1954.12.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20η

Παρασκευὴ 17 Δεκεμβρίου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ἐπεκυρώθησαν ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Προεδρείου.

§2ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Προεδρεῖον ἐπωφεληθὲν τῆς χθεσινῆς ἀπουσίας μου ἐκ τῆς Βουλῆς, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας δύο συναδέλφων, παρεβίασε τὴν προχθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὅπως τὸ Ἑλληνοϊταλικὸν πρωτόκολλον συζητηθῇ μετὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ὑπεστήριξεν, ὅτι ἐπὶ ἄλλου νομοσχεδίου ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἂν καὶ ἐγνώριζεν, ὅτι τοῦτο δὲν ἦτο ἀκριβές, δὲν ἐσκέφθη ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ τὸν διαψεύσῃ ἐφ’ ὅσον εἶχον ἐγγραφῆ διὰ νὰ ἐκφέρω παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πρωτοκόλλου καὶ νὰ τονίσω τὶ συμβήσεται εἰς τὸ μέλλον εἰς τὴν ἐρειπωμένην Κέρκυραν, ἐφ’ ὅσον ἐπανεγκαθιστῶμεν ἐν αὐτῇ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ τοὺς ἀποδίδομεν τὰ κτήματα. Καὶ οὕτω ἐν ἀπουσίᾳ μου καὶ κατὰ παράβασιν τῆς προχθεσινῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς τὸ ἄκριτον Ἑλληνοϊταλικὸν πρωτόκολλον ἐψηφίσθη.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην προήδρευεν ὁ κ. Αʹ Ἀντιπρόεδρος καὶ δὲν ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν, εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τῶν σχεδίων νόμων ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τὰ ἐν λόγῳ νομοσχέδια περιελαμβάνοντο καὶ πάλιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἥτις εἶχε διανεμηθῆ ἐγκαίρως εἰς ἅπαντας τοὺς κ.κ. βουλευτὰς. Κατὰ τὴν ἐκφώνησιν τῶν νομοσχεδίων τούτων, πράγματι, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἐκ τῶν ἀνεξαρτήτων, ὡς ἀναφέρεται καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ, διετύπωσαν τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τῶν περὶ ὧν πρόκειται νομοσχεδίων ἐπὶ τῷ λόγῳ ἀκριβῶς, ὅτι, ὑμεῖς, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἐξεδηλώσατε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως διὰ τοῦ Ἀντιπροέδρου της, κ. Κανελλοπούλου δὲν ἐδέχθη τὴν ἀναβολὴν καὶ ἐζήτησε νὰ ψηφισθοῦν τὰ ἐν λόγῳ νομοσχέδια, ὅπερ καὶ ἐγένετο. Οὐδεμία κατὰ συνέπειαν ἐν προκειμένῳ εὐθύνη βαρύνει, φρονοῦμεν, τὸ Προεδρεῖον. Ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ μέρους τῶν ἀντιρρήσεών σας, ὁ Κανονισμὸς σᾶς παρέχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐλέγξητε δι’ ἐπερωτήσεώς σας τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πρωτοκόλλου.

§4ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ κ. Λύχνος εἶχε διαμαρτυρηθῆ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν, ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν, συμφώνως πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, κατὰ τὴν συνεδρίασιν Ιʹ τῆς 30 Νοεμβρίου 1954, καταρτίσαμεν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπήν, πρὸς διερεύνησιν τοῦ ὅλου θέματος τῆς συνομολογήσεως καὶ χρησιμοποιήσεως τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων πρὸς διαπίστωσιν τῶν τυχὸν προκυπτουσῶν πολιτικῶν καὶ ἄλλων εὐθυνῶν, ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ.κ.: 1) Ρίζου Χριστοδούλου, 2) Λαντζούνη Δημητρίου, 3) Κοντογιαννοπούλου Νικολάου, 4) Τριαντοπούλου Πάνου, 5) Λεκαράκου Δημητρίου, 6) Καραμπίλια Βασιλείου, 7) Μπόμπολα Νικολάου, 8) Τζουβάρα Στυλιανοῦ, 9) Αὐγερινοῦ Ἀθανασίου, 10) Καραπιπέρη Χρυσοστόμου, 11) Σαββοπούλου Εὐαγγέλου, 12) Κοντοβράκη Ἰωάννου, 13) Ταμβακᾶ Θεμιστοκλῆ, 14) Βαρβιτσιώτη Νικήτα, 15) Μουράτογλου Βασιλείου, 16) Κίκα Λαζάρου, 17) Λυκουρέζου Παυσανία, 18) Βασιλάτου Γερασίμου, 19) Βουλοδήμου Ἀναστασίου καὶ 20) Ζίγδη Ἰωάννου. Ἐτηρήθησαν αἱ ἀναλογίαι αἱ συνήθεις διὰ τὰς Ἐπιτροπάς, βάσει τῆς δυνάμεως τῶν κομμάτων. Ἐγκρίνεται ἡ κατάρτισις τῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς ἀνέγνωσα τὴν ἀπόφασίν μου;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ. λ. π.

§8Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιρώνης, Π. Τριαντόπουλος καὶ Α. Καλαντζάκος, καταθέτουν πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3096)54 Ν. Δ., ὡς πρὸς τὸ Κεφάλαιον βʹ, ἀφορῶν τὴν ρύθμισιν τῆς ἐμφυτεύσεως». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Ζορμπᾶς, Ε. Πέτσος, Κ. Δημόπουλος, Ε. Μπακλατζῆς, Ι. Γιαννιδάκης, Ι. Ζίγδης, Κ. Βασαρδάνης, Δ. Παπασπύρου, Γ. Τζατζάνης, Α. Βουλόδημος, Α. Βαμπούλης, Δ. Κυριάκου, Δ. Θεοχαρίδης, Σ. Ἀλλαμανῆς, Π. Τζαννετάκης, Ε. Ἐλευθεριάδης, Η. Ἡρακλείδης καὶ Θ. Ἀνδρεάδης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν Ν. Δ. 2961, 3083 καὶ 3086 ὡς καὶ διατάξεών τινων τῶν Ν. Δ. 2963 καὶ 3072 ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν Βʹ Περίοδον τῆς Γʹ Συνόδου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Χαβίνης, Σ. Μπίρης, Ν. Κουντούρης, Α. Ἀντωνίου, Ν. Μαλλιάκας, Δ. Ζησόπουλος, Β. Μουράτογλου, Π. Πινάτσης, Α. Κουτσοπέταλος, Π. Ντεντιδάκης, Μ. Χλουβεράκης, Ε. Ἔξαρχος, Π. Πολυχρονίδης, Ε. Κοθρῆς, Ι. Παπαμαστοράκης, Κ. Μαρῆς καὶ Α. Πασσάδης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2061)1954 Ν. Δ., «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ ἀπασχολήσεως καὶ ἀσφαλίσεως ἀνεργίας». Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν πολιτικῶν κρατουμένων εἰς Φυλακὰς Βούρλων Πειραιῶς, ζητούντων χορήγησιν ἀμνηστείας, κατάπαυσιν διώξεως πολιτῶν διὰ πολιτικοὺς λόγους κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου Φοροτεχνικῶν Ὑπαλλήλων Δράμας, ζητοῦντος ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν του, ἀπολυθέντων διὰ τοῦ Α. Ν. 843)48 «περὶ καταργήσεως τῶν φόρων ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας τῶν ἀγαθῶν». Ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Η. Ἀναστασόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν Ἐμπόρων Πατρῶν, διαμαρτυρομένων διότι κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. Διατάγματος 3033)54 περὶ Κώδικος Δήμων καὶ Κοινοτήτων καταλαμβάνεται ὁ πρὸ τῶν καταστημάτων των καὶ κατὰ τὴν προβολὴν αὐτῶν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ χῶρος ὑπὸ τῶν Ζαχαροπλαστείων καὶ ζητούντων ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Νόμου 1910)51. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰωάννου Καζεπίδου, ζητοῦντος ἀποζημίωσιν ἢ ἀντικατάστασιν τοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1950 ἐπιταχθέντος ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν Ἀρχῶν καὶ ἀπωλεσθέντος ἡμιόνου του. Ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Ἡρ. Ἀναστασόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν Γεωπόνων, Δασικῶν καὶ Κτηνιάτρων περιφερείας Ἀχαΐας, ζητούντων ἐπέκτασιν καὶ εἰς αὐτοὺς τῆς ἀποζημιώσεως δι’ ὑπερωριακὴν ἐργασίαν Ν. 3001)1954. Οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Τουλιανῶν καὶ Φισκάρδου, ζητοῦν διατήρησιν Ὑφυπουργείου Ἀνοικοδομήσεως Σεισμοπλήκτων Νήσων εἰς Ἀργοστόλιον. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰς τῆς Ἑνώσεως Ἐργατῶν–Ἐργατριῶν Κλωστοϋφαντουργῶν Βόλου, ζητούσης λῆψιν μέτρων ἐπαναλειτουργίας ἐργασιῶν Ἐργοστασίων Παπαγεωργίου καὶ προστασίας ἀνέργων Κλωστοϋφαντουργῶν. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Βομβοπλήκτων Κοζάνης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποζημίωσιν τῶν πολεμοπαθῶν ἐκ τῶν καταβληθέντων ἐπανορθώσεων καὶ ζητοῦντος ταχεῖαν ψήφισιν νόμου ἀποζημιώσεώς των. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Γ. Παμπούκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἑνώσεως Γεωργ. Συν)σμῶν Κορινθίας, διαμαρτυρομένου δι’ ἀπόφασιν ὑπουργοῦ περὶ ἀναθέσεως εἰσπράξεως φόρου γεωργικῆς παραγωγῆς εἰς ἐνοικιαστὰς καὶ ζητοῦντος συνέχισιν εἰπράξεως αὐτοῦ διὰ δημοτικῶν εἰσπρακτόρων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν Ὀργανώσεων Παλαιοημερολογιτῶν Νομοῦ Δράμας, ζητούντων ἐλευθέραν ἄσκησιν τῶν θρησκευτικῶν καθηκόντων τῶν Παλαιοημερολογιτῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνοικιακῶν Κουρείων καὶ Κομμωτηρίων, ζητούσης ὅπως βάσει τῆς ἰσχυούσης Νομοθεσίας ἐκδοθῇ ἀπόφασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐργασίας δι’ ἧς νὰ ἐπιτρέπεται ἡ κατὰ τὰς Κυριακὰς λειτουργία τῶν Κουρείων καὶ Κομμωτηρίων τῶν ἐργατικῶν συνοικιῶν τοῦ Πειραιῶς Δραπετσῶνος, Λιπασμάτων, Ἀμφιάλης, Καμινίων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σύρου κ. Τ. Πάρρης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἰδιοκτητῶν Ἀνεμομύλων Μυκόνου, ζητούντων ἐνίσχυσίν των παρὰ τοῦ Ε.Ο.Τ., κατόπιν τῆς ἐπιβληθείσης παρ’ αὐτοῦ ἀπαγορεύσεως μηχανοκινήσεως τῶν ἀνεμομύλων διὰ τουριστικοὺς λόγους. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν πολιτικῶν κρατουμένων εἰς Φυλακὰς Βούρλων–Πειραιῶς, ζητούντων χορήγησιν ἀμνηστείας, μὴ δίωξιν πολιτῶν διὰ πολιτικοὺς λόγους κλπ. Οἱ βουλευταὶ Λασηθίου κ. κ. Ε. Κοθρῆς καὶ Μ. Χλουβεράκης, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐκπροσώπων τῶν συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων τῶν ἐλαιοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, ζητούντων καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας τοῦ ἐλαίου, συγκέντρωσιν αὐτοῦ παρὰ τοῦ Κράτους, χορήγησιν δανείων ἐπὶ ἐνεχύρῳ καὶ λοιπὰ μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Συνταξιούχων Ὑπαλλήλων Ἑταιρίας Λιπασμάτων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀποφασισθεῖσαν διάθεσιν μέρους τῶν ἐσόδων τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας καὶ ζητοῦντος κατάργησιν τῆς ἐν λόγῳ περικοπῆς τῶν πόρων τοῦ Ταμείου. Οἱ βουλευταὶ Βόλου κ. κ. Π. Σταμούλης, Ν. Μήτρου, Κ. Σαμαρᾶς καὶ Π. Παπαϊωάννου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατῶν – Ἐργατριῶν Κλωστοϋφαντουργῶν Βόλου, διὰ τῆς ὁποίας διεκτραγῳδοῦσι τὴν δημιουργηθεῖσαν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν τῶν μελῶν τῆς Ἑνώσεώς των ἐξ αἰτίας τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ἐργοστασίου Κλωστοϋφαντουργίας Παπαγεωργίου. Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Εὐηνοχωρίου ζητοῦντος λῆψιν μέτρων διευθετήσεως κοίτης ποταμοῦ Εὐήνου πρὸς προστασίαν τοῦ χωρίου καὶ τῶν καλλιεργουμένων ἐκτάσεων αὐτοῦ ἐκ τῶν πλημμυρῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δημοδιδασκάλων Ναυπακτίας, ζητούντων πλήρη βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν αὐτῶν εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμὸν, χορήγησιν ἐπιδόματος βιβλιοθήκης κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικὸς, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανὸς, καταθέτουν ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων ἐπιλαχουσῶν ὑποψηφίων Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Θεσσαλονίκης, ζητούντων τὴν καθ’ ὑπέρβασιν εἰσαγωγὴν των εἰς τὴν ἐν λόγῳ Ἀκαδημίαν. Ὁ βουλευτὴς Γρεβενῶν κ. Θ. Σαράντης, καταθέτει ἀναφορὰν Γεωπόνων Δασολόγων καὶ Κτηνιάτρων Νομοῦ Τρικάλων αἰτουμένων ὅπως τὸ Ν. Δ. 3001)54 ἐφαρμοσθῇ ἑνιαίως δι’ ἅπαντας τοὺς τεχνικούς. Οἱ βουλευταὶ Χίου κ. κ. Ι. Μαυρίδογλου καὶ Α. Πασσάδης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Διδασκάλων Χίου ζητούντων μὴ παράτασιν ἰσχύος Ν. 2500 καὶ πλήρη βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν διδασκάλων εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμόν. Οἱ βουλευταὶ Βεροίας κ. κ. Δ. Χατζηδημητρίου, Κ. Χατζηγρηγοριάδης, καὶ Ε. Πιπῖνος, καὶ ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Κ. Παπαδόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Συλλόγων Ἀκτημόνων Καλλιεργητῶν Βερροίας καὶ τῶν χωρίων Μακροχωρίου, Καλούρας, Σταυροῦ καὶ Καβασίλης τοῦ Νομοῦ Ἠμαθίας, ζητούντων περιορισμὸν ἐκτάσεως τοῦ Γεωπονικοῦ Κλήρου πρὸς ἐξεύρεσιν ἐκτάσεως δι’ ἀποκατάστασιν Ἀκτημόνων Καλλιεργητῶν. Οἱ βουλευταὶ Ρόδου κ. κ. Ε. Ζαννῆς καὶ Σ. Κωτιάδης, καταθέτουν ἀναφορὰν Δωδεκανησίων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ζητούντων ἀναγνώρισιν τῶν ἐτῶν ἐξορίας των ἐκ Δωδεκανήσου ὡς τοιούτων πραγματικῆς Δημοσίας Ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Δράμας, ζητούσης ἀπαλλαγὴν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν ἐκ τοῦ φόρου Δʹ κατηγορίας ἐξ ἐμπορικῶν κερδῶν, ὡς καὶ ἐκ πάσης εἰσφορᾶς ἢ οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως διὰ τὰ συγκεντρούμενα ὑπ’ αὐτῶν Γεωργικὰ προϊόντα, ἅτινα ἐπεξεργαζόμενα παρ’ αὑτῶν ἐξάγονται εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Λαρίσης, ζητεῖ αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν καλλιεργητικῶν δανείων εἰς τεσσαράκοντα δραχμὰς κατὰ στρέμμα καὶ χορήγησιν τοιούτων καὶ εἰς λαβόντας σιτόσπορον δι’ ἀντιμετώπισιν δαπανῶν σπορᾶς αὐτοῦ. Ἡ Ἕνωσις Συν)σμῶν Κιλκίς, ζητεῖ ἄμεσον χρηματοδότησιν ὀργανώσεων διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ὀφειλομένων εἰς τοὺς βαμβακοπαραγωγούς, συνέχισιν συγκεντρώσεως βάμβακος, κατάργησιν τοῦ ἐπιβληθέντος παρακρατήματος ἐπ’ αὐτοῦ κλπ. Οἱ Ἀρίσταρχος Γκίλλας καὶ Ἰωάννης Προκοπίδης διαμαρτύρονται γιὰ κατατεθεῖσαν ἐπερώτησιν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Μουράτογλου ἀφορῶσαν Νομάρχην Πέλλης. Ὁ Πρόεδρος Κοινότητος Μεσοβουνίου Σάμης Κεφαλληνίας διαμαρτύρεται δι’ ἀποχώρησιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τοῦ βουλευτοῦ Σάμης κ. Γ. Βασιλάτου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς παρακολουθήσεως τοπικῶν ζητημάτων Κεφαλληνίας Σεβ. Μητροπολίτης κ. Ἱερόθεος ἐκφράζων κοινὴν γνώμην λαοῦ Σεισμοπλήκτων Νήσων, ὑποβάλλει θερμὴν παράκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν διατηρήσεως Ὑφυπουργείου Ἀποκαταστάσεως Σεισμοπλήκτων Νήσων καὶ ἀποδοχὴν ὑποβληθέντος ἀντισχεδίου διατάγματος «περὶ τρόπου χορηγήσεως ἀρωγῆς εἰς δικαιούχους Σεισμοπλήκτων Νήσων». Ἡ Ἕνωσις Συν)σμῶν Κιλκὶς ζητεῖ ἄμεσον χρηματοδότησιν ὀργανώσεων διὰ τὴν καταβολὴν τῶν πρὸς τοὺς Βαμβακοπαραγωγοὺς ὀφειλῶν των συνέχισιν συγκεντρώσεως βάμβακος, κατάργησιν τοῦ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιβληθέντος παρακρατήματος κλπ. Κάτοικοι τῆς Κοινότητος Διβαράτων Κεφαλληνίας διαμαρτύρονται δι’ ἀποχώρησιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης ζητεῖ τα-

χεῖαν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Κανονισμοῦ

Ο.Τ.Ε.».

Ὑπάλληλοι Γραφείων Ο.Τ.Ε. Δράμας ζητοῦν ἀπάλειψιν ἐκ τοῦ κατατεθέντος Νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Κανονισμοῦ Ο.Τ.Ε.» ἐνίων διατάξεων ἀφορωσῶν ἄνισον μεταχείρισιν προσωπικοῦ Ο.Τ.Ε. Κτηνοτρόφοι περιφερείας Ἐλασσόνος ζητοῦν σύστασιν Διευθύνσεως Βοσκῶν παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει Δασῶν καὶ βελτίωσιν λειβαδίων. Οἱ Πρόεδροι ΚΤΕΛ Θεσσαλίας ζητοῦν ἀναστολὴν ψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. 2119. Οἱ Διδασκαλικοὶ Σύλλογοι Κυπαρισσίας, Ἰωαννίνων καὶ Πωγωνίου ζητοῦν τὴν μὴ παράτασιν ἰσχύος τοῦ νόμου 2500 καὶ βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν δημοδιδασκάλων εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμὸν κλπ. Οἱ βουλευταὶ Καρδίτσης κ. κ. Σ. Ἀλλαμανῆς καὶ Κ. Βασαρδάνης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἀγροτικοῦ Συλλόγου Σοφάδων καὶ περιφερείας, ζητοῦντος ἄμεσον χορήγησιν ἐπαρκῶν καλλιεργητικῶν δανείων εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους ἀγρότας τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς. Ἡ Κυπριακὴ Ἀδελφότης Ἀθηνῶν, ἐκφράζει τὴν πίστιν καὶ ἀφοσίωσιν τῶν μελῶν της πρὸς τὰς Α. Μ. τοὺς Βασιλεῖς τῆς Ἑλλάδος, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ὡς καὶ τὰς εὐχαριστίας πρὸς ἅπαντας τοὺς Ἕλληνας βουλευτὰς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν διὰ τὴν θερμὴν συμπαράστασιν αὐτῶν εἰς τὸ ζήτημα τῆς Ἑνώσεως τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Ἀθανάσιος Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν Γεωπόνων, Δασικῶν καὶ Κτηνιάτρων, ζητούντων ἐπέκτασιν τοῦ Ν. Διατάγματος 3001)1954 «περὶ ὑπερωριακῆς ἐργασίας». Οἱ βουλευταὶ Καρδίτσης κ.κ. Σ. Ἀλλαμανῆς καὶ Κ. Βασαρδάνης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Τεχνικῶν Ὑπαλλήλων Ὑπουργείου Γεωργίας Ν. Καρδίτσης ζητούντων παροχὴν ἀποζημιώσεως ὑπερωριακῆς ἐργασίας κλπ. Ν. Δ. 3001) 1954 καὶ εἰς τοὺς Τεχνικοὺς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὡς παρεσχέθη αὕτη εἰς τοὺς Τεχνικοὺς ἑτέρων Ὑπουργείων. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου κ. Ε. Ζαννῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Κῶ ζητοῦντος μὴ παράτασιν τοῦ Ν. 2500 καὶ βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν διδασκάλων εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμόν. Ἡ Ἕνωσις Ἐργατῶν–Ἐργατριῶν Κλωστοϋφαντουργῶν Βόλου ζητεῖ λῆψιν μέτρων ἐπαναλειτουργίας ἐργοστασίου Παπαγεωργίου καὶ προστασίας ἀνέργων ἐργατῶν καὶ ἐργατριῶν. Ἀνακοινοῦνται αἱ κάτωθι ἀπαντήσεις τῶν Ὑπουργείων, ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ. κ. βουλευτῶν: Αʹ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ἀνδρεάδου. Εἰς ἀπάντησιν σχετικῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ἀνδρεάδου, περὶ ἐπανιδρύσεως τοῦ Διδασκαλείου Νηπιαγωγῶν Ἐδέσσης πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς μορφώσεως νηπιαγωγῶν διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων τῶν Νηπιαγωγείων τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Διὰ καταρτισθέντος σχεδίου νόμου, ὅπερ προσεχῶς θέλομεν καταθέσει εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπομεν τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ θεσμοῦ τῶν Διδασκαλείων Νηπιαγωγῶν, λαμβάνομεν πρόνοιαν ὅπως διὰ τῆς ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας τμημάτων νηπιαγωγῶν μονοετοῦς φοιτήσεως παρὰ ταῖς Παιδαγωγικαῖς Ἀκαδημίαις Φλωρίνης, Θεσ)νίκης καὶ Ἀλεξανδρουπόλεως, μορφώσωμεν τὸ κατάλληλον προσωπικὸν διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν ὅλων τῶν Νηπιαγωγείων τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἐπανασύστασις μὲ τὸν ἤδη ἰσχύοντα νόμον «περὶ Διδασκαλείων Νηπιαγωγῶν» Διδασκαλείου εἰς τὴν Ἔδεσσαν, δὲν κρίνεται σκόπιμος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀρτίας καταρτίσεως τῶν νηπιαγωγῶν, διότι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε λειτουργίας τοῦ Διδασκαλείου Νηπιαγωγῶν Καλλιθέας ἀπεδείχθη, ὅτι αἱ ὑποψήφιοι νηπιαγωγοὶ δέον νὰ κέκτηνται γυμνασιακὴν μόρφωσιν, ἵνα ἡ ἐν τοῖς Διδασκαλίοις Νηπιαγωγῶν ἐπαγγελματικὴ καὶ παιδαγωγικὴ κατάρτισίς των γίνεται ἀρτιωτέρα, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους οἰκονομικούς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13.12.1954.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Βʹ) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6730)3747 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη σχετικῶς μὲ τὴν φορολογίαν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τῶν Ἐπαρχιῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἀντιθέτως πρὸς τὰ διαλαμβανόμενα ἐν τῇ σχετικῇ ἐρωτήσει, τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα φωτισμοῦ τῆς Πρωτευούσης ἐπιβαρύνεται μὲ φόρον 5%, εἰς δὲ τὴν Ἐπαρχίαν προκειμένου μὲν περὶ τῆς Ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος, ὁ ἐπιβαρύνων τὸ ρεῦμα φωτισμοῦ φόρος κύκλου ἐργασιῶν ἀνέρχεται εἰς 4%, εἰς δὲ τὴν νησιωτικὴν Ἑλλάδα εἰς 3,5%. Ὡς γνωστόν, τὸ ρεῦμα κινήσεως οὐδαμοῦ τῆς χώρας φορολογεῖται. Ἀσχέτως τῶν ἀνωτέρω, διὰ καταρτισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων προστασίας τῆς Ἐπαρχιακῆς Βιομηχανίας» προβλέπεται ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τῶν Ἐπαρχιῶν ἀπὸ τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν Ἐν Ἀθήναις τῇ 13.12.1954

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§10Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ὁ Στρατάρχης Παπάγος, διὰ τοῦ προχθεσινοῦ του πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν μηνύματος, καθώρισε τὸ πλαίσιον τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν πρόκειται, κατὰ τὴν ἀρξαμένην περίοδον, ν’ ἀσκήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἰδική μου πρόθεσις εἶναι νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν πρώτην σειρὰν τῶν οἰκονομικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα — κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν ἐξαγγελθέντων — ἐντὸς βραχείας καί, ὅπου εἶναι δυνατόν, ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας νὰ ληφθοῦν. Τὰ δεδομένα τῆς Οἰκονομίας. Πρὶν ἀναλύσω τὰ μέτρα ταῦτα, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ τὴν συνοπτικὴν ἀνασκόπησιν δεδομένων τινῶν τοῦ μεταπολεμικοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος. Δύο ὑπῆρξαν οἱ βασικοὶ οἰκονομικοὶ σκοποὶ τῶν μεταπελευθερωτικῶν μας Κυβερνήσεων: α) Ἡ αὔξησις τοῦ μέσου κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος μέχρι τῆς προπολεμικῆς στάθμης, καὶ β) ἡ ἐπίτευξις νομισματικῆς σταθερότητος. Τὴν ἐπιδίωξιν τῶν σκοπῶν τούτων ὑπηγόρευσεν οἱονεὶ βιολογικὴ ἀνάγκη. Αἱ οἰκονομίαι, ὅπως καὶ οἱ ζῶντες ὀργανισμοί, μετὰ τὴν ἀσθένειαν — μετὰ τὴν κρίσιν — τείνουν αὐτομάτως εἰς τὴν ἀνάκτησιν ὄχι μόνον τῆς παλαιᾶς των δυναμικότητος, ἀλλὰ καὶ τῆς παλαιᾶς των μορφολογικῆς διαρθρώσεως. Τείνουν, δηλαδή, εἰς τὴν ἰσορρόπησιν ἐπὶ τοῦ πρὸ τῆς κρίσεως ἐπιπέδου, τῆς μεταξὺ τῶν διαφόρων οἰκονομικῶν μεγεθῶν σχέσεως παραμενούσης περίπου σταθερᾶς. Ἡ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην ἰσορρόπησις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας εἶναι, σήμερον, γεγονός. Ὑπενθυμίζω ὅτι τὸ μέσον κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα ἀνήρχετο εἰς 148 δολλάρια τὸ 1938. Ἀκόμη τὸ 1948 δὲν ὑπερέβη τὰ 116 δολλάρια, μόλις δὲ κατὰ τὰ ἔτη 1951 καὶ 1952 περιεστράφη πέριξ τοῦ προπολεμικοῦ ὕψους. Καὶ μόνον τὸ 1953 — χάρις εἰς τὴν καλὴν ἐσοδείαν, ἀλλὰ καὶ χάρις εἰς τὰ Κυβερνητικὰ μέτρα — ἐσημειώθη ἀξιόλογος αὔξησις, τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος ἀνελθόντος εἰς 172 δολλάρια. (Εἰς τοὺς ὡς ἄνω ὑπολογισμοὺς λαμβάνεται ὡς βάσις ἡ κατὰ τὸ ἔτος 1951 ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ δολλαρίου). Ἀλλὰ καὶ ἡ μορφολογικὴ διάρθρωσις τῆς οἰκονομίας παρέμεινε, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον, ἀμετάβλητος. Ἄν ἐξαιρέσῃ κανεὶς ὡρισμένας οὐσιώδεις καὶ εὐτυχεῖς μεταβολὰς εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς — τῆς παραγωγῆς, κυρίως, τοῦ βάμβακος καὶ τῆς ὀρύζης — θὰ διαπιστώσῃ ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ της ἡ σημερινὴ ἑλληνικὴ οἰκονομία ὀλίγον διαφέρει, κατὰ τὴν σύνθεσίν της, ἀπὸ τὴν προπολεμικήν. Βεβαίως, χάρις εἰς τὴν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἐσημειώθησαν οὐσιώδεις βελτιώσεις τοῦ βιομηχανικοῦ ἐξοπλισμοῦ. Ἡ ἰδιωτικὴ μάλιστα ἐπένδυσις ἀνῆλθεν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς ἱκανοποιητικώτατον βαθμόν. Αἱ βελτιώσεις ὅμως αὗται δὲν σημαίνουν ὅτι ἐγένετο καὶ ἀναδιάρθρωσις. Ἀξιόλογοι ὀργανικαὶ μεταβολαί, σχεδόν, μόνον εἰς τὸν τομέα τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἐσημειώθησαν. Ὑπάρχει ἄλλως τε, τῆς ὁμοιότητος μεταξὺ τῆς σημερινῆς καὶ τῆς προπολεμικῆς μας οἰκονομίας, σχεδὸν εἰκονογραφημένη ἀπόδειξις. Ἀρκεῖ κανεὶς νὰ συγκρίνῃ τὴν σύνθεσιν τῶν προπολεμικῶν μας ἐξαγωγῶν πρὸς τὰς σημερινὰς καὶ θὰ πεισθῇ. Ἡ ἐπιστροφή, ὅμως, εἰς τὴν προπολεμικὴν κατάστασιν ἀφήνει ἀνικανοποίητον τὸν λαόν. Καὶ τοῦτο διότι διεμορφώθησαν ἐν τῷ μεταξὺ, εἰς διεθνῆ κλίμακα, νέαι οἰκονομικαὶ καὶ κοινωνικαὶ συνθῆκαι. Προεβλήθησαν, πρὸ πάντων, νέαι ἀπαιτήσεις τῶν ἐργαζομένων μαζῶν ἀξιουσῶν νὰ κατακτήσουν ὑψηλότερα ἐπίπεδα διαβιώσεως. Εἰδικώτερον παρ’ ἡμῖν, — ἐπειδὴ ἦτο ἐξαιρετικῶς χαμηλὴ ἡ προπολεμικὴ βιοτική μας στάθμη — αἱ λαϊκαὶ ἀξιώσεις προσλαμβάνουν μορφὴν ὀξυτέραν. Ἡ ἁπλῆ, κατὰ συνέπειαν, ἐπάνοδος τῆς οἰκονομίας εἰς τὴν προπολεμικὴν της μορφὴν καὶ τὸ προπολεμικόν της δυναμικὸν — ὁπωσδήποτε κατανεμομένου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος — δὲν ἐξασφαλίζει, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν κοινωνικὴν εἰρήνην. Αἱ περισσότεραι μεταπολεμικαὶ Κυβερνήσεις, —μὴ δυνάμεναι ν’ αὐξήσουν τὸν ρυθμὸν τῆς παραγωγῆς ἀναλόγως πρὸς τὰς αὐξανομένας ἀπαιτήσεις τῶν ἐργαζομένων —ἐβάδισαν τὸν εὔκολον δρόμον τοῦ πληθωρισμοῦ. Τοῦτο σημαίνει ὅτι παρῃτήθησαν κατ’ οὐσίαν αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι οἱασδήποτε μακροχρονίου ἐπιδιώξεως. Τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας ἀνήγαγον οἱ ἀλλεπάλληλοι πληθωρισμοὶ εἰς τὴν σφαῖραν τῆς οὐτοπίας. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἀρχῆς, ἔθεσε τέρμα εἰς τὴν τακτικὴν ταύτην. Ὡμολόγησεν, εὐθέως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὴν ἀλήθειαν ἀναπροσαρμόσασα τὴν δραχμὴν εἰς τὴν διεθνῆ της ἀγοραστικὴν δύναμιν. Διὰ τῆς πολιτικῆς ταύτης — ἡ ὁποία βεβαιότατα, ἀπῄτησε καὶ τὴν λῆψιν μέτρων ἀντιδημοτικῶν — ἐπραγματοποιήσαμεν τὰς βραχυχρονίους οἰκονομικάς μας ἐπιδιώξεις. Ἠσφαλίσαμεν δηλαδή, ὁριστικῶς, τὴν οἰκονομικήν, ἀλλὰ καὶ εἰδικώτερα τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Πολιτικὴ νομισματικῆς σταθερότητος. Ἀπὸ τῆς πολιτικῆς τῆς νομισματικῆς σταθερότητος δὲν πρόκειται ν’ ἀποστῶμεν. Ἄρα: 1. Θὰ ἀποβλέψωμεν μὲ ἀποφασιστικότητα εἰς τὴν δημιουργίαν πραγματικοῦ περισσεύματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε, ὄχι μόνον νὰ μὴ προκύψῃ οἱαδήποτε ἀναταραχὴ ἐκ δημοσιονομικῶν λόγων, ἀλλὰ καὶ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐκ δημοσίων πόρων χρηματοδότησις παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. 2. Θὰ διατηρήσωμεν ἀπαρασάλευτον τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, διὰ τοῦ ὁποίου καὶ ἡ φυσιολογικὴ ρύθμισις τῶν ἐσωτερικῶν τιμῶν διασφαλίζεται καὶ ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλληνικῆς ἀγορᾶς πρὸς τὴν διεθνῆ ἐπιβοηθεῖται. 3. Θὰ παρακολουθήσωμεν συστηματικῶς τὴν πρὸς τὴν οἰκονομίαν χρηματοδότησιν. Μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἀμέσων παρεμβάσεων, ὁ ἄγρυπνος πιστωτικὸς ἔλεγχος ἀποκτᾷ πρωταρχικὴν σημασίαν. Εἶναι ἡ κυριωτέρα δικλείς, ἀπὸ τὴν προσεκτικὴν χρησιμοποίησιν τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ λειτουργία τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ μας μηχανισμοῦ. Θὰ ἀπογοητεύσωμεν ὅσους ἤλπισαν εἰς τὴν χαλάρωσιν τοῦ ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας ἐλέγχου. Βεβαίως, θὰ ἀναθεωρήσωμεν, βάσει ὀρθολογικῶν κριτηρίων τὴν ὅλην κατανομὴν τῶν πιστώσεων. Θὰ συνδέσωμεν δὲ τὴν χρηματοδότησιν πρὸς ὑγιεῖς τραπεζιτικοὺς ὅρους ἐξασφαλίζοντας τὴν προϊοῦσαν αὔξησιν τῆς παραγωγικῆς ἀποδόσεως. Θὰ ἐπιτευχθῇ οὕτως, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, καὶ ἡ μείωσις τοῦ μέσου κατὰ μονάδα κόστους. Ἄν, ὅμως, διὰ τῆς μέχρι τοῦδε ἀσκηθείσης πολιτικῆς, ὑπερέβημεν τὸ προπολεμικὸν κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα καὶ ἂν ἀπεκτήσαμεν νόμισμα τοὐλάχιστον ἐξ ἴσου πρὸς τὸ προπολεμικὸν ὑγιές, ὑστερεῖ ἀκόμη τὸ πιστωτικὸν ἐποικοδόμημα τῆς συγχρόνου οἰκονομίας ἔναντι τοῦ προπολεμικοῦ. Δὲν ἀποκατεστάθη εἰσέτι πλήρως καί, πάντως, δὲν ὠργανώθη ὀρθολογικῶς ἡ πίστις. Καὶ ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί. Συγκρινόμεναι αἱ μεταπολεμικαὶ παρὰ Τραπέζαις καταθέσεις, — συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν καταθέσεων τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου — μὲ βάσιν 100 διὰ τὰς καταθέσεις τοῦ 1938, ἀνήρχοντο τὸ 1952 εἰς 24,4, τὸ 1953 εἰς 27,8 καὶ τὸ 1954 εἰς 32,8. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ηὐξήθη μὲν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὸ ὕψος τῶν καταθέσεων κατὰ τὸ ⅓, παραμένει, ὅμως, ἀκόμη καὶ σήμερον μεγίστη ἡ ἀπὸ τῆς προπολεμικῆς στάθμης ἀπόστασις. Ἡ βαθεῖα δυσαρμονία μεταξὺ τοῦ δυναμισμοῦ τῆς παραγωγικῆς διαδικασίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν δυνατοτήτων τοῦ πιστωτικοῦ ἐποικοδομήματος ἀφ’ ἑτέρου, πρέπει ὀργανικῶς νὰ θεραπευθῇ. Εἶναι ἀδύνατος ἡ περαιτέρω ἀνέλιξις τῆς οἰκονομίας εἰς ὑψηλότερα ἐπίπεδα ἰσορροπίας, εἶναι δηλαδὴ ἀδύνατος ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς Ἑλλάδος, χωρὶς τὴν δημιουργίαν τῶν ἀπαραιτήτων τεχνικο–οἰκονομικῶν προϋποθέσεων πρὸς ἐξασφάλισιν μεγαλυτέρας προσφορᾶς κεφαλαίων. Οὐδὲ δυνάμεθα, πρὸς ἐξεύρεσιν κεφαλαίων νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον. Ἀνάγκη ἄρα, νὰ ἐπιδιωχθῇ, διὰ πρακτικῶν μεθόδων, ἡ αὔξησις τῶν καταθέσεων καὶ ἡ ἀναδιοργάνωσις τῆς χρηματαγορᾶς. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, διὰ νὰ στερεωθῇ ἡ ἀπαραίτητος, πρὸς χρηματοδότησιν τῆς περαιτέρω ἐπεκτάσεως καὶ ἀνελίξεως τῆς οἰκονομίας μας, πίστις, ἀπεφασίσαμεν τὴν εἰσαγωγὴν νέων σταθεροποιητικῶν παραγόντων. Ρήτρα δολλαρίου. Ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πιστεύουν εἰς τὴν σταθερότητα τῆς δραχμῆς. Ὑπάρχουν ὅμως — ἐλάχιστοι εὐτυχῶς, ἀλλ’ ἐπιτηδειότατοι — οἱ εἰς βάρος τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος κερδοσκόποι. Συνήθισαν νὰ δανείζωνται εἰς δραχμάς, νὰ «παγώνουν» τὰς ὀφειλάς των, νὰ προσεύχωνται ὑπὲρ μελλούσης ὑποτιμήσεως καὶ νὰ ὑπονομεύουν, κατὰ δύναμιν τὸ ἐθνικὸν νόμισμα. Τοὺς ἐχθροὺς τούτους καὶ πυρπολητὰς τῆς νομισματικῆς σταθερότητος ἡ Κυβέρνησις θὰ μεταβάλῃ εἰς φύλακας καὶ προστάτας τῆς δραχμῆς. Θὰ θεσπίσωμεν, δηλαδή, τὴν αὐτόματον σύνδεσιν πρὸς τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου παντὸς ληξιπροθέσμου πρὸς Τράπεζαν χρέους. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον θὰ ὑποβληθῇ ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς Ἰανουαρίου εἰς τὴν Βουλήν. Πρὸς ρευστοποίησιν τῶν παγωμένων πιστώσεων, ἡ Κυβέρνησις θὰ καταθέσῃ ὡσαύτως νομοσχέδιον προβλέπον εἰδικὴν καὶ ταχεῖαν διαδικασίαν ἐκκαθαρίσεως. Πάντως πληροφορῶ ἀπὸ τοῦδε τοὺς παγωμένους ὀφειλέτας ὅτι ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς Ἰανουαρίου δὲν θὰ ὀφείλουν πλέον δραχμάς, ἀλλὰ δολλάρια. Πέραν τῶν ἐλαχίστων κερδοσκόπων, ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ τινες, καλόπιστοι ἴσως πολῖται, ἀλλὰ δύσπιστοι. Δὲν εἶναι, πράγματι εὔκολον νὰ λησμονηθοῦν τὰ παθήματα τοῦ παρελθόντος. Ἀπεφασίσαμεν, πρὸς τόνωσιν τῆς ἀναγεννωμένης πεποιθήσεως ἐπὶ τὴν δραχμήν, νὰ ἐπιτρέψωμεν ὅπως αἱ ἐπὶ προθεσμίᾳ καταθέσεις παρὰ Τραπέζαις συνδεθοῦν πρὸς τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου, κατὰ τὰ δι’ εἰδικοῦ νόμου ὁρισθησόμενα. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ προσεχὲς ἔτος αἱ χῶραι τῆς Ἑνώσεως Εὐρωπαϊκῶν Πληρωμῶν θὰ συζητήσουν τὸ μέγα θέμα τῆς μετατρεψιμότητος τῶν νομισμάτων. Δὲν πρόκειται νὰ ἐκθέσω σήμερον, τὰς ἐπὶ τοῦ θέματος ἀπόψεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ διὰ τοῦ ὡς ἄνω μέτρου θέσπισις μιᾶς — ἐπιτρέψατέ μου τὴν ἀδόκιμον ἔκφρασιν — «ἐσωτερικῆς» μετατρεψιμότητος, ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν τῆς πίστεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τὸ ἐθνικὸν νόμισμα. Ἐπὶ τῆς πίστεως ταύτης στηρίζεται ἡ ἄδεια τὴν ὁποίαν θὰ χορηγήσωμεν εἰς τὰς Τραπέζας ὅπως δέχονται ἐπὶ προθεσμίᾳ καταθέσεις μὲ τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου. Τίτλοι μέσης ρευστότητος. Οἱαδήποτε φιλοδοξοῦσα νὰ ἐξελιχθῇ οἰκονομία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίζεται ἐπὶ μόνου τοῦ χρήματος, ὡς μέσου συναλλαγῆς. Πρέπει νὰ διαθέτει κλίμακα ποικίλων τίτλων μέσης ρευστότητος. Ἀπεφασίσαμεν, κατὰ συνέπειαν, τὴν εἰσαγωγὴν τοιούτων τίτλων, ὑπὸ τὰς ἑξῆς δύο πρὸς τὸ παρὸν μορφάς: (α) Εἰδικῶν ἀγροτικῶν γραμματίων πληρωτέων ἐπὶ προθεσμίᾳ εἰς τὸν κομιστὴν καὶ ἐκδιδομένων ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Τὰ γραμμάτια ταῦτα θὰ εἶναι ἐλευθέρως μεταβιβάσιμα, θὰ ἐκδίδωνται δὲ εἰς συμπλήρωσιν τῶν μὴ ἀμέσως καταβαλλομένων δόσεων ἐκ συγκεντρώσεων ὡς καὶ εἰς ἄλλας εἰδικὰς περιπτώσεις καθορισθησομένας ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. (β) Εἰδικῶν βιομηχανικῶν ὁμολογιῶν, ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπιχειρήσεων μὲ τὴν ρήτραν ξένου συναλλάγματος καὶ ἠγγυημένων παρὰ Τραπέζης, κατὰ τὰ δι’ εἰδικοῦ νόμου ὁρισθησόμενα. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον θὰ κατατεθῇ προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ τῶν ὁμολογιῶν τούτων αἱ ὑγιεῖς καὶ φερέγγυοι βιομηχανίαι, τῶν ὁποίων ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις θὰ κριθῇ ὡς συμβάλλουσα εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, θὰ δύνανται νὰ προσελκύσουν εὐχερέστερα — χάρις εἰς τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου καὶ τὴν τραπεζιτικὴν ἐγγύησιν—τὰ διαθέσιμα ἰδιωτικὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα, σήμερον, εἴτε λιμνάζουν ἀγόνως ἀποθησαυρισμένα, εἴτε, προσφερόμενα εἰς τὴν μαύρην χρηματαγοράν, ἀπαιτοῦν—ὑπὸ μορφὴν ηὐξημένου ἐπιτοκίου—τὴν καταβολὴν ἀσφαλίστρων. Ἄρσις Ὀνομαστικοποιήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν, ὡς οὐσιώδη, προϋπόθεσιν ἀναζωογονήσεως τῆς χρηματαγορᾶς τὴν ἄρσιν τῆς ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Δὲν θὰ ἐπεθύμουν, ἐκθέτων ἐνώπιον ὑμῶν κ.κ. βουλευταί, τὰ πρῶτα Κυβερνητικὰ μέτρα νὰ ἐπεκταθῶ εἰς λεπτομερῆ θεωρητικὴν θεμελίωσιν αὐτῶν. Θὰ ἔχῃ, ἄλλως τε, τὴν εὐκαιρίαν ἡ Βουλή, συζητουμένων τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων νὰ κατατοπισθῇ ἐπὶ τῶν προσκομισθησομένων στοιχείων καὶ νὰ σταθμίσῃ τὰ προσταθησόμενα ἐπιχειρήματα κατ’ ἀξίαν. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἐσκέφθημεν, κατὰ βάσιν, ὡς ἀκολούθως: Προετίμησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ, διὰ τοῦ μέτρου τούτου, διέξοδον καὶ εὐχέρειαν εἰς τὰς ἐπενδύσεις, παρὰ νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ θεωρητικῶν—τοὐλάχιστον διὰ τὴν Ἑλλάδα —φορολογικῶν ἀρχῶν καὶ δογμάτων. Θὰ λάβῃ, ἄλλως τε, ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα ἡ Κυβέρνησις ὥστε νὰ ἀποφευχθῇ καὶ νὰ παταχθῇ ἡ φοροδιαφυγή. Ἡ μέλλουσα νὰ προκύψῃ εὐθεῖα μείωσις τῶν δημοσίων ἐσόδων θὰ εἶναι μικρὰ—ἐλπίζω νὰ μὴ ὑπερβῇ εἰς τὴν χειροτέραν περίπτωσιν τὰ 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν νέας ἐκδόσεως— ἐνῷ ἡ ἐκ τοῦ μέτρου τούτου γενικωτέρα ὠφέλεια τῆς οἰκονομίας θὰ εἶναι σημαντικωτάτη. Θὰ ὑπερκαλύψῃ, ἄλλως τε, ἡ ἐκ τῆς ἄρσεως τῆς ὀνομαστικοποιήσεως ἐπέκτασις τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ αὐτὴν τὴν ἄμεσον δημοσιονομικὴν ζημίαν, ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος. Θ’ ἀποδείξῃ, ἐπὶ πλέον, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἀσκήσῃ κοινωνικὴν καὶ δικαίαν φορολογικὴν πολιτικήν. Ἐπιθυμεῖ, ὅμως, νὰ συνδυάσῃ τὴν φορολογικὴν δικαιοσύνην πρὸς τὴν πρακτικὴν σκοπιμότητα. Συμφέρει εἰς τοὺς ἐργαζομένους νὰ ἱδρύωνται καὶ νὰ λειτουργοῦν ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι, ἀπασχολοῦσαι πολυάριθμον, συνήθως, προσωπικόν. Δὲν θ’ ἀρθῇ ὁ ὀνομαστικὸς χαρακτὴρ τῶν ἑξῆς κατηγοριῶν μετοχῶν: α) τῶν τραπεζιτικῶν καὶ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἑταιριῶν, διότι προέχει ὁ δημόσιος χαρακτὴρ τῶν πιστωτικῶν καὶ τῶν ἀσφαλιστικῶν ἱδρυμάτων. β) τῶν προνομιακῶν ἐπιχειρήσεων δημοσίας ὠφελείας, διότι προέχει ὁ κοινωφελὴς χαρακτήρ των, καὶ γ) τῶν ὁπωσδήποτε πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας συνδεομένων βιομηχανιῶν, διὰ λόγους αὐτονοήτους. Γνωρίζω ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ προβληθοῦν ὡς πρὸς ἄλλας κατηγορίας ἐπιχειρήσεων ἀντιρρήσεις. Προετιμήσαμεν, ὅμως, νὰ μὴ λάβωμεν ἡμίμετρα. Τὸ περὶ ἄρσεως τῆς ὀνομαστικοποιήσεως νομοσχέδιον θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου. Τραπεζιτικὸς καὶ ἐξωτραπεζιτικὸς τόκος. Δὲν πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ ὕψος τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ τραπεζικοῦ τόκου εἶναι δεκτικὸν αὐθαιρέτου καὶ, οὕτως εἰπεῖν ἀγορανομικῆς ρυθμίσεως. Τὸ κόστος τοῦ χρήματος, θὰ προσπαθήσῃ βαθμιαίως, δι’ ὀργανικῶν μεθόδων νὰ ἐπηρεάσῃ ἡ Κυβέρνησις ἀποκαθιστῶσα —διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα σᾶς ἐξέθεσα καὶ δι’ ἄλλων τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἐν συνεχείᾳ—κάποιαν ὁμαλότητα εἰς τὴν χρηματαγορὰν καὶ δημιουργοῦσα τὰς προϋποθέσεις τῆς λειτουργίας κεφαλαιαγορᾶς. Πιστεύομεν, ὅμως, ὅτι εὑρισκόμεθα ἤδη, ἐξ ἀντικειμενικῶν οἰκονομικῶν λόγων, εἰς θέσιν νὰ περιορίσωμεν τ’ ἀνωτέρω θεμιτὰ ὅρια τοῦ τραπεζικοῦ ἐπιτοκίου καὶ τῆς προμηθείας. Τὰ ὅρια ταῦτα ἀνέρχονται σήμερον εἰς 10% διὰ τὸ ἐπιτόκιον καὶ εἰς 2% διὰ τὴν προμήθειαν. Ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου, πᾶσα νέα χορήγησις θὰ ἐπιβαρύνεται μὲ ἐπιτόκιον μὴ δυνάμενον νὰ ὑπερβῇ τὰ 9% καὶ μὲ προμήθειαν μὴ δυναμένην νὰ ὑπερβῇ τὸ 1%. Ταὐτοχρόνως ἑνοποιοῦνται ὅλα τὰ μέχρι σήμερον ἰσχύοντα κατὰ κλάδους διαφορικὰ ἐπιτόκια. Ἡ ἑνοποίησις δὲν ἀφορᾷ βεβαίως εἰς τὰς μέσῳ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης χορηγήσεις. Ὥστε μειοῦται, ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου, τὸ μέγιστον κόστος τοῦ Τραπεζιτικοῦ χρήματος κατὰ 2 τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Λέγω τοὐλάχιστον, διότι, γνωρίζεται ὅλοι, ὅτι, συνήθως, ἡ προμήθεια δὲν εἰσπράττεται ἅπαξ μόνον τοῦ ἔτους. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅτι οἱ βιοτέχναι οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ἐπεβαρύνοντο μὲ 6–8%, ὄχι μόνον δὲν πρόκειται νὰ θιγοῦν, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐπωφεληθοῦν ἐκ τῶν νέων κυβερνητικῶν μέτρων. Καὶ τοῦτο διότι: θὰ προβλεφθῇ, διὰ κεφαλαίων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος βασικὴ χρηματοδότησις τῆς βιοτεχνίας, μὴ ἐπιβαρυνομένου τοῦ κόστους τῆς χρηματοδοτήσεως ταύτης πέραν τοῦ 6%. Θὰ αὐξηθοῦν ἐπὶ πλέον τὰ περιθώρια καὶ ἡ διάρκεια τῆς ἐν ἰσχύϊ χρηματοδοτήσεως. Θὰ δύνανται, ἀκόμη, οἱ βιοτέχναι νὰ προσφεύγουν εἰς τὰς ἐμπορικὰς τραπέζας διὰ τὴν ἄντλησιν προσθέτων κεφαλαίων μὲ τὴν συνήθη ἑνιαίαν ἐπιβάρυνσιν. Εἶναι, ἄλλως τε, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ συνεπὴς πρὸς τὴν ἐξαγγελθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Προέδρου της πολιτικὴν ἡ Κυβέρνησις. Τὴν πολιτικὴν τῆς ἰδιαιτέρας προστασίας τῶν μικρῶν ἐπιχειρήσεων, τῶν ὁποίων οἱ φορεῖς εἶναι ἐκ τῶν ἀσφαλεστέρων στηριγμάτων τοῦ ἐθνικοῦ καθεστῶτος καὶ τῆς δημοκρατικῆς τάξεως. Ὑπάρχει, ἀκόμη ὑπὲρ τῆς εὐνοίας τῶν βιοτεχνιῶν, καὶ ἄλλο καθαρῶς τραπεζιτικὸν ἐπιχείρημα. Οἱ βιοτέχναι ὑπῆρξαν ἐκ τῶν συνεπεστέρων ὀφειλετῶν. Εἴμεθα δὲ βέβαιοι ὅτι θὰ ἐξακολουθήσουν ἐμμένοντες εἰς τὴν ἔντιμον ταύτην τακτικήν. Τὰ τῆς χρηματοδοτήσεως καὶ τῶν ἐπιτοκίων τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, θὰ ρυθμισθοῦν προσεχῶς δι’ εἰδικοῦ νόμου ὑποβληθησομένου ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας. Διὰ τοῦ αὐτοῦ νόμου, θὰ προβλέπωνται καὶ γενικώτερα προστατευτικὰ τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας μέτρα. Ἑνιαῖος Ἄμεσος Φόρος. Ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου, ἤτοι ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους, ἅπαντες οἱ ἰσχύοντες ἄμεσοι ἐπὶ τῶν διαφόρων κατηγοριῶν τοῦ εἰσοδήματος φόροι καταργοῦνται. Ἀντικαθίστανται δι’ ἑνιαίου προοδευτικοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ εἰσοδήματος. Οἱ φορολογούμενοι πολῖται θὰ ἐκτιμήσουν εὐχερῶς τὴν σημασίαν τοῦ μέτρου. Οὕτω: Ἀντὶ νὰ ὑποβάλλωνται εἰς σωρείαν διατυπώσεων, καταταλαιπωρούμενοι μὲ ἀλλεπαλλήλους δηλώσεις, βεβαιώσεις, ἐνστάσεις, φορολογικὰς δίκας δι’ ἑκάστην κατηγορίαν εἰσοδήματος, ἀντὶ νὰ πληρώνουν κατὰ τρόπον συγκεχυμένον καὶ ἀσυνάρτητον πότε τὴν δόσιν τοῦ φόρου οἰκοδομῶν καὶ πότε τὴν δόσιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος, ἀντὶ νὰ ἐμπλέκωνται εἰς ἀκατανοήτους μαθηματικοὺς ὑπολογισμούς, θὰ ὑποβάλλουν μίαν κατ’ ἔτος δήλωσιν περιέχουσαν ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ ἐξ οἱασδήποτε πηγῆς εἰσοδήματός των. Τὸ συνολικὸν τοῦτο εἰσόδημα θὰ ὑπόκειται εἰς μοναδικὸν φόρον, βάσει μιᾶς καὶ μόνης, ἁπλουστάτης προοδευτικῆς κλίμακος. Ἡ προοδευτικότης τῆς κλίμακος θὰ ἐξασφαλίζῃ τὸν κοινωνικὸν χαρακτῆρα τοῦ ἐξαγγελλομένου μέτρου καὶ τὴν φορολογικὴν δικαιοσύνην. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος ὑπεσχέθη προχθὲς ὅτι θὰ συμφιλιώσῃ τὴν διοίκησιν πρὸς τοὺς πολίτας. Ὑπεσχέθη ἀκόμη τὴν περιστολὴν τῆς γραφειοκρατικῆς ταλαιπωρίας. Διὰ τοῦ εἰσαγομένου μέτρου, ἄνευ μεσολαβητῶν, ἄνευ καλοπροαιρέτων ἐμπειρογνωμόνων, ἄνευ πολλῶν λογιστῶν, καὶ ὁ ἀπόφοιτος δημοτικοῦ σχολείου θὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων τί ὀφείλει εἰς τὸ Δημόσιον καὶ διατί. Ἐνῷ σήμερον εἰς τὰς πλείστας μὲν περιπτώσεις ὁ ἴδιος οὐδὲν γνωρίζει, οἱ δὲ ἐφοριακοὶ ὑπάλληλοι, ἐρωτώμενοι, συχνὰ συμβαίνει, λόγῳ τῆς πολυνομίας καὶ τῆς καθολικῆς ἀταξίας καὶ συγχύσεως, νὰ ἀμφιβάλλουν. Τὸ μέτρον θὰ εἶναι ἀποδοτικόν. Κατηγοροῦνται οἱ Ἕλληνες φορολογούμενοι, ὅτι δὲν ἔχουν φορολογικὴν συνείδησιν. Πῶς, ὅμως, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκτήσῃ κανείς, κύριοι βουλευταί, ἠθικὴν συνείδησιν ὑποχρεώσεως ἀσαφοῦς καὶ συγκεχυμένης; Ὁ πολίτης καλεῖται νὰ συνεισφέρῃ εἰς τὰ δημόσια βάρη. Ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους εἶναι νὰ μὴ καθιστᾷ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ φορολογικοῦ καθήκοντος μαρτυρικήν. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν προϋπόθεσιν, δύναται καὶ δικαιοῦται ἔτι μᾶλλον ἡ Πολιτεία νὰ εἶναι πρὸς τοὺς φοροφυγάδας ἀμείλικτος. Καὶ θὰ εἶναι. Θὰ ἐξαιρεθοῦν, φυσικά, ἀπὸ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, καταβάλλοντες ἕνα ἁπλοῦν φόρον ἐπιτηδεύματος ἢ καὶ παντελῶς ἀπαλλασσόμενοι, ὅσοι πολῖται ἔχουν μικρὰ ἢ καὶ ἀσήμαντα εἰσοδήματα. Διὰ λόγους γενικωτέρας ἐθνικῆς σκοπιμότητος, δὲν πρόκειται νὰ μεταβληθῇ τὸ ἰσχῦον φορολογικὸν καθεστὼς τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Οἰκονομικὴ ὀρθοδοξία: Φιλελευθερισμός. Κύριοι βουλευταί, ὅσα μέτρα ἐξέθεσα μέχρι τῆς στιγμῆς, ἀποβλέπουν εἰς δύο σκοπούς: α) Εἰς τὴν εἰσαγωγὴν νέων σταθεροποιητικῶν παραγόντων τῆς οἰκονομίας, καὶ β) Εἰς τὴν προοδευτικὴν δημιουργίαν ἑνὸς συγχρονισμένου πιστωτικοῦ ἐποικοδομήματος, δυναμένου νὰ στεγάσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Ἡ παράλληλος ἐπιδίωξις βραχυχρονίων καὶ μακροχρονίων οἰκονομικῶν σκοπῶν, ὁ προγραμματικὸς δηλαδὴ συνδυασμὸς τῆς πολιτικῆς σταθερότητος πρὸς πολιτικὴν τῆς ἀναδιαρθρώσεως καὶ ἐπεκτάσεως τῆς οἰκονομίας εἶναι δυσχερής. Προϋποθέτει δὲ λεπτοὺς χειρισμούς. Καὶ τοῦτο διότι: Ἡ σταθερότης ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν πάσης ὑγιοῦς οἰκονομικῆς ἐπεκτάσεως, τῆς ὁποίας μάλιστα ὑπαγορεύει καὶ τὸν ρυθμόν, ἐπιτρέπουσα τὴν μέσῳ διαδοχικῶν προσεγγίσεων κατάκτησιν ἀνωτέρων μορφῶν οἰκονομικῆς ὀργανώσεως καὶ ἐντατικωτέρου δυναμικοῦ. Ἄν ἀγνοηθῇ ὁ ρυθμὸς αὐτὸς τῆς ὑπαγορεύσεως, ἡ ἀνασυγκρότησις καὶ ἡ ἐπέκτασις τῆς οἰκονομίας θὰ προσκρούσῃ ταχέως εἰς πληθωρικὸν ἀδιέξοδον. Θὰ προχωρήσωμεν, ἄρα, μὲ θετικότητα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν προγράμματος ἀποσκοποῦντος εἰς τὴν κατὰ στάδια ἐπίτευξιν οἰκονομικῆς ἰσορροπίας ἐπὶ ὁλονὲν ὑψηλοτέρου ἐπιπέδου. Ἄνευ σπουδῆς, θὰ ἐπιχειρήσωμεν τὴν βαθμιαίαν οἰκονομικὴν ἀνέλιξιν, μὴ θυσιάζοντες εἰς ἀβεβαίας προσδοκίας τὰ ἐπιτεύγματα καὶ τὴν σταθερότητα τοῦ παρόντος. Τ’ ἀπαρτίζοντα τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως οἰκονομικὰ μέτρα —τινὰ τῶν ὁποίων ἐκτίθενται σήμερον ἐνώπιον ὑμῶν—θὰ διέπωνται ὑπὸ οἰκονομικῆς ὀρθοδοξίας, τὴν ὁποίαν οἱ κρίσιμοι μεταπολεμικοὶ καιροὶ ἀπέδειξαν γονιμωτέραν καὶ πρακτικωτέραν τῶν οἱωνδήποτε παρεμβατικῶν συστημάτων. Τὸ σύγχρονον, ἄλλωστε, Κράτος, δὲν εἶναι φιλελεύθερον ὑπὸ τὴν παραδεδομένην ἔννοιαν τοῦ 19ου αἰῶνος, οὔτε κοινωνικοπολιτικῶς ἀπαθές. Ὁ φιλελευθερισμός του, στηρίζεται εἰς τὴν πίστιν ὅτι ἀποτελεῖ κατ’ οὐσίαν τὸ μόνον —ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας τῆς τεχνικῆς ἐξελίξεως— ρεαλιστικὸν σύστημα ὄχι μόνον οἰκονομικῆς, ἀλλὰ καὶ βαθύτατα κοινωνικῆς πολιτικῆς. (Χειροκροτήματα). Κατὰ τὸ μέγα παράδειγμα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, τὸ σύγχρονον φιλελεύθερον Κράτος τρέπεται πρὸς τὴν καθολικὴν κινητοποίησιν τοῦ παραγωγικοῦ του δυναμικοῦ. Ἀποβλέπει, ἑπομένως, ὅπως ἐδήλωσεν ὁ Στρατάρχης, εἰς τήν, ἐκ τῆς αὐξανομένης παραγωγικότητος, βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, ἀντὶ νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν εὐσπλαχνικὴν διανομὴν φρούδων — δηλαδὴ ἄνευ πραγματικοῦ ἀντικρύσματος — χρηματικῶν ἀμοιβῶν. Πρόγραμμα Ἐπενδύσεων. Μέσα εἰς τὸ γενικὸν τοῦτο πλαίσιον, θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ μέγα θέμα τοῦ βασικοῦ ἐξοπλισμοῦ τῆς οἰκονομίας διὰ τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς ρεαλιστικοῦ προγράμματος παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Πρώτη ρεαλιστικὴ προϋπόθεσις εἶναι νὰ διατυπωθοῦν ἐπὶ τέλους κ.κ. βουλευταί, ὑπὸ μορφὴν συγκεκριμένων καὶ θετικῶν ἐπιχειρηματικῶν προτάσεων, τὰ οἱαδήποτε σχέδια ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ προβολή των πρὸ διεθνῶν ὀργανισμῶν χρηματοδοτήσεως. Τὰ εὐχολόγια δὲν ἀποτελοῦν οἰκονομικὰ προγράμματα καὶ ἀντὶ καταλόγου τῶν ἐπιθυμιῶν μας, καλούμεθα νὰ συντάξωμεν, μὲ μεθοδικότητα καὶ μὲ κριτήρια τραπεζικά, πρακτικὰς καὶ δεκτικὰς ταχείας πραγματοποιήσεως οἰκονομικοτεχνικὰς μελέτας. (Χειροκροτήματα). Δευτέρα προϋπόθεσις εἶναι νὰ γίνῃ συστηματικὴ διάκρισις μεταξὺ τῶν χαμηλῆς οἰκονομικῆς ἀποδόσεως ἀλλ’ ὑψηλῆς κοινωνικῆς σημασίας ἔργων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν εὐχερῶς αὐτοεξυπηρετουμένων ἔργων ἀφ’ ἑτέρου. Τὰ πρῶτα, ἀπαιτοῦν τὴν χρησιμοποίησιν εἴτε τῶν κεφαλαίων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας εἴτε μακροχρονίων καὶ ὑπὸ ἐξαιρετικοὺς ὅρους παρὰ μεγάλων διεθνῶν ἱδρυμάτων χορηγουμένων πιστώσεων. Τὰ δεύτερα ἐπαφίενται εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ἐπικουρουμένην ὅπου ταῦτα χρειάζεται. Ἰδιαιτέραν σημασίαν ἀποδίδομεν εἰς τὴν ἀξιοποίησιν καὶ τῶν εὐρωπαϊκῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει μόνον νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων καὶ νέων ἔργων, ἀλλὰ πρὸ πάντων εἰς τὴν ἀνανέωσιν τοῦ ὑφισταμένου παραγωγικοῦ ἐξοπλισμοῦ, ὡς καὶ εἰς τὴν δημιουργίαν μικροτέρων ἐπιχειρηματικῶν μονάδων. Περὶ συγκεκριμένου τινὸς ἔργου, δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἀπόψε. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ σεῖς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀρκετὰ ἠκούσατε περὶ τῶν ἔργων. Καιρὸς εἶναι νὰ τὰ ἰδῆτε. Παραγωγικὸς προσανατολισμὸς τῆς Οἰκονομίας. Ὁ Στρατάρχης ἐδήλωσεν ὅτι ὁλόκληρος ἡ προσπάθεια τῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ Κράτους πρέπει νὰ στραφοῦν πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ ὄγκου καὶ τὴν ἐκλογίκευσιν τῶν συνθηκῶν τῆς παραγωγῆς. Ὁ παραγωγικὸς προσανατολισμὸς τῆς οἰκονομίας πρὸς κατάκτησιν ἀνωτέρας βιοτικῆς στάθμης, ἡ καθολικὴ δηλαδὴ στροφὴ τοῦ Ἔθνους πρὸς τὰ πάγια καὶ τὰ ὀργανικὰ προβλήματα, ἀπαιτεῖ—πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὰ τεχνικὰ μέσα— μίαν νέαν ψυχολογίαν, μίαν νέαν νοοτροπίαν. Χρειαζόμεθα βιομηχάνους καὶ βιοτέχνας μὲ συνείδησιν τῆς ἀποστολῆς των, ἀποβλέποντος εἰς τὴν διὰ τῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ κόστους καὶ ὄχι εἰς τὴν διὰ τῆς κερδοσκοπίας, στήριξιν τῶν ἐπιχειρήσεών των. Χρειαζόμεθα ἀγρότας προοδευτικούς, ἑτοίμους ν’ ἀνανεώσουν τὰς μεθόδους καὶ νὰ αὐξήσουν τὴν ἔντασιν τῆς καλλιεργείας καὶ ὄχι ἀπαθεῖς γεωργοὺς προσηλωμένους εἰς ἀπηρχαιωμένα συστήματα. Χρειαζόμεθα ἐξαγωγεῖς πρωτοπόρους εἰς τὴν διάνοιξιν νέων διεθνῶν ἀγορῶν καὶ ὄχι νωχελεῖς μεταπράτας ὀνειροπωλοῦντας ἐπιδοτήσεις. Χρειαζόμεθα ἐμπόρους καὶ ἐπαγγελματίας, ἐμπνεομένους ἀπὸ τὴν μακροχρόνιον ἐμπορικὴν παράδοσιν τοῦ τόπου, στηριζομένους εἰς τὸ ἐκ τῆς δραστηρίας διακινήσεως τῶν ἀγαθῶν ὄφελος καὶ ὄχι εἰς τὸν ἐκ τῆς ἀποθεματοποιήσεως ἀποθησαυρισμόν. Χρειαζόμεθα ἐργάτας, ὑπερηφάνους διὰ τὴν τεχνικήν των ἐπίδοσιν, ἔχοντας συνείδησιν τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐλευθεριῶν των, ἀλλὰ καὶ ἐπίγνωσιν τῶν καθηκόντων των. Χρειαζόμεθα δημοσίους ὑπαλλήλους, ἐμπνεομένους ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν τῆς Πολιτείας ἀποστολήν, ἐνσαρκοῦντας τὴν δημιουργικὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἑτοίμους νὰ βοηθήσουν καὶ νὰ καθοδηγήσουν τὸν πολίτην. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔχει, βεβαίως, ὁ τόπος, κύριοι βουλευταί, πλούσιον εἰς ἀρετὰς ἔμψυχον ὑλικόν: οἱ ἀγρόται καὶ οἱ ἐργάται μας μὲ ἔμφυτον δραστηριότητα καὶ πρακτικὸν πνεῦμα, τὸ σύνθημα μόνον ἀναμένουν καὶ τὴν εὐκαιρίαν προσδοκοῦν διὰ νὰ συμβάλουν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου. Ἀγροτικὰ θέματα. Δὲν πρόκειται νὰ προβῶ εἰς ἔκθεσιν τοῦ γεωργικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ θέμα εἶναι τόσης σημασίας ὥστε θὰ πρέπῃ νὰ γίνῃ ἀντικείμενον εἰδικῶν ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ἐπὶ τῆς Γεωργίας συναδέλφου μου ἀνακοινώσεων καὶ μακρᾶς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ, ὅμως, νὰ τονίσῃ ἀπὸ τοῦδε ὅτι θὰ ἐπιμεληθῇ ὅλως ἰδιαζόντως τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, ἰδίᾳ τῶν μικρῶν, διότι ταῦτα εἶναι καὶ ταχείας ἀποδόσεως καὶ διότι πρόκειται νὰ ὠφελήσουν πλείστας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος. Πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ταχείας ἐκτελέσεως καὶ ἰδίως τῆς ταχείας ἀξιοποιήσεως τῶν ἐκτελεσθέντων καὶ ἐκτελεσθησομένων μείζονος σημασίας ἐγγειοβελτικῶν ἔργων, ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ ἐπειγόντως εἰς τὴν ἀπὸ μακροῦ σχεδιασθεῖσαν ἀναδιοργάνωσιν τῶν πολυαρίθμων περὶ τὰ ἔργα ταῦτα ἀσχολουμένων ὑπηρεσιῶν. Μὲ ἰδιαιτέραν προσοχήν, θὰ φροντίσωμεν ὥστε νὰ δημιουργηθοῦν οἱ ἀπαραίτητοι τοπικοὶ φορεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν τὸν σύνδεσμον μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων ἀγροτῶν καὶ συγχρόνως θὰ ἐπιμεληθοῦν τῆς συντηρήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων. Εἰδικαὶ ἀγοραὶ γεωργικῶν προϊόντων. Εἶναι πασίγνωστον ὅτι τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐπιβαρύνονται — ζημιουμένων παραλλήλως τοῦ παραγωγοῦ καὶ τοῦ καταναλωτοῦ — ὑπὸ σωρείας παρασιτικῶν ἐνδιαμέσων. Ἐπὶ πλέον, λόγῳ ἐλλείψεως τεχνικῶν μέσων συντηρήσεως, τὰ προϊόντα ταῦτα ὑπόκεινται εἰς ἐπιζημίαν διὰ τὴν οἰκονομικὴν φθοράν, ἕνεκα τοῦ φόβου τῆς ὁποίας οἱ παραγωγοί των τελοῦν ὑπὸ συνεχῆ ἐκμετάλλευσιν καὶ πίεσιν. Δι’ ἀγορανομικῶν ἢ ἄλλων διοικητικῶν μέτρων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις. Πρὸς ἀντιμετώπισίν της, θὰ ἱδρύσωμεν, ἀνὰ τὰ παραγωγικὰ κέντρα δίκτυον ἀποθηκευτικῶν καὶ ψυκτικῶν χώρων, μέσῳ τοῦ ὁποίου θὰ ρυθμίζεται ἡ διοχέτευσις τῆς παραγωγῆς πρὸς τὴν κατανάλωσιν ἀναλόγως τῆς ζητήσεως. Εἰς τὰ μεγάλα καταναλωτικὰ κέντρα θὰ συστήσωμεν ἀκόμη εἰδικὰς ἀγορὰς τῶν προϊόντων τούτων, ἐφωδιασμένας μὲ ὅλα τὰ σύγχρονα μέσα, κατὰ τὰ ἐπιτυχῆ πρότυπα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τῆς Δανίας καὶ τῆς Ὁλλανδίας. Θὰ ἐπιτευχθῇ, οὕτω, μείωσις τῶν τιμῶν καταναλώσεως, ἐνῷ συγχρόνως ὁ παραγωγὸς θ’ ἀπολαύσῃ ὑψηλοτέρων τιμῶν. (Χειροκροτήματα). Ὑγεία καὶ ἀσφάλισις. Ὅσον καὶ ἂν φαίνεται ξένον πρὸς τὰ ψυχρὰ οἰκονομικὰ μέτρα τὰ ἐξαγγελλόμενα σήμερον, τὸ πρόβλημα τῆς ὑγείας τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι τὸ πρόβλημα πρωτίστως ἠθικὸν καὶ κοινωνικόν. Ἀφ’ ἑνὸς ὅμως πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ εὔρυθμος λειτουργία τῆς οἰκονομίας ἔχει προϋποθέσεις ἠθικὰς καὶ κοινωνικάς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ὑγεία τοῦ ἀγρότου, θεωρουμένου ὡς συντελεστοῦ τῆς παραγωγῆς, εἶναι τῆς ὅλης ἐθνικῆς οἰκονομίας θεμέλιον. Μολονότι, ἄλλως τε, ἀπὸ καιροῦ ὑποτίθεται ὅτι λειτουργεῖ, τοὐλάχιστον εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἀσφάλισις τῆς ὑγείας τοῦ ἐργάτου, οἱ περισσότεροι τῶν ἠσφαλισμένων ὑφίστανται ἀνεκδιηγήτους ταλαιπωρίας διὰ νὰ τύχουν καὶ τῆς παραμικρᾶς περιθάλψεως. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως —ἐπιθυμῶν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην ἀλλὰ καὶ προτιθέμενος νὰ διασφαλίσῃ ὅρους εὐθηνῆς καὶ πρακτικῆς ὑγειονομικῆς ἐξυπηρετήσεως καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον — καταρτίζει, ὑπὸ τὴν προσωπικήν του ἐπίβλεψιν σχέδιον ἀναμορφώσεως τοῦ ὅλου ὑγειονομικοῦ μας συστήματος προσηρμοσμένον εἰς τὰς Ἑλληνικὰς δυνατότητας. Ὀργανισμοὶ Δημοσίου Δικαίου. Δὲν πάσχουν ὅμως μόνον τὰ ἀσφαλιστικὰ τῆς ὑγείας Ταμεῖα. Πλεῖστα Ἱδρύματα καὶ Ὀργανισμοὶ Δημοσίου Δικαίου — στερούμενοι παντελῶς οἰκονομικῆς ὀργανώσεως — ἐξόδευον δυσανάλογα πρὸς τὰς προσφερομένας ὑπηρεσίας ποσὰ διὰ τὴν διοίκησίν των. Ἀντὶ πραγματικῶν ἰσολογισμῶν, ἐμφανίζουν ἑκάστοτε ἀτελεῖς καὶ οὐχὶ πάντοτε ἠλεγμένας ταμειακὰς καταστάσεις. Χρειάζονται πολλοὶ τῶν ὀργανισμῶν τούτων ἀναδιοργάνωσιν, πρὸς τὴν ὁποίαν θὰ προχωρήσῃ μὲ ἀποφασιστικότητα ἡ Κυβέρνησις. Ἐργατικὰ ἡμερομίσθια. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐχάραξε προχθὲς τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς ἐργατικῆς μας πολιτικῆς. Κατ’ ἐξουσιοδότησίν του, προβαίνω εἰς τὰς ἀκολούθους εἰδικωτέρας διευκρινίσεις: 1ον) Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει τὴν ἀρχὴν τοῦ ἐλευθέρου δημοκρατικοῦ συνδικαλισμοῦ, εἰς τὴν πρόοδον καὶ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ ὁποίου ἀποδίδει ἰδιάζουσαν σημασίαν. Ἡ ἀρχὴ αὕτη προϋποθέτει τὴν ἀποχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ πάσης εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν συνδικαλιστικῶν ὀργανώσεων ἀναμίξεως, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀποχὴν τῶν ὀργανώσεων τούτων ἀπὸ πάσης ἐνεργείας ξένης πρὸς τοὺς κατὰ νόμον σκοπούς των. (Χειροκροτήματα). 2ον) Ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεργάζεται μὲ τοὺς νομίμους ἐκπροσώπους τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας ἐργατῶν Ἑλλάδος, καὶ τῶν κλαδικῶν ὀργανώσεων, ἐπὶ τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν θεμάτων. Θὰ συσταθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ Γνωμοδοτικὸν Ὄργανον ἐξ ἐκπροσώπων τοῦ Κράτους, τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐργαζομένων. 3ον) Θὰ θεσπισθοῦν ηὐξημένα κατώτατα ὅρια τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων. Ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὴν σαφῆ δήλωσιν ὅτι τὰ ὅρια ταῦτα θὰ καθορισθοῦν πρὸ τοῦ Νέου Ἔτους. Πέραν τούτων, αἱ ἀποδοχαὶ θὰ προσαρμοσθοῦν δι’ ἐλευθέρων συλλογικῶν συμβάσεων τοῦ συστήματος ὁλοκληρουμένου διὰ τῆς ἀναμορφώσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς κρατικῆς διαιτησίας. 4ον) Θ’ ἀναθεωρηθῇ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, εἰδικὴ δὲ μέριμνα θὰ ληφθῇ διὰ τοὺς ἀπολυομένους, ἐφαρμοζομένων τῶν ἀρχῶν τοῦ Νόμου 118. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον ἀπασχολοῦν οἱ μικροὶ βιοτέχναι καὶ ἐπαγγελματίαι, αἱ αὐξήσεις θὰ εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν τοῦ ἀπασχολοῦντος. Ὁ ὑπουργὸς Ἐργασίας καὶ ἐγὼ θὰ ἐπιληφθῶμεν ἀπὸ τῆς αὔριον — ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἐνδιαφερομένων ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν — εἰς τὴν ἄμεσον ἐκτέλεσιν τῶν ἐξαγγελλομένων. Ἀνάλογα μέτρα θὰ ληφθοῦν διὰ τὰς κατηγορίας ἐκείνας τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὁποίων αἱ σημεριναὶ ἀποδοχαὶ χρῄζουν ἀναπροσαρμογῆς. Ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς τὰς προμνησθείσας αὐξήσεις, εἰς ἀναγνώρισιν τῶν θυσιῶν τῶν ἐργαζομένων μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι δύναται νὰ προεξοφλήσῃ τὴν συνεργασίαν των εἰς τὴν ἀναλαμβανομένην νέαν παραγωγικὴν προσπάθεια. Συνεπείᾳ τῆς ἀποδόσεως τοῦ συνόλου τῶν Κυβερνητικῶν μέτρων, ἡ αὔξησις δὲν πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ οἱανδήποτε ἀναταραχὴν εἰς τὰς τιμάς, λόγῳ τῶν συμψηφισμῶν οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπέλθουν εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ παραγωγικοῦ κόστους. (Χειροκροτήματα). Εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν ἀνεγειρομένων οἰκοδομῶν ὑπὲρ τῆς ἐργατικῆς στεγάσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν θέσπισιν τοῦ ἑξῆς μέτρου: Ἐπὶ πάσης ἀνεγερθησομένης εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα οἰκοδομῆς θὰ ἐπιβληθῇ εἰδικὴ εἰσφορά, τὸ συνολικὸν προϊόν τῆς ὁποίας, κατατιθέμενον εἰς εἰδικὸν λογαριασμόν, παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος, θὰ χρησιμοποιῆται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ στεγαστικοῦ προβλήματος τῶν ἐργατῶν διατεθειμένων πόρων. (Χειροκροτήματα). Ἡ εἰσφορὰ θὰ κυμαίνεται μεταξὺ 1 ἕως 10 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς κατασκευῆς, ἀναλόγως τῆς πολυτελείας της. Ἡ εἰσφορὰ θὰ εἰσπράττεται εἰς δόσεις. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον θὰ κατατεθῇ προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην δημιουργίας ἠθικῆς τινος σχέσεως μεταξὺ τῆς κατοικίας τοῦ πλουσίου καὶ τῆς κατοικίας τοῦ πτωχοῦ. Φρονεῖ δὲ ὅτι προοδευτικῶς στεγαζόμενοι, οἱ Ἕλληνες ἐργάται θὰ αἰσθάνωνται θερμοτέραν τὴν πρὸς αὐτοὺς ἀλληλεγγύην τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Δημόσιοι Ὑπάλληλοι. Παρουσιάζει ἡ σημερινή μου πρὸς τὴν Βουλὴν ἔκθεσις μέγα κενόν. Δὲν εἶναι, πράγματι, εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ἄμεσον ἐξαγγελίαν αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Αὐτὸς οὗτος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισε καὶ τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν πρακτικὴν βαρύτητα τοῦ θέματος καὶ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ πράξωμεν τὸ πᾶν ὥστε νὰ δημιουργηθοῦν ταχέως αἱ δημοσιονομικαὶ προϋποθέσεις πρὸς βελτίωσιν τῶν δημοσιοϋπαλληλικῶν μισθῶν. Γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι αὔξησις ἔστω καὶ κατὰ 10% τῶν ἀποδοχῶν, σημαίνει αὔξησιν τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ 400 ἑκατομμύρια δραχμῶν νέας ἐκδόσεως. Ἐκτελοῦντες τὰς ὁδηγίας τοῦ Στρατάρχου, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐγὼ φροντίζομεν ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐξαγγελία τῆς κυβερνητικῆς ἀνταποκρίσεως εἰς τὸ πανελληνίως ἀνεγνωρισμένον τοῦτο αἴτημα. Κύριοι βουλευταί, Αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα — ἐν ἐπιγνώσει τῶν λαϊκῶν αἰτημάτων, ἀλλὰ καὶ μετὰ στάθμισιν τῶν οἰκονομικῶν μας δυνατοτήτων — εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξαγγείλῃ σήμερον ἡ Κυβέρνησις, ἀναλαμβάνουσα καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ἀμέσου ἐκτελέσεώς των. Εἰς ὅσους δὲν ἐκτιμοῦν ἐπαρκῶς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάγκην, ἀλλ’ ἐν τελικῇ ἀναλύσει καὶ τὴν αὐτόχρημα κοινωνικὴν σκοπιμότητα τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, τὰ μέτρα ταῦτα θὰ φανοῦν συντηρητικά. Δὲν εἶναι, ὅμως, διατεθειμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ παρεκκλίνῃ ἀπὸ τῆς ὀρθοδόξου κυκλοφοριακῆς πολιτικῆς της οὔτε κατὰ ἰῶτα ἕν. Προτιμᾷ, κατὰ τὴν φράσιν τοῦ ἀρχηγοῦ της, νὰ εἶναι χρήσιμος, ἔστω καὶ ἂν δὲν εἶναι εὐχάριστος. Θ’ ἀπετέλει ἄλλωστε ὕβριν, κατὰ τῆς ὡριμότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἡ προσπάθεια παραπλανήσεως του, δι’ ἀνεδαφικῶν —δηλαδὴ διὰ μὴ στηριζομένων ἐπὶ στερεῶν οἰκονομικῶν βάσεων—ὑποσχέσεων. Ἡ κοινωνική μας πολιτικὴ στηρίζεται εἰς τὰ ἑλληνικὰ οἰκονομικὰ πράγματα. Καὶ τὰ πράγματα δὲν μεταβάλλονται διὰ φρασεολογιῶν, ἀλλὰ διὰ μόχθου καὶ προσπαθείας παραγωγικῆς. Τὴν ἀλήθειαν εἶπε, προχθές, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Παρέχει, ἄλλωστε, ἡ ἤδη διαμορφωθεῖσα οἰκονομικὴ κατάστασις δυνατότητας ταχείας καὶ ὑγιοῦς ἐξελίξεως. Ἀρκεῖ ὅλοι μὲ πίστιν καὶ μὲ αἰσιοδοξίαν, μὲ θάρρος καὶ μὲ ἐργατικότητα νὰ ἀποδυθῶμεν εἰς τὸν ἀγῶνα. Εἶναι τόσαι αἱ δυνατότητες τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ τόση ἡ θέλησις πρὸς ἀνύψωσιν τῆς βιοτικῆς του στάθμης ὥστε νὰ εἶναι τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως ἡ θεμελίωσις βεβαία καὶ ἀσφαλὴς. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον. Βουλευταί τινες τῆς ἀντιπολιτεύσεως ζητοῦν τὸν λόγον.

§12Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι δὲν ὑπάρχει πολιτικὸν θέμα, διότι πρὸ 15 ἡμερῶν ἐδόθη ψῆφος ἐμπιστοσύνης. Ἔκαμεν ὡρισμένας δηλώσεις ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, βάσει τοῦ Κανονισμοῦ θὰ ἀπαντήσουν, ἐὰν ἐπιθυμοῦν. Δὲν ὑπάρχει ἄλλο θέμα συζητήσεως. Δι’ ἐπερωτήσεως δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλή, ὁσάκις θέλει. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Ζίγδη, ἔχετε τὸν λόγον.

§14Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς προγραμματικὰς δηλώσεις ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι πράγματι μία ἀπαρχὴ νέας οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Διερωτῶμαι κατὰ ποίαν λογικὴν καὶ κατὰ ποίαν ἔννοιαν δύναται νὰ γίνῃ ἑρμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ δηλώσεις αὗται δύνανται νὰ γίνουν ὡς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δηλώσεις καὶ οὐδεὶς τῶν βουλευτῶν, ἐκτὸς τῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Δέχομαι, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ὡρισμένας ἄλλας ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ τὴν τοιαύτην ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ δὲν τὴν ἀποδέχομαι καὶ παρακαλῶ ὅπως εἰς πάντα τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἐπιθυμοῦντα νὰ ὁμιλήσῃ τοῦ δοθῇ ὁ λόγος, διότι πρόκειται ἐπαναλαμβάνω περὶ προγραμματικῶν δηλώσεων.

§15Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος θέματος. Ὄντως, τὸ μήνυμα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἱ δηλώσεις τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἔχουν γενικώτερον προγραμματικὸν χαρακτῆρα, καὶ δὲν νομίζω, ἔπειτα ἀπὸ τὴν καταπίεσιν τῆς συζητήσεως εἰς μίαν ἑσπέραν, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ ἡγέτου τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως, ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§16Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, δεχόμεθα τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη, ἡ ἡγεσία τῆς πλειοψηφίας, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ μὴ δεχθῇ, ἀφοῦ συμφωνεῖ καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§19Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἄλλωστε, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, ἡ ἑσπέρα ἀνήκει εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Εἶναι ἡμέρα ἐπερωτήσεων. Καὶ προτάσσεται ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως... Κύριοι βουλευταί, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπηύθυνεν ἀπὸ ραδιοφώνου μήνυμα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας τὸ θέμα ἔρχεται πρὸς συζήτησιν δὲν παρέχουν τὴν εὐκαιρίαν μακρᾶς ἀναπτύξεως. Θὰ ἀρκεσθῶ διὰ τοῦτο μόνον εἰς ὡρισμένας γενικὰς παρατηρήσεις, ἐπιφυλασσόμενος νὰ ἐπανέλθω μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐξετάσω εὐρύτερον τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «Ὁ κύκλος τῶν πρώτων ἐπιδιώξεων τῆς Κυβερνήσεως κλείει. Κατὰ τὴν πρώτην διετίαν ἀπεβλέψαμεν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν οἰκονομικῆς καὶ νομισματικῆς σταθερότητος καὶ ὁ σκοπὸς ἐπετεύχθη». Εἶναι ἡ πρώτη καὶ βασικὴ διαφωνία, τὴν ὁποίαν ἔχομεν μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Οὔτε ἡ οἰκονομική, οὔτε ἡ νομισματικὴ σταθερότης ἐπετεύχθη. Πρώτη ἀπόδειξις εἶναι τὸ διαρκῶς αὐξανόμενον συναλλαγματικὸν ἔλλειμμα. Εἴχομεν κατὰ τοὺς 12 μῆνας τοῦ 1953 συναλλαγματικὸν ἔλλειμμα 16 ἑκατομμυρίων δολλαρίων καὶ ἔχομεν εἰς τοὺς 9 μῆνας τοῦ 1954, 61 ἑκατομμύρια δολλαρίων. Ἀπόδειξις πρώτη. Ὑπάρχει καὶ δευτέρα, ὅτι ὁ τιμάριθμος ἐξακολουθεῖ νὰ ἀνέρχεται. Καὶ ὑπάρχει τρίτη, ἡ σημερινὴ ὁμολογία τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐχρειάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁρίσῃ ρήτρα δολλαρίου διὰ τὰς τραπεζιτικὰς καταθέσεις. Τόση εἶναι ἡ ἐμπιστοσύνη εἰς τὴν ἐπελθοῦσαν σταθερότητα.... Εἶπεν ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῆς δραχμῆς δὲν ὑπῆρξεν εὐνοϊκὴ διὰ πολλοὺς παραγωγοὺς προϊόντων ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ δὲν δυσκολεύομαι νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐμείωσε τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν μεγάλων ἐργατικῶν μαζῶν. Τὰ μέτρα δὲν ὑπῆρξαν δι’ ὅλους ἐξ ἴσου ὠφέλιμα». Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι δι’ ἄλλους ὑπῆρξαν πολὺ ὠφέλιμα καὶ δι’ ἄλλους πολὺ ἐπιβλαβῆ. Καὶ συμβαίνει νὰ εἶναι πολὺ ὠφέλιμα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλὰ καὶ πολὺ ἐπιβλαβῆ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὀλίγα... (Χειροκροτήματα). Ἐπωφελήθησαν οἱ κάτοχοι μεγάλου ποσοῦ ἐμπορευμάτων. Οἱ μεγάλοι ὀφειλέται. Οἱ κάτοχοι μεγάλου ποσοῦ χρυσῶν λιρῶν. Ὅσοι δὲν εἶχον ἐμπιστοσύνη εἰς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα ἐβραβεύθησαν. Καὶ οἱ ἄλλοι, τοὺς ὁποίους ὀνομάζει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, «οἱ παραγωγοὶ προϊόντων ἐσωτερικῆς καταναλώσεως» καὶ οἱ δραχμοβίωτοι, οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται, ἐσφαγιάσθησαν. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ μίαν μικρὰν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθὸν διὰ νὰ ἀναγνώσω σύντομον περικοπὴν ἀπὸ τὴν κριτικὴν τὴν ὁποίαν ἀπὸ τούτου τοῦ βήματος ἤσκησα διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅταν τὸ πρῶτον ἐξηγγέλθη. Εἶπον τότε: «Πέραν μιᾶς περιωρισμένης κατηγορίας κοινωνικῶν τάξεων, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὴν ἐξαγωγήν, μένει ὁ μέγας ἀριθμὸς τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος παράγει διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν καὶ ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν μισθοβιώτων». Καὶ εἶπον ἐν συνεχείᾳ: «Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν καθιστῶμεν ὑπεύθυνον ἀπέναντι τῶν μεγάλων αὐτῶν λαϊκῶν τάξεων. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις ἐν ὀνόματι μιᾶς ἐσφαλμένης πολιτικῆς νὰ ἐλαττώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ μας, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον εἶναι χαμηλότατον». Ἀλλὰ καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ βραδύτερον —διότι ἀναποφεύκτως θὰ ἀποφασίσῃ—νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἀναπροσαρμογὴν καὶ τῶν εἰδῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ τῆς ἀμοιβῆς τῶν μισθοβιώτων εἰς τὸν νέον τιμάριθμον, καὶ πάλιν θὰ ἔχῃ ἐπωμισθῆ βαρυτάτας εὐθύνας, διότι αἱ τάξεις αὐταί, κατὰ τὸν ἐν τῷ μεταξὺ χρόνον τῆς βαθμιαίας αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου, θὰ ἔχουν γίνει τὰ θύματα. Διότι ὁ τιμάριθμος θὰ προβαδίζῃ καὶ αἱ ἀσθενεῖς καὶ πάσχουσαι τάξεις θὰ ἀγωνίζωνται ἀσθμαίνουσαι νὰ τὸν συναντήσουν.... Ἐνόμιζα, κύριοι βουλευταί, ὅτι μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τῆς νέας οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἐπρόκειτο νὰ συμβῇ πράγματι ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν εἰσοδημάτων καὶ τῶν ἀγροτῶν παραγωγῶν εἰδῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, καὶ τῶν μισθοβιώτων εἰς τὸ νέον ἐπίπεδον τοῦ τιμαρίθμου. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἐπλανήθην. Οὔτε εἰς τὸ μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οὔτε εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ παρεσχέθη καμμία συγκεκριμένη βεβαίωσις, ὅτι θὰ συμβῇ ἡ εὐθυγράμμισις τῶν ἀμοιβῶν τῶν μισθοσυντηρήτων καὶ τῶν ἀγροτῶν μὲ τὸ ἐπίπεδον τοῦ τιμαρίθμου. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ αὐξηθοῦν τὰ κατώτατα ὅρια τῶν ἐργατικῶν μισθῶν. Ἀλλὰ δὲν προσδιώρισε καὶ τὸ ποσὸν τῶν αὐξήσεων. Ἐπιφυλασσόμεθα νὰ κρίνωμεν τὴν δικαιοσύνην τῶν αὐξήσεων, ὅταν θὰ ὀνομασθοῦν τὰ κατώτατα ὅρια. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐπαναλαμβάνομεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὸ αἴτημα τοῦ λαοῦ, ὅπως ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων ἀνταποκριθῇ πράγματι πρὸς τὸ ὕψος τοῦ τιμαρίθμου, διότι δὲν ἐπιτρέπεται ἐπ’ ἄπειρον αἱ τάξεις τοῦ λαοῦ νὰ εἶναι θύματα. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐνῷ προκειμένου περὶ τῶν κατωτάτων ὁρίων τῶν ἐργατικῶν ἡμερομισθίων ὑπάρχει τοὐλάχιστον αὐτὴ ἡ ἀπροσδιόριστος ὑπόσχεσις, προκειμένου περὶ τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων δὲν δίδεται καμμία ὑπόσχεσις καὶ γίνεται περισσότερον τραγικὴ ἡ θέσις τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἤλπιζον εἰς μίαν βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μεταβαίνων εἰς τὸ θέμα τῆς βοηθείας εἶπεν εἰς τὸ μήνυμά του, ὅτι «ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ οἰκονομικὴ καὶ τεχνικὴ βοήθεια τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς πρέπει νὰ τεθοῦν τὰ θεμέλια τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐὰν χάσωμεν τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἂν ἀφήσωμεν ἀναξιοποιήτους τὰς πιστώσεις, θὰ φθάσωμεν καὶ ἐκ δημογραφικῶν λόγων εἰς πλῆρες κοινωνικὸν ἀδιέξοδον». Ἄλλοι ἐν τούτοις ἦσαν οἱ λόγοι, ἄλλο ἦτο τὸ πνεῦμα τῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία τότε ἐξηγγέλετο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ. Ἐπιστρέφων ἀπὸ τὸ ταξείδιον τῆς Ἀμερικῆς ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπικροτούμενος ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἔλεγεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας: «Ἔρχομαι τώρα νὰ σᾶς ἐξηγήσω ποῖος ἦτο ὁ οἰκονομικὸς σκοπὸς τῆς ἀποστολῆς μου. Δὲν ἦτο νὰ συζητήσωμεν τὸ ὕψος τῆς βοηθείας». Τὸ θέμα ἦτο ἀσήμαντον διὰ τὸ μεγαλεῖον του! «Σκοπὸς τῆς ἀποστολῆς ἦτο νὰ συζητήσωμεν πῶς ἡ Ἑλλὰς θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀρχίσῃ συντρέχουσα τὴν κοινὴν ὑπόθεσιν τῶν δημοκρατικῶν χωρῶν καὶ ταὐτοχρόνως νὰ θεμελιώσῃ τὰς προϋποθέσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ τῆς ἐξησφάλιζον ὁριστικῶς εἰς τὸ μέλλον τὴν ὁριστικὴν ἀνεξαρτησίαν. Διότι ὁ Στρατάρχης Παπάγος βαθύτατα πιστεύει, ὅτι τὰ Κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ ζήσουν εἶχον ἀνάγκην τῆς οἰκονομικῆς ἀρωγῆς οἱουδήποτε ἄλλου, ἔστω καὶ τοῦ καλυτέρου φίλου, εἶναι καθ’ ὅσην ἔκτασιν ἔχουν ἀνάγκην τῆς ἀρωγῆς, μειωμένης ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας». Εἰς τὴν περίοδον τῆς ἀλληλεγγύης τοῦ ἐλευθέρου κόσμου ἐκηρύσσετο ἡ ἀρχὴ, ὅτι ἡ ἀμοιβαία ἐξάρτησις ὁδηγεῖ εἰς μείωσιν τῆς ἀνεξαρτησίας! Τόση ἦτο ἡ κατανόησις τοῦ συγχρόνου πνεύματος. Εὑρέθημεν τότε εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ διαμαρτυρηθῶμεν καὶ εἴπομεν: «Ἐρχόμεθα εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς βαρείας διαφωνίας μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Θεωροῦμεν βαρύτατον σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἔφθασεν ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία εἰς τὴν ὥραν τῆς αὐτοδυναμίας, καὶ ὅτι δύναται μὲ τὰ σημερινὰ μέσα της νὰ συμπληρώσῃ ἡ ἰδία τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς βιωσιμότητος τοῦ μέλλοντος. Ὑπῆρξεν, ἐξηκολουθήσαμεν, ἐσφαλμένη ἡ βάσις, ἐσφαλμένη ἡ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ ἀνασυγκρότησις —καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ βαθεῖα πεποίθησίς μας —ἡ ἀνασυγκρότησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μὲ ἐπαχθεῖς ἰδιωτικοὺς δανεισμούς. Ἡ φύσις τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐπιβάλλει νὰ γίνεται μὲ βοήθειαν, μὲ δωρεὰν παροχὴν κεφαλαίων. Εἶναι μία μεγάλη ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν ἐλησμόνησεν ὁ Συναγερμὸς καὶ χαίρω σήμερον διότι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προβαίνει εἰς τὴν ἀναγνώρισιν αὐτῆς μὲ μακράν, δυστυχῶς καὶ ἐπιβλαβῆ καθυστέρησιν. Ὡμίλησεν ἀκόμη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ μέγα θέμα τῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Κύριοι βουλευταί, βαρύνουν πολλαὶ εὐθῦναι τὰς Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ ὅλας τὰς εὐθύνας καὶ τὰ σφάλματα τῶν Κυβερνήσεων τοῦ παρελθόντος τὰς ἔχει ὑπερακοντίσει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, διότι κατώρθωσεν ἐπὶ δύο ἔτη νὰ μὴ δημιουργήσῃ κανένα ἀπολύτως νέον ἔργον ἀνασυγκροτήσεως καὶ νὰ συνεχίσῃ μόνον τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παλαιῶν ἔργων ἐκείνων τῶν Κυβερνήσεων, τὰς ὁποίας τόσον κατηγόρησε. Τὸ γεγονὸς εἶναι τόσον προφανές, ὥστε ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν εἰς τὸ μήνυμά του: «Καὶ ἡ ἰδική μου Κυβέρνησις συνέχισε κατὰ τὴν λήξασαν διετίαν εἰς τὸν τομέα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τὸ σφάλμα τῶν προκατόχων, τὴν ἔλλειψιν ὀργανωτικῆς περὶ τὰ οἰκονομικὰ παραδόσεως καὶ δὲν κατώρθωσε νὰ ἐκπληρώσῃ μὲ ἐπίμονον συστηματικότητα καὶ ρεαλιστικὸν προγραμματισμόν». Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐπὶ ἄλλου θέματος εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφορὰ γνωμῶν, εἰς τὸ κεφάλαιον ὅμως τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἶναι ἀπόλυτος καὶ ἀναμφισβήτητος ἡ βαρυτάτη εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ προχωρήσῃ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς Διοικήσεως. Ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν κηρύττει, ὅτι ἡ ἀποκέντρωσις τῆς διοικήσεως εἶναι ἡ προϋπόθεσις τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἔκτοτε ὑποστηρίζει, ὅτι θεμέλιον τοῦ Κράτους καὶ τῆς οἰκονομίας εἶναι ἡ ἀποκέντρωσις καὶ δὲν ἀπέκαμε, καὶ θαυμάζω τὴν δύναμιν τῆς ἀντοχῆς του, δὲν ἀπέκαμεν ἐπὶ δύο ἔτη νὰ ἐπαναλαμβάνῃ τὸ ἴδιον κήρυγμα, χωρὶς κανὲν ἀπολύτως βῆμα πρὸς πραγματοποίησιν. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «Διπλοῦν εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ Κράτους. Ἀφορᾷ πρῶτον εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν μεθόδων τῆς διοικήσεως καὶ δεύτερον εἰς τὴν ἀναπτέρωσιν τοῦ ἠθικοῦ τῆς δημοσίας ὑπαλληλίας». Γνωρίζομεν πῶς ἐμερίμνησε διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς Διοικήσεως. Κατήργησε τοὺς Νομάρχας τοῦ Κράτους καὶ ἐδημιούργησε τοὺς Νομάρχας τοῦ Κόμματος. Καὶ γνωρίζομεν ἐπίσης καὶ ἐβεβαιώθημεν καὶ ἀπόψε ἀκόμη, πῶς μεριμνᾷ διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ ἠθικοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, μὲ τὴν σκληρὰν ἐγκατάλειψιν εἰς τὴν βιοτικήν των ἐξαθλίωσιν. Καὶ ἐπίσης μὲ τὴν διαρκῶς ἀνανεουμένην παράτασιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2500, τῆς Δαμοκλείου σπάθης ἐναντίον τῆς θέσεως, τῆς μοίρας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ματαίως ἐλπίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ οἱανδήποτε ἀνασυγκρότησιν τοῦ Κράτους, ἀπὸ τὴν ὁποίαν βεβαίως, ἐὰν συνέβαινε, θὰ ἐπηκολούθει καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀναγέννησις. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἠθέλησε νὰ προσδιορίσῃ μὲ τὴν ἀποψινὴν ὁμιλίαν του καὶ ὡρισμένα συγκεκριμένα μέτρα, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μηνύματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνεκοίνωσε τὴν κατάργησιν τῆς ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν, μὲ ὡρισμένας ἐξαιρέσεις. Ἡ ὀνομαστικοποίησις, κύριοι βουλευταί, ἰσχύει εἰς ὅλας τὰς πολιτισμένας χώρας. Ἐφηρμόσθη εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ πρωτοβουλίαν τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Δύσκολος εἶναι διὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς ὀνομαστικοποιήσεως ἡ ἀρχικὴ ἐφαρμογή, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀρχικὴν ἐφαρμογὴν καὶ τὴν βαθμιαίαν εὐδοκίμησιν, εἶναι ἀκατανόητος ἡ ὑπαναχώρησις καὶ ἡ κατάργησις τοῦ μέτρου. Καὶ διὰ τοῦτο, συνεπῶς πρὸς τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία εἶχε χαραχθῆ, καὶ εἶναι πολιτικὴ λαϊκὴ καὶ ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς περιουσίας τῶν πλουσίων, καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν διὰ τοὺς κατόχους τῶν μετοχῶν, διότι σήμερον ὅλαι αἱ βιομηχανίαι ἔχουν γενικωτέραν σημασίαν, ἐμμένομεν εἰς τὸ μέτρον τῆς ὀνομαστικοποιήσεως καὶ διαφωνοῦμεν μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνήγγειλεν ἐπίσης ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου καθιεροῦται ὁ ἑνιαῖος κλιμακωτὸς προοδευτικὸς φόρος. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Ἀνέκαθεν κατεβάλλετο ἡ προσπάθεια καὶ ἐγένετο ἡ προπαρασκευὴ τοῦ ἑνιαίου κλιμακωτοῦ προοδευτικοῦ φόρου. Περιέχεται ἄλλωστε, εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐνεκρίθη ἀπὸ τὸ πρόσφατον Συνέδριον. Ἐφ’ ὅσον ἔχει συντελεσθῆ ἡ ἀπαραίτητος προπαρασκευή, βεβαίως ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦδε θὰ ἐμμένωμεν, ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐπιφυλασσόμενοι νὰ ἐπαναλάβωμεν, ὅταν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ τὸ ἐλάχιστον ἀφορολόγητον ὅριον, διὰ νὰ προστατευθοῦν αἱ πάσχουσαι λαϊκαὶ τάξεις. Καὶ πρέπει ἐπίσης νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐξαίρεσις, ἀνάλογος πρὸς τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἀπὸ 2.000.000 παλαιῶν δραχμῶν μηνιαίως τὸ ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαιρεθῇ πάσης φορολογίας, καὶ εἰς αὐτὸ θὰ προστίθεται 10% δι’ ἕκαστον μέλος τῆς οἰκογενείας. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν τὰς ἐπαγγελίας, τὰς σχετικὰς μὲ τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Ἀπεκομίσαμεν τὴν ἐντύπωσιν καὶ ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἐπαγγελιῶν, αἱ ὁποῖαι περιέχονται καὶ εἰς τὸ μήνυμα τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπεκομίσαμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται ἁπλῶς περὶ νέων μέτρων, ὅτι πρόκειται περίπου, περὶ νέας πολιτικῆς, ὅτι πρόκειται μᾶλλον περὶ νέας Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπικρίνει τὴν προκάτοχον. (Χειροκροτήματα). Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἀνηγγέλθη τὸ νέον ἐργατικὸν πρόγραμμα καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸν συνδικαλισμὸν καὶ τὸν νόμον 118, πείθει, ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν νέαν σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει μία λανθάνουσα συνείδησις, ὅτι εἶναι νέα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δικαιοῦται νὰ ἀσκήσῃ αὐστηρὰν κριτικὴν ἔναντι τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσεν ὡς Κυβέρνησις νὰ εὐδοκιμήσῃ, ὅμως ὡς Ἀντιπολίτευσις ἑαυτῆς ὑπῆρξεν ἀπαράμιλλος.... (Χειροκροτήματα). Ἴσως θὰ παράσχω μίαν εὐχαρίστησιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀναγνώσω ὡρισμένας περικοπὰς ἀπὸ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης —μὲ τὴν ἄδειάν του— ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ὁποίων θὰ προβῶ εἰς τὴν εἰλικρινῆ ὁμολογίαν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι ἔχει σφετερισθῆ τὸ ἔργον μου ὡς Ἡγέτου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ μάλιστα τὸ ἔχει ὑπερβάλλει.... Εἶπε προχθὲς ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης: «Ἐνθυμηθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, πῶς ἀνεχώρησεν ἐξ Ἀθηνῶν ὁ κ. Μαρκεζίνης ὅταν κατηυθύνθη εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ κενοδοξίας ἑνὸς ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος μετέβαινεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ὁ ὁποῖος βεβαίως εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ διεκδικήσῃ ἀπὸ τοὺς φίλους του νὰ τὸν κατευοδώσουν μὲ εὐχὰς καὶ ἐνθουσιασμούς. Ἐδῶ πρόκειται περὶ Συναγερμοῦ, οὐχὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ περὶ συναγερμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀκόμη καὶ τὴν Ἐκκλησίαν κινητοποιήσει, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἦτο πρωτοφανές. Καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ηὐλόγησε τὴν ἀναχώρησιν τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ μεταβαίνοντος εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Οἱ κώδωνες ἐκρούοντο τῶν Ἐκκλησιῶν». Ἐγὼ εἶχον ἀρκεσθῆ νὰ εἴπω, ὅταν ἀπήντησα εἰς τὸν πρώην ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, ὅτι «εἴχομεν φωτισθῆ περισσότερον ἀπὸ τοὺς προβολεῖς καὶ ὀλιγώτερον ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν του». Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μὲ ὑπερέβαλεν. Ἐπεστράτευσε τὸν Ἀρχιεπίσκοπον καὶ ἔκρουσε τοὺς κώδωνας τῶν Ἐκκλησιῶν.... (Χειροκροτήματα). Ὀλίγαι ἀκόμη θὰ εἶναι αἱ περικοπαί, τὰς ὁποίας θὰ ἀναγνώσω καὶ θὰ συντομεύσω τὴν εὐχαρίστησιν τοῦ ἀκροατηρίου. «Πράγματι κατείχετο καὶ κατέχεται ἀπὸ παθολογικὸν ρωμαντισμὸν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος τὸν ὁδηγεῖ εἰς ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι καταστρέφουν τὸ ἔργον αὐτοῦ τοῦ ἰδίου καὶ κινδυνεύουν νὰ καταστρέψουν καὶ τὸ ἔργον αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως». Ὅταν εἶδεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν αὐτὰ κατὰ τὸ 1% νὰ τὰ ἐπιτύχῃ, ἦτο φυσικὸν νὰ ἐπιστρέψῃ ἀπογοητευμένος. Καὶ ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπὸ ἱπποτισμόν, προέβη, παρὰ τὰς πεποιθήσεις του, εἰς δήλωσιν ἀλληλεγγύης. Καὶ εἶπεν ἐν συνεχείᾳ προχθὲς ὁ κ. Κανελλόπουλος: «Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συνδέεται ἡ Κυβέρνησις ἡ ρεαλιστικὴ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου μὲ ὄνειρα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν ἐντυπώσεις ἀλλὰ ἐκ τῶν ὁποίων ἐντυπώσεων, δημιουργουμένων ἐκ τῶν ὀνείρων αὐτῶν, τὰ ἀποτελέσματα καὶ ἡ ἔκβασις εἶναι ὀδυνηρὰ διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Μετὰ τὴν ἀπογοήτευσιν αὐτὴν ἐπεσκέφθη καὶ ἄλλας χώρας, διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἀντιπερισπασμούς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸν δημόσιον βίον μιᾶς χώρας ὅπως ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένοι διὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σχέσεων μὲ τοὺς μεγάλους συμμάχους, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιχειρηθοῦν. Καὶ ἀφοῦ καὶ εἰς τὰς ἄλλας χώρας, δὲν κατώρθωσεν ὅσα ἤλπιζε μετέβη εἰς τὴν Γερμανίαν, ἐδέχθη σχεδὸν τὰ πάντα καὶ ἐδέχθη νὰ ὑπογράψῃ τὰς ἐπιστολὰς διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν αὔξησιν ἀπὸ 100 εἰς 200 ἑκατομμύρια μάρκα τῶν πιστώσεων»... Καὶ προσθέτει: «Καλύτερον θὰ ἦτο ἐὰν δὲν εἶχον ὑπογραφῆ αἱ ἐπιστολαὶ διὰ λόγους ἠθικοὺς καὶ πολιτικοὺς καὶ πάσης φύσεως λόγους, ἐὰν εἶχεν ἐξασφαλίσει μόνον 100 ἑκατομμύρια μάρκα καὶ ἂν τῶν 100 αὐτῶν ἑκατομμυρίων μάρκων τὴν ἀξιοποίησιν εἶχεν ἀρχίσει μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του καὶ ἂν τὴν εἶχε συνεχίσει ὁ συνάδελφός του, ὁ κ. Καψάλης, θὰ ἦτο προτιμότερον δι’ ὑμᾶς διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὸν τύπον». Λυποῦμαι, κύριοι βουλευταί, διότι ἐχρειάσθη νὰ προβῶ εἰς αὐτὴν τὴν μακρὰν ἀνάγνωσιν ἀλλὰ καὶ ἔκρινα ἀπαραίτητον, διότι ἀποτελεῖ αὐθεντικὴν ὁμολογίαν τῆς ἀποτυχίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ πλήρη δικαίωσιν τῶν ἀγώνων τοὺς ὁποίους ἔχει διεξαγάγει ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἐπανειλημμένως διετυπώθησαν ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπικρίσεις, ὅτι διεξάγει δημοκοπικὸν ἀγῶνα, καὶ ὅτι εἶναι ἀναξία. Καὶ ἰδοὺ ἐκ τῶν κόλπων τῆς Κυβερνήσεως ἦλθεν ἡ ἐπιβεβαίωσις, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἦσαν ἀπολύτως βάσιμα καὶ ἐπιβεβαιώνονται ἀπὸ τοὺς ἐπισήμους ἐκπροσώπους τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῆς ἀναγνώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀντλοῦμεν ἐξ αὐτῆς τῆς ἀναγνώσεως τὸ δικαίωμα νὰ διεκδικήσωμεν τὴν ἀναγνώρισιν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν ὑπῆρξε πάντοτε καλόπιστος καὶ ἀπὸ τὸ ἴδιον πνεῦμα θὰ ἐμπνέεται καὶ εἰς τὸ μέλλον. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀναφερόμενος εἰς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν εἰς τὸν ἀνασχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως ἐξῆρε τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις καὶ τοιουτοτρόπως ἀνανεώνει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ. Φοβοῦμαι ὅτι ἐπλανήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἔργον τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἡ καταστολή, ἔργον τῶν Κυβερνήσεων εἶναι ἡ πρόνοια. Καὶ ὅταν ἑπομένως ὁ Κυβερνήτης διαπράττῃ σφάλματα, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰς ὁμολογίας ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ τὰς κυρώσεις νὰ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὰς εὐθύνας. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ τελευταῖον του μήνυμα: «Μὲ ὅλον τὸ θάρρος, μὲ ὅλην τὴν γενναιότητα ὁμολογῶ, ὅτι ἀναγνωρίζω τὴν εὐθύνην». Ἐὰν αὐτὴ ἡ ὁμολογία ἐπρόκειτο νὰ σημάνῃ, ὅτι ἀναλαμβάνει τὰς συνεπείας τῆς εὐθύνης, θὰ εἶχε πράγματι γενναιότητα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀποτελεῖ μόνον ἁπλοῦν σχῆμα λόγου, τοῦ ὁποίου γίνεται χρῆσις πρὸς ἀπαλλαγὴν ἀκριβῶς ἀπὸ τὰς εὐθύνας, δὲν ἐννοῶ ποίαν γενναιότητα περιέχει καὶ ποίαν χρησιμότητα ὡς παράδειγμα διὰ τὰς μελλούσας γενεάς.... Κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς δικτατορίας, ὅταν ἀλλάσσουν πολιτικὴν μένει τὸ καθεστώς. Εἰς τὰς δημοκρατίας, ὅταν ἀλλάσσουν πολιτικὴν ἀλλάσσει καὶ ἡ Κυβέρνησις. (Χειροκροτήματα). Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐνεφανίζετο διὰ πρώτην φορὰν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, βεβαίως θὰ ἔχωμεν ὑποχρέωσιν νὰ δώσωμεν μεγάλην προσοχὴν εἰς τὰς ἐπαγγελίας της. Ὅταν ὅμως ὑπάρχῃ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κυβερνᾷ ἐπὶ 2ετίαν, ἔχομεν καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ τὴν κρίνωμεν ὄχι ἀπὸ τὰς ἐπαγγελίας διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος. Καὶ κρίνοντες τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἀπὸ τὰς ὁμολογίας καὶ ἀπὸ τὰς πράξεις τοῦ παρελθόντος ὀφείλομεν νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι δὲν δικαιοῦται νὰ ἐλπίζῃ εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ διὰ τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ μέρους τῆς ΕΠΕΚ, ὁ Κοινοβουλευτικός της ἐκπρόσωπος κ. Μπακλατζῆς.

§21Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν κατὰ τὸ ἔτος 1925–28 ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὴν συγκυρίαν διαφόρων γεγονότων εἶχε περιέλθει σχεδὸν εἰς ἀπόγνωσιν, ἐνεφανίσθη ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ ἔκαμεν ἔκκλησιν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἶπεν: Ἑλληνικὲ λαέ, ζητῶ τὴν ψῆφον σου, ζητῶ νὰ μοῦ δώσῃς τὴν δύναμιν ποὺ χρειάζομαι καὶ ὑπόσχομαι νὰ κάμω τὴν Ἑλλάδα ἀγνώριστον ἐπὶ τὰ βελτίω. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωκε συντριπτικὴν πλειοψηφίαν εἰς τὸν μεγάλον ἐκεῖνον Ἕλληνα καὶ ἐντὸς μιᾶς 4ετίας, διότι ἐπίστευεν εἰς τὸν ἑαυτόν του, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, καὶ ἐπίστευεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μὲ τὰ διάφορα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν, παραγωγικά, μὲ τὰ σχολεῖα, μὲ τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα, μὲ τὴν ὁδοποιΐαν, πραγματικῶς κατέστησε τὴν Ἑλλάδα ἀγνώριστον ἐπὶ τὰ βελτίω. Τὴν ἰδίαν ἐπανάληψιν ἔκαμε καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὸ 1952. Ἀπηυθύνθη πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τοῦ ἐζήτησε δύναμιν διὰ νὰ δυνηθῇ καὶ αὐτὸς νὰ καταστήσῃ τὴν Ἑλλάδα ἀγνώριστον ἐπὶ τὰ βελτίω. Καὶ διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπίστευεν εἰς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, τὸν ὁποῖον εἶχε γνωρίσει εἰς τὰς διεκδικήσεις ἐθνικῶν πράγματι ἀπαιτήσεων, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τοῦ ἔδωκε νέαν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν, πρωτοφανῆ δύναμαι νὰ εἴπω εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ θέσω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὴν καλὴν πρόθεσιν καὶ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Στρατάρχου ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν δύναμαι ὅμως νὰ διακηρύξω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι ἐπέτυχεν εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν, ὅτι ἠδυνήθη διὰ τῆς Κυβερνήσεώς του καὶ διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν νὰ δικαιώσῃ τὰς προσδοκίας, τὰς ὁποίας εἰς αὐτὸν ἐστήριξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἐπαγγελίας, τὰς ὁποίας ἔδωσεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, κυρίως διὰ τοῦ περιφήμου Συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης, Συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν ὑπογράψει ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Ἐκυβέρνησεν ὁ Συναγερμὸς δύο ἔτη καὶ ἕνα μῆνα. Εἶμαι δυστυχῶς ὑποχρεωμένος, μολονότι κατεχόμεθα ἀπὸ τὴν διάθεσιν νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὰ καλῶς γινόμενα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι νὰ τονίσωμεν τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐχειροτέρευσαν τὴν κατάστασιν καὶ ὡδήγησαν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς ἐξαθλίωσιν. Πρωτίστως, ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, γενικῶς ὁ Συναγερμός, θὰ παραδέχεται, ὅτι δὲν εὑρίσκεται σήμερον ἡ Ἑλλὰς εἰς καλυτέραν θέσιν ἀπὸ ὅτι εὑρίσκετο κατὰ τὸ ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον παρέλαβε τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν θέλομεν νὰ δημοκοπήσωμεν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, οὔτε νὰ ὁμιλήσωμεν διὰ τὸν χειρισμόν του. Δηλοῦμεν διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν, ὅτι εἴμεθα συμπαραστάται καὶ εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν διεκδίκησιν τῶν ἀπαραγράπτων δικαιωμάτων μας διὰ τὴν αὐτοδιάθεσιν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Ὑπεσχέθη προεκλογικῶς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ὅτι, ἐὰν ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ αὐξήσῃ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, τὴν ὁποίαν θὰ περιέκοπτεν ἡ Ἀμερικὴ ἐὰν ἐξηκολούθει νὰ κυβερνᾷ τὸ Κέντρον.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσ.). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀνακαλέσητε τὰ λεχθέντα ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, διότι πρὸ τῶν ἐκλογῶν οὐδέποτε εἶπεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ οὐδέποτε εἶπεν οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς θὰ κατορθώσῃ, ἐρχόμενος εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ αὐξήσῃ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν.

§23Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην καὶ ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην συνεδρίασιν νὰ σᾶς φέρω τὸ σχετικὸν κείμενον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακλατζῆ, νομίζω, ὅτι ἐπειδὴ ἡ συζήτησις γίνεται κατά τινα παρέκκλισιν, θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ.

§25Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι σεῖς ἐδηλώσατε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ χορέψῃ τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου, ὅταν δὲν θὰ ἔχῃ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ ἡ ἀσφάλεια τοῦ Κράτους. Ἦλθε κατόπιν ὅμως καὶ ἐφηρμόσθη ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τοῦ Συναγερμοῦ, τὴν ὁποίαν τὴν ἐνέκρινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἐφηρμόσθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου πρώην ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνη. Καὶ ἐφηρμόσθη ἡ συγχώνευσις τῶν Τραπεζῶν μὲ τὸν ἀπώτερον σκοπὸν νὰ μειωθῇ ὁ τόκος αὐτῶν. Ὅμως ὁ τόκος δὲν ἐμειώθη. Ἔγιναν περιορισμοὶ τῶν πιστώσεων, ὥστε ὁ τόκος ἔξω τῶν Τραπεζῶν νὰ ἔχῃ φθάσει εἰς ὑψηλὰ ἐπίπεδα. Καὶ διαμαρτύρεται ὁ λαὸς καὶ ἀκούεται ἡ καταγγελία, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἐὰν ἐξεδίωξε τόσους ὑπαλλήλους καὶ περιέκοψε τόσας δαπάνας ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ νὰ λέγεται, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἀθηνῶν ἔγινε Πρυτανεῖον τῶν εὐνοουμένων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακλατζῆ, ἐπὶ τοῦ θέματος ὁμιλεῖτε διότι ὅπως ξεύρετε καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 78 τοῦ Συντάγματος, δὲν τίθεται θέμα ἐμπιστοσύνης. Ἔκαμεν ὡρισμένας δηλώσεις ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν κριτικὴν αὐτήν.

§27Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ συνδυασμὸς τοῦ παρελθόντος μετὰ τοῦ παρόντος θὰ μᾶς διαφωτίσῃ καὶ περὶ τοῦ μέλλοντος. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἦτο ἡ δυναμῖτις ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς τὴν δημοσίαν πίστιν καὶ ὑπεστηρίχθη, τότε, ὅτι διὰ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς θὰ ἐπήρχετο εὐτυχία εἰς τὸν ἀγρότην, καὶ ὅτι ὅλαι αἱ τάξεις θὰ διεμοιράζοντο τὴν εὐτυχίαν. Καὶ ὅμως τί ἔγινεν; Ἀφίνω ὅλους ὑμᾶς νὰ κρίνετε περὶ τοῦ ἀποτελέσματος καὶ περὶ τῆς ἐξαθλιώσεως, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς. Ἔπειτα ἀπὸ διακυβέρνησιν δύο ἐτῶν, ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἐμφανίζεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ παραδέχεται, ὅτι ἡ ἐφαρμοσθεῖσα οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεώς του ἀπέτυχεν. Ὅλα ὅσα συνέβησαν μέχρι σήμερον, δὲν υἱοθετοῦνται. Ὁ Στρατάρχης παραδέχεται τὴν ἀποτυχίαν τῆς Κυβερνήσεώς του. Καὶ ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι στρατιωτικὸς καὶ γνωρίζει τὰς συνεπείας, ὅταν δοθῇ μία στρατιωτικὴ μάχη καὶ χαθῇ τὸν ἐρωτῶ: Ἐφ’ ὅσον ἐφηρμόσθησαν τὰ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐγκρίνει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καὶ μόνος ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἔδωσε τὴν μάχην καὶ τὴν ἔχασε, πρέπει νὰ φύγῃ μόνον τὸ ἐπιτελεῖον ποὺ κατήρτισε τὸ σχέδιον καὶ ἐνέκρινεν αὐτὸς ἢ πρέπει νὰ φύγῃ μόνον τὸ ἐπιτελεῖον καὶ νὰ μείνῃ εἰς τὴν θέσιν του ὁ ἀρχηγός; Παρεδέχθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι ἀπέτυχε δίδουσα τὴν μάχην. Ὀφείλει συνεπῶς, νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἄλλην διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν μάχην διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§28Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν μὴ ἀκουόμενος).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακλατζῆ, ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Ἐκεῖ εἶναι ἐντοπισμένον τὸ θέμα. Ὁμιλεῖτε ἐκ μέρους Κόμματος, ἑπομένως τηρήσατε τὸν Κανονισμόν.

§30Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀνασυνθέσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖ, καὶ σᾶς εἶπον τὰς ἀγαθάς της προθέσεις, δὲν τὰς παραβλέπω, ἐπιχειρεῖ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν, διαγράφουσα τὸ παρελθόν της καὶ διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἐνεφάνισεν ἐνώπιόν μας ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ λάβῃ διὰ νὰ ὑποσχεθῇ καὶ πάλιν τὴν εὐδαιμονίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὀφείλω, κ. ὑπουργέ, νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Ὅτι τὸ πρῶτον ἔλαβον γνῶσιν τῶν μέτρων τούτων ἀπὸ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν καὶ συνεπῶς δὲν θὰ ἐνδιατρίψω, ἐπιφυλασσόμενος τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κατὰ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἐπὶ μέρους ἀπόψεις μας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω καὶ νὰ φρονῶ, ὅτι πρόκειται περὶ νέων πειραματισμῶν, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ἐκσπάσουν εἰς βάρος πάλιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀντιμετωπισθοῦν, ὡρισμένα ζωτικὰ ζητήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν πρόκειται ὁ τόπος αὐτὸς νὰ γνωρίσῃ καλυτέρας ἡμέρας. Δὲν εἴδαμε ποσῶς διὰ τῶν οἰκονομικῶν τούτων μέτρων νὰ ἐπιδεικνύεται ἐνδιαφέρον καὶ στοργὴ πρὸς τὴν νεολαίαν, πρὸς τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι ἀφήνονται εἰς τοὺς πέντε δρόμους ἀπροστάτευτοι πρὸς κάθε ἐπαγγελματισμὸν καὶ ξένοι πρὸς πᾶσαν κρατικὴν στοργήν. Εἶναι φοβερὸν τὸ πρᾶγμα, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀνεργία, ἡ ὁποία μαστίζει τὸν τόπον μας. Εἴμεθα διὰ τῆς ἀδιαφορίας μας πρὸς τὴν νεολαίαν, πρὸς τοὺς νέους, προαγωγοὶ τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔπρεπε κυρίως πρὸς τὴν τάξιν αὐτὴν νὰ στρέφωνται. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀγρότας, δι’ οὓς τὸ ἔτος, τὸ ὁποῖον ἐπέρασεν εἶχεν ὀδυνηρὰ ἀποτελέσματα, ἐάν, λέγω, δὲν ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα...

§31Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Καθόλου ὀδυνηρά.

§32Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε τέως ὑπουργὲ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, περιήλθατε τὴν ὕπαιθρον διὰ νὰ διαπιστώσητε ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἀγροτῶν;

§33Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Βεβαίως, διότι οἱ ἀγρόται εἶναι ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως.

§34Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ὅταν τὸ δολλάριον εἶχε 15 χιλιάδας, τὸ λάδι τὸ ἔπαιρνεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἰς τὴν συγκέντρωσιν πρὸς 13–14 χιλιάδας κατ’ ὀκᾶν· ὅταν σήμερον εἶναι τὸ δολλάριον 30 χιλιάδας, οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ἡ ἀδικημένη αὐτὴ τάξις, ὑποχρεοῦται νὰ πωλήσῃ τὸ λάδι πρὸς 14 χιλιάδας, αὐτὴ εἶναι ἡ εὐδαιμονία τοῦ ἀγρότου παραγωγοῦ;

§35Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§36Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Καὶ ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εἴπωμεν, ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν λιπασμάτων ἐδιπλασιάσθησαν, τί ἔχετε νὰ μᾶς εἴπητε ἀπέναντι τῆς καλυτέρας τύχης τῶν γεωργικῶν προϊόντων;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ διακοπαὶ καὶ αἱ ἐρωτήσεις ἐπιμηκύνουν τὴν συζήτησιν καὶ τὰς ἀγορεύσεις. Παύσατε τὰς διακοπὰς διὰ νὰ τελειώσῃ καὶ ὁ ρήτωρ.

§38Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ εἶναι ἀπολύτως εὐχαριστημένοι ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως.

§39Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Τὰ καπνὰ τὰ ἠγόρασαν πρὸς 15.000 δραχ. τὸ δολλάριον οἱ καπνέμποροι καὶ τὰ ἐπώλησαν πρὸς 30.000 δραχ. τὸ δολλάριον. Ποῖος ἐπῆρε τὴν διαφοράν; Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν δὲν ἐπιδειχθῇ πρόνοια καὶ μέριμνα ὥστε νὰ γίνῃ τρόπον τινὰ ἀναπροσαρμογὴ τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, ἐὰν δὲν ἐπιδειχθῇ πρὸς τοὺς ἀγρότας προστασία καὶ δὲν ἐπεκταθῇ ὁ θεσμὸς τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, ἐὰν δὲν καταβληθῇ προσπάθεια ὁ ἀγρότης νὰ φέρῃ τὰ προϊόντα του χωρὶς τοὺς μεσάζοντας, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς τὸν ἐκμεταλλεύονται καὶ τὸν ἀπομυζοῦν, ἐὰν δὲν προσπαθήσωμεν νὰ μειώσωμεν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ νὰ αὐξηθῇ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ ἀγρότου, ὀφείλω νὰ σᾶς ἐκφράσω τοὺς φόβους μου, ὅτι ἡ τάξις αὐτή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ λαοῦ μας, εἶναι ἡ ἄκρως δυσηρεστημένη καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ τὴν ὁδηγήσουν τὰ ρεύματα, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς σήμερον λυμαίνονται τοὺς λαοὺς. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, δὲν ἔγινεν ἀναπροσαρμογὴ τιμαριθμικὴ τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Νομικῶν Προσώπων καὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου, ἀκόμη ὅλα τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν εἶναι τίποτα, διότι ἡ μεγαλυτέρα αὐτὴ τάξις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑποφέρῃ, ὅταν τόσον μικρὸν ἐνδιαφέρον ἐπέδειξαν αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπίσης ἐὰν δὲν περιορισθοῦν τὰ μέτρα τῆς ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς, ὥστε νὰ μὴ διαρρέῃ τὸ συνάλλαγμα καθ’ ὃν τρόπον διαρρέει καὶ ἐὰν ἐπέλθῃ ἰσοζύγιον πληρωμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου δὲν ἀναμένομεν καλυτέραν τύχην εἰς τὸν τόπον. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, διαπιστώνεται, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχομεν ἀφθονίαν προϊόντων καὶ εἰσάγωνται ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν μῆλα καὶ ἄλλα προϊόντα, νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικὸν εἰς τὸν τόπον. Ἐπίσης πρέπει νὰ δοθῇ πιστοδότησις εἰς τοὺς βιοτέχνας, εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας, ὥστε νὰ δυνηθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἐργασθοῦν καὶ μὲ αὐτοὺς νὰ ἐργασθῶσιν ὅλοι. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις φέρουσα τὰ μέτρα αὐτὰ πιστεύει, ὅτι δι’ αὐτῶν θὰ φέρῃ καλὸν εἰς τὸν τόπον. Εὔχομαι ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων αὐτῶν νὰ μὴ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικῶς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχης Παπάγος νὰ κάμῃ νέαν διακήρυξιν μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, ὅτι καὶ ἡ προσπάθειά του αὕτη ἀπέτυχε καὶ νὰ κάμῃ νέαν δήλωσιν μετανοίας καὶ ἔνοχον αὐτοκριτικήν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν κατὰ τὴν σειρὰν τῶν ἐγγεγραμμένων, ἐπειδὴ ἐνδεχομένως βραδύτερον νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀπαρτία καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις, ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν συμφωνῇ νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος, λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ Νέου Ἔτους, διὰ τὴν 12 Ἰανουαρίου 1955;

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων). Μάλιστα. Μάλιστα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ἐκπρόσωπος τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἔχει τὸν λόγον.

§43Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παρέμβασίς μου θὰ εἶναι συντομωτάτη. Νομίζω, ὅτι ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία ἐτηρήθη κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν δὲν ἐπιτρέπει εὐρέα περιθώρια κριτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὸν ἔλεγχον τοῦ παρελθόντος, νομίζω, καὶ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐπὶ πολλοῖς ἡ Κυβέρνησις κατέστησεν ἄχρηστον τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι πράγματι τόσον τὸ ραδιοφωνικὸν μήνυμα τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ αἱ κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, δηλώσεις ὑπευθύνων κυβερνητικῶν ἐκπροσώπων, ἔβαλον τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος κατὰ τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου τῆς παρελθούσης διετίας. Ἀλλὰ πέραν τούτου νομίζω, ὅτι καὶ ἡ κριτικὴ διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα νέα οἰκονομικὰ μέτρα, κατ’ ἀνάγκην εἶναι περιωρισμένη. Τὸ σύνολον τῶν μέτρων, τοὐλάχιστον κατὰ τὰς ἐξαγγελίας τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ λάβουν τὴν νομοθετικὴν ὁδὸν καὶ μένει τότε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἐπεξηργασθοῦν τὰ μέτρα ταῦτα καὶ λεπτομερῶς νὰ τὰ κρίνουν καὶ ἐὰν εἶναι ἐπιβλαβῆ νὰ τὰ ἐπικρίνουν. Καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανον κἂν τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἐδημιούργει τὴν ἀνάγκην ὡρισμένων συγκεκριμένων παρατηρήσεων. Ἠσχολήθη διὰ μακρῶν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς διὰ τὸ ὅλον πρόβλημα τῆς πιστοδοτήσεως καὶ ἐξήγγειλεν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὴν ἐφαρμοστέαν εἰς τὸ μέλλον πολιτικήν. Ὅσοι εἶχον ὑπ’ ὄψει μερικοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἐμφανίζουν τὴν εἰκόνα τῆς κατανομῆς τοῦ συνόλου τῆς Τραπεζικῆς πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας ἀνέμενον εὐλόγως, ὅτι μεταξὺ τῶν ἐξαγγελθέντων μέτρων θὰ περιελαμβάνοντο καὶ μέτρα δυνάμενα νὰ ἄρουν μίαν κατάφορον ἀδικίαν ποὺ ἔγινε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν διετίαν εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν 31ην Δεκεμβρίου 1952, περίπου δύο μῆνας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐξουσίας ἐκ μέρους τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐλάμβανεν ἡ γεωργία 1846 δισεκ. καὶ ἐλάμβανεν ἡ βιομηχανία 953 δισεκ. τὸ δὲ ἐμπόριον 893 δισεκ, καὶ ἡ συγκέντρωσις τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἀπησχόλει 706 δισεκ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ τῆς 31ης Δεκεμβρίου 1952. Φθάνομεν εἰς τὴν 31ην Δεκεμβρίου 1953 —ἓν ἔτος ἀργότερον—διὰ νὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι ἡ πιστοδότησις πρὸς τὴν γεωργίαν ηὐξήθη κατὰ 8% ἔφθασε τὰ 1951 δισεκ., ἡ πιστοδότησις πρὸς τὴν βιομηχανίαν ἔφθασεν εἰς τὰ 1400 δισεκ., ἤτοι ηὐξήθη κατὰ 53%, ἡ πιστοδότησις πρὸς τὸ ἐμπόριον ηὐξήθη μόνον κατὰ 10% καὶ ἐμειώθη κατὰ 5% ἡ χρηματοδότησις συγκεντρώσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἀλλὰ ἀκόμη πλέον παραστατικοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ τῆς κατανομῆς τοῦ συνόλου τῆς τραπεζιτικῆς πιστοδοτήσεως τὴν 31ην Ὀκτωβρίου 1954, εἶναι οἱ τελευταῖοι ἐπίσημοι ἀριθμοὶ ποὺ ἐδόθησαν μέχρι στιγμῆς. Ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1953 ἡ περαιτέρω αὔξησις τῆς χρηματοδοτήσεως τῆς γεωργίας εἶναι 6%, σύνολον αὐξήσεως κατὰ τὴν διαρρεύσασαν διετίαν 14%, τῆς βιομηχανίας ηὐξήθη ἀπὸ 1.1.54 ἕως 31.10.54 κατὰ 54%, ἤγουν σύνολον αὐξήσεως κατὰ τὴν διετίαν 110%, τοῦ ἐμπορίου συνολικὴ αὔξησις 35%, τῆς συγκεντρώσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων κατὰ 22%. Θὰ ἀνέμενε κανείς, ἐπαναλαμβάνω, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν Συντονισμοῦ νὰ ἐξαγγείλῃ καὶ μέτρα ἀναγκαῖα διὰ νὰ ἀρθῇ ἡ ἀδικία αὐτή, ἡ ὁποία γίνεται, ὄχι εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων γεωργῶν μόνον, ἀλλὰ εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία τόσον σημαντικὸν ρόλον παίζει εἰς τὸ σύνολον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Μίαν ἀκόμη παρατήρησιν ἐπὶ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Ἐξήγγειλεν, ὅτι θὰ παραμείνῃ ἀμετακίνητος καὶ ἀμετάθετος ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Πρέπει ὅμως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ γνωρίζῃ τί σημαίνει ἡ δήλωσις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὸ 12)μηνον τοῦ 1953, κύριοι βουλευταί, εἴχομεν διαθέσει συνάλλαγμα δι’ εἰσαγωγὰς 242 ἑκ. δολλάρια, ἤγουν 20 ἑκατ. κατὰ μῆνα. Κατὰ τὸ 10)μηνον τοῦ 1954, 1ης Ἰανουαρίου, μέχρι 1ης Ὀκτωβρίου ἔχομεν 257,9 ἑκατ. δολλάρια, ἤγουν πολὺ περισσότερα ἀπ’ ὅ,τι διεθέσαμεν κατ’ ἀναλογίαν διὰ τὸ 12)μηνον τοῦ 1953. Ἔχομεν αὔξησιν μόνον τοῦ μηνιαίως δι’ εἰσαγωγὰς διατιθεμένου συναλλάγματος κατὰ 6 ὁλόκληρα ἑκατομμύρια δολλάρια, τοὐθόπερ σημαίνει δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος 72 ἑκ. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν εἶναι, τὸ μὲν 10)μηνον 1953 εἴχομεν αὔξησιν τοῦ ἀποθέματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κατὰ 47 ἑκ. ἐνῷ τὸ 10)μηνον 1954 ἔχομεν μείωσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς ἀνήγγειλεν ἀκόμη τὴν διαπιστωθεῖσαν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν. Σχετικοὶ ἀριθμοὶ ἔχουν περιληφθῆ καὶ εἰς ὑποβληθεῖσαν προσφάτως ἔκθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς, πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας. Ἀλλὰ τούτου δοθέντος προβάλλει ἀμείλικτον τὸ ἐρώτημα, ποῖος ἐπωφελήθη ἀπὸ τὴν αὔξησιν αὐτὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ 22% — ἂν δὲν ἀπατῶμαι — τοῖς ἑκατόν; Ὡμολογήθη ἀπὸ τὸ Πρωθυπουργικὸν μήνυμα, ὅτι αἱ ἐργαζόμεναι τάξεις, δὲν ἐπωφελήθησαν, ἐξ ἐναντίου, λόγῳ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἐμειώθη περαιτέρω ἡ ἀγοραστική των δύναμις. Καὶ ἀνέκυπτεν ἡ ἀξίωσις αὐτῶν καὶ τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπόψε, νὰ εἶχεν ἐξαγγείλει, μαζὶ μὲ τὴν διαπίστωσιν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἰς τὴν ὁποίαν πρωτευόντως συνέβαλεν ἡ ἐργατικὴ τάξις, νὰ εἶχεν ἐξαγγείλει καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν τῆς ἀδικίας εἰς βάρος αὐτῶν. Ἀντ’ αὐτοῦ, εἴχομεν μίαν ἀόριστον διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ αὐξηθοῦν, ἄγνωστον κατὰ πόσον, τὰ κατώτατα ὅρια τῶν ἡμερομισθίων. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἐπανελήφθη τὸ στερεότυπον, ὅτι θὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα καὶ ἐν καιρῷ θὰ δοθῇ ἡ προσήκουσα λύσις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπήγγειλεν ἕνα ἀφορισμόν. Ὁμιλῶν κατὰ τῆς μέχρι τοῦδε ἀσκηθείσης πολιτικῆς, ἀντέταξεν εἰς τὸ εὐχολόγιον, τὸ ὁποῖον ἀπήρτιζε τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, μέχρι τοῦδε, τὸν ρεαλισμὸν τῆς μελλούσης οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ἠθέλησεν ἀκόμη νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ μεγάλα ἔργα δὲν εἶναι ἀνάγκη κἂν νὰ ἀναφερθοῦν. Διερωτῶμαι, ἐὰν πράγματι αὐτὸ σημαίνῃ ἐγκατάλειψιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν μεγάλων παραγωγικῶν ἔργων, τότε, ἡ ὑπόσχεσις, ποὺ περιέλαβεν εἰς τὸ μήνυμά του ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι μόνον διὰ τῆς ἀναδιορθώσεως καὶ μόνον διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλύσωμεν τὸ μέγα καὶ φοβερὸν δημογραφικὸν πρόβλημα τῆς χώρας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν, ὅτι θὰ ἔχῃ ποτὲ τὴν πραγματοποίησίν της.

§44Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν σημαίνει τὴν ἐγκατάλειψιν οἱουδήποτε ἔργου.

§45Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τότε ἀποβαίνει τὸ εὐχολόγιον κενὴ λέξις καὶ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνέλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸ βῆμα ἀπόψε, διὰ νὰ εἴπῃ λέξεις κενὰς περιεχομένου καὶ κενὰς σημασίας. Κύριοι βουλευταί, αἱ τρεῖς–τέσσαρες αὐταὶ παρατηρήσεις καὶ διαπιστώσεις, τὰς ὁποίας, αἰφνιδιασθεὶς ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἔκαμα καὶ μόνον, μὲ ὁδηγοῦν εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζῃ κανείς, ὅσον καὶ ἂν τὸ εὔχεται πράγματι ὡς Ἕλλην, ὅτι καὶ τὰ νέα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως θὰ ὁδηγήσουν τὸν τόπον εἰς καλύτερον μέλλον. (Χειροκροτήματα).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Μόδης.

§47Γ. ΜΟΔΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἓν μόνον θέμα—ὄχι τὴν Πτολεμαΐδα—τὸ θέμα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμίλησε μὲ τόσην εὐγλωττίαν καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω μὲ πάθος διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς προωθήσεως τῆς παραγωγῆς μας. Εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν καλυτέρους ἐργάτας, καλυτέρους τεχνίτας, καλυτέρους γεωργούς, καλυτέρους βιομηχάνους. Ἀλλὰ δὲν μᾶς εἶπε, πῶς θὰ τοὺς ἀποκτήσωμεν. Ἐξέχασε κάτι, τὸ πλέον κεφαλαιῶδες, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ νόμοι καὶ οἱ προφῆται κρέμονται, τὴν παιδείαν. Εἶναι κοινὸν μυστικόν, ὑποθέτω, ὅτι ἡ Παιδεία, ὅπως λειτουργεῖ, κάθε ἄλλο παρὰ συμβάλλει εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Ὁ κ. Μπακλατζῆς ἐτόνισεν, ὅτι μὲ τὰς στρατιὰς τῶν παιδιῶν, τὰ ὁποῖα βγαίνουν ἀπὸ τὰ γυμνάσια, δημιουργεῖται κίνδυνος καίριος διὰ τὴν χώραν, διὰ τὴν ὕπαρξίν μας. Οἱ ἴδιοι ὑποσκάπτομεν τὰ θεμέλια τοῦ σπιτιοῦ μας καὶ σπείρομεν νάρκας καὶ τορπίλλας κάτω ἀπὸ τὰ πόδια μας. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴ ἡ ἰσχυρά, ἡ μεγάλη, ἡ μεγαλοπράγμων, τί ἔκαμεν ἤδη εἰς διάστημα πλέον τῶν δύο ἐτῶν; Ἀπὸ τὸ 1951 εἴχομεν σχεδὸν ἀποφασίσει τὴν κατάργησιν πολλῶν γυμνασιακῶν παραρτημάτων, τὰ ὁποῖα εἶχον δημιουργηθῆ ἐπὶ κατοχῆς καὶ καθιέρουμεν τὸν δεύτερον κύκλον τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Δηλαδή, οὐσιαστικῶς ἐπανεφέρομεν τὰ παλαιὰ σχολαρχεῖα καὶ διὰ νὰ περιορίσωμεν τὴν ἀκατάσχετον αὐτὴν πλημμύραν πρὸς τὰ γυμνάσια καθιερώσαμεν νέας ἐξετάσεις μετὰ τὴν τρίτην γυμνασίου. Ἐπέρασαν δύο χρόνια καὶ τίποτε δὲν ἔγινε. Ἀντιθέτως, ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἐκαυχήθη, ὅτι ἱδρύθησαν 3–4 καινούργια γυμνάσια! Μυριάδες πολλαὶ εἶναι τὰ παιδιὰ εἰς τὰ γυμνάσια, ὄχι μόνον ἀγόρια, ἀλλὰ καὶ κορίτσια, τὰ ὁποῖα φοιτοῦν καὶ «σπουδάζουν γράμματα σπουδάγματα». Πρόγραμμα παλαιόν. Παμπαλαία ἐμμονὴ εἰς τὴν καθαρεύουσαν. Ὅλα αὐτὰ μαζὶ ἔχουν ἕν ἀποτέλεσμα, νὰ βγαίνουν κάθε χρόνον μυριάδες παιδιά, τὰ ὁποῖα, κατ’ ἀνάγκην, εἶναι χωρὶς θέσιν, τὰ ὁποῖα εἶναι καλὰ μόνον διὰ γραφιάδες, τὰ ὁποῖα ὅλα ἐπιδιώκουν ἀνὰ μίαν «θεσούλαν», καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρομεν ποῦ ἠμποροῦν νὰ μᾶς ὁδηγήσουν. Ἡ κατάστασις αὐτὴ μοῦ ὑπενθυμίζει ἕνα δίστιχον, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν θέσιν του: «Δειλοί, μωροὶ καὶ ἄβουλοι ἀντάμα, προσμένουν ἴσως κάποιο θαῦμα!».

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§49Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, καθιέρωσε τὸ σύστημα τοῦ ἑορτασμοῦ τῶν ἑκάστοτε ἐπετείων του. Πέρυσιν ὁ ἑορτασμὸς αὐτὸς ἔγινεν ὑπὸ τὸν τύπον θριάμβου. Ἐφέτος ἐπῆρε τὴν μορφὴν τῆς δημοσίας δηλώσεως μετανοίας διὰ τὰ ἀνομήματα καὶ τὰς ἀποτυχίας του καὶ ἔν τινι τρόπῳ ἐπισήμου δικαιώσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν δὲν εὑρισκόμην εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ ἐνόμιζον, ὅτι τελῶ ὑπὸ τὸ κράτος παραισθήσεως. Ἀπὸ 15 ἡμερῶν, κύριοι, οὐδὲν κάμνει ἡ Κυβέρνησις, παρὰ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ τὰς λέξεις, τὰς φράσεις, τὰς ἐννοίας, τοὺς χαρακτηρισμούς, τὰς καταγγελίας, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐπὶ διετίαν ἀπηυθύνομεν ἐναντίον της ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης. Καὶ ἐνῷ ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία, τῶν 240 βουλευτῶν μέχρι χθές, —τῶν 205 σήμερον— ἠγωνίζετο νὰ ὑποτιμήσῃ, καγχάσῃ καὶ ἐμφανίσῃ τὸ ἔργον μας, ὡς ἔργον στεῖρον, ὡς προερχόμενον ἀπὸ μίαν πείσμονα ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, σήμερον χειροκροτεῖ τὰ ἴδια πράγματα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς διατυπώνομεν ἀπὸ διετίας, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι τώρα ἀκούεται ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πράγματι, θὰ ἐνόμιζε κανείς, ἐὰν δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι τελεῖ ὑπὸ τὸ κράτος παραισθήσεως!... Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις προβᾶσα εἰς τὴν ὁμολογίαν τῶν σφαλμάτων καὶ ἀνομημάτων της, τὰ ὁποῖα ἐσήμαναν τὴν καταβαράθρωσιν σημαντικωτάτων πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν θεμάτων τῆς χώρας, ἔρχεται τώρα ὡς μετανοοῦσα Μαγδαληνή, νὰ σᾶς δώσῃ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι διὰ τοὺς μῆνας, ἢ τὰ ἔτη ποὺ τῆς ὑπολείπονται, θὰ εἶναι ἄλλου εἴδους Κυβέρνησις, μὲ σκοπὸν τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας προεκάλεσε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν διετίαν. Πράγματι αὐτὴ καὶ μόνη εἶναι ἡ οὐσία τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Σᾶς ὑπεσχέθησαν καὶ οἱ δύο, ὅτι τοὺς μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἐξακολουθῆτε, σεῖς μὲν νὰ τοὺς δίδετε τὴν ἐμπιστοσύνην σας, ὁ δὲ λαὸς νὰ μᾶς ἀνέχεται ὡς ἐκπροσώπους του, ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἄλλο θὰ πράξῃ, εἰμὴ τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ἐπροκάλεσεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν διετίαν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε, ὅτι τὸ πρῶτον στάδιον τῶν Κυβερνητικῶν ἐπιδιώξεων συνεπληρώθη μὲ τὴν συμπλήρωσιν τῆς πρώτης διετίας. Ἐννοεῖ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἀλλὰ προσέθεσε ταὐτοχρόνως, ὅτι ὁ νέος ἀντικειμενικὸς σκοπὸς εἶναι ἡ θεραπεία τῶν ἀδικιῶν, τὰς ὁποίας ἔσχεν διὰ μεγάλας τάξεις τοῦ Ἔθνους, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς σταθερότητος, τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον ἐφήρμοσεν ὁ Συναγερμὸς. Πλανᾶται βεβαίως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἰσχυριζόμενος, ὅτι τὸ πρῶτον στάδιον τῶν ἐπιδιώξεών του, ἦτο ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης. Κατηγορῶν δὲ τοὺς ἐπικριτάς του, ὅτι ἔχουν βραχεῖαν τὴν μνήμην, διαπράττει ὁ ἴδιος τὸ σφάλμα, ἢ μᾶλλον φορᾶται αὐτὸς πλέον ἔχων βραχυτάτην τὴν μνήμην. Ὅταν ἀπηυθύνετο πρὸ διετίας εἰς ἡμᾶς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὑπέσχετο, ὄχι ἁπλῶς οἰκονομικὴν σταθερότητα, ἀλλὰ κυρίως ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, μίαν ριζικὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ παραγωγικοῦ συστήματος, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐθεμελιοῦτο ἡ οἰκονομικὴ εὐημερία τῆς χώρας, ὄχι μόνον κατὰ τὴν τετραετίαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐπερχομένας τετραετίας. Ἦτο τοῦτο ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος, ἦτο τὸ ἔμβλημα τῶν πολιτικῶν του ἐπαγγελιῶν, ἦτο ἡ μέθοδος, διὰ τῆς ὁποίας συνεπῆρε τὴν φαντασίαν τῶν Ἑλλήνων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λησμονεῖ ἐπιμόνως σήμερον, τὸ δεύτερον σκέλος τῶν ἐπαγγελιῶν του, ὅταν ἀνελάμβανε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, ἰσχυριζόμενος, ὅτι ἐπετεύχθη τὸ πρῶτον στάδιον τῶν Κυβερνητικῶν ἐπιδιώξεων, ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης. Διότι, ὅπως θὰ ἐπροσέξατε ἀσφαλῶς, εἰς τὴν ραδιοφωνικήν του ὁμιλίαν οὐδὲν περίπου, ἐκτὸς ὡρισμένων κοινοτύπων, ἀναφέρει περὶ ἀνασυγκροτήσεως. Ἀλλά καὶ ὁ φίλτατος, ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τί περὶ ἀνασυγκροτήσεως ὡμολόγησεν; Τί ἄλλο εἰμὴ τὴν μετὰ πολλῶν τιμῶν ταφήν της; Ὡμίλησε περὶ ρεαλιστικῶν ἐπιδιώξεων καὶ περὶ σχεδίων οἰκονομικοτεχνικῶν, τὰ ὁποῖα τώρα πρέπει νὰ γίνουν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀπευθυνθῶμεν διὰ τὴν χρηματοδότησίν των, εἰς ὀργανισμούς, περὶ τῶν ὁποίων ὅμως, ἀπὸ δύο ἐτῶν ἡ Κυβέρνησις μᾶς διεβεβαίωνεν, ὅτι ἦσαν ἕτοιμοι νὰ καταβάλουν δεκάδας ἑκατοντάδας ἑκατ. δολλαρίων, πρὸς κατασκευὴν φανταστικῶν ἔργων, τὴν δὲ ἔναρξίν των, ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐξήγγειλεν ὡς ἐπικειμένην νὰ πραγματοποιηθῇ ἐντὸς δύο μηνῶν, ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου 1953! Κύριοι, ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος, δὲν ἦτο ἀνακάλυψις τοῦ Συναγερμοῦ. Εἶναι καὶ τοῦτο κλοπὴ πνευματικῆς ἰδιοκτησίας, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος ἦτο ἡ πολιτικὴ τῆς ἐπαράτου ἐκείνης ὑποκυβερνήσεως τοῦ κέντρου, διὰ τὴν ὁποίαν ἐκατηγορήθη, τόσον ἀμειλίκτως καὶ κατεσυκοφαντήθη παρὰ τοῦ Συναγερμοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. Οὐδὲν ἄλλο, ὡς Ἀντιπολίτευσις ἔπραξεν ὁ Συναγερμός, ἀπὸ μίαν πείσμονα, κακόπιστον, δι’ ὅλων τῶν μέσων κατασυκοφάντησιν τῆς πολιτικῆς ἐκείνης. Καὶ ἐν τούτοις ἔρχεται σήμερον, μετὰ δύο ὁλόκληρα ἔτη, καὶ μᾶς λέγει ὅτι τὴν ἀνεκάλυψεν, ἐπαιρόμενος μάλιστα διὰ τοῦτο! Ὁμολογῶ, ὅτι ἔχω τὴν διάθεσιν νὰ εὐχαριστήσω καὶ τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, διὰ τὴν καθυστερημένην αὐτὴν ἀναγνώρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσέφερεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, διὰ τὴν συμμετοχήν μου εἰς τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον ἀκόμη αἰσθάνομαι ὑπερηφάνειαν. Κύριοι, ὄχι μόνον δὲν ἀνεκάλυψε, τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος ὁ Συναγερμός, ἀλλὰ ἀντιθέτως, ἀντὶ νὰ τὴν ἑδραιώσῃ, τὴν ὑπενόμευσε. Πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ δημιουργηθῇ αἴσθημα σταθερότητος, ὅταν ἐπὶ δύο χρόνια εἴχομεν ἕνα ὑπουργόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐσταυροκοπεῖτο ἡ Ἑλλὰς κάθε βράδυ, διὰ τὸ τὶ θὰ μᾶς ἔφτιαχνε τὸ πρωί. Ἐνθυμεῖσθε ἐκεῖνα τὰ πυροτεχνήματα, τῶν ἐπανειλημμένων αὐθορμητισμῶν, μὲ τὰς περιφήμους συγχωνεύσεις, τὴν ἀπίθανον πολιτικὴν τῆς λίρας, τὸν ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ διπλασιασμὸν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος! Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ὑπὸ τὰ συνεχῆ πλήγματα τῶν ἐκδηλώσεων τῆς ρωμαλεότητος, τοῦ τότε ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, παρ’ ὀλίγον νὰ μεταβληθῶμεν εἰς λαόν καρδιοπαθῶν; Καὶ ὅμως, ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὁμιλεῖ περὶ ἐπιτεύξεως τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος! Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ εἴμεθα ἄδικοι, ἀπὸ μίαν ἄποψιν ἐπραγματοποιήθη αὕτη. Εἶναι ἡ κατοχύρωσις τῶν προνομίων καὶ τῶν συμφερόντων τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Ἡ ὑπερυποτίμησις, τῆς ὁποίας, τὰς συνεπείας θέλει τώρα νὰ θεραπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι σήμερον ὁμολογεῖ ὅ,τι ἡμεῖς κατηγγείλαμεν, ὅταν αὐτὴ τὴν ἐξήγγειλε μὲ τόσην ὑπερηφάνειαν, μὲ τόσην ἀλαζωνείαν, οὐδὲν ἄλλο ἐσήμανε, εἰμὴ τὴν καταλήστευσιν τῶν πολλῶν ὑπὲρ τῶν ὀλίγων. Τὸ εἶπον αὐτό, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τερματίζων τὴν μακρὰν ἀγόρευσίν μου, ἐπὶ τῆς ὑποτιμήσεως, καὶ τὴν ὁποίαν ἐφρόντισα νὰ ἐκτυπώσω εἰς χωριστὸν τεῦχος, πρὸς χάριν ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, τῆς πλειοψηφίας, διὰ νὰ παραμείνῃ ὡς διαρκὴς ὑπόμνησις, τῆς ἀμέσου παρ’ ἡμῶν διαγνώσεως, τῶν ὀλεθρίων συνεπειῶν, μιᾶς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν διὰ τῶν προθύμων χειροκροτημάτων σας, ἐσπεύσατε νὰ καταστήσετε ἑαυτοὺς συνυπευθύνους. Ἀλλὰ καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς κατανομῆς τῶν πιστώσεων, οὐδὲν ἄλλο ἐσήμανεν, εἰμὴ τὴν σταθεροποίησιν τῆς οἰκονομικῆς ὑπεροχῆς τῶν πολὺ ὀλίγων. Αἱ πιστώσεις, κατὰ τὰ 2 τελευταῖα αὐτὰ χρόνια, κατανέμονται, κατὰ τρόπον, εὐνοοῦντα ἐλαχίστους βιομηχάνους καὶ μεγάλους ἐμπόρους εἰς βάρος τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῶν πάσης φύσεως ἐπιχειρηματιῶν. Κύριε ὑπουργέ, τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ παρακαλέσω καὶ ὑμᾶς καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μᾶς ἐξηγήσετε πῶς συνέβη αὐτὸ τὸ ἀπίθανον φαινόμενον, ὥστε ἐντὸς τῆς διετίας, νὰ γίνῃ αὔξησις τῶν πρὸς τὴν καπνοβιομηχανίαν πιστώσεων κατὰ 150–160%, ἐνῷ ἡ συνολικὴ αὔξησις τῶν πιστώσεων δὲν ὑπερβαίνει τὰ 30–35%; Πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ ὁμιλῶμεν περὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος ὅταν περίπου τὰ ⅔ τῶν βιομηχανικῶν πιστώσεων πηγαίνουν εἰς 3–4 μεγάλας βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις; Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι πιθανῶς καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, νὰ θέλουν νὰ ἐκθέσουν τὰς σκέψεις των ἐπὶ τῆς νέας οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν συζήτησιν, τῆς ὁποίας μᾶς παρέχονται τὰ χρονικὰ ὅρια μιᾶς καὶ μόνης συνεδριάσεως! Ἀλλ’ ἂς συνοψίσω, ὅ,τι ἐξέθεσα μέχρι τῆς στιγμῆς. Τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος τὴν ἐδανείσθητε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησίν μας, καὶ τὴν ὑπενομεύσατε πρῶτον διὰ τῶν αἰφνιδιαστικῶν καὶ συγκλονιστικῶν ἐνεργειῶν τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὰς ὁποίας ἀνέφερα, καὶ δεύτερον, διὰ τῆς ἐσκεμμένης προσπαθείας ἑδραιώσεως τῆς παντοδυναμίας τῶν ἐξαιρετικῶς ὀλίγων. Σήμερον ἐξαγγέλετε, κ. ὑπουργέ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως —δυστυχῶς καὶ πάλιν δὲν ἔχομεν τὴν τιμὴν τῆς παρουσίας του— τί; Ὅτι ἀπετάξασθε τὸν Σατανᾶ. Ὅτι ἐγκαταλείπετε τὴν προσφυγὴν εἰς τὴν μαγείαν, ὅτι θὰ παύσετε τὰς ἐπικλήσεις εἰς τὰ πνεύματα, καὶ ὅτι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τῆς οἰκονομίας μας, ἀντὶ τῆς μπαγκέττας τοῦ θαυματοποιοῦ θὰ μεταχειρισθῆτε τὸ στηθοσκόπιον καὶ τὰ καταπότια..., Πίγκ, ὡς λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας.

§50ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπον.

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν. Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἂς ἀλλάξῃ τὴν λέξιν καὶ ἂς τὴν ἀντικαταστήσῃ μὲ κάποιο σπεσιαλιτὲ μοντέρνο.

§52Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, τοῦ Συντονισμοῦ, παρηκολούθησα μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον, ὅσα εἴχατε νὰ εἴπητε, ἀπὸ τῆς πράγματι πολὺ δυσκόλου θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνύψωσαν, αἱ ἀτυχίαι τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς παρηκολούθησα, ἠμπορῶ νὰ εἴπω μὲ στοργήν, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὸ θέμα τὸ βασικὸν τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας του. Παρηκολούθησα μέ στοργήν, λέγω, ἐγώ ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἀντιπολιτευόμενος τὴν Κυβέρνησιν, τὰς δηλώσεις σας καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἀνεκουφίσθην κἄπως, διότι διέγνωσα τὴν εἰλικρινῆ σας διάθεσιν νὰ χειραφετηθῆτε ἀπὸ τὰς κακὰς προκαταλήψεις καὶ ψυχώσεις τῶν προκατόχων σας. Ἀτυχῶς ὅμως τοῦτο δὲν ἰσχύει ἀπολύτως. Ὡμιλήσατε ἐ. λ., μὲ ἀπόλυτον κατηγορηματικότητα διὰ τὴν περίφημον ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν. Παρηκολουθήσατε ὅμως τὴν πορείαν τοῦ καλύμματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον; Οἱ δημοσιευθέντες ἀριθμοὶ ἐμφανίζουν, ὅτι ἐμειώθη κατὰ 18 ἑκατομμύρια, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη. Προχθὲς ἀκόμη, ἕνα ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ περιοδικά, τὸ ὁποῖον εἶναι πάντοτε καλῶς πληροφορημένον, ἀπεδείκνυε δι’ ἀριθμῶν, ὅτι ἐὰν συνεχισθοῦν αἱ σημεριναὶ τάσεις, κατὰ τὸ τέλος τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους θὰ ἔχῃ ἀπορροφηθῆ ὁλόκληρον τὸ ὑπόλοιπον τῆς βοηθείας καὶ ἐπισήμως δὲν θὰ διαθέτομεν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν τρεχουσῶν καταναλωτικῶν ἀναγκῶν, εἰμὴ τὰ ἀποθέματα εἰς ξένον συνάλλαγμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἦτο ἀνάγκη, ἑπομένως πρὶν ἢ προβῆτε εἰς μίαν τόσον κατηγορηματικὴν δήλωσιν, νὰ μελετήσετε κἄπως, τὰ πράγματα, καὶ καταλαμβανόμενος ἀπὸ ἕνα φρόνιμον φόβον νὰ μεταχειρισθῆτε διαφορτικὴν κἄπως γλῶσσαν. Διότι ἡ συνέχισις τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ἄν, ὃ μὴ γένοιτο, συνοδευθῇ ἀπὸ ἕνα ἀτύχημα εἰς τὴν ἐφετεινὴν γεωργικὴν παραγωγήν, θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς μίαν τρομακτικὴν κρίσιν ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Χαιρετίζω τὴν τόσον πανηγυρικὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἀθλίας, τῆς προκλητικῆς, μέχρι τοῦδε πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ἐργατικοῦ τομέως. Ἐπίσης χαιρετίζω, ὅσα ἐλέχθησαν περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, καίτοι ἀποτελοῦν ὑποσχέσεις Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἐλαχίστην δυνάμεθα νὰ τρέφωμεν ἐμπιστοσύνην. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ κάμω σκέψεις ἐπιφυλάξεων. Ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ἐν συνδυασμῷ με τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν, λόγῳ τῆς μέχρι σήμερον ἀσκηθείσης πολιτικῆς, κινδυνεύει τάχιστα νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀνισορροπίαν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου. Διὰ τῶν νέων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διαπιστώνομεν καὶ πάλιν, ὅτι αὕτη ἀναγκάζεται νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν φαρέτραν τῆς παναθλίας ἐκείνης Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, τὴν ὁποίαν τόσον λυσσωδῶς ἐπολέμησεν ὁ Συναγερμός. Μετὰ δύο ὁλόκληρα ἔτη, ἀνεκάλυψεν, ὅτι ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὰς παγωμένας πιστώσεις καὶ νὰ υἱοθετήσῃ μάλιστα, τὴν πρότασίν μου, ἥτις λόγῳ τῆς μεσολαβησάσης πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, δὲν ἐφηρμόσθη τότε, περὶ μετατροπῆς εἰς δολλάρια τῶν παγωμένων πιστώσεων. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν νέαν πρὸς ὑμᾶς φιλοφρόνησιν. Καὶ πράγματι, εἶμαι πολὺ ἱκανοποιημένος, διότι μετὰ δύο ἔτη ἀποκτᾷ σωφροσύνην καὶ προσβλέπει πρὸς καθοδήγησίν της, εἰς τὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν οἱ προκάτοχοί της, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἡμεῖς ἐπροτείναμε τὸ μέτρον πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως.

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε;

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὸ τέλος, κ. ὑπουργέ.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐρωτῶ, ὅταν τελειώνετε ἕνα συλλογισμὸν καὶ σᾶς παρακαλῶ ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν διακοπήν. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποδέχεσθε καὶ ἐφ’ ὅσον τηρεῖτε αὐτὴν τὴν ἥκιστα Κοινοβουλευτικὴν στάσιν ἀπέναντί μου, δὲν σᾶς διακόπτω.

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα, κύριε ὑπουργέ. Ἔχω ἄλλωστε καὶ ἕνα παράπονον ἀπέναντί σας. Ὁσάκις ἐγὼ ἐπεχείρησα νὰ σᾶς διακόψω, οὐδέποτε μοῦ τὸ ἐπετρέψατε.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, προαχθῆτε εἰς κόμμα, διὰ νὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δέχωμαι τὰς διακοπάς σας.

§58Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παραγνωρίζετε τὸ γεγονὸς, ὅτι ὡς ἀνεξάρτητος ἀποτελῶ μονομελὲς κόμμα καὶ μάλιστα μὲ πολὺ πληρεστέραν συνοχὴν ἄλλων πολυμελεστέρων; Προχωρήσατε ὅμως, κ. ὑπουργέ.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσ.). Ἀφοῦ τώρα ἔγινε, ποὺ ἔγινε ἡ διακοπὴ, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω τὴν ἑξῆς φράσιν: Εἶσθε ἄξιος συγχαρητηρίων ὡς ἄτομον διότι τὸ ἐσκέφθητε κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν μόνον κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς πτώσεώς της, Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἦτο ἐπὶ μακρὸν χρόνον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἔλαβε μέτρα διὰ τὰς παγωμένας πιστώσεις.

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ, τὸν διακόψαντά με, κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ αὐτὸ εἶναι μία ἀναγνώρισις τῆς ὑπεροχῆς τῆς Κυβερνήσεώς μας. Ἡμεῖς διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἐχρειάσθημεν 6–7 μῆνας, ἕνδεκα μῆνας ἐκράτησεν ἐν τῷ συνόλῳ ἡ Κυβέρνησίς μας, εὑρεθέντες πρὸ ἑνὸς τεραστίου προβλήματος. Ὑμεῖς, ἀντιθέτως εὑρόντες τὸ πρόβλημα τεθειμένον ἀπὸ τριῶν ἐτῶν, ἐχρειάσθητε δύο ὁλόκληρα χρόνια διὰ νὰ καταλήξετε εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς εἴχομεν προτείνει πρὸς θεραπείαν του ἀπὸ διετίας καὶ πλέον. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ὁμολογίαν του.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Πράγματι ἦτο ἐπιτυχὴς ἡ ἀπάντησις.

§62Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ὁμολογιῶν εἰς δολλάρια, διὰ τὰς βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις. Βεβαίως χαιρετίζω τὴν καινοτομίαν τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ἄνευ μιᾶς ἀναδιαρθρώσεως τοῦ Τραπεζιτικοῦ συστήματος, εἶναι μᾶλλον μία χειρονομία ἐν τῷ κενῷ. Ἐὰν δὲν δημιουργηθῇ εἰδικὸν Τραπεζιτικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναλάβῃ ὑπευθύνως τὴν διαχείρισιν τοῦ νέου τίτλου φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ προχωρήσωμεν πολύ, ὅτι θὰ μείνωμεν ἁπλῶς εἰς τὴν χώραν τῶν πολλῶν σχεδίων καὶ τῶν ἐλαχίστων ἐπιτεύξεων. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. ὑπουργός, ὁμιλῶν περὶ τῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ πιστωτικοῦ συστήματος, περιωρίσθη εἰς τὴν ἐξαγγελίαν ὡρισμένων, κατὰ τὸ πλεῖστον προχείρων καὶ δευτερευούσης σημασίας μέτρων. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἡ κατ’ ἐπιταγὴν μείωσις κατὰ μίαν ἢ δύο μονάδας τοῦ Τραπεζιτικοῦ τόκου. Διὰ νὰ λειτουργήσῃ καὶ πάλιν ἱκανοποιητικῶς τὸ πιστωτικὸν σύστημα χρειάζεται οὐσιώδης μεταρρύθμισις εἰς τὸ Τραπεζικὸν καθεστώς, καὶ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν. Ἄνευ τῆς μεταρρυθμίσεως αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαραχθῇ καὶ ἀσκηθῇ συγκεκριμένη πιστωτικὴ πολιτική. Ἐφόσον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ λειτουργεῖ, ὡς λειτουργεῖ μὲ τὸ ἀνεύθυνον τῶν δύο ξένων κυρίων καὶ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, οὐδέποτε εἶναι δυνατόν, νὰ ὑπάρξῃ πιστωτικὴ πολιτική, οὔτε νὰ λειτουργήσῃ ἱκανοποιητικῶς τὸ Τραπεζιτικὸν σύστημα. Εὑρισκόμεθα πρὸ κράτους ἐν κράτει, πρὸ πραγματικῆς ἀναρχίας, τὴν ὁποίαν οὔτε ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις, κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ ἀδύνατος ἐκείνη Κυβέρνησις, ἀλλ’ οὔτε ἡ ἰδική σας ἡ πανίσχυρος, ἐτόλμησαν νὰ ἀντιμετωπίσουν μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην ἀποφασιστικότητα. Ὅλως ἀντιθέτως, καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ πρὸ τοῦ ἀνασχηματισμοῦ, καὶ ἡ σημερινὴ ἐπιμένουν νὰ τὴν ἐνισχύουν μὲ ὅλον των τὸ κῦρος. Μετὰ τὴν ἐγκληματικὴν ἐκείνην συγχώνευσιν τῶν δύο μεγάλων Τραπεζῶν, ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἰσορροπία τοῦ ὅλου Τραπεζιτικοῦ συστήματος ἀνετράπη, ἐφ’ ὅσον ἐνδιαφέρεσθε διὰ βιομηχανικὴν πίστιν, τί συγκεκριμένως σκέπτεσθε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ; Ἐπὶ χρόνια τώρα, διεξάγεται μία ἀτέρμων συζήτησις περὶ τοῦ ὀργάνου εἰς ὃ θὰ ἀνατεθῇ ἡ ἄσκησίς της. Ἐν τῷ μεταξὺ, βλέπομεν τὰ τεχνάσματα τῆς μετατροπῆς τῆς ΚΕΔ εἰς ΟΧΟΑ, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν αὐτὸς ὁ κακόηχος ὅρος, εἶναι ὁ πραγματικός, χωρὶς νὰ γίνεται τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως, κύριε ὑπουργέ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μὴ παρέλθετε τὸ θέμα, χωρὶς νὰ μᾶς γνωρίσετε ποία θὰ εἶναι ἡ ἐν προκειμένῳ Κυβερνητικὴ πολιτική. Αὐτὰ διὰ τὴν πτωχείαν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐπὶ τοῦ ὅλου πιστωτικοῦ θέματος, τῆς διαρθρώσεως τοῦ Τραπεζικοῦ συστήματος καὶ μερικῶν ἀπὸ τὰ πρόσωπα ποὺ τὸ ἐκφράζουν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι νέος ἄνθρωπος καὶ καλὸς ἐπιστήμων, διερωτῶμαι ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ περισσότερον, πῶς ἠδυνήθη νὰ ὁμιλήσῃ περὶ οἰκονομικῆς σταθεροποιήσεως χωρὶς νὰ εἴπῃ οὔτε μίαν λέξιν διὰ τὴν περίφημον ὑπόθεσιν τῆς διαρθρώσεως τοῦ κόστους τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς, ὅταν μάλιστα ἐκ τοῦ τομέως αὐτοῦ ἀπειλῆται ἡ πλήρης ἀνατροπή, καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς νέας συναλλαγματικῆς ἰσοτιμίας τῆς δραχμῆς. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τὸ θέρος τοῦ 1952, συγκληθείσης εἰδικῶς τῆς Βουλῆς, κατεκεραύνωσε τὴν τότε Κυβέρνησιν, διότι εἰς 5–6 μῆνας δὲν εἶχε κατορθώσει νὰ θεραπεύσῃ τὸ πράγματι ἀπίθανον καὶ ἀπαράδεκτον καθεστὼς εἰς τὴν διάρθρωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον παρελάβομεν μετὰ ἀπὸ μίαν κατοχήν, μίαν ἐπανάστασιν κομμουνιστικὴν καὶ πολλὰ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαριθμήσω τὴν στιγμὴν αὐτήν. Καὶ ἐρωτῶ: Πῶς κατωρθώσατε καὶ ὑμεῖς, νέος ἄνθρωπος μὲ ὅλα τὰ προσόντα, νὰ διαγνώσετε τὴν φύσιν τῆς ἀσθενείας τοῦ Ἑλληνικοῦ οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ, νὰ παρίδετε πλήρως τὸν ἐξαιρετικῶς σημαντικόν, παθολογικὸν αὐτὸν παράγοντα; Βέβαια ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο καρκίνωμα, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν, τοῦ ὁποίου, πολλοὶ καίτοι ἰδεολογικῶς ἀντίθετοι, ἐψήφισαν τὸν κ. Παπάγον τὸ 1952, διότι ἐνόμισαν, ὅτι ἦτο ἔργον, ποὺ μόνον μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ φέρῃ εἰς πέρας. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ καρκίνωμα τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν. Γνωρίζετε ὅλοι, ποῦ κατέληξεν ἡ κοινωνικὴ ἀσφάλισις εἰς τὸν τόπον μας· εἰς τὸ νὰ πληρώνουν τὰ μαλλιοκέφαλά των ἐργοδόται καὶ ἐργαζόμενοι, καὶ νὰ ἐπιβαρύνεται τρομερὰ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, ἐνῷ αἱ ὑπὸ τῶν ἠσφαλισμένων λαμβανόμεναι ἀντιπαροχαὶ (συντάξεις, ἰατρικὴ περίθαλψις κλπ.), εἶναι γελοιωδῶς ἀνεπαρκεῖς· μέγα δὲ μέρος τῶν οὕτω σχηματιζομένων κεφαλαίων νὰ κατατρώγεται ἀπὸ τὰ συμβούλια καὶ τὸ προσωπικόν, τῶν ἀπειραρίθμων ταμείων, ὀργανισμῶν κλπ. Χειρότερον δὲ ἀκόμη, τὰ διαθέσιμα τῶν ὀργανισμῶν κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως χρησιμοποιούμενα διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν Τραπεζῶν, ἐξαφανίζονται μεθ’ ἑκάστην ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς, ἀφοῦ προηγουμένως μετεβλήθησαν εἰς λίρας ἢ ἐργοστάσια ἀπὸ τοὺς ἔχοντας τὴν ἱκανότητα νὰ λαμβάνουν πιστώσεις ἀπὸ τὰς Τραπέζας. Εἰς αὐτὴν τὴν τραγελαφικὴν κατάστασιν κατωρθώσαμεν νὰ ἐκφυλίσωμεν τὸ σύστημα τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως, εἰς τὸν θαυμάσιον αὐτὸν τόπον μας. Καὶ ὅμως, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νέος ἄνθρωπος καὶ ἐπιστήμων, εἰς τὸν παρθενικόν του λόγον, ἐπὶ τῇ ἀναλήψει τῶν καθηκόντων του, δὲν εὗρε νὰ ἀναφέρῃ οὔτε μίαν λέξιν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ προβλήματος! Ἐπὶ τοῦ θλιβεροῦ θέματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἴσως θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ ἀναφερθῶ ποσῶς. Ἡ σιγὴ προσιδιάζει καλλίτερον ἴσως, παντὸς ἄλλου, εἰς τὰ μεγάλα πένθη. Τί νὰ εἴπῃ πράγματι κανείς, δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν; Θὰ ἠδυνάμην νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐπὶ ἡμέρας καὶ νύκτας διὰ τὰ τρομερὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν κατὰ τὰ δύο τελευταῖα χρόνια, καὶ τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν εἰς τὴν ταφὴν τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἀλλὰ διατὶ νὰ τὸ κάμω καὶ ἐγώ; Τὰ εἶπεν ὅλα αὐτά, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὰ εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Θὰ ἀντηχοῦν ἄλλωστε εἰς τὰ ὦτα σας, πιστεύω, οἱ λόγοι μου, ὅταν πέρυσιν, ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς μου δι’ Ἀμερικήν, κατὰ τὸν ἑορτασμὸν τῆς πρώτης ἐπετείου τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέλυα τὴν μεγάλην ἀπάτην, τὴν ὁποίαν ἐπεχείρει ἐπὶ τοῦ θέματος, ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπέρασεν ἕνας ἄλλος χρόνος, καὶ ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις δὲν προσεπάθησε νὰ θεραπεύσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον δημιουργηθῆ τὸν πρῶτον χρόνον, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐπεδόθη μὲ σύστημα καὶ ἐπιμονὴν εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἔργου της, καταστροφῆς τοῦ πρώτου ἔτους. Διότι, κύριοι, καὶ τὸ πρῶτον ἔτος ἐθάψατε ὁριστικῶς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ ἐγελοιοποιήσατε πᾶσαν ἔννοιαν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως μὲ τὶς περίφημες ἐκεῖνες «φυλλάδες» ποὺ ἐπῆρε μαζί του, εἰς τὴν Οὐάσιγκτων, ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐδημιουργήσατε, ἐπίσης, τὴν ὑπόθεσιν τῶν Εὐρωπαϊκῶν πιστώσεων, τῶν ὁποίων ἡ μόνη πραγματικὴ ἐπίδρασις εἰς τὸν βίον τῆς χώρας, ἦτο τὸ ρεζίλευμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστημεν προσφάτως, κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν ἐδῶ τοῦ κ. Ἔρχαρτ. Ὁμιλοῦμεν σήμερον, μετὰ δύο ἔτη καὶ μετὰ 22 συζητήσεις διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, καὶ διαπιστώνομεν τὴν ἀνάγκην ὑπάρξεως τεχνικῶν μελετῶν, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἑτοιμάσωμεν τώρα, διὰ τὰ βασικὰ ἔργα. —Ζῆσε μαῦρε μου νὰ φᾷς τὸν Μάη τριφύλλι!— Ὅταν μέχρι χθὲς διεβεβαιώναμεν τὴν χώραν περὶ ἐξασφαλίσεως σημαντικῶν πιστώσεων ἀπὸ τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν, περὶ εἰσροῆς ἰδιωτικῶν κεφαλαίων, περὶ τοῦ πακτωλοῦ τῶν Εὐρωπαϊκῶν πιστώσεων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἤρχιζεν ἀμέσως μία κοσμογονία ἀνασυγκροτήσεως. Κύριοι, ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μᾶς λέγει τώρα, ἐνεταφιάσθη ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§63Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Δὲν εἶπα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§64Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἑρμηνεία τῶν ὅσων εἴπατε. Θὰ πᾶμε εἰς πρόγραμμα ρεαλιστικὸν, θὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰ μεγαλοπράγμονα σχέδια. Βέβαια, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, διὰ τὴν εἰλικρίνειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ προσπαθήσῃ αὐτὸς νὰ παρουσιάσῃ κἄποιο πρόγραμμα δυνάμενον νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον. Ἀλλὰ τὸ πρόγραμμα αὐτό, δὲν θὰ εἶναι τὸ πρόγραμμα τῶν ὀνείρων, ποὺ ἔπλασεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τὸ μέλλον του. Θὰ εἶναι ἕνα πτωχοπροδρομικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ κοπῇ σύμφωνα μὲ τὴν πολὺ μικρὰν τσόχαν, τὴν ὁποίαν διαθέτομεν σήμερον. Καὶ ἡ τσόχα μας εἶναι πολὺ μικρὰ πλέον σήμερον, διότι ἐκτὸς τῆς ἐλλείψεως δραχμῶν, θὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἀνεπάρκεια δολλαρίων πολὺ σύντομα. Τὸ 1952, ὁμιλῶν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ πέρυσι τὸν Νοέμβριον ἀπαντῶν εἰς τὴν ἀνεδαφικὴν θριαμβολογίαν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, τοῦ ἔλεγα: Δολλάρια ἔχετε, (τόσον τὸ 1952 ὅσον καὶ τὸ 1953), διατὶ δὲν τὰ χρησιμοποιεῖτε, παρὰ μόνον γυρίζετε τὸν κόσμον διὰ τὴν ἐξασφάλισιν κεφαλαίων εἰς ξένον συνάλλαγμα; Ἀπάντησις δὲν ἐδόθη, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν κατενόει, ὅτι ἡ ἀδυναμία πραγματοποιήσεως τῆς ἀνασυγκροτήσεως ὠφείλετο εἰς τὴν ἔλλειψιν δραχμῶν. Καὶ ἐξηκολούθει νὰ ὑπόσχεται κοσμογονίαν εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως μὲ ταυτόχρονον διατήρησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν εἰς τὸ καταστροφικόν των ὕψος! Ξεύρετε τὶ συνέβη; Ἡ ἀνασυγκρότησις ἐματαιώθη. Καὶ δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ, ἐὰν ἡ ἔλλειψις τῶν δραχμῶν δὲν θεραπευθῇ. Διότι, εὐθὺς ὡς προχωρήσετε εἰς ἐκτέλεσιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχετε ἐξασφαλίσει τὰς δραχμάς, ὅσον συνάλλαγμα καὶ ἐὰν διαθέτετε, θὰ ἀντιμετωπίσετε ἄμεσον τὸν κίνδυνον τοῦ πληθωρισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνακόψῃ τὴν προσπάθειάν σας. Αὐτὸ ἦτο τὸ ἐπιχείρημα τῶν φίλων μας Ἀμερικανῶν, ἐναντιουμένων εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μεγάλων ἔργων. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε σήμερον δὲν φαίνεται νὰ ἀντελήφθη τὸ ζήτημα, ἔστω καὶ ἂν περιώρισε τὰς ἐπαγγελίας της εἰς τὰ ρεαλιστικὰ πλαίσια, τοῦ κυρίου Παπαληγούρα. Διότι οὐδὲν τὸ συγκεκριμένον λέγει, περὶ τῆς ἐξευρέσεως τῶν δραχμῶν. Κύριοι, εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου ἀπέναντι τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Ἔθνους ἔστω καὶ ἐκ τοῦ προχείρου, νὰ κάμω αὐτὴν τὴν κριτικήν. Ἐὰν μᾶς ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία τῆς μελέτης τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων, πρὶν ἢ γίνουν, θὰ ἐδίδομεν, πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἀπόψεών μας, πληθὺν στοιχείων πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τοιούτων, ὥστε οἱ κύριοι συνάδελφοι, τῆς πλειοψηφίας νὰ ἀποχωρήσουν τῆς αἰθούσης ταύτης, μὲ ἔτι βαρυτέραν τὴν συνείδησιν, διότι ἐπὶ δύο ἔτη ἐστήριξαν μὲ τὴν ψῆφον των μίαν τόσον ἀνίκανον καὶ ἀνεπαρκῆ Κυβέρνησιν, ἱκανωτάτην ὅμως, νὰ παραπλανᾷ καὶ αὐτοὺς καὶ τὴν κοινὴν γνώμην μὲ φρούδας ἐλπίδας, καὶ μὲ ἀλλεπαλλήλους μύθους φανταστικῶν ἐπιτεύξεων. Ἀλλὰ νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ μὲ ὅσα εἶπον, δὲν εἶναι δυνατόν, ἀνεξαρτήτως συμπαθείας ἢ ἀντιπαθείας πρὸς πρόσωπα, νὰ συνεχίσετε τὴν ἐμπιστοσύνην σας, πρὸς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἄλλωστε ὡμολόγησεν ἡ ἰδία τὴν πλήρη ἀποτυχίαν της καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν. Εἰς τί αἱ ὑποσχέσεις; Μήπως δὲν ἠκούσαμεν, ὅτι θὰ αὐξηθοῦν τὰ ἡμερομίσθια τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀφ’ ἧς ἦτο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὁ Συναγερμός; Μήπως δὲν ἠκούσαμεν περὶ ἔτους τοῦ ἀγρότου, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ηὐξάνοντο τὰ εἰσοδήματα τῶν ἀγροτῶν; Μήπως δὲν ἠκούσαμεν διὰ τὸ ἔτος τοῦ ἐργάτου, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ηὐξάνετο τὸ εἰσόδημα τοῦ ἐργάτου; Μήπως δὲν ἠκούσαμεν διὰ τὸ ἔτος τῶν μισθοβιώτων, ποὺ θὰ ηὐξάνοντο οἱ μισθοί; Ποίαν ἐμπιστοσύνην ἠμπορεῖτε νὰ ἔχετε εἰς μίαν τοιαύτην Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐπὶ δύο ἔτη, τόσον ἀριστοτεχνικά, τόσον ἔντεχνα, μὲ τόσον πεῖσμα ἐπιμένει νὰ ἐπιδεικνύῃ τὴν ἀνεπάρκειάν της; Βεβαίως εἶναι ζήτημα κομματικῆς πειθαρχίας. Πρωτίστως ὅμως, εἶναι ζήτημα συνειδήσεως. Ἡμεῖς εἰς τὴν θέσιν σας, θὰ ἀπεσύραμεν κατὰ τὸν ἐπισημότερον τρόπον τὴν ἐμπιστοσύνην μας ἀπὸ τοιαύτην Κυβέρνησιν. Σᾶς προειδοποιῶ δέ, ὅτι ἂν δὲν τὸ πράξετε τὸ ταχύτερον ὑπὸ τὴν ὀργὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ ἀναγκασθῆτε νὰ ἀποχωρήσετε ὁριστικῶς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, κατὰ τρόπον καὶ ἐλάχιστα κολακευτικόν. Διότι αὐτούς, τοὺς ὁποίους διὰ βαΐων ὑποδέχεται ὁ λαὸς ὡς σωτῆρας, τοὺς ἀποπέμπει ὁ ἴδιος κατὰ τρόπον ὅλως φοβερόν, ὅταν ἀποδειχθῇ ὅτι πρόκειται περὶ ψευδοπροφητῶν, οἱ ὁποῖοι κατεχράσθησαν τὴν ἐμπιστοσύνην του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§66Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ προσπαθήσω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἶμαι σύντομος εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, θὰ συναισθάνεται ὅτι, ἡ ἀποψινὴ συζήτησις, ἀπὸ ἀπόψεως περιθωρίων χρόνου, τὰ ὁποῖα ἀφήνουν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν εἶναι ἀντικανονικὰ καὶ δὲ θὰ ἀποφύγῃ προσεχῶς, μετὰ τὴν λῆξιν τῶν διακοπῶν τοῦ Σώματος, ὕστερα ἀπὸ τὰς ἑορτάς, νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ πάλιν τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως μὲ περισσοτέραν χρονικὴν ἄνεσιν. Ἄλλωστε, τὸ γεγονός, ὅτι τὰ περισσότερα τῶν μέτρων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν σήμερον ἡ Κυβέρνησις θὰ πραγματοποιηθοῦν μόνον διὰ καταθέσεως καὶ ψηφίσεως σχετικῶν νόμων, θὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπανέλθῃ ἐκτενέστερον εἰς τὰ συζητούμενα θέματα. Διὰ τοῦτο ἡ ἀνάπτυξίς των, κατὰ τὴν ἀποψινὴν ἑσπέραν, θὰ εἶναι βραχεῖα. Ἡ πρώτη ἐπαγγελία τῆς νέας Κυβερνήσεως, τῆς ὑπὸ νέαν μορφὴν Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀπόψε, ὑπῆρξεν ἡ ἐπαγγελία τῆς νομισματικῆς καὶ τῆς δημοσιονομικῆς σταθερότητος. Ὀφείλω, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ νομισματικὴ καὶ δημοσιονομικὴ σταθερότης ὑπῆρξεν ἐπίτευγμα, τὸ τελευταῖον ἴσως ἐπίτευγμα, τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἠμποροῦν ἴσως νὰ ἐνθυμηθοῦν ἐὰν κάμουν ὀλίγον κόπον νὰ ἀναδράμουν μὲ τὴν μνήμην των εἰς τὸ πρόσφατον, ἄλλωστε, παρελθόν, τὴν νομισματικὴν καὶ δημοσιονομικὴν κατάστασιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἡ λίρα τότε ἐνεφάνιζε σημαντικωτάτην πτῶσιν, περίπου ἵστατο εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν 180 χιλ. δραχμῶν καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὸ Ἐθνικὸν νόμισμα εἶχεν ἀναγεννηθῆ. Ἡ ἰδική σας Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀνετίναξε τὰ θεμέλια τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, μὲ τὴν ἄλογον ὑπερυποτίμησιν τῆς δραχμῆς. Καὶ ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δύναται πλέον νὰ ἀμφισβητηθῇ, διότι ἀνήκει εἰς τὸν τομέα τῆς ἱστορίας, ὅπου τὰ γεγονότα πλέον κρίνονται μὲ ἀντικειμενικότητα, τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθῇ ἀπὸ ἀπόψεως νομισματικῆς σταθερότητος καὶ πίστεως πρὸς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα, ἡ σημερινὴ κατάστασις μὲ τὴν κατάστασιν τοῦ θέρους καὶ τοῦ φθινοπώρου τοῦ 1952. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν νομισματικὴν ὑπερυποτίμησιν, περὶ τῆς ὁποίας προηγουμένως ὡμίλησα. Ἀποτέλεσμα τῆς πολεμικῆς αὐτῆς ὑπῆρξε τὸ γεγονὸς, ὅτι διετρέξαμεν ἄμεσον καὶ μέγα κίνδυνον ἀνατινάξεως τοῦ οἰκονομικοῦ μας οἰκοδομήματος, διότι ἐκινδύνευσε νὰ φύγουν ὅλως διόλου ἀπὸ τὸν κρατικὸν ἔλεγχον αἱ τιμαί. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε, παρὰ τὸν μέγα κίνδυνον, τὸν ὁποῖον ὄντως διέτρεξε, νὰ κρατήσῃ κάπως τὰ ἐπίπεδα τῶν τιμῶν. Καὶ ὑπῆρξα ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδίστασαν καὶ τότε, καὶ δὲν διστάζουν καὶ σήμερον, νὰ ἐπαναλάβουν τὴν διαπίστωσιν αὐτήν. Εὑρέθη ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἠναγκασμένη, διὰ νὰ κρατήσῃ ἔστω καὶ στοιχειωδῶς, εἰς ἃ ἐπίπεδα κατώρθωσε νὰ κρατήσῃ τὰς τιμὰς καὶ τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν εἶναι τὰ ἐπίπεδα τοῦ θέρους τοῦ 1952, ἀφοῦ ἡ χρυσῆ λίρα σήμερον ἔχει 300 δραχμάς, ἐνῷ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχεν 180........

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἔπρεπε σήμερον νὰ ἔχῃ 360.

§68Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν θέλετε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι ὑπάρχουν καὶ χειρότερα, αὐτὸ ἀποτελεῖ κοινοτυπίαν. Τὸ γεγονός, ὅτι κατωρθώσατε νὰ κρατήσετε τὴν λίραν εἰς τὰς 300 δραχμάς, ἐνῷ ἠμποροῦσε νὰ πάῃ εἰς τὰς 1.300, δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Κυβερνήσεως.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Διότι εἶναι βασικὸν τὸ λάθος, τὸ ὁποῖον κάμνετε. Λέγω ὅτι ἠμποροῦσε νὰ πάῃ 360, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς δραχμῆς. Δὲν προέβητε σεῖς εἰς τὴν ἀναπροσαρμογήν, διότι ἀκριβῶς εἴχατε κυριευθῆ ὑπὸ τοῦ φόβου, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατραποῦν αἱ τιμαὶ καὶ νὰ φθάσῃ ἡ λίρα δὲν ἠξεύρω ποῦ, ἐνῷ ἡ λίρα ἐκρατήθη, ἐκεῖ ὅπου ἐκρατήθη, παρὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἑπομένως, εἶναι οὐσιῶδες τὸ γεγονὸς αὐτό. Καὶ ὑποτιμᾶτε τὴν σημασίαν τῆς ὑποτιμήσεως, εἰς παράγοντα ἐκτιμήσεως τῆς σταθμίσεως τῆς λίρας.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι οὐσιῶδες, κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐγὼ πρῶτος ἐσημείωσα, ὅτι, παρὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν, κατέστη δυνατὸν νὰ κρατηθοῦν κάπως τὰ ἐπίπεδα τῶν τιμῶν καὶ ὅτι αἱ τιμαὶ δὲν ὑψώθησαν εἰς ὃ σημεῖον πρὸς στιγμὴν ἐφάνη ὅτι ἐκινδύνευον νὰ ὑψωθοῦν. Τοῦτο ὅμως, ἀπὸ ἀπόψεως πίστεως πρὸς τὸ Ἐθνικὸν νόμισμα, δὲν ἀλλάζει τὸ γεγονός, τὸ ἁπλοῦν καὶ τὸ ξηρὸν γεγονός, ὅτι ὁ Ἕλλην πολίτης, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα καὶ εἶχεν ἐμπιστευθῆ εἰς τὴν δραχμήν, εὑρέθη τὴν ἑπομένην τῆς ὑποτιμήσεως καὶ εὑρίσκεται ἀκόμη σήμερον εἰς ἀπείρως μειονεκτικωτέραν θέσιν ἀπὸ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχε δυσπιστήσει καὶ εἶχεν ἐπενδύσει τὰ διαθέσιμά του εἰς λίρας. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, κύριε Πρόεδρε, εἶναι τελείως ἀδιάφορον ἂν ἡ λίρα ἦτο δυνατὸν νὰ πάῃ εἰς τὸ διπλάσιον. Ἐγὼ γνωρίζω καὶ κοντὰ εἰς ἐμὲ γνωρίζουν καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι εἶχον πίστιν εἰς τὴν δραχμὴν, καὶ συνηλλάσσοντο μὲ δραχμάς, ὅτι περίπου εἰς τὸ ἥμισυ ἐμειώθη ἡ περιουσία των, ἐνῷ ἀντιθέτως ἐκρατήθη, εἰς τὰ αὐτὰ περίπου ἐπίπεδα, ἀπὸ πλευρᾶς ἀγοραστικῆς δυνάμεως, ἡ περιουσία ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐμπιστευθῆ εἰς τὴν λίραν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ προχωρήσω εἰς τὴν κριτικὴν αὑτῆς τῆς πολιτικῆς. Θέλω μόνον νὰ σημειώσω, ὅτι διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις, νὰ κρατήσῃ στοιχειωδῶς τὰς τιμάς, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιβάλῃ ἀσφυκτικοὺς πιστωτικοὺς περιορισμούς. Καὶ ἔρχομαι ἀμέσως εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον, τῶν διακηρύξεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶχε κατηγορήσει τὴν Κυβέρνησιν το Κέντρου, ὅτι εἶχεν ὁδηγήσει εἰς ἀσφυξίαν τὴν οἰκονομίαν μὲ τοὺς πιστωτικοὺς της περιορισμούς. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἀναντίρρητον γεγονός, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης ἐπιβάλει τὴν μετὰ μεγάλης προσοχῆς χορήγησιν πιστώσεων. Ἀλλὰ εἶναι ἀναντίρρητον ἐπίσης γεγονός, τὸ ὁποῖον νομίζω οὐδεὶς καλόπιστος παρατηρητὴς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ νομισματικὴ ὑποτίμησις, εἰς ἃ μάλιστα ἐπίπεδα ἔγινε τὴν ἠνάγκασε, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμάς, παραλλήλως πρὸς τὸ σύστημα τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, νὰ ἐφαρμόσῃ πιστωτικοὺς περιορισμούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους σήμερον κινδυνεύει νὰ πεθάνῃ ἡ οἰκονομία μας. Καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅλαι αἱ παραγωγικαὶ τάξεις, μετὰ βαθυτάτης θλίψεως θὰ ἤκουσαν ἀπόψε τὸ βράδυ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διαβεβαιοῦντα, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως θ’ ἀκολουθήσῃ τὸν ἴδιον δρόμον εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό.

§71Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές, κύριε Μητσοτάκη, ὅτι τὸ ποσὸν τῆς πιστοδοτήσεως τώρα εἶναι μικρότερον ἀπ’ ὅ,τι ἦτο πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀκόμη καὶ τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, κατὰ τὰς ὁποίας ηὐξήθη τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν.

§72Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, ἐὰν τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, αἱ ὁποῖαι καθορίζονται διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν, ηὐξήθη ἡ πιστοδότησις καὶ ἐπιπροσθέτως τὸν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ὀρθότατα ὁ κ. Ζίγδης ἐσημείωσεν, ἐὰν ἡ ὀνομαστικὴ αὔξησις τῶν πιστώσεων κατενεμήθη κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς οἰκονομίας μας. Διότι ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ συμφωνήσω μαζί σας, εἰς τὸ ὅτι, ὡρισμένοι κλάδοι τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου ηὐνοήθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀπὸ ἀπόψεως πιστωτικῆς εὐχερείας, ἀλλὰ οἱ γεωργοί, οἱ βιοτέχναι καὶ οἱ μικροὶ ἔμποροι εὑρέθησαν εἰς ἀπιθάνως χειροτέραν θέσιν ἀπὸ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον εὑρεθῆ ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῶν πιστωτικῶν περιορισμῶν τοῦ Κέντρου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶμαι ἠναγκασμένος ἀπόψε νὰ διατυπώσω, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐξακολουθεῖ κατὰ βάσιν τὴν αὐτὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν καὶ μέχρι σήμερον ἠκολούθησεν. Ἡ νομισματικὴ ἀναπροσαρμογὴ ἐδημιούργησε τὰς προϋποθέσεις. Ἡ ἀπόλυτος καὶ ἄκρατος ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν διατηρεῖται εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ ἐπιπροσθέτως, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συγκρατηθοῦν αἱ τιμαί, ἀπειλεῖται καὶ πάλιν ἀπόψε ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἰδίων ἀσφυκτικῶν πιστωτικῶν περιορισμῶν, τοὺς ὁποίους εἰς τὸ παρελθόν, εἶχεν ἐφαρμόσει. Ἐπὶ πλέον, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω καὶ κάτι ἄλλο. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ ὡς οἰκονομικὸν μέτρον, ἀναντιρρήτως, εἶχε τὰς θλιβερὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἐδοκίμασεν ἤδη καὶ ἐγνώρισεν ἀπὸ κοντὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐδημιούργησεν ὅμως καὶ ὡρισμένας προϋποθέσεις ὀργανικῆς βελτιώσεως τῆς οἰκονομίας μας, τὰς ὁποίας ἐπίσης οὐδεὶς καλόπιστος παρατηρητὴς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρνηθῇ. Καὶ θὰ σημειώσω μόνον, ὅτι εἰς τὴν πρώτην οὐσιώδη μεταμόρφωσίν της ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀντιμετωπίζει ἐφ’ ὁλοκλήρου τὰς δυσμενεῖς πλευρὰς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ἀναπροσαρμογῆς, χωρὶς πλέον νὰ ἔχῃ ὑπὲρ αὐτῆς τὰς εὐμενεῖς δυνατότητας, τὰς ὁποίας αὐτὴ ἐδημιούργησε, διότι μέσα εἰς τὴν πάροδον τῆς διετίας ὅ,τι ἦτο δυνατόν, ν’ ἀπολαύσῃ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογήν, τὸ ἔχει ἤδη ἀπολαύσει. Κατὰ συνέπειαν, ἡ προοπτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζεται εὐοίωνος. Ἄλλωστε, ἁπλῶς καὶ μόνον, αὐτὰ τὰ ξηρὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐσημείωσε προηγουμένως καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, πείθουν ὅτι ἡ διατήρησις τῆς νομισματικῆς καὶ δημοσιονομικῆς σταθερότητος, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ σήμερον ἡ οἰκονομία μας καὶ μὲ τὴν συνεχιζομένην πολιτικήν, εἶναι λίαν ἀμφίβολος. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἐξήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν παραγωγικὴν πολιτικήν. Ἐπιθυμῶ ἐξ ἀρχῆς νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ ἐξαγγελία τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἑνιαίου φόρου τοῦ εἰσοδήματος, ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους, εὑρίσκει καὶ ἐμὲ ἀπολύτως σύμφωνον. Διὰ νὰ εἶμαι ὅμως δίκαιος, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι τοῦτο ἀπετέλεσεν, ὄχι ἁπλῶς ἐπιδίωξιν μελλοντικήν, ἄμεσον ἐπιδίωξιν καὶ τῶν προκατόχων ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς χώρας μας.

§73Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ὑπάρχει ἔστω καὶ ἓν ἴχνος, κ. συνάδελφε, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν μιᾶς τοιαύτης ἐπιδιώξεως, ὄχι ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ὀνείρου, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν μορφὴν θετικῆς πολιτικῆς ἐπιδιώξεως; Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπῆρχον ἴχνη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν; Ὁ κ. συνάδελφος μὲ διαβεβαιοῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα ἴχνη.

§74Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Φοβοῦμαι, ὅτι βιάζεσθε πολὺ εἰς τὴν διαπίστωσιν. Καὶ ἴχνη ὑπάρχουν καὶ συζητήσεις ἔχουν γίνει καὶ μελέται ἔχουν γίνει. Ἀλλὰ πάντως, δὲν ἔχω ἀνάγκην αὐτῶν τῶν στοιχείων. Ὑπάρχει ἐπίσημος δήλωσις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τοῦ προκατόχου σας, ὁ ὁποῖος εἶχε δηλώσει, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ τοῦ ἑπομένου ἔτους τὸ μέτρον τῆς ἑνιαίας φορολογίας. Δέν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰ οἰκογενειακά σας, ἀλλὰ πρέπει ὡρισμένα πράγματα νὰ λεχθοῦν, ποὺ συμφωνοῦν μὲ τὴν πραγματικότητα. Ἄλλωστε, κ. συνάδελφοι, ὀρθότατα ἐλέχθη προηγουμένως, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Παπανδρέου, ὅτι καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐνεκρίθη τελευταίως ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου τούτου. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὑποτιμῶ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κινεῖται πρὸς τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν, θέλω ὅμως νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ ἐπιδίωξις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν σωστὸν δρόμον, ἀκολουθεῖ στάδια καὶ κάθε Κυβέρνησις προσέφερε — συνεισέφερεν ἕνα λιθάρι, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τελικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐνῷ ὅμως εἶναι σωστὴ ἡ γραμμὴ ἀπὸ ἀπόψεως ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς, ἐνσυνειδήτως πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι βαθυτάτη μὲ συνέχει θλῖψις καὶ μὲ λυπεῖ ἡ ἐξαγγελία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, περὶ καταργήσεως τῆς ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναντιρρήτως ἡ ἀγορὰ τὸ θέλει τὸ μέτρον τοῦτο καὶ ἀναντιρρήτως, πλεῖστοι ὅσοι αὔριον, θὰ πανηγυρίζουν, διὰ τὸ μέτρον τοῦτο. Δι’ ἐκείνους, ὅμως ποὺ ἔχουν χρέος νὰ βλέπουν τὰ πράγματα κἄπως μακρύτερα καὶ ἔχουν χρέος νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόφασις ποὺ ἐξήγγειλεν ἀπόψε, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀποτελεῖ λυπηρὸν σταθμὸν εἰς τὴν ἐξέλιξιν πρὸς τὰ ἐμπρὸς τοῦ φορολογικοῦ συστήματος. Δέν θὰ ὑπερβάλλωμεν δέ, ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι γυρίζομεν πολλὰ βήματα ὀπίσω. Ὑπάρχουν χῶραι, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐφηρμόσθη ἡ ὀνομαστικοποίησις τῶν μετοχῶν. Δέν ὑπάρχουν χῶραι ὅμως—οὐδεμία εἰς τὸν κόσμον—αἱ ὁποῖαι ἀφοῦ ἔφθασαν εἰς τὴν ὀνομαστικοποίησιν, νὰ γυρίσουν πρὸς τὰ ὀπίσω. Εἶμαι ὅμως ἐπίσης ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν εὐαισθησίαν—διὰ νὰ χρησιμοποιήσω τὴν λαϊκὴν ἔκφρασιν— διὰ σάλτσαν, νὰ ἐνθυμηθῇ καὶ τὴν φορολογικὴν δικαιοσύνην. Τὸ ἐὰν θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἀρχὴν τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν φορολογικήν της πολιτικήν, θὰ τὸ συζητήσωμεν καλοπίστως, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ συζητήσωμεν τὰ νομοθετήματά της. Πῶς εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ὁμιλῇ περὶ φορολογικῆς δικαιοσύνης, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὴν κατάργησιν τῆς ὀνομαστικοποιήσεως, ἡ ὁποία θὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις τῆς μεγίστης ἐκτάσεως φοροδιαφυγῆς ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν φορολογικῶς ἰσχυρῶν; Δὲν θέλω νὰ συζητήσω, ἐὰν ἡ φορολογικὴ διαφυγὴ θὰ εἶναι 15 ἑκατομμύρια νέων δραχμῶν ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Παπαληγούρας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω εἶναι, ὅτι ἡ φορολογικὴ αὐτὴ διαφυγὴ θὰ σημειωθῇ πρὸς ὄφελος τῶν ὀλίγων καὶ τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν καὶ εἶναι δύσκολον ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἀρχὴν τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης. Φοβοῦμαι πολὺ ὅτι, ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλε σήμερον ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν παροῦσαν της μορφήν, δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι καὶ ἐν τούτῳ ἠκολούθησε τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν καὶ ὑπὸ τὴν προηγουμένην της μορφὴν ἠκολούθησε, δηλαδή, τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποστηρίξεως τῶν ὀλίγων, τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν, εἰς βάρος τῆς μεγάλης τάξεως τοῦ μοχθοῦντος Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐλέχθη ὡς τελικὸν συμπέρασμα ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ἐπετύχαμεν ἦτο νὰ ὑποτιμήσωμεν τὴν ἀξίαν τῆς Ἑλληνικῆς ἐργασίας καὶ νὰ χειροτερεύσωμεν τὴν μοῖραν τοῦ μισθοβιώτου, καὶ γενικῶς τοῦ πτωχοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω ὅτι χαίρω βλέποντας τὸν ἴδιον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἁρμοδιώτατον ὅλων καὶ τὸν ἔσχατον ὅλων νὰ ὁμολογῇ αὐτὸ καὶ νὰ κάνῃ αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν. Ἐὰν κρίνωμεν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ συνείδησιν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσω, ὅτι τὰ ὀλίγα συγκεκριμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν εὐνοοῦν καὶ πάλιν τὴν μικρὰν τάξιν τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν, ἐνῷ ἀντιθέτως διὰ τὴν μεγάλην μᾶζαν τοῦ λαοῦ, οὐδὲν συγκεκριμένον μέτρον ἐξήγγειλε. Βεβαίως, εἶπεν, ὅτι θὰ αὐξήσῃ τὰ ἡμερομίσθια. Ὁ λόγος μέχρι τῆς στιγμῆς εἶναι κενός. Ἀποτελεῖ μελλοντικὴν ἐνέργειαν, καὶ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἴδωμεν ποίαν συγκεκριμένην μορφὴν θὰ λάβῃ, δὲν εἶναι δυνατόν, βεβαίως, νὰ βασισθῶμεν εἰς μίαν ἀόρατον ὑπόσχεσιν, ὅταν μάλιστα ἔχωμεν πίσω μας αὐτὴν τὴν διετίαν, καὶ ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας δὲν ἐτηρήθησαν. Πέραν αὐτῶν, διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, τὴν ἄλλην ὑποφέρουσαν τάξιν τῶν Ἑλλήνων μισθοβιώτων, ὑπάρχει δυστυχῶς ἡ Κυβερνητικὴ δήλωσις ὅτι οὐδεμία φροντὶς πρόκειται νὰ ληφθῇ δι’ αὐτούς, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους. Δηλαδὴ καὶ πάλιν ἡ Κυβέρνησις πέραν τῶν κενῶν λόγων, καὶ πέραν τοῦ ὄντως διαφορετικοῦ τόνου, τὸν ὁποῖον δίδει εἰς τὴν διακήρυξίν της, δὲν εἶναι δυνατόν, δυστυχῶς, εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, νὰ μᾶς παρουσιάσῃ συγκεκριμένα ἐπιτεύγματα, καὶ συγκεκριμένα μέτρα, πρὸς χάριν τῆς μεγάλης τάξεως τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων. Τοῦτο ἀποκτᾷ ἀκόμη μεγαλυτέραν σημασίαν, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἐσημείωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι κατὰ τὴν διετίαν τὴν τελευταίαν, ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία ὄντως ἐσημείωσεν ἐργατικὴν βελτίωσιν. Εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον ἀπὸ οὐδένα ἠμφισβητήθη, ὅτι ἡ εἰρηνικὴ περίοδος, τὴν ὁποίαν σήμερον διανύομεν, ὁδηγεῖ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν πρὸς τὰ ἐμπρός, καὶ εἶναι ἐπίσης βέβαιον τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αὐξάνει καὶ ὅτι ἤδη σήμερον ἔχομεν ἀξιόλογον σημαντικώτερον ἐθνικὸν εἰσόδημα ἀπ’ ὅτι εἴχομεν πρὸ τοῦ 1940. Καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταδικασθῇ ἀπολύτως ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ, διότι ἐπέτυχεν, ἐνῷ ηὔξανε το ἐθνικὸν εἰσόδημα, νὰ ἐξαθλιώνωνται ἡ μερὶς τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, πολλὲς φορὲς ἕως σήμερον ἔχομεν κάμει τὴν διαπίστωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἡμεῖς οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δυστυχῶς ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἐνδιαφέρεται μόνον διὰ τὴν τάξιν τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν καὶ ὄχι διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶχα τὴν ἐλπίδα, ἀναμένων τὴν ἐξαγγελίαν τῆς νέας κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ὅτι θὰ ἔβλεπα μίαν ἀντίθετον τάσιν. Λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσω, ὅτι πέραν, ἐπαναλαμβάνω, ὀλίγων λόγων, παρηγορίας καὶ ἑνὸς τόνου, ὁ ὁποῖος εἶναι ὄντως κάπως διαφορετικός, εἰς τὴν οὐσίαν τὰ πράγματα δὲν φαίνεται νὰ ἀλλάσσουν. Ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ θίξω, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζει, ἴσως, ὅτι εὗρε παρηγορίαν εἰς τὴν διαπίστωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὸ διάγγελμά του, ὅτι ἐξ ἴσου ἄσχημα τὰ εἶχαν καταφέρει καὶ αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις καὶ ὅτι, ὅπως ἡ ἰδική του ἐπὶ μίαν διετίαν δὲν ἔκαμε τίποτε, δὲν ἔκαμαν τίποτε καὶ αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις! Λυποῦμαι, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἔχουν γίνει σημαντικώτατα βήματα πρὸς τὰ ἐμπρὸς, εἰς τὸν τομέα τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως ἀπὸ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις, καὶ ὅτι μόνον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἔχει τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ μὴ ἐμφανίζῃ καμμίαν ἐπιτυχίαν, εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἐξεκινήσαμεν ἀρχικῶς, μὲ τὸ νὰ διαδηλώσωμεν ὑπερηφάνως, ὅτι δὲν χρειαζόμεθα τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Μετάνοιαν ἐκφράζει καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ λέγει, ὅτι χρειάζεται ἡ οἰκονομία μας τὴν βοήθειαν, δὲν ἠξεύρω ὅμως ἐὰν αἱ συνθῆκαι σήμερον, εἶναι ὅπως ἦσαν πρὸ δύο ἐτῶν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δυνατοτήτων πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Μετὰ τὴν ἐξάλειψιν τῆς ἐλπίδος ἀνασυγκροτήσεως ἀπὸ κεφάλαια τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, πανηγυρικῶς ἐστρέψαμεν πρὸς τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν Ἀνασυγκροτήσεως καὶ ὅλοι θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅσα περὶ αὐτοῦ ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν, ἐν συνεχείᾳ δὲ ὡμιλήσαμεν περὶ τῶν ξένων πιστώσεων, τὰς ὁποίας ἐπετύχομεν ἀπὸ τὰς εὐρωπαϊκὰς χώρας, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν σήμερον, ποὺ ἔκλεισεν ἡ διετία, ὅτι τίποτε ἀπ’ ὅσα εἴπομεν δὲν ἔγινε, καὶ ὅτι σήμερον, πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν ἓν ρεαλιστικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ πραγματοποιήσωμεν, μερικῶς ἔστω, τὴν ἀνασυγκρότησιν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ὀνειρευθῆ εἰς τὸ παρελθόν. Δὲν ἐπιθυμῶ κύριοι συνάδελφοι, οὔτε μαντείας νὰ κάμω, οὔτε καὶ ἀπαισιοδόξους προφητείας προώρους νὰ διατυπώσω. Θὰ εἶμαι εὐτυχὴς, ἐὰν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ὁ ἀξιότιμος σημερινὸς ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐμφανίσῃ μεγαλυτέραν ἐπιτυχίαν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισεν ὁ προκάτοχός του. Θὰ εἶμαι, ὁμολογῶ, ἐπίσης γενικώτερον εὐτυχὴς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία ἐσημείωσεν αὐτὴν τὴν παταγώδη ἀποτυχίαν κατὰ τὴν πρώτην διετίαν, κατορθώσῃ μετὰ τὴν μεταμόρφωσιν, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισε, νὰ ἀνταποκριθῇ πληρέστερον πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι αἱ ἀντικειμενικαὶ προϋποθέσεις, ἐνώπιον τῶν ὁποίων τίθεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπάγου, εἶναι πολὺ χειρότεραι ἀπὸ τὰς προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας ἀντεμετώπισεν ὅταν πανηγυρικῶς, μὲ τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μὲ τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον τῆς ἔδιδε ἡ θέλησις τῆς πλειοψηφίας πάντως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ μὲ τὴν συμπαγῆ καὶ τεραστίαν πλειοψηφίαν ἥτις μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἀνήρχετο εἰς τὴν ἐξουσίαν. Σήμερον, ἐκτὸς τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία ἔχει διαιρεθῆ, ἐκτὸς τοῦ γεγονότος, ὅτι ἤδη ἔχει περίπου ἐξαντλήσει τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας εἶχε, δὲν πρέπει νὰ παραβλέπεται, ὅτι ἔχει ἀπολέσει πλέον καὶ τὰ περιθώρια πίστεως, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀφήσει μέχρι πρό τινος ἀκόμη, εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διατί θέλετε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ πιστεύσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι κάτι ἔχει ἀλλάξει σήμερον εἰς τὸν Συναγερμόν; Διατί θέλετε νὰ πιστεύσῃ ὅτι, ἀφοῦ ἐπὶ δύο ἔτη ἐκυβερνήσατε ὅπως ἐκυβερνήσατε τὴν χώραν, μιὰ ἁπλῆ δήλωσις μετανοίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀρκεῖ διὰ νὰ μεταβάλῃ ὡς ἐκ θαύματος τὴν κατάστασιν; Φοβοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς εὑρέθη ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸ τῆς ἐσωτερικῆς κρίσεως, τὴν ὁποίαν προσφάτως ἀντεμετώπισεν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνέμενε καὶ τὰ ὁποῖα ἔδειξαν μίαν ἔκδηλον μεταβολὴν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος ἐναντίον του. Καὶ αὐτὰ ὅλα τὰ συμπτώματα καὶ αὐταὶ ὅλαι αἱ ἀνησυχίαι τὸν ὡδήγησαν εἰς τὴν τελευταίαν μεταμόρφωσίν του. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ μίαν ἁπλῆν μεταμόρφωσιν καὶ μὲ μίαν ἁπλῆν μεταβολὴν τοῦ τόνου εἰς τὰς ἐπαγγελίας, νὰ ἀλλάξῃ οὐσιαστικῶς τὴν κατάστασιν. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὡς πολιτικὸν κίνημα, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ἦτο. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μάλιστα νὰ εἴπω, δὲν εἶναι κἂν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ἦτο. Εἶναι πλέον ἕνα κίνημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀστάθειαν, ἕνα κίνημα, τὸ ὁποῖον ἔχει χάσει τὴν ἑνότητά του, ἔχει χάσει τὴν πίστιν του, καὶ τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς ἔχει χάσει πλέον τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ἀνοχὴν τοῦ λαοῦ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει σήμερον, εἰς πρόσφατον ὁμιλίαν του ἐθεώρησεν, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ ὡρισμένας διαπιστώσεις καὶ νὰ δώσῃ καὶ ὡρισμένας συμβουλὰς πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Καί, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι Ἀντιπολίτευσις, δὲν κατώρθωσε νὰ εἶναι καλὴ Ἀντιπολίτευσις καὶ δὲν θὰ κατορθώσῃ νὰ εἶναι καλὴ Κυβέρνησις. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐμφάνισις τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἰδανική. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι δικαιούμεθα νὰ ἀντείπωμεν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι, ὅτι σημασίαν ἔχει τὸ τί πιστεύει περὶ τῶν κομμάτων καὶ περὶ τῶν παρατάξεων ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὄχι τί λέγομεν ἡμεῖς ἐδῶ μέσα ὁμιλοῦντες ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ νὰ τοῦ ὑπομνήσω, ὅτι ὁ ἴδιος εἰς τὰς προσφάτους Δημοτικὰς ἐκλογὰς δὲν κατώρθωσε νὰ ἐκλέξῃ εἰς τὴν γενέτειράν του πόλιν τὸν Δήμαρχον τῆς προτιμήσεώς του, καὶ ὅτι δυστυχῶς τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους ἐκλεκτοὺς ἐκπροσώπους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐμφάνισις αὐτή, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐκδήλωσις αὐτὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ ἀφίσῃ ἀσυγκίνητον καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐνόμισεν ἴσως ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μεταμορφώνων τὴν Κυβέρνησίν του καὶ δηλῶν μετάνοιαν δι’ ὅσα ἔγιναν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ νέαν πίστωσιν χρόνου. Πολὺ φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἔχει ἁπλῶς καταδικάσει τὴν Α ἢ Β μορφὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Παπάγου. Ἔχει καταδικάσει τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν ὡς κίνημα καὶ δὲν τὸν ἐμπιστεύεται πλέον. Ἄλλωστε διατί, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὸν ἐμπιστευθῇ ὅταν καὶ πέραν τῶν ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ὄντως ἤλλαξαν, καὶ οἱ ὁποῖοι προσεφέρθησαν ὡς ἐξηλαστήρια θύματα ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν καὶ αὕτη, ἥτις ἐχειροκρότησε τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. 118, χειροκροτεῖ σήμερον τὴν ἐπαναφοράν του, ἀπώλεσε τὴν ἐμπιστοσύνην του. Εἰς τὴν πολιτικήν, κύριοι συνάδελφοι, τὰ συμπτώματα αὐτά, δὲν εἶναι ποτὲ τυχαῖα. Ἀνταποκρίνονται πάντοτε εἰς βαθυτέρας ζυμώσεις, αἱ ὁποῖαι σημειοῦνται. Ἄλλως ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὄχι μοιραῖα καὶ τυχαῖα. Ἦτο ἀποτέλεσμα μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ, καὶ ἡ ὁποία ἐκ μακρῶν χρόνων πρὸ αὐτοῦ εἶχεν... Δυστυχῶς ὅμως ἀπεδείχθη, ὅτι ἀπετέλεσεν ἕνα φιάσκο οἰκτρόν, τοῦ ὁποίου τὸ τέλος ἔφθασεν. Οἱαδήποτε μεταμόρφωσις εἶναι ἀδύνατον πλέον νὰ τὸν σώσῃ ἀπὸ τὸν μοιραῖον δρόμον, πρὸς τὸν ὁποῖον βαδίζει. Θὰ ἐξαντλήσῃ καὶ τὰ τελευταῖα περιθώρια τῶν σχηματισμῶν, τῶν κομματικῶν, οἱ ὁποῖοι ὅμως εἰς οὐδὲν θὰ ὠφελήσουν, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει πλέον ἀμετακλήτως ἐκφράσει τὴν ἐτυμηγορίαν του. (Χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης ἔχει τὸν λόγον.

§76Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι πολὺ σύντομος. Τὸ πλαίσιον ἄλλωστε τῆς σημερινῆς συζητήσεως δὲν ἐπιτρέπει μακρὰς ἀναπτύξεις καὶ ἀγορεύσεις. Ὅταν θὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελοῦν τὴν ἔκφρασιν τῶν νέων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπόψε, θὰ εὕρωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας καὶ νὰ ὁμιλήσωμεν μακρότερον ἐπ’ αὐτῶν. Συνεπῶς θὰ περιορισθῶ μόνον, μὲ κάθε δυνατὴν ἀντικειμενικότητα, διότι ὁμολογῶ, ὅτι οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνεφέρθησαν ὀλιγώτερον εἰς τὰ ἐξαγγελλόμενα μέτρα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ περισσότερον ἔλαβον ἀφορμὴν διὰ νὰ κάμουν μίαν ἐπίθεσιν πάλιν κατὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ προσπαθήσω λοιπὸν μὲ ἀντικειμενικότητα νὰ διατυπώσω μερικὰς γενικὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι νομίζω, ὅτι θὰ ἦσαν ὠφέλιμοι νὰ ἀκουσθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἡ πρώτη παρατήρησις ἀναφέρεται εἰς τὸ ποία εἶναι πραγματικῶς ἡ ἔκτασις τῆς μεταβολῆς, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὴν κυβερνητικὴν πολιτικήν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐκρηκτικῆς διακοπῆς τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει τότε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀφορμῆς ὡρισμένων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶπεν εἰς μίαν μεταγενεστέραν ἀγόρευσίν του ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἀπὸ τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ ἠγείρετο αἰφνιδίως μία θύελλα διαμαρτυρίας ἢ ἕνα αἰφνίδιον ξέσπασμα ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἢ τοὐλάχιστον ὡρισμένων σημαινόντων τομέων τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἠκολουθεῖτο ἕως τότε. Καὶ ἡ μὲν παλαιὰ Ἀντιπολίτευσις ὑπεδέχθη τὸ πρᾶγμα μὲ ἀλλαλαγμὸν χαρᾶς. Τί χρείαν μαρτύρων ἔχομεν, εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ σήμερον μάλιστα μὲ ἐξαιρετικὴν ἱκανοποίησιν καὶ μὲ ἀρκετὴν εἰρωνείαν περιωρίσθη εἰς τὸ νὰ ἀναγνώσῃ καὶ νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς φράσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀλλὰ φαντάζομαι, ὅτι καὶ οἱ βουλευταὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν καὶ μία μεγάλη μερὶς τοῦ λαοῦ θὰ ὑπεδέχθη αὐτὸ τὸ φαινόμενον μὲ κάποιαν ἔκπληξιν. Δηλαδή, τί ἄραγε συνέβαινεν; Ἐπὶ δύο ἔτη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἠκολούθει μίαν οἰκονομικὴν πολιτικήν, διὰ τὴν ὁποίαν τώρα πληροφορούμεθα ὅτι ἐπιτελικὰ στελέχη τῆς Κυβερνήσεως εἶχον ριζικῶς διάφορον γνώμην;

§77ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§78Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ τί εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι θὰ τὸ ἑρμηνεύσω ὅπως τὸ ἀντιλαμβάνομαι ἐγὼ καὶ ὄχι ὅπως τὸ ἀντιλαμβάνεσθε σεῖς. Λέγω λοιπόν, ὅτι εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο μία ἁπλῆ περιέργεια, ἀλλὰ ἦτο κάτι, τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως ἐκλόνιζεν ἕνα βασικώτερον αἴσθημα, ἐπάνω εἰς τὸ ὁποῖον ἐβασίζετο ὄχι μόνον ἡ ἐμπιστοσύνη, μὲ τὴν ὁποίαν ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία περιέβαλλεν ἕως τώρα τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ἡ πίστις τοῦ λαοῦ εἰς μίαν ὡλοκληρωμένην οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθεῖτο, ἡ ὁποία διείπετο ἀπὸ ὡρισμένας βασικὰς ἀρχὰς καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἐκτιμηθῆ ἀπὸ τὸν λαόν. Ἀκόμη καὶ οἱ βουλευταὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα γνωρίζουν, ὅτι ὁ λαὸς τῶν περιφερειῶν των ἔχει διάφορον ἀπὸ αὐτοὺς ἀντίληψιν ὡς πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἀκολουθηθείσης οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Εὐτυχῶς, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν περίεργον αὐτὴν κατάστασιν ἦλθε τὸ μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ διερωτῶμαι διατί ἐπροτίμησε νὰ τὸ διαβιβάσῃ ἐμμέσως πρὸς τὴν Βουλὴν ἐνῷ ἦτο φυσικὸν νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ ὁ ἴδιος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, λέγω, ὅτι ἦλθε πρῶτον τὸ μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀποκατέστησε κάπως τὰ πράγματα. Εἶπε δηλαδή, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς τὴν πρώτην περίοδον ἡ Κυβέρνησίς του ἐξησφάλισε τὸ ἀπαραίτητον ὑπόβαθρον διὰ τὰς περαιτέρω ἐπιδιώξεις τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Καὶ ἀνεφέρθη εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος. Κύριοι συνάδελφοι, κάμνω μίαν μικρὰν παρέκβασιν καὶ θὰ ἔλθω κατόπιν εἰς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ μηνύματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς ἀξιοτίμους ρήτορας τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς ΕΠΕΚ ἀποτελεῖ τὴν παταγώδη καὶ τὴν πανηγυρικὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀποτυχίας τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου, τοὐλάχιστον εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὁ φίλος συνάδελφος κ. Ζίγδης εἶναι ἐδῶ, ὁ ὁποῖος, ὁσάκις ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσῃ κατὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, καταλαμβάνεται ἀπὸ μίαν κατάστασιν ἱερᾶς καταληψίας καὶ ἀγανακτήσεως. (Χειροκροτήματα). Εἶπε, λοιπόν, ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι ἡ σταθερότης, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε εἶναι ἐφεύρεσις τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου καὶ λέγω εἰς τὸν κ. Ζίγδην, ὅτι ἡ σταθερότης ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἡ ἰδική του Κυβέρνησις εἶχεν ἐξασφαλίσει, ὡμοίαζε μὲ τὴν ἀκινησίαν τοῦ θανάτου. Τοιαύτη σταθερότης ἦτο ὅταν ὁ δείκτης τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἀντὶ νὰ ἐξελίσσεται πρὸς τὰ ἄνω ἐξελίσσετο πρὸς τὰ κάτω καὶ ὅταν ὅλοι σχεδὸν οἱ πόροι τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν εὑρίσκοντο εἰς πλήρη νέκρωσιν καὶ μῆνα μὲ τὸν μῆνα καὶ χρόνο μὲ τὸν χρόνο ἡ οἰκονομία ἤγετο εἰς ἀδιέξοδον.

§79Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§80Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Ἀλλαμανῆ, ὀφείλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Σεῖς ὑπήρξατε πλέον ἀντικειμενικὸς εἰς ὅσα εἴπατε. Ὁ κ. Ζίγδης ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα μᾶς εἶπεν ἐδῶ πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα βέβαια εὐλόγως διερωτᾶται κανείς, ἀφοῦ εἴχομεν νομισματικὴν σταθερότητα, τί διάβολο τὴν θέλαμεν τὴν νομισματικὴν ἀναπροσαρμογήν. Ξεχνᾷ ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι εἴχομεν ἓν νόμισμα εἰς τὸ ὁποῖον θεωρητικῶς τὸ δολλάριον εἶχε 15.000 δρχ. εἰς τὴν πραγματικότητα ὅμως ἦτο 20.000, 22.000, 25.000 καὶ 30.000 δραχ.; Ξεχνᾷ, ὅτι ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνόμιζεν ἐκεῖνος σταθερότητα ἦσαν ἁπλῶς ἀσπιρίνες καὶ φάρμακα καταπραϋντικά, μὲ τὰ ὁποῖα συνεκρατεῖτο κάπως ἡ κατάστασις τοῦ πυρετοῦ καὶ τῆς ἀνωμαλίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἴσως ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, κάμνω κάτι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἰδικόν μου καθῆκον δηλαδή, νὰ ὑπεραμυνθῶ....

§81Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. ... (δὲν ἠκούσθη)

§82Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Τὸ καθῆκον τῆς ἀμύνης ἔναντι τῶν κατηγοριῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§83Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργ. Συντον.). Νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι τὸ καθῆκον τῆς ἀμύνης θὰ τὸ ἐπιτελέσω εἰς τὸ ἀκέραιον.

§84Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς σᾶς ἀνήκει τὸ καθῆκον τῆς ἀμύνης καὶ δὲν θὰ ἔπρεπεν ἐγὼ εἰδικῶς νὰ παρεμβαίνω. Ἀλλὰ αἱ ὑπερβολαὶ τοῦ κ. Ζίγδη μὲ ἠνάγκασαν εἰς τοῦτο. Πάντως θὰ σᾶς ὑποκαταστήσω εἰς ἕν ἄλλο σημεῖον, κύριε ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ἡ θέσις ἡ ἰδική σας εἶναι λεπτὴ καὶ θὰ διασαφηνίσω τί ἐννοῶ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην διετίαν ἐξησφαλίσθη ἡ σταθερότης ἡ νομισματικὴ καὶ ἡ οἰκονομική, εἶπεν, ὅτι τώρα ἀνοίγεται ἡ περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ μεγαλυτέραν εὐχέρειαν καὶ μὲ μεγαλυτέραν ἀποτελεσματικότητα ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ σκληροῦ ἀγῶνος διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν βασικῶν προϋποθέσεων τῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν λειτουργίαν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας δὲν ἠδυνήθησαν νὰ γίνουν. Ἕως ἐδῶ δὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω τίποτε. Θὰ ἔλεγον, ὅτι εἶμαι καὶ ἐγὼ εὐτυχής, διότι ἔτυχεν ἡ πατρίς μου νὰ μὲ χρησιμοποιήσῃ καὶ ἐμὲ μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους μου, κατ’ αὐτὴν τὴν διετίαν, ὥστε μὲ τὰς ἀσθενεῖς μου δυνάμεις νὰ συμβάλω καὶ ἐγὼ εἰς τὸ ἔργον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ, σήμερον, τὸ ὑπόβαθρον, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ μὲ μεγαλυτέραν ἀποφασιστικότητα καὶ μεγαλυτέραν τόλμην εἰς τὴν θεραπείαν καὶ ἄλλων προβλημάτων καὶ ἄλλων ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἡμεῖς κατὰ τὸ διάστημα ποὺ εἴμεθα εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν ἐπρολάβομεν νὰ θεραπεύσωμεν. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπροχώρησε καὶ εἰς μίαν ἄλλην διαπίστωσιν, καὶ μάλιστα μὲ ἓν πνεῦμα ἱπποτικότητος. Εἶπεν ἀναλαμβάνει αὐτὸς τὴν πλήρη εὐθύνην δι’ ὅλον τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἡ Κυβέρνησίς του δὲν κατώρθωσε νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς προσδοκίας του καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ μεγαλύτερα πράγματα. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐστηρίχθησαν τόσον εἰς τὰ κείμενα καὶ τὰς διακοπὰς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν αὐτὴν κατεύθυνσιν, ὅσον καὶ εἰς τὴν ἱπποτικὴν αὐτὴν ἀναγνώρισιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, τί τὰ θέλετε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησίς μου ἀπέτυχεν, ἢ ἡ Κυβέρνησίς μου δὲν ἔκαμεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ. Σήμερον ἠκούσαμεν καὶ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ εἶναι ἴσως τὸ μόνον σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ τοῦ ἀπευθύνω μίαν διαμαρτυρίαν διότι ὁμιλῶν περὶ τοῦ προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ νὰ εἶναι εὐχολόγιον, πρέπει νὰ μετατραπῇ εἰς ἓν ρεαλιστικὸν πρόγραμμα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὑπῆρξεν ἀσφαλῶς ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐπιτελείου. Εἴχομεν μαζὶ μακρὰν συνεργασίαν κατὰ τὴν διετίαν αὐτήν. Δὲν ἔρχομαι νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι εἶναι καὶ ἐκεῖνος ὑπεύθυνος διὰ πράγματα τῆς ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δηλαδή, τοῦ κ. Μαρκεζίνη μέχρι τοῦ τελευταίου Ἀπριλίου καὶ ἰδικῆς μου ἁρμοδιότητος ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου καὶ ἐντεῦθεν. Τοῦτο μόνον τοῦ λέγω, ὅτι ἀκριβῶς, ἐπειδὴ ἀπησχολημένος μὲ τὰ ἄλλα προβλήματα τοῦ ἰδικοῦ του τομέως οὐδέποτε εἶχε λάβει ἀφορμὴν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰς λεπτομερείας τοῦ ἔργου καὶ τῶν προγραμμάτων τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἴσως θὰ ἠδύνατο νὰ εἶναι κάπως ἐπιφυλακτικώτερος, μέχρις ὅτου κατατοπισθῇ πλήρως καὶ τότε πράγματι νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν μελετημένος μὲ ὡρισμένα συμπεράσματα. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο· εὑρίσκομαι εἰς τὴν περίεργον θέσιν καὶ πρέπει ἐγὼ νὰ ὑποστηρίζω μίαν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν διὰ διαφόρους λόγους ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ὑποστηρίξῃ. Ἀντιθέτως φαίνεται νὰ ἔχῃ μᾶλλον συμφέρον νὰ ὑποστηρίζῃ τὸ ἀντίθετον τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Οὔτε φυσικὰ τὰ κόμματα τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν παλαιὰν Ἀντιπολίτευσιν εἶναι διατεθειμένα καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ ἀφίσουν νὰ τοὺς διαφύγῃ μία οὐρανόπεμπτος εὐκαιρία ἐπικρίσεων. Εἰς τὸ μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει ἡ φράσις, ὅτι τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἦτο ὀλίγον εἰς τὰ σύννεφα, ἦτο ὀλίγον χιμαιρικόν, περίπου τὸ νόημα εἶναι αὐτό, «ὅτι δὲν ἦτο ἐπαρκῶς ρεαλιστικόν». Ἀνεξαρτήτως, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ γεγονότος, ὅτι εἰς τὴν πολιτικὴν εἶναι πάρα πολὺ δύσκολον νὰ παραβλέψωμεν καὶ τὸν παράγοντα τῆς φαντασίας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὄχι τῆς ἐξαπατήσεως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἑνὸς κινήτρου, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐντείνῃ καὶ νὰ αὐξήσῃ τὰς δυνάμεις τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ἀφήνω καὶ ἔρχομαι νὰ κρίνω καὶ ἐγὼ ρεαλιστικὰ καὶ νὰ ἴδω ποῦ ὑπῆρξε τὸ νεφελῶδες ἢ τὸ χειμαιρικὸν εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτό, ὥστε νὰ πρέπει τώρα νὰ κάμωμεν ἔκκλησιν εἰς τὸν ρεαλισμόν. Μήπως εἰς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ ἀντικείμενον αὐτοῦ τοῦ προγράμματος; Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς νεωτερισμός. Τὰ ἔργα αὐτὰ εἶχον ἀρχίσει νὰ μελετῶνται ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως. Ἐμελετήθησαν ἀπὸ τὸ Α.Ο.Σ. ἀπὸ ἀλλεπαλλήλους Ἐπιτροπὰς καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Ἀμφιβάλλω ἂν πέραν τῆς προσθήκης τῶν διϋλιστηρίων, διὰ τὰ ὁποῖα τουλάχιστον μέχρι τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας, ὑπῆρχε μία σαφὴς ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν ξένων, καὶ πέραν τοῦ Μέγδοβα, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀρχίσει ὁ ἀείμνηστος Πλαστήρας νὰ μελετᾷ, καὶ τὸ ὁποῖον ἔργον προχωρήσαμεν ἡμεῖς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας, τὰ ἄλλα ἔργα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὸ πρόγραμμα, δὲν ἔχουν οὐδεμίαν δόσιν χιμαίρας καὶ δὲν ἀποτελοῦν τίποτε τὸ ἐξωφρενικόν. Ἦτο ἕνα πρόγραμμα τετραετίας ἢ πενταετίας, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὡς ἕνας ἀντικειμενικὸς σκοπός, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅταν τὰ ἔργα αὐτὰ πράγματι ἐπραγματοποιοῦντο, νὰ αἰσθανθῇ, ὅτι εὑρίσκεται ἐπὶ μιᾶς οἰκονομικῆς βάσεως, αἰσθητῶς ἀνωτέρας καὶ περισσότερον σταθερᾶς.

§85Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ ἐξηλεκτρισμὸς τῆς Κρήτης, κύριοι συνάδελφοι, ἀνήκει πλήρως εἰς τὸ πεδίον τῆς χιμαίρας.

§86Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καὶ προώθησε τὴν μελέτην τῶν ἔργων τῶν ὑδροηλεκτρικῶν τῆς Κρήτης.

§87Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔγινε, κ. συνάδελφε;

§88Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ἔκαμε τὸν διαγωνισμὸν καὶ ἀνέθεσεν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν εἰς δύο ἑταιρείας.

§89Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μετὰ δύο χρόνια θὰ λήξῃ ἡ μελέτη.

§90Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶμαι ἐγὼ ὑπεύθυνος διὰ πόσον καιρὸν θὰ διαρκέσῃ ἡ μελέτη, ἀλλὰ νὰ εἶσθε εὐχαριστημένοι, ὅτι γίνεται μελέτη, διενηργήθη δημοπρασία καὶ ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων. Τίποτε ἄλλο περισσότερον ἀπὸ αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις.

§91Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ἐκεῖνο ποὺ μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι, ὅτι ἀντὶ νὰ αἰτιῶνται τὰς Κυβερνήσεις τὰς ἰδικάς των, διότι ἄφησαν τὴν Κρήτην ἄνευ μελέτης, ἔχουν παράπονα, διότι ἐπελήφθημεν ἡμεῖς τῆς μελέτης, ἡ ἔλλειψις, τῆς ὁποίας καθυστερεῖ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§92Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁμιλοῦμεν, κύριε ὑπουργέ, διὰ νὰ δώσωμεν συγκεκριμένον περιεχόμενον εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς χιμαίρας καὶ τοῦ ἐμπαιγμοῦ, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐχρησιμοποίησε.

§93Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Μητσοτάκη, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀσφαλῶς ἐξελέξατε τὴν χειροτέραν εὐκαιρίαν νὰ στηρίξετε τὸν ἰσχυρισμόν σας, ὅταν ἀναφέρεσθε εἰς ἕνα ἔργον, τὸ ὁποῖον ἔχει δημοπρατηθῆ καὶ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ὁποίου ἔχει ἤδη ἀνατεθῆ εἰς τοὺς ἐργολάβους. Ἀφοῦ διεπιστώσαμεν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου, τὸ πρόγραμμα αὐτὸ δὲν περιέχει τίποτε τὸ χιμαιρικόν, ἀλλὰ εἶναι μία ἁπλῆ ἐπανάληψις τῶν κυριωτέρων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν ὡς ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, καὶ τὰ ὁποῖα ἁπλῶς συνεπληρώθησαν μὲ μίαν ἢ δύο βιομηχανικὰς σοβαράς....

§94Γ. ΜΟΔΗΣ. Τοῦ ἐναερίου σιδηροδρόμου.

§95Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Καὶ αὐτὸς ὁ ἐναέριος σιδηρόδρομος ἐπρόκειτο νὰ μεταφέρῃ βωξικὸν μετάλλευμα, ὄχι χαζοὺς ἐπιβάτας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν θέλῃ ὁ κ. Μόδης νὰ τοῦ διαγράψω τὸν ἐναέριον σιδηρόδρομον καὶ ἂν θέλῃ ὁ κ. Μητσοτάκης νὰ τοῦ διαγράψω καὶ τὴν προαναφερθεῖσαν μελέτην τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τῆς Κρήτης, ἐγὼ δὲν εἶπα τίποτε ἄλλο, κύριοι συνάδελφοι, παρὰ μόνον, ὅτι τὸ πρόγραμμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσεν, ἂς εἴπομεν, τὸν καταστατικὸν χάρτην, ἐπάνω εἰς τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνική, ἔπρεπε νὰ βασισθῇ διὰ τὴν βαθμιαίαν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, δὲν ἦτο τίποτε ἄλλο, παρὰ πράγματι ἕνας πίναξ τῶν βασικῶν ἐκείνων ἔργων, τὰ ὁποῖα αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐμπειρογνωμόνων, εἶχον θεωρήσει ὡς τὰ πλέον ἐνδιαφέροντα καὶ τὰ πλέον οὐσιώδη. Τώρα, ἂς ἔλθωμεν πάρα πέρα, εἰς αὐτὸ ἀκριβῶς, τὸ ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μὲ τόσην διάθεσιν εἰρωνείας εἶπεν εἰς τὸν τέως ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ: «Ἐξεκινήσατε νὰ πᾶτε εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἐπήγατε, ἤλθατε, τί ἐκάματε;». Ἡ προσπάθεια τοῦ κ. Μαρκεζίνη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὸ τὸ ἠξεύρουν καλύτερον οἱ συνάδελφοι, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα ἐκείνην τὴν προσυναγερμικὴν περίοδον μετεῖχον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέβλεψε πρωτίστως εἰς τὸ νὰ ἀνοίξῃ καὶ πάλιν τὸν δρόμον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Ἡ κατάστασις, τότε, ἦτο ὡς ἑξῆς: Ἐν ὄψει ἀκριβῶς τῶν δυσμενῶν συνθηκῶν τῆς οἰκονομίας, τῆς ἐλλείψεως ὑγιῶν πόρων, τῆς δυσμενοῦς πορείας τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων συνεκρατεῖτο ἡ περιβόητος αὐτὴ σταθερότης, περὶ τῆς ὁποίας μᾶς ὡμίλησεν ὁ κ. Ζίγδης, ἦσαν κατασταλτικά. Μεταξὺ αὐτῶν ἦτο καὶ τοῦτο, ὅτι δὲν ἠδύνατο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ν’ ἀρχίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν νέων ἔργων. Ἠδύνατο ἁπλῶς νὰ συνεχίσῃ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ὑπὸ ἐκτέλεσιν. Καὶ ἦσαν ὑπὸ ἐκτέλεσιν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅπως ἐνθυμῆσθε, καὶ τὸ ἐργοστάσιον Ἀλιβερίου, καὶ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Λάδωνος, καὶ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Ἄγρα κ. τ. λ. Δηλαδή, δὲν ἠδύνατο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διότι τὸ ἐθεώρει αὐτὸ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ καὶ ὁ Ὀργανισμὸς Βοηθείας ὡς ἐπικίνδυνον διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, νὰ ἀρχίσῃ οἱονδήποτε νέον ἔργον. Μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου ἔφθασεν ἡ ἀπαγόρευσις αὐτή, ὥστε καὶ ὡρισμένα βασικὰ καὶ ἀπαραίτητα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τοῦ προγράμματος, ὅπως τὰ μεγάλα ἀρδευτικὰ φράγματα, τὰ ὁποῖα εἶχον μελετήσει οἱ ἴδιοι οἱ ἐμπειρογνώμονες τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, οὔτε ἐκεῖνα, δὲν ἐπετρέπετο νὰ τεθοῦν εἰς ἔναρξιν κατασκευῆς. Λοιπόν, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἀντικειμενικοὺς σκοποὺς τοῦ κ. Μαρκεζίνη, μεταβάντος τότε εἰς Ἀμερικήν, ἦτο νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς κύκλους καὶ εἰς τοὺς ἁρμοδίους κυβερνητικοὺς παράγοντας, τὴν ἀνάγκην τὴν ζωτικήν, τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ ἔθεσεν ὡς μεμονωμένον αἴτημα, ἀλλὰ τὸ συνέδεσε μὲ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ρεαλιστικά, ἐπάνω εἰς τὰ ὁποῖα ἐβάσισε τὴν ἐπιχειρηματολογίαν του. Εἶπε δηλαδή, πρῶτον, ὅτι τώρα μὲ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τοῦ νομίσματος, ἡ ὁποία ἔγινε, θὰ ὑπάρξῃ μία τελείως διάφορος εἰκὼν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Μὲ τὴν νέαν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος, ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀρχίσῃ νὰ ἰσχύῃ, θὰ ὑπάρξῃ μία ἔντασις ὅλων τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων καὶ τῶν παραγωγικῶν ἱκανοτήτων καὶ εἰς τὴν γεωργίαν καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν ὅλων τῶν ἐξαγωγικῶν προϊόντων καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ βάμβακος καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν ἐλαίου καὶ εἰς τὴν παραγωγὴν ὀρύζης. Δὲν χρειάζεται νὰ μνημονεύσω ὅλα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἐδοκίμασαν τὸν ἐνεργητικὸν ἀντίκτυπον τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ἄλλως τε, θέλω νὰ ἀφήσω καὶ μερικὰ πράγματα διὰ τὸν συνάδελφόν μου, ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ σᾶς τὰ εἴπῃ ἐκεῖνος. Θέλω μόνον τοῦτο νὰ τονίσω. Ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δημιουργήσας μίαν διάφορον κατάστασιν, ἀπὸ ἀπόψεως ἀναπτύξεως τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας μας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀποφασισμένος νὰ ἐπιστρατεύσῃ καὶ ὅλους τοὺς πόρους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδημιούργουν ἐπαρκῆ ἀποθέματα εἰς δραχμάς, παρουσίασεν εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτό, τὴν πολιτικήν του ὡλοκληρωμένην καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὴν ἀναγνώρισιν καὶ τὴν εὐμενῆ συμπαράστασιν τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἀμερικῆς. Τὸ θέμα τῆς βοηθείας ἦτο ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο οὐδεὶς νὰ μεταβάλῃ. Καὶ νομίζω, ὅτι αἱ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπικρίσεις ἀποτελοῦν λογοπαίγνιον. Ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἦλθον ἐδῶ, διὰ νὰ ζητήσω αὔξησιν τῆς βοηθείας. Τοῦτο σημαίνει ἆραγε, ὅτι, ἂν ἔλεγεν, ἦλθον ἐδῶ νὰ σᾶς ζητήσω βοήθειαν, θὰ ἐλάμβανεν; Εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα κανεὶς δὲν ἀπήντησεν. Οὔτε εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔλεγε, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἡ βοήθεια καὶ δὲν θέλω νὰ μοῦ δώσητε βοήθειαν, ἀλλὰ θέλω πιστώσεις, διότι αὐτὸ θὰ ἦτο ἐντελῶς παράλογον. Κανείς, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ μίαν δωρεὰν δὲν λέγει, ὅτι δὲν θέλει δωρεάν, διὰ νὰ πάῃ νὰ δανεισθῇ. Ἡ στάσις του συνεπῶς ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα ρεαλισμοῦ. Ἐὰν ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔλεγε, δώσατέ μας χρήματα, διὰ νὰ κάμωμεν αὐτὰ ἢ ἐκεῖνα τὰ ἔργα ἢ αὐξήσατε τὴν βοήθειαν, εἶναι λίαν προβληματικόν, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἐντελῶς βέβαιον, ὅτι θὰ τοῦ ἐλέγετο, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν περισσότερα, ἀπὸ ὅτι ἐνέκρινε τὸ Κογκρέσσον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζω, ὅτι ἀπετέλεσε σφάλμα τοῦ τότε ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐνέργειαν ἐπιτυχῆ καὶ ὠφέλιμον ὅταν διεπίστωσε τὸ πεπερασμένον τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας νὰ στραφῇ πρὸς τὰς Εὐρωπαϊκὰς πιστώσεις. Ἀλλὰ καὶ κάτι ἄλλο πέραν αὐτοῦ. Ἡ δυσκινησία καὶ οἱ διαδικαστικοὶ περιορισμοὶ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ἀπετέλουν ἐμπόδιον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ παρακαμφθῇ, ἔπρεπε νὰ ἀποκτήσωμεν τὴν εὐχέρειαν ἐκτελέσεως ἔργων, καὶ ὅταν ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανικῶν ὑπηρεσιῶν προεβάλλοντο ἀντιρρήσεις. Παράδειγμα τὰ διϋλιστήρια. Ἐὰν ἐζητούσαμεν βοήθειαν δι’ ἄλλα ἔργα, μᾶς ἤρχιζε τὴν μακρὰν σειρὰν τῶν ἐξετάσεων μὲ ἀβεβαιότατα ἀποτελέσματα. Ἦτο λοιπὸν ζωτικὴ ἀνάγκη νὰ στραφῇ καὶ πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις, ἀπ’ ὅπου νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης ἐπιλογῆς, τοὐλάχιστον καὶ ἡ δυνατότης προσφυγῆς ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν κεφαλαίων ἐκείνων, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο ὡρισμένα ἔργα νὰ πραγματοποιηθοῦν. Καὶ τότε μετέβη ὄντως εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Γαλλίαν, τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν. Καὶ μόνον τῶν Ἀγγλικῶν διαπραγματεύσεων τὸ ἀποτέλεσμα, ἀπὸ ἀπόψεως πιστώσεων, δὲν ὑπῆρξεν ἄμεσον. Καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἄμεσον, διότι καὶ ἐκεῖ ἡ παραμονή του καὶ ἐκεῖ συζητήσεις του ἐδημιούργησαν μίαν ἀτμόσφαιραν ἡ ὁποία ἐπέτρεψε καὶ ἐπιτρέπει χρησιμοποίησιν ἰδιωτικῶν πιστώσεων παρὰ τραπεζῶν καὶ ἄλλων ὀργανισμῶν. Πάντως δὲν κατέληξεν εἰς καμμίαν συμφωνίαν πιστώσεων κρατικῶν. Ἀντιθέτως, εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν ἐπετεύχθησαν αἱ πιστώσεις, τὰς ὁποίας γνωρίζετε. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα λόγια, ὄχι πλέον ὁμιλῶν διὰ τὸν κ. Μαρκεζίνην, ἀλλ’ ὁμιλῶν πλέον διὰ τὸν ἑαυτόν μου, ὡς ἕνα συνεχιστὴν τοῦ ἔργου τοῦ κ. Μαρκεζίνη, κατὰ τοὺς 6 ἢ 7 τελευταίους μῆνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι διετυπώθη πολλάκις τὸ ἐρώτημα καὶ πολλὰς φορὰς ἀπὸ χείλη ὑπεύθυνα, ὅτι, τέλος πάντων τί ἐκάματε; Ἐπήρατε αὐτὰς τὰς πιστώσεις, πῶς δὲν τὰς ἐχρησιμοποιήσατε; Καὶ ὅλοι ὅσοι ὡμίλησαν σήμερον ἐδῶ εἶπον, ὅτι, «ἰδού, κύριοι, ἐπήρατε τὰς πιστώσεις καὶ δὲν ἐκάματε τίποτε». Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα τὸ ἑξῆς νὰ εἴπω: Πρῶτον, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι δὲν ἐχρησιμοποιήθη τίποτε. Ἀντιθέτως, ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων, τὸ ὁποῖον ὑπερέβαινε τὰ 16–18 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ χάρις εἰς τὸ ὁποῖον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ ἐξηλεκτρισμὸς δεκάδος ὁλοκλήρου περιφερειῶν τῆς χώρας ἀπὸ τῆς ἰδιαιτέρας περιφερείας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μέχρι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἡ ὁποία μὲ τὸ παλαιὸν πρόγραμμα τῆς Δ.Ε.Η. εὑρίσκετο ἐκτὸς τοῦ προγράμματος τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ σημαντικὸν ὑδροηλεκτρικὸν ἔργον τοῦ Μέγδοβα, τοῦ ὁποίου ἀπό τινων μηνῶν ἔχουν ἀρχίσει αἱ προκαταρκτικαὶ ἐργασίαι, καὶ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ κατασκευήν, ὅλα αὐτὰ ἐξησφαλίσθησαν, χάρις εἰς τὰς γαλλικὰς πιστώσεις. Τοὐλάχιστον ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ἐλθοῦσα εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν Δ.Ε.Η., καὶ οἱ ὑπουργοὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ Συντονισμοῦ, ἐνέκριναν τοὺς σχετικοὺς καταλόγους ὑλικῶν. Οἱ κατάλογοι ἔχουν διαβιβασθῆ εἰς τοὺς Γάλλους καὶ οἱ Γάλλοι πρόκειται νὰ ὑποβάλουν τὰς τιμάς των καὶ τὰς τελικὰς προσφοράς των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ μηχανὴ ἐλειτούργησε καὶ αἱ πιστώσεις δύνανται νὰ καλυφθοῦν ὁλόκληροι καὶ οἱ πίνακες τῶν ὑλικῶν ἔχουν παραγγελθῆ, καὶ τὸ προσύμφωνον τοὐλάχιστον διὰ τὸν Μέγδοβα ἔχει ὑπογραφῆ καὶ τώρα πρόκειται νὰ ὑπογραφῇ καὶ τὸ ὁριστικὸν συμβόλαιον. Συνεπῶς αἱ Γαλλικαὶ πιστώσεις ἐχρησιμοποιήθησαν ὁλόκληροι, καὶ ἐχρησιμοποιήθησαν, εἰς ἕνα τομέα νευραλγικόν, διότι αὐτὸς ὁ τομεὺς ὄχι μόνον θὰ κάμῃ καλὸν εἰς τὰς περιφερείας ὅπου δὲν ἐπήγαινε τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως θὰ διευκολύνῃ καὶ τὸ περαιτέρω πρόγραμμα τῆς Δ.Ε.Η., διότι διὰ τῆς ἀξιοποιήσεως αὐτῶν τῶν ἔργων καὶ τῆς πωλήσεως τοῦ ρεύματος ἡ Δ.Ε.Η. θὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν εὐχέρειαν νὰ συνεχίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἄλλων προγραμμάτων αὐτῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι σημαντικώτατα. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν γερμανικῶν πιστώσεων. Μὲ τὴν Γερμανίαν εὑρισκόμεθα εἰς μίαν ἰδιόρρυθμον θέσιν. Ἀφ’ ἑνὸς ὑπάρχουν αἱ τρέχουσαι συναλλαγαί, αἱ ἐμπορικαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀνάγονται μόνον εἰς προϊόντα ἁπλῆς καταναλώσεως, ὅπως ὁ καπνός, καὶ διάφορα ἄλλα βιομηχανικὰ προϊόντα, ἀλλὰ ἀνάγονται ταὐτοχρόνως καὶ εἰς κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά, δηλαδή, εἰς τὸν ἐξοπλισμὸν βιομηχανιῶν. Ὁλόκληρος λοιπὸν αὐτὸς ὁ τομεὺς τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας δὲν ἔπαυσεν ἐργαζόμενος μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ ὄχι μόνον δὲν ἔπαυσεν, ἀλλὰ κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος, κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς αὐξήσεως τοῦ ὄγκου τῶν συναλλαγῶν ἑκατέρωθεν. Αἱ πιστώσεις ποὺ ἐξησφαλίσθησαν διὰ τῆς συμφωνίας Ἔρχαρτ–Μαρκεζίνη εἶναι πιστώσεις ποὺ προεβλέφθησαν διὰ Κρατικὰ ἔργα. Οὔτε ἐγὼ διαφωνῶ, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ χρησιμοποίησις τῶν πιστώσεων μόνον διὰ τὰ μεγάλα Κρατικὰ ἔργα, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ διευκολυνθοῦν καὶ τὰ μεσαῖα καὶ μικρὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα θὰ ἤθελαν νὰ κάμουν χρῆσιν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον κεφαλαίων. Καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπουργίας μου, ὁσάκις παρουσιάσθησαν ἰδιῶται, ποὺ ἤθελαν κεφάλαια, πάντοτε, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ παραγωγικῶν ἐπιχειρήσεων, τοὺς παρέσχον κάθε διευκόλυνσιν. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν κατωρθώθη τὰ ἔργα ἐκεῖνα, τὰ Κρατικά, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐβασίζετο ἡ χρησιμοποίησις τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων, νὰ εἶναι ὥριμα κατὰ τὸ διάστημα, τὸ ὁποῖον ἐμεσολάβησεν. Καὶ ἐμεσολάβησεν ἕνα διάστημα 12–13 μηνῶν, ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμφωνίας. Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ εἴπω ὀλίγα λόγια....

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καψάλη, ἐξέρχεσθε ἀπὸ τὸ θέμα. Περιορισθῆτε μόνον εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Παπαληγούρα.

§97Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν ἐξήλθομεν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει δέχομαι τὴν Προεδρικὴν παρατήρησιν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκάλεσα.

§99Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δέχομαι τὴν Προεδρικὴν παράκλησιν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ σταματήσω κάθε περαιτέρω συζήτησιν ἐκεῖ, διότι πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι θὰ δοθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ εὐκαιρία νὰ ἐρευνηθοῦν καὶ συζητηθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα ἐν καιρῷ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ συμπεράνω εἶναι, ὅτι θεωρῶ ὡς βεβιασμένην τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς χιμαιρικότητος τοῦ προγράμματος καὶ ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ περὶ τῆς ἀνάγκης ρεαλισμοῦ καὶ προσγειώσεως. Λέγω δὲ τοῦτο μόνον, διότι δὲν ἀποτελεῖ ἀπολογισμὸν ἰδικῆς μου ἐργασίας. Ἀποτελεῖ ἀπολογισμὸν ἑνὸς σημαντικοῦ τομέως τοῦ Κυβερνητικοῦ τομέως. Ἄλλωστε, οὔτε ἦτο ἔργον ἰδικόν μου μόνον. Ἐρωτῶ λοιπόν, ἀπὸ ποῦ ἀρύονται οἱ κύριοι ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὰ στοιχεῖα, ὅτι δὲν ἔγινε τίποτε εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν; Μήπως ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι πέρυσιν εἶχον προγραμματισθῆ ἔργα ἀξίας 2.000 ἑκατομμυρίων καὶ ἐπραγματοποιήθησαν 1.450 ἑκατομμυρίων; Αὐτὸ πρέπει εὐθέως νὰ τὸ ἀναγνωρίσω καὶ νὰ εἴπω, ὅτι πράγματι διότι καθυστέρησαν ὡρισμένα βασικὰ ἔργα καὶ διότι τὰ πράγματα ἤρχισαν 3–4 μῆνας ἀργότερον, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον πέρυσι ἐκαθυστερήσαμεν. Πάντως, ἐφ’ ὅσον ἐφέτος ὡρίσθη τὸ ὕψος εἰς 2165 ἑκατομμύρια θὰ ἤμουν εὐχαριστημένος ἐὰν ἀντὶ τῶν 1450 κατώρθωνα νὰ φθάσω εἰς τὰ 1800 ἕως 1900, ὥστε τὸ ἑπόμενον ἔτος νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ ὀργάνωσις νὰ εἶναι τελειοτέρα καὶ τὰ κονδύλια νὰ εἶναι μεγαλύτερα. Γνωρίζω, ὅτι ἀπὸ 1ης Ἰουλίου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου ποὺ ἤμην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἶχον πραγματοποιηθῆ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἔργα ἀξίας 534 ἑκατομμυρίων νέων δραχμῶν, ἔναντι 386 ἑκατομμυρίων τῆς ἀντιστοίχου περιόδου τοῦ προηγουμένου ἔτους. Τὸ γεγονὸς δέ, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον 4μηνον ἐσημειώθη σημαντικὴ αὔξησις ἐν συγκρίσει μὲ τὸ προηγούμενον ἔτος καὶ τὸ γεγονός, ὅτι τώρα ἔχουν ἀρχίσει τὰ μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῶν πεδιάδων τῆς Μακεδονίας καὶ τοῦ Ἀχελώου, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ γεγονός, ὅτι εἶχον ἑτοιμασθῆ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι εἰς θέσιν πολὺ συντόμως νὰ ἐξαγγείλῃ, ὅτι ἀρχίζει, ὅπως μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου καὶ ἡ Πτολεμαΐς, δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ ἡ κατηγορία, ὅτι ἐχρεωκόπησεν ἡ ἀνασυγκρότησις καὶ τίποτε δὲν ἔγινε. Παρέσχον τὰς ἀνωτέρω πληροφορίας, διότι ὑπερασπίζομαι μίαν ὑπόθεσιν ἐγκαταλελειμμένην ἀπὸ ὅλους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐρχόμενος τώρα εἰς τὸ κύριον θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ μακρυγορήσω.......

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν. Ὑπουργ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Προτοῦ εἰσέλθητε εἰς τὸ κύριον θέμα, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις.

§101Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μὴ μὲ διακόψετε.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν. Ὑπουργ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Νομίζω, ὅτι σκόπιμον εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς διακόψω. Ἄλλωστε, νομίζω, ὅτι ἡ διακοπὴ αὐτὴ δὲν θὰ σᾶς βλάψῃ. Θὰ ἤθελα, λοιπόν, νὰ τονίσω τὰ ἑξῆς: Κακῶς ἀντελήφθη τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν τόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅσον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἐγὼ ἔχομεν τηρήσει, ἀσκοῦντες τὴν κριτικὴν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, ὡς πρὸς τὸ παρελθόν. Οὐδέποτε ἰσχυρίσθη οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν—καὶ ἂν συμβουλευθῆτε τὰ πρακτικά, καὶ αὐτὸ τὸ λέγω κυρίως ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ζίγδην, θὰ ἴδητε, ὅτι καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην τῆς λογομαχίας μεταξὺ τοῦ κ. Μαρκεζίνη καὶ ἐμοῦ, εἰδικῶς, τὸ ἐτόνισα—οὐδεὶς ἰσχυρίσθη, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς διετίας δὲν ἔγιναν οὐσιώδη ἔργα εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ἐμνημόνευσα, μάλιστα τότε εἰδικῶς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἐμνημόνευσα ἐνδεικτικῶς αὐτὸ ὡς ἕνα ἐκ τῶν κυριωτέρων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, ἄφησα δὲ νὰ ὑπονοηθῇ, διότι εἰς μίαν διαλογικὴν συζήτησιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ τις εἰς τὰς λεπτομερείας, ἄφηνα νὰ ὑπονοηθῇ καὶ δὲν ἄφησα ἁπλῶς νὰ ὑπονοηθῇ ἀλλὰ ἐτόνισα ἀκριβῶς, ὅτι καὶ πολλὰ ἄλλα οὐσιώδη καὶ μεγάλα ἐγένοντο. Καὶ εἶπα, μάλιστα, τότε, ἐλπίζω νὰ τὸ ἐνθυμῆσθε, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἄλλα λέγουν, ὅταν συνεργάζωνται μετά τινος ἐν τῇ Κυβερνήσει καὶ ἄλλα λέγουν ὅταν παύουν νὰ συνεργάζωνται μετ’ αὐτοῦ. Αὐτὰ ὑπάρχουν ἀναγεγραμμένα εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἀποτελοῦν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὴν ὑπερβολικὴν ἰδικήν σας τοποθέτησιν ἀπέναντι ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ὑπερβολικὰς διατυπώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε πρὸ παντὸς ὁ κ. Ζίγδης καὶ ἐν μέρει καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν χειλέων τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἢ οἱουδήποτε ἐξ ἡμῶν δὲν κατεδίκασε τὴν διετίαν τὴν τελευταίαν. Ἡ Κυβέρνησις εἶπεν ἁπλῶς —καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ δεῖγμα τῆς μεγάλης ἠθικῆς καὶ πολιτικῆς ἀρετῆς της —ὅτι ἐγένοντο καὶ ὡρισμένα σφάλματα, καὶ ὅτι ἐσημειώθησαν ὡρισμέναι παραλείψεις εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Ἔχει πράγματι ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδείξῃ οὐσιώδη βήματα, ἀλλὰ ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ καὶ ὡρισμένας παραλείψεις. Σεῖς, εἰδικώτερον, ἀξιότιμε, κύριε συνάδελφε, ἐθίγητε, ὅπως ἐθίγη κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, διότι αἱ παραλείψεις, τὰς ὁποίας ἐπεσήμανα καὶ αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς ὑπάρχουν, ἀφοροῦν εἰδικώτερον τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων, τὸν τομέα τῶν ἔργων τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐκεῖ ἐνετόπισα τὰς παρατηρήσεις μου καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἔκαμεν ἐπίσης ἕνα σχετικὸν ὑπαινιγμόν, τὸν ὁποῖον ἔχει περιλάβει εἰς τὸν λόγον του, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησε καὶ ἐκεῖ, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, ὑπάρχει ἡ διαφωνία μεταξύ μας, νομίζω δέ, ὅτι εἶναι θεμιτὴ καὶ κοινοβουλευτικῶς ἐπιβεβλημένη, ὅταν ὑπάρχῃ εἰς τὴν σκέψιν νὰ ἐκδηλώνεται καὶ διὰ τῶν λόγων. Νομίζω, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, ὅτι πράγματι ἐγένοντο παραλείψεις. Ἐμνημονεύσατε ἀκριβῶς πρὸ ὀλίγου τὰ διϋλιστήρια πετρελαίου καὶ σᾶς λέγω, ὅτι μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ τρέχοντος ἔτους ἐπὶ ἑπτὰ ὁλοκλήρους μῆνας, ἐβασανίζετο ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ κατατοπίζεται πλήρως ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ χωρὶς νὰ κατατοπίζωνται τὰ μέλη τοῦ Συντονιστικοῦ, ἐβασανίζετο ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸ θέμα καὶ δὲν ἐβασανίζετο μόνον ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἐταλαιπωρήθησαν καὶ οἱ δύο ὅμιλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον κάμει τὰς προσφοράς. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὀνομάσω ἐκείνους ποὺ εἶχαν κάμει τὰς προσφοράς. Τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ δὲν εἶχεν ἐλέγξει κατ’ οὐσίαν, ἀπὸ ἀπόψεως τεχνικῆς, τὰς προσφορὰς αὐτάς. Καὶ ἤλθατε σεῖς, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, αὐτὸ σᾶς τιμᾷ ἀπὸ ἀπόψεως εἰλικρινείας, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἦτο ὀδυνηρὸν ἀπὸ ἀπόψεως ἂς εἴπωμεν Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον τὸν παρελθόντα Ἰούνιον ἢ Ἰούλιον καὶ μᾶς εἴπατε ὅλα ὅσα μέχρι τότε ἐδέχθημεν, ὅτι ὅλα ὅσα μέχρι τότε προκηρύξαμεν, ὅτι ὅλα ὅσα ἐνεκρίναμεν, δὲν βασίζονται ἐπὶ πραγματικῶν τεχνικῶν προϋποθέσεων καὶ ἔπρεπε νὰ μεταβάλωμεν τὴν γραμμὴν ποὺ εἴχομεν χαράξει. Εἴχομεν ἐγκρίνει κατ’ ἀρχὴν δύο ἑταιρειῶν τὰς προσφορὰς καὶ ἔξαφνα ἔπρεπε τὰς δύο αὐτὰς ἑταιρείας νὰ τὰς στείλωμεν νὰ πᾶνε περίπατο. Αὐτὸ ἀπετέλεσε βαρύτατον σφάλμα, διότι ἐχάσαμεν χρόνον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔπρεπε νὰ χαθῇ. Διότι ἔπρεπε νὰ εἶχεν ὀργανωθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία κατὰ τρόπον κατάλληλον, ὥστε νὰ μὴ γίνεται ἀπώλεια χρόνου εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς βάρος τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Καὶ εὑρισκόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς πράγματι δυσχερῆ θέσιν, θέσιν ἡ ὁποία κατέστη δυσχερὴς λόγῳ ἀκριβῶς τῆς ἀνεπαρκοῦς ἀποδόσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων καὶ τῶν ἔργων. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνεπαρκεστάτη ἡ ἀπόδοσις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ὑπῆρξεν, ἀντιθέτως ἐπαρκεστάτη εἰς ἄλλους τομεῖς, ὑπῆρξεν ἀποδοτική, εἰς τὸν τομέα τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, ἐπαναλαμβάνω, οἱ ὁποῖοι προβαίνουν ἐκ τῶν ὑστέρων εἰς εὔκολον κριτικὴν εἰς βάρος συνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔπαυσαν νὰ εἶναι ἐν τῇ Κυβερνήσει. Ἐγένετο πράγματι σπουδαία προσπάθεια εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἀλλὰ εἰς τὸν τομέα ὁ ὁποῖος εἶναι συνυφασμένος καὶ μὲ τὰ ἀλλεπάλληλα ταξίδια τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀθηνῶν, κ. Μαρκεζίνη, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τὸν τομέα αὐτόν, δὲν ἐγένετο πράγματι, σχεδὸν τίποτε. Ἐμνημονεύσατε τὸν Μέγδοβα. Τὸν ἐμνημόνευσα καὶ ἐγὼ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν διαλογικήν μου μὲ τὸν κ. Μαρκεζίνην συζήτησιν. Ὁ Μέγδοβας, ὅπως γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ἐδόθη εἰς Γαλλικὴν ἑταιρείαν, κατόπιν διαγωνισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον μειοδότρια ἦλθεν ἑταιρεία Ἀμερικανική. Ἀνεμένομεν ἐπὶ μακρόν, ὅπως ἡ Ἀμερικανικὴ αὐτὴ ἑταιρεία κατορθώσῃ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τραπεζιτικὴν ἐκείνην ἐγγύησιν, τῆς ὁποίας εἴχομεν ἀνάγκην, καὶ μετὰ ταῦτα φυσιολογικῶς ἐπήγαμεν εἰς τὴν δευτέραν ἑταιρίαν, εἰς τὴν Γαλλικήν. Ἐξαιρέσει τοῦ Μέγδοβα, αἱ πιστώσεις, αἱ ἐξωτερικαὶ δὲν ἀξιοποιήθησαν. Δὲν ἀγνοῶ ὅμως, κ. συνάδελφε...

§103Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Αἱ πιστώσεις δὲν ἔχουν ἀξιοποιηθῆ ὅλαι;

§104Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ ἴδια εἴπαμε καὶ ἐμεῖς, κ. Πρόεδρε.

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν., Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σεῖς μὲν, κ. Μητσοτάκη, εἴπατε μὲ συντηρητικότητα αὐτά, ἀλλ’ ὁ κ. Ζίγδης εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς ἀπαρνούμεθα ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Σεῖς ὑπήρξατε συντηρητικώτερος. Ἀξιοποίησις, λοιπόν, τῶν πιστώσεων, χάριν τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ μεγάλη προσπάθεια τοῦ κ. Μαρκεζίνη εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν ἐσημειώθη, παρὰ μόνον εἰς ἓν ἐλάχιστον ποσοστόν. Βεβαίως ἐγένοντο ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, βεβαίως ἐγένοντο δρόμοι, βεβαίως ἐγένοντο ὅλα αὐτά, ἀλλ’ ὅπως εἶπον καὶ κατὰ τὴν διαλογικὴν ἐκείνην συζήτησιν τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων τοῦ κρατικοῦ καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα ἀνεμένομεν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθοῦν εἰς τὸν τόπον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ταξιδίων καὶ τῶν προσπαθειῶν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Συμπέρασμα: Ἀναγνωρίζω ὅ,τι εἶναι ἄξιον ἀναγνωρίσεως —καὶ ὅτι εἶναι ἄξιον ἀναγνωρίσεως συνδέεται καὶ μὲ τὴν προσπάθειαν ὑμῶν τῶν δύο, τοῦ κ. Μαρκεζίνη καὶ ὑμῶν, ὅταν εἶσθε ἐν τῇ Κυβερνήσει, καὶ μὲ τὴν προσπάθειαν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως— ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίσω καὶ τὴν ἀπόδοσιν εἰς ἐκείνους τοὺς τομεῖς, εἰς τοὺς ὁποίους ἐσημειώθησαν βαρύταται παραλείψεις καὶ βαρύτατα κενά.

§106Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν περιμένω καμμίαν ἀναγνώρισιν ἀπὸ σᾶς. Ὁ λόγος, ἄλλως τε, διὰ τὸν ὁποῖον θεωρῶ σκόπιμον νὰ ἀναφερθῶ εἰς αὐτὴν τὴν διάφορον ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ συναδέλφου σας ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἢ ἀκόμη καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ διαφορὰ αὐτή, μὲ ἀπασχολεῖ μόνον καὶ μόνον ὡς θέμα, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τὴν θριαμβολογίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐνδεχομένως τὴν ἐξασθένισιν τῆς ἰδικῆς σας θέσεως. Ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, ἔχω τὴν συνείδησίν μου ἥσυχον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ὅ,τι ἦτο εἰς τὴν δύναμίν μου νὰ κάμω’ τὸ ἔκαμα, καὶ μένω τόσον ἥσυχος καὶ βέβαιος δι’ αὐτό, ὥστε ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα αἴσθημα δικαιοσύνης εἰς τὸν κάθε ἕνα ἀπὸ ἡμᾶς, εἶμαι ἀπολύτως ἥσυχος διὰ τὸ μέλλον. Νὰ ἐξηγούμεθα, σφάλματα κάθε ἕνας ἀπὸ ἡμᾶς εἶναι δυνατὸν νὰ διαπράξῃ. Παραλείψεις ἠμπορεῖ νὰ ἔγιναν. Αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, εἶναι ἔξω τῆς πραγματικότητος. Οὔτε εἶναι μόνον τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον πράγματι δὲν ἔχομεν τόσον ὠργανωμένας ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ στηριζώμεθα μόνον καὶ μόνον εἰς τὰς μελέτας των καὶ εἰς τὴν γνώμην των διὰ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλων ἔργων. Ἐὰν ἐρωτήσετε τὸν συνάδελφόν σας ὑπουργόν, ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας, θὰ σᾶς εἴπῃ πὼς καὶ ἐκεῖ ἡ κατάστασις, ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοῦ καὶ ὀργανώσεως, προκειμένου νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις διὰ σοβαρὰ ἔργα χωλαίνει.

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν., Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Διατὶ δὲν τὸ ἐσκέπτετο ὁ κ. Μαρκεζίνης αὐτό, ὥστε νὰ μὴ χαθῇ τόσος χρόνος;

§108Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα αὐτό, εἶναι ἀναμφισβητήτως μία ἀπὸ τὰς βασικὰς προϋποθέσεις τῆς ἐκτελέσεως, τῆς ἐπιτυχοῦς ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος. Ἀλλὰ ὁ ἄνθρωπος ἤρχισεν ἀπὸ τὰ πλέον ἀπαραίτητα, ἤρχισεν ἀπὸ αὐτά, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ βασίζεται. Ἀπὸ τὰ εἰς ξένον συνάλλαγμα κεφάλαια καὶ ἀπὸ τὰς δραχμάς, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἐξεύρῃ. Συγχρόνως δέ, ἡτοίμαζε τὴν ὀργάνωσιν καὶ εἰς αὐτὸ τὸν ἐβοήθουν καὶ ἐγώ. Ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἔπρεπε νὰ συγκεντρώσωμεν τοὺς τεχνικοὺς καὶ ἐπιστημονικοὺς πυρῆνας ποὺ θὰ διηύθυνον τὴν ἐργασίαν. Εὔχομαι εἰς τὴν νέαν μορφήν της ἡ Κυβέρνησις, κύριε Πρόεδρε, νὰ πραγματοποιήσῃ μεγαλυτέρας προόδους εἰς τὸ θέμα αὐτό. Τὸ εὔχομαι ἐξ ὅλης καρδίας καὶ θὰ εἶμαι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ἄλλοι ἐκλεκτοὶ συνάδελφοι ἐπέτυχον πολὺ περισσότερα ἐκεῖ, ὅπου ἐγὼ δὲν ἀπέδωσα ἐπαρκῶς. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω ἀκόμη νὰ προσθέσω, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὄχι τόσον ἀπὸ τὰ ὅσα εἶπεν εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅσον ἀπὸ τὸ κείμενον τοῦ λόγου του, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσε σήμερον τὸ βράδυ ἐδῶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, βγῆκαν τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθην. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἀπὸ ὅσα εἶπεν, ἀπὸ ὅσα τοῦ ὑπέμνησεν ἀπόψε ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐδημιουργήθη καὶ εἰς τὴν μία πτέρυγα καὶ εἰς τὴν ἄλλην τῆς Βουλῆς, μία περίεργος ἐντύπωσις. Καὶ πιστεύω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ὀρθόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τόσον τὸ μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ αἱ σημεριναὶ δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, παρουσιάζουν τὰ πράγματα, ὑπὸ μίαν διαφορετικὴν μορφήν. Ἐφ’ ὅσον δεχόμεθα, ὅτι τὸ πρόγραμμα εἰς τὴν θεωρητικὴν σύλληψιν παραμένει ἀμετάβλητον, δηλαδὴ, αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ τοῦ δημοσιονομικοῦ ἰσοζυγίου, ἡ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ἀρχὴ τοῦ ἐλέγχου τῆς πιστωτικῆς κυκλοφορίας, φυσικὰ μὲ οἱανδήποτε βελτίωσιν ἢ καλύτερον καταμερισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, αὐταὶ αἱ τρεῖς ἀρχαί, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν προστασίαν τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀποτελοῦν οὐσιαστικὰς προϋποθέσεις, εἰς τὰς ὁποίας εἶχε στηριχθῆ καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς προηγουμένης 2ετίας. Ἐξαρτᾶται ὅμως, πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ πρόγραμμα αὐτό. Ἂν ὑπάρχῃ κάτι τι τὸ νέον, αὐτὸ εἶναι ἁπλούστατα τὸ γεγονός, ὅτι τὸ πρόγραμμα αὐτὸ δὲν τὸ ἐφαρμόζουν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐφήρμοζαν ἕως τώρα, ἀλλὰ τὸ ἐφαρμόζουν νέα στοιχεῖα τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἐπιτελείου. Τοὺς εὐχόμεθα ἀπὸ καρδίας, ἐγὼ τοὐλάχιστον τοὺς εὔχομαι κάθε ἐπιτυχίαν καὶ εὔχομαι διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου μας νὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, ἔστω καὶ ἐὰν εἰς τὴν γενικήν της γραμμὴν παραμένῃ ἡ ἰδία νὰ εἶναι πολὺ πλέον ἀποδοτική, ἀπὸ ὅ,τι ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς κατὰ τὸν καιρόν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ὑπηρετούσαμεν τὴν Κυβέρνησιν. Εἰς τὰ συγκεκριμένα θέματα, δὲν πρόκειται νὰ ὑπεισέλθω. Θὰ ἔλεγα, ὅτι ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν μίαν συνέχειαν καὶ τῆς μέχρι τοῦδε ἀσκηθείσης πολιτικῆς. Καὶ ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου καὶ ἡ ἄρσις τῆς ὀνομαστικοποιήσεως πρὸς ἐξασφάλισιν μιᾶς διεξόδου διὰ κεφάλαια καὶ χρήματα, τὰ ὁποῖα σήμερον εὑρίσκονται εἰς ἀνθυγιεινὰς καὶ ἀντιοικονομικὰς μορφὰς ἀποταμιεύσεως καὶ ἀσφαλῶς δὲν συμβάλλουν οὔτε κἂν φορολογικῶς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὀρθῶς θὰ ληφθοῦν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν διὰ τὸν ἑνιαῖον φόρον, εἶναι ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται μέσα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1953–54 ὡς κάτι, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ Κυβέρνησις. Εἶμαι εὐτυχής, τὸ ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐν τῇ Κυβερνήσει, θὰ ἔχουν τὴν χρονικὴν εὐχέρειαν τῶν 5–6 μηνῶν μέχρι τῆς 1ης Ἰουλίου 1955 — νομίζω ὅτι ὀρθῶς ἐτοποθέτησαν τὸ θέμα— θὰ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν τῶν 5–6 μηνῶν διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ πραγματοποιήσουν τὴν ὄντως δυσχερῆ αὐτὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ γίνῃ ἕνας πρακτικὸς καὶ ἀκριβοδίκαιος καθορισμὸς τοῦ συστήματος καὶ τῶν ποσοστῶν. Εἰς τὰ ἄλλα πράγματα δὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω τι καὶ ἀναμένω ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ νομοθετικὰ μέτρα, διὰ νὰ ἐκφράσω ἐπ’ αὐτῶν τὰς ἀπόψεις μου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Κέντρου).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§110Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἔθεσε πολιτικὸν θέμα, ἐξ αἰτίας μιᾶς διαφωνίας, μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τοῦ πρώην ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ἐν σχέσει μὲ τὰς ὑπογραφείσας ἐπιστολάς, διὰ τὰς γερμανικὰς πιστώσεις. Ὀρθὸν θὰ ἦτο κατὰ κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔθετε πολιτικὸν θέμα, κατὰ τὸν ἀνασχηματισμὸν αὐτῆς. Κατὰ τὰ παλαιὰ ὡραῖα κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα καὶ χρόνια, κύριοι συνάδελφοι, ὁσάκις ἐγίνετο ἀνασχηματισμὸς Κυβερνήσεως, ἀνήρχετο εἰς τὸ βῆμα ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας, καὶ ἀπελογεῖτο ἐπὶ τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπιτελέσει ἕως τὴν ὥραν ἐκείνην ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπὶ τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἐζήτει τὴν ἀνανέωσιν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐδῶ, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς, ἤρχισε νὰ κυβερνᾷ τὴν χώραν ὁ Συναγερμός, καθημερινῶς καὶ νέα κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, εἰσάγονται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, νὰ ἐκφράσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὴν ἔκπληξίν μου, ἀλλὰ καὶ τὰ συγχαρητήριά μου, πρὸς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐνῷ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ κατεδίκασεν ἀνεπανορθώτως, κατώρθωσεν ἐν τούτοις, διὰ τοῦ ἑλιγμοῦ τοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἀποτελῇ σήμερον τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Διότι ἐὰν ρίψετε βλέμμα εἰς τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια, θὰ διαπιστώσητε ὅτι, τὰ ⅘ τῶν ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος τῆς τετραετίας 1946)50, Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν οἱ σημερινοὶ ὑπουργοὶ κατηγοροῦν ὡς φαυλοκρατικὴν κατηγοροῦντες οὕτω οἱ ἴδιοι τοὺς ἑαυτούς των!

§111Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι καὶ ὁ κ. Τσουδερός.

§112Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μέ ἐπρόλαβεν ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν νομίζω, ὅτι πιστεύετε, ὅτι ἡ συμμετοχὴ τοῦ κ. Τσουδεροῦ προσδίδει ποίαν τινα διαφοροποίησιν. Εἴχομεν μάθει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀκούωμεν τοὺς Πρωθυπουργοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἀναλύουν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἔργου των καὶ νὰ λαμβάνουν τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Τοιοῦτον δὲν ἐγένετο. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐγένετο τοῦτο, ἀλλὰ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπροτίμησε τὸν ραδιοφωνικὸν σταθμόν, καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐξεφώνησε μίαν θλιβερὰν καὶ πένθιμον ἀκολουθίαν! Δὲν ἦτο ὁ Πρωθυπουργὸς τοῦ 1952, ὁ ζωηρός, ὁ ζωντανὸς μὲ τὰ προγράμματα καὶ τὰς ἰδέας. Τώρα ἀνέφερεν ἀτυχήματα, ἀνέφερε σφάλματα καὶ ἀποτυχίας, ποὺ ἀπεγοήτευσε φίλους καὶ ἀντιπάλους. Δι’ αὐτὸν δὲ τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτόλμησε νὰ προβῇ εἰς ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου της, κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τοῦ βίου της. Πόση ἀλήθεια, διαφορά, μὲ τὸ πρῶτον ἔτος τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον μὲ πλήρη θεωρεῖα, μὲ προβολεῖς καὶ δὲν γνωρίζω τί ἄλλο, ἑωρτάσθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐφέτος, κύριοι συνάδελφοι, πένθος πράγματι ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλά, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προσέρχεται ἀπὸ ραδιοφώνου, ἀντὶ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀναγγείλῃ τὰς ἀποτυχίας τῆς Κυβερνήσεώς του. Καὶ τὸ κακὸν συνεπληρώθη, διότι καὶ αὐτὰ τὰ νέα οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐφρόντισεν ὑπὸ τὴν ἔκπληξιν ὅλων μας, κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον, νὰ τὰ ἀναγγείλῃ ἐκτὸς ἡμερησίας διατάξεως!! Καὶ ἔτσι εὑρέθημεν ἀπόψε, κύριοι συνάδελφοι καὶ ἡμεῖς ἀπαρασκεύαστοι καὶ ἀνέτοιμοι, διὰ νὰ ἀπαντήσωμεν, ὡς θὰ ἔπρεπεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Χωρὶς νὰ θέλωμεν ἡ μνήμη μᾶς φέρει εἰς τὴν ἔκτακτον ἐκείνην συνεδρίασιν, τῆς 19ης Ἀπριλίου 1952, ὅπου νῦν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπήγγειλε φιλιππικόν, ἐναντίον μας. Καὶ τὶ δὲν ἤκουσεν ἐκείνη ἡ πανάθλιος Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου! Κινδυνεύει ἐξ αἰτίας σας ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια! Καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ, διεδήλου τὸ 1952, εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν: «Θέλεις νὰ αὐξηθῇ ἡ βοήθεια; Ψήφισε τὸν Συναγερμόν». Καὶ ἐψήφισεν ὁ ἀτυχὴς λαὸς τὸν Συναγερμόν, καὶ ἡ βοήθεια ἐξηφανίσθη καὶ ἐτάφη καὶ οὐδεὶς γνωρίζει ποῦ εὑρίσκεται! Μᾶς εἶπεν ἀκόμη διὰ τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν, διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζουμε, θὰ καταλήξουμε εἰς τὸν πληθωρισμόν. Καὶ ὅμως δι’ ὅσα μᾶς εἶπεν τότε, δὲν ἐφαντάζετο ποτέ, ὅτι τόσον συντόμως, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ καλοῦσε τὸν Συναγερμὸν εἰς τὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ ἔλθῃ νὰ ἐφαρμόσῃ ἀκριβῶς καὶ πιστῶς δι’ ὅσα μᾶς κατηγόρησεν. Καὶ μᾶς εἶπε καὶ κάτι ἄλλο τότε, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργός, Τί τὰ θέλομεν, κύριοι, τὰ νούμερα, ὅταν βλέπωμεν τὴν πεῖναν καὶ τὴν ἀθλιότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐπαναλαμβάνομεν ἐκεῖνο ποὺ μᾶς εἶπον τότε: Τί τὰ θέλομεν τὰ νούμερα καὶ τὰ προγράμματα, ὅταν εἰς τὴν Καβάλαν ἡ κατανάλωσις τοῦ ἄρτου κατῆλθε κατὰ 20%, καὶ εἰς τὸν Βόλον καὶ εἰς ἄλλας πόλεις οἱ Μητροπολῖται συσκέπτονται πῶς νὰ σώσουν τὸν λαόν; Τί τὰ θέλομεν τὰ προγράμματα, διὰ τὰ ὁποῖα διαφωνοῦν σήμερον αἱ δύο μερίδες τοῦ Συναγερμοῦ; Ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: Κύριοι ἀποτύχαμεν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν. Καὶ εἶπεν ὁ πρώην ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, κακῶς, σφάλετε, ἡμεῖς δὲν ἀπετύχαμεν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν, ἀντιστρόφως ἐπιτύχαμεν. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἐπέτυχον ἢ ἀπέτυχον, δὲν γνωρίζω ποῖοι ἐκ τῶν δύο μερίδων λέγουν τὴν ἀλήθειαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι ἐκατηγόρησαν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ὅτι δὲν ἐπραγματοποίησεν ἀνασυγκρότησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐπέτυχεν ἀνασυγκρότησιν 1.300 δισεκ. Ἀντιθέτως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὸν πρῶτον χρόνον ἔκαμε ἀνασυγκρότησιν 1.400 δισεκ., ἀλλὰ δὲν εἶναι 1.400, εἶναι τὸ ἥμισυ, διότι ὑπολογίζεται τὸ δολλάριο μὲ 30. Ἐὰν πάρετε τὸν τιμάριθμον, θὰ ἴδητε, ὅτι τὸ 1.400 κατέρχεται εἰς τὰ 700–800 δισεκατομμύρια μόνον. Καὶ ἐνῶ μᾶς κατηγόρησαν τόσον δριμέως, ἐπέπρωτο νὰ ἔλθητε νὰ εἴπητε, κύριε Καψάλη, ὅτι πέρυσι ποὺ εἴχομεν πρόγραμμα 1.300 ἐφέτος θὰ φθάσωμεν τὸ 1.800. Ἤδη ὁ νέος ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, προέβη εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ νέου οἰκονομικοῦ προγραμματισμοῦ, τῆς νέας Κυβερνήσεως, ὅστις προγραμματισμός, εἶναι πτωχὸς εἰς περιεχόμενον, ὡς ὁ Πρωθυπουργικὸς ραδιοφωνικὸς λόγος. Εἰσερχόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν κριτικὴν τοῦ νέου προγραμματισμοῦ. Ἐξήγγειλεν, ὁ νέος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ καταβιβάσῃ τὸν τόκον, ὡμίλησε περὶ τῆς ἀμέσου φορολογίας, καὶ ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ἑνιαῖος φόρος. Δὲν μᾶς εἶπεν, ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς ποίαν ἀναλογίαν ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, τὸ ποσοστὸν τῶν ἀμέσων φόρων, ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἐμμέσους καὶ ποίᾳ σήμερον. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, οἱ ἄμεσοι φόροι ἔφθασαν, περίπου, τὰ 26,5%, ἐνῷ εἰς τὸν πρῶτον χρόνον τοῦ Συναγερμοῦ οἱ ἄμεσοι φόροι κατῆλθον εἰς 13,1%, καὶ μὲ δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διεπιστώθη φοροδιαφυγὴ κατὰ τὸ 1953, 300 περίπου δισεκ. τῶν βιομηχάνων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτή. Ὑπάρχει προσέτι φοροδιαφυγὴ εἰς τὸ μεγαλεμπόριον, τὰς μεγαλοεπιχειρήσεις, τὰς μεγαλοεισαγωγάς, ἑτέρων 500 περίπου δισεκατ., ἤτοι συνολικῶς ποσόν, ὅπερ ἀκριβῶς ἐπέφερε τὴν μείωσιν τῆς ποσοστιαίας ἀναλογίας, ἀπὸ 26,5% εἰς 18,1%. Καὶ τοῦτο ἀκριβῶς σημαίνει ὀλιγαρχικὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ὡμίλησεν, ὁ κ. ὑπουργός, περὶ τοῦ ἑνιαίου φόρου, διὰ τὸν ὁποῖον εἶπεν, ὅτι δὲν εὑρῆκε οὐδὲ ἴχνη μελέτης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχουν ἴχνη. Εἶναι γνωστὸν τὸ πρόβλημα, καὶ σᾶς πληροφορῶ, κ. ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς ἐφορίας συγκεντρώσεως φορολογικῶν στοιχείων, ὁ νέος φορολογικὸς κῶδιξ, τὰ ΚΤΕΦΑ, ἡ ἀναδιοργάνωσις τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, κ.λ.π., εἶναι μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν καὶ ἀπέβλεπον εἰς τὴν σύλληψιν, κατὰ τὸ δυνατόν, τοῦ συνόλου τῆς φορολογητέας ὕλης, ἡ ὁποία καὶ ἀποτελεῖ τὸ βάθρον τοῦ ὑπολογισμοῦ καὶ τὴν δυνατότητα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἑνιαίου φόρου. Καὶ ἐὰν θέλετε, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐρωτήσατε τὸν γενικόν σας διευθυντήν, τὸν κ. Μερτικόπουλον, διότι τὸν κ. Νέζη τὸν ἀπελύσατε, ἐὰν ἢ ὄχι δὲν εἶχεν ἀποφασίσει, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, κατόπιν τῆς ἐπιτυχίας τῶν ἀνωτέρω μέτρων, τὴν κατάργησιν πάσης φορολογίας, ἀπὸ 170.000 φορολογουμένους Ἕλληνας, κυρίως μικροεπιτηδευματίας. Καὶ ἐρωτήσατε, τὸν κ. Μερτικόπουλον, ἐὰν ἐγένετο ἢ ὄχι συζήτησις περὶ ἐφαρμογῆς πειραματικῶς τοῦ ἑνιαίου φόρου, εἴτε εἰς τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου, εἴτε εἰς τὴν Δυτικὴν Θράκην. Καὶ ἐὰν τὸν ἐρωτήσετε καὶ σᾶς ἀπαντήσῃ, τότε νὰ ἔλθητε καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν ὑπῆρχαν κἂν ἴχνη μελέτης καὶ σχεδίου τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, περὶ ἐφαρμογῆς ἑνιαίας φορολογίας καί, ὅτι σεῖς εἶσθε οἱ πρῶτοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐφαρμόσητε τὰ μέτρα τὰ ἰδικά μας. Δὲν δύναται μία Κυβέρνησις, ἀπὸ τὴ μιὰ στιγμὴ εἰς τὴν ἄλλην νὰ δημιουργῇ ἀναστάτωσιν οἰκονομικὴν. Τὸ ὅτι ὑπάρχουν τὰ ἴδια φορολογικὰ μέτρα, ἡ ἰδία φορολογικὴ κλίμαξ καὶ ὁμιλεῖτε περὶ ἑνιαίας φορολογίας, αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἔχει γίνει πραγματικὴ προεργασία, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν Α ἢ Β φορολογικὴν πολιτικὴν. Δέν γίνεται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ὡμίλησε καὶ περὶ παγωμένων πιστώσεων ἡ Κυβέρνησις. Κύριοι, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκυβερνήσαμεν τὴν χώραν 11 μῆνας, καὶ πολλάκις προβάλλατε ἐπικρίσεις, ὅτι δὲν ἐλύσαμεν ὅλα τὰ θέματα, καὶ ἐκατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὡς καὶ ἀπόψε, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐνῷ λέγω ἡμεῖς εἰς 11 μῆνες εἰσεπράξαμεν τὸ ἥμισυ τῶν παγωμένων πιστώσεων, σεῖς ἐχρειάσθητε δύο χρόνια, ὄχι διὰ νὰ τὰς εἰσπράξητε, ἀλλά, διὰ νὰ σκεφθῆτε πῶς θὰ τὰς εἰσπράξητε. Ἀλλὰ ἐλέχθη, καὶ ἄλλοτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξε λίαν φιλόστοργος πρὸς τοὺς βιομηχάνους, διότι δὲν εἶναι μόνον οἱ παγωμένες, τὶς ὁποῖες ἐπὶ δύο χρόνια ἀφήσαμε νὰ ἡσυχάζουν. Ἐτακτοποίησε καὶ τὰ χρέη τὰ νέα τῶν βιομηχάνων, μὲ συμβιβασμόν, νὰ καταβληθοῦν τὰ 40% ἀμέσως, καὶ τὰ 60% νὰ τὰ ἐξοφλήσουν σὲ 20 ἐτησίας δόσεις. Ἀλλὰ ἔδειξε καὶ ἀλλοῦ τὸ ἐνδιαφέρον της ἡ Κυβέρνησις. Χρεωστοῦσαν οἱ βιομήχανοι 275 δισεκατ. εἰς τὸ ΙΚΑ, καὶ ἐνῷ σήμερον, οἱ πτωχοὶ κάτοικοι τῆς Σάμου φυλακίζωνται δι’ ἐλάχιστα χρέη πρὸς τὸ ΙΚΑ, καὶ τὸ ΤΕΒΕ, διὰ τὰ 275 δισεκατ. τῶν βιομηχανιῶν δὲν γίνεται καμμία συζήτησις.

§113Μ. ΚΟΤΣΩΝΗΣ. Ἔχετε ὑπερβῆ καὶ τὸν Μυγχάουζεν...

§114Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κάτσε κάτω.

§115Μ. ΚΟΤΣΩΝΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§116Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κάτσε κάτω, εἰδικῶς σὲ σένα δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι ἔκφρασις αὐτὴ «κάτσε κάτω».

§118Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι Ἑλληνικὴ ἔκφρασις. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνῆκε εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἐπῆγε εἰς τοὺς Φιλελευθέρους, ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν ΕΠΕΚ καὶ τώρα ἀνήκει εἰς τὸν Συναγερμόν, καὶ μάλιστα μὲ κατηγόρει, ὅτε ἦτο εἰς τὴν ΕΠΕΚ, ὅτι εἶμαι δεξιός, ἐνῷ αὐτὸς ἦτο ἀριστερός! Τί θέλετε νὰ κάμω, τοῦ λέγω κάτσε κάτω.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀρκετὸν πνεῦμα ἐκάματε μὲ τὸ κάτσε κάτω.

§120Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐνῷ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις μᾶς ὡμίλησε περὶ τόσων ἄλλων πραγμάτων, καὶ ἐνῷ ὑπῆρξε διαμάχη, μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ μὲν κ. Κανελλόπουλος εἶπεν ἀπόψε πάλιν, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις δὲν ἐπέτυχε, δηλαδή, τὸ βασικώτερον τῶν προβλημάτων ποὺ ἔχει μία σύγχρονος Κυβέρνησις, ἀπέτυχεν, ὁ κ. Καψάλης εἶπεν, ὅτι ἀντιστρόφως ἡ ἀνασυγκρότησις ἐπέτυχεν, ἐπειδὴ δὲ ἡμεῖς οἱ τρίτοι, ἠθελήσαμεν νὰ εἰποῦμεν ποῖος ἔχει τὸ δίκαιον, ἔσμιξαν καὶ πάλιν ἀμφότεροι αἱ παρατάξεις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ μᾶς ἐπετέθησαν, ὅτι κακῶς ἀντελήφθημεν. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει, κύριοι, τὶ λέγει ὁ Α ἢ Β ὑπουργός. Ὁ λαὸς γνωρίζει Κυβέρνησιν. Ὁ λαὸς εὐθύνας θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κ. Παπάγον, ποὺ τοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ σᾶς «φτιάξω τὸ ἐργατικὸν ἔτος», «θὰ σᾶς φτιάξω τὸ ἀγροτικὸν ἔτος» καὶ ἐδῶ ἔχει τρελλαθῆ ὁ λαὸς ἀπὸ τὴν πεῖναν. Τὰ ἄλλα εἶναι ἐσωτερικὰ τοῦ Συναγερμοῦ καὶ κανονίστε τα μὲ ὅποιον τρόπον νομίζετε καλύτερα. Καὶ ἐνῷ μᾶς εἶπεν ὅλα αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις περὶ τόκων καὶ παγωμένων πιστώσεων, δηλαδή, περὶ πραγμάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν καὶ πάλιν τὴν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν, δὲν εἶπε λέξιν ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν γεωργίαν. Εἰς ἕνα προγραμματισμὸν οἰκονομικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήνῃ τὴν γεωργίαν, νὰ ἀναπτύξῃ τὰ ὑπὲρ αὐτῆς μέτρα, ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ἔπρεπε, κατὰ πρῶτον λόγον νὰ περιληφθῇ ἡ γεωργία εἰς τὸν προγραμματισμὸν τὸν οἰκονομικόν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐργάτας, δὲν εἶπεν ἐπίσης λέξιν ἡ Κυβέρνησις, τί θὰ γίνῃ μὲ τοὺς μισθωτούς, τί θὰ γίνῃ μὲ τοὺς ἐργάτας. Καὶ ὅταν κατηγόρησαν, κύριοι, τὸν κ. Γονῆν, ἢ μᾶλλον τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ ἐξαγγελία τῶν συλλογικῶν συμβάσεων εἶναι οὐτοπία καὶ ἐμπαιγμός, θὰ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι μὲ ἀποδοκιμάσατε, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, τότε, ἀνέφερε 50 συλλογικὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν. Τὸν ἠρώτησα: κ. ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, εἶναι ἐλεύθεραι αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις; Βεβαίως, μοῦ εἶπεν. Ἐρώτησα, αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις, τελοῦν ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς πενταμελοῦς Ἐπιτροπῆς ἐξ ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν τιμῶν; Μάλιστα μοῦ ἀπήντα. Ποῦ εἶναι λοιπόν, ἡ ἐλευθέρα συλλογικὴ σύμβασις; Δὲν ὑφίσταται, κύριοι συνάδελφοι, ἐλευθέρα συλλογικὴ σύμβασις, ἀλλὰ διατίμησις ἐργασίας. Ὅταν ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. 118, ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἐκατηγόρησεν, ὅτι διαμαρτυρόμεθα ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν καὶ μόνον. Ἤδη ἡ ἰδία Κυβέρνησις ὑπεσχέθη τὴν ἑσπέραν ταύτην, ὅτι θὰ ἐπαναφέρῃ τὸν Ν. 118 καὶ ὅτι, ἡ κατάργησίς του ὑπ’ αὐτῆς πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὑπῆρξε λάθος! Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 2112 τὸν ὁποῖον καὶ πάλιν τὴν αὐτὴν ἑσπέραν ἐδήλωσεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐπαναφέρῃ καὶ πάλιν, ἀποδεικνύουσα τὴν ἰδικήν της ἐπιπολαιότητα καὶ δικαιολογοῦσα οὕτω, πλήρως τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοιούτων μεγάλων θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν μίαν τάξιν τοῦ λαοῦ, καὶ μάλιστα τὴν μᾶζαν τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι εἶναι τὸ τέταρτον περίπου τοῦ πληθυσμοῦ, εἶναι δυνατὸν μία Κυβέρνησις νὰ ἔρχεται καὶ νὰ λέγῃ μέσα εἰς δύο χρόνια, ὅτι, ἐγκαταλείπω τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοζον καὶ ἐπαναφέρω τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐφηρμόζατε σεῖς καὶ διὰ τὴν ὁποίαν σᾶς ἐκατηγόρησα καὶ σᾶς ἔλεγον φαύλους καὶ δημοκόπους; Ἀλλὰ προσέθεσε κάτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοὺς δυστυχεῖς ἐργάτας, ἐνῷ δὲν εἶπε τὶ θὰ γίνουν τὰ πανάθλια ἡμερομίσθια, ἐδήλωσεν, ὅπως διὰ τοὺς ἀγρότας ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ δώσῃ γραμμάτια εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ὅτι διὰ τοὺς ἐργάτας θὰ φορολογήσῃ μὲ 10% —ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ποτὲ αὐτό— τὰς νέας οἰκοδομὰς τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος. Δηλαδή, λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ ΚΗʹ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἔγινε, διὰ νὰ προωθήσωμεν τὴν κατασκευὴν οἰκιῶν καὶ λυθῇ τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα, ἔρχομαι ἐγὼ καὶ τὸ καταργῶ καὶ παίρνω καὶ τὸν λόγον τοῦ Κράτους «πίσω» καὶ ἐπιβάλλω καὶ φόρον 10%. Ἠξεύρετε τὶ σημαίνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ ἐργάται εἰς 700 χρόνια, τώρα θὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς 280 χρόνια. Εἶναι δυνατὸν ὅμως μία Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀναιρεῖ τὸν λόγον της; Καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἐγεννήθη ζήτημα καταργήσεως ἢ τροποποιήσεως τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ ἀξιοτίμου τότε ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, κ. Βενιζέλου, ὅτι δὲν ἐθίγη καθόλου τὸ ΚΗʹ ψήφισμα, διότι εἴπομεν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν, τὸ Κράτος νὰ ἀναιρέσῃ τὸν λόγον του. Ὑπῆρξε βεβαίως σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1946, ἐν σχέσει μὲ τὸ ΚΗʹ ψήφισμα. Τὸ σφάλμα ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι τὸ ψήφισμα, δὲν ἔπρεπε νὰ συμπεριλάβῃ τὰς πολυτελεῖς οἰκοδομάς, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀξίαν 3 ἢ 4 ἢ 5.000 χρυσῶν λιρῶν κατὰ διαμέρισμα. Ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ τὸ ἀνώτατον ὅριον ἀξίας τῶν οἰκιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπηλλάσσοντο πάσης φορολογίας. Καὶ ἑπομένως ἐὰν θέλῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐπιβάλῃ αὐτὸ τὸ 10% καὶ μάλιστα ἔχει ἕτοιμον τὸ νομοσχέδιον, θὰ πρέπει νὰ τὸ ἐπιβάλῃ μόνον εἰς τὰς πολυτελεῖς πολυκατοικίας.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπεν 1–10% ἀναλόγως τῆς πολυτελοῦς κατασκευῆς.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἴσως δὲν ἐπροσέξατε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀγαπητός μου συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἐτόνισεν, ὅτι τὸ κριτήριον —καὶ τὸ ἐτόνισε κατὰ τρόπον ἀπόλυτον— τῆς ἐπιβολῆς αὐτῆς τῆς εἰσφορᾶς θὰ εἶναι τὸ κριτήριον τῆς πολυτελείας. Ὅταν ἀρχίζωμεν ἀπὸ τὴν μονάδα καὶ φθάνωμεν εἰς τὰ 10% καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποθέσετε, ὅτι προκειμένου περὶ οἱασδήποτε κατοικίας θὰ ἐπεβάλετο εἰσφορὰ 1% καὶ πάλιν δὲν θὰ ἦτο αὐτὸ βαρύ, δεδομένου, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κτίζει, ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ κτίσῃ, ἐνῷ ὁ ἐργάτης δὲν ἔχει διόλου τὴν δυνατότητα νὰ κτίσῃ καὶ τοὐλάχιστον 1% πρέπει νὰ πάῃ διὰ τὴν ἐργατικὴν στέγην. Ἀλλὰ ἀναμείνατε τὸν νόμον, διὰ νὰ ἴδητε— καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ πεισθῆτε— ὅτι δὲν εἶναι δικαία ἡ κριτική, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἠσκήσατε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ εἴπω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι διεπίστωσα ἀπόψε μετὰ χαρᾶς, ὅτι ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, καὶ ἐλπίζω καὶ σεῖς, δὲν ἤκουσα τὸν λόγον σας μέχρι στιγμῆς, θὰ τὸν παρακολουθήσω ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων καὶ ἰδιαιτέρως οἱ κ.κ. Ζίγδης καὶ Μητσοτάκης, ὑπῆρξαν δίκαιοι, ὅσον ἐπιτρέπει τὴν δικαιοσύνην ἡ ἰδιότης των ὡς βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. Ζίγδης φερ’ εἰπεῖν, εἰσῆλθε χωρὶς ἀκόμη νὰ τὸ ἐπιτρέπῃ τὸ ἑορτολόγιον, εἰς τὴν ἑβδομάδα τῶν χαιρετισμῶν, καὶ ἐχαιρέτησε πολλὰ ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν ἀπόψε, καὶ τὸν εὐχαριστοῦμεν. Βεβαίως, λόγῳ τῆς ἀντιπολιτευτικῆς του τοποθετήσεως δυσπιστεῖ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν. Θὰ ἴδῃ, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ δυσπιστία του θὰ καταδειχθῇ ὡς μὴ βάσιμος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅμως, ἀνεγνώρισεν ἐπίσης καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀνεγνώρισεν ὡρισμένα πράγματα καὶ εὐχαριστοῦμεν ἀμφοτέρους, διὰ τὴν ἀναγνώρισίν των αὐτήν. Διότι ἀποτελεῖ οὐσιώδη συμβολὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ τοιαύτη ἀναγνώρισις, ἔστω καὶ συνδεδεμένη μὲ τὴν φυσικὴν δυσπιστίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐξηγγείλαμεν καὶ τὸν τρόπον τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ὑποσχέσεων, τῶν πολὺ θετικῶν καὶ μεμελετημένων ἄλλωστε, τὰς ὁποίας διετυπώσαμεν. Αὐτὴ ἦτο ἡ διακοπή μου καὶ εἶχεν ὡς σκοπὸν νὰ σᾶς ξεκουράσῃ ὀλίγον.

§123Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. ὑπουργέ, διὰ τὴν καλωσύνην, τὴν ὁποίαν εἴχατε νὰ μὲ ξεκουράσητε. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἤλθατε εἰς τὸ τέρμα τοῦ λόγου μου καὶ θὰ ξεκουραστῶ μόνος μου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν νομίζω, ὅτι εἴπομεν καὶ τόσον ἀναληθῆ πράγματα, οὔτε εἴπομεν καὶ πολλὰ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γενικῶς ἀνεφέραμεν, εἶναι, ὅτι ὑπάρχει μία διαμάχη, μεταξύ, ἀφ’ ἑνὸς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς πλευρᾶς τῶν ἀνεξαρτήτων, ὑπὸ τὸν κ. Μαρκεζίνην. Καὶ εἰς τὴν προσπάθειάν μας νὰ ἀνεύρωμεν ποῦ εὑρίσκεται τὸ δίκαιον δεχόμεθα τὴν ἐπίθεσιν καὶ τῶν δύο πτερύγων τοῦ Συναγερμοῦ καὶ εὑρίσκομεν τὸν «μπελᾶν» μας, διότι ἀνεφέραμεν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, διότι, ὡς ἀποδεικνύεται, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἶχεν ἐπιτυχίαν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή.

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Δὲν ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν λόγων σας.

§125Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, χαρακτηριστικὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἶναι τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀνεσχηματίσθη, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐτόλμησε νὰ προβῇ εἰς ἀπολογισμὸν τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Προετίμησε τὸ ραδιόφωνον. Δυστυχῶς, οἱ παλαιότεροι Πρωθυπουργοί, ἴσως διότι, δὲν εἶχον ραδιόφωνον, δὲν ἐπήγαινον τότε. Δεύτερον ὁ οἰκονομικὸς προγραμματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως γίνεται ἐκτὸς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τρίτον ὑπάρχει ἤδη διαφωνία μεταξὺ τῶν πρώην ὑπουργῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ποίους τομεῖς ἀπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι ἔπταιον οἱ τέως ὑπουργοί της, διότι ἀπέτυχεν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν κλπ. Δι’ ἡμᾶς ὅμως, δὲν ὑπάρχουν ὑπουργοί. Ὑπάρχει Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀπέτυχεν εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν. Ἀλλ’ ἀπέτυχε καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν «τρελλαθῆ τῆς πείνας». Ἐπειδὴ δέ, ἦλθεν μὲ τὴν σειράν του ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἀπεδοκίμασεν διὰ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν τὴν ἀποτυχοῦσαν Κυβέρνησιν, διότι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι δὲν συμμετεῖχε τῶν ἐκλογῶν, δὲν ἔμεινεν ἐν τούτοις ἀμέτοχος αὐτῶν καὶ δὲν ἔμεινεν οὐδὲ στιγμή, ποὺ ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς νὰ μὴ μᾶς ἀποκαλῇ κομμουνιστὰς, συνοδοιπόρους καὶ ἀναρχικοὺς κλπ. καὶ δι’ ὅλων αὐτῶν, καὶ τῶν δηλώσεων τοῦ ὑπουργοῦ ἀσφαλείας, καὶ τοῦ κυβερνητικοῦ τύπου, ἡ συμμετοχὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἐκλογὰς ὑπῆρξεν πλήρης. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἀνεμίχθη καὶ δὲν συμμετέσχεν ἐπισήμως εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, δὲν τὸ ἔπραξε διὰ κανένα ἄλλον λόγον παρὰ διότι διῃσθάνθη τὴν πλήρη καταδίκην της ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπεδοκίμασεν τὴν Κυβέρνησιν. Καλοῦμεν καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατηρήσῃ ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην ἀξιοπρέπειαν, διότι δὲν ἠξεύρω τί θὰ τῆς συμβῇ ἀργότερον, καὶ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν της καὶ νὰ ζητήσῃ ἀνανέωσιν τῆς ἐμπιστοσύνης ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ οὐχὶ ὡς ἔπραξεν ἀπὸ τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§127Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ραδιοφωνικὸν μήνυμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀποψινὸς λόγος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ προκαλοῦν ὡρισμένας σκέψεις καὶ προκαλοῦν καὶ ὡρισμένα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλωμεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ θὰ ζητήσωμεν ἀπάντησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε δύο διακηρύξεις. Μίαν θετικὴν καὶ μίαν ἀρνητικήν. Διεκήρυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἀπόψε, ὅτι δὲν θὰ δώσῃ οὐδεμίαν αὔξησιν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Τιμῶμεν τὸ θάρρος καὶ τὴν ἐντιμότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὁμιλήσῃ τόσον εὐθαρσῶς, διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθῇ. Ἀλλὰ παραλλήλως διεκήρυξεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ κάμῃ κρατικὴν ἀνασυγκρότησιν. Καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς πάντας καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους νὰ τὴν βοηθήσουν μὲ ἀνάτασιν ψυχῆς καὶ σώματος εἰς τὴν δημιουργίαν αὐτῆς τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὅμως ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται τόσον καταφώρως καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τόσον περιφρονοῦνται, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν ἐπὶ τόσα χρόνια ἓν μέτρον εὐεργετικόν, νὰ συμβάλουν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ Κράτους; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις φρονῇ, ὅτι θὰ συνεχίσῃ ἀνασυγκροτοῦσα τὸ Κράτος καὶ χρησιμοποιοῦσα τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς σπάθης τοῦ Ν. Δ. 2500, πρέπει νὰ μὴ ἐλπίζῃ εἰς περαιτέρω ἀναμονὴν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ ὑπομονή των ἐξηντλήθη, καὶ ὁ λαὸς ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν κρατικὴν ἀνασυγκρότησιν χρησιμοποιοῦσα ὄχι πεινασμένους ἀλλὰ χορτάτους ὑπαλλήλους, διότι ἐβαρύνθη πλέον ν’ ἀντιμετωπίζῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐκνευρισμένους καὶ ἀμελοῦντας δημοσίους ὑπαλλήλους. Πρέπει, δικαιοῦνται αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι ν’ ἀποκτήσουν τὴν ψυχραιμίαν καὶ τὴν ἠρεμίαν των διὰ νὰ ἐργασθοῦν. Συνεπῶς, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ τὸ θέμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς ἁπλοῦς ἐργάτης τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἀπόψε δοκιμάζω μίαν ἱκανοποίησιν. Ὅσοι εἶσθε μέλη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐξουσιοδοτήσεως θὰ εἴδατε μὲ πόσον πεῖσμα—καὶ θὰ μὲ παρεξήγησεν ἡ πλευρὰ τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι εἶχον προσωπικὰ ἐναντίον τοῦ τέως ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας — εἴδατε μὲ πόσον πεῖσμα ἠγωνιζόμην ἐναντίον τῶν ἀντεργατικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν τότε ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Ἠγωνιζόμην νὰ πείσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν τότε ὑπουργόν, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν συνέβαλον οὔτε εἰς τὴν τάξιν, οὔτε εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου, οὔτε εἰς τὴν ἠρεμίαν τῆς ἐργατικῆς τάξεως, οὔτε εἰς τὴν προστασίαν αὐτῆς. Δυστυχῶς, δὲν εἰσηκούσθην. Διαρκούσης τῆς περιόδου, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰργάσθη ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως ἐψηφίσθησαν μέτρα, σοβαρά, τὰ ὁποῖα ἔρχεται ἀπόψε ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀναγνωρίζει ὡς ἀντιεργατικὰ καὶ διακηρύσσει, ὅτι θὰ τὰ ἀκυρώσῃ. Χαιρετίζω αὐτὴν τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἰσθάνομαι μίαν ἱκανοποίησιν. Πρὶν κάμῃ τὴν δήλωσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, 15 βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἴχομεν τὴν ὑπομονὴν νὰ συλλέξωμεν ἀπὸ τοὺς διαφόρους νόμους, τοὺς ὁποίους ἐψήφισεν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος νὰ συλλέξωμεν τὰς ἀντεργατικὰς διατάξεις εἰς τὰ Ν. Δ. 2.961, 3.086, 3.072, 3.083 καὶ 2.963. Ὅλα αὐτὰ τὰ Διατάγματα περιλαμβάνουν διατάξεις ἄκρως ἀντεργατικάς, διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θίγουν τὰ συμφέροντα τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Τὴν πρότασιν τὴν κατεθέσαμεν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς πρὸ ὀλίγου τὴν καταθέτω καὶ ἐδῶ, διὰ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐξεδήλωσε πράγματι πρόθεσιν νὰ ἀκυρώσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐργατικὰς διατάξεις θὰ χαιρετίσωμεν ἡμεῖς πρῶτοι καὶ θὰ χειροκροτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν φέρῃ ταχύτατα πρὸς ψήφισιν αὐτὰς τὰς προτάσεις νόμων τὰς ὁποίας ὑποβάλομεν. Ἰδοὺ ἡ κατατεθεῖσα παρὰ τῶν βουλευτῶν νομοτύπως σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ τὸ Σύνταγμα πρότασις νόμου περὶ καταργήσεως τῶν ψηφισθεισῶν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἀντεργατικῶν διατάξεων. Παρατίθεμεν τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ ἐν συνεχείᾳ τὴν πρότασιν νόμου ὡς ἀκολούθως: Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν νόμου, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, περὶ ἀκυρώσεως διατάξεων τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος. Ἡ πρότασίς μας στηρίζεται εἰς τοὺς ἑξῆς λόγους: Κατόπιν γνώμης τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἐξεδόθησαν τὰ κάτωθι Νομοθετικὰ Διατάγματα καὶ ἐρρύθμισαν θέματα τὰ ὁποῖα ἐσφαλμένως ἐκρίθησαν ἐπείγοντα, ἐνῷ ἐπαρκῶς ἐρρυθμίζοντο διὰ τῶν ἰσχυουσῶν μέχρι τότε διατάξεων. Ἐπὶ πλέον δὲ τὰ νομοθετήματα ταῦτα λόγῳ τῆς σπουδῆς μετὰ τῆς ὁποίας κατηρτίσθησαν καὶ ἐψηφίσθησαν, ἐθέσπισαν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν ἀληθῆ σάλον μεταξὺ τῶν πολιτῶν, τοὺς ὁποίους ἀφοροῦν καὶ ἐξακολουθοῦν ν’ ἀποτελοῦν ἀφορμὴν καθημερινῶν διαμαρτυριῶν καὶ κοινωνικῶν ἀναστατώσεων, εἰς πλείστας δὲ περιπτώσεις δὲν ἐφηρμόσθησαν εἰσέτι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνομεν τὴν κατάργησιν αὐτῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ εὐκαιρία νὰ καταθέσῃ νομοσχέδια ρυθμίζοντα τὰ ἐν λόγῳ θέματα καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ δυνατότης, νὰ ἐξετάσῃ αὐτὰ προσηκόντως, ἐπιφέρουσα καὶ ὅσας τροπολογίας θὰ κριθοῦν ἀπαραίτητοι. Τὰ νομοθετήματα ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς: 1. Τὸ Ν. Δ. 2961 περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ ἀπασχολήσεως καὶ ἀσφαλίσεως ἀνεργίας, δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 197 Αʹ 25.8.54 Φ.Ε.Κ. Δι’ αὐτοῦ κατηργήθη ὅλως ἀπροόπτως ὁ νόμος 118 ἰσχύων ἀπὸ 10ετίας, περιωρίσθησαν αἱ παροχαὶ ἀνεργίας αἱ ἰσχύουσαι ἀπὸ τοῦ 1951 καὶ ἐπεβλήθη νέα φορολογία 1% ἐπὶ τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος, θέματα ρυθμιζόμενα ὑπὸ προϊσχυόντων νόμων καὶ μὴ ἐμφανίζοντα τὸ χαρακτηριστικὸν τοῦ ἐπείγοντος. 2. Τὸ Ν. Δ. 3086 «περὶ συλλογικῶν συμβάσεων καὶ διαφορῶν» δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 248 Αʹ 11.10.54

Φ.Ε.Κ.

Δι’ αὐτοῦ ἀνετράπη ἡ ἰσχύουσα ἀπὸ τοῦ 1935 νομοθεσία περὶ συλλογικῶν συμβάσεων καὶ παρεβιάσθησαν γενικαὶ ἀρχαὶ τοῦ Διεθνοῦς Κώδικος Ἐργασίας. Μέχρι σήμερον δὲν ἔτυχεν ἐφαρμογῆς, ὁ ἴδιος δὲ ὁ εἰσηγητὴς του ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐδέχθη τὴν ἀνάγκην ἀναθεωρήσεώς του. 3. Τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Ν. Δ. 3072 «περὶ ρυθμίσεως τραπεζιτικῶν ζητημάτων» δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 242

Αʹ 9.10.54 Φ.Ε.Κ.

Δι’ αὐτοῦ ἐθεσπίσθη, ἄνευ ἰδιαιτέρως ἀποχρῶντος καὶ ἐπείγοντος λόγου ἡ ἀνάμιξις τῶν ἐργοδοτῶν εἰς τὰ τῆς λειτουργίας τῶν συνδικαλιστικῶν ὀργανώσεων, ἀντικειμένη εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 98 διεθνῆ σύμβασιν ἐργασίας καὶ δυναμένη νὰ προκαλέσῃ ἔρευναν ἐκ μέρους τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως Ἐργασίας. 4. Τὸ Ν. Δ. 3083)54 «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ διοικήσεως τοῦ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας καὶ θεσπίσεως ἀσφαλιστικῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 247 Αʹ τῆς 11.10.54 Φ.Ε.Κ. Δι’ αὐτοῦ ἀνατρέπονται βασικαὶ ἀρχαὶ τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ διοικήσεως κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, συνιστῶνται ἄνευ ἀναλογιστικῶν μελετῶν ἀσφαλιστικοὶ κλάδοι δυνάμενοι νὰ ἐπιφέρουν ἐπιβάρυνσιν εἰς τὴν οἰκονομίαν, ρυθμίζονται πάσης φύσεως ἀσφαλιστικὰ θέματα ἄνευ προηγουμένης ἐπεξεργασίας, χορηγοῦνται καὶ περικόπτονται ἀσφαλιστικαὶ παροχαὶ καὶ ἐν γένει ἐπέρχεται ἀναστάτωσις εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως ἄνευ οὐδενὸς ἀποχρῶντος καὶ μάλιστα ἐπείγοντος λόγου. 5. Τὸ Ν. Δ. 2963 περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἐργατικῆς κατοικίας δημοσιευθὲν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 195Αʹ)

24.8.54 Φ.Ε.Κ.

Διὰ τοῦ ἄρθρου 7 καθορίζει μεταξὺ τῶν πόρων τοῦ ἱδρυομένου ὀργανισμοῦ καὶ τοὺς ἑξῆς: α) διὰ παρ. 1 ἐδαφίου γʹ τὸ ⅙ τῆς καταβαλλομένης ἐργοδοτικῆς καὶ ἐργατικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῶν ὀργανισμῶν ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως, β) διὰ τῆς παρ. 1 ἐδαφ. στʹ ἀπὸ 1.7.54 δραχμὰς 2 παντὸς ἐν γένει τελοῦντος εἰς σχέσιν ἐξηρτημένης ἐργασίας ἰδιωτικοῦ δικαίου ἀνεξαρτήτως ἐργοδότου καὶ ἐκτελουμένης ἐργασίας εἰς ἐπικύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 25686)54 ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας περὶ καταργήσεως τῆς συνδικαλιστικῆς εἰσφορᾶς. Ἀσχέτως ἀντιρρήσεων ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου περιεχομένου τοῦ Ν. Δ. 2963 λόγῳ τῶν ὁποίων εὐκταῖον θὰ ἦτο νὰ τὸ ἐπανεξετάσῃ ἡ Βουλὴ κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἡ ἄμεσος κατάργησις τῶν δύο ὡς ἄνω διατάξεων ἐπιβάλλεται διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Οἱ Ὀργανισμοὶ ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως εὑρίσκονται πολλάκις εἰς ἀδυναμίαν νὰ καταβάλουν τὰς νομοθετημένας παροχὰς πρὸς τοὺς ἠσφαλισμένους καὶ συνεπῶς ἐὰν φαλκιδευθοῦν τὰ ἔσοδά των ὁδηγοῦνται ἀσφαλῶς εἰς χρεωκοπίαν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἄλλην διάταξιν περὶ διδράχμου ἐργατικῆς εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς ἀντικατάστασιν τῆς συνδικαλιστικῆς τοιαύτης, φρονοῦμεν, ὅτι σκοπὸς τῆς διατάξεως δὲν ἦτο νὰ δημιουργήσῃ ἕνα ἀκόμη πρόσθετον πόρον εἰς τὸν Ὀργανισμόν, ἀλλὰ νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν περὶ καταργήσεως τῆς συνδικαλιστικῆς εἰσφορᾶς. Ἡ τοιαύτη ὅμως ἐπικύρωσις δὲν ἔχει πλέον ἀξίαν, διότι τὸ θέμα τοῦτο ἐρρυθμίσθη διὰ τοῦ Ν. Δ. 2962 περὶ καταργήσεως διατάξεων περὶ εἰσφορῶν ὑπὲρ ἐπαγγελματικῶν Ὀργανώσεων δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 195Αʹ τῆς 24.8.54 Φ.Ε.Κ. καὶ ἀπομένει ἡ 2δραχμος κατὰ μῆνα ἐπιβάρυνσις τῶν ἐργατοϋπαλλήλων, ἡ ὁποία καθίσταται παράλογος ἀφοῦ ἐθεσπίσθη διὰ τοῦ αὐτοῦ Ν. Δ. ποσοστιαία ἐπιβάρυνσις 1% ἀρκούντως ἐπιβαρύνουσα τὸν ἐργατικὸν μισθόν. Συνεπῶς τυγχάνει ἀποσκορακιστέα. Παρακαλοῦμεν ὅθεν ὅπως ἡ πρότασίς μας ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Δεκεμβρίου 1954 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ἔκαμεν ὅμως καὶ μίαν ἄλλην σοβαρὰν καὶ σημαντικὴν διακήρυξιν ἡ Κυβέρνησις ἀπόψε. Ὅτι θὰ ἀναπροσαρμόσῃ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Τοῦτο εἶναι αἴτημα τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπεμείνομεν κατὰ τὸ παρὸν ἔτος ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Σημειοῦμεν τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ περιμένομεν νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ. Θὰ ἠθέλαμεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν νέαν της σύνθεσιν καὶ μὲ τὸν νέον ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, δὲν θὰ δημιουργήσῃ ἀπογοητεύσεις μέσα εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, παρατηροῦμεν τὰ ἑξῆς: Ἡ μετατροπὴ τῆς φορολογίας παρ’ ὅλον, ὅτι ἐχαιρετίσθη ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, ἐμὲ μὲ εὑρίσκει πολὺ σκεπτικὸν καὶ θὰ εἴπω τὰς σκέψεις μου, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰς μελετήσῃ. Φοβοῦμαι μήπως τὸ μέτρον ἐπιτύχει διὰ τοὺς μισθωτούς, μήπως ἐπιτύχει διὰ τὴν μεσαίαν τάξιν τὴν φιλόνομον καὶ πειθαρχικὴν καὶ ἀποτύχει διὰ τὰς μεγάλας τάξεις, διὰ τὴν οἰκονομικήν, λεγομένην, ὀλιγαρχίαν. Μήπως αὐτοί, μπορέσουν, ὅπως διαφεύγουν σήμερον, μὲ τὸ πολυσύνθετον φορολογικὸν σύστημα, μπορέσουν νὰ διαφύγουν εὐκολώτερον μὲ τὸ ἁπλούστερον αὐτὸ φορολογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐκφράζω τοὺς φόβους αὐτούς, ὥστε νὰ δώσω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς μελετήσῃ καὶ νὰ διατυπώσῃ τὰ νομοσχέδια κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν καταβολὴν τῶν φόρων ἀπὸ τοὺς πλουσίους καὶ ἀπὸ ὅλους, καὶ νὰ μὴ γίνεται ἡ φοροδιαφυγὴ παρ’ ὅλην τὴν καταδίωξιν, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται ἀπὸ τὰ φοροτεχνικὰ ὄργανα. Ὅταν πρὸ 4)ετίας, κύριοι συνάδελφοι, Κυβέρνησις φιλική μου, εἰσηγεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν, ἐγὼ ἤμουν ἀντίθετος. Τὸ ἐψήφισεν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἐγὼ ὅμως ἤμουν ἀντίθετος. Αἱ γνώσεις μου, αἱ πληροφορίαι μου, ἔλεγαν, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀποδώσῃ. Σήμερον ἡ ἐξαγγελία τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι βαίνομεν εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον, μὲ ἐμβάλλει εἰς σκέψεις ποὺ πολὺ φοβᾶμαι μήπως, ἡ ὀνομαστικοποίησις ἐδημιούργησε ἕνα καθεστώς, μήπως ἡ ἀπότομος ἐναλλαγὴ προκαλέσῃ ἀναταραχὴν εἰς τὴν οἰκονομίαν, μήπως προκαλέσῃ φοροδιαφυγήν, μήπως εὐνοήσῃ μερικοὺς καὶ ζημιώσῃ ἄλλους. Ἐκφράζω αὐτοὺς τοὺς φόβους καὶ δίδω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς διασκεδάσῃ μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ ἐν καιρῷ. Θέμα σοβαρώτατον, τὸ ὁποῖον ἀκούεται εἰς ὅλην τὴν ἐπικράτειαν καὶ εἰς τὰς ἐμπορικὰς ὁδοὺς τῆς Πρωτευούσης, εἶναι αἱ πιστοδοτήσεις. Σήμερον ποὺ ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπρόκειτο νὰ ἀναπτύξῃ τὴν νέαν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἄνθρωποι ἁπλοῖ, ἔμποροι, βιομήχανοι, βιοτέχναι, ἐπαγγελματίαι διηρωτῶντο τί θὰ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τὸ θέμα τοῦτο. Θὰ ἀνοίξῃ ἔλεγον καὶ δι’ ἡμᾶς τοὺς μικροὺς ὁ κρουνὸς τῆς πιστοδοτήσεως; Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ἀγωνιῶδες αὐτὸ ἐρώτημα τῶν ἀνθρώπων τοῦ μόχθου καὶ τοῦ ψυχικοῦ καμάτου, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖτε νὰ ἀκούσετε διερχόμενοι εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς Πρωτευούσης, ἐὰν εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ τὸ ἀγωνιῶδες ἔδωσεν ἀπάντησιν διὰ τῶν δηλώσεών της ἡ Κυβέρνησις, νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἱκανοποιημένοι. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ἀγωνιῶδες αὐτὸ ἐρώτημα τῶν ἐργαζομένων τάξεων ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε τὴν πρέπουσαν ἀπάντησιν. Δὲν ἤθελε φαίνεται, οὔτε ἠδύνατο νὰ ἀκούσῃ τὸν πόνον τῆς μεσαίας τάξεως. Θὰ κάμω μίαν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι θέλω ὁπωσδήποτε εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ ἐπιτύχῃ χάριν τοῦ λαοῦ. Ἡ μεσαία τάξις, ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὸ ρεῦμα ποὺ ἔφερε τὸν Συναγερμόν. Προσέξατε τὴν μεσαίαν τάξιν, ὄχι διότι, δὲν θέλω νὰ ἀλλάξῃ ἡ Κυβέρνησις, αὐτὸ ἐπιδιώκω καὶ δι’ αὐτὸ ἀγωνίζομαι, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ διαβιβάσω τὸν πόθον τῆς μεσαίας τάξεως, ἡ ὁποία ἔχει δικαίωμα νὰ ζήσῃ. Πρέπει νὰ προσέξετε τὴν φωνὴν τῆς τάξεως αὐτῆς. Ἕνα ἄλλο ἀγωνιῶδες ἐρώτημα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον ἀκούομεν, ὅταν πηγαίνωμεν εἰς τὰ χωριά μας εἶναι τὸ τῆς πωλήσεως τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων. Τὸ ἄκουσα ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς τῶν Σερρῶν, τοὺς ὁποίους ἀντίκρυσα περιοδεύων τὴν περιοχὴν ἐκείνην καὶ τῆς Δράμας καὶ τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ μοῦ ἔλεγαν οἱ πτωχοὶ ἀγρόται—διότι ἔχουν μάθει τὴν θεωρίαν τῆς ψαλίδος—ἕως πότε ἐπὶ τέλους θὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν βιομηχανικῶν καὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων; Ἕως πότε θὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ μεγάλη διεύρυνσις τῆς ψαλίδος μεταξὺ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων; Ὅταν ὡμίλει ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπρόσεξα νὰ ἀκούσω ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔδιδε μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἀγωνιῶδες αὐτὸ ἐρώτημα τῶν ἀγροτῶν μας. Δὲν ἔδωσε καμμίαν ἀπάντησιν. Ἐπεφυλάχθη νὰ καθορίσῃ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἀλλά, τὰ μέτρα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὡς εὐσυνείδητος ἄνθρωπος, θὰ εἴπῃ περισσότερα ἀπὸ ὅσα λέγω ἐγώ, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὰ μέσα διὰ νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ. Εἶναι μέτρα οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα ἔπρεπεν ἀπόψε νὰ τὰ ἐξαγγείλῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἁρμοδίου καὶ ὑπευθύνου ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς μίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβεν εἰς μίαν δήλωσίν του ὁ νέος ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν πρέπει νὰ εἶναι πολὺ κατηγορηματικὴ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Πρέπει νὰ εἶναι πολὺ προσεκτική. Ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου καὶ ἡ ἐλευθερία γενικῶς τῶν συναλλαγῶν, μᾶς συγκινεῖ, ἀλλὰ ἡ οἰκονομία μας εἶναι οὕτω διαμορφωμένη, ποὺ ἐπιβάλλει καὶ μερικὸν περιορισμόν. Μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν, εἴδομεν νὰ εἰσάγωνται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἴδη πολυτελείας, νὰ εἰσάγωνται ἐν ἀφθονίᾳ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐμᾶς τοὺς πεζοὺς μᾶς ἐμποδίζουν εἰς τὴν κυκλοφορίαν, εἴδομεν νὰ εἰσάγωνται εἴδη βιομηχανικά, τὰ ὁποῖα νὰ συναγωνίζωνται τὰς ἰδικάς μας βιομηχανίας καὶ νὰ τὰς ἀναγκάζουν οὕτω νὰ κλείουν ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην. Ἔχω καταθέσει μίαν ἐπερώτησιν καὶ ἀναμένω νὰ συζητηθῇ, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἑτοίμων βιομηχανικῶν προϊόντων, προκύπτει μεγάλη σπατάλη συναλλάγματος, περίπου 15 ἑκ. δολλαρίων ἐτησίως μόνον ἐκ τῶν εἰσαγομένων ἑτοίμων ὑφασμάτων καὶ ἐριονημάτων. Ἔχομεν, λοιπόν, μίαν σπατάλην δολλαρίων, ἔχομεν καὶ τὸ κλείσιμο τῶν ἐργοστασίων, ἔχομεν καὶ τὴν ἀνεργίαν, δημιουργοῦμεν καὶ αὐτὸν τὸν φαῦλον κύκλον καὶ ἐρχόμεθα τώρα, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀλλάξωμεν πολιτικήν, νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ ἴδιον σφάλμα. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ πολὺ τὸ θέμα. Ἂς ἀκούσῃ καὶ τοὺς βιομηχάνους, οἱ ὁποῖοι πλήττονται, ἂς ἀκούσῃ τοὺς πτωχοὺς κλωστοϋφαντουργοὺς τοῦ Βόλου καὶ τῆς Νέας Ἰωνίας, ἂς ἀκούσῃ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι καὶ φορολογοῦνται καὶ μοχθοῦν καὶ θέλουν νὰ ζήσουν, διὰ νὰ ἴδῃ τὸν ἀντίκτυπον ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν καὶ ἀντὶ νὰ εἶναι κατηγορηματική, ἂς κρατήσῃ μίαν ἐπιφύλαξιν. Ἡ ἐπιφύλαξις εἶναι ὀρθὴ πρόνοια, διὰ τοὺς ἀσκοῦντας διοίκησιν. Τὴν ἐδίδαξεν ὁ ἀείμνηστος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος Παναγῆς Τσαλδάρης, ὁ ὁποῖος καὶ ἐπέτυχε μὲ αὐτήν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προσέξῃ, νὰ μὴ εἶναι κατηγορηματικὴ καὶ νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ὡς πρὸς τὴν ἀνασυγκρότησιν, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε, παρὰ μόνον νὰ σημειώσω μὲ συγκίνησιν—διότι πρέπει νὰ λέγεται ἡ ἀλήθεια—τὸ τί ἔκαμεν ὁ ἀείμνηστος ἀρχηγός μου ὁ Νικόλαος Πλαστήρας, ὅταν ἦλθεν ὡς Πρόεδρος τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου τὸ 1950, τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία παρέμεινεν τέσσαρας μῆνας μόνον εἰς τὴν ἀρχήν. Ἐκίνησε τοὺς ὑπουργούς του, ἐκίνησεν τὰς ὑπηρεσίας του καὶ ἐντὸς ἑνὸς τριμήνου τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἐθεμελιώθησαν τὰ τέσσαρα μεγάλα ἐνεργειακὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα σήμερον ἀποδίδουν. Τὴν ταχύτητα τῆς ἐνεργείας τοῦ ἀειμνήστου ἀρχηγοῦ μου καὶ Πρωθυπουργοῦ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὴν παραβάλλω μὲ τὴν βραδυπορείαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Μόνον αὐτὰ ἤθελα νὰ ἀναφέρω διὰ νὰ δώσω ἕνα μέτρον συγκρίσεως, πρὸς τὸν λαόν, τῆς νοοτροπίας τῶν δύο Κυβερνήσεων τῶν δύο παρατάξεων. Καὶ ἐπειδὴ ὁμιλοῦμεν περὶ ἀνασυγκροτήσεως θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν μᾶς τὸ εἶπεν οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐνῷ εἶχον καθῆκον νὰ μᾶς τὸ εἴπουν, διότι συμπαρεστάθημεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Θὰ ἐνθυμῆσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅταν ἦλθεν τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐθνικοῦ παραγωγικοῦ δανείου ὅλοι μας τὸ ἐχειροκροτήσαμεν καὶ τὸ ἐνισχύσαμεν. Θὰ ἤθελα νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν λέξιν: Τὸ δάνειον αὐτὸ ἐκαλύφθη; Ἐὰν ἐκαλύφθη, θὰ ἐπαναληφθῇ; Διὰ νὰ προδιαθέσωμεν τὸν λαὸν καὶ ἐὰν ἐκαλύφθη, ποῦ ἐδαπανήθη; Εἰς ποῖα παραγωγικὰ ἔργα; Εἰσήχθη μήπως εἰς τὸν προϋπολογισμόν; Καὶ ἐὰν εἰσήχθη εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ὁ προϋπολογισμὸς θὰ πληρώνῃ τοὺς τόκους καὶ τὰ δῶρα τὰ ὁποῖα προβλέπει ὁ νόμος ἢ διετέθη παραγωγικῶς καὶ εἰς ποῖα παραγωγικὰ ἔργα; Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον διότι εἶχεν τὴν συμπαράστασίν μας διὰ τὴν τυχὸν ἐπιτυχίαν τοῦ δανείου αὐτοῦ, ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ ἀπηυθύνθη εἰς τὸν λαὸν καὶ ἐδανείσθη ἕνα ποσόν, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις κάμνουσα τὴν νέαν πολιτικήν της νὰ μᾶς εἴπῃ, νὰ μᾶς κατατοπίσῃ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Κύριοι βουλευταί, αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις καὶ αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα προεκάλεσαν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ ραδιοφωνικὸς λόγος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Εἶχον καθῆκον νὰ τὰ διατυπώσω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπρόσεχε κυρίως εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὑπὸ μορφὴν νομοσχεδίων. Ἂς εἶναι βεβαία, ὅτι δὲν προέβην εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἀπὸ διάθεσιν ἀντιπολιτεύσεως ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν καλὴν διοίκησιν τοῦ τόπου αὐτοῦ, διότι ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκην νὰ εὐτυχήσῃ.

§128Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ θὰ περιορισθῶ ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὸ νὰ ἐκφράσω τὴν χαράν μου διότι διὰ τῶν σημερινῶν δηλώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀνεγνώρισε τὴν ὀρθότητα τῶν γνωστῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἀγώνων μου καὶ τοῦ κ. Βασιλάτου, διὰ τὴν ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 118. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω.....

§129Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἐψηφίσατε σεῖς τὸν νόμον;

§130Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, λέγω δύο λέξεις. Καὶ πράγματι ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν δι’ ἐμὲ καὶ διὰ τὸν κ. Βασιλᾶτον, τὸ γεγονὸς, ὅτι κατὰ τὴν σημερινὴν ἐξαγγελίαν ἡ Κυβέρνησις, προτίθεται νὰ ἐπαναφέρῃ ἐν ἰσχύϊ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ Ν. 118 ἀποδοκιμάζουσα οὕτω τὴν ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἀντεργατικὴν πολιτικὴν τοῦ τέως ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας κ. Γονῆ, τὸν ὁποῖον μὲ τόσην ἐμπιστοσύνην περιέβαλεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν ὑπουργίαν του μὲ τόσας τιμητικὰς διακρίσεις τὸν περιέβαλεν κατὰ τὴν ἀποχώρησίν του, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα τῆς ὑπουργίας του υἱοθέτει ὅλας τὰς εἰσηγήσεις του ἀνεξαρτήτως ἂν ἦσαν ἀντεργατικαί, διότι αἱ πλεῖσται ἐξ αὐτῶν ἦσαν τυπικαί, φιλεργατικαί, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα ἦσαν ἀντεργατικαί. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ τὸν πληροφορήσω, ὅτι ὅταν τὴν ἑσπέραν τῆς 22ας Ἰουλίου εἰσηγήθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας τὸ νομοσχέδιον περὶ ἱδρύσεως αὐτονόμου ὀργανισμοῦ ἀνεργίας, τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, κ. ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶχε 37 ἄρθρα. Εἰς τὰ ἄρθρα αὐτὰ καθωρίζοντο ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι περὶ τῆς λειτουργίας τοῦ ὀργανισμοῦ ἀνεργίας καὶ ὑπῆρχε καὶ ἕνα ἄρθρον 37, ἀθῳότατον ἐκ πρώτης ὄψεως, τὸ ὁποῖον ἔλεγεν, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις αἱ σχέσιν ἔχουσαι μὲ τὴν ἀνεργίαν καταργοῦνται. Οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα, ὁπότε ἐμείναμεν ἐδῶ μέχρι τοῦ ἄρθρου 35 καὶ ἐφέραμεν παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν δεκταὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἄρθρον 36, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεγνωρίζοντο ὑπουργικαὶ πράξεις, ἀπεχώρησα τῆς αἰθούσης ὢν βέβαιος, ὅτι τὸ ἄρθρον 37 θὰ ἐψηφίζετο ὅπως ἦτο εἰς τὸ κείμενον. Τὴν ἑπομένην ἡμέραν βλέπω, ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐργασίας. Ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον 37, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι καταργεῖται ὁ νόμος 118, ἄρθρον 9. Ἡ διάταξις αὐτὴ περιεῖχε διατάξεις οὐχὶ σχέσιν ἐχούσας μὲ τὴν ἀνεργίαν, ἀλλὰ εἶχε διατάξεις τροποποιητικὰς τοῦ νόμου 2112, ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν, τὸν τρόπον τῆς καταβολῆς καὶ τῆς ἀκυρότητος τῆς μὴ προκαταβολικῆς καταβολῆς τῶν ἀποζημιώσεων. Τοιαύτη διάταξις δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς διατάξεις περὶ ἀνεργίας. Ἰδού, κ. ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, διατὶ θέλετε νὰ τὸ θεωρήσετε αὐτὸ ἀμέλειαν, ὅτι ἔφυγα τὴν 1ην μετὰ τὸ μεσονύκτιον, ἀλλὰ ἐνόμισα, ὅτι δὲν θὰ ἐψηφίζετο. Καὶ ὅταν μετὰ 8 ἡμέρας στέλλομεν εἰς τὸν κ. Ράλλην ἐπιστολὴν καὶ ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ τότε εἶχα ἀναχωρήσει διὰ τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος συνήντησε τὸν κ. Ράλλην παρουσίᾳ τοῦ κ. Λειβαθυνοῦ καὶ τοῦ βουλευτοῦ κ. Σαββοπούλου, ὁ κ. Ράλλης εἶπεν, ὅτι εἶναι δίκοπον μαχαῖρι νὰ τὸ καταργήσῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ τότε ἠναγκάσθημεν νὰ καταθέσωμεν ἐρώτησιν καὶ ὄχι ἐπερώτησιν. Τὸ ὅτι κατετέθη ἡ ἐρώτησις 3 ἡμέρας μετὰ τὴν δήλωσιν τῆς ἀνεξαρτησίας μας, δὲν εἶναι ἔλλειψις συνειδήσεως τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὰς 1 μετὰ τὸ μεσονύκτιον ἀφίσαμεν νὰ ψηφισθῇ μία τοιαύτη διάταξις. Καὶ ἐπειδὴ συμμετείχατε εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ὅταν ἔφερεν ὁ κ. Γονῆς τὰς διατάξεις αὐτάς, οὔτε σεῖς, οὔτε ὁ Στρατάρχης Παπάγος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε, ὅτι θὰ ἐτροποποιεῖτο ἡ διάταξις αὐτὴ ἐκ τῶν ὑστέρων, διότι ἔπρεπεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ ἀνεφέρετο καὶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Αὐτὰ εἶχα, κ. ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὡς πρὸς τὴν διακοπήν σας.

§131Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἤθελα ἁπλῶς νὰ μὲ πληροφορήσετε, κ. Μπακόλλα, διατὶ τὸ ἐψηφίσατε. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀργὰ καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Διὰ λόγους κοινοβουλευτικῆς τάξεως, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μίαν γενικὴν ἀπάντησιν. Θὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσωμεν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως συχνά. Δὲν ὑπάρχει λόγος λοιπὸν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ὀλίγα, ἄλλωστε, προβληθέντα κατὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπιχειρήματα ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἦτο φυσικὸν τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ νὰ ὑποβληθοῦν συνοπτικῶς καὶ προχείρως ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι πράγματι ἡ συζήτησις ἡ ἀποψινὴ ἐπεξετάθη ἐπὶ τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ θέματος, χωρὶς νὰ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ προσέλθουν εἰς τὴν αἴθουσαν μὲ στοιχεῖα. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἁπλῶς τὴν πρόθεσιν, ἐπειδὴ κλείνει ἀπόψε ἡ Βουλή, νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος καὶ τῇ αἰτήσει τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐγενικεύθη ἁπλούστατα ἡ συζήτησις. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ στοιχεῖα τὰ ἀπαρτίζοντα τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ ἀρχαῖα καὶ παλαιὰ καὶ νεώτερα καὶ νεώτατα. Οὐδεὶς ἰσχυρίσθη, ὅτι ἀνεκάλυψεν ἡ Κυβέρνησις τὴν πολιτικὴν τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, καὶ ὄχι μόνον δὲν τὸ ἰσχυρίσθημεν αὐτό, ἀλλὰ εἶπε σαφῶς ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὴν ἀντιπληθωριστικὴν πολιτικὴν τὴν ἤσκησε καὶ ἡ προκάτοχος τῆς παρούσης Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Εἶπε μάλιστα ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν θέλει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς φαινόμενα καὶ εἰς τάσεις πληθωριστικάς, διότι νομίζει, ὅτι ἀρκετὰ ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ ἡ προκάτοχος καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις πρὸς ἀναχαίτισιν τοῦ πληθωρισμοῦ. Διότι καὶ ἡμεῖς κατὰ τοὺς τρεῖς ἢ τέσσαρας πρώτους μῆνας τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἠσκήσαμεν πράγματι πρὸς προπαρασκευὴν τῆς πολιτικῆς τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς, πολιτικὴν εὐθέως ἀντιπληθωριστικήν. Οὔτε ἀποτελεῖ νομίζω, καμμίαν σπουδαίαν ἐφεύρεσιν ἡ πολιτικὴ τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, ἀποτελεῖ μίαν ἐπάνοδον εἰς τὴν ὑγείαν καὶ τὴν ὁμαλότητα. Δὲν συμφωνῶ ὅμως μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπῆρχεν οἰκονομικὴ καὶ νομισματικὴ σταθερότης πρὶν ἀναλάβῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν ἐξουσίαν. Καὶ εἰς τοῦτο θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν πρώην συνάδελφόν μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ λόγος περὶ νομισματικῆς σταθερότητος, ὅταν ὑπῆρχε συνεχῶς μεταβαλλομένη ἡ τιμὴ τοῦ συναλλάγματος, ὅταν ὑπῆρχον 5 ἢ 15 τιμαὶ συναλλάγματος διὰ τὰς ἐξαγωγὰς καὶ ἄλλαι 5 ἢ 15 τιμαὶ συναλλάγματος διὰ τὰς εἰσαγωγὰς καὶ ὅταν μάλιστα αἱ τιμαὶ αὐταί, δὲν εἶναι πάγιαι καὶ καθωρισμέναι καὶ κλιμακωταὶ καὶ ὅταν μεταβάλονται ἑκάστοτε λόγῳ τῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκῇ ἡ Α ἢ Β τάξις, ὄχι πίεσιν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν κακὴν ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν πραγματικὴν τῆς οἱωνεὶ φυσικῆς πιέσεως, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν εἰς τὸν ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου αἱ διάφοροι τάξεις. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θέλω νὰ εἴπω περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν τὰ ἑξῆς: Ἐδῶ παρίσταται ἡ πολιτικὴ αὐτή, ὅτι εἶναι πολιτικὴ ἀντιλαϊκή. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἔχει ἢ δὲν ἔχει τὰ ἐλαττώματα, διότι κάθε πολιτικὴ ἔχει τὰ προτερήματα ἔχει καὶ τὰ ἐλαττώματα καὶ πρέπει νὰ τὰ σταθμίσωμεν, ὥστε ἑκάστοτε νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν Α ἢ Β γραμμήν. Ἐγὼ θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντιλαϊκοῦ καὶ ἀντικοινωνικοῦ χαρακτῆρος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν νὰ προβῶ εἰς παρατηρήσεις τινὰς καὶ θὰ προβῶ διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν βλάπτει τοὺς ἀγρότας. Δὲν εἶναι νοητὸν διὰ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν πολιτικὴν διὰ τὴν διατήρησιν τῶν τιμῶν νὰ λέγεται, ὅτι δὲν ὠφελεῖται ὁ ἀγρότης. Ποῖος προστατεύεται, ὁ ἀγρότης, ὁ καταναλωτὴς ἢ ὁ βιομήχανος; Εὐτυχῶς διὰ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν δὲν εἰσήχθησαν ἀγροτικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα νὰ συναγωνίζωνται τὴν ἐσωτερικὴν παραγωγὴν καὶ νὰ συγκρούωνται οὕτω τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν.

§132ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰσήχθησαν μῆλα ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν.

§133Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἰσήχθησαν κατὰ λάθος 50 τόννοι ἢ 500 ὀκάδες. Τὸ ὅτι διεπράχθη ἓν λάθος δὲν ἀποτελεῖ ἔγκλημα, ἄλλωστε μόλις τὸ ἐπληροφορήθην διέταξα νὰ σταματήσῃ ἡ θεώρησις τοῦ τιμολογίου καὶ ἐσταμάτησε πράγματι ἀμέσως καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν εἰσήχθησαν καὶ αἱ ὀλίγαι ὀκάδες τοῦ θεωρηθέντος τιμολογίου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ θεωρήσω σοβαρὰν τὴν γενομένην αὐτὴν διακοπήν. Ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι διὰ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν ἐλέγχεται ἡ οἰκονομία. Βεβαίως ὑπάρχουν καὶ πλευραὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι συζητήσιμοι. Βεβαιότατα ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν ἔχει τὰ ἐλαττώματά της ἀπὸ ἀπόψεως προστασίας τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν. Ἀλλά, κύριοι, ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου, ἡ φιλελευθέρα οἰκονομία γενικῶς εἶναι κατὰ βάσιν ἕνα ἀδιαίρετον σύνολον. Ἅμα ἀρχίσῃ κανεὶς νὰ κάνῃ ὑποχωρήσεις καὶ ἐὰν δὲν ἀποφασίσῃ νὰ τραβήξῃ μίαν ὀρθόδοξον καὶ εὐθεῖαν γραμμὴν καὶ προσαρμόσῃ πρὸς τὴν ὀρθοδοξίαν αὐτὴν τὰ δεδομένα τῆς οἰκονομίας, τότε δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ὁ τόπος. Πρέπει, κύριοι, ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν παράγει καὶ ἐξάγει πολυτελῆ καὶ ἡμιπολυτελῆ νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι συναλλάσσεται ἐπὶ τοῦ διεθνοῦς πεδίου καὶ δὲν ἠμποροῦμε νὰ πωλοῦμεν ἡμεῖς προϊόντα ἄκρως πολυτελῆ εἰς τοὺς ἄλλους καὶ νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ μὴ εἰσάγουν τὰ προϊόντα των οἱ ἄλλοι. Οἱ περισσότεροι ἀπὸ σᾶς εἶστε ἀπὸ ἀγροτικὰς περιφερείας καὶ τὰ λέγω αὐτά, διότι ἀκοῦτε ὅλην τὴν ὥραν νὰ γίνεται δημοκοπία εἰς βάρος τοῦ καθεστῶτος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Εἶμαι πρόθυμος εἰς ἄλλην συζήτησιν νὰ ἐρευνήσωμεν τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα ἀλλὰ ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου τοὐλάχιστον νὰ ἐκτοπίσω αὐτὸ τὸ ἠθικὸν ἐπιχείρημα περὶ τῆς προστασίας τῆς κεφαλαιοκρατίας διὰ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ δώσω εἰς ἕνα σημεῖον τοῦ λόγου του, ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου, τί εἴδους πεποίθησις εἶναι αὐτή, τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς ἐπὶ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, ὅταν σεῖς ὁ ἴδιος εἰσάγετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου. Μά, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐγὼ ἀμφέβαλα περὶ τὴν σταθερότητα τοῦ νομίσματος, θὰ ἐπέτρεπα, εἰς τὰς Τραπέζας νὰ δέχωνται ἐπὶ προθεσμίᾳ καταθέσεις μὲ τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου; Καὶ ἐὰν ἐγὼ ἀποφασίζω, διὰ νὰ ξεσυνηθίσω μερικοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκ κατασκευῆς τορπιλλιταὶ τῆς δραχμῆς, νὰ τοὺς προσαρμόσω τὰ χρέη των πρὸς τὸ δολλάριον, σημαίνει, ὅτι πιστεύω, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ μέλλουσα τῆς δραχμῆς ὑποτίμησις καὶ λαμβάνω τὰ μέτρα μου ὥστε νὰ ἀνατινάξω τὰς Τραπέζας εἰς τὸν ἀέρα; Ἁπλούστατα, τοὺς κυρίους αὐτοὺς πάω νὰ τοὺς ἐμποδίσω ἀπὸ τοῦ νὰ πιστεύουν, ὅτι ἔχουν συμφέρον νὰ συνωμοτοῦν καὶ νὰ καταδολιεύωνται τὴν δραχμήν. Οὔτε καὶ τοὺς τιμωρῶ, διότι τὸ δολλάριον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον ἀπὸ τὰς 30 δραχ., 30 δραχ. Θὰ χρεωθῇ σήμερον, 30 θὰ χρεωθῇ καὶ αὔριον. Ἀλλὰ θὰ ξέρουν, ὅτι αὐτὲς τὶς 30 δραχ., ὅτι καὶ νὰ κάμουν, θὰ τὶς πληρώσουν εἰς τὴν ἀξίαν των τὴν συγκρινομένην κατὰ τὰ μέτρα τοῦ δολλαρίου.

§134Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν γίνῃ 45 τὸ δολλάριον, θὰ πληρώσουν 45; Διότι αὐτοί, δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμουν ὑποτίμησιν.

§135Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μάλιστα, κύριε συνάδελφε. Οἱ κερδοσκόποι εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν τὰς πραγματικὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναγκάζουν τὰς Κυβερνήσεις θέλουν δὲν θέλουν, νὰ κάμνουν τὴν ἀναπροσαρμογήν. Δὲν εἶπον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσῃ κανεὶς ἀνιάτως ἀσθενοῦντας κερδοσκόπους. Εἶπα ὅμως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς καταστήσωμεν περισσότερον ὑπευθύνους καὶ νὰ τοὺς κόψωμεν ὀλίγον τὴν ὄρεξιν, τὴν ὁποίαν ἔχουν, νὰ μὴ ξεπαγώνουν ἐλπίζοντες, ὅτι πρόκειται νὰ ὠφεληθοῦν παραμένοντες ἐσαεὶ ὀφειλέται.

§136Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι πολλοὶ αὐτοί;

§137Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι ἀρκετοί.

§138Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐὰν εἶναι ὀλίγοι πρέπει νὰ κρεμαστοῦν.

§139Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἴχατε τὴν εὐκαιρίαν ἐπὶ μακρὰ ἔτη νὰ τοὺς κρεμάσετε, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπράξατε. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι ὡμίλησα ἀπόψε περὶ ὅλων τῶν πραγμάτων. Ἐξέθεσα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὥριμα πρὸς ἐξαγγελίαν. Δὲν ἐξαντλεῖται τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ἀναφερθέντα σήμερον ἐνώπιόν σας. Ἅμα ἔχω νὰ ἀναγγείλω καὶ ἄλλο τι, θὰ τὸ πράξω. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ εἴπω καὶ μερικὰς λέξεις περὶ τοῦ προγράμματος παραγωγικῶν ἐπενδύσεων. Ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι πρόκειται δῆθεν νὰ μειωθῇ τὸ ὕψος τοῦ προγράμματος τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων καὶ ἐπανελήφθη ἀπό τινας τῶν συναδέλφων, ὅτι δῆθεν παραιτοῦμαι κλπ. Δὲν εἶπον τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτά. Ἀλλὰ ἀκολουθῶν τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ ἀκολουθήσω, ὅσον θὰ κατέχω αὐτὴν τὴν θέσιν, δὲν πρόκειται καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ ἐξαγγείλω τίποτε περὶ ἔργου τινός, εἴτε μεγάλου, εἴτε μικροῦ, παρὰ ὅταν εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ ἔργον αὐτό, εἰς πεπερασμένον χρονικὸν διάστημα πρόκειται νὰ διαμορφωθῇ εἰς ἔργον, εἰς τὸν τριδιάστατον χῶρον. (Χειροκροτήματα).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου βουλευτοῦ ἐγγεγραμμένου νὰ ὁμιλήσῃ, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Παρακαλῶ, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσητε καὶ κυρώσω τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὑπ’ εὐθύνην μου, διότι τοῦτο ἐπιβάλλεται διὰ τυπικοὺς λόγους.

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§143ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 12ην Ἰανουαρίου 1955, ἡμέραν Τετάρτην καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 11.30′ μ.μ.)