1955.01.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 21η

Τετάρτη 12 Ἰανουαρίου 1955

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ἐπεκυρώθησαν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Προεδρείου. Ὁ βουλευτὴς κ. Ἰωάν. Δ. Παπαπέτρου, αἰτεῖται μηνιαίαν ἀπουσίας ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Ἰ. Παπαπέτρου. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων Καπνοπαραγωγικῶν περιφερειῶν Παγγαίου, Κατερίνης, Ἀξιουπόλεως κλπ., ζητούντων ἄμεσον χορήγησιν πλασματικῶν δανείων, εἰς μίαν δόσιν, μὲ βάσιν τὸ 75% τῆς μέσης τιμῆς διαθέσεως καπνῶν ἐσοδείας 1953, συγκέντρωσιν τῶν ἀπωλήτων καπνῶν ἐσοδείας 1953 κ. λ. π. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν Σιδηροδρομικῶν Σ.Ε.Κ., ζητούντων κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Ν. Δ. 3083)54 καὶ χορήγησιν τοῦ ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας Σ.Ε.Κ. καὶ εἰς τοὺς βάσει τοῦ Ν. 1540)50, ἐπανελθόντας μετόχους ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Α. Βοῦλτζος, καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων σεισμοπλήκτων ἐπιλαχουσῶν ὑποψηφίων τῶν Παιδαγωγ. Ἀκαδημιῶν, ζητούντων τὴν καθ’ ὑπέρβασιν εἰσαγωγὴν τῶν ἐπιλαχουσῶν εἰς τὰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας τοῦ Κράτους. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐννέα ἰδιοκτητῶν πετρελαιοκινήτων σκαφῶν γραμμῆς Τρυπητῆς– Δάφνης Ἁγίου Ὄρους, ζητούντων μὴ χορήγησιν ἀδείας δρομολογήσεως καὶ ἄλλου σκάφους εἰς τὴν ἰδίαν γραμμήν. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χίου, ζητοῦντος μείωσιν τοῦ ἐργοδοτικοῦ ἀσφαλίστρου ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α., καταβολὴν τῶν δώρων Χριστουγέννων καὶ Πάσχα ἐκ τῶν εἰδικῶν λ)σμῶν κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 2845)1954, ὑποχρεωτικὴν ἀσφάλισιν τῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν εἰς τὸ ΤΕΒΕ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἠλία Ζάγκλη, ζητοῦντος χορήγησιν τοῦ ἐπιδόματος ὑπερωριακῆς ἐργασίας καὶ εἰς τοὺς τεχνικοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ι. Τζιτζιφίλη ζητοῦντος ἀπαλλαγὴν ἐπὶ τῆς ἐπιβληθείσης αὐτῷ χρηματικῆς ποινῆς διὰ φθορὰν εἰδῶν τοῦ Δημοσίου προξενηθεῖσαν οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητός του. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χίου, ζητοῦντος μείωσιν τοῦ ἐργοδοτικοῦ ἀσφαλίστρου ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α., καταβολὴν τῶν δώρων Χριστουγέννων καὶ Πάσχα ἐκ τῶν εἰδικῶν λ)σμῶν κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 2845)1954, ὑποχρεωτικὴν ἀσφάλισιν τῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν εἰς τὸ ΤΕΒΕ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Α. Φωστηρίδης, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν εἰς τὸ Ἰνστιτοῦτον καπνοῦ ὑπηρετούντων μὴ ἐθνικοφρόνων ὑπαλλήλων. Οἱ βουλευταὶ Δράμας κ.κ. Α. Φωστηρίδης, Δ. Περάκης, Δ. Γρίβας, Π. Πινάτσης καὶ Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Δράμας, Χίου, Νάξου, Καλαμῶν, Πρεβέζης, Καλύμνου, Ναούσης, Ἀγρινίου, Τρικάλων, Λασηθίου, Σερρῶν, Σάμου, τῶν Δημάρχων καὶ λοιπῶν ὀργανώσεων καὶ Συλλόγων Σάμου, Ρεθύμνου, Δράμας, Θηβῶν κλπ., ζητούντων ἰδιαιτέραν βαθμολογικὴν διαβάθμισιν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, χορήγησιν αὐτοῖς ἐπιδόματος βιβλιοθήκης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἐπιτροπῆς Γονέων καὶ Κηδεμόνων τῶν ἐπιτυχόντων ὑπεραρίθμων σπουδαστῶν Ἰατρικῆς, ζητούντων τὴν εἰσαγωγήν των καθ’ ὅτι οὐδεὶς νομικὸς ἢ οὐσιαστικὸς λόγος δύναται νὰ εὐσταθήσῃ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν προσφύγων καταστηματαρχῶν τῆς ὁδοῦ Κανελλοπούλου Δραπετσῶνος–Πειραιῶς οἵτινες ἀνήγειραν τὰ καταστήματά των δαπάναις των, ἐπὶ τῶν παραχωρηθέντων αὐτοῖς οἰκοπέδων τοῦ Δημοσίου, ζητούντων ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τῶν προστατευτικῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1101) 46, ἐφ’ ὅσον ἐξώφλησαν οἱ περισσότεροι, τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεώσεις των. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Ἀλιπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προοδευτικοῦ Συνδέσμου Ἀστέγων Προσφύγων Παλαιᾶς Κοκκινιᾶς ὁ «Ἅγιος Φανούριος», ζητούντων ταχεῖαν ἐπίλυσιν τῶν στεγαστικῶν αἰτημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Ράϊνας Τριχωνίδος, ζητούντων ἵδρυσιν Δημοτικοῦ Σχολείου εἰς τὸ χωρίον των. Ὁ κ. Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2923)54 «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν Ἀξ)κῶν καὶ τῶν τριῶν Κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». 2) «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοποθετήσεις ἐφέδρων ἀνωτάτων Ἀξ)κῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». 3) «περὶ μετατάξεως Ἀξ)κῶν Ὅπλων εἰς τὰ Σώματα Ὑλικοῦ Πολέμου (Σ.Υ.Π.) καὶ Τεχνικοῦ (Τ.Ε.Σ.)», καὶ 4) «περὶ πληρώσεως κενῶν θέσεων Στρατιωτικῶν Δικαστικῶν Συμβούλων Δʹ τάξεως (Λοχαγῶν)». Οἱ κ. κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις ὑπογραφείσης τὴν 31 Ἰουλίου 1954 Μορφωτικῆς Συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας». Ὁ κ. Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν τροποποίησιν, συμπλήρωσιν καὶ κωδικοποίησιν τῶν περὶ ἰθαγενείας διατάξεων». Ὁ κ. Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1400 ἀπὸ 8 Σεπτεμβρίου 1954 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ κ. κ. Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καὶ Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1388 ἀπὸ 31 Αὐγούστου 1954 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων σχετικῶν διατάξεων». Οἱ κ. κ. Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους», καὶ 2) «περὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2688)1953 Ν. Δ.». Οἱ κ. κ. Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1954 ὑπογραφείσης συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν Α. Ε. καὶ τῆς Ἑταιρίας «Ἀστὴρ» Ἀνώνυμος Τουριστικὴ καὶ Ξενοδοχειακὴ Ἑταιρία», περὶ παραχωρήσεως παραλιακῆς περιοχῆς Γλυφάδος». Οἱ κ. κ. Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας) καὶ Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας». Ὁ κ. Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων νομοθεσίας». 2) «περὶ καταργήσεως, μετατροπῆς, συμπτύξεως καὶ μετονομασίας ἑδρῶν τινων τῶν Σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». 3) «περὶ διορισμοῦ εἰς τὰ Σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ Ἐμπορικὰς Σχολὰς τῶν πτυχιούχων τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης ὡς καὶ ὁλοκληρώσεως Ἐμπορικῶν Σχολῶν». 4) «περὶ μετατροπῆς τῶν προσηρτημένων εἰς τὸ Ε. Μ. Πολυτεχνεῖον Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν εἰς Σχολὰς Ἐργοδηγῶν» καὶ 5) «περὶ ἱδρύσεως προπαρασκευαστικοῦ καὶ ἐπαγγελματικοῦ Σχολείου Καλῶν Τεχνῶν Πανόρμου Τήνου». Οἱ κ. κ. Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καὶ Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ νομιμοποιήσεως δαπάνης διὰ τὴν νοσηλείαν δημοσίου ὑπαλλήλου ἐν τῷ ἐξωτερικῷ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μαρῆς, Ε. Κοθρῆς, Ι. Ὀρφανός, Γ. Τσαντίρης, Κ. Μητσοτάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Ν. Ἔξαρχος, Ι. Ριζιώτης, Α. Πασσάδης, Κ. Βασαρδάνης, Κ. Βλαχοθανάσης, Ε. Ζαννῆς, Δ. Ζησόπουλος, Λ. Κίκας, Χ. Κόρακας, Λ. Βαμπούλης, καὶ Α. Βουλόδημος καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Ν. Δ. 2976)54 «περὶ Σώματος Ἀξ)κῶν Ἀδελφῶν Νοσοκόμων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων «Βασίλισσα Φρειδερίκη». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Παπαηλιοῦ, Γ. Μεταξᾶς καὶ Σ. Μερκούρης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Τσούτσουρας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ι.Κ.Α.».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, κατεχόμενος ἀπὸ πλήρη τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ὑπαγορεύει ἡ σοβαρότης τοῦ θέματος πρὸς συζήτησιν. Ὑπάρχουν θέματα, ὅπως τὸ θέμα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ὅπως τὸ θέμα τῶν ἐξωτερικῶν σχέσεων τῆς Χώρας, ἡ διαχείρισις τῶν ὁποίων ἐπιβάλλει καὶ ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ βήματος, ὅπου ὑφίσταται πλήρης ἐλευθερία, ἐπιβάλλει ἀπόλυτον προσοχήν, διὰ νὰ γίνεται ἡ συζήτησις ὠφέλιμος καὶ νὰ μὴ βλάπτῃ τὴν Χώραν. Ἀλλά, ὅπως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπιβάλλεται ἡ προσοχή, ἡ εἰλικρίνεια καὶ ἡ καλὴ πίστις, ἐπιβάλλεται ἐπίσης καί, κατὰ μείζονα λόγον, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ἀμοιβαιότης. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διὰ νὰ διαπιστώσω τὴν καλὴν προαίρεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θεωρῶ καθῆκον νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ἀφετηρίαν πρὸς δημιουργίαν τοῦ ζητήματος ἔχει δώσει, ὄχι ὁ ἀντιπολιτευόμενος, ἀλλὰ ὁ κυβερνητικὸς τύπος. Ἐπιθυμῶ, ἐπίσης, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος, ν’ ἀπευθύνω χαιρετισμὸν στοργῆς καὶ ἐμπιστοσύνης πρὸς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις τῆς Χώρας. Καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν στοργὴν ἐμπνέεται καὶ ἡ σημερινὴ μας συζήτησις. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς πρόκειται νὰ συζητηθοῦν τὰ θέματα τῆς Ἀεροπορίας. Παρέσχε, δυστυχῶς, κατὰ τὸν τελευταῖον χρόνον, ἐπανειλημμένας ἀφορμὰς ἡ διοίκησις τῆς Ἀεροπορίας πρὸς δημιουργίαν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἔφθασαν καὶ εἰς τὴν Δικαιοσύνην καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ὑπῆρξε, πρῶτον ἡ περίπτωσις τῆς δίκης τῶν ἀεροπόρων. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθω εἰς ἀνάλυσιν τοῦ θέματος. Ἀλλὰ διατηρεῖται καὶ εἰς τὴν μνήμην τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ εἰς τὴν μνήμην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἡ σκληρὰ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε βαθυτάτην συγκίνησιν, ἐπειδὴ ἐκλόνισε τὸ αἴσθημα τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ πρὸς τὴν Διοίκησιν καὶ πρὸς τὴν Δικαιοσύνην διὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιοῦντο. Καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπετέλεσε πλήρως τὸ καθῆκον της, πρὸς συναγωγὴν ἀσφαλοῦς καὶ δικαίου συμπεράσματος. Διότι δὲν κατέθεσεν οὔτε εἰς τὴν δίκην, οὔτε εἰς τὴν Βουλὴν ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν. Ἀλλὰ πέραν τῆς δίκης, ἀκόμη προχθὲς συνέβη ἄλλη δοκιμασία εἰς τὴν βάσιν τῆς Ἐλευσῖνος. Συμβούλια συνεκροτήθησαν καὶ ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις τοῦ στρατηγοῦ Τσιγκούνη, τῆς ὁποίας δὲν ἔχει ἀκόμη ἀνακοινωθῆ τὸ περιεχόμενον καὶ τὴν ὁποίαν παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν. Διότι πρέπει νὰ πληροφορηθῶμεν, ἐὰν ὄντως εἰς τὴν ἔκθεσιν προτείνεται ἡ ποινικὴ δίωξις ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἦτο γνωστὸς ἀπὸ τὰς ἐπεμβάσεις του εἰς τὴν προγενεστέραν δίκην. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς ἀπαντήσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ πληροφορηθῶμεν ἐὰν συμβαίνῃ ὁ στρατηγὸς Τσιγκούνης νὰ προτείνῃ τὴν ποινικὴν δίωξιν, κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀποφασίσει ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ πόρισμα τοῦ στρατηγοῦ. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐσχάτως κατέστη ἐπίκαιρον, εἰς τὸ θέμα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Εἰκάζω μίαν ἐνδεχομένην ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως. «Ἀνήκει εἰς τὰ δικαιώματα τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως ἡ ἐκλογὴ τῶν ἡγετῶν» καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι βάσιμος. Πράγματι αἱ Κυβερνήσεις ἔχουν τὴν εὐθύνην τῆς ἐπιλογῆς τῶν ἡγετῶν. Ἀλλά, ὅπως ἔχουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἔχουν ἐπίσης καὶ τὸ καθῆκον, νὰ χρησιμοποιοῦν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἀντικειμενικά, ἐθνικὰ κριτήρια. Τὸ δικαίωμα δὲν ἀποτελεῖ ἀσυδοσίαν καί, ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν περιέλθει εἰς τὴν δημοσιότητα, διαπιστοῦται ὅτι δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν ἀντικειμενικὰ ἐθνικὰ κριτήρια, τότε, ἀνακύπτει ἡ περίπτωσις τοῦ ἐλέγχου. Γνωρίζω, ἐπίσης, καὶ μίαν ἄλλην ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν συνηθίζει ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης. Ὑπέρτατος νόμος εἶναι ἡ ἀσφάλεια καὶ κριτὴς τῆς ἀσφαλείας εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ ἀπαντήσαμεν ἄλλοτε, ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ θεωροῦμεν καὶ σήμερον καθῆκον μας, νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ἀπάντησιν. Ὄντως, ὑπέρτατος νόμος εἶναι ἡ ἀσφάλεια. Ἀλλά, παραπλεύρως πρὸς τὴν ἀσφάλειαν, ὑπέρτατος νόμος εἶναι ἐπίσης καὶ ἡ Δικαιοσύνη. Καὶ μόνον ἐκείνη ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξία τῆς ἀποστολῆς της, ὅταν κατορθώνῃ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν νὰ συνθέτῃ τὴν ἀσφάλειαν μὲ τὴν Δικαιοσύνην. Προσωπικὸν ἐνεφανίζετο τὸ θέμα, ἐκ πρώτης ὄψεως. Ἀλλὰ μὲ τὰς διαστάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει λάβει, ἔχει παύσει νὰ εἶναι προσωπικόν, ἔχει καταστῆ θέμα ἠθικὸν καὶ θέμα ἐθνικόν. Καὶ μὲ τὴν ἐπίγνωσιν αὐτῶν τῶν διαστάσεων τοῦ θέματος, θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἦτο ἀπὸ μακροῦ γνωστόν, ὅτι προσήγγιζεν ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀπελθὼν ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας, θὰ ἐγκατέλειπε τὴν θέσιν του, λόγῳ ὁρίου ἡλικίας. Καὶ ἦτο εὔλογον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀσχολῆται μὲ τὴν εὕρεσιν τοῦ διαδόχου του. Καὶ εἶχε πράγματι καταλήξει εἰς ἀπόφασιν. Εἶναι βέβαιον καὶ ὅσα ἀναφέρω, τὰ ἔχω ἀντλήσει ἀπὸ ἀπολύτως ἐξηλεγμένας πηγάς, διότι θὰ ἦτο ἄτοπον καὶ διὰ τὸ θέμα καὶ δι’ ἐμέ, νὰ φέρω, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, φήμας ἀνεξελέγκτους, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀπὸ μηνῶν ἀποφασίσει τὸν διορισμὸν τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα. Τὸ εἶχεν ἀνακοινώσει εἰς τὸν ἴδιον, ὡς ἀπόφασιν. Τὸ εἶχεν ἀνακοινώσει εἰς τοὺς Ἀμερικανούς, εἰς τὴν Πρεσβείαν, εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ἀποστολήν, ἦτο γνωστὸν καὶ εἰς τοὺς κύκλους τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. Καὶ ὅταν ἦλθεν ἡ ἡμέρα, ἡ παραμονὴ τῆς πρώτης τοῦ ἔτους, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας ἐπεσκέφθη τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὰ σέβη του, ἐδέχθη τὰ συγχαρητήριά του. Τοῦ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ Ἀρχηγὸς καὶ ὅτι τὴν Δευτέραν, δηλαδὴ τὴν 3ην Ἰανουαρίου θὰ συνήρχετο τὸ Συμβούλιον, διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν καὶ τοῦ ηὐχήθη εὐδοκίμησιν εἰς τὸ ἔργον του. Τὴν ἑπομένην, ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας, βέβαιος πλέον ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς ἀναλήψεως τῶν ὑψηλῶν καθηκόντων του, εὑρέθη εἰς τὰ ἀνάκτορα ὅπου ἐπληροφορήθη ὅτι ματαιώνεται τὸ Συμβούλιον τῆς Δευτέρας. Συνήγαγεν, ἐκ τούτου, τὴν ὑποψίαν ὅτι τὸ δημοσίευμα μιᾶς ἀπογευματινῆς ἐφημερίδος τῆς παραμονῆς τῆς 1ης τοῦ ἔτους εἶχεν ἀσκήσει ἐπιρροὴν καὶ ἤγετο ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀλλαγὴν ἀποφάσεως. Ἐπεσκέφθη διὰ τοῦτο τὴν Δευτέραν, δηλ. τὴν 3ην Ἰανουαρίου τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς τὸν ὁποῖον ἐξέφρασε τὴν μεγάλην στενοχωρίαν του δι’ ὅσα συνέβησαν καὶ ἐδήλωσεν ὅτι ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸν τὸν κλονισμὸν τῆς ἐμπιστοσύνης, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη, αἰσθάνεται τὸ καθῆκον, διὰ λόγους φιλοτιμίας, νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν ἀποστρατείας. Καὶ τὴν ἑπομένην, τὴν Τρίτην, ἐπεσκέφθη ἐπίσης τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπανέλαβε τὴν αἴτησιν πρὸς ἀποστρατείαν. Καὶ τὴν Τετάρτην, ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης προέβη εἰς τὴν ἀκόλουθον ἀνακοίνωσιν: «Ὁ ὑποπτέραρχος Γεώργιος Δούκας παρουσιασθεὶς ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου καὶ ἐμοῦ ἐπέμεινεν εἰς τὴν ὑποβολὴν αἰτήσεως ἀποστρατείας, ἡ ὁποία κατ’ ἐπίμονον παράκλησίν του ἐγένετο δεκτή. Ἡ στάσις αὕτη τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα ἀποτελεῖ δεῖγμα ὑψηλοῦ ἐθνικοῦ ἤθους καὶ εὐθιξίας, ἡ ὁποία ἰδιαιτέρως τὸν τιμᾷ ὡς στρατιώτην». Ἰδιαιτέρως τὸν τιμᾷ ὡς ἀπερχόμενον στρατιώτην! Καὶ τώρα, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐρχόμεθα εἰς τὴν κριτικὴν τῶν γεγονότων. Ἀπευθύνω πρῶτον, ἐρώτημα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν: Ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἀπογευματινὴν ἐφημερίδα ἦτο ἐμπιστευτική. Περιείχετο εἰς τὰ ἐμπιστευτικὰ ἀρχεῖα. Πῶς εὑρέθη εἰς τὴν δημοσιότητα; Ποῖος τὴν ἔδωσεν; Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μίαν ἀπάντησιν καὶ νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐπίσης, ἐὰν διέταξεν ἀνάκρισιν διὰ νὰ βεβαιωθῇ ποῖος παραβιάζει τὰ ἀπόρρητα ἔγγραφα τοῦ Κράτους καὶ τὰ παραδίδει εἰς τὸν τύπον. Ἀποτελεῖ τοῦτο καίριον καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀναμένομεν ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρώτημα. Πέραν αὐτοῦ, θέτομεν ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἐρώτημα: Διατί ἀποτόμως μετέβαλε γνώμην; Ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἀνήκει εἰς τὸ ἰδικόν της ἀνεξέλεγκτον δικαίωμα νὰ ἀποφασίζῃ, διότι ἐγνώσθη ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ὅτι ὑπῆρχεν ἄλλη ἀπόφασις καὶ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν μετεβλήθη. Συνέβη ἑπομένως γεγονὸς, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὴν εὔλογον ἀπορίαν τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία ζητεῖ διαφώτισιν. Ἡ περίπτωσις εἶναι εἰδικὴ καὶ ἐπιβάλλει τὴν ἀπάντησιν. Ποῖος, λοιπὸν, ὑπῆρξεν ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν μεταβολὴν τῆς ἀποφάσεως; Εἶναι μήπως ἡ ὑπερήφανος ἐμμονὴ τοῦ ὑποψηφίου ἀρχηγοῦ, εἰς τὴν αἴτησιν ἀποστρατείας; Ἀρνούμεθα νὰ πιστεύσωμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπικαλεσθῇ αὐτὴν τὴν ὑποκρισίαν, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι ἐὰν ἤθελε νὰ καλύψῃ ἠθικῶς τὸν ὑποπτέραρχον Δούκαν, οὐδέποτε θὰ ἐπέμενεν εἰς τὴν αἴτησιν ἀποστρατείας του... Μόνον ἐνώπιον τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι εἶχεν ἤδη καταργηθῆ, ᾐσθάνθη τὸ καθῆκον νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐμμένει ἀνενδότως εἰς αὐτήν. Δὲν δύναται, ἑπομένως, αὐτὸς νὰ εἶναι ἀποχρῶν λόγος. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα: Εἶναι ἀποχρῶν λόγος ἡ ἔκθεσις, ἡ κατάθεσις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὅταν ἔφθασεν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν; Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀναμένομεν ἀπάντησιν. Ἀλλ’ ἀρνούμεθα νὰ πιστεύσωμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπικαλεσθῇ αὐτὸν τὸν λόγον. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔκρινε—καὶ ἔκρινε δικαίως— ὅτι ἠδύναντο νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὸν στρατὸν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπηρετήσει εἰς τὸν στρατὸν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ, καὶ ἠδύναντο νὰ εἶναι καὶ ὑφυπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι μία κατάθεσις περὶ ὑπάρξεως ἰσχυρᾶς ὀργανώσεως τοῦ Ε.Α.Μ. ἀποτελεῖ εὐθύνην κολαζομένην μὲ ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τὸν στρατόν, ἐνῷ ἀντιθέτως, ἡ ἐνεργὸς συμμετοχὴ εἰς τὸν στρατὸν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. ἀποτελεῖ περιστατικόν, τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ παραβλεφθῇ. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὀρθότατα ἔπραξεν ὅτε ἐτίμησεν ἀξιωματικοὺς πατριώτας, ὅπως εἶναι πράγματι ὁ στρατηγὸς Βασιλᾶς καὶ ὁ στρατηγὸς Δημάρατος, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὀρθῶς ἔκρινεν εἰς αὐτὰς τὰς δύο περιπτώσεις, ἦτο ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ εἰς τόσην ἀντίφασιν πρὸς ἑαυτήν, ὥστε εἰς αὐτὴν τὴν ἀθώαν ὑπόθεσι, ὡς ἡ κατάθεσις ὅτι τὸ Ε.Α.Μ. ὑπάρχει καὶ δρᾷ ὡς ἰσχυρὰ ὀργάνωσις εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ ἀποδώσῃ τόσην εὐθύνην, ὥστε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Σώματος. Ἄλλωστε δὲν εἶναι μόνον τὸ περιστατικὸν τῶν δύο στρατηγῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἑλλάδος ἔπειτα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν των εἰς τὸν ΕΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, ἐβεβαίωσεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἄλλοτε, ὅτι ἐκ Μ. Ἀνατολῆς εἶχεν ἀπευθύνει μήνυμα πρὸς τοὺς φίλους του, πρὸς «ἀνοικτόκαρδον» συνεργασίαν μὲ τὸ Ε.Α.Μ. Πῶς, λοιπόν, θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ θεωρηθῇ μία κατάθεσις περὶ Ε.Α.Μ. ἔνοχος, ἐνῷ ἡ ἐντολὴ πρὸς συνεργασίαν μὲ τὸ Ε.Α.Μ. θὰ ἐθεωρεῖτο ἀνεύθυνος καὶ πατριωτική; Ἀρνοῦμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἔπειτα ἀπὸ αὐτὰ τὰ συγκεκριμένα περιστατικά, ἔπειτα, ἀπὸ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἔχει χαράξει, σχετικῶς, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ περιστατικὸν τῆς καταθέσεως τοῦ Δούκα νὰ ἀποτελέσῃ καίριον λόγον διὰ τὴν μεταβολὴν ἀποφάσεων. Ἀλλὰ ἐὰν οὔτε ἡ αἴτησις ἀποστρατείας, οὔτε ἡ δημοσίευσις τῆς ἐκθέσεως, ἀποτελῇ ἀποχρῶντα λόγον, τίθεται τὸ ἐρώτημα, ποῖος ὑπῆρξεν ὁ ἀποχρῶν λόγος; Καὶ ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος αὐτοῦ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ λαὸς ἀναμένουν ἀπάντησιν. Καὶ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις. Διότι ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἀπάντησις προσδιορίζουσα τοὺς συγκεκριμένους λόγους, τότε εὔλογος εἶναι ἡ κατηγορία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐμφανίζονται φανεροί, πρέπει νὰ ὑπάρχουν μυστικοὶ λόγοι, μυστικαὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ὑπηγόρευσαν τὴν μεταβολὴν τῆς ἀποφάσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς ἡ Κυβέρνησις, περιῆλθεν εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν προέβη καὶ εἰς ἄλλο βαρύτερον μέτρον, προέβη οὐσιαστικῶς εἰς τὴν ἐπιβολὴν λογοκρισίας καὶ εἰς τὴν φίμωσιν τοῦ τύπου. Γνωρίζω τὴν ἀπάντησιν: Ἡ ἐνέργεια τοῦ Εἰσαγγελέως εἶναι αὐτεπάγγελτος. Ὅλοι, ὅπως γνωρίζομεν, εἰς τὴν πρᾶξιν ἐπὶ τοιούτων περιπτώσεων, οἱ Εἰσαγγελεῖς ἐναρμονίζονται πρὸς τὴν γραμμὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπίσης, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἰσχυρισθῇ κανείς, ὅτι εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἡ γενικὴ ἀπαγόρευσις ἀνταπεκρίνετο εἰς γενικώτερον ἐθνικὸν συμφέρον. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀνακρίσεως, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ ἐξιχνιάσῃ ἀπορρήτους πτυχὰς ἐγκλήματος, ἐπρόκειτο περὶ πολιτικοῦ ἐλέγχου καὶ ἑπομένως ἡ γενικὴ ἀπογόρευσις δὲν εἶχε τὴν ἔννοιαν τῆς προστασίας τῆς ἀνακρίσεως. Ἡ γενικὴ ἀπαγόρευσις εἶχε τὴν ἔννοιαν τῆς καταργήσεως τοῦ πολιτικοῦ ἐλέγχου. Ἀλλὰ ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτήν, ἡ ἀπαγόρευσις δὲν ἀποτελεῖ προστασίαν τῆς δικαιοσύνης, ἀποτελεῖ κατάργησιν τῆς ἐλευθεροτυπίας, ἀποτελεῖ κατάργησιν τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύει τὸ Σύνταγμα τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Καὶ ἐφ’ ὅσον ἠσκήθη ἡ αὐτεπάγγελτος δίωξις τὸ ἀμέσως ἑπόμενον καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἦτο καὶ εἶναι νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν ἐκδίκασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκκρεμῇ ἐπ’ ἀόριστον μία δίκη, τῆς ὁποίας τὰ περιστατικὰ εἶναι αὐτόφωρα, εἶναι ἄρθρα ἐφημερίδος. Ἰδοὺ διατί, ἐφ’ ὅσον παρήγγειλεν ἢ ἐδέχθη τὴν δίωξιν ἡ Κυβέρνησις, τὸ ἀμέσως ἑπόμενον καθῆκον της εἶναι ἡ ταχίστη ἐκδίκασις διότι μόνον τοιουτοτρόπως καὶ ἡ δικαιοσύνη ἀποδίδεται καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐλέγχου ἀποκαθίσταται. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον εἰς τὸ σῶμα τῆς ἀεροπορίας, ὅπου διεπιστώθη παρουσία περιέργων καὶ ἀπροόπτων ἐπιρροῶν. Ἡ ἀνησυχία, ἡ ὁποία κατέχει γενικώτερον τὴν κοινὴν γνώμην καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἡ ἀνησυχία εἶναι μήπως καὶ γενικώτερον εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἀσκῆται πολιτική, ἡ ὁποία δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὸ γενικώτερον ἐθνικὸν συμφέρον. Τίθεται ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἐπαναλαμβάνεται συνεχῶς τὸ ἐρώτημα, ὑπάρχει παραστρατιωτικὴ ὀργάνωσις εἰς τὴν χώραν, ὑπάρχει πράγματι καὶ λειτουργεῖ σήμερον καὶ δρᾷ ἡ ὀργάνωσις, ἡ ὁποία ἐπονομάζεται ΙΔΕΑ; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ παρελθόν, εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑπῆρχεν. Οὐδεὶς τὸ ἀμφισβητεῖ, οὔτε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συμμετεῖχον. Καὶ ἔχουν ἔλθει εἰς τὴν δημοσιότητα ὀνόματα ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι συμμετεῖχον. Πατριωτικὰ ἦσαν τὰ ἐλατήρια τὰ ὁποῖα ἐκίνησαν τοὺς ἀρχικοὺς ἱδρυτάς του. Καὶ διὰ τοῦτο, ἐὰν δὲν ἠμποροῦν νὰ εὕρουν δικαίωσιν, διότι οὐδέποτε μία παραστρατιωτικὴ ὀργάνωσις εὑρίσκει δικαίωσιν, ἀλλὰ ἠμποροῦν ὅμως νὰ εὕρουν συγγνώμην. Ὅταν ὅμως αἱ ἀνώμαλοι περιστάσεις τῆς πατρίδος ἔχουν παρέλθει, ἡ ὕπαρξις ὀργανώσεως ἀποτελεῖ ἔγκλημα καὶ ἐναντίον τοῦ στρατοῦ καὶ ἐναντίον τῆς δημοκρατίας καὶ ἐναντίον τοῦ Ἔθνους. Ἐὰν ἡ ὀργάνωσις εἶναι ἰσχυρὰ ἀποτελεῖ ἀπειλὴν ἐναντίον τῶν ἐλευθεριῶν. Ἐὰν εἶναι ἀσθενεστέρα, ὁδηγεῖ εἰς τὴν δημιουργίαν ἀντιθέτου ὀργανώσεως, ἡ ὁποία βεβαίως θὰ ὑπαγορευθῇ ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἀμύνης καὶ τότε εἰσερχόμεθα εἰς μίαν περιπέτειαν καὶ διὰ τὸν στρατὸν καὶ διὰ τὴν χώραν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἡ ὕπαρξις παραστρατιωτικῆς ὀργανώσεως εἰς περιόδους ὁμαλότητος, ὅπως σήμερον, ἀποτελεῖ πραγματικὸν ἔγκλημα. Καὶ ἀπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ αὐτοῦ βήματος, ὀφείλω νὰ διακηρύξω ὅτι, ἐὰν συμβαίνῃ τοιαύτη ὀργάνωσις νὰ δρᾷ σήμερα, εἶναι ὀργάνωσις ὄχι ὑπερασπίσεως τῆς πατρίδος, εἶναι ὀργάνωσις ἐγκλήματος ἐναντίον τῆς πατρίδος. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, τὸ προνόμιον τῶν μυστικῶν ὀργανώσεων, εἶναι ὅτι δὲν παρέχουν ὁρατὰς ἀποδείξεις τῆς ὑπάρξεώς των. Ἀλλὰ ὑπάρχουν δύο ἐνδείξεις, αἱ ὁποῖαι ἐμπνέουν ἀνησυχίας. Ἡ πρώτη ἔνδειξις, εἶναι ὅτι ὅσοι ἀξιωματικοὶ εὑρίσκοντο ἐπικεφαλῆς τοῦ ΙΔΕΑ, εὑρέθησαν καὶ εἰς τὴν στάσιν τῆς 31ης Μαΐου 1951 ἐπικεφαλῆς τοῦ κινήματος. Εἶναι ἡ πρώτη ἀντικειμενικὴ ἔνδειξις. Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης μία περαιτέρω ἔνδειξις τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κινηματίαι τῆς 31)5)51 εὑρίσκονται σήμερον οἱ περισσότεροι ἐπικεφαλῆς τοῦ Στρατοῦ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἀπεχαιρέτα τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς ἐγκαταλείπων τὴν ἀρχιστρατηγίαν, εἶχεν εἴπει: «Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπεχείρησαν τὸ κίνημα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν μεγαλύτερον κακὸν καὶ εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν Βασιλέα καὶ εἰς ἐμὲ προσωπικῶς». Καὶ διεκήρυξε τότε ὅτι, ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἀποφευχθοῦν σκληρότεραι ποινικαὶ κυρώσεις, ὅμως κυρώσεις αὐστηραί, διοικητικαί, ἔπρεπεν ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἐπιβληθοῦν. Ὑπῆρξεν ἀμείλικτος εἰς τὴν καταδίκην του. Καὶ εὐλόγως ἀνεμένετο ὅτι, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργός, συνεπὴς πρὸς τὰς ἀρχικὰς του ἐπαγγελίας, οὐδέποτε θὰ ἐπανέφερεν εἰς τὸν Στρατόν, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν κατὰ τὴν γνώμην του τὸ μεγαλύτερον κακὸν καὶ εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἰς τὸν Βασιλέα καὶ εἰς τὸν ἴδιον. Καὶ ὅμως μίαν νύκτα ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἦλθεν ἐδῶ καὶ ἀνεκοίνωσεν ὅτι ἐπαναφέρονται, διότι κατέχονται ἀπὸ «ἐθνικὸν πνεῦμα» καὶ μᾶς ἐβεβαίωσε μάλιστα ὅτι ἀντιτιθέμενος καὶ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπανέφερε τοὺς κινηματίας εἰς τὸν Στρατόν!... Ἀξιότιμοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀπέναντι τοῦ σημερινοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρίδῃ ἀτυχῆ χειρισμὸν οἰκονομικῶν ἢ διοικητικῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ἁρμοδιότης του ἐκ τῶν προτέρων δὲν ἦτο ἠγγυημένη. Ἀλλὰ ἐπὶ τῶν θεμάτων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἐστήριζεν ἐμπιστοσύνην. Καὶ εἶναι εὔλογον ὅτι αἰσθάνεται ἔκπληξιν ὅταν διαπιστώνῃ, ὅτι, αἱ παλαιαί του ἐπαγγελίαι δὲν τηροῦνται ἀλλὰ παραβιάζονται. Καὶ μένει ἔκπληκτος ὅταν διαπιστώνῃ ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐστασίασαν τὴν 31ην Μαΐου σήμερον εὑρέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατοῦ. Καὶ πῶς εὑρέθησαν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατοῦ; Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐλειτούργησεν ὁ φυσιολογικὸς νόμος τῆς ἐπιλογῆς καὶ συνέβη νὰ φθάσουν. Ἀλλὰ ἔχει συμβῆ ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναφέρω πρόσωπα. Ἄν χρειασθῇ, προκαλούμενος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἀναφέρω. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον ὅτι τρεῖς ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν σημερινὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶχον κριθῆ στάσιμοι, εἶναι σήμερον ἀντιστράτηγοι βραβευθέντες διὰ τὴν παλαιάν των στασιμότητα Καὶ ὑποστράτηγοι ἐννέα, οἱ ὁποῖοι εἶχον κριθῆ ἀπὸ τὸν ἴδιον στάσιμοι, εὑρίσκονται σήμερον ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατοῦ, βραβευθέντες ἐπίσης διὰ τὴν παλαιάν των στασιμότητα καὶ διὰ τὴν στάσιν. Ἰδοὺ διατὶ αἱ δύο αὐταὶ ἐνδείξεις, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο παλαιότερον ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ι.Δ.Ε.Α., εὑρέθησαν κατόπιν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ κινήματος. Καὶ ἀντὶ νὰ εἶναι σήμερον ἐκτὸς τοῦ στρατεύματος, εὑρίσκονται ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατοῦ. Ἰδοὺ διατὶ αἱ δύο αὐταὶ ἀντικειμενικαὶ ἐνδείξεις ἐμπνέουν ἀνησυχίαν εἰς τὸν λαόν. Δὲν εἶναι μυθεύματα, ὅπως κάποτε ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐχαρακτήριζε παρομοίας ἀνησυχίας. Ἀποτελοῦν ἀντικειμενικὰ πραγματικὰ γεγονότα ὅσα διαπιστώνομεν. Καὶ εἶναι εὔλογον ἀπὸ τὰς διαπιστώσεις αὐτὰς νὰ προκαλῆται ἀνησυχία εἰς τὸν λαόν. Καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ συμπεράσματα, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ καταλήξωμεν. Εἶναι πρῶτον, ὅτι ἀπέναντι τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μείνουν σύμφωνοι, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύουν προσωπικὰ κριτήρια. Ὅτι ὁ στρατὸς δὲν ἀποτελεῖ προσωπικὸν κτῆμα οὐδενός. Ὁ στρατὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνήκῃ οὔτε εἰς πρόσωπα, οὔτε εἰς κόμματα, οὔτε εἰς ὀργανώσεις. Ὁ στρατὸς ἀνήκει μόνον εἰς τὴν πατρίδα. (Χειροκροτήματα). Μία μόνον εἶναι ἡ ὀργάνωσις εἰς τὴν ὁποίαν καὶ δικαιοῦνται καὶ ὀφείλουν νὰ ἀνήκουν οἱ ἀξιωματικοί: Ὁ στρατός. Τὸ δεύτερον συμπέρασμα, εἶναι ὅτι, ἐὰν ὀργάνωσις παραστρατιωτικὴ ἀπειλήσῃ τὰς πολιτικὰς ἐλευθερίας, ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ βήματος καὶ δικαιούμεθα καὶ ὀφείλομεν νὰ διακηρύξωμεν ὅτι μὲ τὸ ἴδιον πάθος μὲ τὸ ὁποῖον ὑπερασπίζομεν ὅλοι τὴν ἐθνικήν μας ἐλευθερίαν, μὲ τὸ ἴδιον πάθος θὰ ὑπερασπίσωμεν καὶ τὴν πολιτικήν μας ἐλευθερίαν. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὑπάρχει καὶ μία τελικὴ διακήρυξις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἴπομεν καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπαναλαμβάνομεν: Ὅταν λειτουργήσῃ ὁ νόμος τῆς ἐναλλαγῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ νόμος τῆς Δημοκρατίας, θὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς ὅσους ἠδικήθησαν καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις εἰς ὅσους ἠδίκησαν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα μὲ τὴν σειράν μου νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ συζήτησιν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἔχει συγκινήσει τὴν κοινὴν γνώμην εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ἐπιβάλλεται μία διεξοδικὴ συζήτησις ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι κάτι καλύτερον θὰ προκύψῃ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς χώρας. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν μικρὰν ἀνασκόπησιν τῆς ἱστορίας τῆς Ἀεροπορίας. Ἡ Ἀεροπορία ἱδρύθη ὡς ἰδιαίτερον ὅπλον ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων τὸ 1929. Ἐλειτούργησε δὲ ἡ Σχολὴ τῶν Ἰκάρων διὰ πρώτην φορὰν τὸ 1931. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα τότε ἀπετέλουν τὴν Ἀεροπορίαν, ἦσαν διαφόρων προελεύσεων καὶ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἱδρύθη ἡ Σχολὴ τῶν Ἰκάρων, ὅπως σὺν τῷ χρόνῳ ἀποκτήσῃ τὸ ὅπλον μίαν ὁμοιογένειαν. Ἡ Ἀεροπορία μας κατὰ τὸν πόλεμον ἐναντίον τῆς Ἰταλίας μὲ τὰ πεπαλαιωμένα ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της, ἐξετέλεσε κατὰ τρόπον ἡρωϊκὸν τὴν ἀποστολήν της. Μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἀεροπορία συνέχισε τὴν πολεμικήν της προσπάθειαν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Σώματος, ὅτι εἶναι τὸ ὅπλον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου διεβρώθη ἀπὸ τὴν Κομμουνιστικὴν διείσδυσιν. Ἐπὶ 6.000 ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὴν Ἀεροπορίαν ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, 57 τῆς 13ης Μοίρας Παπαπαναγιώτου, 2 τῆς Μοίρας Δούκα καὶ 7 τῆς Μοίρας Μαργαρίτη ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσεπάθησαν νὰ σαμποτάρουν τὸ ὅπλον. Ἐν συνεχείᾳ, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἀεροπορία συνέχισε τὴν προσπάθειάν της, λαβοῦσα μέρος εἰς τὸν ἀνταρτικὸν ἀγῶνα καὶ πλεῖστα ὅσα εἶναι τὰ θύματα τὰ ὁποῖα προσεφέρθησαν διὰ τὸν ἀγῶνα τῆς ἐπικρατήσεως τῶν Ἐθνικῶν Δυνάμεων ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας καὶ τῶν κομμουνιστῶν. Καὶ παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς περίεργον, ὅτι ἀκριβῶς ἡ ταλαιπωρία τοῦ ὅπλου αὐτοῦ ἀρχίζει μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τὸ συλλάβῃ. Ἐνῷ τὰ ἄλλα ὅπλα ἠρέμησαν μετὰ τὴν περιπετειώδη περίοδον τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἀνταρσίας, ἡ Ἀεροπορία ἀκριβῶς ταλαιπωρεῖται καὶ συγκινεῖ τὴν κοινὴν γνώμην μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Καὶ εἴχομεν τὴν πρώτην περίπτωσιν τῶν ἀεροπόρων, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν δικαίως ἢ ἀδίκως καὶ ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀπομακρύνουσα καὶ θέτουσα ἐντὸς τῶν φυλακῶν τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι δῆθεν ἐσαμποτάριζαν τὴν προσπάθειαν, θὰ ἀποκαθίστατο ἡ γαλήνη εἰς τὸ Σῶμα. Ἀλλὰ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι τὸ Σῶμα νοσεῖ βαρύτατα. Ἔχομεν ἐν συνεχείᾳ τὴν περίπτωσιν τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Ἀεροδρομίου Ἐλευσῖνος, ὁ ὁποῖος καλεῖ ἐκπαιδευτὰς μὲ ἐντολὴν νὰ ἀπορρίψουν τοὺς Ταξιάρχους οἱ ὁποῖοι ἐξεπαιδεύοντο εἰς τὰ ἀεροπροωθούμενα καὶ νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ σημείου νὰ προκαλέσουν ἐν ἀνάγκῃ καὶ ἀτύχημα ἀκόμη. Ποία ἦτο ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν; Συνέστησεν ἕνα Συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη ἡ ὑπόθεσις. Ἀλλὰ— δυστυχῶς—παρεπέμφθησαν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατήγγειλον τὴν πρᾶξιν, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν ἀνέφερον ἱεραρχικῶς. Ἀλλὰ κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, φοβοῦμαι, ὅτι οἱ Ἀξ)κοὶ δὲν ἔχουν πλέον ἐμπιστοσύνην νὰ ἀναφέρουν ἱεραρχικῶς καὶ ἀναγκάζονται νὰ ἀπευθυνθοῦν ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν ὑφυπουργὸν Ἀεροπορίας. (Χειροκροτήματα). Καὶ παρατηρεῖται ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἔχω παρὰ πολλὰς ὑπονοίας, ὅτι ἐξεδόθη κατ’ ἐπιταγήν, ἐτιμωρήθη ἐξ ἴσου καὶ ὁ Ἀξ)κός, ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὴν διαταγὴν τοῦ νὰ ἀπορριφθοῦν οἱ Ταξίαρχοι καὶ ὁ Ἀξ)κός, ὁ ὁποῖος ἀνέφερε τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν ὑφυπουργόν.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐτιμωρήθη αὐστηρότερον.

§10Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ μάλιστα αὐστηρότερον. Καὶ εἶναι εὐτύχημα, ὅτι διὰ τοῦ δευτεροβαθμίου Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀπετελέσθη ἀπὸ πρόσωπα ἀμερόληπτα ἀπὸ ἀξ)κοὺς οἱ ὁποῖοι εἶχον περισσότερον ἐπίγνωσιν τοῦ ὑψηλοῦ προορισμοῦ των, ἀποκατεστάθη μία τάξις καὶ οὕτω ἐτιμωρήθη μόνον ὁ διοικητὴς τοῦ Ἀεροδρομίου, ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὴν σατανικὴν αὐτὴν διαταγήν. Ἀλλά, κ. ὑπουργέ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δι’ ἐμέ, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξα ἄλλοτε Ἀξ)κός, τίθεται τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἴχνος ἀληθείας, ὅτι ὁ Ἀ)ξκὸς τοῦ Ἀεροδρομίου ἔδωσε τοιαύτην ἐντολὴν πρὸς τοὺς ἐκπαιδευτάς, εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἰς τὰ ἐνεργὰ στελέχη τῆς Ἀεροπορίας; Σᾶς ἐρωτῶ: Ποίαν ἐμπιστοσύνην θὰ ἔχουν οἱ κατώτεροι Ἀξ)κοί, ἐφ’ ὅσον ἡ ἡγεσία των ἀποτελεῖται ἀπὸ τοιαῦτα πρόσωπα διὰ τὰ ὁποῖα ὁ Ἀντιστράτηγος Τσιγγούνης εἰς τὸ πόρισμά του ἔλεγεν ὅτι ὑπέχει καὶ ποινικὰς εὐθύνας. Φοβοῦμαι κ. βουλευταί, ὅτι, ἐὰν συνεχισθῇ ἡ παροῦσα κατάστασις, τὸ ἡρωϊκὸν Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, ἐὰν ἐπιστῇ ἡ στιγμή, δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του, ἐὰν παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν μέχρι σήμερον ἀπέναντι τοῦ ὅπλου. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν τελευταίαν πρᾶξιν του δράματος τῆς Ἀεροπορίας. Ἦτο γνωστὸν ἀπὸ πολλῶν μηνῶν, βάσει τοῦ Νόμου ἄλλωστε, τὸν ὁποῖον εἶχε ψηφίσει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Καΐρου, τῆς ὁποίας μέλος ἀπετέλει καὶ ὁ νῦν ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοῦ Νόμου 3302, ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας σὺν τῷ χρόνῳ θὰ περιήρχετο εἰς τοὺς ἐκ τῶν Ἰκάρων προερχομένους. Καὶ παντοῦ καὶ πάντοτε ἀνεφέρετο τὸ ὄνομα τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, ὡς μέλλοντος Ἀρχηγοῦ τοῦ Σώματος. Ἦτο δὲ φυσικὸν τοῦτο, ἀφοῦ ἡ ἰδία μάλιστα Κυβέρνησις, ἐτοποθέτησεν ὡς Ὑπαρχηγὸν τοῦ ΓΕΑ τὸν ὑποπτέραρχον Δούκα. Τὴν παραμονὴν τῆς Πρωτοχρονιᾶς, ὁ Ὑποπτέραρχος Δούκας παρουσιάζετο ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ τοῦ ὑποβάλῃ τὰ σέβη του καὶ τὰς εὐχάς του, ἐπὶ τῷ Νέῳ Ἔτει. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀπευθύνει τὰ συγχαρητήριά του διὰ τὴν προαγωγήν του ὡς Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΑ ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὸ ἀπόγευμα δημοσιεύεται εἰς μίαν ἐφημερίδα, ὄχι ἀναφορὰ — ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων — ἀλλὰ ἁπλῆ κατάθεσις τοῦ τότε Σμηνάρχου Δούκα, μεταβάντος εἰς Μ. Ἀνατολήν, διότι ὅλοι οἱ Ἀξιωματικοὶ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ δώσουν κατάθεσιν, ὅταν ἔφθασεν εἰς τὸ Κάϊρον, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν μεταξὺ τῶν Ὀργανώσεων Ἀντιστάσεως καὶ τὸ Ε.Α.Μ. Ὁ κ. Δούκας, ζήτησεν ἀμέσως νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος τὸν διεβεβαίωσεν, ὅτι διὰ τὴν Κυβέρνησιν —νομίζω ἐντὸς τοῦ ἰδίου ἀπογεύματος —ἡ δημοσίευσις αὐτὴ δὲν εἶχε καμμίαν ἀξίαν. Τὴν ἑπομένην 1ην τοῦ Ἔτους εἰς τὰ Ἀνάκτορα, ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ μετέβησαν νὰ ὑποβάλουν τὰς εὐχάς των εἰς τὴν Α.Μ. τὸν Βασιλέα, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Ε.Θ.Α. ἀνήγγειλεν εἰς τὸν ὑποπτέραρχον Δούκαν, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Δευτέρας ἀνεβλήθη. Ὁ Ὑποπτέραρχος Δούκας, ἀντελήφθη πλέον ὅτι ἡ θέσις του κλονίζεται καὶ ὅτι ἡ προσεχὴς πρᾶξις θὰ ἦτο ἡ ἀποστρατεία του καὶ ὑπέβαλε τὴν Δευτέραν 3ην Ἰανουαρίου τὴν παραίτησίν του εἰς τὸν ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὀφείλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐξάρω τὴν χειρονομίαν τοῦ Ὑποπτεράρχου Δούκα, ἀπέδειξε πράγματι μίαν ἔξαρσιν, ἔδειξεν ὅτι ἐμπνέεται ἀπὸ κάτι τὸ ἀνώτερον, ἔδειξεν ἕνα χαρακτῆρα ὁ ὁποῖος τὸν τιμᾷ καὶ δὲν ἐδίστασεν ὅταν ἀντελήφθη τὴν συνωμοσίαν πέριξ τοῦ ὀνόματός του ὡς ἀρχηγοῦ, νὰ θυσιάσῃ τὴν λαμπρὰν σταδιοδρομίαν του καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἀπὸ τὰ ὀλίγα δυστυχῶς παραδείγματα εὐθιξίας, τὰ ὁποῖα τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχουν σημειωθῆ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν τὶ ἐμεσολάβησε μεταξὺ τῆς Παρασκευῆς τὸ πρωῒ καὶ τοῦ Σαββάτου, ὁπότε ἀνεκοινώθη εἰς τὸν Δούκα, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ συγκληθῇ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀσφαλῶς κάποιο νέον στοιχεῖον προσεκομίσθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ ἤθελον εἰδικῶς ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, τοῦ ὁποίου γνωρίζω καὶ τὴν ἐντιμότητα τοῦ χαρακτῆρος καὶ τὴν δικαιοσύνην τὴν ὁποίαν ἀπένειμεν ὅταν ἦτο ἀρχιστράτηγος, νὰ ἐρευνήσῃ μήπως τὸ στοιχεῖον τὸ ὁποῖον προσεκομίσθη, ἦτο προφορικὸν καὶ νὰ ζητήσῃ τὸ ἴδῃ ἐγγράφως, διότι πολὺ φοβοῦμαι ὅτι παρεπλάνησε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως μὲ ψευδεῖς πληροφορίας. Ἄλλωστε ἐὰν τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ὑποπτέραρχος Δούκας, εἶχε κάμει ἔκθεσιν τὸ 1943 ἀναφέρων καὶ τὸ ΕΑΜ ὡς ὀργάνωσιν ἀντιστάσεως καὶ εἶναι αὐτὸ τὸ πραγματικὸν αἴτιον τῆς μὴ χρησιμοποίησεώς του, κατὰ μείζονα λόγον δὲν ἠμπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ νῦν διορισθεὶς ἀρχηγὸς τοῦ Σώματος, ὁ ὁποῖος βαρύνεται μὲ πολὺ μεγαλυτέραν εὐθύνην, δοθέντος ὅτι ἐνήργησεν δημοψήφισμα εἰς τὴν μονάδα του καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς σμηνίτας νὰ ἀποφανθοῦν, ἐὰν προτιμοῦν νὰ ὑπηρετήσουν ὑπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῶν βουνῶν, ἢ ὑπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Καΐρου.

§11Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Βουλεύονται οἱ στρατιῶται;

§12Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὅταν παρεμερίσθη ὁ εἷς διὰ τὴν αὐτὴν ἀφορμὴν νὰ διορισθῇ ὁ ἕτερος βαρυνόμενος μὲ πολὺ μεγαλυτέραν εὐθύνην; Ἀλλὰ τὸ κακὸν δὲν περιορίζεται ὡς ἐκεῖ. Ὁ ἀμέσως ἑπόμενος εἰς ἀρχαιότητα ἦτο ὁ ταξίαρχος Παπαπαναγιώτου.

§13Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Ὁ ἀμέσως μετὰ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ἦτο ὁ ὑποπτέραρχος Κουτσοῦκος.

§14Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. Αὐτὸς δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει νομίζω, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀπεφασίσθη ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας θὰ περιέλθῃ εἰς προερχομένους ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παραλείπω τοὺς προηγουμένους. Μετὰ τὸν ὑποπτέραρχον Δούκαν, ἔρχεται ὁ νῦν ταξίαρχος Παπαπαναγιώτου, ὁ καθ’ ὅλα ἄξιος αὐτὸς ἀξιωματικός.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Ἡ σειρὰ εἶναι ἄλλη. Ἔρχεται ὁ ταξίαρχος Πάγκαλος.

§16Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. Τὸν ταξίαρχον κ. Πάγκαλον, δὲν εἶχον τὴν τύχην νὰ τὸν γνωρίσω. Νομίζω ὅτι παντοῦ ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του εὐσυνειδήτως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω διατὶ δὲν ἐχρησιμοποιήθη. Ἔχω τὴν εὐκαιρίαν ἐπειδὴ ἐχρημάτισα Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἀνώμαλον περίοδον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι ἐξετίμησα ἰδιαιτέρως τὰς ἱκανότητας τοῦ ταξιάρχου Παπαπαναγιώτου, τότε ἐπισμηναγοῦ ὁ ὁποῖος, ἐν πλήρει ἐπαναστάσει, κατώρθωσε μὲ τὸ πιστόλι εἰς τὸ χέρι, νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν μονάδα του, νὰ συλλάβῃ τοὺς κομμουνιστάς, οἱ ὁποῖοι προσεπάθουν νὰ παρεμποδίσουν τὴν ἀναχώρησιν τῆς Μοίρας, νὰ παραλάβῃ τὴν Μοῖραν του, νὰ τὴν ἐπιβιβάσῃ καὶ νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ μέτωπον τῆς Ἰταλίας, ἀπ’ ὅπου σχεδὸν κάθε ἑβδομάδα εἴχομεν εὐφήμους μνείας, ἐκ μέρους τῆς στρατιᾶς, διὰ τὴν δρᾶσιν τῆς ἑλληνικῆς Μοίρας. (Χειροκροτήματα). Ποῖα εἶναι τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ἰσχυρίζεται ὅτι ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας ἐπέμεινεν εἰς τὴν παραίτησίν του, νὰ μὴ χρησιμοποιήσῃ τὸν ἀμέσως κατόπιν; Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, κύριε ὑπουργέ, καὶ δὲν θέλω νὰ χρησιμοποιήσω τὴν λέξιν, διότι ἔγινεν ἀρκετὴ κατάχρησις, ὅτι σκοτειναὶ δυνάμεις ἐπέδρασαν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Ἀφοῦ δὲν θέλετε, διατὶ τὸ λέγετε;

§18Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τὸ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπὸ πέρυσιν, ὅταν μᾶς ἐφέρατε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν ἀποταχθέντων διὰ τὸ κίνημα τῆς 31ης Μαΐου, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶχον τὴν εὐθύνην, διότι δὲν τοὺς παρέπεμψα διὰ τὸ Στρατοδικεῖον ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἀλλὰ ἡ εὐθύνη μου ἴσως ἔχει ἐλαφρυντικά, διότι τότε ἐπρόκειτο ἡ Ἑλλὰς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Ν.Α. Τ.Ο. καὶ δὲν ἤθελον νὰ δώσω τὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ξένους Συμμάχους μας ὅτι ὁ στρατὸς καὶ αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις τῆς χώρας εἶχον ἐπαναστατήσει.

§19Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Ἤθελον νὰ μᾶς λύσετε μίαν ἀπορίαν.

§20Κ. ΜΑΡΗΣ. Ὁμιλεῖ τώρα ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ ΙΔΕΑ.

§21Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Τὸ 1952, ὅταν ὁ ἀπελθὼν ἀντιπτέραρχος κ. Κελαϊδῆς εἰσήχθη εἰς τὸ Νοσοκομεῖον πρὸς ἐγχείρησιν, ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Μαῦρος ἔκαμε μίαν σύσκεψιν εἰς τὸ γραφεῖον του, εἰς τὴν ὁποίαν παρέστησαν, ὁ ἀντιστράτηγος κ. Γρηγορόπουλος, ὁ κ. Τσακαλῶτος καὶ οἱ ξένοι ἀεροπορικοὶ ἀκόλουθοι. Εἰς τὴν σύσκεψιν ἐκείνην ἀπεφασίσθη ὅπως προωθηθῇ ὁ σμήναρχος, τότε, Μαργαρίτης εἰς τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Σώματος. Ποῖαι σκοτειναὶ δυνάμεις ἐπέβαλον εἰς τὴν τότε ἡγεσίαν νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν;

§22Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. ... (Δὲν ἠκούσθη).

§23Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖ ἀκριβῶς συνίστανται οἱ φόβοι μας, ὅτι ὁ ὑποπτέραρχος Δούκας ἢ ὁ νῦν Ταξίαρχος Παπαπαναγιώτου, λόγῳ τῆς ἀκεραιότητος τοῦ χαρακτῆρος των, θὰ εἶχον θέσει τέρμα εἰς τὴν ἐπικρατοῦσαν κατάστασιν εἰς τὴν ἀεροπορίαν. (Χειροκροτήματα). Ἐνῷ δὲν ἠξεύρομεν, ἐὰν ὁ σημερινὸς ἡγέτης, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς εἶναι μορφωμένος ἀξιωματικὸς, θὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ κτυπήσῃ τὰς ἐγκληματικὰς δυνάμεις αἱ ὁποῖαι καὶ σήμερον ἀκόμη παραμένουν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας.

§24Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ὁ Μαργαρίτης πρῶτος ἔκαμε Στρατοδικεῖον εἰς Θεσσαλονίκην διὰ τοὺς κομμουνιστὰς σμηνίτας.

§25Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ὅλοι ἔχομεν καθῆκον νὰ συμβάλωμεν, ὅπως καταστήσωμεν τὰς ἐνόπλους Δυνάμεις ἀνταξίας τοῦ προορισμοῦ των καὶ νὰ τὰς βοηθήσωμεν, διὰ νὰ ἐπιτελέσουν τὸ καθῆκον των πρὸς τὴν Πατρίδα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν τηρεῖ ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἔχωμεν εἰς τὸ μέλλον ἀξιόμαχον στρατόν. Καὶ λέγω τοῦτο ἐν πλήρει συνειδήσει, διότι δυστυχῶς, κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα, παρετηρήθησαν κρούσματα, καὶ διερωτᾶται κανεὶς, κατὰ ποίαν λογικὴν διατηροῦνται καὶ ἀνέρχονται εἰς τὰ ὕπατα ἀξιώματα, ἀξιωματικοὶ κριθέντες στάσιμοι ἐπανειλημμένως, καὶ ἀπομακρύνονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ γενναῖοι ὑπῆρξαν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, καὶ ἐπαγγελματικῶς τελείως κατηρτισμένοι. Κύριε Ὑπουργέ, τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἐὰν συμβουλευθῆτε τὴν συνείδησίν σας, δὲν θὰ εἶσθε ἀπολύτως ἥσυχος. Φοβοῦμαι —καὶ ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον καὶ πέρυσιν— ὅτι δὲν ἔχετε πλέον τὴν ἀπαιτουμένην δύναμιν ἀντιστάσεως. Ἀλλ’ εἶναι καιρὸς νὰ συνέλθητε καὶ νὰ προσέξητε τὸ στράτευμα ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Διότι ἐὰν οἱ ἀξιωματικοὶ πιστεύσουν ὅτι, μόνον προσχωροῦντες εἰς τὴν Ὀργάνωσιν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερε προηγουμένως ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἠμπορέσουν νὰ τραβήξουν μπροστά, οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον, διὰ τὸν τόπον μας. Ἡ εὐθύνη τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμήν, εἶναι μεγάλη. Εἶμαι βέβαιος, κ. ὑπουργέ, ὅτι θὰ θελήσετε, σύμφωνα μὲ τὴν Ἐθνικήν σας συνείδησιν —ὅπως συνήθως ἐπαναλαμβάνετε— νὰ πράξητε τὸ καθῆκον σας ἀπέναντι τοῦ συνόλου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐζήτησε τὸν λόγον.

§27Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Τότε ἐγώ, κ. Πρόεδρε, παραιτοῦμαι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, οἱ ὑπουργοί, ὁσάκις ζητήσουν τὸν λόγον, ἀκούονται. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐζήτησε τὸν λόγον. Δὲν δύναται ὁ Πρόεδρος νὰ κάμῃ ἄλλο τὶ ἢ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν, κ. Παπαπολίτη.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, εὐχαριστοῦμεν τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διότι εἰς τὴν πρώτην μετὰ τὰς ἑορτὰς συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἔφερε κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον.........

§30Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐκ τῆς θέσεώς του καὶ διαμαρτυρόμενος ἀποχωρεῖ τῆς αἰθούσης).

§31Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἀκούσετε καὶ τὸν κ. Παπαπολίτην, καὶ μετὰ νὰ λάβετε τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσητε σεῖς.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ὁμιλήσουν οἱ κύριοι, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν μέσα εἰς τὰ ὅρια τοῦ χρόνου, τὰ ὁποῖα ἐτήρησαν καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ κ. Βενιζέλος.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἄλλο Κόμμα, ἐκτὸς τῆς ΕΠΕΚ δὲν ὑπάρχει. Πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ, λοιπόν, καὶ ὁ κ. Παπαπολίτης, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὸ Κόμμα. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, δὲν θὰ κανονίσητε σεῖς τὴν σειρὰν τῶν ρητόρων. Εἶναι ἔργον τοῦ Προέδρου, ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων.

§36Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ἐάν, κύριοι, παραδέχεσθε, ὅτι εἴμεθα κόμμα, τότε πρέπει νὰ ὁμιλήσωμεν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακλατζῆ, ὑπήρξατε καὶ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ὁ Κανονισμὸς δὲν τὸ ἐπιβάλλει αὐτό. Πρέπει νὰ ἐκτιμήσητε τὴν χειρονομίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§38Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις εἶχε λάβει γνῶσιν, μόνον τῆς παρακλήσεως τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ κ. Βενιζέλου, ὅπως ὁμιλήσουν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Δὲν εἶχε λάβει γνῶσιν τοιαύτης παρακλήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῆς Ε.Π.Ε.Κ.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε δικαίως...

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἑπομένως, ὄχι μόνον δικαιολογημένη ὑπῆρξεν ἡ ἐπιθυμία μου, ὅπως δώσω, ἀμέσως ἀπάντησιν, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον τηρήσει τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἀλλά, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὲ εὐχαριστήσῃ τὸ Κόμμα τῆς ΕΠΕΚ, ὁ κ. Παπαπολίτης, διότι παρητήθην ἑνὸς δικαιώματος, τοῦ ὁποίου τηρῶν τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, δὲν ἔπρεπε νὰ παραιτηθῶ.

§41Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ συζήτησις θὰ γενικευθῇ καὶ θὰ ὁμιλήσωμεν πολλὰ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ κατατοπισθῇ τὸ Σῶμα πῶς θὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις, γνωρίζω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον, μετὰ μελέτην τῆς ἐπερωτήσεως, τοῦ αἰτήματος τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κατέληξεν εἰς τὴν κατωτέρω ἀπόφασιν: Δικαιοῦνται νὰ ὁμιλήσουν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως οἱ κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἀρχηγοὶ ἢ τέως ἀρχηγοὶ κομμάτων καὶ οἱ ὑπουργοί. Μετὰ τοῦτο θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐπερωτήσεων. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Παπασπύρου ἥτις εἶναι σχεδὸν τελευταία. Ὁ κ. Παπασπύρου ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ λάβῃ τὸν λόγον ἂν ἐπιθυμῇ. Ἐὰν ζητηθῇ κατόπιν ἡ γενίκευσις θὰ ὁμιλήσουν οἱ ἤδη ἐγγεγραμμένοι καὶ οἱ τυχὸν ἐγγραφησόμενοι.

§43Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι καιρός.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσετε, κ. συνάδελφε. Ὁ κ. Σ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§45Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπό τινων ἤδη ἐτῶν, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δοκιμάζει σοβαρωτάτην ἀνησυχίαν διὰ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, τὸ ἔνδοξον αὐτὸ ὅπλον, τὸ ὁποῖον περιβάλλει μὲ πραγματικὴν στοργὴν εἰς τὸ ὁποῖον ἐμπιστεύεται τὰ καλύτερα παιδιά του, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζει τὰς ὡραιοτέρας τῶν ἐλπίδων του. Τὸ καμάρι τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, εἶναι ἡ Ἀεροπορία. Δι’ αὐτό, βαθύτατος εἶναι ὁ πόθος του καὶ δικαία ἡ ἀξίωσίς του, ὅπως τὰ πάντα ἐκεῖ ἐξελίσσονται κατὰ τρόπον ὁμαλὸν καὶ ἀνεπίληπτον. Ἔχει συναίσθησιν ὁ λαὸς τῆς σοβαρότητος τῆς ἀποστολῆς τῆς Ἀεροπορίας καὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐμπεπιστευμένα εἰς αὐτήν. Δὲν εἶναι ἑπομένως ἡ ἐκτίμησις πρὸς τὸ Σῶμα τοῦτο, ἀπόρροια μιᾶς ρωμαντικῆς ἀντιλήψεως, ἀλλὰ ἀπόρροια σαφοῦς ἐπιγνώσεως καὶ ἐκτιμήσεως τῆς ἀποστολῆς της. Καὶ ὅπως δὲν ὑπῆρξε φειδωλὴ εἰς θυσίας διὰ τὸν πολιτισμὸν, διὰ τὴν ἀνανέωσιν, διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ὅπλου αὐτοῦ, ἔτσι ἐπιθυμεῖ, οἱ ὑπηρετοῦντες ἐκεῖ νὰ ἐμπνέωνται ἀπὸ τὴν ἀνωτέραν ἀντίληψιν τοῦ καθήκοντος καὶ τῆς ἀποστολῆς των, ὡς φρουροὶ καὶ ὑπερασπισταὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα τοὺς εἶναι ἐμπεπιστευμένα. Ἐπιθυμεῖ ἀκόμη, ὅπως οἱ διοικοῦντες διέπονται ἀπὸ μίαν συναδελφικότητα καὶ τὰ πάντα κατευθύνονται εἰς τὴν ὅλην συμπεριφοράν των ἀπὸ τὴν ἐπιδίωξιν τῆς ἐξυψώσεως τοῦ ὅπλου καὶ μόνον. Τοιαύτην ἔχων ἀντίληψιν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, περὶ τοῦ ρόλου καὶ τῆς ἀποστολῆς τῆς Ἀεροπορίας, ἦτο φυσικὸν νὰ αἰσθανθῇ βαθυτάτην ἀνησυχίαν, ὅταν ἤρχισαν νὰ κυκλοφοροῦν φῆμαι περὶ ὡρισμένων περιστατικῶν ἀπὸ τριετίας περίπου, φῆμαι καὶ καταγγελίαι δύναμαι νὰ εἴπω παρ’ ἀξιοπίστων προσώπων. Δέν εὑρίσκετο βεβαίως εἰς τὴν ἐξουσίαν —καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ εἴπω διὰ νὰ εἶμαι καὶ δίκαιος καὶ ἀντικειμενικός— ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἰς τὴν ἐξουσίαν εὑρίσκετο τότε ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική μας καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ἔστω καὶ ἂν ἡ ὁμολογία αὐτὴ μοῦ προκαλεῖ λύπην, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι ὁ συνάδελφος, ὁ βεβαρυμένος μὲ τὴν εὐθύνην τῆς διοικήσεως τῆς Ἀεροπορίας, δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὸ βάρος τῶν ὑποχρεώσεών του. Δὲν ἔπραξεν ὅ,τι ἐπεβάλλετο ἐκ τῶν καθηκόντων του προασπίζων καὶ τὰ συμφέροντα τὰ ἐθνικὰ καὶ τὴν τιμὴν τῶν ὅπλων καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν ἡ ὁποία εἰς μίαν Δημοκρατίαν εἶναι τὸ πολυτιμότερον ἀγαθόν. Λυποῦμαι βεβαίως, διότι ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἀλλὰ ἐὰν ἀτυχὴς ὑπῆρξεν ἀπὸ μέρους ἐκείνου ὁ χειρισμός, ἐὰν ὑπῆρξαν εὐθῦναι καὶ ἐὰν ὑπῆρξεν ἄξιος κατακρίσεως διὰ τὸν χειρισμὸν αὐτόν, παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι εὑρέθη πρὸ καταγγελιῶν ἐπισήμων παρ’ ἀξιοπρεπῶν προσώπων, δὲν δύναμαι νὰ μὴ ὁμολογήσω ὅτι, εἶναι βαρυτάτη ἡ εὐθύνη τοῦ ὑπουργοῦ, τοῦ τότε καὶ νῦν, τῆς Ἐθν. Ἀμύνης τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὁ ὁποῖος πλέον δὲν εὑρίσκετο πρὸ μιᾶς ἁπλῆς καταγγελίας, ὁσονδήποτε σοβαρᾶς καὶ ἂν ἤθελεν ὑποτεθῇ καὶ ὁσονδήποτε ἀξιόπιστα καὶ ἂν ἦσαν τὰ καταγγέλοντα πρόσωπα, εὑρέθη πρὸ σαφοῦς καὶ πλήρους ἀποδείξεως ἐνώπιον δικαστηρίου, ποὺ κατηγγέλθησαν καὶ διαπιστώσεις ὀργάνων Κρατικῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ὁ προϊστάμενος τῆς Ἰατροδικαστικῆς καὶ ἄλλοι. Καὶ ἐπεβάλλετο πλέον εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ λάβῃ τὴν χειρουργικὴν μάχαιραν καὶ νὰ καθάρῃ ἀπὸ τὸ Σῶμα τὰ σεσηπότα μέλη διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν περαιτέρω ὑγειᾶ πορείαν καὶ νὰ μὴ ἐξελιχθῇ ἡ σῆψις εἰς γάγγραιναν. Ἀπεκαλύφθησαν, κύριοι, κατὰ τὴν δίκην ἐκείνην, πράξεις ἀπολύτου, βαρβαρότητος, πράξεις ἀνατριχιαστικαὶ, πράξεις προκαλοῦσαι ὀργὴν καὶ ἀγανάκτησιν εἰς βάρος ἀξιωματικῶν, παρ’ ἀξιωματικῶν καὶ δὴ τῶν διοικούντων τὴν Ἀεροπορίαν. Καὶ ποῖοι ἀπεδείχθησαν οἱ καταδικασθέντες; Οἱ ἀριστεῖς τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ δὲν πρόκειται νὰ ὑπεισέλθω εἰς λεπτομερείας, διότι ὑπάρχει μία ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ κρίνω, ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις ἐκείνη, βαθυτάτας ἀφῆκεν ἀμφιβολίας περὶ τῆς ὀρθότητος καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἐθεώρησεν ὅτι τὸ θέμα ἐτερματίσθη. Ἦτο φυσικόν, κύριοι συνάδελφοι, ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐλήφθησαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν διὰ τὴν ριζικὴν ἀντιμετώπισιν νὰ ἔχωμεν τὴν ἐξέλιξιν τὴν ὁποίαν εἴχομεν. Ἦτο φυσικὸν οἱ δρᾶσται τῶν ἀνατριχιαστικῶν ἐκείνων περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα κατηγγέλθησαν, νὰ ἀποθρασυνθοῦν. Καὶ ἐφθάσαμεν πλέον, ποῦ; Εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τελευταίως ἔλαβον χώραν. Στὰς 12 Δεκεμβρίου, ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐλευσῖνος, ὁ κ. Καρακίτσος, καλεῖ τοὺς ἐκπαιδευτὰς Σταμποῦζον καὶ Καλαποθαράκον καὶ συνιστᾷ νὰ ἐκπαιδεύσουν πλημμελῶς τοὺς δύο Ταξιάρχους, μέχρι τοῦ σημείου προκλήσεως ἀτυχήματος, ὥστε νὰ παραμείνουν στάσιμοι καὶ ἀποπεμφθοῦν τοῦ Σώματος. Τοῦτο καταγγέλλεται ἀπὸ τὴν Ἐφημερίδα «Ἐλευθερία» καὶ ἀποδεικνύεται ἀληθὲς ἐπίσης, ἀπὸ τὴν ἐνεργηθεῖσαν ἀνάκρισιν, ἀπὸ τὸν Στρατηγὸν Τσιγκούνην, πλὴν τοῦ σημείου τῆς ἐσκεμμένης προκλήσεως ἀτυχήματος. Βλέπετε, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλοῦμαι ὅσα ἐπισήμως ἀποδεικνύονται.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑπάρχει εἰδικὴ ἐπερώτησις εἰς τὸ θέμα καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μείνετε εἰς τὸ θέμα καὶ νὰ μὴ ὑπεισέλθητε εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Παπασπύρου, δικαίως θὰ παραπονεθῇ ἐφ’ ὅσον ὁ ἴδιος διετύπωσεν ἐπερώτησιν πρὸς τοῦτο. Ἑπομένως καλὸν εἶναι, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν αὐτὴν τὴν παραχώρησιν ἀπέναντί σας καὶ ἀπεσύρθη ἀπὸ τὸ βῆμα, καλὸν εἶναι νὰ μὴ ὑπεισέλθητε εἰς τὸ θέμα, ἀλλὰ νὰ μείνετε εἰς ὅσα ἔθιξεν ὁ ἐπίτιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Βενιζέλος.

§47Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Νομίζω, πὼς δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ διαχωρισθοῦν τὰ θέματα αὐτά, διότι ἀποτελοῦν λογικὸν εἱρμὸν καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶχον ζητήσει τὸν λόγον καὶ ἑπομένως καὶ σεῖς εἶσθε ἐν τάξει καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐν τάξει.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ ἐτηλεφωνήσατε, ὅτι θέλετε νὰ λάβετε τὸν λόγον τὴν Παρασκευήν, καὶ ὄχι σήμερον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ εἴπω, διότι οὕτω ἀφήνετε νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι δὲν σᾶς δίδεται ὁ λόγος.

§49Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ὁ κ. Καλαποθαράκος, εἶχε κριθῆ στάσιμος ἀπὸ τοὺς δύο Ταξιάρχους, ἐνῷ ὁ κ. Καρακῖτσος ὑπῆρξε διευθυντὴς τοῦ Αʹ Γραφείου τοῦ Γ.Ε.Α. καὶ ὑπὸ τὰς ὁδηγίας καὶ κατευθύνσεις τούτου, ἔλαβον χώραν ὅλαι αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι ἀπέβλεψαν εἰς τὴν συλλογὴν τῶν στοιχείων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ ἐναντίον τῶν ἀξιωματικῶν κατηγορία καὶ ὅλα ἐκεῖνα τὰ περιστατικὰ τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν ἐπὶ δικαστηρίου. Ὑπῆρξε μάλιστα εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ 1950 μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1954. Κατόπιν, κ. συνάδελφοι, τῶν ἀποκαλύψεων αὐτῶν εἰσάγεται πλέον εἰς ἀνακριτικὸν Συμβούλιον μετὰ τὸ πόρισμα τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν ἀνάκρισιν ἀντιστρατήγου Τσιγκούνη καὶ τίθεται εἰς 6μηνον ἀργίαν ὁ Καρακῖτσος, 5μηνον ὁ Διαμαντόπουλος, 5μηνον ὁ Σταμποῦζος καὶ 12μηνον ὁ Καλαποθαράκος, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη τοῦ δικαιώματος νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ δευτεροβάθμιον ἀνακριτικὸν συμβούλιον. Καὶ εἰσάγονται ἅπαντες, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων, μὲ τὴν αὐτὴν κατηγορίαν. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκπληκτικὸν εἶναι, ὅτι τὸ πρωτοβάθμιον ἀνακριτικὸν Συμβούλιον τιμωρεῖ αὐστηρότερον τὸν ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ θάρρος νὰ καταγγείλῃ ἔστω καὶ ἀντικανονικῶς, τὴν ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἐξώθησεν ὁ Καρακῖτσος καὶ δὲν συνεμορφώθη εἰς αὐτήν, τὸν τιμωρεῖ λέγω βαρύτερον καὶ αὐστηρότερον αὐτοῦ. Εὐτυχῶς, ὅμως, τὸ δευτεροβάθμιον ἀνακριτικὸν Συμβούλιον ἀπήλλαξε τοὺς Διαμαντόπουλον καὶ Σταμποῦζον, ἐμείωσε τὴν ποινὴν τοῦ Καλαποθαράκου, ἐπίσης δὲ ἐμείωσε τὴν ποινὴν καὶ τοῦ Καρακίτσου. Νομίζω, ὅτι ἔργον καὶ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ λάβῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τοῦτον τὸ ἔνδικον μέσον διὰ νὰ κριθῇ ἐπί ἴσοις ὅροις μὲ τοὺς λοιποὺς συναδέλφους του. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίσητε, κύριοι συνάδελφοι, ὁποία ὑπῆρξεν ἡ αἰτιολογία τῆς παραπομπῆς ὅλων αὐτῶν. Ὁ εἷς τούτων, ὁ Σταμποῦζος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ ἐκπαιδεύσῃ πλημμελῶς, διὰ νὰ μὴ τὴν ἐκτελέσῃ καὶ φοβούμενος νὰ ἀναφερθῇ, εἰσάγεται εἰς Νοσοκομεῖον διὰ νὰ νοσηλευθῇ. Ὁ δεύτερος, ὁ Καλαποθαράκος, ἀνεφέρθη ἀντικανονικῶς εἰς τὸν Διαμαντόπουλον καὶ ὁ Διαμαντόπουλος ἐπίσης ἀντικανονικῶς εἰς τὸν ὑφυπουργὸν κ. Γυαλίστραν καὶ εἰς τὸν ὑποπτέραρχον κ. Δούκαν ἀντὶ νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὸν κ. Κουτσοῦκον.

§50Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἔγινε πολλάκις ἐπίθεσις ἐναντίον μου καὶ ὑπὸ τῶν ἐφημερίδων καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Διαμαντόπουλος ἀνεφέρθη εἰς τὸν ὑπαρχηγὸν κ. Δούκαν. Συνεπῶς ἀνεφέρθη κανονικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς σμηναγοὺς ἐπειδὴ καὶ αὐτὸ ἐγράφη, δὲν ἀνεφέρθησαν εἰς ἐμέ, παρουσιάσθην καὶ εἰς τὸν Στρατάρχην διὰ νὰ ἐξηγήσω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀνεφέρθησαν εἰς τὸν Διαμαντόπουλον καὶ ὁ κ. Διαμαντόπουλος ἀφοῦ ἀνεφέρθη εἰς τὸν ὑπαρχηγὸν ἀνεφέρθη καὶ εἰς ἐμέ.

§51Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἀλλά, κ. βουλευταί, πρέπει νὰ γνωρίζετε ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οἱ ἀξιωματικοὶ κρίνονται ὑπὸ τῶν Συμβουλίων καὶ ὄχι ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ νὰ μὴ συνεχίσετε. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ δημιουργοῦμεν ἐντυπώσεις περὶ τοῦ Αʹ ἢ Βʹ ἀξιωματικοῦ.

§53Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐκτιμῶ τὴν ἄποψίν σας καὶ παραιτοῦμαι. Ἐκρίθησαν δι’ ἀντικανονικὰς ἐνεργείας καὶ ἐτιμωρήθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Βεβαίως, οὐδείς, εἶναι διατεθειμένος νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ τιμωροῦνται οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ τὰς ἐνεργείας των αὐτὰς διότι ἰδίᾳ εἰς τὸν Στρατόν, ἐπιβάλλεται ἡ μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας τήρησις τῶν Κανονισμῶν. Ἀλλὰ ὅταν ἔχετε, κύριοι, ἀξιωματικοὺς μὲ τὴν δρᾶσιν τὴν πολεμικήν, τὴν ὁποίαν ἔχουν, ὅταν ἔχετε ἀξιωματικοὺς μὲ τόσας τιμητικὰς διακρίσεις, εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπητε, ὅτι εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν ἠκολούθησαν τὸν δρόμον τὸν ἀντικανονικὸν καὶ δὲν προέβησαν ἱεραρχικῶς εἰς τὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας ἔδει. Τί πταίουν αὐτοί; Πταίουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν ἀτμόσφαιραν αὐτήν, διότι ἀφ’ ἑνὸς ὑπῆρχεν ἡ ὑποχρέωσις νὰ προβοῦν εἰς ἀποκάλυψιν τῆς ἐγκληματικῆς ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Καραχῖτσος, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι θὰ κατέληγεν ὄχι εἰς ἀποκάλυψιν, ἀλλὰ εἰς συγκάλυψιν. Διατὶ εἶναι ὑπεύθυνοι αὐτοὶ καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν ἀτμόσφαιραν; Αὐτὴν τὴν ἄποψιν εὐτυχῶς δικαιολογεῖ τὸ δευτεροβάθμιον ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπήλλαξεν αὐτοὺς δεχόμενον, ὅτι εὑρεθέντες ὑφ’ ἃς συνθήκας εὑρέθησαν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπηρετήσωσιν ἄλλως τὴν Ἀεροπορίαν εἰμὴ πράττοντες ὡς ἔπραξαν, ἀναφερόμενοι ἀντικανονικῶς.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς διακόπτω, διότι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ αἰτιολογικὸν οὔτε εἶναι αὐτὴ ἡ ἐκδοχὴ τοῦ Συμβουλίου. Οὔτε εἶναι δυνατὸν ποτὲ Στρατιωτικὸν Συμβούλιον νὰ εἴπῃ, ὅτι καλῶς ἔπραξαν ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ἐνεργήσαντες ἀντικανονικῶς. Τὸ Συμβούλιον ἁπλούστατα ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ τιμωρηθοῦν ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν ἀνακριτικῶν συμβουλίων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπολίτη, ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω τοῦτο. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία γίνεται πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι: Πῶς ἐγένετο ὁ διορισμὸς τοῦ κ. Μαργαρίτη. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσωμεν νὰ συζητῶμεν ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς Ἀεροπορίας. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προτάξω τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Παπασπύρου. Σᾶς παρακαλῶ, ἑπομένως, περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα.

§56Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Νὰ τὴν προτάξητε, κύριε Πρόεδρε. Καὶ οἱ προλαλήσαντες ἀνεφέρθησαν ἐν λεπτομερείᾳ ἐπὶ τοῦ θέματος.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιορισθῆτε εἰς τὸ θέμα, ὅπως ἔκαμαν ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Βενιζέλος.

§58Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ ὅλοι ὡμίλησαν ἐν ἐκτάσει.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμίλησαν ἓν τέταρτον ἕκαστος. Σημειώσατε, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§60Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐρχόμεθα, κύριοι βουλευταί, εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τελευταίως συνέβησαν. Καταλαμβάνεται βεβαίως ὁ κ. Κελαϊδῆς ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας καὶ ἔπρεπε νὰ ἀπέλθῃ. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀντιμετωπίσει τὸ θέμα καὶ εἶχεν ἀποφασίσει νὰ ὑποδείξῃ ὡς ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου τὸν κ. Δούκαν παραμερίζουσα ὅλους, τὸν κ. Κουτσοῦκον, τὸν κ. Πλούμπην καὶ ἄλλους. Λέγεται, ὡς ἀνεγράφη, δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀληθὲς καὶ δὲν γνωρίζω ἂν πράγματι ἦσαν οἱ προηγούμενοι, πάντως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι γεγονός, καὶ στέκομαι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διότι τοῦτο ἔχει ἰδιαιτέραν σοβαρότητα, εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίζει προτιμῶσα καὶ προκρίνουσα νὰ κάμῃ ἀρχηγὸν τὸν κ. Δούκαν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἡ παράλειψις τοῦ κ. Κουτσούκου ἢ τοῦ κ. Πλούμπη. Ἔρχομαι εἰς τὸν Δούκαν. Τοῦτο ἀναγγέλλεται καὶ ἀναγγέλλεται ἐπισημότατα ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν 1ην τοῦ ἔτους, ὅταν οὗτος εἶχε μεταβῆ διὰ νὰ χαιρετίσῃ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνῷ ὅμως ταῦτα συνέβαινον, τὴν ἑπομένην ὁ κ. Δούκας, ἐπληροφορεῖτο ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α., στρατηγὸν Δόβαν, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ εἶναι ὁ ἀρχηγὸς καὶ ὅτι ἡ συνεδρίασις τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀνεβάλλετο ἐπ’ ἀόριστον. Ἐπιθυμῶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ σημειώσω ἐκεῖνο ποὺ ἐλέχθη προηγουμένως. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνέχαιρε τὸν κ. Δούκαν ἐπὶ τῇ ἐπικειμένῃ ἀναλήψει τῶν νέων του καθηκόντων, ἐφημερὶς ἀπογευματινὴ ἀναφέρει τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὡς σμηναγὸς κατὰ τὴν μετάβασίν του εἰς Μέσην Ἀνατολὴν εἶχεν ὑποβάλλει ὑπηρεσιακῶς. Καὶ ἐρωτᾶται, κύριοι βουλευταί, τί συνέβη ὥστε ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον προέκρινεν ἡ Κυβέρνησις, ἐκεῖνον, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνεγράφη, ὅτι εἶναι πλέον ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, τὴν ἑπομένην μετὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ ἐκ κυβερνητικῆς πηγῆς ἀνακοίνωσις, ὅτι δὲν πρόκειται πλέον νὰ εἶναι οὗτος ἀλλὰ ὁ Μαργαρίτης; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ἡ αὐτὴ ἀόρατος δύναμις, ἡ ὁποία κατηύθυνε μέχρι τοῦ σημείου τούτου ὅλας τὰς ὑποθέσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερα προηγουμένως εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐματαίωσε τὸν διορισμὸν τοῦ Δούκα καὶ ἐπέτυχε τὸν διορισμὸν τοῦ Μαργαρίτη. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅταν ὁ Καρακίτσος ἦτο Δ)ντὴς τοῦ Α2 γραφείου τοῦ Γ.Ε.Α. ἀρχηγὸς τοῦ Α2 Γραφείου τοῦ Γ.Ε.Α. ἦτο ὁ κ. Μαργαρίτης. Παραλείπεται ὁ Παπαπαναγιώτου, διότι καὶ αὐτὸς ὑπῆρξε μάρτυς εἰς τὴν δίκην τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδικάσθησαν. Σᾶς παρέθεσα, κύριοι συνάδελφοι, ὡρισμένα ξηρὰ περιστατικά, διότι ἀπὸ αὐτὴν τὴν ξηρὰν ἀντιπαράθεσιν εἶναι δυνατὸν νὰ συναγάγητε τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα πᾶς τις εὐκόλως δύναται νὰ συναγάγῃ. Εἶναι λοιπὸν ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως βαρυτάτη, διότι δὲν ἐφρόντισεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ λάβῃ μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην, διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν οὔτε εἰς τὸ ἐγκληματικὸν σχέδιον Καρακίτσου, οὔτε εἰς τὸ ἀτύχημα τῆς 8ης Δεκεμβρίου, τὸ ὁποῖον ἐπηκολούθησε καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου ἐθρηνήσαμεν τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα ἐθρηνήσαμεν, οὔτε εἰς τὰς ἀντικανονικὰς ἐνεργείας ἀξιωματικῶν διακεκριμένων. Εἶναι βαρυτάτη ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ χρέος της εἶναι νὰ ἐπαγρυπνῇ ὥστε νὰ παραμείνῃ ἀλώβητος ἡ τιμὴ τοῦ ὅπλου αὐτοῦ. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἐτραυμάτισε τὸ ὅπλον αὐτὸ διὰ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀνακαλέσασα τὴν ἀπόφασίν της περὶ διορισμοῦ ὡς ἀρχηγοῦ τοῦ κ. Δούκα. Βεβαίως, συναισθάνεται ἡ Κυβέρνησις τὰς εὐθύνας της διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθη τὸ ὅλον θέμα τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν χρειάζεται ἡμεῖς νὰ ἐξάρωμεν τὴν σοβαρότητα τῶν εὐθυνῶν της καὶ δὲν χρειάζεται νὰ ὑπογραμμίσωμεν τὸ ἄγχος καὶ τὴν ἀγωνίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχεται. Τὸ μαρτυρεῖ ἡ προσπάθειά της νὰ καταπνίξῃ πάντα ἔλεγχον δημόσιον ποὺ μαρτυρεῖ ἡ τελευταία ἐνέργεια τῆς Εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς νὰ ἐμποδίσῃ μίαν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία θαρραλέως ἀνέλαβε τὸν ἀγῶνα τῆς διαφωτίσεως τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία δικαίως ἀνησυχεῖ, μίαν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τιμὴν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν τύπον. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι θὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη εἶναι ἀνεξάρτητος καὶ ἔπραξε τὸ καθῆκόν της. Πράγματι, εἶναι, ἀνεξάρτητος. Εἶναι ἀνεξάρτητος καὶ θὰ ἀποδειχθῇ κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῆς δίκης τῆς ἐφημερίδος. Ματαίως, δύναται νὰ ἐπιζητῇ πᾶς τις καταδίκην διὰ πολιτικὸν ἔλεγχον ἐφημερίδος. Ἀνέφικτος εἶναι. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ Εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω διὰ νὰ μὴ ἐμπλακῶ εἰς τὰς ἀντιλήψεις, αἱ ὁποῖαι ἑκάστοτε διετυπώθησαν, νὰ ὑπενθυμίσω εἰς ὑμᾶς μίαν παροιμιώδη φράσιν τοῦ ἀειμνήστου Ἐλευθερίου Βενιζέλου, ὅτι ἡ Εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ εἶναι ὁ ὀφθαλμὸς τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸν τὸν ὀφθαλμὸν ἐκινήσατε ὄχι διὰ νὰ προκαλέσητε μίαν δίκην, ὄχι διὰ νὰ καθήσητε εἰς τὸ σκαμνί, ὅπως λέγει ὁ λαὸς τὴν «ἐλευθερίαν», ἀλλὰ ἐπωφελούμενοι τῆς ἐνάρξεως ἀνακρίσεως καὶ ὀχυρούμενοι ὄπισθεν μιᾶς διατάξεως δικτατορικοῦ νόμου νὰ ἐμποδίσητε τὴν περαιτέρω ἔρευναν καὶ τὴν ἐμβάθυνσιν τοῦ ἐλέγχου. Τελειώνω, κύριοι βουλευταί, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι θὰ ἀπογοητευθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι σήμερον δύνανται νὰ ὑποδουλώσουν τὸν τύπον δουλοῦντες αὐτὸν τὸν λαόν. Δὲν εἶναι ἐπίσης δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ τακτικὴ αὐτή, ἡ ὁποία μέχρι σήμερον συνεχίσθη εἰς τὸ Στράτευμα καὶ ἐπιθυμῶ καταλήγων νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀφ’ ἧς παρελάβετε τὴν ἐξουσίαν μετεχειρίσθητε τὰ Σώματα τὰ ἐθνικὰ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας ὄχι ὡς Σώματα Ἐθνικά, ἀλλὰ ὡς Σώματα Πραιτωριανά. Δὲν τὰ μετεχειρίσθητε καὶ δὲν ἐφροντίσατε ὅπως ταῦτα εἶναι τὰ Σώματα, τὰ ὁποῖα θὰ φρουροῦν τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους ἀλλὰ τὴν ἰδικήν σας ἀσφάλειαν. Προσέξατε, διότι ὅπως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποδουλωθῇ ὁ λαός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποδουλωθῇ καὶ τὸ ἔνοπλον τμῆμα τοῦ λαοῦ καὶ προσέξατε, λέγω, μήπως ἐν τῇ προσπαθείᾳ σας αὐτῇ παρασυρθῆτε ὑπὸ ἐξέγερσιν γενικήν. (Χειροκροτήματα).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Εὐχαριστοῦμεν εἶπον, τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διότι ἔφερε τὸ θέμα τῆς Ἀεροπορίας καὶ εἰδικώτερον τὸ προκῦψαν κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας, θέμα τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας, κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Θὰ ἦτο βέβαια προτιμότερον, ἐὰν οὔτε ἡ Ἀντιπολίτευσις προέβαινεν εἰς τὴν ἀνακίνησιν, τὴν βεβαίως ὑπεύθυνον, τοῦ ζητήματος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οὔτε ὁ τύπος, προηγηθεὶς φυσικὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶχε προβῆ εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ θορύβου, τοῦ μᾶλλον ἢ ἧττον ἀνευθύνου, τὸν ὁποῖον ἐδημιούργησε κατὰ τὰς τελευταίας ἑβδομάδας. Ἀναγνωρίζω ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μετὰ τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη, καὶ ὁ ὁποῖος κακῶς ἐδημιουργήθη, δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων —δὲν θὰ ἀνταπεκρίνετο ἄλλωστε εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα καὶ αἴτημα τῆς παρατάξεώς του— δὲν ἦτο δυνατὸν ὁ ἀξιότιμος καὶ ἐπίτιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἡ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τῆς Ε. Π.Ε.Κ., παρὰ νὰ φέρουν τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ συναγωνισθοῦν τὸν τύπον, διὰ νὰ συναγωνισθοῦν τὸν γενόμενον θόρυβον, καὶ διὰ νὰ χειρισθοῦν ὑπευθύνως ὅσα γράφονται καὶ λέγονται, ἐνῷ οἱ ἀξιότιμοι κύριοι, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν, διότι καὶ οἱ ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει εὑρισκόμενοι εἶναι ὑπεύθυνοι πολιτικοὶ ἄνδρες, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα μὲ τὸ αἴσθημα, ὅτι ἐπιτελοῦν δημόσιον καθῆκον. Ἐνῷ ὅμως ἦλθον εἰς τὸ βῆμα μὲ τὸ αἴσθημα αὐτό, τὸ περιεχόμενον τῶν ὅσων εἶπον, ἡ οὐσία τῶν ἀγορεύσεών των, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, δὲν ἐβασίσθη ἐπὶ ἐξηκριβωμένων καὶ ὑπευθύνων στοιχείων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται νὰ ἀγορεύσω κατὰ τρόπον βίαιον, ἄλλωστε πρέπει νὰ συμμορφωθῶ εἰς τὸ παράδειγμα ποὺ ἔδωσεν ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἀπόψε κατ’ ἐξαίρεσιν ὁ κ. Παπαπολίτης. Θὰ περιορισθῶ ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων ποὺ ἔθιξαν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες καὶ θὰ ἀπαντήσω κατὰ τρόπον πραγματικόν, εἰς ὅσα σημεῖα ἔθιξαν. Καὶ δυστυχῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλα. Διότι ὅλοι ἔθιξαν κατὰ τρόπον κατ’ ἐμὲ ἐσφαλμένον, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ μετὰ ταῦτα ὁ ἀξιότιμος Ἐπίτιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ κ. Παπαπολίτης, κατ’ ἐξοχὴν μάλιστα αὐτός, ἔθιξαν τὸ ζήτημα τῆς δίκης τῆς Ἐλευσῖνος. Ἤρχισαν κατ’ οὐσίαν μετὰ τὰς γενικὰς φράσεις καὶ σκέψεις, τὰς ὁποίας διετύπωσαν μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Παπασπύρου ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε μετὰ τὸν κ. Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναπτύξῃ τὸ θέμα, νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος, ὑποτίθεται, ὅτι ἀπὸ ἡμέρας συνέλεξε τὰ στοιχεῖα καὶ ἔχει ἑτοιμασθῆ, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Θὰ ἤθελον ὅμως, ἐπειδὴ ὑπάρχουν δύο σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν, νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὰ καὶ μόνον τὰ δύο σημεῖα, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ τέως ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. Ἀντιστρατήγου Τσιγκούνη. Ὑπάρχει μάλιστα καὶ σχετικὴ αἴτησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Γρηγορίου. Θὰ παρεκάλουν τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως ἐπιτρέψουν καὶ τὴν ἔκθεσιν καὶ οἱουσδήποτε ἄλλους φακέλλους ἐπιθυμοῦν, νὰ γνωρίσουν, νὰ γνωρίσουν τὰ στοιχεῖα, οὐχὶ κατατιθέμενα εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλά, ἀποφασιζόντων τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, τὴν ἀνάθεσιν εἰς ὡρισμένους ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν αὐτῆς τῆς ἐντολῆς ὅπως ἐνημερωθοῦν, εἴτε ἐρχόμενοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἴτε εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον τῆς Ἀεροπορίας, ὅπως γνωρίσουν τοὺς σχετικοὺς φακέλλους, οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς δοθοῦν.

§63Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως πρὸς τὴν ἀνακοίνωσιν, ὅτι θὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὰ κόμματα νὰ μελετήσουν τοὺς φακέλλους, θὰ ἠμπορούσατε νὰ πληροφορήσετε τὸ Σῶμα, ἐὰν εἶναι ἀκριβές, ὅτι τὸ πόρισμα τοῦ ἀντιστρατήγου Τσιγκούνη καταλογίζει εἰς τὸν ἀντισμήναρχον Καρακίτσον καὶ ποινικὰς εὐθύνας;

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύν.). Ἐπρόκειτο ν’ ἀπαντήσω, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, διότι τὸ ἐρώτημα τὸ ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἤμην ἕτοιμος αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἠγέρθητε νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἀπαντῶ εἰς ἀμφοτέρους καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀπάντησίς μου θὰ θεωρηθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπαρκής. Ἀπαντῶ, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς ἐρωτήσεως περιέχει μέρος καὶ δὴ τὸ τέταρτον τῆς ἀληθείας, διότι ἡ πρότασις ἡ περιεχομένη εἰς τὸ πόρισμα τοῦ κ. Τσιγκούνη δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸν ἕνα, δηλαδή, ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς ποινικῆς, δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸν ἕνα, ἀλλὰ ἀφορᾷ τέσσαρας. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, κύριοι, νὰ μὴ βιασθῆτε. Νὰ μελετήσετε τὸ πόρισμα Τσιγκούνη, νὰ μελετήσετε τὸν φάκελλον καὶ μετὰ ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει τὸ θέμα νὰ συζητηθῇ ἐκ νέου εἰς τὴν Βουλήν, θὰ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§65Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ποινικῶν εὐθυνῶν;

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύν.). Πρόκειται περὶ ποινικῆς παραπομπῆς. Παρακαλῶ ἐφ’ ὅσον σᾶς εἶναι εὐάρεστον νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ μὴ προχωρήσω, πρὶν λάβετε γνῶσιν τῶν στοιχείων καὶ μετὰ ταῦτα ἀναλόγως τῆς ἐπιθυμίας σας νὰ γίνῃ ἐν τῇ Βουλῇ ἡ συζήτησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἤρκει βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα συνεκεντρώθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Τσιγκούνη ὅτι ἤρκει ἡ πειθαρχικὴ δίωξις. Ὁ κ. Βενιζέλος εἶπεν, ὅτι εἶναι περίεργον πῶς ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ὁ Σμήναρχος Καρακίτσος. Κύριοι βουλευταί, εἶναι περίεργον πῶς ὁ ἄλλοτε Στρατιωτικός, καὶ καλὸς στρατιωτικός, κ. Βενιζέλος, διατυπώνει τοιοῦτον ἐρώτημα. Ὑπάρχουν νόμοι καὶ οἱ νόμοι προβλέπουν τὴν συγκρότησιν Συμβουλίων καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Βενιζέλος θὰ ἀνέγνωσε τὰς ἐφημερίδας καὶ θὰ εἶδεν ὅτι ὑπ’ ἐμοῦ ὡς ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, παρεπέμφθη ὁ κ. Καρακίτσος μὲ τὸ ἐρώτημα τῆς ἀποτάξεως πρῶτον καὶ δεύτερον τῆς ἀργίας δι’ ἀπολύσεως.

§67Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὸ πρῶτον Συμβούλιον.

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μόνον εἰς τὸ πρῶτον ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ τοιοῦτον ἐρώτημα καὶ εἴδατε, ὅτι τὸ πρῶτον Συμβούλιον ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποταχθῇ. Ἑπομένως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξακολουθοῦν νὰ λέγωνται, αὐτὰ πλέον ἀνευθύνως λέγονται, διότι δύο Συμβούλια ἔχουν διαπιστώσει τὸ ἀντίθετον. Τὸ ὅτι δηλαδή, οὐδὲν στοιχεῖον περὶ προτροπῆς εἰς τὴν διάπραξιν ἐγκληματικῶν ἐνεργειῶν προέκυψεν εἰς βάρος τοῦ σμηνάρχου Καρακίτσου. Καὶ δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας, διότι αὐταὶ ἠμποροῦν νὰ ἐξετασθοῦν εἰς ἄλλας περιστάσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι....

§69Γ. ΜΟΔΗΣ. Μίαν ἀπορίαν, κ. ὑπουργέ.

§70Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ πρωτοβάθμιον Συμβούλιον προεδρευόμενον ἀπὸ τὸν ἀντιστράτηγον κ. Μεσσηνόπουλον καὶ τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον προεδρευόμενον ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τοῦ Ναυτικοῦ ἀντιναύαρχον κ. Λάπαν, ἀπεφάνθησαν, τὸ πρωτοβάθμιον, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. Καρακίτσος νὰ ἀποταχθῇ, τὸ δευτεροβάθμιον ὅτι ἦσαν πολλοὶ καὶ οἱ 6 μῆνες. Ἑπομένως ἀπεφάνθη κατ’ οὐσίαν καὶ τὸ δευτεροβάθμιον ἐπὶ τοῦ θέματος ἐκείνου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶχε τεθῆ τὸ ἐρώτημα τῆς ἀποτάξεως. Βεβαίως ἐρώτημα ἀποτάξεως μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ πρωτοβαθμίου δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν τυπικῶς νὰ τεθῇ εἰς τὸ δευτεροβάθμιον.

§71Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὲ ποίαν αἰτιολογίαν ἐτιμωρήθη ὁ Καρακίτσος;

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμ.). Κύριε συνάδελφε, εἶπον, πρὸ ὀλίγου, ὅτι θὰ λάβετε γνῶσιν τῶν φακέλλων καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, ἀφοῦ βασισθῆτε ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων στοιχείων. Ὁ κ. Βενιζέλος ὅμως ἐπροχώρησε καὶ εἶπεν, ὅτι ἔχει πληροφορίας, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἀπόφασις τοῦ πρωτοβαθμίου Συμβουλίου ἐλήφθη κατ’ ἐπιταγήν. Θὰ ἤμην πράγματι εὐτυχής, ἐὰν εἶχεν ἀποφύγῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἡρακλείου συνάδελφος....

§73Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶπον ἀποδείξεις, εἶπον φοβοῦμαι.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύν.). Εἴπατε, ὅτι φοβεῖσθε. Ὅταν ὅμως πρόσωπον τῆς ἰδικῆς σας θέσεως καὶ περιωπῆς προβαίνῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἰς τὴν διατύπωσιν τοιαύτης ὑπονοίας, τὸ πρᾶγμα εἶναι βαρύ. Καὶ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν ἀποδείξεις καὶ ὄχι ἐνδείξεις. Δυστυχῶς διὰ σᾶς καὶ εὐτυχῶς διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ δι’ ἐμέ, ὡς ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὄχι μόνον ἀποδείξεις δὲν ὑπάρχουν, ἀλλὰ οὐδὲ κἂν ἐνδείξεις. Μᾶλλον ὑπάρχουν σαφεῖς ἀντενδείξεις, λόγῳ τῆς συνθέσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε καὶ τὸ πρωτοβάθμιον Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἔκρινε τοὺς πέντε ἀξιωματικούς. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Παπαπολίτης, σχετικῶς μὲ τὸν μὴ δυνηθέντα νὰ διατυπώσῃ ἔφεσιν καὶ μὴ δυνηθέντα νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ δευτεροβάθμιον συμβούλιον, σμηναγὸν Καλαποθαράκον, ἡ παρατήρησις αὕτη εἶναι ὀρθὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἤδη, μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς πρωτοβαθμίου ἀποφάσεως προέβη διὰ τῶν χειλέων μου εἰς ἀνακοίνωσιν, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν τύπον, ὅτι προετοιμάζομεν καὶ ἔχομεν ἕτοιμον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θεσπίζεται τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον καὶ ἐκείνων εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ εἰς τὸν Στρατόν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπὸ πρωτοβαθμίου συμβουλίου καταδικασθῆ παμψηφεί. Λέγω εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ τὸν Στρατόν, διότι εἰς τὸ Ναυτικὸν ἔχουν τὸ δικαίωμα. Πρὸ ἔτους εἶχεν ἀρχίσει μάλιστα εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης μία ἐργασία καὶ τώρα διετάχθη τὸ Ἐπιτελεῖον, ὅπως συνεχίσῃ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, ἑνοποιήσεως καὶ τῶν τριῶν νόμων, περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν, οὕτως ὥστε ἡ μεταχείρισις ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων Δυνάμεων νὰ εἶναι ἡ αὐτή. Καὶ προεβλέπετο ἀπὸ πέρυσιν εἰς τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον διατυπωθῆ, ἡ ἐπέκτασις τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἰσχύει εἰς τὸ Ναυτικόν, καὶ εἰς τὸν Στρατὸν καὶ τὴν Ἀεροπορίαν. Δὲν γίνεται ἑπομένως εἰδικῶς διὰ τὴν περίπτωσιν Καλαποθαράκου, ἀλλὰ γίνεται, διότι αὐτὸ ἀποτελεῖ ὀρθὴν ἀρχὴν καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν δικαιοσύνην.

§75Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Νομίζω, ὅτι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ τέως ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ἐδήλωσεν, ὅτι ὁ Ταξίαρχος Διαμαντόπουλος ἀνέφερε κανονικῶς εἰς τὸν ὑπαρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου. Ἑπομένως, διατὶ ἐτιμωρήθη ἀπὸ τὸ πρῶτον Συμβούλιον, ἀφ’ οὗ ἦτο κανονικὴ ἡ ἐνέργειά του;

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ἐρώτημα μὴ τὸ ἀπευθύνετε εἰς ἐμέ. Θὰ τὸ ἀπευθύνετε καὶ εἰς ἐμέ, ἀλλὰ θὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν, ὅταν θὰ λάβετε γνῶσιν τῶν φακέλλων καὶ τῶν πρακτικῶν τῶν Συμβουλίων. Ἀναμείνατε, διότι εἶναι ὀρθότερον καὶ διὰ σᾶς νὰ ἀναμείνετε τὸν φάκελλον καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον τότε νὰ μὴ μοῦ ἀπευθύνετε τὸ ἐρώτημα. Ἐὰν παρὰ ταῦτα, καὶ τότε μοῦ τὸ ἀπευθύνετε, θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν καὶ νὰ σᾶς δώσω ἀπάντησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅπως εἴδατε, τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον ἀπήλλαξε τὸν κ. Διαμαντόπουλον τῆς κατηγορίας. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάματε σχετικῶς μὲ τὴν ὑπόθεσιν Ἐλευσῖνος, ἡ ὁποία προσέλαβε διὰ τοῦ τύπου—καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι καὶ σεῖς ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει θὰ ἔπρεπε νὰ κάμετε συστάσεις φιλικὰς πρὸς τὸν τύπον, ὅπως τὰς ἔχω κάμει καὶ ἐγὼ ἐπανειλημένως ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅπως μὴ προβαίνῃ εἰς τὴν δημιουργίαν τόσον μεγάλου θορύβου περὶ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις—τόσον ἐκτεταμένην μορφήν, εἰσήλθατε εἰς τὸ καθ’ ἑαυτὸ θέμα τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων μὲ προέλαβε. Καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ μὲ προλάβῃ. Ἔχει χρηματίσει Πρόεδρος Κυβερνήσεως καὶ ἔχει χρηματίσει μέλος Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἤλλαξαν ἀρχηγοὺς Ἐπιτελείων. Ἔχει χρηματίσει μέλος Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι παρεμέρισαν ἐξόχους ἀξιωματικούς, διότι ἐνόμισαν αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι, ὅτι ἔπρεπεν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι νὰ παραμερισθοῦν καὶ ἡ ἀρχηγία τοῦ Ἐπιτελείου νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν τάδε. Καὶ ἦτο φυσικόν, ἑπομένως, νὰ μὲ προλάβῃ καὶ νὰ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ὁρίζῃ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων. Ὁ τύπος, ἀγαπητὲ κ. ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ἔχει ἀμφισβητήσει τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ νομίζει—ὄχι μόνον μερὶς τοῦ ἀντιπολιτευομένου ἀλλὰ καὶ μερὶς τοῦ κυβερνητικοῦ τύπου— ὅτι δικαιοῦται νὰ ὑποδεικνύῃ καὶ νὰ ὁρίζῃ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ ἔπρεπεν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων νὰ τοὺς ὁρίζουν ἐπίσης αἱ Ἀκαδημίαι καὶ τὰ Πανεπιστήμια καὶ τὰ Ἐμποροβιομηχανικὰ Ἐπιμελητήρια, διότι νομίζω, ἐξ ἴσου Ἕλληνες εἶναι καὶ οἱ ἀπαρτίζοντες τὰ ἱδρύματα αὐτά, ὅπως καὶ οἱ διευθύνοντες τὰς ἐφημερίδας καὶ οἱ γράφοντες εἰς αὐτάς. Αἱ ἐφημερίδες, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀπευθύνομαι μὲ πραγματικὴν στοργὴν πρὸς τὸν τύπον, πρέπει νὰ φεισθοῦν τοῦ κύρους των. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ εἰσέρχωνται εἰς ἐδάφη, τὰ ὁποῖα δὲν τοὺς ἀνήκουν, παρὰ μόνον ἐκ τῶν ὑστέρων.

§77Κ. ΜΑΡΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ κ. Βενιζέλος ἠκούσθησαν μετὰ θρησκευτικῆς σιγῆς ἀπὸ τὴν πτέρυγα αὐτήν. Νομίζω, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον κάμνετε σεῖς, εἶναι ἄτοπον.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ ὅπως, ἐὰν οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἤθελε μὲ διακόψει, ἐπιβάλητε τὸν Κανονισμόν. Διότι ἡμεῖς ἐσεβάσθημεν κατὰ τρόπον θρησκευτικὸν τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας. Κύριοι συνάδελφοι, λέγω, ὅτι ὁ τύπος πρέπει νὰ φεισθῇ τοῦ κύρους του καὶ νὰ μὴ εἰσέρχεται εἰς ἐδάφη, τὰ ὁποῖα δὲν τοῦ ἀνήκουν. Τὰ ἐδάφη αὐτά, κατ’ οὐσίαν, δὲν ἀνήκουν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀκόμη. Διατί; Διότι καὶ ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ ἕνα ἀρχηγὸν ἐπιτελείου, ὄχι ὅταν διορίζεται —ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχουν εἰς βάρος του στοιχεῖα οὐσιώδη— ἀλλ’ ἀφοῦ ἀποδώσῃ ἢ δὲν ἀποδώσῃ εἰς τὸ ἔργον του. Καὶ οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοί, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν —προέβησαν μόνον εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὸν κ. Μαργαρίτην ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀπαντήσω— καὶ οἱ ἀρχηγοὶ λέγω, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν δὲν ἔθιξαν τὸ πρόσωπον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, ὁ ὁποῖος διωρίσθη μόλις πρὸ ἡμερῶν. Κριτικὴν δικαιοῦται ἡ Βουλὴ καὶ δικαιοῦται ὁ τύπος καὶ δικαιοῦται πᾶς πολίτης νὰ κάμῃ, ὄχι τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς προσώπου ὡς ἀρχηγοῦ Ἐπιτελείου, ἀλλὰ τῶν πράξεων αὐτοῦ καὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἔργου του. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀναφαίρετον εἶναι ἀπόλυτον καὶ μὲ τὴν διακριτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐξουσίαν συνδεδεμένον, τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὁρίζῃ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Ἐπιτελείων. Καὶ δὲν ἔχει καμμίαν διάθεσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα κἄν, σεβομένη τὴν παράδοσιν ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων, νὰ δημιουργήσῃ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεσμεύσῃ τὰς μελλούσας Κυβερνήσεις. Ἔχει, ὄχι μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ ἔχει ὑποχρέωσιν, ἡ Κυβέρνησις, νὰ μὴ ἐνδώσῃ καὶ νὰ μὴ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διετυπώθησαν, καὶ αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον, ὅπως προκριθῇ ὁ Α ἢ Β ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας ἢ τῶν ἄλλων κλάδων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ δικαίωμα αὐτὸ τὸ ἔχει κατὰ τρόπον ἀπόλυτον ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔχετε σεῖς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παρακολουθήσετε τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτελέσουν οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος ἀρχηγοὶ τῶν Ἐπιτελείων καὶ ἀφοῦ διαπιστώσετε τὰ ἀγαθὰ νὰ ἀναγνωρίσετε τὴν ὕπαρξίν των καὶ ἐὰν διαπιστώσητε τὰ κακά, νὰ κατακρίνετε καὶ νὰ καταγγείλετε τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προέβη εἰς ἀτυχῆ ἐπιλογὴν ἑνὸς ἀρχηγοῦ Ἐπιτελείου. Δὲν ἔχει ἡ ὑπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον, κατ’ ἐξοχὴν στρατιώτην, Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα κἄν, ὅπως εἶπον πρίν, νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον Κυβερνήσεις μὴ προεδρευόμεναι κἂν ὑπὸ ἀνδρός, ὁ ὁποῖος διετέλεσεν Ἀρχιστράτηγος τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων οὐδέποτε ἔπραξαν. Δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ἐξήγησιν τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἐπέβαλον τὴν οἱανδήποτε ἀλλαγὴν σκέψεως. Πρὸ τῆς ἡμέρας, ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι, κατὰ τὴν ὁποίαν συνῆλθε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, σκέψεις ἐγένοντο. Ἂν θέλετε, πέραν τῶν σκέψεων, ἐγένετο καὶ μία σκέψις, ἡ ὁποία εἶχε σχεδὸν ἀποκρυσταλλωθῆ εἰς ἀπόφασιν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον κρίνεται καὶ τὸ ὁποῖον ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κρίνετε καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ τύπος τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κρίνῃ, δὲν εἶναι, ποῖαι σκέψεις κρατοῦν πρὸ τῆς συγκλήσεως καὶ τῆς συνεδριάσεως τοῦ Α.Σ.Ε.Α., ἀλλὰ ποία ἀπόφασις ἐλήφθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ἐδικαιοῦτο καὶ εἶχε καθῆκον νὰ σταθμίσῃ τὰ πάντα καὶ μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ἐστάθμισε τὰ πάντα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία αὐτὴ νὰ προβῶ εἰς τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος βεβαίωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν εἶναι, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ παραμέρισις τοῦ ὑποπτεράρχου Γ. Δούκα δὲν ἐγένετο διὰ τὸ δημοσίευμα, τὸ ὁποῖον εἶδε τὸ φῶς κατὰ τὴν παραμονὴν τοῦ νέου ἔτους. Κύριοι συνάδελφοι τὸ δημοσίευμα αὐτό, ἦτο διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόστασιν καὶ συνείδησιν τοῦ Δούκα ἀπολύτως ἀνώδυνον. Οὐδέποτε ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις, ἐτόνισα δὲ καὶ ὅταν ἐγένετο δεκτὴ ἡ παραίτησίς του, ὅτι ἡ παραίτησίς του εἶναι δεῖγμα ὑψηλοῦ ἐθνικοῦ ἤθους, οὐδέποτε ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐκλονίσθη ἡ πεποίθησίς της διὰ τὴν καταλληλότητα τοῦ ἀνδρός, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Ἐπιτελείου, μετὰ τὴν δημοσίευσιν ἑνὸς κειμένου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει μίαν κατάθεσιν, οἵαν τὴν περιέγραψεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχής, εἶπον, διότι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία αὐτή, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἐφ’ ὅσον θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα, νὰ μὴ παραλείψω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ περὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι παρεμερίσθησαν, κυρίως λόγῳ τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἐτέθη ὅπως ἡ Ἀεροπορία περιέλθῃ, ἀπὸ ἀπόψεως ἡγεσίας, εἰς τοὺς προερχομένους ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἀεροπορίας. Κύριοι, λόγῳ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς παρεμερίσθη ὁ ὑποπτέραρχος Κουτσοῦκος. Ἐξαίρετος ἀξιωματικὸς ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ φρονήματος καὶ προσωπικῆς ἐργατικότητος, ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐπολέμησε κατὰ τὸ 1940–41 καὶ ὑπῆρξεν εἷς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, μετὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου, εἶχεν οὐσιώδη εὐθύνην εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐπιχειρήσεων. Τρεῖς, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον τὴν κυρίαν εὐθύνην, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης τὴν κυρίαν εὐθύνην, ὁ τότε ἀρχηγὸς τῆς τακτικῆς Ἀεροπορίας, ὁ ἀποσυρθεὶς λόγῳ ὁρίου ἡλικίας, ἀντιπτέραρχος Κελαϊδῆς, δεύτερος, ὁ ὑποπτέραρχος Κουτσοῦκος, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου ἦτο Διοικητὴς τῆς βάσεως Λαρίσης καὶ διηύθυνεν ἐκεῖθεν κατὰ τρόπον λίαν ἐπιτυχῆ τὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος διεξήχθη κατὰ τῶν συμμοριτῶν, καὶ τρίτος, ὁ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διορισθεὶς ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Α., ταξίαρχος Μαργαρίτης, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου, ἀπὸ τοῦ 1946 μέχρι τέλους τοῦ 1949, ἦτο διοικητὴς τῆς βάσεως Σέδες καὶ διηύθυνεν ἐκεῖθεν ἡγούμενος προσωπικῶς εἰς πλείστας περιστάσεις τῶν ἀποστολῶν, τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Ἡ παραμέρισις λοιπόν, καὶ τοῦ κ. Κουτσούκου, ὑπῆρξε πρᾶξις, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τόσον αὐτονόητος. Μετὰ τὸν κ. Κουτσοῦκον παρεμερίσθη ὁ κ. Πλούμπης, ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν ἀγῶνα εἰς τὴν Β. Ἤπειρον καὶ τὴν Ἀλβανίαν ἐπέδειξε θάρρος καὶ γενναιότητα. Παρεμερίσθη ὁ κ. Δούκας. Ὁ κ. Δούκας, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πράγματι εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν, πρότυπον ἤθους καὶ ἐξαιρετικῆς μορφώσεως, καὶ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ προσφέρῃ οὐσιώδεις ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ ἐμμέσως, εἰς τὸ Ἔθνος, κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν περίοδον τῆς Μ. Ἀνατολῆς, ὅταν ἦτο διοικητὴς τῆς 335 μοίρας. Καὶ μετὰ ταῦτα αἱ ὑπηρεσίαι του ἦσαν οὐσιώδεις. Καὶ ὑπῆρξε μέχρι πρό τινος ὑπαρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Α., προσενεγκὼν πολυτίμους ὑπηρεσίας καὶ συμβαλὼν κατὰ τρόπον οὐσιώδη εἰς τὴν ἀναμόρφωσιν καὶ ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἀεροπορίας, ἡ ὁποία ἐγένετο μετὰ τὸ 1950, καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ κ. Δούκα καὶ ἄλλων, πρωτοστατοῦντος βεβαίως τοῦ κ. Δούκα, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν ὅμως καὶ τὴν προσωπικὴν πρωτοβουλίαν τοῦ ἀντιπτεράρχου Κελαϊδῆ. Κύριοι συνάδελφοι μετὰ τὸν κ. Δούκαν, ὁ ὁποῖος ἀπεχώρησε τοῦ Σώματος, ὑποβαλὼν παραίτησιν, ὡς ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Κουτσοῦκος, ἔρχονται δύο ἄλλοι ἀξιωματικοί. Ἐγένετο μνεία καὶ περὶ αὐτῶν, παρ’ ὀλίγον ὅμως νὰ λησμονηθῇ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὁ κ. Πάγκαλος. Καὶ διερωτῶμαι διατὶ παρ’ ὀλίγον νὰ λησμονηθῇ. Δὲν τοῦ ὑπεδείχθη τὸ ὄνομα, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἔδωσαν πληροφορίας, δὲν ἐθεώρησαν, ὅτι ἡ παραμέρισις τοῦ κ. Παγκάλου ἀπετέλει οὐσιῶδες γεγονός.

§80Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ κ. Πάγκαλος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἔχει προσφέρει ὑπηρεσίας καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῇ, εἶχεν ἤδη παραμερισθῆ ἀφ’ ἧς στιγμῆς προήχθη ὁ νεώτερός του ὑποπτέραρχος κ. Δούκας. Ἦτο εἰς ἀνωτέραν τάξιν.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. Πάγκαλος εἶναι ταξίαρχος, ἐνῷ ὁ κ. Δούκας εἶναι ὑποπτέραρχος.

§82Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρεμερίσθη ὅμως τότε.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἀνώτερος καὶ ἀρχαιότερος ὁ κ. Δούκας. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὁ κ. Πάγκαλος εἶναι ἀξιωματικὸς μὲ ἐξαιρετικὸν ἦθος καὶ ἐξετέλεσε πάντοτε τὸ καθῆκόν του. Καὶ ὁ κ. Παπαπαναγιώτου, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Βενιζέλος, εἶναι ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐπολέμησεν ἡρωϊκώτατα εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ὁ ὁποῖος, διοικῶν τὴν 13ην Μοῖραν, κατώρθωσεν, ὡς καὶ οἱ κ.κ. Μαργαρίτης καὶ Δούκας, νὰ παρεμποδίσουν ἢ νὰ καταστείλουν ἐκδήλωσιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κινήματος εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι ἀξιωματικοὶ καλοί, εἶναι ἀξιωματικοί, ἂν θέλετε, ἄριστοι, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅταν προβαίνῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως ὁρίσῃ κάποιον ὡς ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, σταθμίζει πολλὰ περιστατικά, δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψει μόνον τὰ ὑποκειμενικὰ δεδομένα, δηλαδή, τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ποιότητα ἑκάστου, ἀλλὰ καὶ τὰ ἀντικειμενικὰ δεδομένα, τὴν δυνατότητα τῆς πραγματικῆς καὶ πλήρους ἑνότητος καὶ ὁμονοίας τοῦ Σώματος. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, πιστεύει, καὶ πιστεύει ὑπευθύνως καὶ ἂν θέλετε πιστεύσετέ την, κύριοι ἐκπρόσωποι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν ὅπως συμφωνήσῃ πλήρως, ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὑπευθύνως, ὅτι διὰ τοῦ ταξιάρχου Μαργαρίτη καὶ τῆς νέας ἡγεσίας, ἡ ὁποία θὰ διαμορφωθῇ, θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ πλήρης ἑνότης, ἡ ἀνθρωπίνως ἐν πάσῃ περιπτώσει δυνατὴ ἐν Ἑλλάδι ἑνότης εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Κύριοι συνάδελφοι, στοιχεῖα καθαρῶς ἀντικειμενικὰ ἐστάθμισεν ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ λάβει τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ὁριστικὰ ἔλαβε τὴν τρίτην Ἰανουαρίου τρέχοντος ἔτους καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν στοιχείων κατέληξεν ὑπευθύνως εἰς τὴν ἐπιλογὴν τοῦ κ. Μαργαρίτη. Κύριοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Βενιζέλος ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ χαρακτηρίσῃ τὸ δῆθεν παράπτωμα τοῦ ταξίαρχου Μαργαρίτη τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1944 εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν ὡς βαρύτερον τοῦ δῆθεν παραπτώματος τοῦ ὑποπτεράρχου Δούκα τοῦ διατυπώσαντος τὴν ἔκθεσιν ἢ μᾶλλον....

§84Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχει ἀξίαν αὐτό.

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἄμ.). Παρακαλῶ, δὲν θὰ μοῦ ὁρίσητε σεῖς τί ἔχει ἀξίαν, θὰ ὁρίσω ἐγώ, τί θέλω νὰ ἀπαντήσω, διότι θὰ σᾶς ἀποκαλύψω τὴν ἀλήθειαν. Διότι, ὑπάρχει ἀνάγκη μετὰ τὰ ὅσαν ἐγράφησαν καὶ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βενιζέλος νὰ εἴπωμεν τὶ πράγματι συνέβη. Δὲν θὰ μοῦ ὁρίσητε λοιπόν, ποῦ θὰ σταματήσῃ ἡ περὶ τοῦ Μαργαρίτη συζήτησις ἐφ’ ὅσον ἐθίξατε τὸ ζήτημα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τὸ ζήτημα τῆς διαταγῆς καὶ τὸ ζήτημα τοῦ λεγομένου δημοψηφίσματος. Θὰ ἀκούσετε καὶ ἐμὲ καὶ θὰ ἀκούσετε πῶς συνέβησαν τὰ πράγματα. Ὁ κ. Μαργαρίτης, ἀντιθέτως ἀπὸ τοὺς δύο ἄλλους συναδέλφους του, τοὺς κυρίους Παπαπαναγιώτου καὶ Δούκαν, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰς μοίρας των εὑρίσκοντο ἔξω τῆς Ἀλεξανδρείας, ὅταν ἐξεδηλώθη τὸ μέγα κίνημα τοῦ 1944, εὑρίσκετο εἰς τὰ βάθη τῆς ἐρήμου, εἰς τὴν Μάρσα Ματρούχ. Ὁ κ. Μαργαρίτης ἦτο νεαρὸς ἀξιωματικὸς καὶ ἡγέτης 250–300 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνδρῶν. Φαντασθῆτε τὴν τεραστίαν εὐθύνην ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐξεπροσώπει χωρὶς ἐπαφὴν μὲ ἄλλους Ἕλληνας ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος ἐπὶ κεφαλῆς μιᾶς μονάδος, ἡ ὁποία ἦτο τὴν στιγμὴν ἐκείνην μία ἀπομεμονωμένη μικρὰ Ἑλλάς. Καὶ ὁ ταξίαρχος Μαργαρίτης, ὅταν ἐδέχθη τὴν πρώτην καὶ ἀφοῦ ἐδέχθη τὴν δευτέραν Ἐπιτροπήν, αἱ ὁποῖαι τοῦ ἐπέδωσαν ὅπως συνέβη καὶ εἰς τὰς ἄλλας μονάδας πρωτόκολλα καὶ αἰτήματα, ἐσκέφθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ κάποιαν στρατηγικήν, διότι εὐκολώτατον ἦτο νὰ τὸν δέσουν εἰς τὰ βάθη τῆς ἐρήμου. Ἐκεῖνες τὶς ἡμέρες καὶ εἰδικῶς ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ἐσημειοῦτο ἡ Κυβερνητικὴ κρίσις ἐν Καΐρῳ καὶ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ ἐγὼ τὴν ἐνθυμούμεθα καλῶς —ὁ κ. Παπανδρέου δὲν εἶχεν ἀκόμη φθάσει—καὶ δὲν ὑπῆρχεν κατ’ οὐσίαν Κυβέρνησις. Δὲν εἶχε καμμίαν ὁδηγίαν οὔτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε ἀπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Ἀεροπορίας καὶ ἐσκέφθη νὰ δώσῃ ἀκολουθῶν ἕνα τέχνασμα, τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν ἐντὸς μιᾶς καὶ μόνον ἡμέρας, καὶ συνέγραψε τὴν διαταγὴν ἐκείνην τὴν ὑπέγραψε καὶ ἀπηύθυνε τὴν διαταγὴν αὐτήν, διὰ τῆς ὁποίας εἶπεν εἰς τοὺς 250 ἢ 300 ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν εἰς τὴν μοῖραν «ἐντὸς τῆς σήμερον καὶ ἕως τὸ βράδυ, ὅτι ἔχετε νὰ εἴπητε θὰ τὸ εἴπητε, ὅσοι θέλετε νὰ εἶσθε μὲ τὰ βουνὰ θὰ γράψετε, ὅτι εἶσθε μὲ τὰ βουνὰ καὶ ὅσοι θέλετε νὰ εἶσθε μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ μὲ τὸ Ἔθνος καὶ μὲ τὸν Βασιλέα θὰ γράψετε, ὅτι εἶσθε μὲ τὴν Κυβέρνησιν, μὲ τὸ Ἔθνος καὶ μὲ τὸν Βασιλέα». Καὶ ὑπάρχουν καὶ ἀπειλητικαὶ φράσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἐφρόντισεν ἡ ἐφημερὶς ἡ δημοσιεύσασα τὸ κείμενον νὰ ἀποσιωπήσῃ, διὰ τῶν ὁποίων ἀπειλητικῶν φράσεων φαίνεται ὁ ἡγέτης τῶν τριάντα ἐτῶν ἐκείνην τὴν στιγμήν, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἕως ἀπόψε ἠμπορεῖτε νὰ δώσητε τὴν ψῆφον καὶ τὴν γνώμην σας. Μετὰ θὰ παραπέμψω ὅλα αὐτὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας καὶ ἀπὸ τὸ βράδυ ἢ τὴν ἑπομένην θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος καὶ αὐστηρὰ πειθαρχία. Αὐτὴ εἶναι ἡ διατύπωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ τοῦ κ. Μαργαρίτη. Καὶ μετὰ ταῦτα ὁ νεαρὸς αὐτὸς ἡγέτης, εὑρισκόμενος εἰς τὰ βάθη τῆς ἐρήμου, τὴν ἑπομένην ἢ μεθ’ ἑπομένην ἐδέχθη, παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τὴν περιεχομένην εἰς τὴν διαταγήν του, τὴν ἐπίσκεψιν νέας ἐπαναστατικῆς Ἐπιτροπῆς. Τότε πλέον συνέλαβεν τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν. Καὶ παρουσιάζεται καὶ δευτέρα Ἐπιτροπή, τὴν συλλαμβάνει καὶ τὴν ἀποστέλλει εἰς τὴν Αἴγυπτον. Καὶ παρουσιάζεται καὶ τρίτη Ἐπιτροπή, τὴν συλλαμβάνει καὶ αὐτὴν καὶ τὴν ἀποστέλλει εἰς τὴν Αἴγυπτον. Καὶ δὲν ἦσαν 7 ἀλλὰ 47 οἱ συλληφθέντες. Παρέλειψαν τὸ «4», ἀξιότιμε κ. Βενιζέλε, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἔδωσαν τὰ πρόχειρα αὐτὰ στοιχεῖα. 47 ἦσαν οἱ συλληφθέντες ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτοῦ χωρὶς τὴν συμπαράστασιν οὐδενός. Αἱ Βρεταννικαὶ ἀρχαὶ τοῦ εἶπον, ὅτι εἶναι διατεθειμέναι νὰ τὸν βοηθήσουν μὲ μηχανοκίνητα καὶ ἠρνήθη καὶ ὀρθῶς ἔπραξεν, ἐφ’ ὅσον ἦτο εἰς θέσιν διὰ τοῦ προσωπικοῦ του κύρους, νὰ ἀποδείξῃ εἰς τοὺς συμμάχους, ὅτι μόνος του ἠδύνατο νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν Μοῖραν εἰς τὸν ἐθνικὸν δρόμον, καὶ τὴν ἐπανέφερεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία, ἡ ὁποία ἐπὶ ἡμέρας πρὶν ἀκόμη δημοσιευθῇ εἰς τὴν δημοσιεύσασαν αὐτὴν ἐφημερίδα, ἐφημολογεῖτο, ὅτι ἀπετέλει φοβερὰν ἱστορίαν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ συντρίψῃ τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνελάμβανεν ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Α. Ὁ νέος ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Α. εἶναι ἐκεῖνος, ὁποῖος ἀντιμετώπισε μὲ τὸ σθένος αὐτό, τὸ κίνημα τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὴν 336 Μοῖραν, τῆς ὁποίας ἦτο διοικητής, καὶ ἡ ὁποία μετὰ ταῦτα ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν του ἐπῆγεν εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἐξηκολούθησε τὸν ἀγῶνα ἐπὶ μῆνας. Ὁ ἀνὴρ αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέσσαρα ὁλόκληρα ἔτη διώκησεν τὴν βάσιν τοῦ Σέδες. Καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ διὰ νὰ γνωρίζητε ποία ὑπῆρξεν ἡ δρᾶσίς του, τὴν διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκφράζει ὁ Δ)τὴς τοῦ Γʹ Σώματος Στρατοῦ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1949, τὴν εὐαρέσκειάν του, πρὸς τὸν ἀντισμήναρχον τότε Μαργαρίτην. Ὅταν πλέον μετὰ τετραετῆ συνεχῆ παραμονὴν εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, ἀποχωρῇ τῆς διοικήσεως λήξαντος τοῦ συμμοριτοπολέμου. Εἶναι οὐσιῶδες, ὅτι ἐπὶ τέσσαρα ὁλόκληρα χρόνια, αὐτὸς καὶ μόνον αὐτὸς ἦτο ἐκεῖ. Λέγει ἡ διαταγὴ τοῦ Δ)τοῦ τοῦ Γʹ Σώματος Στρατοῦ: «...... (ἀναγινώσκει) .................. Πρὸς τὸν ἀπερχόμενον Δ)τὴν τῆς Α. Β. Σέδες Σμήναρχον

ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΝ.

Ἐκφράζω τὴν πλήρη εὐαρέσκειάν μου, διότι ὡς Δ)τὴς τῆς ἀνωτέρω Ἀεροπορικῆς βάσεως ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως σχεδὸν τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος μέχρι σήμερον ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν ὑπὸ Α. Β. Σέδες ἀναληφθεισῶν ἀποστολῶν ἐπεδείξατο, πλήρη κατανόησιν καὶ ἀνωτέραν ἀντίληψιν πνεύματος συνεργασίας καὶ βοηθείας τῶν μονάδων Ἀεροπορίας, ἔναντι τοῦ μαχομένου Στρατοῦ, γενναιότητα καὶ αὐτοθυσίαν ἡγηθεὶς πλειστάκις δυσκόλων ἀποστολῶν μὲ ἀρίστην ἀπόδοσιν, παρέχων ἑαυτὸν πάντοτε παράδειγμα πρὸς μίμησιν εἰς πάντας τοὺς ὑπ’ αὐτόν.

ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ

Ἀντιστράτηγος–Διοικητής». Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, τρεῖς ἄνδρες εἶχον τὴν τύχην, τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν δύναμιν νὰ ἐκτελέσουν κατὰ τρόπον ἀμέσως πολεμικὸν ἀνωτάτας διοικητικὰς ἀποστολάς, εἰς τὰ πλαίσια τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ οἱ τρεῖς αὐτοὶ ἄνδρες, πολεμήσαντες οἱ ἴδιοι, εἶναι ὁ ἀπελθὼν ἀρχηγὸς τῆς Ἀεροπορίας, ὁ ἀντιπτέραρχος Κελαϊδῆς, ὁ ἀπελθὼν ὑποπτέραρχος Κουτσοῦκος καὶ ὁ διορισθεὶς ἀρχηγὸς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας Ταξίαρχος Μαργαρίτης. Αὐτοὶ εἶχον ἄμεσον τὴν εὐθύνην τῆς διεξαγωγῆς τῆς μάχης, ἄμεσον τὴν εὐθύνην ὄχι μόνον τῆς διεξαγωγῆς τῆς μάχης, ἀλλὰ καὶ τὴν εὐθύνην, ὅπως ἐμπνεύσουν. Καὶ εἶχον τὴν εὐθύνην ὅπως ἡγηθοῦν καὶ ἡγοῦντο, ὁ Μαργαρίτης ἡγεῖτο συχνότατα, ὅπως τὸ λέγει ἄλλωστε ὁ Διοικητὴς τοῦ Γ.Ε.Σ., τῶν ἀποστολῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν μὲ τὰ ἐφθαρμένα μᾶλλον ἀεροπλάνα, τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ ὑπὸ ὅρους καὶ συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν δυσχερέσταται, διότι ἔπρεπε νὰ εἰσβάλουν σχεδὸν τὰ ἀεροπλάνα εἰς βάθος μεταξὺ ὀρέων, μεταξὺ ἀποκρήμνων ὀρέων. Καὶ ἦτο πράγματι ἐξαιρετικὰ δυσχερὴς ἡ ἐκτέλεσις τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ. Καὶ δι’ αὐτὸ λέγει ὁ Διοικητὴς τοῦ Γ.Ε.Σ., ὅτι ἀπητεῖτο αὐτοθυσία, ὅτι ἀπητεῖτο γενναιότης. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Δὲν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ διατὶ ἐπέλεξεν ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας ἀνάγκης καὶ ἐθνικῆς σκοπιμότητος καὶ ἐπαγγελματικῆς σκοπιμότητος τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας τὸν κ. Μαργαρίτην. Ἀλλὰ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καὶ διὰ τοῦ τύπου ἐγράφησαν καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Βενιζέλου, ἐν μέρει υἱοθετήθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν εἰς τὴν μὴ δῆθεν ἐπαρκῶς ἐθνικὴν δρᾶσιν, τοῦ κατ’ ἐξοχὴν σχόντος ἐθνικὴν δρᾶσιν κ. Μαργαρίτη.

§86Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν τὸ ἠμφισβήτησα αὐτό....

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐμνημονεύσατε, κύριε Πρόεδρε τὴν διαταγὴν καὶ εἴπετε, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ὁ κ. Μαργαρίτης ἦτο βαρύτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ὁ κ. Δούκας.

§88Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἶπον, ὅτι ὁ Μαργαρίτης εἶναι καθ’ ὅλα ἄριστος. Ἀλλά, ἐὰν ὁ Δούκας παρεμερίσθη λόγῳ τῆς ἐκθέσεώς του τοῦ 1943 δὲν βλέπω διατὶ διὰ τὸν ἴδιον λόγον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παραμερισθῇ ὁ Μαργαρίτης. Ἐφ’ ὅσον λέγετε, ὅτι αὐτὴ δὲν ἦτο ἡ ἀφορμὴ τοῦ παραμερισμοῦ τοῦ Δούκα, δὲν ἰσχύει τὸ δεύτερον. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρξα ἀρκετὰ σαφής. Ἀλλὰ ἀφοῦ μᾶς ἐξυμνήσατε ἐδῶ πολὺ τὴν δρᾶσιν τοῦ Μαργαρίτη, εἰς τὴν ὁποίαν συμφωνοῦμεν, διατὶ τὰ ἴδια αὐτὰ πολεμικὰ κριτήρια δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, κ. ὑπουργέ; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς λέγετε, ὅτι εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει τὰ πολεμικὰ κριτήρια καὶ εἰς τὴν ἄλλην λαμβάνονται τὰ ἐπαγγελματικά. Νομίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι δὲν εἶναι μία γραμμή, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε σταθερά.

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἐπεξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, κ. Βενιζέλο.

§90Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Μίαν παράκλησιν, κ. ὑπουργέ. Μᾶς εἴπατε περὶ τοῦ Μαργαρίτη καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶμεν τὰς ἀπόψεις σας αὐτάς. Νὰ μᾶς ἐξηγήσητε ἐὰν πράγματι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀνήγγειλεν εἰς τὸν Δούκαν, ὅτι θὰ εἶναι ἀρχηγὸς καὶ τὶ ἐμεσολάβησεν, ὥστε νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή;

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀξιότιμε κύριε ἐκπρόσωπε τῆς ΕΠΕΚ, σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μὲ ἐπανεφέρατε εἰς τὸ θέμα, ἀπὸ τοῦ ὁποίου εἶχον ὀλίγον ἐκφύγει, εἰσελθὼν εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν προσόντων τοῦ κ. Μαργαρίτη. Ἐπανέρχομαι καὶ ἀπαντῶ, ὅτι εἰς αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὔτε ὑποχρέωσιν, οὔτε δικαίωμα νὰ ἀπαντήσῃ (ψίθυροι εἰς τὴν πτέρυγα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως), παρακαλῶ, κύριοι. Διότι θὰ ἦτο ἄτοπον νὰ ἐνεκαινίαζεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου τὴν ἀρχὴν ὅπως δίδῃ λόγον διατὶ ἐπιλέγει τὸν Α ἔναντι τοῦ Β.

§92Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ, κ. Παπαπολίτη, ὄχι πλέον διακοπάς. Ὅλοι περιπίπτετε εἰς ἕνα λάθος βαρύτατον ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς. Εἰς τὸ λάθος νὰ θεωρῆτε οἱανδήποτε πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνετε, ὡς πληροφορίαν τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος). Θέλω νὰ τηρηθῇ, ὅ,τι ἐτήρησεν ἡ Συμπολίτευσις κατὰ τὰς ὁμιλίας τῶν προλαλησάντων.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν κάμῃ διακοπὴν ὁ ἀρχηγὸς Κόμματος, καλῶς ἔχει, οἱ ἄλλοι ὄχι.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν πρόκειται ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπῃ τί σκέψεις εἶχε τὴν παραμονὴν ἢ τὴν προπαραμονήν. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει δικαίωμα νὰ κάμῃ οἱανδήποτε σκέψιν καὶ νὰ σταθμίσῃ μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς τὰ πάντα καὶ μόνον ἐκ τῶν πράξεων, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τοῦ νέου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀεροπορίας καὶ ἐκ τῆς ἐκβάσεως τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναλάβει, θὰ ἀντλήσητε δικαιώματα καὶ σεῖς καὶ ὁ τύπος, ὅπως κρίνετε, ἐπαινέσητε ἢ κατακρίνετε τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις εἶναι βεβαία, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τὴν ἐπαινέσητε, οὐχὶ μεγαλοφώνως, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὰς παραδόσεις τὰς ἀντιπολιτευτικάς, ἀλλὰ μέσα εἰς τὴν ψυχήν σας καὶ εἰς τὴν σκέψιν σας.

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ.......

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι συνάδελφοι. Διατί κάμνετε τὰ σχόλια; Σᾶς παρακαλῶ ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν μίαν τάξιν.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀθύνης). Κύριοι συνάδελφοι, τόσον ὁ κ. Παπανδρέου, ὅσον καὶ ὁ κ. Βενιζέλος, καὶ ἔτι μᾶλλον ὁ κ. Παπαπολίτης, ἔθιξαν καὶ τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Κύριοι συνάδελφοι, ἀποκρούω, ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως, ὅσα ἐλέχθησαν. Ζητῶ ἀπὸ τοὺς ἰδίους, οἱ ὁποῖοι προέβησαν, ἔστω ἐπὶ τῇ βάσει ἐνδείξεων, ὅπως εἶπον, εἰς τὴν διατύπωσιν ὡρισμένων κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας καὶ πρὸ ἔτους εἶχον διατυπώσει, ζητῶ ὅπως μελετήσουν τὸ θέμα, ὡριμώτερον, ὅπως ζητήσουν πληροφορίας καὶ δή, οὐχὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἔχουν λόγους προσωπικούς, παραμερισθέντες κάποτε ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ, νὰ βλέπουν φαντασιώδη πράγματα καὶ νὰ κατηγοροῦν τὰ πάντα, ὅπως ζητήσουν πληροφορίας ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀντικειμενικοί, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τυχόν, γνωστοί των ὄντες, διοικοῦν τὰ τάγματα, διοικοῦν τὰ συντάγματα, διοικοῦν τὰς μονάδας τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, διοικοῦν τὰς Μεραρχίας μας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι φυσικόν, εἶναι ἀνθρώπινον, ἀλλὰ κατ’ ἐμέ, ἀπολύτως ἄτοπον προκειμένου περὶ στρατιωτικῶν, νὰ δίδουν πληροφορίας εἰς τὸν κ. Παπανδρέου ἢ εἰς τὸν κ. Βενιζέλον, σχετικῶς μὲ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, πληροφορίας τεινούσας εἰς τὸ νὰ ἐμφανίσουν τὸν στρατὸν ὡς παρεκκλίνοντα ἀπὸ τὰ κύρια καθήκοντά του. Κύριοι συνάδελφοι, δηλῶ καὶ εἶμαι ὑπερήφανος, διότι δικαιοῦμαι νὰ προβῶ εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν, ἀλλὰ κυρίως ἡ δήλωσις τιμᾶ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐπικεφαλῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὸν Στρατάρχην Παπάγον. (Χειροκροτήματα). Δηλῶ, ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὅτι οὐδέποτε ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἦτο τόσον ἀφωσιωμένος εἰς τὸ καθῆκον του, καὶ μόνον εἰς τὸ καθῆκον του, ποτὲ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν ἦτο τόσον ἀπηλλαγμένος οἱασδήποτε δημαγωγικῆς ἢ ἄλλης μὴ στρατιωτικῆς μεθόδου διοικήσεως, ὅσον εἶναι κατὰ τὴν περίοδον τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν. Καὶ εἰσερχόμεθα διὰ τῆς νέας ἡγεσίας, ἡ ὁποία συνεκροτήθη, καὶ ἡ ὁποία συνεκροτήθη ὁμαλώτατα, ἅμα τῇ ἀποχωρήσει τῶν ἀντιστρατήγων, τοὺς ὁποίους εἶχε καταλάβει τὸ ὅριον ἡλικίας, ἢ ἡ ὀκταετία εἰσερχόμεθα εἰς μίαν νέαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γίνῃ ἔτι μεγαλυτέρα ἀξιοποίησις τῶν καλυτέρων δυναμικωτέρων, ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς ἱκανότητος καὶ ἀποφασιστικωτέρων ἀπὸ ἀπόψεως Ἐθνικοῦ φρονήματος, ἀνωτάτων στελεχῶν τοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήματα). Εἰς στιγμὰς κρισίμους, ἐὰν παρουσιασθοῦν τοιαῦται στιγμαί, καὶ εὐχόμεθα, εἰς τὸν Θεόν, νὰ μὴ παρουσιασθοῦν. Χρειαζόμεθα ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ταλαντευθοῦν, νὰ μὴ καταληφθοῦν ἀπὸ ἐρωτηματικά, διότι τὰ ἐρωτηματικὰ εἶναι χρήσιμα εἰς τοὺς ἐπιστήμονας. Ἀλλὰ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντεταλμένοι, εἰς κρισίμους περιστάσεις, νὰ ὑπερασπίσουν τὴν Πατρίδα, εἶναι ἐπικίνδυνα διὰ τὸ Ἔθνος.

§99Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οἱ στρατηγοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν, (θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι) δὲν στεροῦνται τῶν προσόντων αὐτῶν. Διότι ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὕβρισεν, (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι), αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅλους τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐδόξασαν τὸν στρατόν. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ διακοπὴ δὲν ἔβλαψεν. Εἶναι χρήσιμος. Ἀπαντῶ: Ποῖοι εἶναι κατάλληλοι, διὰ νὰ γίνουν ἀντιστράτηγοι, ὁρίζονται ἀπὸ δύο Συμβούλια. Ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ τελικῶς, διότι αὐτὸ προβαίνει εἰς προτάσεις, ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον σταθμίζει τὰ πάντα. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα εἰς βάρος κανενός. Ὡμίλησα μόνον ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπελέγησαν. Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑποστρατήγους, αὐτοὶ ἐπιλέγονται καὶ τοποθετοῦνται εἰς τὰς νέας των θέσεις ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγένετο πλήρης στάθμισις τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἕκαστον ἐκ τῶν κριθέντων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν, ἄνδρες δεδοκιμασμένοι, δεδοκιμασμένοι ἀπὸ ἀπόψεως ἤθους, ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς ἱκανότητος, ἀπὸ ἀπόψεως, Ἐθνικῆς ἀποφασιστικότητος, προέβησαν εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεων. Καὶ τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς τὰς θεωρεῖ ἡ Κυβέρνησις εὐτυχεῖς καὶ διὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ Στρατοῦ καὶ γενικῶς τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας.

§101Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ......

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ ὄχι ἄλλην διακοπήν.

§103Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σᾶς διέκοψα, διὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι εἴπατε, ὅτι ἐθέσατε ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Στρατοῦ ἱκανούς, ἄνδρας, μὲ ἀπόφασιν, καὶ διὰ τούτους δὲν ὑπάρχουν ἐρωτηματικά.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶπον αὐτό.

§105Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπήντησα.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐὰν ἐδόθη ἡ ἐντύπωσις αὐτή, καὶ σᾶς εὐχαριστῶ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διὰ τὴν ἐρώτησιν ποὺ ἐκάματε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν κριθέντων μὴ προακτέων διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου, ἐκρίθη ἀπὸ ἀπόψεως Ἐθνικοῦ φρονήματος ὡς ἀκατάλληλος. Οὐδεμία κρίσις περὶ αὐτῶν, δὲν ἐβασίζετο ἐπὶ ἀμφιβολιῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ Ἐθνικὰ φρονήματα, ἀλλὰ ἐκρίθησαν ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων τῶν στοιχείων προεκρίθησαν οἱ προαχθέντες ὡς συγκεντροῦντες ὅλα τὰ προσόντα καὶ τὴν Ἐθνικὴν ἀποφασιστικότητα, εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε καὶ ἐνώπιον οἱουδήποτε τραγικοῦ διλήμματος νὰ ἐπιτελέσουν τὸ καθῆκον των, χωρὶς νὰ θέσουν ἐρωτήματα εἰς τὸν ἑαυτόν των. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ διατύπωσις «χωρὶς νὰ θέσουν ἐρωτήματα εἰς τὸν ἑαυτόν των», δὲν εἶναι διατύπωσις μειωτική, διότι ἐρωτήματα εἰς τὸν ἑαυτόν μας εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θέτωμεν ὅλοι μας, ἀλλὰ ἄλλοι τὰ θέτομεν ἐντονώτερον, καὶ ἄλλοι δὲν τὰ θέτομεν διόλου, κατὰ τὴν στιγμήν, κρισίμων ἀποφάσεων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, καὶ ἀποκρούω κατὰ τρόπον κατηγορηματικόν, καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης, προκειμένου περὶ τοιούτων ζητημάτων ἀγανακτήσεως, τὴν κατηγορίαν, ὅτι εἰς τὸν Στρατὸν κινοῦνται δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνάμεις 100% Ἐθνικαί. Ἀποκρούω πλήρως τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐπαναλάβῃ ὁ κ. συνάδελφος, βασιζόμενος ἐπὶ ἐνδείξεων καὶ ἀδήλων πληροφοριῶν, τὴν κατηγορίαν, ὅτι ὑπάρχει δῆθεν εἰς τὸ Στράτευμα ὀργάνωσις —καὶ ἐχρησιμοποίησε τὴν χιλιοειπωμένην λέξιν Ι.Δ.Ε.Α.— ὅτι ὑπάρχει δῆθεν ὀργάνωσις, ἡ ὁποία κινεῖται ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ Στρατοῦ, ὑπεράνω τοῦ Στρατοῦ. Κύριε ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὁ Στρατὸς ὑπάρχει μόνον ἐν ὀνόματι τοῦ Βασιλέως καὶ τοῦ Ἔθνους. Δὲν ὑπάρχει οὔτε ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἐν ὀνόματι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἄγωνται τὰ ζητήματα ταῦτα ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτὴν εἰς τὸ βῆμα, διότι ὅταν ἄγωνται γίνεται ἕνα εἶδος ἀντιδικίας περὶ τὸν Στρατόν, καὶ διεκδικήσεως τοῦ Στρατοῦ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἢ καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡμεῖς, ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ὅλοι μας δὲν διεκδικοῦμεν τὸν Στρατὸν ὡς Συναγερμικόν, ζητοῦμεν τὸν Στρατόν, νὰ εἶναι, καὶ θὰ εἶναι καὶ θὰ μείνῃ Ἐθνικός. (Χειροκροτήματα). Σεῖς διὰ τῆς ἀντιδικίας, σεῖς διὰ τῶν κατηγοριῶν, σεῖς διὰ τῆς ἐμφανίσεως ἀπὸ τοῦ βήματος πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν βάσιν, προσπαθεῖτε νὰ δημιουργήσετε χωρὶς νὰ τὸ θέλετε, χωρὶς ν’ ἀντιλαμβάνεσθε τὴν ἔκτασιν τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον προκαλεῖτε, προσπαθεῖτε νὰ δημιουργήσετε εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Στρατοῦ, ἀντιδικίας καὶ ἀνωμαλίας, διότι ἐπαναλαμβάνετε διαρκῶς, υἱοθετοῦντες τὰ ὑπὸ τοῦ τύπου γραφόμενα, ὅτι εἰς τὸν Στρατὸν ὑπάρχουν ὡρισμέναι ὀργανώσεις. Σεῖς ρίπτετε τὸ σύνθημα καὶ δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς ἕνα ἀξιωματικόν, νὰ διερωτᾶται, μήπως ὁ συνάδελφός του, ὁ πλησίον του εὑρισκόμενος, εἰς τὸν αὐτὸν λόχον ἢ τὸ αὐτὸ σύνταγμα, ἀνήκει εἰς ὡρισμένην ὀργάνωσιν, καὶ δημιουργεῖτε προστριβὰς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δημιουργεῖτε τὴν ὑποψίαν. Ἀλλὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτή, θὰ ἀστοχήσῃ, διότι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν τοιαῦται μὴ βασιζόμεναι ἐπὶ στοιχείων καὶ κεναὶ περιεχομένων καταγγελίαι, δὲν δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας, διότι καὶ οἱ τρεῖς κλάδοι τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἶναι ἀφοσιωμένοι, παρὰ τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν κάμετε, ὅπως ἀποσπάσητε τὴν προσοχὴν τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τὸ ἔργον των, εἰς πεῖσμα τῆς προσπαθείας σας, εἰς τὸ Ἔθνος καὶ εἰς τὸν Βασιλέα. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§108Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπήντησε διὰ μακρῶν, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται ν’ ἀπαντήσῃ. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπανέλαβε τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζεται ἀπὸ ὅλους, ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς ἐπιλογῆς τῆς ἡγεσίας ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἄλλο ἦτο τὸ ἐρώτημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ ἀπαντήσῃ, διότι ἦτο ἐρώτημα εἰδικόν. Τὸ ἐρώτημα ἦτο πῶς συμβαίνει ἀπόφασις, ἡ ὁποία εἶχε ληφθῆ καὶ ἡ ὁποία ἀνεκοινώθη πρὸ ἑξαμήνου καὶ ἀνεκοινώθη ἀκόμη καὶ τὴν παραμονὴν τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, πῶς συμβαίνει αὐτὴ ἡ ἀπόφασις ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν νὰ μεταβληθῇ;

§109ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπήντησε.

§110Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἀπαντᾷ ἀλλά, παρὰ ταῦτα, τοῦ διέφυγεν ἡ ἀπάντησις, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαντήσω. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι κριτήριον ὑπῆρξε διὰ τὴν τελικὴν ἀπόφασιν ἡ ἐξασφάλισις τῆς ἑνότητος τοῦ Σώματος. Ἰδοὺ ἡ ἀποκάλυψις. Καὶ αὐτὴ ἀκριβῶς ὑπῆρξεν ἡ ἰδική μας ἀνησυχία, μήπως ἡ ἑνότης τοῦ Σώματος δὲν ὑφίσταται σήμερον, μήπως ὑπάρχουν μερίδες καὶ μήπως ἡ μερὶς τοῦ ἀπερχομένου ἡγέτου, ἐπιθυμοῦσα νὰ ἐξασφαλίσῃ συνέχειαν, ἐπέβαλε τελικῶς τὸν ἄνθρωπον τῆς ἰδιαιτέρας ἐμπιστοσύνης του. Καὶ αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν μας ἐπεβεβαίωσεν ἡ διαφυγοῦσα ἀπάντησις. Ἀλλά, δὲν εἶναι δυνατόν, ἀξιότιμε κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μεταξὺ τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλεσθῇ μία Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ ἡγέτου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἑνότητος τοῦ Σώματος. Τὸ Σῶμα ὀφείλει νὰ εἶναι ἑνιαῖον εἰς πᾶσαν ἐπιλογὴν ἡγέτου. Τότε ὑπάρχει Στρατός.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε; Θὰ ἤθελον νὰ θέσω τὸ ἐρώτημα: Πῶς παρεδώσατε σεῖς τὸ Σῶμα εἰς ἡμᾶς. Μὲ ποῖον Ἀρχηγόν, μὲ ποῖα στελέχη; Τὰ ἴδια ἦσαν, καὶ ἑπομένως, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἑνότης, αὐτὸ βαρύνει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρέδωσαν τὸ Σῶμα εἰς ἡμᾶς.

§112Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀδυνατῶ νὰ δώσω ἀπάντησιν, διότι ἀδυνατῶ νὰ ἐννοήσω τὴν ἐρώτησιν. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ἐδόθη πλέον ἡ ἐξήγησις. Καὶ ἡ ἐξήγησις ἀποτελεῖ πλήρη ἐπιβεβαίωσιν τῆς ἰδικῆς μας ἀνησυχίας. Τὸ θέμα τῆς ἑνότητος τῆς Ἀεροπορίας, τὸ θέμα τῆς ἑνότητος τοῦ Σώματος ἀπετέλεσε τὴν μεγάλην ἀνησυχίαν μας. Καὶ λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν, διακηρύσσω, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὐδέποτε πλέον καὶ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν τὸ ἐπιχείρημα τῆς «ἑνότητος» διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ ἡγέτου. Ὁ Στρατὸς ὀφείλει πάντοτε νὰ εἶναι ἡνωμένος καὶ καμμία Κυβέρνησις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον εἰς τὴν ἑνότητα τοῦ Σώματος ἡ ἐπιλογὴ τοῦ ἡγέτου, τὸν ὁποῖον ἐκείνη ἐθεώρησε καταλληλότερον διὰ τὰ ἄλλα ἡγετικά του προσόντα. (Χειροκροτήματα). Ἔθεσα ἐπίσης τὸ ἐρώτημα, ἐνώπιον τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ ποῖον τρόπον ἐμπιστευτικὸν κείμενον ἐδόθη εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ δὲν ἔχω λάβει ἀπάντησιν.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπιθυμεῖτε μίαν ἀπάντησιν; Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, ἀξιότιμε κύριε ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ περιπτώσεις—καὶ ἔγινε μία ἔρευνα, χωρὶς νὰ ἔχῃ διαταχθῆ ἀνάκρισις —ὑπάρχουν πολλαὶ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἔγγραφα, ὄχι μόνον συνδεόμενα μὲ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἀλλὰ καὶ μὲ ὑπηρεσίας ἄλλων Ὑπουργείων, περιέρχονται εἰς τὸν τύπον χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστωθῇ πῶς καὶ πόθεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀεροπορίαν, ἔχομεν τὰς ἑξῆς περιπτώσεις. Πρωϊνὴ ἐφημερὶς ἐδημοσίευσε τὴν 12ην παρελθόντος μηνὸς ἀποκάλυψιν ἐπὶ τῆς ἐνεργουμένης ἀνακρίσεως κατὰ τοῦ σμηνάρχου Καρακίτσου, τὴν ὁποίαν ἐβάσισεν ἐν πολλοῖς εἰς τὸ πόρισμα τοῦ ἀντιστρατήγου Τσιγκούνη, πόρισμα 100% ἀπόρρητον. Ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ εἶναι ἡ «Ἐλευθερία». Ἡ αὐτὴ ἐφημερὶς συνέχισε τὰς ἀποκαλύψεις τὴν 14ην Δεκεμβρίου. Ἡ αὐτὴ ἐφημερὶς τὴν 29 Δεκεμβρίου προέβη εἰς ἀποκαλύψεις καὶ εἰς δημοσίευσιν στοιχείων συνδεομένων μὲ τὸ ἀτύχημα τῆς Ἐλευσῖνος, ἀτύχημα ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον καὶ πάλιν ὀφείλω καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀπολύτως εὐθύνη, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἦτο τελείως μοιραῖον. Τέλος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὐτὴν ἐφημερίδα, ἔχω νὰ προσθέσω ἀκόμη, κάτι. Ὅτι ἐδημοσίευσεν αὐτὴν τὴν διαταγὴν τοῦ Μαργαρίτη, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ θυλάκια οὐδενὸς ἰδιώτου. Ἑπομένως, ἀπὸ κάποιο ἐπίσημον ἀρχεῖον ἐπῆρε καὶ τὸ στοιχεῖον αὐτό. Ἐὰν ἐπιθυμῆτε νὰ προβῶμεν εἰς ἐνέργειαν, θὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν θὰ πρέπει νὰ ἀνακαλύψωμεν πόθεν ἔσχεν ἡ «Ἐλευθερία» πέντε χαρτιὰ καὶ πόθεν ἔσχεν ἡ «Ἀπογευματινὴ» ἓν. Αὐτὸ ἔχει σημασίαν. Δεύτερον, θὰ ἤθελον νὰ πιστεύσητε, ὅτι εἶναι σχεδὸν —ὅπως διαπιστώνεται ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον κάμνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν προτοῦ καταλήξω εἰς τὴν ἀπόφασιν περιττῆς ἐνδεχομένως ἀνακρίσεως —εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἐξακριβωθῇ, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγέ τῶν Φιλελευθέρων, ποῖος δίδει ἕνα χαρτί. Διότι ὁσάκις προέβην εἰς τὴν ἔκδοσιν διαταγῆς ἀνακρίσεως καὶ ἐκλήθησαν ὑπὸ τοῦ διεξάγοντος τὰς ἀνακρίσεις, οἱ διευθυνταὶ τῶν ἐφημερίδων ἢ οἱ διάφοροι ἐκπρόσωποι τῶν ἐφημερίδων ἀρνοῦνται, καὶ ὀρθῶς ἀρνοῦνται —διότι αὐτὸ ἐπιβάλλει ἡ ἐπαγγελματικὴ καὶ δημοσιογραφική των τιμή— νὰ ἀναφέρουν ὁτιδήποτε. Καὶ οὕτω δὲν ὑπάρχει, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, τρόπος νὰ ἀποκαλυφθῇ τὸ πῶς ἔφυγεν ἕνα χαρτὶ καὶ ἐπῆγεν εἰς μίαν ἐφημερίδα.

§114Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Πῶς συμβαίνει, κ. ὑπουργέ, νὰ πηγαίνῃ ἕνα χαρτὶ εἰς μίαν ἐφημερίδα ἀπὸ τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας καὶ νὰ μὴ διαρρέῃ οὔτε ἀπὸ τὸ Ναυτικόν, οὔτε ἀπὸ τὸν Στρατόν.....

§115Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω τὴν ἱκανοποίησίν μου, διὰ τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ ἡ ὁποία ἰσχύει καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας περιπτώσεις. Πῶς συμβαίνει, πράγματι, εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, νὰ γίνωνται πολλὰ καὶ περίεργα, τὰ ὁποῖα ὅμως ἢ δὲν συμβαίνουν, ἢ συμβαίνουν εἰς πολὺ ὀλιγώτερον βαθμὸν εἰς τὰ ἄλλα Στρατιωτικὰ Σώματα; Ἰδοὺ καίριον ἐρώτημα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἐδόθη ἡ ἀπάντησις. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν, ἀπευθυνόμενος καὶ πάλιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀνάκρισις, τὴν ὁποίαν συνεστήσαμεν, ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀνάκρισις γενική. Δὲν κάμνομεν διάκρισιν. Καὶ ἤκουσα μὲ μεγάλην μου λύπην τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, τὰ Ὑπουργεῖα, εὑρίσκονται εἰς ἀδυναμίαν ἐξακριβώσεως πόθεν χορηγοῦνται ἀπόρρητα ἔγγραφα. Ἡ ὁμολογία εἶναι θλιβερὰ καὶ πρέπει νὰ συναγάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὑπάρχει νόσος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅπου εἶναι δυνατὸν αὐτὰ νὰ συμβαίνουν, καὶ ὅπου εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀλήθεια. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου, εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ λόγου, τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πρόθεσιν νὰ δημιουργήσωμεν ζητήματα εἰς τὸν Στρατόν. Ὑψώνομεν φωνὴν διαμαρτυρίας. Ἀνήλθομεν εἰς τὸ βῆμα, διακηρύξαντες, ὅτι ἡ μόνη ἡμῶν μέριμνα, εἶναι ἡ ὑπεράσπισις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἡ ἐξασφάλισις τῆς ἑνότητος. Οὐδέποτε ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ ὑπάρχῃ στρατὸς τῆς Κυβερνήσεως καὶ στρατὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διεκηρύξαμεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἷς καὶ μόνον Ἐθνικὸς Στρατός. Καὶ ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τοῦ ἰδεώδους, ἠσκήσαμεν σήμερον τὸν ἔλεγχον καὶ ἀπηυθύναμεν ἐρωτήσεις, εἰς τὰς ὁποίας, μέχρι τοῦδε, οὐδεμίαν ἐλάβομεν ἀπάντησιν. Ὡμιλήσαμεν περὶ ἐνδείξεων, καὶ αἱ ἐνδείξεις εἶναι ἀναμφισβήτητοι. Πῶς συνέβη οἱ ἡγέται τοῦ ΙΔΕΑ, οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ παρελθόντος εἶναι γνωστοί, διότι ὑπῆρξαν περὶ αὐτῶν δημόσιαι ἀνακοινώσεις, πῶς συνέβη νὰ εὑρεθοῦν στασιασταὶ τὴν 31ην Μαΐου; Καὶ πῶς συνέβη οἱ στασιασταὶ τῆς 31ης Μαΐου, νὰ εὑρεθοῦν σήμερον ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Στρατοῦ; Καὶ πῶς συνέβη, ἀντιστράτηγοι καὶ ὑποστράτηγοι, κριθέντες ἄλλοτε στάσιμοι, ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἔχουν βραβευθῆ σήμερον μὲ ἡγεσίαν, ἐνῷ ἄλλοι ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, μνημονευθέντες διὰ τοὺς γενναίους ἀγῶνας των, νὰ ἔχουν ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὸ Στράτευμα; Διετυπώσαμεν συγκεκριμένα ἐρωτήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἐλάβομεν οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Ἀλλά, ἡ ἀδυναμία τῆς ἀπαντήσεως ἀπετέλεσε πλήρη ὁμολογίαν εὐθύνης. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἡ ζωηρὰ καὶ εἰλικρινὴς καὶ ἀνένδοτος ἐπιθυμία μας εἶναι, ὄχι νὰ δημιουργήσωμεν διαίρεσιν εἰς τὸν Στρατόν, ἀλλὰ ἑνότητα. Ἠθελήσαμεν ὅμως, ἀπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ αὐτοῦ βήματος, νὰ ἐπιτελέσωμεν καὶ ἄλλο καθῆκον: Ἐν ὀνόματι τῆς δικαιοσύνης νὰ ὑψώσωμεν φωνὴν διαμαρτυρίας. Διότι μόνον ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἠμπορεῖ νὰ στερεωθῇ ἡ ἑνότης καὶ ἡ σύμπνοια τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Καὶ ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτήν, θέλομεν νὰ προκύψῃ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀμείλικτος κατάργησις τῶν μερίδων. Καὶ ἐπιβάλλεται ἐπιλογὴ ἡγεσίας, ἡ ὁποία νὰ ἐμπνέῃ γενικὴν ἐμπιστοσύνην διὰ τὴν δικαιοσύνην καὶ διὰ τὴν ἀμεροληψίαν τῶν κριτηρίων της. Ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς ἑνότητος τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ, ἠσκήσαμεν τὸν ἔλεγχον καὶ αὐτὸ πάντοτε ἀποτελεῖ τὸ ἰδεῶδες μας, ὁ ἑνιαῖος Στρατὸς τῆς Ἑλλάδος. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§116Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§117Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσετε.

§119Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἀφήσω ἄνευ ἀπαντήσεως τὴν τελευταίαν φράσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι, δηλαδή, εἰς πεῖσμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως... (Θόρυβος).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡσυχία παρακαλῶ.

§121Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. ... εἰς πεῖσμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ δημιουργηθῇ στρατός, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ ἐρωτηματικά. Διότι, αὐτὸ ὑπενόει. Λυποῦμαι, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀκόμη μίαν φορὰν νὰ ἐπαναλάβω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι αἱ προαγωγαὶ καὶ ἀποστρατεῖαι δὲν γίνονται βάσει ἀντικειμενικῶν κριτηρίων. Λυποῦμαι, διότι ἡ φράσις αὐτὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μὲ ἀναγκάζει νὰ ἀποκαλύψω πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐναντίον τῶν ἀρχῶν μου, διότι γνωρίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὸ Α.Σ.Ε., προκειμένου νὰ κριθῇ ἄριστος ἀξιωματικός, καὶ ὡς πολεμιστὴς καὶ ὡς ἐπαγγελματικῶς κατηρτισμένος, ἡ ἀπόφασις διὰ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν, ἦτο 4 ψῆφοι ἐναντίον 4, μὲ τὴν ψῆφον τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπέρ, καὶ ἐνῷ ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι εὐτυχής, διότι τοιοῦτος ἀξιωματικὸς θὰ ἐκρατεῖτο διὰ τῆς ψήφου του, ὡς Προέδρου τοῦ Α.Σ.Ε., εἰς τὸ Στράτευμα, εἶπεν εἰς τὸ Συμβούλιον: «Δὲν θέλω μὲ τὴν ψῆφον μου νὰ περάσῃ αὐτὸς ὁ ἀξιωματικός, παρακαλῶ νὰ ἀλλάξῃ κάποιος ἀπὸ σᾶς τὴν ψῆφον του». Καὶ πράγματι, ἤλλαξεν εἷς τὴν ψῆφον του καὶ ἐψήφισε κατά, καὶ οὕτως ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἀπεστρατεύθη. Πῶς, κύριε Ὑπουργέ, θέλετε νὰ μὴ γεννῶνται αἱ ἀπορίαι, ποῖαι εἶναι αἱ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεμβαίνουν καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἐνέπνεεν ἐμπιστοσύνην ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς, τὸν ὁποῖον γνωρίζετε πολὺ καλῶς, ὥστε νὰ ἀποστρατευθῇ διὰ νὰ παραμείνουν εἰς τὸ Στράτευμα καὶ νὰ προαχθοῦν δὶς στάσιμοι, κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ συμμοριτοπολέμου; Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀπορίαι μας, κύριε ὑπουργέ. Ἀλλά, θὰ ἤθελα αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, μίαν λεπτομέρειαν ἀκόμη, μίαν λεπτομέρειαν σοβαρωτάτην. Ὁ τέως ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, καταθέτων χθὲς ἐνώπιον τοῦ δευτεροβαθμίου Συμβουλίου, εἶπεν, ὅτι παρηκολουθεῖτο καὶ ὁ ἴδιος, ἐντὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας, ὅταν ἦτο ὑπουργός, ἀπὸ σμηνίαν καὶ ὅτι οὐδέποτε κατώρθωσε νὰ ἐλέγξῃ τοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας ἐδαπάνα τὸ Α2 τῆς Ἀεροπορίας. Δὲν ἠξεύρω, κύριε τέως ὑπουργέ, ἂν εἶναι ὀρθαὶ αἱ πληροφορίαι μου, ἀλλὰ ἡ σιωπή σας, μὲ κάμνει νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἀκριβεῖς. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνέλθετε, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, διότι αἱ εὐθῦναι σας θὰ εἶναι βαρύταται διὰ τὴν Πατρίδα. (Χειροκροτήματα).

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.–Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ δώσῃ σημασίαν εἰς τὴν δῆθεν ἀποκάλυψιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Βενιζέλος, διότι δὲν εἶναι νοητὸν νὰ προβαίνῃ εἰς τοιούτου εἴδους ἀποκαλύψεις, ὅπως δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἔγινεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς κατήγγειλεν, ὅτι δηλαδὴ εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον ἔλαβα τὴν αʹ ἢ τὴν βʹ στάσιν. Αὐτὸ δὲν δικαιοῦται καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ γνωρίζῃ ὁ κ. Βενιζέλος. Καὶ ἐὰν ὑπῆρξεν ἀντιστράτηγος, ὁ ὁποῖος προέβη εἰς τοιαύτην ἀνακοίνωσιν, εἰς τὸν κ. Βενιζέλον, ἢ ἀμέσως ἢ δι’ ἄλλου προσώπου, θὰ διαταχθῇ ἐξέτασις καὶ ὁ ἀντιστράτηγος θὰ ὑποστῇ βαρυτάτας συνεπείας.

§123Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἄρα, ἠξεύρετε τὸ γεγονός.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔφερεν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐτερματίσθη. Ἀπομένει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος ὁ κ. Δημάρατος, ὁ ὁποῖος καὶ ἔχει τὸν λόγον.

§125Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶμαι συντομώτατος καὶ σαφής, ὅσον μοῦ ἐπιτρέπει ὁ χειρισμὸς τοῦ προφορικοῦ λόγου. Παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ μοῦ δώσῃ τὸν λόγον λαβὼν ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν ἀποψινήν του ἀγόρευσιν, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔθιξε καὶ ἓν ζήτημα προσωπικόν, διὰ τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἠθική, ἀλλὰ καὶ ἐθνικὴ ὑποχρέωσις μοῦ ἐπιβάλλει νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς συμμετοχῆς μου κατὰ τὴν κατοχικὴν περίοδον εἰς τὸν στρατὸν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. Ἀναμφισβητήτως ἐξεφράσθη μὲ κολακευτικὰ λόγια, δι’ ἐμέ, ἐπὶ πλέον, ἐκ παραλλήλου, ἐπῄνεσε καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι μὲ περιέλαβε μὲ τὴν τιμήν, πρῶτον, νὰ μὲ περιλάβῃ εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ δεύτερον, νὰ μοῦ ἀναθέσῃ τὸ Ὑφυπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀφῆκεν ὅμως καὶ μίαν αἰχμήν, τὴν ὁποίαν δὲν νομίζω, ὅτι μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ τὴν ἀφήσω νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητος. Ἀφῆκε τὴν αἰχμήν, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, ἔστω καὶ ἐπὶ βραχὺ χρονικὸν διάστημα, ἐνήργησα ἀντεθνικῶς.

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§127Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Μὴ κοπιάζετε νὰ ἀπαντήσετε, κ. συνάδελφε. Εἶπε τὸ ἐντελῶς ἀντίθετον, ὅτι ἡ δρᾶσις σας ἦτο ἐθνικὴ καὶ ἀξιέπαινος.

§128Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶπε τὸ ἀντίθετον.

§129Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οὔτε εἶπεν αὐτὸ τὰ πρᾶγμα, οὔτε δύναται νὰ τὸ εἴπῃ διὰ τὸν στρατηγὸν Δημάρατον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§130Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Καὶ ὅμως ἐλέχθη.

§131ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὄχι, ὄχι.

§132Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Τέλος πάντων, ἀφήσατέ με νὰ συνεχίσω.

§133Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Δέν ὑπάρχει θέμα γιὰ σᾶς.

§134Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οὔτε ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, οὔτε κανεὶς ἄλλος ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν στρατιωτικήν σας δρᾶσιν.

§135Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Μὲ ἔφερεν ὡς παράδειγμα, διότι καίτοι μετεῖχον εἰς τὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ, ἐν τούτοις ὁ Στρατάρχης Παπάγος μοῦ ἀνέθεσε τὸ Ὑφυπουργεῖον Στρατιωτῶν. Τί θὰ πῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§136Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Δικαίως καὶ ὀρθῶς σᾶς ἀνέθεσε.

§137Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πρωτάκουστον νὰ ἐμποδίζετε ὁ ρήτωρ νὰ ὁμιλήσῃ.

§138Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Διορθώνομεν καὶ ἐπεξηγοῦμεν τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι λογικῶς, ὀρθῶς καὶ δικαίως ἐτιμήθητε νὰ γίνετε ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἡ δρᾶσις σας εἰς τὸν ΕΛΑΣ ἦτο ἐθνική.

§139Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἀναφέρας τὸ θέμα τὸ ἰδικόν μου ἐδῶ ἀπόψε, παρεσύρθη ἀπὸ μίαν ἐφημερίδα......

§140Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Δημάρατε, ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω, ὅ,τι εἶπον ἐπὶ τοῦ βήματος, ὅτι ὁ πατριωτισμός σας εἶναι ὑπεράνω πάσης ἀμφισβητήσεως καὶ ὅτι ἄριστα ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις νὰ σᾶς περιλάβῃ μεταξὺ τῶν μελῶν της.

§141Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸ ἑξῆς: Ἡ ἰδική σας ἀγόρευσις, ἡ ὁποία περιέλαβε καὶ ἐμέ, ὡς παράδειγμα, εἶναι συνέχεια μιᾶς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν χειρίζεται ὡρισμένη ἐφημερὶς ἀπὸ πολλοῦ καὶ ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ δὲν ἀποκρύπτω νὰ σᾶς εἴπω εἶναι ἡ «Ἐλευθερία», ἡ ὁποία δὲν ἐχειρίσθη μόνον τώρα, ὅταν προέκυψε τὸ ζήτημα τῆς ἀεροπορίας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πολλοῦ καιροῦ ἐχειρίσθη τὸ ἰδικόν μου θέμα καὶ μὲ ἀπεκάλεσεν ὡς μέραρχον τοῦ ΕΛΑΣ. Νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸ Σῶμα διότι ἀναμφισβητήτως ἐγὼ δὲν σᾶς ἀπέδωσα πρόθεσιν, τοὐναντίον σᾶς ηὐχαρίστησα διότι μὲ κολακευτικὰ λόγια εἴπατε ὅσα εἴπατε δι’ ἐμέ, ἀλλὰ μένει ἡ ἐντύπωσις τοῦ ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν στρατιωτικήν μου πολιτείαν ἕν σκοτεινὸν σημεῖον μιᾶς συμμετοχῆς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς εἰς τὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ. Καὶ ἡ συμμετοχὴ ἐκείνη εἰς τὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ σημαίνει ὅτι ὑπῆρξε περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐσκέφθην ἀντεθνικῶς. Ἐγὼ ἔτσι τὸ παραδέχομαι.

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, δὲν εἶναι ἔτσι.

§143Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ. Εἶπα καὶ ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὅτι ὁ σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος, ἦτο νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τοῦ θέματος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἀντὶ οἱασδήποτε ἄλλης ἐξηγήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ ἕνα σύγγραμα, διότι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸν βίον μου, ἀναγκάζομαι νὰ ἀναγνώσω συγγράμματα, καὶ ἀπὸ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ σχηματίσετε σαφῆ καὶ ἀπόλυτον τὴν εἰκόνα τῆς πολιτείας μου, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κατοχῆς. Τὸ σύγγραμμα αὐτὸ εἶναι τοῦ Σαράφη, τὸ ἐκδοθὲν τὸ 1946 μὲ τὸν τίτλον «ΕΛΑΣ». Λέγει δὲ ἐν προκειμένῳ τὰ ἑξῆς: «Συνταγματάρχης Ἱππικοῦ Δημάρατος. Κατὰ τὸ διάστημα ποὺ συνεδρίαζε τὸ στρατιωτικὸ συμβούλιο παρουσιάστηκε στὸν ΕΛΑΣ Μακεδονίας ὁ Συνταγματάρχης Ἱππικοῦ Δημάρατος Σωκράτης. Εἰδοποιήθηκε νὰ ρθῇ στὸ Γενικὸ Στρατηγεῖο. Ἦταν γνωστό, ὅτι, ἦταν ἀξιωματικὸς ἱκανὸς καὶ Βασιλόφρων. Ἐπίσης στὰ 1935 ἦταν μέλος τοῦ Στρατοδικείου ποὺ κατεδίκασε σὲ ἰσόβια δεσμὰ ἐμένα καὶ ἄλλους συντρόφους μου σὲ ἀνάλογες ποινές. Πραγματικὰ ἦρθε, τοῦ ἀνακοινώσαμε τοὺς σκοποὺς τοῦ ΕΑΜ καὶ τοῦ δηλώσαμε ὅτι εὐχαρίστως θὰ τὸν δεχόμαστε, ἂν συμφωνοῦσε μὲ αὐτοὺς τοὺς σκοπούς. Ὁ Συνταγματάρχης Δημάρατος ἀπάντησε πὼς αὐτὸς δὲν ἀνακατεύεται στὴν πολιτικὴ καὶ μονάχα ἦρθε γιὰ τὸν ἀπελευθερωτικὸ ἀγῶνα νὰ προσφέρῃ τὶς ὑπηρεσίες του ἕως ὅτου οἱ κατακτητὲς ἐκδιωχθοῦν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ὁπόταν θὰ ἀποσυρνόταν. Ἡ συζήτησις διεκόπηκε. Ἀκολούθησε συζήτησις ἀνάμεσα στὰ μέλη τῆς διοίκησης, οἱ συναγωνιστὲς Ἄρης καὶ Σαμαρινιώτης ἦταν μὲ τὴν ἄποψη νὰ τὸν δεχτοῦμε μὲ τὶς ἐπιφυλάξεις του καὶ νὰ τοῦ δώσουμε ἀνάλογη θέση. Ἐνόμιζαν ὅτι μὲ τὸν ἀγῶνα καὶ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου θὰ συνδεόταν μὲ τὸ λαϊκὸ κίνημα καὶ θὰ γινόταν ἕνας καλὸς Ἐαμίτης. Ἐγὼ ποὺ γνώριζα καλὰ τὸν χαρακτῆρα του εἶχα τὴ γνώμη νὰ μὴ γίνῃ δεκτὸς ἂν δὲν δεχόταν τοὺς σκοποὺς τοῦ ΕΑΜ. Ἤμουνα βέβαιος ὅτι μόλις τελείωναν οἱ ἐπιχειρήσεις θὰ ἀποσύρονταν, πρᾶγμα ἐπιζήμιο γιὰ τὸν ἀγῶνα τῆς ἀποκατάστασης τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ὕστερα ἀπὸ ἐπιμονὴ τῶν ἄλλων δύο, δέχθηκα τὴν κατάταξή του καὶ τοποθετήθηκε προσωρινὰ Στρατιωτικὸς Ἀρχηγὸς Μακεδονίας σὲ ἀντικατάσταση τοῦ Συνταγματάρχη Πεζικοῦ Τζότζου Β. ποὺ εἶχε προσβληθῆ ἀπὸ ἡμιπληγία. Ὁ Συνταγματάρχης Δημάρατος δέχτηκε, γύρισε γρήγορα στὴ Μακεδονία καὶ ἀνέλαβε ὑπηρεσία.......» Σελὶς 174 (ἀναφέρεται εἰς τὸν Νοέμβριον 1943). «Ὁ Μέραρχος Συνταγματάρχης Ἱππικοῦ Δημάρατος, σὲ ἰδιαίτερη συζήτησή μας γιὰ τὴ μεραρχία του καὶ σὲ ἐρώτησή μου γιατὶ δὲν ἔχει ἐνθουσιασμὸ καὶ δὲν μιλάει στὸν πληθυσμό, ἔκφρασε τὴν ἐπιθυμία νὰ ἀποσυρθῇ στὸ χωριό του Βούρμπιανη (Κονίτσης) καὶ νὰ ἀποχωρήσῃ ἀπὸ τὸν ΕΛΑΣ. Σ’ ἐρώτησή μου ἂν ἔχει κανένα παράπονο ἀπήντησε «ὄχι ὅλοι μὲ σέβονται καὶ μὲ ἐκτιμοῦν, ἐγὼ δὲν αἰσθάνομαι στὸ περιβάλλον μου». Ἀπήντησα πὼς δὲν εἶναι σωστὸ ν’ ἀποσυρθῇ χωρὶς λόγο καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ τὴν ἄλλη ἡμέρα πρὶν φύγω. Πρόσθεσα ὅτι μὲ μεγάλη λύπη ἐμεῖς θὰ ἐγκρίναμε τὴν ἀποχώρησή του. Τὸ πρωῒ εἶδα τὸ Μέραρχο καὶ μοῦ εἶπε πὼς ἐπιμένει νὰ ἀποσυρθῇ καὶ ἀπήντησα ὅτι μόλις ἔφθανα στὸ Γενικὸ Στρατηγεῖο θὰ τοῦστελνα μιὰ ἄδεια ἐγκεκριμένη ἀπὸ ὅλη τὴ διοίκηση ποὺ θὰ παρατεινόταν ὅσο καιρὸ ἤθελε. Ἔτσι καὶ ἔγινε. Πῆρε τὴν ἄδεια μετὰ μερικὲς ἡμέρες καὶ δὲν ξαναγύρισε στὸν ΕΛΑΣ». Αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις εἶχον νὰ δώσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Προηγεῖται ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Τζατζάνη, ἡ ἀφορῶσα τὸν τρόπον σχηματισμοῦ ἀτομικῶν φακέλλων κλπ. παρὰ τῶν Ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, ἐφ’ ἧς ἡ συζήτησις γενικευθεῖσα, δὲν ἐτερματίσθη. Ὑπεβλήθη ὅμως παράκλησις, τόσον ὑπὸ τοῦ κ. Τζατζάνη, ὅσον καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Μπίρη, ὅπως ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως ἀναβληθῇ δι’ ἄλλην συνεδρίασιν. Συνεπῶς ἀναβάλλεται. Ἐπειδὴ ὅμως ἐκκρεμεῖ καὶ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Παπασπύρου, ἡ ὁποία εἶναι συναφὴς μὲ τὸ συζητηθὲν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως θέμα τῆς Ἀεροπορίας, δι’ αὐτὸ θὰ ἠδύνατο νὰ προταχθῇ αὕτη, ἂν ὁ κ. Παπασπύρου ἐπιθυμῇ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησίς του καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἐρωτωμένη συγκατανεύσει. Θὰ ζητήσετε τὴν πρόταξιν, κ. Παπασπύρου;

§145Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔπειτα ἀπὸ τρίωρον συζήτησιν, κ. Πρόεδρε; Νὰ γίνῃ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐπρότεινον νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, διὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἀπόψε. Ἐφ’ ὅσον δὲν δέχεσθε ὑμεῖς, εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ ἀποφασίσῃ, ὅταν ἐρωτηθῇ, κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§147Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ζητηθῇ ἡ πρόταξις μιᾶς ἐπερωτήσεως, γίνεται συζήτησις καὶ ὁμιλεῖ εἷς ὑπὲρ καὶ εἷς κατά. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀρνεῖται ὁ ἐπερωτῶν νὰ ὁμιλήσῃ, τότε ἡ ἐπερώτησίς του παραμένει εἰς τὴν σειράν της καὶ δὲν ὑπάρχει θέμα προτάξεως.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔδωκα τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Παπασπύρου. Τούτου μὴ θέλοντος νὰ ὁμιλήσῃ, δὲν ὑφίσταται ζήτημα συσχετισμοῦ τῆς ἐπερωτήσεώς του μὲ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, ὁ δὲ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος θὰ διεξαχθῇ πλέον κατὰ τὴν σειρὰν προτεραιότητος καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν;

§149ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον ὥραν 6ην ἀπογευματινήν, μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10 μ.μ.)