1955.02.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47η

Πέμπτη 17 Φεβρουαρίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.40 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Θ. Διακουμόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν 14 κατοίκων Ξάνθης ἄρτι ἀπολυθέντων ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ ἄνευ ἐργασίας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ληφθεῖσαν ἀπόφασιν ἀπαγορεύσεως τῆς μεταναστεύσεως τῶν καταγομένων ἐκ Μακεδονίας καὶ Θράκης πλὴν Χαλκιδικῆς καὶ ζητούντων ἄρσιν τῆς ἐν λόγῳ ἀπαγορεύσεως ἵνα δυνηθοῦν καὶ μεταναστεύσουν εἰς Αὐστραλίαν. Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Χ. Εὐαγγελᾶτος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Πελοποννήσου– Ἠπείρου–Νήσων ζητούσης ἰσοτιμίαν τῶν μελῶν της μὲ τοὺς δημοσιογράφους τῶν Ἀθηνῶν, ἀποτελούντων τὸ ¼ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τῆς δημοσιογραφικῆς οἰκογενείας τῆς Ἑλλάδος. Οἱ βουλευταὶ Μεσολογγίου κ.κ. Π. Σταυρόπουλος καὶ Χ. Εὐαγγελᾶτος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Κωνσταντίνου Στεφανάτου διαμαρτυρομένου διὰ τὰς ἐπελθούσας φθορὰς εἰς τὸ ἰδιόκτητον οἴκημα εἰς ὃ στεγάζεται ἡ Διεύθυνσις Γεωργίας Αἰτ)νίας καὶ ζητοῦντος λῆψιν μέτρων πρὸς διαπίστωσιν αὐτῶν, καταλογισμὸν εὐθυνῶν καὶ ἐπισκευὴν καταστραφέντος οἰκήματος. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Τζατζάνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἰδιωτικῶν Ὑπαλλήλων Ἑταιρειῶν καὶ Γραφείων Πειραιῶς ζητοῦντος ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τοῦ νόμου 118)45, μὲ ἀναδρομικὴν ἰσχὺν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Τζατζάνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἰδιωτικῶν Ὑπαλλήλων Ἑταιρειῶν καὶ Γραφείων Πειραιῶς, ζητοῦντος χαρακτηρισμὸν τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει, ὡς μισθοσυντηρήτων κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νέου ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Αὐτοκινητιστῶν Ὑπεραστικῶν Συγκοινωνιῶν ζητούσης ἀποσυμφόρησιν τῶν ὑπεραστικῶν γραμμῶν ἐκ τῶν πλεοναζόντων εἰς αὐτὰς λεωφορείων διὰ μετατάξεως ἀριθμοῦ τούτων εἰς τὴν ἀστικὴν λεωφορειακὴν περιοχὴν Ἀθηνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Περάκης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Θυμάτων Πολέμου Ἀμάχου Πληθυσμοῦ Νομοῦ Δράμας ζητούσης χορήγησιν συντάξεων εἰς τὰ θύματα τῶν Βουλγάρων καὶ ἐξομοίωσιν αὐτῶν πρὸς τὰς συντάξεις θυμάτων πολέμου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Θυμάτων Ἀμάχου Πληθυσμοῦ Νομοῦ Δράμας, αἰτούντων ὅπως ἡ ἀνασυσταθεῖσα Ἐπιτροπὴ ἐρεύνης τῶν τροποποιηθέντων διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ ἀπονομῆς συντάξεως, ἐπιληφθῇ τῆς νομοθετικῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος συνταξιοδοτήσεως καὶ τῶν θυμάτων τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ταῦτα δικαιωθῶσι συντάξεως ἴσης πρὸς τὰ θύματα τοῦ πολέμου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Ἐργατῶν Καπνοῦ Δράμας, αἰτούντων τὴν ἔνταξιν τῶν συνταξιούχων καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν ὅλων τῶν κατηγοριῶν εἰς τὸ Ι. Κ.Α. καὶ εἰς τὸ ὕψος τῶν παροχῶν τοῦ Α.Ν. 1846)51 ὁ ὁποῖος καὶ ἐπέφερε τὴν διάλυσιν τοῦ τέως Τ.Α.Κ. καὶ τὴν συγχώνευσίν του εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Ι. Χατζηνικολῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Εὐβοίας ζητοῦντος καθορισμὸν τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τοῦ διανεμομένου εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἴσης, ἂν ὄχι μικροτέρας τῆς τιμῆς τοῦ διανεμομένου τοιούτου εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀστῶν Προσφύγων Βόλου, ζητούσης τροποποίησιν τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 2967)54 ἐπὶ τῷ τέλει παραχωρήσεως τῶν ἀνταλλαξίμων γηπέδων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, πρὸς ἀποκατάστασιν Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Ὑπουργείου Προνοίας. Αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γυιόκα. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 10.2.55 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γυιόκα, καταχωρηθείσης ὑπ’ αὔξοντα ἀριθ. βιβλ. ἐρωτ. 96 ὡς πρὸς τὸ θέμα ἔργων στεγάσεως εἰς παραμεθορίους οἰκισμούς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἐκ τῆς συνολικῆς διατεθείσης πιστώσεως τῶν 25.000.000 δραχ. ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Δημοσίων Ἐπενδύσεων κατὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1953–54 διὰ τὰς στεγαστικὰς ἀνάγκας τῶν πολεμοπαθῶν καὶ συμμοριοπλήκτων ὁλοκλήρου τῆς χώρας, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 56056)53 κοινῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἡμῶν, διετέθη τὸ ποσὸν τῶν 10.000.000 δραχ. διὰ τὴν Μακεδονίαν. Ἡ περαιτέρω κατανομὴ τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως τῶν 10.000.000 δραχμῶν κατὰ Νομὸν καὶ οἰκισμὸν ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Βορείου Ἑλλάδος, ὡς γνωρίζοντος καλύτερον τὰς ἀνάγκας τῆς Περιφερείας του. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου διετέθησαν: 1) Διὰ τὸν Νομὸν Φλωρίνης δραχμαὶ 500.000 διὰ τὴν χορήγησιν στεγαστικῆς συνδρομῆς μὴ ἐπιστρεπτέας εἰς δικαιούχους πολεμοπαθεῖς καὶ συμμοριοπλήκτους τῶν κάτωθι οἰκισμῶν.

2) Διὰ τὸν Νομὸν Καστοριᾶς δραχμαὶ 1.260.000 διὰ τὴν χορήγησιν στεγαστικῆς συνδρομῆς μὴ ἐπιστρεπτέας εἰς δικαιούχους πολεμοπαθεῖς καὶ συμμοριοπλήκτους τῶν κάτωθι οἰκισμῶν.

Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὅτι οἱ παραμεθόριοι οἰκισμοὶ τῶν Νομῶν Φλωρίνης καὶ Καστοριᾶς ἐπροτάθησαν καὶ διὰ τὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα τοῦ οἰκον. ἔτους 1954–55 διὰ τὴν συνέχισιν τῶν ἔργων στεγάσεως Πολεμοπαθῶν καὶ συμμοριοπλήκτων. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὸ 2ον ἑξάμηνον τοῦ τρέχοντος οἰκον. ἔτους ἤθελον διατεθῇ πιστώσεις δι’ ἔργα στεγάσεως κατὰ τὸ 1ον ἑξάμηνον, οὐδὲν ποσὸν διετέθη διὰ τὴν στέγασιν, κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προγράμματος θὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς στεγαστικὰς ἀνάγκας τῶν παραμεθορίων περιοχῶν τῶν Νομῶν Φλωρίνης καὶ Καστοριᾶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1955

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Κ. ΓΙΑΒΑΣΟΓΛΟΥ

Βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πινάτση. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 234 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Πινάτση καὶ νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας, καταβάλλει ἰδιαιτέρας προσπαθείας διὰ τὴν προστασίαν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὸν τομέα τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσηλευτικῆς περιθάλψεως καὶ τὴν παροχὴν κοινωνικῆς ἀντιλήψεως καὶ προνοίας. Ἐφ’ ὅσον αἱ ἁρμοδιότητες καὶ αἱ εὐθῦναι τῆς Κοιν. Ἀσφαλίσεως διὰ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀνατίθενται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἡ δὲ ἀσφάλισις καλύπτει μόνον τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους, ἤτοι τὸ ⅙ τοῦ πληθυσμοῦ, τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας μεριμνᾷ δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐπαρκῆ ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν, πλήρη νοσηλείαν καὶ ἱκανοποιητικὴν προληπτικὴν δρᾶσιν διὰ τὸ σύνολον τῶν ἀπόρων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι ὄντως ἔχουν μεγαλυτέραν ἀνάγκην προστασίας. Πρὸς τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον διαθέτει τὰς ἀπαιτουμένας πιστώσεις διὰ τὴν κανονικὴν κατὰ τὸ δυνατὸν λειτουργίαν 19.000 περίπου νοσοκομειακῶν κλινῶν ὅλων τῶν εἰδικοτήτων. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν ἀπόρων κατὰ τὰς ἐπισήμους ἀπογραφὰς κυμαίνεται περὶ τὰ 2.500.000, ἡ δὲ ἀναλογία τῶν δι’ αὐτοὺς ἀναγκαιουσῶν νοσοκομειακῶν κλινῶν εἶναι τὸ πολὺ–πολὺ 12.500, αἱ ἐπὶ πλέον τοῦ ὁρίου τούτου διατιθέμεναι κλῖναι παραχωροῦνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δι’ ἀγρότας δι’ ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ἐπιπροσθέτως διὰ τῆς ἱδρύσεως νέων ὑγειονομικῶν σταθμῶν εἰς ἀπόκεντρα διαμερίσματα τῶν διαφόρων Νομῶν αἱ νοσηλευτικαὶ καὶ μαιευτικαὶ κλῖναι διὰ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν αὐξάνονται συνεχῶς. Ἤδη, λειτουργοῦν Ὑγειονομικοὶ σταθμοί. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου τὸ Ὑπουργεῖον ἐπισπεῦδον ἀναλόγως καὶ τῶν διαθεσίμων μέσων τὴν ἐπάνδρωσιν τῆς ὑπαίθρου προβαίνει εἰς τὸν διορισμὸν Κοινοτικῶν ἰατρῶν ἀρχόμενον ἀπὸ τῶν ἀκραίων περιοχῶν πρὸς τὰ κεντρικώτερα σημεῖα. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχουν διορισθῆ κοινοτικοὶ ἰατροί, προβλέπεται δὲ ὁ διορισμὸς ἑτέρων. Ἐκ παραλλήλου ἐνισχύεται δι’ ὅλων τῶν μέσων ἡ πρωτοβουλία τῶν Κοινοτήτων νὰ συνάπτουν συμφωνίας μὲ ἰατροὺς κατὰ τὸ σύστημα τῆς Κοινότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ. Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Λαμπροπούλου, Β. Βασιλικοῦ κ.λ.π. Ἔγγραφόν σας ὑπ’ ἀριθ. 673)374)27.1.55 Ἐν σχέσει μὲ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 223)26.1.55 ἐρώτημα τῶν κ.κ. βουλευτῶν Χαλκιδικῆς Ι. Λαμπροπούλου, Β. Βασιλικοῦ καὶ Λ. Σαραφιανοῦ, ὅπερ διεβιβάσθη ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 673)374)27.1.55 ἐγγράφου σας ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν ὅτι ἐδώσαμεν ἐντολὴν πρὸς τὴν ΥΠΕΜ ἵνα ἀναθέσῃ εἰς ἕνα ἐκ τῶν μηχανικῶν της τὴν σύνταξιν τῆς τεχνικῆς μελέτης διὰ τὴν διευθέτησιν τοῦ χειμάρρου Κοινότητος Συκιᾶς Χαλκιδικῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἐν λόγῳ ἔργου, αὕτη θὰ ἐξαρτηθῇ ἐκ τοῦ ὕψους τῶν πιστώσεων τὰς ὁποίας θὰ θέσῃ ἐν καιρῷ πρὸς τὴν ΥΠΕΜ, τὸ Ὑπ. Συντονισμοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν νέων ἔργων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9ῃ Φεβρουαρίου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ

ΙΙΙ. Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεων βουλευτῶν τοῦ Νομοῦ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικοῦ, Ι. Λαμπροπούλου κ.λ.π. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 716)28.1.55 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζετε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 230 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικοῦ, Ι. Λαμπροπούλου καὶ Λ. Σαραφιανοῦ, ἐὰν καὶ ἡ περιφέρεια τοῦ Νομοῦ Χαλκιδικῆς περιλαμβάνεται εἰς τὸ πρόγραμμα ἐπεκτάσεως τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ Νομὸς Χαλκιδικῆς δὲν συμπεριλαμβάνεται, πρὸς τὸ παρόν, εἰς τὸ ὡς ἄνω πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας. Οὐχ ἧττον ὅμως, συνεστήθη εἰς τὴν Δ.Ε.Η., ὅπως μελετήσῃ τὴν δυνατότητα ἐπεκτάσεως τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτῆς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς ὑπ’ ὄψιν περιοχῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Φεβρουαρίου 1955 Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

IV. Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Βλαχοθανάση. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 278 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Βλαχοθανάση, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐπειδὴ οὔτε ὁ Ἐπιθεωρητὴς, οὔτε ἡ Σχολικὴ Ἐφορία ἀνέφερον ἡμῖν περὶ τῆς κακῆς καταστάσεως τοῦ διδακτηρίου διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 18042 ἐ.ἔ. ἐγγράφου ἐζητήσαμεν παρὰ τοῦ Νομομηχανικοῦ Εὐβοίας ὅπως ἐξετάσῃ τὸ διδακτήριον τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Μηλεῶν Ἱστιαίας καὶ ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν τῶν ἀπαραιτήτων ἐπισκευῶν διὰ τὴν ἀσφαλῆ λειτουργίαν τοῦ σχολείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1955

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις ὑπογραφείσης τὴν 31ην Ἰουλίου 1954 Μορφωτικῆς Συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 500 καὶ 501 ἀπὸ 31 Μαρτίου 1954 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σαββόπουλος, Γ. Μεταξᾶς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)1954 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν Κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων», Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Χατζηνικολῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)54 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν Κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων».

§5Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησαν καὶ ἄλλοι τὸν λόγον καὶ εἶπα ὅτι δὲν θὰ τὸν δώσω εἰς οὐδένα.

§7Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 48 § 3 τοῦ Κανονισμοῦ, ὁσάκις ἡ Κυβέρνησις ἤθελε κρίνει, ὅτι ἡ ἐρώτησις ἔχει κατεπείγοντα χαρακτῆρα......

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς εἶσθε πρωθυπουργὸς ἢ ὑπουργός; Δὲν μοῦ κατετέθη τοιαύτη δήλωσις. Δὲν εἶσθε Κυβέρνησις σεῖς, διὰ νὰ ζητήσετε τοιοῦτόν τι. Ἀφήσατέ τα αὐτά, δὲν εἶναι Κοινοβουλευτικά.

§9Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον...

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Κρατικοῦ Ὀργανισμοῦ μηχανημάτων Δημοσίων Ἔργων».

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Κρατικοῦ Ὀργανισμοῦ μηχανημάτων Δημοσίων Ἔργων». Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν».

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κατασκευῆς καὶ συντηρήσεως ὁδῶν». Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων».

§15Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μίαν διόρθωσιν. Εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 2 τελευταῖος στίχος δέον νὰ προστεθῇ εἰς τὰ ἐν αὐτῷ ἀναφερόμενα ἐδάφια καὶ τὸ στʹ τοιοῦτον ὅπερ ἐκ παραδρομῆς παρελείφθη. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ἐγένετο δεκτὴ τροπολογία ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων ἥτις ἔλαβε στοιχεῖον ἐδαφίου εʹ. Τὸ ἀρχικὸν ἐδάφιον εʹ ἐγένετο στʹ, ἡ μνεία τοῦ ὁποίου ἐν τῇ παραγράφῳ 4 ἐκ παραδρομῆς προφανῶς παρελείφθη καὶ δέον νὰ προστεθῇ. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ ἡ παράγραφος 6 τοῦ ἄρθρου 2, ἥτις κακῶς περιελήφθη εἰς τὸ κείμενον.

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰς τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ εἰς τὸ ἄρθρον 13 σχετικῶς μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιλογῆς συντάξεως βλέπω ὅτι ἡ διάταξις ἀναγράφει, ὅτι οἱ ἐξερχόμενοι δικαιοῦνται νὰ ἐπιλέξωσι μεταξὺ τῶν ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου προβλεπομένων παροχῶν καὶ τῶν τοιούτων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν ἰσχυουσῶν ἑκάστοτε διατάξεων. Νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία ὡς ἐγένετο δεκτὴ δὲν ἀφεώρα μόνον τοὺς ἐξερχομένους ἤδη, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐξελθόντας εἰς τὸ παρελθόν. Δηλαδὴ μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1954.

§18Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε ἡ διάταξις αὐτὴ ἀνατρέχει εἰς χρόνον πολὺ ἀπώτερον ἀπ’ ὅ,τι σεῖς ζητεῖτε. Ἰσχύει ἀπὸ τῆς 9ης Σεπτεμβρίου 1952, ὅτε διὰ Διατάγματος ἐψηφίσθη ὁ Κανονισμὸς τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων.

§19Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Νὰ γραφῇ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις.

§20Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Τὸ γράφει ὁ νόμος.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων», ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων Α. Ν. 25)1)36 «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ ξηρὰν Στρατοῦ καὶ διατάξεων τοῦ Α. Ν. 3112)42 «περὶ ἱεραρχίας, προβιβασμῶν καὶ καταστάσεων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Β. Ἀεροπορίας».

§24Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑφυπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι ἡ θέσπισις νέων διατάξεων, τῆς παραγράφου 4. Αἱ ἄλλαι 4 παράγραφοι εἶναι αἱ ἐπεξηγήσεις τῶν ἀμφιβολιῶν, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῆς ἤδη διατυπώσεως ἐν τῷ Νόμῳ. Ἐπείγει ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ συμβούλιον ἄρχεται τῶν συνεδριάσεών του καὶ ἐπειδὴ ἐν τῇ Κοινοβ. Ἐπιτροπῇ ὀρθῶς μοῦ ἀντετάχθη, ὅτι πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ, διότι εἶναι φαινόμενον ἄηθες μετὰ παρέλευσιν 4 μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου νὰ παρουσιάζωνται τροποποιήσεις τοῦ νόμου, συνεφώνησα, ὅτι ἔχει δίκαιον ἡ Ἐπιτροπή, ὄχι διὰ τροποποιήσεως, ἀλλὰ δι’ ἐπεξηγήσεως τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων αἱ ἀμφιβολίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψουν τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συμβουλίου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ὑποβληθεισῶν τροπολογιῶν. Αἱ τροπολογίαι αὐταὶ μὲ ἄλλας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἔχομεν ἤδη κάμει, θὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Ἀνωτ. Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ λίαν συντόμως θὰ ἔλθῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ρυθμίσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Α. Ν. 25)1)36 «περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ καὶ διατάξεων τοῦ Α. Ν. 3112)42 «περὶ ἱεραρχίας, προβιβασμῶν καὶ καταστάσεων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Β. Ἀεροπορίας», συμπληρουμένου καὶ τοῦ τίτλου του διὰ τῆς προσθήκης τῶν λέξεων «καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1954 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν Α. Ε. καὶ τῆς Ἑταιρείας Ἀστὴρ Ἀνώνυμος Τουριστικὴ καὶ Ξενοδοχειακὴ Ἑταιρεία περὶ παραχωρήσεως παραλιακῆς περιοχῆς Γλυφάδας». Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§28Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ πρώτης ἀπόψεως ἀποτελεῖ ἀντινομίαν ἡ ἐπίκρισις νομοσχεδίου ἀποσκοποῦντος εἰς τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς περιοχῆς τῆς Γλυφάδας. Εἶναι γνωστὸν πόσην ἀνάγκην ἔχει ὁ τόπος τουριστικῆς ἀναπτύξεως, ὅπως εἶναι γνωστὸν πόσον προσοδοφόρος θὰ εἶναι αὕτη καὶ γενικῶς καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, πόσον ὠφέλιμος θὰ εἶναι διὰ τὴν περιοχὴν τῆς ἀπὸ Ἀθηνῶν μέχρι Σουνίου ἀκτῆς. Ἀνεπτύχθησαν διὰ μακρῶν οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἡ ὑπὸ κρίσιν σύμβασις, ἀντὶ νὰ γίνῃ δεκτὴ μετ’ ἐπευφημιῶν, παρ’ ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, προεκάλεσεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν λυσσώδη τὴν ἀντίθεσιν τοῦ ἀμέσως ἐνδιαφερομένου, τοῦ Δήμου Γλυφάδας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ προεκάλεσεν ὀξείαν ἀντίδρασιν, εἰς κύκλους ἀπὸ τοὺς ὁποίους θὰ ἀνέμενε κανεὶς ἔπαινον καὶ συνηγορίαν. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς πολλὰς λεπτομερείας, θὰ περιορισθῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν κυριωτέρων σημείων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἐκ μόνης τῆς ἀναγνώσεως τῆς συμβάσεως. Τὸ κυριώτερον εἶναι ἡ ἀνάμιξις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς δὲν εἰσέρχεται εἰς τὸ πεδίον τῆς τουριστικῆς πίστεως, διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς μεταβάλλεται εἰς τουριστικὸν ἐπιχειρηματίαν. Ἡ διαφορὰ νομίζω εἶναι σημαντική. Καὶ ἀμέσως τίθεται τὸ γενικώτερον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφορᾷ μόνον τὸν ὑπουργὸν παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τὸν ὑπουργὸν Συντονισμοῦ καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι σκόπιμον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία συγκεντρώνει τὸ μέγιστον τοῦ πιστωτικοῦ τῆς χώρας δανεισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὡς γνωστὸν εἶναι ἀνεπαρκέστατος διὰ τὰς βασικὰς ἀνάγκας τῆς πιστωτικῆς λειτουργίας, νὰ εἰσέλθῃ τώρα εἰς τὸν κυκεῶνα τῆς τουριστικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ ἑπομένως κεφάλαια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ βραχυχρόνιον καὶ μακροχρόνιον πίστιν, νὰ ἐκτραποῦν πρὸς ἄλλους ἢ τοὺς φυσιολογικοὺς τομεῖς, τοὺς ὁποίους ἀνεπαρκῶς μέχρι σήμερον ἐξυπηρέτουν; Ἑπομένως ἀνεξαρτήτως, οἱουδήποτε ἄλλου ὑπολογισμοῦ, ἡ ἀνάμιξις αὐτὴ τῆς Τραπέζης, ἢ μᾶλλον ἡ ἐκτροπὴ της εἰς τουριστικὸν ἐπιχειρηματίαν ἀποτελεῖ ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις, θὰ χρησιμοποιήσω τὴν λέξιν, πρέπει ν’ ἀπολογηθῇ. Ὅταν τὸ πιστωτικὸν σύστημα, εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἐπιτρέπεται νὰ ἀφήνεται ἡ Τράπεζα νὰ χειρίζεται κατὰ τὸ δοκοῦν τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἤντλησε κατὰ τὸ μέγιστον μέρος, ὅπως σᾶς εἶναι γνωστὸν ἐκ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου καὶ τῶν καταθέσεων τῶν Νομικῶν Προσώπων, καὶ νὰ μεταβάλλεται εἰς ἐπιχειρηματίαν; Εἶναι πρᾶξις ὑπονομευτικὴ τῆς πιστωτικῆς τάξεως καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ κάποιαν ἐξήγησιν, διότι ἐδέχθη, ἢ μᾶλλον ἐνέκρινε τὴν παρέκκλισιν αὐτήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον μεγάλο ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ ἔπρεπε ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ νὰ ἀφήσῃ ἀδιαφώτιστον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς εἶναι ἡ αὐθαιρεσία τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον τοῦ Δήμου Γλυφάδας. Συνήθως ἀνάπτυξις τουριστικὴ τῆς μορφῆς αὐτῆς εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ἀνατίθεται εἰς τοὺς δήμους. Ἐδῶ ἀντιθέτως ἔχομεν τὸ ἑξῆς: Παραγνωρίζεται, ὄχι μόνον τὸ θεωρητικὸν ἐνδιαφέρον τῆς κοινότητος ἐντὸς τῶν ὁρίων, τῆς ὁποίας ἐπιχειρεῖται ἡ ἀνάπτυξις, ἀλλὰ καταπατοῦνται δικαιώματα κυριότητος τῆς κοινότητος εἰς τοιοῦτον δὲ βαθμόν, ὥστε ὑπουργὸς τῆς ἰδίας Κυβερνήσεως νὰ ἀναγκασθῇ ν’ ἀποστείλῃ τὴν γνωστὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος σᾶς ἀνέγνωσε χθές. Δημιουργεῖται ἑπομένως πρόβλημα μέγα διὰ τὴν συνέπειαν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἑαυτήν. Ἀλλὰ ταυτοχρόνως δημιουργεῖται ἕτερον πρόβλημα δικαιολογήσεως τῆς στυγνῆς ἀφαιρέσεως δικαιωμάτων ἑνὸς δήμου, ἡ ὁποία γίνεται κατὰ τρόπον ὅλως ἀπαράδεκτον καὶ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, μὴ δυνάμενον αὔριον νὰ ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ τῶν δικαστηρίων. Διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς περιουσίας τοῦ Δήμου Γλυφάδας, καταδικάζεται οὗτος εἰς οἰκονομικὴν χρεωκοπίαν, διότι ὅπως ἀνεπτύχθη εἰς τὴν Βουλήν, ἐπὶ προϋπολογισμοῦ ἐσόδων 600 ἑκατομ. τὰ 300 ἑκατομμύρια προέρχονται ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ χώρου τούτου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀφαιροῦνται ἑπομένως τὰ 50% τῶν ἐσόδων τοῦ δήμου καὶ ἀπομένουν τὰ 50% διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ οὗτος τὰς ἀνάγκας του, αἱ ὁποῖαι ἀσφαλῶς θὰ εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι ἐφ’ ὅσον ἐντὸς τῶν ὁρίων αὐτῶν θὰ ἀναπτυχθῇ τὸ τουριστικὸν κέντρον τῆς Γλυφάδας. Πῶς δικαιολογεῖται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἔγινε προχθὲς ἐδόθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν προσωπικὴν ἐκδίκησιν τοῦ ὑπουργοῦ πρὸς τὸν δήμαρχον Γλυφάδας. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἔχῃ οὕτω, εἶναι καταπληκτικὸν καὶ ἀπαράδεκτον διὰ τὰ πολιτικά μας ἤθη καὶ ἔθιμα. Τρίτον θέμα, εἶναι ἡ χαριστικὴ ὅλως μορφὴ τῆς ἐκχωρήσεως αὐτῶν. Διότι πράγματι παραχωρεῖται πρὸς ἐκμετάλλευσιν ὁ χῶρος αὐτὸς ἄνευ οὐδενὸς ἀνταλλάγματος. Δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἔναντι αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως, ἡ ὁποία παραχωρεῖται πρὸς ἀξιοποίησιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀποτελεῖ ἀντάλλαγμα ἡ ὑποχρέωσίς της ν’ ἀποδώσῃ τὸ ¼ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰσιτηρίων, τὰ ὁποῖα θὰ θέσῃ διὰ τοὺς λουομένους. Ἀποτελεῖ πράγματι ἡ διάταξις αὐτὴ μίαν περιφρόνησιν, θὰ ἔλεγον πρὸς τὴν κοινὴν νοημοσύνην, ἐὰν ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ ἀντιπαροχὴν τῆς ἀναδόχου Τραπέζης διὰ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον τῆς δίδεται. Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς προσωπικῆς ὑποθέσεως μεταξὺ δημάρχου καὶ ὑπουργοῦ, θὰ εἴπω, ὅτι ἀποτελεῖ πρᾶξιν αὐτόχρημα προσβλητικὴν διὰ τὸν δήμαρχον, ἀλλὰ νομίζω καὶ διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία καλεῖται νὰ ψηφίσῃ, ἐὰν θὰ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν. Τὸ ¼ ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων εἰσόδου, δὲν παραχωρεῖται εἰς τὸν δῆμον, ἀλλὰ κατατίθεται εἰς εἰδικὸν λογαριασμὸν καὶ θὰ χρησιμοποιεῖται κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων. Τίθεται οὕτω λόγῳ τῆς στιγμιαίας διενέξεως μεταξὺ ὑπουργοῦ καὶ δημάρχου ὑπὸ κηδεμονίαν, ὄχι μόνον ὁ σημερινὸς δήμαρχος καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἑπόμενα μέχρι τῆς λήξεως τῆς συμβάσεως. Χαρακτηριστικὰ τῆς χαριστικῆς μορφῆς τῆς συμβάσεως εἶναι 2–3 σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐνθυμοῦμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τὰ ὁποῖα θ’ ἀναφέρω δι’ ὀλίγων. Ὅπως γνωρίζετε, αἱ δαπάναι θὰ καθορισθοῦν ἀπὸ τὰ βιβλία τῆς ἑταιρείας. Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ τί εἴδους δαπάνας ἔκαμεν ἡ ἑταιρεία. Αὐτὸ ὑπάρχει εἰς τὴν σύμβασιν, κύριοι, τὴν ὁποίαν καλεῖσθε νὰ ὑπογράψετε. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 δὲν ἀναφέρεται, ὅ,τι συνήθως ἀναγράφεται εἰς τοιαύτας συμβάσεις, ὅτι δηλαδή, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συμβάσεως αἱ ἐγκαταστάσεις θὰ παραδοθοῦν ἐν «καλῇ καταστάσει». Οὔτε αὐτὴ ἡ τυπικὴ δέσμευσις δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν. Βεβαίως, τί νὰ εἴπῃ κανεὶς διὰ τὰ περὶ καζίνου, ὅπως εἶναι διατυπωμένα. Ἀλλά, δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ δὲν θὰ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλὴν μὲ περισσοτέρας ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου λεπτομερείας. Τέταρτον σημεῖον, ἡ περίφημος ὑπόθεσις τοῦ Ἀστέρος. Ἡ Τράπεζα, βεβαίως, δὲν ἦτο δυνατὸν ἀπ’ εὐθείας νὰ μεταβληθῇ εἰς ξενοδόχον. Θὰ προσέκρουεν εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα καὶ τὴν πρακτικήν, τὴν τραπεζιτικήν. Διὰ τοῦτο ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν ἑταιρείαν, «ὁ Ἀστήρ», τῆς ὁποίας τὴν παμψηφίαν περίπου τῶν μετοχῶν, ἔχει ἡ Τράπεζα. Δύο σημεῖα δημιουργοῦνται διὰ τὸν Ἀστέρα. Τὸ πρῶτον, ὅτι δὲν ὑπάρχει, τοὐλάχιστον, οὔτε νομικὴ κατοχύρωσις, ὅτι ὁ Ἀστὴρ θὰ παραμείνῃ ἰδιοκτησία τῆς Τραπέζης, ἵνα τοὐλάχιστον, τὰ ὠφελήματα, ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτῆς, ἔλθουν εἰς τὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι ἰδιοκτῆται τῆς Τραπέζης. Βεβαίως, ὑπάρχει ἐκείνη ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ἀπαιτεῖται ἔγκρισις 2 ὑπουργῶν, Οἰκονομικῶν κλπ., διὰ τὴν μεταβίβασιν τῶν μετοχῶν. Ἀλλά, κύριοι, ὅταν ἀποτολμοῦν Κυβερνήσεις κατάθεσιν τοιούτων συμβάσεων εἰς τὴν Βουλήν, τί εἴδους ἐγγύησις θὰ θεωρηθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, ὅτι ἀπαιτεῖται μία ἁπλῆ ἀπόφασις διὰ τὴν μεταβίβασιν τῶν μετοχῶν τῆς ἑταιρείας, τῶν δύο ὑπουργῶν; Δαιμόνιοι ἐπιχειρηματίαι, ὡς ὁ κ. Ἠλιάσκος καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ συνεργαζόμενοι, θὰ εὕρουν εὐκόλως τὸ κατάλληλον πρόσχημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ πρᾶξις τῆς ἐκχωρήσεως τῶν μετοχῶν τῆς ἑταιρείας εἰς ἰδιώτας, εἰς τρίτα πρόσωπα, θὰ ἐμφανισθῇ ὡς ἐθνικὴ ὑπηρεσία. Καὶ κινδυνεύομεν, οὕτω, τὸ τουριστικὸν μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον ἐγκαθιδρύεται διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, νὰ τὸ ἴδωμεν αὔριον ἐλεγχόμενον ἀπὸ πρόσωπα ἐντελῶς ἀπαράδεκτα καὶ διὰ τὸ Σῶμα καὶ διὰ τὴν σημερινὴν του πλειοψηφίαν ἀκόμη, ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικότητος, οἰκονομικῆς καὶ ἠθικῆς ὑποστάσεως κ.ο.κ. Αἱ ἀνησυχίαι μας αὐξάνονται ἀκόμη περισσότερον, ὅταν σκεφθῇ κανείς, ὅτι οὐδεὶς ἔλεγχος, οὐδεμία δέσμευσις ὑπάρχει διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῶν χώρων, οἱ ὁποῖοι θὰ δημιουργηθοῦν. Ὅπως εἶναι ἡ σύμβασις, ἄνθρωποι καὶ μὲ ἐλαχίστην πεῖραν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων, θὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι οὐδεμία ἐγγύησις ὑπάρχει, ὅτι θὰ προκύψῃ ὠφέλειά τις ὑπὲρ τῆς Τραπέζης ἀπὸ τὰ τεράστια πραγματικῶς κέρδη, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποκομίσῃ ἡ ἐπιχείρησις. Διότι ὁ ἀνεξέλεγκτος τρόπος, ἡ ἀπολύτῳ θελήσει τῶν διευθυνόντων τὴν ἑταιρείαν δυνατότης μισθώσεως τῶν χώρων αὐτῶν θὰ καταντήσῃ εἰς μίαν εὐφυᾶ σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἑταιρεία θὰ ἐκμισθώσῃ, ἀντὶ πινακίου φακῆς, εἰς τρίτους τὰς ἐγκαταστάσεις αὐτάς, διὰ νὰ ἀποκομίσουν αὐτοί, οἱ τρίτοι, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δύσκολον νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ τεράστιον κέρδος ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως. Κύριοι, αὐτὰ εἶναι τὰ τέσσερα σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ δικαιολογήσῃ ἑαυτήν, ἢ μᾶλλον νὰ ἀπολογηθῇ πρὸς τὸ Σῶμα. Μεταχειρίζομαι τὴν φράσιν, οὐχὶ τυχαίως, ἀλλὰ ἐνσυνειδήτως, ἐν πλήρει συναισθήσει τῶν εὐθυνῶν μου, ὅταν λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τὰ πράγματα ταῦτα. Καὶ θὰ ἠδυνάμην νὰ σταματήσω ἐδῶ, ἀλλὰ χθὲς ὁ κ. ὑπουργός, συναισθανόμενος, πράγματι, τὰ μεγάλα ἐρωτηματικὰ ὑπὸ τὴν σκιάν, τῶν ὁποίων ἐπιζητεῖται ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως αὐτῆς, εἶπεν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸ Σῶμα καὶ ἀπαντῶν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Χανίων συνάδελφον, τὸν κ. Μητσοτάκην: «Τὸν ἠρώτησα ἐὰν ἡ σύμβασις, κατὰ τὴν γνώμην σας εἶναι χαριστικὴ καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ δήμου, δι’ αὐτῆς τῆς συμβάσεως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὰ προσέβαλεν, εὕρετε ἕνα τρίτον, ὁ ὁποῖος νὰ κάμῃ τὴν Γλυφάδα τουριστικὸν κέντρον, εὕρετέ τον καὶ ἐγὼ νὰ πιέσω τὴν Τράπεζαν νὰ φύγῃ. Ἐὰν ἡ σύμβασις εἶναι χαριστική, πάει νὰ πῇ, ὅτι ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι». Αὐταὶ εἶναι ὑπεύθυνοι δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Καὶ ἐρωτῶ, καὶ ἡ ἀπάντησις πρέπει νὰ εἶναι συγκεκριμένη. Ὑπῆρχον ἄλλαι προσφοραί; Ναὶ ἢ ὄχι; Ὑπῆρξαν προσφοραὶ 1.300.000 δολλαρίων ἀπὸ ὅλως σοβαρωτάτους ξένους οἴκους ἐκπροσωπουμένους ἐδῶ ἀπὸ σοβαρωτάτους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ τέλος τοῦ Αὐγούστου τὰς ὑπέβαλον κατόπιν μακροτάτων διαπραγματεύσεων μὲ τὴν Κυβέρνησιν; Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ ὅμιλος αὐτὸς ἐζήτησεν ἀνάληψιν τοῦ ἔργου τῆς Γλυφάδας κατόπιν διαγωνισμοῦ; Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ ἀρχιτεκτονικὰ σχέδια τῶν ἐγκαταστάσεων; Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις περὶ παραχωρήσεως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, χωρὶς νὰ δοθῇ καμμία ἀπάντησις, εἰς τὰς προτάσεις αὐτάς, χωρὶς καμμίαν δικαιολόγησιν διὰ τὴν ἀπόρριψίν των, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὰς πληροφορίας, ἀρκετὰ ἠλεγμένας, τὰς ὁποίας ἔλαβον διὰ τοῦ δημάρχου Γλυφάδας, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι δὲν προέρχονται ἀπὸ αὐτόν, ἦσαν ἀσυγκρίτως συμφερώτεραι καὶ διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὸν δῆμον Γλυφάδας; Ἐρωτῶ, καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ εἶναι κατηγορηματική, διότι, κατόπιν τῶν δηλώσεών του καὶ τῶν ὡς ἄνω πληροφοριῶν, ἡ ὅλη ὑπόθεσις τελεῖ ὑπὸ σκιὰν ζητήματος ἠθικοῦ, ἠθικῆς βάσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. ΠΛΑΤΗΣ). Κύριοι, τὸ θέμα τῆς ἐξορμήσεως τῆς Τραπέζης, διὰ τὴν κατάκτησιν καὶ αὐτῆς τῆς ἐκδηλώσεως τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου πρέπει νὰ μελετηθῇ σοβαρῶς. Διότι ἀναλογεῖ μὲ τὴν Γλυφάδα. Ἐνέργειαί της βλέπω ἐκδηλουμένας καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ρόδον. Οὕτω κατὰ τρόπον περίεργον, συνωμοτικὸν θὰ ἔλεγα, διὰ κινήσεων περιέργων ἀνθρώπων καὶ συμφερόντων, ἐπιζητεῖται ἡ σύναψις μιᾶς συμβάσεως ἀπιστεύτου εἰς περιεχόμενον, διὰ τῆς ὁποίας παραχωρεῖται ἄνευ ἀνταλλάγματος ἡ οἰκονομία ἑνὸς νησιοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπερίμενεν ἀπὸ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ξενοδοχείων του κάποιαν ἐγγύησιν εὐημερίας, εἰς τὴν Α. Μ. τὸν οἰκονομικὸν δικτάτορα τῆς Ἑλλάδος, τὸν κ. Ἠλιάσκον.

§29Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τελείως κλειστὰ ἐπὶ 12ετίαν.

§30Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀγνοεῖτε πλήρως τὸ θέμα, κ. συνάδελφε. Δὲν συζητοῦνται μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, ὑποθέσεις τῆς μορφῆς αὐτῆς. Δὲν εἶναι δικαιολογημένη ἀντιδικία ἐπὶ οἰκονομικῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ καθεὶς πρὶν ὁμιλήσῃ πρέπει νὰ γνωρίζῃ καὶ νὰ σκεφθῇ τὶ θὰ εἴπῃ. Ὁ κ. ὑπουργὸς χθές, ἔδωσεν εἰς μίαν διακοπήν μου, μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία μὲ ἱκανοποιεῖ διότι ἀπομακρύνει τὸν ἐφιάλτην, ὁ ὁποῖος μὲ κατεῖχε κατὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας. Εἶπεν, ὅτι δὲν μᾶς θέτει πρὸ τετελεσμένου γεγονότος ὑπογράφων πρῶτον τὴν σύμβασιν καὶ εἶτα ἐπιζητῶν τὴν κύρωσίν της, ἀλλ’ ὅτι θὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἔγκρισίν της ἀπὸ τὴν Βουλὴν πρῶτον καὶ κατόπιν θὰ τὴν ὑπογράψῃ. Αὐτὸ εἶναι μία ἐγγύησις καὶ εἶμαι ἱκανοποιημένος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε διατὶ τὰ λέγετε;

§32Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ ἔγινε προχθὲς κατόπιν γενικῆς ἐξεγέρσεως τῶν Δωδεκανησίων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἕτοιμοι νὰ μποῦν εἰς βαπόρια καὶ νὰ ἔλθουν εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ καὶ διότι ἐγὼ ὁ ἴδιος ὑπεχρεώθην νὰ ἀπευθυνθῶ προσωπικῶς πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ε.Ο.Τ., διὰ νὰ προληφθῇ ὁ κίνδυνος τῶν τετελεσμένων γεγονότων.

§33Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Μὴ ὁμιλῆτε ἐπὶ ἄλλου θέματος, ὡμιλήσατε ἐπὶ τοῦ συζητουμένου. Σᾶς δίδω τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θὰ ἔλθῃ νομίμως εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ψηφισθῇ καὶ ὅτι οἱ βουλευταὶ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ψηφίσουν κατὰ συνείδησιν καὶ ὅτι δὲν θὰ τὸ θεωρήσω καθόλου προσβλητικὸν ἐὰν ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ἐγκριθῇ. Μὴ τὸ συζητῆτε τὸ θέμα αὐτό.

§34Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἀνεφέρθην καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτό, διότι φαίνεται, ὅτι ὁ «Ἀστὴρ» κάμνει μίαν γενικὴν ἐξόρμησιν διὰ τὴν κατάκτησιν τῶν τουριστικῶν ἐπιχειρήσεων τῆς Ἑλλάδος.

§35Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀφήσατε αὐτὸ τὸ θέμα.

§36Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Συζητοῦμεν περὶ τῆς ἑταιρείας «Ἀστὴρ» καὶ νομίζω, ὅτι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἐπιβάλλεται νὰ σημειωθοῦν ὡρισμέναι ἄλλαι ἐκδηλώσεις τῆς διαγραφομένης προσπαθείας πρὸς κατάκτησιν πάσης τουριστικῆς ἐγκαταστάσεως τῆς χώρας, ὡς αἱ ἀφορῶσαι τὴν περίπτωσιν τῶν ξενοδοχείων τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας. Εἶμαι πάντως ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν δήλωσίν σας. Πρὶν ἢ ὅμως ἀφήσω τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει νὰ ἀνασκευάσω τὴν χθεσινήν σας δήλωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἠρωτήθησαν οἱ τοπικοὶ παράγοντες τῆς Ρόδου παρ’ ὑμῶν, καὶ ἐνέκριναν τὰς ἐνεργείας σας. Ἐξεβιάσαμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς ἐρωτήσῃ καὶ ἡ ἀπάντησις ὅλων ἦτο ἀρνητικὴ εἰς τὸ σχέδιον συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἐπεχειρήσατε ἐν ἀγνοίᾳ των νὰ ἐπιβάλετε. Καὶ ἐδῶ ἔχω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ κυρίως θέμα: Ὅπως εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου εἰς τὴν σύμβασιν τῆς Γλυφάδας ἀνακύπτουν πέντε μεγάλα ἐρωτήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις δέον νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἀπαντήσεις ἢ μᾶλλον νὰ ἀπολογηθῇ. Πέραν ὅμως τούτου καὶ κατόπιν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῶν χθεσινῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐὰν ὑπῆρχε καὶ ἄλλη προσφορά, αὐτὸς ὁ ἴδιος θὰ ἐζήτει ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν νὰ ἀποσυρθῇ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῶν ἐρωτημάτων, τὰ ὁποῖα διετύπωσα πρὸ ὀλίγου περὶ τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ἄλλης προσφορᾶς, προκύπτει νέον σοβαρώτατον ζήτημα, ἠθικῆς πλέον τάξεως. Διὰ τοῦτο καὶ πρὶν νὰ κατέλθω τοῦ βήματος ἐπιθυμῶ καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω τὴν ἐρώτησίν μου: Θὰ ζητήσῃ πράγματι ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπὸ τὴν Τράπεζαν νὰ ἀποσυρθῇ ἂν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι προτάσεις: Δεύτερον, ὑπάρχουν πράγματι τοιαῦται ἢ μᾶλλον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν προσφορὰ μὲ τὴν δυνατότητα διενεργείας διεθνοῦς διαγωνισμοῦ διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Γλυφάδας; Ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ὁ κ. ὑπουργός, νομίζω, ὅτι θὰ καθορισθῇ ἡ περαιτέρω ἐξέλιξις τῆς συζητήσεως. (Χειροκροτήματα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§38Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα δι’ αὐτὴν τὴν σύμβασιν τόσα πολλὰ πράγματα περὶ προσωπικῆς ἐκδικήσεως καὶ περὶ χαριστικῆς συμβάσεως, ποὺ δὲν θέλω νὰ τὰ ἀφήσω ἀναπάντητα ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Καὶ πρῶτον εἰς τὰ ἐρωτήματα τοῦ κ. Ζίγδη, ὡς καλῶς γνωρίζει καὶ ὁ κ. Παπαγιάννης καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας, ὁ ὁποῖος ἦτο ἁρμόδιος ὑπουργὸς καὶ εἶχε τὴν ἐποπτείαν, οὐδεμία τοιαύτη πρότασις ὑπῆρξε κατὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ Συντονιστικοῦ. Πρότασις Γουναράκη ὑπεβλήθη πολὺ ἀργότερον. Εἶπα εἰς τὸν δήμαρχον Γλυφάδας, ὅταν παρουσιάσθη εἰς τὴν Βουλήν, τότε ποὺ ἀκόμη τὰ ἔργα εἰς τὴν Γλυφάδα, δὲν εἶχαν ἀρχίσει, εἶμαι πρόθυμος νὰ πείσω τὴν Τράπεζαν νὰ φύγῃ ἐὰν ἔχετε μίαν σοβαρὰν ἐπιχείρησιν, ἡ ὁποία νὰ ἀναλαμβάνῃ ἀμέσως τὴν Γλυφάδα. Ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι σὰν τὴν Γλυφάδα ὑπάρχουν καὶ ἄλλα μέρη παρεμφερῆ καὶ ἀκόμη καλύτερα, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὰ δώσω εἰς οἱονδήποτε ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους δίδει ἡ ἑταιρεία «Ἀστήρ». Καί, κύριοι βουλευταί, εἶπαν, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ στρέφεται ἐναντίον τοῦ δημάρχου Γλυφάδας, εἶναι ἀποτέλεσμα ἰδικῆς μου προσωπικῆς ἀντιθέσεως πρὸς τὸν δήμαρχον τῆς Γλυφάδας καὶ τῆς μανίας μου κατὰ τοῦ δημάρχου. Θὰ πρέπει νὰ εἶμαι ὁ ἠθικὸς αὐτουργὸς αὐτῆς τῆς πράξεως καὶ οἱ φυσικοὶ αὐτουργοὶ νὰ εἶναι ὁ κ. Παπαγιάννης καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας, διότι ὅταν ἔγινεν ἡ σύμβασις ἐγὼ δὲν τὴν ὑπέγραψα, ἐγὼ ὑπέγραψα μόνον τὴν τροποποίησιν τῆς συμβάσεως δυνάμει, τῆς ὁποίας τὰ 25% κατατίθενται εἰς εἰδικὸν λογαριασμὸν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων καὶ ὁδοποιΐας ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν δῆμον Γλυφάδας. Μοῦ λέγουν, ὅτι αὐτὰ τὰ 25% νὰ δοθοῦν κατ’ εὐθείαν εἰς τὸν Δῆμον Γλυφάδας. Δὲν νομίζω, ὅτι οἱ ὁμιλήσαντες συνάδελφοι ἔχουν δίκαιον διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι εἰς τὴν Γλυφάδα δὲν ὑπάρχει οὐδὲν δικαίωμα κυριότητος τοῦ δήμου Γλυφάδας, οὔτε ἕνα δικαίωμα τοῦ δήμου. Ἀπεφάνθη τὸ Ν. Συμβούλιον καὶ ὑπάρχει καὶ ἀπόφασις τοῦ Σ. Ἐπικρατείας κατὰ προσφυγὴν τῶν δωρητῶν Καραπάνου κ.λ. Συνεπῶς δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι κύριος νὰ ἀπολαμβάνῃ μισθώματος. Ὁ κύριος ἀπολαμβάνει τοῦ μισθώματος. Δὲν γνωρίζω ἄλλον νὰ δύναται νὰ εἰσπράξῃ μίσθωμα ἐκτὸς ἂν εἰσπράττεται δωρεὰ καὶ αὐτὴν τὴν δωρεὰν δὲν εἶχον καμμίαν διάθεσιν νὰ τὴν κάμω εἰς τὸν δῆμον Γλυφάδας. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, αὐτὸ τὸ 25% τοῦ εἰσιτηρίου θὰ πρέπει νὰ διατεθῇ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν δῆμον Γλυφάδας, διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν ἐφ’ ὅσον ἡ Γλυφάδα εἶχε τὴν τύχην νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἔκτασιν, ἡ ὁποία ἀποδίδει, νὰ μὴ ἀπολαμβάνῃ κάπως ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπόδοσιν. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτῶν τῶν ἐμπραγμάτων δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει ὁ δῆμος Γλυφάδας, ὡμίλησαν οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ περὶ ἐνοχῆς τῶν δικαιωμάτων. Πράγματι ἀπὸ τὸ 1951 ὑπάρχει ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος προβλέπει, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Γλυφάδας ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις ὡρισμένων ἐξωραϊστικῶν ἔργων. Λέγει ὁ νόμος, αὐτός, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ βασίζονται οἱ κ.κ. συνάδελφοι, διότι ἡ διετία παρῆλθεν, ὅτι ἔπρεπε διὰ νὰ ἰσχύσῃ νὰ ἐκδοθοῦν τὰ ἐκτελεστικὰ διατάγματα καθορίζοντα λεπτομερῶς τὰ ἐκτελεστέα ἔργα. Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ κ. ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν δὲν ἐξεδόθησαν τὰ ἐκτελεστικὰ διατάγματα, δὲν ἤρκεσεν ἡ τρέχουσα προθεσμία...

§39Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Συμφωνεῖ καὶ ὁ κ. ὑπουργός.

§40Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Πιθανόν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος κατὰ παράκλησιν τοῦ δήμου υἱοθέτησε τὴν ἄποψιν χωρὶς νὰ μᾶς ἐρωτήσῃ νὰ ἔχῃ τυπικῶς δίκαιον. Ἔχουν ὅμως ἄδικον οὐσιαστικῶς. Διότι διὰ νὰ ἐκδοθοῦν τὰ διατάγματα, διὰ νὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα, ἔπρεπεν ὁ δῆμος νὰ εὕρῃ κάποιον, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα εἶναι τὰ ἔργα αὐτά. Δὲν τὸν εὑρῆκεν. Ὡς γνωρίζετε δὲ ἐπὶ 3 χρόνια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα οὔτε αὐτός, οὔτε ἑταιρεία, οὔτε ἄλλο νομικὸν πρόσωπον. Μὴ λησμονῆτε δὲ ὅτι ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ σεῖς εἶσθε εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἐξεδώσατε τὰ κανονιστικὰ αὐτὰ διατάγματα ἐνῷ εἴχατε κάθε διάθεσιν, ὅπως καὶ ἡμεῖς νὰ τὰ ἐκδώσητε. Διατί; Διότι δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνελάμβανε τὴν ἐκτέλεσίν των. Ὅταν παρῆλθεν ἡ τριετία καὶ ὁ δῆμος δὲν συνεβλήθη μὲ οὐδένα ἔπρεπεν ἡμεῖς νὰ δημοσιεύσωμεν φανταστικὰ διατάγματα. Νὰ ἀφήσωμεν νὰ περάσῃ ἡ διετία διὰ νὰ τὸ μισθώσωμεν εἰς τρίτους. Ἀλλὰ ἐὰν αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι δὲν εἴχαμεν δικαίωμα νὰ μισθώσωμεν τὸν χῶρον αὐτὸν εἶναι ὀρθὸν καὶ ὅτι δῆθεν ἀσφαλῶς τὰ Ἑλληνικὰ δικαστήρια θὰ ἀκυρώσουν τὴν σύμβασιν αὐτήν, τότε δὲν ἔχετε δίκαιον ὑποστηρίζοντες ὅτι ἡ σύμβασις εἶναι χαριστική. Διότι ἓν ἐκ τῶν δύο θὰ συμβαίνῃ: Ἢ ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον ἦτο κύριος τῶν οἰκοπέδων καὶ καλῶς τὸ ἐμίσθωσεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἢ ἐὰν κακῶς τὰ ἐμίσθωσεν, τὸ μίσθωμα εἶναι ὑπέρογκον. Πῶς εἶναι δυνατὸν τότε τὸ μίσθωμα νὰ εἶναι χαριστικόν; Σημειωτέον, ὅτι τὸ εἰσπραττόμενον μίσθωμα, δὲν εἶναι μόνον 25%, ἀλλὰ εἶναι καὶ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συμβάσεως θὰ μείνουν πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου. Ὡς πρὸς τὸ Καζίνο, οἱ συμβαλλόμενοι ἐζήτησαν ἄδειαν, διὰ νὰ μὴ δώσωμεν ἄδειαν εἰς ἑτέραν θέσιν τῆς Ἀττικῆς καὶ παραβλάψωμεν τὴν Γλυφάδα. Φαντάζομαι, ὅτι οὐδεμία Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἄδειαν ἱδρύσεως Καζίνου εἰς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς. Ἐδῶ συζητοῦμεν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄδεια εἰς τὸ Λουτράκι, τὸ ὁποῖον φθίνει, καὶ δὲν τοῦ δίδομεν, διότι ἀπέχει 90 χιλιόμετρα ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος, ὅλος ὁ πτωχὸς πληθυσμὸς νὰ ἐκστρατεύῃ ἐκεῖ. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ δώσωμεν τὴν ἄδειαν εἰς τὸ Λουτράκι, ποὺ εἶναι ὁ μόνος του πόρος, διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ νὰ τὴν δώσωμεν ἐν μέσαις Ἀθήναις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἀνάγκην καζίνου; Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι λογικὸν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ποτὲ δὲν θὰ γίνῃ καζίνον εἰς τὸν νομὸν Ἀττικῆς.

§41Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἐὰν πρόκειται, νὰ γίνῃ εἰς τὸ Λουτράκι καζίνον, θὰ πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ Ρόδος, συμφώνως μὲ νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν.

§42Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Μᾶς κατηγόρησαν ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθοῦν πρὸς ὄφελος τῆς οἰκονομίας μας καὶ ἡμεῖς τὰ διαθέτομεν εἰς τουριστικὰ ἔργα, διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ὅτι διὰ τῆς Τραπέζης αὐτῆς θέλομεν νὰ δημιουργήσωμεν ἕνα τουριστικὸν μονοπώλιον. Δὲν φαντάζομαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ πρέπει νὰ παρίδωμεν ἐντελῶς τὸν τουριστικὸν τομέα. Ὁ τομεὺς οὗτος εἶναι ἕνας τομεὺς, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον θὰ μᾶς φέρῃ συνάλλαγμα, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ καὶ ἐργασίαν εἰς πολλὰ ἐπαγγέλματα ἐδῶ. Διὰ τοῦ τουρισμοῦ, ὡς γνωρίζετε, δὲν κινοῦνται μόνον τὰ ξενοδοχεῖα, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἄλλον τρόπον νὰ κινηθοῦν. Θὰ ἦτο λοιπὸν σωστὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφιερώσωμεν 30, 40, 50 ἑκατομμύρια, διὰ νὰ τὰ δώσωμεν εἰς τὸν τουρισμόν, διότι αὐτὰ εἶναι ἀφιερωμένα εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας; Βεβαίως, ἐὰν ὑπάρξῃ ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ 1, 2, 3 σοβαρὲς τουριστικὲς ἐπιχειρήσεις, θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, νὰ τὰ ἐκτελέσῃ αὐτὸς καὶ ὄχι ἡ Τράπεζα, διαθέτων ὁ ἴδιος κεφάλαια. Ἀλλά, ὡς γνωρίζετε, δυσκόλως ἐμφανίζονται ἰδιῶται, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν αὐτὰ τὰ ποσὰ καὶ οἱ ὁποῖοι δέχονται νὰ τὰ δεσμεύσουν ἐπὶ ἕνα διάστημα 20, 30 ἐτῶν. Ἔχω, δυστυχῶς, πρόσφατα παραδείγματα αὐτῆς τῆς ἀπροθυμίας ἰδιωτῶν. Ἀπὸ τὸ Ἡράκλειον, χθὲς ἦλθεν ἕνας ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος ἤθελε δάνειον, διὰ νὰ κάμῃ ἕνα ξενοδοχεῖον. Ἡ πρωτοβουλία του εἶναι ἀξιέπαινος. Ἀλλὰ τί νὰ τοῦ εἴπω, ὅταν εἶδον ὅτι εἰς τὰς προτάσεις του ἐζήτει νὰ χρηματοδοτηθῇ ἀπὸ τὸ Κράτος κατὰ 80%. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο; Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὴν Κέρκυραν. Ὅταν γίνωνται προτάσεις περὶ ἱδρύσεως ἑνὸς ξενοδοχείου, πάντοτε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρῶτον προβάλλεται, εἶναι πόσα θὰ μοῦ δώσῃ τὸ Κράτος. Καὶ αὐτὸ ἀνέρχεται πότε εἰς τὸ 70 καὶ πότε εἰς τὸ 80%. Εἶμαι πρόθυμος εἰς οἱονδήποτε, ὁ ὁποῖος θὰ συμβάλῃ μὲ 50%, νὰ τὸν βοηθήσω νὰ πάρῃ τὸ ἕτερον 50% ἀπὸ τὸ Κράτος. Πέραν αὐτοῦ δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω τίποτε. Ὅταν ὅμως ὑπάρχῃ ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος δὲν θέλῃ νὰ διακινδυνεύσῃ τὰ χρήματά του εἰς τουριστικὰς ἐπιχειρήσεις, δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἐπιτρέπω εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ τὰ διακινδυνεύσῃ, διότι αὐτὰ τὰ χρήματα εἶναι ἅγια καὶ προορίζονται μόνον, διὰ τὴν πιστωτικὴν οἰκονομίαν καὶ συνεπῶς δὲν πρέπει νὰ διατεθοῦν εἰς ἐκτέλεσιν τουριστικῶν ἔργων, τὰ περισσότερα τῶν ὁποίων κατεστράφησαν ἀπὸ τὸν πόλεμον.

§43Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἴπατε ὅτι δὲν ὑπῆρξαν ἄλλαι προσφοραὶ διὰ τὴν Γλυφάδα. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς ἐξηγήσετε τὸ περιεχόμενον, ἐὰν δὲν τὸ ἀγνοῆτε, δύο ἐπιστολῶν ἐπί τοῦ θέματος πρὸς τοὺς κ.κ. Παπαληγούραν καὶ Παπαγιάννην. Κύριε ὑπουργέ, πρὶν ἐπεκταθῆτε περαιτέρω παρακαλῶ νὰ μᾶς προσκομίσητε τοὺς φακέλλους τῆς προσφορᾶς, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, διὰ νὰ ἴδωμεν τί λέγει ἀκριβῶς καὶ ποία ἀπάντησις ἐδόθη ἐπ’ αὐτῆς ἀπὸ τὸν κ. Παπαληγούραν. Παρακαλῶ ἐπίσης, ἐφ’ ὅσον ἐτέθη τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ μὴ ἐπιμείνητε νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον πρὶν προσκομισθοῦν αὐτοὶ οἱ φάκελλοι.

§44Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Δὲν ὑπάρχει καμμία σοβαρὰ προσφορά.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§46Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος περὶ ἐμοῦ νὰ μοῦ ἐπετρέπατε νὰ μιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐπρόκειτο νὰ παρέμβω εἰς τὴν συζήτησιν. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἀνεφέρθη τὸ ὄνομά μου ὡς ἑνὸς ἀπὸ τοὺς ὑπογράψαντες τὴν σύμβασιν, μὲ ὑποχρεώνει νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ δι’ ὀλίγων νὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως αὐτῆς καὶ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Ζίγδη. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἠνωχλήθην ἀπὸ ἐνοικιαστὰς διαφόρων μικροακινήτων, ἀνηκόντων εἰς τὸ Δημόσιον, τὰ ὁποῖα ἦσαν δεξιὰ τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Φαλήρου μέχρι Γλυφάδας, ἐνοικιαστάς, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν παράτασιν τῆς προθεσμίας ἐνοικιάσεως. Ὁ γενικὸς διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα σχετικῶς, μοῦ εἶπεν ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην του, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει λάβει ἀποφασιστικὴν στάσιν ἐπὶ πολλῶν θεμάτων πρέπει νὰ λάβῃ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Μοῦ εἰσηγήθη νὰ ἀρνηθῶ τὴν περαιτέρω παράτασιν τῶν ἐν λόγῳ μισθώσεων, τοιουτοτρόπως δὲ ἐλήφθη παρ’ ἐμοῦ ἡ ἀπόφασις νὰ μὴ παραταθοῦν αὗται. Συγχρόνως, σχεδὸν ἐδόθη παρ’ ἐμοῦ τὸ πρῶτον ποσὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ τοῦ διπλοῦ δρόμου πρὸς τὸ ἀεροδρόμιον. Μετὰ τὴν ἐκδήλωσιν αὐτῶν τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων, ἐκλήθην ἀπὸ τὸν κ. Δήμαρχον Γλυφάδας καὶ μετέβην εἰς τὴν Γλυφάδα. Ἐκεῖ ὁ κ. Δήμαρχος μοῦ ἀνέφερεν εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας τὴν ὑπόθεσιν τῆς πλὰζ τῆς Γλυφάδας. Ἐπείσθην καὶ ἐγὼ ὅτι ὁ Δήμαρχος εἶχεν ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐξωραϊστικῶν ἔργων, ἀλλὰ εὑρίσκετο ἐν ἀπολύτῳ ἀδυναμίᾳ νὰ προχωρήσῃ εἰς αὐτήν. Μοῦ ἀνεκοίνωσεν ὅτι εἶχε εἰς τὸ παρελθὸν τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα —καὶ τότε— θὰ ἀνελάμβανε τὸ ἔργον, ἐπὶ τῆς προηγουμένης διοικήσεως. Πράγματι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, πρὸ διετίας εἶχε κάμει ὡρισμένα προσχέδια διαμορφώσεως τῆς πλάζ, ἤλπιζεν δὲ ὁ Δῆμος ὅτι θὰ ἐλάμβανεν ἀπόφασιν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ ἀναλάβῃ καὶ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον. Κατὰ σύμπτωσιν, βλέπετε, ὁ ἀνάδοχος τοῦ ἔργου καὶ καθ’ ὃ χρονικὸν διάστημα ἐφρόντιζε δι’ αὐτὸ ὁ Δῆμος Γλυφάδας, ἦτο πάλιν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἐπὶ ἄλλης διοικήσεως. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὅμως, ἡ ὁποία εἶχε περιέλθει κατὰ τὸ 1952 εἰς δυσχερῆ κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ρευστότητος, εἶχεν ἐγκαταλείψει τελείως τὸ θέμα καὶ ὅταν ἐγὼ ἠρώτησα ἂν ὑπῆρχε καμμία πιθανότης τώρα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ ἀναλάβῃ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, μοῦ ἀπήντησαν ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν συζητεῖται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ὅλοι ἐνθυμούμεθα, ἐπαναλαμβάνω εἰς ποίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εἶχε περιέλθει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἰς τὸ 1952. Ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Δήμαρχος ἐξέφρασε τὴν ἐλπίδα ὅτι ἐνδεχομένως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματισθῇ ὁμὰς κεφαλαιούχων, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον καὶ μοῦ ἀνέφερεν ὡρισμένα ὀνόματα πλουσίων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκίας εἰς τὴν Γλυφάδα καὶ τὰς χρησιμοποιοῦν ὡς θέατρον. Ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μὲ αὐτοὺς καὶ μοὶ διέψευσαν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι προσωπικῶς ἐνδιαφέρονται νὰ γίνουν ἐπιχειρηματίαι, μὲ διεβεβαίωσαν ὅμως ὅτι θὰ βοηθήσουν τὸν Δήμαρχον νὰ εὕρῃ μίαν λύσιν. Ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀνάλυσιν τοῦ προβλήματος, ἐπείσθην ὅτι δὲν θὰ κατελήγαμεν εἰς θετικὴν λύσιν αὐτοῦ, ἐφ’ ὃ καὶ ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, τὴν Διεύθυνσιν Δημοσίων κτημάτων νὰ προκηρύξῃ διαγωνισμόν. Αὕτη ἐν τῷ μεταξὺ μοῦ εἶχεν εἰσηγηθῆ τὴν νομικὴν πλευρὰν τῆς ὑποθέσεως καὶ μοῦ εἶχεν ἀναφέρῃ ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστων μηνῶν ὁ Δῆμος τῆς Γλυφάδας ἔχανε τὸ δικαίωμα ἐκμεταλλεύσεως τῆς πλάζ. Σημειωτέον ὅτι ἡ διεκδίκησις τοῦ Δήμου Γλυφάδας εἶναι δι’ ἔκτασιν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται πρὸς τὸν δρόμον καὶ ὄχι διὰ τὴν αἰγιαλίτιδα ζώνην, ἡ ὁποία ἔχει τὴν κυρία σημασίαν διὰ μίαν τουριστικὴν ἐπιχείρησιν. Ἡ αἰγιαλίτις ζώνη οὐδέποτε παρεχωρήθη εἰς τὸν Δῆμον, ἀνῆκε πάντοτε εἰς τὸ Δημόσιον. Αὐτὰ μοῦ ἀνέφερεν ἡ ὑπηρεσία καὶ ἐν συνεχείᾳ, ὡς ἀνέφερα ἤδη, ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὴν Διεύθυνσιν Δημοσίων κτημάτων νὰ προκηρύξῃ διαγωνισμόν. Πράγματι τὸ 1953 κατηρτίσθη διακήρυξης διαγωνισμοῦ διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν ὅλης αὐτῆς τῆς περιοχῆς. Ἡ διακήρυξις αὐτὴ ἐστάλη, ὅταν κατηρτίσθη καὶ ἀφοῦ ὑπέστη ἐπεξεργασίαν ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους συμβούλους μου καὶ ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἴδιον ἐστάλη εἰς τὸν Τουρισμὸν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, πρὸς γνωμάτευσιν. Ἠσθάνθην τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ λησμονήσω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἔδει νὰ ἔχῃ βαρύνουσαν γνώμην, διότι ἐποπτεύει τὸν τουρισμόν. Ἡ διακήρυξις τῆς δημοπρασίας ἔμεινεν ἐπὶ ἕνα ἱκανὸν χρονικὸν διάστημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ τὴν ἐμελέτων εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Οἰκονομικῶν ἔχομεν περιορισθῆ εἰς τὰς γενικὰς γραμμάς, δὲν ἀνεφέραμεν λεπτομερῆ μελέτην τῶν ἔργων, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐζητοῦμεν νὰ ὑποβληθῇ τοιαύτη. Ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου εἶχε προκηρύξει διαγωνισμὸν διὰ τὰ ξενοδοχεῖα Ρόδου. Ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς ἔγινε διεθνὴς καὶ ἐδαπανήθησαν περὶ τὰ 300 ἑκατομμύρια διὰ τὴν διαφήμισίν του. Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ἴσον τῷ μηδέν. Πράγματι ἡ καταβληθεῖσα ὡς ἄνω προσπάθεια διὰ τὰ ξενοδοχεῖα τῆς Ρόδου δὲν ἐπέτυχε, διότι οὐδεμία ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸ ὑπεβλήθη προσφορά. Τότε ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐλπίς, ἐὰν κάμωμεν διὰ τὴν Γλυφάδα διεθνῆ διαγωνισμόν, νὰ ὑπάρξῃ προσφορά, διότι καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἀκόμη ὅταν ἔγινε νέος διαγωνισμὸς διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ξενοδοχείων τῆς Ρόδου δὲν ἀπέδωσεν οὗτος ἀξίας λόγου προσφοράς. Προσφοραὶ ὑπῆρξαν ὀλίγαι καὶ μὴ ἱκανοποιητικαί. Προσέθεσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι ἐὰν κάμωμεν διαγωνισμὸν θὰ χάσωμεν ἕνας ἕως δύο χρόνια, θὰ ἐξοδεύσωμεν χρήματα καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν ἀποτέλεσμα. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ πρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος). Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ προεκλήθη σύσκεψις, εἰς τὴν ὁποίαν παρενέβη καὶ ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ συνεφωνήσαμεν ὅλοι μὲ τὸν ὑπουργὸν Ἐμπορίου ὅτι ἡ μόνη λύσις θὰ ἦτο νὰ ἐδείκνυε ἐκ νέου ἐνδιαφέρον ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Πράγματι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία εἶχεν ἀποκτήσει ἤδη ρευστότητα, ἐνδιεφέρθη καὶ ἠθέλησε νὰ κάμῃ μίαν μελέτην τοῦ ἔργου. Ἔγινεν ἡ μελέτη καὶ ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν κατάρτισιν ἑνὸς σχεδίου συμβάσεως μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν. Ἐπετύχαμεν τούτου ὡριμένας τροποποιήσεις καὶ προέβημεν εἰς διατύπωσιν περαιτέρω τροποποιήσεων ἀλλὰ παρῃτήθημεν αὐτῶν, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν ἐδέχετο ἄλλας ὑποχωρήσεις. Ἡ σύμβασις εἰσήχθη εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον μετ’ ἔγκρισίν της ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου καὶ ἐμέ. Αὐτή, εἶναι ἡ ἱστορία τῆς συμβάσεως καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους τελικῶς ἐκρίναμεν ὅτι, δὲν εἶχε λόγον ἡ ἀρχικὴ σκέψις νὰ γίνῃ διεθνὴς διαγωνισμός. Ἄλλωστε ὑπενθυμίζω ὅτι ἐὰν ἐγένετο διεθνὴς διαγωνισμὸς θὰ ἐχάναμε 1–2 ἔτη. Παραμένει τὸ ἐρώτημα. Ὑπῆρχε πράγματι δευτέρα προσφορά, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης; Ὁ ὁποῖος, δὲν ἠξεύρω διατί, τώρα τελευταῖα ἐμφανίζεται ἐνίοτε ἀνακριβολογῶν. Δὲν ὑπῆρξε, κύριοι, δευτέρα προσφορά. Τὴν παραμονὴν τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν, τελικῶς εἰσήχθη τὸ θέμα εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ἀφοῦ ἔγινε προεργασία πολλῶν μηνῶν, ἐνεφανίσθη πράγματι σοβαρὸς οἰκονομικὸς παράγων, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι: Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν «προσφοράν». Εἶχε ὑποβάλει τὴν προσφοράν του, ἐπισήμως ἢ ἀνεπισήμως δὲν ἐνθυμοῦμαι, εἰς ἄλλο Ὑπουργεῖον ἀναρμόδιον, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, χωρὶς νὰ ὑποβληθῇ οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 ἁρμόδιον, οὔτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ποὺ ἦτο τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 ἁρμόδιον. Συνεζήτει ὁ σοβαρὸς αὐτὸς παράγων μὲ ἀναρμόδια Ὑπουργεῖα. Ἐλέχθη ὅτι οἱ ὅροι αὐτῆς τῆς προσφορᾶς ἦσαν καλύτεροι. Ὄχι, οἱ ὅροι ἦσαν ἀπολύτως γενικοί. Δὲν εἶχον φθάσει, ὡς ἐνθυμοῦμαι, οἱ ἐπιχειρηματίαι εἰς νέαν συγκεκριμένην μελέτην, οὔτε ἀνεφέρετο ποῖοι ἦσαν αὐτοί. Ἀνέφερε νομίζω ὁ σοβαρὸς παράγων ὅτι θὰ ἠμπορέσῃ νὰ προκαλέσῃ τὸ ἐνδιαφέρον ἑνὸς ξένου ὁμίλου.

§47Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Αὐτὸς ὁ σοβαρὸς παράγων ἤρχετο καὶ σᾶς ἔβλεπε; Ἐὰν τυχὸν δώσητε τὴν σύμβασιν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν κεφαλαιοῦχοι νὰ τὴν ἐφαρμόσουν;

§48Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ περιμένετε νὰ συμπληρώσω, νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§50Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ὁ ἄλλοτε ὑποδιοικητὴς τῆς Τραπέζης κ. Γουναράκης, ὡς πρόσωπον μοῦ φαίνεται σοβαρόν.

§51Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ τώρα ἀκούω τὸ ὄνομα τοῦ κ. Γουναράκη.

§52Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀναμφισβητήτως ὁ κ. Γουναράκης δὲν θὰ σᾶς ἔδιδε τόσας ἀνακριβείας, ἀλλὰ δὲν σᾶς ἔδωσε τὰς πληροφορίας ὁ κ. Γουναράκης;

§53Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀρχίσατε δῆθεν διαψεύδοντες τὰ ὅσα εἶπα. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔθεσα μόνον ὡρισμένα ἐρωτήματα.

§54Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Βλέπετε, ὅτι παραμένω ἀπολύτως ἀντικειμενικός.

§55Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λέγετε ὅτι μεταχειρίζομαι ἀνακριβείας ἐνῷ διετύπωσα μόνον ἐρωτήματα.

§56Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Προεδρ. Κυβ.). Διὰ νὰ ἴδητε, κ. Ζίγδη, ὅτι δὲν ὑπῆρχε σοβαρὰ προσφορά, ἀλλὰ ἐγένοντο μόνον συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς δὲν κατέληξαν θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Ὅτι ὁ κ. Γουναράκης μὲ εἶδε πρὸ τριῶν μηνῶν καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι ὑπῆρχεν ἴσως ἕνα ἐνδιαφέρον ξένων διὰ τὴν Γλυφάδα καὶ τοῦ ἀπήντησα, ὅτι ἀφοῦ ὑπάρχει ἐνδιαφέρον ξένων μήπως τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ στραφῇ πρὸς τὴν Βουλιαγμένην, ἀνήκουσα εἰς τὸν ΟΔΕΠ, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ τὴν δώσῃ. Λέγει, ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἀπαντῶ, κάμετέ μου τὴν χάριν, γράψετε εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ συνεννοηθῶμεν. Μέχρι σήμερον δὲν ἦλθε κανείς. Ἡ ἰδία διάθεσις διὰ τὴν Γλυφάδα ὑπῆρχε καὶ διὰ τὴν Βουλιαγμένην. Δυστυχῶς δὲν ἐξεδηλώθη. Μακάρι νὰ ἐκδηλωθῇ.

§57Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν.

§58Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Πιστεύσατε ὅτι δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀντιδικήσω, ἀλλὰ λυποῦμαι εἰλικρινὰ ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος ἀναφέρονται γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνακριβῆ. Καὶ διὰ νὰ καταλάβετε πόσον δικαιολογημένως διαμαρτύρομαι, ὑπενθυμίζω ὅτι ὡμιλήσατε περὶ ὁμίλου, ἐνῷ οὐσίᾳ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀτόμου, καὶ, δὲν πρόκειται περὶ συγκεκριμένης προτάσεως. Εἴπατε ἀκόμη ὅτι ὁ ὅμιλος αὐτὸς ἐζήτει νὰ γίνῃ δημοπρασία καὶ σᾶς λέγω ὅτι μία ἀπὸ τὰς σημαντικωτέρας παραγράφους αὐτῆς τῆς προσφορᾶς εἶναι ὅτι ἐν τῇ οὐσίᾳ συζήτησις θὰ γίνῃ μόνον ἐφόσον δύναται νὰ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον ἄνευ διαγωνισμοῦ.

§59Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ αὐτὴ συζήτησις ἔγινε καὶ ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Παπαγιάννης, ὁ ὁποῖος διεχειρίσθη τότε κατὰ κύριον λόγον τὸ θέμα ἔκαμε τὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνει καὶ ἀπόψε, ὅτι τῆς ἄλλης προσφορᾶς, ἡ ὁποία ὑπῆρχε καὶ εἶναι προσφορὰ καὶ θὰ τὸ ἴδωμεν πῶς εἶναι προσφορά, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἔγινε ἀναρμοδίως εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον φαίνεται ἀνήκει εἰς ἄλλην ἐπικράτειαν, ὅπως ἀνήκει καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν τὸ ὁποῖον διαμαρτύρεται διὰ ἄλλην ὑπόθεσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶπεν ὁ κ. Παπαγιάννης ὅτι ὅρος ἀπαράβατος τῆς νέας αὐτῆς προσφορᾶς, τῆς ἑτέρας προσφορᾶς, ἦτο ὅτι δὲν θὰ ἐγένετο διαγωνισμός. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω μὲ τὸν κ. Γουναράκην, ὁ ὁποῖος μὲ κατετόπισεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ τοῦ εἶπον, κ. Γουναράκη ἀφοῦ καὶ ἐσεῖς ἐζητήσατε νὰ μὴ γίνῃ διαγωνισμός, διότι ἔτσι εἴπατε, καὶ εἶμαι ἐξουσιοδοτημένος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τέτοιο πρᾶγμα οὐδέποτε ἐλέχθη ἀλλὰ ἐτέθη ὡς προϋπόθεσις νὰ γίνῃ διαγωνισμός. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα χρέος μου νὰ κάμω αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ εἴπω, ὅτι ἐφόσον αὐτὰ τὰ πράγματα ἀμφισβητοῦνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ νὰ ἴδωμεν περὶ τίνος πρόκειται.

§60Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐλάβομεν γνῶσιν ὄχι πραγματικῆς προσφορᾶς, ἀλλὰ τῆς προθέσεως ἑνὸς σοβαροῦ οἰκονομικοῦ παράγοντος νὰ προκαλέσῃ τὸ ἐνδιαφέρον ξένων, τὴν παραμονὴν τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἡ ἑτοίμη πλέον σύμβασις, τὴν ὁποίαν εἶχε καταρτίσει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν εἶχεν ἐγκρίνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπρόκειτο νὰ περάσῃ ἀπὸ τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον. Ὅταν ἐλάβομεν γνῶσιν ὅτι ὑπῆρχε «δευτέρα προσφορά», εἴπομεν νὰ ἐξετασθῇ παρὰ τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου καὶ ἡ προσφορὰ αὐτή. Καὶ ἐνθυμοῦμαι καλά, πρέπει ὁ ἤδη ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τότε τοῦ Ἐμπορίου νὰ ἔχῃ καὶ ἀντίγραφον, διότι ὁ κ. Γουναράκης ἔδωσεν ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς ἢ τοῦ σημειώματος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἐνθυμοῦμαι, λέγω, ἀπολύτως, ἀπολυτότατα ὅτι κύριος ὅρος ἦτο ἀκριβῶς ὅτι θὰ ἀνατεθῇ ἡ ἐργασία οὐσιαστικῶς ἄνευ διαγωνισμοῦ. Προσθέτω ὅτι δὲν ἔγινε παρασιώπησις τῆς προσφορᾶς αὐτῆς ἀπὸ τὸν κ. Παπαληγούραν καὶ πρέπει νὰ σημειώσω ὅτι ἡ προσφορὰ ἀνεφέρθη εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον; Διεπιστώθη καὶ αὐτὸ ὅτι μεταξὺ δύο προσφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἐζήτουν καὶ αἱ δύο νὰ πάρουν τὴν ἐργασίαν ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἡ μία ἦτο συγκεκριμένη, (ὑπῆρχε μελέτη πλήρης), εἶχε μελετηθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς καὶ ὑπεβάλετο ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ἄλλη ἀπὸ ἰδιώτην. Φυσικὸν ἦτο νὰ γίνῃ σύστασις πρὸς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον καὶ τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον νὰ ἀποδεχθῇ ἡ ἐργασία νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ μὴ χάσωμεν ἕνα ὁλόκληρον χρόνον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ θέματος. Δι’ αὐτὸ ἐγὼ θὰ ἐνόμιζα ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν παρακολουθῶ μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον, θὰ ἔπρεπε νὰ διεξάγεται κάπως ἀντικειμενικώτερα. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ χάσωμεν μίαν ἢ δύο περιόδους τουριστικάς, ἐὰν εἴχωμεν ὅλην τὴν ἄνεσιν καὶ ἐὰν ὑπῆρχεν ἐλπὶς νὰ ἐμφανισθῇ καὶ δεύτερος καὶ τρίτος καὶ τέταρτος ὅμιλος ἐπιχειρηματιῶν ἐπιθυμούντων νὰ ἀναλάβουν τὴν ἐργασίαν, ἀναμφισβητήτως ἔπρεπε νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἀρχικὴν ἰδέαν τοῦ διαγωνισμοῦ. Ἀλλὰ οὔτε χρόνον εἴχομεν, οὔτε ἠμπορούσαμεν νὰ κάνωμεν τίποτε ἄλλο, οὔτε εἴχομεν πεισθῆ ὅτι ἡ ἀπώλεια χρόνου θὰ κατέληγεν εἰς βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις νομίζω ὅτι παραμένει ὡς μόνον θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλή, κι’ ἐὰν πράγματι ὑπάρχει ὅρος τῆς συμβάσεως, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἐπικίνδυνος. Ὁπότε βεβαίως ἕνας τέτοιος ὅρος, ἀναφερόμενος καὶ ἀποδεικνυόμενος τοιοῦτος, θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς κάμῃ νὰ δεχθῶμεν νὰ ὑποστῇ τουριστικῶς ὁ τόπος μίαν πρόσκαιρον ζημίαν. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀκόμη θέμα συγκρούσεως μεταξὺ δημοσίου καὶ δήμου Γλυφάδος, θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ αὐτὴ ἢ ἐκείνη ἡ ἀπόφασις συγκερασμοῦ τῶν ἀπόψεων δημοσίου καὶ δήμου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὡς πρὸς τὰ σημεῖα αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ συζητήσωμεν τὴν σύμβασιν αὐτήν. Ὑπάρχει κανεὶς ὅρος τῆς συμβάσεως, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι τόσον ἀσύμφορος καὶ ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ θέμα ἄξιον, ὥστε νὰ χάσωμεν τὴν σύμβασιν αὐτήν; Τότε θὰ τὴν ἐγκαταλείψωμεν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αἱ μέχρι τοῦδε παρατηρήσεις, κατ’ ἐμέ, τόσον πειστικαί, ὥστε νὰ ἀνατρέψωμεν μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία δὲν γίνεται μὲ τὸν πρῶτον τυχόντα ἰδιώτην, ἀλλὰ μὲ ἕνα ἵδρυμα ὡσὰν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡ καλὴ ἔκβασις τῆς προσπαθείας αὐτῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Γλυφάδας ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐποπτείαν ποὺ θὰ ἀσκήσῃ τὸ Κράτος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ἔχει, ὡς ὅλοι γνωρίζετε τὸ Κράτος δικαιώματα ἀποφασιστικῆς ἐποπτείας ἐπὶ τῆς Τραπέζης. Ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τὸ ὑπερβολικώτερον. Καὶ φοβοῦμαι, κ. συνάδελφοι, ὅτι αἱ ὑπερβολαὶ δὲν βοηθοῦν εἰς τὸ νὰ μορφώσῃ ἡ Βουλὴ σαφῆ γνώμην ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα τὴν ἀπασχολοῦν. (Χειροκροτήματα).

§61Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διετύπωσα ὡρισμένα ἐρωτήματα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδωσε μίαν ἀπάντησιν, ὁ δὲ κ. Παπαγιάννης ἔδωσε καὶ αὐτὸς ἄλλην, ἡ ὁποία θέτει νέα ἐρωτήματα. Νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ πλέον ὑποχρέωσιν διὰ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δημοσίων Ἔργων καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἵνα διαφωτισθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως. Καὶ θὰ ἐδεχόμην ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Παπαγιάννης, ἀλλ’ αἱ φραστικαί του ρωμαλεότητες διὰ τὰς ὁποίας, δικαίως ἡ Βουλὴ ἀπὸ μακροῦ ἐσυνήθισε νὰ τὰς δέχεται μὲ ἐπιείκειαν, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν του ἀντὶ νὰ διασκεδάζουν ἐπιβεβαιώνουν, ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων μου ὑπονοίας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, παρακαλῶ νὰ εἶσθε σύντομος. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ δευτερολογήσετε.

§63Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον πρὶν ἢ ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν. Ἐγώ, κ. ὑπουργέ, ἐπεζήτησα νὰ προστατεύσω τὴν Κυβέρνησιν. Ἔχετε τὰ δημόσια αὐτὰ ἔγγραφα. Διατὶ δὲν τὰ γνωρίζετε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν; Διατὶ θέλετε νὰ ἀφήσετε μίαν ὑπόνοιαν. Ἔχετε ἀνάγκην τούτου;

§64Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ζίγδης ἀνεφέρθη ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλλου, καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, θέλω νὰ εἴπω τοῦτο. Ἐὰν τὸ εἶπε κατὰ λάθος καὶ ἠννόει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἔχει καλῶς. Ἐὰν ὅμως εἶχε ὑπ’ ὄψει του τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ νῦν ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δύναμαι νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι οὐδεμία τοιαύτη προσφορὰ ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ. Δημιουργεῖται μία ἀτμόσφαιρα εὐθυνολογίας, ἐνῷ δὲν ὑπάχει τοιοῦτον θέμα. Συζητοῦμεν μίαν σύμβασιν ἐὰν εἶναι καλὴ ἢ κακή.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐτέθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὸ αἴτημα νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελλος πλήρης ὁπωσδήποτε εὑρίσκεται. Νομίζω ὅτι ὅπως διατυποῦται τὸ αἴτημα αὐτό, εἶναι βάσιμον καὶ πρέπει νὰ εἰσακούεται καθ’ ἑαυτό. Διότι εὔλογον εἶναι νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ μίαν πλήρη ἐνημερότητα ὅταν πρόκειται νὰ λάβῃ ἀπόφασιν. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα ἀναμένομεν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§67Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Τὴν συζήτησιν αὐτὴν δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ἀναστείλω καὶ νὰ εἴπω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν νὰ μὴν ἐργασθῇ, νὰ ἀναστείλῃ τὰς ἐργασίας της καὶ νὰ χάσωμεν τὴν θερινὴν περίοδον. Νομίζετε ὅτι ἠμπορῶ νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην αὐτήν; Ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος μετὰ 1–2 μῆνας, θὰ πρέπει νὰ σταματήσωμεν τὰς ἐργασίας. Σήμερον πρέπει νὰ ἀποφασίσετε. Τὸν φάκελλον θὰ τὸν καταθέσω ἀφοῦ τὸ ἀξιώνετε. Ἀλλὰ τὴν συζήτησιν δὲν δύναμαι νὰ τὴν ἀναβάλω.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πότε διακόπτονται αἱ ἐργασίαι, κ. Πρόεδρε;

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Τετάρτην.

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὴν Τετάρτην. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι προλαμβάνομεν μέχρι τῆς Τετάρτης.

§71Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Δὲν ἠμπορῶ, κ. Πρόεδρε.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν θέλει. Ἀλλ’ ἡ βασιμότης καὶ ἡ καλὴ πίστις τοῦ αἰτήματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἀναμφισβήτητος. Διότι ἐφόσον πρόκειται νὰ ἐργασθῶμεν μέχρι τῆς Τετάρτης, εἶναι δὲ δευτέρα ἀνάγνωσις σήμερον, ἔχομεν Τρίτην καὶ Τετάρτην ἡμέρας ἐπίσης νομοθετικῆς ἐργασίας. Εἶναι, ἐπομένως, ἀπολύτως δυνατὸν ἐντὸς τῶν προσεχῶν ὀλίγων ἡμερῶν, νὰ ἔχωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδοὺ διατὶ δὲν νομίζομεν ὅτι πρέπει τὸ αἴτημα αὐτὸ τὸ βάσιμον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ εὕρῃ τὴν ἀπάντησιν αὐτήν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς μακρᾶς ἀναβολῆς θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ ἡ ἀντίρρησις αὐτή. Ἐφόσον ὅμως πρόκειται περὶ ἀναβολῆς ὀλίγων ἡμερῶν, ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ νὰ τονίσω ὅτι ἡ κοινοβουλευτικὴ τάξις ἐπιβάλει τὴν ἀποδοχήν. Δύναται ἡ πλειοψηφία νὰ μὴ τὸ δεχθῇ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν. Διότι, ὅπως διατυποῦται τὸ αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι καὶ καλόπιστον καὶ βάσιμον.

§73Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προέκυψε ἕνα θέμα ἀναστολῆς τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὑπῆρξεν μία πληροφορία ἐκ μέρους τοῦ κ. Ζίγδη ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι προτάσεις καὶ συνεπῶς κατ’ αὐτὸν πρέπει νὰ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελλος. Ἀλλά......

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κ. συνάδελφε, ἔλαβε θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ἡ πλειοψηφία συνετάγη πρὸς τὴν ἄποψίν της. Ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει θέμα. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§75Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ χώρα μας, κ. συνάδελφοι, διαθέτει τεράστιον ἀνεκμετάλλευτον τουριστικὸν πλοῦτον. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ Σώματος, νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ τουριστικοῦ μας αὐτοῦ πλούτου καὶ διὰ τοῦτο δικαίως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπροκάλεσε τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δικαίως συζητεῖται μετὰ τόσης ἐπιμονῆς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θεμελιοῦται κατὰ ἕνα τρόπον ἡ μέθοδος ἐργασίας διὰ τὴν περαιτέρω ἐκμετάλλευσιν τοῦ τουριστικοῦ μας πλούτου. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ξεκινήσωμεν διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ τουριστικοῦ μας πλούτου. Δι’ αὐτὸ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προσέξωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν νὰ τὸ ψηφίσωμεν διότι καὶ ἡμεῖς θέλομεν νὰ γίνῃ γοργῶς ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν τουριστικῶν μας πηγῶν. Εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῇ τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα, ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς πηγῆς αὐτῆς. Ἐν τούτοις ἡ μελέτη τῆς συμβάσεως δημιουργεῖ ὡρισμένα σοβαρὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θέσωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐπιστήσωμεν ἐπὶ τούτων τὴν προσοχήν των. Ἡ ὅλη ὑπόθεσις προκαλεῖ πέντε ζητήματα. α) Προέκυψε διαφωνία ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν καὶ χρειάζεται διευκρίνισις ἐπὶ τούτου. β) Ἡ Κυβέρνησις ἄνευ δημοπρασίας παρεχώρησε προνόμια εἰς ἰδιώτας καὶ ἀπηλλοτρίωσε συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. γ) Ἡ Κυβέρνησις περιεφρόνησε πρόσφατον ἐτυμηγορίαν τοῦ λαοῦ τῆς Γλυφάδας. δ) Προκαλεῖται τάσις δημιουργίας μονοπωλίου διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ τουριστικοῦ μας πλούτου, καὶ ε) τὸ Κράτος ἐμφανίζεται περιφρονοῦν καὶ καταπατοῦν τοὺς νόμους. Καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν ζητημάτων τούτων δι’ ὀλίγων μόνον. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξέφρασε σαφῶς τὴν ἀντίθεσίν του πρὸς τὴν ὑπὸ ψήφισιν σύμβασιν. Ζήτημα ἀρχῆς εἶναι ὅπως ὁ διαφωνῶν ὑπουργὸς πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ παραιτῆται. Ἐφ’ ὅσον δὲν παρῃτήθη ὁ διαφωνήσας πρὸς τὴν κυβερνητικὴν πολιτικὴν ὑπουργός, οὔτε ἐθεώρησε πρέπον νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, τὸ πολιτικὸν τοῦτο θέμα παραμένει ἀνοικτὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ δὲν γνωρίζομεν πῶς ἐδικαιολόγησεν εἰς τὸν λαὸν τὴν τοιαύτην θέσιν τῶν ὑπουργῶν του, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὸ δεύτερον προκῦπτον ζήτημα, ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Ἡ μέχρι τοῦδε Κρατικὴ τακτικὴ ἦτο ἡ τήρησις τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας, ἥτις ἐπιβάλλει τὴν διενέργειαν δημοπρασιῶν προκειμένου περὶ παραχωρήσεως προνομιούχων ἢ μὴ ἐκμεταλλεύσεων ἢ ἔργων. Ἐὰν ὁ διεθνὴς διαγωνισμὸς δὲν ἀπέδωκεν εἰς ἕνα τομέα, ὡς ἀνεφέρθη σήμερον ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς δικαιολογία, νὰ μὴ γίνῃ διὰ τὴν παροῦσαν περίπτωσιν. Εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τοὺς διεθνεῖς διαγωνισμοὺς διὰ τοιούτου εἴδους ἔργα, διότι πιστεύω, ὅτι ἡ χώρα μας μετὰ 130 ἐτῶν ἐλεύθερον βίον, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτου εἴδους ἔργων καὶ ἐκμεταλλεύσεων. Ἠδύνατο νὰ προκηρυχθῇ καὶ νὰ γίνῃ ἐσωτερικὸς διαγωνισμός, ἡ συνήθης δηλαδὴ δημοπρασία, ἥτις θὰ ἀπέδιδεν ἀποτελέσματα, διότι ἀσφαλῶς θὰ προεκαλεῖτο τὸ ἐνδιαφέρον πολλῶν κεφαλαιούχων καὶ ἐπιχειρηματιῶν. Τούτου μὴ γενομένου, καθιεροῦται ἡ ἀρχὴ τῆς παραχωρήσεως ἐκτελέσεως σοβαρῶν ἔργων, ἄνευ δημοπρασίας. Τοῦτο εἶναι κακὸν προηγούμενον, διότι εἶναι δυνατὸν ἄλλος εἰς τὸ μέλλον ὑπουργός, ἢ ἄλλη Κυβέρνησις, νὰ παραχωρήσουν ἔργα σοβαρὰ εἰς φιλικούς των ἐπιχειρηματίας, ἄνευ δημοπρασίας. Τότε ὁ Συναγερμὸς ὡς Ἀντιπολίτευσις, μὲ ποῖον ἠθικὸν κῦρος θὰ πολεμήσῃ τὴν σύμβασιν ἐκείνην ἥτις πιθανὸν νὰ εἶναι διαβλητή; Δὲν θὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ τότε Κυβέρνησις, τὸ σημερινὸν κακὸν προηγούμενον διὰ νὰ ἀποστομώσῃ τὸν ἀντίπαλόν της Συναγερμόν; Ἰδοὺ ἕνα τεράστιον πρόβλημα ποὺ προκαλεῖται ἐκ τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μὴ παραβλέψῃ. Ἐὰν τὸ παραβλέψῃ θὰ ἀναλάβῃ σοβαρὰν εὐθύνην καὶ ἐθνικὴν καὶ πολιτικήν. Τρίτον προκῦπτον ζήτημα, ἐκ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, εἶναι τὸ θέμα τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν. Ὁ λαὸς τῆς Γλυφάδας, ἐψήφισε κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν τὸν ὑποψήφιον δήμαρχον ποὺ ἔθεσε τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἐνεργειῶν της ἐν γένει, ἀπέδειξεν ὅτι περιφρονεῖ τὴν λαϊκὴν γνώμην. Καὶ αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε καλέσῃ ὡς τρίτον συμβαλλόμενον τὸν Δῆμον Γλυφάδας, νὰ συνυπογράψῃ καὶ οὗτος τὴν σύμβασιν, ἐξασφαλιζομένων τῶν δικαιωμάτων του. Τοῦτο δὲν τὸ ἔπραξε καὶ δι’ αὐτὸ ἡ σύμβασις, εἶναι ἀτελὴς καὶ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο. Καὶ προχωρῶ, πρὸς τὸ τέταρτον θέμα. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ ἰδία ἑταιρεία «Ἀστήρ», θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τῶν Ξενοδοχείων τῆς Ρόδου. Οὕτω, διογκοῦται ὁ ὄγκος τῶν παροχῶν πρὸς τὴν ἑταιρείαν ταύτην, ἄνευ δημοπρασίας καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ μονοπωλίου πρὸς ἐκμετάλλευσιν τοῦ τουριστικοῦ μας πλούτου. Ἡ τάσις ὅμως αὐτὴ πρὸς δημιουργίαν μονοπωλίου, ἀντίκειται εἰς τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους μας. Δὲν ἀντέχει ἡ χώρα μας, ἡ οἰκονομία μας, εἰς τὴν δημιουργίαν προνομιούχων μονοπωλίων. Τὸ ὀλίγον ψωμὶ ποὺ διατίθεται εἰς τὸν τόπον μας, πρέπει νὰ τὸ τρώγουν ὅλοι καὶ ὄχι οἱ ὀλίγοι. Εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἔννοιαν τῶν μονοπωλίων καὶ δι’ αὐτό, τὴν ἀτέλειαν αὐτήν, τῆς συμβάσεως, τὴν ἐπισημαίνω ἐντόνως καὶ τὴν καταδικάζω ἀπολύτως. Ἐὰν ἐγένετο προκήρυξις δημοπρασίας, θὰ παρουσιάζοντο ἀσφαλῶς καὶ ἄλλοι ὅμιλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ συνηγωνίζοντο μεταξύ των, θὰ εἴχομεν τὰς καλλιτέρας προσφορὰς καὶ οὕτω θὰ ἀπεφεύγετο ἡ δημιουργία μονοπωλίου. Ἡ μία ἀτέλεια, βλέπετε, ὅτι φέρει τὴν ἄλλην. Τὸ τελευταῖον προκῦπτον θέμα, εἶναι καὶ τοῦτο. Ἐν ᾧ ἀξιοῦμεν καὶ ἀπὸ τὸν τελευταῖον πολίτην, νὰ σέβεται τοὺς νόμους, ἡμεῖς σήμερον διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, συγχωροῦμεν εἰς τὸ Κράτος, νὰ περιφρονῇ τὸν νόμον. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὸ ἔτος 1937, τὸ Κράτος, ἐπισήμανεν τὴν ἀξίαν τῆς περιοχῆς Γλυφάδας, ἀπηλλοτρίωσε τὸν χῶρον τοῦτον, πρὸς τουριστικὴν ἐκμετάλλευσιν. Δὲν ἔκαμε τοῦτο μέχρι τοῦ 1951, ὅτε, δι’ εἰδικοῦ νόμου παρῃτήθη τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ παρεχώρησε τὸν χῶρον πρὸς ἐκμετάλλευσιν εἰς τὸν Δῆμον Γλυφάδας, ὑποσχεθέν, ὅτι θὰ τελειώσῃ τὸ θέμα διὰ τῆς ἐκδόσεως εἰδικῶν διαταγμάτων. Χωρὶς νὰ ἐκτελέσῃ τὰς διὰ νόμου ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις του, τὸ Κράτος, ἦλθε τώρα, ἰσχύοντος ἀκόμη τοῦ νόμου τούτου καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Δήμου Γλυφάδας, νὰ τὸν παραβῇ. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς παρανόμους ἐνεργείας, χωρὶς νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον τοῦ 1951, χωρὶς νὰ βοηθήσῃ, ὡς ὤφειλεν, διὰ τὴν ἐφαρμογήν του καὶ τοῦτο εἶναι εἰς βάρος τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀτέλεια, ἥτις ὁδηγεῖ νὰ μᾶς καταστήσῃ προσεκτικούς. Τὸ Κράτος, διὰ τῶν ἐνεργειῶν του, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐξετέθη καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοῖ ἀπὸ τοὺς πολίτας σεβασμὸν πρὸς τοὺς νόμους, ὅταν αὐτὸ παραβαίνῃ τοὺς νόμους. Ἐξ ὅλων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, κ. συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἀποσυρομένου τούτου, καὶ νὰ προκηρύξῃ διαγωνισμόν. Ἐὰν δέ, δὲν ἐμφανισθῇ οὐδεὶς ἄλλος ὅμιλος ἐπιχειρηματιῶν ἐνδιαφερόμενος, τότε νὰ φέρῃ τὴν σύμβασιν, βελτιωμένην ὅμως, ἀφοῦ καλέσῃ καὶ τὸν Δῆμον Γλυφάδας ὡς τρίτον συμβαλλόμενον, διότι εἰς τὴν περιοχήν του θά γίνουν τὰ ἔργα καὶ πρέπει καὶ αὐτὸς νὰ συμμετάσχῃ πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν νομίμων δικαιωμάτων του. Τότε μόνον ἡ σύμβασις θὰ εἶναι ἄνευ ἐλαττωμάτων καὶ θὰ ψηφισθῇ ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς τῆς Βουλῆς, θὰ ἀποτελῇ δὲ ὑπόδειγμα, εἰς τὸ πῶς πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἐνεργῇ εἰς παρομοίου εἴδους περιπτώσεις. Τούτου μὴ γιγνομένου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ καταψηφίσω τὴν σύμβασιν ταύτην. (Χειροκροτήματα).

§76Ι. ΜΑΥΡΙΔΟΓΛΟΥ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι περισσότερον ἀπὸ ὅλους τὸν λόγον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἶχεν ὁ Δῆμος Γλυφάδας. Καὶ διὰ νὰ κάμῃ ὁ Δῆμος Γλυφάδας αὐτὸν τὸν λυσσώδη πόλεμον κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ εἴπῃ ὅτι πράγματι ἢ δὲν ἐξυπηρετεῖται ὁ Δῆμος διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἢ ὅτι κάτι τὸ μεμπτὸν ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον αὐτόν, τὸν ὁποῖον ψηφίζωμεν σήμερον.

§77Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ὁ Δῆμος ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου. Φαίνεται ὅτι βλάπτονται τὰ συμφέροντα ὡρισμένων, καὶ δι’ αὐτὸ τὰ ἰσχυρίζεσθε αὐτά.

§78Ι. ΜΑΥΡΙΔΟΓΛΟΥ. Ἐὰν εἰς τὴν σύμβασιν, ἐβάζαμεν μεγαλύτερον ποσοστὸν διὰ τὸν Δῆμον, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐγένετο ὅλη ἡ συζήτησις αὐτή, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποξενώσωμεν τὸν Δῆμον, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ἐνίσχυσιν τῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποστερήσωμεν τὸν Δῆμον τῆς Γλυφάδας ἀπὸ τὰ ἔργα αὐτά, διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα τοῦ δίδομεν, εἶναι μηδαμινά. Ὁ κ. Παπαγιάννης μᾶς εἶπεν, ὅτι εἰς τὰ ἔργα τῆς Ρόδου ἐγένετο δημοπρασία καὶ δὲν παρουσιάσθη κανείς. Ἀλλά, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἀδικεῖ τὴν νοημοσύνην του, ὅταν κάμνῃ σύγκρισιν τῶν ἔργων τῆς Ρόδου μετὰ τῶν ἔργων τῆς Γλυφάδας, διότι ἡ Γλυφάδα ἀπέχει μόλις 5–6 χιλ. ἀπὸ τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν, καὶ δύναται εὐκόλως νὰ μεταβαίνῃ τίς ἐκεῖ, ἐνῷ ἡ Ρόδος ἀπέχει πολὺ καὶ διὰ νὰ φθάσῃ κανεὶς ἐκεῖ θέλει νὰ πάρῃ βαπόρι κ.λ.π., καὶ θὰ τοῦ χρειασθοῦν 2 ἡμέρες. Μὲ τὸ ὅτι δὲν παρουσιάσθη κανεὶς διὰ τὰ ἔργα τῆς Ρόδου, δὲν θὰ πῇ ὅτι δὲν θὰ παρουσιασθῇ καὶ διὰ τὰ ἔργα Γλυφάδας. Ἐγώ, ἀπεναντίας, πιστεύω ὅτι θὰ ἐπαρουσιάζοντο πάρα πολλοί. Μοῦ γεννᾶται ἡ ἀπορία, διατί δὲν ἀνετέθησαν τὰ ἔργα εἰς τὸν Δῆμον. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι εἰς συζήτησιν ποὺ εἶχε μὲ τὸν δήμαρχον, τοῦ εἶπεν νὰ τὰ ἀναλάβῃ ὁ Δῆμος, καὶ ὁ δήμαρχος εἶπεν ὅτι δὲν δύναται. Σέβομαι τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ δὲν ἐπιμένω περισσότερον. Ἐπιμένω ὅμως εἰς τὸ ἑξῆς. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἀνετέθησαν εἰς τὸν Δῆμον καὶ δὲν ἐγένετο δημοπρασία, ἔπρεπε νὰ δοθῇ μεγαλύτερον ποσοστὸν εἰς τὸν Δῆμον Γλυφάδας, διὰ νὰ ἔχῃ καὶ αὐτὸς ἓν ἔσοδον. Ἔρχομαι τώρα, κ. συνάδελφοι, εἰς ἓν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἴσως νὰ μὴ’ εἶναι σχετικόν, ἀλλὰ θὰ τὸ εἴπω, διότι νομίζω, ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ λέγηται ἡ ἀλήθεια. Μερικοὶ τῶν κ. συναδέλφων, διέρρηξαν τὰ ἱμάτιά των, ὅταν ἐγένετο συζήτησις περὶ καζίνου εἰς Γλυφάδα, Ρόδον, Λουτράκι κλπ. Φαίνεται ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι ἀγνοοῦν, ὅτι τὰ καφενεῖα, αἱ λέσχαι καὶ αἱ οἰκίαι μετετράπησαν εἰς χαρτοπαικτικὰς λέσχας. Καὶ ἐρωτῶ: Θὰ εἶναι τὸ καζίνον τῆς Γλυφάδας ποὺ θὰ κάμνῃ τὸν κόσμον νὰ παίζῃ χαρτιά; Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι σφάλμα, καὶ δὲν πρέπει νὰ διαρρηγνύουν τὰ ἱμάτιά των ὡρισμένοι συνάδελφοι, ὅταν γίνεται συζήτησις περὶ καζίνου.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§80Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμβαίνει νὰ γνωρίζω ἕνα γεγονός, μίαν λεπτομέρειαν τῆς προϊστορίας τῆς Γλυφάδας, τὸ ὁποῖον εἶναι χαρακτηριστικόν. Τὸ 1938 εἶχον ἔλθει ἐδῶ μερικοὶ Τσέχοι ἑβραῖοι μεγαλέμποροι, οἱ ὁποῖοι, εἶχον εἰσαγάγει ἐδῶ ζάκχαριν καὶ ἄλλα εἴδη ἀξίας 40–50 χιλιάδας λιρῶν καὶ οἱ ὁποῖοι φοβούμενοι εἰσβολὴν εἰς τὴν χώραν των τοῦ Χίτλερ, ἠθέλησαν νὰ ἐπενδύσουν τὰ κεφάλαιά των εἰς τὸν τόπον μας. Ἤθελον δὲ πρωτίστως νὰ οἰκοδομήσουν μεγάλα ξενοδοχεῖα διὰ νὰ παραθερίζουν οἱ συμπατριῶται των. Κατ’ ἀρχάς, ἐστράφησαν πρὸς τὴν περιοχὴν τῆς Γλυφάδας καὶ ἡτοίμασαν πρόχειρα σχέδια, ἀλλὰ ὁ μακαρίτης ὁ Κοτζιᾶς τοὺς ἐδήλωσε ὅτι θὰ κάμνῃ αὐτὸς τὰ ἔργα τῶν 40–50 χιλιάδων λιρῶν, τὰ ὁποῖα βέβαια ἠξεύρετε ἂν μέχρι σήμερον ἔγιναν... Ἀργότερον τοὺς ἐπῆρεν ὁ ἐνταῦθα ἀντιπρόσωπός των κ. Χατζημιχάλης καὶ τοὺς ὑπέδειξε τὸν Ἅγιον Ἀνδρέα, τοὺς εἶπεν ἐδῶ ἔγινε ἡ μάχη τοῦ Μαραθῶνος κλπ. ἀπ’ ἐκεῖ ἀπέπλευσεν ὁ στόλος διὰ τὴν Τροίαν κλπ. οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖ εὑρῆκαν κατάλληλον τὸ μέρος. Ἀλλὰ ὑπῆρχε ἕνα καζίνο τοῦ ὁποίου οἱ ἐκμεταλλευταὶ ἐζήτησαν τὸ ἥμισυ τῶν ἀκαθαρίστων κερδῶν, καὶ φυσικά, ἐτράπησαν εἰς φυγὴν οἱ Τσέχοι. Ἀργότερον ἔφθασαν καὶ μέχρι Βουλιαγμένης καὶ ἐκεῖ ἐδέχθησαν νὰ ἀνεγείρουν τὸ συγκρότημα τῶν ξενοδοχείων. Τοὺς ὑπέμνησε ὁ κ. Χατζημιχάλης τὴν ἀντικρυνὴν Σαλαμῖνα καὶ τὴν ἱστορικὴν ναυμαχίαν της. Ἀλλὰ εἶχον τοποθετηθῆ δύο κανόνια, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπροστάτευον καὶ θὰ ἔσωζαν τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ ἐχθρικοὺς στόλους καὶ στρατοὺς ἐθεωρήθη ζώνη στρατιωτικὴ καὶ δὲν τοὺς ἐπετράπη. Καὶ ἔτσι ἐχάθησαν οἱ 40–50 χιλιάδες λιρῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ μετετρέποντο εἰς ξενοδοχειακὰ μεγαθήρια, τῶν ὁποίων τὴν ἀξίαν καὶ σημασίαν καταλαβαίνομεν ὅλοι μας. Κατόπιν αὐτῶν, βεβαίως, δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἀντίθετος πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Βέβαια, σπεύδω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν τρέφω μεγάλην ἐκτίμησιν πρὸς τὸν σαράφην ὁ ὁποῖος τώρα διοικεῖ τὰς δύο Τραπέζας.

§81Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Ὄχι καὶ σαράφης. Εἶναι ἕνας ἐκλεκτὸς τραπεζίτης ὁ ὁποῖος ἐτίμησεν τὸ τραπεζιτικὸν ὄνομα.

§82Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι γνωστὸν καὶ εἶχε καὶ ἄλλοτε γίνει συζήτησις, ὅτι ὁ κ. Ἡλιάσκος ἔχει εἰσπράξει τόκον 140%. Ἀνεγνώσθη μάλιστα ἐδῶ, εἰς τὴν Βουλήν, βούλευμα τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον τοῦ κατελόγιζε ὅτι διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἀνανεώσεων εἰσέπραττε τὰς ἀστρονομικάς........

§83Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι χαρακτηρισμὸς αὐτὸς δι’ ἕναν ἔντιμον τραπεζίτην.

§84Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν παραδέχομαι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Παπαγιάννης μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μέχρι τέλους τοῦ 1952 εὑρίσκετο εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον καὶ τὴν ἀποστολὴν τῆς εὑρισκομένης σχεδὸν ἐν πτωχεύσει. Δὲν εἶχαν τότε ἐκτιμηθῆ τὰ εἰς ξένον συνάλλαγμα καὶ εἰς ὁμολογίας πραγματικὰ κεφάλαιά της, τὰ ὁποῖα μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν ἀνῆλθον εἰς κολοσσιαῖα ποσά. Ὁ ὀργασμὸς ὁ ξενοδοχειακὸς ὑπὸ τοῦ ὁποίου ἔχει καταληφθῆ ὁ κ. Ἠλιάσκος, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ἄξιος ἐκτιμήσεως καὶ τραπεζιτικῶς ὀρθόδοξος εἶναι κάπως ὑπερβολικός. Εἰς τὴν Γλυφάδα κτίζει, δημιουργεῖ κάτι τὸ νέον, τὸ μεγάλο, τὸ ἀξιόλογον, ἀλλὰ εἰς τὴν Ρόδον δὲν βλέπω τί θὰ δημιουργήσῃ καὶ πληροφοροῦμαι, ὅτι καὶ εἰς τὴν Καβάλαν πρόκειται νὰ κτισθῇ κάποιο ξενοδοχεῖον, χάριν τοῦ ὁποίου ζητεῖται νὰ ἀλλάξῃ καὶ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως!... Εἰς τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν καταβάλει εἰς τὴν Γλυφάδα, ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀντιτίθεμαι, διότι μονοπώλιον δὲν δημιουργεῖται ἐφ’ ὅσον ἡ Ἑλλὰς εὐτυχῶς ἢ ἀτυχῶς εἶναι συνεχὴς ἄνευ ἀρχῆς καὶ τέλους παραλία ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως. Ἀπεδείχθημεν ἀνίκανοι νὰ τὴν ἀξιοποιήσωμεν, ἀλλὰ ἐνῷ, ὅπως ἐλέχθη, ὑπῆρχον σοβαραὶ προσφοραί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παραγνωρισθοῦν, οὔτε νὰ ἀγνοηθῇ ἡ δημοπρασία, ἡ ὁποία εἶναι ἡ καλλιτέρα ὁδός.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Παπαγιάννης εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπῆρχον προσφοραί.

§86Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ἀνέφερεν, ὅτι ὑπῆρχε καὶ ἔγγραφον τῶν ξένων οἱ ὁποῖοι διεμαρτύροντο...

§87Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Δὲν ὑπῆρχε, τὸ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Παπαγιάννης.

§88Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως δὲν ἐπετρέπετο ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἀγνοηθῇ καὶ ὁ Δῆμος Γλυφάδας, ὁ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος καὶ ἐφ’ ὅσον εἰσπράττει σήμερον 300 ἑκατ. ἐτησίως, ἔπρεπε τὸ ποσὸν αὐτὸ ὁπωσδήποτε νὰ ἔχῃ ἐξασφαλισθῆ ὑπὲρ τοῦ Δήμου. Δὲν εἶναι λογικὸν νὰ δημιουργοῦμεν ἐπιχείρησιν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ διατεθοῦν 30 δισεκ. καὶ νὰ μὴ ἐξασφαλισθῇ ὑπὲρ τοῦ ἀμέσως ἐνδιαφερομένου Δήμου τὸ ἐλάχιστον ποσὸν τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον εἰσπράττει.

§89Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Σήμερον εἰσπράττει 300 ἑκατομμύρια;

§90Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον τὰ εἰσπράττει, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰ περιορίσωμεν ἢ νὰ τὰ ἀφαιρέσωμεν.

§91Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβ.). Θὰ εἰσπράττῃ περισσότερα.

§92Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ εἰσέπραττε, κακῶς, παρανόμως, ἀλλὰ τὸ εἰσέπραττε, ἦτο μία πρόσοδος ἐκ Δημοτικῶν φόρων. Ἡ ἄλλη διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν, ποσοστὸν τῶν εἰσφορῶν διατίθεται ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον Δημόσιον ὑποχρεοῦται νὰ τὸ παραδίδῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελῇ δημοτικὰ ἔργα εἰς τὴν Γλυφάδα, εἶναι κάτι τι τὸ πρωτοφανὲς καὶ παράδοξον. Ἐὰν πρόκειται περὶ προσόδου δημοσίας εἶναι ἐλεύθερον τὸ Δημόσιον νὰ τὰ διαθέτῃ ὅπου νομίζει καὶ βέβαια δὲν θὰ ἦσαν ἐπιβλαβεῖς αὐταὶ αἱ χρηματικαὶ ποσότητες, διατιθέμεναι ὀλίγον πάρα κάτω, εἰς τὴν Βουλιαγμένην ἢ κάποιαν ἄλλην ἀκτήν. Ἀλλὰ, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα εἰς τὴν Γλυφάδα, ἀσφαλῶς ὁ πλέον ἐνδεδειγμένος εἶναι ὁ Δῆμος τῆς Γλυφάδας. Τέλος πάντων, ἔχομεν Δήμους ἢ δὲν ἔχομεν; Παραδεχόμεθα τὴν αὐτοδιοίκησιν ἢ δὲν τὴν ἀποδεχόμεθα; Ὁμιλοῦμεν πάντοτε περὶ αὐτοδιοικήσεως, ἀποκεντρώσεως, ἑκάστοτε, εἰς κάθε βῆμα καὶ εἰς κάθε λεπτομέρειαν, τὰ γράφομεν ὅλα εἰς τὰ παληά μας παπούτσια. Καὶ ἐν προκειμένῳ, χωρὶς κανένα λόγον, εἰσάγομεν τὸ κοινὸν δαιμόνιον, νὰ εἰσπράττεται ἕνας φόρος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, νὰ διατίθεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ νὰ ἐκτελοῦνται ἔργα ἐντὸς τοῦ Δήμου, ἐρήμην καὶ ἐν πλήρει ἀπουσίᾳ τοῦ πτωχοῦ αὐτοῦ Δήμου. Δέν ἠξεύρω πῶς νὰ τὸ χαρακτηρίσω αὐτό, ἀλλά, ἀσφαλῶς, εἶναι κάτι τὸ πρωτάκουστον, τὸ παράδοξον, καὶ τὸ ἀπαράδεκτον. (Χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζατζάνης ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀναμφισβητήτως, κανεὶς δὲν ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι κατὰ τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου καὶ μάλιστα τῶν παραλίων τοῦ Σαρωνικοῦ, τὰ ὁποῖα ἴσως εἶναι μοναδικά, ἀπὸ ἀπόψεως ὡραιότητος εἰς τὸν κόσμον. Ἀλλὰ εὐθὺς ἀμέσως παρουσιάζει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἕνα σοβαρώτατον ἐλάττωμα καὶ δημιουργεῖ ἕνα κακὸν προηγούμενον, τὸ ἐλάττωμα ὅτι παραχωρεῖται εἰς ἕνα οἱονδήποτε ὀργανισμόν, εἰς ἕνα οἱονδήποτε τράστ, ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἡ ἐκτέλεσις ἔργων τόσον σοβαρᾶς σημασίας, καὶ παρουσιάζονται τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα προβλέπονται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι ὀρθόν, τὸ Κράτος, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπεφάσισεν, ἐπὶ τέλους, νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν τουριστικῶν πόρων τῆς χώρας νὰ παρουσιάσῃ ἀμέσως τὸ φαινόμενον ὅτι παραχωρεῖ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, τὴν ἐκμετάλλευσιν σημαντικωτάτων τοποθεσιῶν τοῦ τόπου εἰς ἕνα οἰκονομικὸν τράστ, ἄνευ διαγωνισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ βασικὸν τρωτόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ὑπὸ κρίσιν σύμβασις καὶ θὰ ἔπρεπε ἀναμφισβητήτως καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἔφερε πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς κύρωσιν τοιαύτην σύμβασιν, ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ μὴ ἐπεκύρωνεν αὐτὴν τὴν σύμβασιν καὶ νὰ μὴν εἰσέλθῃ κἂν εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτῆς. Ἡ κακὴ αὐτὴ ἀρχὴ δημιουργεῖ ἕνα κακὸν προηγούμενον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἴσως πολλὰ κακὰ θὰ προκύψουν εἰς τὸν τόπον μας. Ἀλλὰ καὶ ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι διαβλητή. Ἐκτὸς τοῦ βασικοῦ ἐλαττώματος τοῦ τόσον σημαντικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει, εἶναι διαβλητὴ καὶ ἐκ τῶν χαριστικῶν διατάξεων τὰς ὁποίας περιέχει. Μεταξὺ αὐτῶν τὴν πρώτην θέσιν κατέχουν: Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3, κατὰ τὴν ὁποίαν παραχωρεῖται τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως διὰ μίαν τριακονταετίαν. Ἔργα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα προβλέπονται τεράστια ἔσοδα, ὅταν μόνον διὰ τὸ εἰσιτήριον τῶν λουομένων προβλέπεται σοβαρώτατον ποσόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ χαρακτηρισθῇ χαριστικὴ διάταξις, ἡ διάταξις τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν 30 ὁλοκλήρων ἐτῶν. Ἐπίσης, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ καζίνου, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραχωρηθῇ εἰς ἄλλον τινα, καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς, καὶ αὐτὴ εἶναι μία διάταξις, ἡ ὁποία δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς χαριστική. Καὶ ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πλησιάζουν κἂν εἰς ὅλην τὴν παραλιακὴν ἔκτασιν τῆς Γλυφάδας ἄλλα πλοιάρια ἢ καὶ βάρκες ἑλλήνων πολιτῶν, εἶναι ἀναμφισβητήτως δεσμευτικὴ καὶ εἰς βάρος τῶν ἑλλήνων πολιτῶν. Καὶ, ὡς γνωστόν, ἡ Πρωτεύουσα καὶ ὁ Πειραιεύς, ἐκ τῶν ὁποίων ἐλάχιστον διάστημα ἀπέχει ἡ Γλυφάδα καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει συγκεντρωθῆ τὸ ¼ τοῦ ὅλου ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, θὰ ἀποστερῆται μιᾶς ἀπὸ τὰς πλέον ὡραιοτέρας τῶν ἀκτῶν τοῦ Σαρωνικοῦ, τὴν ἀκτὴν τῆς Γλυφάδας. Ἀλλά, μεταξὺ τῶν ἄλλων χαριστικῶν διατάξεων, ὑπάρχει καὶ ἡ τοῦ ἄρθρου 11, καθ’ ἣν δίδεται τὸ προνόμιον εἰς τὸ τράστ, ποὺ θὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν παραλίαν τῆς Γλυφάδας, τὸ προνόμιον νὰ βάλῃ, ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ λεωφορεῖα διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ξενοδοχείων καὶ δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ μεταβαίνουν εἰς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν ἐκεῖ. Μὰ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν λεωφορεῖα; Δὲν ὑπάρχουν λεωφορειοῦχοι διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸν κόσμον αὐτόν, καὶ δίδομεν ἀκόμη καὶ τὸ προνόμιον, νὰ βάλουν καὶ λεωφορεῖα διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ξενοδοχείων; Ἀναμφισβητήτως, αὐτὸ πλήττει μίαν τάξιν λίαν συμπαθῆ, εἰς τὴν ὁποίαν πολλὰ ὀφείλει ὁ τόπος. Διότι, μετὰ τὰς καταστροφὰς τοῦ τελευταίου πολέμου καὶ τῶν ἐσωτερικῶν γεγονότων, εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ἐξυπηρετήθη ἡ συγκοινωνία καὶ ἡ μεταφορὰ τῶν διαφόρων προϊόντων, ὡς καὶ εἰσαγωγαὶ καὶ ἐξαγωγαί, καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ πλήττεται ἡ τάξις τῶν λεωφορειούχων καὶ νὰ δίδωμεν τὸ προνόμιον εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ βάλῃ καὶ λεωφορεῖα διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Γλυφάδας, διότι αὐτὸ οὐσιαστικῶς θὰ γίνῃ.

§95Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Πρόκειται περὶ 3 λεωφορείων.

§96Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Αὐτὰ τὰ τρία ἀκριβῶς, εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐργάζωνται συνεχῶς καὶ θὰ μεταφέρουν ὅλον τὸν κόσμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος θὰ μεταβαίνῃ εἰς τὴν Γλυφάδα. Ἠμποροῦσε κάλλιστα νὰ ἀπευθυνθῇ τὸ Κράτος εἰς τὸ ΚΤΕΛ καὶ νὰ τὸ ἀναγκάσῃ νὰ δώσῃ ὡρισμένα λεωφορεῖα, διὰ νὰ παρέχεται ἡ εὐκολία τῆς μεταβάσεως εἰς Ἀθήνας καὶ τῆς ἐπανόδου εἰς τὸν τόπον τῆς διαμονῆς τῶν ἐνοικιαστῶν, ὥστε νὰ διευκολύνωνται ὡς ἐπιβάλλεται οἱ ἐπισκέπται καὶ δὴ ξένοι τουρίσται, ἀλλὰ νὰ μποῦν εἰδικὰ λεωφορεῖα τῆς ἐπιχειρήσεως εἰς βάρος τῶν λεωφορειούχων, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἐὰν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα συμβῆ εἰς ὅλα τὰ προάστια, εἰς ὅλους τοὺς τουριστικοὺς τόπους —καὶ πρέπει νὰ συμβῇ, ἀφοῦ κάμωμεν τὴν κακὴν ἀρχὴν— τότε πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν λεωφορειούχων, οἱ ὁποῖοι βιοπαλαίουν, οἱ ὁποῖοι διέθεσαν τὴν περιουσίαν των καὶ προσπαθοῦν νὰ ἐξυπηρετήσουν ὅλους μας; Ἀλλὰ ἀκόμα ἡ ὑπὸ κρίσιν σύμβασις στραγγαλίζει καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου Γλυφάδας. Περὶ αὐτοῦ πολλὰ ἐλέχθησαν, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω ἐγὼ τὸ θέμα αὐτὸ ἐκ νέου. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ τονίσω εἶναι τοῦτο, ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς: Ποῖος θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ καταβάλῃ εἰς τὸν δῆμον Γλυφάδας τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν τυχὸν θὰ ἐπιδικάσουν τὰ Ἑλληνικὰ δικαστήρια, ὅταν καταφύγῃ εἰς αὐτὰ ὁ δῆμος, διὰ νὰ ζητήσῃ τὸ δίκαιόν του; Σήμερον μάλιστα δημοσιεύεται εἰς τὰς ἐφημερίδας ἡ ἀπόφασις Ἰταλικῶν δικαστηρίων διὰ τὴν ἑταιρείαν Μερκαντίλλε καὶ ἐπιβάλλονται εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον τεράστια ποσὰ ἀποζημιώσεως. Μήπως οἱ ἑκάστοτε ὑπογράφοντες τὰς συμβάσεις, ἐκπρόσωποι τοῦ Κράτους εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὰς ἀποζημιώσεις αὐτὰς ἢ εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς λαός; Καὶ ἐὰν καταφύγῃ ὁ δῆμος εἰς τὰ δικαστήρια, διὰ νὰ διεκδικήσῃ δικαιώματα, ποῖος θὰ εἶναι τότε, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ καταβάλῃ τὰς ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι τυχὸν θὰ ἐπιδικασθοῦν; Ἀναμφιβόλως, ὄχι οἱ ὑπογράφοντες ὑπουργοί, ἀλλὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον, δηλαδή, ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ ἀκόμη περιέχει διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐσιαστικῶς ἀποκλείονται ὅλαι αἱ μεσαῖαι καὶ κατώτεραι τάξεις τοῦ πληθυσμοῦ, τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, νὰ μεταβαίνουν πλέον εἰς τὴν ἔκτασιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν θὰ καταλάβουν τὰ τουριστικὰ ἔργα. Διότι, ὅταν γίνῃ τὸ εἰσιτήριον, ὅπως προβλέπεται, 4 δραχμάς, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι προσιτὸς ὁ τόπος αὐτὸς εἰς τὰς μάζας τὰς λαϊκὰς τῆς Πρωτευούσης καὶ τοῦ Πειραιῶς; Δημιουργεῖται, ἑπομένως, κοινωνικὸν ζήτημα, κοινωνικὸν πρόβλημα. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἀποσυρθῇ ἡ ὑπὸ κρίσιν σύμβασις καὶ νὰ ἀναθεωρηθῇ. Καὶ εἰς τοῦτο ἔρχεται ἐπίκουρον τὸ γεγονὸς, ὅτι ἤδη ἔχει ἀναθεωρηθῆ ἡ ἀρχικὴ σύμβασις καὶ ἔχει γίνη συμπληρωματικὴ σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας βελτιοῦνται οἱ ὅροι τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως. Καὶ τοῦτο δίδει τὸ δικαίωμα καὶ ἐπιβάλλει νὰ ἀποσυρθῇ ἡ σύμβασις καὶ νὰ κληθῇ ὁ δῆμος Πειραιῶς νὰ συνεξετάσῃ τὰ διάφορα θέματα μὲ τοὺς συμβαλλομένοις Κράτος καὶ ἑταιρείαν «Ἀστήρ», ὥστε νὰ ἐξασφαλισθοῦν τὰ συμφέροντα καὶ τοῦ δήμου Γλυφάδας καὶ τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ τοῦ Κράτους. Βεβαίως, τοιαύτην χειρονομίαν, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀναμείνωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία διαθέτει τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, καὶ ὅταν φέρῃ ἕνα νομοθέτημα, ὅση συζήτησις, καὶ ἐὰν γίνεται, τελικὰ ἐπιβάλλει τὴν ἐπιψήφισίν του καὶ τοῦτο ἀσφαλῶς καὶ δυστυχῶς θὰ γίνῃ καὶ μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐπικυρώνει τὴν σύμβασιν αὐτήν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἀπαλλάσσει τῆς εὐθύνης καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ἡ ἔγκρισις καὶ ἡ ψήφισις τῆς ὑπὸ κρίσιν συμβάσεως. (Χειροκροτήματα).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§98Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τῆς παρούσης συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις γίνεται μία προσπάθεια καὶ μία ἀρχὴ ἀξιοποιήσεως τῶν Ἑλληνικῶν παραλίων. Καὶ ὀρθῶς πράττει ἡ Κυβέρνησις, διότι ὅταν ἀρχίσωμεν τὴν ἀξιοποίησιν ἀπὸ τὴν Ἀττικήν, ἔστω καὶ μὲ μίαν σύμβασιν ἐπισπευδομένην, τοῦτο θὰ ἀποτελέσῃ μίαν ἀπαρχὴν ἀξιοποιήσεως τῶν παραλίων καὶ διὰ τὰς νήσους καὶ διὰ τόσας ἄλλας ὡραίας ἀκτάς. Πολὺς λόγος ἐγένετο διὰ τὸν δῆμον Γλυφάδας καὶ διὰ τὸν δήμαρχον. Ὁ δήμαρχος Γλυφάδας εἶναι ἀναμφιβόλως πολὺ ἔξυπνος ἄνθρωπος καὶ πολὺ δραστήριος καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ κατέβαλε κάθε δυνατὴν προσπάθειαν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν κεφαλαιούχων πρὸς ἀξιοποίησιν τῶν ἀκτῶν αὐτῆς. Ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ἄλλος τοιοῦτος δὲν παρουσιάσθη. Ἴσως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ δήμαρχος νὰ στενοχωρῆται καὶ νὰ θίγεται ἡ ἀκεραιότης τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων του, διὰ τὴν μὴ ἀπ’ εὐθείας καταβολὴν τοῦ ἐσόδου 25% τοῦ προερχομένου ἐκ τῆς παρούσης συμβάσεως. Ὁ δήμαρχος Γλυφάδας εἶναι εὔπορος ἄνθρωπος, καὶ ἀνώτερος εἰς τὰς κατευθύνσεις καὶ σκέψεις του. Ἔχει ὅμως τὴν ἰσχυρογνωμοσύνην νὰ νομίζῃ, ὅτι διὰ τῆς μὴ ἀπ’ εὐθείας καταβολῆς τοῦ ἐσόδου βλάπτονται τὰ συμφέροντα ἢ ἔστω τὰ δικαιώματα τοῦ δήμου. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἦτο εὔκολον κατὰ τὴν πρώτην διετίαν νὰ ἐνισχυθῇ ὁ δῆμος Γλυφάδας διὰ νὰ μὴ χάσῃ τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ του, διὰ εἰδικοῦ κονδυλίου ἕως ὅτου ἀρχίσουν οἱ νέοι πόροι. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον γνωρίζω καὶ διὰ τὸ ὁποῖον εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, εἶναι, ὅτι ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων θὰ ἀξιοποιηθοῦν τὰ μέγιστα τὰ οἰκόπεδα, διότι διὰ τῆς ἐκτελέσεως τοιούτων σοβαρῶν ἔργων ἡ ἀξία τῶν οἰκοπέδων τῶν κατοίκων κατὰ πολὺ θὰ αὐξηθῇ καὶ συνεπῶς ἡ αὔξησις θὰ ὠφελήσῃ καὶ αὐτοὺς καὶ τὸν δῆμον, δεδομένου μάλιστα, ὅτι φυματικοὶ λόγῳ τοῦ θαλασσίου κλίματος, δὲν θὰ προσέλθουν καὶ ἡ περιοχὴ θὰ ἀξιοποιηθῇ. Ἠκούσθησαν, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ νομοσχέδιον μεγαλόστομοι πομφόλυγες μὲ ὑπονοούμενα ἠθικοῦ περιεχομένου, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάξιοι δι’ ἄνδρας ἠθικῆς ἀξίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται ἐδῶ, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ὁ κ. Ζίγδης καὶ νὰ κατηγοροῦν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι φθάνει μέχρις ὑπερβασιῶν ἀπαραδέκτων ἠθικῶς ἢ ὑπὸ τὴν σκιὰν ἠθικοῦ προβλήματος! Δὲν πρέπει νὰ μᾶς κάμνῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι παρουσιάζονται νέοι ἄνδρες πολιτικοὶ ὡς ὁ κ. Ζίγδης, οἵτινες μὲ στοχασμοὺς γεροντοκόρης δημαγωγοῦν, ἀερολογοῦντες χωρὶς νὰ κήδωνται τῆς σοβαρότητός των. Ἐν συνεχείᾳ ἠκούσθησαν καὶ συμβουλαὶ ἀκόμη διὰ τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέκριναν ἢ συνεβούλευσαν εὑρίσκονται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν πολιτικὴν γραμμὴν πρὸς ἐκείνους ποὺ τοὺς ἐψήφισαν. Ὁμιλοῦν διὰ τὴν πηγὴν πλούτου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἀκτῶν καὶ ἐρωτῶ τί εἶναι μέχρι σήμερον ἡ Ραφίνα, ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας καὶ αἱ ἄλλαι ἀκταί μας; Βράχοι καὶ μόνον βράχοι. Χωρὶς ξενοδοχεῖον, χωρὶς κἂν νερό. Διὰ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως. Δὲν συμπαθῶ τοὺς τραπεζιτικοὺς ὀργανισμούς. Ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ συμφωνήσω ἐφ’ ὅσον δὲν εὑρέθη ἄλλος χρηματοδότης διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τουρισμοῦ. Ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, λέτε διὰ ρουλέττες, σᾶς λέγω, ὅτι εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος καὶ συγχαίρω τὸν κ. συνάδελφον, διότι πράγματι ἔθεσεν ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον παρακολουθεῖται ἀπὸ κάποιαν σεμνοτυφίαν. Συγκέντρωσις ἀνθρώπων μὲ χρήματα θὰ πῇ καζίνο. Ἔπρεπε νὰ γίνουν καὶ εἰς τὴν Ρόδον καὶ εἰς τὸ Λουτράκι καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν. Ἀλλὰ τὸ Κράτος, ἐὰν θέλετε νὰ μὲ ἐρωτήσετε, νὰ καταργήσῃ τὸν ἱππόδρομον, ὁ ὁποῖος ὄχι μόνον καὶ τοῦ τελευταίου μπακάλη παίρνει τὰ χρήματα, ὄχι μόνον καὶ τοῦ τελευταίου γυρολόγου παίρνει τὰ χρήματα, ἀλλὰ τελευταίως ἕνα σωρὸ σκέψεις ἐπλημμύρισαν τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, ὅτι ἴσως τὰ χρήματα τοῦ ἱπποδρόμου μεταχειρίζονται διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐθνικὰ καλοστεκούμενα καὶ ταὐτοχρόνως εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ ἱππόδρομος εἶναι πηγή, ποὺ παρασύρει πτωχοὺς ἀνθρώπους νὰ χάνουν τὰ χρήματά τους ἀπὸ τὴν τσέπη τους καὶ ἐν τούτοις ἔχει ἕνα σωρὸ ὑποστηρικτάς.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§100Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ διατυπώσω τὴν ἀντίθεσίν μου πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφισθῇ, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται αὐτὴ ἡ σύμβασις. Παρηκολούθησα μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐκλήθη νὰ ἄρῃ τὰς εὐθύνας τῶν συναδέλφων του, διότι ὅπως βλέπω τὴν σύμβασιν τὴν ἔχουν ὑπογράψει ἄλλοι συνάδελφοί του καὶ ἀνέλαβε τὸ ἐπίμοχθον ἔργον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ γενναῖοι ἄνδρες εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἄλλων θέλουν νὰ φαίνωνται πιὸ γενναιότεροι ἀκόμη. Φαίνεται, ὅτι ἀπὸ μίαν τοιαύτην ἔξαρσιν καὶ σεῖς ἐπιδιώκετε νὰ φανῆτε βασιλικώτερος τοῦ Βασιλέως, ἤτοι τοὺς δύο ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν σύμβασιν αὐτήν, τοὺς ἀντικαταστήσατε σεῖς. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς παρηκολούθησα ἐδῶ ποὺ ὡμιλήσατε καὶ μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ὅτι προεβάλατε ἔτσι ἕνα ἐντυπωσιακὸν ἐπιχείρημα, ὅτι τὶ νὰ κάμωμεν, κύριοι, ἂς εὑρεθῇ μία οἱαδήποτε ἄλλη ἐπιχείρησις καὶ ἡμεῖς νὰ τῆς δώσωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι οὐδεὶς ἄλλος ἦτο διατεθειμένος νὰ ἀναλάβῃ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ μόνον ὁ ἐθνικὸς αὐτὸς ἀνήρ, ὁ ὁποῖος διευθύνει αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν. Διερωτῶμαι λοιπόν, πῶς διέλαθε τῆς προσοχῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι τέλος πάντων ὡρισμένα πράγματα πρέπει νὰ ἐμφανίζωνται καὶ εἰς τὴν δημοσίαν γνώμην κατὰ τρόπον διάφορον. Διότι θὰ ἤθελα μὲ τὴν κοινὴν σκέψιν νὰ ἐρωτήσω, διὰ ποῖον λόγον δὲν ἔγινε μία διακήρυξις μὲ συγγραφὴν ὑποχρεώσεων καὶ δικαιωμάτων καὶ νὰ γίνῃ ἕνας διαγωνισμὸς εἴτε διεθνής, εἴτε ἐσωτερικός; Αὐτὸ τὸ θέμα θὰ τὸ ἔκρινεν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν παρεμβολὴν ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν διαθέτουν Ἑλληνικὴν ὑπόστασιν καὶ Ἑλληνικὸν χρῆμα. Πάντως θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ ἕνα διαγωνισμὸν καὶ εἰς αὐτόν, ἐὰν ἐνεφανίζετο ὁ περίφημος αὐτὸς «Ἀστήρ», ὁ ὁποῖος καταυγάζει τὸ Ἑλληνικὸν στερέωμα μὲ τὴν ἐμφάνισίν του, τότε θὰ κατεκυροῦτο εἰς τὸν «Ἀστέρα», θὰ ἦτο ἡ ὅλη ὑπόθεσις ἀδιάβλητος, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ ἐπίκρισις, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐναντίωσις εἰς μίαν προσπάθειαν, ἡ ὁποία τείνει εἰς τὸν ἐξωραϊσμὸν ἑνὸς προαστίου τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἐμφανίζει ὡς ἀναγκαίαν τὴν σύμβασιν αὐτὴν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Καὶ διερωτῶμαι καὶ πάλιν, ἐκεῖ ποὺ ἐβάλατε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία περιέργως λέγεται Ἐθνικὴ Τράπεζα, διότι δὲν ὑπάρχει ἀφ’ ἧς ἔγινεν ἡ συγχώνευσις Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν καὶ γνωρίζομεν ποία ἦτο ἡ τύχη τῶν ἀνθρώπων ποὺ εἰργάζοντο ἐκεῖ, ὁ καθένας ἀπὸ σᾶς χωριστὰ τὰ γνωρίζει ὅλα αὐτὰ πολὺ καλά, ἀλλὰ διερωτῶμαι, ἐκεῖ ποὺ μπῆκε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ νὰ χρηματοδοτήσῃ καὶ νὰ δημιουργήσῃ αὐτὸν τὸν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος, ἀντιλαμβάνομαι ἤδη καὶ ἀπὸ τὴν ὀνομασίαν του καὶ ἀπὸ τὴν τάσιν του, ὅτι πηγαίνει νὰ καταβροχθίσῃ ὁλόκληρον τὸν Τουρισμὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ μεταβληθῇ εἰς μίαν προσωπικὴν ἐπιχείρησιν ὡρισμένων κυρίων —πῶς χρηματοδοτῆται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ πῶς γίνεται ὁ γυρισμὸς τῶν χρημάτων κλπ.— διὰ ποῖον λόγον, ἐνῷ εἶχον ἀνάγκην ἑνὸς κεφαλαιούχου δι’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, διατὶ νὰ μὴ στραφοῦν πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ὥστε νὰ εἶναι εἰς τὰ χέρια καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις; Νὰ δημιουργήσωμεν ἕνα ὀργανισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ μετάσχῃ καὶ ὁ δῆμος Γλυφάδας, ὁ ὁποῖος, δὲν εἶναι ξένος πρὸς ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ὁ ὀργανισμὸς δὲ αὐτὸς νὰ τελῇ ὑπὸ τὴν ἐπιχορήγησιν καὶ τὴν κατεύθυνσιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἱδρύματος κρατικοῦ καὶ ὄχι ἱδρύματος κερδοσκοπικοῦ καὶ ὑπερκερδοσκοπικοῦ καὶ μὴ θέλετε νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἠμποροῦσεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος νὰ κάμῃ ἕνα ὀργανισμὸν μὲ συμμετοχὴν τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζομεν, ὅτι διαθέτει χρήματα, μὲ συμμετοχὴν τοῦ δήμου Γλυφάδας. Πάντως νὰ ἐδημιουργῆτο ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος νὰ ἦτο ὑπὸ τὸν ἄμεσον ἔλεγχον καὶ τὴν ἐπήρειαν τοῦ Κράτους. Αὐτὸ δὲν ἔγινε. Ἔγινεν ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ μία σύμβασις, τὴν ὁποίαν ἐπικρίνομεν, δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω εἰς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα τόσον ἐντόνως ἠκούσθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Μοῦ ἔκαμεν ὅμως ἐντύπωσιν, καὶ ἐπειδὴ ἀναφέρομαι εἰς ὅσα εἶπον καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὅλοι οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπιχειρήματα ἁδρὰ κατώρθωσαν ἐδῶ νὰ φανερώσουν πόσον ἐπιζημία εἶναι ἡ σύμβασις αὐτή, θὰ μοῦ συγχωρήσετε νὰ ἐνδιατρίψω μὲ δύο λέξεις εἰς τὸ περίφημον ἄρθρον 5, τὸ ὁποῖον ὑπὸ κάποιαν ἀθωότητα ἐμφανίζεται, ἀλλὰ καὶ τὸ ὁποῖον ὑποκρύπτει κάτι τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐπιζήμιον ἀπὸ γενικωτέρας πλευρᾶς διὰ τὸν τόπον. Αὐτὴ ἡ ἱστορία τῶν καζίνων μὲ εὑρίσκει τελείως ἀντίθετον, εἶναι ἔξω ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ἐὰν εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως ἐπιβλαβὲς καὶ οὐδεμία δικαιολογία ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ διὰ τὸ Καζίνο......

§101Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὡς μέγα διαφθορεῖον εἶναι πράγματι ὁ ἱππόδρομος.

§102Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ τὸ καζίνο δὲν συμφωνεῖτε;

§103Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ αὐτό.

§104Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔτσι ξεκινοῦν καὶ ὅταν εὑρίσκωνται εἰς τὴν χώραν κερδοσκοποῦν καὶ δὲν ἔχουν κανένα φραγμὸν εἰς τὰς ἐπιδιώξεις, τὰς ὁποίας δημιουργοῦν, διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν πλέον τὰς συμφεροντολογικὰς των ὀρέξεις. Ἕνα τέτοιο ἄρθρον τὸ θεωρῶ ἐπικίνδυνον, διότι ἀπορῶ καὶ διατὶ περιελήφθη ἡ διάταξις αὐτὴ εἰς τὸ ἄρθρον 5, ποὺ λέγει, ὅτι, ἐφ’ ὅσον τὸ δημόσιον ἀποφασίσῃ νὰ ἐπιτρέψῃ— ἀκοῦστε δὲ καὶ ἄποψιν, ἡ ὁποία ποίας ζημίας πρόξενος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι διὰ τὸν τόπον— ὅτι ἐφόσον τὸ δημόσιον ἤθελεν ἀποφασίσει νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ καζίνου ἐν τῇ περιοχῇ Ἀττικῆς, ὑποχρεοῦται ὅπως ἐπὶ ἴσοις ὅροις χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν ἱδρύσεως καζίνου καὶ εἰς τὴν ἑταιρείαν. Τὸ πρᾶγμα εἶναι καταπληκτικόν, διότι αὐτὸ εἶναι προοίμιον κάποιας ἄλλης ἐπιδιώξεως τῶν κερδοσκόπων, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν εἰς τὰ χέρια των τὴν ὑπόθεσιν τῆς Γλυφάδας. Διότι αὔριον θὰ δῆτε, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ καὶ τὸ καζίνο καὶ ἐὰν γίνῃ ἕνας ἐσωτερικὸς ἢ καὶ διεθνὴς διαγωνισμός, ποῖος γνωρίζει ὅτι, οἱαδήποτε προσφορὰ καὶ ἐὰν γίνῃ, ἐπὶ ἴσοις ὅροις θὰ προτιμηθῇ ὁ κ. Ἠλιάσκος. Πρῶτον ὅταν ἔχῃ ἕνα τοιοῦτον ὅπλον εἰς τὰς χεῖρας ἡ ἑταιρεία «Ἀστὴρ», καταλαβαίνετε, ὅτι οὐδεὶς θὰ λάβῃ μέρος εἰς ἕνα διαγωνισμόν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ πρέπει νὰ σημειώσετε καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα.

§105Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶσθε πεπεισμένος, ὅτι θὰ γίνῃ καζίνο εἰς τὴν Ἀττικήν;

§106Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, μοῦ κάμνετε μίαν δήλωσιν;

§107Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ εἶσθε εὐχαριστημένος, κύριε Παπασπύρου, ἐὰν δηλώσωμεν, ὅτι καζίνο δὲν θὰ γίνῃ; Λοιπόν, σᾶς λέγω, δὲν θὰ γίνῃ.

§108Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ τὸ κάμετε, εὔχομαι νὰ εἶναι πολλὰ τὰ ἔτη σας καὶ οἱ μῆνες σας εἰς τὸν ὑπουργικὸν θῶκον, ἀλλὰ δὲν ξεύρετε τί γίνεται. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν δεσμεύει τοὺς διαδόχους σας. Ἱκανοποιοῦμαι ἀπὸ τὴν δήλωσίν σας, ὅτι εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἀττικῆς, δὲν θὰ γίνῃ καζίνο καὶ θὰ ηὐχόμην οὐδαμοῦ τῆς Ἑλλάδος νὰ μὴ γίνῃ καζίνο. Εἰλικρινῶς τὸ λέγω ὡς Ἕλλην, ὅπως καὶ σεῖς ποὺ πονεῖτε τὸν τόπον σας. Πέραν ὅλων αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἑνώσω καὶ ἐγὼ τὰς διαμαρτυρίας μου διὰ τὴν κακὴν μεταχείρισιν, ἡ ὁποία γίνεται διὰ τῆς συμβάσεως καὶ γενικώτερον διὰ τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς εἰς βάρος τοῦ δήμου Γλυφάδας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ τουριστικὰ ἔργα χρειάζονται διὰ νὰ προσελκύσουν ξένους καὶ ἰδίᾳ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Τουρισμοῦ. Θὰ μοῦ συγχωρήσητε ὅμως νὰ ὑποστηρίξω καὶ τὸ πιστεύω αὐτό, ὅτι μὲ ὅλα αὐτά, τὰ λαϊκὰ στρώματα δὲν πρόκειται νὰ κερδίσουν τίποτα, διότι ὅπως βλέπω θὰ γίνουν ἐδῶ ἔργα πολυτελείας. Κύριοι συνάδελφοι, μέσα εἰς τὴν σύμβασιν προσεπάθησα νὰ ἴδω κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπηρετηθοῦν τὰ δικαιώματα τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσῃ τὴν πολυτέλειαν, ἡ ὁποία προβλέπεται καὶ ποῖα εἶναι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν κάπως τὰ λαϊκὰ στρώματα νὰ εὐεργετηθοῦν. Μέσα εἰς τὴν γραμμὴν τῆς συμβάσεως δὲν κατώρθωσα τίποτα νὰ ἀνεύρω ἀπὸ ὅλα αὐτά. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, ἐζήτησα τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ διατυπώσω τὴν ἀντίθεσίν μου πρὸς τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ τὴν καταψηφίσω.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸ λόγον.

§110Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργός, δὲν ἔδωσε καμμίαν ἐξήγησιν ἐπὶ ἑνὸς σημείου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι καίριον διὰ τὴν σύμβασιν. Ἀφήνω τὴν συζήτησιν, ποὺ ἔγινε περὶ διαγωνισμοῦ καὶ περὶ εὐνοίας πρὸς τὸν ἀντισυμβαλλόμενον, αὐτὸ θὰ συζητηθῇ ὅταν κατατεθῇ ὁ φάκελλος. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν δεδομένον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπροχώρησεν εἰς μίαν σύμβασιν μὲ ἀντισυμβαλλόμενον τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν ἑταιρείαν «Ἀστήρ». Εἶπα καὶ τὴν προηγουμένην φορὰν καὶ ξαναλέγω καὶ πάλιν, ὅτι, ἀσχέτως τοῦ ἐὰν ὑπάρχῃ εὔνοια, ὅταν ἐπὶ τέλους αὐτὴ ἡ εὔνοια ἐκδηλοῦται ἀπέναντι ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι εἶναι καὶ θὰ μείνῃ εἰς τὸ μέλλον ὑπὸ Κρατικὸν ἔλεγχον, θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ πρᾶγμα νὰ ἐμφανισθῇ κάπως ἠπιώτερον. Δυστυχῶς, ὅμως, εἰς τὴν σύμβασιν ὑπάρχει ρητὴ διάταξις, ἡ ὁποία παρέχει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ εἰς τὸν «Ἀστέρα» νὰ πωλήσῃ τὰς μετοχὰς εἰς τρίτους. Τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἕνα μέγα πρόβλημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ θέσιν, διότι ἀκολουθοῦν πιθανώτατα καὶ ἄλλαι παρόμοιαι συμβάσεις. Ποία εἶναι ἡ πρόθεσίς μας; Θέλομεν νὰ κάμωμεν τὸν κ. Ἠλιάσκον, ὡς ἄτομον ἢ ὡς ἐκπρόσωπον μερίδος κεφαλαιούχων, δικτάτορα τοῦ Ἑλληνικοῦ Τουρισμοῦ; Ἢ θέλομεν νὰ ἔχωμεν ἕναν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ τελῇ ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ δι’ αὐτῆς ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ Κράτους; Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ἐὰν ἡ ὑπόθεσις πάῃ ἄσχημα —πρᾶγμα ἀπίθανον— ἐὰν ἡ ἐπιχείρησις δὲν πάει καλά, τὰ σπασμένα θὰ τὰ πληρώσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἐὰν ὅμως ἡ ἐπιχείρησις πάῃ καλά, μίαν ὡραίαν πρωΐαν θὰ εὑρεθῇ ὁ κ. Ἡλιάσκος καὶ ἕνας ὅμιλος κεφαλαιούχων κάτοχοι τῶν μετοχῶν αὐτῶν κατὰ οἱονδήποτε τρόπον. Ἐν ὄψει, κύριοι συνάδελφοι, αὐτῆς τῆς κατευθυντηρίου γραμμῆς, τὴν ὁποίαν χαράσσει σήμερον ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ χρέος τιμῆς δι’ ὅλον τὸν πολιτικὸν κόσμον νὰ εἴπῃ ὅτι αὐτὴ ἡ μονοπωλιακὴ ἐκμετάλλευσις, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον γενομένη, θὰ ἐξασφαλισθῇ παγίως καὶ εἰς τὸ διηνεκὲς εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους. Ἄλλως, κύριοι, τονίζω, εἰσερχόμεθα εἰς ἕνα ὀλισθηρὸν δρόμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἠξεύρω ποὺ θὰ ὁδηγήσῃ αὔριον. Ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως αὐτῆς νομίζω, ὅτι ὀφείλει νὰ λάβῃ θέσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὀφείλει νὰ τροποποιήσῃ ἐν τούτῳ τὴν σύμβασιν, ἀπαλείφουσα πᾶσαν μελλοντικὴν εὐχέρειαν μεταβιβάσεως τῶν μετοχῶν τοῦ «Ἀστέρος». Ἄλλωστε, ἀναφέρεται εἰς τὸ κείμενον τοῦ νόμου, ὅτι τὴν κυριότητα τῶν μετοχῶν ἔχει ἡ Τράπεζα. Τοῦτο ἀναφέρεται διὰ νὰ πεισθοῦν οἱ πάντες, ὅτι ὁ «Ἀστὴρ» δὲν εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις. Διότι ἀφοῦ τοῦτο συμβαίνει νὰ ἐπακολουθῇ ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ πονηρά, ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν μεταβίβασιν τῶν μετοχῶν τοῦ «Ἀστέρος»; Εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἐγὼ δὲν θὰ τὸ ἐπιτρέψω. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἐπιτρέψητε σεῖς, ἀλλὰ ἕνας ἄλλος ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἐπιτρέψῃ. Κατὰ συνέπειαν, νομίζω, ὅτι δικαιούμεθα μιᾶς ἀπαντήσεως τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἐπίσης ὅμως ἤθελον νὰ εἴπω καὶ κάτι ἄλλο. Ἡ ἐπιμονὴ αὐτὴ, εἰς τὸ νὰ χειρισθῇ μέχρι τέλους τὸ ἔστω μηδαμινὸν αὐτὸ ἔσοδον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἀνεξήγητος. Δὲν ὑπάρχει οὐδαμοῦ τῆς Εὐρώπης, λουτρόπολις ἢ τουριστικὸς τόπος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ κάποιον δεσμὸν μὲ τὸν ἁρμόδιον δῆμον. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἐρευνήσητε ἀπανταχοῦ τῆς γῆς θὰ ἴδητε, ὅτι παντοῦ αἱ τουριστικαὶ ἐπιχειρήσεις εἶναι δημοτικαὶ ἐκμεταλλεύσεις. Εἰς τὸν τόπον μας δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ γίνῃ δημοτικὴ ἐπιχείρησις δι’ οὓς λόγους γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργός, ὡς ἰσχυρίζεται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ παραγκωνισμένος ὁ δῆμος Γλυφάδας. Μᾶς εἶπεν, ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ὁ δῆμος Γλυφάδας...

§111Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Δέν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὴ διακόπτετε.

§113Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Εἶσθε ἐκτὸς Κανονισμοῦ

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§115Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶμαι ἀπολύτως ἐντὸς Κανονισμοῦ, διότι ἔχω δικαίωμα νὰ δευτερολογήσω. Λέγω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ δῆμος Γλυφάδας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ἐκ ποδῶν. Ὁ δῆμος Γλυφάδας, ἔχει ἀναντίρρητα δικαιώματα. Ὁ ὑπουργὸς παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἀρνεῖται εἰς τὸ δῆμον τὰ δικαιώματα αὐτὰ καὶ ἐπικαλεῖται ἕνα περίεργον ἐπιχείρημα: Ἀφοῦ τὸ Κράτος δὲν ἔχει τίποτε, τί χαρίζω εἰς τὸν κ. Ἡλιάσκο; Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω αὐτὸ ποὺ λέμε ἐμεῖς στὸν τόπο μας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κάμνει τὸν γενναιόδωρο μὲ ξένα κόλυβα εἰς βάρος τῆς ἰδιοκτησίας τοῦ δήμου Γλυφάδας. Τὸ ἐὰν ὑπάρχουν δικαιώματα ἢ ὄχι, ἀσφαλῶς θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ τὸ ἴδωμεν. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ὅσα λέγομεν πρέπει νὰ τείνουν εἰς ἕνα σκοπὸν θετικὸν καὶ ἐπειδὴ εἰς τίποτε δὲν θὰ ὠφελήσῃ μετὰ ἕνα τυχὸν ἔτος καὶ ὅταν ὁ δῆμος Γλυφάδας θὰ ἔχῃ ἀνατρέψει τὰ πάντα, νὰ πιστοποιηθῇ ὅτι εἴχατε ἄδικον, τώρα πρέπει νὰ...................................... Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη καιρός, ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην ὥραν, νὰ διορθωθοῦν τὰ πράγματα. Νὰ παραχωρήσῃ ἕνα ἔσοδον εἰς τὸν δῆμον Γλυφάδας καὶ νὰ ἀπαλειφθῇ πᾶσα ὑπόνοια, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἠμπορεῖ νὰ καταλήξῃ εἰς ὄφελος ἰδιωτῶν. Ἄλλωστε δὲν πρέπει νὰ λησμονῆται, ὅτι μὲ τὰς πλὰζ ὑπερπολυτελείας, θὰ καταντήσωμεν, οἱ πτωχοὶ κάτοικοι τῆς Γλυφάδας νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ κάμουν μπάνιο. Ἔχω μίαν ἐπιστολὴν κατοίκου τῆς Γλυφάδας, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται καὶ ἐρωτᾶ ποὺ θὰ εὕρῃ αὐτὸς καὶ τὰ παιδιά του νὰ πληρώσουν τὶς 4 χιλ. ὁ καθένας διὰ νὰ κάμουν τὸ μπάνιο τους. Ἐπὶ τέλους ὁ τόπος αὐτὸς κατοικεῖται καὶ ἀπὸ τὸν πτωχὸν λαόν, τὸν ὁποῖον κάποτε καλὸν εἶναι νὰ ἐνθυμῆσθε. Δὲν ὑπάρχουν μόνον οἱ Ἡλιάσκοι εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἂν πρόκειται νὰ κρεμασθῆτε εἰς αὐτούς, ἀλλοίμονον.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἂν δέχεται τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ὡς ἔχει. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κατὰ ταῦτα τὸ σχέδιον νόμου ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συμπληρουμένου τοῦ τίτλου διὰ τῆς ἀναγραφῆς τῆς κυρώσεως καὶ τῆς συμπληρωματικῆς συμβάσεως, ὡς ἀκολούθως: «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1954 ὑπογραφείσης συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν Α. Ε. καὶ τῆς Ἑταιρείας «Ἀστὴρ» Ἀνώνυμος Τουριστικὴ καὶ Ξενοδοχειακὴ Ἑταιρεία» «περὶ παραχωρήσεως παραλιακῆς περιοχῆς Γλυφάδας», ὡς καὶ τῆς ἀπὸ 5 Φεβρουαρίου 1955 συμπληρωματικῆς τοιαύτης μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τοῦ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν καὶ τῆς Ἑταιρείας «Ἀστὴρ» Ἀνώνυμος Τουριστικὴ καὶ Ξενοδοχειακὴ Ἑταιρεία». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀνοικοδομήσεως τῶν σεισμοπλήκτων Ἰονίων Νήσων κειμένων διατάξεων». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Π. Τσούτσουρας, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. ΠΛΑΤΗΣ).

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ παραμείνητε, διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐπειγούσης μορφῆς.

§120Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ἀφορᾷ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἀναβληθῇ.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι τὸ σχέδιον νόμου τῶν Ἰονίων Νήσων ἠμπορεῖ νὰ σκιάσῃ τὴν Τσικνοπέμπτην. Ἄς τὴν θυσιάσωμεν. (Γέλωτες). Ὁρῖστε, κ. Τσούτσουρα.

§122Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, ἐν τῇ προσπαθείᾳ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Ἰονίων Νήσων, θέτει ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν τὸ παρὸν σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιζητεῖται ἡ τροποποίησις ὡρισμένων διατάξεων τῆς νομοθεσίας περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Ἰονίων Νήσων, τροποποίησις, ἡ ὁποία κατέστη ἀναγκαία ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ προγράμματος τῆς ἀποκαταστάσεως. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐὰν ἐξετασθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, εἶναι κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν καὶ ἐξαιρετικῶς κατεπεῖγον, τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον πρόκειται ἀπὸ τῆς 1ης Μαρτίου νὰ ἀρχίσῃ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀποκαταστάσεως. Βασικὴ τροπολογία εἶναι τὸ δικαίωμα τοῦ ἰδιοκτήτου ὅπως ζητήσῃ κατάτμησιν τῆς ἰδιοκτησίας, ἐφόσον εἶναι δυνατὸν νὰ κατατμηθῇ εἰς πλείονα οἰκόπεδα, εἰς τρόπον ὥστε ἡ χορηγουμένη ὑποθήκη νὰ δύναται νὰ ἐγγραφῇ εἰς τμῆμα μόνον τοῦ οἰκοπέδου. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι οὕτως εὐφυὴς καὶ ἐπιτυχής, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης μείζονος ἐκτάσεως θὰ δύναται νὰ ἔχῃ ἐλευθέραν τὴν ἔκτασιν ταύτην, τὴν ὁποίαν θὰ διαθέτῃ εἰς ἄλλους σεισμοπλήκτους διὰ νὰ δύνανται οἱ ἕτεροι αὐτοὶ σεισμόπληκτοι νὰ ἀνοικοδομήσουν εἰς ζώνην τῶν καταστραφεισῶν πόλεων, δηλαδή, εἰς ζώνην τῆς ἀρεσκείας καὶ τῆς προτιμήσεως τοῦ μὴ ἔχοντος εἰς τὴν ζώνην ταύτην ἰδιοκτησίαν. Νομίζω, ὅτι καὶ διὰ μόνην ταύτην τὴν διάταξιν ἐὰν εἰσῆγε ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, θὰ ἐξεπλήρου πράγματι μίαν ἀνάγκην, διότι τοῦτο θὰ προκαλέσῃ μίαν ἀνάπτυξιν γοργῷ τῷ βήματι τῆς περαιτέρω ἀνοικοδομήσεως. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ρωμανός, εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§124Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἠμπορῇ κανεὶς ἀπὸ τὴν συρραφὴν διαφόρων διατάξεων νὰ συναγάγῃ τὴν γενικὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, αὕτη νομίζω συνίσταται εἰς τὰς εὐρυτάτας ἐξουσίας, τὰς ὁποίας ἀποδέχεται νὰ ἀναλάβῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τῆς ἀνοικοδομήσεως. Νομίζω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι αἱ ἁρμοδιότητες, τὰς ὁποίας διὰ τοῦ νομοσχεδίου δέχεται νὰ ἀναλάβῃ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι τεράστιαι. Δὲν θὰ εἶναι ὑπερβολὴ νὰ λεχθῇ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καθίσταται, τρόπον τινά, κύριος ὁλοκλήρου τοῦ ὑλικοῦ τοῦ χρησιμοποιηθησομένου διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν Ἰονίων Νήσων, δυνάμενος κατὰ τὸ δοκοῦν νὰ χειρίζεται τὸ ὑλικόν, μέχρι σημείου δέ, ὥστε νὰ δικαιοῦται ἀκόμη καὶ δωρεὰς νὰ κάμῃ. Νομίζω, ὅτι ἡ εὐθιξία τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν ὁδηγήσῃ καὶ ἂν τοῦ προσεφέροντο τοιαῦται ἁρμοδιότητες, νὰ μὴ τὰς δεχθῇ. Ἔχω δὲ ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω, διότι κατεῖχον ἄλλοτε τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν σήμερον κατέχει ὁ εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον, ὅτι πλεῖστα τῶν θεμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ὑπῆρχεν ἡ εὐχέρεια νὰ λύωνται ὑπὸ πολιτικὴν εὐθύνην τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ὅπως π.χ. τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τῶν χιλίων λυομένων οἰκιῶν, περὶ τῶν ὁποίων εἰδικὴν πρόβλεψιν κάμνει τὸ νομοσχέδιον, τὸ εἶχον καὶ ἐγὼ ἄνευ παρομοίας διατάξεως χειρισθῆ δι’ εἰδικῆς ἀποφάσεώς μου. Καὶ τότε, ἀναλαμβάνων τοιαύτην πρωτοβουλίαν, ἀνεδεχόμην πολιτικὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θέλει διὰ τὸν ἑαυτόν του νὰ ἀναδεχθῇ ἐπιδιώκων νὰ καλυφθῇ διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι ὅμως νοητὸν νὰ καλυφθῇ προκαταβολικῶς διὰ νόμου ἡ τεραστία αὐτὴ εὐθύνη ἑνὸς ἀνθρώπου νὰ κάμνῃ τὰ σπίτια αὐτὰ ὅ,τι θέλει. Ἔπειτα εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν κατεστραμμένων νήσων πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κάποιος συντονισμὸς ἁρμοδιοτήτων τῶν διαφόρων Ὑπουργείων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην καὶ τὴν ἁρμοδιότητα ὁ ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ νὰ ἀποφασίζῃ π.χ. τὴν διάθεσιν ὑλικοῦ καὶ σπιτιῶν εἰς διάφορα ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον τὰ ἱδρύματα αὐτὰ ὑπάγονται, δὲν φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ συνεχίσουν τὴν δρᾶσιν των. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι ἐκ Κεφαλληνίας, ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον γεννᾶται μὲ τὸ Βέλλιον ψυχιατρεῖον. Τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, δὲν ἐννοεῖ νὰ τὸ ἐπιδοτήσῃ διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν λειτουργίαν του ἐν Ἀργοστολίῳ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αὐτὸ εἶναι καλὸν ἢ κακόν. Ὑπάρχουν τινὲς φρονοῦντες, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ κ. ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ νὰ δώσῃ εἰς τὸ ἵδρυμα αὐτὸ σπίτια, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ ἐγκατασταθοῦν οἱ ἀσθενεῖς, ὅταν τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον πιστεύῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συνεχίσῃ ὑφιστάμενον τὸ Βέλλιον, καὶ ὅτι οἱ ἀσθενεῖς οἱ σήμερον στεγαζόμενοι θὰ πρέπει νὰ μεταφερθοῦν εἰς ἄλλα ὑπάρχοντα ἀνάλογα ἱδρύματα τῆς χώρας. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ προσέξετε τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νομίζω, ὅτι καὶ τὸν ἴδιον τὸν κ. ὑπουργὸν προστατεύω ἐὰν τοῦ ὑποδείξω, ὅτι αἱ εὐθῦναι, τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνει εἶναι τεράστιαι. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν μόνην καινοτομίαν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τὸ ἄρθρον 10, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις ἐκτάσεων κειμένων ἐντὸς τῶν ἐγκεκριμένων σχεδίων τῶν οἰκισμῶν, διὰ τὴν ἀνέγερσιν οἰκημάτων πρὸς στέγασιν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν. Φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἄγει εἰς ἀναρχίαν. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἠρεύνησα μετὰ τὰς μεγάλας καταστροφὰς καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ βασικοῦ νόμου περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν Ἰονίων Νήσων, τὸν ὁποῖον ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ, τί θὰ ἔπρεπε δηλαδή, νὰ γίνῃ μὲ ὅλον ἐκεῖνον τὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος διέμενε μὲν εἰς οἰκήματα εἰς τὴν περιοχὴν τὴν σεισμόπληκτον, ἀλλ’ οὐχὶ εἰς ἰδιόκτητα. Καὶ ἔγινε μακροτάτη συζήτησις τότε. Ἐγὼ προσωπικῶς εἶχον ὑποστηρίξει, ὅτι εἰς τοὺς στερουμένους ἰδίου οἰκοπέδου, ἔπρεπε νὰ ἐγκριθῇ, ἐπὶ πλέον τῆς ἀρωγῆς τῆς ἀναγνωριζομένης ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων, καὶ ἕνα πρόσθετον βοήθημα, πάλιν ὑπὸ τύπον ἀρωγῆς, διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀγοράσουν ἕνα οἰκόπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ οἰκοδομήσουν. Τὸ Συντονιστικὸν ὅμως Συμβούλιον τότε, παρ’ ὅτι ἀντελαμβάνετο τὴν ὀρθότητα τῆς εἰσηγήσεως αὐτῆς, ἐδίστασε νὰ τὴν δεχθῇ, διὰ λόγους καθαρῶς οἰκονομικούς. Καί, βεβαίως, ἐγὼ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιμείνω. Ἐάν, ὅπως φαίνεται σήμερον τὰ πράγματα ἔχουν τόσον πολὺ καλλιτερεύσῃ, ὥστε νὰ ὑπάρχουν ἀπεριόριστοι οἰκονομικαὶ δυνατότητες, διατὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ τοῦ μέτρου τῆς ἀπαλλοτριώσεως, δὲν δίδει μίαν πρόσθετον ἀρωγὴν διὰ τὴν ἀγορὰν οἰκοπέδων εἰς ὅσους στεροῦνται τοιούτων.

§125Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ὅπως γνωρίζητε, εἰς τὸν νόμον 2933, τοῦ ὁποίου σεῖς, κ. συνάδελφε, εἶσθε εἰσηγητής, εἰς τὸ ἄρθρον 3 ὁρίζεται: «..............(ἀναγινώσκει).............». Τὴν εὐχέρειαν τῆς διατάξεως αὐτῆς τὴν ζητῶ καὶ διὰ τὰ ἐντὸς τῶν σχεδίων τῶν πόλεων οἰκόπεδα, εἰδικῶς διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἀπαλλοτρίωσις οἰκοπέδων διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν ἐργατικῶν κατοικιῶν. Τὰ διαθέσιμα οἰκόπεδα εἰς τὴν Ζάκυνθον εἰδικῶς, τὰ ἐπιλεγέντα διὰ τὰς ἐργατικὰς κατοικίας, εἶναι ἐντὸς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως. Ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τῆς ταχείας ἀπαλλοτριώσεως διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔναρξις τῆς ἀποκαταστάσεως ἐντὸς ὀλίγου χρόνου. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἐπικίνδυνον. Καὶ μεταξὺ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου τοῦ ὁποίου σεῖς ἐψηφίσατε καὶ τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἐγὼ καθιερῶ, δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορά.

§126Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔχω ἐκ πεῖρας, μίαν διαφωνίαν, ἐὰν δηλ. εἶναι σκόπιμον, μέσα εἰς τὰς πόλεις νὰ δημιουργοῦνται συνοικισμοὶ ἐργατῶν, ἢ ὑπαλλήλων. Νομίζω ὅτι μία τοιαύτη ἐξέλιξις εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν, θὰ εἶναι ἐπὶ βλάβῃ τῆς διαμορφώσεως τῶν πόλεων. Ἐγὼ εἶχον μὲν προετοιμάσει τὴν δημιουργίαν ἐργατικοῦ συνοικισμοῦ εἰς τὴν Ζάκυνθον ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει τοιοῦτον. Τὴν ἐργασίαν αὐτὴν δύνασθε νὰ συνεχίσητε, ἐὰν καὶ σεῖς συμφωνῆτε, ὄχι ὅμως διὰ τὴν τοποθέτησιν αὐτὴν μέσα εἰς τὴν πόλιν. Διὰ τὸ Ἀργοστόλι ἡ δημιουργία ἑνὸς τοιούτου ὀργανισμοῦ δὲν νομίζω ὅτι ἔχει νόημα.

§127Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμοπλήκτων Νήσων). Εἰς Ἀργοστόλι αἱ ἐργατικαὶ κατοικίαι, θὰ γίνωνται ἐν συνεχεία.

§128Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Δὲν ἔχει νόημα νὰ διαμορφώσωμεν μέσα εἰς τὰς πόλεις συνοικισμούς. Λόγῳ βασικῆς διαφωνίας μου ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὴν ὑπογραφὴν καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 57 τοῦ Συν)τος ἐφ’ ὅσον συνεπάγεται δαπάνην διὰ τὸ Δημόσιον. Θὰ ἤθελον ἐν προκειμένῳ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, τὸ ὁποῖον δὲν εὑρίσκει ὅτι ἐπέρχεται ἐν προκειμένῳ δαπάνη, ἐνῶ σαφῶς ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου προκύπτει τοιαύτη.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βοῦλτζος ἔχει τὸν λόγον.

§130Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ βαθυτάτην θλῖψιν καὶ ἀπογοήτευσιν εἶδον κατατιθέμενον τὸ νομοθέτημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἀνοικοδομήσεως τῶν Ἰονίων Νήσων. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὀλίγων λεπτῶν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν, διότι τὸ θέμα συγκινεῖ βαθύτατα τὴν ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην, καὶ διότι τὸ μαρτύριον τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, εἶναι συγκινητικώτατον, δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία κατεβλήθη πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων, κατέληξεν εἰς ἕν Ν. Δ. τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρὸ ὀλίγων μηνῶν. Κύριοι βουλευταί, παλαίοντες ἠθικῶς μεταξὺ τῶν καθηκόντων ἡμῶν ὡς βουλευτῶν προερχομένων ἐκ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, καὶ συμμεριζομένων βαθύτατα τὴν ἀγωνίαν τοῦ λαοῦ τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ μεταξὺ τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένων καθηκόντων ἡμῶν ὡς ἐκπροσώπων ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους περιωρίσθημεν ἢ μᾶλλον ἠρκέσθημεν τότε, κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ὑποστηρίξωμεν ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τοῦ Κράτους, μίαν μέσην λύσιν. Ἡ λύσις αὕτη ὅμως δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν ὡς ἐκπροσώπους τῶν σεισμοπλήκτων. Ἀλλὰ ὡς ἐκπροσώπους τοῦ Ἔθνους, μᾶς ὑποχρεώνει νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἦτο τὸ μέγιστον τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ παραχωρηθῇ ὑπὸ τὰς παρούσας οἰκονομικὰς δυνατότητας, ὑπὸ τοῦ Κράτους. Καὶ ἐνῷ οὕτω εἶχον τὰ πράγματα καὶ ἐλπίδες ὑπῆρχον ὅτι θὰ ἤρχιζεν ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν Νήσων μετὰ τὸ πέρας τῶν βροχῶν, ἐμφανίζεται τὸ νέον νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον δὲν προσθέτει τι, ἀλλὰ τοὐναντίον περιλαμβάνει διατάξεις αἵτινες εἶναι εἰς βάρος τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ ἐξηγήσω περαιτέρω διατί, καὶ αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς, ἀποτελοῦν βαρύτατον κτύπημα κατὰ τῆς ἐλπίδος ἀνοικοδομήσεως τῶν πόλεων. Πρέπει νὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι αἱ πόλεις τῶν πληγεισῶν Νήσων, αἱ ὁποῖαι εἶχον μίαν ἰδιάζουσαν ἱστορίαν, καὶ αἱ ὁποῖαι ἀπετελοῦντο, ἀπὸ οἰκοδομήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀνευρίσκονται συνήθως, δυστυχῶς, εἰς τὸ πλεῖστον τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου καὶ τοῦτο διότι κατὰ εὐτυχῆ συγκυρίαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔζησαν εὐτυχεστέρας ἡμέρας καὶ κατὰ συνέπειαν ἀπέκτησαν καλύτερον ἐπίπεδον διαβιώσεως. Ἡ ἀποκατάστασις τῶν πόλεων τούτων ὑπῆρξεν ἡ ἐλπὶς τὴν ὁποίαν προσεπαθήσαμεν νὰ ὑλοποιήσωμεν διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ὅπερ συνετάγη μὲ γνώμονα ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομικὴν πραγματικότητα ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν προσπάθειαν τῆς κατὰ τὸ δυνατὸν διατηρήσεως τοῦ ὑψηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν κατοίκων. Εἶχε δηλαδὴ σαφῶς ἀναγνωρισθῆ ὑπὸ τοῦ νομοθέτου τὸ γεγονὸς ὅτι ἤξιζε τὸν κόπον νὰ γίνῃ κάτι περισσότερον τοῦ συνήθους πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν πόλεων καὶ χωρίων τῶν Νήσων. Ἀτυχῶς οἱ σεισμοὶ ἐπεξετάθησαν καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς χώρας καὶ εἶναι δύσκολον νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς ὅτι μία περιοχὴ εἶναι ἀξία μεγαλυτέρας προσοχῆς ἀπὸ ἄλλην. Καμμία περιοχὴ τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι καλυτέρα ἔναντι ἄλλης. Ὑπάρχει μία διαφορά. Ὅτι ὅταν πρόκειται νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἀνθρώπους, θὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τί ἀνθρώπους ἀποκαθιστῶμεν. Σκοπὸς τοῦ Κράτους εἶναι νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀνυψώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ὁλοκλήρου τῆς χώρας, ἀλλὰ θὰ ἦτο παράλογον ἐὰν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον τόσας θυσίας καὶ προσπαθείας καταβάλλει διὰ νὰ ἀνυψώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ, ἔχον νὰ ἀντιμετωπίσῃ πρόβλημα ἀποκαταστάσεως πληθυσμῶν ὑποστάντων τὸ βάρος θεομηνίας, δὲν κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως διατηρήσῃ εἰς τὸ πρὸ τῆς θεομηνίας τουλάχιστον ὕψος τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ, διότι οὕτω, ἂν μὴ τι ἄλλο, ἐπιτυγχάνεται εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς μέρος τῆς γενικωτέρας προσπαθείας τοῦ Κράτους πρὸς βελτίωσιν τῶν ὅρων διαβιώσεως τῶν κατοίκων τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο καὶ ἐδόθη μάχη μεταξὺ τῶν ἀντιλήψεων ὡρισμένων κυβερνητικῶν παραγόντων καὶ ἑτέρων, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν διάφορον μεταχείρισιν τμήματος τοῦ λαοῦ, καὶ ἰδίᾳ μεταξὺ σεισμοπλήκτων Ἰονίων Νήσων καὶ Θεσσαλίας, ἐπικρατησάσης τελικῶς τῆς ἀπόψεως ὅτι πρέπει νὰ τύχουν καλυτέρας μεταχειρίσεως τὰ Νησιά. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον παρεῖχε τὸ «ἐλάχιστον ἀνεκτόν». Δηλαδὴ οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους περιεῖχε καὶ αἱ πιστοδοτήσεις, τὰς ὁποίας προέβλεπεν, ἦσαν αἱ ἐλάχισται δυναταί, διὰ νὰ μὴ μεταβληθοῦν αἱ ὡραῖαι ἐκεῖναι πόλεις, εἰς προσφυγικοὺς συνοικισμούς. Καὶ ἐν τούτοις τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ ἐκεῖνα τὰ ἐλάχιστα τὰ περικόπτει. Τὸ πρόβλημα ὅμως δὲν τελειώνει ἐδῶ, διότι εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους δὲν ἔχομεν ἑνιαίαν κατηγορίαν πληγέντων. Ὑπάρχουν οἱ πληγέντες ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ: Οἱ πληγέντες ὅμως ὑπὸ τοῦ σεισμοῦ περιέσωσαν, ἐὰν μή τι ἄλλο, τμῆμα ἐκ τοῦ οἰκοδομικοῦ των ὑλικοῦ τμῆμα μικρότερον τῆς οἰκοσκευῆς καὶ ἕτερον τμῆμα πιθανῶς τοῦ ἐμπορεύματος τὸ ὁποῖον εἶχον, ἐὰν δὲν ἦτο εὔθραυστον. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἑτέρα κατηγορία, ὑπάρχει ἡ κατηγορία ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἡ μοῖρα ἐπεφύλαξεν, ὄχι μόνον τὴν καταστροφὴν τοῦ σεισμοῦ, ἀλλὰ εἶδε καὶ τὰ ἐλεεινὰ ὑπολείμματα τὰ ὁποῖα τοὺς ἄφησε σχετικῶς ἀνέπαφα ὁ Ἐγκέλαδος νὰ καταστρέφωνται ὑπὸ πυρκαϊᾶς. Συνεπῶς ὑπάρχει μία βασικὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο κατηγοριῶν τῶν πληγέντων. Ὁ νομοθέτης, ἡ Κυβέρνησις δηλαδή, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναγνωρίσῃ εἰς τὸ βασικὸν νομοσχέδιον τὴν διάκρισιν ταύτην ἰσχυριζομένη ὅτι ἤδη εἶχεν ὑποχωρήσει ἔναντι τῶν Θεσσαλῶν, μέχρι τοῦ σημείου εἰς ὃ ὑπεχώρησεν, ὥστε νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως οἱ κάτοικοι τῶν Ἰονίων Νήσων, δὲν ἐπεθύμει δὲ ταυτοχρόνως νὰ δεχθῇ διάκρισιν καὶ μεταξὺ τῶν κατοίκων τῶν Ἰονίων Νήσων, ἐπιφυλασσομένη κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν γεγονότων νὰ ἐξετάσῃ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας τῆς χώρας καὶ τὴν ὀξύτητα τοῦ προβλήματος καὶ νὰ δώσῃ ἀρωγὴν ἐν καιρῷ οἵαν θὰ ἔκρινε σκόπιμον καὶ δυνατήν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀτμόσφαιρα ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἤλπιζον οἱ κάτοικοι τῶν Ἰονίων Νήσων, ὅτι θὰ ἀρχίσουν ἀνοικοδομοῦντες τὸν Ἀπρίλιον ἢ Μάρτιον, σήμερον ὅμως ἀλλάζουν τὰ πράγματα. Εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταί, ἐπέρχεται βασικὴ μεταβολὴ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον καθορίζεται πόσον τμῆμα τῆς ἀρωγῆς θὰ δίδεται εἰς χρῆμα καὶ πόσον τμῆμα τῆς ἀρωγῆς θὰ δίδεται εἰς ὑλικὰ χορηγούμενα ὑποχρεωτικῶς καὶ τὰ ὁποῖα ἐὰν ὁ λαμβάνων τὴν ἀρωγὴν δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ χρησιμοποιήσῃ ἐκπίπτοντα ἐκ τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ τῆς ἀρωγῆς. Ἰδίως δὲ εἰς τὴν ὕπαιθρον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπεδικάσθη τρόπον τινὰ ἡ ἀρωγὴ τῶν 20.000 δραχμῶν, εἶναι ὑποχρεωμένοι κατὰ τὸ παρὸν νομοσχέδιον οἱ δικαιοῦχοι νὰ λάβουν ὑλικὰ ἀξίας 8.000 δραχμῶν. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἑνὸς δὲν ἐκάη ἡ οἰκία καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθῇ εἶναι ἐλάχιστα, ἀντὶ νὰ ἐκπεσθῇ ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν 20.000 ἡ ἀξία τῶν τυχὸν παραληφθησομένων ὑλικῶν, τίθεται μία ὑποχρεωτικὴ ρήτρα, διὰ τῆς ὁποίας πρέπει ὁπωσδήποτε τὰς 8.000 ἐκ τῶν 20.000 νὰ τὰς παραλάβῃ ὁ δικαιοῦχος ὡς ὑλικά, εἴτε τὰ χρειάζεται εἴτε ὄχι. Μὲ ἄλλους λόγους ἀπὸ τὶς 20.000 θὰ ἐκπεσθοῦν αἱ 8.000 καὶ ἀπομένουν 12.000 δηλαδὴ καταλήγομεν εἰς τὸ λαμπρὸν ἀποτέλεσμα οἱ παγκοίνως ἀναγνωρισθέντες, ὡς δικαιούμενοι μεγαλυτέρας ἀρωγῆς κάτοικοι τῶν Ἰονίων Νήσων νὰ λάβουν τοιαύτην μικροτέραν ἐκείνης ἣν ἔλαβον οἱ κάτοικοι τῆς Θεσσαλίας.

§131Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω δύο γεγονότα. Πρῶτον ὅτι ὑπάρχει ἡ δωρεὰν ἀρωγή. Ἐπομένως δὲν εἶναι 12.000. Καὶ ἐὰν ἀκόμη δεχθῶμεν τὴν ἄποψίν σας, μὲ τὴν δωρεὰν ἀρωγήν, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 4.000 γίνεται σύνολον 16.000. Δεύτερον τὰ ὑλικὰ διὰ τὰ ὁποῖα ὁμιλεῖτε, εἶναι ὑλικὰ τὰ ὁποῖα εἶναι προϊὸν τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας. Δηλαδὴ τὴν Ἀμερικανικὴν Βοήθειαν συνισταμένην εἰς 5 ἑκατ. δολλάρια διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν Ἰονίων Νήσων, τὴν παρελάβομεν εἰς ὑλικά. Εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, τὰ ὑλικὰ ταῦτα θὰ διατεθοῦν. Τρίτον καὶ σπουδαιότερον τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε ν’ ἀγνοῆτε σεῖς εἰδικῶς, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὸ διάταγμα τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτισθῇ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἡ ἀναλογία μεταξὺ ὑλικῶν καὶ μετρητῶν ἀρωγῆς ἦτο 60% καὶ 40%. Ἡμεῖς κατωρθώσαμεν καὶ μετατρέψαμεν 40% εἰς ὑλικὰ καὶ 60% εἰς μετρητά. Ἐπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰπῆτε, ὅτι δὲν εἶναι διάταξις ἡ ὁποία εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους.

§132Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔθιξε τρία σημεῖα. Πρῶτον εἶπεν ὅτι ὑπάρχει ἡ δωρεὰν ἀρωγὴ ἐπομένως αὐταὶ αἱ 12.000 δὲν εἶναι 12.000, ἀλλὰ εἶναι 16.000. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω ριζικῶς. Ἡ δωρεὰν ἀρωγὴ δὲν εἶναι εἰς τὸ χέρι τοῦ κ. ὑπουργοῦ, νὰ δοθῇ ἢ ὄχι. Ἡ δωρεὰν ἀρωγὴ εἶναι ἀποτέλεσμα ἐράνων διεθνῶν ἢ ἑλληνικῶν. Κατὰ συνέπειαν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἐδόθησαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔρχεται καὶ νὰ λέγῃ ὅτι τὸ προϊὸν τῶν ἐράνων αὐτῶν τὸ συνυπολογίζει εἰς τὴν ὑπ’ αὐτῆς μεγαλοψύχως χορηγουμένην ἀρωγήν. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὸ πρῶτον θέμα. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον, ὁ κ. ὑπουργός, ἀναφέρεται εἰς τὸ διάταγμα καὶ τὸ διάταγμα δυστυχῶς δι’ αὐτὸν φέρει ἡμερομηνίαν 21ην Ἰανουαρίου 1955.

§133Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ βγάλωμεν ἡμεῖς καὶ δὲν τὸ ἐβγάλαμε.

§134Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Τὴν 21ην Ἰανουαρίου ἐξεδόθη τὸ διάταγμα. Τὸ ἐὰν τὸ διάταγμα ἐκεῖνο ἐζημίωσε, αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ ἐμένα ἀλλὰ τὸν ὑπογράψαντα κ. ὑπουργόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμότητα τῶν ὑλικῶν καὶ τὸ γεγονός, ὅτι τὰ ὑλικὰ ἤρχοντο ἐξ Ἀμερικῆς, δωρεάν, ἔχω ν’ ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς: Δύο τινὰ συμβαίνουν, ἢ τὰ ὑλικὰ χρειάζονται. Ἢ δηλαδὴ ὁ μέλλων νὰ κατασκευάσῃ τὴν οἰκοδομήν του θὰ ἔχῃ ἀνάγκη αὐτῶν τῶν ὑλικῶν ἢ δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην αὐτῶν τῶν ὑλικῶν. Συνεπῶς τὰ ὑλικὰ δὲν πρόκειται νὰ διατεθοῦν ὁπωσδήποτε, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἐὰν μὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τῶν ὑλικῶν θὰ ἀπορροφηθοῦν καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ θέμα. Ἐὰν ὅμως ὑποστηρίξωμεν δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη αὐτῶν τῶν ὑλικῶν, τὰ ὑλικὰ θὰ περισέψουν, εἴτε ἔρχονται ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν εἴτε ἀπὸ τὸν Καναδᾶ, εἴτε ἀπὸ τὸν Νότιον Πόλον. Ἑπομένως δὲν ἀντιλαμβάνομαι τί ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργός, πάντως δὲν ἀπήντησεν εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον περὶ τῆς μειώσεως τῆς ἀρωγῆς. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸν ἀρχικὸν νόμον προβλέπεται ὅτι αἱ πόλεις διαιροῦνται εἰς ζώνας, δηλαδὴ ἠθέλησε ὁ νομοθέτης τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου νὰ δώσῃ μίαν μεγαλυτέραν ἀρωγὴν εἰς ὡρισμένας ζώνας τῶν πόλεων τὰς ὁποίας θεωρεῖ ὡς προθήκας τῶν πόλεων καὶ εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐπεθύμει νὰ ἐπιβάλῃ καὶ κάποιαν ὁμοιομορφίαν, ἀρχιτεκτονικὸν σχῆμα, τὸ ὁποῖον νὰ ὑπενθυμίζῃ, εἰ δυνατὸν κατὰ κάποιον τρόπον τὸ τοπικὸν χρῶμα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε πρὸ τῶν σεισμῶν καὶ νὰ ἔχῃ οἰκοδομὰς καλυτέρας ποιότητος. Μετὰ μεγάλην συζήτησιν καὶ προσπαθείας καὶ μεγάλας πιέσεις ὡρισμένων ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι σᾶς λέγω ἐν πλήρει εἰλικρινείᾳ ᾐσθάνθημεν πολὺ περισσότερον βουλευταὶ τῶν σεισμοπλήκτων, παρὰ βουλευταὶ τοῦ Ἔθνους, ἔφθασεν ἡ Κυβέρνησις πιεζομένη καὶ ἀντιλαμβανομένη τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεών μας σχετικῶς μὲ τὴν ζώνην Α ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν προθήκην τῶν πόλεων, νὰ δεχθῇ τὴν χορήγησιν μιᾶς προσθέτου βοηθείας εἰς τὴν προβλεπομένην ἀρωγὴν διὰ τὴν κατηγορίαν ταύτην τῶν κτισμάτων ἀνερχομένην εἰς τὸ 30% τῆς χορηγηθησομένης ἀρωγῆς. Δυστυχῶς, ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐξεδόθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀρχικοῦ νόμου καταβιβάζει τὸ 30% εἰς 10%. Σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί, 42.000 εἶναι ἡ μεγίστη ἀρωγὴ δι’ οἰκοδομήν, ἡ ὁποία θὰ κτισθῇ εἰς τὴν ζώνην Α. Ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς αὐτῆς ἀρωγῆς, διὰ νὰ διαμορφωθοῦν οἱ καμάρες τὶς ὁποῖες ὅλοι σας θὰ ἔχετε δεῖ καὶ αἱ ὁποῖαι ἔδιδον τὸ τοπικὸν χρῶμα εἰς τὴν Ζάκυνθον τουλάχιστον, διότι ἡ Κεφαλληνία εἶχε ἄλλην κατηγορίαν οἰκημάτων δὲν ἦτο τόσον πολὺ στὺλ Stato del mar, ὅπως λέγουν οἱ ἀρχιτέκτονες, δίδεται ἐπὶ πλέον ποσὸν δρχ. 4.200. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι πρόκειται περὶ παραλογισμοῦ. Τί εἴδους βόλτα θὰ γίνουν μὲ 4.200 δρχ.; Καὶ ταῦτα παρ’ ὅλον ὅτι ὁ ἀρχικὸς νόμος παρεῖχε 30% ἤτοι 12.600 δρχ. Σᾶς ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, μὲ πόνον. Σᾶς ὁμιλῶ ὡς ἐκπρόσωπος αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔζησαν καλυτέρας ἡμέρας καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἄξιοι τοιούτων ἐμπαιγμῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ ξεύρω τί μάχην ἐκάμαμε καὶ παρὰ τὰς προσωπικάς μας πεποιθήσεις καὶ παρὰ τὴν προσωπικήν μας γνώμην διὰ νὰ τονώσωμεν τὸ αἴσθημα αἰσιοδοξίας τῶν κατοίκων αὐτῶν διότι πιστεύομεν ὅτι ἔστω καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπετέλει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεθυμούσαμεν νὰ ἐπιτελέσῃ, ὑποχρέωσιν ἔχομεν ὅλοι μας νὰ τονώσωμε τὴν ἀντοχὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι καλῶς πράττει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅτι ἀρκοῦν τὰ χρήματα ποὺ δίδει καὶ ὅτι τὰ πάντα εἶναι καλὰ καὶ ἂς ξεύρωμεν ὅτι εἶχον γίνει ἐνδεχομένως καὶ λάθη καὶ ἀνοησίαι. Ἐπὶ 1½ χρόνον κ. συνάδελφοι, ζοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας καὶ τοὺς διατηροῦμε μὲ ἐνέσεις ἠθικὰς καὶ τοὺς λέγωμεν ὅτι πρέπει νὰ κάμουν ὑπομονὴν διὰ νὰ συμπληρωθῇ ὁ ἀναδασμός, νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἰδιοκτησία νὰ ἀνασυνταχθοῦν οἱ τίτλοι κλπ. καὶ τὰ ὑπέμενον ὅλα κατὰ τρόπον θαυμαστὸν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἀποκτήσουν μίαν πόλιν, ἡ ὁποία νὰ καταστῇ, ἂν μή τι ἄλλο, τουλάχιστον ὑγιεινὴ καὶ εὐπαρουσίαστος. Καὶ τώρα ποὺ ὅλα τὰ προκαταρκτικὰ συνετελέσθησαν καὶ ἔφθασεν ἡ στιγμὴ νὰ ἀρχίσῃ ἐπὶ τέλους ἡ ἀνοικοδόμησις ἀντὶ ἄλλου τινὸς μᾶς φέρετε νομοσχέδιον περικόπτον τὴν ἀρωγήν. Τοῦτο κύριοι εἶναι ἀφορήτως ἄδικον.

§135Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφ. Οἰκισμοῦ Σεισμοπλήκτων Νήσων). Κύριε συνάδελφε, προκαταβολικῶς σᾶς λέγω ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔχει ἀναγραφῆ ποσὸν 30.000.000 εἰς μετρητά, ἀρωγή. Ὑπελογίσθη δέ, ὅτι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ πρώτου προγράμματος τῆς ἀνεγέρσεως τῶν 6.000 κατοικιῶν θὰ ἀπαιτηθοῦν ποσὸν 115 ἑκατομμυρίων. Καὶ ἡμεῖς ἐδώσαμεν συμπληρωματικὰς πιστώσεις αὐξήσαντες τὸ ποσὸν τῶν 30 ἑκατομμ. εἰς 70 ἑκατομμ.

§136Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν θὰ κτισθοῦν ὅλα τὰ σπίτια;

§137Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ Σεισμοπλ. Νήσων). Ἀφήσατε, κ. Παπαγιάννη.

§138Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐννοῶ κ. ὑπουργέ, τί σημαίνει ἀφήσατε, παρακαλῶ νὰ ἐξηγήσετε.

§139Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ Σεισμοπλ. Νήσων). Δὲν ἀνέμενον κριτικὴν ἀπὸ αὐτὴν τὴν πλευρὰν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν σεισμοπλήκτων. Εἶναι εὔκολον νὰ λέγετε αὐτὸ ποὺ λέγετε ἀλλὰ νὰ μᾶς εἰπῆτε καὶ ποῦ θὰ εὑρεθοῦν τὰ λεπτά. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Σεισμοπλήκτων Νήσων ἦτο αὐτός.

§140Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιστρέψατέ μου νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ἡ δικαιολογία τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη εἰς τὸν ἀρχικὸν προϋπολογισμὸν ἀπὸ τὸν προκάτοχον ὑπουργόν, διότι περὶ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως πρόκειται, δὲν ἀποτελεῖ κριτήριον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ κ. ὑπουργός, διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον, κ. συνάδελφοι, διότι ὡς γνωστὸν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους λήγει τὴν 30ὴν Ἰουνίου. Ἡ ἔναρξις τῆς ἀνοικοδομήσεως προεβλέπετο περὶ τὰς ἀρχὰς Ἀπριλίου ὑπὸ τοὺς καλυτέρους οἰωνούς, τοὺς κλιματολογικοὺς καὶ οὐχὶ τοὺς κυβερνητικούς, διότι ὅταν βρέχει δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀνοίξετε οὔτε θεμέλια. Κατὰ συνέπειαν, κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον, Μάϊον καὶ Ἰούνιον, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ὑπολογίζετε, κ. ὑπουργέ, ὅτι θὰ χρειασθῇ τὸ ὁλικὸν ποσὸν τῆς ἀνεγέρσεως τῶν οἰκιῶν. Θὰ ἔχετε νὰ δώσετε τὴν πρώτην δόσιν καὶ θὰ ἔλθωμεν καὶ εἰς τὰς δόσεις, καὶ συνεπῶς οἱ προηγούμενοί σας ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἀνέγραψαν τὸ κονδύλιον αὐτὸ εὑρίσκοντο ἐντὸς τῆς πραγματικότητος, δοθέντος, ὅτι τὰ 30.000.000 τὰ ὁποῖα προεβλέποντο θὰ ἦσαν ἀρκετὰ διὰ νὰ καλύψουν τὸ πρῶτον στάδιον τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν Νήσων καὶ θὰ συνεχίζετο αὕτη κατὰ τὸ ἑπόμενον οἰκονομικὸν ἔτος. Συνεπῶς, τὸ ἐπιχείρημα τοῦ προϋπολογισμοῦ, κατ’ ἐμέ, δὲν εὐσταθεῖ. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰς δόσεις κ. συνάδελφοι. Ὁ κ. ὑπουργός, λέγει περίεργα πράγματα. Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναπτύξῃ καὶ τὰς τροπολογίας εἰδικώτερον, θὰ σᾶς ὁμιλήσῃ διὰ τὸ θέμα αὐτό. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἕνας ἀγρότης ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἀνοικοδομήσῃ τὸ σπίτι του, ἐὰν εἶναι δυνατὸν λέγω, νὰ ὑφίσταται 4 ἐλέγχους διὰ νὰ πάρῃ τὰ χορηγούμενα χρήματα. Ἕνα ἀκόμη θέμα θὰ ἤθελα νὰ θίξω, διότι καταπονεῖται καὶ ἡ Βουλὴ δυστυχῶς, καὶ ἡ ὥρα εἶναι προχωρημένη, τοῦτο εἶναι τὸ θέμα τῶν ἀπαλλοτριώσεων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει καὶ μέλλον ἀλλὰ πρόφθασε νὰ ἀποκτήσῃ καὶ παρελθόν. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει ὑπογράψει ἀποφάσεις ἀπαλλοτριώσεων δι’ ἀνέγερσιν Δημοσίων κτιρίων καὶ σχολικῶν διδακτηρίων. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ πρώτης ὄψεως, τὸ θέμα φαίνεται ἁπλοῦν. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἄλλως ν’ ἀντιμετωπισθῇ παρὰ δι’ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ δὴ εἰς τὰς ὡραιοτέρας περιοχὰς τῆς πόλεως, δεδομένου, ὅτι τὸ Κράτος, θὰ κτίσῃ κτίρια ὡραῖα ποὺ θὰ ἀποτελέσουν τὸν πυρῆνα, πέριξ τοῦ ὁποίου θὰ κτισθοῦν αἱ πόλεις, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πράξῃ ἄλλως, λέγω, παρὰ νὰ προβῇ εἰς ἀπαλλοτρίωσιν; Ἐκεῖ, κ. συνάδελφοι, θὰ διαφωνήσω, καὶ θὰ διαφωνήσω διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ὄχι διὰ τὴν ἀρχὴν, διότι τῷ ὄντι πρέπει εἰς κεντρικὰ μέρη νὰ κτισθοῦν τὰ Δημόσια κτίρια. Οἱ ἰδιῶται θὰ ἀκολουθήσουν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, θὰ ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ἄλλο μέτρον, καὶ ἐξηγοῦμαι: Ἐγένετο ἀναδασμὸς τῶν οἰκοπέδων. Κατὰ τὴν καταστροφὴν κ. συνάδελφοι, ἰδίως εἰς τὴν πόλιν τῆς Ζακύνθου, διότι περὶ αὐτῆς γνωρίζω καὶ περὶ αὐτῆς ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπωλέσθησαν οἱ τίτλοι ἰδιοκτησίας καὶ τὰ ὅρια τῶν οἰκοπέδων ἐξηφανίσθησαν κυρίως ἀπὸ τὴν ἐπακολουθήσασαν τοῦ σεισμοῦ πυρκαϊὰν καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀνασυνταχθοῦν οἱ τίτλοι ἰδιοκτησίας, καὶ νὰ ἀποδοθοῦν τὰ οἰκόπεδα εἰς τοὺς δικαιούχους. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς καταστροφῆς, διότι πάντοτε εἰς τὸ κακὸν προσπαθοῦμε νὰ εὕρωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ κανένα καλὸν διὰ νὰ ἐπωφεληθῶμεν αὐτοῦ, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ ἀνοικοδομήσωμεν νέαν πόλιν παρέχουσα τὰς νεωτέρας ἀνέσεις εἰς τοὺς κατοίκους ἐξεπονήθη νέον σχέδιον πόλεως. Τὸ ποσοστὸν τοῦ ἀναδασμοῦ, δηλ. τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον ἐπέπεσεν ἐφ’ ἑκάστου οἰκοπέδου, διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ ἀπαραίτητοι κατὰ τὸ νέον σχέδιον κοινόχρηστοι χῶροι, δηλ. πλατεῖαι, δρόμοι κλπ. ἔφθασεν περίπου εἰς τὰ 18% τῆς ἀξίας ἑκάστου οἰκοπέδου. Τὸ ποσοστὸν τοῦτο ἐπέπεσεν ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἐφ’ ὅλων τῶν ἰδιοκτητῶν, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι οἱ ἔχοντες οἰκόπεδον ἐκτάσεως μικροτέρας τῆς καθορισθείσης ἀρτίας οἰκοδομικῆς μονάδος ἔλαβον συμπληρωματικῶς τὸ ἀπαιτούμενον τμῆμα. Δηλαδή, ἂν ἕνας εἶχε 30 τετραγ. μέτρα, τοῦ ἔδωσαν 75 ποὺ ἦτο τὸ κατώτατον ὅριον. Καὶ αὐτὸ ἔγινεν εἰς βάρος τῶν ἐχόντων μεγαλυτέραν περιουσίαν καὶ οὕτω ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν 18%. Ἐρωτῶ λοιπόν, κ. συνάδελφοι, δὲν ἠμποροῦσεν αὐτὸ τὸ 18% νὰ φθάσῃ τὸ 20% καὶ νὰ βγοῦν ἐκεῖθεν οἱ ἀπαιτούμενοι χῶροι διὰ τὰ Δημόσια κτίρια; Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι διὰ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς ἐκπτώσεως περιελήφθησαν εἰς τὸν ἀναδασμὸν καὶ τὰ οἰκόπεδα τῶν Ἐκκλησιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν πρόκειται νὰ ἀνεγερθοῦν ἐκ νέου, διότι, εἰς τὴν Ζάκυνθον ὑπῆρχεν ἑκατοντὰς Ἐκκλησιῶν τῶν ὁποίων ἡ ἀνοικοδόμησις δὲν ἐθεωρήθη ἀναγκαία. Ἐπίσης ὑπῆρχον μεγάλαι φυλακαί, αἱ ὁποῖαι εἶχον κτισθῆ ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους. Καὶ αὐταὶ κατεστράφησαν ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς καὶ τὸ οἰκόπεδον συμπεριελήφθη εἰς τὸν ἀναδασμόν. Ἐπίσης συμπεριελήφθησαν ὅλα τὰ Δημόσια οἰκόπεδα. Ἀλλὰ δὲν ἐσκέφθησαν νὰ κρατήσουν καὶ ὀλίγον χῶρον διὰ τὰ Δημόσια κτίρια. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι μὲ τὸν ἀναδασμὸν τὰ Δημόσια κτίρια δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὸν χῶρον ποὺ ἔπρεπε. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ. Ἀλλά, προσέξατε τί ἔγινε; Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι εἶχον ἰδιοκτησίαν κειμένην εἰς μίαν ἀπὸ τὰς δύο μεγάλας πλατείας ἢ εἰς τοὺς κυρίους δρόμους τῆς πόλεως, τί γίνεται σήμερον; Μοῦ ἀπαλλοτριώνουν τὸ οἰκόπεδον, διὰ νὰ κτισθῇ τὸ Ταμεῖον φερ’ εἰπεῖν. Ἐγὼ μετὰ ἑνάμισυ χρόνον, κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, θὰ πάρω τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν θὰ μοῦ ἐπιδικάσῃ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν. Καὶ θὰ τὴν κάμω τί τὴν ἀξίαν κ. συνάδελφοι; Ἐγὼ δὲν θὰ ἔχω οἰκόπεδον, κατὰ συνέπειαν δὲν θὰ δικαιοῦμαι ἀρωγῆς καὶ ἐὰν κατορθώσω νὰ ἀποκτήσω ἄλλο οἰκόπεδον, δι’ ἀγορᾶς πάντως, δὲν θὰ εὑρίσκεται ἐκεῖ ὅπου κατὰ κάποιον τρόπον, εὑρίσκετο τὸ ἀπαλλοτριωθέν. Καὶ ὡς τρίτον κακόν, μετὰ τὸν σεισμὸν καὶ τὴν πυρκαϊάν, ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ μὲ μεταβάλει ἀπὸ ἰδιοκτήτην ἑνὸς τῶν κυριωτέρων οἰκοπέδων τῆς Ζακύνθου, εἰς ἀκτήμονα ἢ τὸ πολὺ εἰς ἰδιοκτήτην ἄρτι ἀγορασθέντος οἰκοπέδου, κειμένου εἴς τινα ἀπίθανον συνοικίαν. Καὶ θὰ μοῦ εἴπετε ἴσως ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τόσον σοβαρὸν ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸ ὅλον πρόβλημα τῆς ἀνοικοδομήσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἔζησα κοντὰ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς κατὰ τὰ χρόνια τῆς καταστροφῆς, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν οἱ μεγάλες ἀδικίες ξεχνιοῦνται, οἱ μικρὲς πειράζουν. Ἂν μοῦ πάρετε ἐμένα τὸ σπίτι μου ἢ τὸ οἰκόπεδόν μου, φερ’ εἰπεῖν, εἰς τὴν πλατεῖαν Συντάγματος καὶ μοῦ εἰπεῖτε, φύγε, καὶ πήγαινε νὰ πάρῃς ἀλλοῦ ἕνα οἰκόπεδον, π. χ. εἰς Κουκουβάουνες, καὶ ἐκεῖ θὰ προσπαθήσῃς νὰ ξαναδημιουργήσῃς τὴν ζωήν σου τὴν ἐπαγγελματικὴν καὶ κοινωνικήν. Ἔ! Κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ νὰ κτίσετε εἰς τὸ παλαιόν μου οἰκόπεδον τὸ μέγαρον τῶν Ἠλυσίων, ἀλλὰ ἐγὼ ὅτι καὶ νὰ κάμετε θὰ ἔχω φύγει καὶ θὰ αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτόν μου ἀδικηθέντα. Τέλος πάντων, ὅ,τι ἔγινε, ἔγινε. Δὲν ξέρω ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσῃ μήπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς γενομένας ἀπαλλοτριώσεις ὑπὸ τὸ πνεῦμα μεγαλυτέρας δικαιοσύνης ἢ τοὐλάχιστον νὰ μὴ προβῇ εἰς νέας.

§141Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμοπλήκτων). Κύριε συνάδελφε, τὰ Δημόσια κτίρια, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, ὅπως ξέρετε, εἶναι εἰς τὴν Ζάκυνθον τὸ Διοικητήριον, τὸ Γυμνάσιον, τὸ Δημαρχεῖον καὶ τὸ Δικαστήριον.

§142Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ αἱ Φυλακαί;

§143Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμοπλ. Νήσων). Αἱ Φυλακαὶ δὲν ἀποτελοῦν θέμα. Πρόκειται περὶ τοῦ Διοικητηρίου, τοῦ Δημαρχείου, τοῦ Γυμνασίου καὶ τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου. Κατεβλήθη πρῶτον πᾶσα προσπάθεια νὰ συμπέσουν ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρχον οἰκόπεδα τοῦ Δημοσίου, ὥστε νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Δεύτερον κατεβλήθη προσπάθεια ὥστε ὅπου θὰ ἦτο ἀναγκαία ἡ ἀπαλλοτρίωσις νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν οἰκόπεδα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διέθετον καὶ ἄλλα τοιαῦτα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐλήφθη πρόνοια νὰ τοὺς δοθοῦν οἰκόπεδα, τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἰς τὴν αὐτὴν περίπου θέσιν. Τώρα, τὸ νὰ διώξωμεν τὸ Διοικητήριον, νὰ τὸ πᾶμε μακρὰν αὐτὸ θὰ ἦτο ἀφροσύνη. Αὐτὸ θὰ δώσῃ τὸν πυρῆνα τῆς ἀνοικοδομήσεως. Τὰ δύο ἕως τρία Δημόσια κτίρια θὰ πρέπει νὰ κτισθοῦν εἰς τὸ κεντρικώτερον μέρος καὶ γύρωθεν αὐτῶν τῶν κτιρίων θὰ πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις. Διὰ τὰ κτίρια τῶν Τραπεζῶν δὲν γεννᾶται ζήτημα διότι αἱ Τράπεζαι ἢ ἔχουν οἰκόπεδα ἢ θὰ ἀγοράσουν δι’ ἐλευθέρων διαπραγματεύσεων καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ὑφίσταται θέμα.

§144Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὁμιλεῖ περὶ δύο τριῶν Δημοσίων κτιρίων...

§145Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμ. Νήσων). Τὸ Γυμνάσιον Ζακύνθου ἔχει ἰδικόν του οἰκόπεδον.

§146Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Ἐρωτῶ, λοιπόν, κατόπιν αὐτῶν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ποία εἶναι ἡ ἐντύπωσις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας; Ἀσφαλῶς ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἀπαλλοτριωθῇ τὸ πολὺ δύο τρία οἰκόπεδα συνεχόμενα διὰ νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἀναγκαία ἐπιφάνεια διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν δύο ἢ τριῶν Δημοσίων κτιρίων. Ἀλλοίμονον ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ πράγματα δὲν ἔχουν οὕτω. Εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύθησαν αἱ ἀποφάσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ περὶ ἀπαλλοτριώσεων, ἀπαλλοτριοῦνται οὐσιαστικῶς ὅλες οἱ φατσάδες, ὅπως τὶς λέγομεν ἡμεῖς, ὅλες οἱ προσόψεις τῶν 2 κεντρικῶν πλατειῶν, καθ’ ὅσον μῆκος ἔχουν πρόσοψιν καὶ ἑνὸς δρόμου ὁλοκλήρου. Ἐλπίζω ὁ κ. ὑπουργὸς, νὰ θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ ἔρχομαι εἰς τὸ μέλλον. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου παρέχεται εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν ἡ εὐχέρεια ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεων κειμένων ἐντὸς τῶν ἐγκεκριμένων σχεδίων τῶν πόλεων διὰ τὴν ἀνέγερσιν οἰκημάτων πρὸς στέγασιν, ἀπαριθμῶ, Δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων συνδεομένων μετὰ τῶν ἐργοδοτῶν αὐτῶν διὰ σχέσεως ἐξηρτημένης ἐργασίας ἰδιωτικοῦ δικαίου, ὡς καὶ ὑπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. Δηλαδὴ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαλλοτριωθῇ ὅλη ἡ περιουσία τῶν ἀστῶν διὰ νὰ μεταβληθῇ εἰς οἰκόπεδα, πρὸς διανομὴν εἰς τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι βεβαίως καθ’ ὅλα ἄξιοι πάσης ὑποστηρίξεως. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Συμβιβάζεται αὐτὴ ἡ διάταξις μὲ τὴν ὑφὴν τοῦ πολιτεύματος; Καὶ ἐρωτῶ καὶ κάτι ἄλλο. Ἐδῶ τὸ Κράτος ἔρχεται καὶ λέγει ὅτι «ἐγὼ ἔχω τὴν δυνατότητα, ἢ ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχω τὴν δυνατότητα θ’ ἀπαλλοτριώσω οἰκόπεδα πρὸς ἀνέγερσιν κατοικιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν στέγασιν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, διὰ τὴν στέγασιν ἐργατῶν, διὰ τὴν στέγασιν ὑπαλλήλων Νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου». Καὶ ἔχω μίαν ἁπλῆν ἀπορίαν. Τὸ Κράτος πρόκειται ν’ ἀπαλλοτριώσῃ αὐτὰ τὰ οἰκόπεδα ἢ νὰ τὰ δημεύσῃ; Διότι ἐὰν πρόκειται νὰ τὰ ἀπαλλοτριώσῃ, συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, πρέπει νὰ καταβάλῃ τὸ τίμημα ὁλόκληρον. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργόν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ καταβληθῇ τὸ τίμημα ὁλόκληρον διατὶ νὰ μοῦ ἀπαλλοτριώσῃ ἐμένα τὸ σπίτι μου καὶ νὰ μὴ ἀγοράσῃ τὸ διπλανὸ ποὺ πουλιέται μὲ τὰ ἴδια λεπτά; Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις. Διότι θέλομεν νὰ κάμωμεν συνοικισμούς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἐπιθυμία διαχωρισμοῦ τῶν τάξεων. Δὲν ὑπάρχει λόγος εἰς τὸν κόσμον, εἰς μίαν πόλιν 10.000 κατοίκων, εἰς μίαν πόλιν 3 χιλιάδων οἰκοπέδων, εἰς μίαν πόλιν 2.000 οἰκοδομῶν, νὰ θελήσετε νὰ διαχωρίσετε ταξικῶς τοὺς κατοίκους λέγοντες: «Εἶσαι ἐργάτης, θὰ πᾶς εἰς αὐτὸν τὸν συνοικισμόν, δὲν ἠμπορεῖς νὰ πᾶς εἰς ἐκεῖνον τὸν συνοικισμόν». Διατί, κύριοι συνάδελφοι; Δίπλα εἰς τὸ οἰκόπεδον τοῦ ἐργάτου θὰ πρέπῃ νὰ εἶναι καὶ τὸ οἴκημα τοῦ ἐμπόρου, καὶ τὸ οἴκημα τοῦ ἀστοῦ. Καὶ ἐρωτῶ. Διατὶ θέλετε νὰ ἀπαλλοτριώσετε ἐκτάσεις ἐν συνεχεία; Διότι ἐὰν δὲν θέλετε νὰ τὰ ἀπαλλοτριώσετε ἐν συνεχείᾳ δὲν ὑπάρχει λόγος ν’ ἀπαλλοτριώσετε τίποτε, πηγαίνετε νὰ ἀγοράσετε. Διατὶ νὰ κάμετε ταξικοὺς συνοικισμοὺς εἰς ἕνα τόπον ὁ ὁποῖος παρ’ ὅλον, ὅτι ἔχει τὴν φήμην ὅτι ἔζησεν ὑπὸ φεουδαρχικὰς ἀρχὰς καὶ χρησιμοποιοῦν πιθανῶς ἀκόμη τὴν προσαγόρευσιν τοῦ «κόμητος» ὅταν ἀπευθύνωνται εἰς μερικοὺς κυρίους τῶν ὁποίων ὁ τίτλος οὗτος ἀπέμεινεν ὡς ἐλεεινὸν ὑπόλημμα παρελθόντος μεγαλείου, δὲν ὑπάρχει θέμα ταξικόν. Συνεπῶς δεδομένου, ὅτι ἔχετε καὶ μίαν ἄλλην εὐχέρειαν συνισταμένην, εἰς τὸ ὅτι ὑπὸ τοῦ ἀρχικοῦ νόμου προβλέπεται, ὅτι ἐὰν μετὰ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα οἱ ἰδιοκτῆται πλέον τοῦ ἑνὸς οἰκοπέδου, δὲν ἔχουν ἀνεγείρει ἐπ’ αὐτῶν οἰκοδομήν, αὐτομάτως τὰ μὴ χρησιμοποιηθέντα οἰκόπεδα ἀπαλλοτριοῦνται πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ οἰκοπέδου εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας ἴδια τοιαῦτα. Συνδυάζοντες τὴν εὐχέρειαν ταύτην μὲ τὴν ἀπ’ εὐθείας ἀγορὰν τῶν προσφερομένων, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ προβῆτε εἰς αὐθαιρέτους ἀναγκαστικὰς ἀπαλλοτριώσεις;

§147Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον 10 ποὺ ἀναφέρεται, ἔχει τὴν φράσιν: Ἀπαλλοτρίωσις διὰ τὴν ἀνέγερσιν οἰκημάτων πρὸς στέγασιν ἐργατοϋπαλλήλων συνδεομένων μετὰ τοῦ ἐργοδότου διὰ σχέσεως ἰδιωτικοῦ Δικαίου. Δηλαδὴ ἐὰν ἕνας ἐργοδότης ἔχει ὑπάλληλον μὴ καταγόμενον ἐκ Ζακύνθου, αὐτὸς θὰ ἠμπορῇ νὰ κάμῃ σπίτι ἐκεῖ;

§148Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Μάλιστα, ἔτσι λέγει.

§149Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ὁμολογῶ, ὅτι αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος, μὲ κάνει νὰ πιστεύω ὅτι γίνεται ἐκ κακῆς διαθέσεως. Ἀφήνετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ τοιοῦτον πρᾶγμα. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ πρᾶγμα αὐτὸ μὲ καταπλήσσει. Ἡ φροντὶς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ στεγάσῃ τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους, διὰ τοὺς ὁποίους οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη εἰς τὸν βασικὸν νόμον, καὶ οὐδεὶς ἐφαντάσθη ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ στραφῆτε ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μέριμνάν της αὐτήν. Ἡμεῖς λέγομεν τοῦτο: Ὅτι δὲν ἔχει ληφθῇ οὐδεμία μέριμνα διὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀποχειροβιότους, ἐκτὸς ἐὰν εἶχον σπίτι ἰδικόν τους, ὁπότε ἔχουν δικαίωμα ἀρωγῆς. Οἱ περισσότεροι δὲν εἶχαν, καὶ εἶναι ἄστεγοι, καὶ μένουν εἰς τοὺς δρόμους, καὶ θὰ ἔμεναν ἄστεγοι ἂν δὲν ἐλαμβάναμεν ἡμεῖς πρόνοιαν. Καὶ ὅμως ἡ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως νὰ τοὺς στεγάσῃ, ἀποτελεῖ ἀντικείμενον κριτικῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Λέγω λοιπόν: Σκοπὸς τῆς διατάξεως κατὰ τῆς ὁποίας γίνεται τόσος θόρυβος εἶναι ὅτι ἀντὶ ν’ ἀκολουθῶμεν τὴν μακρὰν διαδικασίαν τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ περὶ ἐργατικῆς κατοικίας, διὰ νὰ στεγάσωμεν τοὺς ἐργάτας αὐτοὺς ἀκολουθῶμεν τὴν ἰδίαν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει καθιερώσει ὁ νόμος 2934)54. Πρόκειται νὰ ἀπαλλοτριώσωμεν ἐντὸς τῆς πόλεως Ζακύνθου τρία οἰκόπεδα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ στεγασθοῦν οἱ ἐργάται.

§150Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν ὁ ἐργάτης δὲν εἶναι ἀπὸ τὴν Ζάκυνθον, θ’ ἀποκατασταθῇ ἐκεῖ; Ἐὰν εἶναι ἀπὸ ἕνα χωρίον τῆς Ζακύνθου, θ’ ἀποκατασταθῇ ἐκεῖ;

§151Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ὄχι, κ. συνάδελφε, πρὸς Θεοῦ. Θὰ στεγασθοῦν σεισμόπληκτοι μὴ δικαιοῦχοι ἀρωγῆς, δηλαδή, ὅσοι ἐργάται δὲν εἶχον ἰδικήν των κατοικίαν εἰς τὴν Ζάκυνθον, οἱ ὁποῖοι δὲν δικαιοῦνται ἀρωγῆς, καὶ οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἄστεγοι. Αὐτοὶ θὰ στεγασθοῦν. Διὰ τὴν μέριμναν αὐτήν, ἡμεῖς ἀναμένομεν συγχαρητήρια ἐκ μέρους τῶν κ.κ. συναδέλφων καὶ τῆς πτέρυγος αὐτῆς ὄχι τὰς ἐπικρίσεις ποὺ ἀκούω.

§152Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὅταν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ διεκόψατε, ἔμεινα μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κατὰ τὴν ἀντίληψίν σας ἡ διάταξις αὐτὴ ἔχει καθαρῶς τυπικὴν σημασίαν. Ἐν τούτοις, ἐξ αὐτῶν ποὺ λέγετε, τώρα ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἔχει καθαρῶς τυπικὴν ἔννοιαν. Ὅπως δὲ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἀναγνώσας πλήρως τὴν διάταξιν ἀντελήφθην, δὲν εἴχατε καθόλου ἀνάγκην αὐτῆς τῆς διατάξεως. Διότι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ βασικοῦ νόμου, σᾶς ἐπιτρέπει, ἄνευ προσθέτου διατάξεως νὰ κάμετε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν σεῖς. Εἶναι ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ διάταξις ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οἰκόπεδα. Τὸ ἄρθρον 21 λέγει: «Πρὸς ἐπίτευξιν τῆς ἀνοικοδομήσεως...............». Θέλω νὰ μοῦ εἴπητε, ἐὰν εἶναι οὐσιαστικὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 10 ἢ ὄχι.

§153Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ἡ διάταξις τῆς ὁποίας τὴν ψήφισιν ζητῶ δὲν καλύπτεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 21.

§154Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας.

§155Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ἐγὼ εἶχον ἀνάγκην νὰ ἀπαλλοτριώσω οἰκόπεδα διὰ τὴν κατασκευὴν 100 ἐργατικῶν οἰκιῶν.

§156Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἐδῶ τοὺς πάντας ἠμπορεῖτε νὰ στεγάσετε.

§157Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Καὶ 50 διὰ τὴν στέγασιν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ ἀπαλλοτρίωσις αὕτη δύναται νὰ γίνῃ βάσει τοῦ νόμου «περὶ ἐργατικῆς κατοικίας», ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶναι βραδυτέρα ἡ διαδικασία αὐτὴ εἰσάγω τὴν ταχυτέραν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν σεῖς ἔχετε καθιερώσει διὰ τοῦ Ν.2934)54.

§158Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν ἀναφέρει αὐτό, τὸ ὁποῖον σεῖς λέγετε.

§159Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι ἐπεκτείνεται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2934)54 τὸ ὁποῖον σεῖς ἐψηφίσατε καὶ ἐχρησιμοποιήσατε.

§160Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ, τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν ἀναφέρει ὅτι πρόκειται περὶ 100 καὶ 50 κατοικιῶν. Ἐὰν πρόκειται περὶ 100 οἰκογενειῶν ἐργαζομένων, σᾶς ἐρωτῶ, κ. συνάδελφοι, διατὶ θέλει νὰ κάμῃ συνοικισμὸν καὶ διατὶ θέλει νὰ ἀπαλλοτριώσῃ ἀναγκαστικῶς οἰκόπεδα καὶ δὲν ἀγοράζει ἐκ τῶν διατιθεμένων, ἀφοῦ θὰ τὰ πληρώσῃ; Ἐκτὸς ἐὰν δὲν τὰ πληρώσῃ, ὁπότε τὸ θέμα εἶναι ἄλλο. Τέλος πάντων ὁ κ. ὑπουργὸς διαφωνεῖ παντελῶς. Καὶ προχωρῶ πάρα κάτω, εἰς τὸ τελευταῖον σημεῖον, διὰ νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, διότι σᾶς ἐταλαιπώρησα. Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται, διὰ τὸ θέμα τῶν προκατασκευασμένων ξυλίνων οἰκημάτων. Τὸ θέμα αὐτό, ἔχει πολλὰς πλευράς. Τὰ σπίτια αὐτὰ τὰ παρήγγειλε τὸ Κράτος —ἐγὼ δὲν κάμνω διάκρισιν μὲ τὸ ποῖος ἦτο ὑπουργὸς χθὲς καὶ ποῖος σήμερον—διότι ἔτσι ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμῃ, διὰ νὰ ἀξιοποιήσῃ ὡρισμένας δωρεάς, προσφοράς, ἀνταλλαγὰς προϊόντων κλπ. Αὐτὰ τὰ σπίτια εἶναι ἄγνωστα εἰς τοὺς Ἕλληνας. Εἶναι σπίτια εἰς τὰ ὁποῖα ζοῦν εὐτυχέστατα Νορβηγοὶ καὶ Φιλλανδοί, εἶναι σπίτια εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ ζῶ καὶ εὔχομαι νὰ κατορθώσω νὰ ἀποκτήσω καὶ ἐγὼ ἕνα, ἀλλὰ δὲν τὰ ἔχει συνηθίσει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Συνεπῶς, κ. συνάδελφοι, ὑπάρχει μία ἔμφυτος ἀντιπάθεια τοῦ λαοῦ, πρὸς αὐτὰ τὰ σπίτια καὶ εἶναι φυσικὴ ἡ ἀντιπάθεια λόγῳ ἐλλείψεως ἐθισμοῦ. Καὶ ἐὰν εἴπετε εἰς ἕνα οἱονδήποτε Ἕλληνα, θέλεις ἕνα σπίτι ἀπὸ μπετὸν ἢ αὐτὸ τὸ παλατάκι, θὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι θέλω ἀπὸ μπετόν. Τούτων οὕτως ἐχόντων, παρηγγέλθησαν αὐτά, ἔφθασαν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἄνευ δασμῶν εἰσαγωγικῶν καὶ παρέχονται εἰς πράγματι σχετικῶς μὲ τὴν συνήθη ἀξίαν των μικρὰς τιμάς. Συμβαίνουν ὅμως δύο τινά: Τὸ πρῶτον εἶναι ὅτι φοβοῦνται οἱ κάτοικοι —καὶ τοῦτο διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δίδεται ὡς δικαίωμα εἰς τὸν ὑπουργὸν— μήπως ἀντικαταστήσουν τὴν ἀρωγὴν οἱουδήποτε πολίτου μὲ ἓν τοιοῦτον κατασκεύασμα. Τὸ σχετικὸν ἄρθρον λέγει τὰ ἑξῆς: Δι’ ὁμοίων ἀποφάσεων δύνανται νὰ διατίθενται εἰς τοὺς δικαιούχους, ἀντὶ ἀρωγῆς, προκατασκευασμένα ξύλινα οἰκήματα ὡς κλπ.». Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων. Δὲν λέγω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει κάμει κακόν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀνησυχία τῶν κατοίκων, αἰτοῦμαι, ὅπως παρεμβληθῇ μετὰ τὸ «δύνανται» τῇ αἰτήσει τῶν ἐνδιαφερομένων.

§161Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Πολὺ εὐχαρίστως. Ἄλλωστε αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως. Δὲν πρόκειται νὰ ὑποχρεώσωμεν κανένα.

§162Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἐπιβάλετε.

§163Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Προχωροῦμεν καὶ εἰς τὴν ἄλλην πλευρὰν τοῦ νομίσματος. Ὑπάρχουν οἱ δίκαιοι φόβοι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ σπίτια αὐτά, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀκριβῶς δὲν εἶναι συμπαθῆ δυνατὸν νὰ παραμείνουν εἰς τὰς ἀποθήκας ἀδιάθετα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ εἰς βάρος τῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων, οἱ ὁποῖοι διατίθενται διὰ τὴν φύλαξιν αὐτῶν καὶ κατὰ συνέπειαν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου δίδεται ἡ εὐχέρεια τῆς ἐξαγωγῆς ἐκ τῆς περιοχῆς τῶν σεισμοπλήκτων Νήσων ὅσων οἰκημάτων δὲν ἐπιτευχθῇ ἡ διάθεσις καὶ ἡ διοχέτευσις αὐτῶν εἰς ἄλλα τμήματα τῆς Ἐπικρατείας. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν δεδομένου, ὅτι ἡ ἀντίδρασις τοῦ πληθυσμοῦ δὲν ἑδράζεται ἐπὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα νὰ πείθουν, ὅτι εἶναι ἀσύμφορος ἡ προμήθεια αὐτῶν τῶν οἰκιῶν, θὰ παρεκάλουν λέγω νὰ παρεμβάλῃ διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἡ ἐξαγωγὴ αὐτὴ δὲν θὰ γίνῃ ἐσπευσμένως, ἀλλὰ μετὰ πάροδον ἑνὸς τοὐλάχιστον ἔτους ὥστε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς κατοίκους νὰ ἐθισθοῦν εἰς αὐτά. Ἐὰν τελικῶς δὲν τὰ θέλουν βεβαίως πρέπει νὰ φύγουν, διότι ἀνήκουν εἰς τὸ Κράτος, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν νὰ δοθῇ μία πίστωσις χρόνου.

§164Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκ. καὶ Σεισμ. Νήσων). Ἔκαμον τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν ἐννοῶ νὰ φύγουν τὰ σπίτια ἀπὸ ἐκεῖ, διότι θὰ ἦτο ἀστεῖον, ἀφοῦ προορίζωνται διὰ τὴν στέγασιν τῶν κατοίκων τῶν Ἰονίων Νήσων νὰ φύγουν δι’ ἄλλας περιφερείας. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ εὑρεθῇ κανεὶς, ὁ ὁποῖος θὰ τολμήσῃ νὰ βγάλῃ αὐτὰ τὰ σπίτια. Ἄλλως τε, αἱ δαπάναι τῆς μετακομίσεως εἶναι πολὺ μεγάλαι.

§165Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ προηγούμενον θέμα. Βλέπετε, ὅτι αἱ ἀνησυχίαι μου δὲν ἦσαν τόσον ἀβάσιμοι. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τώρα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ, νὰ ἐξαχθοῦν αὐτὰ τὰ οἰκήματα ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἄστεγοι. Δι’ αὐτὸ ἀνησυχῶ. Μήπως δοθοῦν ἀντὶ τῆς ἀρωγῆς οἰκήματα εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὰ θέλουν. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ κ. Βασιλᾶτος θὰ σᾶς ἀναπτύξῃ διαφόρους τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν ὑποβάλει καὶ ἐλπίζω ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ θελήσῃ νὰ τὰς ἀποδεχθῇ καὶ αἰτοῦμαι συγγνώμης, διότι ἐταλαιπώρησα τὴν Βουλήν, ἀλλά, κύριοι, πιστεύσατε, ὅτι ὁ πόνος καὶ ἡ ἀγάπη μου διὰ τοὺς δυστυχεῖς συμπολίτας μου εἶναι ἀπεριόριστος.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§167Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι προχωρημένη ἡ ὥρα. Ἐνώπιον 25 βουλευτῶν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνωνται τοιαῦται συζητήσεις., πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν εἶναι δυνατὸν ἐνώπιον 25 βουλευτῶν νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς μόνην συζήτησιν. Δὲν πρόκειται νὰ ζητήσωμεν δευτέραν συζήτησιν. Τὴν Τρίτην θὰ τελειώσῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐνώπιον 25 βουλευτῶν, εἰς τὰς 11 παρὰ τέταρτο, νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ τροπολογίαι. Ἡ συζήτησις θὰ διαρκέσῃ ἀκόμη 2–3 ὥρας.

§168Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑποβάλλομεν ἔνστασιν ἐλλείψεως ἀπαρτίας.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν διαπιστῶ ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Ἐὰν θέλετε ὑποβάλετε ἔνστασιν.

§170Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ καὶ Σεισμ. Νήσων). Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἄκρως ἐπεῖγον.

§171Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἁπλοῦν: Ἔχομεν ἀπαρτίαν; Διαπιστώνετε τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας, κύριε Πρόεδρε; Παρακαλῶ νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά.

§172Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ διαπιστώσω τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας.

§174Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐπιθυμῶ, πρὸ παντός, νὰ δηλώσω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν μᾶς κατέχει οὐδεμία διάθεσις κωλυσιεργίας. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Εἶναι ἀσφαλῶς ἐπεῖγον καὶ δι’ αὐτὸ καὶ δεχόμεθα νὰ ψηφισθῇ εἰς μόνην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ βεβαιότατα οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὸ θέμα, θὰ ὑποστηρίξουν ὡρισμένας τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι χρήσιμοι καὶ ὠφέλιμοι. Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον εἶναι σοβαρόν, πρέπει νὰ συζητηθῇ μὲ ἄνεσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῆται εἰς τὰς 11 παρὰ τέταρτον μὲ παρουσίαν 25 βουλευτῶν —παρακαλῶ νὰ γραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ— πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ οὐδεμία οὐσιώδης καθυστέρησις, διότι σήμερον εἶναι Πέμπτη, θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τὴν Τρίτην καὶ τὴν Τρίτην πρὸ τῆς 9ης νυκτερινῆς θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ εἰς τὸ σύνολον. Ἐὰν ἐπιμένετε νὰ λέγετε, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία, νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἔχετε πολὺ κακὴν ἐντύπωσιν ταύτης.

§175Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ὑπάρχει ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε;

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ὑποβάλετε ἔνστασιν. Ὁρίστε, κύριε Λιβαδᾶ, ἔχετε τὸν λόγον.

§177Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, οἱ βουλευταὶ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν τῶν Ἰονίων Νήσων, εὐχαριστοῦμεν, ὁλοψύχως, τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους συναδέλφους, ἰδίως τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι οὐδ’ ἐπὶ στιγμῇ ἠθέλησαν νὰ θεωρήσουν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔδαφος ἀντικυβερνητικῆς σκέψεώς των καὶ βοηθοῦν, κατὰ πάντα τρόπον, εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ληξουρίου, κύριοι συνάδελφοι, γίνεται ἡ ἑξῆς σκέψις: Ἀφοῦ ἐχάσαμεν τὰ σπίτια μας, τώρα, ὀλίγον περισσότερον, ὀλίγον ὀλιγώτερον οἰκόπεδον, τί νὰ κάμωμεν, τὴν μεγάλην ζημίαν τὴν ἐπάθαμεν. Συζητοῦμεν ὡσὰν ἐκεῖνον, τοῦ ὁποίου ἐψόφισε μία γαλακτοφόρος ἀγελάς, καὶ συζητεῖ μόνον διὰ ἕνα τεμάχιον ἀπὸ τὸ δέρμα της. Ἕνα εἶναι πλέον ποὺ προέχει, τὸ μέλλον τῶν πόλεων καὶ διὰ νὰ γίνῃ τὸ μέλλον τῶν πόλεων, ἀπὸ ἀπόψεως χαράξεως ὁδῶν, δημοσίων κτιρίων κλπ., ἂς ὑποστῇ μίαν ζημίαν ἀκόμη ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ ἔχῃ οἰκόπεδον. Πάντως, κύριοι, εἶναι γεγονὸς, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ρωμανός, ὁ τέως ὑπουργὸς τῶν Σεισμοπλήκτων Νήσων, μετ’ ἄκρας ἐντιμότητος καὶ ἀξιοπρεπείας ἐχειρίσθη τὴν θέσιν του καὶ ἐξύψωσε, πράγματι τὸ κῦρος τοῦ Ὑφυπουργείου. Διὰ τοῦτο ἦτο πολὺ δηκτική, νομίζω, ἐκ μέρους τοῦ κ. Βούλτζου, ἡ λεπτὴ εἰρωνικὴ παρατήρησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅτι διατὶ νὰ μὴ κάμῃ 10% ἀναδασμόν, παρὰ κάμνει μόνον 18%. Μὲ τὸ 20% θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξοικονομήσῃ οἰκόπεδα καὶ διὰ τὰ δημόσια κτήματα. Ὁ κάθε ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος προσφέρει κάτι εἰς ἡμᾶς, δὲν εἶναι ἀφορμή, νὰ τὸν θίξωμεν κατ’ αὑτὸν τὸν τρόπον, χαριτολογοῦντες ἐν μέρει. Ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος κ. Καψάλης, καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ φέρουν τὰ ἐκ ξύλου λυόμενα σπίτια, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν, βέβαια, συνηθισμένα εἰς τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἕλληνος, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπὸ καλὸν σκοπὸν καὶ ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων ἐνεργοῦντες ἔσπευσαν νὰ τὰ φέρουν καὶ δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ λεπτολογοῦμεν τόσον πολύ, ἐὰν ἔπρεπε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ὁμιλήσουν περὶ τοῦ ἐὰν ἔχουν ἐθισθῆ τοιούτου εἴδους σπίτια. Ἀπεναντίας, τὸ ὅτι προσέφερεν ὁ καθένας κάτι, μὲ καλὴν διάθεσιν, ἔστω καὶ ἐὰν ἦτο λάθος, αὐτὸ δὲν εἶναι παρεξηγήσιμον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι γεγονὸς καὶ διὰ τὸ ὁποῖον παρακαλοῦμεν, εἶναι ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι χειμών, μένουν εἰς τὸ ὕπαιθρον ἢ κάτω ἀπὸ λεπτὲς σανίδες, παιδιὰ τὰ ὁποῖα εἶναι νηπιακῆς ἡλικίας, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀσθενεῖς καὶ οἱ γέροντες. Κύριε συνάδελφε, ἀφήσατέ μας νὰ ὁμιλήσωμεν. Κάμετέ μας τὴν χάριν. Ὅταν σεῖς ὁμιλῆτε, ἐγὼ σᾶς προσέχω. Ἀφήσατε τὴν συζήτησιν τὴν προσωπικήν. Ἐγώ, δὲν σᾶς ἔδειξα ποτὲ τοιαύτην ἀσέβειαν.

§178Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Λυποῦμαι πολύ. Πάντοτε σᾶς παρακολουθῶ μὲ προσοχήν. Κάτι μοῦ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ τοῦ ἀπήντησα. Ὡμιλήσατε προηγουμένως καὶ σᾶς ἐχειροκρότησα.

§179Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Εἶναι, λοιπόν, γεγονὸς, ὅτι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς παρακολουθοῦμεν καὶ παρακαλοῦμεν καὶ ἐπιζητοῦμεν, ἡμεῖς οἱ τῶν σεισμοπλήκτων Νήσων βουλευταί, τὴν ταχεῖαν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων καὶ διὰ τοῦτο εἴμεθα διατεθειμένοι καὶ ἔχομεν λόγους εὐχαρίστως νὰ δεχώμεθα κάθε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ καλύψῃ τοὺς κατοίκους εἰς μόνιμα οἰκήματα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας, εἷς ἀξιοπρεπὴς χαρακτήρ ὁ τοῦ δραστηρίου κ. Καραμανλῆ, ὅπως ἦτο καὶ τοῦ πρώην ὑπουργοῦ κ. Ρωμανοῦ καὶ τοῦ νῦν ὑφυπουργοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου, μᾶς πείθει καὶ μᾶς ἐγγυᾶται διὰ τὴν μετ’ ἐνδιαφέροντος, ὅσον τὸ δυνατόν, ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπλήκτων Νήσων.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖ ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον 6.30′ μ.μ.;

§181ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνέχισις τῆς μόνης συζητήσεως, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀνοικοδομήσεως τῶν σεισμοπλήκτων Ἰονίων Νήσων κειμένων διατάξεων», ἀναβάλλεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.45′ μ.μ.)