1954.12.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17η

Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκελεστάθης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΕΛΕΣΤΑΘΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῆς Συνθήκης Συμμαχίας, Πολιτικῆς Συνεργασίας καὶ Ἀμοιβαίας Βοηθείας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 23 Ἀπριλίου 1948 Συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, περὶ τῆς χρησιμοποιήσεως κεφαλαίων διατεθέντων συμφώνως πρὸς τὰς περὶ παροχῆς πιστώσεως Συμφωνίας, αἵτινες ὑπεγράφησαν τῇ 16ῃ Μαΐου 1946, 25ῃ Σεπτεμβρίου 1946, 4ῃ Ὀκτωβρίου 1946 καὶ 6ῃ Ἰανουαρίου 1948 μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς». Οἱ κ. κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης), Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καὶ Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Πρωτοκόλλου προσχωρήσεως τῆς Ὁμοσπόνδους Γερμανικῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν Συνθήκην τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ». Οἱ κ. κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Βασιλείου τοῦ Βελγίου Συμφωνίας περὶ ἀμοιβαίας φορολογικῆς ἀπαλλαγῆς τῶν προσόδων τῶν πραγματοποιουμένων κατὰ τὴν ἄσκησιν τῆς θαλασσίας ναυσιπλοΐας καὶ ἀεροπλοΐας». Οἱ κ. κ. Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Χ. ΓΕΡΑΚΙΝΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ἀθήναις, τὴν 20ὴν Ἰανουαρίου 1954, Συμφωνίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰθιοπίας, περὶ ἐγκαταστάσεως Ἐναερίων Γραμμῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Μαλλιάκας, Ε. Λουλακάκης, Ι. Μαυριδόγλου καὶ Ν. Ἔξαρχος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Δ. 2967, «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς Ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Εὐαγγελᾶτος, Η. Ἀναστασόπουλος, Α. Παπαδόπουλος, Σ. Τζουβάρας κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονιστικῶν

διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦ

Ο.Τ.Ε.».

Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ρουμάνης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονιστικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦ Ο.Τ.Ε.». Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Πάρρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονιστικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦ Ο.Τ.Ε.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τ. Τριανταφυλλάκος, Α. Ταλιαδοῦρος, Γ. Μεταξᾶς, Χ. Μαυρομμάτης Θ. Καλκάνης καὶ Τ. Πάρρης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονιστικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦ Ο.Τ.Ε.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Πλαγιάννης καὶ Π. Σταθόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κανονιστικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν τὸ προσωπικὸν τοῦ Ο.Τ.Ε.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Σταμούλης, Ν. Μήτρου, Κ. Σαμαρᾶς καὶ Π. Παπαϊωάννου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ ἐκκαθαρίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν Σιδηροδρόμων Ἑταιρειῶν Σ.Π.Α.Π., Σ.Β.Δ.Ε. καὶ Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Περτσινίδης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων φορολογικῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ Καβάλας κ. κ. Δ. Μυλωνᾶς καὶ Α. Δρόσος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Καβάλας, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων ἀντιμετωπίσεως ἀνεργίας. Ὁ βουλευτὴς Σάμης Κεφαλληνίας κ. Γ. Βασιλᾶτος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Ἀντυπάτων, ζητοῦντος μὴ κατάργησιν Ὑφυπουργείου Ἀνοικοδομήσεως Σεισμοπλήκτων Νήσων. Οἱ βουλευταὶ Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆς καὶ Εὐρυτανίας κ. Χ. Καραπιπέρης, καθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Εὐρυτανίας, διαμαρτυρομένης δι’ αὔξησιν μισθώματος ὑλοτομίας. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Κ. Ποντίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Ἀλεξανδρουπόλεως ζητοῦντος μὴ παράτασιν ἰσχύος τοῦ Ν.Δ. 2500 καὶ πλήρη βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν τῶν διδασκάλων εἰς τὸν ἀνώτατον βαθμόν. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας κ. Χ. Καραπιπέρης καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Καρπενησίου ζητούντων τοποθέτησιν καθηγητοῦ Μαθηματικῶν εἰς τὸ ἐν λόγῳ Γυμνάσιον. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Π. Πολυχρονίδης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου, Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Κ.Τ. Ε.Λ. Ἀστικῶν λεωφορείων Χανίων ζητούντων μὴ κατάργησιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Κρήτης. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας, κ. Κ. Μπακόλλας, καταθέτει ἀναφορὰν 45 ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν, ἐργαζομένων μέχρι τοῦδε εἰς τὰ λιγνιτωρυχεῖα Ἀλιβερίου διαμαρτυρομένων διὰ τὴν γενομένην σύμβασιν μεταξὺ τῆς ἐν λόγῳ λιγνιτικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ τῆς ΕΟΜΑ πρὸς ἀποκλειστικὴν χρησιμοποίησιν τῶν αὐτοκινήτων αὐτῆς εἰς τὴν μεταφορὰν λιγνίτου καὶ ζητούντων ἀπομάκρυνσιν τῆς ΕΟΜΑ καὶ συνέχισιν τῆς μεταφορᾶς παρὰ τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν. Οἱ βουλευταὶ Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης καὶ Κατερίνης κ. κ. Κ. Δημόπουλος καὶ Ε. Ἐλευθεριάδης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ 26ου ΚΤΕΛ Νομοῦ Πιερίας ζητοῦντος μὴ παραχώρησιν ἐκμεταλλεύσεως τῆς νέας ὁδικῆς γραμμῆς Θεσσαλονίκης–Κατερίνης–Τεμπῶν–Λαρίσης εἰς τοὺς ΣΕΚ, ἀλλὰ ἀποκλειστικὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῆς ὑπὸ τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς ἀκριτικῆς Κοινότητος Ἐξοχῆς– Δράμας, αἰτούντων οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς ἀποτεφρωθείσης κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1954 ἐκκλησίας των. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς ἀκριτικῆς Κοινότητος Ἐξοχῆς, ζητούντων τὴν χορήγησιν 3.000 μέτρων ὑδροσωλήνων διὰ τὴν ἐπισκευὴν τοῦ ὑδραγωγείου τῆς Κοινότητός των. Ὁ βουλευτὴς Κῶ κ. Ν. Κουντούρης καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Καλύμνου, ζητούντων ἀναθεώρησιν τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκδικάσεως Ἰταλικῶν Ἀποζημιώσεων Πολέμου. Κάτοικοι Κοινότητος Σταυροῦ Ἰθάκης διαμαρτύρονται δι’ ἀποχώρησιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Μπαρούνου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Ι. Λαμπρόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, βάσει τῶν στοιχείων τῆς στατιστικῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, πόσαι μηνύσεις ὑπεβλήθησαν τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1954 διὰ παραβάσεις γενικῶς τοῦ ἀγορανομικοῦ κώδικος εἰς ἑκάστην τῶν Εἰσαγγελιῶν κλπ.

§6Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεώς μου ἐζήτησα μερικὰ στοιχεῖα περὶ τῶν ὑποβληθεισῶν μηνύσεων εἰς τὰς Εἰσαγγελίας Πλημμελειοδικῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Πατρῶν, Θεσσαλονίκης, Γρεβενῶν, Καστοριᾶς, Χαλκιδικῆς κλπ. Καίτοι παρῆλθον δύο μῆνες δὲν ἔλαβον τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα.

§7Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχομεν τοιαύτας στατιστικὰς διὰ παραβάσεις ἀγορανομικοῦ κώδικος. Ἐζήτησα πληροφορίας, μετὰ τὴν λῆψιν τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ἐνημερώσω.

§8Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ, νὰ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ληφθοῦν τὰ στοιχεῖα, ποὺ ἐζήτησεν ὁ κ. ὑπουργός.

§9Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν συγχωρῆται νὰ καλοῦνται ὑπὸ τῶν κατηγορούντων Εἰσαγγελέων ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου μάρτυρες, καθιστῶντες χείρονα τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου κλπ.

§11Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μπερδελῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ποῖον τὸ πόρισμα τῆς διαταχθείσης ὑπὸ τοῦ προκατόχου του ἀνακρίσεως ἐναντίον τοῦ δικαστηρίου τῶν συνέδρων Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐκήρυξε πεπλανημένην τὴν ἀπόφασιν τῶν ἐνόρκων, οἵτινες ἠθώωσαν τὸν δολοφόνον τοῦ καθηγητοῦ Ἰωάν. Κορέση κλπ.

§13Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιρώνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς συντάκτου ἐφημερίδος «Νέος Ὁρίζων» Ἀνδριτσαίνης, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου ἐκλογικοῦ τμήματος Ἀνδριτσαίνης, παρακωλύσαντος αὐτὸν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δημοσιογραφικῶν του καθηκόντων κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς.

§15Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται, κ. ὑπουργέ, νὰ τονίσω ἐγὼ τὸ πόσον εἶναι ὑψηλὸν τὸ λειτούργημα τοῦ δημοσιογράφου. Ἐὰν συνεπῶς εἶναι ἀληθὲς τὸ καταγγελλόμενον ὑπὸ τοῦ δημοσιογράφου, ὅτι παρεκωλύθη ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν καθηκόντων του, εἰς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα, χρῄζει ἐξετάσεως, πολλῷ δὲ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὁ περὶ οὗ πρόκειται δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος Εἰρηνοδίκης, παρημπόδισε τοῦτον, διότι ἐνδιεφέρετο, κατὰ τὰ καταγγελλόμενα, διὰ κάποιον ὑποψήφιον καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ παρεκάλουν νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀλληλογραφία εἰς τὴν ἁρμοδίαν προϊσταμένην ἀρχὴν πρὸς ἐξακρίβωσιν.

§16Π. ΤΡΙΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡμεῖς, κ. ὑπουργέ, συνιστῶμεν, ὅπως ἀποσταλῇ ἡ ἀλληλογραφία εἰς τὴν προϊσταμένην δικαστικὴν ἀρχήν.

§17Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Πληροφορῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι ἐστάλη ἡ σχετικὴ ἀλληλογραφία εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν Κυπαρισσίας καὶ ἀναμένεται ἡ ἀπάντησις.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ἀνδρεάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς ἁρμοδίους, ὅτι ἡ πίστωσις διὰ καύσιμα τοῦ ἀκριτικοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀρδαίας ἀνέρχεται εἰς 145 δραχμὰς δι’ ὁλόκληρον τὴν χειμερινὴν περίοδον κλπ.

§19Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ ἀκριτικὸν Εἰρηνοδικεῖον Ἀρδαίας τῆς ἐπαρχίας Ἀλμωπίας διεπίστωσα ὅτι ἡ πίστωσις διὰ τὰ καύσιμα ὑλικὰ ἀνέρχεται μόνον εἰς 145 δραχμάς. Διεπίστωσα ἐπίσης, ὅτι εἰς ἄλλα παρεμφερῆ γραφεῖα τοῦ Δημοσίου τῆς ἐπαρχίας Ἀλμωπίας, ὡς ἐπὶ παραδείγματι τοῦ Δημοσίου Ταμείου, τῆς Ἐφορίας, ἡ πίστωσις διὰ τὸν αὐτὸν σκοπὸν ὑπερβαίνει τὰς χιλίας δραχμάς. Μοῦ ἔκαμε συνεπῶς, μεγάλην ἐντύπωσιν ἡ ἄνισος αὐτὴ μεταχείρισις τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης ἔναντι τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἀπηύθυνα τὴν ἐρώτησίν μου πρὸς τοὺς κ. κ. ὑπουργοὺς Δικαιοσύνης καὶ Οἰκονομικῶν διὰ νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἐγώ, διατὶ τέλος πάντων νὰ ὑφίσταται αὐτὴ ἡ διάκρισις μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης.

§20Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ἔχετε ἀναμφισβητήτως δίκαιον. Τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι πράγματι μηδαμινόν, ἀλλὰ αὐτὸ μᾶς ἐδόθη καὶ πέρυσι καὶ αὐτὸ ἀνελόγει ἐκ τῆς χορηγηθείσης πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον πιστώσεως εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον ποὺ ἀνεφέρατε. Ἀλλὰ ἐὰν τὸ ποσὸν εἶναι μικρόν, εἰς αὐτὸ δὲν πταίω ἐγώ. Ἐζήτησα αὔξησιν τῶν σχετικῶν πιστώσεων καὶ ἐλπίζω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ μᾶς ἀρνηθῇ διὰ νὰ λείψῃ αὐτὴ ἡ ἀδικία.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης. Διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος. Αἱ ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης ἐτελείωσαν. Τώρα εἰσερχόμεθα εἰς τὰς ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Α. Μυτακίδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐθνικοῦ Σωματείου φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων Νομοῦ Σερρῶν, ζητοῦντος τὴν λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῆς τάξεώς των.

§22Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§23Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§24Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§25Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 643 περὶ καταργήσεως τῶν φόρου ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας τῶν ἀγαθῶν, πάντες οἱ φοροτεχνικοὶ ὑπάλληλοι ἀπελύθησαν. Οἱ ἐκ τῶν ἀπολυθέντων, φοροτεχνικοὶ ὑπάλληλοι, ὄντες τακτικοὶ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι, ἔτυχον συντάξεως ἐκ τοῦ δημοτικοῦ ταμείου, ἐφόσον εἶχον δεκαετῆ ὑπηρεσίαν καὶ ἐφ’ ἅπαξ μικροῦ ἰσοβίου βοηθήματος ἐκ τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων, ἐφόσον εἶχον συμπληρώσει 12ετῆ ὑπηρεσίαν. Οἱ ἐκ τῶν ἀπολυθέντων φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων, ἔκτακτοι τοιοῦτοι ἔτυχον ἀποζημιώσεως τοῦ νόμου 2112 καὶ ἔνιοι ἔτυχον ἐφ’ ἅπαξ μικροῦ ἰσοβίου βοηθήματος, ἐκ τοῦ ταμείου δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων, ἐφόσον εἶχον συμπληρώσει χρόνον ἀσφαλίσεως 12 ἐτῶν. Τέλος οὗτοι, κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκτάκτου ὑπηρεσίας, ὡς φοροτεχνικοὶ ὑπάλληλοι ἦσαν ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ ΙΚΑ, δικαιούμενοι καὶ ἐξ αὐτοῦ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Πάντες οὗτοι ἦσαν ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ ταμεῖον ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἔτυχον ὅλων τῶν βοηθημάτων, τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ τύχουν ἄλλης μεταχειρίσεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὰς ὑπ’ ἀριθ. 2 καὶ 3 ἐρωτήσεις ἐλήφθη ἀπάντησις καὶ συνεπῶς διαγράφονται.

§27Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, διότι ἡ ἀπάντησις δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὡρισμένα στοιχεῖα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πλέον ὀρθόδοξος εἶναι ἡ ὁδὸς, νὰ γίνῃ ἐπερώτησις ἐὰν δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἡ ἀπάντησις ἐπὶ μιᾶς ἐρωτήσεως.

§29Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κοινότης Περάματος ἀπεφάσισε τὴν σύναψιν δανείου ἐξ ἑνὸς δισεκατομμυρίου παλαιῶν δραχμῶν, διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως. Εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἡ δίψα εἶναι κάτι τὸ σύνηθες καὶ συνεπῶς διὰ τοὺς κατοίκους μιᾶς κατ’ ἐξοχὴν λαϊκῆς συνοικίας, ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος τῆς ὑδρεύσεως, θὰ ἦτο λίαν ἐνδιαφέρουσα καὶ ἰδιαιτέρως ἐπαγωγός. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς κοινότητος ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ σχετικοῦ ἐγγράφου του τονίζει, ὅτι εἶναι ἀδύνατος πρὸς τὸ παρὸν ἡ χορήγησις τοῦ δανείου ἐκείνου, δεδομένου, ὅτι τὸ ἐζήτουν χρεωλύσιον θὰ ἀνέρχεται εἰς 107–140. 000 δρχ. Δεδομένης τῆς ἀνάγκης πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς ὑδρεύσεως τῆς περιοχῆς τοῦ Περάματος, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ προδικάσωμεν τὰ οἰκονομικὰ τῆς κοινότητος κατὰ τὴν διαδρομὴν μιᾶς πενταετίας ἢ μιᾶς δεκαπενταετίας, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ θελήσῃ νὰ ἐγκρίνῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου. Θὰ ἤθελα ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν δήμων καὶ τῶν κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι περιβάλλουν τὸν Πειραιᾶ, μόνον ὁ δῆμος τοῦ Νέου Φαλήρου καὶ ἡ κοινότης Περάματος ἀνέδειξαν ἀμιγῶς ἐθνικόφρονα ψηφοδέλτια κατὰ τὰς τελευταίας δημοτικὰς ἐκλογάς, δηλαδὴ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα οὔτε ἀμέσως οὔτε ἐμμέσως ὑπεστηρίχθησαν ὑπὸ τῆς ΕΔΑ. Ὅλοι οἱ ἄλλοι δῆμοι, καλῶς ἢ κακῶς, κατελήφθησαν ὑπὸ ἐρυθρῶν ἢ ὑπὸ δημάρχων περιβαλλομένων ἀπὸ ποικίλας ἐρυθρὰς ἀποχρώσεις. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τοὐλάχιστον εἰς τοὺς κατοίκους τῆς κοινότητος Περάματος, οἱ ὁποῖοι ἐστάθησαν καθ’ ὃν τρόπον ἐστάθησαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν γραμμήν, νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ νὰ ἐγκρίνῃ τὸ δάνειον, δεδομένου, ὅτι θὰ ἐπιλυθῇ ἕνα τόσον σοβαρὸν πρόβλημα εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην.

§30Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν λαμβάνω γνῶσιν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐνέκρινε τὸ δάνειον τῆς κοινότητος Περάματος. Ὁμολογῶ ὅτι ἐκπλήσσομαι, δεδομένου ὅτι ἐκτὸς τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ Περάματος, θὰ ἐξυπηρετηθοῦν καὶ οἱ ἀλευρόμυλοι Ἁγίου Γεωργίου καθὼς καὶ τὸ Λοιμοκαθαρτήριον ζώων, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται νομίζω, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν. Εἶναι ἕνα ποσὸν 2,5 δισεκ., τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτηθῇ ἐκ τοῦ ὁποίου ἀναλογεῖ 1 δισεκ. εἰς τὸν δῆμον Περάματος. Ἐὰν δὲν χορηγηθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα χρήματα, θὰ ματαιωθῇ τὸ ἔργον, καὶ θὰ παραμείνουν ὅλαι αὐταὶ ἄνευ ὕδατος. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ νὰ ἐγκρίνῃ τὸ δάνειον.

§31Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ αἴτησις τῆς κοινότητος Περάματος μᾶς εἶναι κατ’ ἐξοχὴν συμπαθής. Ἀλλά, ὅπως γνωρίζητε, διὰ νὰ χορηγηθῇ ἕνα δάνειον πρέπει νὰ ὑπάρχουν τὰ μέσα ἐξυπηρετήσεως αὐτοῦ τοῦ δανείου. Ἡ κοινότης ἔχει ἔσοδα 587.000 δραχμ. καὶ ἔξοδα 780.000 δραχμὰς νέας ἐκδόσεως, ἤτοι ἔχει ἕνα ἔλλειμμα περίπου 193.000 δραχμῶν. Ἀπεστείλαμεν ἔγγραφον πρὸς τὴν κοινότητα νὰ προσπαθήσῃ ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδά της, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μειώσῃ τὰ ἔξοδά της, καὶ νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν των διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ δάνειον, τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν. Ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ τρόπος νὰ ἐξυπηρετηθῇ, τὸ δάνειον εἶναι ἀδύνατον νὰ δοθῇ. Εἶναι συμπαθεστάτη ἡ αἴτησις ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου θὰ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι θὰ προκύψῃ καὶ ζήτημα ματαιώσεως τῶν ἐσόδων τῆς κοινότητος ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε εἶχε ἕνα ἔσοδον ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ ὕδατος τῆς Οὔλεν, τώρα, ὅμως ἡ Οὔλεν παρεχώρησε καὶ εἰς ἰδιώτας ὕδωρ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς διανομῆς ὕδατος. Ὅταν ἡ κοινότης δυνηθῇ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ δάνειον αὐτὸ θὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα μετὰ μεγίστης συμπαθείας.

§32Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Τὸ ἔλλειμμα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε, κ. ὑπουργέ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ κοινότης Περάματος εἶναι ἀπὸ τὰς ὀλίγας κοινότητας ἴσως ἡ μοναδική, ἡ ὁποία προέβη εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν πλήρους δημοτικοῦ σχολείου, δαπάναις καὶ τῇ προσωπικῇ ἐργασίᾳ τῶν κατοίκων της. Συνεπῶς τὸ ἔλλειμμα εἶναι μᾶλλον πλασματικόν, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπανέρχομαι καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ αἰτήματος, μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του καὶ ἐγκρίνῃ τὸ δάνειον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφοραὶ Ὑπουργείου Προνοίας. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μεταπολεμικῶς ἐπετεύχθη, εἰς τὴν χώραν αὐτήν, νὰ ἐξαφανισθῇ ἡ ἑλονοσία, χάρις εἰς τὰ ληφθέντα μέτρα, τὸν ψεκασμὸν καὶ ἄλλα ὑγειονομικὰ μέτρα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς ἐξαφανίσεως τῆς ἑλονοσίας, ἀπὸ τὴν χώραν μας, ἐχαιρετίσθη πανταχόθεν. Πρό τινων μηνῶν ἐγράφη εἰς τόν τύπον μία ἀνησυχαστικὴ εἴδησις: Ὅτι εἴς τινας περιοχὰς ἤρχισεν νὰ ἐπανεμφανίζεται ἡ ἑλονοσία. Ἡ εἴδησις αὐτὴ μὲ ἔκαμε καὶ ἐμὲ ἀνήσυχον καὶ θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Κοιν. Προνοίας τὴν Βουλὴν ἐὰν ἀληθεύῃ ἢ ὄχι αὐτὸ καὶ νὰ καθησυχάσῃ τὴν κοινὴν γνώμην.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχει τὸν λόγον.

§36Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. (Ὑπ. Κοιν. Προν.). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς ἐκθέσω δι’ ὀλίγων περὶ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου κατὰ τῆς ἑλονοσίας καὶ περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων ἅτινα ἐπετεύχθησαν. Εἶναι γεγονὸς, κύριοι βουλευταί, ὅτι προπολεμικῶς ἡ Χώρα ἐμαστίζετο ἀπὸ τὴν ἑλονοσίαν καὶ τὸ ¼ σχεδὸν τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῆς προσεβάλετο ἐκ τῆς νόσου. Εἰς πέντε χιλιάδας περίπου ἀνήρχοντο ἐτησίως οἱ θάνατοι ἀτόμων ποὺ εἶχον προσβληθῆ ἀπὸ ἑλονοσίαν. Περαιτέρω ἡ ζημία τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας διὰ κινίνην, νοσηλείαν, κλπ. ὑπῆρξε τεραστία. Περίπου εἰς 50 ἑκατομμύρια δολλάρια ἐτησίως ἀνήρχοντο αἱ θετικαὶ δαπάναι ἐκτὸς τῶν κολοσσιαίων ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑφίστατο ἡ Χώρα ἐκ τῶν ἡμεραργιῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων προσβληθέντων ἐξ ἑλονοσίας προσώπων. Μετὰ τὴν κατοχήν, ἐλήφθησαν μέτρα δραστικὰ κατὰ τῆς ἑλονοσίας, ἰδίᾳ δὲ ἀπὸ τοῦ 1946 διὰ ψεκασμῶν μὲ Ντὶ–Ντὶ–Τί. Ἐπετεύχθη τότε ἡ καταπολέμησις τῆς ἑλονοσίας μέχρι σημείου ὥστε νὰ ἐξαλειφθῇ σχεδὸν πᾶσα προσβολὴ ἀτόμων. Δυστυχῶς ἀπὸ τοῦ 1949, ἤρχισε νὰ παρουσιάζῃ μίαν αὔξουσαν ὑποτροπήν. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν ἐθισμὸν τῶν κωνώπων πρὸς τὰ ἐντομοκτόνα. Ἀπό τοῦ 1952 ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἔλαβε ριζικὰ μέτρα καταπολεμήσεως. Πρῶτον διέθεσεν μέγα χρηματικὸν ποσὸν διὰ τὴν καταπολέμησιν. Δεύτερον, ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐποπτῶν ἐξυγιάνσεως ἰατρῶν καὶ τρίτον ἐπεζήτησε τοὺς ψεκασμούς. Ἐκ τοῦ σχετικοῦ πίνακος τὸν ὁποῖον καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, θὰ ἰδῆτε τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἀνθελονοσιακοῦ ἀγῶνος κατὰ τὴν διετίαν 1951–52 καὶ 1953–54.

ΠΙΝΑΞ Ι.

Ἀπολογισμὸς τοῦ ἀνθελονοσιακοῦ ἀγῶνος κατὰ τὰς διετίας 1951–52 καὶ 1953–54 συγκροτικῶς.

ΑΕΡΟΨΕΚΑΣΜΟΣ

Ὁλικῶς ἀεροψεκασθεῖσα ἐπιφάνεια εἰς στρέμματα:

Ἐπίσης ὁ ψεκασμὸς τῶν ὀρυζώνων ἔφερεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Ὅπως γνωρίζετε, οἱ ὀρυζῶνες εἶναι μία ἐκ τῶν κυρίων ἑστιῶν ἑλονοσίας καὶ οἱ ὁποῖοι ἐσχάτως ηὐξήθησαν εἰς τὴν χώραν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ἀπὸ τοῦ 1946 νὰ διπλασιασθοῦν καὶ νὰ ἀνέλθῃ κατὰ τὸ 1954 εἰς 240.000 στρέμματα ἡ καλλιεργουμένη ἔκτασις. Ἡ Κυβέρνησις διέθεσε μεγάλην πίστωσιν καὶ ἐφήρμοσε συστηματικῶς πρόγραμμα ἀγρύπνου παρακολουθήσεως τῆς νόσου. Διὰ τό πρόγραμμα τοῦτο ἡ Κυβέρνησις διέθεσε 30 ἑκατομμύρια δραχμῶν νέας ἐκδόσεως, σημαντικὸς ἀριθμὸς τῶν ὁποίων ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν ἀποτελεσματικωτέρων ἐντομοκτόνων. Δύναμαι συνοπτικῶς νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἐψεκάσθησαν τὰ οἰκήματα 2990 χωρίων. Τὰ ἕλη πέριξ 313 ἀστικῶν καὶ ἀστιαγροτικῶν οἰκισμῶν, ὡς καὶ μεγάλαι ἐκτάσεις καὶ ὀρυζῶνες, συνολικῆς ἐπιφανείας ἄνω τῶν 4 ἑκατομμυρίων στρεμμάτων. Ὁ προστατευθεὶς πληθυσμὸς ἀνῆλθε συνολικῶς εἰς 3.700.000 κατοίκους. Τὸ 1954 ἀνιχνεύθησαν ἐργαστηριακῶς 2211 περιστατικὰ ἑλονοσίας, ἔναντι 1368 κατὰ τὴν ἀντίστοιχον περίοδον τοῦ 1953. Ἀλλὰ παρὰ τὰ ληφθέντα μέτρα παρετηρήθη αὔξησις εἰς ὡρισμένας περιοχὰς καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν Ἠλείαν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἐλάβομεν τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ τὸ προσεχὲς ἑλονοσιακὸν ἔτος. Πρὸς τοῦτο συνέστησα μεγάλην ἐπιτροπὴν ἐξ εἰδικῶν, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θὰ τὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της καὶ θὰ τὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογήν. Συνέστησα ἐπίσης, μόνιμον γνωμοδοτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐκ τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου κ. κ. Γ. Ἀλιβιζάτου, Κ. Μουτούση, Β. Μαλάμου, τοῦ Ἀρχιάτρου κ. Ε. Μανουσάκη, τοῦ καθηγητοῦ τῆς Ὑγειονομικῆς Σχολῆς κ. Λιβαδᾶ καὶ τῶν διευθυντῶν τῆς Διευθύνσεως Ἑλονοσίας κ.κ. Γ. Μπελιοῦ καὶ Ι. Κωστοπούλου. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη θὰ γνωματεύῃ ἐπὶ ἐπιστημονικῶν καὶ τεχνικῶν θεμάτων σχετικῶς μὲ τὴν ἑλονοσίαν. Θὰ ἦτο μεγίστη παράλειψις, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τῆς παρούσης ἐρωτήσεως, νὰ μὴ τονίσω τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας καὶ τὴν συμβολὴν τοῦ διευθυντοῦ τῆς ὑπηρεσίας ἀνθελονοσιακοῦ ἀγῶνος κ. Μπελιοῦ, ἡ ὁποία ὑπῆρξε πράγματι πολὺ μεγάλη. Συνολικῶς τὸ ἀνθελονοσιακὸν πρόγραμμα θὰ ἐπεκταθῇ εἰς 3.500 χωρία, θὰ ἀεροψεκασθοῦν συνολικῶς 2.000 χωρία, εἰς 1.000 δὲ ἐξ αὐτῶν τὰ οἰκήματα θὰ ψεκασθοῦν δύο φορὰς καὶ εἰς 500 ἀνὰ τρεῖς φοράς. Ἐπίσης θὰ ψεκασθῇ ἐπιφάνεια 2 ἑκατομμυρίων στρεμμάτων. Ἐξ ἄλλου προβλέπεται ἡ ὀργάνωσις 150 τοπικῶν προγραμμάτων πέριξ τῶν ἀστικῶν κέντρων καὶ τῶν πολυανθρώπων ἀγροτικῶν ἑλονοσιοπλήκτων περιοχῶν. Λόγῳ τοῦ ἐθισμοῦ τῶν κωνώπων εἰς τὸ Ντὶ–Ντὶ–Τί, ἐλήφθη πρόνοια χρησιμοποιήσεως καὶ ἄλλων ἐντομοκτόνων μὴ ἐπιβλαβῶν εἰς τὸν ἀνθρώπινον ὀργανισμόν, ὅπως, ἐπὶ παραδείγματι, τῆς ἑξαχλωροκυκλοβενζόλης. Ὁ ἀεροψεκασμὸς ἀπεφασίσθη νὰ ἀρχίσῃ κατὰ τόν προσεχῆ Μάϊον καὶ μὲ τόν τρόπον αὐτόν, ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ νόσος δὲν θὰ ἐπανέλθῃ. Τὴν μάχην αὐτήν, κατὰ τῆς ἑλονοσίας θὰ τὴν κερδίσῃ, ὅπως καὶ τόσας ἄλλας ἔχει κερδίσει ὁ Στρατάρχης Παπάγος. (Χειροκροτήματα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Τζατζάνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, πρός τόν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ὑπουργόν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τὴν μὴ λῆψιν μέτρων ἐναντίον ὀργάνων τῆς Γεν. Ἀσφαλείας Πειραιῶς, διὰ τὴν ἐκ μέρους τούτων χορήγησιν ψευδοῦς δελτίου ποιότητος τούτου κλπ.

§38Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, πρὸ 15 μηνῶν εἶχα ζητήσει ἀπὸ τὸ ἐν Ἀθήναις Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον θεώρησιν εἰδικοῦ διαβατηρίου μου, διὰ νὰ μεταβῶ εἰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, ἀφ’ ἑνὸς διὰ λόγους ὑγείας καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διὰ νὰ γνωρίσω τόν ἀμερικανικὸν πολιτισμόν καὶ πρὸ παντὸς τὸν ἐκεῖ Ἑλληνισμόν, τὴν ζωὴν καὶ τὰ προβλήματά του. Τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον, ἀφοῦ μὲ ἐταλαιπώρησεν ἐπὶ μῆνα καὶ πλέον, μοῦ ἐδήλωσε διὰ στόματος τοῦ Γενικοῦ Προξένου, ὅτι «δυστυχῶς κύριε Τζατζάνη, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ταξιδεύσετε εἰς τὴν Ἀμερικήν, διότι εἶσθε ἀποχρωματισμένος κομμουνιστής». Εἰς τὸ ἄκουσμα τῶν λόγων αὐτῶν ἐξανέστην, ὡμίλησα εἰς ὀξύτατον τόνον, εἰς τὸν Γενικὸν Πρόξενον τῆς Ἀμερικῆς, διεμαρτυρήθην ἐντονώτατα διὰ τὴν τοιαύτην μεταχείρισιν βουλευτοῦ ἐν ἐνεργείᾳ φίλης καὶ συμμάχου χώρας, ἀνήκοντος εἰς κόμμα, τό ὁποῖον χθὲς ἦτο Κυβέρνησις τῆς χώρας αὐτῆς καὶ αὔριον πιθανώτατα νὰ εἶναι καὶ πάλιν καὶ ὡς κατακλεῖδα, μὲ ἀγανάκτησιν τοῦ εἶπα: «Λυποῦμαι, κύριε Γενικὲ Πρόξενε τῆς Ἀμερικῆς, διότι ἐσκέφθηκα νὰ μεταβῶ εἰς τὴν χώραν σας νὰ τὴν γνωρίσω, νὰ γνωρίσω καὶ νὰ θαυμάζω τὸν πολιτισμόν της, γιὰ τὸν ὁποῖον τόσα ἀκούει καὶ τόσα διαβάζει κανείς». Ὁ Γενικὸς Πρόξενος τῆς Ἀμερικῆς εὑρέθη εἰς δύσκολον θέσιν, ὅπως ἐφάνη καὶ ἠναγκάσθη νὰ μοῦ εἴπῃ: «Κύριε Τζατζάνη, δὲν φταῖμε ἐμεῖς, αἱ ὑπηρεσίαι σας μᾶς δίδουν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ καὶ πρὸς αὐτὰς νὰ ἀπευθυνθῆτε», χωρὶς νὰ θελήσῃ νὰ εἴπῃ ἄλλο τι συγκεκριμένον. Μὲ βαρεῖαν τὴν ψυχὴν ἦλθα ἀμέσως εἰς τὸν ἀείμνηστον Πρόεδρον τότε τῆς Βουλῆς, Ἰωάννην Μακρόπουλον, καὶ τοῦ ἐξέθεσα τὸ ζήτημα καὶ ἐν συνεχείᾳ καὶ τῇ προτροπῇ του εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλον, πρὸς τὸν ὁποῖον εἶχε τηλεφωνήσει σχετικῶς ἐν τῷ μεταξύ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ τὸ λέγω τοῦτο πρὸς τιμήν του, ἐπελήφθη τοῦ ζητήματος προσωπικῶς καὶ μοῦ ἀνεκοίνωσεν εἰς τὰς καθημερινάς, τῇ ὑποδείξει του, μεταβάσεις μου εἰς τὸ γραφεῖόν του, ὅτι «εὐτυχῶς, ὡς ἐγνώριζα καὶ ἐπίστευα, ἄλλως τε, τίποτα τό εἰς βάρος σου δὲν ὑπάρχει καὶ τό ζήτημα τακτοποιεῖται, ἐλπίζω δὲ νὰ προλάβῃς νὰ ἀναχωρήσῃς μὲ τό «Νέα Ἑλλάς» τῆς 3ης Σεπτεμβρίου», ὅπως ἐγνώριζεν, ὅτι εἶχα πρόγραμμα. Τὸ Σάββατον ὅμως, 29ην Αὐγούστου, ὅτε μετέβην εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, κατόπιν ἐπείγοντος τηλεφωνήματός του, ἀντὶ νὰ μοῦ δώσῃ, ὡς ἐνόμισα, τὴν περίφημον «βίζα» τοῦ Ἀμερικανικοῦ Προξενείου, μοῦ ἐπέδειξε καὶ ἔλαβον γνῶσιν ἑνὸς καταπληκτικοῦ, εἰς ἁπλοῦν δακτυλογραφημένον ἀντίγραφον, κειμένου, ἄνευ τίτλου, χρονολογίας, ὑπηρεσίας προελεύσεως, ὑπογραφῆς ἢ σφραγῖδος, (προφανῶς γιὰ νὰ μὴ λάβω τούτων γνῶσιν) λέγοντας τὰ ἑξῆς, καταπληκτικὰ, ὡς ἀπετυπώθησαν εἰς τὸν νοῦν μου. «Γεώργιος Τζατζάνης ἐκ Βουτᾶ Χανίων Κρήτης. Κατὰ τὴν κατοχὴν ἦτο Διευθυντὴς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ὀργανώσεως διευθυνομένης παρὰ τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος (χειρόγραφος προσθήκη ἡ δευτέρα φράσις). Ἦτο μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ε.Α. Μ. Ἔλαβε μέρος εἰς δολοφονίας Ἐθνικοφρόνων πολιτῶν. Ὠργάνωσε συσσίτια διὰ τὸν στρατὸν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. Τὸ 1945 ἀνῆκεν εἰς τὸ Κόμμα τοῦ Σβώλου. Μετὰ ἐπῆγεν εἰς τὸν Τσουδερὸν καὶ σήμερον εἶναι βουλευτὴς τῆς Ε.Π.Ε.Κ.». Τὸ καταπληκτικόν, τὸ αἰσχρόν, τὸ ἄτιμον τοῦτο ἔγγραφον μὲ ἀνεστάτωσε, μὲ ἔκανε νὰ νοιώσω ἀποτροπιασμὸν καὶ ἀγανάκτησιν καὶ νὰ δηλώσω ἀμέσως εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι τοῦ σημειώματος αὐτοῦ θὰ κάμω χρῆσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τὸ ἀφήσω νὰ περάσῃ ἔτσι, διότι πρέπει νὰ εὑρεθῇ ὁ συντάκτης καὶ ὁ ἐκδότης του καὶ πρέπει νὰ δώσῃ λόγον τῆς πράξεώς του αὐτῆς, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐχαρακτήρισε καταπληκτικὸν τὸ ἔγγραφον τοῦτο καὶ μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι καὶ ἐκεῖνος «δὲν θὰ ἀφήσῃ τὸ ζήτημα ἔτσι καὶ ὅτι ἐὰν ὡς τότε ἐνήργει ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀπ’ αὐτῆς τῆς στιγμῆς καὶ πέραν θὰ ἐνεργήσῃ ὡς Κυβέρνησις». (Λόγια τοῦ κ. Στεφανοπούλου καὶ εἰς τὴν δήλωσίν μου, ὅτι κατόπιν αὐτῶν δὲν προτίθεμαι νὰ ταξιδεύσω εἰς τὴν Ἀμερικήν, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἐκεῖ νὰ ὑποστῶ μεγαλυτέραν ταλαιπωρίαν). Κατόπιν τῆς συζητήσεώς μας ταύτης, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐζήτησε καὶ ἔλαβε, κατόπιν καταθέσεως τῆς ὡς κάτωθι ἐγγράφου διαμαρτυρίας, τὴν ὁποίαν τῇ ὑποδείξει του κατέθεσα εἰς τὴν Γενικὴν Ἀσφάλειαν Πειραιῶς ἐχούσης οὕτω: Πρὸς Τὴν Διεύθυνσιν τῆς Γεν. Ἀσφαλείας Πειραιῶς Ἐνταῦθα Κύριε Διευθυντά, Μὲ κατάπληξίν μου καὶ Ἐθνικὴν ἀγανάκτησιν, δι’ ὅσα εἰς βάρος μου ἀδίκως ἔγιναν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐγκληματικῶς γίνονται ἀκόμη καὶ σήμερον, ἐπληροφορήθην πρὸ ἑξαημέρου παρὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις Ἀμερικανοῦ Γενικοῦ Προξένου, παρ’ οὗ ἐζήτησα θεώρησιν τοῦ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, προτάσει καὶ ἀδείᾳ τῆς Βουλῆς, χορηγηθέντος μοι ὑπηρεσιακοῦ διαβατηρίου διὰ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς πρὸς θεραπείαν μου καὶ μελέτας, ὅτι, δὲν δύναμαι νὰ μεταβῶ εἰς Ἀμερικήν, διότι εἶμαι «ἀποχρωματισμένος καὶ ἔχω κομμουνιστικὸν παρελθόν» κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς Πρεσβείας, τὰς παρὰ τῶν Ἑλληνικῶν Ἀρχῶν προερχομένας... Ἐπειδὴ τὸ ἀπίστευτον τοῦτο γεγονὸς δημιουργεῖ δι’ ἐμέ, ἀπαράδεκτον κατάστασιν, διότι πιστεύω καὶ διακηρύττω τὸν ἑαυτόν μου ὡς Ἐθνικῶς ἀδιάβλητον καὶ ἐπειδὴ παρίσταται ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ὅπως τὸ ταχύτερον ἡ ἐνταῦθα Ἀμερικανικὴ Πρεσβεία πληροφορηθῇ, διὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν περὶ τοῦ ἀδιαβλήτου τῶν φρονημάτων τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος μου, διὰ ταῦτα, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω Ὑμᾶς, ὅπως προβῆτε ἀμέσως εἰς ὅσας νομίσετε ἐνεργείας διὰ τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν, οὐχὶ τόσον ἐμοῦ προσωπικῶς, ὅσον τῆς ἐννοίας τοῦ Δικαίου καὶ τῆς Ἠθικῆς τάξεως. Ἐπὶ τούτοις διατελῶ.

Μετὰ τιμῆς

ΓΕΩΡΓ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

Βουλευτὴς Πειραιῶς». Ἐζήτησε λέγω καὶ ἔλαβε παρὰ τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας τὸ ὑπ’ ἀριθ. 16843)5)4148)5.9.54 ἔγγραφον αὐτῆς – περὶ τούτου θὰ ὁμιλήσω κατωτέρω– δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐνήργησε παρὰ τῷ Ἀμερικανικῷ Προξενείῳ καὶ μοῦ ἐχορηγήθη ἡ σχετικὴ θεώρησις (βίζα) καὶ μετέβην ἀργότερα εἰς Ἀμερικήν, ἐγὼ δὲ κατῆλθα ἀμέσως εἰς τὴν Γενικὴν Ἀσφάλειαν Πειραιῶς, διὰ νὰ διαπιστώσω τὴν προέλευσιν τοῦ ὡς ἄνω ἀναφερθέντος κακοήθους σημειώματος, διότι ἐσχημάτισα τὴν γνώμην πὼς αὐτὴ θὰ ἦτο ἡ ἐκδώσασα καὶ ἀποστείλασα τὸ φύλλον τῆς ποιότητός μου αὐτῆς. Ἐπεσκέφθηκα τὸν προϊστάμενον τῆς ὑπηρεσίας διώξεως τοῦ κομμουνισμοῦ (γράφε δημιουργίας κομμουνιστῶν) ἀστυνόμον Νικ. Ταβουλάρην, καὶ εἰς τὴν ἐρώτησίν μου: Κύριε Ταβουλάρη, μὲ γνωρίζετε 20 χρόνια, θέλω νὰ μοῦ πῆτε, αὐτὰ ποὺ γράφετε εἰς τὸν φάκελλόν μου ὅτι ὁ Ε.Ο.Χ.Α. ἦτο κομμουνιστικὴ ὀργάνωσις, ὅτι ὑπῆρξα μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ε.Α.Μ. καὶ ὅτι ἔλαβα μέρος εἰς δολοφονίας ἐθνικοφρόνων πολιτῶν καὶ τὰ ὁποῖα ἐγράψατε εἰς μίαν ἀνώμαλον περίοδον πρὸ δεκαετίας καί, ἴσως συγχωρῆσθε δι’ αὐτό, τὰ ἐξηκριβώσατε ἐν τῷ μεταξύ; Τὰ πιστεύετε σήμερον ὡς ἀληθῆ; Καὶ ἂν ναί, διατὶ μὲ ἔχετε, κοινὸν δολοφόνον, ἀκαταδίωκτον καὶ ἐλεύθερον μέχρι σήμερον; Ἂν δὲ ὄχι, πῶς δίδετε τοιαύτας πληροφορίας εἰς ξένας ὑπηρεσίας; Εἶχε τὴν ἀφέλειαν ἢ μᾶλλον εἶχε τὴν ἀναίδειαν καὶ τὸ θάρρος, ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει, ἰταμῶς καὶ κακοήθως νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ; Ποῦ ἠθέλατε νὰ τὰ ἐξακριβώσω, κύριε Τζατζάνη; Νὰ πάω πέραν τοῦ παραπετάσματος νὰ ἐρωτήσω τὸν Ζαχαριάδην; Ἐγώ. ἐρωτηθείς, ἔδωσα ἁπλῶς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα βγαίνουν ἀπὸ τὸν φάκελλόν σας. Ἔτσι ἔμαθα τὴν πηγὴν τῆς προελεύσεως καὶ ἐπεφυλάχθηκα νὰ ξεκαθαρίσω τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἐντὸς τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι μέλος, εἰπὼν βέβαια εἰς τὸν περίφημον αὐτὸν ἀξιωματικὸν Ταβουλάρην, ὅτι ἐὰν σήμερον, ὕστερα ἀπὸ μίαν δεκαετίαν δὲν γνωρίζῃ ποῖοι ἦσαν οἱ ἡγέται τοὐλάχιστον τοῦ Ε.Α.Μ. κακῶς κατέχει τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν παραχωρήσῃ εἰς ἄλλον ἱκανώτερόν του. Εὐθὺς ὡς ἐπέστρεψα ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν, τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1953, κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν κατωτέρω ἐρώτησίν μου. «Κ. κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν Προκειμένου νὰ ἀναχωρήσω, ἀδείᾳ τῆς Βουλῆς, διὰ λόγους ὑγείας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, συνήντησα ἄρνησιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας φίλης καὶ συμμάχου χώρας, διότι αὕτη εἶχε λάβει δελτίον τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας Πειραιῶς, μὲ ἀσυστάτους καὶ κακοήθεις εἰς βάρος μου κατηγορίας. Ἡ ἀναχώρησίς μου ἐπετεύχθη κατόπιν ἐπεμβάσεως τοῦ ἀειμνήστου Προέδρου τῆς Βουλῆς Ἰωάννου Μακροπούλου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. ὑπουργόν, νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἀνωτέρω, τὶ μέτρα ἔλαβον ἢ σκέπτονται νὰ λάβουν εἰς βάρος τῶν ὑπευθύνων κρατικῶν ὀργάνων καὶ ποῖαι εἶναι αἱ ἐντολαὶ τούτων ἐπὶ τῆς ἰσχύος τῶν περιφήμων φακέλλων, τοὺς ὁποίους μόναι αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας ἤνοιξαν καὶ μόναι πρὸ πολλοῦ ἔκλεισαν. Παρακαλῶ δὲ ὅπως κατατεθῇ ὁ ἀτομικός μου φάκελλος τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας Πειραιῶς εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἵνα λάβω τούτου γνῶσιν διὰ τὰ περατέρω». Εἰς ταύτην, μὴ ἀναπτυχθεῖσαν, διότι, ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ, θὰ ἐκανόνιζα τὴν περαιτέρω στάσιν μου ὡς ἐδήλωσα, ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πρώην ὑπουργὸς κ. Λυκουρέζος, ἀπήντησε τὴν 15.3.54 ὡς ἑξῆς: «Ἐπὶ τῆς ἑτέρας ἐρωτήσεώς σας, ὅμως, κ. Τζατζάνη, τὶ ἀπάντησιν ἀναμένετε; Παρεπονέθητε, ὅτι ἡ Ἀσφάλεια Πειραιῶς ἔδωσε δυσμενεῖς δι’ ὑμᾶς πληροφορίας εἰς σύμμαχον Κράτος. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἔχω τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἡ Γενικὴ Ἀσφάλεια Πειραιῶς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔστειλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν καὶ τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «..... (ἀναγινώσκει).....». Πρὸ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, κ. ὑπουργέ, τὸ ὁποῖον σημειωθήτω συνετάγη καὶ ἀπεστάλη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, τῇ ἐπεμβάσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐγένοντο καὶ ἄλλα ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων παρείχοντο δυσμενεῖς δι’ ἐμὲ πληροφορίαι. Τῶν ἐγγράφων τούτων, ἔχω ἀντίγραφα, τὰ ὁποῖα θὰ προσκομίσω ἐγὼ ἀφοῦ δὲν τὰ ἔχετε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, κ. Τζατζάνη, αἱ ἐρωτήσεις ἢ συζητοῦνται ὁπότε διαγράφονται, ἢ ἀναβάλλονται. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου τί θέλετε νὰ γίνῃ;

§40Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Θὰ καταθέσω, κ. Πρόεδρε, ἐπερώτησιν διὰ τὸ ἴδιον ζήτημα, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ἡ ἐρώτησίς μου αὕτη νὰ διαγραφῇ. Κατόπιν τούτων ἐδήλωσα, ὅτι θὰ καταθέσω καὶ κατέθεσα τὴν ὑπὸ συζήτησιν ἐπερώτησίν μου, ἥτις, μὴ συζητηθεῖσα κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον τῆς Βουλῆς, συζητεῖται μόλις σήμερον, ἐκ νέου κατατεθεῖσα, εὐθὺς μετὰ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τὸν παρελθόντα Ἰούνιον. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἐὰν ἀφεώρα ἀποκλειστικὰ καὶ μόνον ἐμέ, βεβαιωθῆτε, ὅτι, παρὰ τὴν πικρίαν, παρὰ τὴν ἀπογοήτευσιν, παρὰ τὴν ἀγανάκτησιν, ποὺ μοῦ ἐγέννησε καὶ ποὺ μοῦ γεννᾶ ἀκόμη καὶ σήμερον, δὲν θὰ τὸ ἔφερα, καὶ μάλιστα ὕστερα ἀπὸ τόσον χρόνον, ἐνώπιον ὑμῶν, ἐπειδὴ τοῦτο τὸ θεωρῶ σοβαρώτατον, τὸ θεωρῶ γενικόν, ποὺ ἴσως ἀπασχολεῖ καὶ πρέπει νὰ ἀπασχολῇ ὅλους ὑμᾶς, τὸ θεωρῶ θέμα Ἐθνικὸν ὑψίστης σημασίας, ἐνόμισα καὶ νομίζω, πὼς ἔπρεπε νὰ φθάσῃ καὶ σοβαρῶς νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἐθνικὴν μας Ἀντιπροσωπείαν. Εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ, ἂν ὄχι τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅμως τὸ πλεῖστον αὐτοῦ. Εἶναι τὸ θέμα, τῶν περιφήμων φακέλλων, ποὺ κατὰ χιλιάδας, κατὰ ἑκατομμύρια, ἐσχημάτισαν προχείρως, ἀβασανίστως, καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον βάσει ὄχι μόνον ἀνεξελέγκτων, ἐσφαλμένων καὶ πεπλανημένων στοιχείων καὶ καταγγελιῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπολύτως ψευδῶν, συκοφαντικῶν, κακοήθων καὶ ἐγκληματικῶν, αἱ ἐπὶ τῆς Ἀσφαλείας καὶ διάφοροι ἄλλαι Κρατικαὶ ἢ παρακρατικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ εἰς περιόδους λίαν ἀνωμάλους καὶ κρισίμους. Εἶναι τὸ θέμα τῶν φακέλλων, οἱ ὁποῖοι, ὡς κατάρα, συνοδεύουν τοὺς ταλαίπωρους Ἕλληνας πολίτας, καὶ δὲν τοὺς ἀφήνουν νὰ ἡσυχάσουν καὶ νὰ δοῦν ἡμέραν καλήν. Εἶναι τὸ θέμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὡδήγησεν καὶ ὁδηγεῖ τὸν τόπον εἰς πολλὰς περιπετείας καὶ τὸν κρατεῖ εἰς μίαν διαρκῆ καὶ καταστρεπτικὴν ἀνωμαλίαν καὶ ἀναταραχήν. Ἕνας τέτοιος φάκελλος εἶναι καὶ ὁ ἰδικός μου, καὶ μάλιστα φάκελλος κλασικῆς περιπτώσεως ἀδικίας, ψεύδους, κακοηθείας καὶ ἐγκληματικῆς ἐπινοήσεως, ὁ ὁποῖος ὅμως μὲ παρακολουθεῖ ὡς κατάρα εἰς ὅλα τὰ βήματα τῆς ζωῆς μου.

§41Γ. ΚΑΡΟΤΣΗΣ. Νὰ ξεσχισθοῦν οἱ φάκελλοι διὰ νὰ ἔχωμεν πάλι καινούργια Πηγάδα, Μελιγαλᾶ, Σκοπευτήριο Καισαριανῆς κ.λ.π. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι).

§42Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀναπτύσσει, ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι σοβαρώτατον καὶ πρέπει νὰ τὸν εὐγνωμονοῦμεν, διότι τὸ ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§43Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Τί λέγει λοιπόν, ὁ φάκελλος αὐτός; Λέγει, ὅτι, ὁ Γεώργιος Τζατζάνης, ὁ υἱὸς τοῦ ἐπὶ 45ετίαν ἱερέως Ἀλεξάνδρου Τζατζάνη, ὁ ἀνατραφεὶς μέσα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, ὁ σπουδάσας εἰς τὴν Ριζάρειον Ἐκκλησιαστικὴν Σχολήν, ἐπὶ μίαν 5ετίαν, ὁ πτυχιούχος τῆς Θεολογικῆς καὶ τῆς Νομικῆς, σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ὁ ἐπὶ μίαν 14ετίαν καθηγητὴς τῶν Θρησκευτικῶν εἰς διάφορα σχολεῖα τοῦ Πειραιῶς καὶ κυρίως εἰς τὰ δημοσυντήρητα καὶ κατόπιν Ράλλεια σχολεῖα, Γυμνάσιον–Διδασκαλεῖον–Ἀκαδημίαν, μὲ σοβαρὰν ἐσωσχολικὴν καὶ ἐξωσχολικὴν δρᾶσιν, μὲ σειρὰν ἐπιστημονικῶν διαλέξεων, ἐκδοθεισῶν καὶ εἰς τεῦχος μὲ τὸν τίτλον: «Ὁ Χριστιανισμὸς καὶ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς ζωῆς» περὶ τῶν ὁποίων ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 290)1875)1593)27.6.40 συστατικήν της ἐγκύκλιον πρὸς τοὺς Σεβ. Μητροπολίτας ὅλης τῆς χώρας λέγει:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ

ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 1875.

Ἀριθ. Διεκ. 1593. Ἀθῆναι τῇ 27)6)1940

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 290

Πρὸς τοὺς Σεβασμιωτάτους Ἱεράρχας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἐλλόγιμος καθηγητὴς τῶν Θρησκευτικῶν, κ. Γεώργιος Τζατζάνης, ἐξέδοτο κατ’ αὐτὰς εἰς ὡραίαν, γλαφυράν, καὶ ρέουσαν γλῶσσαν λαμπρὸν ἔργον, ὑπὸ τὸν τίτλον «Ὁ Χριστιανισμὸς καὶ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς Ζωῆς», ἐν ᾧ περιλαμβάνει τὰς κατὰ καιροὺς γενομένας διαλέξεις αὐτοῦ, ἐπὶ λίαν ἐνδιαφερόντων ἠθικῶν, θρησκευτικῶν καὶ κοινωνικῶν ζητημάτων τῆς ἐποχῆς μας, ἐν αἷς μετὰ περισσῆς εὐσεβείας καὶ βαθείας πίστεως καὶ ἀγάπης καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διδασκαλίας τῆς Ἁγιωτάτης ἡμῶν Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, καταδεικνύει τὴν ἀξίαν, τὴν δύναμιν καὶ εὐεργετικὴν καὶ σωτήριον ἐπίδρασιν τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐπὶ τῶν προβλημάτων τῆς κοινωνικῆς ζωῆς καὶ προαγωγῆς τοῦ ἀνθρώπου, ὡς τέκνου τοῦ ἀληθοῦς Θεοῦ τῆς ἀγάπης. Ταῦτα ἔχουσα ὑπ’ ὄψει ἡ Ἱερὰ Σύνοδος συνιστᾷ ὑμῖν τὸ ἔργον τοῦτο ὡς λίαν ὠφέλιμον καὶ ἐποικοδομητικὸν καὶ προτρέπεται, ἵνα καὶ ὑμεῖς συστήσητε τοῦτο τῷ τε ὑφ’ ὑμᾶς Ἱερῷ Κλήρῳ, ταῖς Ἱεραῖς Μοναῖς καὶ τῷ χριστεπωνύμῳ πληρώματι. † Ὁ Ἀθηνῶν Χρύσανθος, Πρόεδρος † Ὁ Σερβίων καὶ Κοζάνης Ἰωακείμ. † Ὁ Δράμας καὶ Φιλίππων Βασίλειος. † Ὁ Τρίκκης καὶ Σταγῶν Πολύκαρπος † Ὁ Μονεμβασίας καὶ Σπάρτης Διονύσιος. † Ὁ Ἐλευθερουπόλεως Σωφρόνιος. † Ὁ Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Δωρόθεος Ὁ Ἀρχιγραμματεὺς Ἀρχιμ. ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΠΙΔΗΣ Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας, εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 81200)3.8.40 ὁμοίαν τοιαύτην πρὸς τοὺς Γεν. Ἐπιθεωρητὰς Μέσης καὶ Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως καὶ λοιπὰς Ἐκπαιδευτικὰς ἀρχάς, κοινοποιοῦν πρᾶξιν τοῦ Ἀνωτάτου Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου λέγει:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Δ)σις Διδ. Βιβλίων Ἀριθ. πρωτ. 81200 Ἐν Ἀθήναις τῇ 3)8)40. Πρὸς τοὺς κ.κ. Γενικοὺς Ἐπιθεωρητὰς τῶν σχολείων Μέσης καὶ Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως, τοὺς Διευθυντὰς τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν καὶ τῶν Ἱεροδιδασκαλείων τοῦ Κράτους καὶ τοὺς Ἐπιθεωρητὰς τῶν δημοτικῶν σχολείων. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰς κειμένας διατάξεις «περὶ διδακτικῶν βιβλίων κλπ.» καὶ τὴν πρότασιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐκπαιδεύσεως, τὴν περιλαμβανομένην εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 132)25.7.1940 πρᾶξιν αὐτοῦ, ἧς ἀπόσπασμα παρατίθεται κατωτέρω, Συνιστῶμεν τὴν ἀγορὰν τοῦ ὑπὸ τὸν τίτλον «ὁ Χριστιανισμὸς καὶ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς ζωῆς» βιβλίον τοῦ κ. Γεωργίου Τζατζάνη, καθηγητοῦ τῶν Θρησκευτικῶν τοῦ Ραλλείου Γυμνασίου Θηλέων Πειραιῶς, ὑπὸ τῶν κ.κ. ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης καὶ Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν σχολικῶν βιβλιοθηκῶν διὰ τοὺς ἐν τῇ παρατιθεμένῃ πράξει τοῦ Α.Σ.Ε. ἀναγραφομένους λόγους.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ

Κοινοποίησις: κ. Γεώργιον Τζατζάνην, καθηγητὴν τῶν Θρησκευτικῶν τοῦ Ραλλείου Γυμνασίου Θηλέων Πειραιῶς.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Τῆς ὑπ’ ἀριθ. 132 τῆς 25)7)40 πράξεως τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐκπαιδεύσεως. 3. Ἔχον ὑπ’ ὄψει σχετικὴν εἰσήγησιν τοῦ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ κ. Σπ. Καλλιάφα περὶ τοῦ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Α.Σ.Ε. ὑποβεβλημένου βιβλίου τοῦ κ. Γεωργίου Τζατζάνη, καθηγητοῦ Θρησκευτικῶν τοῦ Ραλλείου Γυμνασίου Θηλέων Πειραιῶς, ὑπὸ τὸν τίτλον «ὁ Χριστιανισμὸς καὶ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς ζωῆς». Γνωματεύει Ὅτι τὸ Σὸν Ὑπουργεῖον δύναται νὰ συστήσῃ τὴν ἀγορὰν τοῦ βιβλίου τούτου ὑπὸ τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν Μέσης καὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Σχολικῶν Βιβλιοθηκῶν, καθόσον τοῦτο δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀρκετὰ ἐπιτυχές, δοκίμιον περὶ τῆς κοινωνικῆς δυνάμεως τοῦ ὀρθῶς νοουμένου Χριστιανισμοῦ, παρά τινας δὲ ἐνιαχοῦ ὑπερβολὰς ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ ἐξετάζεται ἐπιτυχῶς ἡ μεγάλη ἐπιρροή, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ὁ Χριστιανισμὸς ἐπὶ τὰ μεγάλα καὶ τὴν σήμερον λίαν ἐπίκαιρα καὶ ἐνδιαφέροντα κοινωνικὰ προβλήματα ἐξ ὧν δύνανται νὰ πορισθῶσιν ἱκανὰ ὠφελήματα οἱ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοί. Λέγει, ὅτι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον, μεταξὺ τόσων ἄλλων ἐξέλεξεν ὁ ἄξιος Ἐκεῖνος Ἱεράρχης, ὁ Ἐθνάρχης τῆς Ἑλλάδος κατὰ τοὺς ἀπαισίους χρόνους τῆς κατοχῆς, ὁ ἀείμνηστος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Δαμασκηνός, νὰ τοῦ ἀναθέσῃ τὴν ὀργάνωσιν καὶ διεύθυνσιν τοῦ σωτηρίου ἐκείνου Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης (Ε.Ο.Χ. Α.) εἰς τὴν πολυβασανισμένην πόλιν τοῦ Πειραιῶς καὶ τοῦ ὁποίου Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς τὸ ἔργον, μὲ τὰ 47 παιδικὰ συσσίτια καὶ 33.000 σιτιζόμενα ἡμερησίως παιδιά, τὰ 20 βρεφικὰ κέντρα, μὲ τὰ 13.000 βρέφη ποὺ ἔπαιρναν βρεφικὰς τροφάς, μὲ τὰ 10 ἐξωσχολικὰ κέντρα, τὰ 8 ἀντιτραχωματικὰ συσσίτια, τὴν γενικὴν ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν, τὴν ἐπένδυσιν καὶ ὑπόδησιν, τὴν ἐξεύρεσιν ἐργασίας, τὴν προστασίαν τῶν ἐπιτόκων καὶ λεχωΐδων, τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὁμήρων κρατουμένων καὶ ἐκτελεσθέντων, καὶ τόσων ἄλλων ἀποτελεῖ τὴν λαμπροτέραν ἴσως σελίδα τῆς ὑποδούλου περιόδου τοῦ Ἔθνους μας, καὶ τὸν μεγαλύτερον τίτλον τιμῆς καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ δημιουργοῦ, ἐμψυχωτοῦ καὶ διεκπεραιωτοῦ τούτου καὶ τῶν δύο χιλιάδων ἐθελοντίδων καὶ ἐθελοντῶν κυριῶν, δεσποινίδων καὶ κυρίων τοῦ Πειραιῶς (μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν πολλοὶ ἐκλεκτοὶ συνάδελφοι καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν), καὶ τῶν ὀκτακοσίων ὑπαλλήλων, συνεργατῶν μου, εἰς τὸ ἔργον ἐκεῖνο τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς (καὶ πρὸς τοὺς ὁποίους, ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας σήμερον, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου Ἐθνικοῦ βήματος, νὰ ἀπευθύνω ἕνα ἀπέραντον καὶ αἰώνιον εὐχαριστῶ, διότι οὐδείς, οὔτε ἡ Ἐκκλησία, οὔτε τὸ Κράτος, οὔτε ὀργανισμὸς ἢ ὑπηρεσία τις ἔπραξαν τοῦτο μέχρι σήμερον) καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἔργον (τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς) ὑπερηφανεύετο τόσον ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἱδρυτὴς καὶ Πρόεδρος αὐτοῦ καὶ τὸ ἐξ ἐπιλέκτων Πειραιωτῶν Δ. Σ. αὐτοῦ καὶ τόσον τὸ ἐξεθίαζον καὶ τόσα κατὰ καιροὺς ἐγράφησαν, ἀπὸ ὅλον ἀνεξαιρέτως τὸν τύπον τῶν Ἀθηνῶν τῶν χρόνων ἐκείνων, ὥστε ὥρας πολλὰς θὰ ἀπησχόλουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐὰν ἤθελα νὰ ἐπικαλεσθῶ ταῦτα. Καταθέτω ὅμως μερικὰ ἀπ’ αὐτά, διὰ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά, ὥστε νὰ λάβουν γνῶσιν, ὅσοι τυχὸν θὰ ἤθελον. Ἤτοι καταθέτω: 1) Τὴν ἀλληλογραφίαν Ἀρχιεπισκόπου, Προέδρου Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργείου Παιδείας, ἐπὶ τῆς ἀποσπάσεώς μου, εἰς τὴν Δ)νσιν τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Ἀριθ. πρωτ. 656. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Ἰανουαρίου 1942. Ἀξιότιμον Κύριον Γεώργιον Τζατζάνην Ἐνταῦθα Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει σχετικὴν ἀπόφασιν τῆς περὶ ἡμᾶς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς, προαγόμεθα διὰ τοῦ παρόντος ὅπως γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι διωρίσθητε Διευθυντὴς τοῦ Περιφερειακοῦ Παραρτήματος Πειραιῶς καὶ καθ’ ἡμᾶς Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Βέβαιοι, ὅτι τὰ ἐκ τοῦ διορισμοῦ τούτου ἀπορρέοντα ὑμέτερα καθήκοντα μετὰ ζήλου καὶ ἀφοσιώσεως θέλετε ἐκτελέσει, οὕτως ὥστε κατὰ τὰς χαλεπὰς αὐτὰς ἡμέρας, ἃς διερχόμεθα, νὰ δοθῇ πᾶσα δυνατὴ βοήθεια καὶ προστασία εἰς τοὺς πάσχοντας ἀδελφοὺς ἡμῶν, ἐπικαλούμεθα ἐφ’ ὑμᾶς τὴν εὐλογίαν τοῦ Κυρίου καὶ διατελοῦμεν. Ἔνθερμος ὑμῶν πρὸς Θεὸν εὐχέτης Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος † Ὁ Ἀθηνῶν ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Ἀπριλίου 1942 Ἀριθ. πρωτ. 420. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Ἐνταῦθα Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9864)27.3.42 ὑμετέρου ἐγγράφου, προαγόμεθα νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι οἱ ἐν αὐτῷ ἀναφερόμενοι καὶ παρ’ ἡμῶν ζητηθέντες ἐκπαιδευτικοὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποσπασθῶσι παρ’ ἡμῖν, καθ’ ὅσον εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν μας. Ἰδιαιτέρως ἐπιβάλλεται ἡ ἀπόσπασις τοῦ καθηγητοῦ Γεωργίου Τζατζάνη, ὅστις, διορισθεὶς παρ’ ἡμῶν ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Παραρτήματος τοῦ ὑφ’ ἡμᾶς Ὀργανισμοῦ, ἐν Πειραιεῖ, ἀπὸ τῆς 29ης Ἰανουαρίου ἐ.ἔ., παρ’ ᾧ λειτουργοῦν 38 ἑστίαι παιδικῶν συσσιτίων προσχολικῆς ἡλικίας, οὔσης ἀδυνάτου τῆς ἀντικαταστάσεως τούτου. Παρακαλοῦμεν ὅθεν, ὅπως εὐαρεστηθῆτε καὶ διατάξητε τὴν ἔκδοσιν τῶν σχετικῶν διαταγῶν ἀποσπάσεως τούτων. Ὁ Πρόεδρος

† Ὁ Ἀθηνῶν ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ (VI) Ἀριθ. πρωτ. 182354. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας (Δ)νσιν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως) Ἐνταῦθα Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 25548)6.6.42 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ὁ καθηγητὴς Γεώργιος Τζατζάνης ἐργάζεται ἤδη παρὰ τῷ Ε.Ο.Χ.Α. ἀπὸ ἑξαμήνου ἀφ’ ὅτου συνεστήθη οὗτος, ἡ δὲ σοβαρότης τοῦ ἔργου, ὅπερ οὗτος ἀνέλαβεν ὡς διευθυντὴς τοῦ Παραρτήματος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἐν Πειραιεῖ, καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἀπομάκρυνσίν του. Ὡς γνωστόν, ὑμῖν, ὁ ἐπιδιωκόμενος ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω ὀργανισμοῦ σκοπὸς ἐνέχει τοιαύτης σημασίας ἔργον, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται σύγκρισις τοῦ ἔργου τούτου μὲ οἱονδήποτε ἄλλο ἔργον. Παρακαλοῦμεν ὅθεν καὶ αὖθις ὅπως ἐκδώσητε τὰς σχετικὰς ὑμῶν διαταγὰς διὰ τὴν ἀκύρωσιν τῆς εἰς Κοζάνην μεταθέσεώς του, οἵας νὰ κοινοποιήσητε καὶ ἡμῖν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἰουνίου 1942

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως

Γ. ΤΣΟΛΑΚΟΓΛΟΥ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

Ἀριθ. πρωτ. 182495 Προσωπικὴ Πρὸς Τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργὸν τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Ἐνταῦθα Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 33046)2.7.42 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως διατάξητε τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 182354)18.6.42 προτάσεώς μου, ἀφορῶσαν τὴν ἀπόσπασιν τοῦ καθηγητοῦ Γεωργ. Τζατζάνη εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Ἡ παρουσία τοῦ περὶ οὗ πρόκειται εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης εἰς ὃν ἐργάζεται ὡς διευθυντὴς τοῦ Παραρτήματος, ἀπὸ τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου ἐ.ἔ., τυγχάνει ἀπαραίτητος καὶ δὲν δύναται ν’ ἀνατεθῇ ἡ συνέχεια τοῦ ἔργου του εἰς ἄλλας χεῖρας, ὁσονδήποτε ἱκανάς, καθόσον ὑπὸ τὰς σημερινὰς δυσχερεῖς συνθήκας ἃς διέρχεται ἡ Χώρα μας, δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις δοκιμῶν ἑτέρων προσώπων διὰ τὴν ἀνάληψιν μιᾶς τόσον σοβαρᾶς ὑπηρεσίας εἰς βάρος τοῦ δυστυχοῦντος Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐξ ἄλλου, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ εἰρημένου καθηγητοῦ Γ. Τζατζάνη, καθ’ ἃς ἔχομεν πληροφορίας, ὁ Ὀργανισμὸς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, εὕρηκε τὸν ἄριστον ὑπάλληλον ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ ἓν ἐκ τῶν πλέον ἀόκνων ἐργαζομένων διὰ τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἔργου ὅπερ ὁ Ὀργανισμὸς οὗτος ἐκτελεῖ. Ἐπὶ πλέον παρὰ τὰς ἡμετέρας πληροφορίας, ὁ περὶ οὗ πρόκειται, κέκτηται οὐχὶ ὀλιγώτερον ἠθικὰ προσόντα τῶν λοιπῶν συναδέλφων του, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον κατὰ τὸν λήξαντα πόλεμον, ἔχων δύο ἀδελφοὺς εἰς πόλεμον ἀπώλεσε τὸν ἕνα ἐξ αὐτῶν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω δὲν εὑρίσκω δικαιολογημένην πᾶσαν περαιτέρω ἀντίδρασιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ὑμῶν διὰ τὴν υἱοθέτησιν τῆς ζητουμένης ἀποσπάσεώς του εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Αὐγούστου 1942.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως

Γ. ΤΣΟΛΑΚΟΓΛΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Δ)ΝΣΙΣ Μ. Ε.

Ἀριθ. πρωτ. 43439 Ἐν Ἀθήναις τῇ 30)9)42. Πρὸς Τὸν κ. Γεώργιον Τζατζάνην Α)θμιον καθηγητὴν τῆς Θεολογίας τοῦ γυμνασίου θηλέων Κοζάνης παρὰ τῷ ἐν Πειραιεῖ Παραρτήματι τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 182445 τῆς 21.8.1942 ἔγγραφον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 776 Ν. Δ)τος, διαθέτομεν ὑμᾶς παρὰ τῷ Ἐθνικῷ Ὀργανισμῷ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης μέχρι τέλους τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1941–42.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΛΟΓΟΘΕΤΟΠΟΥΛΟΣ

2) Τὴν ἔκθεσιν τοῦ Μακαριωτάτου Προέδρου τοῦ Ε.Ο.Χ. Α. ἐπὶ γενομένης παρ’ αὐτοῦ ἐπιθεωρήσεως τῶν 47 ἐνοριακῶν παραρτημάτων καὶ παιδικῶν συσσιτίων τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἐν Πειραιεῖ.

«Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ

Γραφεῖον Προέδρου Ἀριθ. 1865. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25ῃ Ἰανουαρίου 1943 Πρὸς Τὰ Παράρτημα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς Ἀνακοινοῦμεν ὑμῖν, πάνυ ἀσμένως, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν Παιδικῶν Ἑστιῶν καὶ Παραρτημάτων τῆς ὑμετέρας δικαιοδοσίας, ἣν ἐνεργήσαμεν τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ λήξαντος ἔτους μετ’ ἐπισήμων ἐκπροσώπων ξένων Ὀργανώσεων τοῦ Διεθνοῦς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ἀπεκομίσαμεν ἐντυπώσεις καὶ προέβημεν εἰς διαπιστώσεις ἐξαιρέτως εὐμενεῖς διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐν λόγῳ Κέντρων, ὡς καὶ διὰ τὴν ἐν αὐτοῖς δρᾶσιν τοῦ ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ. Εὑρισκόμεθα μάλιστα εἰς τὴν ἰδιαιτέρως εὐχάριστον θέσιν νὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι καὶ τῶν ξένων αἱ ἐντυπώσεις ὑπῆρξαν οὐχὶ ὀλιγώτερον ἱκανοποιητικαί, τοῦτο δὲ καὶ διεδηλώθη πρὸς Ἡμᾶς ἄνευ περιστροφῶν καὶ οἱωδήποτε ἐπιφυλάξεων. Γνωρίζομεν, ὅτι τὸ συντελούμενον, ἀληθῶς γόνιμον καὶ ἀποδοτικόν, ἔργον τοῦ ὑμετέρου Παραρτήματος, ὀφείλεται εἰς πολλοὺς παράγοντας αὐτοῦ. Εἰς τὴν Διοίκησιν διὰ τὸν εὔστοχον προγραμματισμὸν τοῦ προτεθέντος. Χριστιανικοῦ ἅμα καὶ Ἐθνικωτάτου σκοποῦ εἰς τὴν Διεύθυνσιν, καὶ διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ὀργάνωσιν τῶν διαφόρων Ὑπηρεσιῶν, δι’ ὧν ἀσκεῖται ἡ παροχὴ ἀντιλήψεως εἰς τοὺς ἐπιδεομένους τοιαύτης, ὡς καὶ διὰ τὴν πεφωτισμένην καθοδήγησιν τῶν χρησιμοποιουμένων ὀργάνων εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τῆς ἐμπιστευθείσης εἰς αὐτὰ ἐντολῆς, εἰς τὴν Ἐπιθεώρησιν καὶ τὰς λοιπὰς Κεντρικὰς Ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων των μετὰ βαθείας συναισθήσεως καὶ σταθερᾶς πίστεως ἐπὶ τὴν ἱερότητα τοῦ εἰς ὃν ὑπηρετοῦν σκοποῦ. Εἶναι οὐχ’ ἧττον δίκαιον νὰ ἀναγνωρισθῇ καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις καὶ ἐπιτυχὴς διεξαγωγὴ τοῦ ἔργου τῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων τῆς γείτονος, διὰ λογαριασμὸν καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, ἀνήκει κατὰ μέγα μέρος καὶ εἰς τὸ προσωπικόν, ἐθελοντικὸν καὶ ὑπηρετικόν, τοῦ ὁποίου ὁ ἀκάματος ζῆλος, ἡ ἀνεπίδεικτος αὐταπάρνησις καὶ ἡ πειθαρχημένη ἀφοσίωσις πλαισιοῦνται ἁρμονικῶς ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς βαθυτέρας κατανοήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ καθήκοντος παντὸς ἀκραιφνοῦς Ἕλληνος κατὰ τὴν περίοδον ταύτην τῶν μεγάλων δοκιμασιῶν τοῦ εὐσεβοῦς ἡμῶν Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ. Κατ’ ἀκολουθίαν τῶν ἀνωτέρω καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐνεργηθείσης Ἐπιθεωρήσεως, ἐπιθυμοῦμεν, ὅπως καὶ ἐγγράφως διατυπώσαμεν τὴν ἄκραν Ἡμῶν εὐαρέσκειαν διὰ τὸ μέγα καὶ ἀθόρυβον ἔργον, τὸ ὁποῖον τὸ παράρτημα Πειραιῶς διεξάγει μετὰ τόσης ἐπιτυχοῦς ἀποτελεσματικότητος. Εὐχαριστοῦμεν τὴν Διοίκησιν, διότι ἠδυνήθη τόσον προφανῶς νὰ διαχαράξῃ τὴν ἀκολουθητέαν γραμμὴν ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς παντοειδοῦς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων Πειραιῶς. Ἐπαινοῦμεν τὴν Διεύθυνσιν, διότι κατώρθωσε νὰ συλλάβῃ καὶ ἐξωτερικεύσει τὸ ὑγιὲς νόημα τῆς Χριστιανικῆς καὶ ἐθνικῆς ἀλληλεγγύης εἰς μορφὰς ἐξόχως πρακτικὰς καὶ ὑπηρεσιακοῦ μηχανισμοῦ εὐαρμοστοῦντος πρὸς τοὺς ἐπιδιωκομένους εὐρεῖς σκοπούς. Ἐξαίρομεν τῆς Ἐπιθεωρήσεως καὶ τῶν λοιπῶν Κεντρικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Παραρτήματος τὸ ἔργον ὡς ἀνταποκρινόμενον εἰς τοὺς ἰδιάζοντας ὑψηλοὺς σκοποὺς τοῦ Ὀργανισμοῦ. Εὐχαριστοῦμεν καὶ συγχαίρομεν τέλος ἐξ ὅλης καρδίας, τὸ πάσης ἰδιότητος προσωπικόν, ἐθελοντικὸν καὶ ἔμμισθον, διότι ἐν τῇ ἐκπληρώσει τῆς ὑψηλῆς του διακονίας, ἐξήρθη ὄντως εἰς τὸ ὕψος τῶν προσδοκιῶν, τὰς ὁποίας καὶ ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐστήριξαν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπὶ τούτοις, παρακαλοῦντες, ὅπως ἡ μετὰ χεῖρας κοινοποιηθῇ κατὰ πάντα πρόσφορον τρόπον πρὸς γνῶσιν τῶν εἰς ἃ ἀφορᾷ ὀργάνων τοῦ ὑμετέρου Παραρτήματος, ποιούμεθα ἅπαξ ἔτι ἔκκλησιν πρὸς τὰ Χριστιανικὰ καὶ Ἐθνικὰ ὑμῶν αἰσθήματα, ἵνα συνεχίσητε μετὰ τοῦ αὐτοῦ ὡς καὶ πρότερον ζήλου τὸ ἀνατεθὲν εἰς ὑμᾶς θεάρεστον καὶ κοινωφελὲς ἔργον τῆς περιθάλψεως τῶν δεινῶς δοκιμαζομένων ἀδελφῶν ἡμῶν. Ἔνθερμος πρὸς Κύριον εὐχέτης Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ὁ Ἀθηνῶν ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ». 3) Τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Προέδρου τοῦ Ε.Ο. Χ.Α., τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἐπὶ τῆς ὑπηρεσιακῆς ἀποδόσεως τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ Δ)ΝΣΙΣ

Γραφεῖον Προέδρου Ἀριθ. πρωτ. 4624. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 25ῃ Ἰουλίου 1944.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ὑπηρεσιακῆς ἱκανότητος τοῦ κ. Γεωργίου Τζατζάνη Διευθυντοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς Ὁ ἀνωτέρω, Καθηγητὴς Θρησκευτικῶν, ἀποσπασθεὶς παρὰ τῷ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Δ)τος 77)1941 δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 43439) 30.9.1942 Δ)γῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ἐτοποθετήθη, ἀποφάσει τῆς Κεντρικῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ὡς Διευθυντὴς τοῦ Παραρτήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης Πειραιῶς, ἀφ’ ἧς τοῦτο ἱδρύθη ἀπὸ τῶν ἀρχῶν Ἰανουαρίου 1942. Μὲ βαθεῖαν κατανόησιν τῶν σκοπῶν δι’ οὓς ἱδρύθη ὁ Ε. Ο.Χ.Α. εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς, ἐργαζόμενος ὁ ἀνωτέρω ἐπέτυχεν εἰς βραχὺ διάστημα τὴν πλήρη ὀργάνωσιν ὁλοκλήρου τῆς ὑπηρεσίας του, παρασχὼν οὕτω σπουδαίαν συμβολὴν εἰς τὸ ἔργον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἐν τῇ πόλει ταύτῃ. Σεμνός, σοβαρὸς καὶ ἀξιοπρεπής, ἔν τε τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ τῇ κοινωνίᾳ διευθύνει μὲ φιλοτιμίαν, εὐσυνειδησίαν καὶ δραστηριότητα, μὲ εὐρύτητα ἀντιλήψεως, μὲ πρωτοβουλίαν ἀνάλογον τῶν περιστάσεων, μὲ εὐθυκρισίαν καὶ ἐξαιρετικὴν ἱκανότητα τὰς ἐν Πειραιεῖ Ὑπηρεσίας τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἔχων ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγάς του 500 καὶ πλέον ἐμμίσθους ὑπαλλήλους τῶν Κεντρικῶν καὶ Περιφερειακῶν Ὑπηρεσιῶν, παρ’ οἷς ἀπολαύει ἐξαιρέτου ἐκτιμήσεως καὶ σεβασμοῦ. Ἐπίσης συνεργάζεται στενῶς καὶ μὲ πνεῦμα πλήρους κατανοήσεως τῶν σκοπῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. μὲ 1.000 καὶ πλέον ἄτομα προσφέροντα ἐθελοντικῶς τὰς ὑπηρεσίας των ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῆς ἐντεταλμένης, τοῦ προέδρου Ἐφορίας καὶ τῶν μελῶν 5μελῶν Ἐπιτροπῶν ἢ Ἐφοριῶν κλπ. Ἡμεῖς, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. καὶ ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπανειλημμένως ἐλάβομεν ἀφορμὴν νὰ διαπιστώσωμεν μὲ βαθεῖαν ἱκανοποίησιν τὰς κοσμούσας τὸν ὑπάλληλον τοῦτον ἀρετάς, τὰς ὁποίας μετὰ τόσης προθυμίας καὶ ἀφοσιώσεως ἔθετο εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κοινωνικῶν καὶ ἐθνικῶν σκοπῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. 4) 2 ἀντίγραφα τοῦ Δ. Σ. καὶ τῆς Ε. Ε. τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς πρὸς τὸ Δ)ντὴν αὐτοῦ, τὸν ὑποφαινόμενον

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Ἀριθ. πρωτ. 81. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 29ῃ Φ)ρίου 1944. Κύριον Γεώργιον Τζατζάνην Διευθυντὴν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς Πειραιᾶ. Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ ἐν συνεδριάσει, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψει τὰς καταβληθείσας προσπαθείας σας κατὰ τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ Νέου ἔτους διὰ τὴν ἐμφάνισιν τῶν παιδικῶν Συσσιτίων τοῦ Παραρτήματος Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς μᾶς ἐξουσιοδότησε νὰ σᾶς διαβιβάσωμεν τὰς εὐχαριστίας της διὰ τὸ συντελεσθὲν ἔργον κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς. Ἰδίως ἔχομεν νὰ τονίσωμεν, ὅτι ἡ παρασκευὴ συσσιτίου ἐκ κρέατος χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ οἰκονομικῶς ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς τῆς σχετικῆς δαπάνης ἀντικρυσθείσης δι’ ἰδιωτικῶν εἰσφορῶν καθὼς καὶ ἡ διανομὴ δώρων κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Νέου ἔτους συνετέλεσαν μαζὶ μὲ τοὺς γενομένους εἰς τὰς ἑστίας ἑορτασμοὺς εἰς τὸ νὰ ἐμφανισθῇ τὸ ἔργον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἔκδηλον εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς. Διὰ νὰ κινηθῇ ὅλον αὐτὸ τὸ ἔργον ἐχρειάσθη νὰ καταβληθοῦν προσπάθειαι ἐκ τοῦ Κέντρου ὅλως ἐξαιρετικαὶ δι’ ἃς προσήκει ὑμῖν πᾶς ἔπαινος. Αἱ εἰδικῶς δύσκολοι συνθῆκαι ὑφ’ ἃς ἀσκεῖ σήμερον τὸ ἔργον του ὁ Ε.Ο.Χ.Α. εἰς τὴν πληγεῖσαν πόλιν τοῦ Πειραιῶς ἐξυπακούουν καὶ ἐμπόδια πολλάκις ἀνυπέρβλητα ὧν εἴμεθα βέβαιοι θὰ συνεχίσετε τὸν παραμερισμόν.

Μετὰ χαιρετισμῶν

Γ. ΣΤΡΙΓΚΟΣ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ

ΤΜΗΜΑ Διοικητικὸν Ἐν Πειραιεῖ τῇ 29ῃ Μαρτίου 1945 Ἀριθ. πρωτ. 7816. Πρὸς Τὸν κ. Γεώργιον Τζατζάνην Διευθυντὴν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς Καθηγητὴν Θεολογίας Ἀπεσπασμένον ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας Ἐνταῦθα Ἀνακοινοῦμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, κατὰ τὴν Συνεδρίασιν αὐτοῦ τῆς 27ης Μαρτίου ἐ.ἔ. ἔχον ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 776)1941 Ν. Δ. «περὶ ἱδρύσεως Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης», ἀνεκάλεσε τὴν περαιτέρω εἰς τὸν καθ’ ἡμᾶς Ὀργανισμὸν ἀπόσπασίν σας. Ἐπὶ τούτοις παρακαλοῦμεν ὅπως δεχθῆτε τὰς βαθείας εὐχαριστίας ἡμῶν καὶ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, διὰ τὰς προσφερθείσας ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας σας εἰς τὸν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τούτου μέχρι σήμερον. Τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον ὑμῶν εἰς τὸν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, θὰ παραμένῃ δι’ ὑμᾶς ἔν τε τῇ κοινωνικῇ καὶ ὑπαλληλικῇ σας ζωῇ ὡς ἐξαιρετικῆς σημασίας προσπάθεια, ἡ ὁποία ἐστέφθη ὑπὸ πλήρους ἐπιτυχίας κατὰ τὰς πλέον δυσκόλους ἡμέρας τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς. Εἰς τὴν τοιαύτην σας ἐπιτυχίαν συνετέλεσεν ἡ εὐσυνειδησία, ὑπηρεσιακὴ κατάρτισις, τιμιότης, ἐργατικότης ὑμῶν, προσόντα ἅτινα πάντοτε σᾶς διέκρινον.

Ὁ Ἀντιπρόεδρος

Γ. ΣΤΡΙΓΚΟΣ».

5) 25 ἀντίγραφα δημοσιευμάτων εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν Τύπον διὰ τὸ ἔργον τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς εἰς τὰ χρόνια ἐκεῖνα.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΑΘΗΝΑΪΚΟΥ ΤΥΠΟΥ

ΔΙΑ ΤΗΝ ΔΡΑΣΙΝ ΤΟΥ Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

Πρωϊνὸς Τύπος 28 Φεβρουαρίου 1942. Παιδικὰ συσσίτια εἰς 31 Πειραϊκὰς Ἐνορίας

Ἡ δρᾶσις τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης

ΚΑΤΗΛΘΕ ΧΘΕΣ Ο ΜΑΚ. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

κ. ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ «Ἡ Κοινωνικὴ ἀλληλεγγύη ἐν τῷ πνεύματι τοῦ Χριστοῦ ὀργανοῦται γοργῶς καὶ θετικῶς εἰς τὴν γείτονα. Ὡς ἐγνώσθη χθὲς ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος δέκα χιλιάδες παιδάκια ἀπὸ 2–6 ἐτῶν τοῦ Πειραιῶς θὰ ἔχουν ἐξησφαλισμένην τὴν τροφήν τους, τὸ φαγάκι τους. Ἡ ὡραία αὐτὴ καὶ σημαντικωτάτη ἐκδήλωσις διὰ μίαν πόλιν ὅπως ὁ Πειραιεύς, πόλιν τῶν πτωχῶν μόνον λαϊκῶν μαζῶν, εἶναι ἀποτέλεσμα ἐπιπόνου προεργασίας, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὸ παράρτημα τοῦ «Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης» ἀποτελεῖ δὲ τὴν ἀπαρχὴν μεστὴν πολλῶν ἄλλων ἔργων μελετωμένων πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς της. Διὰ τὰ ἔργα μάλιστα ταῦτα κατῆλθε χθὲς τὸ ἀπόγευμα εἰς τὴν γείτονα ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνός, Πρόεδρος τοῦ Ὀργανισμοῦ, καὶ ἔσχε μακρὰν συνεργασίαν ἐν τῷ παραρτήματι τοῦ ἀναπληρωτοῦ του ἀρχιμανδρίτου κ. Γ. Πάτση καὶ τοῦ ἀναλαβόντος τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ κ. Γ. Τζατζάνη καθηγητοῦ τῶν Θρησκευτικῶν, στοιχεῖον πλήρους ζωτικότητος καὶ ἀνωτερότητος. Οὗτοι ἀνέπτυξαν πλήρως τὴν ἐκτελεσθεῖσαν προεργασίαν ἐπὶ ὅλων τῶν ἐπιπέδων τοῦ ὀργανισμοῦ, κυρίως δὲ διὰ τὴν ταχυτέραν ἔναρξιν τῶν παιδικῶν συσσιτίων εἰς ἁπάσας τὰς πειραϊκὰς ἐνορίας. Αὗται εἶναι ἐν συνόλῳ 37, ἑτοίμη δὲ εἶναι ἡ προεργασία, κατάλογοι παιδιῶν, ἐπιτροπαὶ κυριῶν καὶ δεσποινίδων ἐγκαταστάσεις ἑστιῶν διὰ 31 ἐνορίας. Τοιουτοτρόπως θὰ εἶναι δυνατὸν μέσα σὲ λίγες μέρες νὰ ἀρχίσῃ ἡ τροφοδότησις 10.000 καὶ πλέον μικρῶν παιδιῶν τῶν πτωχοτέρων συνοικιῶν τῆς γείτονος. Παραλλήλως ὀργανοῦται τὸ συνοικιακὸν δίκτυον περιθάλψεως πρὸς τοὺς πάσχοντας τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Τὸ δίκτυον τοῦτο περιλαμβάνει σταθμοὺς εἰς ὅλας τὰς συνοικίας μὲ ἐπιτελεῖα κυριῶν καὶ δεσποινίδων, αἱ ὁποῖαι θὰ φροντίζουν διὰ νὰ παρέχεται ἐνίσχυσις εἰς τοὺς πάσχοντας, φάρμακα καὶ ἰατροὶ εἰς τοὺς ἀσθενεῖς, ἐργασία εἰς τοὺς ἀνέργους, ρουχαλάκια εἰς τὰ πτωχὰ καὶ ἄπορα παιδιά. Ἤδη ὑπὸ τοῦ παραρτήματος ἔχουν διανεμηθῆ 400.000 δραχμῶν καὶ μάλλινα εἴδη εἰς τοὺς πληγέντας κατὰ τοὺς τελευταίους βομβαρδισμοὺς καὶ 2.000.000 εἰς διαφόρους πάσχοντας βάσει προηγουμένης ἐξακριβώσεως ὑπὸ ἐπισκεπτριῶν ἀδελφῶν τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Ἀλλ’ αὐτὸ ἀποτελεῖ μικρὰν μόνον ἐκδήλωσιν τοῦ μεγάλου τούτου ἔργου. Ἡ Χριστιανικὴ Ἀλληλεγγύη κατανοοῦσα τὰς εἰδικὰς συνθήκας τῆς Πειραϊκῆς ζωῆς ἐννοεῖ νὰ ἀναπτύξῃ ὅσον τὸ δυνατὸν εὐρυτέραν τὴν ἀποστολήν της. Καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὁ διευθυντής της κ. Τζατζάνης ἐργάζεται νυχθημερὸν ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου μελετῶν διάφορα σχέδια, περιερχόμενος τὰς συνοικίας, ἐρχόμενος εἰς ἐπαφὴν μὲ πάντα τὰ ἁρμόδια Πειραϊκὰ πρόσωπα. Ἡ ἀναπτυσσομένη δὲ δρᾶσις εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς δὲν θὰ ὑστερήσῃ ὁ Πειραιεὺς τοῦ κέντρου, ἀλλ’ ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ τὰ μισὰ ποὺ θὰ τοῦ ἐπουλώσουν τὰς πληγάς. «Ἀκρόπολις» 28 Φεβρουαρίου 1942. Ἕνα μεγάλο βῆμα.—Δέκα χιλιάδες παιδάκια τοῦ Πειραιῶς ἀποκτοῦν συσσίτια. Ἡ χθεσινὴ κάθοδος τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου. «Δέκα χιλιάδες παιδάκια τοῦ Πειραιῶς θὰ ἐξασφαλίσουν ἀπὸ τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος τὸ φαγάκι των. Τοῦτο, ὡς ἀνεκοινώθη χθές, ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο σημαντικὸ βῆμα ποὺ γίνεται στὴν γείτονα —τὴν πόλιν τῆς φτωχολογιᾶς—πάνω στὸ ζήτημα τῆς προστασίας τοῦ παιδιοῦ ὑπὸ τοῦ παραρτήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἄλλα, γιὰ τὰ ὁποῖα καὶ κατῆλθε χθὲς εἰς τὸν Πειραιᾶ ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνός. Πράγματι ὅπως ἀναφέρουν σχετικαὶ πληροφορίαι μας, μία γοργή, ἀλλὰ καὶ συστηματικὴ ἐργασία ἔχει συντελεσθῆ γιὰ τὴν ἄμεσο δρᾶσι τοῦ παραρτήματος. Ἡ ἐργασία αὕτη περιλαμβάνει τὴν ὀργάνωσιν παιδικῶν συσσιτίων καὶ εἰς τὰς 37 Πειραϊκὰς συνοικίας, συμπεριλαμβανομένης δηλ. καὶ τῆς Νέας Κοκκινιᾶς, τοῦ Κορυδαλλοῦ, τοῦ Νέου Φαλήρου, τοῦ Μοσχάτου, τῆς Δραπετσῶνος καὶ τῶν Λιπασμάτων. Κατηρτίσθησαν ἤδη καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν οἱ κατάλογοι τῶν παιδιῶν 31 ἐνοριῶν. Εἰς ταύτας θὰ ἀρχίσουν ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος αἱ παιδικαὶ ἑστίαι ἐποπτευόμεναι ἀπὸ εὐγενικὰς κυρίας καὶ δεσποινίδας προσφερθείσας νὰ ὑπηρετήσουν τὸν ἅγιον σκοπὸν τοῦ Ὀργανισμοῦ. Παραλλήλως εἶναι ἑτοίμη ἡ προκαταρκτικὴ ἐργασία ἡ ἀφορῶσα τὴν ὀργάνωσιν τῆς περιθάλψεως κατὰ ἐνορίας πρὸς τοὺς πάσχοντας ἐν τῷ πνεύματι τῆς Χριστιανικῆς καὶ Κοινωνικῆς Ἀλληλεγγύης, ἡ ὁποία περιλαμβάνει ἰατρούς, φάρμακα, βοηθήματα χρηματικά, παροχὴ ρουχισμοῦ, κυρίως στὰ πτωχὰ παιδιά, ἐξεύρεσιν ἐργασίας. Πρὸ παντὸς ἐπισπεύδεται νὰ δημιουργηθῇ σὲ κάθε συνοικία μία «πόρτα» στὴν ὁποίαν θὰ ἀγρυπνᾷ ἡ χριστιανικὴ συνείδησις γιὰ κάθε ἀνάγκη, γιὰ κάθε μέριμνα καὶ βοήθεια. Ἡ ὅλη ἐργασία κατευθύνεται ὑπὸ τοῦ ἀναπληρωτοῦ τοῦ Μακαρ. Ἀρχιεπισκόπου ἀρχιμανδρίτου κ. Γ. Πάτση καὶ τοῦ Θεολόγου καθηγητοῦ κ. Γ. Τζατζάνη—Διευθυντοῦ τοῦ παραρτήματος— ἑνὸς ἀπὸ τὰ καλύτερα καὶ τὰ ζωτικώτερα στοιχεῖα ποὺ διαθέτει ὁ πνευματικὸς Πειραιεύς. Μέχρι τῆς στιγμῆς καὶ πρὸς αὐτοὺς τοὺς τομεῖς ἐγένοντο ἀνάλογοι ἐκδηλώσεις. Οὕτω ἀφ’ ἑνὸς διενεμήθησαν 2.000.000 δραχ. εἰς πάσχοντας Πειραιεῖς διαφόρων συνοικιῶν ἀφ’ ἑτέρου 400.000 δραχ. εἰς βομβοπλήκτους, μάλλινα εἴδη κλπ. Χθὲς πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῶν προσπαθειῶν συνειργάσθη μετὰ τῶν ἄνω ἐν τῷ παραρτήματι κατελθὼν εἰς τὸν Πειραιᾶ ὁ Πρόεδρος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης Μακ. Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνός. Τοιουτοτρόπως ἐντὸς ὀλίγου ἐλπίζεται, ὅτι ἕνας πραγματικὸς στρατὸς σωτηρίας θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν γείτονα. Ὅτι ἡ Χριστιανικὴ καὶ Κοινωνικὴ φιλαλληλία θὰ διαθέτῃ ὅλα τὰ μέσα καὶ ὅλους τοὺς θετικοὺς τρόπους γιὰ νὰ παραστέκεται στὴν δυστυχία. Σὲ κάθε ἐνορία καὶ συνοικία θὰ ὑπάρχουν σταθμοὶ τῆς Ἀλληλεγγύης, ὁμάδες δὲ ἀπὸ κυρίας καὶ δεσποινίδας θὰ ἐργάζωνται καὶ θὰ ἐποπτεύουν πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ θεαρέστου σκοποῦ. Ὁ πάσχων, ὁ ὑποφέρων, ὁ ἀνήμπορος ἄνθρωπος, ἡ γυναικοῦλα τοῦ λαοῦ, τὸ πενόμενον παιδὶ θὰ ἔχῃ μιὰ «πόρτα» γιὰ νὰ κτυπήσῃ. Μιὰ στέγη γιὰ νὰ τρέξῃ, μιὰ ὀργάνωσι γιὰ νὰ πῇ τὸν πόνον του καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν παρηγοριὰ καὶ βοήθειά της. Ὅ,τι δηλαδή, ἔλειπε μέχρι σήμερα μέσα εἰς τὶς σύγχρονες ἐξαιρετικὲς δυσχέρειες. Ἀκρόπολις 13 Μαρτίου 1942.

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΙΣ ΠΕΙΡΑΙΑ

«Εἰς τὸν Πειραιᾶ κατῆλθε χθὲς ὁ Μακαρ. Ἀρχιεπίσκοπος κ. Δαμασκηνὸς καὶ προήδρευσε τῆς πρώτης συνεδριάσεως τοῦ εἰς τὴν γείτονα παραρτήματος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Τὸ Συμβούλιον ἀπηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ. Στρίγκου, Παπαστράτου, Κάντζια, Πριμίδου, Σπηλιώτη, Μπαρμπαρέσσου, Ἀγγ. Μεταξᾶ, Καραμανώφ, Στρατηγάκη, Μπρούνιαρη, Θεοδωροπούλου, Γούτου καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως κ. Παπανδρέου, θὰ συμπληρωθῇ δὲ καὶ δι’ ἑνὸς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ὁ Μακαρ. Ἀρχιεπίσκοπος ἀνέπτυξε τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς ἀποστολῆς τοῦ θεσμοῦ εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ δὲ διευθυντὴς τοῦ παραρτήματος καθηγητὴς κ. Τζατζάνης, τὴν μέχρι τοῦδε συντελεσθεῖσαν ἐργασίαν. Ὡς πληροφορούμεθα εἶναι ἕτοιμαι ἤδη πρὸς λειτουργίαν 37 ἐνοριακαὶ παιδικαὶ ἑστίαι». Πρωΐα 26 Μαρτίου 1942. Τὰ Παιδικὰ συσσίτια τοῦ Πειραιῶς. «Ἤρχισε χθὲς εἰς Πειραιᾶ ἡ λειτουργία τῶν παιδικῶν συσσιτίων ἅτινα ὠργάνωσε τὸ ἐν Πειραιεῖ παράρτημα τῆς «Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης». Τὰ παιδικὰ ταῦτα συσσίτια ἐνεκαινιάσθησαν ταὐτοχρόνως εἰς 24 Πειραϊκὰς ἐνορίας, ἔλαβον δὲ συσσίτιον 11.000 ἀπόρων καὶ πτωχῶν παιδιῶν, ἡλικίας 3 ἕως 6 ἐτῶν. Τὰ συσσίτια ταῦτα θὰ λειτουργοῦν καθημερινῶς, πρόκειται δὲ νὰ ἐπεκταθοῦν συντόμως καὶ εἰς τὰς ὑπολοίπους ἐνορίας τῆς γείτονος. Τὴν προσεχῆ Κυριακὴν θὰ κατέλθῃ εἰς Πειραιᾶ καὶ θὰ περιέλθῃ ὅλας τὰς παιδικὰς ταύτας ἑστίας ὁ Μακ. Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν». Πρωϊνὸς τύπος 26 Μαρτίου 1942 11.000 Παιδάκια τοῦ Πειραιῶς ἀπέκτησαν καθημερινὴν τροφήν. Τὰ χθεσινὰ Συγκινητικὰ Ἐγκαίνια. «Ὁ Πειραιεὺς ἐχαιρέτησε χθὲς μὲ βαθεῖαν συγκίνησιν τὴν πραγματοποίησιν ἑνὸς θερμοῦ πόθου του. Εἶδε ἕνδεκα χιλιάδες πτωχὰ παιδάκια 3–6 ἐτῶν νὰ ἐξασφαλίζουν τὴν καλὴ καὶ θρεπτικὴ τροφή τους. Τὸ συγκινητικὸν αὐτὸ γεγονὸς ὀφείλεται εἰς τὴν ὡραίαν δρᾶσιν τοῦ τοπικοῦ παραρτήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, ὅπερ μὲ συντόνους προσπαθείας κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ ταυτόχρονον ἔναρξιν ἀπὸ χθὲς —ἡμέρας τῆς Ἐθνικῆς Ἐπετείου— εἰκοσιτεσσάρων ἐνοριακῶν παιδικῶν ἑστιῶν. Τοιουτοτρόπως χθὲς εἰς τὰς περισσοτέρας ἐνορίας τοῦ Πειραιῶς —ὅλας σχεδὸν— τῆς Νέας Κοκκινιᾶς καὶ τοῦ Κορυδαλλοῦ τὰ πτωχὰ καὶ πάσχοντα παιδάκια παρεκάθησαν εἰς κοινὰ γεύματα καὶ ἀντίκρυσαν ἐκδηλουμένην ἐμπραγμάτως τὴν ὀφειλομένην πρὸς αὐτὰ κοινωνικὴν φροντίδα καὶ στοργήν. Αἱ συνοικίαι εἰς τὰς ὁποίας ἤρχισαν λειτουργοῦσαι παιδικαὶ ἑστίαι εἶναι αἱ ἑξῆς: Ἁγίου Σπυρίδωνος, Εὐαγγελιστρίας, Προφήτου Ἠλιοῦ, Ἁγ. Διονυσίου, Ἁγ. Δημητρίου Ταμπουρίων, Ἁγ. Νικολάου (Ν. Κοκκινιᾶς), Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου Ν. Κοκκινιᾶς, Ἁγ. Ἀποστόλων (Ν. Κοκκινιᾶς), Ἁγ. Τριάδος καὶ Ἁγ. Γεωργίου Κορυδαλλοῦ, Ἁγ. Βασιλείου, Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης, Ἁγ. Παρασκευῆς, Ἁγ. Νικολάου (Ν. Καλλιπόλεως), Ἁγ. Σοφίας, Ἁγ. Παντελεήμονος Δραπετσῶνος, Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος (Π. Κοκκινιᾶς) καὶ Ἁγ. Παντελεήμονος. Εἰς ὅλας τὰς ἑστίας ἐτελέσθησαν ἁγιασμοί, προσέφερον δὲ τὰς ὑπηρεσίας των ὑπερεπτακόσιαι κυρίαι καὶ δεσποινίδες τοῦ Πειραιῶς, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὰς ἐνοριακὰς Ἐφορείας. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ παραρτήματος Θεολόγος καθηγητὴς κ. Τζατζάνης, περιῆλθεν ὅλας τὰς ἑστίας καὶ διεπίστωσε τὴν συγκινητικὴν αὐταπάρνησιν τῶν Πειραιωτίδων κυριῶν εἰς τὸ ἀναληφθὲν ὑπ’ αὐτῶν ἐπίμοχθον ἔργον. Αὗται μόναι των εἶχον προβῆ εἰς τὴν προπαρασκευὴν τοῦ συσσιτίου καὶ εἶχον λάβει ὅλας τὰς φροντίδας διὰ τὴν μετ’ ἀπολύτου τάξεως ἔναρξιν τῆς λειτουργίας τῶν παιδικῶν ἑστιῶν. Πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι αἱ Πειραϊκαὶ ἐνορίαι ἐν συνόλῳ εἶναι 37 καὶ συνεπῶς ἀπομένουν ἐλάχισται πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἔργου. Ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ὡς καὶ ἡ χορηγία πολλῶν καλῶν Πειραιωτῶν εἰς χρήματα καὶ μέσα συνετέλεσαν εἰς τὸ σπουδαιότατον τοῦτο βῆμα πρὸς προστασίαν τοῦ παιδιοῦ. Ὡς ἐγνώσθη τὴν Κυριακὴν κατερχόμενος εἰς τὸν Πειραιᾶ θὰ περιοδεύσῃ τὰς ἑστίας ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνός». «Ἐλ. Βῆμα» 7 Ἀπριλίου 1942. Αἱ Τοπικαὶ Ἑστίαι εἰς Πειραιᾶ. «Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα κατωρθώθη νὰ λειτουργήσουν καὶ ἄλλαι 14 ἐνοριακαὶ τοπικαὶ ἑστίαι τοῦ ἐν Πειραιεῖ παραρτήματος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, οὕτως ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑστιῶν ἀνεβιβάσθη εἰς 38, ὅσαι καὶ αἱ ἐνορίαι τοῦ Πειραιῶς. Εἰς τὰς ἑστίας αὐτὰς συσσιτοῦν καθ’ ἡμέραν 21.460 παιδάκια. Τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα τὸ συσσίτιον ἀπετελεῖτο ἀπὸ μίαν μερίδα κοφτὸ μακαρονάκι καὶ ἕνα κόκκινο αὐγό, χθὲς δὲ ἀπὸ φασόλια καὶ λακέρδαν». Πρωΐα 7 Ἀπριλίου 1942 Τὰ συσσίτια τοῦ Πειραιῶς. «Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα ἤρχισαν νὰ λειτουργοῦν καὶ ἄλλαι 14 ἐνοριακαὶ τοπικαὶ ἑστίαι τοῦ ἐν Πειραιεῖ παραρτήματος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Οὕτως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἑστιῶν ἀνῆλθεν εἰς 38 ὅσαι καὶ αἱ ἐνορίαι τοῦ Πειραιῶς. Εἰς τὰς ἑστίας αὐτὰς συσσιτοῦν καθ’ ἑκάστην 21.469 παιδάκια» «Ἀκρόπολις» 26 Μαρτίου 1942. Εἰκοσιτέσσαρες παιδικαὶ ἑστία. Ἤρχισαν λειτουργοῦσαι εἰς τὸν Πειραιᾶ. «Ἕνδεκα χιλιάδες Πειραιωτόπουλα ἐδοκίμασαν χθές, ἡμέραν τῆς Ἐθνικῆς παλιγγενεσίας, μία ξεχωριστὴ χαρά. Φαγάκι καλὸ καὶ θρεπτικό. Τὸ συγκινητικὸ αὐτὸ θαῦμα ὀφείλεται, στὸ ὅτι ἀπὸ χθές, κατόπιν πολυμόχθων προσπαθειῶν τοῦ τοπικοῦ τμήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, ἤρχισε ταὐτοχρόνως ἡ λειτουργία 24 ἐνοριακῶν παιδικῶν Ἑστιῶν. Ἐπρόκειτο περὶ ἀληθοῦς χαρμοσύνου συναγερμοῦ, τὸν ὁποῖον ἠσθάνθη ὁλόκληρος ἡ πολυπαθὴς πόλις. Αἱ ἐνορίαι ἀπὸ τὰς ὁποίας ἤρχισεν ἡ λειτουργία τῶν παιδικῶν Ἑστιῶν, εἶναι αἱ ἀκόλουθοι: Εὐαγγελιστρίας, Προφ. Ἠλιοῦ, Ἅγ. Διονυσίου, Ἁγίου Δημητρίου Ταμπουρίων, Ἅγ. Βασιλείου κλπ....... Εἰς ὅλας τὰς ἑστίας ἐτελέσθησαν δοξολογίαι. Ὑπολογίζεται ὅτι ὑπὲρ τὰς ἕνδεκα χιλιάδας φτωχὰ παιδάκια ἀπὸ 3–6 ἐτῶν ἐξησφάλισαν ἀπὸ χθὲς τὸ ζεστὸ καὶ θρεπτικὸ φαγητό των. Πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι ὁ ἆθλος αὐτὸς ἐπετεύχθη μὲ τὸν ἔνθερμον ἐνθουσιασμὸν πολλῶν Πειραιωτῶν οἱ ὁποῖοι ἐχορήγησαν τὰ περισσότερα μέσα καὶ ὑπερδιακοσίων Πειραιωτίδων κυριῶν καὶ δεσποινίδων, αἱ ὁποῖαι ἠργάσθησαν ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ παραρτήματος κ. Τζατζάνη, ὡς μέλη τῶν ἐνοριακῶν ἐφορειῶν διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἑστιάσεως τῶν παιδιῶν, τὴν παρασκευὴν τῶν τροφῶν καὶ ἐν γένει τὴν λειτουργίαν τῶν συσσιτίων. Ἐπίσης πολύτιμος χορηγὸς αὐτῶν εἶναι ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός. Τὴν Κυριακὴν πρόκειται νὰ ἐπισκεφθῇ τὰς προαναφερθείσας ἑστίας κατερχόμενος εἰς τὸν Πειραιᾶ ὁ Πρόεδρος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνός». «Ἀκρόπολις» 7 Ἀπριλίου 1942. Πάσχα μὲ τὰ παιδάκια τοῦ Πειραιῶς εἰς τὰ Παιδικὰ Συσσίτια. Μιὰ βόλτα σὲ 38 Παιδικὲς Ἑστίες. «Εἴκοσι μία χιλιάδες Πειραιωτόπουλα ἐπέρασαν τὸ Πάσχα στὶς 38 —ὅσες δηλ. καὶ ἐνορίες— Ἑστίες τῆς χριστιανικῆς ἀλληλεγγύης. Ἀπὸ τὴν μιὰ ἄκρη τοῦ παλαιοῦ Πειραιῶς μέχρι τὴν ἀπώτερη ἐσχατιὰ στὴν Νέα Κοκκινιά, στὴν παληά, στὸν Κορυδαλλό, τὰ Ταμπούρια, τὸ Φάληρο, ἕνας ὁλόκληρος παιδικὸς κόσμος ἔζησε τὴ μεγάλη αὐτὴ χριστιανικὴ μέρα, γύρω ἀπὸ κοινὰ τραπέζια, καὶ μὲ τροφὴ ποὺ ἀπετελεῖτο ἀπὸ κοφτὸ κατάλευκο μακαρονάκι, κόκκινα αὐγὰ καὶ γλυκά, Ἦταν μιὰ ἐξαιρετικὴ χαρά, κάτι ποὺ δὲν περιγράφεται, τὸ παιδικὸ αὐτὸ πανηγῦρι. Μιὰ βόλτα στὶς ἑστίες αὐτὲς μαζὶ μὲ τὸν διευθυντὴν τοῦ τοπικοῦ παραρτήματος κ. Τζατζάνην, μᾶς ἐχάρισε βαθειὰ καὶ ἀλησμόνητη συγκίνησι. Εἶδαν τὰ μάτια μας ἕνα ἀφάνταστο θέαμα. Εἶδαν, πρῶτα πρῶτα, ζωντανὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ὡραίων ἀλλὰ καὶ πολυμόχθων προσπαθειῶν τοῦ παραρτήματος καὶ εἶδαν ἀκόμη, ὄχι ἐλάχιστα δείγματα τῶν ψυχικῶν θησαυρῶν τοῦ λαοῦ μας. Τὰ παιδάκια —ὅλα τὰ παιδάκια τῆς γείτονος ἀπὸ 3–6 ἐτῶν— ἔτρωγαν τὸ φαγάκι τους, τὸ φαγάκι ποὺ εἶναι ἐξησφαλισμένο ἤδη κάθε μέρα ἀλλὰ διὰ νὰ συντελεσθῇ τὸ ἀπίστευτο αὐτὸ θαῦμα, πόσα πράγματα δὲν ἐχρειάσθησαν. Καὶ αὐτὰ τὰ ἔδωσαν οἱ φιλάνθρωποι ποὺ εὑρίσκονται εἰς ὅλας τὰς τάξεις. Τὰ προσέφερεν ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ μικρὸς ἄνθρωπος τῆς γειτονιᾶς, ὁ πατέρας τῆς τάδε, ὁ ἀδελφὸς τοῦ δεῖνα, ὁ γνωστὸς ἢ φίλος τοῦ ἄλφα, ἡ εὐγενικὴ κυρία ποὺ ἐγκατέλειψε τὸ σπίτι της σὲ μέρες τόσης φουρτούνας γιὰ νὰ προσφέρῃ τὶς ὑπηρεσίες της, τὸ κορίτσι ποὺ ἔθεσε τὶς μικρὲς δυνάμεις της στὴν διάθεσι τοῦ σκοποῦ, ἕνας κόσμος ποτισμένος ἀπὸ τὰ ἅγια καὶ τὰ ἱερά, τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς. Καζάνια, τζάκια, τραπέζια γιὰ τὶς τραπεζαρίες τῶν μικρῶν σπουργιτιῶν, καρέκλες, κουτάλες, χῶροι ἀκόμα ὅπου ἐγκατεστάθησαν αἱ ἑστίαι, προσεφέρθησαν χωρὶς κανένα ὑπολογισμό, χωρὶς καμμιὰ διάθεσι νὰ λανσάρουν τὸ ὄνομά τους στὶς στῆλες τῶν ἐφημερίδων, ὡς δωρητὲς ἢ δωρήτριες ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς πῇ κανεὶς οὔτε πλούσιους, οὔτε ἁπλῶς εὐπόρους, ὑπὸ τὰς σημερινὰς δυσβαστάκτους συνθήκας. Θέλετε μερικὰ ἐλάχιστα παραδείγματα; Ὁ κ. Μυτιληναῖος, ἐργοστασιάρχης, προσέφερεν, ὄχι μόνον 600.000 δραχ. τὸν χρόνο στὸν θεσμὸ ἀλλὰ καὶ μέρος τοῦ ἐργοστασίου του, πρὸς ἐγκατάστασιν τῆς ἑστίας τοῦ Ἁγ. Διονυσίου, Ὁ κ. Θεοφύλακτος Βερέμης, πληροφορηθεὶς, ὅτι ἡ ἑστία τῆς ἐνορίας τοῦ Ἁγ. Κωνσταντίνου δὲν θὰ λειτουργοῦσε, διότι δὲν ὑπῆρχον τραπέζια, δι’ ἐξόδων του, κατασκεύασε τραπέζια τὰ ἔδωσε στὴν ἑστία καὶ αὐτὴ ἤρχισε νὰ λειτουργῇ ἀπὸ τὴν ἡμέρα τοῦ Πάσχα. Ὁ κ. Ἀντ. Μαλεφάκης προσέφερε γιὰ τὸν ἴδιο σκοπὸ 10.000 δραχ., ἡ κ. Στάη τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ, προσέφερε τὴν σταφίδα της γιὰ νὰ γίνῃ γλυκὸ καὶ νὰ προσφερθῇ στὰ παιδιὰ καὶ ἀλλοῦ κυρίες καὶ δεσποινίδες προσεφέρθησαν νὰ βάψουν κόκκινα αὐγὰ τῶν ἑστιῶν των γιὰ νὰ χαροῦν τὸ Πάσχα τὰ παιδάκια. Θὰ χρειαζόταν μεγάλος κατάλογος, γιὰ νὰ ἀπαριθμηθοῦν ὅλαι αἱ καλαὶ αὐταὶ πράξεις, ποὺ εἶναι πράξεις σήμερα αὐτοθυσίας, ὅταν συλλογισθῇ κανεὶς τὸ κόστος καὶ τὶς ἀνάγκες τοῦ βίου, καθὼς καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ κρατοῦντος ἐγωϊσμοῦ. Ἀκόμη μεγαλύτερον εἶναι τὸ δρᾶμα τῶν κυριῶν καὶ Δεσποινίδων ποὺ ἐπιστατοῦν στὴν μεγάλην αὐτὴν προσπάθειαν. Κυριῶν καὶ δεσποινίδων, ὄχι τῆς «κοσμικῆς κινήσεως», τέτοιες δὲν διαθέτει σήμερα ὁ πολυπαθὴς Πειραιεὺς—αὐτὲς πρὸ πολλοῦ μετεστάθμευσαν στοῦ Φλόκα, στοῦ Ζόναρς καὶ στοῦ Ἄνταμς...— ἀλλὰ μικροαστικῶν καὶ μοχθουσῶν οἰκογενειῶν. Εἴδαμε λοιπὸν τέτοιες κυρίες καὶ δεσποινίδες ὅπως στὴν ἑστία......... (ὀνόματα διαφόρων κυριῶν) κυρίες καὶ δεσποινίδες τῶν ἐνοριακῶν ἐπιτροπῶν καὶ ἐφοριῶν τῶν ἑστιῶν νὰ ἐπιστατοῦν στὸ φαΐ, νὰ καθαρίζουν τὰ τρόφιμα, νὰ σερβίρουν τὰ παιδάκια, κι’ ἀκόμα νὰ τὰ νταντεύουν σὰν μανάδες τους, καθισμένες δίπλα σ’ αὐτά. Μόχθος ὑπέρμετρος ἀπὸ τὸ πρωΐ μέχρι τὸ βράδυ στὴν ἑστία καὶ ἔπειτα τρεχάματα στὴν συνοικία νὰ ἐξακριβώσουν ἄλλα ὀνόματα, νὰ μοιρασθοῦν βοηθήματα, νὰ προσφερθῇ παρηγορία καὶ στοργή. Χαρακτηριστικό, πολλαὶ κυρίαι καὶ δεσποινίδες, τῶν ἑστιῶν ἠσθένησαν ἀπὸ τοὺς κόπους καὶ τὴν ἐξάντλησιν. Ἅμιλλα μεταξύ των, συναγωνισμὸς στὴν αὐτοθυσία καὶ στὸ καλό. Καὶ τὰ παιδάκια. Εἶναι χαρὰ νὰ τὰ βλέπει κανεὶς νὰ μπαίνουν στὴν ἑστία, μόνα τους —οἱ συνοδοί των μένουν ἔξω— μὲ τὸ πιάτο καὶ τὸ κουτάλι των στὸ χέρι νὰ κάθωνται ὤμορφα ὤμορφα καὶ νὰ ἀλληλοβοηθοῦνται στὸ... φαΐ. Τὸ ἕνα παιδάκι δείχνει στὸ ἄλλο, προσφέρεται νὰ τοῦ σπάσῃ τὸ αὐγό, νὰ τὸ καθοδηγήσῃ. Μόνα τους ἀρχίζουν ἤδη νὰ αἰσθάνωνται τὸν μικρό τους ἑαυτὸ σὰν «κοινωνικὰ ἄτομα». Ἐλάχιστα, πολὺ ἐλάχιστα, ζητοῦν τὴν μητέρα των. Τὰ περισσότερα δέχονται τὴν βοήθεια τῆς κυρίας ἢ τοῦ κοριτσιοῦ τῆς ἑστίας ἢ τρῶνε ἥσυχα καὶ σοβαρά. Ἤρχισαν ἤδη νὰ συνάπτουν καὶ φιλικὲς σχέσεις μεταξύ τους, νὰ κάθωνται κατὰ «παρέες», ὁ Τοτὸς δίπλα στὸν Γιῶργο, ἡ Πόπη δίπλα στὴν Ἑλενίτσα, ὁ Μίμης κοντὰ στὸν Πέτρο, καὶ τὴν Σοφία, Καὶ ἐπειδὴ ἡ Χριστιανικὴ Ἀλληλεγγύη δὲν χώρισε τὰ παιδάκια τοῦ Πειραιῶς σὲ πάσχοντα καὶ μὴ πάσχοντα βάσει τῆς ἀρχῆς, ὅτι αἱ κατάλληλοι τροφαὶ λείπουν γιὰ ὅλα, βλέπει κανείς, μὲ λίγες ματιές, τὰ ὑποφέροντα καὶ μή. Τὰ πρῶτα ἀδειάζουν τὸ πιάτο τους βαθύ, γεμᾶτο ἀπὸ τροφὴ μὲ μπόλικο λάδι —εἰδικὴ ἐντολὴ τοῦ Μ. Ἀρχιεπισκόπου κ. Δαμασκηνοῦ— πολτὸς πραγματικός, τὰ δεύτερα δὲν τρῶνε παρὰ μερικὲς κουταλιές. Κανένα παιδάκι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πάρῃ τὸ φαΐ του ἔξω ἀπὸ τὴν ἑστία. Ὅλα πρέπει νὰ τὸ φᾶνε ἐκεῖ, γὰ βεβαιωθῇ ἡ ἑστία γιὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς τροφῆς τοῦ παιδιοῦ. Καὶ τὸ φαΐ ποὺ περισσεύει; Ὑπάρχουν πάντα στὴν πόρτα παιδιὰ μεγαλύτερα, τῆς μαθητικῆς ἡλικίας ἢ ἀλητόπαιδα ποὺ καλοῦνται τότε μέσα νὰ φᾶνε καὶ αὐτά, γιὰ νὰ διατεθῇ καὶ τὸ ὑπόλοιπο. Ἔτσι 21.000 παιδάκια ἐξησφάλισαν καθημερινῶς τὸ φαγάκι των. Καὶ εἶναι ἰδιαιτέρως ἀξιοσημείωτον, ὅτι πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ ἄρχισαν νὰ προσέρχωνται στὶς ἑστίες ὠχρά, κατακίτρινα, πρισμένα καὶ νὰ μεταμορφώνονται, ν’ ἀποκτοῦν τὸ ροδαλὸ χρῶμα, περισσότερο βάρος, περισσότερες δυνάμεις καὶ πρὸ παντὸς ὑγεία. Καὶ εἶναι τοῦτο ἡ μεγαλυτέρα ἱκανοποίησις ποὺ αἰσθάνονται —εἴδαμε νὰ μᾶς τὸ ἐξομολογοῦνται μὲ δάκρυα στὰ μάτια κυρίες καὶ κορίτσια τῶν ἑστιῶν— ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ προσφέρουν τὸν ἑαυτό τους στὴν ὑπηρεσία τῆς πραγματικῆς αὐτῆς σταυροφορίας». Εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἑκατὸν μία χιλιάδες παιδάκια ἐπανηγύρισαν τὸ Πάσχα. Τὶ ἔγινεν εἰς τὰς Παιδικὰς Ἑστίας. «Τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα, συνεπληρώθη, χάρις εἰς τὰς φροντίδας τοῦ τοπικοῦ παραρτήματος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, ἡ λειτουργία καὶ τῶν ὑπολοίπων παιδικῶν ἑστιῶν τοῦ Πειραιῶς. Οὕτω λειτουργοῦν ἤδη τριάκοντα ὀκτὼ παιδικαὶ ἑστίαι, ὅσαι δηλαδή, εἶναι, καὶ αἱ ἐνορίαι τοῦ τέως δήμου τῆς γείτονος, συμπεριλαμβανομένων τῆς Νέας Κοκκινιᾶς, τοῦ Κορυδαλλοῦ, τοῦ Ἁγίου Γεωργίου (Κερατσινίου) τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου (Ρέντη), τοῦ Ν. Φαλήρου καὶ τοῦ Περάματος. Αἱ λειτουργοῦσαι ἑστίαι ὡς καὶ τὰ συσσιτοῦντα εἰς ἑκάστην ἐξ αὐτῶν μικρὰ παιδάκια τῆς προσχολικῆς ἡλικίας εἶναι αἱ ἀκόλουθοι: Ἁγίας Παρασκευῆς Ν. Καλλιπόλεως μὲ τροφίμους 405 παιδάκια. Ἐν συνόλῳ εἴκοσι μία χιλιάδες παιδάκια τοῦ Πειραιῶς τρῶνε κάθε μέρα εἰς τὰς παιδικὰς ἑστίας τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Τὰ παιδάκια αὐτὰ ἐπανηγύρισαν τὸ Πάσχα μὲ ἄσπρο μακαρονάκι, μαγειρευμένο μὲ μπόλικο λάδι κατ’ εἰδικὴν ἐντολὴν τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου κ. Δαμασκηνοῦ, ἕνα κόκκινο αὐγὸ καὶ γλυκό. Τὸ τελευταῖον παρεσχέθη εἰς τὰ παιδάκια πολλῶν ἑστιῶν παρασκευασθὲν ἀπὸ τὰς εὐγενικὰς κυρίας καὶ δεσποινίδας τῶν ἐνοριακῶν ἐφορειῶν μὲ ἰδικά των, ὑλικά, σταφίδα κλπ. Εἰς ὅλας τὰς ἑστίας πρὸ τῆς κοινῆς ἑστιάσεως, οἱ μικροὶ τρόφιμοι ἔψαλλον τὸ «Χριστὸς Ἀνέστη» κατὰ τρόπον ποὺ συνεκίνησε πάντας ὅσους παρευρέθησαν εἰς τὰς πολιτισμένας αὐτὰς ἐκδηλώσεις. Χθὲς τὰ παιδάκια ἐγευμάτισαν μὲ φασολάδα καὶ λακέρδα. Τὸ παρασχεθὲν συσσίτιον ὑπῆρξε τόσον χορταστικόν, ὥστε πολλοὶ ἀπὸ τοὺς μικροὺς τροφίμους, ἔκαναν...ἀπεργίαν. Δὲν ἐδέχοντο μὲ κανένα τρόπον νὰ ἀποτελειώσουν τὸ πιάτο των. Τοιουτοτρόπως, ἐπερίσσευσαν ἀρκεταὶ μερίδες, αἵτινες καὶ διενεμήθησαν εἰς ἀλητόπαιδας συγκεντρωθέντας πρὸ τῶν ἑστιῶν ἢ περισυλλεγέντας παρὰ τῶν κυριῶν τῶν ἐφοριῶν ἀπὸ σημεῖα εὑρισκόμενα πλησίον αὐτῶν». Βραδυνὴ 23 Μαΐου 1942.

Η ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΙΣ

ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

(Φαγητὸ εἰς τὰς ἐπιτόκους καὶ τὰς θηλαζούσας μητέρας) Νέα συσσίτια παιδιῶν. Ἀληθινὰ εἶναι ὑπέροχος ἡ δρᾶσις τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ἱεράρχης μας κ. Δαμασκηνὸς ἐνεφάνισε ἔμπρακτα στὴν εὐγνωμονοῦσαν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν τὰ ὑπέροχα διδάγματα τοῦ Θεανθρώπου καὶ τὸ σοφὸ περιεχόμενο τῶν μεγάλων ἀληθειῶν τῆς Χριστιανοσύνης. Εὐλαβικὴ θρησκεία ὑπῆρξε γιὰ τὸν Μακ. Ἀρχιεπίσκοπο ἡ διάσωσις τῆς νέας γενεᾶς. Εἰργάσθη μὲ πίστι καὶ τὰ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν ὄχι ἁπλῶς ἐπιτυχῆ, ἀλλ’ αὐτόχρημα φωτεινά. Μόνον εἰς τὸν Πειραιᾶ λειτουργοῦν σαράντα ἑστίες παιδικῶν συσσιτίων, ποὺ παρέχουν καθημερινῶς θρεπτικὴ καὶ μπόλικη τροφὴ σὲ 27.000 παιδάκια, σὲ 5.000 νήπια καὶ 4.000 θηλάζουσες μητέρες καὶ ἐπίτοκες γυναῖκες. Ὁλόκληρη ἡ Πειραϊκὴ κοινωνία χειροκροτεῖ τὸ τεράστιο ἔργο τοῦ Μητροπολίτη καὶ τὸ ἐνισχύει μὲ δωρεὲς εἰς εἴδη καὶ χρῆμα, καθὼς καὶ μὲ προσωπικὴν ἐνίσχυσιν. Στὸν Πειραιᾶ ἡ Χριστιανικὴ Ἀλληλεγγύη, ἔχει ἕνα ἰδεῶδες ἐπιτελεῖο στελεχῶν καὶ συνεργατῶν, μὲ διευθυντὴ τὸν καθηγητὴ κ. Τζατζάνη, πραγματικὴ προσωποποίησι τῆς ἐνεργητικότητος. Μέσα σὲ λίγες ἑβδομάδες, δημιουργήθηκαν ἐκ τοῦ μηδενὸς, σαράντα ἑστίες συσσιτίων σ’ ὅλες τὶς Πειραϊκὲς ἐνορίες καὶ τώρα ἀναλαμβάνονται νέες προσπάθειες: ἡ σοῦπα τοῦ βρέφους καὶ τὸ φαγητὸ τῶν μεγάλων παιδιῶν, ἡλικίας 12–14 ἐτῶν. Πέραν αὐτῶν παρέχονται βοηθήματα στὶς φτωχὲς οἰκογένειες ἐκ 4 ἑκατ. δραχμῶν μηνιαίως, ἐνῷ καὶ ἡ ἐργασία εἰς τὸν ὑγειονομικὸν τομέα προχωρεῖ μὲ ἅλματα. Σὲ κάθε ἐνορία καταρτίζονται συνεργεῖα δωρεὰν ἰατρικῆς καὶ φαρμακευτικῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων καὶ ὑγειονομικῆς παρακολουθήσεως τῶν παιδιῶν. Ἀνώτερος πολιτισμὸς καὶ ὑπέροχα δείγματα φιλαλληλίας. Πραγματικὴ ἱστορική, μνημειώδης ἐργασία. Παρέστην πρὸ ἡμερῶν στὰ ἐγκαίνια ἑνὸς παιδικοῦ συσσιτίου στὴν Δραπετσῶνα. Ἐλειτούργει προχείρως ἀπὸ διμήνου σὲ παραπήγματα. Εὑρέθη ὅμως καὶ ἐδῶ ἕνας καλὸς πολίτης καὶ χριστιανός, ὁ Γεώργ. Λιόντας. Ἐνοικίασε ἕνα διώροφο σπίτι καὶ ἐστέγασε τὸ παιδικὸ συσσίτιο. Μπράβο του. Εἴδαμε νὰ τρῶνε πεντακόσια παιδιά. Ὅλα ἦσαν παχουλά, ροδοκόκκινα, χαρωπά, γεμάτα ὑγεία. Πρὸ δύο μηνῶν ἦσαν ἀγνώριστα ἀπὸ τὶς στερήσεις. Ἐπῆγα καὶ σὲ ἄλλη ἑστία ποὺ τὴν στεγάζει τὸ ἰδιωτικὸ σχολεῖο τῆς Μοίρας Γιορμνετάκη. Τάξις καὶ καθαριότης ζηλευτές. Ἐπεσκέφθηκα ἐν συνεχείᾳ ἄλλες εἴκοσι ἑστίες καὶ ἐθαύμασα τὸ μέγα, τὸ λαμπρό, τὸ θεάρεστο ἔργο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου μας. Ὁ Θεὸς ἂς εὐλογῇ αὐτὴ τὴν ἐθνοσωτήρια ἐργασία.

«Ἀθηναϊκὰ Νέα» 18 Ἀπριλίου 1942

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΔΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΙΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

«Προχθὲς τὸ πρωΐ, εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ συλλόγου τῶν ἐν Πειραιεῖ Κρητῶν «ἡ Ὁμόνοια» διεξήχθη μία σεμνὴ ἑορτὴ κατὰ τὴν διάρκειαν, τῆς ὁποίας ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς παρισταμένους νὰ ἀντιληφθοῦν καὶ ἀπὸ κοντὰ τὴν σημαντικὴν ἐργασίαν ποὺ ἐπιτελεῖται ἀπὸ ἕνα πλῆθος κυριῶν, δεσποινίδων καὶ κυρίων διὰ τὴν περίθαλψιν τοῦ μικροῦ Κρητικόπουλου. Ἡ παρὰ τὰς ὑπωρείας τοῦ λόφου τῆς Καστέλλας κρητικὴ συνοικία, εἶναι καιρὸς τώρα, ποὺ τὴν καμαρώνει, τὴν θαυμασία αὐτὴν καὶ φιλάνθρωπον προσπάθειαν. Ἀλλὰ ὁ περισσότερος Πειραιεὺς τὴν ἠγνόει ἢ εἶχε γι’ αὐτὴν μίαν ἐντελῶς ἀμυδρὰν ἰδέαν. Ἐν τούτοις, ἀθόρυβα καὶ συστηματικά, χωρὶς τυμπανοκρουσίες, ἡ δημιουργηθεῖσα ἐκεῖ ἐπάνω ὀργάνωσις τῆς Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης, ἡ ἀποβλέπουσα καὶ πρὸς τοὺς ἐνηλίκους, ἀλλὰ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸ παιδί, κατάφερε μέχρι σήμερα νὰ ἐξασφαλίσῃ ἕνα μεσημβρινὸ φαγητὸ σὲ πεντακόσια καὶ πλέον κρητικόπουλα, τὰ ὁποῖα διαφορετικὰ θὰ ἐκινδύνευαν νὰ χάσουν τὴν ὑγεία των καὶ τὴν ζωήν των ἀκόμη. Διότι περὶ συνοικίας πτωχῶν βιοπαλαιστῶν ἀνθρώπων πρόκειται, οἱ ὁποῖοι μετὰ δυσκολίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν διατροφὴν τῶν παιδιῶν των. Ἡ Κρητική, λοιπόν, Ἀλληλεγγύη, μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς ὀργανώσεως τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, μετέβαλε τὰ παλαιὰ γραφεῖα τῆς Ἀδελφότητος τῶν Κρητῶν, εἰς μίαν εὐρύχωρον τραπεζαρίαν, ἐγκατέστησε μαγειρεῖα, εἰς ἄλλα δωμάτια, ἀπέκτησε σκεύη, ἠγόρασε σερβίτσια, ἐξοικονόμησε τραπέζια καὶ καθίσματα καὶ προέβη εἰς μίαν συστηματικὴν ἔρευναν διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν παιδιῶν τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν. Λίγα στὴν ἀρχὴ κρητικόπουλα, πολλὰ σήμερα, πολλὰ περισσότερα αὔριο. Αὐτὸς ἄλλως τε εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ ἐκεῖ ἀποβλέπει ἡ φροντὶς ἐκείνων ποὺ διευθύνουν τὴν ὡραίαν αὐτὴν προσπάθειαν. Νὰ ἐξασφαλισθῇ τροφὴ σὲ ὅλα τὰ παιδιὰ τῆς συνοικίας, ποὺ ἔχουν ἡλικίαν ἑπτὰ ἕως δεκαέξη ἐτῶν. Νὰ μὴ μείνῃ κανένα ἔξω ἀπὸ τὸ τραπέζι τῆς κρητικῆς στέγης, τὸ ὁποῖον παρέχει ἕνα πιάτο ζεστοῦ καὶ ὑγιεινοῦ φαγητοῦ κάθε μέρα. Ὁ πρόεδρος τῆς ὀργανώσεως, κ. Γεώργιος Τζατζάνης, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰς κυρίας Π. Ἀρχοντάκη, Κ. Ὀρφανοῦ, Κ. Μαραγκάκη, Ἐλ. Κουμῆ, Α. Συφαλάκη, Ε. Βαγιονῆ, Κ. Κεραμποῦ καὶ Ι. Πασπαλάκη, δὲν ἀφῆκαν εὐκαιρίαν ποὺ νὰ μὴ ἐπιδιώξουν τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς φιλανθρώπου αὐτῆς προσπαθείας διὰ τὸ ἄπορο Κρητικόπουλο. Δὲν ἔλλειψαν ὅμως καὶ οἱ δωρηταί. Μιὰ θερμὴ καὶ συγκινητικὴ ἔκκλησις πρὸς τοὺς ἐν Πειραιεῖ καλῶς ἐγκατεστημένους καὶ εὐπόρους Κρῆτας εἶχεν εὐρυτάτην ἀπήχησιν. Εἰς μετρητὰ καὶ εἰς εἴδη πλεῖσται ὑπῆρξαν αἱ προσφοραί. Ἀπὸ ἕνα ἀρκετὰ μακροσκελῆ κατάλογον, σταχυολογοῦμεν μερικὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν πρῶτοι νὰ συνεισφέρουν διὰ τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἔργου: Μ. Ἀνδρεαδάκη, Ἰω. Καλαμάκης, Σ. Λιλιτάκης, Μ. Τσισκάκη, Π. Ἀρχοντάκη κλπ. Ἀπὸ τὰ χρήματα αὐτά, συνετελέσθησαν ὅλαι αἱ ἀπαραίτητοι ἐπισκευαὶ τοῦ κτιρίου, ἠγοράσθησαν ἔπιπλα ἀπαραίτητα διὰ τὸ συσσίτιον καὶ ἔγιναν ἕνα σωρὸ ἄλλα πράγματα, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν σκοπῶν τῆς ὀργανώσεως. Ἀλλὰ ἡ Κρητικὴ Ἀλληλεγγύη ἔχει καὶ ἄλλας εὐγενεῖς φιλοδοξίας. Δὲν θέλει νὰ περιορίσῃ τὴν δρᾶσιν ἀποκλειστικὰ εἰς τὸ συσσίτιον. Φιλοδοξεῖ νὰ παράσχῃ εἰς τὰ ἄπορα παιδιὰ τῆς συνοικίας, ἕνα εἶδος ψυχαγωγίας. Ἐπιθυμεῖ νὰ ντύσῃ καὶ νὰ ὑποδήσῃ τοὺς τροφίμους της. Γιὰ τὸν λόγον αὐτὸν κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἑορτὴν τοῦ Πειραιῶς, ὁ κ. Τζατζάνης, ἔκαμε μιὰ καινούργια θερμὴ ἔκκλησι πρὸς τοὺς παρισταμένους, νὰ ἔλθουν ἀρωγοὶ καὶ ἠθικῶς εἰς τὴν βοήθειαν αὐτὴν, ὑπὲρ τοῦ ἀπόρου κρητικοπούλου, προσπάθειαν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι, καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν αἱ εἰσφοραὶ θὰ εἶναι ἀθρόαι. Διότι ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παραστοῦν εἰς τὴν σεμνὴν ἑορτὴν, ἀντελήφθησαν τὴν ἀξίαν τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρει καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ προσφέρῃ ἡ καλὴ αὐτὴ Πειραϊκὴ ὀργάνωσις, ποὺ ἐργάζεται μέσα στὰ πλαίσια τοῦ σκοποῦ τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, εἰς τὴν ὁποίαν τόσα πολλὰ ὀφείλουν τὰ παιδάκια τοῦ ἐπινείου».

«Καθημερινὴ» 14 Ἰουνίου 1942

«Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

«Ὁ Μακ. Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηναίων κ. Δαμασκηνὸς κατῆλθε προχθὲς τὴν πρωΐαν, εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ συνοδευόμενος ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ἐν Πειραιεῖ παραρτήματος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., καθηγητοῦ κ. Τζατζάνη, καὶ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῶν παιδικῶν ἑστιῶν κ. Γ. Πάτση, ἐπεσκέφθη τὰς βομβοπλήκτους οἰκογενείας καθὼς καὶ τοὺς τραυματίας καὶ ἀπηύθυνε παρηγορητικοὺς λόγους. Ὁ Μακαριώτατος διέταξε τὴν διανομὴν χρηματικῶν ποσῶν πρὸς τὰς δοκιμασθείσας οἰκογενείας, καθὼς καὶ τὴν παροχὴν συσσιτίου εἰς αὐτάς».

«Βραδυνὴ» 15 Ἰουνίου 1942

«ΠΑΡΗΓΟΡΟΝ

Αἱ παντὸς εἴδους εἰσφοραὶ, πρὸς ἐνίσχυσιν, τόσον τοῦ ἔργου τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, ὅσον καὶ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, συνεχίζονται ἐκ μέρους ὅλων τῶν δυναμένων νὰ συνεισφέρουν Ἑλλήνων, εἴτε εἰς χρῆμα, εἴτε εἰς εἶδος. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἀρκετὰ παρήγορον καὶ παρέχεται οὕτω βασίμως ἡ ἐλπὶς, ὅτι ἡ τρυφερὰ παιδικὴ ἡλικία, θὰ δυνηθῇ μὲ τὸ ἐνδιαφέρον ὅλων μας, ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰς δυσκόλους ἡμέρας, τὰς ὁποίας διερχόμεθα».

«Ἀκρόπολις» 24 Ἰουλίου 1942

ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΜΙΑ ΩΡΑΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ

ΓΙΑ ΤΟ ΓΑΛΑ ΤΟΥ ΒΡΕΦΟΥΣ

«Κοντὰ στὶς τόσες ἄλλες προσπάθειες τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης στὸν Πειραιᾶ, ποὺ τείνουν νὰ ἀγκαλιάσουν κάθε τομέα φιλαλληλίας, προσετέθη τώρα καὶ τὸ «Γάλα τοῦ βρέφους». Πρόκειται περὶ μιᾶς ἰδιαιτέρας συγκινητικῆς ἐκδηλώσεως. Ἐξασφαλίζεται ἡ διατροφὴ τοῦ βρέφους, τοῦ νηπίου, πρόβλημα ποὺ προσέκρουσε σὲ πολλὲς δυσχέρειες καὶ ποὺ ἐλύθη χάρις στὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Ἑλβετικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Ἔτσι ἀπὸ προχθὲς χιλιάδες μητέρες, προσέρχονται στὰ οἰκήματα τῶν παιδικῶν ἑστιῶν τοῦ ἐν Πειραιεῖ παραρτήματος τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης καὶ ἐξασφαλίζουν στὸ βρέφος των 300 δράμια ἑλβετικοῦ γάλακτος καὶ δύο σοῦπες ἀναλόγου τροφῆς. Ἡ ὅλη ἐργασία διευθυνομένη μὲ πραγματικὴν ἀγάπην γιὰ τὰ βρέφη —τὰ ἀνοιξιάτικα αὐτὰ μπουμπούκια τῆς φυλῆς— διεξάγεται μεθοδικὰ καὶ κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα τὸν ὡραῖον σκοπόν. Τοιουτοτρόπως, μαζὴ μὲ τὸ προσωπικὸν τοῦ παραρτήματος προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των, στρατευθεῖσαι ἐπὶ τούτῳ ὑπὸ τῆς διευθύνσεως αὐτοῦ, κυρίαι καὶ κορίτσια, αἱ ὁποῖαι ἀνῆκον ἄλλοτε εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐθελοντῶν, ἀδελφῶν, τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Αἱ κυρίαι καὶ τὰ κορίτσια αὐτά, φέρουσαι τὰς λευκὰς ἀμφιέσεις τῆς ἀδελφῆς, καθὼς καὶ τὰ τιμητικὰ σήματα τοῦ Ε.Ε.Σ., παρασκευάζουν εἰς τὰς ἑστίας τὸ γάλα, βοηθοῦν τὰς μητέρας καὶ περιθάλπουν τὰ βρέφη των. Αὐταὶ ἑτοιμάζουν καὶ τὰ ροφήματα, τὶς σοῦπες καὶ ὅτι ἄλλο ἀναφέρει τὸ καθημερινὸ βρεφικὸ διαιτολόγιο τοῦ παραρτήματος. Στὶς χιλιάδες, λοιπόν, τῶν παιδιῶν ποὺ τρῶνε στὰς παιδικὰς ἑστίας τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, στὶς χιλιάδες τῶν ἐπιτόκων γυναικῶν ποὺ περιθάλπονται, στὶς χιλιάδες τῶν ἀπόρων πασχόντων ποὺ βρῆκαν στοργικὴν μέριμναν στοὺς ἰατροὺς τοῦ Ὀργανισμοῦ, προσετέθησαν τώρα καὶ αἱ χιλιάδες τῶν βρεφῶν, ποὺ βρίσκουν τὸ καλὸ γάλα των, τὸ ζωογόνο, ὄχι τὸ νερωμένο, τὸ νοθευμένο ἀπὸ τοὺς δικούς μας κακοὺς Ἕλληνας, γιὰ νὰ ἀποδειχθῇ πόση μεγάλη εἶναι ἡ συμβολὴ τῶν πρωτεργατῶν τῶν ὡραίων αὐτῶν προσπαθειῶν ἐπὶ τῶν προβλημάτων κοινωνικῆς μερίμνης ποὺ ἀπασχολοῦν τὸν τόπον μας».

ΚΑΡΠΟΙ ΕΝΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΗΣ Ε.Ο.Χ.Α.

«Ἡ φιλαλληλία πρέπει ν’ ἀποτελῇ σήμερα τὸ κέντρον πάσης προσπαθείας μας. Εἶναι καθῆκόν μας καὶ ὑποχρέωσις μαζί. Καὶ ὅταν τὴν βλέπουμε νὰ πραγματοποιῆται, πρέπει νὰ αἰσθανόμεθα τὴν πιὸ βαθειὰ ἱκανοποίησι. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν ἱκανοποίησι τὴν χαίρεται σήμερα ὁλόκληρος ἡ πειραϊκὴ οἰκογένεια, ἡ παλαίουσα μὲ τὰς συγχρόνους δυσχερείας, ἡ ἀντιμετωπίζουσα τόσα προβλήματα. Καὶ τὴν χαίρεται διαπιστώνουσα τὰ ἀγαθά, τὰ γόνιμα καὶ θετικὰ ἀληθῶς ἀποτελέσματα τῆς δράσεως τοῦ παραρτήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης εἰς τὸν γείτονα. Ἕνα ἑξάμηνο ζωῆς ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς. Ἀλλὰ καὶ τὶ δὲν ἔγινε μέσα σ’ αὐτὸ τὸ ἑξάμηνο. Συνετελέσθησαν ὅσα δὲν εἶχε δῆ ὁ Πειραιεὺς —πόλις μὲ ἐπικρατέστερον τὸν ἐργατικὸν χαρακτῆρα—ποτὲ οὔτε εἰς τὰς ἐποχὰς τῶν παχέων ἀγελάδων. Συσσίτια παιδικά, βρεφικοὶ σταθμοί, ἰατρεῖα προστασίας τῶν ἐπιτόκων καὶ θηλαζουσῶν μητέρων, σταθμοὶ προστασίας τῆς μητρότητος, ἀντιτραχωματικὰ ἰατρεῖα, ὀργάνωσις πλήρης τῆς περιφρουρήσεως τῆς δημοσίας καὶ ἀτομικῆς ὑγείας, μίαν σειρὰν ὡραίων καὶ ὡλοκληρωμένων ἐκδηλώσεων ἀνταποκρινομένων εἰς τὰ σύγχρονα κοινωνικὰ αἰτήματα. Ὠργανώθησαν 41 Ἐνοριακαὶ ἑστίαι. Ἐξησφαλίσθη ἡ διατροφὴ ἡμερησίως 32.190 παιδιῶν. Ὑπολογίζεται, ὅτι ἔφθασαν αἱ χορηγηθεῖσαι μερίδες, ἐντὸς ἑξαμήνου, τὰς 4.304.535 καὶ διατεθέντα εἴδη παρὰ τοῦ Δ.Ε.Σ., τῆς Ἑλβετικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ε. Σ., τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ὡς καὶ ἀγορασθέντα ἀπὸ τὸ Κρατικὸν Μονοπώλιον καὶ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Καὶ ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ἑξαμήνου συνεχίζεται: 10.422.537 διετέθησαν διὰ τῶν ἐνοριακῶν ἑστιῶν εἰς καρυκεύματα πρὸς καλυτέραν παρασκευὴν τοῦ συσσιτίου, ἑκατομμύρια δραχμῶν εἰς ἐπισκευὰς οἰκημάτων, εἰς ἐγκαταστάσεις ἑστιάσεως, μαγειρικὰ σκεύη, πλάστιγγας, ἀποθήκας φυλάξεως τροφίμων κλπ. Ἕνας στρατὸς ὁλόκληρος ἀπὸ ἐθελοντίδας κυρίας καὶ δεσποινίδας τοῦ Πειραιῶς προσέφερε καὶ προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸ ἔργον τῆς διασώσεως τοῦ παιδιοῦ. Ἡ κοινωνικὴ ἀντίληψις ὠργανώθη διὰ τῆς ἱδρύσεως 40 ἐνοριακῶν παραρτημάτων εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ τέως Δήμου Πειραιῶς (περιλαμβάνουσα τοὺς Δήμους Νικαίας κλπ.) διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς παντοειδοῦς περιθάλψεως πρὸς τοὺς πάσχοντας. Ἱδρύθησαν 20 βρεφικοὶ σταθμοὶ εἰς τὰς περιφερείας Ἁγίων Ἀναργύρων .... κλπ. Δι’ αὐτῶν δὲ ἐξησφαλίσθη ἡ παροχὴ γάλακτος καὶ παρασκευασμένων τροφῶν εἰς 2748 βρέφη τῶν ὡς ἄνω περιφερειῶν. Ἡ λειτουργία των εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἐπιστημονικὴν ἐπαγρύπνησιν τῶν ἁρμοδίων ὑγειονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., αἱ ὁποῖαι ἐμερίμνησαν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν εἰδικῶν γαλακτοκόμων, ἐπισκεπτριῶν, τὴν διάθεσιν ἐθελοντίδων ἀδελφῶν τοῦ Ε.Ε.Σ. κλπ. Ἕκαστος βρεφικὸς σταθμὸς διαθέτει πλῆρες ἐπιτελεῖον ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν παιδιάτρου. Τοιουτοτρόπως εἰς τοὺς σταθμοὺς τούτους, παραλλήλως πρὸς τὴν παροχὴν τῶν μέσων συντηρήσεως τοῦ βρέφους ἀσκεῖται καὶ πλήρης μέριμνα ἰατροφαρμακευτική. Ἐπίσης παρέχονται τροφαὶ εἰς τὰς ἐπιτόκους καὶ θηλαζούσας μητέρας. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν προβλημάτων τῆς δημοσίας καὶ ἀτομικῆς ὑγείας δὲν ἐπεδείχθη ὀλιγωτέρα μέριμνα. Οὕτω ὠργανώθη: 1) Ἡ κατ’ οἶκον νοσηλεία, ἡ δωρεὰν ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις, παρακλινικαὶ ἐξετάσεις, διακομιδὴ ἀσθενῶν καὶ εἰσαγωγὴ αὐτῶν εἰς τὰ νοσοκομεῖα. 2) Ἡ προστασία τῆς μητρότητος διὰ τῆς δημιουργίας σταθμῶν ἐπιτόκων, παρακολουθεῖται ἡ κύησις τῶν ἀπόρων γυναικῶν (ἰατρικὴ παρακολούθησις, παροχὴ μαιευτικοῦ δέματος περιλαμβάνοντος ὅλα τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὸν κατ’ οἶκον φυσιολογικὸν τοκετόν, διάθεσις δωρεὰν μαιευτήρων καὶ μαιῶν, νοσοκομειακὴ περίθαλψις ὁσάκις πρὸς τοῦτο παρίσταται ἀνάγκη). 3) Ἡ προστασία τοῦ βρέφους καὶ τῶν παιδικῶν ἡλικιῶν διὰ τῆς ἱδρύσεως σταθμῶν καὶ παιδικῶν ἰατρείων. Ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἀντιτραχωματικοῦ ἀγῶνος. Ἐξητάσθησαν κατὰ τὸ πρῶτον 27.409 παιδιὰ παρὰ τῶν ὀφθαλμιάτρων τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἵνα μὴ καταστοῦν αἱ ἑστίαι κέντρα μεταδόσεως τῆς νόσου καὶ εὑρέθησαν ἐξ αὐτῶν 2.700 τραχωματικὰ διὰ τὰ ὁποῖα καὶ δημιουργοῦνται ἴδιαι ἑστίαι εἰς τὰς περιοχὰς Ἁγ. Νείλου, Καμινίων καὶ Ν. Κοκκινιᾶς, μὲ ἰσάριθμα ἀντιτραχωματικὰ ἰατρεῖα. 5) Ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς φθείρας καὶ τῶν ἑστιῶν μολύνσεως. Ἐξεπαιδεύθησαν ὑγειονομικῶς 400 ἐθελοντίδες ἐπισκέπτριαι, αἱ ὁποῖαι καὶ περιῆλθον ὅλας τὰς συνοικίας τῆς πόλεως ἀπὸ οἰκίας εἰς οἰκίαν, ἐξετάζουσαι τὴν καθαριότητα καὶ διαφωτίζουσαι τὴν καθαριότητα καὶ διαφωτίζουσαι τοὺς κατοίκους περὶ τῆς ἀναγκαίας μερίμνης. Ὡδηγήθησαν 30.000 ἄτομα μερίμνῃ τῶν Ἐρυθροσταυρισσῶν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α εἰς τοὺς σταθμοὺς ἀποφθειριάσεως τοῦ Ὑγειονομικοῦ Κέντρου Πειραιῶς κ.ἄ. 6) Τῆς ἀσκήσεως προφυλακτικῆς ὑγιεινῆς. Ἐγένοντο ὑπὸ τῶν ἐνοριακῶν ἰατρῶν 3.500 ἐμβολιασμοὶ κατὰ τῆς διφθερίτιδος ἐπὶ βρεφῶν 8.676 ἀντιτυφικοὶ ἐμβολιασμοὶ κλπ. Τὰ ὑγιεινομικὰ ὄργανα τοῦ παραρτήματος ἀποτελοῦν πραγματικὰς φάλαγγας. Ὑπερτεσσαράκοντα ἰατροί, ὑγειονομικοὶ ἐπιθεωρηταί, 10 μαιευτῆρες, 6 παιδίατροι, 4 ὀφθαλμίατροι, μικροβιολόγοι, 34 ἀδελφαὶ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, 37 ὑγιεινομικοὶ ἐνοριακοὶ σύμβουλοι καὶ 400 περιφερειακαὶ ἐπισκέπτριαι. Ἔγιναν κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον 4.247 ἰατρικαὶ ἐπισκέψεις κατ’ οἶκον εἰς ἀπόρους, ἐξετελέσθησαν δωρεὰν 3.588 συνταγαί, ἐχορηγήθησαν ἐξ ἄλλου καὶ 784 σπεσιαλιτέ. Εἰς νοσοκομεῖα εἰσήχθησαν 109 ἀσθενεῖς, εἰς τὴν Σωτηρίαν ἕτεροι 38 καὶ ἐγένοντο 300 παρακλινικαὶ ἐξετάσεις. Ἡ μέριμνα ἐπίσης διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν, ἐμφανίζει τὰ κάτωθι ἀποτελέσματα: Διετέθησαν διὰ τῶν ἐνοριακῶν παραρτημάτων εἰς ἀπόρους 22.181.300 δραχ. εἰς βοηθήματα εἰς βομβοπλήκτους κλπ. παρὰ τοῦ Κέντρου 1.250.000 δραχ. ἔξοδα ἐκδόσεως ἀδειῶν γάμου ἀπόρων 13.700 δραχ. ὡς καὶ εἴδη ρουχισμοῦ καὶ συσσίτια εἰς τοὺς βομβοπλήκτους Δραπετσώνας, Νικαίας καὶ Φρεαττύδος. Ἤδη ἐτέθησαν αἱ βάσεις διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ψυχαγωγίας τοῦ παιδιοῦ ἐντὸς τῶν παιδικῶν ἑστιῶν, τὴν σύστασιν κέντρου παροχῆς ἐργασίας καὶ ἐπενδύσεως τῶν ἀπόρων παιδιῶν ὡς καὶ τὴν ἵδρυσιν «Χριστιανικῶν Στεγῶν» εἴδους μικρῶν ὀρφανοτροφείων διὰ τὰ ἀπροστάτευτα παιδιά. Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι τόσον εὔγλωττοι ὥστε νομίζομεν, ὅτι περιττεύουν τὰ σχόλια. Πρόκειται περὶ δράσεως, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ σεμνύνεται τόσον ὁ Πρόεδρος τοῦ Ε. Ο. Χ.Α. Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνός, ὅσον καὶ οἱ διοικοῦντες τὸ παράρτημα Πειραιῶς, ἰδίως δὲ ὁ Διευθυντής του κ. Γ. Τζατζάνης, εἰς τὸν φιλότιμον ζῆλον τοῦ ὁποίου πολλά, μὰ πάρα πολλὰ ὀφείλονται. Ἀξίζουν ὅλοι ἕνα θερμότατο «εὖγε» διὰ τὰ ὡραῖα αὐτὰ ἀποτελέσματα ποὺ ἔκαναν νὰ ἀναθάλλῃ ἡ ἐλπὶς πάλιν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν πασχόντων». «Κρητικὴ Ἑνότης» 1 Ἰανουαρίου 1943. Ἡ «Κρητικὴ Ἀλληλεγγύη». «Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀπολογισμὸν τῶν πεπραγμένων τοῦ ἐν Πειραιεῖ κοινωνικοῦ καὶ φιλανθρωπικοῦ σωματείου ἡ «Κρητικὴ Ἀλληλεγγύη». Ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ τούτου ἐμφαίνεται ἡ λαμπρὰ καὶ ἀξιόλογος δρᾶσις τοῦ σωματείου τούτου διὰ τὴν περίθαλψιν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν ἀναξιοπαθούντων Κρητῶν Πειραιῶς καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν, ἰδίως ὅμως τῶν πτωχῶν Κρητικοπαίδων Πειραιῶς. Ὀργάνωσις συσσιτίου, παροχαὶ παντὸς εἴδους καὶ ὅλα αὐτὰ μὲ τὰ πενιχρὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει. Ἐσχάτως τὸ σωματεῖον συνεργάζεται καὶ ἐνισχύεται ὑπὸ τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Τοῦτο διήνοιξεν εἰς αὐτὸ νέους τομεῖς δράσεως καρποφόρου καὶ πολισχιδοῦς. Ἀλλὰ καθὼς ἕκαστος ἐννοεῖ τὸ σωματεῖον πολλὰ ἔχει ἀκόμη νὰ ἐπιτελέσῃ καὶ ἔχει ὡς ἐκ τούτου ἀνάγκην ἐνισχύσεως καὶ ἀρωγῆς εἰς τὸ ἔργον του. Ἀπευθυνόμεθα λοιπὸν πρὸς τοὺς ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ συμπολίτας μας καὶ συνιστῶμεν αὐτοῖς θερμῶς ὅπως ἐνισχύσωσιν τὸ καλὸν τοῦτο σωματεῖον εἰς τὸ συντελούμενον εὐγενὲς ἔργον του. Ἐν προκειμένῳ δέον νὰ σημειωθῇ ἡ αὐτοθυσία καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Σωματείου καὶ τοῦ ἀξίου Προέδρου αὐτοῦ κ. Γεωργίου Τζατζάνη. Εἰς αὐτοὺς ὀφείλεται ἡ σύμπτυξις καὶ ἡ καλὴ λειτουργία τοῦ σωματείου τούτου, τὸ ὁποῖον τόσα προσέφερε καὶ προσφέρει ὑπὲρ τῶν ἐν Πειραιεῖ συμπολιτῶν Κρητῶν τῶν πασχόντων σήμερον». «Πρωϊνὸς Τύπος» 26 Ἰανουαρίου 1943 Μία σεμνὴ τελετὴ εἰς τὴν «Κρητικὴν Ἀλληλεγγύην» Πειραιῶς. Συνεχίζων ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς ὑπὸ τὴν σοφὴν καὶ ἐμπνευσμένην καθοδήγησιν τοῦ Μακαριωτάτου Ἀθηνῶν κ. Δαμασκηνοῦ καὶ τὴν ἀκούραστον διεύθυνσιν τοῦ κ. Γ. Τζατζάνη, τὴν ἐξόχως εὐεργετικὴν δρᾶσιν του, πρὸς ἀνακούφισιν τῆς δυστυχίας, κατώρθωσε νὰ προσφέρῃ καὶ ἐνδύματα εἰς 5.000 περίπου πτωχὰ παιδάκια. Τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἔγινεν ἐνώπιον τῶν μητέρων καὶ πλήθους κόσμου ἡ τελευταία ἐπένδυσις, τῶν 127 Κρητικοπαίδων εἰς τὴν ἑστίαν τῆς «Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης». Τὴν ἑορτὴν ἐτίμησαν ἐπίσης διὰ τῆς παρουσίας των ὁ Μητροπολίτης Κρήτης κ. Βασίλειος, ὁ Ἐπίσκοπος Κισσάμου καὶ Σελίνου κ. Εὐδόκιμος. Τὸ πρόγραμμα τῆς «ἱεροτελεστίας», ὅπως τὸ ὠνόμασεν ὁ Σεβασμιώτατος κ. Βασίλειος, ἐξετελέσθη μὲ ἀπόλυτον ἐπιτυχίαν χάρις εἰς τὴν εὐγενικὴν ἐργασίαν τοῦ Διοικ. Συμβουλίου καὶ τῆς δίδος Ἑλ. Κουμῆ. Ὁ κ. Δημητρόπουλος διὰ σεμνῶν καὶ ἀπερίττων λόγων ἀνέπτυξεν ὡς γονεὺς εἰς τὰς μητέρας τὸ τεράστιον ἐπιτελούμενον ἔργον εἰς τὸν Ε.Ο. Χ.Α. καὶ ἀπηύθυνεν ἐκ μέρους των ἀπείρους εὐχαριστίας πρὸς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν, τὸν Μακ. Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν, τὸν Διευθυντὴν κ. Τζατζάνην καὶ ὅλους ὅσοι ἐργάζονται εἰς τὸν φιλανθρωπικὸν τοῦτον ὀργανισμόν. Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Κρήτης ηὐλόγησε δι’ ἐμπνευσμένων ποιμαντορικῶν λόγων τὴν προσπάθειαν τοῦ κατ’ ἐξοχὴν χριστιανικοῦ τούτου ὀργανισμοῦ, ἄλλοι ὁμιληταὶ ἐξῆραν μὲ ἐμφανῆ συγκίνησιν τὸ ἀνθρωπιστικὸν ἔργον ποὺ ἐπιτελεῖται καὶ τέλος ὁ κ. Διευθυντὴς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πρόεδρος τῆς Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης κ. Γ. Τζατζάνης ἀπήντησεν ἀναλύσας ἐν ὀλίγοις τὰ πεπραγμένα τοῦ ὀργανισμοῦ, βεβαιώσας, ὅτι παρὰ τὰς συναντωμένας πολλαπλὰς δυσχερείας θὰ συνεχισθῇ ὁλονὲν καὶ μὲ περισσοτέραν ἔντασιν ἡ προσπάθεια ὅλων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν ποὺ ἐδημιούργησαν αἱ περιστάσεις». «Ἀθηναϊκὰ Νέα» 2 Ἰανουαρίου 1943. Τὸ ἔργον τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης. Τί ἔγινεν εἰς τὸν Πειραιᾶ. Σωματικὴ καὶ ψυχικὴ ὑγεία τοῦ παιδιοῦ. Εἶναι χαρακτηριστικὸς ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ὁ Ἐθνικὸς Ὀργανισμὸς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης Πειραιῶς ἀνέπτυσσε τὴν δουλειά του καὶ ὡλοκλήρωσε τὴν ἐργασίαν του γιὰ ὅλες τὶς ἀπαιτήσεις τῆς παιδικῆς ἡλικίας. Ἡ ἀρχὴ ἦταν τὸ συσσίτιο. Ὅλες λοιπὸν οἱ προσπάθειες ἐστράφησαν πρὸς τὰ ἐκεῖ, γιὰ τὴν ἐξασφάλισι καλῆς καὶ ἀρκετῆς μερίδας φαγητοῦ. Αὐτὸ χρειαζόταν στὸ παιδὶ γιὰ νὰ πάρῃ ἀπάνω του. Ὅταν τὸ ζήτημα τοῦ ἐπισιτισμοῦ τακτοποιήθηκε μὲ τὸν πιὸ καλὸ τρόπο ποὺ μποροῦσε νὰ γίνῃ κάτω ἀπ’ τὶς σημερινὲς συνθῆκες, ἡ ὑγεία τῶν παιδιῶν ἦταν ἐκείνη ποὺ ἀπασχόλησε τὸν Ὀργανισμὸ τῆς Ἀλληλεγγύης. Ὀργανώθηκε τότε ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία ποὺ ἐργάζονται 70 ἰατροὶ διαφόρων εἰδικοτήτων. Εἰδικὸν Σῶμα ἀδελφῶν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ συνεστήθη μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἐξυπηρετῇ τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τοὺς βρεφικοὺς σταθμοὺς ποὺ περιλαμβάνουν 3.000 βρέφη. Ἱδρύθησαν ἐπὶ πλέον ἀντιτραχωματικὰ ἰατρεῖα καὶ γραφεῖον προστασίας τῆς μητρότητος, ἐπιφορτισμένο μὲ τὴν κατ’ οἶκον ἰατρικὴν περίθαλψιν τῶν ἀσθενῶν μητέρων. Ἕνα ἄλλο τμῆμα ἔχει γιὰ σκοπό του τὴν ἀνακάλυψι τῆς φτώχειας. Τὸ τμῆμα αὐτὸ ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐξέτασι τῆς θέσεως τοῦ πάσχοντος χρησιμεύει γιὰ τὴν παροχὴ τῆς ἀνάλογης περιθάλψεως. Ὅταν πέτυχαν οἱ δύο βασικοὶ σκοποὶ τοῦ προγράμματος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., ἡ συνεχὴς λειτουργία τοῦ συσσιτίου καὶ ἡ ἰατρικὴ παρακολούθησις τῶν παιδιῶν, εἶχεν ἐπιτευχθῆ ἀληθινὴ βελτίωσις τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς των. Ἡ βελτίωσις αὐτὴ γινόταν φανερὴ ἀπὸ μέρα σὲ μέρα. Τὸ παιδὶ γλύτωσε τὴν πεῖνα κι’ ἡ ζωή του δὲν διέτρεχεν ἄμεσον κίνδυνον ἀπὸ τὶς ἀρρώστειες. Εἶχε τώρα τὴ δύναμι νὰ τρέξῃ, νὰ παίξῃ, νὰ γελάσῃ νὰ δώσῃ τὴ χαρὰ στὸ σπίτι του. Οἱ μανάδες μίλησαν πολὺ καλὰ γιὰ τὴν μεταβολὴ αὐτή. Σὲ μιὰ τέτοια κατάστασι ἀναρρώσεως καὶ ἀναζωογονήσεως τῆς παιδικῆς ἡλικίας, ἡ ψυχαγωγία καὶ ἡ διαπαιδαγώγησις θὰ ἦταν κάτι ποὺ θὰ συντελοῦσαν στὴν καλὴ πορεία. Οἱ διευθύνοντες τὴν προσπάθειαν καὶ τὸ προσωπικὸν τῶν παραρτημάτων, διαπιστώνοντας μιὰ κατάστασι ὅπου αὐτὴ ἡ ψυχαγωγικὴ ἐργασία θἄπεφτε σὰν βροχὴ στὸ διψασμένο χῶμα, προχώρησαν στὴν πραγματοποίησί της. Τὸ παιδὶ ἀπέκτησε καθημερινὴ ψυχαγωγία. Τονώθηκε τὸ ἠθικό του κι’ ἡ χαρά του ἔγινε συχνότερη. Τὸ καλὸ συσσίτιο ἡ διάθεσι κάθε παιδιοῦ νὰ ζῇ μέσα στὸ παιχνίδι καὶ τὸ γέλιο, ἡ προσπάθεια τῶν ἀνθρώπων ποὺ τὰ φρόντισαν ἔφεραν ἀνέλπιστα ἀποτελέσματα. Ἡ ψυχαγωγία εἶναι τώρα στὴν πρώτη γραμμὴ τοῦ προγράμματος, γιατὶ τὸ ἀχνιστὸ πιάτο εἶναι ἐξησφαλισμένο καὶ σίγουρο. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέχρι σήμερα ἔργο τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης στὸν Πειραιᾶ. Μὲ ἀκατάβλητη ἐργασία ὁλόκληρης στρατιᾶς ἀνθρώπων ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Προέδρου τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς κ. Τζατζάνη καὶ τὸ ἐνδιαφέρον διακεκριμένων πολιτῶν τῆς πόλεως». «Ἀκρόπολις» 3 Φεβρουαρίου 1943. Ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς. Ὁ Ἐθν. Ὀργανισμὸς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, συνεχίζων τὴν κοινωφελῆ του δρᾶσιν εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὴν προστασίαν τῆς παιδικῆς ἡλικίας, ἐπένδυσε τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν 2.800 ἄπορα παιδιὰ τῶν συνοικισμῶν Κοκκινιᾶς καὶ Κορυδαλλοῦ. Ἡ ἐπένδυσις ἐγένετο εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Κινηματογράφου «Ὀρφεύς». Εἰς τὴν ἑορτὴν παρέστη ὁ Δήμαρχος Νικαίας, ὁ διευθυντὴς τοῦ παραρτήματος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. κ. Τζατζάνης, οἱ Ἐπιθεωρηταὶ καὶ τὰ μέλη τῶν ἐφορειῶν τῶν παιδ. Συσσιτίων τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., ὡς ἐπίσης καὶ τὰ μέλη τῶν ἐνοριακῶν παραρτημάτων καὶ πλῆθος κόσμου». «Βραδυνὴ» 4 Φεβρουαρίου 1943 Ἡ περίθαλψις τῶν ἀπόρων τοῦ Πειραιῶς Τὸ ἔργον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. «Τὸ ἐν Πειραιεῖ παράρτημα τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, συνεχίζον τὸ ἀποδοτικὸν ἔργον του διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀπόρων ἰδίᾳ παιδιῶν τοῦ Πειραιῶς, ἐνέδυσε ἐν συνόλῳ 6.480 ἄπορα παιδιά. Εἰς τὰ παιδιὰ ταῦτα ἐδόθησαν παλτά, φορέματα, πουλόβερ, κάλτσες καὶ ὑποδήματα καὶ τοιουτοτρόπως τὰ μέχρι χθὲς γυμνητεύοντα ἄπορα Πειραιωτόπουλα ἀπέκτησαν ἕνα θερμὸ ρουχαλάκι χάρις εἰς τὴν φιλόστοργον μέριμναν τοῦ Μακαρ. Ἀρχιεπισκόπου κ. Δαμασκηνοῦ καὶ τὴν ἀκούραστον θεληματικότητα τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ παραρτήματος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. κ. Γ. Τζατζάνη. Ἡ ἐπένδυσις περιέλαβεν ὅλα τὰ ἐνοριακὰ παραρτήματα τοῦ Πειραιῶς, Κοκκινιᾶς..... κλπ. Ἡ ἐπένδυσις τῶν μέχρι χθὲς στερουμένων ἐνδυμάτων παιδιῶν ὑπῆρξε συγκινητικωτάτη ἐκδηλουμένη διὰ μητρικῶν περιποιήσεων τῶν κυριῶν καὶ τῆς αὐτοπροσώπου παρακολουθήσεως ταύτης ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ παραρτήματος κ. Τζατζάνη». «Πρωϊνὸς Τύπος» 25 Μαρτίου 1943. Ἀπολογισμὸς ἑνὸς ἔτους. Τὸ ἔργον τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης εἰς τὸν Πειραιᾶ. Διὰ τὸ Παιδὶ καὶ τὴν Μητέρα. «Μία γόνιμος ἐργασία εἰς τὸν τομέα τῆς κοινωνικῆς προνοίας συντελεῖται ἀπὸ ἑνὸς ἔτους εἰς τὸν Πειραιᾶ. Τὸ ἐν Πειραιεῖ παράρτημα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., τοῦ ὁποίου ἡ λειτουργία μόλις τὸν Φεβρουάριον τοῦ παρελθόντος ἔτους ἤρχισεν, ἀντιμετώπισεν ἐπαρκῶς τὰς πολλαπλὰς ἀνάγκας τῆς γείτονος, διὰ τῆς προστασίας τῶν πασχόντων. Ἡ πρώτη του φροντὶς ἦτο νὰ δημιουργήσῃ στελέχη ἱκανὰ νὰ ἀνταπεξέλθουν εἰς τὴν μεγάλην καὶ δύσκολον ἀποστολήν των. Εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν ἀπεδείχθη καὶ πάλιν, ὅτι ὁ Πειραιεὺς περιέκλειε εἰς τοὺς κόλπους του ἐπίλεκτα μέλη τῆς κοινωνίας του, κυρίας, κυρίους καὶ δεσποινίδας, ἀφανεῖς φιλανθρώπους, ἱκανοὺς νὰ λαμπρύνουν τοιαύτας μεγάλας ἐκδηλώσεις, ὡς αἱ τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. Ἡ ἐπιτυχία αὐτή, ἡ φανέρωσις 1000 καὶ πλέον προσώπων, ποὺ κυριολεκτικῶς ἐγκατέλειψαν τὰ σπίτια των καὶ τὰς ὑποθέσεις των, διὰ νὰ ὑπηρετήσουν ἐθελοντικῶς τὸν Ὀργανισμὸν Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, παριστᾷ μὲ ποίας βάσεις ἐξεκίνησεν ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς διὰ τὴν μεγάλην ἀποστολήν του. Ἰδιαιτέραν φροντίδα κατέβαλεν ὁ Ὀργανισμὸς τοῦτος διὰ τὴν προστασίαν τῆς παιδικῆς καὶ βρεφικῆς ἡλικίας, ὡς ἐπίσης τὴν προστασίαν τῆς μητρότητος. Οὕτω διετήρησεν ἐν λειτουργίᾳ 40 ἑστίας Παιδικῶν συσσιτίων εἰς τὰς περιφερείας τῶν Δήμων Πειραιῶς, Ἁγ. Γεωργίου Κερατσινίου, Νικαίας καὶ τῶν Κοινοτήτων Ἁγ. Γεωργίου Κορυδαλλοῦ, Ἁγ. Ἰωάννου Ρέντη, Ν. Φαλήρου καὶ Περάματος. Ἐπίσης διετήρησεν ἐν λειτουργίᾳ 20 βρεφικοὺς σταθμούς. Εἰς τὰ παιδικὰ συσσίτια ἐσιτίσθησαν ἡμερησίως πλέον τῶν 25.000 παιδιῶν, ἐπιτόκων καὶ θηλαζουσῶν μητέρων, εἰς δὲ τοὺς βρεφικοὺς σταθμοὺς πλέον τῶν 3.000 βρεφῶν ἡμερησίως. Ἄξιον προσοχῆς εἶναι, ὅτι εἰς τὰ παιδιὰ ταῦτα καὶ εἰς τὰ βρέφη, δὲν παρέχεται μόνον τροφή, ἀλλὰ ἀσκεῖται συστηματικὴ ἰατρικὴ παρακολούθησις, ἐκ μέρους 70 ἰατρῶν διαφόρων εἰδικοτήτων. Εἰδικώτερον ἕκαστον παιδικὸν συσσίτιον παρακολουθεῖται ἀπὸ ἕνα ἰατρὸν παθολόγον ἕκαστος δὲ βρεφικὸς σταθμὸς ἀπὸ ἕνα παιδίατρον. Οἱ παρατιθέμενοι κατωτέρω ἀριθμοὶ ὁμιλοῦν σαφῶς διὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς. Τοιουτοτρόπως, κατὰ τὸ διαρρεῦσαν χρονικὸν διάστημα, διενεμήθησαν 8.655.615 μερίδες φαγητοῦ, διὰ τροφίμων τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ δι’ ἄλλων τοιούτων συμπληρωθέντων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐπισιτισμοῦ ἢ ἀπ’ εὐθείας δι’ ἀγορᾶς τροφίμων δαπάναις τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Ἐχορηγήθησαν ἐνδύματα καὶ ὑποδήματα εἰς 6.500 παιδιὰ ὡς ἑξῆς: Πουλόβερ 2771, παντελόνια 1095, παλτὰ 997, φορέματα 2730, κάλτσες 4909 ζεύγη, ξύλινα ὑποδήματα 4065 ζεύγη. Ταῦτα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατεσκευάσθησαν ὑπὸ εἰδικοῦ συνεργείου ραπτικῆς, πλὴν τῶν πουλόβερ καὶ τῶν καλτσῶν, αἵτινες ἐπλέχθησαν ὑπὸ τῶν κυριῶν τῶν διαφόρων ἐνοριακῶν παραρτημάτων. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἐνισχύσεις καὶ οἰκονομικαὶ παροχαὶ (βοηθήματα, ἄδειαι τελέσεως γάμου, βαπτίσεως κλπ.) ἔχουν νὰ παρουσιάσουν μίαν ἀκόμη πλευρὰν τῆς πολυσχιδοῦς δράσεως τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. Ἐνδιαφέρον εἶναι, ὅτι ὁ ΕΟΧΑ φροντίζει διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τροφίμων ποὺ διανέμει μέσῳ τῶν παντοπωλῶν ἢ τοῦ ἄρτου ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρός, τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν κάθε περιφερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν ἐλλείψει χρημάτων, νὰ τὰ στερηθοῦν. Ἰδιαιτέρα φροντὶς κατεβλήθη, διὰ τὴν ἰατροκοινωνικὴν παρακολούθησιν τῶν ἀπόρων. Αὕτη ἐξεδηλώθη διὰ τῆς κατ’ οἶκον νοσηλείας τοῦ ἀπόρου (ἰατρικὴ καὶ φαρμακευτικὴ περίθαλψις, παρακλινικαὶ ἐξετάσεις, νοσοκομειακὴ περίθαλψις), διὰ τῆς προστασίας τῆς μητρότητος διὰ τῆς ὀργανώσεως ἀντιτραχωματικοῦ ἀγῶνος, διὰ τῆς προφυλακτικῆς ὑγιεινῆς κλπ. Τοιουτοτρόπως ἐγένοντο 19.087 ἰατρικαὶ ἐπισκέψεις ἀπόρων. Ἐξετελέσθησαν εἰς ἰδιωτικὰ φαρμακεῖα 8.012 συνταγαί. Ἐχορηγήθησαν ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῆς ἀποθήκης τῆς Ὑγ. Ὑπηρεσίας 973 σπεσιαλιτέ. Εἰσήχθησαν εἰς τὰ ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐν Ἀθήναις νοσοκομεῖα 539 ἀσθενεῖς, εἰς τὸ σανατόριον «Σωτηρία» καὶ τὸ Ἀσκληπιεῖον Βούλας 81 ἀσθενεῖς, ἐγένοντο 403 παρακλινικαὶ ἐξετάσεις (ἀκτινοσκοπήσεις καὶ ἀκτινογραφήσεις) ἐπίσης δὲ 337 μικροβιολογικαὶ ἐξετάσεις. Παρηκολούθησαν καὶ ἐξητάσθησαν 27.409 παιδιὰ τραχωματικὰ παρ’ εἰδικῶν ὀφθαλμιάτρων τοῦ ΕΟΧΑ, λαμβάνεται δὲ ἤδη μέριμνα ἱδρύσεως ὀκτὼ ἀντιτραχωματικῶν ἑστιῶν διὰ τὸν διαχωρισμὸν τῶν πασχόντων ἀπὸ τὰ ὑγιῆ παιδιὰ πρὸς πρόληψιν ἐξαπλώσεως τῆς νόσου. Ἰδιαιτέρα προσπάθεια κατεβλήθη ἐκ μέρους τῶν ἐθελοντριῶν ἀδελφῶν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ συνεργαζομένων μετὰ τῶν ἐθελοντριῶν κυριῶν τοῦ ΕΟΧΑ διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς φθείρας καὶ τῶν ἑστιῶν μολύνσεως. Ἡ προστασία τῆς μητρότητος ἀπετέλεσεν ἕνα ἰδιαίτερον τομέα διὰ τὸν ΕΟΧΑ Πειραιῶς ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν ἐξ ἴσου σοβαρὸν τομέα τῆς ὑγιειονομικῆς παρακολουθήσεως τῶν βρεφικῶν σταθμῶν. Τοιουτοτρόπως διὰ τῶν σταθμῶν μητρότητος παρακολουθήσεως κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον 1.800 ἐπίτοκοι, ἐγένοντο δὲ διὰ μαιῶν τοῦ ΕΟΧΑ 450 τοκετοί. Ἐδόθησαν ἐπίσης κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον 391 μαιευτικὰ δέματα καὶ ἐχορηγήθησαν εἰς 350 βρέφη ἐμβόλια. Ἐδόθη εἰς 419 λεχωΐδας ποσότης γάλακτος 1200 ὀκάδων, ἐγένοντο δὲ 950 ἐπισκέψεις ἐπιτόκων παρὰ τῶν στελεχῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Τὰ στοιχεῖα ταῦτα μαρτυροῦν πόσον ὁ Ὀργανισμὸς οὗτος ἀνταπεκρίθη εἰς τὴν δύσκολον αὐτὴν ἀποστολήν, ἀξίζουν δὲ πάσης εὐχαριστίας οἱ συντελέσαντες εἰς τὴν τοιαύτην ἀπόδοσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου, τελοῦντες ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας καὶ καθοδηγουμένου ὑπὸ τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν, μὲ συμπαραστάτας ἐπίλεκτα μέλη τῆς Πειραϊκῆς κοινωνίας. Ἐπίσης εἰς τὸν διευθυντὴν καθηγητὴν κ. Γ. Τζατζάνην καὶ εἰς τὰς λοιπὰς ὑπηρεσίας ἀξίζουν θερμὰ συγχαρητήρια διὰ τὰ μέχρι σήμερον συντελεσθέντα».

«Κορυδαλλὸς» 17 Ὀκτωβρίου 1943

Η ΔΡΑΣΙΣ ΤΟΥ Ε.Ο.Χ.Α. ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Μία μεγαλειώδης προσπάθεια.— Ἕνα ἔργο ἀγάπης, ἀφοσιώσεως καὶ στοργῆς. «Ἡ λαῖλαψ τοῦ πολέμου, ἡ ὁποία παρέσυρε καὶ τὴν πατρίδα μας, δὲν ἀφῆκεν εἰς αὐτὴν παρὰ ἐρείπια μόνον καὶ τίποτε ἄλλο. Μέσα ὅμως ἀπὸ τὰ ἐρείπια, ἔπρεπε κάτι νὰ ἀνορθωθῇ, καὶ τὸ κάτι αὐτὸ ἦτο ὁ ἄνθρωπος καὶ πρὸ παντὸς τὸ παιδί, τὸ αὐριανὸ καμάρι τῆς φυλῆς μας, τὸ στήριγμά μας καὶ τὸ μέλλον τῆς πατρίδος μας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐγένετο τοῦτο ἦτο ἀνάγκη νὰ εὑρεθοῦν τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Εὐτυχῶς, ὅτι ὁ Θεὸς ἐφρόντισε νὰ στείλῃ τὸν κατάλληλον ἄνθρωπον, τὸν προκαθήμενον τῆς Ἐκκλησίας τῆς χώρας μας, Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος κ. Δαμασκηνόν. Χάρις εἰς τὴν πρωτοβουλίαν αὐτοῦ ἱδρύθη ὁ Ἐθνικὸς Ὀργανισμὸς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, μὲ διάφορα Παραρτήματα εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ἕνα ἀπὸ τὰ Παραρτήματά του, εἶναι καὶ τὸ Παράρτημα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ὁμιλήσωμεν σήμερα. Ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἔρχεται σὰν ἕνας μεγάλος ἀρωγὸς εἰς ὅλην τὴν πολυπαθῆ πόλιν τοῦ Πειραιῶς, ἡ ὁποία σκληρὰ ἐδοκιμάσθη ἀπὸ τὴν δίνην τοῦ πολέμου. Ἡ δρᾶσις του εἶναι ἀληθῶς μεγαλειώδης καὶ ποικιλότροπος. Ἔχει 47 ἑστίας συσσιτίων, τόσον εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Ἐπινείου ὅσον καὶ εἰς τοὺς γύρω δήμους καὶ κοινότητας. Διανέμεται μαγειρευμένον φαγητὸν καθημερινῶς εἰς 13.253 ὑποσιτιζόμενα φτωχὰ καὶ ἐγκαταλελειμμένα παιδάκια, μὲ λάδι καὶ καρυκεύματα, καὶ εἰς 1474 ἐπιτόκους. Ἐπίσης πλὴν τοῦ φαγητοῦ εἰς τὰ παιδάκια, δίδεται διὰ μέσου τῶν ἑστιῶν, δωρεὰν ἰατρικὴ καὶ φαρμακευτικὴ περίθαλψις. Εἰς τὰς ἀνωτέρω 47 ἑστίας ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι 7 ἀντιτραχωματικαὶ ἑστίαι, αἱ ὁποῖαι προσφέρουν πράγματι ὑψίστας ὑπηρεσίας διὰ τὴν καταπολέμησιν τῆς φοβερᾶς καὶ μεταδοτικῆς ἀσθενείας τοῦ τραχώματος. Εἰς τὰ παιδάκια αὐτὰ διανέμεται φροντισμένη καὶ εἰδικὴ τροφή. Εἰς κάθε ἑστία, ὑπάρχει ἐφορεία ἀπὸ ἐπίλεκτα πρόσωπα τοῦ τόπου, τὰ ὁποῖα ἐπιβλέπουν ἄγρυπνα τὴν παρασκευὴν καὶ τὴν λειτουργίαν τοῦ συσσιτίου. Ἐκτὸς τῆς ἐπισιτιστικῆς περιθάλψεως τῶν παιδιῶν ἡ δρᾶσις τοῦ Ὀργανισμοῦ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὴν ὑλικὴν καὶ ἠθικὴν βοήθειαν τῶν ἐνηλίκων. Διὰ τῶν Παραρτημάτων του, προσφέρει ἀπεριόριστον ἰατρικὴν καὶ φαρμακευτικὴν περίθαλψιν. Ἐκ τῶν προσφάτων ἐρευνῶν μας, εἴδομεν, ὅτι ἐξετελέσθησαν πλέον τῶν 4.000 συνταγῶν κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον. Ἀκόμη κατὰ τὸν αὐτὸν μῆνα, παρεσχέθη κλινικὴ καὶ μαιευτικὴ περίθαλψις εἰς περισσοτέρας τῶν 300 ἐπιτόκων, αἱ ὁποῖαι ἐκτὸς τῶν φαρμάκων, λαμβάνουν ἐπὶ ὀκταήμερον ἀπὸ τῆς γεννήσεως, γάλα καὶ ἄλλα τρόφιμα. Οἱ 29 βρεφικοὶ σταθμοὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ—Χριστιανικοῦ σὲ ὅλη του τὴν σημασία—Ὀργανισμοῦ, προσφέρουν καθημερινῶς γάλα, εἰς 8.658 παιδάκια, εἰς κυτία ἢ παρεσκευασμένον, ἀναλόγως τῆς ἡλικίας των. Κοντὰ εἰς αὐτὰ ἡ ἐπένδυσις σεβαστοῦ ἀριθμοῦ παιδιῶν κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα καὶ ἡ ἐπικειμένη νὰ γίνῃ κατὰ τὸν παρόντα, καθὼς καὶ ἡ διανομὴ σημαντικῶν χρηματικῶν ποσῶν, εἰς πασχούσας οἰκογενείας κάθε ἐνορίας, ὅλα συνολικά, μαρτυροῦν ἕνα ἔργον ἀγάπης, ἀφοσιώσεως καὶ στοργῆς ἀπεριορίστου. Ἀλλὰ μήπως εἶναι μόνον αὐτά; Ἔχουν γίνει τόσα πολλά. Δυστυχῶς ὁ χῶρος δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐπεκταθῶμεν, καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ σταματήσωμεν ἐδῶ, ἀφοῦ προηγουμένως εὐχαριστήσωμεν θερμὰ διὰ τὴν κολοσσιαίαν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν νὰ μᾶς παρουσιάσουν, τὸν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ἀκάματον καὶ γνωστὸν ἀπὸ τὸ παρελθὸν διὰ τὴν δρᾶσιν του κ. Τζατζάνην, καθὼς καὶ τὰ μέλη τῆς ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς κ.κ. Α. Ντάνον, προσωπάρχην, Δ. Πατσουράκον, τμηματάρχην περιθάλψεως, Κακίσην, ἰατρὸν—προϊστάμενον ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας καὶ τὸν κ. Κοσσύβαν, τμηματάρχην τῆς ψυχαγωγίας. Εἰς ὅλους αὐτοὺς ὀφείλομεν πράγματι πολλά, διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ζωῆς τῶν ἀπόρων καὶ δυστυχισμένων παιδιῶν μας».

«Ἀκρόπολις» 28 Δεκεμβρίου 1943

Η ΧΑΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΜΕ ΤΑ ΦΤΩΧΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ

ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ Ο Ε.Ο.Χ.Α.

Τοῦ συνεργάτου μας κ. Πολ. Παπαϊωάννου. «Ἀφήνω νὰ μοῦ πῆτε σεῖς ἂν αὐτὲς τὶς μεγάλες μέρες τῆς Χριστιανωσύνης, ὑπάρχει μεγαλύτερη χαρά, ἀπὸ ἐκείνη ποὺ νοιώθει τὸ παιδί, ὅταν αἰσθάνεται τὸν ἑαυτό του εὐχαριστημένο καὶ ἱκανοποιημένο, γιατὶ καὶ μέσα στὶς δυσχέρειες τοῦ πολέμου, μέσα στὶς μύριες στερήσεις τῆς ἐποχῆς, δὲν ἔμεινε παραμερισμένο καὶ παραπονεμένο, ἀλλὰ βρέθηκαν ἄνθρωποι νὰ τὸ ἱκανοποιήσουν, νὰ τοῦ δώσουν λίγη χαρά. Ἀπὸ πόσα σπιτάκια δὲν ἔλειψε τὸ κρέας καὶ οἱ ἄλλες ἀπολαύσεις τῶν γιορτῶν. Ὅμως κάτι ἔγινε γιὰ τὸ παιδί. Μὲ λίγη καλὴ θέλησι, μὲ ἀκόμη μεγαλύτερη προσπάθεια, καὶ κρέας καὶ φροῦτο καὶ χριστόψωμο καὶ ρουχαλάκια, ὅλα βολεύτηκαν καὶ οἰκονομήθηκαν καὶ ἐδῶ καὶ στὸν Πειραιᾶ. Τὰ παιδάκια ξέφυγαν ἀπὸ τὶς στενοχώριες τοῦ σπιτιοῦ τους, ξέχασαν, ὅτι ὁ μπαμπᾶς δὲν μπόρεσε νὰ φέρῃ κρέας τὴν παραμονὴν καὶ κεῖ μέσα στὸ πρόσχαρο περιβάλλον τῆς Ἑστίας τους, ἀγαπημένα ὅλα καὶ ἀδελφωμένα, σὰν μιὰ μεγάλη οἰκογένεια μικρῶν, μὲ γονεῖς τοὺς καλοὺς κυρίους καὶ τὶς κυρίες ποὺ τὰ φροντίζουν. Ἂν ἡ χαρὰ αὐτῶν τῶν μικρῶν εἶναι μεγάλη καὶ ἡ χαρὰ ἐκείνων ποὺ τὴν προσέφεραν, ὅπως καὶ ἐκείνων ποὺ τὰ καμαρώνουν δὲν εἶναι μικρότερη. Καὶ τὴ χαρὰ αὐτὴ μᾶς δόθηκε ἡ εὐκαιρία νὰ τὴν διαπιστώσωμεν, χάρις εἰς τὴν εὐγενικὴ πρόσκλησι παλαιοῦ φίλου καὶ συμμαθητοῦ, τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀλληλεγγύης Πειραιῶς καθηγητοῦ κ. Γ. Τζατζάνη, ὅταν μαζί του καὶ μὲ τὴν συντροφιὰ τοῦ Προϊσταμένου Περιθάλψεως καὶ Ψυχαγωγίας κ. Τιμ. Κοσσύβα ἐπισκεφθήκαμε τὴν ἡμέρα τῶν Χριστουγέννων τὴν μιὰ μετὰ τὴν ἄλλη πάνω ἀπὸ εἴκοσι Πειραϊκὲς ἑστίες τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Ὁ Ὀργανισμὸς εἶναι ἡ ἰδέα, ἡ ἔμπνευσις, ποὺ ὀφείλεται στὸν ἄξιο Ἀρχηγὸ τῆς Ἐκκλησίας μας. Μιὰ τέτοια ἰδέα ὅμως γιὰ νὰ πάρῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ, γιὰ νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ χρειάζεται κούραση, χρειάζεται συνεργάτες, πρέπει νὰ γίνῃ κτῆμα τοῦ εὐρυτέρου κοινοῦ, τῆς κοινωνίας. Καὶ αὐτὸ ἐπέτυχεν ὁ Ε.Ο.Χ.Α. στὸν Πειραιᾶ. Εἶναι ἡ ἀβίαστη διαπίστωσις ἀπὸ τὸν προχθεσινό μας περίπατο στὶς Πειραϊκὲς ἑστίες. Ἀρχίσαμε ἀπὸ τὴν Πειραϊκή, περάσαμε τὶς κεντρικὲς ἑστίες καὶ φθάσαμε στὸν Ἅγιο Διονύσιο, στὴ Ζέα καὶ τὸν Ἅγιο Φανούριο τῆς βομβοπλήκτου Δραπετσώνας. Δὲν εἴδαμε μόνο παιδάκια χαρούμενα νὰ καλοτρῶνε εὐχαριστημένα τὸ κρεατάκι τους, τὴ μακαρονάδα τους, τὸ φροῦτο τους καὶ τὸ χριστόψωμό τους. Εἴδαμε τὶς κυρίες καὶ τοὺς κυρίους τῶν ἐπιτροπῶν καὶ αὐτοὺς χαρούμενους νὰ τὰ παραστέκουν μὲ ἱκανοποίησιν γιὰ ὅ,τι κατάφεραν. Καὶ ἀκόμα τὸ πιὸ σπουδαῖο, κόσμο ἀρκετὸ ἀπὸ τὶς γειτονιὲς νὰ καμαρώνῃ τὰ χαρούμενα αὐτὰ παιδάκια. Εἶναι αὐτὸ ποὺ εἴπαμε παραπάνω, ὅτι ὁ Ε.Ο.Χ.Α. κατάφερε στὸν Πειραιᾶ, χάρις στοὺς δραστηρίους ἐργάτες του, νὰ γίνῃ τὸ ζήτημά του κτῆμα ὅλης τῆς κοινωνίας. Ἡ ὑπόθεσις τῆς καθεμιᾶς ἑστίας, εἶναι ὑπόθεσις ὅλης τῆς γειτονιᾶς. Καὶ θὰ σᾶς φανῇ ἀπίστευτο ἂν σᾶς πῶ πῶς τὸ κρέας ὅλων σχεδὸν τῶν ἑστιῶν τοῦ Πειραιῶς ἐξασφαλίστηκε μὲ τὶς εἰσφορὲς τῆς κάθε μιᾶς συνοικίας. Μοῦ ἔλεγε στὸ δρόμο προχθὲς ὁ διευθυντὴς κ. Τζατζάνης πῶς ὅταν ἐκάλεσε τὰ συμβούλια τῶν ἑστιῶν γιὰ νὰ συστήσῃ ἐξασφάλισι τοῦ κρέατος γιὰ τὰ Χριστούγεννα μὲ κάθε θυσία, βρέθηκαν μερικοὶ διστακτικοί. Ἄς μὴ φᾶνε —εἶπαν— καὶ τὰ παιδιὰ κρέας, ἀφοῦ δὲν θὰ φᾶμε καὶ μεῖς στὰ σπίτια μας. Ἐν τούτοις καὶ αὐτοὶ οἱ διστακτικοὶ ἐξησφάλισαν πρῶτοι τὸ κρέας τῆς ἑστίας των. Καὶ ἔτσι ὁ Ὀργανισμὸς δὲν χρειάσθηκε νὰ προσθέσῃ παρὰ μονάχα 50 ἑκατομμύρια γιὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ ποσὰ σὲ ἐλάχιστες φτωχὲς γειτονιές. Ἀρχίζοντας τὸν περίπατό μας ἀπὸ τὴν Πειραϊκή, ἐπισκεφθήκαμε πρώτη τὴν ἑστία τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς, ποὺ ἔχει στὴ δύναμί της 258 παιδιὰ τῆς προσχολικῆς περιόδου καὶ χωριστὸ σταθμὸ μὲ 500 βρέφη. Ἀκούραστη ἡ ἐντεταλμένη Κα Μπακούση, μὲ τοὺς συνεργάτες της, ἔχει φροντίσει γιὰ ὅλα. Τὰ παιδιὰ ἔφαγαν καλὰ καὶ ὠργάνωσαν γιορτὴ μὲ ἀπαγγελίες, ποιήματα, διαλόγους κλπ. Στὴν κομψὴ στολισμένη αἴθουσα τῆς ἑστίας, μαζεμένος πολὺς κόσμος ἀπὸ τὴν συνοικία, καμαρώνει καὶ χειροκροτεῖ τοὺς πιτσιρίκους ἐκτελεστές. Ἡ ἴδια τάξις καὶ στὴν ἑστία τοῦ Ἁγίου Νείλου ποὺ ἔχει 264 τραχωματικὰ παιδιὰ τῆς προσχολικῆς περιόδου καὶ 30 τῆς ἐξωσχολικῆς. Στὴν ἑστία τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, μὲ 368 παιδιὰ τῆς προσχολικῆς περιόδου, 40 τῆς ἐξωσχολικῆς καὶ 799 βρέφη, ἡ ἐντεταλμένη Κα Εὐδαίμονος καὶ οἱ Πρόεδροι κ.κ. Δημητρόπουλος καὶ Βαφείδης, μὲ τοὺς ἄλλους συνεργάτες τους εἶχαν ἐπίσης φροντίσει νὰ μὴ λείψῃ ἀπὸ τὰ παιδιά τους τίποτε. Τὸ ἴδιο καὶ στὶς ἄλλες ἑστίες ποὺ ἐπισκεφθήκαμε. Θὰ σταματήσουμε λίγο στὴν ἑστία τῆς «Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης». Εἶναι στεγασμένη στὴν «Κρητικὴ Στέγη», ἕνα λαμπρὸ κτίριο, ποὺ δὲν ἄφησεν ὁ πόλεμος νὰ τελειώσῃ. Τὰ Κρητικόπουλα, τῆς παροικίας, τρῶνε ἐδῶ καὶ εὐθυμοῦν ἰδιαίτερα ἀδελφωμένα. Καὶ τὸ Χριστουγεννιάτικο πλούσιο φαγητὸ τους ἔδωσε τὴν εὐκαιρία μιᾶς γενικῆς Κρητικῆς γιορτῆς. Εἶναι ἐδῶ ἀρκετοὶ ἀπὸ τοὺς Κρητικοὺς καὶ Κρητικοποῦλες τοῦ Πειραιῶς, ποὺ καμαρώνουν τὰ παιδάκια. Ὅλα ἄφθονα, ὅλα μὲ τάξι, ὅλα μὲ κέφι καὶ ἡ μεγάλη αἴθουσα τοῦ ἰσογείου, πλημμυρισμένη δονεῖται ἀπὸ τὶς παιδικὲς χαρούμενες φωνές. Τὸ κρέας, ὁλόκληρο μοσχάρι 35 ὀκάδων, τὸ πρόσφεραν οἱ ἀδελφοὶ Σταυρουλάκη. Εἶναι πραγματικὰ ἄξιοι συγχαρητηρίων, ὁ Πρόεδρος κ. Τζατζάνης, ἡ Ἀντιπρόεδρος Κα Ἀρχοντάκη, ὁ Ταμίας κ. Σέργιος καὶ τὰ μέλη κ.κ. Ὀρφανοῦ, Σηφαλάκη, Κεραμποῦ, Βαγιονῆ καὶ δὶς Κουμῆ. Ὁ χρόνος δὲν μᾶς ἔφθασε γιὰ νὰ ἐπισκευθοῦμε ἀκόμη περισσότερες ἑστίες. Ὅ,τι δὲν μᾶς ἐπέτρεψεν ὁ χρόνος νὰ κάνουμε τὰ Χριστούγεννα, θὰ τὸ ἀναπληρώσουμε μὲ μιὰ νέα κάθοδό μας στὸν Πειραιᾶ, τὴν παραμονὴ τῆς Πρωτοχρονιᾶς. Ἀξίζει τὸν κόπο σ’ ἕνα ἄλλο σημείωμα νὰ κάνουμε μαζὶ πάλι αὐτὸν τὸν περίπατο.

ΠΟΛ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

Ἀκρόπολις 5 Ἰανουαρίου 1944.

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΦΤΩΧΟΓΕΙΤΟΝΙΕΣ

ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΤΟΥ ΕΟΧΑ

Τοῦ συνεργάτου μας κ. Πολ. Παπαϊωάννου «Ἔπρεπε νὰ σᾶς εἶχα μαζί μου τὴν παραμονὴ τῆς Πρωτοχρονιᾶς στὸν δεύτερό μας περίπατο στὶς Πειραϊκὲς ἑστίες τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Ἀπὸ πολὺ πρωῒ ὡς ἀργὰ τὸ ἀπόγευμα, μὲ τὴν ἴδια, ὅπως τὰ Χριστούγεννα συντροφιὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ παραρτήματος κ. Γ. Τζατζάνη καὶ τοῦ προϊσταμένου τῆς περιθάλψεως καὶ ψυχαγωγίας κ. Τ. Κοσσύβα, ἐπισκεφθήκαμε 28 γιὰ τὴν ἀκρίβεια, ἑστίες. Καὶ ὁ περίπατος αὐτὸς ἦταν περισσότερον ἀποδοτικός, γιατὶ ἔγινε ἀνάμεσα στὶς μακρυνὲς γειτονιὲς τοῦ Πειραιῶς, τὶς πιὸ φτωχὲς καὶ τοὺς μεγάλους προσφυγικοὺς συνοικισμούς, ὅπου ἡ δυστυχία εἶναι πολὺ μεγαλύτερη. Θὰ δοκιμάζατε ἂν εἴσαστε μαζί μας, τὴν ἴδια μὲ μᾶς ἱκανοποίησι. Ὄχι τόσον γιατὶ θὰ καμαρώνατε παιδιὰ τῶν πιὸ φτωχῶν οἰκογενειῶν νὰ γιορτάζουν σ’ ἕνα περιβάλλον γεμάτο χαρὰ καὶ στοργὴ τὴν Πρωτοχρονιά. Πιὸ πολὺ γιατὶ θὰ διαπιστώνατε μὲ τὰ ἴδια σας τὰ μάτια, πῶς περιθάλπει καὶ φροντίζει τὰ παιδὰ αὐτὰ ἡ φτωχὴ γειτονιά. Δὲν θὰ διστάσωμε νὰ τὸ διακηρύξουμε. Ἡ φτωχὴ Κοκκινιά, τὰ Ταμπούρια, ἡ Δραπετσώνα, καὶ οἱ ἄλλες Πειραιώτικες φτωχοσυνοικίες ποὺ ἐπισκεφθήκαμε ἔδωκαν μέσα στὶς ἑστίες τοῦ ΕΟΧΑ ἐξετάσεις γιὰ μιὰ εὐρύτερη Ἀλληλεγγύη. Καὶ πρέπει νὰ τὸ βροντοφωνήσωμεν. Ἐπῆραν παραπάνω ἀπὸ ἄριστα. Σ’ αὐτὴ τὴ φτώχεια ταίριαζε νὰ εἶναι πλούσια. Ἄν σήμερα κάνει ὅ,τι κάνει γιὰ τὸ παιδί, εἶναι πολὺ εὔκολο νὰ φαντασθῆτε πόσα ἀκόμα θὰ ἔκανε ἂν ἦταν πλούσια. Τὶ τὰ θέλομε, εἶναι γενικώτερο τὸ συμπέρασμα. Ἡ φτώχεια νοιώθει καλύτερα τὴν φτώχεια. Ἐνῶ ὁ πλοῦτος ἐκτὸς βέβαια τιμητικῶν ἐξαιρέσεων, δύσκολα ἀπὸ τὶς πυραμίδες του κατεβαίνει στὸ ἐπίπεδο τοῦ ἀνθρώπου ποὺ στερεῖται. Ἦταν συγκινητικὸ τὸ θέαμα παντοῦ. Αἴθουσες φτωχικὰ μὰ κομψὰ στολισμένες, παιδάκια ὁλοκάθαρα καὶ γύρω τους οἱ κύριοι, αἱ κυρίες καὶ τὰ κορίτσια τῶν ἐπιτροπῶν, φτωχοὶ καὶ αὐτοὶ ποὺ ἄφησαν τὰ σπίτια τους, ξενύχτισαν μέσα στὶς ἑστίες γιὰ νὰ ἑτοιμάσουν τὴν πίττα, νὰ ταξινομήσουν τοὺς μπουναμάδες, τὰ πουλόβερ, καὶ τὰ ἄλλα ρουχαλάκια ποὺ μοίρασε ὁ Ὀργανισμὸς καὶ νὰ ὀργανώσουν μιὰ πρωτοχρονιάτικη γιορτή. Κούρασι, στενοχώρια, ὅλα γιὰ νὰ δοκιμάσῃ λίγη χαρὰ τὸ παιδί. Καὶ τὴ δοκίμασε καὶ στὴν πιὸ ἀπόμερη Πειραιώτικη γωνιά. Δὲν θὰ ξεχάσω ποτέ, αὐτὸ τὸ θέαμα ποὺ ἀντίκρυσα. Ἡ γιορτὴ τῶν παιδιῶν τῆς κάθε μιᾶς ἑστίας ἦταν καὶ γιορτὴ ὅλης τῆς γειτονιᾶς. Ἔβλεπες παντοῦ γεμᾶτες τὶς αἴθουσες ἀπὸ κόσμο, καὶ ἀπέξω μιὰ τέτοια πανηγυριώτικη συγκέντρωση, ποὺ καταλάβαινες ἀπὸ μακρυὰ πῶς ἐκεῖ εἶναι ἑστία τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Εἶναι κρῖμα ποὺ ὁ χῶρος δὲν ἐπιτρέπει περισσότερες γραμμὲς γιὰ τὴν κάθε μιὰ ἑστία χωριστά. Θὰ ποῦμε ὅμως κάτι γιὰ ὅλες. Ἀξίζουν θερμὰ συγχαρητήρια σὲ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ παραρτήματος ἀπὸ τὸν διευθυντὴ ἕως τὸν τελευταῖο κλητῆρα. Καὶ ἀκόμη πιὸ θερμὰ συγχαρητήρια ταιριάζουν στὶς τοπικὲς ἐφορίες τῶν ἑστιῶν καὶ τοὺς Ἐπιθεωρητάς. Ὅλοι κουράστηκαν γιὰ νὰ παρουσιάσουν κάτι καλύτερο. Γι’ αὐτὸ θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ ἀναφέρουμε ἐδῶ τὰ ὀνόματά τους μὲ τὴν σειρὰ τῶν Ἑστιῶν ποὺ ἐπισκεφθήκαμε. ....................................................... Παράλειψις δὲν θὰ ἦταν ἂν δὲν ἀναφέραμε καὶ τοὺς Ἐπιθεωρητικὰς κ.κ. Ἀφεντάκην, Ἀντωνάκον, Αἰγινήτην, Βρεττάκον, Ἀνδρουλιδάκη, Μανωλακάκη, Μουτάκην, Μαρκέτην, Περίνην, Καλοπόδην, Παπατζανάκην, Σεϊζάν, Ρηνιωτάκην, Μπαλογιάννην, Πίσιλα, Οἰκονομόπουλον, Μπελεσιώτην, Παπαγρηγοράκην, Χατζηευστρατίου κλπ. ποὺ δούλεψαν ἐπίσης καὶ δουλεύουν μὲ αὐταπάρνησιν γιὰ νὰ κάνουν ὅ,τι μπορέσουν στὸ παιδί. Κατακλεὶς τοῦ περιπάτου ἦσαν τὰ κεντρικὰ γραφεῖα τοῦ παραρτήματος τοῦ Πειραιῶς. Ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι συγκεντρωμένοι περίμεναν τὸν διευθυντὴν του ποὺ τοὺς μοίρασε δῶρα γιὰ τὰ παιδιά τους.

Ἀκρόπολις 19 Αὐγούστου 1945

ΤΑ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΑ ΣΤΗΝ ΕΚΑΛΗ

Ἄλλη Πειραϊκὴ προσπάθεια γιὰ τὴν νεότητα εἶναι ἡ ἐφετεινὴ ἐξόρμησις τῆς «Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης» τοῦ καλοῦ αὐτοῦ Πειραϊκοῦ σωματείου ποὺ ἀγκαλιάζει μὲ τὴν μέριμνά του ὅλη τὴν Κρητικὴ παροικία τοῦ Πειραιῶς. Ὁ Πρόεδρός της καθηγητὴς κ. Γ. Τζατζάνης εἶχε τὴν ἔμπνευσι νὰ μὴ πάῃ χαμένο γιὰ τὰ κρητικόπουλα τὸ πρῶτο ἐλεύθερο καλοκαῖρι. Καὶ δραστήρια ὠργάνωσε παιδικὲς ἐξοχὲς στὴν Ἑκάλη σὲ ὡραῖες βιλλίτσες ποὺ ἔμεναν ἄδειες. Τέσσαρες ἀποστολὲς προβλέπονται γιὰ ἐκεῖ ἀπὸ 20 μέρες ἡ κάθε μιὰ καὶ κορίτσια καὶ ἀγόρια φτωχὰ καὶ ἐξαντλημένα. Σύνολο τῶν 400 παιδιῶν. Οἱ δύο μέχρι τώρα ἐπραγματοποιήθησαν. Ἡ πρώτη γιὰ 100 ἀγόρια ἡ δευτέρα γιὰ 100 κορίτσια. Ἡ ἐπιτυχία αὐτῆς τῆς προσπαθείας ἔγκειται στὸ ὅτι ἀληθινὰ ὅλα τὰ παιδάκια ποὺ ἐπωφελήθησαν εἶναι ἐξαθλιωμένα κυριολεκτικῶς καὶ παρέχουν συγκινητικὴν εἰκόνα στὸ ἀντίκρυσμά τους. Τὰ παιδιὰ αὐτὰ γιὰ πρώτη φορὰ αἰσθάνονται νὰ ζεσταίνῃ ἡ καρδιά τους ἀπὸ κάποια στοργή. Μὲ τὴν ἐνίσχυση τοῦ Ἐρ. Σταυροῦ καὶ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἔχουν ἐξασφαλισμένη μπόλικη καὶ τονωτικὴ τροφή. Τὸ πρωὶ γάλα, πρόγευμα ἱκανοποιητικό, τὸ μεσημέρι κρέας, ζυμαρικὰ κλπ. καλομαγειρευμένα. Μέλη τῆς Κρατικῆς Ἀλληλεγγύης μὲ τὸν κ. Τζατζάνη ἐπὶ κεφαλῆς ἐποπτεύουν ἀκούραστα στὴν ὅλη ἐπιτυχία τοῦ ἔργου. Ἔτσι καὶ τὰ Κρητικόπουλα τοῦ Πειραιῶς τὰ ποιὸ φτωχὰ καὶ τὰ ποιὸ ἐξουθενωμένα ἀνανεώνουν ἐκεῖ πάνω στὴν γραφικὴ Ἑκάλη τὶς δυνάμεις τους, ξεκουράζονται καὶ ἀναλαμβάνουν ἀπὸ τὶς πολύχρονες δοκιμασίες τῶν κατοχικῶν χρόνων. Αὐτὸς, ὁ ἱδρυτὴς προσέτι καὶ ἐπὶ δεκαετίαν Πρόεδρος τῆς Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης Πειραιῶς, (κατὰ τὸ «Χριστιανικὴ Ἀλληλεγγύη») διὰ τὴν περίθαλψιν καὶ σωτηρίαν τῶν πτωχῶν Κρητικοπαίδων τοῦ Πειραιῶς, ὁ καὶ ἰσόβιος ἐπίτιμος Πρόεδρός της καὶ «Πατὴρ τοῦ Κρητικοῦ παιδιοῦ» κατὰ ψηφίσματα τῆς γεν. συνελεύσεως τῶν μελῶν της τὸ μέλος τριμελοῦς Ὑποεπιτροπῆς τοῦ Ε.Ε.Σ. Πειραιῶς καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς περιθάλψεως Βομβοπλήκτων Πειραιῶς. Αὐτὸς ὁ ὁποῖος καὶ πρὸ τῆς ἐκρήξεως τοῦ ἀπαισίου ἐκείνου ἀνταρτοπολέμου καὶ τοῦ φουντώματος τοῦ καταστρεπτικοῦ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ δὲν ἐδίστασε νὰ λάβῃ θέσιν καὶ νὰ ἀπευθύνῃ ἔκκλησιν πρὸς τὴν σύνοδον τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἕνα ἕκαστον τῶν Ἱεραρχῶν κοινοποιηθεῖσαν καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς τῆς χώρας καὶ τοὺς Δ)τὰς τοῦ Ἀθηναϊκοῦ τύπου, καὶ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης καὶ ἕνα ἕκαστον τῶν Ἐπισκόπων αὐτῆς, ἵνα ἐπέμβουν, ἐπέμβῃ ἡ Ἐκκλησία καὶ προλάβῃ καὶ ἀποσοβήσῃ τὴν ἐπερχομένην καταστροφήν. (Καταθέτω καὶ τὰς ὡς ἄνω δύο ἐκκλήσεις μου, διὰ τὴν καταχώρησίν των εἰς τὰ πρακτικά).

«ΥΠΟΜΝΗΜΑ

Γεωργίου Ἀλ. Τζατζάνη Θεολόγου–Νομικοῦ Πρὸς Τὴν Ἁγίαν καὶ Ἱερὰν Σύνοδον τῆς

Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

ΑΘΗΝΑΣ

Μακαριώτατε Πρόεδρε, Σεβασμιώτατοι Συνοδικοί, Αὐτὴν τὴν στιγμήν, ποὺ ἄφθονο ρέει τὸ αἷμα τὸ Ἑλληνικὸν ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς ἁγίας καὶ μαρτυρικῆς χώρας μας (ὡς καλῶς γνωρίζετε), ποὺ ἐπαπειλεῖται ἡ γενίκευσις ἑνός, ἄνευ προηγουμένου εἰς τὴν μακραίωνα ἱστορία μας, ὁλοκληρωτικοῦ ἐμφυλίου πολέμου, ποὺ κινδυνεύει νὰ χάσωμεν ὅ,τι, διὰ τῶν θυσιῶν, τοῦ μαρτυρίου καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκερδίσαμεν καὶ ἐδικαιούμεθα νὰ ἀποκτήσωμεν, αὐτὴν τὴν κρίσιμον στιγμήν, λέγω, τὰ βλέμματα, ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδιὰ παντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρέφεται πρὸς Σᾶς, ὡς τὸ μόνον «φῶς τοῦ κόσμου», ποὺ ἡ θεία πρόνοια συνεκέντρωσεν ἐπὶ τῷ αὐτῷ καὶ ζητεῖ, καὶ περιμένει, καὶ ἐλπίζει, καὶ ἀπαιτεῖ, ἀντὶ παντὸς ἄλλου θέματος, ἀντὶ πάσης ἄλλης ἐρεύνης, ἀντὶ πάσης ἄλλης ἐνεργείας, ἡ ἁγία Ὑμῶν Σύναξις, μὲ ἓν θέμα νὰ ἀσχοληθῇ, μίαν καὶ μόνην ἔρευναν νὰ κάμῃ, εἰς μίαν καὶ μόνην ἐνέργειαν νὰ προβῇ: μὲ τὸ ἀνείπωτον Ἑλληνικὸν δρᾶμα, τὴν πρωτοφανῆ εἰς τὴν Ἱστορίαν μας Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, τὴν ἐνέργειαν τῆς συναισθήσεως τοῦ καθήκοντος, τῆς ὁμονοίας, τῆς ἑνώσεως, τῆς ἐκεχειρίας ἔστω, πρὸς ἀνάνηψιν, πρὸς ἀφύπνισιν, πρὸς συναίσθησιν, πρὸς «κατάπαυσιν τοῦ πυρὸς» πρὸς κοινὴν ἐνέργειαν, διεκδίκησιν καὶ ἀπόκτησιν τῶν ἱστορικῶν πεπρωμένων καὶ δικαίωσι τοῦ ἡρωϊκοῦ, δικαίου καὶ ἠθικοῦ ἀγῶνος μας, ὡς λαοῦ, ὡς Ἔθνους, ὡς φυλῆς. Ἅγιοι τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας Πατέρες, ἡ ψυχὴ παντὸς Ἕλληνος, ἀγωνιῶσα, στρέφεται πρὸς Σᾶς ὡς τὴν μόνην πλέον ἐλπίδα σωτηρίας. Κατὰ θείαν οἰκονομίαν ὁ ἐπὶ κεφαλῆς Σας ἵσταται καὶ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἔθνους. Μαζὶ μὲ αὐτὸ ἀναλάβετε τὸν ἀγῶνα, ἐπωμισθῆτε τὸ βάρος, ἐνεργήσετε τὸ ἄθλον τῆς ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων, τῆς ἐπικρατήσεως τῆς λογικῆς, τῆς ἐπιβολῆς τῆς φωνῆς τοῦ Ἔθνους. Ὄχι πλέον ἄλλο αἷμα. Ἀνοχή, Ὁμόνοια, Ἀγάπη, Ἕνωσις καὶ ἐν τῇ ἐννοίᾳ καὶ ἐπιβολῇ τούτων διεκδίκησις καὶ ἀπόκτησις τῶν δικαίων μας τώρα ποὺ κρίνονται αἱ τύχαι τοῦ κόσμου. Εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν, εἰς τὴν ἐπιβολὴν ταύτην, ἔχετε σύσσωμον τὸ Ἔθνος βοηθὸν καὶ παραστάτην. Ἐὰν οἱ πολιτικοὶ ἡγέται, τὰ πολιτικὰ κόμματα, ἢ οἱοιδήποτε ἄλλοι καὶ μάλιστα ὑπεύθυνοι δι’ ὅσα σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα μας διατραγῳδοῦνται, ἀντιδράσουν ἢ ἀρνηθοῦν νὰ συμβάλουν ἢ ἁπλῶς ὀλιγωρήσουν εἰς τὴν φωνὴν τοῦ καθήκοντος, τὴν ὁποίαν Σεῖς, ἀμείλικτον, θὰ θέσετε ἐνώπιόν των, τὸ ΕΘΝΟΣ ὁλόκληρον, Ὑμῶν προεξαρχόντων, θὰ τοὺς θέσῃ ἐκποδῶν, θὰ τοὺς στιγματίσῃ καὶ θὰ τοὺς καταδικάσῃ εἰς διαρκῆ πολιτικὸν ἐξαφανισμὸν καὶ θάνατον ὡς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος. Τὴν 12ην αὐτὴν ὥραν ἡ Θεία πρόνοια Σᾶς συνεκέντρωσεν ἐπὶ τῷ αὐτῷ, ἵνα σώσετε τὴν Ἑλλάδα. Μὴ ἀμελήσετε, Σώσετέ την, συνεχίζοντες τὸ ἱστορικὸν καὶ ἅγιον τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ ἔργον. Τοῦτο προέχει σήμερον, πᾶν ἄλλο ἂς ἀφεθῇ δι’ εὐθετώτερον χρόνον. Δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλως τε ἀξίαν, ὅταν ἡ Ἑλλὰς καταστραφῇ. Μακαριώτατε, ἅγιοι Συνοδικοί, ἡ φωνὴ τοῦ Ἔθνους τὸ ἀπαιτεῖ. Τὸ ἀναμένομεν ἀπὸ Σᾶς διότι «ἐὰν τὸ ἅλας μωρανθῇ ἐν τίνι ἁλισθήσεται».

Μετὰ βαθυτάτου σεβασμοῦ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΛ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

Πειραιεὺς 21 Ἰουνίου 1946.

«ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

Δικηγόρος Μ. Βρεταννίας 9–τηλ. 42.264 Ἐν Πειραιεῖ Ἐν Πειραιεῖ τῇ 30 Μαΐου 1947 Θεοφιλέστατε, Μὲ θλίψιν ἀνέκφραστον καὶ πόνον βαθὺν παρακολουθῶ —ὅσον εἶναι δυνατὸν— τὰ διαδραματιζόμενα καὶ ἐκτυλισσόμενα θλιβερὰ γεγονότα εἰς τὴν μαρτυρικήν μας Κρήτην καὶ φόβος μὲ συνέχει διὰ τὴν ἐξέλιξίν των καὶ τὴν τελικὴν ὀλεθρίαν μορφὴν ποὺ ἐπαπειλεῖται νὰ λάβουν καὶ ἐκεῖ. Μὲ ἱκανοποιεῖ μόνον ἡ ἐνεργὸς ἀνάμειξις τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κρήτης καὶ τῶν προκαθημένων αὐτῆς καὶ μὲ παρηγορεῖ ἡ ἐλπίς, ὅτι εἶναι δυνατὸν Αὕτη καὶ Ὑμεῖς νὰ συγκρατήσετε τὴν κατάστασιν, νὰ ἀνατρέψετε τὸν ροῦν τῶν πραγμάτων καὶ νὰ ὁδηγήσετε τὸ ποίμνιόν Σας εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ καθήκοντος καὶ τοῦ συμφέροντος, εἰς τὴν ὁδὸν τῆς σωτηρίας. Ἡ δύναμίς Της εἶναι τεραστία καὶ ἡ δυναμένη νὰ ἀσκηθῇ ἐπιρροὴ Ὑμῶν μεγάλη. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ὡς μέχρι σήμερον ἐπράξατε τὸ πᾶν (καὶ τοῦτο πρὸς τιμήν Σας), ἐν ἀντιθέσει τῶν τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος Ἱεραρχῶν, ἔτσι καὶ μέχρι τέλους δὲν θὰ φεισθῆτε κόπων, μόχθων καὶ θυσιῶν ἀκόμη, γιὰ νὰ ὁλοκληρώσετε τὴν σωτηρίαν τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ. Βέβαια τὸ ἔργον εἶναι βαρὺ καὶ ἡ ἐπιτυχία του δύσκολος καὶ ὅταν μάλιστα τόσον ἐξετράπησαν εἰς ἐξτρεμισμοὺς ἀμφότερα τὰ ἀντιμαχόμενα μέρη. Ἀλλ’ αὐτὸ ἐπιβάλλει καὶ τὴν ἐπέμβασιν τῶν δυνάμεων ποὺ ἐπηρεάζουν αὐτὰ καὶ δὴ τῆς Ἐκκλησίας, ἐνεργοτέραν καὶ ἐπιτακτικήν. Ἀπὸ τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Κρήτης ἀναμένομεν πάντες τὴν ἀποτελεσματικὴν ἐπέμβασίν της καὶ τὴν συγκράτησιν τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως. Καὶ ἐμεῖς οἱ ἄλλοι δὲν παραλείπομεν νὰ πράττωμεν, ὅ,τι αἱ δυνάμεις μας ἐπιτρέπουν καὶ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συνεισφέρουμε καὶ νὰ ἐργασθοῦμε ὅσον θὰ χρειασθῇ καὶ ὅταν θὰ μᾶς ζητηθῇ. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν κυρίως γράφω καὶ τὴν παροῦσάν μου, μὲ τὴν παράκλησιν ἐκ μέρους ὅλων τῶν Κρητικῶν Σωματείων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, νὰ μᾶς κρατήσετε ἐνημέρους τῆς ἐξελίξεως τῆς καταστάσεως ἐν Κρήτῃ καὶ τῶν σκέψεων καὶ τῶν ἀποφάσεών Σας καὶ νὰ μᾶς ὑποδείξετε εἰς τί θὰ ἠδυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ Σᾶς βοηθήσουμε καὶ νὰ συμβάλουμε εἰς τὴν εἰρήνευσιν τοῦ λαοῦ της καὶ τὴν δήλωσιν, ὅτι, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ πράξουμε πᾶν ὅ,τι θὰ ἦτο χρήσιμον, ὠφέλιμον καὶ ἀποτελεσματικὸν ἐν προκειμένῳ, εἴτε ἐνταῦθα ἐνεργοῦντες εἴτε ἐν Κρήτῃ κατερχόμενοι καὶ χρησιμοποιούμενοι ὅπου καὶ ὅπως πρέπει. Μαζὶ μὲ τὰς εὐχάς μου διὰ τὴν εὐόδωσιν τοῦ Ἐθνικοῦ, ἀνθρωπιστικοῦ καὶ κατ’ ἐξοχὴν Χριστιανικοῦ Σας ἔργου, τὰ συγχαρητήριά μου διὰ τὴν ἐνεργὸν καὶ ὀρθὴν στάσιν καὶ ἀνάμειξίν Σας ὡς Ἐκκλησίας εἰς τὸ ζήτημα τῆς Κρήτης καὶ τοῦ ἐπαπειλουμένου ἐμφυλίου πολέμου καὶ ἐν ἀναμονῇ ἀπαντήσεώς Σας, διατελῶ

Μετὰ πολλῆς ἀγάπης καὶ ἐκτιμήσεως

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΛ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ».

Ὁ ἀδελφὸς ἀξιωματικοῦ φονευθέντος ὑπὲρ πίστεως καὶ Πατρίδος κατὰ τὸν πρῶτον Παγκόσμιον πόλεμον, εἰς τὸ Ἐσκῆ–Σεχὴρ τῆς Μ. Α. ἑτέρου αἰχμαλώτου καὶ δύο εἰσέτι ὑπηρετησάντων κατὰ τὸν πρῶτον πόλεμον καὶ ἑτέρου τραυματίου τοῦ Ἀλβανικοῦ μετώπου, ἀδελφὸς προσέτι ἱερέως καὶ διδασκαλίσσης ἐν Κρήτῃ καὶ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Κράτους ἐν Ἀθήναις. Μέλος δηλ. οἰκογενείας πολλὰ προσενεγκούσης εἰς τὴν ἰδέαν καὶ τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος. Γράφει ὁ φάκελλος ἐκεῖνος, ὅτι αὐτὸς ποὺ ἐσκιαγραφήθη παραπάνω δηλ. ἐγὼ ὁ Γεώργιος Τζατζάνης: Ἤμουν Δ)ντὴς τῆς Κομμουνιστικῆς Ὀργανώσεως τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς καὶ παρεσκεύαζα συσσίτιον, γιὰ τὸν στρατὸν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. Ἦτο λοιπὸν ὁ Ἐθνικὸς Ὀργανισμὸς τῆς Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης, τὸ σωτήριον αὐτὸ ἔργον τῆς Ἐκκλησίας μας στὰ χρόνια τῆς κατοχῆς ποὺ ἔσωσε, κυριολεκτικῶς, τὰ Ἑλληνόπουλα, Κομμουνιστικὴ Ὀργάνωσις; (ἄκουσέ το, φίλε κ. Πετροπουλάκο). Ὁποία πώρωσις συνειδήσεων! Ἤμουν μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ε.Α.Μ.! ἐγώ, ὁ ὁποῖος, ἴσως κατὰ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν, εἰς οὐδεμίαν Ὀργάνωσιν ἐνετάχθη στὰ χρόνια ἐκεῖνα, οὐδὲ ὑπῆρξα μέλος οὐδεμιᾶς ὀργανώσεως, οὐδὲ τοῦ Ε.Α.Μ., συνεπῶς, παρὰ τὰς παρακλήσεις, παρὰ τὰς συστάσεις, παρὰ τὰς πιέσεις, παρὰ τὰς ἀπειλὰς καὶ τοὺς ἐκβιασμούς, ἀκόμη, ποὺ ἑκάστοτε ὑφιστάμην καὶ τοῦτο διότι, ἐν ἀρχῇ μὲν ἤμουν ἐξ ὁλοκλήρου δοσμένος εἰς μίαν καὶ μόνην ὀργάνωσιν καὶ τὸ ἔργον αὐτῆς, δημιούργημα καὶ ἔργον μου, τὸν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, μεταγενεστέρως δὲ καὶ διότι ἔγινεν ἐν τῷ μεταξὺ φανερὸν ποὺ ἄφησαν, πολλοὶ ὑπεύθυνοι, νὰ πέσῃ τὸ Ἐθνικὸν κίνημα τῆς ἀντιστάσεως τοῦ γενναίου καὶ ἀπαραμίλλου εἰς πατριωτισμὸν Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ποῖοι τὸ κατηύθυναν. Προκαλῶ δὲ οἱονδήποτε, προκαλῶ πάντα Ἕλληνα νὰ ἀποδείξῃ τὸ ἐναντίον. Καὶ ὅμως ἡ ἀσφάλεια Πειραιῶς μὲ φέρει μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ε.Α.Μ.! Καὶ διὰ νὰ ἐξηγοῦμαι. Τὴν συμμετοχὴν εἰς τὸ Ε.Α.Μ. κάθε ἄλλο παρὰ ἔγκλημα τὴν θεωρῶ, καὶ μάλιστα ὅταν ἐγκαίρως διεχώρισε τὰς εὐθύνας του ὁ συμμετέχων ἀπὸ τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις αὐτοῦ, ἄλλως πολλοί, πλεῖστοι καὶ ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς ὑπουργοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς χθεσινοὺς καὶ ἀπὸ ἀνωτάτους Κρατικοὺς λειτουργοὺς ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰς φυλακάς, ἢ τοὐλάχιστον νὰ μὴ μᾶς κυβερνοῦν. Ἀλλὰ προχωρεῖ παρακάτω ὁ φάκελλος τῆς ἀσφαλείας καὶ λέγει: Ἔλαβε μέρος εἰς δολοφονίαν Ἐθνικοφρόνων πολιτῶν!! Καὶ αὐτὸ δὲν ἐδίστασε ἡ περίφημος Γεν. Ἀσφάλεια νὰ γράψῃ ὄχι μόνον τότε, εἰς τὴν ἀναμπουμπούλα, εἰς τὴν ἔκρυθμον κατάστασιν, εἰς τὴν γενικὴν παραζάλην, εἰς τὴν περίοδον τῆς κακοηθείας καὶ τῆς ἐγκληματικότητος τῶν διεφθαρμένων καὶ ἀνηθίκων χαρακτήρων, ἀλλὰ καὶ σήμερον, πρὸ ἑνὸς μόλις ἔτους, ὕστερα ἀπὸ μίαν δεκαετίαν ἀπὸ τὴν ἀνώμαλον ἐκείνην περίοδον. Καὶ νὰ τὰ δώσῃ εἰς ξένην, ἔστω καὶ φίλην χώραν καὶ μάλιστα ὄχι δι’ ἕνα ἁπλοῦν πολίτην, ἀλλ’ ἐκπρόσωπον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δι’ ἕνα ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτήν! Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρᾶγμα ἐνέχει μεγίστην σημασίαν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐὰν εὑρέθησαν κακοήθεις ἄνθρωποι, ἀπὸ ποταπὰ καὶ ἐγκληματικὰ ἐλατήρια κινηθέντες, νὰ μοῦ κολλήσουν τὴν ρετσινιὰ τότε τοῦ κομμουνιστοῦ καὶ τοῦ δολοφόνου! Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἂν ἐκ τῆς αἰτίας αὐτῆς συνελήφθην καὶ ἐφυλακίσθην δίς, ἐπὶ ἕνα εἰκοσιτετράωρον τὴν πρώτην, ἐπὶ 14 ἡμέρας τὴν δευτέραν φορὰν καὶ μαζὶ μὲ ἐμένα καὶ ἐξ αἰτίας ἐμοῦ καὶ ἕτεροι δύο ἀδελφοί μου καὶ ἀνεζητεῖτο καὶ τρίτος χωρὶς οὐδεμίαν οὐδέποτε νὰ δώσουν ἀφορμὴν ἢ νὰ ἀποτελέσουν καὶ αὐτοὶ ποτὲ μέλη τοῦ Ε.Α.Μ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐὰν ἀπεμακρύνθην τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς εἰς τὴν δημιουργίαν καὶ τὸ ἔργον, τοῦ ὁποίου εἶχα προσφέρει, ὅ,τι ἠδυνάμην, τὸ πᾶν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐὰν ἐτέθην εἰς διαθεσιμότητα ὡς καθηγητὴς καὶ θὰ «ἐξυγιαινόμουν ἀσφαλῶς, ἐὰν δὲν ἔσπευδα νὰ παραιτηθῶ καὶ νὰ τραπῶ εἰς ἄλλο στάδιον, εἰς τὸ δικηγορικόν, χάρις εἰς τὸ ἕτερον πτυχίον, τὸ ὁποῖον εἶχα ἀποκτήσει, ἐκ τῆς ἐφέσεώς μου νὰ μορφωθῶ εὐρύτερα καὶ νὰ ἀποδώσω περισσότερα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν αἱ ταλαιπωρίαι, οἱ διωγμοί, αἱ ζημίαι καὶ τὰ ὅσα ὑπέστην, οὔτε ἐπιθυμῶ νὰ τὰ ἐξιστορήσω, διότι ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὄχι ὥρας, ἀλλὰ νύκτας ὁλοκλήρους πολλάς. Καὶ ἴσως νὰ ἔπρεπε νὰ τὸ κάμω διὰ νὰ λάβετε γνῶσιν καὶ νὰ κρίνετε. Θὰ καταθέσω ὅμως ἔγγραφά τινα, τὰ ὁποῖα ὁμιλοῦν περὶ τούτων, δι’ ἐκείνους ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελαν νὰ πληροφορηθοῦν τὸν τρόπον τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ περιφήμου αὐτοῦ φακέλλου μου, διὰ νὰ βγάλουν τὰ συμπεράσματά των καὶ παρακαλῶ ὅπως καταχωρηθοῦν καὶ ταῦτα εἰς τὰ πρακτικά. 1) Ἔκθεσιν τοῦ Δ)ντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς πρὸς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπήν του. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 9 Ἰανουαρίου 1945.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς Πρὸς Τὴν Σὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐνταῦθα Μακαριώτατε, κύριοι Σύμβουλοι. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑμῖν τὴν παροῦσαν ἔκθεσιν διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς. Ὅτε, πρὸ τριῶν ἀκριβῶς ἐτῶν, ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος Κος Κος Δαμασκηνὸς μοῦ ἔκαμε τὴν ἐξαιρετικὴν τιμὴν νὰ μοῦ ἀναθέσῃ τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Παραρτήματος ἐν Πειραιεῖ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., ὡς ἀποκλειστικὸν σκοπὸν τῆς ἀποστολῆς μου ἔθεσα τὴν ἐξυπηρέτησιν καὶ μόνον τῆς δυστυχούσης Πειραϊκῆς Κοινωνίας, ἵνα οὕτω καὶ τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον δικαιώσω εἰς τὰς στηριχθείσας ἐπ’ ἐμοῦ ἐλπίδας του καὶ εἰς τὴν ἀνατεθεῖσαν μοι ὑπηρεσίαν πλήρως ἀνταποκριθῶ. Τρία συνεχῆ ἔτη διέθεσα ἁπάσας μου τὰς δυνάμεις σωματικὰς ψυχικὰς καὶ πνευματικὰ καὶ ἅπαντα τὸν χρόνον μου (ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς) διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἀποστολήν μου, κόπων καὶ μόχθων οὐδόλως ἐφείσθην καὶ ἔχω ἤρεμον τὴν συνείδησιν, ὅτι τὸ καθῆκόν μου τὸ ἐξετέλεσα πλήρως. Ἐὰν ἐπέτυχα ἢ ὄχι εἰς τὸ ἔργον μου, ἐὰν ἐδικαίωσα τὰς ἐπ’ ἐμοὶ ἐλπίδας τοῦ τε Μακαριωτάτου, ὑμῶν καὶ τῆς Πειραϊκῆς Κοινωνίας, ἀφίνω νὰ κριθῇ παρὰ τῶν ἰδίων. Ἐὰν στηριχθῶ ὅμως εἰς τὰς μέχρι σήμερον ἐκφρασθείσας γνώμας περὶ τοῦ ἔργου τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς ἐπισήμως καὶ ἀνεπισήμως, κατ’ ἐπανάληψιν ἐκφρασθείσας, λαμβάνω ὡς δεδομένην πλήρως τὴν ἐπιτυχίαν του. Ἡ ἐπιτυχία αὕτη ὀφείλεται εἰς πλείονας παράγοντας, τὴν πρώτην, μεταξὺ τῶν ὁποίων κατέχουν θέσιν ἡ πεφωτισμένη καθοδήγησις τοῦ Μακαριωτάτου, ἡ χρηστὴ καὶ σοφὴ διοίκησις ὑμῶν καὶ ἡ πρόθυμος καὶ μετ’ αὐτοθυσίας ἐργασία πάντων τῶν στελεχῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς. Οὕτω μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν μας καὶ τὴν λῆξιν τοῦ μεγάλου ἔργου τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον εὐλόγως πάντες ἀνεμένομεν τὴν ἀναγνώρισίν του, τὴν δικαίωσιν καὶ τὸν ἔπαινον παρὰ πάντων καὶ δὴ τοῦ ἐπισήμου Κράτους, τὰ μόνα ἄλλως τε, διὰ τὰ ὁποῖα εἰργάσθημεν καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἀπεβλέψαμεν ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός μας, πιστεύοντες, ὅτι ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς διὰ τοῦ ἔργου του εἶχεν ἐπιβληθῆ, ἂν καὶ δὲν παρεβλέψαμεν, ὅτι οὗτος ὡς Ὀργανισμὸς Κοινωνικῆς προνοίας, ὁ ὁποῖος μάλιστα εἶχεν ἀντικαταστήσει ἢ μᾶλλον ἀναπληρώσει τοὺς ἄλλους Ὀργανισμοὺς καὶ ὑπηρεσίας, τὴν Κοινωνικὴν πρόνοιαν ἔχοντες ὡς ἀποστολήν, καὶ οἱ ἐν αὐτῷ ἐργασθέντες θὰ εἶχον προκαλέσει καὶ δημιουργήσει παράπονα καὶ παραλείψεις, ζηλοτυπίας καὶ μίση καὶ φθόνον ἀκόμη ἄλλων ὑπηρεσιῶν καὶ πολλῶν ἀτόμων. Δυστυχῶς ἦλθε τὸ τελευταῖον ἐθνοκτόνον κίνημα ἐν τῇ χώρᾳ μας καὶ πρὶν ἢ ἐκθέσῃ ἐπισήμως καὶ ὑπευθύνως ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς τὸ ἔργον του ἐν τῇ ἀπολογιστικῇ ἑορτῇ τῶν ἐλευθερίων καὶ τὸ ἐκτυπωθὲν τεῦχος τῶν πεπραγμένων του τῆς τριετίας, διαβληθεὶς καὶ συκοφαντηθεὶς παρὰ τῶν ὀλίγων ποὺ ἐζήλευσαν τὸ ἔργον του καὶ ἄλλων ποὺ μετὰ μίσους ἔβλεπον αὐτὸν καὶ τοὺς ἐν αὐτῷ ἐργαζομένους, ἐθεωρήθη ὡς κομμουνιστικὸν Κέντρον μὲ Διευθυντὴν ἀρχικομμουνιστήν. Οὕτω ἡ Στρατιωτικὴ Διοίκησις Πειραιῶς, παραπλανηθεῖσα καὶ αὐτή, ὡς φαίνεται, ἔσπευσε νὰ καταλάβῃ τὸ κτίριον ἐν ᾧ ἐστεγάζοντο τὰ Κεντρικὰ Γραφεῖα αὐτοῦ μὲ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ ἔπιπλα καὶ σκεύη νὰ ἀπονεκρώσῃ αὐτόν, ἢ μᾶλλον νὰ τὸν θέσῃ ἐν ἀργίᾳ καὶ εἰς στιγμὰς ποὺ κατ’ ἐξοχὴν ἐχρειάζοντο αἱ ὑπηρεσίαι του, καὶ τὸν Διευθυντὴν αὐτοῦ Γ. Τζατζάνην νὰ συλλάβῃ ἐν τῷ Γραφείῳ του, καὶ μάλιστα μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ του, ὁ ὁποῖος κατὰ παράκλησίν του εὑρίσκετο ἐκεῖ ἵνα τοῦ χρησιμεύσῃ ὡς διερμηνεὺς εἰς τὴν πρὸς μίαν Ἀγγλικὴν μονάδα ποὺ εἶχεν ἐγκατασταθῆ εἰς τὸ κτίριον, παράκλησίν του διὰ νὰ ἐκκενώσουν αὐτὸ (ὅπερ καὶ ἐγένετο). Καὶ οἱ μὲν Ἀδελφοὶ Τζατζάνη ἀπεφυλακίσθησαν μετὰ 24ωρον ἀφοῦ ἐξ εὐρυτάτης καὶ ἐξεζητημένης, δύναται νὰ εἴπῃ τις, ἐρεύνης τόσον τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Τμήματος Ἀστυγόμου κ. Παυλιοπούλου, ὅσον καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ Συνταγματάρχου κ. Σπ. Πρόκου προσωπικῶς οὐδὲν εἰς βάρος των στοιχεῖον—ὅπως ἦτο ἑπόμενον, διότι οἱ συλληφθέντες ἀδελφοὶ Τζατζάνη καὶ ὁλόκληρος ἡ οἰκογένειά των μόνον πατριωτικὰς ὑπηρεσίας καὶ ἐθνικὰς θυσίας ἔχουν νὰ ἐπιδείξουν—προέκυψεν. Ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς ὅμως ἐξηκολούθησε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ τελῇ ὑπὸ κατηγορίαν καὶ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ περιθώριον παρὰ τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Πειραιῶς, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δ.Ε.Σ. καὶ τῶν Ἀγγλικῶν τοιούτων, αἵτινες εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὸν ἐχρησιμοποίησαν καὶ τὸν χρησιμοποιοῦν ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ ἐπισιτιστικοῦ των ἔργου, διαμαρτυρόμενοι μάλιστα καὶ κατὰ τῆς εἰς βάρος του κατηγορίας ἐκ μέρους προσώπων ὑψηλὰ κατεχόντων ὑπουργήματα καὶ θέσεις ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ Ε.Ο.Χ.Α. Παρὰ ταῦτα ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς καίτοι, ἀντὶ τοῦ μάνα ποτίζεται χολήν, ἐξακολουθεῖ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του ὅπου αὗται ζητοῦνται ἢ παρίσταται ἀνάγκη, βέβαιος ὤν, ὅτι, μίαν ἡμέραν θὰ διαλάμψῃ ἡ ἀλήθεια, θὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἠθικὴ τάξις καὶ θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ δίκαιον. Δὲν ἰσχυρίζεται βέβαια, ὅτι μέσα εἰς τὰς τάξεις του καὶ τὰ ὑπερδισχίλια στελέχη του (509 ὑπάλληλοι καὶ 1000 ἐθελονταὶ) προσληφθέντα μάλιστα προχείρως καὶ βεβιασμένως ἀπὸ διαφόρους συνοικίας τοῦ Πειραιῶς καὶ διαφόρους κοινωνικὰς τάξεις καὶ ἐπαγγέλματα καὶ διαφόρου πνευματικῆς μορφώσεως, δὲν εὑρέθησαν ἄτομα ἀνάξια ὄχι μόνον τὸν Ε. Ο.Χ.Α. νὰ ὑπηρετοῦν, ἀλλὰ καὶ Ἕλληνες ν’ ἀποκαλοῦνται. Διακηρύττει ὅμως, ὅτι ταῦτα καὶ εἰς μικρὸν ποσοστὸν θὰ ἐξακριβωθῇ ὅτι ἀνέρχονται, καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὴ ἡ ὕπαρξίς των νὰ ἀμαυρώσῃ ὁλόκληρον τὴν ἱστορίαν καὶ τὸ ἐθνοσωτήριον ἔργον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Διότι καὶ 10 καὶ 20 καὶ 50 ἐὰν εἶναι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ποὺ θὰ διαπιστωθῇ, ὅτι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν κατὰ τῆς Πατρίδος τελευταίαν στάσιν, παρὰ τὴν ὡς ἄνω προέλευσίν των, δὲν ἐπιτρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ οὗτος ὡς Κομμουνιστικὸν Κέντρον. Ὅταν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ὅλη πολιτεία καὶ ἐκδήλωσις τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀκόμη καὶ μέχρι τῆς ἐκρήξεως τοῦ ἐθνοκτόνου κινήματος, τότε οὗτος καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, τῆς καθαρῶς πολιτικῆς, καίτοι οὗτος δὲν εἶναι πολιτικὴ ὀργάνωσις, θὰ πρέπει ν’ ἀποσπάσῃ τὸν ἔπαινον καὶ τὴν ἐκτίμησιν πάντων καὶ δὴ τῶν Δημοσίων Ἀρχῶν διότι, ἐνῷ ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι Δημόσιαι κλπ. κατὰ καιροὺς ἀπήργουν, ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς ὄχι μόνον οὐδέποτε ἀπήργησεν ἀλλὰ καὶ ὅτε, ὡς γνωρίζετε, ὁλόκληρος ὁ Πειραιεὺς ἠρημώθη ἐκ τῶν βομβαρδισμῶν καὶ ἐκρήξεων καὶ ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι διελύθησαν, μόνον αὐτὸς ἔμεινεν ἀκλόνητος εἰς τὸ ἔργον του, μεταφερομένης τῆς ἕδρας του ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Νίκαιαν καὶ τἀνάπαλιν, χωρὶς νὰ διακόψῃ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν τὴν ὑπηρεσίαν του καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς πασχούσης κοινωνίας, διότι, ἐνῷ ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι κατήρχοντο εἰς τοὺς δρόμους καὶ συμμετεῖχον εἰς τὰς λαοκρατικὰς δῆθεν ἐκδηλώσεις καὶ συλλαλητήρια μὲ λάβαρα καὶ ταμπέλλες, μηδὲ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Ἀθηνῶν ἐξαιρουμένου, μόνον ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς οὐδαμοῦ ἐνεφανίσθη, διότι ἐνῷ πάντα τὰ Γραφεῖα καὶ τοὺς διαδρόμους τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν ἐπλημμύριζαν πινακίδες τῶν ΕΑΜ–ΕΛΑΣ–ΚΚΕ κλπ., μόνον ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς δὲν παρουσίασεν αὐτὸ τὸ οἰκτρὸν θέαμα, διότι, ἐνῷ παντοῦ καὶ πάντες ἠσχολοῦντο μὲ τὰς πολιτικὰς ἐκδηλώσεις ποιὸς καὶ ποιὰ ὑπηρεσία νὰ ὑπερτερήσῃ τῆς ἄλλης ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς ἦτο ἀφοσιωμένος εἰς τὸ ἔργον του καὶ προσηλωμένος εἰς τὸ καθῆκόν του. Τί κι’ ἂν εὑρέθησαν 6–8 ὑπάλληλοι εἰς τὸ Κέντρον μεταξὺ 128 καὶ 30–40 εἰς τὰς Ἐξωτερικὰς Ὑπηρεσίας μεταξὺ τῶν 400 καὶ αὐτοὶ παρασυρθέντες παρ’ ἐπιτηδείων ἢ ἀνοήτως φερθέντες ἢ καὶ συνειδητῶς ἀκόμη ἀναμιχθέντες εἰς τὰ τελευταῖα ἐγκληματικὰ γεγονότα κατὰ τῆς Πατρίδος; Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀξιώσῃ τις εἰς τὸν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς νὰ μὴ εὑρεθῇ κανείς; Ποῦ ὑπάρχει ὑπηρεσία ποὺ νὰ παρουσιάσῃ τοιοῦτον φαινόμενον (οὐδεὶς ὑπάλληλός της νὰ μετέσχε τοῦ κινήματος); Ἀλλὰ καὶ ὑπάρχει ἄλλη ὑπηρεσία ποὺ νὰ ἔχῃ νὰ ἐπιδείξῃ τοιαύτην νομιμοφροσύνην; (Πότε κατὰ τὴν τριετίαν τῆς ζωῆς καὶ τῆς δράσεως τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς ἔδωσεν ἀφορμὴν οὗτος νὰ ἐπέμβουν αἱ Ἀρχαὶ τῆς χώρας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του;). Νὰ ἀναφέρωμεν πάσας τὰς ὑπηρεσίας Κρατικάς, Δημοτικάς, Δημοσίου Δικαίου κλπ.; Τὸ θεωροῦμεν περιττόν. Καὶ ἀπ’ αὐτῆς ἑπομένως τῆς πλευρᾶς (τὴν ἄλλην τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἔργου του δὲν εἶναι θέμα τῆς παρούσης) ὁ Ε.Ο. Χ.Α. Πειραιῶς εὑρίσκεται ὑπεράνω ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν, τοὐλάχιστον τοῦ Πειραιῶς. Ἡ Σεβαστὴ ἑπομένως Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ ἂς σπεύσῃ διαπιστώνουσα τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, ἀφοῦ ἐπιβάλῃ τὰς ἐνδεικνυομένας ἐκ τῶν περιστάσεων κυρώσεις εἰς τοὺς ὀλίγους ἐπιλήσμονας τῶν καθηκόντων των Ἐοχικῶν καὶ Ἐθνικῶν, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των, νὰ ἐξυψώσῃ τὸ κακῶς καταπεσὸν γόητρον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, νὰ ἀπαιτήσῃ καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὸν σεβασμὸν τοῦ Ε. Ο.Χ.Α. ἐκ μέρους πάντων καὶ δὴ ὡρισμένων στελεχῶν αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἵνα οὗτος, ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ἀπερισπάστως καὶ ἐλευθέρως προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον του, τὸ κοινωνικόν, τὸ Ἐθνικόν, τὸ Χριστιανικὸν καὶ σωτήριον κατὰ τὰς νέας κρισίμους στιγμάς, τὰς πλέον κρισίμους στιγμάς, τοῦ Ἐθνικοῦ μας βίου, ποὺ διέρχεται ἡ δυστυχὴς Πατρίς μας. Συνημμένως ὑποβάλλομεν ἀντίγραφα πρακτικῶν τοῦ ὑφ’ ἡμᾶς Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου καὶ ἐκθέσεως τοῦ διενεργήσαντος τὰς πρώτας διοικητικὰς ἀνακρίσεις ἐν τῷ ΕΟΧΑ τμηματάρχου κ. Κοσσύβα, ἐξ ὧν φαίνονται αἱ ὑπηρεσιακαὶ ἡμῶν ἐνέργειαι ἐπὶ τῆς συνεπείᾳ τοῦ κινήματος δημιουργηθείσης καταστάσεως καὶ παρέχονται τὰ πρῶτα στοιχεῖα διὰ τὸν σχηματισμὸν γνώμης ἐπ’ αὐτῆς, ἐπιφυλασσόμενοι ὅπως θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν Ὑμῶν καὶ πᾶν νεώτερον στοιχεῖον, ὅπερ ἤθελε προκύψει ἢ ζητηθῇ. Μετὰ τιμῆς

Ὁ Διευθυντὴς

Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

2) Ὑπόμνημα καὶ διαμαρτυρία καὶ παραίτησις τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, πρὸς τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον καὶ τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπήν. «Ἐν Πειραιεῖ τῇ 28 Ἰανουαρίου 1945. Ὑπόμνημα, διαμαρτυρία καὶ παραίτησις

τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς

Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗ

Πρὸς Τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον καὶ τὴν Σ)τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐνταῦθα Μακαριώτατε, Κύριε Ἀντιπρόεδρε, Κύριοι Σύμβουλοι, Ἐν συνεχείᾳ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28)9.1.1945 ἐμπ. πρωτ. ἐκθέσεώς μου πρὸς Ὑμᾶς καὶ διότι ἐδημιουργήθη ἐξ αἰτίας τῆς ἐν τῇ ὡς εἴρηται ἐκθέσει μου συκοφαντίας εἰς βάρος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς καὶ ἐμοῦ, κατηγορίας καὶ πολεμικῆς ἐνίων προσώπων καὶ Ἀρχῶν, αἵτινες δυστυχῶς καὶ συνεχίζονται, κατάστασις δυναμένη νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν διάλυσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἐὰν παρετείνετο, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω Ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα! Οἱ κύριοι ὑπεύθυνοι τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως εἶναι ὁ Θεοφιλέστατος Ἐπίσκοπος Σταυρουπόλεως Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ὁ Ἐπιτελάρχης τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Πειραιῶς Ἀντισυνταγματάρχης κ. Κ. Βλάχος, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ὁ Προϊστάμενος τῆς Ὑγειον. Ὑπηρεσίας τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς κ. Κακίσης καὶ ὁ πολιτευόμενος Γυμνασιάρχης κ. Χ. Ἀντωνᾶτος. Ἐκ τούτων ὁ πρῶτος, ὁ Θεοφιλέστατος Ἐπίσκοπος Σταυρουπόλεως προέβη εἰς τὰς ἑξῆς ἐνεργείας (ὅπως ἐγὼ γνωρίζω): α) Εὐθὺς ὡς ἤρχισε νὰ ἐπικρατῇ τὸ νόμιμον Κράτος εἰς Πειραιᾶ καὶ ἐδημιουργήθη ζήτημα διανομῆς τροφίμων κλπ. εἰς τὸν πληθυσμὸν καὶ αἱ Ἀγγλικαὶ Ἀρχαὶ ΕΜ–ΕΛ κλπ. ἠθέλησαν νὰ χρησιμοποιήσουν τὸν Ε.Ο.Χ.Α. ὁ Θεοφιλέστατος μετὰ τοῦ κ. Βλάχου, εἰσηγήθη τὴν μὴ χρησιμοποίησίν του, διότι εἶναι κομμουνιστικὸν κέντρον (!). β) Καὶ ὅταν ἀκόμη παρὰ ταῦτα ὁ Καναδὸς Ταγματάρχης κ. Μπάϋρρους, προϊστάμενος ΕΜ–ΕΛ ἐν Πειραιεῖ, συνέστησεν Ἐπιτροπήν, ἐκ τοῦ Θεοφ. Ἐπισκόπου, τοῦ Δημάρχου κ. Πρωτοπαπᾶ, ταγματάρχου κ. Προκοπίου, Προέδρου Ἐπαγγελματιῶν κ. Κουζουλέα καὶ ἐμοῦ, διὰ τὸν καταρτισμὸν 5μελῶν κατὰ παντοπώλην Ἐπιτροπῶν, ὁ Θεοφ. Ἐπίσκοπος μετὰ δυσφορίας ἐδέχετο πᾶν ὑπ’ ἐμοῦ ὑποδεικνυόμενον πρόσωπον, ὥστε μὲ ἠνάγκασε νὰ παύσω ὑποδεικνύων τοιαῦτα. γ) Ὅταν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Δραπετσῶνος ἐπρόκειτο νὰ διορίσωμεν πρόσωπα διὰ τὰς διανομὰς καὶ ἐκεῖ, καὶ ἐγὼ ὑπέδειξα τὰς ἐκεῖσε Ἐπιτροπὰς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., ὁ Θεοφιλέστατος ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην τὰ πρόσωπα τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν καὶ οὕτω παρεμερίσθησαν, χρησιμοποιηθέντων ἄλλων. δ) Ὅταν ὁ τέως Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Δήμου Πειραιῶς κ. Ρεμπᾶκος, κατ’ ἐντολὴν τοῦ τέως δημάρχου κ. Πρωτοπαπᾶ ἔθεσε τὸ ζήτημα τῆς συμμετοχῆς δι’ ἐμοῦ καὶ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ συντονισμοῦ διὰ τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς, ὁ Θεοφ. Σταυρουπόλεως, ὄχι μόνον δὲν ὑπεστήριξε τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐδήλωσεν ὅτι, εἶναι περιττόν, δεδομένου ὅτι αὐτὸς ἀντιπροσωπεύει καὶ τὸν Ε.Ο.Χ.Α., καθ’ ὃ ἀντιπρόσωπος τοῦ Μακαριωτάτου Προέδρου αὐτοῦ. ε) Ὅτε πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἡμερῶν ὁ Καναδὸς Ταγματάρχης τῆς ΕΜ–ΕΛ ἐζήτησε παρὰ τοῦ Θεοφιλεστάτου κατάλογον προσώπων κατ’ ἀστυνομικὰ τμήματα, διὰ τὸν σχηματισμὸν Ἐπιτροπῶν διανομῆς εἰδῶν ἐπενδύσεως καὶ ὑποδήσεως, ὁ Ἅγιος Σταυρουπόλεως ἔδωσε τοιοῦτον μὲ πρόσωπα πάντα —πλὴν ἑνὸς— ξένα πρὸς τὸν Ε.Ο.Χ.Α. πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, κατέπληξε καὶ τὸν κ. Μπάϋρρους, ὁ ὁποῖος μοῦ τὸν ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει καὶ μὲ ἐρώτησεν ἐὰν εἶναι πρόσωπα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., προσθέσας ὅτι «αὐτὸ μοῦ ἔδωσεν ὁ κύριος Δεσπότης». Ἡ στάσις αὕτη τοῦ Θεοφ. Σταυρουπόλεως, ὄχι μόνον ἐξέπληξε καὶ ἐκπλήττει τοὺς Πειραιεῖς, τὰς ἀρχὰς καὶ τοὺς ξένους, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῆς θέσεως καὶ τοῦ ἀξιώματος αὐτοῦ ἐκλόνισεν ἀνεπανορθώτως τὸ κῦρος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. εἰς τὴν συνείδησιν αὐτῶν καὶ ἐνίσχυσε τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τὴν συκοφαντικὴν κατ’ αὐτοῦ πολεμικήν των. Ὁ δεύτερος, ὁ Ἐπιτελάρχης τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Πειραιῶς κ. Βλάχος, ἐκηρύχθη εἰς ἀμείλικτον διώκτην τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἐμοῦ, διότι ἐνόμισεν, ὅτι ἠδυνάμην νὰ σώσω τὸν συλληφθέντα παρὰ τῶν ἐλασιτῶν 18ετῆ υἱόν του καὶ δὲν τὸ ἔπραξα, ἀφοῦ ἤμην φρούραρχος (!) Προφήτου Ἡλιοῦ καὶ ἀφοῦ μὲ ἀπεκάλουν «Ἀρχηγόν» (!) οἱ ἐλασίται, ὡς τὸν ἐπληροφόρησεν ἡ σύζυγός του. Ἐνῷ, ὄχι μόνον δὲν εἶχον θέσιν εἰς τὸ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, ἀλλὰ καὶ ἐχθρός των ἐθεωρούμην, καθὼς δημοσίᾳ εἰς συγκέντρωσιν καὶ δι’ ἐφημερίδων κατηγορήθην. Οὕτω: α) ὁ κ. Βλάχος ὑπέδειξεν ἀσφαλῶς τὴν κατάληψιν τοῦ οἰκήματος, ἔνθα ἐστεγάζετο ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς παρὰ τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως καὶ τὴν σύλληψίν μου ὡς ἀρχικομμουνιστοῦ (!), β) εἰς ἐπισκεφθεῖσαν αὐτὸν Ἐπιτροπὴν ὑπαλλήλων, διὰ νὰ διαμαρτυρηθοῦν διὰ τὴν σύλληψιν τοῦ Διευθυντοῦ των, νὰ ἐρωτήσουν τί θὰ γίνῃ μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., ἀπήντησεν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι θὰ μείνουν εἰς τὰς οἰκίας των, διότι ὁ Ε.Ο.Χ.Α. δὲν θὰ λειτουργήσῃ, γ) καὶ μετὰ τὴν ἀποφυλάκισίν μου, τὴν συνάντησίν μας καὶ τὰς ἐξηγήσεις ποὺ τοῦ ἔδωσα, ἀναφορικῶς μὲ τὴν παρεξήγησιν τῆς συζύγου του, ἀλλὰ καὶ τὰ παράπονα καὶ τὴν διαμαρτυρίαν ποὺ τοῦ διετύπωσα διὰ τὰ εἰς βάρος μου καὶ εἰς βάρος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. παρ’ αὐτοῦ λεγόμενα καὶ πραττόμενα, δὲν ἔπαυσε τὰ αὐτὰ λέγων καὶ πράττων. Οὕτω δ) ὅταν εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Ἐπιτροπῆς συντονισμοῦ ἐλέχθησαν τὰ ἐν στοιχείῳ (δ) 2ας σελίδος ἀναφερόμενα, ὁ κ. Βλάχος συμπληρώνων τὸν Ἐπίσκοπον, εἶπεν: «Δὲν ὑπάρχει λόγος συμμετοχῆς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., διότι οὗτος διὰ τὴν Στρατιωτικὴν Διοίκησιν ἀργεῖ», ε) εἰς ἐπισκεφθεῖσαν αὐτὸν γνωστὴν κυρίαν τοῦ Πειραιῶς «τῆς ὁποίας τὸ ὄνομα κατὰ παράκλησίν της ἀποφεύγω νὰ ἀναφέρω, ἔχω ὅμως εἰς τὴν διάθεσιν ὑμῶν» καὶ ἐρωτήσασαν διὰ τὸν υἱόν του, ἀφοῦ τῆς εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει εἴδησιν, συνεπλήρωσε «θὰ μοῦ τὸ πληρώσῃ ὁ Τζατζάνης», στ) εἰς τὰς ἐπισκεφθείσας αὐτὸν ὑπαλλήλους τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., κυρίαν Σαββάκη καὶ δίδα Γρηγοροπούλου, νὰ ζητήσουν τὰς γραφομηχανάς των τὰς ἀπέπεμψεν εἰπὼν «γιὰ μᾶς δὲν ὑφίσταται Ε.Ο.Χ.Α.», ζ) εἰς τὸν ἐπισκεφθέντα αὐτὸν πρὸ τριημέρου Ἀντιπρόεδρον τοῦ Ε.Ο. Χ.Α., κ. Πριμίδην, μετὰ τοῦ κ. Ντάνου διὰ νὰ ἐρωτήσουν ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἐντολῆς τῆς Ἀνωτέρας Στρατ. Διοικήσεως περὶ ἐκκενώσεως τοῦ οἰκήματος καὶ ἀποδόσεως αὐτοῦ εἰς τὸν Ε.Ο.Χ.Α., οὗτος ἀφοῦ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν, προσέθεσεν ὅτι, πάντως δὲν πρόκειται ἡ Διοίκησις νὰ ἐκκενώσῃ αὐτό, πολὺ κακῶς δὲ ἔκαμεν ὁ Τζατζάνης, τιθέμενος ἀντιμέτωπος τῆς Διοικήσεως, ἀνωτέρας ἀρχῆς σήμερον ἐν Πειραιεῖ καὶ ὅτι, κακῶς κάμνει νὰ ἐνοχλῇ τὴν Ἀντιβασιλείαν κλπ., ἐνεργήσας ἐκ παραλλήλου νὰ ματαιωθῇ ἡ ἐν λόγῳ ἐντολὴ καὶ οὕτω νὰ ἐξακολουθήσωμεν ὄντες ἄστεγοι καὶ ἐν διαλύσει, η) ὅπερ καὶ σπουδαιότερον, παρὰ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Στρατ. Διοικητοῦ Πειραιῶς Συν)ρχου κ. Πρόκου, εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον, ὅτι θὰ παρέμενον ὀλίγας ἡμέρας εἰς τὸ οἴκημά μας, καὶ ὅτι ταχέως θ’ ἀπέδιδον αὐτὸ εἰς τὸν Ε. Ο.Χ.Α. μὲ τὰ ἐν αὐτῷ ἔπιπλα κλπ., καὶ παρὰ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Μακαριωτάτου Ἀντιβασιλέως, συστήσαντος τὴν ἄμεσον ἐκκένωσιν καὶ ἀπόδοσιν τοῦ οἰκήματος, ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ἀπὸ διμήνου εὑρίσκεται ἄνευ στέγης, ἄνευ γραφείων, ἄνευ καθισμάτων, ἄνευ τηλεφώνου, ἄνευ ἀρχείων, ἄνευ οὐδενός, τῶν πάντων κατακρατουμένων κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ παρὰ τῆς Στρατ. Διοικήσεως, ὡσὰν ὁ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς νὰ ἦτο ὑπηρεσία γερμανικὴ ἢ ἐαμική, ἢ ἂν ὄχι τοῦτο, ἄχρηστος ἐν τῷ Κράτει, ἐν τῇ Πειραϊκῇ κοινωνίᾳ. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι θυσιάζοντες τὸ πᾶν ἐν τῷ Ε.Ο.Λ.Α. διὰ τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν ἐπὶ τρία ὁλόκληρα ἔτη, δὲν ἠδυνάμεθα οἱ ἐργάται του, οὐδὲ νὰ φαντασθῶμεν κἂν τοιαύτην μεταχείρισιν σήμερον καὶ μάλιστα ἐκ μέρους τῶν ἐπισήμων Ἀρχῶν τοῦ Κράτους. Ὁ τρίτος ἐκ τῶν ὡς ἄνω ἀναφερομένων, ἰατρὸς κ. Κανίσης, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι ὁ παρουσιάσας ἡμᾶς ὡς κομμουνιστάς, διότι ἐμισθοδοτήσαμεν ὑπάλληλον ὑπηρετοῦντα εἰς τὸν ΕΛΑΣ καὶ ἐπετρέψαμεν εἰς ἄλλον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. μὲ στολὴν καὶ ὁπλισμόν, καὶ ὅτι ἐκαλέσαμεν εἰς τὴν ἑορτήν, ποὺ θὰ ἐγίνετο διὰ τὰ ἐλευθέρια, τὸ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ καὶ διὰ τῶν, ἂν μή τι ἄλλο, ἀνοήτων ἐνεργειῶν καὶ πληροφοριῶν του ὄψιμος αὐτὸς Ἐθνικιστὴς καὶ στυλοβάτης τοῦ Κοινωνικοῦ καθεστῶτος, συνέβαλε τὰ μέγιστα εἰς τὴν δημιουργηθεῖσαν εἰς βάρος ἡμῶν καὶ τοῦ Ε.Ο. Χ.Α. Πειραιῶς κατάστασιν, ἀρκεῖ ν’ ἀναφέρω ὅτι, δύο ἰατρούς, τοὺς ὁποίους παρουσίαζεν ὡς ἀρχικομμουνιστάς, ὁ μὲν πρῶτος κ. Σκληρὸς Π. διέφυγε τὴν ὀργὴν τῶν ἐλασιτῶν κρυπτόμενος ἐπὶ δεκαήμερον, ὁ δὲ δεύτερος Χριστοφοράκης Στ., ἐξετελέσθη κατὰ τὸν πλέον ἀπάνθρωπον τρόπον παρὰ τῶν ἐλασιτῶν, εἰς Ταμπούρια μετὰ τοῦ γυναικαδέλφου του Μακρῆ Δ. Ὁ τέταρτος Ἀντωνᾶτος Χαρ., κατ’ εὐφημισμὸν ἐκπαιδευτικὸς καὶ κατ’ ἐπάγγελμα πολιτικάντης, ἀφοῦ πρὸ διετίας δὲν κατώρθωσε νὰ πάρῃ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, κατηγορήσας με, μὲ τὸν πλέον ἀνήθικον τρόπον ὡς «χαφιὲ τῆς 4ης Αὐγούστου» (ἔχω ὁλόκληρον φάκελλον εἰς χεῖρας μου τῆς ἀθλίας αὐτῆς ὑποθέσεως εἰς βάρος του εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε) ἐνόμισεν ὅτι εὑρῆκε κατάλληλον εὐκαιρίαν νὰ προσθέσῃ τὰ βέλη του εἰς τοὺς ὡς ἄνω ἀναφερομένους διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐξόντωσίν μου! Πάντα τ’ ἀνωτέρω, ἵνα περιορισθῶ εἰς αὐτά, ἐδημιούργησαν μίαν κατάστασιν σοβαρὰν καὶ λίαν ἐκνευριστικήν, ἀνώμαλον καὶ ἐπικίνδυνον, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶμεν πλέον. Βεβαίως, κατὰ τὴν περίοδον τῆς τριετίας ἐδοκιμάσαμεν καὶ ἄλλας ἀπογοητεύσεις, ἐποτίσθημεν καὶ ἄλλας πικρίας ὑπέστημεν καὶ ἄλλους κλονισμούς, ἀλλὰ ἠνέχθημεν, ὑπεμείναμεν καὶ ἐκρατήσαμεν ἐπιθυμοῦντες νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἀνακούφισιν τῶν δυστυχούντων ἀδελφῶν μας καὶ ἀναλογιζόμενοι τὰς εὐθύνας καὶ ὑποχρεώσεις μας ἔναντι τοῦ ἑαυτοῦ μας, τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου, ὑμῶν ὅλων, τῆς Πειραϊκῆς Κοινωνίας, τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς, τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς ἱστορίας του. Ἀλλ’ ἡ σημερινὴ κατάστασις δὲν παραβάλλεται μὲ τὸ παρελθόν. Βλέποντας ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, συνεργάτας πολλὰ ὠφεληθέντας ἠθικῶς, ἐκ τῶν ἡμετέρων κόπων καὶ μόχθων, στελέχη σοβαρὰ τῆς κοινωνίας καὶ τὸ σπουδαιότερον Δημοσίας Ἀρχάς, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀμείβοντας κόπους καὶ θυσίας πολλῶν ἐτῶν! καὶ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς καλυτέρας ἤξιζον τύχης καὶ μεταχειρίσεως καὶ ὑπηρεσίας ποὺ προσέφερον τὰ πᾶν ἐν τῇ κοινωνίᾳ κατὰ τὴν σκληροτέραν καὶ κρισιμωτέραν καμπὴν τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ καμφθῶμεν. Ἐπαλαίσαμεν ἀπεγνωσμένα ἀπέναντι μυρίων ἐμποδίων καὶ ἀντιξόων περιστάσεων, κατωρθώσαμεν ὅσα, καλύτερα παντὸς ἄλλου σεῖς γνωρίζετε. Ἀλλὰ διαπιστώνομεν μὲ θλῖψιν ὅτι εἰς τὸν ἁμαρτωλὸν αὐτὸν τόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθοῦν ἡ ἐντιμότης, ἡ ἠθικὴ καὶ ἡ ἀρετή... Παρὰ ταῦτα σήμερον θὰ ὑπομένωμεν διὰ νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὸ ἔργον μας, καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἐκρατήσαμεν ἐπὶ δίμηνον, ἐνεργοῦντες καὶ μοχθοῦντες διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ὑπηρεσιῶν μας. Βλέπομεν ὅμως, ὅτι ματαιοπονοῦμεν. Ἡ Στρατιωτικὴ Διοίκησις Πειραιῶς ἢ μᾶλλον ὁ ἀν)χης κ. Βλάχος ἔκρινε τὸ ἔργον τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, περιττόν, δι’ ὃ καὶ τὴν διέλυσε. Δὲν ἤρκεσαν οἱ παρακλήσεις μας, δὲν ἤρκεσαν αἱ ὑποδείξεις τρίτων, δὲν ἴσχυσεν ἡ ἐπέμβασις τοῦ Μακαριωτάτου Ἀντιβασιλέως, διὰ νὰ ἐννοήσῃ ὁ ὑπασπιστής, νομίζω τοῦ στρατηγοῦ Τσολάκογλου καὶ εἶτα ἰδιωτεύων καὶ ἐμπορευόμενος ἐν Πειραιεῖ, κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς ἀντ)ρχης κ. Βλάχος, τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποκαταστήσῃ μίαν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν διέλυσεν, εἰς τὸ οἴκημα, τὸ ὁποῖον οἱ βάρβαροι κατακτηταὶ τῆς χώρας μας εἶχαν παραχωρήσει εἰς τὸν ΕΟ-ΧΑ, ὅταν εὑρέθη ἄστεγος, συνεπεία τῆς καταστροφῆς τοῦ οἰκήματος, ἔνθα ἐστεγάζετο εἰς Κοκκινιάν, ὅπου εἶχε καταφύγει μετὰ τὸν βομβαρδισμὸν τοῦ Ἰανουαρίου 1944 καὶ διὰ τὸ ὁποῖον τόσα ἐδαπάνησε διὰ ἠλεκτρικήν, ὑδραυλικὴν καὶ τηλεφωνικὴν ἐγκατάστασιν, διὰ τὴν προσθήκην 40 περίπου ὑελοπινάκων ἐπισκευὴν τοῦ γκαράζ, καθαρισμὸν τοίχων κλπ. Πρέπει νὰ μεταφερθῇ εἰς ἄλλο οἴκημα, ἀνεπαρκὲς ἄνευ ἐγκαταστάσεων, ἄνευ ἐπίπλων κλπ., ἀντικειμένων του, τὰ ὁποῖα συνεκέντρωσε διὰ δανεισμοῦ ἀπὸ ὑπηρεσίας καὶ ἄτομα διὰ νὰ ἐκτελῇ τὴν ἐργασίαν του, πρέπει νὰ ταλαιπωρῆται, πρέπει νὰ συναντᾷ ἀνυπέρβλητα ἐμπόδια, πρέπει νὰ τελῇ ἐν διαλύσει. Μὴ δυνάμενοι χωρὶς στέγην νὰ ἀνασυγκροτήσωμεν τὰς ὑπηρεσίας μας, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι δυσχερέστερον καὶ αὐτῆς τῆς ἐχθρικῆς των δημιουργίας, βλέποντες δὲ συγχρόνως ὅτι τὸ ἔργον μας, τὸ ἔργον τοῦ ΕΟΧΑ κινδυνεύει νὰ διαλυθῇ καὶ μὴ δυνάμενοι ν’ ἀνεχθῶμεν τοῦτο, διότι τὸ ἐπονέσαμεν, διότι ἐδώσαμεν τόσους κόπους, τὸ εἶναι μας εἰς αὐτό, παραπονούμενοι δὲ καὶ ἔναντι τῆς Διοικήσεως ἡμῶν, διότι μᾶς ἐγκατέλειψε μόνους εἰς τὸν ἄχαρι αὐτὸν ἀγῶνα, καὶ μὴ ἔχοντες ἄλλο τι νὰ πράξωμεν, εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας καὶ πρὸς ἀποφυγὴν χειροτέρων συνεπειῶν, ὑποβάλλομεν πρὸς ὑμᾶς τὴν ἐκ τῆς θέσεως τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, παραίτησίν μας παρακαλοῦντες ὅπως ταχέως ὁρίσητε τὸν ἀντικαταστάτην μας, ἵνα παραδώσωμεν αὐτῷ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ΕΟΧΑ, ν’ ἀποχωρήσωμεν ἐξ αὐτοῦ πικραμένοι καὶ γεμᾶτοι πόνον καὶ θλῖψιν ἀλλὰ καὶ μὲ ἤρεμον καὶ ἀναπεπαυμένην τὴν συνείδησίν μας.

Μετὰ πάσης τιμῆς

Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

3) Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7207)5.2.45 ἔγγραφον τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς πρὸς τὸν Μακαριώτατον Πρόεδρον αὐτοῦ. Ἀριθ. πρωτ. 7207. 5 Φεβρουαρίου 1945 Πρὸς Τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος Κον Κον Δαμασκηνόν, Πρόεδρον Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς. Ἀθήνας Μακαριώτατε Ὡς Σᾶς εἶναι γνωστόν, ἀπὸ διμήνου περίπου κατελήφθη καὶ κατέχεται, παρὰ τῆς Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Πειραιῶς, τὸν ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐπὶ τῶν Λεωφόρων Γεωργίου Αʹ καὶ Βασιλίσσης Σοφίας οἴκημα Μεταξᾶ, τὸ ὁποῖον παρεχώρησαν οἱ Γερμανοὶ εἰς τὸν Ε.Ο.Χ.Α., ὅταν οὗτος ἔμεινεν ἄστεγος, συνεπεία τῆς καταρρεύσεως τοῦ οἰκήματος, ἔνθα ἐστεγάζετο ἐν Κοκκινιᾷ ὅπου εἶχε καταφύγει μετὰ τοὺς βομβαρδισμοὺς τοῦ Πειραιῶς, κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1944 καὶ διὰ τὴν ἐπιδιόρθωσιν τοῦ ὁποίου (ἠλεκτρικὰς καὶ ὑδραυλικὰς ἐγκαταστάσεις, καὶ τοποθέτησιν 40 περίπου ὑελοπινάκων, ἐπισκευὴν τοίχων καὶ γκαρὰζ κλπ.), εἰς πολλὰς ὑπεβλήθη δαπάνας ὁ ἡμέτερος Ὀργανισμός, παραμένοντος τούτου ἀστέγου. Δυστυχῶς, παρὰ τὰς ἐνεργείας τῆς Διευθύνσεως τοῦ Παρ)τος καὶ ἡμῶν καὶ παρὰ τὴν ἐπέμβασιν καὶ σύστασιν καὶ τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος, ὅπως ἀποδοθῇ τὸ οἴκημα τοῦ ΕΟΧΑ εἰς αὐτόν, ἵνα, ἀνασυγκροτούμενος, συνεχίσῃ τὸ δυσχερὲς ἀλλὰ καὶ Ἐθνοσωτήριον ἔργον του, τοῦτο μέχρι σήμερον δὲν ἐγένετο, καὶ οὕτως, αἱ Κεντρικαὶ Ὑπηρεσίαι του ἐλλείψει στέγης, ἐπίπλων γραφομηχανῶν, τηλεφώνων κλπ., εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐργασθοῦν καὶ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὸ καθῆκον των. Συνεπείᾳ τούτου, ὡς ἐκθέτει ἐν μακρῷ ὑπομνήματί του πρὸς τὴν Διοίκησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ ὁ Διευθυντὴς τοῦ Παραρτήματος ΕΟΧΑ, ἐν Πειραιεῖ κ. Γ. Τζατζάνης, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλῃ ἡμῖν τὴν ἐκ τῆς θέσεώς του παραίτησίν του. Ἡ Διοίκησις τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς ἀναγνωρίζουσα τὸ δίκαιον τῆς Διευθύνσεως καὶ διαπιστώνουσα ὅτι ἐὰν συνεχισθῇ ἡ εἰς βάρος τοῦ ΕΟΧΑ κατάστασις αὕτη καὶ δὲν ἀποδοθῇ ταχέως τὸ οἴκημα τοῦ ΕΟΧΑ μεθ’ ἁπάντων τῶν ἐν αὐτῷ ἐπίπλων κλπ. (τῶν πλείστων προερχομένων ἄλλως τε ἐκ δανεισμοῦ) εἰς αὐτόν, αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, ὄχι μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ ἔργον των, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν πραγματικὴν διάλυσιν, φέρονται, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον, ὄχι μόνον δυσάρεστον εἶναι ἀλλὰ καὶ εὐθύνας δημιουργεῖ δι’ αὐτὴν, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς Ὑμᾶς καὶ νὰ παρακαλέσῃ θερμῶς, ὅπως ἐπέμβητε δίδοντες ἐντολάς, ὅπου δεῖ, ἵνα λυθῇ ταχέως καὶ πρεπόντως τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπὶ τούτοις, δέξασθε, Μακαριώτατε, τὸν ἄπειρον σεβασμὸν καὶ τὴν ἐκτίμησιν, πάντων ἡμῶν. Διὰ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον

Ὁ Ἀντιπρόεδρος

Ε. ΠΡΙΜΙΔΗΣ

4) Αἴτησιν Γ. Τζατζάνη πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Πειραιῶς. Αἴτησις Γεωργίου Τζατζάνη Καθηγητοῦ – Δ)ντοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς «Περὶ ἐξετάσεως τοῦ φακέλλου του παρὰ τῶν φυσικῶν δικαστῶν τοῦ Κράτους». Ἐν Πειραιεῖ τῇ 10 Φεβρουαρίου 1945 Πρὸς Τὸν Κύριον Εἰσαγγελέα Πειραιῶς Ἐνταῦθα Κύριε Εἰσαγγελεῦ, Γεμᾶτος πικρίαν, θλῖψιν καὶ πόνον διὰ τὴν καταράκωσιν τῶν ἐννοιῶν τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἠθικῆς εἰς τὸν δύσμοιρον τόπον μας, μέσα ἀπὸ τὸ δεσμωτήριον τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας εἰς τὸ ὁποῖον πέμπτην σήμερον ἡμέραν εἶμαι κλεισμένος, ἄγνωστον διατί, καὶ ἄγνωστον μέχρι πότε, ἀπευθύνομαι σὲ σᾶς, ἐκ μέρους καὶ τῶν ἑτέρων εἰς ἄλλα κρατητήρια ἐγκεκλεισμένων ἀδελφῶν μου, γιὰ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπιληφθῆτε τῆς ὑποθέσεώς μας καὶ νὰ περιφρουρήσετε τὸ ταχύτερον τὴν ἠθικὴν τάξιν καὶ τὴν τιμὴν γνησίων Ἑλλήνων πραγματικῶν πατριωτῶν καὶ καλῶν ἀνθρώπων. Ζητοῦμεν τὴν ἄμεσον ἔρευναν τοῦ φακέλλου μας παρὰ δικαστῶν γνησίων καὶ φυσικῶν καὶ ὄχι τῶν στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν διαταγὰς ἀνωτέρων των, σκοπὸν ἐχόντων τὸν ἐξευτελισμὸν καὶ τὴν διαπόμπευσίν μας, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν συνημμένων 1) ἐκθέσεώς μου πρὸς τὴν Ἐκτ. Ἐπιτροπὴν τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς 9)1)45, 2) ὑπομνήματος διαμαρτυρίας καὶ παραιτήσεώς μου πρὸς τὴν ἰδίαν Ἐπιτροπὴν 28)1)45 καὶ 3) διαμαρτυρίας τοῦ ἀδελφοῦ μου Μάνου Τζατζάνη πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κλπ. 6)2)45 ἵνα τὸ ταχύτερον παύσῃ ἡ εἰς βάρος μας τραγῳδία. Πεποιθὼς ἐπὶ τούτοις διατελῶ

Μετὰ τιμῆς

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

Καθηγητὴς – Δ)ντὴς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς 5) Διαμαρτυρίαν Μάνου Τζατζάνη πρὸς Πρόεδρον Κυβερνήσεως, Στρατιωτικὸν Διοικητὴν Ἀθηνῶν καὶ Ἀρχηγοὺς Κομμάτων. Διαμαρτυρία Μάνου Τζατζάνη Πρὸς 1) Τὸν Ἐξοχώτατον κ. Πρόεδρον τῆς Ἑλλην. Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν Στρατηγὸν κ. Νικόλαον Πλαστήραν. 2) Τὸν ἀνώτερον Στρατιωτικὸν Διοικητὴν Ἀθηνῶν ἀντιστράτηγον κ. Σπανόπουλον. 3) Ἀρχηγοὺς Κομμάτων κ.κ. Θεμ. Σοφούλην, Στυλ. Γονατᾶν, Σοφ. Βενιζέλον καὶ Γεώργ. Καφαντάρην. Ἐξοχώτατοι, Τὰς πρώτας ἡμέρας μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς περιφερείας μου (Προφ. Ἠλιοῦ Κρητικά) μετέβην μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ μου Γεωργίου, καθηγητοῦ τῶν Θρησκευτικῶν καὶ Διευθυντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ Ὀργανισμοῦ (Γεωργίου Αʹ καὶ Βασ. Σοφίας, Μέγαρον Μεταξᾶ) καὶ παρεκάλεσα τοὺς καταλαβόντας τὸ οἴκημα Ἄγγλους, νὰ τὸ ἐκκενώσουν, χάριν τῆς συνεχίσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., ὅπερ καὶ ἔπραξαν προθύμως τὴν ἑπομένην πρωΐαν. Μετὰ ταῦτα ἀνέβημεν εἰς τὸν γʹ ὄροφον καὶ ἐτακτοποιοῦμεν τὸ ἄνω–κάτω ἐκ τῶν γεγονότων, γραφεῖον τοῦ ἀδελφοῦ μου. Μετ’ ὀλίγην ὥραν ἀφίχθη μὲ συνοδείαν ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς Συν)ρχης κ. Πρόκος, ὅστις μᾶς δηλώνει ξηρὰ καὶ ἐπιτακτικῶς, ὅτι καταλαμβάνει τὸ οἴκημα. Ὁ ἀδελφός μου διεμαρτύρετο καὶ ἐπεξήγει ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ Ε. Ο.Χ.Α., ἔργου τοῦ Μακαριωτάτου, ὅστις τόσα προσέφερε καὶ προσφέρει εἰς τὴν Πειραϊκὴν κοινωνίαν, καὶ τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἐσεβάσθησαν οἱ Γερμανοί, οἱ Ἐλασίται καὶ οἱ Ἄγγλοι. Ὁ κ. Πρόκος ὅμως, ὄχι μόνον κατέλαβε τὸ κτίριον, ἀλλὰ καὶ διέταξε τὴν σύλληψίν μας, ἀμφοτέρων τῶν ἀδελφῶν, χωρὶς καμμίαν ἐξήγησιν καὶ κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ ἀπὸ προφανῆ προκατάληψιν ἐναντίον τοῦ ἀδελφοῦ μου καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ (τὸ πρᾶγμα ἔχει μεγάλην σημασίαν ὡς θ’ ἀντιληφθῆτε κατωτέρω) καὶ τὴν παραπομπήν μας εἰς τὸ Βʹ Ἀστυνομικὸν Τμῆμα, «διὰ νὰ ἐξηγήσωμεν τὴν στάσιν μας τῶν τελευταίων ἡμερῶν», ὅπου καὶ ἐκρατήθημεν 24 ὥρας. Τὴν ἑπομένην ἠρεύνησαν ἕκαστος δι’ ἴδιον λογαριασμὸν καὶ ὁ κ. Συν)ρχης καὶ ὁ κ. Διοικητὴς τοῦ Βʹ Τμήματος κ. Παυλόπουλος, καὶ μὴ ἀνευρόντες στοιχεῖα, εἰς βάρος μας, μᾶς ἀπέλυσαν. Ἀπὸ τὸ Ἀστυνομικὸν Τμῆμα ἐστείλαμεν εἰς τὸν κ. Πρόκον τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολὴν μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι θὰ ἔφθανεν εἰς χεῖρας ἀνωτέρου Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ καὶ ἑπομένως θὰ ἐτίθετο τέρμα εἰς μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία μᾶς ἦτο γενικῶς ἀφόρητος, ἀφοῦ καὶ χυδαιοτάτας ἀκόμη ὕβρεις, ἐδέχθημεν ἀπὸ ἀστυνομικὸν, ἐν μέθη τελοῦν, ὄργανον: «Κύριε Συνταγματάρχα, Ἐὰν δὲν ἐγυρίσαμεν πίσω στὶς θλιβερὲς ἡμέρες τῆς διαιρέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ σὲ δυὸ ἀντιμαχόμενες πολιτικές παρατάξεις (Φιλελεύθεροι–Λαϊκοὶ ἢ μᾶλλον Βενιζελικοὶ–Ἀντιβενιζελικοὶ) καὶ εἰδικώτερον στὸν κατὰ καιροὺς παρατηρηθέντα ἀντικρητισμὸν, ὥστε νὰ συλληφθῶμεν ὡς Κρῆτες. Ἐὰν δὲν εἶναι ἔργον τῶν στρατιωτικῶν καὶ ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν νὰ συλλαμβάνουν καὶ νὰ ταλαιπωροῦν τοὺς καλοὺς Ἕλληνας μὲ πατριωτικὴν, θρησκευτικὴν καὶ οἰκογενειακὴν παράδοσιν, ποὺ ἀποτελοῦν τὸ κορύφωμα τῶν Ἑλληνικῶν παραδόσεων. Ἐὰν δὲν εἶναι ἔγκλημα νὰ εἶναι κανεὶς τίμιος, εὐθύς καὶ ἀκέραιος χαρακτήρ, ποὺ δὲν ἔχει ὡς ἄλλη οἰκογενειακὴ ἀρχή, ἀπὸ τὸ συναίσθημα τοῦ καθήκοντος καὶ τὴν προθυμίαν τῆς θυσίας, ὅπως εἶναι οἱ δύο συλληφθέντες Ἀδελφοὶ Τζατζάνη, καθὼς καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς μεγάλης, πάλλευκης καὶ Ἑλληνοπρεπεστάτης οἰκογενείας μας. Ἐὰν δὲν ἀποτελεῖ ἔγκλημα, τὸ νὰ μὴ ἀνήκῃ κανεὶς σὲ καμμιά ἀπολύτως ὀργάνωσιν καὶ πολὺ περισσότερον σὲ ἀνατρεπτικὴν ὀργάνωσιν, ὅπως συμβαίνει μὲ τοὺς συλληφθέντας Ἀδελφοὺς Τζατζάνη. Ἐὰν οἱ στρατιωτικὲς καὶ πολιτικὲς ἀρχὲς δὲν ἔχουν ὡς ἔργον νὰ διώκουν τοὺς φίλους καὶ προστάτας τῶν Ἄγγλων μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς τους, καὶ ἐδῶ, καὶ πρὸ παντὸς εἰς Κρήτην, ὅπου ὁ ἕτερος τῶν Ἀδελφῶν Μᾶνος Τζατζάνης, (εἰρήσθω ἐν παρόδῳ: Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας τῆς Κυβερνήσεως Τσουδεροῦ εἰς Χανιά) ἐξυπηρέτησε ποικιλοτρόπως ἑκατοντάδας Ἄγγλων. Ἐὰν αὐτοδημιούργητοι ἐπιστήμονες μὲ συγγράμματα, ὅπως ἀμφότεροι οἱ συλληφθέντες Ἀ)φοὶ Τζατζάνη, εἰς τὰ ὁποῖα περιέχεται ἕνας ἀκούραστος ἀγὼν ἐξυγιάνσεως, ἐξηθικοποιήσεως καὶ προαγωγῆς τῆς Ἑλληνικῆς Κοινωνίας καὶ μὲ περγαμηνὲς ἀπὸ τὶς καλύτερες τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς (μόνον θυσίας εἰς αἷμα, ἔχουμε ἕνα ἀδελφὸ ἀξιωματικὸ καὶ δύο πρωτοξαδέλφους φονευμένους στὴν ἐκστρατεία τῆς Μ. Ἀσίας, δύο ἀδελφοὺς τραυματίες στὸν Ἀλβανικὸ πόλεμο καὶ τρεῖς στενώτατους συγγενεῖς φονευμένους μὲ δύο ἄλλους Ἀ)φοὺς — παπᾶ καὶ δάσκαλο — μαχομένους αὐτὴ τὴ στιγμὴ ἔξω τῶν Χανίων ἐναντίον τῶν Γερμανῶν, χωρὶς ν’ ἀναφέρουμε τοὺς μακρυνότερους συγγενεῖς, τοὺς γονεῖς καὶ πρώτους θείους ἀγωνιστὰς τῶν Κρητικῶν ἀγώνων, τοὺς Ἠπειρο–Μακεδονομάχους...., εἶναι ἄξιοι καλυτέρας μεταχειρίσεως... Ζητοῦν, ὄχι χάριν τινὰ ἢ οἶκτον, διότι δηλώνουν, ὅτι μὲ ὁποιονδήποτε πεῖσμα κι’ ἂν ἀναζητηθοῦν στοιχεῖα κατηγορίας ποὺ νὰ εὐσταθοῦν, δὲν θὰ εὑρεθοῦν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι δὲν ὑπάρχουν, ἀλλὰ νὰ παύσῃ τὸ ταχύτερον ἡ ταλαιπωρία, εἰς τὴν ὁποίαν ἀδίκως ὑπεβλήθησαν. Ζητοῦν, ἂν πράγματι ὑπάρχῃ καμμιά, (συκοφαντικὴ πάντως), κατηγορία καλοθελητοῦ τινος, νὰ ἐνεργηθοῦν τὸ ταχύτερον ἀνακρίσεις, γιὰ νὰ καταρρίψουν εὐθὺς ἀμέσως σὰν χάρτινο πύργο κάθε δυσφημιστικὴ καταγγελία καὶ νὰ παύσουν νὰ διασύρωνται εἰς τόπους ποὺ δὲν θὰ εἶχον γνωρίσει καὶ ποὺ δὲν τοὺς ἁρμόζουν. Ἐν ὀνόματι τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἠθικῆς ἐγείρομεν φωνὴν διαμαρτυρίας καὶ ζητοῦμεν νὰ παύσῃ ἡ ἀφόρητη ψυχικὴ κατάστασις, ποὺ μᾶς ἐδημιουργήθη ἢ νὰ περάσωμεν ἀπὸ ἀνάκριση καὶ δίκη τὸ ταχύτερον, γιὰ νὰ ἀποδείξωμε ποῖοι εἴμεθα...». Χθὲς τὸ πρωΐ, νύκτα ἀκόμη, ἦλθαν πέντε ἀστυνομικὰ ὄργανα μὲ πολιτικὴν περιβολὴν καὶ μᾶς συνέλαβαν τρεῖς ἐν Πειραιεῖ (συνοικία Κρητικὰ) διαμένοντας Ἀδελφούς, ζητῶντας καὶ τὸν τέταρτον ἐν Ἀθήναις διαμένοντα μὲ τὴν γυναῖκα του καὶ τὰ δύο του παιδιὰ (Ἀλβανομάχον τραυματίαν) καὶ μᾶς ὡδήγησαν εἰς τρία διάφορα Ἀστυνομικὰ Τμήματα διὰ νὰ μᾶς χωρίσουν, τοὺς μεγάλους κακούργους, φαίνεται! Δὲν ἔχομεν ἀκόμη λάβει γνῶσιν τοῦ κατηγορητηρίου καὶ τῶν κατηγόρων, ἐὰν πράγματι ὑπάρχουν. Ἔχω ὅμως ἱκανὰς ἐνδείξεις, ποὺ μοῦ δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποπτευθῶ ἐσκεμμένην σκευωρίαν εἰς βάρος μας, τοῦ Ἐπιτελάρχου Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Ἀντ)ρχου κ. Β. Βλάχου, ὠθουμένου ἀπὸ προσωπικὰ ἐλατήρια ἐναντίον τοῦ ἀδελφοῦ μου Γεωργίου, τὸ ὀλιγώτερον ἀδικαιολόγητα. Ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν περιλαμβάνῃ τὸ τυχὸν κατηγορητήριον καὶ ὁποιονδήποτε κι’ ἂν εἶναι οἱ τυπικοὶ κατήγοροί μας, πρόκειται περὶ κακοήθων συκοφαντικῶν κατασκευασμάτων, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι δὲν ἔχομεν εἰς τὸ παθητικόν μας ἀπολύτως τίποτε. Ἐκτὸς ἐὰν καθιερώνετο ἕνα νέον εἶδος κατηγορητηρίου, ποὺ θὰ ἐθεώρει ἀξιόποινα στοιχεῖα τὸν πατριωτισμό, τὴν ἀρετή, τὴν καλὴ κοινωνικὴ δρᾶσι... Ὁ κ. Βλάχος, εἶχε καὶ ἔχει δυστυχῶς, καὶ μετὰ τὰς ἀνδρικὰς ἐξηγήσεις ποὺ τοῦ ἔδωσεν ὁ ἀδελφός μου Γεώργιος, τὴν ἰδέαν, ὅτι ἂν ἤθελεν ὁ ἀδελφός μου, θὰ ἄφηναν ἐλεύθερον οἱ Ἐλασίται τὸν συλληφθέντα παρ’ αὐτῶν υἱόν του. Ἡ παρεξήγησις ἔχει ὡς ἑξῆς: Φρούραρχος τῶν Ἐλασιτῶν Προφήτου Ἡλιοῦ ἦτο ὁ ἐκ Χανίων Κρήτης Ἰωάννης Ἀποστολάκης, ὑπάλληλος τοῦ ΕΟΧΑ, τυπικώτατος καὶ τακτικὸς καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ΕΟΧΑ καὶ οἱ (ὀλίγοι) ἐλασίται ἐξ αὐτῶν, ποὺ ὅλοι των ἀνεξαιρέτως εἰργάσθησαν ὑποδειγματικῶς χωρὶς ποτὲ οὔτε κατὰ τὰς κρισιμωτέρας καὶ πλέον ἐπικινδύνους στιγμὰς τῆς ζωῆς τοῦ Πειραιῶς, χάριν τῆς δεινοπαθούσης Πειραϊκῆς κοινωνίας. Ὁ Ἀποστολάκης συνήθιζε νὰ προσαγορεύῃ τὸν ἀδελφόν μου Διευθυντὴν τοῦ ΕΟΧΑ, «ἀφεντικὸ» ὅπως καὶ πλεῖστοι ἄλλοι, καθὼς καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶχα ἀκούσει πλειστάκις. Οἱ Ἐλασίται προφ. Ἡλιοῦ συνέλαβον τὸν υἱὸν τῆς συγκατοίκου μας χήρας Καλαϊτζάκη. Προσπαθοῦσα ἡ δύσμοιρη μητέρα νὰ σώσῃ τὸ παιδί της ἦλθε ἕνα βράδυ καὶ κλαίουσα ἱκέτευσε τὸν ἀδελφό μου Γεώργιο, νὰ μεταβῇ τὴν ἑπομένην πρωΐ εἰς τὸν λόχον νὰ ἐγγυηθῇ, καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ Φρουράρχου Ἀποστολάκη, διὰ νὰ ἀφεθῇ τὸ παιδί της ἐλεύθερο. Τὴν ἐλυπήθημεν καὶ τῆς ὑπεσχέθημεν, ὅτι θὰ μεταβῇ, παρὰ τὸ ὅτι δὲν ἠλπίζομεν τίποτε, διότι ἐτελοῦμεν ὑπὸ δυσμένειαν τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, ἐξ αἰτίας κακῶν εἰσηγήσεων ἀσφαλῶς καὶ ἀπόδειξιν αὐτοῦ ἔχομεν τὰ τρία ἀκόλουθα σοβαρὰ δεδομένα. α) Ἑαμικὴ ἐφημερὶς κατηγόρησε τὸν ΕΟΧΑ Πειραιῶς, δηλαδή, τὸν Διευθυντὴς Γεώργιον Τζατζάνην, ὅτι ἀντιστρατεύεται εἰς τὸ ἔργον τῆς «Ἐθνικῆς Ἀλληλεγγύης». Τὸ ἀνεγνώρισεν Ἐπιθεωρητὴς τοῦ ΕΟΧΑ εἰς Κοκκινιᾶν, καὶ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Κορυδαλλοῦ κ. Ρηνιωτάκης καὶ τὸ ἔδειξε καὶ εἰς τὸν ἕτερον ἀδελφόν μου Ἰωάννην. β) Τοῦ Ἁγίου Στυλιανοῦ μετέβημεν νὰ χαιρετίσωμεν, ὁ ἀδελφός μου Γεώργιος, ἐγὼ καὶ ὁ Τμηματάρχης τοῦ ΕΟΧΑ κ. Γ. Κοσσύβας, τὸν Στυλ. Μανωλακάκην, τὸν Στυλ. Χριστοφοράκην (ἐκτελεσθέντα βραδύτερον ὑπὸ τῶν ἐπαναστατῶν) καὶ τὸν Στυλ. Μουτάφην. Εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ τελευταίου, ἄλλος ἐπισκέπτης, Ἀποστολίδης· καθὼς ἐπληροφορήθημεν, μᾶς κατηγόρησε δημοσίᾳ ἐνώπιον δεκαπεντάδος ἀνδρῶν καὶ δεκάδος γυναικῶν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀνήκομεν οἱ Ἀδελφοὶ Τζατζάνη εἰς τὸ ΕΑΜ, ἀλλ’ εἴμεθα καὶ ἐχθροὶ αὐτοῦ. γ) Μεταξὺ τῆς βʹ καὶ γʹ συνεδριάσεως πολυαρίθμων Κρητῶν Πειραιῶς πρὸς ἀνασυγκρότησιν τοῦ ἱστορικοῦ πατριωτικοῦ Σωματείου μας ἡ «Ὁμόνοια», ποὺ ἐγένετο πρωτοβουλία τοῦ ἀδελφοῦ μου Γεωργίου, ἱδρυτοῦ καὶ Προέδρου συγχρόνως τῆς «Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης» πρὸς προστασίαν τῶν Κρητικοπαίδων κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ ὅστις εἶχε δηλώσει, ὅτι θὰ συνεχώνευε μετὰ τοῦτο τὴν ὀργάνωσιν αὐτὴν πρὸς τὴν «Ὁμόνοιαν», ἀντελήφθημεν σαφῶς τὰς διαθέσεις τῶν Κρητῶν Ἐαμιτῶν νὰ μετατρέψουν τὴν «Ὁμόνοιαν» σὲ καθαρῶς Ἐαμικὸν Κέντρον καὶ εἰς τὴν τρίτην συνεδρίασιν, ἐματαιώσαμεν τὰ σχέδιά των. Πολλοὶ μάρτυρες, κληρικοί, στρατιωτικοὶ καὶ πολῖται τὸ ὁμολογοῦν. Ἕνας ἐκ τῶν ἡγετῶν Κρητῶν Ἐαμιτῶν, ὡμολόγησε βραδύτερον εἰς τὸν μοίραρχον κ. Δαφνομήλην, στέλεχος τοῦ ΕΔΕΣ, ὅτι εὐτυχῶς ποὺ ἦταν αὐτός (ὁ ἀδελφός μου) καὶ δὲν ἄφησε νὰ ἐξευτελισθῇ τὸ Κρητικὸ στοιχεῖο. Πάντως, τὴν ἑπομένην τὸ πρωΐ μετέβη ὁ ἀδελφός μου εἰς τὸν λόχον εἰς Προφ. Ἡλίαν ἐκεῖ συνήντησε τὴν Καν Βλάχου, ἥτις καὶ ἐκείνη εὑρίσκετο ἐκεῖ διὰ νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τοὺς Ἐλασίτας τὸ συλληφθὲν παιδί της. Τὸν παρεκάλεσε νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὸ παιδί της, Ὡμίλησεν, ἀλλὰ δὲν ἐπέτυχε τίποτε, οὔτε διὰ τὸ παιδί της, οὔτε ἄλλως τε διὰ τὸν Καλαϊτζάκην. Ὅταν ἔφθασεν ἐκεῖ ὁ ἀδελφός μου, ὁ Φρούραρχος κ. Ἀποστολάκης ἐχαιρέτισε, ὅπως ἐσυνήθιζε, μὲ τὸ «ὑγεία σου ἀφεντικό». Ἡ κ. Βλάχου, ἀπὸ μακρύτερα ἐνόμισεν, ὅτι εἶπε «καλῶς τὸν ἀρχηγό». Κι’ ἔτσι ἐγεννήθη ὁ μῦθος, ὅτι ὁ ἀδελφός μου ἦτο ἀρχηγὸς τοῦ ΕΛΑΣ καὶ φρούραρχος τοῦ Προφήτου Ἡλιοῦ καὶ ὅτι ἂν ἤθελε, θὰ ἄφιναν ἐλεύθερο τὸ παιδί της, ἀλλὰ δὲν τὸ θέλησε... Κατόπιν τοῦ ἀτυχοῦς αὐτοῦ περιστατικοῦ, ὁ κ. Βλάχος ὡρκίσθη, φαίνεται, νὰ ἐκδικηθῇ τὸν ἀδελφό μου (!) καὶ νὰ διαλύσῃ τὸν ΕΟΧΑ. Καὶ προδιέθεσε δυσμενῶς τὸν Στρατιωτικὸν Διοικητὴν κ. Πρόκον (διότι ποῖος ἄλλος ἀπὸ τὸν Ἐπιτελάρχην του κ. Βλάχον) ὅστις κατέλαβεν αὐθαιρέτως καὶ κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον τὸ κτίριον καὶ τὰ ἔπιπλα, διότι ὅπως εἶπεν ὁ ἴδιος κ. Πρόκος τὸ πρωΐ τῆς ἰδίας ἡμέρας εἰς τὸν νυκτοφύλακα τοῦ Ὀργανισμοῦ, θὰ τὸν διαλύσῃ ὡς Κομμουνιστικὸν Κέντρον μὲ τὸν Ἀρχικομμουνιστὴν Διευθυντήν του! Καὶ τὰς ἑπομένας ἡμέρας ὁ κ. Βλάχος ἔλεγεν εἰς ἄλλους, ὅτι «ὁ ΕΟΧΑ διὰ τὴν Στρατιωτικὴν Διοίκησιν ἀργεῖ», εἰς ἄλλους «ὅτι ἐκ τῶν 6 σφαιρῶν μου τὴν μίαν τὴν φυλάσσω γιὰ τὸν Τζατζάνην», εἰς ἄλλους (Ἕλληνας καὶ Ἄγγλους) ἀνέτρεπεν ἀπόφασιν τῆς ἀνωτάτης Στρατιωτικῆς Διοικήσεως Ἀθηνῶν, νὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὸν ΕΟΧΑ τὸ κτίριόν του καὶ τὰ ἔπιπλά του καὶ οὕτω, ἐξ αἰτίας τοῦ ζητήματος τοῦ κτιρίου, ὁ Ὀργανισμὸς εὑρίσκεται ἐν διαλύσει. Καὶ πρὸ παντός, τὴν προτεραίαν τῆς συλλήψεώς μας, 5 Φεβρουαρίου, Ταγματάρχης ἐνεργῶν διὰ λογαριασμὸν τοῦ κ. Βλάχου, (ποίου ἄλλου;), μετέβη εἰς τὰ Κρητικά, εἰς γνωστὸν συμπολίτην μας καὶ τοῦ ἐζητοῦσε στοιχεῖα ἐπιβαρυντικὰ εἰς βάρος τοῦ ἀδελφοῦ μου. Ὁ συμπολίτης μας τοῦ εἶπε νὰ μὴ ζητῇ τέτοια στοιχεῖα διότι δὲν εἴμεθα τέτοιοι κ.λ.π. «Μὰ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ βροῦμε τέτοια στοιχεῖα!». Ἐξοχώτατοι, τὰ πράγματα βοοῦν μόνα των πλέον. Ὁ Ἀντισυνταγματάρχης κ. Βλάχος, ὑπασπιστὴς νομίζω τοῦ Στρατηγοῦ Τσολάκογλου, καὶ ἰδιωτεύων καὶ ἐμπορευόμενος εἰς Πειραιᾶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς Κατοχῆς, ζητεῖ νὰ στιγματίσῃ τὸν Γεώργιον Τζατζάνην καὶ νὰ διαλύσῃ τὸν ΕΟΧΑ ἐνῷ ξέρει ἀσφαλῶς τί ἔχει προσφέρει, καὶ ὡς Διευθυντὴς τοῦ ΕΟΧΑ καὶ ὡς ἱδρυτὴς καὶ Πρόεδρος τῆς «Κρητικῆς Ἀλληλεγγύης» εἰς τὰ Κρητικόπουλα καὶ τοὺς Κρητικούς, εἰς τὰ Πειραιωτόπουλα καὶ τοὺς Πειραιώτας πτωχούς. Καὶ θέτει ὑπὸ διωγμὸν ὁ κ. Βλάχος, ὄχι μόνον τὸν ἀδελφόν μου Γεώργιον καὶ ἐμέ, ποὺ μὲ σηκώνουν ἀπὸ τὸ κρεββάτι τῆς ἀναρρώσεως ὕστερα ἀπὸ 18ήμερον σοβαρὰν γρίππην καὶ ἡμικρανίαν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἕτερον ἀδελφόν μου Ἰωάννην, ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου (ἂς ἐρωτηθοῦν οἱ προϊστάμενοί του κι’ ἂς κυτταχθῇ ὁ ὑπηρεσιακός του φάκελλος...) καὶ τὸν ἄλλον ἀκόμη ἀδελφὸν τῶν Ἀθηνῶν. Μὰ πῶς λοιπόν, ἡ τόση ἐπιμέλεια καὶ πῶς ἐκδίδονται ταὐτόχρονα ἐντάλματα ἐναντίον τεσσάρων ἀδελφῶν ἐν γνώσει τῶν διωκτῶν των, ὅτι σκευωροῦν. Καὶ πῶς συλλαμβανόμεθα, ἐπὶ τῇ βάσει τίνων στοιχείων, ἀφοῦ τὴν προηγουμένην τῆς συλλήψεώς μας ἀναζητοῦνται ἐπιμόνως καὶ ἐπειγόντως στοιχεῖα ἐπιβαρυντικὰ εἰς βάρος μας; Καὶ διατὶ μᾶς χωρίζουν καὶ μᾶς στέλλουν εἰς τρία διάφορα Τμήματα; Καὶ διατὶ ὁ ἀδελφός μου Γεώργιος, μεταφέρεται σήμερον ἀπὸ τὴν Γενικὴν Ἀσφάλειαν εἰς τὸ Αʹ Τμῆμα διὰ νὰ ἐξετασθῇ καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐξετάζεται, ἀλλὰ καὶ ζητεῖται ἀπὸ τὸν κ. Βλάχον ἡ μεταφορά του εἰς τὰς φυλακὰς Ράλλη, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν ἀπομονωτήρια εἰς τὰ Ἀστυνομικὰ κτίρια διὰ νὰ ἀπομονωθῇ καὶ μόνον κατόπιν ἐνεργειῶν ἄλλων εὐδοκεῖ ὁ ἴδιος ὁ κ. Βλάχος νὰ δώσῃ σημείωμα, ὅπως παραμείνῃ εἰς Γενικὴν Ἀσφάλειαν; Διαμαρτύρομαι ἐντόνως, καὶ ἐκφράζω τὸν ἀποτροπιασμόν μου καὶ τὴν ἀγανάκτησίν μου διὰ τὴν τοιαύτην συμπεριφορὰν κρατικῶν ὀργάνων καὶ μάλιστα Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν εἰς βάρος πολιτῶν, τοὺς ὁποίους γνωρίζουν, ὅτι ἀδίκως ταλαιπωροῦν καὶ ἐξευτελίζουν. Ἐὰν ἡ Πολιτεία, δὲν υἱοθετῇ τὰς σχεδιαζομένας προγραφὰς τῶν πραγματικῶν Ἑλλήνων, ζητῶ νὰ ἐπέμβητε σεῖς οἱ ἐπίσημοι, ἵνα διαλευκανθῇ τὸ συντομώτερον ἡ πολὺ περίεργος ὑπόθεσις τῶν Ἀδελφῶν Τζατζάνη καὶ νὰ λήξῃ μία κατάστασις ἀνυπόφορος ποὺ δημιουργεῖται σκοπίμως εἰς βάρος μας καὶ ἡ ὁποία μοιραίως ὁδηγεῖ στὸ ἔγκλημα ἀργὰ ἢ γρήγορα. Εἰδὲ ἄλλως, νὰ μᾶς δοθῇ καθαρὰ νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατήντησεν ἀνεπανορθώτως τόπος κολάσεως καὶ οἱ λευκοὶ Ἕλληνες παρίαι. Εἰς τὸ παγερὸν κρατητήριον τοῦ Τμήματος, ὅπου διέρχομαι μετ’ ἄλλων, τὰς ἡμέρας καὶ τὰς νύκτας, μὲ μόνην κλίνην μου ἕνα κάθισμα μανθάνω τρομερὰ πράγματα. Συγκρατούμενός μου, εἶναι κάποιος Ἰωάννης Ρεσβάνης, ὅστις μὲ βεβαιώνει, ὅτι ἀνεγράφη εἰς ἐφημερίδα, ὅτι δικάζεται κάποιος διότι τὸν ἀφώπλισε, πρᾶγμα ἐντελῶς ἀνακριβές. Εἰς Κοκκινιὰν κάποιος Δημήτριος Βουγιοῦς (Πολυκατσικίας Κορυδαλλοῦ) προέβαινεν εἰς κατηγορίας καὶ συλλήψεις ἀθώων πολιτῶν καὶ κατόπιν ἐχρηματίζετο ἀπὸ τοὺς οἰκείους των διὰ νὰ τοὺς βγάλῃ ἀπὸ τὴν φυλακήν. Εἰκοσὰς θυμάτων του κρατοῦνται εἰς τὸ Βʹ Τμῆμα. Ἐπὶ τέλους ἀνακαλύπτεται, συλλαμβάνεται ἐπ’ αὐτοφώρῳ, δέρεται ἀνηλεῶς καὶ ἐγκλείεται. Μοῦ τὰ μεταδίδουν ὅλα αὐτὰ κρατούμενοι τοῦ Βʹ Τμήματος ὁ Διον. Καραβίτης καὶ ὁ Νικόλ. Ἀναγνώστου. Ἐδῶ εἰς τὸ Βʹ Τμῆμα χωροφύλαξ καταγγέλλει κάποιον νεαρὸν ἐντελῶς ἀθῶον. Διαπιστώνονται τὰ πράγματα, δέρεται ὁ μηνυτὴς χωροφύλαξ καὶ ἐγκλείεται εἰς τὸ κρατητήριον. Τοιαῦτα πράγματα ὑποχρεώνουν κάθε τίμιον ἄνθρωπον ποὺ ἀγαπᾶ τὴν πατρίδα του νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς... Ἀπὸ τὸ κρατητήριον τοῦ Βʹ Τμήματος Πειραιῶς, Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου 1945. Μετὰ σεβασμοῦ καὶ τιμῆς Μᾶνος Τζατζάνης Υ. Γ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, ὅτι ἤρχισαν ἤδη συλλήψεις ἀθώων ἀνθρώπων τοῦ στενοῦ περιβάλλοντος τοῦ ἀδελφοῦ μου, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον Κρητῶν καὶ θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἄλλαι. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν καὶ ἐπικίνδυνον. 6) Ὑπόμνημα Γ. Τζατζάνη πρὸς τὴν Ἐκκαθαριστικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐκπαιδευτικῶν. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 24 Ἰουνίου 1945 Ὑπόμνημα Γεωργίου Ἀλ. Τζατζάνη Καθηγητοῦ Θρησκευτικῶν Πρὸς Τὴν Ἐκκαθαριστικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐκπαιδευτικῶν τῆς ΙΙ Ἐκπαιδευτικῆς Περιφερείας. Ἀθήνας Ἀξιότιμοι κύριοι, Κατόπιν τῆς παρ’ ὑμῶν προσκλήσεώς μου καὶ τῆς ἀνακοινώσεως, ὅτι ὑπάρχει ἔγγραφον τῆς Στρατ. Διοικήσεως Πειραιῶς, διὰ τοῦ ὁποίου παρουσιάζομαι ὡς ἀναμιχθεὶς εἰς τὸ κίνημα τῆς 4ης Δεκεμβρίου π.ἔ., λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ Στρατιωτικὴ Διοίκησις Πειραιῶς, δηλ. ὁ ἀντ)ρχης κ. Κων. Βλάχος, ὁ ὑπασπιστὴς καὶ ἰδιαίτερος τοῦ καταδικασθέντος εἰς θάνατον προδότου Τσολάκογλου, κατὰ τὴν περίοδον ἀκριβῶς τῆς προδοσίας του (συνθηκολόγησις — πρωθυπουργία) ὁ φερόμενος ὡς Δήμαρχος Πειραιῶς κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς, ὁ ἔμπορος καὶ μαυραγορίτης τῆς ὁδοῦ Φίλωνος, μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ πάτρονός του, μὲ ἄλλους λόγους ὁ δοσίλογος ἀντ)ρχης Κων. Βλάχος, δὲν ἠρκέσθη εἰς ὅσα ἔπραξε κατὰ τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, τοῦ ὁποίου εἶχα τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ὁ ὀργανωτὴς καὶ Διευθυντὴς εἰς τὰ τρία χρόνια τῆς μαύρης σκλαβιᾶς, καὶ τοῦ ἔργου, τοῦ ὁποίου δύνασθε νὰ λάβητε γνῶσιν ἀπὸ τὴν συνημμένως ὑποβαλλομένην «ἔκθεσιν πεπραγμένων» του (ἀρ. 1) καὶ ἐμοῦ προσωπικῶς καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἴδητε εἰς τὰ ἐπίσης συνημμένως ὑποβαλλόμενα ἀντίγραφα α) ἐκθέσεώς μου πρὸς τὴν Ἐκτελ. Ἐπιτροπὴν Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, β) ὑπομνήματος— διαμαρτυρίας καὶ παραιτήσεώς μου πρὸς τὸν Μακ. Ἀρχιεπίσκοπον καὶ τὴν αὐτὴν Ἐκτελ. Ἐπιτροπὴν καὶ γ) τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7207)5.2.45 ἐγγράφου τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Διοικ. Συμβουλίου τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς πρὸς τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον (ἀρ. 2, 3, 4), ἀλλ’ ἠθέλησε μιὰ ποὺ δὲν ἔμεινα εἰς τὴν διάθεσίν του μέχρι τῆς ὁλοσχεροῦς ἐξοντώσεώς μου διὰ τῆς πρωτοφανοῦς, ἀτίμου καὶ ἀνηθίκου συκοφαντίας αὐτοῦ καὶ τῶν συνεργατῶν του πλεκτάνης εἰς βάρος μου, νὰ συμπληρώσῃ τὸ ὡραῖον (!) ἔργον του, ἀποστείλας πρὸς τὸ προϊστάμενόν μου Ὑπουργεῖον τὸ ὅπερ μοῦ ἀνεκοινώσατε ἔγγραφον. Δι’ αὐτοῦ παρουσιάζομαι, ὡς μοῦ ἀνεκοινώσατε, ὅτι ἔλαβα ἐνεργὸν μέρος εἰς τὸ κίνημα τῆς 4ης Δεκεμβρίου, καθ’ ὅσον κατὰ τὴν περίοδον αὐτοῦ ἐφωράθην συνεργαζόμενος μὲ σημαίνοντα στελέχη τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ–ΚΚΕ καὶ δὴ τὸν Στ. Μουτάφην καὶ προεδρεύων συσκέψεων εἰς διαφόρους οἰκίας τῆς συνοικίας Προφήτου Ἠλιοῦ Πειραιῶς κλπ. καὶ ὅτι ἀκόμη εὐθύνομαι καὶ διὰ τὴν σύλληψιν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἐν λόγῳ Κ. Βλάχου καὶ τὴν δολοφονίαν τοῦ ἰατροῦ Βαρδινογιάννη. Τὰς κατηγορίας ταύτας, ὄχι μόνον ἀποκρούω μετ’ ἀγανακτήσεως καὶ βδελυγμίας, ἀλλὰ καὶ καταγγέλλω ὡς ἐσκεμμένας ἀνηθίκους συκοφαντικὰς πράξεις προερχομένας ἀπὸ ποταπὰ καὶ ἀπάνθρωπα προσωπικὰ ἐλατήρια. Παρέχω δὲ τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῆς διαρκείας τοῦ κινήματος, ἤτοι ἀπὸ τῆς 4–16 Δεκεμβρίου ποὺ κατέλυσαν τὰς ἀρχάς, ἐπεκράτησαν καὶ διηύθυναν οἱ Ἐαμῖται τὸ Κέντρον τοῦ Πειραιῶς, διέμενα μετὰ τῶν ἀδελφῶν μου Ἰωάννου, Τμηματάρχου Γεν. Δ)νσεως Δημοσ. Λογιστικοῦ καὶ Μάνου συγγραφέως, εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ρήγα Φερραίου 3α (συνοικία Προφήτου Ἠλιοῦ Πειραιῶς) οἰκίαν μου, μεταβαίνων μόνον εἰς τὸ γραφεῖον μου (μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς μου τὰς τελευταίας ἡμέρας) διὰ νὰ ἐργάζωμαι εἰς αὐτό (πόσον ὑπῆρξα ἠλίθιος!) καὶ ἐνίοτε εἰς τὰς οἰκίας τοῦ ἀστυνόμου Μπαρμπετσέα Παναγιώτου, τοῦ Καθηγητοῦ καὶ Τμηματάρχου τοῦ ΕΟΧΑ Γεωργ. Κοσσύβα καὶ τῆς πεθερᾶς τοῦ ἀδελφοῦ μου Εἰρ. Κουτσούκου, συζύγου τοῦ πλοιάρχου Βασ. Κουτσούκου, ἐπὶ ἑξαετίαν διασχίζοντος τοὺς ὠκεανοὺς τῆς γῆς διὰ τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος, καὶ τοῦ ἐξαδέλφου μου καὶ σωφέρ μου Μύρ. Βιδαλάκη, οὐδέποτε συναναστραφείς, συνεδριάσας ἢ ἄλλως πὼς συνεργασθεὶς μὲ στελέχη τῶν ὡς ἄνω ἀναφερομένων ὀργανώσεων. Μάρτυρας ἐπ’ αὐτῶν προτείνω τοὺς ὡς ἄνω α) Παν. Μπαρμπετσέαν, Ἀστυνόμον Αʹ, β) Γεώργ. Κοσσύβαν, Καθηγητήν, Τμηματάρχην ΕΟΧΑ, γ) Κουτσούκου Εἰρ., δ) Βιδαλάκην Μύρ., σωφέρ, ε) Παπαδάκην Γεώργ., ὑπαστυνόμον καὶ στ) Ψαρράκην Νικ. ὑπενωματάρχην, κατοίκους συνοικίας Προφήτου Ἠλιοῦ, ζ) Ρουμελιώτου Φιλίαν, η) Καλαϊτζάκη Μαρίαν, θ) Πασπαλάκη Κωνστ., ι) Κούτρα Πέτρου, δημοσίου ὑπαλλήλου, ια) Τσικᾶτον Γεώργιον, συνοίκους καὶ γείτονάς του, ιβ) Γκαγκανάκη Γ., νυκτοφύλακα ΕΟΧΑ καὶ ὅσους ἄλλους ἀκόμη θὰ ἠθέλατε. 2) Κατὰ τὸ δεύτερον στάδιον, ἤτοι ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου ἀφ’ ἧς ἠλευθερώθη ἡ περιφέρεια τῆς κατοικίας καὶ τοῦ γραφείου μου μέχρι τῆς πλήρους καταστολῆς του καὶ τῆς συλλήψεώς μου, ὀφειλομένην εἰς μίαν ἄτιμον κατ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἔργου μου συκοφαντικὴν ἐκστρατείαν ἐνίων ἀχαρακτηρίστων ἀνθρώπων, μὲ πρῶτον δράστην τὸν ἀντ)ρχην Κ. Βλάχον, κατέβαλα πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν διὰ νὰ συμβάλω διὰ τοῦ ΕΟΧΑ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Πειραϊκῆς κοινωνίας, καθ’ ὃ εἶχον ὑποχρέωσιν, παρὰ τὴν εἰς βάρος αὐτοῦ καὶ ἐμοῦ δημιουργηθεῖσαν παρὰ τοῦ Κ. Βλάχου κλπ. κατάστασιν. 3) Μὲ τὸν Στυλ. Μουτάφην μὲ συνέδεε πολύχρονος συναδελφικὴ γνωριμία καὶ τρίχρονος συνεργασία ἐν τῷ ΕΟ-ΧΑ, ὅπου προσέφερεν ἐθελοντικῶς τὰς ὑπηρεσίας του, ὅπως καὶ οἱ συνάδελφοι ἐκπαιδευτικοί: Μπελισιώτης Χρῆστος, συλληφθεὶς καὶ ἐκτελεσθεὶς παρὰ τῶν Ἐλασιτῶν, Αἰγινίτης Δ. καὶ Χατζηευστρατίου Εὐστάθ., φονευθέντες κατὰ τὸ κίνημα, Μαργέτης Εὐάγγ., Βρεττᾶκος Φίλ., Παπαδογεωργάκης Ἰωάννης, Πατσουρᾶκος Δημήτριος, Χριστάκης Στυλ., Πίσσαλας Εὐάγγ., Ἀντωνᾶκος Γεώργ., Ἀφεντάκης Τ., Μανωλακάκης Στ., Οἰκονομόπουλος Δημ., Πασχάλης Γ., Ράκκας Εὐστ. καὶ τόσοι ἄλλοι, τοὺς ὁποίους, πρὸς τιμὴν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐκάλεσα νὰ μὲ βοηθήσουν εἰς τὸ βαρὺ ἔργον ποὺ εἶχα ἐπωμισθῆ, ἐθνικισταί, τίμιοι Ἕλληνες καὶ καλοὶ ἐκπαιδευτικοί, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ οὐδὲν ἕτερον. Σκέπτομαι δὲ ὁποία θὰ ἦτο ἡ θέσις μου, ἐὰν ἐπεκράτει ἡ ἀντίπαλος παράταξις καὶ εὑρίσκοντο καὶ ἐκεῖ οἱ Βλάχοι διὰ νὰ ζητήσουν εὐθύνας διὰ τὰς σχέσεις μου μὲ τοὺς ὡς ἄνω ἐκπαιδευτικοὺς καὶ τόσους ἄλλους, ἀλλοίμονον. 4) Διὰ τὴν σύλληψιν τοῦ υἱοῦ του τί θὰ λέγῃ σήμερον ὁ Κ. Βλάχος, ὅτε γνωρίζει πλέον τὸν συλλαβόντα αὐτόν, ὁ ὁποῖος δὲν μὲ γνωρίζει οὔτε κατ’ ὄνομα; Ὡς μοῦ εἶπε χθὲς ἀκριβῶς ὁ Εἰσαγγελεὺς Πειραιῶς κ. Λυμ. Παπανδρέου. 5) Καὶ διὰ τὴν κατηγορίαν ἐπὶ ἠθικῇ αὐτουργίᾳ εἰς τὴν δολοφονίαν τοῦ ἰατροῦ Βαρδινογιάννη, τοῦ ὁποίου οἱ δολοφόνοι κατὰ δήλωσιν τοῦ ἀνακριτοῦ, κ. Παπαμιχαλοπούλου συνελήφθησαν καὶ κατὰ τὰς ἐφημερίδας τῆς σήμερον (Ἐμπρὸς) δικάζονται ἀπὸ χθὲς εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον Ἀθηνῶν, τί θ’ ἀπολογηθῇ ἐν καιρῷ; Κύριοι, ἂν καὶ θὰ ἔπρεπε ν’ ἀρνηθῶ πᾶσαν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἀόριστον ἄλλως τε ἔγγραφον τοῦ δοσιλόγου ἀντ)ρχου Κ. Βλάχου (Ἡ Στρα. Διοίκησις ἦτο εἰς χεῖράς του καὶ ὁ στρατ. ἀνακριτὴς Καραγκούνης ὑποτακτικόν του ὄργανον) ἐν τούτοις σᾶς παρέχω τὰς ὡς ἄνω πληροφορίας διὰ νὰ σᾶς διευκολύνω εἰς τὸ ἔργον σας, μὲ τὴν δήλωσιν ἐπὶ πλέον, ὅτι ἡ ὑπόθεσις Γεωργίου Τζατζάνη ἢ μᾶλλον ἀδελφῶν Τζατζάνη, εἶναι μεγάλης σημασίας καὶ τεραστίας ἐκτάσεως ὑπόθεσις, καὶ διὰ νὰ κατατοπισθῆτε εἰς αὐτὴν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, καὶ ἄν θέλετε καὶ ὑποχρέωσις, νὰ λάβητε γνῶσιν καὶ μάλιστα διὰ τοῦ δικαστικοῦ ὑμῶν μέλους, ὅλου τοῦ φακέλλου της, εὑρισκομένου εἰς χεῖρας τοῦ τακτικοῦ ἀνακριτοῦ τοῦ 6ου ἀνακριτικοῦ Γραφείου Πειραιῶς κ. Παπαμιχαλοπούλου. Μόνον διὰ τῆς μελέτης τῶν ἐν αὐτῇ ἐγγράφων καὶ δὴ τῶν καταθέσεων καὶ τῆς ἀπολογίας μου καὶ τῶν συνημμένων εἰς αὐτὴν 42 ἐπισήμων ἐγγράφων (ἐν οἷς καὶ τὰ τρία συνημμένα) δύνασθε νὰ σχηματίσητε ἀκριβῆ ἀντίληψιν καὶ ὀρθὴν γνώμην. Μετὰ τιμῆς Γεώργιος Τζατζάνης Καθηγητὴς Συνημμένα: Ἕν τεῦχος, δύο ἐκθέσεις καὶ ἓν ἔγγραφον. 7) Ὑπόμνημα Γ. Τζατζάνη πρὸς τὸ Δ. Σ. τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, Ἐν Πειραιεῖ τῇ 5ῃ Ἰουλίου 1945 Ὑπόμνημα Γεωργίου Α. Τζατζάνη Καθηγητοῦ–τ. Διευθυντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς Πρὸς Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α.Π. Μακαριώτατε, Κύριε Ἀντιπρόεδρε, Κύριοι Σύμβουλοι, Πέρασαν τρεῖς καὶ πλέον μῆνες ἀπὸ τότε ποὺ ἔλαβα τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7816)29.3.45 ἔγγραφον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, διὰ τοῦ ὁποίου ἐν συνεχείᾳ τῆς καθ’ ὑπόδειξιν ληφθείσης μηνιαίας ἀδείας, διὰ τὴν ἀνεπηρέαστον ἔρευναν καὶ λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς συμμετοχῆς μου εἰς τὸ κίνημα τῆς 4ης Δεκεμβρίου π. ἔ. μοῦ ἐγνωρίζετο, ὅτι τὸ ὑμέτερον Δ. Σ. ἀνεκάλεσε τὴν περαιτέρω εἰς τὸν καθ’ ὑμᾶς Ὀργανισμὸν ἀπόσπασίν μου. Πέρασαν ἑπομένως, τέσσαρες καὶ πλέον μῆνες, ἀπὸ τότε ποὺ σὰν ληστὴς καὶ κακοῦργος ἔφυγα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνην ποὺ ἐδημιούργησα, ὠργάνωσα, διηύθυνα, ἔδωσα τὸ εἶναι μου τρία ὁλόκληρα χρόνια μαύρης σκλαβιᾶς καὶ συμφορᾶς, χωρὶς νὰ μπορέσω οὔτε τοὺς συνεργάτας μου νὰ ἀποχαιρετίσω, οὔτε στὰ γραφεῖα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. νὰ ξαναμπῶ. Γιατί; Γιατὶ τάχα «ὑπῆρξα Ἐαμίτης», γιατί «εἶχα ὑπόπτους σχέσεις μὲ τὸ συγκρότημα ΕΑΜ–ΕΛΑΣ», γιατί «ἔπαιξα σκοτεινὸ καὶ καταχθόνιο ρόλο στὸ κίνημα», γιατί..... γιατί «εἶμαι δολοφόνος» (!) κλπ., κατηγορίες, μὲ τὶς ὁποῖες «ἐκαμουφλάραμε» τὸν πραγματικὸ λόγο, γιατὶ σ’ αὐτὸ τὸν τόπο ὅποιος εἶναι τίμιος καὶ ἠθικὸς πρέπει νὰ ἐξοντώνεται.... Ἔτσι κι’ ἐγώ, γιατὶ ὑπῆρξα τίμιος καὶ ἠθικός, ἔπρεπε νὰ ἐξοντωθῶ...... Ἡ αἰτία ὑπῆρχε, χρειαζόταν ἡ ἀφορμὴ καὶ τὰ ὄργανα γιὰ τὴν ἐπιδίωξιν καὶ ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ. Δόθηκε κι’ αὐτὴ, βρέθηκαν καὶ τὰ ὄργανα. Τὸ καταραμένο κίνημα τῆς 4ης Δεκεμβρίου, δύο χαφιέδες τῆς Εἰδικῆς Ἀσφαλείας, μιὰ ἀνισόρροπη γυναῖκα ἕνας ἠλίθιος κλητήρας, βαρύνουσαι γνῶμαι μεγαλοσχημόνων καὶ ἀξιωματούχων κυρίων (μερικῶν ἀπ’ αὐτοὺς δοσιλόγων) πρόθυμοι θεράποντες τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας καὶ ὁ τίμιος καὶ ἠθικὸς δημιουργὸς καὶ Διευθυντὴς τοῦ Ε.Ο.Χ.Α.Π. κλείστηκε στὶς φυλακὲς (μαζὶ κι’ οἱ ἄτυχοι ἀδελφοί του!!) διασύρθηκε ὅσο τὸ δυνατὸν καὶ ἐξευτελίστηκε καὶ στὸ τέλος ἐπετάχτηκε ἀπὸ τὴ θέση του, ποὺ μὲ τόσους κόπους, ἱδρῶτα, θυσίες, καὶ αἷμα ἐπάξια εἶχε κρατήσει καὶ τώρα κινδυνεύει νὰ χάσῃ καὶ τὸ ψωμί του (πρέπει νὰ τὸ χάσῃ) ἐξ αἰτίας τῶν παρὰ πάνω...... Ἐδέχθηκα τὴν μοῖρα μου, ἔπνιξα τὸν πόνο μου, ἔδεσα τὰ χέρια μου, ἔκλεισα τὸ στόμα μου (ἀναγκαστικά) καὶ κυνηγοῦσα τὴν διεκπεραίωσι τοῦ φακέλλου μου γιὰ νὰ ζητήσω, νὰ ἀπαιτήσω, τὴν ἀποκατάστασί μου... Μὲ πίεσι, μὲ ἀπαίτησι, μὲ ἐπιμονὴ ζητοῦσα νὰ ἀπολογηθῶ στὴ τακτικὴ ἀνάκρισι καὶ τέλος παρὰ τὴ δήλωσι τοῦ Ἀνακριτοῦ «μὰ δὲν ἔχω, κύριε Τζατζάνη, ἱκανὰ στοιχεῖα ἀκόμα γιὰ νὰ διατυπώσω κατηγορίαν ἐναντίον σας» τὸ ἐπέτυχα, ἐλπίζοντας, ὅτι θὰ ἐχώριζεν ἡ ὑπόθεσίς μου ἀπὸ τὸ φάκελλο Βαρδινογιάννη, γιὰ νὰ εἰσαχθῇ στὸ Συμβούλιο καὶ ἐκδοθῇ βούλευμα ἀπαλλακτικό, ὅπως ἀπόλυτα πιστεύω, (αἱ ὑπάρχουσαι μαρτυρίαι ἀνεσκευάσθησαν ἀπὸ τοὺς ἰδίους), μὰ δυστυχῶς κι’ αὐτὸ δὲν ἔγινε, γιατὶ εἶναι δύσκολο «δικονομικῶς». Ἔτσι ἔπρεπε νὰ περιμένω τὸν τερματισμὸ τῶν ἀνακρίσεων (ποὺ δὲν ἄρχισαν ἀκόμη) γιὰ τὴ δολοφονία τοῦ Βαρδινογιάννη (!!!), ἐνῷ καὶ κατὰ τὴν ἀνάκρισι οὐδὲν τὸ εἰς βάρος μου στοιχεῖον ὑπάρχει. Ἔτσι κι’ ἔκανα, προσπαθῶντας νὰ ἐπιταχύνω ὅσο μποροῦσα τὰ πράγματα. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν σᾶς ἐνόχλησα μέχρι σήμερον, οὔτε κι’ ὅταν κατ’ ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προνοίας καὶ ὁ Ε. Ο.Χ.Α. ἐπανέφερεν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους ποὺ εἶχεν ἀπομακρύνει ἢ ὡς ὑπεραρίθμους ἢ ὡς ἀντικατασταθέντας εἰς τὸ κίνημα, ὣς ὅτου κριθοῦν ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπὰς ποὺ προβλέπουν οἱ νόμοι. Τώρα ὅμως ποὺ ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος τῆς καταργήσεως τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. καὶ ποὺ συνεπῶς καὶ τὸ Συμβούλιόν σας θὰ παύσῃ νὰ ὑφίσταται ἐντὸς ὀλίγου, ἀναγκάζομαι νὰ σᾶς ὑποβάλω τὸ παρὸν ὑπόμνημα γιὰ νὰ σᾶς ζητήσω, πρὶν ἢ ἀπέλθετε τοῦ Ε.Ο.Χ.Α., νὰ τακτοποιήσετε τὸ ζήτημά μου καὶ νὰ ἐπανορθώσετε μίαν ἀδικίαν ὑψίστης σημασίας καὶ μεγίστης ἐκτάσεως, ἡ ὁποία διεπράχθη εἰς βάρος μου. Τὸ θεωρῶ ὑψίστην ὑποχρέωσίν σας. Σήμερον τοῦτο ὄχι μόνον δὲν προσκρούει πουθενά, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλεται ἀπολύτως, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀνάγκη νὰ ἀποκατασταθῇ τὸ δίκαιον καὶ ἡ ἠθικὴ καὶ ἀπὸ τὸ ληφθὲν μέτρον τῆς ἐπαναφορᾶς ὅλων τῶν ἀπολυθέντων. Ἐὰν καὶ μία καθαρίστρια ἐπανέρχεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν της καὶ ἕνας νυκτοφύλακας, ἔστω καὶ ἂν ἔλαβε μέρος εἰς τὰς μάχας καὶ εἶναι ἐνδεχομένως καὶ δολοφόνος, ἕως ὅτου κριθοῦν ἀπὸ τὰς εἰδικὰς πρὸς τοῦτο Ἐπιτροπὰς, δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας ἀνώτερος ὑπάλληλος, δημιουργός, ὀργανωτὴς καὶ Διευθυντὴς μιᾶς Ὑπηρεσίας νὰ εὑρίσκεται μακρὰν τῆς ὑπηρεσίας του; Εἶναι δὲ ἀπαράδεκτος ἀπολύτως ὁ ἰσχυρισμὸς τυχόν, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπάλληλος τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. καὶ ἑπομένως δὲν μὲ ἀφορᾷ τὸ μέτρον τοῦτο. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἐλήφθη, ὄχι τόσον γιὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ οἰκονομικῶς τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους (τὰ μέτρα ποὺ ἀναγκαστικὰ λαμβάνει σήμερον τὸ Κράτος ἀποδεικνύει τὸ ἐναντίον), ἀλλὰ κυρίως γιὰ νὰ κατοχυρώσῃ τοὺς ὑπαλλήλους καὶ νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ ἠθικῶς. Κατὰ ποίαν συνεπῶς λογικὴν ἐγὼ θὰ ἐξαιρεθῶ τοῦ μέτρου τούτου; Μήπως γιὰ ὅσα προσέφερα εἰς τὸν Ε.Ο.Χ.Α. καὶ τὴν Πειραϊκὴν κοινωνίαν; Μήπως γιατὶ ὑπῆρξα τίμιος καὶ ἠθικός; Ἢ μήπως γιατὶ δὲν φτάνει ἡ ταλαιπωρία, ὁ διασυρμός, ὁ ἐξευτελισμὸς καὶ ἡ ἠθικὴ μείωσις ποὺ ὡς σήμερον ἔπαθον; Ἢ μήπως γιατὶ πρέπει πέρα ὡς πέρα νὰ ἐπιτύχουν στοὺς ἀνηθίκους σκοπούς των, οἱ συκοφάνται καὶ διῶκται μου; Κύριοι ζητῶ δικαιοσύνην. Ζητῶ ἠθικὴν ἀποκατάστασιν. Δὲν πρέπει νὰ παραμένω πλέον μακρὰν τῆς ὑπηρεσίας μου. Αὐτὸ εἶναι ἔγκλημα. Δὲν χωρεῖ καμμιὰ δικαιολογία..... Ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἄλλη Ἐπιτροπὴ θὰ μὲ κρίνῃ καὶ ἐμένα, ἐγὼ ἐζήτησα καὶ δέχομαι καὶ σήμερον νὰ κρίνετε καὶ σεῖς, βάσει ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ εἴχατε κάνει. Ὁ φάκελλός μου, εἶναι εἰς τὸ 6ον Ἀνακριτικὸν Γραφεῖον. Σᾶς ἐσωκλείω καὶ ἀντίγραφον τῆς ἀπολογίας μου, τὸ ὁποῖον ὀφείλετε μετὰ προσοχῆς νὰ διεξέλθετε. Τὰ εἰς αὐτὴν ἀναφερόμενα ἔγγραφα, εὑρίσκονται εἰς τὸν φάκελλον. Μεταξὺ ἡμῶν ὑπάρχουν καὶ Δικασταὶ καὶ Δικηγόροι καὶ ἀνώτεροι κρατικοὶ λειτουργοί. Ἐλπίζω ὅτι ὅλοι, καὶ πρὸ παντὸς αὐτοί, θὰ κατανοήσετε τὸν πόνον μου. Ἐλπίζω ὅλοι σας, νὰ ἀντιληφθῆτε τὸ μέγεθος τῆς ἀδικίας ποὺ ἔγινεν εἰς βάρος μου. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ κωφεύσετε εἰς τὴν φωνὴν τοῦ πόνου μου, τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἠθικῆς. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ ἀποχωρήσετε τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. πρὶν ἢ ἐπανορθώσετε τὴν ἀδικίαν, πρὶν ἢ μὲ ἀποκαταστήσετε εἰς τὴν θέσιν μου, πρὶν ἢ δικαιώσετε τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν ἀρετήν. Δέν εἶναι πλέον ἀνεκτὸν νὰ εἶναι μακρὰν τῆς Διευθύνσεως τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ὁ συνειδητὸς καὶ ἐργατικὸς ὑπάλληλος, ὁ τίμιος διαχειριστής, ὁ ἁγνὸς πατριώτης, ὁ ἠθικὸς ἄνθρωπος, ποὺ τὸν ὠργάνωσε, τὸν ἐδημιούργησε, τὸν διηύθυνε τρία χρόνια μὲ τοὺς συνεχεῖς ἐπαίνους καὶ ἐγκώμιά σας καὶ νὰ τὸν διευθύνῃ ὁ σφετεριστής, ὁ ὕπουλος, ὁ σκοτεινὸς καὶ ὁ δοσίλογος, ποὺ δὲν ἐδίστασε νὰ ὑποβάλῃ, μαζὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους του τοῦ Δήμου, γραπτὴν καὶ μὲ ὑπογραφήν του ἀναφορὰν πρὸς τὸν Γερμανὸν Φρούραρχον Πειραιῶς, τὸ 1941, γιὰ νὰ διαμαρτυρηθῇ πῶς ἐνῷ ἐξυπηρετοῦσε τὰς Ἀρχὰς τῆς Κατοχῆς, παρηγκωνίζετο ἀπὸ τὸν Δῆμον!!! Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, γιατὶ ἐκεῖ τὴν διεβίβασεν ὁ Γερμανὸς Φρούραρχος, ὡς ἁρμόδιον. Τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, εἶναι ἐπιβεβλημένον, πρὶν ἢ ἀποχωρήσετε, νὰ ἐπανορθώσετε μίαν μεγάλην καὶ πρωτοφανῆ ἀδικίαν. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ ἐξακολουθήσω νὰ εἶμαι εἰς τὴν ἀτίμωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ κατεδικάσατε, ἕως ὅτου ἔλθῃ ὁ καιρὸς ποὺ θὰ τὴν διακηρύξω ἐνώπιον τοῦ κόσμου, ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Κοινωνίας, γιὰ νὰ ζητήσω ἀπ’ αὐτὴν τὴν δικαίωσιν, τὴν ἱκανοποίησιν καὶ τὸν καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν. Μὲ συγχωρεῖτε, ὅσοι δέν, θὰ ἀδικηθήκατε ποτὲ εἰς τὴν ζωήν σας καὶ δὲν θὰ μπορέσετε ἑπομένως νὰ νοιώσετε καὶ νὰ δικαιολογήσετε τὴν φωνὴν καὶ τὴν γλῶσσαν τῆς ἀδικίας καὶ τοῦ πόνου ποὺ γεννᾷ. Ἡ τελευταία σας ἀπόφασις θὰ εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα ὅλων τῶν μέχρι σήμερον. Πιστεύοντας εἰς τὸ δίκαιον, τὴν ἠθικὴν καὶ τὴν ἀρετήν.

Διατελῶ μετὰ τιμῆς

Γ. Α. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

8) Ὑπόμνημα Γ. Τζατζάνη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 6 Αὐγούστου 1945 Ὑπόμνημα Γεωργίου Α. Τζατζάνη Καθηγητοῦ πρώην Δ)ντοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς Πρὸς Τὸν Ἐξοχώτατον ἐπὶ τῆς Κοιν. Προνοίας Ὑπουργὸν Ἀθήνας Κύριε Ὑπουργέ, Λαμβάνω την τιμὴν ν’ ἀναφέρω Ὑμῖν τὰ κάτωθι καὶ νὰ παρακαλέσω θερμῶς ὅπως ληφθοῦν ταῦτα ὑπ’ ὄψει, ἵνα ἐπιλυθῇ ἕνα ζήτημα σοβαρώτατον καὶ μεγάλης ἠθικῆς σημασίας. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1942 ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος μοῦ ἀνέθεσε τὴν ὀργάνωσιν καὶ Διεύθυνσιν τοῦ ἀρτισυστάτου παραρτήματος τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, τὴν ὁποίαν ἐκράτησα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς περιόδου τῆς μαύρης σκλαβιᾶς μας. Πῶς εἰργάσθην καὶ τί ἀπέδωσα γνωρίζει ὅλη ἡ Πειραϊκὴ Κοινωνία καὶ φανερώνουν: 1) Ἡ ἔκθεσις τῶν πεπραγμένων τῆς τριετίας ἀρ. 1. 2) Ἡ σειρὰ τῶν 12 ἄρθρων μου ἀρ. 2–12 εἰς τὴν «Φωνὴν τοῦ Πειραιῶς» ἐπὶ τοῦ ἔργου τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς. 3) Τὰ 13 ἀποσπάσματα πρακτικῶν συνεδριάσεων Διοικ. Συμβουλίου καὶ 2 τῆς Ἐκτ. Ἐπιτροπῆς (ἀρ. 14–28). 4) Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1865)25.1.43 ἔγγραφον τοῦ Μακαριωτάτου Προέδρου πρὸς τὸ παράρτημα ΕΟΧΑ Πειραιῶς περιλαμβανόμενον εἰς τὸ τέλος τοῦ τεύχους — ἐκθέσεις — πεπραγμένων τῆς τριετίας (ἀρ. 1). 5) Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8)25.7.44 ἐμπ. πρωτοκόλλου ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ὑπηρεσιακῆς μου ἀποδόσεως, τοῦ Μακαριωτάτου Προέδρου (ἀρ. 29). 6) Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 881)18.4.44 ἔγγραφον τοῦ ἀντιπροέδρου τοῦ ΕΟΧΑ (ἀρ. 30). 7) Αὐτὸ τοῦτο τὸ ἀπολυτήριον ἐγγράφου μου (ἀριθ. 7816)29.3.45) (ἀρ. 31), ἵνα περιορισθῶ εἰς αὐτά, ἀντίτυπον καὶ ἀντίγραφα τῶν ὁποίων ὑποβάλλω συνημμένως. Μετὰ τὴν πάροδον τῆς μαύρης τριετίας μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν μας, τότε ποὺ καὶ ἐγὼ ἀνέμενα τὴν δικαίωσιν τῶν κόπων μου καὶ τὸν δίκαιον ἔπαινον, κακοί, κάκιστοι, ἄνθρωποι ποὺ παίζουν πάντα εἰς βάρος τοῦ δικαίου, τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς ἀρετῆς, ἐπεδίωξαν καὶ κατώρθωσαν —δυστυχῶς— νὰ ἐπιτύχουν ἀντὶ τούτων, τὸν διασυρμὸν καὶ τὴν ἐξόντωσίν μου, (ὅπως κάνουν γιὰ κάθε τίμιον καὶ ἠθικὸν ἄνθρωπον εἰς αὐτὸν τὸν τόπον) στηριχθέντες εἰς ἀνυπάρκτους καὶ ἀνηθίκους κατηγορίας ἀνατρεπτικῶν ἀρχῶν καὶ ἐπαναστατικῶν πράξεών μου. Ἡ τέως Διοίκησις τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, ἂν καὶ ἐγνώριζε τὸ ἀστήρικτον καὶ τὸ ἀνήθικον τῶν κατηγοριῶν ἐκ τῶν ὑποβληθεισῶν αὐτῇ ὑπὸ χρονολογίαν 9.1.45 καὶ 28.1.45 ἐκθέσεών μου (ἀντίγραφον τῶν ὁποίων ὑποβάλλω συνημμένως (ἀρ. 32 καὶ 33) καὶ πολλῶν ἄλλων στοιχείων ἀλλὰ καὶ ἰδίαν γνώμην καὶ ἀντίληψιν εἶχεν, εὑρεθεῖσα ὑπὸ τὸ βάρος καὶ τὴν πίεσιν τῶν γεγονότων καὶ τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας ὑπέκυψεν εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν διωκτῶν μου καὶ μὲ προσέφερεν ἐξιλαστήριον θῦμα, λαβοῦσα ἀπόφασιν ἀνακλήσεώς μου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, παρ’ ἧς μὲ εἶχεν ἀποσπάσει ὁ Μ. Ἀρχιεπίσκοπος χωρὶς κἂν νὰ δικαιολογήσῃ, ὡς ὤφειλε, τὴν πρᾶξιν της (πῶς;) παρά, τοὐναντίον καὶ εἰς τὸ ἀνακλητήριον ὑπ’ ἀριθ. 7816)29.3.45 ὡς ἄνω (ἀρ. 31) ἔγγραφόν της μὲ εὐχαριστεῖ διὰ τὰς ὑπηρεσίας μου, αἱ ὁποῖαι θὰ μείνουν ἀλησμόνητοι (ὡς λέγει) εἰς τὴν Πειραϊκὴν Κοινωνίαν καὶ τίτλος τιμῆς δι’ ἐμέ. Τοιουτοτρόπως πρὸ 5μήνου, ἀπεμακρύνθην τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησα καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἔδωσα ὅλον μου τὸ «εἶναι». Ἔκτοτε μὲ πόνον ψυχῆς, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἀδικίαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς διὰ τὸν ἠθικὸν ἐκπεσμὸν τῆς Κοινωνίας καὶ τὴν διαφθορὰν τῶν χαρακτήρων, ὡς καὶ τὴν κατάλυσιν τοῦ δικαίου, τῶν ἠθικῶν ἐννοιῶν καὶ τῆς ἀρετῆς, ἀνέμενον τὸν εὔθετον χρόνον τῆς ἀποκαταστάσεως καὶ τῆς δικαιώσεώς μου, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐπικρατήσεως καὶ ἀνορθώσεως τούτων. Ἐνόμισα, ὅτι τοῦτο θὰ ἀπεκαθίστα ἡ καὶ περισσότερον πρὸς τοῦτο Διοίκησις τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, δι’ ὃ καὶ ὑπέβαλον αὐτῇ τὸ ὑπὸ χρονολογίαν 5 Ἰουλίου 1945 ὑπόμνημά μου οὗτινος ἀντίγραφον ὑποβάλλω Ὑμῖν συνημμένως (ἀρ. 34). Δυστυχῶς αὕτη, εἴτε διότι δὲν εἶχε τὴν ἠθικὴν δύναμιν νὰ ἐπανορθώσῃ μίαν ἄδικον πρᾶξιν της, εἴτε διότι δὲν ἐξαρτᾶται πλέον ἀπ’ αὐτήν, εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν προέβη καὶ οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἔλαβε. Διὰ ταῦτα, ἀπευθύνομαι πλέον πρὸς Σᾶς, Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν, ὅπως ἢ Ὑμεῖς προσωπικῶς ἢ διὰ τοῦ Διοικ. Συμβουλίου τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας Ἀττικῆς, πρὸς ὃ συνεχωνεύθη, ἢ μᾶλλον ὅπερ ἀποτελεῖ τὸν διάδοχον καὶ τὴν συνέχειαν τοῦ ΕΟΧΑ, ἐπανορθώσητε, ἀφοῦ προηγουμένως ἐρευνήσητε καὶ διαπιστώσητε τὴν εἰς βάρος μου ἀδικίαν, ζητοῦντες τὴν συνέχειαν τῆς ἀποσπάσεώς μου παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, εἰς ὃ ὡς ἐκπαιδευτικὸς ἀνήκω καὶ διατάσσοντες τὴν ἀνάθεσιν τῆς Διευθύνσεως τοῦ παραρτήματος ἐν Πειραιεῖ τοῦ ὡς ἄνω Κ.Κ.Π. Ἀττικῆς εἰς ἐμέ, μὲ πλήρη τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὕτω πράττοντες καὶ τὸ δίκαιον ἀποκαθιστᾶτε καὶ τὴν ἀρετὴν βραβεύετε καὶ τὴν ἠθικὴν στηρίζετε, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ κεφαλῆς του Κ.Κ.Π. ἐν Πειραιεῖ τοποθετεῖτε ἄνθρωπον ἱκανὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, λευκόν, ἠθικόν, τίμιον, ἐργατικὸν καὶ πρὸ παντὸς ἄσπιλον καὶ ἀμόλυντον ἐν ἀντιθέσει ἄλλων, οἱ ὁποῖοι μάλιστα καὶ μὲ διεδέχθησαν εἰς τὴν Δ)νσιν τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς καὶ κατ’ ἐπέκτασιν τοῦ παραρτήματος τοῦ Κ.Κ.Π. Πειραιῶς. Συνημμένως πλὴν τῶν ἀνωτέρω στοιχείων σᾶς ὑποβάλλω καὶ ἀντίγραφον τῆς ἀπολογίας μου πρὸς τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν, ἀφ’ ἧς πλήρως θὰ κατατοπισθῆτε καὶ ἐπὶ τῶν κατηγορουμένων μοι καὶ ἐπὶ τῆς ἀναιρέσεως τούτων (ἀρ. 35). Πεποιθώς, ὅτι θὰ ἐξετάσητε ταῦτα μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ δικαίου καὶ μόνον, διατελῶ.

Μετὰ τιμῆς

Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

9) Ὑπόμνημα καὶ διαμαρτυρία Γ. Τζατζάνη πρὸς Μητροπολίτην Ἀττικῆς, Πρόεδρον Κ.Κ.Π. Ἀττικῆς. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 3 Δεκεμβρίου 1945.

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΙ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ

Γεωργίου Ἀλ. Τζατζάνη τέως Δ)ντός τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς. Πρὸς Τὸν Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος κύριον Ἰάκωβον, πρόεδρον Κ.Κ.Π. Ἀττικῆς. Κηφισσιά. Σεβασμιώτατε, Μετὰ βαθυτάτης θλίψεως καὶ πολλῆς ὀδύνης εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παραπονεθῶ καὶ νὰ διαμαρτυρηθῶ μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου, διὰ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ἀπὸ 4 Αὐγούστου λήγοντος ἔτους ἀναφορά μου πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, διαβιβασθεῖσα εἰς τὸ καθ’ Ὑμᾶς Διοικ. Συμβούλιον τοῦ Κ. Κ. Ἀττικῆς ἀπὸ τότε, διὰ τὴν ἔρευναν καὶ ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς μου ἐκείνης ἐζήτουν ὅπως ἐρευνηθῇ ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀπομακρύνσεώς μου ἐκ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξα ὁ ὀργανωτὴς καὶ Δ)ντὴς ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του μέχρι τοῦ παρελθόντος Ἀπριλίου, ὅτε λόγῳ τῆς κρατούσης καταστάσεως καὶ κακοήθων συκοφαντιῶν ἀπεφασίσθη ἡ εἰς τὴν Δημοσίαν ἐκπαίδευσιν ἀνάκλησίς μου, καὶ ὅπως ἀποκατασταθῇ τὸ δίκαιον καὶ ἡ ἠθικὴ διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς μου εἰς τὴν Δ)σιν τοῦ διαδεχθέντος τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας Πειραιῶς. Τὸ αἴτημά μου ἐκεῖνο ἐστήριξα εἰς σοβαροὺς λόγους καὶ εἰς σωρείαν συνημμένων ἐγγράφων, ἤμουν δὲ βέβαιος, ὅτι διὰ τῆς ἐπιβαλλομένης νὰ γίνῃ ἐρεύνης, τοῦτο θὰ ἐγίνετο δεκτόν. Ὁ ἀξιότιμος τότε ὑφυπουργὸς τῆς Προνοίας κ. Καμπᾶς διὰ τοῦ τότε ἰδιαιτέρου του, νῦν ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Κ.Κ.Π.Α. κ. Μιχαλακέα. ἀπέστειλεν ἐν κλειστῷ φακέλλῳ, τῇ παρακλήσει μου, τὰ ἔγγραφά μου πρὸς Ὑμᾶς προσωπικῶς, ὡς προέδρου τοῦ Δ. Σ. τοῦ Κ.Κ.Π. Ἀττικῆς, καὶ τοῦτο ἵνα μὴ περιέλθουν εἰς γνῶσιν τῶν ἐνδιαφερομένων τὰ ἐν αὐτοῖς στοιχεῖα, πρὶν ἢ λάβῃ γνῶσιν τὸ ὑμέτερον Δ. Σ. καὶ προβοῦν εἰς τὰς σατανικὰς ἐνεργείας των. ὡς εἶναι συνηθισμένοι. Ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, Σεβασμιώτατε, ἀρχίζει μία πρωτάκουστοσϊ τακτικὴ καὶ κωμωδία εἰς βάρος μου, ποὺ ἀναμφιβόλως ἐκθέτει καὶ Ὑμᾶς Σεβασμιώτατε προσωπικῶς καὶ τὴν Διοίκησιν τοῦ Κ. Κ. Π. Α. καὶ τὰς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, μὲ τὰς ἑξῆς ἐνεργείας, πράξεις καὶ ἐξελεικτικὰ στάδια. Πρῶτον, ἀντὶ νὰ σταλῇ ὁ φάκελλος κλειστὸς εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ Δ. Σ. τοῦ Κ.Κ.Π.Α. πρὸς ὃν ἀπηυθύνετο, ἀπεσφραγίσθη καὶ ἔλαβον γνῶσιν τοῦ περιεχομένου του οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἀνώτεροι ὑπάλληλοι καὶ τοῦ Κέντρου καὶ τοῦ Πειραιῶς, δοσίλογοι καὶ ὑπόλογοι ἔναντι τοῦ Ἔθνους. Δεύτερον, ἀντὶ νὰ σταλῇ ὁ φάκελλος ἔστω καὶ μετὰ τὸ ἄνοιγμά του εἰς Ὑμᾶς ἀμέσως, ἐδέησε νὰ ἔλθῃ πρὸ τοῦ Συμβουλίου κατόπιν ἐπανειλημμένων ὀχλήσεών σας. Τρίτον, κατὰ ἕνα πρωτοφανῆ καὶ πρωτάκουστον τρόπον, εἰς τὸν φάκελλον ἐπισυνήφθη ὀκτασέλιδον ὑπηρεσιακὸν δακτυλογραφημένον σημείωμα ἀνυπόγραφον, τὸ περιεχόμενον τοῦ ὁποίου κακοηθέστατον καὶ ἀσυνείδητον, πολὺ σύντομα θὰ κρίνουν τὰ ποινικὰ δικαστήρια. Τέταρτον, τὸ μέλος τοῦ Δ. Σ. εἰς ὃ παρεπέμφθη ὁ φάκελλός μου πρὸς ἔρευναν καὶ εἰσήγησιν, ἀντὶ νὰ διερευνήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς σαφῆ συμπεράσματα καλῶν καὶ ἐξετάζων τοὺς πάντας, ἀλλὰ καὶ ἐμὲ βεβαίως, μετὰ πάροδον μηνὸς καὶ πλέον, ἀγνοῶ διὰ ποίους λόγους, εἰσηγεῖται τὴν παραπομπήν μου εἰς τὴν ἐφορείαν τοῦ Πειραιῶς (!!) διὰ νὰ μὲ κρίνουν ἐκεῖνοι ποὺ διέπραξαν τὴν εἰς βάρος μου ἀδικίαν, μὲ εἰσηγητὴν τὸν ἀνάξιον, ὑπόλογον καὶ δοσίλογον διάδοχόν μου. Πέμπτον, ἐπισυνάπτεται εἰς τὸν φάκελλον ἕτερος φάκελλος ἀφορῶν ἔκθεσιν τριῶν Ἐλεγκτῶν τοῦ Κέντρου ἐπὶ γενομένου παρ’ αὐτῶν Ἐλέγχου τοῦ πρώτου ἔτους τῆς λειτουργίας τοῦ ΕΟΧΑ Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον ἀπέσυρεν ἀπὸ τὸ μέλος τοῦ Δ. Σ. τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς κ. Α. Παπανδρέου ἐσπευμένως ὁ πολὺς κ. Ντάνος, χωρὶς νὰ πάρῃ καὶ τὸ ἐπ’ αὐτοῦ πόρισμά του, ὅπερ εἶχεν ἕτοιμον, διότι δὲν τὸ ἐχρειάζετο τὸ διενεργοῦν ἀνακρίσεις Κέντρον, ὡς τοῦ ἐδήλωσεν, ἐπειδὴ προφανῶς ἤξερε τὸ περιεχόμενόν του καὶ ἔπρεπε νὰ μένῃ ἐκκρεμὲς τὰ ζήτημα καὶ νὰ ζαλίζῃ μὲ τὸ πολυσέλιδον περιεχόμενόν του τοὺς ἀγνοοῦντας τὰς τότε συνθήκας καὶ τὸ ἔργον τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς νέους κριτὰς ποὺ θὰ ἐπεθύμουν, ἐν τῷ φόρτῳ τῶν ἐργασιῶν των, νὰ ἀποφύγουν τὸ πικρὸν τοῦτο ποτήριον. Ἕκτον, εἰς διαμαρτυρίας μου καὶ παρατηρήσεις μου, πῶς ὑπάρχει τὸ πρωτάκουστον αὐτὸ ἀνυπόγραφον σημείωμα εἰς τὸν φάκελλον καὶ δὲν ζητεῖται ὁ συντάκτης νὰ ἀναλάβῃ διὰ τῆς ὑπογραφῆς του τὰς εὐθύνας τῶν ἐν αὐτῷ ἀναφερομένων καὶ νὰ ἐπιβληθοῦν αἱ ἁρμόζουσαι κυρώσεις διὰ τὸν τρόπον τῶν ἐνεργειῶν του, καλεῖται ὁ κ. Ντάνος —προφανῶς συντάκτης—καὶ κατόπιν γενομένων παρατηρήσεων ὑποβάλλει ΑΛΛΟ λιβελογράφημα, ἐνυπόγραφον πλέον, ἀλλὰ διάφορον ἐκείνου καὶ γίνεται δεκτόν!!... Καὶ τέλος μετὰ πάροδον τετραμήνου ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἀναφορᾶς μου, εἰς ἀποκατάστασιν τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἠθικῆς (!) εὑρίσκομαι ἀντίδικος τοῦ ἀναξίου διαδόχου μου, ἀνηθίκου καὶ δοσιλόγου κ. Ντάνου μετὰ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ παραλληλισθῶ, κριθῶ καὶ τεθῶ εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν!... Ἔ! ὄχι Σεβασμιώτατε, ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος δι’ ἐμέ. Ὑμεῖς καὶ τὸ Ὑμέτερον Συμβούλιον δύνασθε νὰ μὴ ἐπιληφθῆτε ποτὲ τοῦ φακέλλου μου καὶ νὰ μὴ ἐκδώσητε ὑπεύθυνον ἀπόφασιν ποτέ. Δύνασθε νὰ ἀδιαφορῆτε διὰ τὸν τρόπον τῶν ἐνεργειῶν τῶν ὑφ’ ὑμᾶς ὑπηρεσιῶν καὶ ὑπαλλήλων καὶ νὰ μὴ ἐπιβάλετε καμμίαν κύρωσιν καὶ εἰς τὰς πλέον πρωτοφανεῖς διὰ τὰ ὑπηρεσιακὰ χρονικὰ ἐνεργείας των. Δύνασθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀποδίδετε τὸ δίκαιον καὶ νὰ ἀμείβετε τὴν ἠθικὴν καὶ τὰς θυσίας ἀνθρώπων ποὺ τὸ πᾶν προσέφεραν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Κοινωνίας, τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Δύνασθε ἀκόμη νὰ ἀνέχεσθε καὶ νὰ ἔχετε τὰς ἀνωτέρας θέσεις καὶ ἐπὶ κεφαλῆς Ὑπηρεσιῶν ἀνθρώπους ἀναξίους, ἀνηθίκους καὶ δοσιλόγους καὶ νὰ νομίζετε, ὅτι καλῶς πράττετε. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ δύναμαι καὶ ὑποχρεοῦμαι, ἀφοῦ διαμαρτυρηθῶ διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, νὰ ἀμυνθῶ τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ τῆς τιμῆς μου. Διὰ ταῦτα Καὶ ἐν ἀναμονῇ καλυτέρων ἡμερῶν, ποὺ ἠθικὴ καὶ τὸ δίκαιον καὶ ὄχι ἡ συναλλαγὴ καὶ σκοπιμότης, θὰ ρυθμίζουν τὴν ζωὴν καὶ τὰς πράξεις μας. Σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, ὅπως, δώσητε ἐντολὴν καὶ μοῦ χορηγηθοῦν πάραυτα κεκυρωμένα ἀντίγραφα τῶν εἰς τὸν φάκελλόν μου εὑρισκομένων. 1) Ἀνυπογράφου 7σελίδου δακτυλογραφημένου σημειώματος, ἀφορῶντος με καὶ 2) τῆς ἐνυπογράφου ἀναφορᾶς τοῦ κ. Ντάνου ποὺ ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ποιοῦ, τῆς πολιτείας καὶ τῶν πράξεών μου ὡς Δ)ντοῦ τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. Πειραιῶς, ἵνα καταφύγω εἰς τὰ ποινικὰ Δικαστήρια, μόνα ἁρμόδια πλέον διὰ τὴν κρίσιν τοῦ περιεχομένου τούτων.

Μετὰ σεβασμοῦ καὶ τιμῆς

Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

10) Ὑπόμνημα καὶ διαμαρτυρία Γ. Τζατζάνη πρὸς Ἐκκαθαριστικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐκπαιδευτικῶν ΙΙ Περιφερείας. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 20 Μαρτίου 1946 Ὑπόμνημα καὶ Διαμαρτυρία Γεωργίου Τζατζάνη π. Καθηγητοῦ Πρὸς Τὴν Ἐκκαθαριστικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐκπαιδευτικῶν τῆς ΙΙ Ἐκπαιδευτικῆς περιφερείας. Ἐνταῦθα Κύριοι, Μὲ θλῖψιν μεγάλην καὶ ἀγανάκτησιν πολλὴν ἔλαβα καὶ ἀνέγνωσα τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1121)5)3)46 κλῆσιν εἰς ἀπολογίαν διὰ τὴν «ἐνεργὸν συμμετοχήν μου εἰς τὴν προπαρασκευὴν καὶ ἐκδήλωσιν τῆς Δεκεμβριανῆς στάσεως.....». Θλῖψιν διὰ τὸν τέλειον ἐκπεσμὸν τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν καὶ τῆς ἐννοίας τοῦ δικαίου εἰς τὸν τόπον μας καὶ ἀγανάκτησιν διὰ τὸν ἐμπαιγμόν, ὁ ὁποῖος μοῦ προσγίνεται.... Καὶ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον ἐκλήθην εἰς ἀπολογίαν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ ὑπέβαλα τὸ μὲ χρονολογίαν 24.6.45 ὑπόμνημά μου πρὸς Ὑμᾶς. Ἐπίστευα ἀκράδαντα, ὅτι τὸ ὑπόμνημά μου ἐκεῖνο θὰ συνεκλόνιζε καὶ θὰ συνετάραττε τὴν Ἐπιτροπήν σας καὶ ὅτι θὰ σᾶς ἔδιδεν ἀφορμὴν νὰ ἐρευνήσητε μίαν σοβαρὰν ὑπόθεσιν διὰ νὰ ἀποκαταστήσητε ἕνα ζήτημα ἠθικῆς τάξεως. Τὰ ἐκτιθέμενα γεγονότα, τὰ παρατιθέμενα στοιχεῖα, τὰ ἀναφερόμενα ἀποδεικτικὰ μέσα καὶ οἱ προτεινόμενοι μάρτυρες ἦσαν ἀρκούντως ἱκανὰ νὰ σᾶς κάμουν νὰ σχηματίσητε ἀδιάσειστον δικανικὴν πεποίθησιν περὶ τῆς συκοφαντικῆς, κακοβούλου καὶ ἀνηθίκου εἰς βάρος μου σκευωρίας. Ἀντὶ τῆς ἐρεύνης ὅμως τούτου, ἀντὶ τῆς ἐξετάσεως ἔστω καὶ ἑνὸς ἐκ τῶν προταθέντων παρ’ ἐμοῦ μαρτύρων, ἡ Ὑμετέρα Ἐπιτροπὴ μὲ σχῆμα πρωθύστερον καὶ ἀντίθετον πάσης δικονομικῆς τάξεως καὶ ἐννοίας συνεπλήρωσε τὰς εἰς βάρος μου καταθέσεις μὲ τὴν ἐξέτασιν τοῦ Γυμνασιάρχου κ. Χ. Ἀντωνάτου, μετὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν σοβαρὰ προηγούμενα —ἄσκοπον καὶ ἀνωφελὲς κρίνω τὴν ἔκθεσίν των— τοῦ Στρατηγοῦ Δημάρχου τῆς Κατοχῆς κ. Χατζῆ καὶ δὲν ξέρω καὶ τίνων ἄλλων ἀκόμη καὶ μὲ ἔθεσεν εἰς διαθεσιμότητα.... Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀμοιβὴ τῶν ὑπηρεσιῶν μου, αὐτὴ ἦτο ἡ δικαίωσις τῶν κόπων μου καὶ αὐτὴ ἡ ἀναγνώρισις τῶν θυσιῶν μου ἐκ μέρους τοῦ ἐπισήμου Κράτους καὶ τῆς ὠργανωμένης Κοινωνίας, δι’ ἣν καὶ ὑπὲρ ἧς τόσον εἰργάσθην καθ’ ὅλον μὲν τὸν δημοσιοϋπαλληλικόν μου βίον, ἰδίᾳ δὲ κατὰ τὰ σκληρὰ χρόνια τῆς κατοχῆς. Ταῦτα, ἀπογοητευμένον καὶ ἠγανακτισμένον, μὲ ἔφεραν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς παραιτήσεως ἐκ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ λάβω μέρος εἰς τοὺς δημοσίους ἀγῶνας διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων πραγμάτων τῆς χώρας μας, τὴν ἀνωτεροποίησιν τῆς κοινωνίας μας, τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἠθικῆς τάξεως εἰς τὸν τόπον μας. Εἰς τὴν κοινοποιηθεῖσαν ἀποδοχὴν τῆς παραιτήσεώς μου ἀναγράφεται, ὅτι συγχρόνως τίθεμαι εἰς διαθεσιμότητα!... Εὐχαριστῶ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν διὰ τὴν τιμὴν ποὺ μοῦ ἔκαμεν.... Ἤδη καλοῦμαι εἰς ἀπολογίαν ἢ συμπλήρωσιν αὐτῆς. Διαμαρτυρόμενος, παραπέμπω εἰς τὸ ὑπὸ χρονολογίαν 24.6.45 πρὸς Ὑμᾶς ὑπομνήματά μου, τὰ συνημμένα ἐν αὐτῷ τὰ πρὸς ἃ παραπέμπω καὶ δὴ τὸν φάκελλον τοῦ ἀνακριτοῦ κ. Μιχαλοπούλου καὶ εἰς τοὺς αὐτοὺς μάρτυρας. Ἐπὶ πλέον δηλῶ, ὅτι, α) οὐδέποτε ἔλαβα μέρος εἰς συσκέψεις εἰς οἰκίαν τινὰ εἰς Προφήτην Ἠλίαν, β) οὐδέποτε καὶ οὐδαμοῦ προσεφώνησα τὸν στρατηγὸν Μάντακαν, γ) οὐδέποτε ἔδωσα διάλεξιν εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Δημοσυντηρήτου Ἐπαγγελματικῆς Σχολῆς, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν παρώτρυνα αὐτὸ εἰς τὸ «νὰ εἶναι ἕτοιμον νὰ κατέβῃ εἰς τὸ πεζοδρόμιον κλπ.», δ) οὐδέποτε ἔλαβα μέρος ἢ προσεφώνησα εἰς πολιτικὴν συγκέντρωσιν εἰς τὸ «Πάλλας» καὶ ε) τὰ τρόφιμα τοῦ Ε.Ο.Χ.Α. ἐπήγαιναν εἰς τὸν προορισμόν των καὶ ὄχι εἰς πολιτικὰς ὀργανώσεις κλπ. Πάντα ταῦτα ἀποτελοῦν κακοήθη, κακόβουλα καὶ ἀνήθικα ψεύδη τῶν ἀτίμων συκοφαντῶν μου, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐν καιρῷ θὰ ζητήσω εὐθύνας. Ἡ ἀπόδειξις τούτων ἐναπόκειται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν σας. Ἐγὼ τὰ ἀναφέρω μᾶλλον διὰ τὴν ἱστορίαν. Μετὰ τιμῆς Γ. Τζατζάνης (Ρ. Φερραίου 3, Πειραιεὺς) 11) Τὴν ἀπὸ 17.11.49 διαμαρτυρίαν μου πρὸς τὸν Διευθυντὴν Ἀστυνομίας Πειραιῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17ῃ Νοεμβρίου 1949 Πρὸς Τὸν Ἀξιότιμον Κύριον Δ. Βρανόπουλον Διευθυντὴν Ἀστυνομίας Πόλεων Πειραιῶς Ἐνταῦθα Ἀξιότιμε Κύριε Διευθυντά, Καταθέτων τὸν παρελθόντα Ἰούλιον τὸ συνημμένον ὑπόμνημά μου εἰς τὴν Ὑποδιεύθυνσιν τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας Πειραιῶς καὶ εἰς ἀπάντησιν ἐντόνου διαμαρτυρίας μου, ἐπληροφορούμην, ὅτι φέρομαι «εἰς τὰ Βιβλία αὐτῆς» ὡς κομμουνιστὴς (!!!).... Πλήρης ἀγανακτήσεως —ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, διότι μόνον αὐτὴ προσήκει εἰς τὴν περίπτωσίν μου— ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ σᾶς ὑποβάλω ἀντίγραφον αὐτοῦ μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐνεργήσητε ἐν προκειμένῳ καὶ ἀποκατασταθῇ ἡ ἀφορῶσα μὲ ἠθικὴ τῶν πραγμάτων τάξις, διότι εἶναι ὄχι μόνον ἄδικον, ἀλλ’ ἐν ταυτῷ καὶ ἐγκληματικόν, πολῖται ἐν τῇ πρώτῃ γραμμῇ τῶν γνησίων Ἑλλήνων, τῶν ἁγνῶν Πατριωτῶν, τῶν ὑπὲρ τῆς Κοινωνίας, τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς φιλτάτης Πατρίδος, οὔ τὰ συνήθη ἔχοντες νὰ παρουσιάσουν ὡς ἐπιτελέσαντες, νὰ χαρακτηρίζονται, παρ’ ὑπευθύνων ὑπηρεσιῶν, ἐλαφρᾷ τῇ συνειδήσει, ἵνα μή τι ἄλλο εἴπω, ὡς κακοὶ Ἕλληνες ἢ μᾶλλον ὡς ἐχθροὶ τῆς Πατρίδος, διότι οὕτω δυστυχῶς πρέπει νὰ θεωρῶνται πλέον οἱ ἐν Ἑλλάδι κομμουνισταί. Μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλετε λάβει σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὴν παροῦσαν μου, διατελῶ.

Μετὰ πάσης τιμῆς

Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ

Ἀπ’ αὐτὰ τὰ ἔγγραφα φαίνεται ἡ ἀγανάκτησίς μου, διὰ τὴν ἀδικίαν, ἥτις μοῦ ἔγινε. Φαίνεται, πῶς ἀντιμετώπισα τὴν ὅλην κατάστασιν τότε καὶ ὄχι σήμερα καὶ κατὰ τοῦτο ἐνέχει μεγαλυτέραν σημασίαν. Λέγω, ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν. Εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν. Δὲν θὰ μ’ ἐνδιέφερον ἀσφαλῶς πλέον, ἐὰν μὲ τὸ κλείσιμο τοῦ φακέλλου μου καὶ τὴν σφραγῖδα ποὺ ἔθεσαν ἐπ’ αὐτοῦ «Ἐθνικόφρων» —ποῦ κατηντήσαμεν!!— κατόπιν τῆς ὡς ἄνω ἐντονωτάτης διαμαρτυρίας μου τὰ ἔρριχναν εἰς τὴν λήθην καὶ ἀπετέλουν μόνον μίαν θλιβερὰν ἀνάμνησιν. Νὰ ἔρχωνται σήμερον οἱ δρᾶσται καὶ δημιουργοὶ τοῦ εἰς βάρος μου τούτου δράματος καὶ νὰ τὰ ἐπικαλοῦνται καὶ νὰ τὰ παρουσιάζουν καὶ νὰ τὰ παραδίδουν καὶ εἰς ξένας ὑπηρεσίας μὲ κάμνει ἀνάστατον. Μοῦ εἶναι τελείως ἀπαράδεκτον. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει περισσότερον καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐνδιαφέρῃ καὶ ὅλους ἐσᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους εἶναι τοῦτο, κύριοι βουλευταί. Ὅτι εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ Γεωργίου Τζατζάνη εὑρίσκονται πολλαὶ ἑκατοντάδες χιλιάδων Ἕλληνες μὲ φακέλλους ἐξ ἴσου φρικτούς, ἢ ὀλιγώτερον, ἢ καὶ περισσότερον, μὲ στοιχεῖα ἐξ ἴσου ἀνακριβῆ καὶ ψευδῆ καὶ κακοήθως συκοφαντικά, οἱ ὁποῖοι ὅμως φάκελλοι εἶναι ἡ σκιὰ ἑκάστου πολίτου, εἶναι ἡ αἰωνία κατάρα ποὺ τοὺς παρακολουθεῖ, εἶναι ὁ ρυθμιστὴς τῆς τύχης καὶ τῆς ζωῆς των. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι θὰ ὑπάρχουν καὶ φάκελλοι μὲ στοιχεῖα πραγματικά, μὲ περιεχόμενον μὴ ἀπέχον πολὺ τῆς πραγματικότητος, ὅπως θὰ ὑπάρχουν, ἴσως, καὶ τοιοῦτοι ἐλλειπεῖς. Ὅμως εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον πλέον, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν φακέλλων, οἱ πλεῖστοι τούτων, τὰ 8)10 τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν, συμπληρωθέντες καθ’ ὃν τρόπον συνεπληρώθησαν, μὲ μίαν ἀδέσποτον φήμην, μὲ μίαν προφορικὴν καταγγελίαν, μὲ μίαν ἀσυνείδητον ἀναφοράν, μὲ ἕνα ὑπερβάλλοντα ζῆλον, μὲ μίαν κακοήθη καταγγελίαν ἢ μὲ μίαν ἐγκληματικὴν συκοφαντίαν, πόρρω ἀπέχουν τῆς πραγματικότητος. Καὶ ὅμως οἱ φάκελλοι αὐτοὶ κανονίζουν τὴν τύχην τῶν περισσοτέρων Ἑλλήνων. Οἱ φάκελλοι αὐτοί, ἔστω καὶ ἂν ἔκλεισαν, ἔστω καὶ ἂν ἀπεχρωματίσθησαν, εἶναι ὁ ἐφιάλτης, εἶναι ἡ κατάρα ποὺ συνοδεύει πλείστους ἐξ ἡμῶν, τοὺς περισσοτέρους ἴσως τῶν Ἑλλήνων, κατὰ τρόπον καὶ ἄδικον καὶ ἐπιζήμιον καὶ ἐγκληματικὸν καὶ ἐθνικῶς ὀλέθριον. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν, ἴσως ὅλοι σας, θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει, θὰ σᾶς ἔτυχε νὰ ἀσχοληθῆτε μὲ περιπτώσεις συμπολιτῶν γνωστῶν καὶ φίλων σας, μὲ μουντζουρωμένους φακέλλους, ἐνῶ εἶναι ὄχι ὀλιγώτερον καλοὶ Ἕλληνες ἀπὸ ὑμᾶς, καὶ ὅτι πολλάκις θὰ ἔχετε ἀσχοληθῆ μὲ τὴν τακτοποίησιν τοιούτων περιπτώσεων. Ποῦ θὰ πᾶμε ὅμως μὲ τὴν κατάστασιν αὐτήν; Ὡς πότε θὰ συνεχίζεται αὕτη; Ὡς πότε θὰ πληρώνουν ἀδίκως οἱ συμπολῖται μας τὸ ἄνοιγμα αὐτῶν τῶν φακέλλων; Ὡς πότε αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, ποὺ καταντᾷ νὰ γίνουν ὑπονομευταί του καὶ δὲν τὸ καταλαβαίνομεν, ἢ κάμνομεν πὼς δὲν τὸ καταλαβαίνομεν, θὰ ἀνασύρουν τοὺς περιφήμους αὐτοὺς φακέλλους, γιὰ νὰ τοὺς συμβουλεύωνται καὶ νὰ πιστοποιοῦν «ὑπῆρξεν τοῦτο καὶ ὑπῆρξεν ἐκεῖνο», ἔστω καὶ ἂν οὐδέποτε ἠσχολήθησαν μὲ τὸ πρόσωπον, περὶ οὗ ὁ φάκελλος, ἔστω καὶ ἂν ἐπέθεσαν ἐπ’ αὐτοῦ, κατόπιν ἐρεύνης βεβαίως, τὴν περίφημον σφραγίδα τοῦ «Ἐθνικόφρων», γιὰ νὰ φέρουν τὴν καταστροφὴν εἰς τοὺς συμπολίτας μας; Ἕως πότε θὰ στεροῦμεν τοὺς συμπολίτας μας τοῦ δικαιώματος τῆς ἐργασίας καὶ συνεπῶς καὶ τῆς ζωῆς, μὲ τὰ περίφημα πιστοποιητικὰ νομιμοφροσύνης, ποὺ βγαίνουν ἀπὸ τέτοιους φακέλλους; Ἕως πότε θὰ καταδικάζωμεν εἰς αἰωνίαν ἀτίμωσιν καὶ εἰς θάνατον ἀνθρώπους ποὺ εἶναι, ἂν ὄχι ἀνώτεροι, τοὐλάχιστον ἴσοι μὲ ἡμᾶς, καλοὶ Ἕλληνες; Ἕως πότε θὰ ἀνακόπτωμεν τὴν σταδιοδρομίαν καὶ τὴν ἐξέλιξιν τῶν νέων, ποὺ στὴν Κατοχή, παιδιὰ 12–18 ἐτῶν, τυλίχτηκαν στὴν περίφημο Ε.Π.Ο.Ν. ἢ τοὺς τυλίξαμε ἐμεῖς μὲ μία κόλλα χαρτὶ καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν αἰωνίαν καταδίκην των; Ἕως πότε θὰ διαλύωμεν οἰκογένειες καὶ θὰ καταστρέφουμε τὸ μέλλον καὶ τὴν ζωὴν νέων, ποὺ λαχταροῦν νὰ σταδιοδρομήσουν, μοχθοῦν νὰ δημιουργήσουν τὸ μέλλον των καὶ νὰ δημιουργοῦμε ἐχθροὺς τῆς κοινωνίας, ἐχθροὺς τοῦ Κράτους, ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος; Ἀκούσετε, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τὶ γράφει ἀπὸ τὴν Καλλιφόρνιαν τῆς Ἀμερικῆς ἕνας Ἕλλην ποὺ παντρεύτηκε μία Ἑλληνοπούλα ἀπὸ τὴν Πάτρα, τὴν Ἀνδρομ. Παναγιωτοπούλου, ἡ ὁποία, τὸ 1948 μετέβη εἰς Γαλλίαν ὅπου παρέμεινεν ἐπὶ διετίαν πλησίον ἀδελφοῦ της. Τὸ 1950 μετέβη εἰς Βελγικὸ Κογκὸ τῆς Ἀφρικῆς παρ’ ἑτέρῳ ἀδελφῷ της. Τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1950 μετέβη εἰς Καλιφόρνιαν τῆς Ἀμερικῆς ὅπου διέμενε τρίτος ἀδελφός της. Ἐκεῖ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1951 ὑπανδρεύθη. Τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1952 αἱ Ἀμερικανικαὶ Ἀρχαὶ τὴν ἠνάγκασαν νὰ ἐξέλθῃ τῶν ὁρίων τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἐπανέλθῃ νομίμως. Μετέβη πρῶτον εἰς τὴν Γαλλίαν, ἐκεῖθεν εἰς Βελγικὸ Κογκὸ καὶ ἐκεῖθεν εἰς Ἑλλάδα διὰ νὰ εὑρεθῇ ὁ τόπος ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐγκριθῇ ἡ μετάβασίς της εἰς Ἀμερικήν. Ἐδῶ τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον τῆς Ἑλλάδος τῆς ἠρνήθη θεώρησιν διαβατηρίου καὶ δὲν κατώρθωσεν ἑπομένως νὰ ἐπανέλθῃ εἰς Καλλιφόρνιαν, διότι ἡ Ἀσφάλεια εὑρῆκε φάκελλον ποὺ τὴν ἔλεγε στὴν κατοχή, 17 ἐτῶν μαθήτρια στὴν Πάτρα, πὼς ἦτο στὴν ΕΠΟΝ καὶ ἔσπευσε νὰ δώσῃ σχετικὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον (ἄλλη περίπτωσις Τζατζάνη καὶ πόσων ἄλλων!!). Παρὰ τὰς νέας ἐξακριβώσεις καὶ τὸν ἀποχρωματισμὸν της, παρὰ τὰς νέας πιστοποιήσεις της καὶ παρὰ τὴν ἐπέμβασιν τῶν ὑπουργῶν!!! Γράφει λοιπόν, ὁ Ἕλλην μετανάστης αὐτός, καὶ ὅσοι ἐπεσκέφθησαν τὸ ἐξωτερικὸν καὶ πρὸ παντὸς τὴν Ἀμερικήν, γνωρίζουν τί θὰ πῇ Ἕλλην μετανάστης, γνωρίζουν τί θὰ πῇ ἀπόδημος Ἑλληνισμός, εἶχα τὴν εὐτυχίαν νὰ τοὺς γνωρίσω ἀπὸ κοντὰ καὶ νὰ τοὺς παρουσιάσω καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ σειρὰν ἄρθρων μου μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν δημοσιευθέντων εἰς Ἀθηναϊκὴν ἐφημερίδα. Γράφει. Πρὸ τριετίας περίπου ἡ Ἑλληνὶς Ἀνδρομάχη Παναγιωτοπούλου ἐκ Πατρῶν ἐπεσκέφθη τὸν ἐνταῦθα ἀδελφόν της, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἀρκετῆς γνωριμίας ὑπανδρεύθην. Ἀποτανθεὶς εἰς τὰς Ἀμερικανικὰς ἀρχάς, διὰ ἀλλαγὴν τῆς μεταναστευτικῆς καταστάσεώς της ὡς σύζυγόν μου, αἱ Ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ ἠρνήθησαν, διότι ἡ Γενικὴ Ἀσφάλεια τῆς Ἑλλάδος ἢ μᾶλλον τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ἔδωσε πληροφορίας εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον, ὅτι ἡ σύζυγός μου ἦτο κομμουνίστρια, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀρνεῖται κατηγορηματικῶς. Λόγῳ τῶν ἀστηρίκτων καὶ κακοήθων αὐτῶν πληροφοριῶν ἡ σύζυγός μου τώρα εὑρίσκεται εἰς Ἀθήνας καὶ ὑποφέρει, διότι τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον δὲν τῆς χορηγεῖ τὴν ἄδειαν μεταναστεύσεως καὶ τοῦτο δὲ εἶναι, διότι αἱ Ἑλληνικαὶ ἀρχαὶ δὲν τῆς δίδουν τὸ πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον ζητᾷ τὸ Ἀμερικανικὸν Προξενεῖον.... Ἐκ μέρους μου κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον ἔκαμα πᾶσαν θυσίαν προσωπικῶν συνεισφορῶν διὰ τὴν παλινόρθωσιν τῆς Ἑλλάδος ὡς περιγράφουν δι’ ἐμὲ αἱ Ἀμερικανικαὶ Ἐφημερίδες. Εὐχαριστῶ πολὺ τοὺς κυβερνήτας τῆς μητέρας Ἑλλάδος διὰ τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν ἀπέναντί μου, νὰ μὲ χωρίσουν ἀπὸ τὴν σύζυγόν μου... ...Πρὸ δύο ἑβδομάδων ἔλαβον μίαν ἐπιστολὴν ἀπὸ τὴν σύζυγόν μου, ἡ ὁποία μοῦ περίγραψεν τὴν πρὸς ὑμᾶς ἐπίσκεψίν της, συνάμα δὲ καὶ τὴν μεσολάβησιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ἀχαΐας κ. Γεροκωστοπούλου. Τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν: Χορήγησις λευκοῦ πιστοποιητικοῦ παρὰ τῆς Ἀσφαλείας Πατρῶν κατόπιν σχετικῶν ἀνακρίσεων καὶ προσωπικῆς ἐμφανίσεως τῆς συζύγου μου εἰς τὰς ἐκεῖ ἀρχάς. Μὲ ἐλύπησε πάρα πολὺ ἡ στάσις μερικῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι αἰσθάνεσθε τὴν δεκαοκτάμηνον ἀγωνίαν καὶ τὰς περιπετείας μου μὲ τὰς Ἑλληνικὰς καὶ Ἀμερικανικὰς Ἀρχὰς διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους σεῖς εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τοὺς γνωρίζετε... ....................................................... ...Ἀφορῶν τὴν ὑπόθεσιν τῆς συζύγου μου. Εἶναι πολὺ λυπηρὸν ὅπου αἱ Ἑλληνικαὶ Ἀρχαὶ ἐδημιούργησαν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι διάλυσις τοῦ γάμου μας, δηλαδή, διαζύγιον. Ἐκ μέρους μου ἔχω συχαθῆ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν Ἑλληνισμόν. Ποῦ, λοιπὸν θὰ φθάσωμε, ἀξιότιμοι κύριοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους; Καὶ ἐὰν δὲν εἴμεθα ἱκανοί, δὲν ἔχουμε τὴν δύναμιν νὰ ρίξουμε εἰς τὴν λήθην τὸ παρελθόν, τόσον σκοτεινὸν καὶ ἀνώμαλον, παρὰ τὰς ἐπαγγελίας μας, γιατί τοὐλάχιστον δὲν ἀποδίδουμε δικαιοσύνην; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποσκάπτουμε τὰ θεμέλια τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος, αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους, μὲ τὰς ἐγκληματικὰς ἀδικίας, τὰς ὁποίας διαπράττομεν; Ἢ νομίζουμε, ὅτι αἱ ἀδικίαι, αἱ ταλαιπωρίαι, τὰ δεινὰ καὶ αἱ καταστροφαὶ ποὺ ἐπιφέρουμε εἰς οἱονδήποτε ὅμοιόν μας, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπηρεάζουν τὰς συνειδήσεις καὶ τῶν πλέον ἰσχυρῶν χαρακτήρων καὶ τῶν πλέον τελείων ἀνθρώπων; Ἔχω ἰδίαν πεῖραν τοῦ πράγματος. Ἔπρεπε νὰ μὴ εἶχαν σφυρηλατήσει εἰς τὴν ψυχήν μου, ἡ κληρικὴ οἰκογένειά μου, ἡ τόσας θυσίας προσενεγκοῦσα εἰς τὴν Πατρίδα, ἡ Ἐκκλησιαστικὴ καὶ Θεολογικὴ μόρφωσίς μου, ἡ ὅλη ζωή μου, τὰ ἀκατάλυτα ἰδεώδη τῆς πίστεως τῆς Πατρίδος, τῆς οἰκογενείας καὶ τῶν εὐγενῶν παραδόσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους καὶ τότε καὶ ἐγὼ δὲν ξέρω τὶ θὰ ἐγινόμην, ἐξ αἰτίας τῶν ὅσων εἰς βάρος μου, ἀναξίως ἐπράχθησαν. Τοῦτο ὅμως δὲν συμβαίνει, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ εἰς ὅλους. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀνανήψουμε. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συνέλθουμε. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθοῦμε, διότι οἱ εὐθῦνες μας εἶναι τεράστιες. Ἡ περίπτωσις ἡ ἰδική μου, ἡ ὁποία εἶναι χαρακτηριστική, ἀλλὰ μία ἀπὸ χιλιάδες ἄλλων ὁμοίων περιπτώσεων, ἂς γίνῃ ἀφορμὴ νὰ μᾶς κάνῃ νὰ σκεφθοῦμε πῶς θὰ δώσουμε τέρμα εἰς τὴν δημιουργηθεῖσαν ἀνώμαλον καὶ ἐπικίνδυνον αὐτὴν κατάστασιν. Καὶ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει, καὶ δι’ αὐτὸ τὸν σκοπὸν κατέθεσα τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην. Οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχει, οὐδὲ ἀποδίδω σημασίαν τινά, εἰς τὸ θέμα ἁπλῶς τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐλησμόνησε τὰς ἐπαγγελίας της, ἐν σχέσει μὲ τὸ κεφάλαιον τῆς «λήθης» τοῦ παρελθόντος, ἀφοῦ εἰς λήθην ἔστειλεν ἁπάσας τὰς ἐπαγγελίας της, ἢ διότι δὲν κατέθεσε τὸν φάκελλόν μου εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα λάβω τούτου γνῶσιν καὶ ἀσχοληθῶ περισσότερον μὲ αὐτόν, ἢ τέλος, διότι δὲν ἔλαβε μέτρα καὶ δὲν ἐπέβαλε κυρώσεις ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων ὀργάνων τῆς Γεν. Ἀσφαλείας Πειραιῶς, τὰ ὁποῖα τοιαῦτα ἔδωσαν εἰς ξένην, ἔστω καὶ σύμμαχον χώραν στοιχεῖα εἰς βάρος Ἕλληνος ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτοῦ, χωρὶς οὐδὲ ὑποχρέωσίν των νὰ νομίσουν, νὰ συμβουλευθοῦν, εἰδικῶς ἔστω εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τὸν προϊστάμενον αὐτῶν ὑπουργὸν ἢ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ μάλιστα ἐν γνώσει των στοιχεῖα ψευδῆ, κακοήθη καὶ ἐγκληματικά. Σημασίαν ἀποδίδω καὶ ἀξίαν ἔχει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεώς μου, οἱ ἀποφάσεις, οἱ ὁποῖες θὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὸ Σῶμα διὰ τοὺς περίφημους φακέλλους τῆς Ἀσφαλείας, ποὺ ἔχουν συνταχθῆ καὶ ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ὡς ὁ ἰδικός μου (!) καὶ ἔχουν ἀποτελέσματα ὡς τῆς κ. Μὰρς καὶ πολὺ χειρότερα τούτων. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς συγκεκριμένας προτάσεις ἐπὶ τοῦ θέματος. Διὰ τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν τὴν ἰδικήν μου. ΖΗΤΩ σύστασιν εἰδικῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς νὰ ἐξετάσῃ τὸν φάκελλόν μου, νὰ φέρῃ τὸ πόρισμά της ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ λάβῃ αὕτη τὰς ἀποφάσεις της ἢ ἐπιβολῆς κυρώσεων ἢ πλήρους ἀποκαταστάσεως καὶ δικαιώσεως. Διὰ τὸ γενικὸν δὲ θέμα τῶν φακέλλων, τὸ καὶ σπουδαιότερον, δύο δρόμοι ἀνοίγονται ἐνώπιόν μας: Ὁ πρῶτος, ὁ καὶ ριζικός, ἐκεῖνος ποὺ θὰ δώσῃ τέρμα εἰς τὴν ἀνώμαλον καὶ ἐπικίνδυνον κατάστασιν ποὺ ἐδημιουργήσαμεν εἰς τὴν χώραν, ὅλοι μας ἀνεξαιρέτως, ἐκεῖνος ποὺ θὰ πραγματοποιήσῃ τὸν πόθον ὅλων τῶν καλῶς σκεπτομένων Ἑλλήνων καὶ θὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐπαγγελίαν καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διὰ στόματος τοῦ ἀρχηγοῦ του, στρατάρχου Παπάγου, περὶ «ΛΗΘΗΣ» τοῦ παρελθόντος, εἶναι: Νὰ καοῦν, νὰ ἐξαφανισθοῦν ἁπαξάπαντες οἱ φάκελλοι, ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ νὰ τεθῇ τέρμα καὶ λήθη εἰς τὸ παρελθόν, καὶ εἰς τὸ μέλλον, αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Ἀσφαλείας τῆς χώρας, νὰ ἀνοίγουν νέους τοιούτους, μόνον δι’ ἐκείνους, κατὰ τῶν ὁποίων θὰ ἔχουν ἀποδείξεις, περὶ τοῦ κακοῦ ποιοῦ καὶ τῆς ἀντεθνικῆς των δράσεως καὶ τοὺς ὁποίους θὰ παραπέμπουν εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς, μόνας ἁρμοδίας, διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῶν κυρώσεων. Τὸ πρᾶγμα θέλει μεγάλην γενναιότητα καὶ δὲν παραβλέπομεν, ὅτι ἐνέχει καὶ κινδύνους τινάς. Ὁ δεύτερος, εἶναι ὁ δρόμος τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ δικαίου, τραχὺς καὶ μακρός, ἀλλ’ ὁ δρόμος ποὺ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν γαλήνην, κατὰ τρόπον δίκαιον, ἀσφαλῆ καὶ ἀδιάβλητον. Κατὰ τρόπον ποὺ ἀποκλείει καὶ οἱονδήποτε κίνδυνον. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ λησμονήσωμεν, πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην εἰς ὅσους ἠδικήθησαν. Καὶ ἠδικήθησαν πολλοί, πάρα πολλοὶ καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν. Τοῦτο ὡμολογήθη ἀπὸ πολλὰς πλευράς. Κατὰ τὴν Κατοχὴν καὶ τὸν ἀντισυμμοριακὸν ἀγῶνα ἐπεκράτησεν ἡ σύγχυσις, ὁ σκοταδισμὸς καὶ τὸ πάθος. Πρέπει λοιπὸν νὰ δοθῇ εἰς πάντα Ἕλληνα —ἢ οἰκεῖον ἤδη ἐκλιπόντος— ποὺ θεωρεῖ τὸν ἑαυτόν του ἀδικηθέντα, ἡ δυνατότης νὰ ζητήσῃ ἀναθεώρησιν τοῦ φακέλλου του καὶ νὰ κριθῇ ἀπὸ εἰδικὸν δικαστήριον, ἀμερόληπτον καὶ ἀνεξάρτητον. Νὰ καθιερωθῇ νὰ ζητῆται ἀπὸ τοὺς μηνυτὰς νὰ δηλώνουν ἐκ νέου ἐγγράφως, ἐὰν ἐπιμένουν ἐπὶ τῆς καταγγελίας των, μὲ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι δὲν ἔχουν νὰ ὑποστοῦν καμμίαν κύρωσιν, ἐὰν παρῃτοῦντο, καὶ ὅτι θὰ ὑφίσταντο βαρείας συνεπείας ἐὰν ἐπέμενον καὶ κατόπιν ἀπεδεικνύετο ἡ ἀθωότης τῶν θυμάτων των. Μετὰ τὴν ἀναθεώρησιν οἱ φάκελλοι τῶν ἀθώων ἀνθρώπων, ποὺ θὰ ἔχουν τυχὸν κατηγορηθῆ ἀδίκως ὡς προδόται ἢ ὡς ἐαμοβούλγαροι καὶ δολοφόνοι, νὰ ἀποσυρθοῦν ἀπὸ τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα καὶ τὴν Χωροφυλακὴν καὶ νὰ ΚΑΟΥΝ, πανηγυρικῶς, εἰς Δημοσίας Πλατείας, διὰ νὰ καῇ μαζί των καὶ ἡ ἀνθρωπίνη κακία καὶ τὸ φάντασμα σκοτεινῶν καὶ ἀπαισίας μνήμης ἡμερῶν. Ἐπίσης πρέπει νὰ σχισθοῦν καὶ ἐξαφανισθοῦν καὶ οἱ φάκελλοι ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετενόησαν εἰλικρινῶς καὶ νὰ καθαρισθοῦν τὰ ποινικά των μητρῷα, τοὐλάχιστον, ἐφ’ ὅσον δὲν διέπραξαν ἀνθρωποκτονίας ἢ ἄλλας βαρυτάτας πράξεις καὶ κυρίως ἐὰν πρόκειται περὶ νέων, ἀνηλίκων τὴν ἐποχὴν τῆς καταδίκης των κλπ. Τὸ πολὺ νὰ κρατηθῇ κατάστασις ὅλων αὐτῶν, — ὄχι, ὅμως εἰς τὰς Ἀστυνομίας—μὲ σημείωσιν διὰ τὰς πράξεις των, ἐὰν ὑποπέσουν εἰς παρόμοια πολιτικὰ ἐγκλήματα εἰς τὸ μέλλον, ἡ Πολιτεία νὰ τοὺς πλήξῃ αὐστηρότερον. Εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη, εἶναι ὑποχρέωσις πρὸς τὸ Ἔθνος καὶ τὸν μαρτυρικὸν αὐτὸν λαόν, νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην, νὰ λησμονήσωμεν τὸ σκοτεινὸν παρελθὸν καὶ νὰ δημιουργήσωμεν προϋποθέσεις δι’ ἕνα καλύτερον μέλλον. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους. Πατέρες τοῦ Ἔθνους. Σᾶς κάνω ἔκκλησιν, ἐγὼ ὁ συνάδελφός σας, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξα ἕνα ἀπὸ τὰ ἀπειράριθμα θύματα τῆς ἀνθρωπίνης κακίας, τῆς μοχθηρίας, τοῦ μίσους καὶ τῆς κακοηθείας, θῦμα τῶν ἀνωμάλων περιόδων, ἐν ὀνόματι τῆς φωνῆς τῶν χιλιάδων ἀδικηθέντων Ἑλλήνων, ἐν ὀνόματι τῆς φωνῆς τοῦ Ἔθνους νὰ δώσετε τέρμα πλέον εἰς τὴν ἀνώμαλον αὐτὴν κατάστασιν. Νὰ ἀποκαταστήσετε τὸ δίκαιον. Νὰ κλείσετε τὴν αἱμορροοῦσαν αὐτὴν πληγὴν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι καιρὸς πλέον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ συγκινηθῇ ἀπὸ τὸ δρᾶμα τῶν χιλιάδων Ἑλλήνων, ποὺ ἀδίκως ταλαιπωροῦνται, ἀδίκως ὑποφέρουν, ἀδίκως βασανίζονται. Ἔχομεν εὐθύνας ἀπέναντι τοῦ τόπου καὶ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔστειλεν ἐδῶ, διὰ νὰ κανονίζωμεν τὰς τύχας του. Ἄνευ ἄλλης ἀναβολῆς λάβετε τὰς ἀποφάσεις σας. Προκρίνετε τὸν δρόμον, εἴτε ἕναν ἐκ τῶν δύο ποὺ σᾶς ὑπέδειξα ἢ ἄλλον τινά, τὸν ὁποῖον σεῖς θὰ ἐξεύρετε καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἀποκαταστήσῃ τὸ δίκαιον καὶ θὰ φέρῃ τὴν ποθητὴν γαλήνην εἰς τὸν μαρτυρικὸν αὐτὸν τόπον. Κάθε περαιτέρω ἀναβολὴ ἢ ὀλιγωρία, εἶναι εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους, ἐπαπειλεῖ κινδύνους καὶ διαιωνίζει τὴν ἀναταραχὴν καὶ τὴν ἀνωμαλίαν. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ πρῶτον νὰ συσταθῇ ἡ ὡς ἄνω ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τὸν ἰδικόν μου φάκελλον καὶ δεύτερον νὰ τεθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, καὶ νὰ ἀποφανθῇ αὕτη, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἐπὶ τῶν ἑξῆς ἐρωτημάτων: 1. Νὰ ἐξαφανισθοῦν ἅπαντες οἱ φάκελλοι οἱ εἰς βάρος Ἑλλήνων πολιτῶν σχηματισθέντες μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1950 ἢ ὄχι; 2. Νὰ ἀναθεωρηθοῦν ἅπαντες οἱ φάκελλοι τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν παρ’ εἰδικοῦ δικαστηρίου καὶ ὅσων ἐξ αὐτῶν τὰ στοιχεῖα δὲν ἀποδειχθοῦν πλήρως, νὰ καταστραφοῦν, ἀποδιδομένης πλήρους ἀποκαταστάσεως τῶν ἀδικηθέντων πολιτῶν: Εὔχομαι ἡ ἐξιστόρησις τῆς περιπετείας καὶ τῆς ἀδικίας τῆς ἰδικῆς μου νὰ δώσῃ τέρμα εἰς τὰς ἀδικίας καὶ τὰς περιπετείας τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία φέρει τὰς ἀναγκαιούσας ὑπογραφάς. Ἑπομένως ἡ συζήτησις, συμφώνως πρὸς τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, γενικεύεται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§45Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ τὴν παράκλησιν αὐτὴν βασίζει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§46Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πότε ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἑτοίμη διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως;

§47Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Σᾶς εἶπα, κ. συνάδελφε, τὴν προσεχῆ ἡμέραν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§48Σ. ΜΠΙΡΗΣ. Ἔχομεν καταθέσει σχετικὴν ἐπερώτησιν. Παρακαλῶ νὰ συνεχισθῇ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης, ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἔχει τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς νομοθ. ἐργασίας.

§50Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἁπλῆν ἐρώτησιν θὰ διατυπώσω, χωρὶς καθόλου ἀντιπολιτευτικὸν πνεῦμα, Ἀνεγράφη, κ. Πρόεδρε, εἰς σοβαρὰν χθεσινὴν πρωϊνὴν ἐφημερίδα μία εἴδησις, ἡ ὁποία κατέπληξε τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς Βάσεως Ἐλευσῖνος ὁ κ. Καρακίτσος, ἔδωσεν ὁδηγίας εἰς τοὺς ἐκπαιδευτὰς Ἀνωτέρων Ἀξιωματικῶν νὰ παρεμβάλλουν προσκόμματα, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτύχῃ ἡ ἐκπαίδευσις των. Ἡ εἴδησις αὐτὴ προεκάλεσεν ὄχι μόνον τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξέγερσιν τῆς συνειδήσεώς του. Ἐπιβάλλεται, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις νὰ διατάξῃ αὐστηρὸν ἔλεγχον καὶ ἂν βεβαιωθῇ, ὅτι, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, εἶναι ἀληθὴς ἡ εἴδησις αὐτή, νὰ πατάξῃ τοὺς ὑπευθύνους, κατὰ τὸν πλέον σκληρότερον τρόπον, διότι ἔτσι μόνον θὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ κοινὴ γνώμη. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πιστεύσῃ ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, τὰ λέγω ὡς φορεὺς τῆς κοινῆς γνώμης. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν διάθεσιν ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, προέβην ἤδη σήμερον τὴν πρωΐαν εἰς ὡρισμένην δήλωσιν, δημοσιευθεῖσαν εἰς ὅλας τὰς ἀπογευματινὰς ἐφημερίδας. Διὰ τῆς δηλώσεως αὐτῆς, νομίζω, ὅτι ἐξηντλήθη τὸ χρέος, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἔναντι τῆς κοινῆς γνώμης, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσθέσω, καὶ ἔναντι τῆς Βουλῆς. Ἐφ’ ὅσον τὴν ὑπόθεσιν, παρέπεμψα ἤδη ὡς ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μετὰ τὸ πόρισμα, τὸ ὁποῖον συνέταξεν ὁ ἀποστρατευθεὶς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. ἀντιστράτηγος Τσιγκούνης, ἀνὴρ μεγίστης ἀκεραιότητος καὶ ἀντικειμενικότητος, παρέπεμψα λέγω, εἰς Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, ὑπὸ τὸν Ἀντιστράτηγον κ. Μεσσηνόπουλον, ἐφ’ ὅσον προέβην εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι θὰ συμφωνήσετε μαζί μου, νὰ ἀναμένω τὴν ἔκβασιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου. Ἐφρόντισα δέ, ὅπως τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον, ἀπαρτισθῇ ἀπὸ ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς τοῦ Στρατοῦ ξηρᾶς καὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἄνδρας τελείως ξένους πρὸς τὴν ἐσωτερικὴν ζωὴν τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι οἱ ἄνδρες αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Μεσσηνοπούλου τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας, θὰ πράξουν τὸ καθῆκον των κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ πάντων, οὕτως ὥστε, νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰς τὸ μέλλον, μετὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ ἔργου τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου, οὐδεμία ἀμφιβολία, περὶ τῆς ὀρθότητος ἢ μὴ τῆς ἀποφάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον θὰ καταλήξῃ. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διατυπώσω τὴν παράκλησιν πρὸς ὅλας τὰς ἐφημερίδας, ὅπως μὴ ἐξακολουθήσουν δημοσιεύουσαι ἀνευθύνους καὶ ἀνεξακριβώτους πληροφορίας, σχετικῶς μὲ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν. Χθὲς ἐδημοσιεύθησαν εἰς ὡρισμένην πρωϊνὴν ἐφημερίδα, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μοῦ ἔδωσαν ἀφορμήν, νὰ προβῶ εἰς τὰς σημερινὰς πρωϊνὰς δηλώσεις. Σήμερον τὸ ἀπόγευμα δημοσιεύονται εἰς ἄλλην ἐφημερίδα, ἄλλα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν τὴν ὅλην ὑπόθεσιν ὑπὸ τὴν ἀντίστροφον αὐτῆς μορφήν. Αἱ ὑπερβολαὶ καὶ πρὸς τὴν μίαν καὶ πρὸς τὴν ἄλλην κατεύθυνσιν εἶναι ἐσφαλμέναι, καὶ βασίζονται ἐπὶ ἀνακριβῶν πληροφοριῶν. Συμπληρῶ τὴν παράκλησιν —καὶ νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ποὺ διατυπῶ παράκλησιν πρὸς τὸν Τύπον— συμπληρῶ τὴν παράκλησιν καὶ παρακαλῶ τὰς ἐφημερίδας, ὄχι μόνον νὰ μὴ προβαίνουν εἰς τὴν δημοσίευσιν μὴ ἐξηκριβωμένων πληροφοριῶν, ἀλλὰ νὰ παύσουν εἰ δυνατὸν νὰ δημοσιεύουν, ὁτιδήποτε ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὑτῆς, μέχρις ὅτου τὸ Ἀνακριτικὸν Συμβούλιον προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεώς του. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως, ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία θὰ ἐκδοθῇ ἂς κριθῇ ὑπὸ πάντων. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ κριθῇ διότι θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀνταποκρίνεται καὶ εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ εἰς τὸ συμφέρον τῆς Β. Ἀεροπορίας καὶ τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§54Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐξηντλήθη ἡ ὥρα τῶν ἐπερωτήσεων. Παρακαλῶ νὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ ἰδικαί μου ἐπερωτήσεις.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ἡ Κυβέρνησις ἐπικαλουμένη τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, διὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Συνεπῶς μὴ ἐπιμένετε. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ Ταμεῖον Ἀλληλοβοηθείας Ἀξ)κῶν, Ὑπαξ)κῶν κ.λ.π. τοῦ Β. Ν. καὶ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος».

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπεῖγον. Δεδομένου δὲ ὅτι υἱοθετήσαμεν τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, παρακαλῶ ὅπως ψηφισθῇ.

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ σχέδιον νόμου περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ Ταμεῖον Ἀλληλοβοηθείας Ἀξ)κῶν, Ὑπαξ)κῶν κ.λ.π. τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 1984)39 «περὶ ὀργανώσεως τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς Χώρας ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 379)47 Ν. Διατάγματος».

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 1984)39 περὶ ὀργανώσεως τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς Χώρας, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 379)47 Ν. Δ)τος». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου

νόμου «περὶ ἀπροβλέπτων τινῶν ἐξόδων

Υ.Ε.Ν.».

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀπροβλέπτων τινῶν ἐξόδων Υ.Ε.Ν.». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Τμήματος Γαλλικῶν Σπουδῶν παρὰ τῇ Φιλοσοφικῇ Σχολῇ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν».

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Τμήματος Γαλλικῶν Σπουδῶν παρὰ τῇ Φιλοσοφικῇ Σχολῇ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1671)1951 «περὶ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ι. ΤΡΙΑΝΤΑ-

ΦΥΛΛΗΣ).

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐζήτησεν, ὅπως τὸ παρὸν νομοσχέδιον ψηφισθῇ κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τῶν δύο ἀναγνώσεων. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε ζητήσει τὴν ἐξαιρετικὴν διαδικασίαν τῆς μιᾶς ἀναγνώσεως. Καὶ διετυπώθη ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τὸν κυβερνητικὸν τύπον, ὅτι ὑπῆρξεν ἄτοπος ἡ ἐνέργεια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ὅτι ἐνεπνέετο ἀπὸ πρόθεσιν κωλυσιεργίας. Ἡ ἐπίκρισις εἶναι ἀβάσιμος. Ὁλόκληρον τὸ δίκαιον εὑρίσκεται μὲ τὸ μέρος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον οὔτε ὑπηρεσιακὸν ἐπετρέπετο νὰ θεωρηθῇ, οὔτε κατεπεῖγον. Δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὑπηρεσιακόν, λόγῳ τῆς μεγάλης του σπουδαιότητος. Ἡ Κυβέρνησις ἀδικεῖ ἑαυτήν, ἰσχυριζομένη, ὅτι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ρυθμίζει τὴν λειτουργίαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ δημιουργεῖ θέματα σεβασμοῦ ἢ παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ θέμα δευτερεῦον, ψηφιζόμενον εἰς μίαν μόνον ἀνάγνωσιν. Καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ, ὅτι συνέτρεχον λόγοι, ὑπαγορεύοντες τὸ ἐπεῖγον. Ὁλόκληρος ὁ χρόνος ἀνῆκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ τὸ φέρῃ παλαιότερον, ἐὰν ὁ σημερινὸς χρόνος ἦτο ἐπείγων. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχε μίαν συνέπειαν, πέραν τοῦ περιεχομένου του, ὑπῆρξε μόνον τὸ φιλάνθρωπον ἀποτέλεσμα, ὅτι παρατείνομεν τὸν χρόνον τῆς παραμονῆς εἰς τὰ Ὑπουργεῖα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προορίζονται νὰ κατέλθουν ἀπὸ τὰ ἑδώλια τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα). Διετυπώθη ἐπίσης ἐπίκρισις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περιέχει προσωπικὰς διατάξεις, ἡ ὁποία ἐπροκάλεσε μίαν ἱερὰν ὀργὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἠδίκησεν ἑαυτὴν ἡ Κυβέρνησις προσπαθοῦσα νὰ ἀμφισβητήσῃ αὐτόφωρα πράγματα. Ὑπάρχουν εἰς τὸ νομοσχέδιον διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι προφανῶς προσωπικαί, καὶ εἶναι ὡμολογημέναι ἀπὸ τὰ καθημερινὰ δημοσιεύματα τοῦ κυβερνητικοῦ τύπου. Διὰ ποῖον λόγον λοιπὸν νὰ ἐμφανίζεται αὐτὴ ἡ ἱερὰ ὀργὴ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀμφισβήτησιν αὐτοφώρων πραγμάτων; Θὰ ἠδύνατο ἴσως ἡ Κυβέρνησις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἔθεσεν αὐτὰς τὰς προσωπικὰς διατάξεις διότι νομίζει, ὅτι μὲ αὐτὰς θὰ δυνηθῇ νὰ ἀξιοποιήσῃ εἰς μεγαλύτερον βαθμὸν τὰς δυνάμεις τοῦ Συναγερμοῦ, καὶ νὰ αὐξήσῃ εἰς τὸ μέλλον τὰς Κυβερνητικὰς ἀποδόσεις του. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο νὰ ἰσχυρισθῇ καὶ κατὰ μείζονα λόγον, νὰ μεταβάλῃ εἰς ἐπίκρισιν ἐναντίον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι, ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν περιέχει προσωπικὰς διατάξεις. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, διεκήρυξεν, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σύγχρονον, ὅτι ἐμπνέεται ἀπὸ τὰ παραδείγματα τῶν συγχρόνων κοινοβουλευτικῶν Κρατῶν. Καὶ ἀνέφερεν ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν. Καὶ παρεκάλεσε τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ μὴ εἶναι στεῖρα καὶ ἄγονος, ἀλλὰ νὰ προσαρμοσθῇ εἰς τὸ πνεῦμα τῶν νέων καιρῶν, τὸ ὁποῖον ἐκφράζεται εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Εὐχάριστος ὑπῆρξεν ἡ ἀνάπτυξις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ἀφορῶσα τὴν κοινοβουλευτικὴν ζωὴν τῆς Μεγάλης Βρεταννίας. Ἀλλὰ παρεῖδε τὸ θεμελιῶδες γεγονός, τὸ ὁποῖον οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εὐλόγως ὑπέμνησαν: Ὅτι εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, δὲν ὑπάρχει γραπτὸν Σύνταγμα, ὅτι τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον ἀσκεῖ ἐπίσης συντακτικὴν ἐξουσίαν, καὶ ὅτι ἑπομένως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα, αἱ μεταρρυθμίσεις, θὰ πρέπει νὰ προσαρμόζωνται εἰς δύο σκοπούς: Πρῶτον εἰς τὸν σεβασμὸν τοῦ Συντάγματος, καὶ δεύτερον εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῆς κρατικῆς λειτουργίας, τῆς κυβερνητικῆς ἀποδόσεως. Καὶ ἐτέθη τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί: Τὸ παρὸν νομοσχέδιον σέβεται ἢ παραβιάζει τὸ Σύνταγμα; Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Ἀνεξαρτήτων ὑπεστήριξε μίαν πρωτότυπον ἄποψιν: Ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ Σύνταγμα νὰ παραβιάζεται ντὲ φάκτο, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραβιάζεται ντὲ γιοῦρε. Καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπιτελῶν τὸ ἔργον, ὅπως γνωρίζωμεν καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς κυβερνητικῆς ἀμύνης, ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν του καὶ εἶπεν, ὅτι διὰ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, δὲν ἐπιτρέπεται «ἐξαπάτησις τοῦ λαοῦ». Ὅ,τι γίνεται ντὲ φάκτο διὰ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, θὰ γίνεται καὶ ντὲ γιοῦρε. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, νὰ ἐξομολογηθῶ τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ἀπὸ αὐτὴν τὴν στιχομυθίαν. Εἶχον τὴν παραίσθησιν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ὑποτροπῆς τῆς προσφάτου διαμάχης, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πρώην ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὑπεστήριξε τὴν «ἀπόκρυψιν», καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὴν «ἀποκάλυψιν» τῆς ἀληθείας... Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ διαμάχη διεφώτισε τὸ θέμα. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἁπλούστερον ἀπὸ τὴν σύγχυσιν, τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν αὑτὴ ἡ διάκρισις. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν: Ἢ ἡ λειτουργία τοῦ Κυβερνητικοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου παραβιάζει τὸ Σύνταγμα, καὶ εἰς τοιαύτην περίπτωσιν τὸ παραβιάζει καὶ ντὲ φάκτο καὶ ντὲ γιοῦρε, ἢ δὲν τὸ παραβιάζει, καὶ τότε δὲν τὸ παραβιάζει καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις. Ἡ παραβίασις τοῦ Συντάγματος συμβαίνει καὶ εἰς τὰς δύο αὐτὰς περιπτώσεις. Ἁπλῶς, εἶναι διάφοροι αἱ συνέπειαι. Εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀπόρρητος ἡ παραβίασις, ὑπάρχει μόνον πολιτικὴ εὐθύνη τῆς παραβιάσεως. Εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ παραβίασις ἐπιχειρεῖται διὰ νόμου, πέραν τῆς πολιτικῆς εὐθύνης, ὑπάρχει, ἐπίσης καὶ ἡ ἀκυρότης τοῦ Συνταγματικοῦ νόμου. Ἀλλὰ ἐὰν ὑπάρχῃ παραβίασις τοῦ Συντάγματος, ὑπάρχει καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντονισμοῦ, ἠθέλησε νὰ εἰσέλθῃ, κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸ νομικὸν θέμα καὶ ἀνέφερεν, ὅτι τὸ Σύνταγμα ὁρίζει τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ εἶναι τέσσαρες, ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς, ἡ ἀμνηστία, ἡ κήρυξις καταστάσεως πολιορκίας καὶ ὁ διορισμὸς Συμβούλων Ἐπικρατείας. Αὐταὶ αἱ ἁρμοδιότητες, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθοῦν εἰς τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον, διότι κατοχυροῦνται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Ὅλαι, ὅμως, αἱ ἄλλαι ἁρμοδιότητες καὶ παρέχονται, καὶ ἀφαιροῦνται μὲ νόμον. Ὁ συνάδελφος ἐκ Καλαβρύτων, συνεπλήρωσεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τεκμήριον ἁρμοδιότητος ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐδοκίμασε μεγάλην ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὴν νομικὴν αὐτὴν κατοχύρωσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν ἐπεκαλέσθη καὶ τὴν ἐπεκρότησεν. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, βάσιμος εἶναι ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντονισμοῦ. Πράγματι, αἱ ἁρμοδιότητες αἱ εἰδικαὶ, τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Διέφυγεν, ὅμως, τὴν ἐμβριθῆ του μελέτην, ὅτι πέραν τῶν εἰδικῶν αὐτῶν ἁρμοδιοτήτων, ὑπάρχει μία μεγάλη γενικὴ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπάρχει τὸ γεγονός, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 76 τοῦ Συντάγματος «ἀποτελεῖ τὴν Κυβέρνησιν» τῆς χώρας. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα: Ὅπως δὲν δυνάμεθα νὰ σφετερισθῶμεν τὰς τέσσαρας ἁρμοδιότητας, αἱ ὁποῖαι εἰδικῶς ἀναφέρονται, μὲ ποῖον δικαίωμα, δυνάμεθα νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν γενικὴν ἁρμοδιότητα, ἡ ὁποία προσδιορίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 76 καὶ ὀνομάζεται «Κυβέρνησις»; Ἰδού, διατί, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὁλόκληρον τὸ θέμα, ἐπανέρχεται καὶ ἐντοπίζεται εἰς ἓν ἐρώτημα: Ποῖον εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς ἐννοίας «Κυβέρνησις»; Ὁλόκληρον τὸ συζητούμενον θέμα συμπυκνοῦται, ἐντοπίζεται, εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα. Τὸ νομοσχέδιον κάμνει μίαν προσπάθειαν προσδιορισμοῦ. Εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον ἀναφέρει, ὅτι «τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καθορίζει τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ πολιτικῶν θεμάτων, γενικωτέρας σημασίας». Εἶναι, ἑπομένως, προφανές, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, τὸ περιεχόμενον τῆς ἐννοίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀναφέρεται εἰς τὸ Σύνταγμα, εἶναι, ὅτι καθορίζει τὸ πρόγραμμα καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ πολιτικῶν θεμάτων, γενικωτέρας σημασίας. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τοῦτο μόνον εἶναι «Κυβέρνησις», τὸ νομοσχέδιον εἶναι συνταγματικόν. Ἀλλά, τίθεται τὸ ἐρώτημα: Εἶναι τοῦτο μόνον «Κυβέρνησις»; Εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον προσδιορίζει, τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Κυβερνητικοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, ἀναγράφονται τὰ ἀκόλουθα: «Τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, ληπτέων γενικῆς σημασίας Κυβερνητικῶν μέτρων». Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα: Εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὸ περιεχόμενον, τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι μόνον, ἡ σκιώδης ἁρμοδιότης τῆς διατυπώσεως ἑνὸς προγράμματος; Ἐάν, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀπεδεχώμεθα τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κατ’ οὐσίαν ἀσχολεῖται μόνον μὲ τὴν ἔγκρισιν ἢ μᾶλλον, τὴν ἀκρόασιν, διότι συνήθως περὶ τούτου πρόκειται, τῶν ἀρχικῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι συνήθως ἀποτελοῦν τὸ ἔργον ἐπωνύμων ἢ ἀνωνύμων Γραμματικῶν τῶν Πρωθυπουργῶν. Ἐὰν περὶ τούτου μόνον ἐπρόκειτο, εἶναι προφανές, ὅτι τὸ περιεχόμενον τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο κατ’ οὐσίαν ἀνύπαρκτον. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, περιεχόμενον «Κυβερνήσεως» δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἁπλῶς τὸ πρόγραμμα καὶ τὰ γενικώτερα πολιτικὰ θέματα, ὅπως ἀορίστως προσδιορίζονται. Εἶναι, βεβαίως, καὶ ταῦτα. Κατ’ ἐξοχήν, ὅμως, καί, κατὰ πρῶτον λόγον εἶναι «τὰ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως ληπτέα μέτρα γενικῆς σημασίας». Αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν οὐσίαν τῆς δράσεως μιᾶς Κυβερνήσεως, τὰ γενικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος. Ἀλλὰ ἐὰν περὶ τούτων κυρίως πρόκειται, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι προφανές, ὅτι τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ὅπως συνιστᾶται, σφετερίζεται ἁρμοδιότητας τῆς «Κυβερνήσεως», καὶ ἑπομένως, παραβιάζει τὸ Σύνταγμα. Τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγω, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι, ὅτι καθ’ ὃν τρόπον κατανέμεται ἡ ἁρμοδιότης εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχει παραβίασις τοῦ Συντάγματος, ὑπάρχει σφετερισμὸς τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὸ Συντονιστικὸν Κυβερνητικὸν Συμβούλιον. Θὰ ἠδυνάμην μὲ αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν νὰ τερματίσω τὴν κριτικὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ πέραν αὐτῶν τῶν παρατηρήσεων, ἐπιθυμῶ νὰ ἀναπτύξω καὶ τὴν προσωπικήν μου γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος. Πέραν τῆς ἀρνήσεως, ἐπιθυμῶ νὰ προχωρήσω καὶ εἰς τὴν θέσιν. Καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, κύριοι βουλευταί, πράγματι οἱ νέοι καιροὶ ἐπιβάλλουν μεγάλα καθήκοντα εἰς τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν, ὄχι ἁπλῶς τὰ παλαιὰ προβλήματα τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς Κοινωνικῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Ἀλλά, διότι ἡμεῖς ἔχομεν γραπτὸν Σύνταγμα—καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχομεν αὐτὸ τὸ Σύνταγμα—καὶ διότι τὸ Σύνταγμα ὁρίζει, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπαρτίζει τὴν Κυβέρνησιν—ἑπομένως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὰ μέτρα ὄχι μόνον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ καὶ «τὰ γενικῆς σημασίας μέτρα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐπαγγελιῶν τῆς Κυβερνήσεως—πρέπει, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ εὑρεθῇ μία συνταγματικὴ καὶ δημοκρατικὴ λύσις, ἡ ὁποία νὰ ὑπηρετῇ ταὐτοχρόνως καὶ τὸν σεβασμὸν τοῦ Συντάγματος καὶ τὸν καλύτερον ρυθμὸν εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐκφράζω εἰλικρινῆ ἀπορίαν διὰ τὴν ἀντίφασιν τοῦ κειμένου τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὁμιλῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως: «Τὸ σύγχρονον πνεῦμα εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπουργῶν καὶ νὰ αὐξάνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν τεχνικῶν βοηθῶν, τῶν τεχνικῶν ἐπικούρων ἢ τεχνικῶν ὑφυπουργῶν». Ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι μὲ τὴν ὑφισταμένην διατύπωσιν τὸ ἄρθρου 76, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετήσωμεν καὶ τοὺς δύο σκοπούς, καὶ τὸν σεβασμὸν τοῦ Συντάγματος καὶ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς κυβερνητικῆς ἀποδόσεως. Ἔχομεν σήμερον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου, 16 Ὑπουργεῖα. Καταργεῖται τὸ ἕν, μένουν 15. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ἀκόμη ὀλιγώτερα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀποτελεῖ σφάλμα εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς κυβερνητικῆς μηχανῆς, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι καὶ οἱ ὑφυπουργοὶ θεωροῦνται μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ τοῦτο ἀναγράφεται εἰς τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Ἐὰν ὅμως καθιερώσωμεν μίαν διάταξιν, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν μόνον οἱ ὑπουργοὶ ἀποτελοῦν μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου—καὶ νὰ εἶναι οἱ ὑπουργοὶ μεταξὺ 10 καὶ 15—ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχομεν ὄργανον δυνάμενον νὰ ἐπιλαμβάνεται τῶν γενικῶν θεμάτων. Ὅταν ὅμως ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπουργῶν περίπου φθάνῃ τοὺς 30, ὅπως συμβαίνει ἐσχάτως, μὲ τοὺς ὑπουργοὺς καὶ τοὺς ὑφυπουργούς, εἶναι ἀδύνατος ἡ λειτουργία τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Εἶναι διαδήλωσις. Γνωρίζετε, ὅτι δὲν ὑπάρχουν θέσεις εἰς τὴν τράπεζαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ νὰ χωρέσουν ὅλα τὰ μέλη του. Καὶ γνωρίζετε ἐπίσης, ὅτι καταπονεῖται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἀπὸ πλῆθος ἀσημάντων λεπτομερειακῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα κυρίως ἐξαντλοῦν τὸν χρόνον τῆς ἐργασίας του. Καὶ ποῖον ἐκ τούτων εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Ζητήσατε τὴν ἀρίθμησιν τῶν συνεδριάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διετίας καὶ θὰ πληροφορηθῆτε, ὅτι κατ’ οὐσίαν εἰς τὴν πρᾶξιν ὑπάρχει λειτουργία Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Θὰ πρέπει διὰ τοῦτο, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἀποτελῆται μόνον ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς. Ὅτι οἱ ὑπουργοὶ ἠμποροῦν νὰ εἶναι 10–15. Ἡ διαρρύθμισις αὐτὴ πρόκειται νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλα ἀνεκτίμητα ἀγαθά. Πρῶτον, θὰ δύναται νὰ ἀξιοποιῇ τὰς νέας δυνάμεις τῆς Βουλῆς, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς κοινοβουλευτικοὶ ὑφυπουργοί. Καὶ οἱ κοινοβουλευτικοὶ ὑφυπουργοὶ θὰ ἐκτοπίσουν τοὺς γενικοὺς γραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι πλέον δὲν θὰ ἔχουν λόγον ὑπάρξεως, διότι, ἐπὶ τέλους, εἶναι καλλίτερον νὰ διορίζωμεν ὡς γενικοὺς γραμματεῖς μὲ τὸ ὄνομα τῶν κοινοβουλευτικῶν ὑφυπουργῶν τοὺς ἐπιτυγχάνοντας φίλους μας βουλευτάς, παρὰ τοὺς ἀποτυγχάνοντας. Θὰ ἠμποροῦμεν νὰ αὐξήσωμεν χωρὶς δυσκολίαν τὸν ἀριθμὸν τῶν κοινοβουλευτικῶν ὑπουργῶν, ἀναλόγως πρὸς τὰς ἀνάγκας ἑκάστου Ὑπουργείου. Καὶ ὑπάρχουν δύο μεγάλα δύσκολα καὶ ἐπίπονα ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνατεθοῦν εἰς τοὺς ὑφυπουργούς. Εἶναι πρῶτον, ὁ φόρτος τῆς γραφειοκρατικῆς διοικήσεως. Μέχρις ὅτου εὑρεθῇ τὸ βότανον τῆς ἐλαττώσεως τῆς γραφειοκρατίας, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς νὰ ἐξαντλῆται καὶ εἰς ψυχικὰς καὶ εἰς πνευματικὰς καὶ εἰς φυσικὰς δυνάμεις μὲ τὴν καταπόνησιν καὶ ὑπογραφὴν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα οὔτε ἀναγινώσκει. Καὶ δεύτερον, ὁ κοινοβουλευτικὸς ὑφυπουργός, θὰ ἀπασχοληθῇ ἐπίσης μὲ τὴν καταπόνησιν τῶν ἀκροάσεων. Δημοκρατικὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ τῶν ἀκροάσεων, ἀλλὰ ἐξοντώνει καὶ ἀχρηστεύει τοὺς ὑπουργούς. Διότι, δὲν εἶναι ἐπὶ τέλους ὑπεράνθρωποι. Ἀποτελεῖ πράγματι μίαν Ἑλληνικὴν παράδοσιν, ἡ ὁποία ἔχει καὶ ἐλαττώματα καὶ ἀρετάς. Ἔχει ἐλάττωμα, ὅτι καταπονεῖ τοὺς ὑπουργούς, ἔχει τὴν ἀρετήν, ὅτι ἕκαστος πολίτης αἰσθάνεται, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπικοινωνήσῃ ἀπ’ εὐθείας μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς πατρίδος του. Καὶ εἶναι ἕνας τίτλος καὶ μία ὑπερηφάνεια καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τοὺς πολίτας. Οἱ κοινοβουλευτικοὶ ὑφυπουργοὶ ἑπομένως, θὰ ἔχουν ὡς κυρίαν ἀποστολὴν νὰ ὑπογράφουν τὰ ὑπηρεσιακὰ ἔγγραφα, νὰ δέχωνται εἰς ἀκρόασιν τὸ πλῆθος τῶν πολιτῶν, νὰ παρίστανται εἰς τὴν Βουλήν, διότι εἶναι καὶ βουλευταί, νὰ λογοδοτοῦν διὰ τὰς πράξεις τῆς ἰδίας των διοικήσεως, χωρὶς νὰ μετέχουν εἰς τὰς γενικωτέρας πολιτικὰς εὐθύνας τοῦ Ὑπουργείου, ἀφοῦ δὲν εἶναι μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ἐπίσης θὰ δύνανται νὰ ὑπερασπίσουν καὶ τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου των, ἐφ’ ὅσον καὶ βοηθοὶ τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι καὶ ὡς μέλη τῆς Βουλῆς δικαιοῦνται νὰ ἔχουν γνώμην. Τί θὰ ὑπολείπεται τότε διὰ τὸν ὑπουργόν; Ἡ ἀληθὴς δημιουργία. Τότε, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, καὶ τὸ γνωρίζετε ὅλοι ὅσοι ἔχετε πεῖραν, τότε μόνον ὁ ὑπουργὸς θὰ γίνῃ πραγματικὸς ὑπουργός, διότι τότε θὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ γενικώτερα θέματα τοῦ Ὑπουργείου του, καθὼς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Μὲ τοιοῦτον θεσμόν, νομίζω, ὅτι δημιουργῶμεν μίαν σύνθεσιν Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καὶ σέβεται τὸ Σύνταγμα, καὶ ἀξιοποιεῖ πράγματι καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν διοίκησιν. Θὰ ἔχωμεν τότε τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ μελετᾷ καὶ θὰ εἰσηγῆται. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποφασίζῃ καὶ τοὺς ὑπουργούς, ἢ Ἐπιτροπὰς ὑπουργῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐφαρμόζουν τὰς ἀποφάσεις. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, δὲν πρόκειται νὰ εἰσαγάγω τὰς προσωπικὰς αὐτὰς ἀπόψεις μου σήμερον πρὸς συζήτησιν, τὰς ἀνέφερα μόνον μὲ τὴν εὐκαιρίαν τῆς συζητήσεως, τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι δυνατὸς ὁ συμβιβασμὸς καὶ τοῦ σεβασμοῦ τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς κυβερνητικῆς δραστηριότητος. Ἀλλά, πέραν τοῦ θεσμοῦ, τοῦ θεσμοῦ τοῦ Κυβερνητικοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος κυρίως ἀποτελεῖ τὴν ἀπόδειξιν τῆς παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη διάταξις εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ παραβίασιν τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ ἀποτελεῖ παραβίασιν τοῦ πνεύματος τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 ἀναγράφεται: «Εἰς ἕνα ἐκ τῶν Ἀντιπροέδρων τῆς Κυβερνήσεως δύναται δι’ ἀνακοινώσεως τοῦ Πρωθυπουργοῦ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ ἀνατεθῇ ἡ ἐν ἀπουσίᾳ ἢ κωλύματι τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἐκπροσώπησις αὐτοῦ ἐν τῇ Βουλῇ». Νομικῶς, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν βιάζει καμμίαν ἀρχὴν τοῦ Συντάγματος. Ἀλλά, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅταν ἔχωμεν τὸ δεδομένον, ὅτι ἐπὶ μίαν διετίαν εἶναι σπανιώταται αἱ παρουσίαι εἰς τὴν Βουλήν, τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ βλέπομεν ἐξ αὐτοῦ τοῦ κειμένου, ὅτι προχωροῦμεν καὶ εἰς νομοθετικὴν ἀκόμη ἐπιβεβαίωσιν αὐτῆς τῆς ἀπουσίας, δικαιούμεθα νὰ ἐκφράσωμεν ἀνησυχίαν διὰ τὸ μέλλον καὶ δικαιούμεθα νὰ ὑπενθυμίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἰς τὰ σημερινὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα ὁ ἡγέτης δὲν εἶναι μόνον ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ταυτοχρόνως ἡγέτης τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Κοινοβουλίου προκύπτει εἰς τὰ Κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐὰν εἶναι μεγάλη ἡ ἀποστολή, τὴν ὁποίαν ἐπιτελεῖ ὁ ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἐπίσης μεγάλη καὶ ἡ ἀποστολή, τὴν ὁποίαν ἐπιτελεῖ καὶ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἡγέτης, διότι ἐμπνέει τὸ Κοινοβούλιον, ὑψώνει τὸ ἐπίπεδον τῶν συζητήσεων, παρακολουθεῖ τὰς ἀποδόσεις τῶν βουλευτῶν του, συνάγει γενικώτερα συμπεράσματα. Ἡ αὐτοπρόσωπος παρακολούθησις, ἡ αὐτοπρόσωπος ἀκρόασις καὶ ἡ αὐτοπρόσωπος ἀπάντησις, δίδει τὸν παλμὸν τῆς ζωῆς καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἀπουσία, ὄχι μόνον καθ’ ἑαυτὴν ἀποτελεῖ μίαν μορφὴν ἀσεβείας, τὴν ὁποίαν οὐδέποτε εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἀφήσωμεν ἀδιαμαρτύρητον, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἐπίσης καὶ μίαν ἀπώλειαν μεγάλης εὐκαιρίας διὰ τὴν κατανόησιν τοῦ πνεύματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀποτελεῖ ἑπομένως διπλῆν ἀπώλειαν καὶ διὰ τὸν ἡγέτην τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἰδοὺ διατί, αὐτὴ ἡ διάταξις ἐμπνέει τὴν ἀνησυχίαν, ὅτι τὸ θλιβερὸν γεγονὸς τοῦ ὁποίου παριστάμεθα μάρτυρες ἐπὶ μίαν διετίαν, τῆς συνεχοῦς ἀπουσίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρόκειται νὰ εὕρῃ καὶ νομικὴν διὰ τὸ μέλλον κατοχύρωσιν. Καὶ διὰ τοῦτο, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ζητῶ τὴν διαγραφὴν αὐτῆς τῆς διατάξεως. Ὑπεμνήσθη, κατὰ τὸ στάδιον τῆς συζητήσεως, ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν παρουσίαν τῶν ὑπουργῶν. Ἀλλὰ θὰ πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ὑπάρξῃ, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, μία ἑρμηνεία, μία διευκρίνισις. Τί σημαίνει εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν «ἡ Βουλή;» Συνήθως ὅταν τὰ Σώματα ὀνομάζωνται μὲ τὸ ὄνομά των, ἡ εὔλογος ἑρμηνεία εἶναι, ὅτι ἡ πλειοψηφία των ἀποφασίζει. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐπιβάλλεται διευκρίνισις. Εἰς τὰ Κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ὑπουργοὶ ἀπορρέουν ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν. Θὰ ἠδύνατο ἑπομένως νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, ἡ θέλησις τῆς πλειοψηφίας θὰ κρίνῃ, ἐὰν θὰ ἀπαιτηθῇ ἢ ὄχι ἡ παρουσία τῶν ὑπουργῶν καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τοιαύτη ὅμως ἑρμηνεία, ἐνῷ λογικῶς καὶ νομικῶς, διὰ πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν θὰ ἦτο βάσιμος, διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς θὰ ἦτο ἐσφαλμένη. Βουλή, ὑπὸ τὴν κοινοβουλευτικὴν ἔννοιαν, εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ μόνον τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας, θὰ πρέπει κατ’ ἐξοχήν, νὰ σημαίνῃ τὴν θέλησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ κοινοβουλευτικὴ ἔννοια αὐτῆς τῆς διατάξεως. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐτόνισεν, ὅτι ἀποτελεῖ ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ διεξαγάγῃ εἰς ὑψηλὸν τόνον αὐτὴν τὴν συζήτησιν, νὰ τὴν φθάσῃ εἰς μίαν περιωπήν. Καὶ ταὐτοχρόνως ἐξέφρασε τὴν λύπην του, ἰσχυρισθείς, ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Ἀντιπολίτευσις διεχειρίσθη τὸ θέμα, ἀπεδείκνυεν ὅτι «ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι στεῖρα καὶ ἄγονος». Ἡ πορεία τῶν συζητήσεων, εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἀποδεικνύει καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐθν. Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐνώπιον τῆς δημοσίας γνώμης, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις διεξάγει τὴν συζήτησιν εἰς ὑψηλὸν τόνον καὶ ἐπιθυμεῖ ὄχι ἁπλῶς νὰ κρίνῃ ἀλλὰ νὰ συμβάλλῃ δημιουργικῶς εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ διὰ τοῦτο, οἱ χαρακτηρισμοί, τοὺς ὁποίους μᾶς ἀπέδωκεν ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀπαράδεκτοι ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὄχι, ἀξιότιμοι ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπῆρξεν οὔτε στεῖρα, οὔτε ἄγονος, ἡ κριτική, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ὑπῆρξε καὶ δημιουργικὴ καὶ καλόπιστος. Ὅπως πάντοτε εἰς τὸ παρελθόν, τοιουτοτρόπως καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καταστρέφων κυριολεκτικῶς τὸν λόγον του, εἶπεν ὅτι, ἀπὸ τὰς διαπιστώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη, συμπεραίνει, ὅτι ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις, οὔτε σήμερον εἶναι ὥριμος διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, οὔτε αὔριον θὰ εἶναι ὥριμος διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Δικαιούμεθα νὰ τοῦ ἐπιστρέψωμεν τὴν φιλοφρόνησιν: Δέν γνωρίζομεν ἐὰν αὔριον ὁ Συναγερμὸς θὰ εἶναι ὥριμος διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀλλ’ ἐγνωρίσαμεν ἤδη, ὅτι σήμερον δὲν εἶναι ὥριμος διὰ τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§67Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐμέμφθη τὴν Κυβέρνησιν, πρῶτον, διότι ἐθεώρησε νομοσχέδιον, προκαλέσας συζήτησιν συνταγματικοῦ περιεχομένου, ὡς ὑπηρεσιακὸν καὶ κατεπεῖγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ). Ἡ Κυβέρνησις ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶχε φαντασθῆ, ὅτι θὰ προεκάλει τὸ νομοσχέδιον συζήτησιν περὶ τῆς συνταγματικότητός του. Εὐθὺς ὡς προεβλήθησαν τοιαῦτα θέματα, ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως ἐδέχθη νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, ὅπως ἄλλωστε προβλέπει καὶ ὁ Κανονισμός, ἐκτεταμένη, προσεκτική, καὶ κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἦτο ἐπείγουσα, θὰ τὸ παρεδέχθη ὑποθέτω, ὅλη ἡ Βουλή, διότι ἐθεώρησε πράγματι ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δικαιοῦται νὰ ἀνασχηματισθῇ καθ’ ὃν τρόπον ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως ἐφρόνει ὅτι ἔπρεπεν. Ἐὰν ὅμως, εἰς τὰ σημεῖα αὐτὰ σπεύδω νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, θὰ συμφωνήσω ἀντιθέτως μὲ τὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἐν τῇ ἐξετάσει τοῦ συνταγματικοῦ θέματος, διότι καὶ ἐγὼ δέχομαι, ὅτι ἡ σειρὰ τῶν προβλημάτων, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων τὴν ἔθεσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ λογικῶς ὀρθὴ καὶ ἡ λογικῶς ἀναγκαία. Ἡ Κυβέρνησις ἴσως εἰς τὰ ἐρωτήματα τὰ συνταγματικά, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀπαντήσῃ ἄλλως καὶ δὴ κατὰ τὸν ἀκόλουθον τρόπον: Κύριοι βουλευταί, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἔχει δύο εἰδῶν ἁρμοδιότητας, ἁρμοδιότητας ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ ἁρμοδιότητας ἐκ διαφόρων νόμων. Ὡς πρὸς τὰς ἐκ διαφόρων νόμων ἁρμοδιότητας, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις. Διὰ νόμου ἐδόθησαν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διὰ νόμου δύνανται ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ δοθοῦν εἰς ἄλλα ὄργανα τῆς πολιτείας. Ὀρθότατα ἄλλωστε, παρετήρησεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι πλῆθος ἁρμοδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι διὰ διαφόρων νόμων ἔχουν περιέλθει εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἶναι πράγματι ἀνάξιαι νὰ ἀπασχολοῦν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ θὰ ἠδύναντο πολλαὶ ἐξ αὐτῶν νὰ λυθοῦν καὶ ὑπὸ Ἐπιτροπῆς τμηματαρχῶν. Θέμα βεβαίως γεννᾶται, ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον τῶν Συνταγματικῶν, τῶν κατὰ τὸ Σύνταγμα ἁρμοδιοτήτων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ἐκεῖ νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθοτάτη ἡ διάταξις τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ὑπάρχουν δύο βασικαί, κατὰ τὸ Σύνταγμα, ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, μία γενικὴ καὶ ἡ ἄλλη 4 ἢ 5 εἰδικῶς ἐν τῷ Συντάγματι ἀναφερόμεναι ἁρμοδιότητες. Δὲν ἰσχυρίζεται κανείς, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔφερε νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ λέγῃ ὅτι, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφασίζει μόνον ἐπὶ 5 εἰδικῶν ἐκ τοῦ Συντάγματος ἁρμοδιοτήτων καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν ἄλλων θεμάτων ἀποφασίζει τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον ἢ ἄλλο τι Κυβερνητικὸν Συμβούλιον, ὅτι ὁ νόμος θὰ ἦτο Συνταγματικός. Βεβαιότατα, κύριον χαρακτηριστικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἶναι ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν ἀποτελεῖ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ τόπου καὶ ἑπομένως, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κατὰ βάσιν κυβερνᾶ. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν, ἐὰν τὸ παρὸν νομοσχέδιον θίγῃ τὴν ἀρχὴν ταύτην, διὰ ποίων διατάξεων εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι τὴν θίγει καὶ ἂς ὁρίσωμεν ποῖαι εἶναι αἱ ἐκ τοῦ Συντάγματος γενικαὶ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, αἱ ἀφορῶσαι τὴν Κυβέρνησιν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐξ ὁρισμοῦ ἀμεταβίβαστοι. Πρέπει πρῶτον, νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀπαριθμεῖ ὅλας τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπαριθμεῖ μόνον τινὰς ἐξ αὐτῶν. Ἡ μὲν παράγραφος πρώτη ἐπαναλαμβάνει τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡς αὗται καθωρίσθησαν ὑπὸ νόμου, ὁ ὁποῖος φέρει τὰς ὑπογραφὰς αὐτῶν τούτων τῶν κυρίων Παπανδρέου καὶ Βενιζέλου. Ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, ὁρίζεται, κύριοι βουλευταί, τί; Ὁρίζονται ὡρισμέναι ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐν συναρτήσει πρὸς τὰς ἁρμοδιότητας δύο ἄλλων Κυβερνητικῶν Συλλογικῶν Ὀργάνων, τὰ ὁποῖα ἱδρύονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ἄρθρου 2 καὶ διὰ τοῦ ἄρθρου 3. Καὶ συγκεκριμένως, τὶ ὁρίζεται; Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καθορίζει τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποφασίζει ἐπὶ πολιτικῶν θεμάτων, γενικωτέρας σημασίας. Τοῦτο δὲν σημαίνει βεβαίως, ὅτι δὲν ἀποφασίζει καὶ ἐπὶ ἐκείνων, τῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων κατὰ τὸ Σύνταγμα εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀποφασίζῃ ἐπὶ θεμάτων δηλαδή, τὰ ὁποῖα εἶναι σημασίας αὐστηρῶς κυβερνητικῆς. Ἀλλά, καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, χρειάζεται κἄποια διάκρισις. Δὲν λέγει πουθενὰ τὸ Σύνταγμα, ὅτι ἅπασαι αἱ πράξεις Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸν ὅρον ἐν τῇ ἐπιστήμῃ, ἐπιτελοῦνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Αἱ πράξεις Κυβερνήσεως ἐπιτελοῦνται καὶ ἀπὸ μεμονωμένους ὑπουργοὺς καὶ ἀπὸ Ἐπιτροπὰς ὑπουργῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἡ νομολογία ὅλων τῶν δικαστηρίων καὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου εἶναι ὁμόφωνος. Συχνότατα λέγει τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ὅτι δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν κρίσιν μου ἡ τάδε ἀπόφασις τοῦ τάδε μεμονωμένου ὑπουργοῦ, διότι δι’ αὐτῆς λύεται θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Ποῖαι ἐξ ὅλων τῶν πράξεων Κυβερνήσεως εἶναι συνταγματικῶς ἀμεταβίβαστοι, κύριοι βουλευταί; Συνταγματικῶς ἀμεταβίβαστοι, εἶναι ἐκεῖναι αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι διατυποῦν εἰς πρῶτον βαθμὸν ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι διατυποῦν εὐθέως τὰς ἀρχὰς τὰς θεμελιώδεις, βάσει τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ κυβερνήσῃ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἄλλωστε, ὁρίζεται ὅτι, τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος ληπτέων γενικωτέρας σημασίας κυβερνητικῶν μέτρων, ἀλλὰ ἀποφασίζει, ὄχι ἁπλῶς ἐκτὸς τοῦ προγράμματος, ἀλλὰ παρέλειψαν ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ τὸ μνημονεύσουν καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἀποφασίζει περὶ ὅλων αὐτῶν «ἐνεργοῦν ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἡ φράσις αὐτὴ δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἐνεργεῖ ἁπλῶς ἐντὸς τοῦ προγράμματος τὸ ὁποῖον ὁρίζει ἡ Κυβέρνησις, διότι τότε θὰ ἤρκει «ἀποφασίζει ἐπὶ τῶν πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος ληπτέων μέτρων...», ὅπως συνάγεται ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ἁπλῶς γραμματικῆς ἑρμηνείας: Λέγει, ὅτι διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀσκήσῃ οἱανδήποτε Κυβερνητικὴν ἐξουσίαν, πρέπει νὰ ἔχῃ εἰδικὴν πρὸς τοῦτο τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξουσιοδότησιν. Ἄλλως αἱ πράξεις τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου, εἶναι πράξεις μιᾶς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν συνέστησεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ σκεφθῇ γενικώτερα θέματα, ἀλλὰ τὰ μέτρα, τὰ συγκεκριμένα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποφασίσῃ τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον, θὰ πρέπει νὰ προσλάβουν ἑκάστοτε τὸν συνήθη νόμιμον τύπον, διὰ νὰ γίνουν μέτρα ἐνεργὰ καὶ διὰ νὰ γίνουν τελικὰ ἀποφάσεις. Αὐτὸς ὁ τύπος ἠμπορεῖ ἄλλοτε νὰ εἶναι νόμος, ὁπότε θὰ πρέπει νὰ εἰσηγηθῇ νόμον, ἡ Κυβέρνησις, ἄλλοτε ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀπόφασις ἑνὸς ὑπουργοῦ, ὁπότε ἀπόφασις ἑνὸς ὑπουργοῦ θὰ ληφθῇ, ἄλλοτε ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀπόφασις Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁπότε ἀπόφασις Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θὰ ληφθῇ. Ὅπως ὁρίζει τὸ ἄρθρον 2, τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον, νομίζω, ὅτι εἶναι φανερόν, ὅτι ὁρίζει δύο τοῦ Συμβουλίου τούτου, τοῦ Κυβερνητικοῦ Συντονιστικοῦ, ἁρμοδιότητας. Εἶναι πρῶτον ἡ αὐτονόητος ἁρμοδιότης, ὅτι εἶναι μία Ἐπιτροπή, τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, συμβουλευτικὴ τρόπον τινὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Ἐπιτροπή, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὡρισμένα μόνον μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διασκέπτονται ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἁρμοδιότης, ἡ ὁποία οὐδὲ κἂν ἀναφέρεται, ὡς αὐτονόητος. Καὶ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἁρμοδιότης, ἡ ὁποία ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ εἶναι δοτὴ καὶ ἀσκεῖται ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Παρακαλῶ νὰ μὴ μοῦ ἀντιταχθῇ, ὅτι δὲν δύναται νὰ μεταβιβάσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἢ οἱονδήποτε ἄλλο ὄργανον, πρὸς τρίτον ὄργανον, εὐθέως, ἐκ τοῦ Συντάγματος ἀντλουμένας ἁρμοδιότητας. Οὐδαμοῦ τὸ Σύνταγμα, λέγει, ὅτι τὴν ὅλην κυβέρνησιν ἀσκεῖ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Εἶναι ζήτημα σταθμίσεως καὶ πολιτικῆς ἑκάστοτε σταθμίσεως, ποῖα εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι τόσον μεγάλης σημασίας, ὥστε πρέπει ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἀποφασίσῃ καὶ ποῖα εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὀλιγωτέρας σημασίας, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἀποφασίζῃ περὶ αὐτῶν Ἐπιτροπή. Ἄλλωστε, ἐὰν τοῦτο δὲν συνέβαινε, τί ἔννοιαν θὰ εἶχεν ἡ εἰδικὴ μνεία τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, εἰς ὡρισμένον ἄρθρον; Λέγει τὸ Σύνταγμα, ὅτι ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων μόνον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, συλλογικῶς ἐνεργοῦν, δύναται νὰ λάβῃ ὡρισμένας ἀποφάσεις. Ἄλλωστε, κύριοι βουλευταί, ποία εἶναι ἡ ἀπὸ μακροῦ παγίως ἀσκηθεῖσα πρακτική; Ἐδῶ ὑπάρχουν δύο τοιαῦται Κυβερνητικαὶ Ἐπιτροπαί, συλλογικὰ ὄργανα, νομοθετημέναι, οὐχὶ παρ’ ἡμῶν, ἀλλὰ νομοθετημέναι ἀπὸ Κυβερνήσεις, εἰς τὰς ὁποίας μετεῖχον τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου: Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα. Τὸ Συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου π.χ. Ἀλλὰ θὰ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς αὐτὰς τὰς δύο. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, κύριοι, δικαιοῦται ἀκόμη, οἱονεὶ κανόνας τοῦ δικαίου νὰ θέσῃ. Κανόνας δικαίου, ἄλλωστε δύναται νὰ θέσῃ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Συμβούλιον Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου. Δὲν ἀσκεῖ πάντως ὑψίστην κυβερνητικὴν πολιτικήν, τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Δὲν ἤσκησε καὶ παρ’ ἡμῖν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου; Δὲν ἤσκησεν εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη, τὸ Συμβούλιον αὐτό, κατ’ ἐξοχήν, κυβερνητικὰς ἁρμοδιότητας; Ἠγέρθη ποτὲ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, κατὰ τῆς ἐγκυρότητος ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Ἄλλωστε ποῖον ζήτημα ἐγκυρότητος νὰ ἐγερθῇ; Διότι ἐλέχθη καὶ τοῦτο: Ἐὰν μόνον αἱ ἀποφάσεις ἀφοροῦν οὐχὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὴν ἄσκησιν τῆς Διοικήσεως, τότε ὄχι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀλλ’ οἱονδήποτε ἄλλο Διοικητικὸν ὄργανον θὰ ἠδύνατο νὰ τὰς ἀποφασίσῃ. Ἐὰν αἱ ἀποφάσεις, εἶναι ἀποφάσεις Κυβερνήσεως, ποῖος θὰ εἶναι ὁ κριτὴς καὶ ποῖος θὰ εἴπῃ, ὅτι ἕως ἐδῶ σταματοῦν αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν ἀρχίζουν, εἴτε αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἴτε τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, εἴτε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἴτε τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς; Ἐὰν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, πάρῃ μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ ἐντὸς ὡρῶν ν’ ἀνατρέψῃ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας, ἡ ἀπόφασις ἔχει ἢ δὲν ἔχει, κύριοι βουλευταί, ὑψίστην σημασίαν ὡς πρᾶξις Κυβερνήσεως καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν καὶ ἐλήφθησαν ἢ δὲν ἐλήφθησαν ἀποφάσεις παρ’ οὐδενός; Τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον παίζει μεγάλον ρόλον ἐπὶ τῆς τύχης τῆς Χώρας κατὰ τὰς κρισιμωτάτας ὥρας, ἐπιτελεῖ ἢ δὲν ἐπιτελεῖ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως; Ὅταν χαράσσῃ τὴν Α ἢ Β πολιτικὴν ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅταν χαράσσῃ τὴν Α ἢ Β πολιτικὴν εἰς θέματα ἐπιστρατεύσεως, εἰς ὥρας κρισίμους καὶ ἐπὶ ὑψίστης σημασίας, διὰ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους, θεμάτων, ἀσκεῖ ἢ δὲν ἀσκεῖ κυβερνητικὴν πολιτικήν; Ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι τὰς ἁρμοδιότητας ταύτας τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔπρεπε νὰ τὰς ἀσκοῦν συλλογικῶς ἅπαντα...

§68Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, ὅτι ἀσκεῖ Κυβέρνησιν; Διότι πρώτην φορὰν ἀκούεται ἀπὸ ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, διότι ἕως τώρα τὸ εἴχατε ἀπαρνηθῆ.

§69Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν, καὶ νὰ μὲ συγχωρῆτε, ποὺ θὰ ἐκφρασθῶ μὲ λέξιν, ποὺ μοῦ ἔρχεται προχείρως, ὅτι λογοκοποῦμεν. Ἡ λέξις ἔχει πολλὰς σημασίας. Εἶναι νοητόν, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ εὑρίσκεται ὑπὲρ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀσκεῖ ἀνεξάρτητον πολιτικήν; Σᾶς λέγω, ὅτι δὲν εὑρίσκεται καὶ οὐδέποτε ἤσκησεν. Ἐὰν μὲ ἐρωτᾶτε, ἐὰν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς πολιτικῆς τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ἤσκησε κυβερνητικὴν πολιτικὴν καὶ δὴ γενικωτέρας σημασίας, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὡς εὐθὺς ἄνθρωπος, ὅτι βεβαίως ἤσκησε.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ λέγομεν καὶ ἡμεῖς.

§71Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω αὐτό. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς δὲν εἶναι ἂν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἀσκῇ ἢ δὲν ἀσκῇ κυβερνητικὴν πολιτικήν, τὸ γεγονὸς εἶναι ἂν ἀσκῇ δοτὴν καὶ δὴ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς χαρασσομένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἢ αὐτόνομον ἰδίαν αὐτῆς πολιτικήν. Τὸ δεύτερον θὰ ἦτο ἀνώμαλον, τὸ πρῶτον τὸ καὶ συμβαῖνον καὶ συμβάν, εἶναι ὁμαλώτατον. Καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀσκεῖ κυβερνητικὴν πολιτικὴν καὶ δὴ ὑψίστην καὶ τὴν ἀσκεῖ ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὅταν τὴν ἀσκῇ τοῦτο τὴν ἀσκεῖ συνταγματικῶς. Ἄν τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἀσκοῦν οἱανδήποτε πρᾶξιν κυβερνητικήν, ἡ ὁποία νὰ ἀντίκειται πρὸς ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἢ πρὸς κατευθύνσεις παρ’ αὐτοῦ τασσομένας ἢ πλαίσια παρ’ αὐτοῦ τασσόμενα, τότε καὶ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ εὑρίσκωνται ἐκτὸς τοῦ Συντάγματος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἂν τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον ὑποκαταστήσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἰς θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῆς φύσεώς του νὰ ἀσκήσῃ ὄργανον ἔχον δοτὴν ἐξουσίαν, βεβαίως θὰ παραβιάσῃ τὸ Σύνταγμα. Ἡ διάταξις ὅμως αὐτὴ ὡς ἔχει, δὲν εἶναι ἀντισυνταγματική, ὅπως θὰ παραβιάσῃ τὸ Σύνταγμα καὶ ἕνας μεμονωμένος ὑπουργός, ὁ ὁποῖος τυχὸν θὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις ἀντιτιθεμένας εἰς μίαν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι βεβαίως εἶναι ἐπικρατεστέρα ἡ συλλογικὴ ἄποψις τὸ συλλογικὸν ὄργανον, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ ἐν τῷ συνόλῳ του τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὰ, νομίζω ὅτι δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ’ κύριοι βουλευταί, περὶ τοῦ συντ)κοῦ θέματος. Περὶ τῶν ἄλλων θεμάτων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ ὁμιλήσω ἀπόψε, δὲν χρειάζεται. Νομίζω, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις κρίνονται ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναζητεῖ ἕνα ὡρισμένον ὄργανον, ἕνα τρόπον δηλαδή, διαρρυθμίσεως τῆς κυβερνητικῆς δράσεως, διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμεῖ νὰ ἀσκήσῃ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ θελήσετε τὸ ὄργανον τοῦτο νὰ τὸ παράσχετε. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ὁ χρόνος, κύριοι βουλευταί, θὰ ἀποδείξῃ καὶ σεῖς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ κρίνετε. (Χειροκροτήματα).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1.

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2.

§75Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι, κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος, τοῦ συζητουμένου νόμου, ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Κυβερνητικοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, εἶναι πάντοτε δοτή, καὶ τοῦτο ὀφείλει νὰ κινῆται ἐντὸς τῶν πλαισίων, τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον χαράσσει. Παρακαλῶ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἀποτελεῖ πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐκπεφρασμένην, διότι νομίζω, ὅτι δὲν συνάγεται ἀπολύτως σαφῶς ἀπὸ τὴν διατύπωσιν, νὰ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὥστε νὰ ἀποτελέσῃ στοιχεῖον διὰ τὴν κρίσιν τοῦ μέλλοντος.

§76Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Βεβαίως νὰ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι διατυπωμένον καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Τὸ Κυβερνητικὸν Συντονιστικὸν Συμβούλιον, ἐνεργεῖ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§77Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διότι ἔχει δοτὴν ἁρμοδιότητα.

§78Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Αὐτὸ θὰ εἴπῃ, ὅτι ἐνεργεῖ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§79ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ ἄρθρου 2 ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη ἡ ὅλη πολεμικὴ περὶ τῆς ἀντισυνταγματικότητος τοῦ νομοσχεδίου, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη ἐγένετο καὶ ἐστηρίχθη ἐπὶ γενικῶν γνωμῶν αἵτινες διεμορφώθησαν εἰς τὴν σκέψιν τῶν ὑποστηριξάντων αὐτὴν ἀσχέτως πρὸς τὴν συγκεκριμένην καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου διάταξιν. Καὶ τοῦτο, διότι κατὰ τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 1 ἡ μεταβίβασις ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορᾷ ἁρμοδιότητας διὰ νόμων χορηγηθείσας εἰς αὐτὸ καὶ ὄχι διὰ τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ καὶ αἱ ἁρμοδιότητες αὗται ἐπὶ πλέον πρέπει νὰ εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακοῦ χαρακτῆρος ὡς ρητῶς ἀναγράφει τὸ ἄρθρον. Ἐπίσης κατὰ τὴν παράγραφον αʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ μετὰ τὴν μεταβίβασιν ἁρμοδιοτήτων εἰς τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον δὲν ἀποξενοῦται τῆς τελικῆς ἀποφάσεως ἐπὶ τῶν παραπεμφθέντων ζητημάτων, τόσον εἰς τὸ Κυβερνητικὸν ὅσον καὶ εἰς τὸ Οἰκονομικὸν Συμβούλιον. Διότι ὡς ρητῶς ἀναγράφει τὸ ἄρθρον ἐπ’ αὐτῶν ἀποφασίζει τελικῶς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἀλλά, κύριοι, καὶ πέραν τούτου τὸ καὶ σπουδαιότερον παρορᾶται ὑπὸ τῶν ἀντιλεγόντων κυρίων συναδέλφων, ὅτι Πρόεδρος τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου, εἶναι αὐτὸς ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Πρόεδρος δὲ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ βασικὴν ἀρχὴν τοῦ Συντάγματος, εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ ἔκφρασις ἡ οὐσιαστικὴ τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι ἡ ζῶσα ἔκφρασις τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς γνώμας Γάλλων διακεκριμένων πολιτικῶν προσωπικοτήτων, πλειστάκις διατελεσάντων πρωθυπουργῶν, ὅπως τοῦ Μπλούμ, τοῦ Μιλλεράν, οἵτινες ἐπανηλειμμένως ὑπεστήριξαν ἔχοντες τὸ ἴδιον Σύνταγμα μὲ ἡμᾶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι αὐτὸς ὁ Πρωθυπουργὸς. Καὶ διὰ τοῦτο ὁσάκις ὑπάρξῃ διαφωνία μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τοῦ συνόλου τῶν ὑπουργῶν, δὲν παραιτεῖται ὁ Πρωθυπουργὸς ἀλλ’ ἀντικαθίστανται οἱ ὑπουργοὶ καὶ παραμένει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ταῦτα ρητῶς ἀναγράφονται εἰς γνώμας διατυπωμένας ἐν τῷ συγγράμματι τοῦ Μελὸ καὶ ἀνηκούσας εἰς τοὺς ἄνω πολιτικοὺς ἄνδρας. Ἑπομένως πᾶσα συζήτησις περὶ ἀντισυνταγματικότητος εἶναι ἀπολύτως ἀβάσιμος.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει;

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 3ον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὁ κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§83Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διετυπώθη ἐπανειλημμένως εἰς τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, καὶ ἀπόψε, ὅτι ἀπὸ τὸ Κυβερνητικὸν Οἰκονομικὸν Συμβούλιον θὰ πρέπει νὰ διαγραφῇ ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Πιστεύω, ὅτι, ἀσχέτως ἂν ἔγιναν ἢ δὲν ἔγιναν σφάλματα εἰς τὸ παρελθόν, διὰ τὰ ὁποῖα ἐγὼ τοὐλάχιστον, δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω, διότι ὑπῆρξα συνεπὴς εἰς τὴν γραμμήν μου, καὶ ἐδόθησαν κυβερνητικαὶ ἁρμοδιότητες εἰς τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὰ λάθη αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ συνεχίζωνται ἐπ’ ἄπειρον. Μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν νομίζω, ὅτι τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον, πρέπει νὰ συσταθῇ ἀποκλειστικῶς ἀπὸ ὑπουργούς, διαγραφομένου τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος.

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Λέγει: «Συμμετέχει ὁ Διοικητὴς ἄνευ ψήφου».

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3, δεκτόν;

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. (Γίνονται ἐν συνεχείᾳ δεκτὰ ὡς ἔχουν τὰ ἄρθρα 4, 5).

§88Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐδιαβάσατε, κ. Βασιλᾶτε. Ἔγινεν ἀνατύπωσις. Ὁ κ. Δ. Πλαγιάννης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6.

§90Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα εἰς τὸ ἄρθρον 6 παράγρ. 3, ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ «πλέον». Θὰ ἤθελα νὰ τὸ προσέξητε, κ. ὑπουργέ.

§91Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν νομίζω, ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ κάμωμεν συζήτησιν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6;

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 7ον. Δεκτόν;

§95Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὸ βʹ ἐδάφ. νὰ προστεθῇ καὶ «ἰσοβαθμίων τῶν ὑπουργῶν».

§96Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἡ διάταξις δὲν χρειάζεται, διότι τὸ ἄρθρον 11 λέγει, καθὼς καὶ ὁ παλαιὸς νόμος τὸ λέγει, ὅτι εἶναι ἰσοβάθμιοι οἱ ὑφυπουργοὶ τῶν ὑπουργῶν.

§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν ὡς ἔχει.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Τὸ ἄρθρον 8, δεκτόν;

§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτόν. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9;

§101Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν ὑφυπουργῶν τῶν Πολεμικῶν Ὑπουργείων δοκιμασθεὶς καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἀπέδωσε. Καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα, αὐξάνομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑφυπουργῶν, νὰ καταργοῦμεν τοὺς ὑφυπουργοὺς τῶν Πολεμικῶν Ὑπουργείων, νομίζω, ὅτι οἱ ὑφυπουργοὶ τῶν Πολεμικῶν Ὑφυπουργείων πρέπει νὰ μείνουν καὶ διὰ νὰ εἴμεθα σίγουροι προτείνω, ὅπως διαγραφῇ ἡ φράσις «ἀντὶ τῶν τριῶν ὡς ἄνω ὑφυπουργῶν δύναται νὰ διορισθῇ εἷς Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ πρέπει νὰ διαγραφῇ διὰ νὰ παραμείνουν καὶ οἱ τρεῖς ὑφυπουργοὶ τῶν Πολεμικῶν Ὑπουργείων, διότι νομίζω, ὅτι ὁ θεσμὸς ἐὰν ἀπέδωσεν, ἀπέδωσε χάρις εἰς τὸν διορισμὸν ὑφυπουργῶν εἰς τὰ τρία πολεμικὰ Ὑπουργεῖα.

§102Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς.

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Θὰ διαβιβάσω τὴν σύστασίν σας εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀθ. Παπαθανάσης.

§105ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὑπεστηρίχθη, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, τόσον ὑπὸ τῶν ὁμιλησάντων συναδέλφων, ὅσον καὶ ἰδιαιτέρως ὑπὸ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ὁ φόρτος τῆς ἀπασχολήσεως καὶ ἐργασίας τῶν ὑπουργῶν, εἶναι πολλάκις τοιοῦτος, ὥστε οὐ μόνον νὰ ταλαιπωροῦνται οὗτοι, ἀλλὰ καὶ ἐνίοτε νὰ ἀχρηστεύωνται. Καὶ διὰ τοῦτο ὑπεστηρίχθη, ὅτι ἡ ὕπαρξις ἑνὸς ὑφυπουργοῦ ἢ καὶ πλειόνων ἐν ἀνάγκῃ εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη. Ἀλλ’ ἂν τοῦτο, κύριοι, ἰσχύῃ διὰ τοὺς ὑπουργούς, κατὰ μείζονα λόγον δικαιολογεῖται ἡ ὕπαρξις ὑφυπουργοῦ παρὰ τῷ ὑπουργῷ Β. Ἑλλάδος, ὅστις εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, πανυπουργός, ἐφ’ ὅσον συγκεντροῖ τὰς ἁρμοδιότητας ὅλων σχεδὸν τῶν ὑπουργῶν. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι δεδικαιολογημένως θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἵδρυσις Ὑφυπουργείου παρὰ τῷ ὑπουργῷ Γενικῷ Διοικητῇ Β. Ἑλλάδος.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης ἔχει τὸν λόγον.

§107Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε ὑπουργέ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀναφέρομαι εἰς τὸ ἄρθρον 9, καίτοι ἡ παρατήρησίς μου αὕτη θὰ ἠμποροῦσε, ἐπίσης, νὰ διατυπωθῇ ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἄρθρου 8. Ἤθελα ἁπλῶς νὰ ἔχω μίαν βεβαίωσιν ἀπὸ σᾶς, διότι εἰς τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ὅταν ὁ κ. Βασιλᾶτος διετύπωσε τὸ ἐρώτημα, κατὰ πόσον ὁ εἰδικὸς προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑφυπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, τῶν Σεισμοπλήκτων Νήσων, θὰ διαφυλαχθῇ αὐτούσιος διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν σεισμοπλήκτων καὶ δὲν θὰ ἐπέλθῃ καμμία σύγχυσις τῶν κονδυλίων αὐτῶν, λόγῳ τῆς συγχωνεύσεως τῶν Ὑφυπουργείων, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπήντησεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον, καὶ τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν τὴν δίδομεν. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ προβῆτε καὶ σεῖς εἰς μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ φόβος μεταβολῆς τοῦ γράμματος τῆς διατάξεως.

§108Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κατὰ τὴν ὁποίαν, τὰ κονδύλια τὰ ἀφιερωμένα εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ τοὺς σεισμοπλήκτους, θὰ παραμείνουν ἀπολύτως πρὸς τὸν σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐτάχθησαν. Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν Ἰονίων Νήσων, δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ κανέναν ἄλλον σκοπὸν καὶ ὅλα τὰ κονδύλια, θὰ μείνουν διὰ τοὺς σκοπούς, διὰ τοὺς ὁποίους ἐτάχθησαν καὶ μετακίνησις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ κύκλου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν Ἰονίων Νήσων.

§109Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον καὶ οἱ ὑπουργοὶ καὶ οἱ ὑφυπουργοί, εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι...

§110Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Δημόσιοι ὑπάλληλοι;

§111Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχουν κάποιαν ἰδιότητα. Ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι διορίζομεν δύο καθηγητὰς εἰς τὴν Νομικὴν Σχολὴν καὶ διὰ τοῦ διορισμοῦ νὰ καθορίσωμεν, ποῖος εἶναι τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου καὶ ποῖος τοῦ Ἀστικοῦ Δικαίου δὲν νομίζω, ὅτι καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Συγκοινωνιῶν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀφήσωμεν ἔτσι. Τί σᾶς πειράζει νὰ εἴπωμεν, ὁ εἷς εἶναι Συγκοινωνιῶν καὶ ὁ ἄλλος Δημοσίων Ἔργων; Ἐγὼ δὲν ἔχω οὐδὲν ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ νομοτεχνικῶς, νομίζω, ὅτι ἔτσι εἶναι.

§112Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἀναλαμβάνομεν τὴν νομοτεχνικὴν εὐθύνην.

§113Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχετε πολλὰς ἀναλάβει καὶ δὲν κάνει.

§114Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 9 ὡς ἔχει. Διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ διατήρησις τῶν τριῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑποβάλλει τὴν παράκλησιν αὐτήν. Διότι εἶναι ἀδύνατον, ὁσονδήποτε εὐσυνείδητος καὶ ἱκανὸς νὰ εἶναι ὁ εἷς ὑφυπουργὸς νὰ φέρῃ εἰς πέρας εὐσυνειδήτως τὸ ἔργον καὶ τῶν τριῶν Ὑπουργείων. Φοβοῦμαι, ὅτι θὰ εἶναι ἁπλοῦς ἐπισκέπτης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Πρέπει νὰ προσέξῃ πολὺ ἡ Κυβέρνησις, διότι τὸ ἔργον τοῦ Στρατοῦ σήμερον, τῶν ἐμπολέμων δυνάμεων, εἶναι πολυποίκιλον, δὲν εἶναι ὅπως ἄλλοτε. Ἔχουν τεραστίας εὐθύνας οἱ ἐπικεφαλῆς τῶν Ὑπουργείων αὐτῶν καὶ ὁ εἷς ὑφυπουργὸς εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ μεγάλα του καθήκοντα. Παρακαλοῦμεν, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν, ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ προσέξῃ τὴν διατύπωσιν καὶ νὰ ἀφήσῃ τὰ τρία πολεμικὰ Ὑφυπουργεῖα.

§115Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, καὶ ἐκ μέρους ὑμῶν καὶ ἐκ μέρους ἄλλων συναδέλφων ἐγένετο αὐτὴ ἡ ὑπόδειξις, ὡς καὶ ἡ ὑπόδειξις ἡ ἀφορῶσα καὶ τὴν σύστασιν θέσεως ὑφυπουργοῦ παρὰ τῷ ὑπουργῷ Βορείου Ἑλλάδος. Ἀμφοτέρας τὰς ὑποδείξεις ταύτας, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἐγώ, μετεβιβάσαμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὡς γνωρίζετε ἀσθενεῖ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς μὲν τὸ πρῶτον θέμα, τὸ θέμα τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πιστεύει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γράφονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δηλαδή, ὅτι αἱ θέσεις τῶν ὑφυπουργῶν δύνανται νὰ εἶναι ἢ 3 ἢ 1 ἀναλόγως τῶν ἑκάστοτε παρουσιαζομένων ἀναγκῶν. Διότι ὑπάρχουν πράγματι στιγμαὶ, κατὰ τὰς ὁποίας, πρέπει νὰ εἶναι 3 οἱ βοηθοὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπάρχουν ἴσως ἄλλαι στιγμαί καί, πάντως ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξουν εἰς τὸ μέλλον τοιαῦται στιγμαί, ὅπου οἱ καιροὶ νὰ εἶναι εἰρηνικώτεροι καὶ νὰ εἶναι εὐχερεστέρα ἡ διαχείρισις τῶν Ὑπουργείων. Τούτου ἕνεκα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἑκάστοτε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸν Βασιλέα τὸν διορισμόν, εἴτε τριῶν εἴτε ἑνὸς Ὑπουργοῦ. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ Ὑφυπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τὶ πρὸς τὸ παρόν, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Γνωρίζω καὶ γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι ὑπάρχει προοπτικὴ τῆς διοικητικῆς ἀποκεντρώσεως. Ἠξεύρουν ὅλοι ὅτι ἑτοιμάζονται τὰ σχετικὰ νομοσχέδια καὶ νομίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρὶν ἢ ὁλοκληρωθῇ τὸ σχετικὸν πρόγραμμα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις περὶ τῆς ἱδρύσεως ἢ περὶ τῆς μὴ ἱδρύσεως τῆς θέσεως Ὑφυπουργοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργῷ Βορείου Ἑλλάδος. Πρέπει πρῶτα νὰ ἴδωμεν καὶ νὰ συμφωνήσῃ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ ἐν λόγῳ Ὑπουργοῦ νὰ συμφωνήσῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ τῶν ὀργάνων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ περιέλθῃ ἀποκεντρουμένη ἐξουσία καὶ κατόπιν νὰ ἴδωμεν ἐὰν πρέπει νὰ εἶναι μόνος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος ἢ νὰ ἐπικουρῆται καὶ ὑπὸ Ὑφυπουργοῦ. Νομίζω, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ πρὸς τὸ παρὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§116Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μὴ συμφωνήσω μὲ τὴν γνώμην του. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀναλόγως τῶν περιστάσεων νὰ ἀλλάσσῃ ἡ διοίκησις τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων. Ἄλλοτε νὰ εἶναι εἷς καὶ ἄλλοτε τρεῖς. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι θὰ εἶναι τρεῖς Ὑφυπουργοί. Διότι ὁ εἷς ἐπαναλαμβάνω, θὰ εἶναι ἁπλοῦς ἐπισκέπτης εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Δὲν θὰ εἶναι ἕνας εὐσυνείδητος διευθυντὴς ὑποθέσεων τῶν τριῶν Ὑπουργείων. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ διατυπώσῃ τὸ ἄρθρον, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ παραμείνουν τὰ 3 πολεμικὰ Ὑφυπουργεῖα.

§117ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ ζήτημα τῶν Ὑφυπουργείων τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων θὰ ὁμιλήσω ὅταν ἔλθῃ ἡ ἐπερώτησις διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθοῦν οἱ Ὑφυπουργοί. Ὅτι πρέπει νὰ γίνουν Ὑπουργοὶ τῶν 3 Ὑπουργείων, ὅπως εἶναι καὶ εἰς τὰς Η.Π.Α. καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, διότι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖ τῆς Ἀεροπορίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, εἶναι αὐτοδιοίκητα καὶ δὲν ὑπάγονται καὶ δὲν διοικοῦνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀντὶ τούτου, ἀντὶ νὰ γίνουν Ὑπουργεῖα πρόκειται νὰ καταργηθοῦν καὶ οἱ Ὑφυπουργοί, διὰ νὰ γίνῃ τὸ κακὸ περισσότερο καὶ νὰ προστεθῇ ἕνας Ὑφυπουργὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ νὰ αὐξάνωνται αἱ ὀργανικαὶ θέσεις καὶ νὰ καταστρέφεται, ὅπως κατεστράφη, τὸ Ναυτικὸν μὲ τὸ σύστημα αὐτό.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9ον;

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 10ον.

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 11ον.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν, δεκτόν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτόν. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1671)51 «περὶ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Θέλετε νὰ συζητήσωμεν ἐν συνεχείᾳ τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ο.Τ.Ε.;

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§128Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ νέος ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν διατάξεων τοῦ Νομοσχεδίου καὶ κατόπιν νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην;

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλστα, μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην ὥρα 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.20′ μ.μ.)