴν αὐτὴν ἐργασίας, ἡ ὁποία κατέστη δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου καὶ διὰ τοὺς ὁποίους κόπτεται ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Ρόδου. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέμιξεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, τὴν ἀναγομένην εἰς πρόσφατον χρόνον καὶ μίαν περίπτωσιν σχετιζομένην μὲ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ τότε διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς, τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Γαλανοπούλου. Καὶ κοπτόμενος πάλιν καὶ διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν κομματικὴν ἐμπάθειαν τῶν διωκτῶν τοῦ ἐκλεκτοῦ αὐτοῦ πράγματι ἱερωμένου, ἀπέδωσε τὴν ἀπομάκρυνσίν του εἰς κομματικὴν ἐμπάθειαν. Καὶ τὴν ἀπέδωσεν εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἢ εἰς διώκτας του εὑρισκομένους ἐν στενῇ πάντοτε ἐπαφῇ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐπιθυμῶ μόνον, νὰ πληροφορήσω ὑμᾶς, ὅτι ὁ Ἀρχιμανδρίτης Γαλανόπουλος μετετέθη τὸ 1951, ἐπὶ ὑπουργίας πάλιν τοῦ φίλου συναδέλφου κ. Μπακοπούλου, ἀπὸ τὴν Πατμιάδα Σχολὴν εἰς Κόρινθον. Καὶ μετετέθη δὲ ὄχι διότι δὲν ἐξετέλει τὸ καθῆκον του ὡς ἐκπαιδευτικὸς ἢ ὡς Διευθυντὴς τῆς Σχολῆς ἐκείνης, ἀλλὰ διότι τεταγμένος ὢν νὰ διευθύνῃ τὴν Σχολὴν ἐνόμισεν ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀναμιχθῇ καὶ εἰς τὰ τῆς διοικήσεως τῆς Μονῆς. Ὁ λόγος αὐτὸς ἦτο ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τοιαύτην ἀναστάτωσιν καὶ τοιοῦτον σάλον εἰς τὴν Νῆσον ὥστε νὰ ἀναγκασθῇ ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Μπακόπουλος νὰ διατάξῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν του Ἀρχιμανδρίτου Γαλανοπούλου μὲ μόνην τὴν αἰτιολογίαν τῆς ἀναμίξεώς του εἰς ἔργα ἀλλότρια. Συνεπῶς καὶ αὐτὴ ἡ κατηγορία καταπίπτει καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. συνάδελφος δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ εὕρῃ ἐπιχειρήματα διὰ νὰ ἀντικρούσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀπόψε ἀκόμη ἐγένετο ἀπόπειρα νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, ἡ ὁποία προέκυψεν ἀπὸ ὅσα σᾶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἀπὸ ὅσα θὰ συμπληρώσῃ, προέκυψε μία ἀχαρακτήριστος καὶ ἀντεθνικὴ δρᾶσις ὡρισμένων καθηγητῶν, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς μίαν σκευωρίαν ὡρισμένων ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον νὰ ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὴν Σχολὴν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κήδονται τοῦ Δημοσίου πλούτου καὶ τῶν πραγματικῶν συμφερόντων τῆς Σχολῆς. Οὐδεμία, κύριοι συνάδελφοι, σκευωρία κατὰ τῶν καθηγητῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὴν Σχολὴν τότε καὶ οἱ ὁποῖοι ἤδη ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν ἐξυφάνθη. Τοῦτο προκύπτει ἀνενδοιάστως ἀπὸ στοιχεῖα τῶν ὁποίων θὰ κάμω τώρα ἀμέσως χρῆσιν. Οἱ δύο κυρίως ὑπεύθυνοι τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ὡδήγει μαθηματικῶς εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, ἦσαν ὁ φυσικὸς Καλλέργης καὶ ὁ γυμναστὴς Εὐθυμίου. Αὐτοί, πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, εἰσαχθέντες εἰς τὸ Πρωτοβάθμιον Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης ἀπελύθησαν διότι προέκυψαν ἐναντίον των στοιχεῖα ἀποδεικνύοντα ὅτι οὗτοι ἦσαν ἐπικίνδυνοι διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόστασιν τῆς Σχολῆς. Καί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὡρισμένας περικοπὰς ἀπὸ μίαν μνημονευθεῖσαν προηγουμένως ἔκθεσιν τοῦ ὑποστρατήγου τῆς Χωροφυλακῆς κ. Μακρυνιώτη, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τούτοις μετετέθη εἰς τὴν Πάτμον διὰ νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις ἐπὶ τῶν τρομερῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα εἶχον λάβει χώραν ἐκεῖ ἐπὶ τῶν φρικωδῶν καταγγελιῶν αἱ ὁποῖοι δυστυχῶς ἀπεδείχθησαν βάσιμοι.

§89Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρεκάλουν, μὲ ὅλον τὸν σεβασμόν, ἐπειδὴ πρόκειται νὰ πᾶνε εἰς τὸ Δευτεροβάθμιον Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης νὰ μὴ λεχθῇ τίποτε, τὸ ὁποῖον θὰ προδικάσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§90Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, τὸ Δευτεροβάθμιον Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης ἀποτελοῦν ἀνώτατοι κρατικοὶ λειτουργοὶ ἀδιαβλήτου κύρους καὶ λειτουργοὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην. Συνεπῶς δὲν πρόκειται νὰ δώσω ὅπλα εἰς τὸ Δευτεροβάθμιον Συμβούλιον ὥστε ἡ κρίσις του νὰ εἶναι δυσμενὴς διὰ τοὺς ὑπὸ κρίσιν ἢ ὑπὸ κατηγορίαν ὑπαλλήλους. Λοιπόν, ὁ ρηθεὶς ὑποστράτηγος τῆς Χωροφυλακῆς λέγει, ἀφοῦ κάμνει μίαν εἰσήγησιν, λέγει πῶς ἐδημιουργήθη ὅλη αὐτὴ ἡ κατάστασις εἰς τὴν Σχολὴν καὶ λέγει τελικῶς ὅτι δὲν εἶχεν δοθῆ προσοχὴ εἰς τὸ νὰ διαλεγοῦν πρόσωπα τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἀδιάβλητα ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐθνικὸν προσανατολισμόν. Καταλήγει ὅτι ἐπέτυχεν ἡ κομμουνιστικὴ ὀργάνωσις νὰ δημιουργήσῃ καὶ ὄργανα ὅπως ἐξυπηρετήσουν τὰς ἐπιδιώξεις της. Οὕτω ὁ Εὐάγγελος Καλλέργης τοῦ Ἀλεξάνδρου, καθηγητὴς Φυσικῶν, ὅστις διετέλεσε κατὰ τὴν κατοχὴν πολιτικὸς καθοδηγητὴς καὶ στρατολόγος τοῦ ΕΛΑΣ, εἰς ὃν καὶ ὑπηρέτησεν, ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους 1945–47 ἐν Θ)νίκῃ συμμετεῖχεν εἰς κομμουνιστικὰς συγκεντρώσεις καὶ ἐκδηλώσεις, ἐξετοπίσθη δι’ ἔκνομον δρᾶσιν εἰς Ἅγιον Εὐστράτιον, ἐν συνεχείᾳ στρατευθεὶς ὑπηρέτησεν εἰς Μακρόνησον καὶ ἀπελύθη τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ μὲ τὴν ἔνδειξιν: «Νὰ παρακολουθῆται». Τοποθετεῖται τὸν Ὀκτώβριον 1949 ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας εἰς Πατμιάδαν Σχολήν, καὶ ἐκεῖ ὑπηρετῶν προβαίνει εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς πραγματικὸν κίνημα τὴν Σχολήν.

§91Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Μήπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούσωμεν καὶ τὰ ἑπόμενα;

§92Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Ἐξωθεῖ τοὺς καθηγητὰς Παντέλιον Ἄγγελον καὶ Μαυρούδην Μιχαὴλ οἵτινες ἐτέλουν εἰς ἀγαθὰς σχέσεις μετὰ τῆς Μονῆς εἰς τὸ νὰ στραφῶσιν ἐναντίον της, καίτοι ἡ Μονὴ παρεῖχεν εἰς ὅλους τοὺς καθηγητὰς τῆς Σχολῆς ἐπὶ πλέον τῶν ἀποδοχῶν των εἰδικὸν ἐπίδομα, ὡς ἀπεδείχθη ἐκ τῶν καταθέσεων. Καθιστᾷ ὑποχείριόν του διὰ διαφόρων μεθόδων τὸν τότε Διευθυντὴν τῆς Σχολῆς Γαλανόπουλον καὶ διαθέτει τοῦτον δυσμενῶς κατὰ τῆς Μονῆς ἵνα, διὰ τῆς συγκρούσεως τῆς Σχολῆς καὶ Μονῆς, μειωθῇ τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα τῶν σπουδαστῶν, ὡς συνάγεται ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ καὶ τῆς ἀλληλογραφίας τῶν περιστατικῶν, τῶν ὑπὸ τῶν καταθέσεων βεβαιωθέντων. Ἐνῷ ἡμέραν τινὰ ὁδηγεῖ τοὺς μαθητὰς Πατμιάδος εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Μονῆς διὰ ν’ ἀναπτύξῃ εἰς τούτους τὴν ἀξίαν τῶν κειμηλίων καὶ τὴν πατριωτικὴν καὶ θρησκευτικὴν δρᾶσιν της καὶ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα διέθεσαν εἰς τὴν Μονὴν τὰ κειμήλια ταῦτα, ἀντὶ τούτου ἀφήνει ἀκαθοδηγήτους τοὺς μαθητὰς καὶ ἐξαπλωμένος ἐπὶ ἑνὸς καθίσματος ἔπαιζε κομβολόγιον εἰς στάσιν ἀδιάφορον, χλευαστικὴν καὶ κατὰ τὴν κοινὴν ἀντίληψιν λίαν ἀσεβῆ διὰ τὸν χῶρον εἰς ὃν εὑρίσκετο, ἀποσκοπῶν οὕτω νὰ ἐμβάλῃ εἰς τὴν ψυχὴν τῶν μαθητῶν τὴν δυσπιστίαν πρὸς τὸν μοναχικὸν βίον καὶ ἐμμέσως πρὸς τὴν χριστιανικὴν πίστιν, ὡς ἐβεβαιώθη ἐκ τῶν ληφθεισῶν καταθέσεων κλπ. κλπ. Ὑπάρχει πληθώρα γεγονότων τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, τὰ ὁποῖα δίδουν τὴν πλήρη εἰκόνα Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἕτερον τῶν ἀπολυθέντων ἀπὸ τὸ Πρωτοβάθμιον Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης, καθηγητὴν τῆς γυμναστικῆς Εὐθυμίου Ἀθανάσιον κατὰ τὴν κατοχὴν ἐν Μεσολογγίῳ διετέλεσεν ὑπεύθυνος τῆς ΕΠΟΝ εἰργάζετο ὑπὲρ τοῦ Κ. Κ., διέταξε συλλήψεις ἐθνικοφρόνων καὶ ἀπεχαρακτηρίσθη ἐν ἔτει 1949, ἐτοποθετήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας εἰς τὴν Πατμιάδα Σχολὴν τὸν Ἀπρίλιον 1952, ἔνθα καὶ ὑπηρετεῖ εἰσέτι, καίτοι ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων του, δεδομένου μάλιστα ὅτι ὡρίσθη ἐπανειλημμένως ἐπόπτης τοῦ ἑκάστοτε ἐπιμελητοῦ, ἔδει νὰ παρακολουθῇ τοὺς μαθητάς, νὰ προλαμβάνῃ οἱαδήποτε ἀντιτιθεμένην εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς Σχολῆς παρεκτροπὴν μαθητῶν, οὐ μόνον παρέλειψε τοῦτο, ἀλλ’ ἀπεδείξατο ἀδιαφορίαν καὶ ἐνίσχυε τὸν Εὐάγγελον Καλλέργην εἰς τὰς ἐντὸς τῆς Σχολῆς ἐπιδιώξεις του ὑπὲρ τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ τὰς προπαγανδιστικάς του ἐνεργείας, συνηγορῶν πάντοτε τόσον εἰς τὸν Σύλλογον, ὅσον καὶ τὰς συζητήσεις ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων τοῦ Καλλέργη. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο δέον ν’ ἀναφέρω ἕνα γεγονὸς τὸ ὁποῖον προεκάλεσεν ἀναστάτωσιν εἰς ὁλόκληρον τὴν Πάτμον. Ἐπὶ σειρὰν ἑβδομάδων διετηροῦντο ἐγγεγραμμέναι εἰς διαδρόμους ἐπὶ τῶν τοίχων τῆς Σχολῆς ἐπιγραφαὶ φιλοκομμουνιστικαί. Καὶ μόνον μετὰ ἔντονον ἐπέμβασιν τῶν ἁρμοδίων ἐκεῖ τοπικῶν ἀρχῶν ἐδέησε νὰ ἀνακαλύψουν οἱ κύριοι καθηγηταὶ τὰ σπουδαῖα αὐτὰ γεγονότα διὰ νὰ διατάξουν τὴν ἀπόσβεσιν καὶ ἐπίχρισιν τῶν ἐπιγραφῶν αὐτῶν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, τὰ γεγονότα αὐτὰ δὲν ἀποδεικνύονται μόνον καὶ δὲν προκύπτουν ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνωτάτου τούτου ἀξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, προκύπτουν ἀπὸ σωρείαν ἐκθέσεων καὶ μαρτυρικῶν καταθέσεων αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν τὴν βάσιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν διαβιβασθῆ εἰς τὸ Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης συνοδευόμεναι ὅμως καὶ ἀπὸ σωρείαν καταθέσεων ἀξιοπίστων μαρτύρων τοὺς ὁποίους ἐξήτασεν ὁ ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος κ. Παπαγεωργακόπουλος ἐναντίον τοῦ ὁποίου τοὺς μύδρους του εἶχεν ἐξαπολύσει προχθὲς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Ρόδου κ. Ζίγδης. Πέραν τούτων ὅμως, διότι θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Παπαγεωργακοπούλου διὰ νὰ ἱκανοποιήσω τὴν περιέργειαν τοῦ κ. συναδέλφου, περὶ τῆς ἠθικῆς ἀσυδοσίας καὶ χαλαρώσεως, ἡ ὁποία ἐπεκράτει εἰς τὴν Σχολὴν ὁμιλεῖ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 155 πρᾶξις τοῦ Συλλόγου τῶν Καθηγητῶν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, πρᾶξις τοῦ Συλλόγου κληθέντος εἰς συνεδρίασιν τὴν 27ην Νοεμβρίου 1953 κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκεῖ παραμονῆς τοῦ κ. Παπαγεωργακοπούλου ἀποσταλέντος εἰδικῶς ἀπὸ τὸν τότε ὑπουργὸν κ. Καλλίαν νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, μετὰ τὰς τρομοκρατικὰς καταγγελίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον φθάσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ ὁμιλεῖ περὶ τῆς χαλαρότητος τῆς ἐθνικῆς, ἡ ὁποία ἐπεκράτει εἰς τὴν Σχολήν. Καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ καθηγηταὶ νὰ συνέλθουν καὶ νὰ κάμουν οὕτως εἰπεῖν μίαν ὁμιλίαν πρὸ τῆς καταστάσεως ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ, πρὸ τῆς δυσφορίας καὶ τῆς ἀγανακτήσεως ἡ ὁποία εἶχε προκληθῆ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην μὲ τὴν ὁποίαν δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς κατακραυγῆς καὶ τῆς δυσφορίας τῆς κοινῆς γνώμης καὶ κατόπιν τῆς ὑποδείξεως τοῦ συμβούλου, ὁ ὁποῖος ἔμεινε κατάπληκτος πρὸ τῆς παντελοῦς ἀσκήσεως πειθαρχικῶν κυρώσεων ἐπὶ τῶν παρεκτρεπομένων μαθητῶν, τόσον ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ, ὅσον καὶ τοῦ πνευματικοῦ πεδίου. Τότε λαμβάνεται ἀπόφασις, γίνεται κατάταξις εἰς κατηγορίας τῶν διαφόρων μαθητῶν. Κατόπιν αὐτοῦ συνετάγησαν οἱ τρεῖς πίνακες. Αὐτὸ ἐγένετο ὅταν ἐπῆγε ὁ κ. σύμβουλος μετὰ τὰς γενομένας καταγγελίας. Οὐδεμία ἐνέργεια δὲν εἶχε γίνει ἀπὸ τοὺς τεταγμένους εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς Σχολῆς καὶ τοὺς τεταγμένους νὰ ἐπιμελοῦνται τῆς εὐρύθμου λειτουργίας τῆς Σχολῆς.

§93Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποίαν ἐποχήν;

§94Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Τὸ 1953–54. Τότε ποὺ διετάχθησαν αἱ ἀνακρίσεις. Συνετάχθησαν τρεῖς πίνακες ἀπὸ τοὺς ἰδίους καθηγητὰς τῆς Σχολῆς τοὺς μετέπειτα ἀπομακρυνθέντας. Ὁ πρῶτος πίναξ περιλαμβάνει τοὺς..... (δὲν ἠκούσθη) ..... Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διαβάσω τὰ ὀνόματα. Ὁ δεύτερος πίναξ τοὺς ἀτάκτους εἰς τὸ ἦθος ἐν γένει καὶ ὁ τρίτος πίναξ τοὺς ὑστερουμένους εἰς τὰ μαθήματα. Εἰς τὸν πρῶτον πίνακα περιλαμβάνονται 4, εἰς τὸν δεύτερον 5 καὶ εἰς τὸν τρίτον πίνακα περιλαμβάνονται 6. Ἔγιναν διάφορα ἐπεισόδια καὶ εἰς τὸ τέλος ἀποφασίζεται νὰ κληθῇ ὁ ἐπιμελητὴς Γκίκας καὶ νὰ δώσῃ λόγον δι’ ὡρισμένας παραλήψεις καὶ καταχρήσεις, ἀποφασίζεται δὲ ἡ ἀποβολὴ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς....(δὲν ἠκούσθη)... ...ἐθνικῶς.

§95Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πόσοι ἦσαν;

§96Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Τέσσαρες. Αὐτὴ ἦτο ἡ κατάστασις εἰς τὴν Πατμιάδα Σχολὴν καὶ εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν ὁ προκάτοχός μου ὁ κ. Καλλίας, καὶ ἐγὼ ἀπεφασίσαμε νὰ θέσωμεν τέρμα παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ρόδου συναδέλφου ὁ ὁποῖος ἐπέμεινε νὰ ἀγνοηθοῦν αἱ ἐκθέσεις ὑπευθύνων ὀργάνων, αἱ ἐκθέσεις ἀνωτάτων κρατικῶν λειτουργῶν καὶ νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ἀνεύθυνοι καταγγελίαι, καταγγελίαι στηριζόμεναι εἰς ἐπιστολὰς ἀξιοπίστων ἐνδεχομένως προσώπων, ἢ ἐκλεκτῶν μελῶν τῆς κοινωνίας τῆς Πάτμου, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν πλέον τοῦ ἑαυτοῦ των, ἀντεπροσώπευον. Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι: Ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶμεν τὴν συνέχισιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς; Καὶ ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι: ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν νὰ παρατείνεται αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία, ὁδήγει εἰς τὴν πλήρη διάλυσιν τῆς Σχολῆς; Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησις δὲν χρειάζεται κἂν νὰ δοθῇ, διότι εἶναι αὐτονόητος.

§97Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Καὶ ὁμολογεῖ ὅτι αὐτοὶ ἦσαν κομματικοί του φίλοι καὶ ἡμεῖς τοὺς ἐκδιώξαμεν.

§98Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ ποίαν κομματικὴν ἐμπάθειαν κατείχετο ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁ συντελέσας τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς κόπρου τοῦ Αὐγείου. Ἐπικαλοῦμαι μόνον τὸ ἔγγραφον ἐμπιστευτικὸν 1928)29) 5)54 ἔγγραφον ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν ὑπουργὸν ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, Ἐκκλησιαστικῆς Ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον ἦτο ἁρμόδιον καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἠσκεῖτο ἡ πειθαρχικὴ ἀγωγὴ κατὰ τῶν πταισάντων καὶ ὑποπεσόντων εἰς τὰ βαρύτατα αὐτὰ παραπτώματα, καθηγητῶν. Μεταξὺ τῶν ἐγκαλουμένων περιλαμβάνεται καὶ ὁ Ροκᾶς, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ τὸν ὁποῖον παρουσίασεν ὡς τὸν εὐνοούμενον τοῦ ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἔτυχεν ὅλων τῶν εὐνοιῶν τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ὁ Μεταξᾶς καὶ ἐγκαλεῖται καὶ αὐτὸς καὶ ἐκαλεῖτο τὸ ἁρμόδιον Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον, νὰ κρίνῃ καὶ ἐπ’ αὐτῶν, διότι πράγματι καὶ οὗτος παρὰ τὰς ἐκ τῶν ὑστέρων καταγγελλίας, εἰς τὰς ὁποίας προέβη διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω καὶ δὲν ἐνδιαφέρει νὰ γνωρίζῃ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἐν τούτοις καὶ αὐτὸς διὰ τῆς σιωπῆς του μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου χρονικοῦ ὁρίου, εἶχε γίνει καὶ αὐτὸς ὑπεύθυνος τῶν βαρυτάτων παραπτωμάτων καὶ τῶν βαρυτάτων ἐνεργειῶν καὶ πράξεων αἱ ὁποῖαι εἶχον σημειωθῆ εἰς τὴν Σχολήν. Ὁ κ. ἐπερωτῶν συνάδελφος, ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ στρέψῃ ὅλην του τὴν μῆνιν ἐναντίον τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβούλου κ. Παπαγεωργακοπούλου, ὁ ὁποῖος εἶχε διαταχθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διοικητικὴν ἀνάκρισιν εἰς τὴν Πατμιάδα Σχολὴν καὶ ἐπεκαλέσθη ὡς ἐπιχείρημα καὶ ὡς ἔνδειξιν ἢ ὡς ἀπόδειξιν τῶν βαρυτάτων παραλείψεων τοῦ κ. Παπαγεωργακοπούλου, τῆς μονομερείας, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν εἰς τὴν διενέργειαν τῆς ἀνακρίσεως καὶ τὴν ἔλλειψιν πάσης ἀντικειμενικότητος, ἐπεκαλέσθη ὁ κ. συνάδελφος τὸ γεγονὸς, ὅτι περιωρίσθη νὰ ἐγκλεισθῇ ἐπὶ 10ήμερον εἰς τὴν Μονήν, νὰ μὴ ἐπικοινωνῇ μὲ κανένα, νὰ ἐξετάσῃ τοὺς μάρτυρας, τοὺς ὁποίους ἤθελεν αὐτός, νὰ ἀγνοήσῃ ὅλους τοὺς μάρτυρας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ προσφέρουν στοιχεῖα εἰς τὴν ὑπόθεσιν, νὰ ὑποβάλλουν στοιχεῖα διὰ τὴν διαλεύκανσιν τῆς ὑποθέσεως, ὅτι δὲν ἤθελε νὰ ἐξετάσῃ οὔτε αὐτοὺς τοὺς ἐγκαλουμένους καὶ τοὺς μετέπειτα παραπεμφθέντας εἰς τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης, νὰ περιορισθῇ νὰ ἐξετάσῃ μόνος τοὺς μάρτυρας ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἡ κομματικὴ ἐμπάθεια τοῦ Στράτα καὶ τῶν ἄλλων τοῦ ὑπέδειξαν. Ἀναφέρω, ὅτι ἐξητάσθη διὰ μακρῶν καὶ ἔχω τὴν ἔκθεσιν τὴν ἔνορκον ἐξέτασιν τοῦ μάρτυρος κ. Ζαννῆ, τὸν ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος.

§99Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔνορκος ἐξέτασις;

§100Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Ἐνόρκως ἐξητάσθη: «Ἐν Πάτμῳ 21.4.53 κ. Ζαννῆς Νομικός, συνταξιοῦχος ἐκπαιδευτικός, ἐτῶν 71». Περὶ αὐτοῦ ὁ κ. συνάδελφος ὑπευθύνως ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι ἠγνοήθη ἀπὸ τὸν κ. Σύμβουλον καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀλληλογραφῇ μὲ τὸν κ. ὑπουργόν, διὰ νὰ φέρῃ εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου τὰ τρομερὰ αὐτὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα κατεῖχεν ἐναντίον τῶν κατηγόρων ἢ ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς κόπρου τοῦ Αὐγείου, ἡ ὁποία εἶχε συγκεντρωθῆ εἰς τὴν Σχολήν.

§101Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς ὑπέβαλον......(δὲν ἠκούσθη εὐκρινῶς).......

§102Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν ἀνευθύνους διαμαρτυρίας, ἀλλὰ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ λάβω ὑπ’ ὄψει δημόσια ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐπικαλοῦμαι καὶ τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἐπίσης ὁ κ. Ἐκπαιδευτικὸς Σύμβουλος ἐκτελῶν κατὰ γράμμα τὰς ἐντολὰς τοῦ Ὑπουργείου καὶ συμμορφούμενος πρὸς τὰς ἐπιταγὰς καὶ τῆς θελήσεώς του καὶ τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος, ἐξήτασε τὸν Εἰρηνοδίκην Πάτμου κ. Πασχάλην, ὡς καὶ ἄλλους προύχοντας τοῦ Νησιοῦ. Τούς: Βάλβην Περικλῆν τοῦ Γερασίμου, Ἀναστασόπουλον Κωνστ. ὑπενωμοτάρχην, μαθητ. κατωτ. Ἐκκλησιαστ. Φροντιστηρίου, Μαχίνην Νικήταν, Ζαννῆν Νομικόν, Γερογιάννη Εὐγενία, Νεμποτάκην Γεώργιον, Εὐθυμίου Ἀθαν., Ἰατροῦ Δημήτρ. Θεολ. Καθηγ. Πατμιάδος Σχολῆς. Ὑπόμνημα Κίμωνος Β. Μπένου Καθηγητοῦ μαθηματικῶν Ἐμπορικῆς Σχολῆς Καλύμνου... Ἐξήτασεν ἐν ὅλῳ, 27 μάρτυρας. Δὲν ξεύρω τὶ ἀξίωσιν εἶχεν ὁ κ. συνάδελφος, νὰ ἐξετάσῃ ὁλόκληρον τὴν Νῆσον καί, μετὰ ταῦτα, νὰ μεταφέρῃ τὸ πεδίον τῆς δραστηριότητός του καὶ εἰς τὰς ὑπολοίπους Νήσους τῆς Δωδεκανήσου, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐξήτασε, λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, 27 μάρτυρας, μεταξὺ τῶν ὁποίων πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατέχουν θέσιν ἐξέχουσαν, ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰς καταθέσεις των, εἰς τὴν κοινωνίαν τῆς Πάτμου. Ἐξήτασε δὲ ἐνόρκως τούς: Καλλέργην Εὐάγγ. Καθηγ. Φυσικῆς τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, Μαυρουδῆν Μιχ. Φιλ. Καθηγητὴν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, Παντελιὸν Ἄγγελον Καθ. Πατμιάδος Σχολῆς, Ἰατροῦ Δημ. Θεολ. Καθ. Πατμιάδος Σχολῆς κὶα Εὐθυμίου Ἀθανάσιον. Ποῖαι λοιπὸν ἦσαν αἱ παραλείψεις τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβούλου κ. Παπαγεωργακοπούλου, διενεργήσαντος τὰς ἀνακρίσεις ἐν Πάτμῳ; Εἶχεν ὁ κ. συνάδελφος μήπως τὴν ἀξίωσιν, νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸ στρατηγεῖον του ὁ κ. Παπαγεωργακόπουλος εἰς τὸ καφενεῖον τῆς Νήσου καὶ νὰ ἐξαπολύσῃ τὸν λεγόμενον τελάλην διὰ νὰ συγκεντρώσῃ τοὺς μάρτυρας ποὺ θὰ ἐξήταζε; Εἶχε τὴν ἀξίωσιν μήπως ὁ κ. συνάδελφος, νὰ ἐξετάσῃ ὁ κ. Σύμβουλος τοὺς μάρτυρας ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὑπεδείκνυον οἱ ἐνδιαφερόμενοι; Βάσει λοιπόν, τῶν στοιχείων αὐτῶν ἐνήργησε τὸ Ὑπουργεῖον, βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν ἐνήργησεν, ὡς εἶχε ὑποχρέωσιν, διότι, ὡς ἐτόνισα καὶ προηγουμένως, οὐδεμίαν εἶχεν ὑποχρέωσιν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ἀνευθύνους διαδόσεις καὶ ἀνευθύνους καταγγελίας. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, τὰ γεγονότα, καὶ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ὡδήγησαν καὶ τὸ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον εἰς τὸ νὰ διατάξῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν καθηγητῶν αὐτῶν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς, ἀπομάκρυνσιν ἡ ὁποία εἶχε διαταχθῆ προηγουμένως προσωρινῶς ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μου, αὐτὰ τὰ στοιχεῖα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν δύο κυρίως ὑπευθύνων διὰ τὴν σημειωθεῖσαν ἀντεθνικήν των δρᾶσιν εἰς τὴν Σχολὴν εἰς τὸ πρωτοβάθμιον Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης. Αὐτά, εἶναι τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν, κύριοι συνάδελφοι, τελικῶς καὶ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν δύο ὑπευθύνων τῆς καταστάσεως αὐτῆς καθηγητῶν καὶ εἰς τὴν μετάθεσιν τῶν ἄλλων, διότι δὲν ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ εἶναι ἀνεκτὸν ἀπὸ τὴν κοινωνίαν τῆς Πάτμου καὶ ἀπὸ ὅλην τὴν κοινὴν γνώμην τῆς Δωδεκανήσου, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ὑπεύθυνοι συγκεκριμένων παραπτωμάτων, συγκεκριμένων πράξεων τοιαύτης βαρύτητος ἢ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ὑπεύθυνοι ἐκ παραλείψεως, παραπτωμάτων τοιούτων, νὰ παραμένουν εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην. Καὶ ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, περὶ τῶν δραματικῶν ἐκείνων σκηνῶν κατὰ τὰς ὁποίας ἐκινδύνευσε νὰ ὑπερχειλίσουν οἱ χείμαρροι καὶ οἱ ποταμοὶ τῆς Νήσου ἀπὸ τὰ δάκρυα τῶν προπεμψάντων τοὺς σκληρότατα ἀπομακρυνομένους καθηγητάς, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν τὴν Μεγάλην Παρασκευήν, ὡς νὰ μὴ ὑπῆρχον ἡμέραι τῆς ἑβδομάδος τῆς Διακαινησίμου κατὰ τὰς ὁποίας οὐδεὶς θὰ τοὺς ἤλεγχεν ἂν ἔφευγον, διότι καὶ ἡ διαταγὴ ἡ ὁποία ἀπηυθύνθη πρὸς τοὺς καθηγητὰς αὐτοὺς ἦτο νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς νέας των θέσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐτοποθετοῦντο κατόπιν ἀποφάσεως ὄχι τοῦ ὑπουργοῦ ἀλλὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπομάκρυνσίν των. Καὶ ἂν ὁ κ. συνάδελφος, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἐμπάθειαν καὶ ἔλλειψιν ἀντικειμενικότητος ἀπὸ μέρους τοῦ ἐκλεκτοῦ —καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω ἐν γνώσει τῶν συνεπειῶν τῆς ὑπογραμμίσεως τῆς λέξεως αὐτῆς— τοῦ ἐκλεκτοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβούλου κ. Παπαγεωργακοπούλου, ἐπεκαλέσθη μίαν περίεργον ἱστορίαν ἀφορῶσαν τὸν Ἀρχιμανδρίτην Ἀλέξαν. Γεωργιάδην. Ὁ κ. Ἐκπαιδευτικὸς Σύμβουλος ἐπίσης ἐνήργησεν ἐμπεριστατωμένην ἀνάκρισιν, κατόπιν ἐντολῆς τὴν ὁποίαν εἶχε, κατὰ τοῦ Παπαλεξάνδρου ὁ ὁποῖος ἐξετέλει χρέη Διευθυντοῦ τοῦ Γυμνασίου Νισύρου, ὑπέβαλε τὸν φάκελλον τῶν καταθέσεων 30 μαρτύρων καὶ τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων τὴν 13.8.54 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἔσπευσε νὰ διαβιβάσῃ τὸν φάκελλον εἰς τὸ Κεντρικὸν Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τὸ ὁποῖον ἤσκει καθήκοντα Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου ἐν προκειμένῳ καὶ τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1519 τῆς 15.12.54 πράξεώς του ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν ἀπεδείχθησαν αἱ κατηγορίαι ἐναντίον τοῦ ἀρχιμανδρίτου Ἀλεξάνδρου Γεωργιάδη καὶ ὅτι δὲν συντρέχει λόγος μεταθέσεώς του. Καὶ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, διότι οὔτε ἁπλῆ ἔνδειξις ὑπῆρχε περὶ τῆς βασιμότητος τῶν κατηγοριῶν. Διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, τοῖς πάσι, ἐπὶ ἁπλῇ ἐνδείξει, ὅτι εὐσταθεῖ μία κατηγορία, τὰ ἁρμόδια Συμβούλια διὰ νὰ δώσουν τέλος εἰς μίαν ἀναταραχήν, ἡ ὁποία σημειοῦται, ἀποφαίνονται ὑπὲρ τῆς μεταθέσεως τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς τὰς κατηγορίας αὐτάς. Καὶ δὲν ἠμπορῶ, παρὰ νὰ ἐπαναλάβω, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον τίθεται αὐτομάτως μέσα μου, τὶ ἐζήτει ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, νὰ ρίψω εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων τὴν κατάθεσιν τοῦ κ. Παπαγεωργακοπούλου, ἐζήτει νὰ ἀγνοήσω τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα καὶ νὰ στηριχθῶ ἐπὶ στοιχείων ἀνευθύνων; Ἢ ἐζήτει νὰ ἀποδεχθῇ ὁ κ. Παπαγεωργακόπουλος, ὅπως τὴν θέσιν του καταλάβουν οἱ ἀπολυθέντες ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης καθηγηταί; Κύριοι συνάδελφοι, ἕτερον σκέλος τῆς κατηγορίας τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ, παρὰ ταῦτα, συναδέλφου, κ. Ζίγδη, ὑπῆρξεν ἡ κατηγορία ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ, ὅτι διὰ λόγους διαφωνίας βεβαίως ἠρνήθημεν νὰ καταθέσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ αἰτηθέντα διὰ κατατεθείσης ὑπ’ αὐτοῦ ἐρωτήσεως, στοιχεῖα. Ἐπικαλοῦμαι τὴν βοήθειαν τῆς μνήμης τοῦ κ. συναδέλφου, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ ἀναμνησθῇ, ὅ,τι δι’ ἐπανειλημμένων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀπηυθύναμεν πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἐδώσαμεν ὅσα στοιχεῖα ἦτο δυνατὸν νὰ δώσωμεν καὶ ἐδώσαμεν καὶ πλήρη ἐξήγησιν περὶ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι μᾶς περιήγαγον εἰς ἀδυναμίαν νὰ συμμορφωθῶμεν μὲ τὴν ἐπιθυμίαν του. Καὶ θέλω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐκ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐζήτει τότε, διὰ τῆς ἐρωτήσεώς του, τῆς ὁποίας, δυστυχῶς, δὲν ἔχω τὸ κείμενον ἐμπρός μου, διότι ἐζήτει κατάθεσιν σωρείας ἐγγράφων στοιχείων, τὸν εἴχομεν πληροφορήσει, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπῆρχεν ὁ φάκελλος ἀνακρίσεων ἐναντίον τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ὑπῆρχον οἱ ἀτομικοὶ φάκελλοι τῶν ἐκπαιδευτικῶν, ἅπαντα δὲ τὰ ἄλλα στοιχεῖα, λόγῳ ἁρμοδιότητος, διότι ἄλλην ἁρμοδιότητα πλὴν τῆς ἁρμοδιότητος τῆς ἐποπτείας καὶ τῆς διοικήσεως, δὲν ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον, ἅπαντα τὰ ἄλλα στοιχεῖα εὑρίσκοντο εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Δωδεκανήσου καὶ παρὰ τῷ ἡγουμένῳ τῆς μονῆς, ὁ ὁποῖος καὶ ἐξετέλει καθήκοντα προέδρου τῆς Σχολικῆς Ἐφορίας. Ἀπηυθύναμεν δὲ εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, διὰ νὰ ἐνημερώσῃ τὸν κ. συνάδελφον, ἔγγραφον τῆς 28ης Ἰουλίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐγνωρίζομεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτά, τὰ αἰτηθέντα δὲν φυλάσσονται ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ ἐν τῇ Γεν. Δ)σει Δωδ)σου. Ἐπίσης ὁρμαθὸν ἐγγράφων ἀπηυθύναμεν, πρὸς τὴν Γεν. Δ)σιν Δωδ)σου διὰ τῆς ὁποίας ἐζητοῦντο στοιχεῖα, ἀφορῶντα καὶ τὴν Ἐφορίαν τῆς Πατμιάδος Σχολῆς. Ἐπίσης πρὸς τὸν καθοδηγούμενον τῆς Σχολῆς Πάτμου, περὶ τῶν στοιχείων τῶν αἰτηθέντων ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Δὲν βλέπω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εὐσταθῇ καὶ ἡ κατηγορία τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἐκ λόγων ὀφειλομένων ἴσως εἰς τὴν προσπάθειάν μας, νὰ συγκαλύψωμεν αὐτὰς τὰς τρομερὰς παραλείψεις καὶ τὰς σκανδαλώδεις ἐνεργείας καὶ ὑπερβασίαν τοῦ Ὑπουργείου, ἀπεφύγαμεν νὰ καταθέσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ αἰτηθέντα αὐτὰ ἔγγραφα. Ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ἦτο τελείως ἀδύνατον νὰ καταθέσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ στοιχεῖα, τὰ ἀφορῶντα τοὺς ἀτομικοὺς φακέλλους καὶ τὰς ἀνακρίσεις αἱ ὁποῖαι διεξήγοντο, διότι καθ’ ὃν χρόνον ἐζητοῦντο τὰ στοιχεῖα αὐτά, διεξήγοντο καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον Νομιμοφροσύνης καὶ εἰς τὸ Ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον ἡ πειθαρχικὴ καὶ ἡ ἄλλη διαδικασία, ἡ ἀφορῶσα τοὺς ὑπὸ κατηγορίαν καὶ μετέπειτα ἀπολυθέντας καθηγητάς. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἀρκετὰ σᾶς ἐταλαιπώρησα καὶ θὰ ἤθελα νὰ κλείσω τὴν μακρὰν αὐτὴν ὁμιλίαν μου, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ παρέσυρεν ὁ τόνος τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κ. συνάδελφος, ὁ μελοδραματικός, μὲ τὴν ἐκ νέου διατύπωσιν μιᾶς ἄλλης ἀπορίας: Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος, ὑψωθεὶς εἰς τὸ ὕψος τοῦ κήνσορος, ἐκαλεῖτο νὰ δώσῃ συγχωροχάρτι εἰς τοὺς κατηγορηθέντας ἀπὸ αὐτόν, θὰ τὸ ἔπραττε προθύμως, ἐὰν οὗτοι ἔσπευδαν νὰ δηλώσουν εἰς αὐτὸν φιλίαν; Νομίζω, ὅτι θὰ τὸ ἔπραττεν ὡς τὸ ἔπραξεν εἰς τὴν περίπτωσιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου. Διότι δὲν ἐδίστασεν ὁ κ. συνάδελφος— καὶ μοῦ εἶναι ἐξαιρετικὰ δυσάρεστον νὰ τὸ ἀναφέρω αὐτὸ— νὰ ὑποστηρίξῃ κατὰ τὰς τελευταίας δημοτικὰς ἐκλογάς, πρόσωπον, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ εἶχε βαρυνθῆ μὲ κατηγορίας ἐπὶ συνεργασίᾳ ὄχι μόνον μετὰ τῶν Ἰταλῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ συνεργασίαν μετὰ τῶν Γερμανῶν. Ὀφείλω νὰ τονίσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι λόγῳ τῶν ἰδιαζουσῶν συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτησαν εἰς τὴν Δωδεκάνησον, δὲν ἐλειτούργησεν ἡ διαδικασία, ἡ προβλεπομένη ἀπὸ τὴν γνωστὴν συντακτικὴν πρᾶξιν 6)1944, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, περὶ διώξεως τῶν δοσιλόγων. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐπεκράτουν εἰδικαὶ συνθῆκαι εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Νομίζω δέ, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ κ. συνάδελφος εἶχε γνῶσιν αὐτῆς τῆς λεπτομερείας, ἐγνώριζεν ἐπίσης, ὅτι δὲν ἔπρεπε μὲ τοιαύτην εὐκολίαν νὰ στραφῇ ἐναντίον προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν διέκειντο φιλικῶς πρὸς αὐτόν, ἐνῷ ἀντιθέτως, ἀφειδῶς παρεῖχε τὰ συγχωροχάρτια εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔσπευδον νὰ τὸν ὑποστηρίξουν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀνασύρῃ τὸν πέπλον τῆς λήθης, ὁ ὁποῖος ὀρθῶς, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ ὁμιλοῦντος, εἶχε καλύψει τὰς ἐνεργείας καὶ τὰς πράξεις ὡρισμένων ἀνθρώπων εἰς τὴν Δωδεκάνησον. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἀπὸ ὅσα ἀνέπτυξα πρὸς ὑμᾶς, προέκυψεν ἀναμφισβητήτως, ὅτι οὐδὲ κόκκος ἀληθείας περιέχεται εἰς τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, τοῦ ὑποχειρίου τῶν σκοτεινῶν καὶ θλιβερῶν αὐτῶν δυνάμεων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ του. (Χειροκροτήματα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ζίγδης.

§104Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ, πράγματι, τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν, διότι εἶχε τόσην καλωσύνην νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ 1½ ὥρα περίπου, ἵνα διὰ τῆς παραθέσεως ἀσχέτων καὶ δευτερευόντων στοιχείων συσκοτίσῃ τὴν βασικὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν τοῦ ἀπηύθυνον καὶ τὴν ὁποίαν ἐν τῇ οὐσίᾳ ἀπεδέχθη ἐν τῇ ὁλότητί της. Δύο πράγματα ἐπερίμενα νὰ εἶναι αἱ ἀπαντήσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ: Ἢ ὅτι θαρραλέως θὰ ἔλεγε, κ. Ζίγδη, προβαίνετε εἰς ὡρισμένας συγκεκριμένας κατηγορίας, εἶμαι διατεθειμένος νὰ στείλω μίαν ἐπιτροπήν, διὰ νὰ τὰς ἐξετάσῃ καὶ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν πράγματι εἶναι σωσταὶ ἢ λανθασμέναι. Καὶ τὸ δεύτερον εἶδος τῆς ἀπαντήσεως, τὸ ὁποῖον ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, ἦτο τὸ εἶδος τῆς ὑπεκφυγῆς. Μίαν τόσον πράγματι μελοδραματικὴν ὑπεκφυγὴν δὲν ἐπερίμενα ἢ μᾶλλον, ἀκούοντας, τὸν ἐφαντάσθην, ὅτι ἔβλεπα ὡρισμένα βεγγαλικά, διὰ τῶν ὁποίων πολλὰς φορὰς τὸ σκότος τῆς νυκτὸς προσπαθοῦμεν νὰ φωτίσωμεν. Μοῦ ἐνεθύμησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν ἑξῆς ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν ἐδιηγοῦντο ἐπὶ τῶν ἀειμνήστων ἐτῶν τοῦ Χίτλερ. Εἶχεν ἀνευρεθῆ εἰς μίαν φυλακὴν ἕνας σκοτωμένος. Εἰς τὴν πλάτην του, ἔφερε ἕνα μαχαίρι μεγάλο. Ἐκλήθη ὁ ἰατρὸς τῆς φυλακῆς. Ὅταν ἐγνώσθη ὁ θάνατος, ἦλθε μπροστὰ εἰς τὸν δεσμοφύλακα καὶ ἔβγαλε τὸ πιστοποιητικόν του. Προφανῶς αὐτοκτονία. Τὸ ἰατρικὸν αὐτὸ πιστοποιητικὸν ἐχρησιμοποιήθη εἰς ἀπάντησιν τῶν κατηγοριῶν τῶν συγγενῶν του, ὅτι ἐδολοφονήθη ὁ ἄνθρωπος εἰς τὴν φυλακήν. Ὁ τότε ὑπουργὸς μὲ τὴν ἰδίαν λογικὴν καὶ συνέπειαν ἔλεγεν εἰς τοὺς συγγενεῖς: Ἔχω τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ ἰατροῦ. Αὐτοκτονία! Τοῦ ἔλεγαν οἱ ἄλλοι. Μὰ τὸ μαχαῖρι ἦτο εἰς τὸν ὦμον του πίσω. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι αὐτοκτονία; «Ὄχι» ἔλεγε, «ἔχω τὰ πιστοποιητικὰ τῶν ἰατρῶν». Τοιαῦτα πιστοποιητικὰ ἔχετε κ. ὑπουργέ. Εἶναι τοῦ Μακρυνιώτη καὶ τοῦ κ. Παπαγεωργοπούλου, καὶ ἐπὶ τῶν πιστοποιητικῶν αὐτῶν ἐζήτησα ἀπὸ ὑμᾶς, ὡς ὑπεύθυνον ἄνθρωπον, μίαν διερεύνησιν καὶ τίποτε πάρα πάνω. Σεῖς ἔρχεσθε ἐδῶ, ὡς θλιβερὸς ἀπολογητὴς τῆς πολιτείας σας, ὠχυρωμένος πίσω ἀπὸ αὐτὰς τὰς δύο ἐκθέσεις. Πράγματι, λυποῦμαι κ. ὑπουργέ, διότι μοῦ εἶσθε συμπαθὴς καὶ διότι νέος σεῖς, νομίζω, ὅτι θὰ εἶσθε περισσότερον εὐαίσθητος εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ δὲν θὰ μετεχειρίζεσθο τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν συνδέετε τόσον στενῶς, μὲ τὸ λεγόμενον «παλαιοκομματικὸν πνεῦμα». Κύριε ὑπουργέ, ἐδῶ ἐπεξετάθητε εἰς χιλιάδας λεπτομερειῶν καὶ ἀσχέτων πραγμάτων, διὰ νὰ καλύψητε τὴν ὑπόθεσίν σας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς πράγματα κατηγορηματικὰ καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα βοοῦν καὶ τὰ ὁποῖα μόνον σεῖς, κλείνοντας τὰ ὦτα καὶ τοὺς ὀφθαλμούς, δὲν θέλετε νὰ πιστεύσητε. Καὶ διὰ τοῦτο πράγματι μὲ ἀπελπίζετε καὶ μὲ ἀνησυχεῖτε, ὡς εἶσθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν προϊστάμενος τοῦ Ὑπουργείου., εἰς τὸ ὁποῖον χαλκεύονται οἱ χαρακτῆρες τῆς νέας γενεᾶς. Ἐὰν τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐκυριάρχησαν εἰς τὴν Πάτμον εἶναι τὸ πνεῦμα τὸ διέπον τὸ Ὑπουργεῖον, τότε πράγματι πρέπει νὰ καταληφθῶμεν ἀπὸ ἀνησυχίαν, καὶ τότε πράγματι ἡ κατηγορία περὶ ὑπόπτων δυνάμεων, ποὺ ἐλειτούργουν ἐκεῖ, εἶναι πράγματι φοβερά, ἀπὸ ἀπόψεως ἐνδεχομένων συνεπιῶν.

§105ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μᾶς συγκινεῖτε κ. συνάδελφε.

§106Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὶ νὰ κάμωμεν; Δὲν εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα, εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ μᾶς συγκινοῦν. Ἂν ἀλλάξῃ ὀλίγον ἡ κατάστασις, θὰ ἴδητε ποία θὰ ἦτο ἡ συγκίνησίς σας ἐπ’ αὐτῶν ποὺ λέγομεν. Ἀλλά, φοβοῦμαι, ὅτι μὲ αὐτὸ ποὺ κάμνουν ὑπουργοί, σὰν τὸν κ. Γεροκωστόπουλον, ἡ στιγμὴ ποὺ θὰ μεταβληθοῦν οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἀπέχει πολύ. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς ὡμίλησα διὰ τὴν σύστασιν τῆς Ἐφορείας τῆς Πατμιάδος καὶ προσπαθήσατε νὰ ἀμυνθῆτε μὲ δύο τρόπους. Πρῶτον νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος διώρισε τὸν κ. Στράταν καὶ τὸ δεύτερον, ὅτι δὲν τὸν διώρισεν εἰς τὴν δευτέραν ἐπιτροπήν. Ἐὰν ὁ κ. Μπακόπουλος ἔκαμεν ἕνα λάθος τὸ 1950, λάθος ἔκαμεν ὁ ἄνθρωπος. Ἡμεῖς δὲν ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ὑπήρξαμεν ἀλάθητοι, καίτοι δὲν ἀνῆκον εἰς τὴν παράταξιν ἐκείνην, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ὁ κ. Μπακόπουλος δὲν ἠξεύρω τὶ ἔκαμε κατόπιν, δὲν ἔχει σημασίαν. Σεῖς, διατὶ θέλετε νὰ λέγετε, ὅτι «ὑπῆρξαν κακοὶ ἐκεῖνοι, συνεπῶς ἡμεῖς πρέπει νὰ εἴμεθα χειρότεροι»; Σεῖς ἠθελήσατε νὰ δώσητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπήρξατε ἕνα κόμμα ἐξυγιάνσεως. Μοῦ κάμνει κατάπληξιν τὸ πνεῦμα ὡρισμένων ὑπουργῶν, ὅταν λέγουν: «Εἶσθε καὶ σεῖς κακοί, ἑπομένως πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ εἴμεθα χειρότεροι».

§107Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀπαντῶ εἰς τὸ ἐρώτημά σας. Διετηρήσαμε τὸν κ. Στράταν καὶ εὐθύς, ὡς ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ Στράτας, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην δὲν ἦτο κατάλληλος διὰ νὰ διαχειρίζεται τὰ τῆς Σχολῆς, τὸν ἀπεμάκρυνα ἄνευ ἀναβολῆς.

§108Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὡς γνωρίζητε, ἡ ὑπόθεσις τῆς Πατμιάδος ἐπῆρε μίαν ὀξύτητα μετὰ τὸ 1952. Βεβαίως, εἰς κάθε σχολὴν ὑπάρχουν ἱστορίαι, καυγάδες μεταξὺ τῶν καθηγητῶν. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελοῦν κοινωνικὸν πρόβλημα ἢ θὰ χαλάσῃ ὁ κόσμος. Βεβαίως, τῆς Πάτμου τὸ ζήτημα, ἐδημιουργήθη μετὰ τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Ἀγγέλου ὡς γενικοῦ γραμματέως τῆς γενικῆς Διοικήσεως. Διότι τότε, ὁ κ. Πτέρης, τοῦ ὁποίου τὴν συμμετοχὴν παλαιότερα εἰς τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας οὔτε ὑπετίμησα, οὔτε δύναμαι νὰ ἀγνοήσω, ἦτο ὁ αἰώνιος ἐπισκέπτης τοῦ Ὑπουργείου συνεχῶς καὶ αὐτός, ὁ ὁποῖος διέδιδεν ὅλες τὶς περίφημες κατηγορίες μοιραίως τὸν ἀνεγνώρισεν εἰς ἐπισήμους ἐκθέσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐδημιουργοῦσε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἦτο φίλος σας. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν τὸν ἠξεύρετε καὶ τοῦτον. Λέγετε, ὅτι δὲν ἠξεύρετε, ὅτι ὁ κ. Στράτας, ἦτο ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ. Τὶ νὰ εἴπω, ἐὰν θέλετε ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων νὰ ὀχυρωθῆτε; Ὀχυρωθῆτε. Λέγετε, ὅτι ὁ κ. Ἀγγέλου δὲν ἦτο κομματικὸς φίλος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ τὸ ὑποστηρίξετε. Πῶς νὰ σᾶς διαψεύσω; Δὲν θέλετε νὰ ὁμολογήσετε τὰ προφανῆ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, οἱ ἄνδρες αὐτοί, μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1952, ἐθεώρησαν τοὺς ἑαυτούς των ἀσυδότους, διὰ νὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν καὶ νὰ καλύψουν τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον τότε ἀπεκαλύφθη. Ἐκώφευσε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τοὺς ἐβοήθησεν εἰς ὅλα τὰ πράγματα, παρ’ ὅλον τὸ γεγονός, ὅτι συνεχῶς ἤρχοντο διαμαρτυρίαι καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον οὔτε ἀπάντησις δὲν ἐδόθη εἰς τὰς διαμαρτυρίας τοῦ Παντελιᾶ, τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατάστασιν αὐτῶν. Διότι ἔπνεον τὰ μένεα ἐναντίον τῆς ὑγιοῦς παρατάξεως τῆς Πάτμου, οἱ κύριοι αὐτοί, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀμφισβητήσετε. Ὅταν θὰ ἀρχίσετε νὰ τὸ ἀμφισβητῆτε, τότε θὰ δημιουργηθοῦν ἀμφιβολίαι δι’ ἐκείνην τὴν ἱστορίαν τοῦ φυσικοῦ θανάτου τοῦ ἐν τῇ φυλακῇ εὑρεθέντος μὲ τὴν μάχαιραν εἰς τὴν πλάτην. Ἐφ’ ὅσον διατηρῆτε αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν, τότε θὰ δημιουργηθοῦν αἱ ἀμφιβολίαι. Αὐτὴ ἦτο ἡ κομματικὴ κατάστασις. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπῆραν τὸν Παπαγεωργακόπουλον καὶ τὸν ἐβραχυκύκλωσαν, ἐπῆραν τὸν Μακρυνιώτη. Ὅ,τι γράφει ὁ Παπαγεωργακόπουλος εἶναι αὐτά: «Αἱ σεσαλωμέναι φρέναι τοῦ Ροκκᾶ ...... (ἀναγινώσκει) ...... Θὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Διετύπωσαν μίαν κατηγορίαν, ἐπὶ κομμουνισμῷ, κατὰ τοῦ Φαντελιοῦ. Ἀπεδείχθη, ὅτι ἐσυκοφάντει ὁ Ροκκᾶς. Ὑπάρχουν 300 ὑπογραφαὶ κατοίκων τῆς Πάτμου διαμαρτυρομένων διὰ τὰ αἴσχη αὐτῆς τῆς ὁμάδος, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν τοῦ Πταισματοδικείου. Ἔγινε δίκη καὶ ἀπεδείχθησαν ἀσύστατοι ὅλαι αὗται αἱ κατηγορίαι, καὶ ἀπεδείχθη ἀσύστατος ἡ κατηγορία κατὰ τοῦ Καλλέργη. Καὶ ὅμως αὐτοὶ οἱ 2 κύριοι, ἀνώτατοι κρατικοὶ λειτουργοί, ὁ κ. Παπαγεωργακόπουλος καὶ ὁ κ. Μακρυνιώτης ἀναφέρουν εἰς τὰς ἐκθέσεις των ὡς ἐπιβαρυντικὰς πράξεις τῶν καθηγητῶν τὰ ἑξῆς: Περὶ Καλλέργη, ὅτι ἐξεφράσθη ἐναντίον τῆς Μικρασιατικῆς ἐκστρατείας. Ἄρα εἶναι κομμουνιστής. Ὅτι ἰσχυρίσθη ὅτι ὁ Στράτας εἰς τὴν Ἀλβανίαν, πέραν τῶν συνόρων ἐπολέμησεν ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῶν πιστολιῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐξεδικάσθη ἡ ὑπόθεσις, ἀπεδείχθη συκοφάντης καὶ ψεύστης ὁ Ροκκᾶς καὶ οἱ κ.κ. Μακρυνιώτης καὶ Παπαγεωργόπουλος, αὐτοὶ ἐπαναλαμβάνουν εἰς βάρος του εἰς τὰς ἐκθέσεις των. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις. Διατί; Διότι ἦτο πανίσχυρος ὁ Πτέρης εἰς τὴν Πάτμον. Θέλετε μίαν ἄλλην ἀπόδειξιν; Ὑπῆρχεν ἕνας σταθμάρχης Πάτμου, Σωτηράκης ὀνόματι. Μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἐπῆγαν 3 βουλευταὶ Δωδεκανήσου εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὸν παρεκάλεσαν νὰ τὸν ἀπομακρύνῃ διότι εἶχε κομματισθῆ πάρα πολὺ ἐκεῖ, ὁ κ. Πτέρης εἶπεν ὅτι θὰ ἐξετάσῃ τὴν καταγγελίαν μας, ἀλλὰ ματαίως ἐπεριμέναμε νὰ ἴδωμεν συνέχειαν εἰς αὐτήν. Ὁ κ. Σωτηράκος περέμενε, ὁπότε, ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ ἀπεμακρύνθη καὶ ξεύρετε πῶς; Ὅταν ἀπὸ κάποιαν συναίσθησιν καθήκοντος ἠναγκάσθη νὰ ὑποβάλῃ καταγγελίαν διὰ κάποιον λόγον κατὰ τοῦ Στράτα καὶ ἔφυγε, μὲ τὴν κατηγορίαν ὅτι ἦτο κομμουνιστής. Θέλετε ἄλλο παράδειγμα; Συλλαμβάνεται ὁ Κουντούρης ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην, ὅτι διένειμε χρήματα......

§109Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ὄχι ἐγώ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐμοῦ. (Γέλωτες). Εἶναι συνωνυμία.

§110Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἐφαντάσθην ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία τοιαύτη σύγχυσις.

§111Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ἐκ μέρους σας ὄχι. Ἀλλ’ οἱ ἀκούοντες; (Φωναί: Ὄχι, ὄχι). Οὔτε οἰκογενειακὴ σχέσις ὑπάρχει.

§112Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀσφαλῶς.

§113Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Εἶναι ἡ μόνη διάψευσις ποὺ δέχομαι.

§114Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς εἶπα ὅτι θὰ σᾶς φέρω τὸ σκίτσο, διὰ νὰ τὸ μάθετε.

§115Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ ἀνέκδοτα.

§116Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν ὁ Εἰρηνοδίκης ὁ ὁποῖος ἔκαμεν αὐτὸ τὰ διάβημα ἐναντίον τοῦ τότε Δημάρχου κ. Κουντούρη, βγῆκε καὶ αὐτὸς κομμουνιστὴς καὶ ἐγένοντο καταγγελίαι καὶ ἀνακρίσεις ἐναντίον του καὶ τὸ Συμβούλιον Κῶ Πρωτοδικῶν τὸν ἀθωώνει. Ὁ κ. Μακρυνιώτης, ὅμως, τὸν ἔχει ὡς ὕποπτον κομμουνιστήν, ὅπως καὶ τὸν Καλλέργη. Τοῦτο εἶναι. Ὅταν κανεὶς ἀναγνώσῃ τὰς δύο ἐκθέσεις, τῶν κ.κ. Παπαγεωργακοπούλου καὶ Μακρυνιώτη καὶ ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὰς ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων τῆς Κῶ τὰς ἀνακρίσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ δικαστικούς, καταλαμβάνεται, πράγματι ἀπὸ ἀνησυχίαν πῶς εἶναι δυνατόν, ὑπεύθυνοι ἀνώτατοι λειτουργοὶ τοῦ Κράτους, νὰ ἐπαναλαμβάνουν τόσον ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει τὰς ἰδίας καταγγελίας, αἱ ὁποῖαι ἀπεδείχθησαν ψευδεῖς. Μία καὶ μόνη εἶναι ἡ ἀπάντησις. Ὅτι ἦσαν ὑπὸ τὴν ἠθικὴν ἐπίδρασιν αὐτῶν τῶν πανισχύρων ἀνθρώπων τοῦ Συναγερμοῦ, δηλαδὴ τῶν Στράτα, Πτέρη καὶ Ἀγγέλου, καὶ τῶν φίλων αὐτῶν ἐν Ἀθήναις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέγεθος τῶν καταγγελιῶν αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνονται κατὰ τῶν καθηγητῶν, ἐπήρατε σαφῆ ἔννοιαν ἀπὸ αὐτὰ ποὺ σᾶς ἀνέγνωσεν ὁ κ. ὑπουργός, Βέβαια, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἤξιζε σοβαρῶς τοιούτους εἴδους σπερματολογίαι καὶ ἐλαφρότητες νὰ ἀπασχολοῦν ἕνα ὑπουργὸν καὶ μίαν Βουλήν, ἀλλ’ αὐτὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τὰ θεωρεῖ ὡς τεκμήρια φοβερᾶς κομμουνιστικῆς δραστηριότητος, ἀποδειχθέντα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀμφισβητήσεως καὶ ὡς γενόμενα ἐν Πάτμῳ. Τοῦ δίδω τὴν ἱκανοποίησιν αὐτήν. Μοῦ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, διὰ τὸν Στράταν, ὅτι δὲν ἤξευρε καί, ἑπομένως, δὲν τὸν ἀπεμάκρυνε παρὰ μόνον ὅταν ἐπείσθη, διότι ἐπείσθη πράγματι ὅτι ὁ Στράτας δὲν πρέπει νὰ εἶναι μέλος τῆς Ἐφορείας. Ἀλλά, κ. ὑπουργέ, ἐγὼ ἦλθα ὁ ἴδιος καὶ σᾶς ἔφερα ἀντίγραφον τοῦ ποινικοῦ του μητρώου, μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1954 μόλις ἐπέστρεψα ἐξ Ἀμερικῆς καὶ σᾶς ἔφερα καὶ ἄλλα στοιχεῖα διὰ τὸν Στράταν καὶ ἐδημιουργήθη διὰ σᾶς θέμα ἀμέσως νὰ ἴδετε ἂν ὁ νόμος σᾶς ἐπιτρέπῃ νὰ τὸν διατηρήσητε, ἐκάματε τὸ πᾶν διὰ νὰ μὴ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας τὰ στοιχεῖα αὐτὰ καὶ ὑπεχρεώθητε τώρα πλέον τὸν Δεκέμβριον νὰ τὸν ἀντικαταστήσητε, ἀλλὰ πότε; Ἀφοῦ προηγουμένως ἐξεμαιεύθη ἀπὸ τοὺς Συναγερμικοὺς κύκλους ἡ ἔκθεσις τοῦ σταθμάρχου περὶ Στράτα ποὺ τὸν λέγει ὅτι εἶναι ἐθνικῶς ἄξιος καὶ σπουδαῖος, διὰ τὴν ὁποίαν ὅμως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον παρελείψατε νὰ ἀναφέρετε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ὑποδιοίκησις Λέρου ἐκάλεσεν εἰς ἀπολογίαν τὸν κ. σταθμάρχην.

§117Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Πόθεν νὰ τὸ ἐγνώριζα;

§118Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐκ τοῦ ἐγγράφου.....

§119Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Δὲν ἔχετε τὸ ἔγγραφον.

§120Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁμιλοῦμεν ὑπευθύνως ἐδῶ καὶ ὅταν μοῦ λέγετε ὅτι δὲν ἀποδεικνύονται αὐτὰ ποὺ λέγω πρέπει νὰ τὸ λάβητε πολύ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει σας, διότι διακυβεύετε τὴν σοβαρότητα καὶ τῆς θέσεώς σας καὶ τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ὅ,τι εἶπον, εἶναι κατόπιν ἐνδελεχοῦς ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων. Εἶναι μία ὑπόθεσις τῆς ὁποίας τὸ ἠθικὸν μέγεθος μὲ κατετρόμαξεν. Ἴσως σεῖς δὲν τρομάζετε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι εἶσθε κατωχυρωμένος ἀπὸ ἄλλας ἀρετὰς τὰς ὁποίας ἐγὼ δὲν ἔχω. Ἐδῶ, ἀνεγνώσατε ἔγγραφα διὰ νὰ δημιουργήσετε ἐντυπώσεις καὶ δὲν ἀνεφέρατε τὸ σπουδαιότερον. Περιμείνατε, λοιπόν, νὰ τὸ ἀκούσητε. Ὁ ὑποδιοικητὴς Χωροφ. Λέρου, μόλις ἐπληροφορήθη τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε περὶ τῆς ποιότητος ἐθνικῶς τοῦ Στράτα, ὁ ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν του σταθμάρχης, τὸν ἐκάλεσεν εἰς ἀπολογίαν. Τὸ γράφει τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε εἰς ὑποσημείωσιν καί, ὅμως, σεῖς διὰ νὰ δημιουργήσητε ἐντυπώσεις εἰς τὴν Βουλήν, δέν τὸ ἀνεφέρατε τὸ σημαντικώτατον αὐτὸ στοιχεῖον.

§121Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς διαψεύδω, διότι τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε, οὐδεμίαν ὑποσημείωσιν ἔχει.

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τότε, λοιπόν, θὰ τὸ περιμένω. Τὸ ἔγγραφον τὸ ἔχω εἰς χεῖρας μου. Ὁ κ. ὑπουργὸς παρασύρεται εἰς ὡρισμένας ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι τὸν ἐκθέτουν πάρα πολύ. Ἐὰν λάβητε αὐτὸ τὸ συγκεκριμένον γεγονός, τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ διαψεύσῃ ὡς κριτήριον, θὰ ἀντιληφθῆτε τί ἦσαν καὶ αἱ ἄλλαι διαβεβαιώσεις του. Ἰδού: «Ἑλληνικὴ Βασιλικὴ Χωροφυλακὴ. Ὑποδιοίκησις Λέρου. Ἐν Λέρῳ 18)10)54.

§123Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Ἐγώ, ἐπεκαλέσθην ἔγγραφον φέρον ἡμερομηνίαν 23)9) 54 ὑπ’ ἀριθ. 101)17)223 καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ ἰδικόν σας ἔγγραφον τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον καὶ εἶπον νὰ γίνῃ χρῆσις τοῦ ἰδικοῦ σας διότι.....

§124Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐδιαβάσατε σεῖς καί, ἑπομένως, δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀγνοήσετε καὶ δὲν εὐθύνομαι ποὺ ἀνεφέρατε τὸ πρῶτον ἔγγραφον χωρὶς νὰ ξεύρετε τὸ πρῶτον καὶ ἐνόμισα ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ φέρω τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Καὶ σεῖς ἔρχεσθε, δι’ ὑπόπτου, ἐγγράφου, τῆς ἰδίας ποιότητος ὅπως ἐδημιουργήθησαν αἱ ἐκθέσεις Παπαγεωργακοπούλου καὶ Μακρυνιώτη, νὰ μὲ διαψεύσετε. Νομίζω, ὅτι ἡ τιμωρία σας ὑπῆρξεν ἀκαριαία καὶ ἀποτελεσματική.

§125Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Οὐδεμία τιμωρία, διότι ἐγὼ ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἠγνόουν τὰ περὶ Στράτα. Τὰ περὶ Στράτα, ἐπληροφορήθην τὸ πρῶτον ἀπὸ ὑμᾶς καί, μετὰ τὰς καταγγελίας τὰς ἰδικάς σας, ἀπηύθυνα ἔγγραφον πρὸς τὴν Διοίκησιν Δωδεκανήσου διὰ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἡ δὲ Διοίκησις Δωδεκανήσου, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, μοῦ διαβιβάζει τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θέλετε.

§126Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς λυποῦμαι, διότι θέλετε νὰ ἐλαφρύνετε τὴν θέσιν σας. Σᾶς συμπαθῶ ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ εἶμαι ἐπιεικὴς ἀπέναντί σας. Πρέπει νὰ ὑπογραμμίσω τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον προσπαθεῖτε νὰ δημιουργήσετε ἐντυπώσεις εἰς τὴν Βουλὴν ἐναντίον τῆς βοώσης πραγματικότητος καὶ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων. Καὶ δι’ αὐτὸ κρίσεις διὰ τὴν Πατμιάδα ὄχι μόνον εἶναι ὕποπτες, ἀλλὰ εἶναι ἔνοχες, εἶναι ὁμολογία συνενοχῆς εἰς ὅσα ἐγένοντο εἰς τὴν Πάτμον. Κύριοι, σᾶς εἶπα ὅτι τὰ περὶ Στράτα ἀνέφερα ὁ ἴδιος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σπανιώτατα κάμνω, ἀλλὰ διότι εἶχε πάρει μίαν ἔντασιν τὸ θέμα αὐτό. Τοῦ ἔδωσαν τὸ ποινικὸν μητρῷον τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἄλλα στοιχεῖα, οὐδόλως ὅμως συνεκινήθη ὁ ὑπουργὸς καὶ τὸν ἐκράτησε μέχρι τοῦ Δεκεβρίου 1954, ὅταν πλέον δὲν ἠμποροῦσε νὰ συγκρατηθῇ ἡ κατάστασις ταύτη, ὅσον ἀφορᾷ βεβαίως τὸν ἀποθανόντα, ὁ ἀποθανὼν δεδικαίωται καὶ εἶναι φοβερὰ δύσκολον δι’ ἕνα ἄνθρωπον νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὰ ἔργα ἑνὸς ἀποθανόντος, ἀλλὰ τί θέλετε νὰ κάνωμεν ὅταν τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν ἱστορίαν, ἀλλὰ ὅταν εὑρίσκωνται ἐν ἐξελίξει αἱ συνέπειαι αὐτῶν. Ἐὰν δὲν ἀνεφερόμην εἰς τὴν γενικὴν γραμματείαν τοῦ κ. Πτέρη, ὁ ὁποῖος ἐξαιρετικὰ ἐμπαθής, τότε ἕνα μεγάλο μέρος τῆς ἐξηγήσεως τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως θὰ παρέμενε μυστήριον. Εἰς τὸ γενικὸν θέμα, κ. ὑπουργέ, τῆς διαχειρίσεως τῆς Σχολῆς δὲν ἐτολμήσατε νὰ εἴπητε δύο λέξεις. Ἐγὼ εἶπα ὅτι ἐδημιουργήθη λόγῳ τῆς κομματικῆς ἀσυδοσίας τοῦ κ. Πτέρη ἕνα μεγάλο ἐθνικὸν ζήτημα καὶ ἕνα πρόβλημα διαχειριστικόν. Δὲν ἠμποροῦσε νὰ παραλείψῃ τὸν ρόλον τὸν ὁποῖον ἔπαιξεν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς διότι τὰ θύματά του, ἡ Πατμιὰς Σχολή, μερικοὶ καθηγηταὶ καὶ ὁλόκληρος ἡ κοινωνία τῆς Πάτμου αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑποφέρουν καὶ ἀποροῦν διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖται ἡ πολιτικὴ ἐξουσία ἀπὸ Ἕλληνας ὑπουργούς.

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὰ σᾶς τὰ λέγουν οἱ δικοί σας. Ὁ ἀποθανὼν ἔχει κάμει, πάρα πολλὰ πράγματα.

§128Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ ἀποθανὼν ἦτο ἕνας ἀπὸ τοὺς Δωδεκανησίους πολεμιστάς. Τὸ 1920 ἀπεδοκιμάσθη ἀπὸ τοὺς πατριώτας του. Αὐτὰ δὲν χρειάζεται νὰ τὰ συζητήσωμεν. Βλέπετε ὅτι διὰ τὴν σύνθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διότι ἠνέχθη νὰ συνεχίσῃ τὴν λειτουργίαν της μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1954 δὲν εἶπε τίποτε ὁ κ. ὑπουργός, διότι παραδέχεται αὐτὰ ποὺ τοῦ εἶπα διὰ τὰ κύρια πρόσωπά της. Καὶ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι ὁ κ. Ζίγδης μελοδραματικῶς εἶπεν ὅτι διελύθη ἡ Πατμιάς. Φαίνεται ὅτι τοῦ ἀρέσει πολὺ ἡ φράσις καὶ νομίζει ὅτι εἶναι ἀπάντησις εἰς συγκεκριμένα κατηγορητήρια. Καὶ ἀνεφέρθη καὶ εἰς ὡρισμένα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἔγραψαν 2–3 ἐφημερίδες ὡσὰν νὰ μὴ γνωρίζωμεν πῶς γράφονται τὰ ἄρθρα καὶ τί εἴδους μαρτυρίαν ἀποτελοῦν αὐτά. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι μετὰ τὴν ἀποπομπὴν τῶν καθηγητῶν ἀφήσατε τὴν Σχολὴν μὲ τὸν κ. Μεταξᾶν ὡς διευθυντὴν καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ σχολικοῦ ἔτους δὲν εἶχε καθοδηγητὰς ἡ Σχολὴ καὶ εὑρίσκεται ἐν διαλύσει.

§129Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διαψεύσω, διότι ὑπάρχει ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ οἱ ἀπομακρυνόμενοι καθηγηταὶ καὶ ἀποσπῶνται εἰς τὴν Πατμιάδα Σχολὴν πέντε τὸν ἀριθμὸν καθηγηταὶ διὰ νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Σχολῆς.

§130Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πότε;

§131Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Τὸν Μάρτιον τοῦ 1954.

§132Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πόσοι καθηγηταὶ ὑπῆρχον εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους;

§133Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Καὶ συνεχίζονται, κ. συνάδελφε, ἀποσπάσεις καθηγητῶν διὰ νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολή, ἡ ὁποία καὶ συνεχίζει τὴν λειτουργίαν της.

§134Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πόσοι καθηγηταὶ εἶναι;

§135Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Δὲν ἠμπορεῖτε κάθε στιγμὴν νὰ μοῦ ἀμφισβητῆτε τὰ στοιχεῖα.

§136Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ φροντίσετε νὰ πάρετε στοιχεῖα.

§137Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Νὰ φροντίσετε σεῖς νὰ ἔχετε συγκεκριμένην κατηγορίαν.

§138Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σεῖς ἀπαντᾶτε δι’ ὑπεκφυγῶν καὶ διὰ στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύονται ἄνευ περιεχομένου. Λυποῦμαι πολύ κ. ὑπουργέ, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω αὐτὴν τὴν ἀντιδικίαν μαζύ σας. Διότι ἐπὶ τέλους ἠμπορούσατε νὰ εἴπητε ὅτι κάμνετε λάθος ἀλλὰ ὄχι νὰ προσπαθῆτε τὴν βοῶσαν πραγματικότητα ......

§139Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας). Σᾶς πονάει, κ. συνάδελφε, δι’ αὐτὸ φωνάζετε.

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὲ πονάει καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξύ μας. Μοῦ λέτε ὅτι ὁ Γαλανόπουλος διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι δῆθεν ἡ ἐφορεία αὐτὴ ἦτο περίφημος, ἀπεμακρύνθη διότι ἀνεμίχθη εἰς τὰ τῆς Μονῆς. Ἀπὸ ἕνα μέρος ἔχει δίκαιον διότι ὁ Γαλανόπουλος ἐζήτησε νὰ ἐπανέλθῃ τὸ κοινοβιακὸν σύστημα εἰς τὴν Μονὴν διὰ νὰ φύγουν ὡρισμέναι καταστάσεις, αἱ ὁποῖοι τὴν ἐζημίωνον. Ἀλλὰ ὁ Γαλανόπουλος ἀπὸ τὴν ἐφορείαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν κατηγόρησε ἀκόμη καὶ διὰ διαχειριστικὰς ἀνωμαλίας του, ἔκαμε τέτοιες δουλειὲς ὥστε μετὰ τρία χρόνια δὲν μπόρεσε νὰ ξεμπλέξῃ. Βεβαίως ἡ ἑλληνικὴ δικαιοσύνη τὸν ἠθώωσεν. Ὅλη αὐτὴ ἡ ἀγανάκτησις τῆς συκοφαντίας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν φείδονται οὐδενός, οὔτε τοῦ Γαλανοπούλου, ὁ ὁποῖος πράγματι εἶναι ἕνα ὑπόδειγμα κληρικοῦ καὶ ἐκπαιδευτικοῦ.

§141Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ κατηγορήθη ὁ Γαλανόπουλος.

§142Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι πέρυσι κατηυθύνοντο ἐναντίον τῶν πάντων, τὰς περιώρισε σήμερον εἰς τοὺς δύο ἀτυχεῖς, εἰς τὸν Καλλέργην καὶ εἰς τὸν Εὐθυμίου. Κύριοι τί τοὺς κατηγοροῦν αὐτοὺς τοὺς ἀτυχεῖς καθηγητάς. Θὰ ἴδητε ἀπὸ τὴν ποιότητα τῶν κατηγοριῶν ποὺ ἀνέγνωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ποὺ περιέχονται εἰς τὴν ἔκθεσιν Μακρυνιώτη. Διὰ τὰς ἰδίας κατηγορίας ἠθωώθη ὁ κ. Καλλέργης ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον Κῶ καὶ κατεδικάσθη ὁ συκοφάντης του. Παρὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, βεβαίως ἐνδιεφέρθην νὰ πληροφορηθῶ, ὕστερα ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, νὰ πληροφορηθῶ τὶ ἄνθρωπος εἶναι καὶ τὶ πρᾶγμα εἶναι. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὑπεύθυνον ἔκθεσιν ὑπογραφομένην ἀπὸ 125 –150 συμπατριώτας του, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι αὐτό, κ. ὑπουργέ, κατετέθη ἐπισήμως εἰς τὰς ἀρχὰς καὶ θὰ κατατεθῇ καὶ τώρα πάλιν διότι, πρέπει ὁ ἄνθρωπος αὐτός, νὰ ἡσυχάσῃ καὶ νὰ τελειώσῃ ἡ ἱστορία αὐτὴ ποὺ τὸν καταδιώκει. Τὸν παρουσιάζουν ὡρισμένα σημειώματα, ὅτι ἡγήθη τοῦ ΕΛΑΣ ὅτι ἔσφαζε κλπ. Λοιπόν, ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐνετάχθη εἰς τὸ ΕΑΜ, ἀλλὰ δὲν ἐπῆγεν εἰς τὸν ΕΛΑΣ καὶ ὅτι παρέμεινε καθ’ ὅλην τὴν ἐποχὴν εἰς τὸ χωριό του, εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε ὁ κ. Φτέρης εἰσηγήθη τὸν διορισμόν του τὸ 1949 εἰς τὴν Πατμιάδα, καὶ τὸν παρουσιάζει ὡς ἐξαιρετικὸν ἐθνικόφρονα. Ὑπάρχει καὶ ἐπιστολὴ μὲ ἡμερομηνίαν 24.10.49, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Γαλανόπουλος ἐδέχθη ἀπὸ τὸν κ. Φτέρην. Λέγει ἡ ἐπιστολὴ: «Σεβαστὲ καὶ ἀγαπητὲ φίλε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς... (δὲν ἠκούσθη) ......... ...Μὲ ἀδελφικὸν σεβασμὸν καὶ ἀγάπην. Φτέρης». Ἀπὸ δῶ καὶ πέρα, διότι βραδύτερον δὲν ἔκλεισε τὰ μάτια, εἰς ὅσα καὶ κατηγορεῖται ὅτι ἔκαμεν ἡ ὁμὰς Φτέρη, τὸν κάμνουν κομμουνιστήν. Μεταξὺ τῶν πιὸ ἀστηρίκτων πραγμάτων, ὅπου ὑπάρχουν δι’ αὐτὸν εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐπῆρε 12 χιλ. δολλάρια τοῦ Κ.Κ.Ε. καὶ ὅτι εἶχε πομπόν. Καὶ γράφει ὁ κ. Μακρυνιώτης, ὅτι αὐτὰ δὲν ἀπεδείχθησαν. Ἐπίσης εἶπα, ὅτι εἶχε μίαν κομμουνιστικὴν κινηματογραφικὴν μηχανήν, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ κινηματογραφικῆς μηχανῆς μὲ ἐκπαιδευτικὸν περιεχόμενον ταινίας, ἀποσταλείσης ὑπὸ τῶν ἐν Ἀμερικῇ Πατμίων, διὰ τὴν Πατμιάδα σχολήν. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, κύριοι, ἐπ’ αὐτοῦ. Ὅλοι οἱ ἀντίθετοι τοῦ κ. Φτέρη συνέπεσε νὰ εἶναι κομμουνισταί; Ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν Φιλελευθέρων, τῆς ΕΠΕΚ, ὁ Εἰρηνοδίκης, ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ταχυδρομείου, ὁ Σταθμάρχης, ὅλοι αὐτοὶ ἦσαν κομμουνισταὶ, καὶ ὁ μόνος πατριώτης, ἦτο ὁ κ. Στράτας, καί οἱ σὺν αὐτῷ; Καί τὰ ἐπαναλαμβάνει ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὰ πράγματα αὐτά, ὡς ἀποδειχθέντα; Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι θὰ διασκεδάσῃ ὅλων σας τὰς ἀμφιβολίας. Ἐὰν ὑπῆρχον κομμουνισταί, ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ περίφημος αὐτὴ ὀργάνωσις, θὰ εὑρίσκετο κάποιος νὰ ψηφίσῃ τοὺς ὑποψηφίους τῆς ΕΔΑ. Ἐγένοντο τρεῖς ἐκλογαὶ εἰς τὴν Δωδεκάνησον, καὶ εἰς τὴν Πάτμον δὲν ὑπάρχουν ψῆφοι τῆς ΕΔΑ. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951 ὑπῆρχον τρεῖς ψῆφοι. Εἰς τὰ 1952 οὔτε εἷς. Ἐὰν ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἀποδέχεται ὁ κ. Μακρυνιώτης καὶ τὰ ὁποῖα ἀποδέχεται καὶ ὁ κ. ὑπουργός, ἐὰν ὅλα ἦσαν σωστά, δὲν θὰ ὑπῆρχον καὶ 10 ψῆφοι τῆς ΕΔΑ; Δὲν πρόκειται λοιπόν, περὶ σκευωρίας; Δέν εἶχον ὑποχρέωσιν, ὡς ἄνθρωπος, ὁ κ. ὑπουργός, ὄχι νὰ πιστεύσῃ, ἀλλὰ νὰ διερευνήσῃ τὴν κατάστασιν; Διότι τί συνέβη διὰ τοὺς περισσοτέρους καθηγητὰς, τοὺς ὁποίους ἐδέχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως Μακρυνιώτη ὡς κομμουνιστὰς, τοὺς ἀπήλλαξε τὸ Συμβούλιον τῆς Νομιμοφροσύνης. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι δὲν πηγαίνει κανεὶς ἐκεῖ νὰ ἀπολογηθῇ. Τὸν κρίνει βάσει τῶν ἐγγράφων τῆς Χωροφυλακῆς. Καὶ μὲ τὰ στοιχεῖα αὐτά, ἀπηλλάγησαν πανηγυρικῶς καὶ τοὺς ἐπαναφέρετε, τὸν μὲν ἕνα ἐν Πάτμῳ, καὶ τὸν ἄλλον εἰς Λέρον. Καὶ ὅλη σας ἡ μῆνις περιστρέφεται ἐναντίον τῶν δύο αὐτῶν ἀνθρώπων καὶ τοῦ οἰκονόμου τῆς σχολῆς, ὁ ὁποῖος διὰ τὴν ταλαιπωρίαν αὐτήν, ἔπαθε νευρικὸν κλονισμόν. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀνέφερε, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι αἱ αἰτιάσεις μου, εἶναι ἀσύστατοι, ὅτι ἐξητάσθησαν καὶ καθηγηταί, καὶ μάρτυρες. Οἱ μὲν καθηγηταὶ, χωρὶς νὰ γνωρίζουν διατὶ κατηγοροῦνται 48 ὥρας πλὴν φύγῃ ὁ κ. Παπαγεωργακόπουλος ἐκλήθησαν νὰ ἀναφέρουν περὶ τῆς Σχολῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς 27 μάρτυρας, ἀπὸ αὐτοὺς οἱ 23 ἦσαν ἄνθρωποι τοῦ Στράτα, οἱ δὲ 4, παρεκάλεσαν τὸν κ. Παπαγεωργακόπουλον νὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ νὰ ἐκφράσουν τὴν ἀπογοήτευσιν των, διὰ τὰ γενόμενα. Ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι κάτι τὸ τρομερὸν συνέβαινεν εἰς Πάτμον, ἀνέφερε κάποιαν ἀπόφασιν, τοῦ Συμβουλίου δι’ ὡρισμένα πειθαρχικὰ παραπτώματα. Ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἀνέφερε, θὰ ἴδητε, ὅτι πρόκειται περὶ ἀσημάντων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τὰ σχολεῖα καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. Παντελιὸς ἔγραφεν ἐπανειλημμένως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον: «Ἐλᾶτε ἐδῶ, νὰ ἰδῆτε μόνοι σας. Διορίσατε διευθυντὴν πεπειραμένον νὰ ἀναλάβῃ τὴν Σχολήν». Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως, τῇ ἐπεμβάσει αὐτῶν ποὺ περιφέρονται εἰς τοὺς διαδρόμους του, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀλλάξῃ τὴν κατάστασιν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι τῆς περιόδου τῆς διευθύνσεως Τρουπάκη, ὁ ὁποῖος διηύθυνε τὴν ἐκκλησιαστικὴν Σχολὴν τῆς Κορίνθου. Ὅλα αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα ἐξανίσταται ὁ κ. ὑπουργὸς, εἶναι τῆς ἐποχῆς ἐκείνου τοῦ διευθύνοντος καὶ ἑπομένως ἐλάχιστα βαρύνουν τοὺς καθηγητάς. Βέβαια εἰς αὐτὰ περιωρίσθη, ὁ κ. ὑπουργός. Δὲν εἶπε τίποτε, εἰς ὅλα ὅσα τοῦ κατήγγειλα καίτοι ἐξήντλησε 1½ ὥραν. Τοῦ ἐζήτησα, πρῶτα–πρῶτα, νὰ ἀνασυστήσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια, ὑπαινισσόμενος ἰδίως τὴν παρουσίαν τοῦ ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον ἀνέφερα ἐπανειλημμένως. Μοῦ εἶπεν, ὅτι τὸ ἔκαμε τὸν Δεκέμβριον. Βεβαίως, ὅταν τοῦ ἐζήτησα ἐγὼ τὰς πληροφορίας, ἐπέμεινεν ἀκόμη, ὅτι τὰ πράγματα εἶχον καλῶς εἰς τὴν Πάτμον. Ἑπομένως καὶ τὴν μερικὴν αὐτὴν ἀνασύστασιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐξήγγειλε σήμερον, τῆς Πατμιάδος, τὴν θεωρῶ ὡς μίαν ἱκανοποίησιν δι’ ὅσα ἐζήτησα. Δεύτερον, τοῦ ἐζήτησα νὰ ἐλέγξῃ τὸν ἡγούμενον καὶ τὸν ἑαυτόν του, διότι ἡ ἀνασύστασις δὲν ἐγένετο εὐθὺς ὡς τοῦ ὑπέβαλον τὰ ἔγγραφα κατὰ Στράτα καὶ διότι ἤρχισε τὸ νέον ἔτος, τῆς παλαιᾶς ἐξορίας παραμενούσης ὡς εἶχεν. Εἰς αὐτά, ὁ κ. ὑπουργὸς, βεβαίως δὲν ἀπήντησε, διότι δὲν εἶχε τίποτε νὰ ἀπαντήσῃ. Τοῦ εἶπον: Ὑπάρχουν ἀπολογισμοὶ. Διατὶ δὲν τοὺς καταθέτετε; Ἀπὸ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον, ὁ ἴδιος ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Μονὴν τῆς Πάτμου, πρέπει νὰ συμπεράνω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν. Καὶ ἠρώτησα τὸν κ. ὑπουργὸν: Ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἀπολογισμοί, διατὶ δὲν ἐπεβάλατε κυρώσεις ἐναντίον τῆς ὑπευθύνου ἐφορείας; Ἐὰν ὑπάρχουν πάλιν, τὶ προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῶν ἐφορειῶν, ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἀπολογισμοὺς αὐτούς; Οὐδένα ἐθεώρησεν ὁ κ. ὑπουργὸς ἄξιον νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἐπὶ τούτου. Διότι, προφανῶς, δὲν εἶχε τίποτε νὰ ἀπαντήσῃ. Ὁ κ. ὑπουργός, ἔφθασεν εἰς τὸ νὰ διατυπώσῃ τὴν φοβερὰν κατηγορίαν: Κύριε Ζίγδη, ἐνδιαφέρεσθε διότι εἶναι πολιτικοί σας φίλοι. Τοῦ εἶπον, πρῶτα, πρῶτα, εἶμαι ὑπερήφανος νὰ ἔχω ἠθικοὺς πολιτικοὺς φίλους καὶ νὰ τοὺς καμαρώνω, ὅταν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς διώξεως δὲν κάμπτωνται ἀλλὰ μένουν σταθεροὶ εἰς τὸ καθῆκον των, δεχόμενοι ἔστω καὶ τὴν μανίαν τῶν ἑκάστοτε ἰσχυρῶν, οἱ περισσότεροι φίλοι μου εἶναι αὐτοί, καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν ἐκρατήθησαν ἐπὶ Ἰταλίας. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει ζήτημα ἐδῶ, πολιτικῶν φίλων ἢ ἐχθρῶν. Ὁ κ. Παντελιός, δὲν εἶναι καὶ πολιτικός μου φίλος. Ἠξεύρετε ποῖος εἶναι. Ἐὰν κάθε ἠθικὸν θέμα βέβαια ἀνάγεται εἰς πολιτικὴν φιλίαν μὲ ἐμένα, τὸ δέχομαι, διότι εἶμαι φίλος, βεβαίως, τῆς ἠθικῆς. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι εἶναι πολιτικός μου φίλος, κατ’ ἀνάγκην ὅστις μάχεται ὑπὲρ τῆς ἠθικῆς τὸ δέχομαι.

§143Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα, διότι ὅλοι οἱ καθηγηταὶ κατήγοντο ἀπὸ περιφερείας ἔξω τῆς Δωδεκανήσου, πλὴν ἑνός.

§144Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ αὐτὸ δὲν τὸ ἠξεύρετε, κ. ὑπουργέ; Ὁ κ. Μαυρουδῆς εἶναι Πάτμιος. Ὁ Ἀσλάνογλου ὁ κακομοίρης ὁ οἰκονόμος εἶναι Πάτμιος. Ἐὰν ἦσαν ἀπὸ ἄλλας ἐπαρχίας, τότε δὲν εὐσταθεῖ καθόλου τὸ γεγονός, ὅτι ἦσαν πολιτικοί μου φίλοι.

§145Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν τὸ ἐπεκαλέσθην οὔτε ἅπαξ αὐτό, κ. συνάδελφε.

§146Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐσημείωσα, κ. ὑπουργέ, τί εἴπατε. Καὶ συνηθίζω, ὅταν θέλω νὰ ἀπαντήσω, ἔστω καὶ ἀμέσως, νὰ γνωρίζω τί λέγω. Δὲν ἔρχομαι ποτὲ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει, κρυπτόμενος πίσω ἀπὸ τὸ ὑπούργημά μου νὰ παραπλανήσω τὴν Βουλήν. Ὅ,τι εἶπον, ὅσον εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατὸν τὸ ἤλεγξα καὶ ἔρχομαι ἐδῶ ἐν πλήρῃ καλῇ τῇ πίστει ὑποστηρίζων αὐτά, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζω. Εἶμαι δὲ εὐτυχὴς ὁσάκις ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐπλανήθην ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν στέκονται ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς. Ἔκαμε, νομίζω, τελευτῶν, ὁ κ. ὑπουργός, καὶ μίαν — ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ τὴν φράσιν, διότι πρέπει νὰ τὸ εἴπω— ἀπρέπειαν. Μοῦ εἶπε: Πῶς, κ. Ζίγδη, ἀγανακτεῖτε σεῖς προκειμένου περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κατηγορήθησαν, ὅτι συνειργάσθησαν μὲ τοὺς Ἰταλούς, ὅταν ὑπεστηρίξατε ἄλλους, οἱ ὁποῖοι τυγχάνουν ὑπὸ τὴν αὐτὴν κατηγορίαν; Ἐπειδὴ δὲν ἐπιτρέπω ὑπαινιγμοὺς ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ ἀναφερθῇ εἰς ποίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἀναφέρεται. Νὰ εἴπετε, κ. ὑπουργέ, διότι διαφορετικὰ δημιουργεῖται ζήτημα δι’ ἐσᾶς.

§147Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Οὐδὲν ζήτημα δημιουργεῖται καὶ συνεχίσατε.

§148Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἠμπορεῖτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ διασπείρετε ὑπαινιγμοὺς καὶ κατηγορίας καὶ κατόπιν νὰ μὴ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ τοὺς κατονομάσετε; Κύριε ὑπουργέ, αὐτὸ καὶ μόνον ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν θέσιν σας ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Πάτμου.

§149Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ μᾶς εἴπατε ἀρκετὰ διὰ τὸν μακαρίτην Πτέρην —διότι ὡς γνωστὸν ἐδῶ καὶ δύο μῆνες ἀπεβίωσε— θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐπειδὴ δὲν γνωρίζω τὴν δρᾶσιν τοῦ Πτέρη, σεῖς δὲ ἐπειδὴ κατάγεσθε ἀπ’ ἐκεῖ θὰ γνωρίζετε περισσότερα, νὰ μᾶς εἴπετε ποῖος ἦτο αὐτός, πῶς ξεκίνησε, πῶς μετέβη εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ συνέλεγε χρήματα καὶ ἐὰν αὐτὸς εἶναι ὁ ἱδρυτὴς τῆς Πατμιάδος.

§150Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ Πτέρης, ὑπῆρξεν εἷς ἀπὸ τοὺς Δωδεκανησίους ἀγωνιστάς. Ἡμεῖς ἕως τὸ 1943, εἴμεθα ὑπὸ τὴν Ἰταλικὴν κατοχήν. Ὁ Πτέρης ἦτο ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Δωδεκανήσου. Ὅταν ἐπέστρεψα ἐκ τῆς Ἀγγλίας, ἐπικειμένης τῆς ἐπιθέσεως κατὰ τῆς Ἰταλίας, διὰ νὰ καταταγῶ εἰς τὸν στρατόν, ἐζήτησα καὶ ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν Δωδεκανησιακὴν τότε Κεντρικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ μαζὶ ὠργανώσαμε τότε τὸ Σύνταγμα, τὸ ἀποκληθὲν βραδύτερον, «τὸ Δωδεκανησιακὸν» εἰς τὸ ὁποῖον, βεβαίως, καὶ ὁ κ. Ζαννῆς, καὶ ὁ κ. Κουντούρης μετέσχον. Ὁ μακαρίτης Πτέρης, λοιπόν, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐξηκολούθησεν ἀσχολούμενος μὲ τὸ Νησί, ἀλλ’ ἀνεμίχθη βεβαίως, καὶ εἰς τὴν πολιτικήν. Ἦτο μέλος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Καὶ βεβαίως, ἡ ἀνάμιξις εἰς τὴν πολιτικήν, ἠξεύρετε, δημιουργεῖ συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας. Κατεψηφίσθη κατὰ τρόπον ἀπογοητευτικόν, ἀπὸ τοὺς συμπατριώτας του, καὶ αὐτὸ τοῦ ἐδημιούργησεν ὡρισμένας πληγὰς ψυχικάς. Καὶ αὐτὸ ἦτο ἡ ἀπαρχὴ ὅλου αὐτοῦ τοῦ ἀνακατώματος, τὸ ὁποῖον ἔγινε. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὴν μεταπελευθερωτικὴν περίοδον τῆς δράσεως τοῦ Πτέρη, ἐν σχέσει μὲ τὴν Πατμιάδα.

§151Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἠρώτησα δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι ἤκουσα, ὅτι ἐπῆγεν εἰς τὴν Ἀμερικήν, καὶ συνέλεξε χρήματα καὶ ἔκαμεν ὅλα, ὅσα σᾶς εἶπε.

§152Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Παπαδόπουλε, ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους ποὺ μὲ ἠνάγκασαν νὰ κάμω τὴν ἐπερώτησιν, ἦσαν τὰ παράπονα καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τῶν ἐν Ἀμερικῇ Πατμίων. Ἐπῆγα δύο φορὲς εἰς τὴν Ἀμερικήν, κατὰ τὸν περασμένον χρόνον καὶ ἦλθα εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς Πατμιακὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν πάρα πολὺ στενοχωρημέναι μὲ τὴν κατάστασιν τῆς Πάτμου καὶ εἰδικώτερον, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ἐναντίον τοῦ μακαρίτου. Ἡ ἱστορία εἶναι μεγάλη καὶ δὲν χρειάζεται νὰ τὴν εἴπωμεν, οὔτε ἠξεύρω ὅλας τὰς λεπτομερείας. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, μὴ ἐπιμένετε.

§153Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιμένω, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἤκουσα, ὅτι εἴχατε ὀργανώσει μαζὶ τὸ Σύνταγμα τῆς Δωδεκανήσου, αὐτὸ σημαίνει ὅτι εἶχε κάτι τὸ ἐθνικὸν μέσα του καὶ ὅτι κάτι προσέφερε καὶ ἐκεῖνος εἰς τὸ Νησί. Κύριοι, τελειώνων, εἰς ἄλλην ὁμιλίαν τὴν ἀγόρευσίν μου, ἐθεώρησα καθῆκον μου τότε νὰ ἐξηγήσω διατὶ ὑπεχρεώθην νὰ κάμω τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν καὶ εἶπον, ὅτι πέραν παντὸς ἄλλου ὑπολογισμοῦ, ἐκεῖνο ποὺ μὲ ὑπεχρέωσεν ἦτο τὸ τρωθὲν αἴσθημα ἀξιοπρεπείας τοῦ Πατμιακοῦ λαοῦ ἐκ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Καὶ εἶπον, ὅτι εἶναι ἐθνικῶς ἐπικίνδυνον εἰς ἕνα ἀπελευθερωθέντα τόπον, εἰς μίαν Νῆσον τόσον ἤρεμον καὶ γαλήνιον, τόσον ἀφοσιωμένην εἰς τὴν θρησκείαν καὶ εἰς τὸ Ἔθνος, νὰ ἐμφανίζεται, ὅτι τὸ Κράτος, ὁ ἑκάστοτε ὑπουργός, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ κομματικὰ συμφέροντα βοηθεῖ ἀνθρώπους ὑπόπτους ἠθικῶς καὶ διαχωριστικῶς καὶ διώκει ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν μὲ καθῆκον καὶ μὲ ζῆλον δειγματικόν. Ἐνόμισα ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐπικίνδυνον διὰ μίαν περιφέρειαν νεοαπελευθερωθεῖσαν καὶ ἤλπισα, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, θὰ ἀντελαμβάνετο τὸν ψυχικόν μου πόνον, ὅτι τέλος πάντων δὲν ἦτο δυνατόν, εἰς τὰ καλὰ καθούμενα νὰ τὸν ταλαιπωρῇ ἐπὶ ἕνα χρόνο. Εἰς τὸν κ. Καλλία ἐπῆγα, τὰ εἶπον αὐτὰ καὶ ἀμέσως ἔστειλε τὸν κ. Παπαγεωργακόπουλον.

§154Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸν κ. Παπαγεωργακόπουλον ἐξέλεξα, ὄχι διότι ὑπελόγιζον, ὅτι εἶχεν οἱονδήποτε δεσμόν, ἀλλὰ πρῶτον, διότι ἦτο θεολόγος, καὶ δεύτερον, διότι ἦτο μετριοπαθὴς ἄνθρωπος.

§155Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι οὕτω ἐνεργήσατε σεῖς, τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον εἶπον εἶναι, ὅτι ἔπρεπε νὰ πάῃ Ἐπιτροπή, καὶ ὄχι ἕνας, διότι ὁ ἕνας ὅταν ἐπῆγε ἔγινεν αἰχμάλωτος τοῦ γενικοῦ γραμματέως καὶ τῆς ἐν Πάτμῳ Συναγερμικῆς ὁμάδος.

§156Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν εἶναι σύνηθες νὰ γίνεται διοικητικὴ ἀνάκρισις ἀπὸ ὁμάδα προσώπων. Τὸ ὅτι ἐστάλη ὁ μόνος θεολόγος μὲ βαθμὸν ἐκπαιδευτικοῦ συμβούλου, σημαίνει, ὅτι ἡ πολιτεία ἔλαβε τὴν προσήκουσα μέριμναν.

§157Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς ἐμέμφθην, ἀντιθέτως ἐγὼ μόλις παρουσιάσθην καὶ σᾶς τὸ ἀνέφερα ἐστείλατε τὸν κ. Παπαγεωργακόπουλον. Αὐτὸ τὸ ἀναφέρω, ὄχι διὰ νὰ σᾶς ἐπικρίνω, ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς τιμήσω. Μὲ ἐλύπησεν ἡ ἀντίδρασις τοῦ διαδόχου σας, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ποὺ ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ποὺ ἀπήντησεν. Ἐγώ, νομίζω, καὶ εὔχομαι, εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ λησμονήσῃ τὰς δυσκολίας, εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθη ἐν τῷ θέματι αὐτῷ, στηρίζων τὰς γνώμας καὶ τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τόσων ἐσφαλμένων καὶ χαλκευθέντων στοιχείων καὶ ἐλπίζω, ὅτι, παρὰ τὴν ἐπιμονήν του, ὅταν ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ αἰσθανθῇ τὴν εὐθύνην του, ὄχι μόνον ὡς ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ ὡς ἀνθρώπου, καὶ ὡς Ἕλληνος καὶ θὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον του. Ἡμεῖς θὰ ἐξακολουθήσωμεν τὸν ἀγῶνα μας μέχρις ὅτου θριαμβεύσῃ τὸ δίκαιον, ἡ ἠθικὴ καὶ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. (Χειροκροτήματα).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν, μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10 μ.μ.)