1955.01.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27η

Πέμπτη 20 Ἰανουαρίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Χαλκίδος κ. Κ. Καλίας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Εὐβοίας, ζητοῦντος ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐν λόγῳ λειτουργῶν, ἤτοι βαθμολογικὴν ἐξέλιξίν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου καθηγητῶν Ἱπποκρατείου Γυμνασίου Κῶ ζητοῦντος ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἤτοι βαθμολογικὴν ἐξέλιξίν των κ. λ. π. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐργατῶν Δέρματος Ἑλλάδος, διαμαρτυρομένης διὰ τὰς ὁμαδικὰς ἀπολύσεις ὑποδηματεργατῶν καὶ ζητούσης ἐπαναπρόσληψιν τῶν ἀπολυθέντων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀρτεργατῶν Κομοτινῆς, ζητοῦντος κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 40618)5)54 ἐγκυκλίου ὑπουργοῦ Ἐργασίας, ἐπὶ σκοπῷ ἀπαγορεύσεως τῆς προσωπικῆς ἐργασίας τῶν ἀρτοποιῶν ἐν τοῖς ἀρτοποιείοις των. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Δράμας καὶ περιφερείας, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ Α. Ν. 1366)38 «περὶ ἀπαγορεύσεως ἀγοραπωλησιῶν καὶ μισθώσεων ἐπὶ ἀκινήτων εἰς μερικὰς περιοχὰς τοῦ Κράτους μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ Νομὸς Δράμας, ἄνευ εἰδικῆς ἀδείας». Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Δράμας καὶ περιφερείας, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ μείωσις τῶν πρὸς τὸ Ι.Κ.Α. εἰσφορῶν τῶν ἐργοδοτῶν ἀπὸ 15% εἰς τὸ ἥμισυ διὰ τὸ Κέντρον καὶ 20% ἔλαττον τοῦ Κέντρου διὰ τὰς ἐπαρχίας, δοθέντος ὅτι αἱ ἐπαγγελματοβιοτεχνικαὶ τάξεις διέρχονται μεγάλην οἰκονομικὴν κρίσιν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἁμαξοκαρραγωγέων Πειραιῶς «ὁ Ἅγιος Ἐλευθέριος», ζητοῦντος λῆψιν μέτρων προστασίας τῆς καταστραφείσης ἐπαγγελματικῶς τάξεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Δωδεκανήσου διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν πιστώσεων πρὸς πληρωμὴν ἀξίας σταφυλῶν, σύκων καὶ τομάτας καὶ ζητούσης ἄμεσον χρηματοδότησιν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Δράμας, ζητοῦντος διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν χειμάρρων τῆς πόλεως, Καλλιφύτου–Μοναστηρακίου — ξηροποτάμου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀρτοποιῶν Δράμας «ἡ Εὐτυχία», ζητοῦντος τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ. 3089)54 ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ αὐτοπρόσωπος ἐργασία τῶν ἀρτοποιῶν τῶν κατεργαζομένων μέχρις 70 ὀκάδων ἀλεύρου ἡμερησίως. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν μαθητῶν τῆς ΣΤʹ τάξεως τοῦ Νυκτερινοῦ Γυμνασίου Ρόδου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν παρὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου διακοπὴν ἐπιχορηγήσεως τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου ἥτις θὰ ἐπιφέρῃ τὸ κλείσιμον τοῦ Γυμνασίου πρὸς μεγίστην ζημίαν τῆς ἐργαζομένης Δωδεκανησιακῆς Νεολαίας καὶ ζητούντων συνέχισιν ἐπιχορηγήσεως. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Δωδεκανήσου, ζητούσης, ὅπως κατὰ τὴν ὁριστικὴν παραχώρησιν τῶν λαϊκῶν κατοικιῶν ὁδοῦ Νέας Ζηλανδίας Ρόδου, προτιμηθοῦν οἱ ἤδη στεγασμένοι ἐν αὐτοῖς ἀνάπηροι καὶ τύχουν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως κατὰ τὸν διακανονισμὸν τῶν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων. Οἱ βουλευταὶ Μεσολογγίου κ.κ. Π. Σταυρόπουλος καὶ Χ. Εὐαγγελάτος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Παπαδατῶν, Ματαράγκας καὶ Γραμματικοῦς, ζητούντων ἄμεσον καταβολὴν δευτέρας δόσεως πλασματικοῦ δανείου ἀγορᾶς καπνῶν. Δωδεκαμελὴς Ἐπιτροπὴ γυναικῶν μικροϊδιοκτητριῶν, ζητεῖ ἄρσιν τοῦ ὑφισταμένου ἐνοικιοστασίου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ν. Δράμας ζητούσης ἐπίλυσιν τῶν αἰτημάτων τῶν μελῶν αὐτῆς ἤτοι βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν αὐτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Εὐτ. Τζεμενάκη, νοσηλευομένου εἰς τὸ Νοσηλευτήριον λεπρῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν παρὰ τοῦ διευθυντοῦ, τοῦ ὡς ἄνω Νοσηλευτηρίου, κατακράτησιν τοῦ ἐπιδόματος τροφῆς. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐκδρομικοῦ καὶ μορφωτικοῦ ὁμίλου Τρικάλων, ζητοῦντος τροποποίησιν τοῦ Α. Ν. 864)1937 ἐπὶ σκοπῷ, ὅπως περιληφθῇ καὶ ἡ Ὁμοσπονδία Ἐκδρομικῶν Σωματείων Ἑλλάδος ἐπὶ ἴσοις ὅροις εἰς τὴν ἐκπροσώπησιν τοῦ ἐσωτερικοῦ τουρισμοῦ τῆς Χώρας. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰς συγγενῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ζητούντων χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας κλπ. Τὸ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Πειραιῶς, ἡ Παμπειραϊκὴ Ἕνωσις Πολυτέκνων, ἡ Πανελλήνιος Ἐθνικὴ Ναυτεργατικὴ Ἕνωσις καὶ ἡ Ἕνωσις Συντακτῶν Πειραιῶς–Νικαίας, ζητοῦν ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως περὶ μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ λεωφορείων γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν λόγῳ λεωφορείων. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Γ. Μόδης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Π. Φουντουκίδου καὶ Α. Παπαδοπούλου, κατοίκων Ἄνω Κλεινῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν των ὡς ἐμπνεομένων ὑπὸ ἀριστερῶν φρονημάτων καὶ ζητούντων ἀποχαρακτηρισμὸν προκειμένου νὰ μεταναστεύσωσιν εἰς Αὐστραλίαν. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Γλυφάδας κλπ., διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπογραφεῖσαν Σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης, πρὸς ἀξιοποίησιν πλὰζ Γλυφάδος καὶ ζητούντων τροποποίησιν αὐτῆς ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Δήμου κλπ. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοποθετήσεις Ἐφέδρων Ἀνωτάτων Ἀξ)κῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». 2) «περὶ μετατάξεως Ἀξ)κῶν Ὅπλων εἰς τὰ Σώματα Ὑλικοῦ Πολέμου (Σ. Ὑ. Π.) καὶ Τεχνικοῦ (Τ.Ε.Σ.)». 3) «περὶ πληρώσεως κενῶν θέσεων Στρατιωτικῶν Δικαστικῶν Συμβούλων Δʹ τάξεως (Λοχαγῶν)» καὶ 4) «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν προαγωγὰς Ἀνωτάτων Ἀξ)κῶν Β. Ἀεροπορίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως δασμολογικῶν καὶ τελωνειακῶν τινων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Οἰκονομίδης, Α. Δεκῆς καὶ Δ. Λόντος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)1954 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν Ἀξ)κῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπαδημητρίου, Σ. Τζουβάρας, Ἰ. Τσοῦρνος, Ν. Σταθόπουλος, Α. Παυλόπουλος, Ν. Διγενόπουλος, Δ. Δαβάκης καὶ Ε. Ἀλιπράντης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρώσεως κενῶν θέσεων Στρατιωτικῶν Δικαστικῶν Συμβούλων Δʹ τάξεως (Λοχαγῶν)». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Λιβαδᾶς καὶ Γ. Μεταξᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρώσεως κενῶν θέσεων Στρατιωτικῶν Δικαστικῶν Συμβούλων Δʹ τάξεως (Λοχαγῶν)». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Λιβαδᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 211)27 Φεβρουαρίου 1954 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 2119)52 «περὶ λεωφορείων κ. λ. π.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Βενέτης, Ι. Λύρας, Δ. Καρατζένης καὶ Χ. Ρίζος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ταμείων Ἐφέδρων Πολεμιστῶν Κρήτης κειμένης νομοθεσίας καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν τακτικῶν μελῶν τοῦ Κεντρικοῦ Διοικητικοῦ καὶ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου Ἐκπαιδεύσεως». Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ).

§6Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀπὸ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐπείσθην, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἔχει δύο σκοπούς. Ἕνα φαινόμενον, καὶ ἕνα διαφαινόμενον. Καὶ ὁ μὲν φαινομενικὸς σκοπὸς εἶναι ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ εἶναι ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου, ὁ δὲ διαφαινόμενος εὐχερῶς, ὁ καὶ πραγματικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ προγραφὴ τεσσάρων ἐκ τῶν 13 ὑπηρετούντων μελῶν τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἀποδεικνύεται ἀστοχοῦν κατ’ ἀμφοτέρους αὐτοὺς τοὺς σκοπούς. Διότι, ἀπὸ οἱανδήποτε ἐκ τῶν ἄνω δύο πλευρῶν καὶ ἂν τὸ ἐξετάσητε εἶναι δύσκολον νὰ δώσητε ψῆφον ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας καὶ ἀναφέρομαι εἰς ἐκεῖνον, διότι ὑποτίθεται, ὅτι ἐκφράζει ἐγκυρώτερον τὰς ἀπόψεις τὰς κυβερνητικάς. Ἐτελείωσε, τὴν ἀγόρευσίν του εἰσηγούμενος εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι θὰ πρέπει συντόμως νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ ὅτι μία ἐκ τῶν αἰτιολογιῶν αὐτῆς τῆς εἰσηγήσεώς του ἦτο καὶ ἡ διαπίστωσις, ὅτι αἱ ἁρμοδιότητες αἱ βαρύνουσαι τὸ Α.Ε.Σ. εἶναι τόσον πληθωρικαί, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἀποδώσῃ ἔργον χρήσιμον. Κατ’ ἀκολουθίαν, ὅταν τοιαῦται διαπιστώσεις γίνωνται καὶ δὴ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως θὰ εἶναι δύσκολον νὰ πιστεύσωμεν, καλοπίστως συζητοῦντες τὸ νομοσχέδιον, ὅτι καθίσταται καὶ δὴ ἐπειγόντως ἀναγκαία ἡ μείωσις τῶν μελῶν τοῦ Α.Ε.Σ. Περαιτέρω καὶ ἀσχέτως αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας θὰ ἦτο δύσκολον, κύριε ὑπουργέ, νὰ πείσητε τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι πράγματι ἡ Παιδεία μας εὑρίσκεται εἰς πόσον εὐχάριστον σημεῖον, ὅτι τὰ προβλήματά της ἔχουν ἀντιμετωπισθῆ τόσον ἐπαρκῶς, ὥστε νὰ θεωρηθῇ πληθωρικὸς ὁ ὑπάρχων ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ ἐπιτελείου σας. Νομίζω, κύριε ὑπουργέ, ὅτι καὶ ἄλλοτε εἰς τὸ παρελθὸν ἡ Πολιτεία ἀντιμετώπισε παρόμοια θέματα, ἤγουν ἐπάνοδον ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι εἶχον κατὰ κἄποιον ἀνώμαλον τρόπον ἀπολυθῆ καὶ προσωρινὴν αὔξησιν τῶν ὀργανικῶν θέσεων. Ἀναφέρομαι εἰς τὴν περίοδον τοῦ 1945 ὅτε ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ νῦν Ἀντιπροέδρου τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως κ. Κανελλοπούλου ἐξεδόθη ὁ Α. Ν. 656)45, ὁ ὁποῖος ηὔξησε προσωρινῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν ἀπὸ 11 εἰς 16 διὰ νὰ ἐντάξῃ εἰς τὸ Συμβούλιον πέντε ἀκύρως ἀπολυθέντας συμβούλους, τῶν ὁποίων τὸ ἄκυρον τῆς ἀπολύσεως εἶχεν ἐλέγξει τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ τὶ εἶπεν ὁ νόμος τῆς Κυβερνήσεως Κανελλοπούλου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ὑπουργοῦντος ἐπὶ τῆς Παιδείας τοῦ κ. Θεοδωρακοπούλου; Εἶπεν, ὅτι ἕως ὅτου παραμένουν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ οἱ ὑπεράριθμοι ὁ ἀριθμὸς θὰ εἶναι 16, ἀλλὰ κάθε θέσις ποὺ θὰ κενοῦται δὲν θὰ συμπληροῦται, διὰ νὰ φθάσωμεν κἄποτε εἰς τὸ φυσιολογικὸν ὅριον τῶν 11 θέσεων. Οὕτω πως ἀντεμετώπισε τὸ θέμα ὁ νομοθέτης τοῦ 1945, μὴ θέλων νὰ ἐπαυξήσῃ ὀργανικῶς καὶ σταθερῶς τὰς θέσεις τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ μὴ θέλων νὰ τραυματίσῃ τὸ ἀναγνωρισθὲν δικαστικῶς δίκαιον ὡρισμένων ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, ὥστε καὶ ἂν ἀκόμη, κ. ὑπουργέ, πρᾶγμα, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ πείσετε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἔχετε ἀνάγκην νὰ περιορίσητε τοὺς ἐπιτελεῖς σας —διότι τὰ προβλήματα ποὺ σᾶς ἀπασχολοῦν ἔχουν σοβαρῶς μειωθῆ— καὶ πάλιν δὲν ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσητε αὐτὴν τὴν ὁδόν. Ἤδη ἀπὸ 16 συμβούλους ποὺ εἴχατε πρὸ ὀλίγου, οὗτοι ἐμειώθησαν εἰς 13, διότι τρεῖς παρῃτήθησαν ἢ ἀπελύθησαν προσφάτως, διότι κατελήφθησαν ἀπὸ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας. Τόσην ὀλίγην ὑπομονήν, δὲν ἔχετε, κύριε ὑπουργέ, ὥστε νὰ μὴ περιμένετε φυσιολογικῶς νὰ φθάσετε εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 11, ὅστις εἶναι ὁ προβλεπόμενος ὑπὸ τοῦ νόμου; Πρὸς τί αὐτὴ ἡ σπουδὴ νὰ φθάσετε εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 9; Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εὐκόλως μὲ τὴν κριτικὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ φαινομένου σκοποῦ φθάνει κανεὶς κατ’ ἀνάγκην εἰς τὸν διαφαινόμενον σκοπόν. Καὶ ἁπλῆ πρᾶξις προσθέσεως καὶ ἀφαιρέσεως ἀποκαλύπτει τὸν πραγματικὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχετε 13 συμβούλους ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἔχετε 4 ἀνεπιθυμήτους. Περιορίζετε τὸν ἀριθμὸν εἰς 9. Δὲν εἶναι δύσκολον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀντιληφθῇ κανεὶς διατὶ ἐξελέγη ὁ ἀριθμὸς 9, καὶ δὲν ὑπῆρξε πάρα πολὺ τεχνίτης ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ συγκαλύψῃ περισσότερον τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶσθε ἀσφαλὴς εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ σας, κύριε ὑπουργέ, παρεμβάλλετε, ὡς μὴ ἔδει, εἰς τὰ κριτήρια ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων, ἕνα, πράγματι ἀδιάβλητον, συμβούλιον, θὰ κρίνῃ τοὺς ὑπεραρίθμους, τὸ ἦθος μὲ ἐπεξήγησιν, ὅτι εἰς αὐτὸ περιλαμβάνεται καὶ ἡ προσήλωσις εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδανικά. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὴν βάσιμον ἐπιχειρηματολογίαν τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸ τὸ κριτήριον εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Ἀλλά, ἐγώ, θὰ ὑποβάλω ἕνα ἐρώτημα πρὸς ὑμᾶς κ. ὑπουργέ. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ 2 ἐτῶν καὶ πλέον. Εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς πείσητε ἢ νὰ δεχθῶμεν κἂν ἢ νὰ δεχθῆτε καὶ σεῖς, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς σας ἐπὶ 2 ἔτη καὶ πλέον εὑρισκομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν ἠνείχετο τὴν παραμονὴν εἰς ἀνωτάτας ἡγετικὰς θέσεις τῆς Παιδείας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν προσήλωσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδανικά; Διατὶ ἡ προσθήκη τοῦ κριτηρίου αὐτοῦ; Τί ὑποσημαίνει κ. ὑπουργέ, αὕτη ὅταν σεῖς ὁ ἴδιος γνωρίζετε πολὺ καλὰ ποῖοι εἶναι οἱ συνεργάται σας— τὰ μέλη τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου— διὰ τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἔχετε ἀμφιβολίαν περὶ τῆς προσηλώσεως —αὐτῶν ὅλων ἢ τινῶν ἐξ αὐτῶν— εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδανικά; Ἄλλην λογικὴν ἐξήγησιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ προσθήκη τοῦ κριτηρίου αὐτοῦ παρὰ μόνον, ὅτι ἔχετε ἀμφιβολίας διὰ τὰ ἀνωτέρω. Ἀλλὰ τότε ἡ εὐθύνη σας εἶναι μεγάλη, ὄχι μόνον ὑμῶν, προσωπικῶς, ὡς ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, ὑμεῖς, ἐπὶ τέλους, ἔχετε ὀλίγους μῆνας, ἀλλὰ προηγήθησαν ἄλλοι συνάδελφοί σας. Καὶ ἐρωτῶ: Πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ τοιαύτας ὑπονοίας νὰ ἀφήνετε τὸ θέμα ἀρρύθμιστον ἐπὶ 2½ ἔτη; Καταλήγομεν λοιπὸν εἰς τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα, ὅτι ἡ προσθήκη τοῦ κριτηρίου αὐτοῦ γίνεται διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀπόλυσις τῶν ἀνεπιθυμήτων. Ἀλλά, ὀρθῶς παρετηρήθη ἀπὸ προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅτι ἔχετε προσθέσει καὶ ἕνα ἀκόμη κριτήριον, τὸ ὁποῖον φωτογραφοποιεῖ τὸν νόμον σας. Ποῖον; Λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ κριτήριον τῆς ἀποδόσεως τῆς ἐργασίας. Καὶ προσθέτετε αὐτὸ τὸ κριτήριον γνωρίζοντες, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς σας ἐπὶ 2 καὶ πλέον ἔτη δὲν ἀνέθεσεν καθήκοντα εἰς τοὺς 4 αὐτοὺς συμβούλους. Καί, φυσικά, ἀνυπαιτίως, θὰ ἐμφανισθοῦν ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου, ποὺ θὰ τοὺς κρίνῃ, μὴ δυνάμενοι νὰ παρουσιάσουν ἐργασίαν. Ἐὰν ὅμως τὸ συμβούλιον ὑποχρεοῦται, ἐκ τοῦ νόμου νὰ κρίνῃ τὴν ἀπόδοσιν τῆς ἐργασίας θὰ ἀπολύσῃ αὐτοὺς καὶ ὄχι τοὺς ἄλλους. Κύριε ὑπουργέ, ὑπεσχέθην νὰ μὴ μακρυγορήσω καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἀξίζει πράγματι νὰ μακρυγορήσῃ κανείς, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν ποὺ ἔγινε. Θέλω νὰ εἴπω ὅμως ὅτι ὄχι μόνον χάριν τῆς Παιδείας, ὄχι μόνον χάριν αὐτῶν, τοὺς ὁποίους θέλετε νὰ προγράψητε, διότι εἶναι ἄξιοι καλυτέρας τύχης, ἀλλὰ χάριν ὑμῶν τῶν ἰδίων, κ. ὑπουργέ, πρέπει τὸ νομοσχέδιον, οὔτε νὰ ἀπορριφθῇ, οὔτε νὰ γίνῃ δεκτόν. Πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ. Βεβαιωθῆτε, ὅτι πολὺ γρήγορα, ἐὰν ἐπιμείνετε νὰ γίνῃ νόμος, θὰ ἔχετε μετανοήσει. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ εἶσθε ὑπερήφανος δι’ ἓν τοιοῦτον νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§8Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, πάντοτε — θέλω νὰ τὸ πιστεύσητε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ νομίζω, ὅτι εἰς τους πλείστους ἐξ ὑμῶν θὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ κατανόησις— θέλω νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ καλόπιστος εἰς τὰς συζητήσεις μας, πέραν ὑπερβολῶν καὶ πέραν κομματικῶν φανατισμῶν καὶ προσηλώσεων. Ἀπόψε θὰ ὑπερβάλω πᾶσαν προηγουμένην συζήτησιν, διότι θὰ εἶμαι ἀπολύτως ἀντικειμενικὸς καὶ ἀπολύτως εἰλικρινὴς χάριν τοῦ γοήτρου καὶ τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, συμπίπτει τὸ νομοσχέδιον νὰ προέρχεται ἀπὸ ἕνα ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν τὸν τιμῶ. Καὶ θὰ σᾶς διηγηθῶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ μίαν ἱστορίαν. Τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τὸν γνωρίζω. Εἰς τὰ 1950, ὅταν πρωτομπῆκα εἰς τὴν Βουλὴν, ἐκεῖ περὶ τὸ Κέντρον ἐκάθητο, εἰς τὰ 1950, ἕνας σεμνὸς νέος, ὁ ὁποῖος μοῦ προσείλκυσεν τὴν προσοχήν. Ἐγὼ δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τὸν γνωρίζω, ἀλλὰ ὁμολογῶ, κύριοι συνάδελφοι, καὶ σᾶς τὸ λέγω ἐν πλήρει εἰλικρινείᾳ, ὅτι μοῦ προσείλκυσεν τὴν προσοχὴν καὶ ἐπεδίωξα ἐγὼ νὰ γνωρίσω αὐτὸν τὸν σεμνὸν νέον, ὁ ὁποῖος ἐδείκνυεν καὶ μόνον μὲ τὴν ἐμφάνισίν του ὅτι θὰ εἶχε τὴν ἐξέλιξιν τὴν ὁποίαν ἤδη ἐπραγματοποίησε. Τὸ ἦθος του ἐδείκνυεν ἕνα ἄνθρωπον ἀνώτερον ἀδυναμιῶν ἀλλὰ πρὸ παντὸς κομματικῶν ὑπολογισμῶν. Καὶ ὑπελόγισα ὅταν ἔγιναν τὰ πολιτικὰ γεγονότα καὶ ἡ πολιτικὴ ἀνακατάταξις καὶ ἔγινε τὸ κίνημα, ὄχι τὸ κόμμα τοῦ Συναγερμοῦ, ἔλεγον ὅταν τὸν εἶδον ἐντασσόμενον εἰς τὴν πλευρὰν αὐτήν, τώρα πλέον θὰ ἔχῃ ἕνα ἔδαφος ἐντεταμένον ποὺ θὰ ἀναπτύξῃ ὅλην αὐτοῦ τὴν πολιτικὴν σύνεσιν ὅλο τὸ ἀνώτερον πολιτικὸν ἦθος τὸ ὁποῖον ἔχει. Καὶ περιέργως μὲ ἔκπληξιν κ. συνάδελφοι, ἐνῷ ἐχαιρέτησα μεθ’ ἑαυτοῦ τὴν ἄνοδόν του εἰς τὸν ὑπουργικὸν θῶκον καὶ ἤλπισα ὅτι ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν εἰς τὸ Ὑπ. τῆς Παιδείας, θὰ ὑπάρξῃ μία ἄλλη ἀντίληψις, μία ἀνωτερότης, ὅτι τὰ κομματικὰ κριτήρια καὶ οἱ πολιτικοὶ ὑπολογισμοὶ θὰ παραμερισθοῦν καὶ ὅτι μὲ ἀνωτέραν ἀντίληψιν θὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅλα τὰ θέματα, ἀλλὰ πρὸς ἔκπληξίν μου εἶδον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀνέζησαν προϊστορικαὶ πολιτικαὶ ἐποχαὶ ποὺ εἶχον πιστεύσει ὅτι εἶχον τελείως ἐξωβελισθῆ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Καὶ ἐπειδὴ ὅλα αὐτὰ τὰ αἰσθήματά μου εἶναι ἀναλλοίωτα ἀπέναντί του, ἐσκέφθην ὅτι ἀπέναντι ἑνὸς τόσον φίλου θὰ ἔπρεπε τέλος πάντων νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ ἀσθενὴς φωνή μου μὴ τυχὸν εἰς αὐτὸν τὸν κατήφορον, εἰς αὐτὴν τὴν κομματικὴν κραιπάλην εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ἀναχαιτίσωμεν χάριν αὐτοῦ τοῦ γοήτρου του καὶ χάριν τῆς προελεύσεώς του τῆς πολιτικῆς καὶ τοῦ μέλλοντός του. Εὑρῆκε, λοιπόν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὅταν ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, εὑρῆκε ἕναν νόμον ἰσχύοντα, ὁ ὁποῖος καθώριζε τὰς ὀργανικὰς θέσεις τῶν Ἐκπαιδευτικῶν Συμβούλων εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 11, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Εἰς τοὺς 11 ἡ ὑποκυβέρνησις τοῦ Κέντρου ὅπως ἀποκαλεῖται, προσέθεσε καὶ ἕτερους 5 διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς 5 ἀδικηθέντων καταφόρως Συμβούλων διακεκριμένων Ἐκπαιδευτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον μὲ τὴν κατασπίλωσιν τοῦ Ἕλληνος τῆς δευτέρας ποιότητος, τοῦ ὑποπατριώτου, μὲ τὰ ΠΘ δὲν ἠξεύρω ψηφίσματα, 5 Ἐκπαιδευτικῶν Συμβούλων, ἔτι τῶν ἀρίστων τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι ἐτίμησαν τὰς θέσεις ποὺ κατέλαβον καὶ οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν ἕνα ὄνομα τὸ ὁποῖον οὐδεμία Ἐπιτροπή, οὐδὲν ψήφισμα, οὐδεὶς νόμος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θίξῃ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐθεώρησεν ὡς χρέος της μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τόσων ἀδικιῶν εἰς τὰς ὁποίας προέβη, νὰ ἐπαναφέρῃ καὶ τοὺς 5 αὐτοὺς Συμβούλους. Καὶ ἔχομεν τοὺς 11 ποὺ ὑπηρέτουν καὶ 5, σύνολον 16. Ἐν τῷ μεταξὺ κατελήφθησαν ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας 3 διακεκριμένοι Ἐκπαιδευτικοὶ Σύμβουλοι. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου κ. Θ. Παρασκευόπουλος, τὸν ἀναφέρω μὲ συγκίνησιν διότι τὸν εἶχον καὶ Σχολάρχην, ἕνας ἄριστος καὶ ἐξαίρετος ἄνθρωπος, ὁ κ. Τούσης ἄλλοτε Γεν. Ἐπιθεωρητὴς καὶ Γυμνασιάρχης καὶ ὁ κ. Καραχρῆστος. Ἑπομένως, οἱ 16 ἔγιναν 13. Κατὰ συνέπειαν, ἔχομεν δύο ὑπεραρίθμους. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κύριοι συνάδελφοι, ποὺ εἰς τοιαύτας ἡγετικὰς θέσεις ὑπάρχουν ὑπεράριθμοι, διότι λόγῳ τῶν μεγάλων πολιτικῶν γεγονότων καὶ τῶν μεταβολῶν καὶ λόγῳ τοῦ παρελθόντος τοῦ τρομεροῦ ποὺ ἐκλόνισεν τὴν ἠρεμίαν τῆς Πατρίδος μας, εἰς τοιαύτας θέσεις λόγῳ τῆς ἐπαναφορᾶς ἑκάστοτε μὲ τὰς πολιτικὰς μεταβολάς, ποτὲ δὲν ἐπελήφθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπομακρύνῃ τοὺς ὑπεραρίθμους. Ἀλλὰ τί ἐγένετο; Ἐπήρχετο φυσιολογικὴ τακτοποίησις, διότι τὸν ἕναν χρόνον κατελαμβάνετο ὁ εἷς ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας, τὸν ἄλλον ὁ ἕτερος καὶ οὕτω ἐτακτοποιεῖτο. Ἐδῶ πέρα πλέον ἐπρυτάνευσεν ἡ σκέψις τῆς προσωπικῆς καὶ πολιτικῆς ἐκδικήσεως. Ὄχι ὅτι πηγαίνουν νὰ κάμουν ἀναδιάρθρωσιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ὄχι ὅτι ἐγένετο ὁ Κῶδιξ καὶ ἔγιναν τὰ ὑπηρεσιακὰ Συμβούλια. Ἡ πραγματικότης εἶναι ἄλλη. Ὅτι οἱ 4 αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον, πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν. Ἑπομένως, διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, πρόκειται ν’ ἀπολυθοῦν 4, ἤτοι ἡ κ. Παϊδούση, ὁ κ. Γεδεών, ὁ κ. Γιδαράκος καὶ ὁ κ. Ταταράκης καὶ μάλιστα μὲ τὸ στίγμα τοῦ ὑποπατριώτου, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ προσωπικὴ διάταξις εἰς τὸ Νομοσχέδιον, διατίθεται μὲ τὴν ὡραίαν φράσιν «προσήλωσις εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη». Ἀκούσατε, κύριοι, μίαν περίπτωσιν ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος διὰ νὰ ἰδῆτε μὲ πόσην ἀνωτέραν σκέψιν πολιτικήν, ἡ Κυβέρνησις ποὺ προήρχετο ἀπὸ αὐτὴν τὴν πτέρυγα, ἀντιμετώπιζε αὐτὰ τὰ ζητήματα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα περιστατικόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι χρήσιμον. Ὅταν τὸ 1950, διελύθη ἀπροόπτως ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ χωρὶς νὰ προλάβῃ νὰ ψηφίσῃ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων ὀρθότατα ἐκάλεσε μίαν ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ διεξαγάγῃ κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον τὰς ἐκλογάς, ὅπως δηλαδή, θὰ διεξαχθοῦν εἰς τὸ μέλλον διὰ νὰ ἐξηγούμεθα, ἐκλήθη ὁ ἐκ Κερκύρας εὐπατρίδης κ. Ἰωάννης Θεοτόκης νὰ σχηματίσῃ τὴν ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ διεξήγαγε τὰς ἐκλογὰς τοῦ Μαρτίου 1950. Καὶ ὀρθότατα ἐσκέφθη ὅτι πρέπει ἕνας ἀνώτατος ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Ἀνέθεσεν ὁ ἐκ Κερκύρας εὐπατρίδης εἰς ἕνα διακεκριμένον ἐκπαιδευτικὸν τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ Ἀκαδημαϊκόν, τὸν ἀείμνηστον ἀρχαιολόγον Οἰκονόμου. Ἔκαμε δήλωσιν τότε ὁ Πρόεδρος τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ θὰ ἀσκοῦν μόνον τὴν ὑπηρεσιακὴν κίνησιν τῶν κρατικῶν ὑποθέσεων, ἕως ὅτου ἐκ τῶν ἐκλογῶν προκύψῃ καὶ ἀναδειχθῇ ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ. Τὰ ἐντελῶς, τὰ ἀπολύτως καὶ αὐστηρῶς ὑπηρεσιακὰ ἔγγραφα, ἐτηροῦντο ἀπὸ τοὺς ὑπηρεσιακοὺς ὑπουργούς. Ὁ διορισθεὶς ὑπουργὸς Παιδείας, ἐπὶ ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως παίρνει τοὺς φακέλλους, εὑρίσκει, ὅτι ἐκείνας τὰς ἡμέρας κατελάμβανε τὸ ὅριον ἡλικίας 5 ἐκπαιδευτικοὺς συμβούλους. Ἐν τάχει κάμνει τα διατάγματα καὶ ἀπολύονται οἱ ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι. Θὰ ἐνόμιζε κανείς, ὅτι θὰ ἐσταματοῦσεν ἐκεῖ πέρα ἡ προσήλωσις ἡ ὑπηρεσιακὴ τοῦ ἀνδρός. Ἀλλὰ ὁ ὑπηρεσιακὸς ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἠρκέσθη εἰς τοῦτο καὶ μέσα εἰς τὰς 40 ἡμέρας ποὺ διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἐκίνησε τὰ πάντα, ὥστε νὰ συμπληρώσῃ τὰς κενουμένας 5 θέσεις, εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Δὲν θέλω νὰ θίξω τὸ κῦρος, οὐδὲ ἀμφισβητῶ αὐτό, τῶν διορισθέντων. Δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ κάμνω προσωπικὸν πόλεμον καὶ προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Τιμῶ κάθε ἕνα, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς ἡγετικὴν θέσιν τῆς Πολιτείας. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα ἐξένισεν ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον. Ὁ τότε ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐβγῆκε μὲ αὐστηρὰς δηλώσεις. Ὁ σημερινὸς ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἔκαμε δριμυτάτας δηλώσεις. Καὶ εἶπον, τέτοιας πράξεις τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως δὲν τὰς ἀναγνωρίζομεν καὶ ἐρχόμενοι εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ τὰς ἀκυρώσωμεν. Ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος εἰς παρεμφερεῖς ἐκδηλώσεις προέβη, διὰ τὴν ἐνέργειαν ἐκείνην τοῦ ὑπηρεσιακοῦ ὑπουργοῦ Παιδείας. Καὶ ἐν τούτοις, κύριοι συνάδελφοι, αὐτοὶ ποὺ ἐλοιδορήθησαν, ὅτι ἀποτελοῦν τὸν ὑπόκοσμον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, αὐτοὶ ποὺ ἀπετέλουν τὰς ὑποκυβερνήσεις —διότι ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα καὶ ἐπηκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου, διὰ νὰ τὴν διαδεχθῇ πάλιν ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα— αὐτοὶ ἐπὶ 2½ ὁλόκληρα χρόνια, μὲ 3 Κυβερνήσεις, ποὺ θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ νόμον νὰ φέρουν καὶ νὰ ἀντικαταστήσουν τοὺς κατὰ τοιοῦτον ἀνώμαλον τρόπον διορισθέντας καὶ μὲ οἱοδήποτε νομοθέτημα νὰ διαρρυθμίσουν τὰ θέματα τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε καμμίαν ἁρμοδιότητα ἡ ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ, ἐν τούτοις ἀπὸ μίαν ἀνωτέραν ἀντίληψιν, δὲν θέλω νὰ εἴπω μεγαλοψυχίαν, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἀναταραχὴ εἰς ἕνα Σῶμα, τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν εὐθύνην τῆς διοικήσεως τῆς μέσης καὶ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, αἱ Κυβερνήσεις αὗται παντάπασι δὲν ἔθιξαν τὸν θεσμὸν τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐδέχθησαν, παρὰ τὰς διακηρύξεις των, τὰς ὁποίας εἶχον κάμει, ἐδέχθησαν τὴν παραμονὴν εἰς τὰς σχετικὰς θέσεις τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τῶν 5 ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν ἀπὸ τὸν ὑπηρεσιακὸν ὑπουργόν, τὸν μακαρίτην Οἰκονόμου. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον, μὲ αὐτὴν τὴν ἀνωτερότητα καὶ τὴν ἀνωτέραν πολιτικὴν ἀντίληψιν ἐσκέπτοντο ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ 1950, μέχρι τοῦ Νοεμβρίου 1952.

§9Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ποῖοι ἦσαν αὐτοὶ οἱ 5;

§10Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ κατὰ πάντα ἀξιοτίμων κυρίων. Ἐγὼ δὲν θίγω τὰ πρόσωπα τὰ διορισθέντα. Ἐγὼ θέτω ὑπ’ ὄψιν σας τὴν ἀνώμαλον ἐνέργειαν τοῦ ὑπηρεσιακοῦ ὑπουργοῦ. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ ὑπηρεσιακὸς ὑπουργός, ποὺ δὲν ἔχει πολιτικὴν εὐθύνην, ποὺ δὲν λογοδοτεῖ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ λαοῦ, νὰ ἔρχεται νὰ τακτοποιῇ μέσα εἰς 40 ἡμέρας, ποὺ διευθύνει ἕνα Ὑπουργεῖον, ὡρισμένα πράγματα. Καὶ ἦλθον αἱ μετέπειτα Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου καὶ ἐσεβάσθησαν ἀπολύτως καὶ ἀπεσιώπησαν κάθε τι, τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ διαταράξῃ τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔπρεπε μὲ κἄποιαν δυναμικότητα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, ἔρχεται μετὰ 2 χρόνια —πολὺ ὀρθῶς τὸ ἐσημείωσεν ὁ ἀγαπητὸς κ. Ἀλλαμανῆς—ἀφοῦ τοὺς ἔχει 2 χρόνια, ἀφοῦ δὲν ἦσαν μειωμένης ἐθνικῆς ὑποστάσεως ἄνδρες, ἢ —διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἰδίαν φράσιν— δὲν εἶχον τὴν προσήλωσιν τὴν ἐνδεικνυομένην εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις μὲ ἕνα νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπίφασιν θέλει μὲ ἀνωτέραν σκέψιν καὶ ἀντίληψιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ἐκπαιδευτικὰ πράγματα καὶ λέγει: Πρέπει νὰ μεταβάλωμεν τὴν σύνθεσιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, διότι εἶναι φοβερὸν πρᾶγμα νὰ ὑπάρχουν 11 ἄνθρωποι, διότι ὅλον τὸ ἐκπαιδευτικὸν πρόβλημα ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ 2+2+4+1, δηλ. 9 ἐκπαιδευτικοὺς συμβούλους.

§11Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ἡ προσήλωσις εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη ἔχει καθιερωθῆ ἀπὸ τὸ ἄρθρον 100 τοῦ Συντάγματος. Νομίζω δέ, ὅτι, εἴτε τὸ ἔβαζον εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἴτε ὄχι, τοῦτο παρέλκει.

§12Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι μία καραμέλλα, τὴν ὁποίαν πιπιλᾶνε καταλλήλως. Δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω. Τὸ λέγει τὸ Σύνταγμα, τὸ λέγει ὁ Ὑπαλληλικὸς Κῶδιξ, ἀλλὰ δὲν τὰ ἀκούομεν αὐτά, διότι ἐδῶ πρυτανεύει τὸ πνεῦμα, ὄχι τὸ πνεῦμα τὸ ἐθνικόν, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ κομματικόν, κατὰ τὴν ταπεινήν μου ἀντίληψιν. Καὶ θὰ ἔλθω εὐθὺς ἀμέσως εἰς αὐτὴν τὴν ἱστορίαν.

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς διαρκῶς δίδετε κομματικὴν ἐξήγησιν.

§14Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐγώ, εἴδατε πόσον ἔξω ἀπὸ κομματικὰ κριτήρια ὡμίλησα. Δὲν μὲ ἔχετε ἀκούσει πόσας φορὰς ἐπαινῶ τὰς καλὰς πράξεις σας; Θὰ εἰσέλθω λοιπὸν εἰς τὸ θέμα. Τὸ Συμβούλιον αὐτὸ— λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς— ἀποτελεῖται ἀπὸ κατὰ πάντα ἀξιότιμα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα κατέχουν ἀνωτάτας θέσεις εἰς τὴν ἱεραρχίαν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ποὺ ὑποτίθεται, ὅτι ἡ σκέψις των καὶ ἡ κρίσις των θὰ εἶναι ἀδιάβλητος. Εἶναι μία ἄποψις αὐτή. Ἀλλά, κύριοι, οὔτε κανένα δικαστήριον πρόκειται νὰ γίνῃ ἐδῶ καὶ νὰ πάῃ ὑπεύθυνα καὶ νὰ ἠμπορῇ ὁ ἐνδιαφερόμενος νὰ παρίσταται καὶ νὰ ἐλέγχῃ. Κρίνατέ το οἱ ἐξ ὑμῶν δικηγόροι, διὰ νὰ ἴδητε ποίαν διαφορὰν ἔχει διὰ τὴν ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας. Ὅταν ἕνας ποὺ τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἑνὸς δικαστηρίου ἢ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἔχει ἐξησφαλισμένα τὰ ἐχέγγυα τῆς ἀκριβοδικαίας κρίσεως, διὰ τὴν προσωπικὴν ἐμφάνισιν, μὲ τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπίσῃ τὸν ἑαυτόν του, μὲ τὸ δικαίωμα νὰ κληθοῦν νὰ καταθέσουν ὑπευθύνως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ δώσουν στοιχεῖα καθαπτόμενα τῆς ὑπολήψεώς του καὶ τῆς ἐθνικῆς του ὑποστάσεως, ἢ ἀνεξαρτησίας. Ἐὰν ὑπῆρχε, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀκριβοδίκαιον καὶ ἐξησφαλισμένον μία διαδικασία, θὰ τὴν ἐχειροκρότουν καὶ θὰ ἔλεγον, ἐπὶ τέλους εἰς τὸν τόπον αὐτὸν προσπαθοῦμε νὰ εὕρωμεν τὴν πραγματικὴν ἀλήθειαν κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ νὰ ἀπονείμωμεν δικαιοσύνην καὶ τὸ σωστόν. Τί ὅμως θὰ γίνῃ, κύριοι συνάδελφοι; Θὰ πᾶνε οἱ περίφημοι φάκελλοι, οἱ φάκελλοι ἐκεῖνοι, περὶ τῶν ὁποίων ἠκούσαμεν πρὸ ἡμερῶν τὸν συνάδελφον κ. Τζατζάνην, θεολόγον, υἱὸν ἱερέως, εἰς τὰ Κατηχητικὰ Σχολεῖα ἀναμεμιγμένον, εἰς τὰ ἱερατικὰ τακτοποιημένον, ἀπὸ τὸν μακαρίτη Δαμασκηνόν, ἐκπρόσωπον τῆς Θρησκευτικῆς Ὀργανώσεως ΕΟΧΑ καὶ ἠκούσαμεν τὸν κ. Τζατζάνην, ὅτι, ὅταν ἐπῆγε νὰ πάρῃ τὸ διαβατήριόν του ἀπὸ τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον, τοῦ εἶπον, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ πάῃ εἰς τὴν Ἀμερικήν, διότι εἶναι δυναμιτιστής, ἔχει σκοτώσει ἐθνικόφρονας πολίτας, ἔχει συλλάβει ἀνθρώπους, ἔχει κάμει ἐγκλήματα, συνεπῶς εἶναι ἐγκληματίας καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ τοῦ ἐπιτρέψουν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν ἔδαφος. Ἠκούσατε τὴν ἐξέγερσιν τοῦ διακεκριμένου αὐτοῦ ἀνθρώπου, ποὺ συμπίπτει νὰ εἶναι καὶ ἐκπαιδευτικός, ποὺ συμπίπτει νὰ εἶναι θεολόγος, ποὺ συμπίπτει νὰ εἶναι υἱὸς παππᾶ καὶ ἀδελφὸς δεσπότου. Καταλαβαίνετε, ὅταν διὰ τὸν δυστυχῆ τὸν Τζατζάνην γράφωνται αὐτὰ τὰ πράγματα, καταλαβαίνετε, κύριοι συνάδελφοι, τί γίνεται διὰ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, δι’ ἐκείνους ποὺ εἰς τὴν τεταραγμένην περίοδον τοῦ 1947–48, μὲ τὰ ψηφίσματα Θʹ κλπ. ἔγιναν οἱ φάκελλοι, ἐδημιουργήθη ἡ ἐκκαθάρισις καὶ ἀπεκεφαλίσθησαν. Ποία εἶναι ἐκεῖνα τὰ κριτήρια καὶ στοιχεῖα ποὺ δημιουργεῖ μὲ τὸ νομοθέτημά του ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὥστε νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι, ψηφίζοντες τὸ νομοθέτημα αὐτό, εἴμεθα ἀπολύτως ἀσφαλεῖς, ὅτι θὰ ἀποδοθῇ πραγματικὴ δικαιοσύνη; Διότι καὶ ἐγὼ ἐπῆγα, διαμαρτυρόμενος, κύριοι συνάδελφοι, εἰς μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἀπετελεῖτο ἀπὸ τοὺς ἀριστεῖς ποὺ διαθέτει τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὁ Ἄρειος Πάγος, τὸ Ἐφετεῖον καὶ ἐπῆγα, διαμαρτυρόμενος, διότι ἐθίγετο ἡ ὑπόληψις καὶ ἡ τιμὴ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν κομμουνισμὸν καὶ μοῦ εἶπον οἱ ἄνθρωποι, ἐν δικαίᾳ ἐξεγέρσει καὶ αὐτοί, τί θέλετε, κύριε, νὰ σᾶς κάμωμεν; Αὐτοὺς τοὺς φακέλλους μᾶς φέρουν, αὐτὰ τὰ στοιχεῖα μᾶς φέρουν, δυναμιτιστὰς τοὺς λέγουν μέσα, ὀφθαλμορύχους τοὺς λέγουν μέσα καὶ ἄλλα διάφορα πράγματα. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Καὶ ὅταν δὲν γίνεται κατὰ τρόπον δημόσιον ἡ συνεδρίασις καὶ ὅταν δὲν ἠμπορῇ ὁ ἐγκαλούμενος νὰ ἀποδείξῃ τὸ δίκαιόν του καὶ νὰ πολεμήσῃ τὰ μυστικὰ αὐτὰ στοιχεῖα τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, κατὰ ποῖον τρόπον θέλετε νὰ ἀμυνθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Ἐγὼ δὲν ἀδικῶ κανένα διὰ τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας, ἐκδίδουν. Διότι ὑπάρχουν ὅλα αὐτὰ τὰ τερατουργήματα μέσα εἰς αὐτοὺς τοὺς φακέλλους, κάθε τι, ποὺ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ συλλάβῃ ἀνθρώπινος νοῦς περιέχεται μέσα καὶ πηγαίνει εἰς αὐτὰς τὰς ἐπιτροπάς. Κατὰ παρόμοιον τρόπον καὶ ἀπὸ Θεοὺς ἀκόμη ἐὰν συνέκειτο ἡ Ἐπιτροπή, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ ὅ,τι γράφονται μέσα εἰς τοὺς φακέλλους. Καὶ δι’ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ εἶμαι καὶ ἐδῶ εἶσθε, Πέμπτη εἶναι 20 Ἰανουαρίου, εἰς ὀλίγας ἡμέρας θὰ εὕρω μίαν εὐκαιρίαν, θὰ ἀνέβω εἰς τὸ βῆμα καὶ θὰ σᾶς εἴπω: Κύριοι συνάδελφοι, ἐνθυμεῖσθε τί σᾶς εἶπον εἰς τὰς 7.10′ τῆς 20ῆς Ἰανουαρίου; Ἡ Παϊδούση, ἡ Γεδεών, ὁ Γιδαράκος καὶ ὁ Ταταράκης ἀπεδείχθησαν........

§15Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Δὲν ὑπάρχει τίποτε.

§16ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἔκαμε τὰ ἐγκλήματα;

§17Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὰ περισσότερα τὰ ἔκαμεν ἡ Γεδεὼν καὶ ἡ Παϊδούση, εἶμαι βέβαιος. Αὐταὶ αἱ δύο, ἔχω πληροφορίας, ὅτι ἦσαν ἔνοπλοι, ὅτι ἡγοῦντο ἄλλων ἐνόπλων, ὅτι ἔπαιρναν τοὺς ἐθνικόφρονας πολίτας καὶ τοὺς ἐξετέλουν εἰς τὰ διϋλιστήρια τῆς Οὖλεν.

§18Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀδίκημα ὑπάρχει, κύριε συνάδελφε, μόνον ὅταν χύνεται αἷμα; Ὅταν ὑπονομεύεται τὸ Κράτος; Εἰς αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀπαντήσετε εὐθέως.

§19Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀντιθέτως, εὑρίσκω, ὅτι ὑπάρχει ἀλλοῦ τὸ ἔγκλημα. Ἀλλὰ ἀρνοῦμαι νὰ τὸ ἀποδεχθῶ αὐτό, διὰ τὴν Γεδεών, τὴν Παϊδούση καὶ τοὺς ἄλλους. Δὲν γνωρίζω, οὔτε τὴν Γεδεών, οὔτε τὴν Παϊδούση, οὔτε τὸν Ταταράκην, τὸν μόνον ποὺ γνωρίζω πολὺ ἐλάχιστα, εἶναι ὁ Γιδαράκος, παλαιὸς καθηγητὴς τῶν Φυσικῶν, τοὺς ἄλλους κύριοι συνάδελφοι, δὲν τοὺς γνωρίζω, οὔτε κατ’ ὄψιν. Ἠξεύρω ὅμως, ὡς ἕνας Ἕλλην, ποὺ ζῶ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον ἠξεύρω, ἀπὸ παραδόσεις, ἀπὸ κουβέντες, ἀπὸ συνομιλίες μὲ ἐκπαιδευτικούς, ἠξεύρω ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀδιάβλητον τὸ ἐθνικόν των φρόνημα, ὅτι πρόκειται περὶ ἐκπαιδευτικῶν ἀρίστων, πρώτης δυνάμεως καὶ πρώτης γραμμῆς. Αἱ δύο γυναῖκες, τιμοῦν ἀναμφισβητήτως, τὰς ἕδρας τὰς ἀνωτάτας, τὰς ὁποίας κατέχουν καὶ ἔχω ἀκούσει, ὅτι καὶ ὁ Ταταράκης εἶναι ἕνας ἄριστος ἐκπαιδευτικός. Ἀλλὰ διὰ τὸν Γιδαράκον, ἀρνοῦμαι νὰ δεχθῶ καὶ νὰ συζητήσω αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἠξεύρω, ὅτι ἡ Γεδεών, εἶναι κόρη ἑνὸς μεγάλου λογίου, ὁ ὁποῖος ἔδρασεν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν.

§20Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐδῶ πρέπει νὰ φέρωμεν ὅλοι πιστοποιητικά, τί ἐκάμομεν κατὰ τοὺς χρόνους τῆς κατοχῆς, ὅταν δὲν ἐλειτούργει οὔτε ἡ Χωροφυλακή, οὔτε ὁ εἰσαγγελεύς. Τότε θὰ ἀποδειχθῇ τί ἐπράξαμεν καὶ ἂν ἠμποροῦμεν καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ βῆμα νὰ ὁμιλοῦμεν ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους.

§21Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὸ νὰ γίνῃ μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια καὶ ὄχι νὰ ἔλθῃ ὁ καθ’ ἕνας, τοῦ ὁποίου δὲν γνωρίζω τὴν προέλευσιν καὶ ποὺ κάμνει τὸν ὑπερπατριώτην, νὰ μοῦ δίνῃ τὸ πιστοποιητικόν. Μὴ θέλετε νὰ προχωρήσω, μὴ ἀναξέετε τὸ παρελθόν, ἀφήσατέ το.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεμακρύνθημεν ἀπὸ τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι. Παρακαλῶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ θέμα.

§23Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τὸ νομοθέτημα δὲν ἐδόθη ἡ προσήκουσα προσοχὴ ἐκ μέρους τοῦ συντάκτου του. Πρῶτον ἀποκρούω τὴν παρένθεσιν διὰ τὸ θέμα τῆς προσηλώσεως πρὸς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη, ἐφ’ ὅσον, ὅπως ὀρθότατα καὶ νομιμότατα ὁ ἐξ Εὐβοίας συνάδελφος, κ. Μπακόλλας, παρετήρησεν, ὅτι καὶ τὸ Σύνταγμα τὸ λέγει καὶ ὁ ὑπαλληλικὸς κῶδιξ, καὶ συνεπῶς δὲν ἐχρειάζετο ἡ παρένθεσις. Καὶ διατυπώνω τὴν αἰτίασιν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα γίνονται μὲ ἄλλους ἀντικειμενικοὺς σκοποὺς καὶ κάτω ἀπὸ τὰς λέξεις αὐτάς, τὰς φράσεις αὐτὰς ὑποκρύπτεται ἡ κομματικὴ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ πλήξῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν τῆς εἶναι ἀφωσιωμένοι. Διότι ἐδῶ κατήντησε τὸ πρᾶγμα, τὸ θέμα τῆς ἐθνικοφροσύνης νὰ ἀποτελῇ τὸ πρόσχημα διὰ νὰ πλήσσωνται οἱ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως. Συζητεῖται ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Τζατζάνη. Μὲ τὸν κ. Κουτσοπέταλον ἔχομεν ὑποβάλει ἐπερώτησιν διὰ τοὺς διωγμούς, οἱ ὁποῖοι γίνονται εἰς βάρος ἀντιπροσώπων τῶν συνεταιρισμῶν. Θὰ φέρωμεν ἐδῶ τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον ἡ περίφημος ἐθνικοφροσύνη χρησιμοποιεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ διὰ νὰ πλήττῃ τοὺς ἀντιπάλους της. Αὐτὴ εἶναι ἡ καθαρὰ ἀλήθεια, κύριοι συνάδελφοι. Διερωτῶμαι, κύριοι συνάδελφοι, διατὶ δὲν ἔφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἕνα νόμον, ὅστις νὰ καταργῇ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Διότι ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω περίπτωσιν, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω εὐθὺς ἀμέσως, διότι προΐσταται ἡ ἐπερώτησίς μου. Ἔχω περίπτωσιν δι’ ἐκπαιδευτικὸν λειτουργόν, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ἔγινε πειθαρχικὴ ἀνάκρισις ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Γενικὸν Ἐπιθεωρητήν. Διαπιστωθείσης παραβάσεως ἔγινε βαθμολόγησις τῶν γραπτῶν καὶ διεπιστώθη πράγματι, ὅτι ὁ ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς δὲν κατώρθωσε νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ χρέος του καὶ τὸ καθῆκόν του ὡς προϊσταμένου ἑνὸς γυμνασίου. Καὶ συνέρχεται τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ ἀποφαίνεται διὰ τὴν μετάθεσίν του καὶ συνέρχεται ἓν ἄλλο ὑπηρεσιακὸν συμβούλιον, μὲ ἐπιθεωρητάς, καὶ ἀποφαίνεται διὰ τὴν ἄμεσον μετάθεσιν αὐτοῦ τοῦ ἐκπροσώπου. Καὶ στέλλει ἕνα τηλεγράφημα ἡ ὑπηρεσία. Καὶ ἐπιβιβάζεται ὁ ἐκπαιδευτικὸς λειτουργὸς εἰς τὸ λεωφορεῖον, διὰ νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν θέσιν του. Καὶ πᾶνε οἱ κομματικοὶ παράγοντες τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κατεβάζουν ἀπὸ τὸ λεωφορεῖον. «Κάτω» τοῦ λένε, «δὲν θὰ φύγῃς». Καὶ μέχρι τοῦδε, κύριοι συνάδελφοι, οὔτε ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, οὔτε ἡ ἀπόφασις τοῦ ἄλλου Συμβουλίου ἐξετελέσθη. Καὶ ἐπανέρχεται τὸ θέμα εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ λέγει τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον: «Δὲν ὑπάρχει δι’ ἡμᾶς ζήτημα, διότι ἡμεῖς ἔχομεν ἀποφανθῆ πρὸ ἓξ ὁλοκλήρων μηνῶν». Ἀλλὰ διερωτῶμαι, ὅταν δὲν ἐκτελῶνται αἱ ἀποφάσεις τῶν Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων, τότε τί ἀποστολὴν ἔχουν; Δηλαδή, ὅτι ἀπὸ πολιτικῆς πλευρᾶς συμφέρει τὴν Κυβέρνησιν, ἐκείνη ἐκτελεῖται. Ὅ,τι δὲν συμφέρει, δὲν ἐκτελεῖται. Εἶναι κάτι πράγματα, κύριοι συνάδελφοι, ἀπαράδεκτα. Καλύτερον θὰ ἦτο νὰ καταργηθῇ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, καὶ θὰ ὑποβάλω τὰς σχετικὰς τροπολογίας. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ συγχωρεῖτε ποὺ σᾶς ἀπησχόλησα, ἀλλὰ εἴδατε πόσον καθαρά, ἀντικειμενικὰ καὶ χωρὶς ὑπερβολὰς ἔκρινα τὰ πράγματα. Μὲ ἀπολύτως καλὴν πίστιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν συντομίᾳ καὶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ αὐτὰς τὰς ἁπλᾶς σκέψεις ἐθεώρησα ὡς χρέος μου νὰ διατυπώσω πρὸς σᾶς καὶ ἐλπίζω, ὅτι καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, κηδόμενος τοῦ ἱστορικοῦ του ὀνόματος, κηδόμενος τῆς ἀτομικῆς του θέσεως, κηδόμενος ἀκόμη καὶ τῆς θέσεως τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, καὶ τὴν τελευταίαν ἀκόμη στιγμὴν θὰ ἐκπληρώσῃ ἓν χρέος, ἀπέναντι τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔχει δημιουργηθῆ. Καὶ τὸ χρέος αὐτὸ εἶναι ἓν καὶ ἁπλούστατον: Ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν θὰ ἔχῃ αὐτὸν τὸν ἡρωϊσμὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Πρέπει νὰ ἠξεύρῃ ὅμως, ὅτι θὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων μὲ μίαν τοιαύτην χειρονομίαν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, πρέπει νὰ κάμωμεν καὶ μία διακήρυξιν καὶ νὰ εἴπωμεν, καίτοι εἶναι ἀντιληπτὸν ἀπὸ ὅλους, ὅτι πάντοτε, πάρα πολὺ συντόμως, ὅλα αὐτὰ θὰ ἀνατραποῦν, καὶ νὰ εἴπωμεν καὶ κάτι ἄλλο. Ὅτι πέραν τῶν φακέλλων, πέραν τῶν ἀποφάσεων, δὲν πρόκειται νὰ μειωθῇ ἡ ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια, καὶ τὸ κῦρος ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, σὰν αὐτοὺς ποὺ πάει νὰ πνίξῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἀργὰ ἢ γρήγορα, μᾶλλον πολὺ γρήγορα, τὸ πρᾶγμα αὐτό, ὑπὸ τὴν κοινὴν βοὴν καὶ κατακραυγὴν θ’ ἀνατραποῦν, καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοὶ θ’ ἀποκατασταθοῦν ἐν ὅλῃ των τῇ μεγαλοπρεπείᾳ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§25Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, βεβαίως ὑπάρχουν νομοσχέδια, διὰ τὰ ὁποῖα ἴσως νὰ αἰσθάνεσθε ὑποχρέωσιν νὰ τηρήσητε κομματικὴν πειθαρχίαν, Διότι αὐτὰ θὰ τὸ ἀξιώνῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἀπὸ αὐτά. Καὶ ὀρθὸν θὰ εἶναι πράγματι, ὅταν θὰ κληθῆτε νὰ ψηφίσητε, καὶ ἴσως νὰ κληθῆτε ὀνομαστικῶς, νὰ ψηφίσητε κατὰ συνείδησιν, ὅπως εἶπεν εἷς συνάδελφος, ἐὰν θελήσητε κατὰ συνείδησιν νὰ ἐξετάσητε τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἴδητε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τοῦτο ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ καθυστέρησιν δύο ἐτῶν. Καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀξιοῖ ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τονίζει μάλιστα καὶ τὴν σπουδαιότητα αὐτὴν ὕστερα ἀπὸ μίαν καθυστέρησιν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου 1952, ὅταν ἀνῆλθεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ὅταν ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου οἱ τέσσαρες ἢ πέντε αὐτοὶ ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι. Τὸ ὅτι σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου πλέον —εἶναι πασιφανέστατον— εἶναι ἡ ἀπομάκρυνσις τῶν 4 ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, τελούντων εἰς τὴν διαθεσιμότητα τοῦ Ὑπουργείου, αὐτὸ νομίζω, ὅτι πλέον οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἀλλ’ οὔτε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐλπίζω νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὸ ἀντίθετον. Αὐτὸ ἐξ ἄλλου τὸ ἐτόνισεν σαφῶς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς καὶ πρώην ὑπουργὸς κ. Γεωργούλης, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἤλλαξεν ὁ κομμουνισμὸς τὴν τακτικὴν τῆς διεισδύσεώς του εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, νομίζομεν, ὅτι θὰ πρέπει διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ προφυλάξωμεν τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμπνέονται ἀπὸ ἐθνικὰ ἰδεώδη. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια μὲ αὐτὰς τὰς σκέψεις. Πολλοὶ ἀπὸ σᾶς, οἱ ὁποῖοι εἶσθε βουλευταὶ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1946 –1950, ἐψηφίσατε τὸ Θʹ ψήφισμα, ἐκεῖνο τὸ ἁμαρτωλὸν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἔρριψεν εἰς τοὺς δρόμους χιλιάδας οἰκογενειάρχας, ἀνθρώπους ἀσπίλους, πολλοὺς ἀνθρώπους τιμίους ἐθνικόφρονας, Ἕλληνας πατριώτας, οἱ ὁποῖοι ἐμπράκτως εἶχον ἀποδείξει, ὅτι ἀγαποῦν τὴν Ἑλλάδα περισσότερον ἀπὸ μερικοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι παριστάνουν τὸν ἐθνικόφρονα καὶ τὸν πατριώτην εἰς τὰ καφενεῖα. Βεβαίως ὅμως, ἐκεῖνοι δὲν εἶχον τὴν τύχην, ἢ δὲν ἤθελον νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ Κυβερνητικὸν τότε κόμμα, καὶ δι’ αὐτὸ εὑρέθησαν εἰς τὸν δρόμον. Τὸ ἴδιον πάει νὰ κάμῃ καὶ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον, νὰ συνεχίσῃ ἐκείνην τὴν πολιτικὴν τῆς διώξεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν πολιτικῶς, εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι ἀρεστοὶ εἰς τὸν Συναγερμὸν καὶ δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ εὑρεθοῦν ἐκτὸς ὑπηρεσίας. Βεβαίως, ἐὰν ἴσχυεν ὁ νόμος 2500 καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Παιδείας, δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ φέρῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ἐπειδή, ὅμως, δὲν ἴσχυσεν ἐκεῖ, δι’ αὐτὸ ἔφερε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ μ’ αὐτὸ ἐπιδιώκει τὴν ἐκδίωξιν τῶν 4 συμβούλων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι, εἶναι δίκαιον τὸ νομοσχέδιον καὶ ἂν πραγματικῶς θὰ ἤθελεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ προστατεύσῃ τὴν κρατικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι σκέπτονται ἀντεθνικῶς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνεργήσῃ ἄλλως πως καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων φακέλλων νὰ ζητήσῃ ἀπὸ ἕνα ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ τοὺς 13 αὐτοὺς συμβούλους. Θὰ ἤθελα δηλαδή, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς ἕνα πληροφοριακὸν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας, πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Παιδείας, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ διεπίστωνεν ὁ ἴδιος, ἐὰν πράγματι αὐτοί, τοὺς ὁποίους ἔχει προγράψει διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἐὰν πράγματι, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ ἐθνικοῦ κόσμου τῆς χώρας μας, ἢ εἶναι Ἕλληνες πατριῶται καὶ αὐτοὶ καὶ ἀγαποῦν τὴν Ἑλλάδα, ὅπως τὴν ἀγαποῦμεν καὶ ἡμεῖς. Διότι, κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, οἱ ἐκπαιδευτικοὶ αὐτοὶ σύμβουλοι, ἐπανεφέρθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, καθ’ ὅλην δὲ τὴν διάρκειαν τῆς παραμονῆς των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, νομίζω, ὅτι ἔχουν δρᾶσιν ἐθνικὴν καὶ ἐπιστημονικήν. Ἔχετε νὰ παρουσιάσετε κανένα στοιχεῖον, εἴτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, εἴτε ἀπὸ τῆς ἐπαναφορᾶς των καὶ ἐντεῦθεν μέχρι τῆς νέας θέσεως τούτων εἰς διαθεσιμότητα, εἰς βάρος αὐτῶν; Διότι, κύριε ὑπουργέ, ἡ πεῖρα πλέον τῶν παρελθόντων ἐτῶν ἀποδεικνύει, ὅτι πολλοὶ ἠδικήθησαν ἀπὸ τοὺς φακέλλους αὐτούς, καὶ ὅσοι μὲν κατώρθωσαν νὰ ἀποδείξουν τὸ ἐναντίον, πράγματι ἐδικαιώθησαν κατόπιν ἀπὸ τὰς ἰδικάς μας Κυβερνήσεις. Ἀλλὰ σεῖς, δὲν βλέπω νὰ εἶσθε διατεθειμένος νὰ ἐξετάσετε ἀντικειμενικά, κύριε ὑπουργέ, τὴν θέσιν ἑνὸς ἑκάστου ὑπαλλήλου ἀλλὰ «ἀν μπλὸκ» δι’ ὅσους ζητᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Ἀσφαλείας νὰ ἀπολυθοῦν τῆς ὑπηρεσίας, οὔτε κἂν ἔρευναν ἄλλην ἐκάματε εἰ μὴ μόνον ἐκτελεῖτε τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς ἔστειλαν μὲ ἕνα Α.Π., ἕνα ἀπόρρητον ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν (Διεύθυνσις Γενικῆς Ἀσφαλείας).

§26ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶσθε βέβαιος, κύριε συνάδελφε;

§27Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ναί, καὶ θὰ εἴπω κάτι, διὰ τὸ ὁποῖον ἐλπίζω, ὅτι καὶ σεῖς θὰ μὲ πιστεύσητε. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔγινεν ὁ νόμος 2500, ὁ ὁποῖος περιελάμβανε καὶ τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη, ὡς λόγον διατηρήσεως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ περιελάμβανε καὶ ἄλλας προϋποθέσεις, τότε ἀφοῦ θέλετε θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Τότε ἐν ὄψει τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2500 τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας ἐξαπέστειλε πρὸς ὅλα τὰ Τμήματα Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας τῆς χώρας, ἐμπιστευτικὴν ἀναφοράν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγε, νὰ ἀναφέρετε.....

§28Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀπόρρητον.

§29Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἔγγραφον διαταγήν. Εἶναι ἀληθές, κύριε συνάδελφε, καὶ πρώην ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ κεφάλαιον δὲν μὲ εὑρίσκετε ἀπολύτως ἐν τάξει, διότι δὲν ἔχω κάμει στρατιωτικὸς καὶ δὲν ἔχω συνηθίσει μὲ τὰς ἀναφορὰς καὶ τὰς διαταγάς. Λέγω, λοιπόν, καὶ διορθώνω, ὅτι ἐξαπέστειλε μίαν ἐγκύκλιον διαταγὴν ἀπόρρητον, ἡ ὁποία ἔλεγε: «Συντάξατε καταστάσεις τῶν ὑπαλλήλων, ἁπάντων τῶν ὑπαλλήλων ἀδιακρίτως Ὑπουργείου ποὺ ὑπηρετοῦν, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἀναγράφετε, πρῶτον, τοὺς κομμουνιστὰς ὑπαλλήλους, δεύτερον, τοὺς κομμουνιστὰς ἀλλὰ ἀποχρωματισθέντας ὑπαλλήλους, τρίτον, τοὺς κομμουνίζοντας ὑπαλλήλους, τέταρτον, τοὺς ἐθνικόφρονας ὑπαλλήλους, πλὴν ὅμως κρυπτοκομμουνιστάς.

§30ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ τὸ τελευταῖον εἶναι ὡραῖον.

§31Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ποία ἦτο ἡ διάκρισις αὐτὴ, ἡ τελευταία;

§32Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Καὶ ἔτσι, λοιπόν, ὅσοι δὲν ἦσαν ἀρεστοὶ εἰς τὸ Κυβερνῶν Κόμμα εὑρέθησαν τυλιγμένοι εἰς αὐτὴν τὴν ὀνομαστικὴν κατάστασιν καὶ ὅλοι ἐτυλίχθησαν εἰς τοὺς φακέλλους τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας τάξεως ἀρχίζουν, λοιπόν, μὲ τὴν βοήθειαν ἑνὸς συνεργείου ἀσφαλῶς, νὰ ἐκπέμπωνται πρὸς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα τὰ διάφορα ἔγγραφα καὶ νὰ ζητοῦν τὴν ἀπόλυσιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπάλληλοι, συμπεριελήφθησαν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, διότι δὲν κρίνονται...

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Θεοχαρίδη, εἶσθε ἐκτὸς θέματος.

§34Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι συναφές.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα. Αὐτὸ τὸ θέμα, ἄλλως, θὰ ἀναφέρεται εἰς κάθε νομοσχέδιον.

§36Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὅταν τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μὲ διακόψατε, προτάσσῃ ὡς κριτήριον τὸ ἦθος καὶ ἐν παρενθέσει ἑρμηνεύει τὴν ἔννοιαν τοῦ ἤθους, καὶ λέγει προσήλωσις πρὸς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη κλπ., ἐκεῖ μέσα ἠμπορεῖτε νὰ τυλιχθῆτε καὶ σεῖς καὶ ἐγὼ καὶ κάθε ἕνας μέσα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§37Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Φαντάζομαι, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν ἱκανότητα νὰ ἑρμηνεύσετε τὸ σημεῖον αὐτό.

§38Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Σεῖς τὸ ἑρμηνεύετε. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἀφήσετε ὡς «ἦθος», ἀλλὰ τὸ ἑρμηνεύετε καὶ βάζετε τὴν προσήλωσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη κλπ. Σεῖς δίδετε τὴν ἑρμηνείαν καὶ σεῖς δίδετε λαβὴν εἰς τὸ νὰ διαμαρτύρεται ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡμεῖς.

§39Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Θέλω νὰ ἐξηγήσω καὶ νὰ σᾶς βοηθήσω νὰ καταλάβετε τί σημαίνει αὐτὸ τὸ «κ.τ.λ.». Ὅταν λέγωμεν «ἦθος», τὸ ἦθος ἀποτελεῖται ἀπὸ πολλοὺς παράγοντας καὶ συντελεστάς. Εἷς ἐκ τῶν συντελεστῶν τοῦ ἤθους, εἶναι ἡ προσήλωσις εἰς τὰ ἐθνικὰ φρονήματα. Φαντάζομαι ὅτι, οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ ἤθους, ἐκτὸς τῶν ἄλλων παραγόντων καὶ συντελεστῶν, ἐκτὸς τῆς προσηλώσεως εἰς τὰ ἐθνικὰ φρονήματα, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι παράγοντες. Λοιπόν, οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει νὰ τυλιχθῇ κανείς.

§40Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐὰν δεχθῆτε νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀναφέρετε καὶ νὰ ἀναφέρετε καὶ τοὺς ἄλλους συντελεστὰς, οἱ ὁποῖοι στοιχειοθετοῦν τὸ ἦθος.....

§41Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶναι γνωστοί.

§42Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. ... ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸ γράψετε ἀφοῦ ἦσαν γνωστοί, καὶ νὰ τονίσετε μόνον τὴν προσήλωσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἕνας δημόσιος ὑπάλληλος, ποὺ δὲν ἔχει προσήλωσιν εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη...

§43Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐὰν δὲν σᾶς ἔβαζα αὐτὸ, πῶς θὰ σᾶς ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν ὡραίαν ὁμιλίαν σας;

§44Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ δι’ αὐτὴν τὴν φιλοφροσύνην. Ἐλπίζω νὰ σᾶς ἀκούσωμεν καὶ σᾶς ἀγορεύοντα. Ὁμολογῶ, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ 1951, δὲν σᾶς ἠκούσαμεν καὶ θὰ ἐπιθυμούσαμεν νὰ σᾶς ἀκούσωμεν καὶ νὰ σᾶς χειροκροτήσωμεν. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἀρχικὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμα, δὲν θὰ πρέπει κἂν νὰ ζητήσετε νὰ τηρήσητε κομματικὴν πειθαρχίαν εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ὁ κ. ὑπουργός, ἔτσι ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, ἀπολύοντας τοὺς τέσσαρας καὶ φθάνοντας εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐννέα, διότι ἐκεῖ θὰ φθάσωμεν, ἐὰν ἀπολυθοῦν οἱ τέσσαρες. Ἀλλά, κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, θὰ βαρύνῃ καθόλου εἰς τὴν πλάστιγγα, ἡ κατάρτισις, ἡ ἐπιστημονικὴ τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, τῶν δεκατριῶν αὐτῶν, ὁπότε τότε εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν κατάρτισιν θὰ ἔλθῃ μεταξὺ τῶν πρώτων ἡ Γεδεών; Ἢ δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἐὰν θὰ μείνουν οἱ ἐπιστημονικῶς κατηρτισμένοι καλύτερον, ἀλλὰ ἁπλῶς καὶ μόνον, σᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ ἄνθρωποι, οἱ πιστοὶ εἰς τὸ κόμμα;

§45Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα πιστοί, καὶ ὄχι εἰς τὸ κόμμα.

§46Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, εἶσθε ἀπολύτως πεπεισμένος, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, τοὺς ὁποίους προγράφετε μὲ τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἤλθατε ποτὲ εἰς ἐπαφὴν ὡς προϊστάμενος, ὡς ὑπουργός, μὲ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, τοὺς εἴδατε καθόλου, συζητήσατε μαζί των, εἴδατε τὰς ἀντιλήψεις των διὰ νὰ ἰδῆτε ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, εἶναι πράγματι ἔτσι ὅπως τοὺς κατηγορεῖ ἡ Ἀσφάλεια;

§47Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἐπληροφόρησε κατὰ πάντα ἀξιόπιστος συνάδελφος, ἐνήμερος εἰς τὰ ἐκπαιδευτικά, ὅτι ἡ Γεδεὼν ἦτο διωρισμένη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Μεταξᾶ, ὅτι εἶχε μίαν δρᾶσιν εἰς τὸν πόλεμον ποῦ 1940, διότι ἐπήγαινεν εἰς τὸ μέτωπον καὶ ἔκαμεν ἐθνικὰς διαλέξεις, ὅτι εἶχε τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς τότε Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχε καὶ ὁ κ. Σπέντζας, τότε ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Πῶς ἔγινε τὸ πρόσωπον αὐτὸ ἐθνικῶς ἀνάξιον;

§48Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. Ἐὰν δὲν ἀνήκετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, τὰ πάντα διαγράφονται. Ἄν, κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, μᾶς εἴπητε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι πράγματι ἐξασφαλίζονται τὰ ἐχέγγυα μέσω τῆς ἀντικειμενικῆς κρίσεως, τῶν δέκα τριῶν ἐν συνόλῳ ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, τότε ὁμολογῶ, ὅτι θὰ συνετασσόμην ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, μὲ τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας θὰ μᾶς ἐλέγατε. Ἀλλὰ μὴ τοὺς στέλλετε πρὸς βεβαίαν σφαγὴν εἰς τὸ γνωστὸν συμβούλιον...

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προκειμένου νὰ στείλουν ἐμᾶς εἰς σφαγὴν διὰ τῆς κονσέρβας, καλύτερον εἶναι νὰ τοὺς στείλωμεν ἡμεῖς πρὸς σφαγὴν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ.

§50Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Βλέπετε, ὅτι ἔχω δίκαιον ὅ,τι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει τὸ 1946 ἐπὶ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐπικρατεῖ καὶ σήμερον.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ 1940, ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι καὶ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, ἔλαβεν ἐντολήν, νὰ πολεμήσῃ, ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ νὰ προφασίζεται, ὁ κ. Παπασπύρου, καὶ νὰ ἀναφέρῃ τὴν δρᾶσιν τῆς Γεδεών, πρὸ τοῦ 1940. Ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ πολεμήσαντας ἐν Ἀλβανίᾳ, ἀπὸ τοῦ 1940 καὶ ἐντεῦθεν τοὺς εὑρίσκομεν εἰς τὸν ΕΛΑΣ.

§52Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐὰν πράγματι, οἱ ἐκπαιδευτικοὶ αὐτοὶ σύμβουλοι, πραγματικῶς καὶ ἀντικειμενικῶς, δὲν ἔχουν δρᾶσιν ἀντεθνικήν, τί θὰ ἐλέγατε τότε, θὰ ἔπρεπε πράγματι νὰ παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των, ναί, ἢ ὄχι; Ἀσφαλῶς ναί. Βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι διὰ τῆς συζητήσεως θὰ ἀχθῶμεν εἰς τὸ αὐτὸ συμπέρασμα. Δώσατε, λοιπόν, κ. ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, αὔριον θὰ κληθῇ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ μίαν λύσιν, δώσατε τὴν δυνατότητα νὰ ὑπερασπισθοῦν τὸν ἑαυτόν των, οἱ ὑπὸ κατηγορίαν ἄνθρωποι, καλέσατέ τους νὰ ἀπολογηθοῦν, δώσατέ τους τὰ μέσα διὰ νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἀθωότητά των καὶ διὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν πραγματικήν των συνείδησιν καὶ τὰ πραγματικά των φρονήματα, καὶ τότε, ὅταν πράγματι ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἀνοικτὸν δικαστήριον πεισθῶμεν, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκογένειαν, τότε καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος, ὅπως καὶ ἐσεῖς, νὰ μὴ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ὅταν ὅμως, ὑπάρχει ἕνας κρυμμένος φάκελλος, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζει ὁ ἐνδιαφερόμενος καὶ πηγαίνετε εἰς τὸν ἁρμόδιον ἀξιωματικόν, ἢ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ λέγετε, διατὶ μὲ κατηγοροῦν, καὶ σηκώνει τὸν φάκελλον διὰ νὰ μὴ δῆτε οὔτε ἀριθμόν, οὔτε διεύθυνσιν καὶ σᾶς ἀπαντᾷ, ὅτι εἶναι ἀπόρρητον, σᾶς λέγω μόνον ὅτι κατηγορεῖσθε δι’ ἀντεθνικὴν δρᾶσιν.

§53Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Ἐὰν κάμῃ μίαν ἁπλῆν δήλωσιν μετανοίας ἀποχαρακτηρίζεται.

§54Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἀφοῦ λοιπόν, ἤλθατε εἰς τὴν δήλωσιν μετανοίας, ἐγὼ δὲν τὴν ἔθιξα, σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ὄχι μόνον ἡ δήλωσις μετανοίας δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, ἀπὸ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ ὑπάρχει ἐμπιστευτικὴ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι καὶ ὅταν ἀκόμη θὰ εἶναι λευκός, λευκότατος, ὁ περὶ οὗ πρόκειται, διὰ νὰ δοθῇ τὸ πιστοποιητικὸν φρονημάτων θὰ ἐξετασθῇ καὶ θὰ ἀναγραφῇ ἐπὶ τοῦ πιστοποιητικοῦ φρονημάτων καὶ τὸ οἰκογενειακὸν περιβάλλον, ἤτοι τί ἔκαμεν ὁ πατέρας του, ἐὰν ἀνεμίχθη ἡ μητέρα του, ἐὰν ἀνεμίχθη τὸ παιδί του, ἡ ἀδελφή του, ὁ γαμβρός του.

§55Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Δὲν ἐγένετο τίποτε ἀπὸ αὐτά, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τῆς ἰδικῆς μου, ὥστε νὰ θέλω νὰ ὑπεραμυνθῶ τοῦ ἑαυτοῦ μου, ἀλλὰ διότι θέλω νὰ θέσω τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, ὥστε νὰ εἶσθε καὶ σεῖς καὶ ἡ Βουλὴ κατατοπισμένοι, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, ὅτι βάσει τοῦ σχετικοῦ ψηφίσματος, ἔχει καθορισθῆ, ὅτι προκειμένου νὰ ζητηθῶσι τὰ κοινωνικὰ φρονήματα, πρέπει νὰ ἀναγραφῇ ὁλόκληρον τὸ ἱστορικὸν εἰς τὸ δελτίον καὶ βάσει αὐτοῦ, τὸ συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον παραπέμπεται ὁ ὑπάλληλος, ἐκεῖ ἐλέγχεται κατὰ πόσον, αὐτὰ τὰ ὁποῖα γράφονται εἶναι ἱκανὰ νὰ τὸν χαρακτηρίσουν ὡς νομιμόφρονα ἢ ὄχι. Δὲν λαμβάνει δηλαδή, διαταγήν, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἀπολυτέος ἢ ὄχι.

§56Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἰς αὐτὸ συμφωνοῦμεν. Ἐγώ, λέγω, ὅτι ἀναγράφονται πάντα ταῦτα εἰς τὸ πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον κατόπιν παραπέμπεται εἰς τὸ συμβούλιον νομιμοφροσύνης τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου. Ἐκεῖ, ὅμως, εἰς τὸ ἁρμόδιον συμβούλιον εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ὅλοι φυλάγονται σήμερον διότι περνοῦν ἄσχημες ἡμέρες.

§57Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Τὸ δελτίον γράφει, ὅτι δὲν ἀνεμίχθη, ἐὰν εἶναι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀληθές.

§58Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τότε ἐρωτῶ, διατί ἔχει ἀποστείλει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, αὐτὴν τὴν ἐγκύκλιον, ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὸν ἐνδιαφερόμενον τὸ δελτίον θὰ πρέπει νὰ ἀναγράφῃ, τί ἔκαμεν ἡ μητέρα του, τί ἔκαμεν ὁ πατέρας του, ἡ ἀδελφή του κλπ., διότι φθάνετε μέχρι τοῦ ἕκτου βαθμοῦ συγγενείας. Διατί αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἐγὼ θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι πρόθεσίς μου νὰ καταργηθῇ ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας, ἀλλὰ νὰ καταργηθοῦν οἱ φάκελλοι οἱ ἄδικοι, καὶ οἱ φάκελλοι ποὺ ἔχουν στοιχεῖα ψευδῆ, πεπλανημένα, μὴ ἀληθῆ, αὐτοὶ οἱ φάκελλοι πρέπει νὰ καταστραφοῦν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ εὑρίσκω, νομίζω, συμφώνους μαζί μου πολλοὺς συναδέλφους, καθὼς καὶ ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς ἀκόμη μὲ ὑπευθύνους θέσεις, οἱ ὁποῖοι δι’ ἀναφορῶν, καὶ ἐὰν θέλῃ ἂς τὸ ὁμολογήσῃ ὁ κ. τέως ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις διότι κάποτε ἦτο ὁ πατέρας του εἰς τὸ ΕΑΜ καὶ πάει τὸ παιδὶ τῶν 20 ἐτῶν σήμερα καὶ 10 ἐτῶν τότε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ποὺ εἶναι ἀριστοῦχος καὶ δὲν ἠμπορεῖ.

§59Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει μία πληροφορία, ὅτι εἰδικῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οὔτε οἱ ἀποχαρακτηρισμοί, οὔτε οἱ ἀποχρωματισμοί, προκειμένου νὰ κριθῶσιν ἐκπαιδευτικοί. Παρακαλῶ νὰ μᾶς δηλώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, σχετικῶς ἐπ’ αὐτοῦ.

§60Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§61Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὔριον θὰ συζητηθῇ ἡ σχετικὴ ἐπερώτησις.

§62Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι πέραν τῶν φακέλλων, οἱ τέσσαρες ὑπὸ ἀποπομπὴν ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι, κατηγοροῦνται διὰ τὸ μέγα ἔγκλημα, ὅτι εἶναι ὀπαδοὶ τῆς δημοτικῆς γλώσσης καὶ ὄχι τοῦ Μιστριώτη.

§63Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι ἔχομεν ἀνάγκην ἑνὸς ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, ἑνὸς ἐπιστημονικοῦ ἐγκεφάλου, ποὺ θὰ πρέπει νὰ τάμῃ κατευθυντηρίους γραμμάς, διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, τὸ ὁποῖον θὰ μεταδίδῃ εἰς τὰ σχολεῖα μέσης καὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀναλυτικὸν πρόγραμμα, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ χαράσσῃ γραμμὴν ὅπως ἀπαιτοῦν αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι καὶ δὲν πιστεύω, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ μὴ συμφωνήσῃ μαζί μου, ὅτι ὄχι 9 μὲ αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ἀπὸ ἕνα ἐπιστημονικὸν συλλογικὸν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα καθαρῶς ἐπιστημονικὸν ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ὄχι διὰ νὰ συντάσσῃ τὸν πίνακα τῶν μεταθετέων ἀπὸ τὴν Φλώριναν πρὸς Ἀθήνας καὶ ἀπὸ τὴν Τρίπολιν πρὸς Θεσσαλονίκην, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ καὶ μόνος του, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τὸν πίνακα τῶν μεταθέσεων, εἶναι εὔκολον πρᾶγμα νὰ τὸν κάμῃ ἕνας διοικητικὸς ὑπάλληλος, ἀλλὰ ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ἀπὸ ἕνα ἐπιστημονικὸν συλλογικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποβοηθήσῃ τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἰς τὸ νὰ φέρῃ νομοθετήματα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐπιβάλουν μεταρρυθμίσεις, αἱ ὁποῖαι πράγματι, ἐπιβάλλονται καὶ ὄχι νὰ ἀσχολούμεθα μὲ μικροζητήματα καὶ νὰ ἀσχολῆται ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ μὲ τὸ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ μείνουν τέσσαρες ἢ νὰ ἀπολύσωμεν τέσσαρες, καὶ ἔτσι θὰ φύγουν οἱ 4 καὶ θὰ μείνουν οἱ 9. Δὲν εἶναι, κ. ὑπουργέ, τῆς Παιδείας, αὐτὸ ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ κάμετε καὶ σεῖς καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Καλέσατε τοὺς κυρίους αὐτούς, καὶ τοὺς 13, ζητήσατε ἀπὸ αὐτοὺς ἐργασίαν ἐπιστημονικήν, διὰ νὰ φωτισθῆτε καὶ σεῖς καὶ ἡ Βουλή, νὰ φέρουν ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας πρόγραμμα καὶ ἐργασίαν καὶ ὅταν θὰ δῆτε, ὅτι ὑπάρχουν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς 13, ἄχρηστοι καὶ ἀνίκανοι, νὰ τοὺς διώξετε καὶ κανεὶς δὲν θὰ σᾶς ἐπικρίνῃ. Καὶ ὅταν ἀπὸ τοὺς 13, θὰ δῆτε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς προσφερομένης, θὰ δῆτε, ὅτι πράγματι ὑπάρχουν 3, 4, 5, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ διασπείρουν τὰς ἀντεθνικάς των ἰδέας εἰς τὴν ἐπιστημονικήν των ἐργασίαν, τότε νὰ τοὺς πῆτε: σᾶς ἀνέθεσα νὰ μοῦ κρίνετε ἕνα ἀναγνωσματάριον καὶ μοῦ ἀφήσατε κεφάλαια ἀντεθνικὰ. Τότε τὸ καταλαβαίνω, νὰ ἀπολυθῇ αὐτός. Ἀλλὰ ὅταν ἔχετε ἀνθρώπους ἁπλῶς καὶ μόνον διότι δὲν εἶναι ἀρεστοί, εἴτε εἰς ὡρισμένον κύκλον τῶν συναδέλφων των, εἴτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐκδιώκωνται. Καὶ ἐρωτῶ, κ. ὑπουργέ, διατί μόλις ἤλθατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι σεῖς ἀλλὰ τὸ κόμμα σας, διατί τοὺς ἐθέσατε ἀμέσως εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου, καὶ τοὺς ἀπεμακρύνατε ὥστε νὰ μὴ παρέχουν τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν παρεῖχον καὶ εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ παρέχουν, ἐφόσον ἦσαν δημόσιοι ὑπάλληλοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον; Τί δεδομένα εἴχατε; Κανένα ἀπολύτως, ἀλλὰ ἠξίωσαν οἱ ἄλλοι, οἱ τῆς παρέας ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι, νὰ ἀπομακρυνθοῦν οἱ 4–5 αὐτοί, ἐκπαιδευτικοὶ σύμβουλοι. Καὶ μὲ αὐτὸ δὲν κάμετε τίποτε, διότι ἐφόσον ἔχετε ρητὴν δήλωσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ρητὴν δήλωσιν τοῦ κόμματος τῆς ΕΠΕΚ καὶ τῆς ὁμάδος τῶν ἀνεξαρτήτων, ὅτι ἐρχόμενοι ἡμεῖς εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν, ὅπως τοὺς εἴχομεν ἐπαναφέρει, διότι πιστεύομεν ἀπολύτως, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔδρασαν ἀντεθνικῶς καὶ ὅταν σεῖς δὲν ἔχετε κανένα δεδομένον, ὅτι αὐτοὶ δροῦν ἀντεθνικῶς, τότε τί κάμετε, κ. ὑπουργέ; Δύο χρόνια τοὺς ἀφήσατε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ δύο χρόνια; ἂς εἴπωμεν, ὅτι θὰ μείνετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μετὰ θὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς καὶ θὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν. Ἀλλὰ ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐδήλουν προσχώρησιν πρὸς σᾶς, τότε ὡσὰν ἀπὸ τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, θὰ ἔβγαινον καθαροὶ καὶ θὰ ἠδύναντο νὰ παραμείνουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν των, Διότι, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶχον φακέλλους, εὐθὺς ὡς κατώρθωσαν νὰ ἀποσπάσουν ἕνα μέσον συναγερμικὸν ἐτακτοποιήθησαν. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον, κ. ὑπουργέ, καὶ θὰ παράσχετε κατόπιν τὰ ἐχέγγυα μέσα, διὰ νὰ ἐξακριβώσετε διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς, τί ἔκαμαν, καὶ τότε θὰ εὕρητε σύμφωνον ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Δὲν νομίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι σᾶς ζητοῦμεν μεγάλα πράγματα, ἀλλὰ σᾶς ζητοῦμεν νὰ ἀποδώσετε δίκαιον ἢ μᾶλλον νὰ βοηθήσετε ἀδικουμένους ἀνθρώπους νὰ εὕρουν τὸ δίκαιόν των. Δὲν νομίζω, ὅτι καὶ σεῖς ἂν ποτὲ εὑρεθῆτε ἐν διωγμῷ καὶ θὰ διαμαρτύρεσθε, ὅτι τὸ δίκαιον εἶναι μὲ τὸ μέρος σας, νὰ μὴ θέλετε, τότε, νὰ σᾶς δοθοῦν τὰ μέσα διὰ νὰ ἀποδείξετε, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν δικαίῳ. Ἐλπίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι μέχρι τοῦ τέλους τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου θὰ δεχθῆτε νὰ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Χαβίνης.

§65Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δύο λέξεις θέλω νὰ εἴπω κ. ὑπουργέ, σχετικῶς μὲ τὴν φράσιν αὐτήν: «Νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψει τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη». Κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως ἐὰν ἕνας ὑπάλληλος δὲν ἔχει ἐθνικὰ φρονήματα ὑγιᾶ πρέπει νὰ παύσῃ νὰ εἶναι ὑπάλληλος. Θὰ ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ ξεκαθαρίσῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ποῖοι θὰ εἶναι ὑπάλληλοι καὶ ποῖοι δὲν θὰ εἶναι. Μετὰ ταῦτα θὰ πρέπει νὰ μὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἄλλο τι παρὰ μόνον ἐὰν εἰς τὸ μέλλον δείξῃ ἀντεθνικὴν διαγωγήν. Διότι τί συμβαίνει κύριοι; Ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐξητάσθησαν καὶ ἀποκατεστάθησαν, ὅτι εἶναι νομιμόφρονες, ὅτι ποτὲ δὲν ἔκαμαν τίποτε καὶ οὔτε ἔδωσαν ἀφορμὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐν τούτοις αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι ἀπολύονται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι τὸ 1943 ἦσαν εἰς τὸ ΕΑΜ, παιδιά, ὄντες τότε 15 ἐτῶν. Αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τερατῶδες. Θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μία ἀφετηρία πέραν τῆς ὁποίας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν τὸ παρελθὸν ἐκτὸς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐγκληματιῶν. Καί, νομίζω, ὅτι ἡ ἀφετηρία αὐτὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο ὁ Ἰανουάριος τοῦ 1945. ὁπότε ἐτελείωσε τὸ κίνημα καὶ ἐγένετο ἡ συνθήκη τῆς Βαρκίζης. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὅ,τι εἶχον κάμει πρὸ τῆς συνθήκης τῆς Βαρκίζης δὲν πρέπει νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἐκτὸς ἂν πρόκειται περὶ ἐγκληματιῶν. Ἐάν, βέβαια, ὑπάλληλοι μετὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1945 ἔδωσαν ἀφορμήν, ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην, πρέπει νὰ ἀπολύωνται τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις ἡ ὁποία κρατεῖ εἰς ἀνησυχίαν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἕνα παιδάκι 17–18 ἐτῶν. Ἐζήτησε νὰ καταταγῇ ἐθελοντὴς εἰς τὴν Ἀεροπορίαν ἐδάφους. Δὲν κατέστη τοῦτο δυνατὸν διότι, λέγει, ὁ πατέρας του ἦτο ἀριστερὸς τὸ 1943. Ἔ!, κύριοι συνάδελφοι, τὸ «ἁμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα», δὲν φαντάζομαι, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται ἐδῶ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἠμπορῇ αὐτὸ νὰ καταταγῇ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, διότι ὁ πατέρας του ἦτο ἀριστερὸς τὸ 1943. Παρατηρεῖται δὲ καὶ ἕνα ἄλλο ἄτοπον κύριοι συνάδελφοι. Ἐγὼ προσωπικῶς, ὅπως καὶ ὅλοι μας, διότι τὰ παρακολουθοῦμε, παρετήρησα, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας δίδεται μεγάλη προσοχὴ εἰς τὸ θέμα. Παρουσιάζονται καὶ ἀπολογοῦνται, τρόπον τινά, καὶ ὑποβάλουν νέα στοιχεῖα οἱ ὑπάλληλοι. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας τηρεῖται τάξις, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν γίνεται εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τελειώνωμεν μὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν. Νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ γεγόμενα πρὸ τῆς συνθήκης τῆς Βαρκίζης δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν, ἐκτὸς ἂν πρόκειται περὶ ἐγκληματιῶν. Ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα ὅμως, ὅστις ἔδωσε καὶ τὴν ἐλαχίστην ἀφορμὴν ἀποβάλλεται καὶ δὲν δύναται νὰ εἶναι ὑπάλληλος. Καὶ νὰ διατάξῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ Ὑπουργεῖα νὰ τὸ ἐφαρμόσουν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι, ἕνα ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ τώρα ἐπὶ 7 ἔτη ἔκτακτος. Δὲν ἐμονιμοποιήθη παρ’ ὅτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἶναι ἄριστος. Διατί; Διότι τὸ 1943 ἦτο εἰς τὸ ΕΑΜ. Ἔχει ἐν τῷ μεταξὺ ἀποχρωματισθῆ ἀπὸ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, ὅτι εἶναι νομιμόφρων, ὅτι δὲν ἔδωσε ποτὲ ἀφορμὴν κλπ. Καὶ ὅμως, διότι τὸ 1944 κἄποιος χωροφύλαξ εἶπεν, ὅτι ἦτο εἰς τὸ ΕΑΜ δὲν δύναται νὰ μονιμοποιηθῇ. Κύριοι, αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπεται. Διὰ τοῦτο πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν διὰ νὰ ἡσυχάσῃ καὶ ὁ κόσμος τῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνάστατος. Σήμερον μὲ ἐπεσκέφθη ἕνας ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπε τὰ ἑξῆς: Διότι δὲν ὑπέβαλον αἴτησιν ἀποχρωματισμοῦ μὲ ἀπέλυσαν. Ἐγώ, λέγει, οὔτε ἀριστερὸς ἤμουν, οὔτε ἔκαμα τίποτε. Τὶ αἴτησιν ἀποχρωματισμοῦ νὰ ὑποβάλλω; Καὶ κρίνεται, λέγει, αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἀπὸ τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον. Διατὶ τὸν ἀπέλυσαν, λέγει, καὶ αὐτὸς δὲν γνωρίζει. Γίνονται κἄτι πράγματα, κύριοι, τὰ ὁποῖα εἶναι τερατώδη. Διὰ νὰ λήξῃ, λοιπόν, αὐτὴ ἡ κατάστασις πρέπει ἡ Κυβέρνησις δι’ ἑνὸς νόμου νὰ θεσπίσῃ ἕνα ὅριον πέραν τοῦ ὁποίου δὲν θὰ λαμβάνεται τὸ παρελθὸν ὑπ’ ὄψιν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας μὲ τὴν παράκλησιν νὰ τὰ διαβιβάσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς κυρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὸ νομοσχέδιον.

§67Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, πρὶν τερματισθῇ ἡ συζήτησις.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. ὑπουργέ.

§69Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω δύο λέξεις διὰ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος, διότι καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐξετέθησαν ἐν πλάτει αἱ ἀντιλήψεις αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον καὶ τῷ λόγῳ τούτῳ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει λόγον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ὁ εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον εἰς λεπτομερείας ἀφορώσας τὰς καθ’ ἕκαστον διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Δύο ἦσαν αἱ βασικαὶ ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἡ πρώτη, περὶ τῆς ὁποίας διὰ μακρῶν ὡμίλησαν οἱ εἰσηγηταὶ καὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας ἀλλὰ καὶ οἱ λοιποὶ ρήτορες ἀφεώρα εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ συνιστοῦν τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Ἠκούσθη κατὰ κόρον ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ πολυμελὴς σύνθεσις τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία παρέχει ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἀποδοτικήν, ἐπιστημονικὴν καὶ ἱκανοποιητικὴν ἐργασίαν τοῦ ὀργάνου τούτου. Αὐτὸς οὗτος ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος κ. Παπανδρέου, ὑπεστήριξε καὶ ἀνέπτυξεν, ἐπικαλεσθεὶς τὰ ὅσα εἶχον γίνει κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον προΐστατο αὐτὸς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ὅτι εἶχε καθιερώσει τὸν θεσμὸν τοῦ πολυμελοῦς Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Πλὴν ὅμως ἐκ τῶν ὅσων ὁ ἴδιος, ἐνώπιον ὑμῶν, ἐξέθεσε καὶ ἐκ τῶν ὅσων ἐκ τοῦ νόμου τοῦ σχετικοῦ μὲ τὴν σύνθεσιν τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα εἶχε τότε τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας προκύπτει, τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον τὸ γνωμοδοτικὸν καὶ τὸ διοικητικὸν ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἐλάχιστον ἀριθμὸν μελῶν καὶ ἦτο τὸ μὲν Ἐκπαιδευτικὸν Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὡς τὸ ἀποκαλεῖ —τότε καθιερωθέν, διὰ τοῦ νόμου 1930— δεκαμελές, τὸ δὲ Γνωμοδοτικὸν Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον πενταμελές. Βεβαίως, ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡμίλησε περὶ ἑνὸς πολυμελεστάτου Συμβουλίου ἀποτελουμένου ἐκ πεντήκοντα μελῶν. Τὸ Συμβούλιον τοῦτο ὅμως εἶχε καθαρῶς πλατωνικὸν ρόλον. Ἦτο μία ἀνωτάτη ἐκπαιδευτικὴ ἀρχή, ἡ ὁποία οὐδόλως ἠσχολεῖτο μὲ τὰ θέματα τὰ τρέχοντα, μὲ τὰ θέματα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν δρᾶσιν καὶ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ὡς τοῦτο λέγεται σήμερον, καὶ ὡς τοῦτο ἐξειλίχθη, βάσει τῶν ἀναγκῶν τῶν δημιουργηθεισῶν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Αὐτὸς οὗτος ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτε προΐστατο τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ὅτε ἤσκει ἄμεσον ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας διὰ τοῦ Ν. 54 ὥρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου εἰς 10 τακτικὰ καὶ εἰς 2 ἔκτακτα. Κατὰ συνέπειαν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ ἀπόστασις, μεταξὺ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ 1944 λόγῳ τῶν ἐξελίξεων, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν καὶ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία διεμορφώθη καὶ τῆς πείρας, ἡ ὁποία ἀπεκτήθη, αὐτὸς οὗτος ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶχε καθορίσει. Τὸν περιορισμὸν δηλαδή, τῶν μελῶν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου εἰς 10 τακτικὰ καὶ δύο αἱρετά. Μὲ τὰ ὅσα ἐξετέθησαν, κατεβλήθη προσπάθεια νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τοῦ Ε. Σ. ἐξαρτᾶται ἡ ἐπίλυσις ὅλων τῶν προβλημάτων τῶν συνδεομένων μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Θὰ ὑπετίμων τὴν νοημοσύνην σας, ἐὰν ἀπεπειρώμην νὰ ἀντικρούσω τὸν ἰσχυρισμὸν αὐτόν. Εἶναι παγία καὶ βασικὴ ἀρχὴ καὶ δίδαγμα τῆς πείρας, τὸ ὅτι ὅσον πολυμελέστερα εἶναι τὰ Συμβούλια τόσον εὐκολώτερον ἀποτυγχάνουν εἰς τὸν σκοπόν τους. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, τὸ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημμένος ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ Ε. Σ. Ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα εἰς ὡρισμένους συναδέλφους, διατὶ περιορίσαμεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 9 καὶ ὄχι εἰς 12. Ἀπαντῶ ὅτι ὁ ἀριθμὸς 9 εἶναι περιττὸς καὶ συνεπῶς ἀπαραίτητος διὰ τὸν σχηματισμὸν πλειοψηφίας. Ἄλλωστε διὰ τῆς προσθήκης τῶν δύο αἱρετῶν ὁ ἀριθμὸς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου ἀνέρχεται εἰς τοὺς 11. Κατὰ συνέπειαν ὁ περιορισμὸς τοῦ Συμβουλίου εἰς ἕνδεκα εἶναι ἀπολύτως ἐνδεδειγμένος. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι τὸ ἔργον τοῦ Συμβουλίου εἶναι τόσο μεγάλο, ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν σήμερον ὑπηρετούντων δὲν ἐπαρκῆ. Ἐὰν τοῦτο ἴσχυεν διὰ τὸ παρελθὸν, δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὸ παρόν, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ κώδικος τὰ διοικητικὰ καθήκοντα τοῦ Ε.Σ. ἔχουν περιορισθῆ εἰς τὸ ἐλάχιστον, καθῆκον δὲ κύριον τούτου εἶναι ἡ παροχὴ ἐπιστημονικῶν γνωμοδοτήσεων. Βεβαίως ὑπάρχει καὶ ἡ χρησιμοποίησις μελῶν τινῶν τοῦ Ε. Σ. εἰς ὑπηρεσιακὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ὅμως ἀσκοῦν ἀνωτάτην ἐποπτείαν καὶ παίζουν τὸν ρόλον δευτεροβαθμίων ὀργάνων. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως ὁ ἀριθμὸς εἶναι περιορισμένος. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι συνεπείᾳ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου τῆς καταργήσεως 4 θέσεων, δὲν θὰ κριθοῦν μόνον 4 σύμβουλοι, ἀλλὰ ἅπαντες, τὰ δὲ κριτήρια θὰ εἶναι ἀντικειμενικά. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ὁμιλεῖ περὶ τῆς ὑπαγωγῆς εἰς τὴν κρίσιν ἁπάντων τῶν νῦν ὑπηρετούντων λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν ὡς κριτηρίων, τοῦ ἤθους, τῆς ἐπαγγελματικῆς μορφώσεως, καὶ ἱκανότητος, τῆς ἐπιδόσεως, ἀποδόσεως κλπ. Λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ὄργανον, εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ὁποίου θὰ τεθοῦν οἱ σύμβουλοι ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ πλέον ἀδιάβλητα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνωτάτην βαθμίδα τῆς ἱεραρχίας, νομίζω, ὅτι οἱ διατυπωθέντες φόβοι, εἶναι ἀπολύτως ἀστήρικτοι. Βεβαίως τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου, ἀποτελεῖ ἡ ἐν παρενθέσει τεθεῖσα προσθήκη, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ἄρθρον 100 τοῦ Συντάγματος, λέγει, ὅτι «ὁ δημόσιος ὑπάλληλος ὀφείλει πίστιν καὶ ἀφοσίωσιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη». Τὸ δὲ ἄρθρον 16 § 2 λέγει: «Ἡ διδασκαλία ἀποσκοπεῖ τὴν ἠθικὴν καὶ πνευματικὴν ἀγωγὴν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως τῶν νέων». Ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἄρθρων αὐτῶν καὶ ἐκ τοῦ ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 19 τοῦ κώδικος δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Ν. 2500 γίνεται μνεία περὶ ἤθους, νομίζω, ὅτι θὰ σᾶς εὕρῃ ἀπολύτως συμφώνους ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει κατὰ δὲ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς τροπολογίας τῆς προτεινομένης ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ μέτρον ἀποβλέπει εἰς τὴν ἱκανοποίησιν προσωπικῶν καὶ κομματικῶν ἐπιδιώξεων. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδένα ἐδίωξεν, ἀπὸ τοὺς μὴ φίλα προσκειμένους πρὸς αὐτήν. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βαμβούλης διετέλεσεν ἐκπαιδευτικὸς σύμβουλος εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἦσαν ἀντίθετοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, αἱ πολιτικαὶ του ἀντιλήψεις καὶ οὐδεμίαν κύρωσιν ὑπέστη. Διατί σήμερον προσεπάθησε νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς, μόνον ἀπὸ κομματικὸν πάθος ἀπομακρύνει ἐκπαιδευτικοὺς συμβούλους, οἱ ὁποῖοι δὲν τοῦ εἶναι ἀρεστοί, προβαίνει εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Κύριοι, ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ βουλευτῶν αἴτησις, ὅπως δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας γίνῃ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν.

§71Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι, θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀξιοτίμους, κ.κ. συναδέλφους, νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν αἴτησιν. Ἐὰν ἐπιμείνουν, ἐπειδὴ ἔχω ἐπείγουσαν ἐργασίαν, θὰ παρακαλέσω νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δὲν παραιτεῖσθε διὰ νὰ μὴ ταλαιπωρούμεθα;

§73Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Δὲν παραιτούμεθα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου, οἱ κ.κ. Π. Λιαροῦτσος καὶ Σ. Μπίρης, Τὸ ἐρώτημα τίθεται οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον κατ’ ἀρχήν, λέγουσι ΝΑΙ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι τοῦτο, λέγουσιν ΟΧΙ. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τεθὲν ἐρώτημα:

Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψεν τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 105 Εἶπον ΝΑΙ 83 Εἶπον ΟΧΙ 22 Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν τακτικῶν μελῶν τοῦ Κεντρικοῦ Διοικητικοῦ καὶ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου Ἐκπαιδεύσεως». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις, ἐπερωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9:30′ μ.μ.)