1954.11.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9η

Παρασκευὴ 26 Νοεμβρίου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Καραμπίλιας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Β. ΚΑΡΑΜΠΙΛΙΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν Ἑλληνο–Γερμανικῶν ἐμπορικῶν συμφωνιῶν. Ὁ κ. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§4Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ, ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, εὑρισκόμεθα εἰς δύσκολον θέσιν νὰ χαρακτηρίσωμεν τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐναντίον στυλοβατῶν, ἐμπνευστῶν καὶ δημιουργῶν της καὶ τὰς πράξεις τῶν τελευταίων τούτων, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ δυσκολία μας προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος, διότι καὶ αἱ δύο ἀντιμαχόμεναι μερίδες τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, ὑπεστήριξαν, ὅτι αἱ πράξεις αὐταὶ ἀνάγονται εἰς τὴν παραβίασιν τοῦ ἠθικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος διέπει τὴν δημοσίαν ζωήν. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, ἡμεῖς δὲν θὰ προβῶμεν εἰς χαρακτηρισμὸν τῶν πράξεων, ἁπλῶς θὰ ἀρκεσθῶμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὰς ἀντιλήψεις τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πράγματι ἀγωνιῶν τὴν περίοδον αὐτήν, παρακολουθεῖ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ περιμένει τὴν διαφώτισιν ἐκ τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ὅταν τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον παρῃτεῖτο ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀσχέτως κομματικῆς ἢ πολιτικῆς τοποθετήσεως διηπόρησεν καὶ κατεπλάγη. Δὲν ἀνέμενε τὸ πολιτικὸν αὐτὸ γεγονός. Ἡ ἔκπληξις καὶ ἡ ἀπορία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκορυφώθη ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἀπὸ οὐδεμίαν πλευρὰν τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἀπὸ τὴν πλευρὰν τοῦ παραιτηθέντος ὑπουργοῦ, ἐγνώσθησαν τὰ αἴτια τῆς παραιτήσεως. Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος, παρῃτήθη ὑπουργὸς Κυβερνήσεως, ἐκ τῶν κυριωτέρων στελεχῶν της, καὶ τὴν παραίτησιν δὲν τὴν συνώδευσε τοὐλάχιστον μία τυπικὴ ἐπιστολὴ ἁβροφροσύνης, τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, πρὸς τὸν παραιτηθέντα ὑπουργόν. Ὅταν ὅμως, μετά τινας μῆνας, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε τὰς γνωστάς, δηλώσεις του, ἐναντίον τοῦ παραιτηθέντος τότε ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος κατ’ ἀρχὰς κατεπλάγη καὶ διηπόρησεν, ἠγανάκτησεν ἐναντίον ὅλου τοῦ κυβερνητικοῦ συγκροτήματος. Κατάπληκτος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἐπληροφορήθη ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐν ἀγνοίᾳ του ἐδέσμευσε τὴν χώραν. Ἐν ἀγνοίᾳ του κατεκράτησεν ἢ ὑπεξῄρεσε δημόσια ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐφύλασσεν εἰς τὸ ἰδιωτικόν του ἀρχεῖον καὶ ἐν ἀγνοίᾳ του προέβη εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ τοῦ εἶχον γνωστοποιηθῇ. Ἐξ ἄλλου ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἤκουσε διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ στόματος τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, κ. Μαρκεζίνη, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου τὰ προσόντα ὁ παραιτηθεὶς ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὸν πρῶτον χρόνον τῆς Κυβερνήσεως συνεχῶς ἐξῆρεν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν ἐγνώριζε τὶ ἔκαμε, καὶ ὅτι οὐδέποτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠσχολήθη σοβαρῶς διὰ τὰ ἀπασχολοῦντα τὸν λαόν μας προβλήματα. Αἱ δύο ἐξ ἀντιθέτου αὐταί, ἀνακοινώσεις, ἐκ τῶν δύο πλευρῶν τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, πράγματι ἠγανάκτησαν τὸν λαόν. Καὶ ἀνέμενεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διὰ νὰ ἴδῃ ἐὰν θὰ συνεχισθῇ ἡ δημαγωγία ἀπὸ τὰς δύο πλευράς, ἢ ἐὰν θὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἱκανοποιοῦν τὸ αἴσθημα τοῦ ἠθικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ διέπῃ τὴν δημοσίαν ζωήν μας. Δυστυχῶς καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην, ἐπανελήφθησαν αἱ αὐταὶ κατηγορίαι καὶ ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως, καὶ ἀπὸ πλευρᾶς κ. Μαρκεζίνη. Ἡ Κυβέρνησις κατηγόρησε σαφῶς τὸν κ. Μαρκεζίνην, ὅτι ὑπέγραψεν ἐν ἀγνοίᾳ της ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἀπέκρυψε καὶ ὅτι, ἐδέσμευσεν, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν χώραν, ἐπὶ σοβαροῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος. Ἐξ ἄλλου, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ὑπεστηρίχθη, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναληθὲς καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται καὶ ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ προβλήματα τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ εἶναι ἕνα χαλκεῖον συκοφαντῶν, στρεφομένων ἐναντίον τῶν πολιτικῶν της ἀντιπάλων. Ταῦτα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου αὐτοῦ βήματος καὶ κατάπληκτος τὰ ἤκουσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν εἰς ποίαν πλευρὰν εἶναι ἡ ἀλήθεια, οὔτε μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ ἐξακριβώσωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ποῦ εἶναι ἡ ἀλήθεια, διότι δὲν ἀποτελοῦμεν δικαστικὸν Σῶμα, διὰ νὰ μορφώσωμεν γνώμην δικαστικήν, ἀλλὰ εἴμεθα Σῶμα πολιτικὸν καὶ ἀρκούμεθα εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν πολιτικῶν μας συμπερασμάτων. Καὶ τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῆς εἶναι ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν παρουσιάζεται ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ὡς ἓν συγκρότημα ἀλληλοϋποβλεπομένων καὶ ἀλληλοκατηγορουμένων μερίδων καὶ ὡς δύναμις πολιτικὴ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς, δὲν ὑπάρχει πλέον. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατηγόρησεν τὸν κ. Μαρκεζίνην καὶ ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιρρίψῃ τὴν εὐθύνην τοῦ γεγονότος αὐτοῦ τῶν ἐπιστολῶν εἰς τὸν κ. Μαρκεζίνην. Ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ὑπεύθυνος, ὅλης αὐτῆς τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ὑποθέσεως εἶναι ἡ Κυβέρνησις καὶ δὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἷς πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καί αὐτὸς εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως Διότι ἢ εἶναι ἀληθῆ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁπότε τὴν εὐθύνην τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν τὴν στιγμήν, τὴν ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ εἶναι ἀληθῆ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις, ὁπότε ὑπεύθυνος εἶναι πάλιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐξέλεξεν ἄπιστον συνεργάτην.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδή, εἶναι ὁπωσδήποτε ὑπεύθυνος, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως;

§6Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἔτσι βλέπομεν ἡμεῖς καὶ ἔτσι βλέπει ὁ λαός.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. συνάδελφοι, ἄνευ διακοπῆς.

§8Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Σεῖς ἐνεφανίσθητε ἐδῶ, ὡς ἕνα κόμμα μὲ ἀξιώσεις. Ἐνεφανίσθητε, διὰ νὰ κυβερνήσητε τὸν Λαόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταμερίζετε τὰς εὐθύνας. Ἕνας ἔχει τὰς εὐθύνας ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καί αὐτὸς εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὰς δύο περιπτώσεις. Ἐπειδὴ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πρέπει νὰ διαφωτισθῇ διὰ τὴν ὅλην αὐτὴν ὑπόθεσιν, ἡ Ε.Π.Ε.Κ θέτει ζήτημα συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπεληφθῇ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν εὐθυνῶν, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, οὕτως ὥστε νὰ μάθῃ ἐν λεπτομερείᾳ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς, ποῖος, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδέσμευσε τὴν χώραν, ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ποῖος ἀπέκρυψε ἢ δὲν ἀπέκρυψε τὰς ἐπιστολὰς αὐτάς. Ἐὰν ὑπάρχῃ ποινικὴ ἢ ἠθικὴ εὐθύνη, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ πολιτικὴ εὐθύνη ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐπειδὴ ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν τὴν καὶ ἐπειδὴ ἐκ τῶν κυριωτέρων ρητόρων τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἀντιθέτου παρατάξεως δὲν ἀπεκαλύφθησαν ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, ἡμεῖς προτείνομεν τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ὥστε ἐν ἀνέσει νὰ διερευνήσῃ ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, νὰ τὴν ἐξακριβώσῃ καὶ νὰ διαφωτίσῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἀπὸ ἀπόψεως, λοιπόν, συμπεράσματος τῆς συζητήσεως, ἡ πρότασίς μας εἶναι συγκεκριμένη. Ἀπὸ ἀπόψεως εὐθυνῶν σήμερον, ἡμεῖς, τὴν πολιτικὴν εὐθύνην τῆς ὅλης ὑποθέσεως τὴν ἐπιρρίπτομεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι αὐτός, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι ὁ ὑπεύθυνος τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Ἀλλὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐφ’ ὅσον συζητοῦμεν τόσον σοβαρὰ θέματα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαφωτίσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καί νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ἡ ὑπόθεσις τῶν Γερμανικῶν συμβάσεων, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον τόσον μᾶς ἀπασχολεῖ τὰς ἡμέρας αὐτάς, εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ συνέπεια τῆς ἀλλοπροσάλλου οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου σεμνά, καὶ χωρὶς μεγάλας τυμπανοκρουσίας καὶ ἀξιώσεις, εἶχεν ἤδη εὕρει τὸν τρόπον τῆς ἐπιλύσεως τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος καὶ ὑπεστήριξεν, πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συνεχισθῇ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια καὶ ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ μειωθοῦν αἱ στρατιωτικαί δαπάναι. Διότι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς μίαν χώραν, ἡ ὁποία ἐπὶ 10 χρόνια μάχεται πρὸς ὑποστήριξιν κοινῆς ὑποθέσεως, ὄχι μόνον τῆς ἰδικῆς της, ἀλλὰ ὅλων τῶν συμμάχων, δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ χώρα αὐτὴ ν’ ἀνασυγκροτηθῇ διὰ τῶν ἰδίων της δυνάμεων. Τὸ πρόγραμμα, λοιπόν, τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἦτο ἡ ἐπιδίωξις τῆς συνεχίσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ τῆς μειώσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δημαγωγῶν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου καὶ τῶν κομματικῶν του ἀντιπάλων, ὑπεστήριξε δύο ἀπόψεις πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἴσως ἐπῆρε τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἡ πρώτη ἄποψις ἦτο ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια θὰ αὐξηθῇ καὶ θὰ συνεχισθῇ μόνον ἐὰν ἐνήρχετο εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Καὶ μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Κυβέρνησις ὑπεστήριξε τὴν ἄλλην ἄποψιν, τῆς πολιτικῆς, τοῦ χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὄχι μόνον νὰ διατηρήσωμεν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπαυξήσωμεν τὰς στρατιωτικάς μας δαπάνας. Καὶ ἠκολούθησεν αὐτὴν τὴν ἐσφαλμένην γραμμήν. Κατήρτισε, λοιπόν, ἕνα λεγόμενον ἰσοσκελισμένον προϋπολογισμὸν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔφερεν ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ἀναθέσει πλήρη ἐξουσιοδότησιν διὰ τὴν ρύθμισιν ὅλων τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων τῆς χώρας καὶ τὴν ἄσκησιν ὅλης τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἔφερε αὐτὸ τὸ πιστοποιητικὸν τῆς ρωμαλεότητος τῆς οἰκονομίας μας καὶ μετέβη εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὄχι διὰ νὰ ζητήσῃ αὔξησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὅπως ἦτο τὸ πρέπον, ὄχι διὰ νὰ διαφωτίσῃ τοὺς μεγάλους συμμάχους, ὅτι ἔπρεπε ἡ χώρα αὐτὴ ἡ πτωχὴ καί βασανισμένη, ἡ ὁποία ἐπὶ 10 χρόνια ἐμάχετο διὰ τὴν κοινὴν ὑπόθεσιν ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τοῦ 56%, ἐκ τοῦ ὅλου προϋπολογισμοῦ της, ὅταν ἡ γείτων Τουρκία ἔχει στρατιωτικὰς δαπάνας 30–32%, δὲν ἐπῆγεν εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ νὰ ἀσκήσῃ αὐτὴν τὴν πολιτικήν, διότι δὲν ἤθελε νὰ ἀντιγράψῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ Κέντρου. Μετέβη εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ νὰ ζητήσῃ κεφάλαια ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἐπέστρεψεν ἄπρακτος. Καὶ μὲ μεγάλην του λύπην ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τότε καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶδον ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀντλήσουν ἐκ τῆς Ἀμερικῆς δολλάρια ἀνασυγκροτήσεως, παρ’ ὅλον ὅτι διετυμπανίσθη τότε καὶ ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον καὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἐπανήρχετο ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κομίζων πλοῖα ὁλόκληρα γεμάτα δολλάρια. Ὅταν ἀπεγοητεύθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν ἀγορὰν ἡ Κυβέρνησις, ἔφερε καὶ ἐψήφισεν ἐδῶ ἐν τάχει τὸν νόμον περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων καὶ μὲ τὸ εἰσιτήριον αὐτὸ εἰς τὴν τσέπην, εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἐχρησιμοποίησε τὸ εἰσιτήριον τῆς διατηρήσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς τὴν Εὐρώπην ἐχρησιμοποίησε τὸ εἰσιτήριον τοῦ νόμου περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων καὶ μετέβη εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν καὶ ἐπέστρεψεν ἐκεῖθεν κομίζων μερικὰ χαρτιά, τὰ ὁποῖα κατ’ εὐφημισμόν, ὠνόμασεν τότε ἡ Κυβέρνησις ὡς Ἑλληνογαλλικὰς καὶ Ἑλληνογερμανικὰς ἐπανορθώσεις. Καὶ ἐρωτῶ σήμερον τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὴν ἐρωτήσω, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπήντησεν ἤδη ὅτι ἀποτέλεσμα τῶν Ἑλληνογερμανικῶν συμβάσεων ἦτο νὰ μὴ ἔλθῃ οὔτε ἕνα μάρκο εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Ἠγνόησε τότε ἡ Κυβέρνησις, μέσα εἰς τὴν ἀλλοφροσύνην καὶ εἰς τὸ ἀλλοπρόσαλον τῆς ἀσκηθείσης οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὰ ξένα κεφάλαια, ὅταν ἀναζητοῦνται πρὸς ἀνασυγκρότησιν εἰς τὰς χώρας ποὺ ἔχουν ἀνάγκην, δὲν ἔρχονται παρὰ μόνον ὅταν ἔχουν ἀσφαλῆ κέρδη καὶ ὅταν πρόκειται νὰ ἐπενδυθοῦν εἰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας. Αὐτὰ διδάσκει ἡ ἱστορία καί τῆς Ἑλλάδος, αὐτὰ διδάσκει καὶ ἡ ἱστορία ὅλων τῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἐζήτησαν ἰδιωτικὰ κεφάλαια δι’ ἀνασυγκρότησιν ἀπὸ ξένας χώρας. Ἐὰν ἐγνώριζεν τὴν ἱστορίαν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἐπερίμενεν ἀπὸ τὴν Γαλλίαν νὰ τῆς γίνῃ νύξις ὅτι ἔπρεπε νὰ λήξῃ ἐπιτέλους τὸ ἐκκρεμὲς ἀπὸ ἐτῶν ζήτημα τῶν Ἑλληνογαλλικῶν σιδηροδρόμων Θράκης, τὸ ὁποῖον ἔληξεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας μὲ ἱκανοποίησιν τῶν Γαλλικῶν ἀπόψεων τῶν συμφερόντων. Θὰ ἐπερίμενεν ἀπὸ τὴν Γερμανίαν νὰ θελήσῃ νὰ κάμῃ ἐπενδύσεις εἰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας καὶ θὰ ἐπερίμενεν ἀκόμη ἀπὸ τὴν Γερμανίαν νὰ ζητήσῃ νὰ λύσῃ τὰ ἐκκρεμοῦντα προβλήματα τὰ ὁποῖα εἶχεν δηλαδὴ τῆς ἀποδόσεως τῶν περιουσιῶν εἰς τοὺς Γερμανοὺς ὑπηκόους καὶ εἰς τὸ Γερμανικὸν Κράτος. Αὐτὰ ὤφειλεν νὰ τὰ περίμενεν ἡ Κυβέρνησις διότι αὐτὸ διδάσκει ἡ ἱστορία τῆς ἀναζητήσεως τῶν κεφαλαίων ἀνασυγκροτήσεως ὄχι ἀπὸ τὰ Κράτη ἀλλὰ ἀπὸ τὰ ἰδιωτικὰ κεφάλαια. Καὶ ἐνῷ ὤφειλεν αὐτὰ νὰ τὰ γνωρίζῃ μᾶς εἶπεν σήμερον ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ διαπραγματευθεὶς τὰς Ἑλληνογερμανικὰς συμφωνίας, ὅτι αἰφνιδιάσθη δῆθεν ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν τὴ ὁποίαν τὴν τελευταίαν στιγμὴν τοῦ ἔδωσεν πρὸς ὑπογραφὴν ὁ κ. Ἔρχαρτ. Ἐνῷ ἔπρεπε νὰ περιμένῃ ὅτι ἡ οὐσία τῶν συνομιλιῶν αὐτῶν, ἡ οὐσία τῶν συζητήσεων μὲ τὴν Γερμανίαν δὲν θὰ ἦτο τίποτε ἄλλο παρὰ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ Γερμανικὸν κεφάλαιον, τὸ ἰδιωτικόν, νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν διὰ νὰ ἐπενδυθῇ εἰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας ὅπως εἶναι τὰ τηλέφωνα καὶ τὸ ραδιόφωνον καὶ πῶς ἡ Γερμανία ἀδαπάνως νὰ πάρῃ πίσω τὰς περιουσίας τοῦ Κράτους καὶ τῶν ὑπηκόων της. Ἐὰν ἐγνώριζεν τὴν ἱστορίαν αὐτήν, ἐὰν ἠμποροῦσε νὰ καταλάβῃ τὴν οὐσίαν τῆς ἀποστολῆς του, ὁ τότε κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ εἶχεν προλάβει καὶ τὸ ἀτόπημα τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὸ νὰ ὑπογράψῃ ἐπιστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐπίστευεν καὶ τὸ ἀτόπημα τὸ ὁποῖον ἔκαμεν, ἐὰν εἶναι ἀληθές, νὰ ἀποκρύψῃ τὴν ἐπιστολὴν διὰ τὴν ὁποίαν κατηγορεῖται καί ἡ ὁποία ἔρριψεν τὴν χώραν εἰς μίαν περιπέτειαν πρωτοφανῆ καὶ ἄνευ προηγουμένου. Ἐν τούτοις φαίνεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ τότε λαβών τὴν ἐξουσιοδότησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ ἀσκήσῃ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἐν λευκῷ καὶ ἀπεριορίστως ἠγνόει στοιχειώδεις κανόνας διευθετήσεως τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ αἱ συνέπειαι τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς ἀσκηθείσης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως δὲν σταματοῦν μόνον εἰς αὐτὸ τὸ ἐπεισόδιον. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον σήμερον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον βασανίζει καὶ καταπιέζει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶναι ἓν ἐπεισόδιον. Ἡ ἀσκηθεῖσα οἰκονομικὴ πολιτικὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐξεδηλώθη χωρὶς ἀποτελέσματα, ἄκρως ἀντιλαϊκή. Συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς ἀσκηθείσης πολιτικῆς, ἐδημιουργήθη οἰκονομικὴ κρίσις, ἡ ὁποία καταβασανίζει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος βλέπει μίαν πτυχὴν μόνον τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ἐνῷ σιγὰ–σιγὰ ἀποκαλύπτεται, ὅτι ὅλαι αἱ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως, ἦσαν φροῦδοι, ἦσαν ψευδεῖς, διότι ποτὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησεν νὰ ἀσκήσῃ οἰκονομικὴν πολιτικὴν χάριν τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὸν λαόν. Ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐψήφισεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν νόμον περὶ συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν, ὑποστηρίζουσα, ὅτι θὰ μειώσῃ τὸν τόκον χάριν τοῦ ἐμπορίου, χάριν τῆς βιομηχανίας, χάριν τοῦ λαοῦ καὶ ὁ τόκος δὲν ἐμειώθη. Προέβη εἰς τὴν ὑπερυποτίμησιν τῆς δραχμῆς καὶ μένει ἀκόμη ἔναυλος εἰς τὴν ἀκοὴν τοῦ λαοῦ μας ἡ διακήρυξις τῆς ἑσπέρας τῆς 9ης Ἀπριλίου, ὅτι λαμπραὶ ἡμέραι θὰ ἀνατείλουν διὰ τὸν ἐργαζόμενον λαὸν καὶ ἔβλεπεν ὁ ἐργαζόμενος λαὸς τὴν ἑσπέραν ἐκείνην νὰ ὑποτιμᾶται ἡ δραχμή, νὰ μειώνεται τὸ εἰσόδημά του καὶ ἡ περιουσία του, νὰ περιπίπτῃ εἰς τὴν ἀπαθλίωσιν χωρὶς καμμίαν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸν βοηθήσῃ. Ἤκουσε τὴν πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου ἡ Κυβέρνησις μὲ ἀποτέλεσμα νὰ γεμίσῃ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ εἴδη πολυτελείας, νὰ μὴν δυνάμεθα νὰ κυκλοφορήσωμεν εἰς τὰς πόλεις ἀπὸ τὰ αὐτοκίνητα καὶ νὰ συναγωνίζωνται τὰ ξένα εἴδη πολυτελείας τὰ ἰδικά μας καὶ νὰ κλείνουν ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην αἱ βιομηχανίαι μας. Καὶ παρουσιάζεται οὕτω σήμερον ἕνα ἔλλειμμα ἐκ 59 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ ὁποῖον ἐφέτος μὲν θὰ καλύψῃ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια. Διὰ τὰ ἑπόμενα ὅμως ἔτη τί θὰ γίνῃ; Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, ἡ ὁποία ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων τοῦ τόπου, οὐδεμίαν φροντίδα ἔλαβεν, ἵνα ἀποφύγῃ τὴν δημιουργίαν τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ καὶ ἀσφαλῶς καὶ τὸ ἑπόμενον ἔτος θὰ παρουσιάσῃ μεγαλύτερον ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν γνωρίζομεν πόθεν θὰ καλυφθῇ τότε. Διεχειρίσθη τὰς πιστώσεις καὶ ἠκούσατε χθὲς ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων κατὰ ποῖον τρόπον τὰς διεχειρίσθη, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀπαθλίωσιν τῆς θέσεως τῶν ἀγροτῶν μας καὶ ηὔξησε τὰς πιστώσεις τῆς βιομηχανίας καὶ ὄχι πρὸς ὅλας τὰς βιομηχανίας, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἐκλεκτὰς ἐκείνας βιομηχανίας, ποὺ πρόσκεινται κομματικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ δὲν ἦτο μόνον ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὡδήγησε τὸν λαὸν μας εἰς τὴν ἀπαθλίωσιν. Καὶ ἡ πολιτικὴ ἡ διοικητική. Καὶ ἡ πολιτικὴ ἡ ἐργατική, ἡ ὁποία παρέλυσε τοὺς ἐργάτας μας. Καί ἡ πολιτικὴ ἔναντι τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐστράφη, ὡς Δαμόκλειος σπάθη, διὰ τοῦ νόμου 2500. Καὶ ἡ πολιτικὴ ἔναντι ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος αἰσθάνεται τὴν Κυβέρνησιν ὡς ἐχθρὰν καὶ ὄχι ὡς φίλην του καί συμπαραστάτιδά του. Συμπέρασμα τῆς ἀσκηθείσης αὐτῆς πολιτικῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο οἱ μὲν πλούσιοι νὰ γίνουν περισσότερον πλούσιοι, οἱ δὲ πτωχοὶ νὰ γίνουν περισσότερον πτωχοί. Αὐτὸ τὸ βλέπει ὁ λαός. Τὸ γνωρίζει ὁ λαός. Τὸ αἰσθάνεται ὁ λαός. Καί παρακολουθεῖ τὴν ὥραν αὐτὴν μὲ θλῖψιν τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ὡς μὴ ἐμπνέουσα ἐμπιστοσύνην. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι). Αὐτὸ σαφέστατα τὸ ἐδήλωσεν ὁ λαός, διὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς παρελθούσης Κυριακῆς. Ἀλλὰ ἐτυφλώθη ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν βλέπει τὴν ἐπερχομένην ἐναντίον της θύελλαν. Δὲν βλέπει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας τῆς παρελθούσης Κυριακῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀποτέλεσμα ἀγανακτήσεως τοῦ λαοῦ, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως.... (θόρυβος, διαμαρτυρίαι).... ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ τὴν ἀναγκάσῃ νὰ παραιτηθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμπνέῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ καὶ νὰ μένῃ ἐκεῖ ὅπου εἶναι, διότι, ἐὰν σήμερον ἀπεκαλύφθη μία πτυχὴ τῆς ἐσωτερικῆς της διαμάχης, τῆς ἐσωτερικῆς της ἀπαθλιώσεως, ποῖος ἐγγυᾶται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι αὔριον ἄλλη φατρία, ἄλλη κλίκα—μεταχειρίζομαι τὰς λέξεις ποὺ ἐχρησιμοποίησαν οἱ σημερινοὶ ἀντίπαλοι τῆς Κυβερνήσεως— δὲν θὰ κάμῃ ἄλλα χειρότερα; Δὲν ἐμπνέει πλέον ἐμπιστοσύνην ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι ὁ Ἑλληνικὸς ἐπείσθη πλέον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἕνα ἠθικὸν συγκρότημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπ’ ἀρχῆς ἐπίστευσεν. Ἐπείσθη, ὅτι εἶναι ἕνα συνονθύλευμα ἀλληλοϋποβλεπομένων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ προβλήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ μόνον διὰ τὰ προσωπικά των ζητήματα καὶ τὰς φιλοδοξίας ὡρισμένων ἐξ αὐτῶν. Δυστυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, δυστυχῶς διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία ἦλθε μὲ τόσας ἐλπίδας διὰ νὰ Κυβερνήσῃ, καὶ ἡ ὁποία περιεβλήθη μὲ τόσην ἐμπιστοσύνην ἀπὸ τὸν λαόν μας, δυστυχῶς τὸν διέψευσε. Ὁ λαὸς ὁ Ἑλληνικὸς ἤδη ἔκαμε τὴν προειδοποίησίν του. Φρόνιμον καὶ συνετὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ πολιτικόν της συμφέρον εἶναι νὰ ἑρμηνεύσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ ἀκούσῃ τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ. Δὲν εἶναι συμφέρον ἡ φωνὴ αὐτὴ τοῦ λαοῦ, νὰ μεταβληθῇ εἰς ὀργήν, διότι δὲν θὰ συμπαρασύρῃ τότε ἡ ὀργὴ τοῦ λαοῦ μόνον τὴν Κυβέρνησιν, φοβοῦμαι μήπως συμπαρασύρει καὶ τὴν Ἑλλάδα. Ἐφ’ ὅσον εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη ν’ ἀναμετρήσῃ τὰς ἱστορικάς της εὐθύνας καὶ νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις της. Ἡμεῖς ἐν πάσῃ περιπτώσει ζητοῦμεν διὰ τὸ ἠθικὸν θέμα τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη, ἐπειδὴ ἐκ τῶν ἀναπτυχθεισῶν ἀπόψεων καὶ τῶν δύο πλευρῶν καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ λαὸς δὲν ἐμορφώσαμεν γνώμην ποῦ ἀνήκει τὸ δίκαιον, ποῖος λέγει τὴν ἀλήθειαν, διότι θὰ ἦτο τρομερὸν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ ἀλήθεια εἶναι μὲ τὸ μέρος τοῦ ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖ χαλκεῖον συκοφαντιῶν.....

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι πολὺ βαρεῖαι καὶ ἀντικοινοβουλευτικαὶ αἱ ἐκφράσεις αὐταὶ καὶ δὲν λέγονται ἀπὸ τοῦ βήματος παρόμοιαι φράσεις, διότι ἐπὶ πλέον θὰ προκαλέσουν καὶ ἀντίδρασιν.

§10Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι βαρεῖαι αἱ φράσεις. Δὲν ἐλέχθησαν ὅμως ὑπ’ ἐμοῦ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§11Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ἀπὸ τὸ Ναυτικὸν διατί ἐφύγατε; Καὶ ὁμιλεῖτε περὶ συκοφαντιῶν.

§12Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αἱ φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν εἶναι βαρεῖαι. Ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα καμμίαν ἄποψιν. Δὲν θέλομεν νὰ τὰς πιστεύσωμεν. Δὲν ἐπείσθημεν οὔτε, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης ἀπέκρυψε δημόσιον ἔγγραφον, οὔτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατηγόρησε καὶ κατεσυκοφάντησε τὸν κ. Μαρκεζίνην. Διὰ νὰ διαλευκανθῇ ἡ ὑπόθεσις, πρέπει νὰ συστήσωμεν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπήν, ὥστε νὰ ἔλθῃ διὰ πορίσματος πλέον δικαστικοῦ νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς διαφωτίσῃ ποῦ ἔγκειται τὸ δίκαιον καὶ ποῦ ἔγκειται ἡ ἀλήθεια. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα ἐκ τῆς συζητήσεως. Ὡς πρὸς τὸ πολιτικὸν συμπέρασμα εἴπομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§14Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὁ ἀξιότιμος τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης ἐπῆγεν εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ νὰ κάμῃ ὡς ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συμβάσεις μετὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ ηὐχόμην, ὅπως ὅλοι οἱ Ἕλληνες τὴν ἐπιτυχίαν. Πολὺ περισσότερον ποὺ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ γεωργικά μας προϊόντα, ὁ καπνός, ἡ σταφὶς καὶ τόσα ἄλλα πωλοῦνται εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ὅταν οἱ Γερμανοὶ δὲν ἔκαμον παραγγελίας τοιούτων γεωργικῶν προϊόντων εἴχομεν ὑπερπληθώραν τῶν προϊόντων αὐτῶν. Ὅταν ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Γερμανίαν πρὸ ἔτους μᾶς ἀνήγγειλεν, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μᾶς ἐνέπλησε χαρᾶς διὰ τὰς ἐπιτυχίας, τὰς ὁποίας εἶχεν ἐν Γερμανίᾳ. Δυστυχῶς ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος ἐνώπιον ἡμῶν προχθές, ὅτι ἦλθον στιγμαί, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ψυχή του ἐταράχθη καὶ ἐνόμισα πρὸς στιγμήν, ὅτι τοῦ ἐπέβαλον μίαν ἀήθη πίεσιν διὰ νὰ ὑπογράψῃ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι τὸν ἀνησύχησαν πολύ. Ἐπιστρέψας εἰς τὰς Ἀθήνας, τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε, δὲν τὰς ἀνήγγειλεν εἰς τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου. Ὁ Ἕλλην ὑπουργὸς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἕνα καθῆκον ἔχει, ὅταν ἐκ μέρους τοῦ Ἔθνους πηγαίνῃ νὰ κάμῃ σύμβασιν μὲ οἱονδήποτε ξένον Κράτος, ἢ μὲ οἱανδήποτε ἑταιρείαν, νὰ τὴν κοινοποιῇ ἀμέσως εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, τοὐλάχιστον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ μὴ εἴπω πῶς τὸ πρέπον εἶναι νὰ κοινοποιοῦνται καὶ ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ. Διότι πράγματι, κατὰ τεκμήριον, ὁ λαὸς ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησίν του. Ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἑνὸς 20δράχμου διὰ νὰ πάρουν ἔστω καὶ χόρτα νὰ μαγειρέψουν τὸ βράδυ, δὲν πρέπει νὰ ταράσσεται ἡ ψυχή τους, ὅτι συνέβησαν αὐτὰ τὰ πράγματα, οἰκειοποιήσεως ἐκ μέρους διαχειριστοῦ τῶν δημοσίων πραγμάτων, ἰδιοποιήσεως πρὸς οἰκονομικὰ ἢ πολιτικὰ ὀφέλη τῶν ἀποστολῶν, τὰς ὁποίας ἐξεπλήρωσαν. Μᾶς λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι οὔτε ἕνα φύλλο χαρτὶ δὲν εὑρίσκεται εἰς κανένα Ὑπουργεῖον τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον νὰ διαλαμβάνῃ λεπτομερείας τῶν συζητήσεων. Οὔτε ἕνα χαρτὶ δὲν εὑρίσκεται, τὸ ὁποῖον νὰ ἀναφέρῃ περὶ τῶν συμβάσεων. Ἀπεναντίας κρατεῖ δι’ ἑαυτὸν ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τὸ σπίτι του τὰς συμβάσεις καὶ τὰ σημειώματα ἀκόμη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θεωρεῖ ὄχι ἀπαραίτητα διὰ τὴν Κυβέρνησίν του, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸν ἑαυτόν του. Κύριοι, πῶς τὸ θέλομεν, εἴτε τὰ δημόσια ἔγγραφα κρατοῦμεν σπίτι μας, εἴτε τὰ δημόσια χαρτονομίσματα τὰ θέλομεν νὰ εἶναι εἰς τὰ ὑπόγεια τοῦ σπιτιοῦ μας, σχεδὸν ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα εἶναι, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι τὰ δημόσια ἔγγραφα ἐκθέτουν ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ αὐτὸν τοῦτον τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς χώρας, διότι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνωρίζῃ χαρτιά, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπιδεικνύονται ἀπὸ τὴν δεσποινίδα Ροῦρε ἢ δὲν ἠξεύρω πόθεν. Ἐὰν χαθοῦν ἀπὸ τὸ χρηματοκιβώτιον τῆς Ἑλλάδος μερικὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν, κακὰ–ψυχρά, ἀλλὰ ἐπὶ τέλους καὶ ὁ κ. Ζορμπᾶς ἀκόμη θὰ ἔλεγεν, ὅτι δὲν εἶναι μεγάλο κακόν. Ἀλλά, ὅταν χάνωνται, κύριοι, αἱ ἠθικαὶ ἐπάλξεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας θὰ βασισθῇ, διὰ νὰ συζητήσῃ μετὰ τῶν ξένων συμβάσεις καὶ νὰ εὑρίσκεται ἕρμαιον τῶν ὑποδεικνυομένων ἐγγράφων εἰς αὐτόν, χωρὶς νὰ ἔχῃ οὔτε κἂν φωτοτυπίαν τῶν σημειωμάτων αὐτῶν, εἶναι μεγάλο τὸ κακόν. Δὲν εἶναι αὐτὸ μόνον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Καψάλης, ἐλέχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ μοῦ ἔκαμεν ἐξαιρετικὴν ἐντύπωσιν, διότι εἰς τὴν λεπτότητα τοῦ κ. Καψάλη ἐβάσιζα πολλὰ πράγματα, ὅτι μολονότι εἶχε προκηρυχθῆ διαγωνισμὸς διὰ τὰ διϋλιστήρια τῶν πετρελαίων, εἶπεν, ἴσως καὶ πρὸς κολακείαν τῆς στιγμῆς ἐκείνης, ὅτι θὰ δοθοῦν ὁπωσδήποτε εἰς τὴν Γερμανίαν. Καμμίαν φοράν, κύριοι, τὴν ὑπηρέτριάν μας ἠμποροῦμεν νὰ τὴν κολακεύσωμεν καὶ νὰ τῆς εἴπωμεν, θὰ σοῦ πάρωμεν ἕνα φόρεμα καὶ νὰ μὴ τῆς τὸ πάρωμεν. Ἀλλά, ὅταν κουβεντιάζουν ἐπίσημα πρόσωπα καὶ θέλουν σεβασμὸν ἀπὸ ἄλλα ἐπίσημα πρόσωπα ἄλλου Ἔθνους, κάθε λέξις ποὺ φεύγει, πρέπει νὰ ἔχῃ ζυγισθῆ πρὶν ἐξέλθῃ τοῦ ἕρκους τῶν ὀδόντων. Εἶναι πράγματι, κύριοι, μία μεγάλη ζημία διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη. Εὐτυχῶς, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἔδωσε πλειοψηφίαν ἑνὸς μόνον βουλευτοῦ, ὅπως συνέβαινε προπέρυσι, μὲ τὸ Κέντρον ποὺ ἐψηφίζετο καὶ τὸ Σύνταγμα ἀκόμη, μὲ τὰς ψήφους τῶν κομμουνιστῶν. Δὲν ἔδωσε τὴν πλειοψηφίαν ἑνὸς καὶ μόνον βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος καμμίαν φορὰν ἐπίεζεν ἕνα ὁποιονδήποτε ὑπουργόν, δίκαια ἢ παράλογα ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὸν ἀπομακρύνῃ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωσε τόσην πλειοψηφίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ὥστε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Στρατάρχης Παπάγος, νὰ χρησιμοποιῇ ὁλόκληρον τὸ πλάτος τῆς ἁγνότητός του καὶ ὁλόκληρον τὴν δύναμιν τῆς θελήσεώς του καὶ πρὸς ἐξαγνισμὸν ἀκόμη, καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ περιβάλλοντός του. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σοβαρὸν εἶναι, ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἠθέλησαν νὰ ἐλέγξουν τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. Βεβαίως αἱ πράξεις τέως μελῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι δὲν ἦσαν κατακριτέαι. Δὲν γνωρίζω, ἀκόμη, ὅλο τὸ πλάτος τῶν λεπτομερειῶν. Πάντως εἶναι γεγονός, ὅτι δημόσιος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, ὅπως ὁ κ. Παλαμᾶς, κατὰ μῆνα Ἰούνιον, ὅταν πρὸ διμήνου ἐξέπεσεν ὁ κ. Μαρκεζίνης —μέλος τῆς Κυβερνήσεως— ἀνέλαβε νὰ τοῦ διορθώσῃ καὶ συμπληρώσῃ τὸ προσωπικόν του ἀρχεῖον καὶ παρέλαβεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ τὰ μεταφέρῃ εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Μαρκεζίνη. Πράγματι παμμέγιστον τὸ κακόν. Ὄχι μόνον διότι οἰκίαι πρώην ὑπουργῶν ἐχρησιμοποιοῦντο ὡς ἀρχεῖα τοῦ Κράτους καὶ τὸ Κράτος ἔμενε μὲ συρτάρια κενά, ἀλλὰ διότι ἀνώτατοι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, ἐλάμβανον ὁδηγίας ἀπὸ πρώην ὑπουργούς, νὰ καταχρασθοῦν, τρόπον τινά, τὰ δημόσια ἔγγραφα, νὰ τὰ ὑποκλέψουν καὶ νὰ τὰ ἀφαιρέσουν. Διότι πῶς θέλετε, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κάθε ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα, ὅταν χρειάζεται ἕνα ἔγγραφον νὰ τὸ ζητήσῃ, ἀλλὰ ὁ ἀπουσιάζων ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἁπλὸς βουλευτὴς καὶ μάλιστα ἰδιωτεύων τότε, δὲν πιστεύω, ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ παραλάβῃ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἔγγραφα αὐτά. Καὶ ὅμως προχθές, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἰς διαλογικὴν συζήτησιν μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μαρκεζίνη καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανοπούλου ἐλέχθη, ὅτι ὁ κ. Παλαμᾶς εἶναι καλὸς ὑπάλληλος. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, ποῖοι εἶναι οἱ καλοὶ ὑπάλληλοι. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει φοβοῦμαι μήπως εἶναι καλὸς καὶ ἐκεῖνος ποὺ κοιμήθηκε καὶ ἔχασε τὴν τσάνταν του καὶ ἐκεῖνος ποὺ ἐπῆγε στὴν Τουρκίαν νὰ ὑπογράψῃ συμβάσεις.

§15Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἐφ’ ὅσον τὰ γεγονότα δὲν εἶναι ἐξηκριβωμένα καὶ ἀναμένομεν ἀπάντησιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ κ. Παλαμᾶς εἶναι ἄριστος ὑπάλληλος. Συνεπῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπατε, εἰς μίαν στιγμὴν αὐτοσχεδιασμῶν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνετε ὅπως ἡ Βουλὴ τὰ ἀποδεχθῇ ὡς ἀκριβῶς τὰ εἴπατε.

§16Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μὴ γνωρίζω, προσωπικῶς, ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι παίρνουν τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ κουβαλοῦν εἰς τὰ σπίτια.

§17Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον δὲν διεπιστώθη. Παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε καὶ νὰ γραφῇ, ὅτι ὁ κ. Παλαμᾶς εἶναι ἄριστος ὑπάλληλος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα.

§18Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἀλλὰ ὁ κ. Μαρκεζίνης, εἶπεν, ὅτι τοῦ ἐπῆγαν τὸν μῆνα Μάϊον καὶ Ἰούνιον ἔγγραφα εἰς τὸ σπίτι του καὶ διώρθωσε τὸ προσωπικόν του ἀρχεῖον.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχουν ἐξακριβωθῆ αὐτά. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ παρέλθῃ τὸ θέμα αὐτό.

§20ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνας πρώην ὑπουργός, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἔγγραφα, ἀλλὰ τῇ ἀδείᾳ τοῦ Προϊσταμένου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ ὑπάλληλος δὲν θὰ πάῃ μόνος του.

§21Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὄχι προσωπικῶς. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα, νὰ πάρῃ ἀκόμη καὶ τὸ πρωτότυπον, ἀλλὰ ἀνοίγει τὸ συρτάρι χωρὶς ἡ ὑπηρεσία νὰ γνωρίζῃ τίποτε; Δὲν ξεύρω ἴσως νὰ κάμνω καὶ ἐγὼ λάθος.

§22Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀρίστου ὑπαλλήλου, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός.

§23Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἐγὼ λέγω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤκουσα, καὶ τὰ ὁποῖα, ὅταν θὰ μὲ ἐρωτήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐψήφισαν, θὰ τὰ εἴπω.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀλίγην ἡσυχίαν παρακαλῶ.

§25Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι, ἀπεδείχθη, ὅτι ἄριστος, θεωρούμενος συνεργάτης τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠξεύρω πῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται ὄχι ἐν τάξει, διότι ἐχρησιμοποίησε τὸ ἀξίωμά του διὰ νὰ προσπορισθῇ μᾶλλον πολιτικὰ ὠφέλη καὶ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι μόνον ἐκεῖνος ἐγνώριζε μὲ τὰς διαφόρους ἑταιρείας νὰ κάμῃ ἐπ’ ὠφελείᾳ διὰ τὸ Ἔθνος συμβάσεις. Τοῦτο ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θέματα, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν δικαίωμα εἰς βουλευτάς, καὶ ἐπειδὴ, κύριοι, ὁ καθεὶς ἐξ ἡμῶν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἀπάντησιν ἀναλόγως τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον θέτει τὰ ζητήματα, ἔδωσαν δικαίωμα νὰ κατηγορήσουν πρὸ ὀλίγου τὸν Στρατάρχην Παπάγον, τὸν πραγματικὸν ἅγιον κατὰ τὴν ἀντίληψιν νομίζω καὶ τῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ κατηγορήσουν τὸν Στρατάρχην Παπάγον, ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν κἄποιαν σχέσιν, ὄχι ἁπλῶς μὲ τὴν Εἰσαγγελικὴν ἀρχήν, ἀλλὰ νὰ καταντήσουν...

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λιβαδᾶ, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§27Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε. Καὶ μᾶς εἶπαν, ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Τίποτε ἄλλο δὲν βλέπουν, οὔτε τὴν ἡσυχίαν τοῦ λαοῦ, οὔτε τόσα ἄλλα, τίποτε δὲν βλέπουν, οὔτε ἐν πάση περιπτώσει τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὔτε τίποτε ἄλλο, δὲν βλέπουν παρὰ μόνον ἔστω ἕνα ἐξαιρετικὰ βέβαια ἀτυχὲς γεγονός, τὸ ὁποῖον σπεύδει ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρόεδρος μόνος του νὰ διορθώσῃ μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν, τὴν τιμιότητα καὶ τὴν ἁγιότητα, ἡ ὁποία διακρίνει, ὁλόκληρον τὴν Στρατιωτικὴν οἰκογένειαν τῆς Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας ἕνας στρατιώτης ἅγιος, αὐτὴν τὴν στιγμὴν προΐσταται τῶν τυχῶν τοῦ Ἔθνους. Ἀξιότιμοι κύριοι, δὲν εἶναι μόνον αὐτό, ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῶν Φιλελευθέρων, εἶπεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ αὐτός, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διάγει μαρτυρικὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαβίωσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ συνηθισμένον τροπάριον, τὸ ὁποῖον πάντοτε ὁ ἐξοχώτατος, κ. Παπανδρέου, λέγει ὅταν δὲν εἶναι ὁ ἴδιος εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, εἶχε γραμμένα, ὅσα εἶχεν εἴπει ἐναντίον αὐτῆς παρόμοια, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι ἦσαν πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μᾶς κατεμαρτύρησε χθές.

§28Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτὸ σᾶς παρηγορεῖ.

§29Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Εἶπεν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἐσταυρωμένος. Ἐγὼ ὅμως, νομίζω, ὅτι ἐσταυρωμένος εἶναι ὁ ἴδιος ὅταν δὲν εὑρίσκεται ὡς κυβερνήτης. (Γέλωτες, χειροκροτήματα).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἀπουσιάζει. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος.

§31Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Μπαμπᾶκος προηγεῖται.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖ εἷς ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ εἷς ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§33Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀληθῶς, κύριοι συνάδελφοι, βαρυαλγὴς ἀνῆλθον τὴν φορὰν ταύτην, εἰς τὸ βῆμα, διότι, τῶν οἰκιῶν ἡμῶν ἐμπιπραμένων, ὄχι μόνον ἄδομεν, ἀλλὰ ἐπὶ 15θήμερον ἤδη, ὀρχούμενοι πέριξ ἑνὸς χαρτίου, ὅπως τὸ ἀπεκάλεσε καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ ἐξοχώτατος δόκτωρ Ἔρχαρτ, ὀρχούμενοι πέριξ αὐτοῦ τοῦ χαρτίου, ἀλληλοϋβριζόμεθα καὶ ἀλληλοκατηγορούμεθα. Καὶ ἐνῷ οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν Κύπριοι, βλέπουν τὰς ἁλύσσεις αὐτῶν νὰ γίνωνται βαρύτεραι καὶ ἀναμένουν παρ’ ἡμῶν, ἐνίσχυσιν, ὅταν ὀργιάζει ἡ Ἰντέλιζενς Σέρβις καὶ ἡ Ἀγγλικὴ προπαγάνδα, ἡμεῖς τὸ τροπάριόν μας: Ἐδέσμευσαν αἱ ἐπιστολαὶ ἢ δὲν μᾶς ἐδέσμευσαν; Καὶ ὅταν ἔρχονται αἱ κραυγαὶ τῆς ἀγωνίας τοῦ ἐργαζομένου κόσμου καὶ αἱ καθημεριναὶ οὐρανομήκεις διαμαρτυρίαι καὶ ἀπὸ τὰ Ἐργατικὰ Κέντρα καὶ ἀπὸ τὰς ἐργαζομένας τάξεις τῶν μισθωτῶν καὶ μισθοσυντηρήτων καὶ δραχμοβιώτων, ἡμεῖς συνεχίζομεν τὸ τροπάριον, ἐὰν μᾶς ἐδέσμευσαν αἱ ἐπιστολαὶ καὶ ποῖος μᾶς ἀπεδέσμευσε. Ὅταν πρὸ ἑνὸς ἔτους, κύριοι συνάδελφοι, ὁ τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής, ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Μαρκεζίνης, μετὰ τὸ ταξείδιον ἐκεῖνο εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅπου ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἀποστολῆς, ἐπέτυχε τὰς συμφωνίας ἐκείνας, διὰ τὰς ὁποίας, ὄχι μόνον τὸν ἐχειροκροτήσαμεν, ἀλλὰ τὸν ἀπεθεώσαμεν ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ —οἱ ρήτορες συνηγωνίζοντο τὶς πρῶτος θὰ διαδηλώσῃ τὴν χαράν του καὶ τὴν εὐτυχίαν του— διότι χάρις εἰς τὸ ἐπίμοχθον ἐκεῖνο ἔργον καὶ τὸν μνημειώδη ἐκεῖνον λόγον, τὸν ὁποῖον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐξεφώνησεν, ὅλοι ἀντελήφθημεν καὶ τὸ Ἔθνος ἐπίσης, ὅτι ἤρχισε νὰ πνέῃ ζείδωρος ἡ αὔρα τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ὅτι ἠδύνατο ὁ λαὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἴδῃ τὰ ἐρείπια, τὰ ὁποῖα αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις δίκην ἑνὸς ἐγκελάδου εἶχον δημιουργήσει, ὁ λαὸς οὗτος, ἐδικαιοῦτο νὰ ἐλπίζῃ μίαν καλυτέραν αὔριον. Ὁ λόγος ἐκεῖνος ἔχει τυπωθῆ καὶ ἕκαστος ἔχει τὸ ἀντίτυπον καὶ δύναται νὰ ρίψῃ ἓν βλέμμα διὰ νὰ ἴδῃ πόσος συναγωνισμὸς ἐγίνετο μεταξὺ τῶν συναδέλφων του καὶ ὑμῶν τῶν βουλευτῶν, τὶς πρῶτος θὰ διαδηλώσῃ τὴν χαράν του. Καὶ ὅμως, παρῆλθεν ἓν ἔτος, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὰ 50 ἑκ. δολλάρια τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων, μένουν ἀχρησιμοποίητα. (Θόρυβος). Μένουν ἀχρησιμοποίητα καὶ τὰ ἐνεθυμήθημεν, κύριοι συνάδελφοι, —θὰ παρακαλέσω ἐὰν θέλετε νὰ μὴ κάμνετε διακοπάς, διότι εἰς βάρος ὅλων θὰ εἶναι αἱ διακοπαί, δὲν θὰ τελειώσω ἐὰν δὲν εἴπω ὅσα νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἴπω— τὰς ἐνεθυμήθημεν, λοιπόν, τὰς συμβάσεις ἐκείνας καὶ τὰ 50 ἐκεῖνα ἑκατομμύρια δολλάρια, τῶν ὁποίων εἴχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην, μόνον ὅταν ἐνεφανίσθησαν αἱ ἐπιστολαὶ καὶ μόνον διὰ νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ αὐτὰς καὶ διὰ νὰ ρίψωμεν ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, τὸ Ἔθνος, εἰς τὸν σάλον τῶν ἐπιστολῶν. Θὰ ἐξετάσω καὶ ἐγώ, δι’ ὀλίγων, αὐτὰς τὰς περιφήμους ἐπιστολάς. Τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει ἰδιόγραφος διόρθωσις εἰς τὸ πρωτότυπον ἐκεῖνο, εἶναι ἡ ἀναμφισβήτητος ἀπόδειξις ὅτι, δὲν προϋπῆρχε συνεργασία καὶ συμφωνία, διότι ἐὰν προϋπῆρχε συνεργασία θὰ εἶχον ὅλα τακτοποιηθῆ καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὅτε ἐνεφανίζοντο αἱ ἐπιστολαί, δὲν θὰ προέβαλε τὴν ἀξίωσιν, ὁ ἀξιότιμος κ. Μαρκεζίνης, νὰ διορθωθοῦν, ὁπότε ἠναγκάσθη ὁ κ. Ἔρχαρτ, ἰδιογράφως νὰ ἐπιφέρῃ τὴν διόρθωσιν ἐκείνην. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ἀπόδειξις, ὅτι ὁ Ἕλλην ὑπουργὸς δὲν αἰφνιδιάσθη, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἀφοῦ εἶχε δηλώσει διερχόμενος ἀπὸ τὰ γραφεῖα τοῦ Κροὺπ καὶ τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν, ὅτι δὲν ἀναλαμβάνει καμμίαν δέσμευσιν, ἐὰν προϋπῆρχε συνεννόησις, πᾶς ἄνθρωπος καλῆς πίστεως ὀφείλει νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι, τὰ κείμενα θὰ ἦσαν ἕτοιμα καὶ θὰ ὑπεγράφοντο χωρὶς νὰ γίνουν συζητήσεις τὴν τελευταίαν στιγμήν. Καὶ εἶναι ἐκεῖ, ἡ ἀγόρευσις, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Μαρκεζίνης, ἀγορεύων πέρυσι μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐκινδύνευσαν νὰ ναυαγήσουν αἱ διαπραγματεύσεις. Διότι καίτοι, μετὰ τὴν ἐπίμονον ἐκείνην ἐργασίαν, τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερβῇ τὰ 100 ἑκατομμύρια μάρκα, ἐπαφέθησαν τὴν τελευταίαν στιγμήν, εἰς τὸν κ. Ἀντενάουερ, καὶ περιγράφει ἐκεῖ εἰς τὸ κείμενον πῶς κατορθώθη χάρις εἰς τὴν προσωπικὴν ἐπέμβασιν τοῦ μεγάλου ἐκείνου Γερμανοῦ, ὁ ὁποῖος πράγματι ἀπεδείχθη, ὅτι εἶναι εἷς ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἀνδρῶν τῆς συγχρόνου πολιτικῆς ἱστορίας, διότι ἐκ τῆς ἀφανείας ἐδημιούργησε συντομώτατα μεγάλην δύναμιν, τὴν Γερμανίαν, πῶς χάρις εἰς τὴν προσωπικὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ἀντενάουερ, ἐπετεύχθη νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσόν, ἀπὸ 100 εἰς 200 ἑκατομμύρια μάρκα. Καὶ πρέπει νὰ ἀκούσητε αὐτὴν τὴν περιγραφήν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μαρκεζίνης, ἀγορεύων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος: Εὐθὺς μετὰ τὸ γεῦμα, τὸν ἐπλησίασα μετὰ τοῦ τόσον πολυτίμου συναδέλφου μου, κ. Καψάλη, καὶ τοῦ ἔθεσα τὸ ζήτημα. Τοῦ ἐξήγησα, ὅτι ἐπανεμφάνισις τῆς Γερμανίας εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ 100 ἑκατομμύρια μάρκα δι’ ἐμὲ ἦτο ἀδύνατος. Τοῦ ἐτόνισα, ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ οἰκονομικοὶ ὑπουργοὶ εἶναι σύμφωνοι, μένει αὐτὸς νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα. Εἶναι δύσκολον νὰ λησμονήσω τὰς στιγμὰς ἐκείνας, ὅπου μέσῳ κοινωνικῆς συναντήσεως ὁ Ἀντενάουερ μὲ καταπλήσσουσαν ζωτικότητα —μὴ λησμονῆτε, ὁ Ἀντενάουερ εἶναι ἡλικίας 77 ἐτῶν— ἐκάλει ἐνώπιόν μας τοὺς ὑπουργοὺς καὶ ἀνωτάτους ὑπαλλήλους καὶ συνομίλει, καὶ πρίν παρέλθουν τρία τέταρτα τῆς ὥρας, ὁ Ἀντενάουερ ἐζήτει τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον μὲ ἱκανοποίει, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ αὐτός. Καὶ ποῦ νὰ εὕρωμεν τὸ σχέδιον αὐτὴν τὴν ὥραν, διότι δὲν εἴμεθα προητοιμασμένοι εἰς τοιαύτην ἐξέλιξιν κατὰ τὴν διάρκειαν ἐπισήμου δεξιώσεως. Ἐπὶ τέλους εὑρέθη ἓν ἀπὸ τὸν Ἐμπορικὸν Σύμβουλον τῆς Πρεσβείας μας, κ. Τσιμικάλην, καὶ εἰς τὸ πρόχειρον ἐκεῖνο σχέδιον, τὸ ὁποῖον φυλάττω προσωπικῶς, ὁ Ἀντενάουερ ἔθεσε τὴν μονογραφήν του καὶ ἐκάλεσε νὰ μονογράψω καὶ ἐγώ. Δὲν σᾶς κρύπτω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἡ βαθεῖα μου ἱκανοποίησις ὠφείλετο, ὄχι μόνον εἰς τὸ ὅτι ἀντὶ νὰ διακοποῦν αἱ διαπραγματεύσεις, κατελήξαμεν εἰς τὴν μεγάλην ἐπιτυχίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν θαυμασμόν μου διὰ τὸν τρόπον καὶ τὴν ταχύτητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἀντέδρασε καὶ ἔδρασεν ὁ Καγκελλάριος. Καὶ ἔρχεται, ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, καὶ λέγει, πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ δεχθῶμεν, ὅτι κατελήφθητε ὑπὸ ἀγωνίας, ὅταν διαπραγματεύεσθε μὲ ἐπίσημον κράτος. Ἀκούσατε ὑπὸ ποίας συνθήκας ὑπεγράφη καὶ τὸ ποσὸν τῶν 100 ἑκ. μάρκων, ἀνῆλθεν εἰς τὰ 200. Εἰς στιγμὰς αἰφνιδιασμοῦ, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δεξιώσεως, ὅπου ὁ Καγκελλάριος ἀνεζήτει ἓν σχέδιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ ὑπέγραψεν. Ὑπὸ ἀναλόγους περιστάσεις αἰφνιδιασμοῦ, παρουσιάσθη καὶ ὁ κ. Ἔρχαρτ μὲ τὰς ἐπιστολὰς τῆς ΖΗΜΕΝΣ καὶ ΤΕΛΕΦΟΥΝΚΕΝ. Πρέπει νὰ ἔλθητε εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Ἀποστολῆς, ὁ ὁποῖος ἐκινδύνευσε νὰ ἴδῃ ματαιουμένην τὴν συμφωνίαν, ἐὰν δὲν ὑπέγραφε. Δύο τινὰ ἠδύναντο νὰ συμβοῦν ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἐὰν ἦτο πᾶς ἄλλος ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἀποστολῆς, ἢ θὰ κατελαμβάνετο ἀπὸ δέος καὶ δὲν θὰ ὑπέγραφεν, ἢ θὰ ὑπέγραφεν ἀσυζητητεί. Ἐν προκειμένῳ ὅμως κατώρθωσεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, νὰ πείσῃ τὸν κ. Ἔρχαρτ νὰ δεχθῇ τροποποίησιν τῶν ἐπιστολῶν. Δέν εἶχε δίκαιον ὁ κ. Παπανδρέου, ὅταν ὁμίλει μὲ τόσην εἰρωνείαν, ὅτι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν ξένων ἀποστολῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλαμβάνωνται ὑπὸ αἰφνιδιασμῶν. Λησμονοῦμεν, ὅτι ὁ κ. Ἔρχαρτ, ἐπροστάτευσε Γερμανικὰ συμφέροντα. Καὶ αἱ δύο ἑταιρεῖαι εἶναι Βαυαρικαὶ καὶ ὁ κ. Ἔρχαρτ ἐκεῖ ἔχει τὴν ἐκλογικήν του περιφέρειαν. Καὶ ἐξέχασε τὸ Ρωμαϊκὸν ρητὸν: «ἔξεστι τοῖς συμβαλλομένοις περιγράφειν ἀλλήλους». Καὶ δικαίως, ὁ κ. Ἔρχαρτ, ἐπροστάτευσε τὰς ἑταιρείας, τὰς ὁποίας ἐξεπροσώπει καὶ εἶχον ὑποχρέωσιν ὁ κ. Μαρκεζίνης νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἔπρεπεν ἐπίσης νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰς ἑταιρείας αὐτὰς ἐξεπροσώπει Ἕλλην, ὁ ὁποῖος εἶχε μετακληθῆ ἐκεῖ καὶ παρηκολούθει τὰς ἐξελίξεις καὶ ἀσφαλῶς Ἑλληνικῆς ἐφευρέσεως τέχνασμα ἦτο αὐτό. «Δῶστε το τώρα ποὺ εἶναι ζεστό, γιατὶ στὴν βράση κολάει τὸ σίδηρο, τί θὰ κάμῃ, θὰ τὸ ὑπογράψῃ». Τὸ ὅτι, αἱ τροποποιήσεις ἐγένοντο ἰδιοχείρως ἐκείνην τὴν στιγμὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ἔρχαρτ, ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐπ’ αὐτοῦ προσυνεννόησις καί, ὅτι πᾶς τὸ ἀντίθετον ὑποστηρίζων, δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν λογικήν. Κύριοι συνάδελφοι, νομικὴ δέσμευσις δὲν ὑπάρχει. Δὲν εἶναι σύμβασις, αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη. Καὶ ἐὰν δὲν ἐγένοντο αἱ τροποποιήσεις καὶ πάλιν δὲν θὰ ὑπῆρχεν νομικὴ δέσμευσις. Καὶ οἱ πρωτοετεῖς φοιτηταὶ τῆς Νομικῆς, ἀντιλαμβάνονται, ὅτι δὲν ὑπεγράφη ἕνα πάκτουμ. Ἐδόθη μία ὑπόσχεσις. Ἠναγκάσθην νὰ μελετήσω ἐπισταμένως τὸ ζήτημα. Καὶ ἔχω ἑτοιμάσει αὐτὴν τὴν μικρὰν ἐργασίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρομαι καὶ ἥτις ἔχει οὕτω: Αἱ ἐπιστολαὶ Μαρκεζίνη–Ἔρχαρτ δὲν εἶναι ἄλλο τι ἢ διαβεβαιώσεις ὑπουργοῦ ξένης χώρας πρὸς τὸν συνάδελφόν του ἑτέρας χώρας, ὅτι θέλει μεριμνήσει νὰ ἐξετασθοῦν εὐμενῶς αἱ μέλλουσαι προτάσεις τῶν Σῆμενς καὶ Τελεφοῦνκεν. Μία τοιαύτη ἐνέργεια ὑπουργοῦ διαπραγματευθέντος μετὰ ξένης Κυβερνήσεως καὶ ἐπιτυχόντος ὡρισμένας ἐπενδύσεις χάριν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς Χώρας, ἀποτελεῖ ἐκδήλωσιν εὐπροσηγορίας καὶ δὲν περιλαμβάνει οὐδεμίαν δέσμευσιν. Ἄλλην ἔννοιαν δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχουν, δοθέντος, ὅτι δὲν περιέχουν, οὔτε ἀναφέρονται, εἰς ἕτερον συγκεκριμένον κείμενον, περιέχον τοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς θὰ συνήπτοντο αἱ σχετικαὶ συμβάσεις, αἵτινες ἄλλως τε δὲν θὰ ἦσαν «διακριτικαὶ συμβάσεις» ἢ ἄλλως «διεθνεῖς συμβάσεις», ἀλλὰ μέλλουσαι καὶ ἐνδεχόμεναι συμβάσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μετὰ ξένων ἑταιρειῶν. Ἑπομένως δὲν περιέχουν ὡρισμένην συμβατικὴν ὑποχρέωσιν, οὐδὲ κἂν ἀποτελοῦν «πρότασιν» περὶ συνάψεως συμβάσεως κατὰ τὴν νομικὴν ἔννοιαν. Κατὰ τοὺς διεθνολόγους, καὶ αὐταὶ ἀκόμη αἱ «διεθνεῖς» συμβάσεις», δύο καὶ περισσοτέρων Κρατῶν, ἀποτελοῦσιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν νομικήν του φύσιν, «πραγματικὰ συμβόλαια» προσομοιάζοντα ὡς πρὸς τὸ στοιχεῖον τοῦ σχηματισμοῦ τῆς πρὸς σύμβασιν βουλήσεως, πρὸς τὰς δικαιοπραξίας τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ὅθεν διὰ τὴν ἑρμηνείαν τῶν διεθνῶν δικαιοπραξιῶν, (μονομερῶν ἢ διμερῶν) ἢ ἐν ἀνάγκῃ νὰ προσφύγωμεν εἰς τὰς περὶ συμβάσεων γενικὰς ἀρχὰς τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου, ἀποτελούσας κατὰ τὴν γνώμην τῶν διεθνολόγων τὸ ἀπαραίτητον νομικὸν βοήθημα, πρὸς τὴν εὕρεσιν, τῆς ἀληθοῦς ἐννοίας αὐτῶν, ἂν δηλαδή, περιέχουν συμφωνίαν δεσμευτικὴν καὶ πρὸ παντὸς ἔγκυρον. Οὕτως ἀποφαίνονται οἱ διεθνολόγοι. Παρ’ ἡμῖν, ὁ Σπυρόπουλος, Καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ Ἀθηνῶν (Δημόσιον Διεθνὲς Ἔκδοσις 1954, σελ. 229. Ἰδὲ καὶ Strupp Elements de droit International Publik Universel Europien et Americain. Ἔκδοσις 1927, σελὶς 185. Ὅθεν διὰ νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν διὰ τῶν ἐπιστολῶν κατηρτίσθη σύμβασις παράγουσα ὑποχρεώσεις ἀναθέσεως τάχα, εἰς δύο ἑταιρείας τῶν περὶ ὧν ἡ ἐπιστολὴ ἐπιχειρήσεων, δέον νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου. Ἐν προκειμένῳ, κατὰ σύμπτωσιν τὸ ἀστικὸν δίκαιον ἀμφοτέρων τῶν χωρῶν Γερμανίας καὶ Ἑλλάδος, εἶναι τὸ αὐτό. Ἔχει τὴν ἀρχὴν του εἰς τὸ Ρωμαϊκὸν δίκαιον, ὅπερ ἐφηρμόζετο καὶ ἐν Γερμανίᾳ ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ λεγομένου Κοινοδικαίου καὶ κατεστάλαξεν εἰς τοὺς ἰσχύοντας Ἀστικοὺς Κώδικας. Κατὰ ταῦτα, διὰ νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν διὰ τῶν ἐν λόγῳ ἐπιστολῶν συνήφθη τάχα σύμβασις, καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους, θὰ πρέπει νὰ καταφύγωμεν εἰς τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ ἡμετέρου Ἀστικοῦ Κώδικος, 185, 189, 192 καὶ 195 ὧν ἀντίστοιχα τὰ ἄρθρα 145, 147 καὶ 151 Γερμανικοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, ἐξ ὧν καὶ ἐλήφθησαν. Τὰ ἄνω ἄρθρα ἀφορῶσι τὴν κατάρτισιν τῶν δικαιοπραξιῶν ἐν γένει (δήλωσιν βουλήσεως, πρότασιν, ἀποδοχήν, τελείωσιν συμβάσεων). Ἅπαξ ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου, ὡς πηγῶν ἀμφοτέρων τῶν δικαίων, ἀνάγκη νὰ ὑπομνήσωμεν τὴν γνωστὴν ρῆσιν τοῦ Οὐλπιανοῦ περὶ τοῦ τὶ ἐστὶ σύμβασις: Pactum est pactus duorum plureumque inidem placitum et consensus» Ἤτοι, κατὰ τὴν ἐν Βασιλικοῖς μεταφοράν: «Σύμφωνον ἐστὶ δύο ἢ πλειόνων εἰς ταὐτὸν ἀρεστὸν καὶ συναίνεσις», (Βασιλικόν ΙΙ, Ι, Ι), ὅπερ σημαίνει, ὡς δέχονται πάντες οἱ ρωμαϊσταί, ὅτι διὰ τὴν κατάρτισιν συμβάσεως, δέον νὰ ὑπάρχῃ πλήρης συμφωνία, ὡς πρὸς τοὺς ὅρους καὶ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς. Ἔτι πλέον, κατὰ τὰς προρρηθείσας διατάξεις τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος Γερμανίας καὶ Ἑλλάδος, ὡς ἑρμηνεύουν τούτους οἱ συγγραφεῖς καὶ ἡ νομολογία, προϋποθέσεις καταρτίσεως ἐγκύρου συμβάσεως παραγούσης δέσμευσιν, εἶναι ἡ συγκεκριμένη καὶ πλήρης κατὰ περιεχόμενον πρότασις καὶ ἡ ἀποδοχὴ ταύτης χωρὶς νὰ παραμείνουν ἐκτὸς τῆς συμφωνίας ὅροι οὐσιώδεις ἢ καὶ ἐπουσιώδεις, διότι ὡς διδάσκουν οἱ συγγραφεῖς ἅπαξ δὲν ἐπῆλθε συμφωνία καὶ ἐπὶ ἐπουσιώδους ὅρου, σημαίνει ὅτι τὰ συμβαλλόμενα μέρη ἀποδίδοντα καὶ εἰς τοῦτον σημασίαν, δὲν κατέληξαν εἰς συμφωνίαν, (ἄρθρον 195 Ἑλλην. Κώδικος, 145 Γερμανικοῦ). Ὁ Κράτιστος Γερμανὸς Ἀστικολόγος Ἐννεκέρους εἰς σελίδα 411 ἐκδόσεως 1928 τῆς Πραγματείας του περὶ τοῦ Ἀστικοῦ Δικαίου ἀναγράφει τὰ ἑξῆς: «Wie das gemeire Recht so fordert auch das B. G. yur Güligkat des Vertrages die Übereinstimung des Antrags und der Annalime. Haben sich die Parteien uber einen Pnnkt noch nicht geliniyt und sind sich dessen bew ust soist der vertrag noch nicht geschlossen. «Ὅπως καὶ τὸ Κοινοδίκαιον, οὕτω καὶ ὁ Ἀστικὸς Κῶδιξ, ἀξιοῖ διὰ τὴν ἔγκυρον κατάρτισιν συμβάσεως τὴν ἀπόλυτον συμφωνίαν προτάσεως καὶ ἀποδοχῆς. Ἐὰν τὰ συμβαλλόμενα μέρη δὲν συνεφώνησαν εἰσέτι καὶ ἐπὶ ἑνὸς σημείου, ἐν γνώσει τῆς ὑπάρξεώς του, ἡ σύμβασις δὲν λογίζεται καταρτισθεῖσα (κλεισθεῖσα)». Ὁμοίως διδάσκεται καὶ ὑπὸ τοῦ Standinger Keidel. Ὁ ἡμέτερος Μπαλῆς ἐν γενικαῖς ἀρχαῖς, ἔκδοσις 1948 σελ. 203, καὶ ἑπ. ἀναφέρει αὐτολεξεί: «Διὰ νὰ καταρτισθῇ σύμβασις, ἀπαιτεῖται ἁρμονικὴ συνάντησις προτάσεων καὶ ἀποδοχῶν, δηλαδή, πλήρης συμφωνία ἀμφοτέρων τῶν μερῶν». Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ περὶ τίνος προτάσεως καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους πρόκειται διὰ νὰ γίνῃ λόγος καὶ περὶ ἀποδοχῆς; Ἔγγραφον ὅπερ δὲν περιέχει τὸ κείμενον τῆς προτάσεως, δηλαδή, τοὺς ὅρους, ἔστω καὶ ἐν γενικωτάταις γραμμαῖς, ὑφ’ οὓς αἱ δύο ἑταιρεῖαι θὰ συνεβάλοντο μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἁπλῆν ὑπόσχεσιν μερίμνης νὰ ἀκουσθῶσιν αἱ μέλλουσαι προτάσεις τῶν δύο ἑταιρειῶν, ὄχι μόνον δὲν εἶναι «σύμβασις», κατὰ τὴν ἔννοιαν τῶν Γενικῶν Ἀρχῶν τοῦ δικαίου, ἀλλ’ οὐδὲ προσύμφωνον περὶ μελλούσης συμβάσεως, ἀφοῦ καὶ τοῦτο κατὰ τὴν ἔννοιαν ἄρθρου 166 Ἀστ. Κώδικος, προϋποθέτει ἀναγραφὴν τῶν ὅρων τῆς μελλούσης νὰ καταρτισθῇ ὁριστικῆς συμφωνίας. Οὔτε κἂν προαίρεσιν ἀποτελεῖ (ὀψιὸν) διότι καὶ αὕτη δέον νὰ περιέχῃ τοὺς ὅρους ὑφ’ οὓς δικαιοῦται τὸ ἕτερον τῶν μερῶν, διὰ μονομεροῦς δηλώσεως βουλήσεως νὰ συστήσῃ ἔννομον σχέσιν ἢ σύμβασιν. (Ἰδὲ Μπαλῆν Γεν. Ἀρχαὶ σελ. 155 κατὰ Βαλήνδαν ὑπὸ τὸ ἄρθρον 166). Ἐπὶ τοῦ θέματος, δηλαδή, ἐπὶ τῶν σχεδιαζομένων ἢ ὑπὸ διαπραγμάτευσιν συμβάσεων ἔχει ἀποφανθῇ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, γνωμοτεῦσαν, ὅτι οὐδεμίαν παράγουσι δέσμευσιν (Θέμις Μ. σελὶς 334). Ὁμοίως καὶ Νομολογία Δικαστηρίων καὶ ἐπιστημονικαὶ γνῶμαι ἐν εὑρετηρίῳ Νομολογίας Ζαχαροπούλου, ἔκδοσις ... σελὶς 99. Ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω, διὰ νὰ δεσμευθῇ τὸ Κράτος ὑπὸ ὀργάνου τινὸς δέον τοῦτο νὰ ἔχῃ τὴν πρὸς τοῦτο κατὰ τὸ Ἐσωτερικὸν δίκαιον τῆς Πολιτείας, ἁρμοδιότητα, ὑπεστηρίχθη, ὅτι, δι’ ἃς συμβάσεις συνάπτει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κράτους, ἡ ἔκτασις τῆς ἁρμοδιότητος, ὡς καὶ ἡ τυχὸν Συνταγματικὴ προϋπόθεσις ἐπικυρώσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι κατὰ τὸ διεθνὲς δίκαιον, στοιχεῖον τῆς δεσμεύσεως ἢ μὴ δεσμεύσεως τῆς συμβαλλομένης Πολιτείας. Ἡ ἄποψις αὕτη δὲν ἐκράτησε, διότι δὲν ἀποδεικνύεται ἐπιστημονικῶς ἡ ὕπαρξις τοιούτου διεθνοῦς ἐθιμικοῦ Κανόνος. Οὕτω ὁ Σπυρόπουλος, ἔνθ’ ἀνωτέρω σελὶς 215, δεχόμενος ὅτι ἐλλείψει ἐθιμικοῦ κανόνος λύοντος τὸ θέμα ὀφείλομεν νὰ εὕρωμεν λύσιν διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ Δικαίου. Κατὰ γενικῶς ἀνεγνωρισμένον Κανόνα, ὁ ἀντιπρόσωπος νομικοῦ προσώπου, δὲν δύναται νὰ δεσμεύσῃ τοῦτο, εἰ μὴ μόνον ἐφ’ ὅσον ἐνεργεῖ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἁρμοδιότητός του. Ὁ κανὼν οὗτος, κατὰ τὴν κρατοῦσαν ἐν τῷ Διεθνεῖ Δικαίῳ Ἀρχήν, εἶναι καὶ ἐν προκειμένῳ ἐφαρμοστέος. Ὁμοίως ὁ Κάρλ Στροὺπ ἔνθ’ ἀνωτέρω ἐν σελίδι 178 καὶ ἑπόμενα, ἰδίως ἐν σελίδι 180 ἔτι κατηγορηματικός. Ὁ Fauchille (Traité de droit international public) τόμος 1 τμῆμα 3 ἔκδοσις 1926, σελὶς 328, διδάσκει ὡς γενικῶς παραδεδεγμένον κανόνα, ὅτι κάθε Κράτος δικαιοῦται νὰ μὴ ἐπικυρώσῃ τὰς ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου του ὑπογραφείσας συμφωνίας, καὶ ὅτι τοῦτο ἀποδέχονται πάντες σχεδὸν οἱ συγγραφεῖς, ἀποτελεῖ ἄλλως τε, ὡς βεβαιοῖ διὰ πλείστων παραδειγμάτων διεθνοῦς πρακτικῆς τὴν γενικῶς ἐφαρμοζομένην τακτικήν. Ὁ Στρούπ, ἀναφέρει ἐν σελίδι 180, ὅτι εἰς τὴν τέως Κοινωνίαν τῶν Ἐθνῶν, ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐξίκετο πολὺ πέραν, ὑποβαλοῦσα σχέδιον, δι’ οὗ ἐν ἄρθρῳ 4, ἀνεγνωρίζετο ὑπὸ τῶν μετεχόντων Κρατῶν, ὅτι καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἄρνησις ἐπικυρώσεως μιᾶς διεθνοῦς συμφωνίας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρῆται ὑπὸ τῶν λοιπῶν συμβληθέντων Κρατῶν, ὡς πρᾶξις μὴ φιλική: «Le refus de ratifier un traite est un droit des Etats contractans et ne doit pas être considerer par les autres parties contraetan tes comme un acte inamical». Ὅλοι οἱ συγγραφεῖς, ὅπως βλέπετε καὶ οἱ ἡμέτεροι καὶ ἐπιφανεῖς ξένοι δέχονται, ὅτι καὶ αἱ διακριτικαὶ συμβάσεις κρίνονται κατὰ τὸ ἀστικὸν δίκαιον. Ἐφόσον δέ, τύχῃ ἀγαθῇ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Ἀστικὸς Κῶδιξ καὶ ὁ Γερμανικὸς ἔχουν ἀντίστοιχα ἄρθρα, διότι ἔχουν καὶ κοινὰς τὰς πηγάς, τὸ Ρωμαϊκὸν δίκαιον, τὸ πρᾶγμα ἁπλουστεύεται, διότι ἔχει εὔκολον λύσιν. Διότι ἔγγραφον, ὡς ἡ ἐπιστολή, ὅπερ δὲν περιέχει τὸ κείμενον τῆς προτάσεως, δηλαδή, τοὺς ὅρους ἔστω, καὶ ἐν γενικωτάταις γραμμαῖς ὑφ’ οὓς αἱ δύο ἑταιρεῖαι θὰ συνεβάλοντο μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἁπλῶς ὑπόσχεσιν μερίμνης ν’ ἀκουσθῶσιν αἱ μέλλουσαι προτάσεις τῶν δύο ἑταιρειῶν, οὔτε σύμβασις εἶναι, οὔτε προσύμφωνον, οὐδὲ προαίρεσις, διότι καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ περιέχῃ τοὺς ὅρους ὑφ’ οὓς δικαιοῦται τὸ ἕτερον τῶν μερῶν διὰ μονομεροῦς δηλώσεως βουλήσεως, νὰ συστήσῃ ἔννομον σχέσιν ἢ σύμβασιν. (Γεν. Ἀρχ. Μπαλῆ, Βαλήνδα κλπ.). Δέσμευσις, λοιπόν, δὲν ἀνελήφθη. Τοῦτο ἄλλωστε ὡμολόγησε καὶ ὁ κ. Ἔρχαρτ εἰς τὴν Εἰδομένην. Τὸ ἀνέγραφαν ὅλαι αἱ Μακεδονικαὶ ἐφημερίδες, πρᾶγμα ὅπερ παρεσιώπησεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Καὶ δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην ὁ καθηγητὴς κ. Ἔρχαρτ, καὶ δι’ αὐτό, ναὶ μέν, ὅταν ἔρχεται εἰς Ἀθήνας καὶ κατατοπίζεται ἀπὸ τὸν Πρεσβευτήν του, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ ὁμολογεῖ τὴν νομικὴν δέσμευσιν καὶ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ κἂν συζήτησις, περὶ ἂν ὑπάρχῃ ἢ οὐ νομικὴ δέσμευσις τὰ μεσάνυκτα, ἐκτὸς προγράμματος δίδει νέαν συνέντευξιν ὅτι, ὑπάρχει δέσμευσις νομική· ἀλλὰ τὶ εἶπεν ὅταν εἰς τὴν πρὲς κόνφερανς τῆς Παρασκευῆς ἠρωτήθη εἰδικῶς. Ὅτι εἶπα στὴν Θεσσαλονίκη, τὸ ἔκαμα ἐδῶ. Δὲν διαβάζω Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας. Ὑπῆρχον ὅμως διερμηνεῖς εἰς τὴν Πρεσβείαν. Καὶ ἂν αἱ ἐφημερίδες, εἶχον μεταβάλλει τὰς δηλώσεις του, διατὶ δὲν τὰς διέψευδε; Διατί; Μὴ θέλων ὅμως νὰ δυσαρεστήσῃ κανένα ὁ εὐφυὴς Βαυαρός, ἀφοῦ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἦτο σύμφωνος καὶ ὁ Πρεσβευτής του ἐπέμενε καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῶν δύο ἑταιρειῶν ἐπρωτοστάτει, ἀπέφυγε νὰ δώσῃ σαφῆ ἀπάντησιν. Ὅτι ἔκαμα ἐδῶ εἶπα στὴ Θεσσαλονίκη. Ὅπερ σημαίνει: Ἀπεδέσμευσα, ὄχι διότι ἐπρόδωσα τὰ συμφέροντα τῶν Γερμανικῶν ἑταιρειῶν, ἀλλὰ διότι δὲν ὑπῆρχε νομικὴ δέσμευσις. Ἐτόνισαν ὅμως οἱ κατήγοροι, ὅτι καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ νομικὴ δέσμευσις, ὑπάρχει ἠθική. Σύμφωνοι. Ἀλλὰ μέχρι ποίου σημείου ἐξικνεῖται ἡ ἠθικὴ δέσμευσις. Ὄχι βέβαια νὰ παραδώσωμεν τὰ πάντα εἰς τὰς δύο ἑταιρείας. Εἴχομεν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, νὰ δεχθῶμεν τὰς προτάσεις αὐτῶν καὶ ἐν ἴσοις ὅροις καὶ νὰ τὰς προτιμήσωμεν. Ὅταν ὅμως ὑπέβαλον προτάσεις ἀπαραδέκτους, τότε εἴχομεν κάθε δικαίωμα νὰ τὰς ἀπορρίψωμεν, ὅπως καὶ τὰς ἀπερρίψαμεν. Ἀντιληφθέντες, οἱ σύμβουλοι τοῦ Στρατάρχου, ὅτι ἔχανον τὴν σοβαρότητά των, τοὐλάχιστον ἔναντι τοῦ ἐπιστημονικοῦ κόσμου, ὑποστηρίζοντες τὴν νομικὴν δέσμευσιν, ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἡμέρας, μετετόπισαν τὸ ζήτημα. Ὑπάρχει ἀπόκρυψις. Ὁ κ. Μαρκεζίνης, σᾶς ἔδωσεν ἐξηγήσεις καὶ ἀποδείξεις ὅτι δὲν ἀπεκρύβησαν. Εὑρέθησαν καὶ δύο ἀντίτυπα ἀπὸ τὰ πολλά, τὰ πολυγραφημένα καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ἀλλὰ ἀφοῦ ὑπῆρχεν, οὐχὶ ἓν ἀντίτυπον, ἀλλὰ πλείονα καὶ ἂν ἡ φωτογραφία δὲν φανερώνῃ τὴν ὑπὸ τὸ φῶς τῶν προβολέων ὑπογραφήν των, πῶς ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποκρυβῇ; Ἔστω, ὁ κ. Μαρκεζίνης τὸ ἀπέκρυπτε. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ εἶναι σύμφωνοι καὶ αἱ ἐνδιαφερόμεναι ἑταιρεῖαι, διότι αὐταὶ καὶ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἐφανέρωναν. Ποῖον λοιπόν, σκοπὸν θὰ ἐξυπηρέτει ἡ ἀπόκρυψις. Μήπως ἦτο σφάλμα ἡ ὑπογραφὴ καὶ ἐφοβήθη νὰ τὸ ἀναφέρῃ εἰς τὸν Στρατάρχην; Ἔ, κύριοι, αὐτὸ ὅστις τὸ ὑποστηρίζει, θὰ εἶναι μωρός. Διότι ἂν ἔλεγεν εἰς τὸν Στρατάρχην: «Ξαίρετε, τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἠθέλησαν νὰ μὲ μπλέξουν, ἀλλὰ ἐγὼ ἐπέτυχα αὐτὰς τὰς διορθώσεις. Στὸ κάτω–κάτω τῆς γραφῆς, ἀπορρίπτομεν τὰς προτάσεις ἂν δὲν εἶναι συμφέρουσαι ἢ βρίσκωμεν λόγους». Τί θὰ ἔλεγεν ὁ Στρατάρχης; Θὰ συνεφώνει. Ναὶ ἢ ὄχι;

§34Δ. ΛΕΚΑΡΑΚΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι, διατὶ τὸ ἀπέκρυψε. (Θόρυβος).

§35Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν τὴν ἀπέκρυψε, διότι δὲν ὑπῆρχε κανένας λόγος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Εἶχε τὴν συνήθειαν νὰ κρατῇ τὰ πρωτότυπα. Νὰ συζητήσωμεν ἠρέμως καὶ θὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν, ὁπότε ἐκ τῆς συζητήσεως ὁ Συναγερμὸς δὲν θὰ ἐξέλθῃ συντετριμμένος, ἀλλὰ μὲ τὴν αἴγλην, μὲ τὴν ὁποίαν τὸν περιέβαλλεν ὁ λαὸς καὶ τὸν ἐξύψωσεν ἡ ἡγεσία του. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλῶ, ὅπως ὁμιλῶ, διότι ἠγωνίσθην διὰ τὸν Συναγερμόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Μὲ τὸν θόρυβον δὲν θὰ μὲ στερήσετε τοῦ λόγου. Ἔχομεν ἢ ὄχι ἐλευθερίαν λόγου;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς σᾶς στερεῖ τοῦ λόγου. Προχωρήσατε.

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιολογημένος ὁ κύριος Βασιλᾶτος νὰ θέτῃ τὸ ἐρώτημα ἐὰν ἔχωμεν ἢ ὄχι ἐλευθερίαν λόγου. Ὁ κύριος Βασιλᾶτος ἐμείωσε μέχρι σημείου, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἐπιτρεπτὸν εἰς τέως συναδέλφους του τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐν τούτοις δὲν ἀντέδρασαν. Ἐὰν πρὸς στιγμὴν προβαίνουν εἰς μίαν ὁμαδικὴν ἐκδήλωσιν, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ ἐκδήλωσιν προσωπικῶς ἐχθρικήν, διότι ἐὰν ἦτο προσωπικῶς ἐχθρική, θὰ ἦτο διάφορος, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιολογεῖται ἡ στάσις σας, νὰ προβαίνετε εἰς αὐτὴν τὴν μελοδραματικὴν δήλωσιν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ἐλευθερία λόγου εἰς τὴν Βουλήν. Ὑπάρχει καὶ παρὰ ὑπάρχει καὶ κάμνετε χρῆσιν καὶ καμμίαν φορὰν κατάχρησιν.

§38Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν παρατήρησιν, ἀλλὰ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου δὲν μοῦ τὴν δίδετε σεῖς, ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα. Μοῦ τὴν δίδει τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα, μοῦ τὴν δίδει, θὰ ἀκούσετε γενικὴ ἀπὸ αἰώνων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ φωνή.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οὐδεὶς σᾶς εἶπεν, ὅτι σᾶς ἐπέτρεψαν ἐγώ, μὴ ξεκινᾶτε ἀπὸ προϋποθέσεις ἀνυπάρκτους. Δὲν εἶναι κακουργιοδικεῖον ἐδῶ, διὰ νὰ χρησιμοποιῆτε αὐτὰς τὰς ἐκφράσεις. Τὸ Σύνταγμα σᾶς τὴν δίδει, ὁ λαὸς σᾶς τὴν δίδει, ἡ ἱστορία, ἡ Κοινοβουλευτικὴ σᾶς τὴν δίδει, ἀλλ’ οὐδεὶς τὴν ἠμφισβήτησεν.

§40Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Σεῖς δὲν ἐπήγατε εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον ποτὲ καὶ δὲν τὸ γνωρίζετε. Ἴσως τὸ γνωρίζω ἐγὼ καλύτερον, ἀλλὰ μοῦ εἴπατε, ὅτι μοῦ ἐπιτρέπετε.....

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶπον, ὅτι σᾶς ἐπιτρέπομεν.

§42Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχω ὑποχρέωσιν ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ μνησθῶ τὸν λόγον ἑνὸς συμπολίτου μου, ὁ ὁποῖος ὅταν κἄποτε ἠθέλησεν ὁ Πρόεδρος νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον εἶπεν: «Ὁ ἄνθρωπος εἶναι προφορικὸς λόγος....... (ἀναγινώσκει)....». Αὐτὰ ἔλεγεν ὁ μακαρίτης Ἰακωβᾶτος. Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀφήσετε νὰ προχωρήσωμεν ἠρέμως καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἴδετε, ὅτι θὰ μείνετε ἱκανοποιημένοι εἰς τὸ τέλος, ἀλλὰ μὴ μὲ προκαλῆτε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσέλθετε εἰς τὴν οὐσίαν κ. Βασιλᾶτε.

§44Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμ.). Ἦτο εὐχάριστος ἡ διακοπή σας, διότι ἀνεγνώσατε μίαν ὡραιοτάτην περικοπὴν τοῦ Ἰακωβάτου.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀπηύθυνε πρὸς ἐμέ, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε τοῦ ἠμπόδισα τὸν λόγον.

§46Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν μὲ ἐπιχειρήματα. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν καὶ θέτομεν ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν ἐπιχειρήματα. Σεῖς ἢ θὰ τὰ ἀπορρίψετε ἢ θὰ τὰ υἱοθετήσετε. Ἔχομεν ὅμως καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἠκούσαμεν τοὺς ρήτορας τοὺς προλαλήσαντας καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐπειδὴ ἐγένετο συζήτησις περὶ κακουργιοδικείου, τοιαύτη προσπάθεια ἐξεζητημένων ἐπιχειρημάτων καὶ εἰδικώτερον τὸ παράπονόν μου ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τοιαύτη προσπάθεια διασυρμοῦ ἑνὸς συναδέλφου του, μὲ ἀοριστιολογίας, μὲ ἀσύστατα πράγματα, μὴ ἐπὶ ἐγγράφων ἐρειδομένων, δὲν τὴν συνήντησα οὔτε εἰς τὸ κακουργιοδικεῖον, ὅπου ἀγωνιζόμενός τις τῆς ἐλευθερίας του, δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ οἱονδήποτε ἐπιχείρημα.

§47Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μεταχειρίζεσθε τοιαύτας ἐκφράσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι διὰ τῆς χθεσινῆς μου ἀγορεύσεως, προέβην κἂν εἰς κρίσεις. Προέβην ἠρέμως, δεχθεὶς ὅλας σας τὰς διακοπάς, ἐπὶ μακρὰς ὥρας, εἰς τὴν προσαγωγὴν στοιχείων. Νομίζω, ὅτι εἶχον τὴν εὐθύτητα νὰ εἴπω, ποῦ στηρίζεται ἕκαστον τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα σᾶς προσήγαγον καὶ ποῖος εἶναι ὁ βαθμὸς τῆς βεβαιότητος ἑνὸς ἑκάστου στοιχείου. Κύριε συνάδελφε, ἀπὸ ἄλλης πλευρᾶς, ὅλως ἀπροσδοκήτως, ἐξετοξεύθη βαρυτάτη ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως κατηγορία. Ἡ κατηγορία, ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἐλεύσεως τοῦ κ. Ἔρχαρτ ἔγινε μία εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως σκευωρία. Αὐτὴ ἡ κατηγορία, ἦτο πράγματι βαρυτάτη. Καὶ ἦτο ἀσύστατος. Καὶ εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐγὼ νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ νὰ ἐξηγήσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ἐπακριβῶς τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἤγαγον τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβε καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ὑπουργὸν Συντονισμοῦ εἰδικώτερον, νὰ διαχειρισθῇ τὸ θέμα τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Γερμανίαν, καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἐχειρίσθη. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, κ. συνάδελφε, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μὴ λέγετε, ὅτι σᾶς στεροῦμεν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, ὅταν, οὔτε ὁ παραμικρὸς θόρυβος δὲν γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας σας, διότι πολὺ ὀλιγώτεραι φωναὶ ἠκούσθησαν ἀπὸ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, παρ’ ὅσαι ἠκούσθησαν χθές, ὅταν ὡμίλουν ἐγώ, ἀπὸ τὴν πτέρυγα τὴν ἰδικήν σας. Τὰ κάμνετε αὐτά, διὰ νὰ ἀναγραφῇ βεβαίως εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ὑπέστητε πίεσιν.

§48Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οὔτε νὰ ἀναγραφῇ, οὔτε ὑπέστην πίεσιν, οὔτε εἶναι ἱκανὸς κανεὶς νὰ ἀσκήσῃ ἐπὶ ἐμοῦ πίεσιν.

§49Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐὰν ἀναγραφῇ, ὅλοι ἐδῶ γνωρίζομεν καὶ παρίσταται καὶ ὁ τύπος καὶ τὰ θεωρεῖα εἶναι ἀνοικτά.....

§50Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀγόρευσιν.

§51Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ κάμω ὅ,τι θέλω, διότι σᾶς ἄφησα χθές, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε.

§52Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μοῦ ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, ἔχετε δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἀπαγορεύσετε τὰς διακοπάς, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λησμονηθῇ, διὰ λόγους ἁβρότητος, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐπέτρεψε χθὲς διακοπάς, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του. Νομίζω λοιπόν, ἐπειδὴ ἦσθε καὶ Κεφαλλὴν εὐπατρίδης, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§54Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἐσκέφθην νὰ διακόψω τὸν κ. συνάδελφον, νομίζω ὅμως, ὅτι εἶχον τὸ καθῆκον νὰ προβῶ εἰς κρίσεις καὶ νὰ εἴπω, ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐξηνάγκασαν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συναγάγῃ τὰς πολιτικὰς ἀποφάσεις ποὺ συνήγαγε, καὶ ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα, ποὺ ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ χειρισθῇ τὸ θέμα τὸ Γερμανικόν, καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἐχειρίσθη. Οὐδενὸς μεμφόμεθα, ἀλλὰ ἀπαγορεύομεν καὶ νὰ μᾶς μέμφωνται κατὰ τρόπον ἀβάσιμον καὶ νὰ ἰσχυρίζωνται, πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον χώραν. Εἶναι συκοφάνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διαπιστώνουν σκευωρίας καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀορίστως ὑβρίζουν, ἢ προσπαθοῦν νὰ ἑρμηνεύσουν διεθνῆ σύμβασιν, βάσει ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἴσχυον, οὔτε ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου νὰ θεωροῦνται σοβαραί. (Χειροκροτήματα).

§55Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὸ φιλοφρόνημα, τὸ ἀντιστρέφω ὅμως, ἀξιότιμε κύριε ὑπουργὲ δύο Ὑπουργείων καὶ τοῦ ἀτυχοῦς Ὑπουργείου τῶν Σεισμοπλήκτων Νήσων, διὰ τὰς ὁποίας ἐπὶ 15θήμερον δὲν εἶδον τίποτε νὰ πράξετε, παρὰ μόνον νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς τὸ νὰ ἀναζητῆτε ἔγγραφα, διὰ νὰ ἀσκήσετε πολεμικὴν κατὰ τοῦ συναδέλφου σας.

§56Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν ἐντρέπεσθε;

§57Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ ἐντρέπεσαι σύ, ὁ ὁποῖος παίρνεις 5.000.000 τὸν μῆνα διὰ τὴν ἐφημερίδα σου.

§58Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐντροπή σου εἶναι. Νὰ ἔλθῃς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν νὰ τὰ εἴπῃς αὐτά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μεταξᾶ, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ κύριος, ὁ ὁποῖος τιμᾷ τὸν Συναγερμὸν καὶ ὁ κ. Δενδρινὸς ἐπῆρε 1300 ψήφους ἐξ αἰτίας του. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§61Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. .... (δὲν ἠκούσθη).

§62Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καθῆστε κάτω, κύριε.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐμποδίζετε μόνον τὸν κ. Μεταξᾶν νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ ὁ κ. Βασιλᾶτος διέκοψε τὴν ὁμιλίαν του, διὰ νὰ κάμῃ προσωπικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ κ. Μεταξᾶ. Καὶ αὐτὸ ἐπίσης εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ἀπαγορεύσετε.

§64Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐπικαλεῖται τοὺς σεισμοπλήκτους ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος).

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Βασιλᾶτος διετύπωσε βαρεῖαν ἔκφρασιν κατὰ τοῦ συναδέλφου, κ. Μεταξᾶ, τὴν ὁποίαν δὲν ἤκουσε καὶ τὴν ὁποίαν ὅμως ἐγὼ δὲν ἀνέχομαι. Εἶπεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ὁ κ. Μεταξᾶς ζῇ ἀπὸ τὴν πολιτικήν. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Βασιλᾶτος τὴν φράσιν του, διότι πρόκειται περὶ βαρείας φράσεως. (Θόρυβος).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βασιλᾶτο, ἐὰν ἐλέχθη ἡ φράσις αὕτη, πρέπει νὰ τὴν ἀνακαλέσετε.

§67Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ θορύβου). Ἐξέλεξεν ὡς ἐπάγγελμα τὸ πολιτεύεσθαι.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μεταξᾶς θὰ λάβῃ τὸν λόγον, διότι ἠγέρθη προσωπικὸν ζήτημα.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐὰν ἀνακαλέσῃ ἀμέσως, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§70Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἡ ἔννοια ἡ ἰδική μου ἦτο, ὅτι ἐγὼ ἔχω ἕνα ἐπάγγελμα καὶ οἱανδήποτε ὥραν θέλω καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὑποβάλλω τὴν παραίτησίν μου καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἐπάγγελμά μου. Ὁ κ. Μεταξᾶς..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Βασιλᾶτος θὰ ἀνακαλέσῃ.

§72Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ θίξω τὸν κ. συνάδελφον.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰς πρακτικά, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ θίξῃ τὸν κ. συνάδελφον.

§74Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Θὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπεν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος, μόλις τελειώσῃ τὴν ἀγόρευσιν. Ἤδη δηλοῖ, ὅτι δὲν εἶχε πρόθεσιν νὰ σᾶς θίξῃ.

§76Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας εἶπεν. Ἔγραψε πέρυσι καὶ προπέρυσιν εἰς τὰς ἐφημερίδας......

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγει, ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ σᾶς θίξῃ. Αὐτὸ εἶναι ἀνάκλησις.

§78Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὰ ποὺ εἶπε. Δὲν εἶμαι ἀπὸ ἐκείνους ποὺ θὰ ἀνεχθοῦν ἀπὸ τὸν κ. Βασιλᾶτον νὰ λέγῃ, ὅ,τι θέλει, ἀπὸ τὸν σκανδαλοθήραν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρεῖτε ἐπὶ τῆς οὐσίας, θὰ λάβετε τον λόγον κ. Μεταξᾶ.

§80Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Θὰ ἀνακαλέσῃ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεκάλεσε, διὰ τῆς φράσεως, ὅτι δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ σᾶς θίξῃ.

§82Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ σᾶς θίξω.

§83Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὁ κ. Βασιλᾶτος, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ θίξῃ τὸν κ. συνάδελφον καὶ ἀνεκάλεσεν. Ὁ κ. Μεταξᾶς τὸν ἀποκαλεῖ σκανδαλοθήραν. Ἀφοῦ εἶπεν, ὅτι ἀνακαλεῖ καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ σᾶς θίξῃ, πρέπει νὰ τελειώσωμεν.

§84Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Προπέρυσιν εἰς ἐφημερίδας ἀνέφερεν ἕνα πρὸς ἕνα τὰ περιουσιακά μου στοιχεῖα, ὁ σκανδαλοθήρας. Ὄφιν θερμαίνετε εἰς τοὺς κόλπους σας, κ. Πρόεδρε, καὶ θὰ χύσῃ καὶ εἰς σᾶς τὸν ἰόν του.

§85Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶναι συμψηφισμὸς τέλειος.

§86Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἕνα ἔτος ἐπέρασε, κύριε συνάδελφε, καὶ τὰς Γερμανικὰς πιστώσεις δὲν τὰς ἀπερροφήσατε.

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μήπως ὑπαινίσσεσθε τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι δὲν ἀπερρόφησεν;

§88Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, μὴ βιάζεσθε, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ πρακτικὰ καὶ ὅ,τι λέγει ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς Πρόεδρος, συνάδελφος ἐκ Πύργου. Τὸ δέχομαι. Ἀφηγεῖται ὁ ἀξιότιμος κ. Στεφανόπουλος, ὅτι τὸν ἐπεσκέφθη ὁ κ. Κόρτ καὶ τοῦ εἶπεν: «Μοῦ ἐξήγησεν ἀκόμη, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων τὸ χειριζόμεθα κατ’ ἕνα τρόπον μᾶλλον πρόχειρον καὶ ἐπιπόλαιον εἰς τρόπον ὥστε νὰ κινδυνεύωμεν νὰ τὰς χάσωμεν παρὰ τὰς ἀντιθέτους προσπαθείας καὶ ἐπιθυμίας τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι τέλος αἱ Γερμανικαὶ πιστώσεις λήγουν τὴν 31ην Μαρτίου.....

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπὸ πολλῶν μηνῶν καὶ πρὶν παραιτηθῇ ὁ κ. Μαρκεζίνης, πολλὴ ἀνησυχία ἐκράτει καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ εἰς τὴν σκέψιν ὅλων, ὡς πρὸς τὴν καθυστέρησιν, ἡ ὁποία ἐσημειοῦτο, καὶ ἡ ὁποία ἐβάρυνεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸν κ. Μαρκεζίνην καὶ μετὰ ταῦτα τὸν κ. Καψάλην. (Χειροκροτήματα).

§90Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Μαρκεζίνης. παρῃτήθη τὸν Ἀπρίλιον.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ὁ κ. Καψάλης πρὸ 10 ἡμερῶν. Ἐπανειλημμένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον τὴν ἐξεδήλωσεν ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν ὑπουργὸν Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνην καὶ κυρίως μετὰ τοῦτο τὸν κ. Καψάλην.

§92Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία, ὅταν τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἱστορία νὰ ὁμιλήσωμεν.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαίως μὲ ἄνεσιν ἀπόλυτον. Ἓξ μῆνας δὲν ἠξιοποιήσατε τὰς Γερμανικὰς πιστώσεις καὶ ἄλλους 6 μῆνας, ὁ κ. Καψάλης δὲν ἠξιοποίησε τὰς Γερμανικὰς πιστώσεις.

§94Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ πεντάμηνον διάστημα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἐπροχώρησεν ἡ ἀξιοποίησις τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων, δὲν ἀφεώρα μόνον τὴν ἀξιοποίησιν τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων ἀλλὰ καὶ ἄλλων ἐργασιῶν.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ποίων, κ. τέως ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ; Νὰ δώσωμεν βάσιν εἰς ὅσα γράφει ὁ Ἐθνικὸς Κῆρυξ;

§96Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος δι’ ὅσα γράφουν αἱ ἐφημερίδες, παρὰ μόνον δι’ ὅσα γράφω ἐγώ. Σᾶς εἶπα, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον, δὲν θίγεται παρεπιμπτόντως. Νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἱστορία καὶ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα θὰ προκύψῃ αὐτὸ τὸ σοβαρὸν ζήτημα. Καὶ θὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι καὶ ποῖαι εὐθῦναι ὑπάρχουν, καὶ τί προσπάθεια κατεβλήθη εἰς τὸ παρελθὸν ὅπου ὑπῆρχον ἑκατομμύρια Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ δὲν ἐχρησιμοποιποῦντο καθόλου.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἰδιαιτέρως θὰ εἴμεθα εὐγνώμονες πρὸς τὸν ἀξιότιμον τέως ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνην, ἐὰν ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ μᾶς εἴπῃ, ποίας πράξεις ἐπετέλεσε κατὰ τὸ διάστημα τὸ πεντάμηνον, ἀφ’ ἧς ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Γερμανίαν καὶ ποίας οὐσιώδεις εἰς ἐπενδύσεις καὶ ἄλλα ἔργα πράξεις ἐξετέλεσε, κατὰ τὸ δεκάμηνον ἀπὸ τῆς ἐπιστροφῆς του ἐξ Η.Π.Α. Θὰ ἔχῃ σημασίαν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ γνωρίσῃ, κατὰ τρόπον ἀκριβῆ καὶ συγκεκριμένον, τί ἔπραξε καὶ δὲν ἔπραξε. Κύριοι φοβοῦμαι, ἀλλὰ πρέπει ἐκ τῶν προτέρων νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, διότι τὰ πράγματα ὁμιλοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν, ὅτι οὐδὲν ἔπραξεν εἰς τὸν τομέαν αὐτόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως).

§98Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Εἶναι γεγονὸς, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, οἱ πάντες ἔπραξαν τὰ πάντα καὶ ἐγὼ οὐδέν. Εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ πᾶσαν ζημίαν καὶ σεῖς οἱ νικηταὶ διὰ πᾶν καλόν. Ἐὰν θεωρῆτε, ὅτι ἔγινε κάτι τι καλὸν τότε πανταχόθεν ἀναγνωρίζεται ἡ ὕπαρξις τῆς ἐπιτυχίας, τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ τὰς δάφνας τὰς ἔχετε σεῖς καὶ τὰς κατηγορίας τὰς ἔχω ἐγώ.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἦλθεν μὲ μίαν ἔξαρσιν, ἡ ὁποία ἦτο φυσικὴ καὶ αὐτονόητος, διότι ἐθίγη προσωπικῶς, μετέφερε τὸ πρόβλημα ἀλλοῦ. Δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης, οὐδὲν ἔπραξεν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς. Ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν πιστώσεων. Δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπραγματοποίησε τὴν ἀναπροσαρμογήν. Δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι δὲν προέβη εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν καὶ ἐπιτυχεῖς. Ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, κ. Μαρκεζίνη, ἔλεγον καὶ καθ’ ὃν χρόνον εἶσθε ἐν τῇ Κυβερνήσει δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὰ λέγω καὶ σήμερον. Δὲν ἀνήκω εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἄλλα λέγουν ὅταν συνεργάζωνται μετὰ τινὸς καὶ ἄλλα λέγουν ὅταν εὑρίσκωνται ἀντιμέτωποι πρός τινα. Ἀλλά, κύριε Μαρκεζίνη, ἀπόψε ὁμιλοῦμεν εἰδικώτερον, περὶ τῶν ἐπενδύσεων καὶ περὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Καὶ μετέβητε εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν καὶ μετέβητε τέλος ἀπογοητευμένος, διότι δὲν εἴχατε κατορθώσει, εἰς τὰς ἄλλας χώρας νὰ ἐπιτύχητε, ὅσα δυστυχῶς, λόγῳ τῆς κακῆς προπαγάνδας ποὺ ἐξαπελύσατε εἴχατε κάμει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι θὰ ἐπετυγχάνατε, μετέβητε λέγω, ἀπογοητευμένος εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ἐκεῖ προέβητε εἰς ὡρισμένας συμφωνίας. Ἀλλὰ αἱ συμφωνίαι αὗται συνεπληρώθησαν καὶ διὰ τῶν ἐπιστολῶν, τὰς ὁποίας ἠναγκάσθητε νὰ ὑπογράψητε. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα καὶ μόνον εἰς αὐτό, κ. Μαρκεζίνη, περιώρισα τὴν κριτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησα μὴ.... (δὲν ἠκούσθη).... ὅτι κατακρίνω τὰ κακά. Εἶπον, ὅτι οὐδὲν δυστυχῶς ἐπράξατε εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων καὶ τῶν ἔργων τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ γεγονός. Ἠμπορεῖ νὰ ἐπράξατε εἰς τὸν καθαρῶς νομισματικὸν τομέα, ὁ ὁποῖος σᾶς εἶχεν ὑπὲρ τὸ δέον ἀπορροφήσει, ἐν πολλοῖς ὀρθῶς καὶ πολλὰ νὰ ἐπράξατε εἰς ἄλλους τομεῖς, διὰ τὰ ὁποῖα εἶσθε ἄξιος τιμῆς, ἀλλὰ εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ὡς πρὸς τὸν ὁποῖον εἴχατε κυρίως καθῆκον, λόγῳ τῶν ἀναγκῶν, ὅπως ἡ Ἑλλὰς ἀποκτήσῃ δυνατότητα ἀνασυγκροτήσεως, εἰς τὸν τομέα αὐτόν, τὸν ὁποῖον εἴχατε κυρίως, εἰς αὐτὸν τὸν τομέα λέγω δὲν εἰργάσθητε. Εἰργάσθητε μόνον ταξιδεύοντες, ἀλλὰ δὲν εἰργάσθητε ἀξιοποιοῦντες τὰ ἀποτελέσματα τῶν ταξιδίων σας.

§100Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν θὰ ἤθελον διὰ τῆς ἀπαντήσεώς μου λαμβάνων τὸν λόγον νὰ σᾶς διακόψω, διότι ἐπιθυμῶ νὰ περατωθῇ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, τὴν Δευτέραν ἢ τὴν Τρίτην καὶ κατόπιν θὰ εἶμαι ὅλως εὐτυχὴς νὰ κάμω πλήρη ἀπολογισμὸν ἐκ νέου τοῦ ἔργου οἵου ἔργου, νομίζω, ὅτι ἔπραξα ἐγώ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἀμφισβητῆται ἡ οἰκονομικὴ πολιτική. Εἰς τὸν τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας εἶμαι ὑπερήφανος, διότι ὑπῆρξα ὁ πρῶτος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ ὁποῖος ἠδυνήθην χάρις εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Στρατάρχου Παπάγου νὰ τὴν ἴδω ὡς ἑνιαῖον σύνολον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ χωρίζετε τὸ α ἢ β κεφάλαιον, διότι ὅταν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἐπενδύσεων θὰ σᾶς εἴπω ποῖα προβλήματα ἀντεμετωπίσαμεν, τὴν ἐξεύρεσιν, τὴν δημιουργίαν ἀτμοσφαίρας, τὴν ἐξεύρεσιν κεφαλαίων κτλ. Αὐτὰ δὲν γίνονται ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Ὅλη αὐτὴ ἡ προεργασία ἐγένετο πλήρης, ἀλλὰ εἰς τὸ θέμα τῶν ἐπενδύσεων, θὰ ἀκούσετε διὰ τὴν πλήρη ἐπιτυχίαν τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐὰν ἠξιοποιήθησαν 15 ἡμέρας μετὰ τὴν ἀποχώρησίν μου, δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν εἶχον τεθῆ ἀπὸ τότε. Τὸ θέμα τῶν διϋλιστηρίων, τὸ ὁποῖον εἶναι καταπληκτικόν, διότι εἴχομεν τὰς ἀντιδράσεις τῶν ἰσχυροτέρων ἑταιρειῶν τοῦ κόσμου, αἱ ὁποῖαι συχνάκις εἶναι ἰσχυρότεραι καὶ ἀπὸ Κράτη, τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα καὶ ὅτι συνεπληρώθησαν ὅλα τὰ ἔργα καὶ ὅταν ἐδόθησαν τὰ χρηματικὰ μέσα καὶ δι’ ἔργα ὁδοποιΐας καὶ ἄλλα εἰς μεγαλυτέραν ἔκτασιν καὶ ἐπὶ πλέον νὰ τροφοδοτηθοῦν καὶ τὰ δημόσια ἱδρύματα ὅπως τὸ Πανεπιστήμιον, ἡ Ἀκαδημία καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον ἀπὸ μέσα, τὰ ὁποῖα ὅλα αὐτὰ εἶναι μέσα εἰς τὰ κεφάλαια ἐπενδύσεων καὶ ἀνασυγκροτήσεως.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). ....... (δὲν ἠκούσθη).

§102Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, εἶναι καταπληκτικὸν αὐτό, τὸ πρᾶγμα. Ἐκάματε μίαν παρέμβασιν, ἡ ὁποία θίγει ἐμὲ προσωπικῶς καὶ τὴν πολιτικήν μου, ἐκάματε ἕνα γενικὸν συμπερασμόν, ὅτι δυστυχῶς ὁ ἀπολογισμὸς εἶναι μηδέν. Σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι εἶναι λάθος ἐὰν δὲν εἶναι πρόθεσις νὰ ἐντοπίζετε τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν εἰς ἕνα μόνον τομέα.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πρόθεσις ἀποκαλύψεως τῆς ἀληθείας καὶ τῆς ἀκριβείας.

§104Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἴδωμεν ἐδῶ καὶ θὰ ἴδωμεν τί ἀγῶνες ἔγιναν καὶ θὰ ἴδωμεν ἐὰν τὰ ταξίδια τὰ ἰδικά μου ἔφεραν ἢ ὄχι ἀποτέλεσμα καὶ δὲν ἦσαν ὅπως ταξίδια ἄλλων μόνον διὰ δεξιώσεις.

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ θέμα. Ἐν πολλοῖς τὸν ἠνάγκασα ἐγὼ νὰ εἰσέλθῃ, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν μεμφθῶ δι’ αὐτό, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσε βασίζονται ἐπὶ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων τοῦ συνδεδυασμένου μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ὅπως ἡ ὁδοποιΐα κτλ., καὶ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας ἔκαμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ κεφάλαια εἰσελθόντα ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ταξίδιά του.

§106Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Λυποῦμαι καὶ τελευτῶ, ὅτι διὰ τῆς διακοπῆς σας παρουσιάζεσθε καὶ ἀγνοῶν τὸ θέμα.

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπιτρέπω εἰς τὸν κ. Λυκουρέζον νὰ γελᾷ καὶ δι’ αὐτὸ γελῶ καὶ ἐγώ. Δὲν θέλω νὰ ἔχω τὴν τελευταίαν λέξιν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ τύχην πρέπει νὰ τὴν ἔχω ἀπόψε. Λέγει ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὅτι ἀποκαλύπτομαι ἀγνοῶν. Ἀγνοῶν τί; Τὸ, ὅτι ἔγινεν ὁ διαγωνισμὸς διὰ τὸν Μέγδοβα. Αὐτό, κύριε συνάδελφε, εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως ἀνεξάρτητον πρὸς τὰς γενομένας προσπαθείας, διότι ἡ μειοψηφίσασα ἐπιχείρησις ἦτο μία ἐπιχείρησις Ἀμερικανική, δὲν κατώρθωσεν αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις νὰ ἐξασφαλίσῃ ἀπὸ Τραπέζας Ἀμερικανικὰς τὰ κεφάλαια καὶ ἐπήγαμεν εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην, ἡ ὁποία ἦτο ἡ Γαλλική. Αὐτό, τὸ τοῦ Μέγδοβα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ ὡς κύριον, σχεδὸν μοναδικὸν ἐπιχείρημα, διὰ νὰ ἀντισταθμίσῃ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν ἴσως διὰ τῆς ἐπιχειρηματολογίας του νὰ ἐπεξηγήσῃ ὡς φυσιολογικά, ἀλλά, τὰ ὁποῖα, δυστυχῶς, ἀποτελοῦν κενὰ κατὰ τὸ διάστημα καὶ τοῦ δεκαμήνου, ἀφ’ ἧς ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ τοῦ ἑξαμήνου ἀπὸ τῆς παραιτήσεώς του μέχρι τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Καψάλη.

§108Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀνταπαντήσῃ, θὰ ἀνταπαντήσω, θὰ μοῦ ἀνταπαντήσῃ καὶ πάλιν......

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δηλῶ, ὅτι δὲν θὰ ἀνταπαντήσω.

§110Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θὰ φθάσωμεν σὰν τοὺς Κινέζους, τῶν ὁποίων ἡ ὑπερβολικὴ εὐγένεια τοὺς ἀφήνει ἐπὶ ὥρας ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τὴν εἴσοδον χωρὶς νὰ εἰσέρχεται κανείς. Εἶναι κρῖμα εἰλικρινῶς διὰ σᾶς, διότι ὅταν ὁμιλήσω θὰ εἴπω τί ἑκάστοτε ἐλέγατε καὶ πῶς ἄλλοι δὲν ἔλεγον τίποτε. Θὰ τὰ εἴπω ὅλα ἐντιμότατα καὶ εἰλικρινέστατα. Δὲν θέλω νὰ ἔχω προσωπικὴν ἀντιδικίαν μαζί σας, ἀλλ’ εἶναι κρῖμα νὰ παρασύρεσθε εἰς τὸ νὰ ἀγνοῆτε, ὅτι ὁ Μέγδοβας μαζὶ μὲ τὰ θέματα τῆς ἑνώσεως τοῦ δικτύου καὶ διανομῶν εἶναι ὅλα ἀξιοποίησις τῶν γαλλικῶν πιστώσεων. Δεύτερον, ὅταν ἀγνοῆτε ἢ παραβλέπετε τὴν ὑπόθεσιν τῶν διϋλιστηρίων, ὅταν ἐξηγήσω ὅλας τὰς λεπτομερείας θὰ ἴδητε, ὅτι εἶναι μία ὑπόθεσις, διὰ τὴν ὁποίαν διακεκριμένος ξένος οἰκονομολόγος μοῦ εἶπεν, ὅτι ἀρχίζει νὰ θεωρῆται μυθιστόρημα, διὰ τὸν ἀγῶνα ποὺ ἐκάμομεν μὲ τοὺς μεγαλυτέρους ἀντιπάλους, ποὺ ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ κανείς, τὰς μεγάλας ἑταιρείας πετρελαίου. Καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε ἀκόμη, ὅτι αὐτὰ εἶναι θέματα προϋπολογισμοῦ. Δὲν ὑπάρχει χωριστὸς προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων. Ἡ οἰκονομία εἶναι ἑνιαία. Θὰ τὰ ἐξηγήσω ἄλλοτε ὅλα αὐτά, ἐκτὸς ἂν θέλετε νὰ συνεχισθῇ ἀπόψε ἡ ἱστορία τῶν Κινέζων.

§111Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ προσπάθεια τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἐπιρρίψῃ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἓν μέλος αὐτῆς, εἶναι ἀπαράδεκτος. Τὴν εὐθύνην διὰ τὴν μὴ πρόοδον τῆς ἀνασυγκροτήσεως τὴν φέρει πλήρη καὶ ἀκεραίαν ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἰδίως ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι αὐτὸν ἐψήφισεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ μετατόπισις τῆς εὐθύνης εἶναι ἀπαράδεκτος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὴν φέρομεν, κ. συνάδελφε, ἀκεραίαν. Δὲν ἀμφισβητῶ διόλου αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε. Διότι αἱ ἐσωτερικαὶ μεταβολαὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα δίδουν τὰς Κυβερνήσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσουν ὡς δικαιολογία διὰ τὴν μὴ τέλεσιν τοῦ καθήκοντος μιᾶς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν συγκεκριμένων στοιχείων, νὰ ἀποτελέσουν μίαν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρησις εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ διὰ νὰ ἀλλάξῃ τὴν τακτικήν της εἰς τὸ μέλλον.

§113Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀναγινώσκω περικοπὴν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλοπούλου, τῆς 27ης Νοεμβρίου 1953: «Κύριοι συνάδελφοι, χθὲς ὁ ἀγαπητὸς φίλος καὶ συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνέπτυξεν ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν μεγάλον καὶ κρισιμώτατον ἀπὸ ἀπόψεως ζωῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ προόδου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους τομέα, τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς γενικωτέρας κοινωνικῆς ζωῆς». Καὶ ἀφοῦ ἠκούσατε αὐτά, θὰ κρίνετε τοὺς διαξιφισμούς. Προχωρῶ εἰς τὸ θέμα. Ἔλεγον, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αἱ πιστώσεις δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν καὶ ἐδέχθημεν τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἐξοχωτάτου Γερμανοῦ Πρεσβευτοῦ. Ἀκούσατε διατί. Διότι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος, κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον διεδήλωσε τὸν σκοπόν της νὰ τὰς ἐγκαταλείψῃ. Τὴν 2αν Σεπτεμβρίου ἔσκασε μία βόμβα εἰς τὰς Ἀθήνας: «Στροφὴ τῆς Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς ἔναντι τῆς Ἑλλάδος. Τὸ μακροπρόθεσμον πρόγραμμα βιομηχανικῆς παραγωγῆς δι’ Ἀμερικανικῶν πιστώσεων. Ἀσύμφοροι, αἱ ἄλλαι πιστώσεις..................... ............ (ἀναγινώσκει)...............». Ἔγραφε μὲ μεγάλους τίτλους μία ἐκ τῶν σοβαρωτέρων Ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων, ἡ Καθημερινή. Καὶ ὅλοι, κύριοι, τότε ἀνεπνεύσαμεν, διότι εἴπομεν: Ἔχομεν 250 ἑκ. δολλάρια. Ἡ ἀνασυγκρότησις εἶναι ἐξησφαλισμένη. Καὶ ἔγραφεν ἐπὶ πλέον: «Τονίζουν ἔγκυροι πηγαί, ὅτι εἰς περίπτωσιν ............ (ἀναγινώσκει)................». Καὶ τὴν ἑπομένην ἐν κυρίῳ ἄρθρῳ πάλιν ἡ «Καθημερινὴ» ἔγραφεν αὐτά: «Ἐνῷ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχης Παπάγος, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλος ἦσαν ἐν γνώσει τῆς μεταστροφῆς τῆς Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς, οἱ κύριοι ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν ἐνεφανίσθησαν ἀγνοοῦντες τὰς διαθέσεις τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως ὅπως ὑποστηρίξῃ ἀνεπιφυλάκτως τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος διὰ μακροπροθέσμων Ἀμερικανικῶν πιστώσεων». Οὕτω ἐνεφανίζοντο οἱ δύο ὑπεύθυνοι ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν παραμεριζόμενοι καὶ ἀνελάμβανε τὴν πρωτοβουλίαν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ἐνεφανίζετο ἡ Κυβέρνησις ἐγκαταλείπουσα τὰς Εὐρωπαϊκὰς πιστώσεις, διότι ἐδέχετο προσφορὰν 250 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Καί τί ἀπεκαλύφθη, κύριοι; Ὅτι ὅλα αὐτὰ ἦσαν φροῦδαι ἐλπίδες, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔκαμνε τὰς προσφορὰς ἦτο ἕνας τυχοδιώκτης, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀποπέμψει καὶ ὁ μακαρίτης ὁ Πλαστήρας ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου καὶ τοῦ εἶχε κλείσει τὴν θύραν, καὶ ὁ τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης. Ἰδοὺ λοιπόν, διατὶ αἱ πιστώσεις δὲν ἀπερροφῶντο, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰς ἐπίστευε. Καὶ τὰς ἐνθυμούμεθα ὅταν ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰς ἐπιστολάς. Ἤκουσα μετὰ πάσης εὐλαβείας, θρησκευτικῆς δύναμαι νὰ εἴπω, τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐκθέσαντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰς ἀπόψεις του. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅτι ἡ πρώτη πληροφορία προέρχεται ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας κ. Γονῆν ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸν κ. Βουλπιώτην. Ἐκεῖνοι ἐνεφανίσθησαν. Ὁ κ. Γονῆς ἐπῆγεν εἰς τὴν Ἑκάλην καὶ κατήγγειλε τὴν πρᾶξιν. Ὁ κ. Γονῆς, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε ὅλοι, κύριοι συνάδελφοι, πόσες φορὲς ἀπὸ κοινοῦ δὲν προσεπαθήσαμεν νὰ τὸν σταματήσωμεν καὶ νὰ τὸν ἀποστρέψωμεν ἀπὸ τοῦ νὰ ψηφίσῃ διάφορα ἀντεργατικὰ νομοσχέδια. Καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Γονῆς ἐσκέφθη νὰ ἐξασφαλίσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν κλονιζομένην θέσιν του. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι ὁ ἐκπρόσωπος τῶν ξένων ἑταιρειῶν κατελήφθη προσκομίζων πλαστὸν ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς, ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὰς συζητήσεις μετ’ αὐτοῦ. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, θὰ γνωρίζετε, καὶ κανεὶς δὲν δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι τὸ σχέδιον ποὺ προσεκόμισεν ὁ κ. Ἔρχαρτ, δὲν ὑπεγράφη ποτέ. Ὅταν λοιπόν, προσεκομίσθη ὑπὸ τοῦ ἐκπροσώπου τῶν ἑταιρειῶν κατόπιν ὑποδείξεως τοῦ κ. Γονῆ, τὸ σχέδιον ἐκεῖνο δακτυλογραφημένον μὲ ὑπογραφὴν «Μαρκεζίνης», ποὺ δὲν εἶχε τεθῆ ποτὲ ἡ ὑπογραφὴ «Μαρκεζίνης», κάτωθι τοῦ μὴ διωρθωμένου πρωτοτύπου τῶν ἐπιστολῶν, αὐτὴ ἦτο μία εἰδεχθὴς καὶ κακοηθεστάτη πλαστογραφία. Συνελήφθη ὁ ἐκπρόσωπος τῶν ἑταιρειῶν χρησιμοποιῶν πλαστὸν ἀντίγραφον καὶ ἔπρεπεν ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης οἱοσδήποτε καὶ ἐὰν ἦτο, ἀδιάφορον ἐὰν ἐπὶ κατοχῆς εἶχε φερθῆ καλῶς ἢ κακῶς, ἀδιαφορῶ ποῖος ἦτο, ὁ οἱοσδήποτε ἐὰν ἦτο τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν κατελήφθη προσκομίζων πλαστὸν πιστοποιητικόν, ἔπρεπε μετ’ αὐτοῦ νὰ διακοπῇ πᾶσα συζήτησις. Ἀντὶ τούτου, τὸ λέγω μετὰ λύπης μου, τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν συζητήσεων, ἐδέχθημεν ἐπιστολήν, ποὺ ἠμπορεῖ κανεὶς καὶ νὰ ὑποπτευθῇ, ὅτι πάλιν ὑπῆρχε συνεργασία Γονῆ–Βουλπιώτη, διὰ τῆς ὁποίας κατηγορεῖτο μέλος ἄλλοτε τῆς Κυβερνήσεως χωρὶς νὰ ἀναλογιζώμεθα τὰς εὐθύνας καὶ τὰς συνεπείας καὶ τὸν ἀντίκτυπον, ποὺ ἔχει παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ, διὰ νὰ τὴν καταθέσωμεν ἐδῶ τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν καὶ νὰ τὴν χρησιμοποιήσωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν καὶ ὡς βουλευταὶ καὶ ὡς πολῖται τοῦτο τὸ πελώριον παράπονο. Ἐδῶ ἐγένετο μία καταγγελία ἀπὸ ἕνα ἐκπρόσωπον ξένων ἑταιρειῶν, ὁ ὁποῖος ἐκινητοποίησε καὶ τὸν Γερμανὸν Πρεσβευτὴν καὶ ἐδημιουργήθη ἕνας σάλος. Διατί, κύριοι, προβάλλει τὸ ἐρώτημα. Διατί, κύριοι, νὰ μὴ καλέσῃ τὸν κ. Μαρκεζίνην ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ οἱ συνάδελφοί του; Ἦτο βουλευτὴς ἀκόμη τοῦ Συναγερμοῦ, ἦτο πρώην συνάδελφός των καὶ νὰ τοῦ εἴπουν, ἐδῶ, κ. Μαρκεζίνη, μᾶς ἔφεραν αὐτὸ τὸ ἀντίγραφον, τί συμβαίνει, δώσατέ μας μίαν ἐξήγησιν. Διατὶ δὲν ἔγινεν αὐτό; κύριοι συνάδελφοι. Δὲν τὸν ἐκάλεσαν καὶ ἐπροτίμησαν τὴν συζήτησιν μὲ τὸν πλαστογράφον κατοχικὸν ἐκπρόσωπον ἑταιρειῶν, διὰ νὰ ἔχουν καὶ μίαν ἐπιστολὴν νωπήν, νωποτάτην. Θὰ ἔπρεπεν, ὅμως καὶ ἡ πρώτη πηγή, ὁ κ. Γονῆς, νὰ ἐπισύρῃ τὴν δυσπιστίαν. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφιβάλλω ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν προθέσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας. Εἶναι πλέον κοινὸν μυστικόν, ὅτι ἡ πολιτεία του ἔχει τραυματίσει τὸν Συναγερμόν. Εἶναι γενικὴ ἡ ἀγανάκτησις τῶν μισθωτῶν καὶ ἐργαζομένων ἐναντίον του, διότι συνεχῶς ἐπιβουλεύεται τὰ δικαιώματα αὐτῶν. Χθὲς ἠκούσθησαν οὐρανομήκεις διαμαρτυρίαι ἐναντίον του ἀπὸ τὴν ΓΣΕΕ τὴν ΕΚΑ καὶ πανελλήνιος εἶναι ἡ ἀξίωσις τῆς ἀντικαταστάσεώς του. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἔγραψα καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἐναντίον τῶν νομοσχεδίων του καὶ ἔχασα κάθε ἐμπιστοσύνην, ὅταν εἶδα τὴν ἐπιμονήν του νὰ θέλῃ νὰ κτίσῃ τὰς ἐργατικὰς κατοικίας δι’ ἀπ’ εὐθείας συμφωνίας πρᾶγμα ὅπερ ἐπέτυχεν ἵνα μὴ διστάσῃ νὰ θέσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ τοιούτου ὀργανισμοῦ συγγενικόν του πρόσωπον. Οὕτω λοιπὸν τῇ συνεργασίᾳ τῶν κ. κ. Γονῆ καὶ Βουλπιώτη ἐνημερώθη ὁ Στρατάρχης κ. Παπάγος καὶ μὴ δυνάμενος νὰ ἀντιληφθῇ τοὺς σκοτίους σκοποὺς ἀμφοτέρων τοῦ μὲν πρώτου ἐπιδιώκοντος νὰ στερεώσῃ τὴν θέσιν του, τοῦ δὲ νὰ ἐπιτύχῃ ὅσα εἰς μάτην ἤλπισεν ἀπὸ τοὺς ὑπουργοὺς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπίστευσε. Αὐτὴν τὴν εὐκαιρίαν ἀνέμενον ὅσοι ἐνόμιζον, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἐκποδὼν ὁ κ. Μαρκεζίνης. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἀντέδρασαν, ὄχι μόνον δὲν διεφώτισαν τὸν Στρατάρχην, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἔσπρωξαν τὰ πράγματα εἰς τὴν ρῆξιν. Κάνετέ μας μίαν Νόταν, κύριε Κόρτ, λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸν Γερμανὸν Πρεσβευτήν. Ἰδού, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἦλθε καὶ μία περίπτωσις νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος παρακαλεῖ ξένον πρεσβευτὴν νὰ κάμῃ Νόταν. Ἔχω πολὺ κακὴν ἀνάμνησιν τῆς Νότας. Ἐνθυμοῦμαι κάτι ἀνήθικες Νότες τῶν συμμάχων στὰ 1916–1918. Πάντως ἡ Νότα ὅταν δὲν εἶναι τελεσίγραφον ἢ εἶναι διαμαρτυρία ἢ παράπονα. Πολὺ φιλικὴ πρᾶξις δὲν εἶναι. Παράδειγμα ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν ἐν Ἑλλάδι νὰ προκαλῇ Νόταν ἔχω ἓν μόνον τὸν κ. Ρέντην, ὅταν ἱκέτευε τὸν Ζόναρ καὶ Νότες νὰ κάμῃ καὶ στρατεύματα νὰ καταλάβουν τὰς Ἀθήνας στὰ 1917. Καὶ ἡ Νότα ἔγινε. Καὶ τότε τί ἐπράξαμεν; Ἐσώσαμεν τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος ἀπαντοῦν. Σύμφωνος, νὰ διαφυλάξωμεν τὴν πίστιν τῆς πτωχῆς ἀλλὰ ἐντίμου αὐτῆς χώρας. Ἀλλ’ ὅταν προβάλλεται μὴ νόμιμος ἀξίωσις, ἔχομεν ὄχι μόνον δικαίωμα ἀλλὰ καὶ καθῆκον ν’ ἀρνηθῶμεν. Μία ἦτο λοιπὸν ἡ ἀπάντησις. Νομικὴν δέσμευσιν δὲν ἔχομεν καὶ δὲν ἀναγνωρίζομεν. Ἂν ἐπιμένετε κ. Κόρτ, ὅτι ὑπάρχει ἠθικὴ δέσμευσις, τὴν ὁποίαν ἐθυμηθήκατε μετὰ ἓν ἔτος, τώρα ποὺ θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ἔρχαρτ ἂν ἐπιμείνῃ, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συζητήσωμεν. Θ’ ἀκούσωμεν τοὺς ὅρους καὶ θ’ ἀποφασίσωμεν. Ἀτυχῶς τὸ ἀνακοινωθὲν εἶδε τὸ φῶς, ὅτι ὑπάρχει ἡ νομικὴ δέσμευσις καὶ μάλιστα ὑπὸ τοιαύτην σπουδὴν ὥστε νὰ γίνῃ ὁ σάλος ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Νὰ ἡ ριζική μας διαφωνία. Ἀντὶ νὰ στρέψωμεν ὅλην μας τὴν προσοχὴν ἐναντίον τῆς ἀνασυντασσομένης ἀριστερᾶς, ἠρχίσαμεν τὸ τροπάριον. Δεσμεύει ἢ δὲν δεσμεύει. Ἀπεκρύβησαν ἢ δὲν ἀπεκρύβησαν. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αἱ Ἐθνικόφρονες δυνάμεις ἄνευ ἀρχηγοῦ, διῃρημέναι, ἀκαθοδήγητοι εἰς πλείστας πόλεις, ὑπέστησαν πανωλεθρίαν. Ἐπὶ τέλους κατελήξαμεν καὶ μίαν ἀκόμη φορὰν ὑπεγράψαμεν μὲ τοὺς Γερμανούς. Ποῖα τὰ μειονεκτήματα τῆς ὑπογραφείσης συμφωνίας ἔναντι τῆς περυσινῆς ἐν Βόννῃ θὰ τὰ συζητήσωμεν, ὅταν θὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ σύμβασις ἥτις ὑποχρεωτικῶς ἦλθεν ἐνώπιον ἡμῶν καὶ ὄχι κατὰ παραχώρησιν, ὅπως εἶπεν εἰς τὰς δηλώσεις του ἐν τῷ ξενοδοχείῳ τῆς «Μ. Βρεταννίας» ὁ κ. Παπαληγούρας. Ἐλαχίστας μόνον παρατηρήσεις ἔχω καθῆκον νὰ κάμω. Πρῶτον. Καὶ ἂν εἶπεν ὁ κ. Καψάλης, ὅτι θὰ τοὺς προτιμήσωμεν εἰς τὰ διϋλιστήρια, ἐδημιούργησε καὶ τοῦτο δέσμευσιν, ὥστε νὰ τεθῇ εἰδικὴ παράγραφος, ὅτι θὰ γίνῃ διαγωνισμός; Ἔχω ἢ δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω, ὅτι τοῦτο ἐτέθη μόνον πρὸς δυσφήμησιν τῶν τέως συναδέλφων των; καὶ Δεύτερον. Οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔδωσαν μαθήματα σεβασμοῦ τοῦ γοήτρου τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἤκουον τὸν δόκτορα Ἔρχαρτ, τὸν Γερμανὸν ὑπουργόν, νὰ λέγῃ εἰς τὰς πρὸς τοὺς δημοσιογράφους ἐν τῷ ξενοδοχείῳ τῆς «Μ. Βρεταννίας». Γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει κἄποια ζωτικότης, τί ἔπραξαν; Πῶς ἠνέχθησαν αὐτὴν τὴν ἀδικίαν; Διότι ἐγὼ γνωρίζω καὶ ὤφειλον νὰ τὸ γνωρίζουν καὶ οἱ Γερμανοί, ὅτι εἰς αὐτὸν ἐδῶ τὸν τόπον δὲν ὑπάρχει μόνον κἄποια ζωτικότης, ἀλλ’ ὅτι ξεχειλίζει ἀντιθέτως τόση πολλή, ὥστε ἀπὸ αἰώνων ἤδη ἔχει μεταφυτευθῆ εἰς ὅλους τοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν καὶ τὸν πολιτισμόν των καὶ ὄχι ὀλίγα εἰς τὴν ἐλευθερίαν των. Ἀλλὰ εἶπε καὶ κἄτι ἄλλο ὁ κ. Ἔρχαρτ. Πρέπει νὰ βοηθηθῇ ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν χειμερίαν νάρκην. Ἠκούσατε παρακαλῶ, ἐδέχθημεν καὶ αὐτὸ τὸ εὔσημον ὑπὸ τὰ μειδιάματα ἂν μὴ τὰ χειροκροτήματα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν τριῶν Ὑπουργείων, ὅπως θὰ ἐδεχόμεθα ὁτιδήποτε, ἀρκεῖ νὰ ἔστεργεν ὁ κ. Ἔρχαρτ, νὰ ἐβεβαίου, ὅτι ἐνῷ εἴμεθα δεμένοι μᾶς ἔλυσεν, ἐνῷ κατὰ βάθος θὰ ἐμουρμούριζεν, ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἡμᾶς εἴμεθα γιὰ δέσιμο. Ὁ Δίας ὁρῶν ἀπὸ τοῦ ὕψους τοῦ Ὀλύμπου τοὺς Ἕλληνας ἀλληλοτρωγομένους, εἶπεν εἰς τοὺς ἄλλους Ὀλυμπίους θεούς: «Ἄν σεῖς καταλαβαίνετε τί κάμνει αὐτὸς ὁ λαός, ἐγὼ νὰ μὴ εἶμαι ἕνας θεός». Ἐὰν ὁ Δίας ἐπέζησε μετὰ τοὺς κεραυνούς, τὰς ἀστραπὰς καὶ τὰς βροντὰς τῶν κυβερνητικῶν ρητόρων ἐναντίον τῶν συναδέλφων των, θὰ ἔλεγε πάλιν εἰς τοὺς Ὀλυμπίους θεούς: «Ἄν ξαίρῃ τὶ κάμνει αὐτὸς ὁ Συναγερμός, ἐγὼ νὰ μὴ εἶμαι ἕνας θεός». Συνεπληρώθησαν δύο ἔτη ἀφ’ ἧς ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ὁ τόσας δοκιμασίας ὑποστὰς ἄτυχος λαός μας, ἐτοποθέτησεν ὅλας τὰς ἐλπίδας του. Καὶ εἶχε δίκαιον. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου παρεῖχεν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις καὶ δυνατότητας ἀνορθώσεως τῆς χώρας. Εἶχε τὴν αἴγλην τοῦ Προέδρου της. Εἶχεν ἕνα Μαρκεζίνην, ὅστις μὲ τὴν ξεχειλίζουσαν ζωτικότητα, ἔδιδε πνοὴν καὶ παλμόν. Εἶχε τὴν πεῖραν καὶ τὴν ἱκανότητα τῶν κ.κ. Στεφανοπούλου καὶ Κανελλοπούλου καὶ σωρείαν ἄλλων ἐκλεκτῶν ὑπουργῶν. Καὶ ὑπὸ τὰς εὐλογίας τοῦ Ἔθνους πλέον, ὄχι μόνον τῶν 4.000.000 ψυχῶν ποὺ μᾶς ἠκολούθουν, ξεκινήσαμεν. Καὶ ὅλοι μὲ ἀνακούφισιν ἔλεγον: Πᾶμε καλά. Θὰ πᾶμε καλά. Βάσκανον ὅμως βλέμμα ἐρρίφθη. Καὶ οἱ δύο πρωταθληταὶ τοῦ θαύματος ποὺ ἐλέγετο Συναγερμός, διεφώνησαν. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης νὰ εἴπω ἂν μικροὶ καὶ ταπεινοὶ ἔθαλψαν καὶ ὑπέθαλψαν τὴν ρῆξιν. Καὶ ὁ Συναγερμὸς ἔχασε τὴ πνοήν του. Ὅλοι τὸ βλέπαμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἠρχίσαμεν νὰ μὴ πηγαίνωμεν καλά. Καὶ ὅλοι οἱ πονοῦντες τὸν τόπον αὐτόν, οἱ παραμερίζοντες ἐντελῶς φιλοδοξίας, ηὐχόμεθα νὰ γίνῃ συμφιλίωσις. Κακοὶ ὅμως ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται ὡς ἀγαπῶντες τὸν Στρατάρχην, ἔρριπτον ἔλαιον εἰς τὴν πυρὰν καὶ τὸν παρέσυραν ἐν ὄψει τῶν ἐκλογῶν, ἐν ὄψει τῆς ἀφίξεως τῆς Γερμανικῆς ἀποστολῆς, νὰ δώσῃ εἰς δημοσίευσιν τὸ γνωστὸν ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον ἔρριψε τὸν Συναγερμὸν εἰς τὸν ἀλληλοσπαραγμόν. Ἐδημιουργήθη μία κρίσις εἰς τὸν Συναγερμὸν ἀπὸ τὴν ὁποίαν εὔχομαι καὶ ἐλπίζω νὰ ἐξέλθῃ. Διατὶ ὅμως θέτει πολιτικὸν ζήτημα ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων; Τί ἐπιδιώκει; Πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως, πρᾶγμα ποὺ σήμερον δὲν γίνεται ἄλλως καὶ ἐὰν ἐγίνετο ἐρωτᾶται εἶναι εἰς θέσιν νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν, ὅταν ὁ ἴδιος οἶκος καίεται καὶ ἀπὸ τὰς 4 πλευρὰς τὰ πλεῖστα τῶν στελεχῶν του συνεργάζονται μὲ τὸν Δήμαρχον τῆς ΕΔΑ καὶ ἄλλα ἀπεργάζονται τὴν καθαίρεσίν του; Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται. Τὸ ἐξεταστέον εἶναι πῶς ὁ Συναγερμὸς ἀποβάλλων τοὺς σαμποτέρ, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέσα στὶς τάξεις του θὰ ἐπανεύρῃ τὴν συνοχήν του διὰ νὰ ἐκτελέσῃ ἡνωμένος καὶ ὁμονοῶν τὴν ἱστορικήν του ἀποστολήν. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Συναγερμοῦ τοῦ ὁποίου εἶμαι καὶ ἐγὼ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός του, ὅπως ἀπομακρύνῃ τοὺ ραδιούργους, τοὺς συκοφάντας, τοὺς σαμποτὲρ ἵνα ἐπανεύρῃ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἡ ἐλπὶς αὐτὴ τοῦ Ἔθνους τὸν δρόμον του ὅστις ὁδηγεῖ εἰς τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους. Οἱ μυκηθμοὶ τῆς ἐπερχομένης θυέλλης ἀκούονται ἀτυχῶς εὐκρινῶς. Οἱ κόλακες νὰ παραμερισθοῦν καὶ νὰ ἐπιστρατευθοῦν οἱ ἱκανοὶ ἵνα αὐτὸ τὸ Συμβόλαιον ποὺ φέρει τὴν ὑπογραφὴν πρῶτα–πρῶτα τοῦ Στρατάρχου καὶ ὅλων ἡμῶν μὴ μείνῃ χάρτης μουτζουρωμένος. Εὔχομαι νὰ εἰσακουσθῇ ἡ φωνή μου ὅσο καὶ νὰ μὴ εἶναι συμπαθὴς καὶ πρέπει νὰ εἰσακουσθῇ. Διότι εἶναι εἰλικρινὴς καὶ πάλλεται ἀπὸ ἀγάπην πρὸς τὸν Συναγερμὸν καὶ ἁγνὸν πατριωτισμόν. Ἂν ὅμως παρ’ ἐλπίδα δὲν εὕρῃ ἀπήχησιν αὐτὴ ἡ τιμία φωνὴ ποὺ εἶναι φωνὴ ὅλων τῶν καλῶν Ἑλλήνων, τότε τὸ ἐπ’ ἐμοὶ κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲ θὰ μείνω μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας. Ἐπειδὴ πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ὁ Συναγερμὸς μόνον δύναται νὰ δώσῃ τὴν μάχην καὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ κατὰ τῆς ἀνασυντασσομένης ἀριστερᾶς, δὲν θὰ ὑποστείλωμεν ἡμεῖς τὴν σημαίαν τοῦ Συναγερμοῦ ἀλλὰ ὡς σημαιοφόροι αὐτοῦ θὰ συνεγείρωμεν τὸ Ἔθνος πρὶν ἢ αὐτὸ ἀπογοητευμένον, ἀπηλπισμένον καὶ ἐν δυστυχίᾳ διαβιοῦν εἴπῃ ὡς νέος Σαμψὼν ἀποθανέτω ἡ ψυχή μου μετὰ τῶν ξενοδούλων Νεοεαμιτῶν. (Χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μοὶ ὑπεβλήθη πρότασις, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τριάκοντα βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 19 παράγραφος 3 τοῦ Κανονισμοῦ, προτείνεται ὅπως περιορισθῇ διὰ τοὺς ὑπολοίπους ρήτορας ἡ ἀγόρευσις εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας. Οἱ ὑπογράφοντες βουλευταὶ εἶναι οἱ κ. κ.: «.... (ἀναγινώσκει)....». Γίνεται δεκτή;

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁρίζεται συνεπῶς τὸ τέταρτον. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα καὶ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Σᾶς ἀνήγγειλα χθές, ὅτι ἡ ψηφοφορία θὰ ἀρχίσῃ, συμφώνως μὲ τὸ Σύνταγμα, ἄρθρον 78, τὸ βραδύτερον, ἀσχέτως ἂν ὑπάρχουν εἰσέτι ἐγγεγραμμένοι ἢ ὄχι, τὴν 11ην ἑσπερινὴν τῆς προσεχοῦς Τρίτης. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου δὲν ἰσχύει καμμία παρέκκλισις, διότι εἶναι τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμός, βάσει τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ χωρήσῃ καμμία ἄλλη ἑρμηνεία. Συνεπῶς τὴν 11ην ἑσπερινήν, τὸ βραδύτερον, τῆς Τρίτης θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν κάμωμεν καὶ ἐνωρίτερον, δι’ ἀποφάσεως ἡμῶν. Κάμνω τοῦτο γνωστὸν εἰς ὅσους θέλουν νὰ ἀγορεύσουν. Ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ τέταρτον, θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ ἀπόψε νὰ τελειώσωμεν καὶ ἐνδεχομένως νὰ μὴ συνεδριάσωμεν τὴν Δευτέραν. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ πρῶτον, θὰ προχωρήσωμεν ἀπόψε ἀρκετὰ μέχρις ἐξαντλήσεως τοῦ καταλόγου καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐνδεχομένως τὸν κ. Μαρκεζίνην ἢ τὸν ὑποκατάστατον αὐτοῦ, νὰ ἀγορεύσουν εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν;

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι μὲ τὸ τέταρτον, τὸ ὁποῖον ὡρίσθη, δύναται νὰ προχωρήσῃ ἀρκετὰ ἡ συζήτησις. Ὅταν, λοιπόν, προχωρήσωμεν ἀρκετὰ, τότε δυνάμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαβίνη, τὸ ἐρώτημά μου εἶχε κάποιαν ἔννοιαν. Παρεκλήθην, ὑπὸ πολλῶν βουλευτῶν, νὰ μὴ ὁρισθῇ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν, διότι θὰ ἀπουσιάζουν, αἱ δὲ ἐπαρχίαι των, εἶναι μακράν. Τίθεται, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα, τί θὰ κάμωμεν, θὰ συνεδριάσωμεν ἢ ὄχι;

§120Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, γίνονται ἐπαναληπτικαὶ ἐκλογαὶ εἰς μερικὰς ἐπαρχίας. Δὲν θὰ πρέπει νὰ διακόψῃ ἡ Βουλή. Διαμαρτυρόμεθα.

§121Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν, κ. Πρόεδρε, ἕνα διάστημα ἀρκετὸν μπροστά μας, ὥστε νὰ τελειώσουν μὲ τὸ τέταρτον, αἱ ἀγορεύσεις πολλῶν συναδέλφων.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἀναβάλλεται ἡ λῆψις ἀποφάσεως, διὰ τὸ ἐὰν θὰ συνεδριάσωμεν τὴν Δευτέραν ἢ ὄχι καὶ προχωροῦμεν εἰς τοὺς ρήτορας, τοὺς ἐγγεγραμμένους δι’ ἀπόψε. Εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως, θὰ ληφθῇ καὶ ἡ ἀπόφασις, ἂν θὰ συνεδριάσωμεν ἢ ὄχι τὴν Δευτέραν. Παρακαλῶ, καὶ πάλιν, τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ὁμιλήσουν, ὅπως ἐγγραφοῦν ἀμέσως καὶ ὁμιλήσουν, διότι ἔχομεν ἄνεσιν χρόνου ἀπόψε, θὰ ὁμιλήσουν μάλιστα καὶ ἐνωρίς. Οὕτω θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν παράκλησιν τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἵτινες ἐπιθυμοῦν νὰ μὴ συνεδριάσωμεν τὴν Δευτέραν. Βεβαίως, ἐὰν ἐγγραφῶσιν ἀπόψε πολλοὶ ρήτορες, θὰ συνεδριάσωμεν καὶ τὴν Δευτέραν, διότι τὴν Τρίτην εἶναι πιθανὸν νὰ δευτερολογήσῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἐνδεχομένως, ὁ κ. Μαρκεζίνης ἢ οἱ ἀρχηγοὶ κομμάτων, δικαιούμενοι κατὰ τὸν Κανονισμόν. Ὁπωσδήποτε ὅμως, τὸ βραδύτερον, τὴν 11ην μ. μ. τῆς Τρίτης, θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία, διότι ἐκπνέει ἡ συνταγματικὴ προθεσμία. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§123Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν διετυπώθη ἀντίρρησις οὐδεμία, ὅτι ὁ κ. Βουλπιώτης ὑπῆρξεν ὁ προπομπὸς καὶ ὀργανωτὴς τοῦ ταξιδίου τῶν κ.κ. Μαρκεζίνη καὶ Καψάλη εἰς Γερμανίαν, πρὸς ἀνεύρεσιν πιστώσεων καὶ ἐχρησιμοποιήθη ἔκτοτε παρ’ αὐτῶν διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν οἰκονομικῶν σχέσεών μας μετὰ τῆς Γερμανίας. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι εἰς τὰς κρίσεις μας αὐτάς, θὰ πρέπει νὰ βασανίσωμεν ὀλίγον τὴν σκέψιν μας. Διότι ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, καταπίπτει ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἡ περίφημος ἐπιστολὴ ἀπετέλει χάρτην, ἄχρηστον καὶ ἄνευ οὐσιαστικοῦ περιεχομένου. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, λοιπόν, μίαν ὀπισθοδρόμησιν ἑνὸς ἔτους, διὰ νὰ ἐπαναλάβωμεν νοερῶς, τὸ ταξίδιον τῶν τότε ὑπουργῶν κ.κ. Μαρκεζίνη καὶ Καψάλη εἰς Γερμανίαν. Ὁδηγὸν θὰ ἔχωμεν ἓν ἐπίσημον ἡμερολόγιον περιγράφον τὸ ταξίδιον. Ἡμερομηνία 1η Νοεμβρίου 1953: Ἀναχώρησις ἐξ Ἀθηνῶν. 2 Νοεμβρίου: Ἄφιξις εἰς Ἀμβοῦργον καὶ ἀναχώρησις τὴν 3 Νοεμβρίου. Ἐπίσκεψις καπνοβιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων Ρέτσμαν, Κυριαζῆ. Δεξίωσις εἰς Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον, ἀνάπτυξις τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματός μας, ἐπίσκεψις τῶν ναυπηγείων Ἀμβούργου καὶ πάλιν δεξίωσις εἰς τὸ Προξενεῖον μας Ἀμβούργου. Συνάντησις καὶ συνομιλία μετὰ τοῦ Δόκτορος Σάχτ. Οὕτω, διὰ τὸ κυριώτερον προϊὸν τῆς χώρας μας τὸν καπνὸν καὶ ἕνα σοβαρὸν βιομηχανικὸν τομέα, τὴν ἵδρυσιν ναυπηγείων ἐν Ἑλλάδι, ἐπήρκεσαν δύο ἡμέραι. Δηλαδὴ ἐμελετήθησαν, συνεζητήθησαν καὶ συνεφωνήθησαν τὰ σχετικὰ μὲ τὸν καπνὸν καὶ τὰ ναυπηγεῖα, θέματα, καὶ ἔμεινε χρόνος ἀρκετὸς διὰ δύο ἐπίσημα γεύματα, καὶ τὰς ἀπαραιτήτους προσφωνήσεις, ἀντιφωνήσεις καὶ λοιπά. 3 Νοεμβρίου ἑσπέρας: Ἀναχώρησις διὰ Βερολῖνον, ὅπου ἔφθασαν τὴν ἑπομένην καὶ παρέμειναν καὶ τὴν μεθεπομένην, ἤτοι ἐπὶ διήμερον. Ἐπὶ πλέον τῶν κωδώνων, ποὺ προσεφέρθησαν εἰς τοὺς κ.κ. ὑπουργούς, ἐδόθησαν γεύματα, ἐπανελήφθησαν αἱ ἀπαραίτητοι προσφωνήσεις, προπόσεις κλπ. Ἀναφέρονται ἐν τῷ ἡμερολογίῳ ὡς οὐσιαστικὰ γεγονότα: Ἡ ἐπίσκεψις τῶν κ.κ. ὑπουργῶν, εἰς τὰ κεντρικὰ γραφεῖα τῆς Τελεφοῦνκεν, ὅπου ὑπεβλήθησαν αὐτοῖς ὡρισμέναι προτάσεις πρὸς ἐγκατάστασιν ἐν Ἑλλάδι ἰσχυροῦ ραδιοφωνικοῦ πομποῦ καὶ διὰ τὴν ἀνάληψιν παρὰ τῆς ἑταιρείας ταύτης, τῆς ὀργανώσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἐν Ἑλλάδι τῆς Ραδιοφωνίας. Καὶ ἐν συνεχείᾳ, ἐπίσκεψις τῆς ἀδελφῆς τῆς Τελεφοῦνκεν, ἑταιρείας AEG, ἥτις ἐπίσης ἐξεδήλωσεν ἐνδιαφέρον, διὰ τὴν παροχὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα πιστώσεων εἰς βιομηχανικὰ προϊόντα της. Συνεζητήθησαν οἱ ὅροι καὶ προσδιωρίσθησαν αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἔργων καὶ συνεστήθη παρὰ τῶν κ.κ. ὑπουργῶν ἡ ὑποβολὴ καὶ ἐγγράφως τῶν γενομένων προτάσεων. Ὁ Πρόεδρος τῆς AEG, κ. Σπένρατ, προσωπικότης μεγάλης ὁλκῆς καὶ προσωπικὸς φίλος τοῦ Καγκελλαρίου, ὑπόσχεται νὰ μεταβῇ εἰς Βόννην καὶ συνηγορήσῃ παρὰ τῷ Καγκελλαρίῳ, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς πιστοδοτήσεως τῆς Ἑλλάδος. Ἐνταῦθα δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς δημοσιευθείσης ἐπιστολῆς, τοῦ κ. Βουλπιώτη πρὸς τὸν Στρατάρχην, οὗτος τυγχάνει ἀπὸ 20ετίας οὐχὶ ἀντιπρόσωπος ἢ πελάτης, ἀλλὰ διευθυντὴς τῶν ἑταιρειῶν αὐτῶν. 5 Νοεμβρίου: Ἀναχώρησις δι’ Ἀννόβερον καὶ παραμονὴ καὶ τὴν ἑπομένην. Διὰ δρᾶσιν ἐν Ἀννοβέρῳ οὐδὲν σημειοῦται καὶ εἰκάζεται, ὅτι ὑπῆρξαν δύο ἡμέραι ἀναπαύσεως καὶ δικαιολογημέναι, ἀφοῦ οἱ βασικοὶ σκοποὶ τοῦ ταξιδίου εἶχον ἐπιτελεσθῆ σχεδόν. 7 Νοεμβρίου: Ἄφιξις εἰς Μόναχον, ὅπου γίνεται σύσκεψις εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Ζῆμενς–Χάλσκε καὶ συζητεῖται τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεώς μας. Ὑποβάλλονται ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, «συγκεκριμέναι προτάσεις», διὰ τὴν ἐγκατάστασιν εἰς Ἀθήνας, 60.000 τηλεφωνικῶν συνδέσεων. Ἡ ἀξία τοῦ ἔργου ὑπολογίζεται εἰς 10 ἑκατ. δολλάρια καὶ προτείνεται πίστωσις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ μὲ 10% τόκον. Ὁ κ. Μαρκεζίνης, συνιστᾷ τὴν ὑποβολὴν τῶν προτάσεων ἐγγράφως καὶ τονίζει, ὅτι ὁ τόκος δὲν πρέπει νὰ ὑπερβῇ τὰ 6%, ἐπίσης συνιστᾷ ὅπως, μελετηθῇ ἡ πύκνωσις καὶ συμπλήρωσις τῶν ὑπεραστικῶν τηλεφωνικῶν δικτύων, καὶ τελικῶς ἡ ἑταιρεία Ζῆμενς–Χάλσκε, συμφωνεῖ ὅπως ὑποβάλῃ ἐγγράφους προτάσεις. (Δηλαδή, αἱ συζητήσεις ἔφθασαν καὶ μέχρι λεπτομερειακῶν ζητημάτων). Γίνονται ἐπαφαὶ καὶ μὲ τὴν ἑταιρείαν Ζῆμενς–Σάγκαρτ, ἥτις ἐκδηλώνει ἐνδιαφέρον διὰ νὰ μᾶς προμηθεύσῃ ὑλικὰ ἔργων ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ ἀπόγευμα τῆς δευτέρας ἡμέρας, τὸ ἐργοστάσιον ΜΑΝ δεξιοῦται τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς καὶ τὴν ἑσπέραν ἀναχωροῦν διὰ Κολωνίαν–Βόννην. Σημειώνω ἐνταῦθα, ὅτι κατὰ τὴν προμνησθεῖσαν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Βουλπιώτη, οὗτος ἀπὸ 30ετίας εἶναι πληρεξούσιος καὶ τῆς ἑταιρείας Ζῆμενς–Χάλσκε. 9. Νοεμβρίου: Ἄφιξις εἰς Βόννην, συνάντησις μετὰ τοῦ γεν. διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ λοιπῶν συνοδῶν, τῶν εὑρισκομένων ἀπὸ ἡμερῶν εἰς Βόννην. Ἐπακολουθοῦν συζητήσεις, διαπραγματεύσεις καὶ συμφωνίαι καὶ ἡ ὑπογραφὴ αὐτῶν. 12 Νοεμβρίου: Ἀναχώρησις δι’ Ἑλλάδα. Τώρα, νὰ κάμωμεν μαζὶ μίαν ἀνακεφαλαίωσιν. Ἐκ τῶν 12 ἡμερῶν τοῦ ταξιδίου εἰς Γερμανίαν, διετέθησαν: 1 ἡμέρα διὰ τὰ καπνὰ καὶ ναυπηγεῖα, 4 ἡμέραι διὰ τὴν Τελεφοῦνκεν καὶ Ζῆμενς (2 εἰς Βερολῖνον καὶ 2 εἰς Μόναχον), 2 ἡμέραι δι’ ἀνάπαυσιν ἢ ψυχαγωγίαν εἰς Ἀννόβερον, 3 ἡμέραι δι’ ὅλας τὰς διαπραγματεύσεις καὶ συμφωνίας, μετὰ τῶν ἀπαραιτήτων δεξιώσεων, ἐπισήμων γευμάτων καὶ ὑπογραφὴν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων καὶ 2 ἡμέραι διὰ ταξίδια = 12 ἡμέραι. Καὶ συνεπληρώθη κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον «ἡ διαγραφὴ τῆς τροχιᾶς τῆς ἀρξαμένης ἀπὸ τὴν περιφέρειαν μὲ κατάληξιν εἰς τὸ κέντρον» ὡς ἀναγράφει τὸ ἐπικαλούμενον ἐπίσημον ἡμερολόγιον. Καθ’ ἡμᾶς ἡ τροχιὰ αὐτή, ἡ ὁποία ἤρξατο ἀπὸ τὰ γραφεῖα τῶν ἑταιρειῶν Τελεφοῦνκεν καὶ Ζῆμενς μὲ κατάληξιν εἰς τὴν Βόννην, ὡς θετικὸν ἀποτέλεσμα εἶχε σχεδόν, μόνον τὴν περίφημον ἐπιστολήν, συμπλήρωμα, τῆς ὁποίας ἀπετέλεσαν τὸ ὑπογραφὲν πρωτόκολλον οἰκονομικῆς συνεργασίας καὶ ἡ συμφωνία περὶ ἀποδόσεως τῶν Γερμανικῶν ἀκινήτων. Αὐτὰ τὰ γεγονότα ἀπετέλεσαν κατ’ ἐμὲ τὴν αἰτίαν τῆς ἀποκρύψεως ἐπὶ μακρὸν τοῦ πρωτοκόλλου καὶ τῆς μὴ παραδόσεώς του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν συμβάσεων τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου. Αὐτὰ τὰ γεγονότα ἀπετέλεσαν καθ’ ἡμᾶς τὴν αἰτίαν διὰ τὴν ὁποίαν, οὐδεμίαν οἰκονομικὴν κίνησιν παρουσίασεν ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Γερμανίας. Καὶ αὐτὰ τὰ γεγονότα τὰ συντριπτικά, ἔφεραν εἰς τὸν κ. Καψάλην τὴν ἀμνησίαν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τόσον χρόνον ἐπικαλεῖται. Τὴν ἀμνησίαν τὴν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἐκδηλουμένην εἰς ἄλλους τομεῖς ζωηρὰν μνήμην του, εἰς τὴν ὁποίαν ἀμνησίαν ὁ πρώην ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ μετέπειτα ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, μὲ τόσον καλοκάγαθον, μὲ τόσον ἀθῶον, μὲ τόσον εἰλικρινὲς ὕφος ἐστήριξε τὴν προχθεσινὴν ἀπολογίαν του ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δὲν ἐνεθυμεῖτο ὄχι μόνον τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς, ἀλλ’ οὔτε κἂν τὴν ὕπαρξίν της. Ἀλλὰ ποίας ἐπιστολῆς;..... Τῆς ἀναφερομένης εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τὸν ἄξονα πέριξ τοῦ ὁποίου ἐστράφη ὁλόκληρον τὸ εἰς Γερμανίαν ταξίδιόν των. Παράδοξον πῶς κατώρθωσε νὰ ἐνθυμῆται, ὅτι πραγματικῶς μετέβη εἰς Γερμανίαν καὶ εἰς τί ἀπέβλεπε τὸ ταξίδιον. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μᾶς φαίνεται παράδοξον πῶς ἡ ἀμνησία αὐτὴ δὲν ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὸν κ. Μαρκεζίνην, διότι ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ μνήμη ἐξικνεῖται ἀπὸ τὸν νοῦν καὶ νοῦς τοῦ κ. Μαρκεζίνη λέγεται, ὅτι εἶναι ὁ κ. Καψάλης. Ἀλλ’ ἂς σταματήσω ἐδῶ, διότι τὸ θέμα ἐξετέθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων κ.κ. ὑπουργῶν διεξοδικώτατα. Εἰς ἡμᾶς ἀνήκει τώρα νὰ καυτηριάσωμεν τὴν ἐνέργειαν τῶν δύο τέως ὑπουργῶν. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ ἀντιπαρέλθω τὴν φράσιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη: «Φυλάσσει ὁ Θεὸς καὶ τὸν νοικοκύρη». Ἡ φράσις αὕτη ἐν προκειμένῳ δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ μόνον ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχην Ἀλ. Παπάγον, ὁ ὁποῖος πάντοτε, ὡς σύμβολον πίστεως εἰς τὴν ζωήν του εἶχε, τὰς λέξεις ποὺ μὲ τόσην πίστιν ἐξεστόμησε κατὰ τὴν προχθεσινήν του ἀγόρευσιν. «Ἠθικὴ–ἐντιμότης». Ὑπέστη ἐπίθεσιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι δὲν ὑπῆρξε νοομάντης, δὲν ὑπῆρξε καρδιογνώστης. Ἀλλ’ ἂν ἡ φύσις ἐπροίκιζε τοὺς ἀνθρώπους μὲ τὰς ἰδιότητας αὐτάς, δὲν θὰ ὑπῆρχον ἀδικήματα, ἀλλ’ οὔτε καὶ τιμωρίαι. Δὲν δύναται ὅμως νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δίκαιος καὶ σκληρὸς τιμωρός. Γνωρίζει πῶς νὰ τιμωρῇ καὶ τιμωρεῖ. Καὶ ἡ σκληροτέρα τιμωρία ποὺ ἐπέβαλεν εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων εἶναι νὰ ἐνθυμῆται τίνος ἡ δύναμις τῷ παρέσχε τὴν δυνατότητα νὰ εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὸν χῶρον αὐτόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν νέαν πτέρυγα, θὰ δοκιμάσῃ καὶ αὐτὴ ὡς τιμωρίαν της, τὴν περιφρόνησιν, ποὺ τόσον ἀκριβοδικαίως γνωρίζει καὶ ἐπιβάλλει ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Κοθρῆς.

§125Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ ἑξάμηνον περίπου διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἐνομοθέτησε σωρείαν Νομ. Διαταγμάτων διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀνεμένομεν, ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς παρούσης συνόδου, ἡ ὁποία συμπίπτει μὲ τὴν ἔναρξιν τοῦ τρίτου ἔτους τῆς διακυβερνήσεως ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, θὰ ἐνεφάνιζε τὴν Κυβέρνησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, μὲ τὴν ἐξαγγελίαν νέων μέτρων, νέων νομοθετημάτων, διὰ τῶν ὁποίων, ἔστω καὶ καθυστερημένως, θὰ ἀντεμετωπίζετο ἡ λύσις τῶν ζωτικῶν προβλημάτων τῆς χώρας, θὰ ἀντεμετωπίζετο ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν μεγάλων μαζῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον, ὡς γνωστόν, διὰ τοῦ συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης ὑπεσχέθη τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου, καὶ τοῦ ὁποίου, ἡ ἐξαθλίωσις, καθημερινῶς αὐξάνει, ἀντ’ αὐτοῦ, εὑρισκόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ἐνώπιον ἑνὸς μελαγχολικοῦ θεάματος, τοῦ μελαγχολικωτέρου θεάματος, τὸ ὁποῖον καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς Κοινοβουλευτικῆς μου ζωῆς ἀντεμετώπισα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἡ ἰσχυροτέρα πολιτικὴ παράταξις τῆς χώρας, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ἀπεκάλυψε τὸ ἐσωτερικόν του. Τὰ γεγονότα εἶναι πρόσφατα. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἔλαβε τὸν λόγον προχθὲς ἐνώπιον ἡμῶν καὶ κατηγόρησεν ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐστήριξεν ὁλόκληρον τὴν πολιτικήν του μέχρι σήμερον εἰς τὸν σοβαρώτερον τομέα τῆς Κυβερνητικῆς δραστηριότητος, εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Κατηγόρησε τὸν κύριον κινητῆρα τῆς Κυβερνητικῆς μηχανῆς, τὸν ἐμπνευστὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὸν ἀρχηγὸν ἄλλοτε τοῦ Νέου Κόμματος καὶ τέως ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ πράξεις πρωτοφανεῖς καὶ ἀσυνήθεις εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ἐν συνεχείᾳ μετὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ λοιποὶ συνεργάται καὶ συνυπουργοὶ συνεπλήρωσαν τὴν κατηγορίαν αὐτὴν δι’ ἠθικὰς καὶ πολιτικὰς παραβάσεις. Ὁ κ. Παπαληγούρας τοποθετεῖ τὸ θέμα ὡς μᾶς εἶπεν, εἰς δύο ἐρωτήματα. Ἐσημειώθη ἀπόκρυψις; Ναὶ ἢ οὔ; Ἐδέσμευσε τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Μαρκεζίνης, διὰ τῶν ἐπιστολῶν; Ναὶ ἢ οὔ; Καὶ ἐν συνεχείᾳ οἱ λοιποὶ συνάδελφοί του ὑπουργοὶ μετεχειρίσθησαν ὅλην τὴν εὐγλωττίαν καὶ ὅλην τὴν ἐπιχειρηματολογίαν των διὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν ἐνοχὴν καὶ τὰς ἠθικὰς εὐθύνας τῶν τέως συνεργατῶν καὶ συνυπουργῶν των. Καὶ ἡ συζήτησις ἐξακολουθεῖ καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἀκόμη ἐπὶ δύο ἡμέρας. Νὰ ἀσχοληθῶμεν καὶ ἡμεῖς. Ναὶ ἢ οὔ, μὲ τὸν ἐὰν ἐδεσμεύθη ἢ ὄχι ἡ Κυβέρνησις; Νὰ προσπαθήσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ ἔργον τῶν δύο ἀλληλοσυγκρουομένων παρατάξεων; Νὰ ἐμφανισθῶμεν ὡς συνήγοροι τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης; Μάταιος κόπος. Ἂς ἐνθυμηθῶμεν, κύριοι βουλευταί, τὰς ὡραίας ἐκείνας ἡμέρας διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ κατηγορούμενος νῦν τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐνεφανίζετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξαγγέλων τὰ μεγαλεπήβολα οἰκονομικὰ σχέδια τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂς ἐνθυμηθῶμεν μὲ πόσην συμπάθειαν τὸν ἤκουεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ πῶς τὸν παρηκολούθει ψυχικῶς καὶ ἂς συγκρίνωμεν τὰς ἡμέρας ἐκείνας μὲ τὴν προχθεσινήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ τότε ρυθμιστὴς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἠκούετο ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὰ νῶτα ἐστραμμένα πρὸς αὐτόν, διὰ νὰ ἐπιδείξῃ ἀκόμη περισσότερον τὴν περιφρόνησίν του πρὸς τὸν τέως συνεργάτην καὶ τὸν στυλοβάτην τοῦ Συναγερμοῦ. Ποῖος ἐφαντάζετο τότε, ὅτι τὰ ἡγετικὰ στελέχη τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ θὰ ἐνεφανίζοντο ἐνώπιον τοῦ Σώματος εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ἀλληλοκατηγορούμενοι; Κύριοι συνάδελφοι, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ κάμω μίαν παρένθεσιν. Ὅταν ὡμίλησε χθὲς ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐπετέθη ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ διετύπωσε τὰς ἀπόψεις του κατὰ τρόπον πράγματι ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὴν πραγματικότητα, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπαντῶν κατόπιν, ἠθέλησε νὰ κατηγορήσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι καὶ αὐτὴ εἶναι κατατετμημένη καὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κατηγορῇ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν σημερινήν της κατάστασιν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἡ ἐμφάνισις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς πολλὰς ὁμάδας καὶ πολλὰ κόμματα δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ μὲ τὴν ἐμφάνισιν τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατατετμημένη εἰς ὁμάδας, ἀλλὰ ἔχει ἀπόλυτον ἰδεολογικὴν ἑνότητα καὶ ταὐτότητα ἐπιδιωκομένου σκοποῦ, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν τελευταίων ἰδίως γεγονότων ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ἓν κατασκεύασμα παλαιῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἐνεφανίσθησαν εἰς τὴν πολιτικὴν σκηνὴν μὲ τὴν προμετωπίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, διότι, δὲν ἠδύναντο αὐτοτελῶς νὰ ζητήσουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι εἶχαν χρεωκοπήσει εἰς τὴν συνείδησίν του.

§126Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Πλανᾶσθε.

§127Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Γεγονὸς εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Συμπολιτεύσεως δὲν εἶναι μόνον τυπική, εἶναι καὶ οὐσιαστική. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐκπροσωπεῖ τὰ συμφέροντα καὶ ἐπιδιώκει τὴν ὑποστήριξιν τῶν συμφερόντων τῶν εὐρέων λαϊκῶν στρωμάτων, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὄργανον, φορεὺς τῶν συμφερόντων τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Τοῦτο δὲ ἀπέδειξεν ἡ μέχρι σήμερον πολιτεία της καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν βαθυτέραν ἀνωμαλίαν τῆς ὅλης πολιτικῆς της καὶ τῆς ὅλης ὑποστάσεώς της, ὥστε σήμερον, ὁπότε ἐπῆλθεν ἡ σύγκρουσις τῶν ἀντιμαχομένων ἐντὸς αὐτῆς οἰκονομικῶν συμφερόντων, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν εἰς αὐτὴν νὰ συνεχίσῃ τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον της. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς συζητήσεως. Βεβαίως ἡ ἐπιχειρηματολογία ἑκατέρωθεν ἔχει τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά. Βεβαίως, ὁ τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ οἱ συνεργάται του εἶναι γεγονός, ὅτι κρινόμενοι μὲ τὴν γενικωτέραν ἀντίληψιν πολιτικῆς εὐθιξίας, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποτελῇ τὸν γνώμονα τῶν πολιτικῶν πράξεων τῶν ἡγουμένων τῶν πολιτικῶν κομμάτων καὶ τῶν Κυβερνώνιων μίαν χώραν, ὑπέπεσαν εἰς παραβάσεις πολιτικὰς μὴ δικαιολογουμένας. Τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ νῦν ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. Ἔρχαρτ, διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον συνεζήτησε καὶ ἐδέσμευσε τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, εἶναι μία ἀπόδειξις τοῦ τρόπου τοῦ σκέπτεσθαι καὶ τοῦ πολιτεύεσθαι, τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζουν καὶ ἀκολουθοῦν οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῶν μεγάλων χωρῶν, ὅταν μάλιστα εἶναι προσωπικότητες τῆς περιωπῆς τοῦ Γερμανοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν κατεῖχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὴν θέσιν καὶ μὲ τὰς προϋποθέσεις, ποὺ ὁ Γερμανὸς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατεῖχε τὴν θέσιν του εἰς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ὅλοι εἴχομεν μέχρι τῆς ἡμέρας, ποὺ ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του ὁ τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ ὁποία, ὡς γνωστόν, αἰφνιδίασεν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἡ ἐντύπωσις καὶ ἡ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ὅλη πολιτεία τοῦ κ. τέως ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, πολιτεία, ἡ ὁποία εἶχε τὴν ἀπόλυτον, ὡς ἐφαίνετο τοὐλάχιστον, ἔγκρισιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἀπόλυτον ἀνοχὴν ὅλων τῶν συνεργατῶν του, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐμφανίζονται κατήγοροι ἐνώπιον ἡμῶν, ἦτο, ὅτι ὁ τέως ὑπουργὸς Συντονισμοῦ δὲν ἦτο ἁπλῶς ὑπουργός, ἦτο ὑπερυπουργός, ἰσότιμος, ἴσως καὶ ἀνώτερος τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ἐφαίνετο, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ἦτο ἀποκλειστικὸν κατασκεύασμα τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπίστευσεν ἀπολύτως εἰς τὰς ἱκανότητάς του, διότι ἐπίστευσεν, ὅτι χάρις εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας ὑπ’ αὐτοῦ, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ χώρα μας νὰ ἴδῃ καλυτέρας ἡμέρας. Ἔδωσεν εἰς τὸν ὑπουργὸν Συντονισμοῦ μίαν ἰδιαιτέραν ἐμπιστευτικὴν καὶ ὑπεύθυνον θέσιν, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ δικαιολογῇ διὰ τὸν κατέχοντα ταύτην ὄχι ἁπλῶς ἀπόκρυψιν ἐπιστολῶν, ἀλλὰ καὶ σπουδαιότερα πράγματα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπετύγχανεν, ἐὰν ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ὁ τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης, ἐπέφερε τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσεδόκα, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ ἐτόλμα ποτὲ νὰ τὸν ἐπικρίνῃ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἐπιστολῶν. Ἀλλὰ διότι σήμερον διεπιστώθη ἀπόλυτος χρεωκοπία τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τρόπος ν’ ἀπαλλαγῇ τοῦ ὑπευθύνου τῆς ἀποτυχίας διὰ νὰ περισωθῇ τὸ ὑπόλοιπον συγκρότημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ δὲν εἶχεν ἄλλον σκοπόν, παρὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὴν μελετωμένην ἀλλαγὴν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς της, ἀπαραίτητον διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ συνεχίσῃ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, νομίζουσα, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἀφελής, ὥστε νὰ ἀποδέχεται τὸν διαχωρισμὸν τῶν εὐθυνῶν μεταξὺ συναγερμοῦ καὶ τῶν ἀποχωρησάντων, ὑπὸ τὸν κ. Μαρκεζίνην βουλευτῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον σήμερον ἐπικρίνεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Μαρκεζίνης. «Δρυὸς πεσούσης πᾶς ἀνὴρ ξυλεύεται». Καὶ εἶναι σήμερον ἐπικριταί του, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε μετὰ σεβασμοῦ τὸν ἠτένιζον. Ἀλλὰ αἱ εὐθύναι ὅλων τῶν ἐπικριτῶν δὲν μειοῦνται οὐδὲ ἐπ’ ἐλάχιστον. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θεωρεῖ συνυπευθύνους τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως ὅλους, ὁλόκληρον τὸν Συναγερμόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις ὑπὸ οἱονδήποτε σχῆμα, καὶ ἐὰν θελήσῃ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ περιβληθῇ ἐκ νέου τὴν ἐμπιστοσύνην του; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν παραπλανήσῃ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπλανήθη τὴν 16ην Νοεμβρίου, διότι ἐπίστευσεν, ὅτι ὁ Στρατάρχης θὰ ἐπραγματοποίει τὴν ἀλλαγὴν καὶ τὸν ἠθικὸν ρυθμόν, τὸν ὁποῖον ἐπόθει. Ἐπίστευσεν, ὅτι διὰ μαγείας, ὁ Συναγερμός, ἦτο δυνατὸν νὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Δυστυχῶς σήμερον ἐπείσθη, ὅτι ἐπλανήθη. Διότι ἐπείσθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ κατάστασις τῆς οἰκονομίας μας νὰ βελτιωθῇ διὰ μαγείας. Τὸ μεγάλο κεκρυμμένον ἐλάττωμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶναι, ὅτι παρατάξεις παλαιοκομματικαί, ἀνομοιογενεῖς, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀπολέσει ἐπανειλημμένως τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον τὴν δύναμιν καὶ τὸ θάρρος, δὲν εἶχον τὴν ἠθικὴν ἀντοχὴν νὰ ἐμφανισθοῦν μόναι των καὶ νὰ ζητήσουν νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρέπεισαν τὸν Στρατάρχην Παπάγον, τὸν ἐνεφάνισαν εἰς τὴν πολιτικὴν κονίστραν, ὡς προμετωπίδα, καὶ ἐπέτυχον νὰ κυβερνήσουν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, τὴν χώραν. Ἀλλὰ τοιαύτη τακτική, ἀλλὰ τοιαύτη πολιτική, δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ φέρῃ καλὰ ἀποτελέσματα. Εἶναι εὐτύχημα διὰ τὴν χώραν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ κατασκεύασμα αὐτὸ τὸ πολιτικόν, τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη καὶ περιεβλήθη μὲ τὴν λαϊκὴν ἐμπιστοσύνην εἰς μίαν στιγμὴν ἀπογνώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ...

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸν ἔφερεν εἰς ἀπόγνωσιν, κ. συνάδελφε;

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§130Ε. ΚΟΘΡΗΣ. ... Εἶναι, λέγω, εὐτύχημα, ὅτι τὸ κατασκεύασμα αὐτὸ διαλύεται σήμερον, ἀπὸ τὰς ἰδίας χεῖρας ποὺ τὸ κατεσκεύασαν. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, σήμερον, οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἀποδοκιμασία τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως κατὰ τὰς τελευταίας δημοτικὰς ἐκλογὰς ἀπέδειξεν ἀνεκκλήτως, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐχρεωκόπησεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς. Μὲ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐκέρδισε τὴν πρώτην μάχην ἐναντίον του. Μὲ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς ἐπραγματοποιήθη ἡ εἰρηνικὴ ἐπανάστασις κατὰ τοῦ ἀντιλαϊκοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Ἡ ἀποδοκιμασία, τῆς ὁποίας ἔτυχεν, κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, κατέταξε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀποτυχουσῶν Κυβερνήσεων. Μὲ οἱονδήποτε νέον ἀποτέλεσμα, δὲν πρόκειται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν ἀντέχει εἰς πειράματα, ὅτι δὲν εἶναι ὑποζύγιον, ὅτι δὲν δέχεται πλέον νὰ ἐμπαίζεται, διότι εἶναι γεγονὸς, ὅτι, μέχρι σήμερον ἐνεπαίζετο. Τὸ ἔτος τοῦ ἐργάτου, τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ μεγαλεπίβολα σχέδια, ἀπεδείχθησαν, κατὰ τὴν ὁμολογίαν αὐτῶν τούτων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι σχέδια ἀποτυχόντα. Ἡ ἀνασυγκρότησις ἀπέτυχεν. Τὸ ταξίδια τοῦ κ. Μαρκεζίνη, εἰς τὴν Ἀμερικήν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Γερμανίαν, ἀπεδείχθησαν, ὅτι ἔμειναν ἄνευ ἀποτελέσματος. Καὶ αὐτὸς ἦτο καὶ ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος τὸν ἔφερεν εἰς δύσκολον θέσιν, κατὰ τὴν γνώμην μας, τὸν τέως ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν παραμονήν του εἰς Γερμανίαν, ὅταν ἐνεφανίσθησαν αἱ ἐπιστολαὶ καὶ ἔβλεπεν, ὅτι δὲν ἐπετύγχανε νὰ πραγματοποιήσῃ τίποτε τὸ οὐσιαστικόν, καὶ εὑρισκόμενος τὴν στιγμὴν ἐκείνην εἰς μίαν τοιαύτην κατάστασιν ἐσκέφθη: «Ἂς ὑπογράψω τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν μήπως κατορθώσω διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ ἐμφανίσω μίαν ἐπιτυχίαν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα». Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις διὰ τὸν Συναγερμόν. Ἡ λύσις, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, ἔπειτα ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν τελευταίων δημοτικῶν ἐκλογῶν εἶναι, ἢ νὰ παραιτηθῇ, ἢ νὰ προσφύγῃ εἰς ἐκλογὰς καὶ νὰ ζητήσῃ ἐκ νέου τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Σήμερον, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δὲν ὑφίσταται εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς πολιτικὴ παράταξις, ἡ ὁποία δικαιοῦται νὰ κυβερνᾷ τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας ἔχει τὸν λόγον.

§132Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ δύο ἑβδομάδων, ταράσσεται ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς χώρας μας, ἀπὸ ἀπροσδόκητα πολιτικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν ἀτυχῶς, ἐντὸς τῶν κόλπων τοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς ἑβδομάδος αὐτῆς, ἀπασχολεῖται μὲ τὴν ἀπόδοσιν εὐθυνῶν, δι’ ὡρισμένας ἐνεργείας, τὰς ὁποίας, ὁ πρώην ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κ. Μαρκεζίνης, εἶχε κάμει κατὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τῆς ἐξευρέσεως τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων. Ἐπίσης, συναφές εἶναι, καὶ τὸ θέμα τῆς ἀποδόσεως εὐθυνῶν εἰς τὸν τέως ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν κ. Καψάλην, καθὼς καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ συγκαλύψουν τὸ ἐλεγχόμενον σφάλμα τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, κ. Μαρκεζίνη, ἐθεώρησαν θεμιτὸν καὶ πρέπον νὰ διασπάσουν τὴν ἑνότητα τοῦ συμπαγοῦς καὶ ἰσχυροῦ συγκροτήματος, τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ὁ Στρατάρχης Παπάγος, γνωστοῦ ὄντος, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτὸν τὴν ἐντολὴν καὶ τὴν ἐλπίδα, ὅπως, ἐπὶ μίαν πλήρη τετραετίαν, ἐξασφαλίσῃ ἀδιατάρακτον πολιτικὸν βίον καὶ πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν σταθερότητα εἰς τὴν χώραν μας. Αἱ πράξεις αὐταί, αἱ ὁποῖαι τίθενται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν, συνεπεία τῆς ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, θέσεως πολιτικοῦ ζητήματος ἐμπιστοσύνης, εἰς ὃ συνεφώνησε καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀφορᾷ κυρίως εἰς τρία θέματα. Τὸ πρῶτον θέμα, εἶναι τῆς ἀποκρύψεως τῶν ἐπιστολῶν Ἔρχαρτ–Μαρκεζίνη, αἱ ὁποῖαι ὑπεγράφησαν ὑπ’ αὐτοῦ κατὰ τὸ στάδιον, μετὰ τὸ πέρας τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν τύχην τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων. Κατόπιν εἶναι τὸ θέμα τῆς δεσμεύσεως ἢ μὴ δεσμεύσεως τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν. Καὶ τέλος, εἶναι τὸ θέμα τῆς ὅλης συμπεριφορᾶς τῆς ὁμάδος ἐκείνης τῶν ὑπουργῶν καὶ βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου παρενόησαν καὶ ἠθέτησαν, κατὰ τρόπον κατάφωρον τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Νοεμβρίου καὶ διέσπασαν τὴν ἑνότητα τοῦ συμπαγοῦς αὐτοῦ πολιτικοῦ συγκροτήματος, διὰ νὰ δημιουργήσουν πράγματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Τὸ πρῶτον θέμα ἔχει ἀναπτυχθῆ ἀρκετὰ καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούραν, καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλον. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον νὰ προσθέσω, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἀκούεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ὡρισμέναι ἐπιστολαὶ ὑπεγράφησαν κατόπιν ἐπιμόνου ἀξιώσεως τῆς ἀντισυμβαλλομένης μερίδος, καὶ ἐν προκειμένῳ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Δημοκρατίας τῆς Δυτικῆς Γερμανίας καὶ ὅτι δὲν δεσμεύουν τὴν Ἑλλάδα, ὅτι δὲν εἶχον οὐδεμίαν σημασίαν καὶ συνεπῶς, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν, νὰ μὴ τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἐμβάλλει εἰς σκέψεις, ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀνήκοντες εἰς τὸν Συναγερμόν, εἶχον δώσει μίαν μεγάλην ἐκτίμησιν εἰς τὸ πρόσωπον, τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, κ. Μαρκεζίνη. Διότι ἐὰν μᾶς ἔλεγεν, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν ἑνὸς γεύματος καὶ καθ’ ὃν χρόνον διετέλουν ἐν εὐθυμίᾳ, συνεπείᾳ τῆς εὐωχίας καὶ τοῦ συμποσίου, τοῦ παρουσίασαν μίαν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν χωρὶς νὰ τὴν προσέξῃ τὴν ὑπέγραψε καὶ τὴν εἶχε λησμονήσει. Ἴσως νὰ ἐλέγαμεν, ὅτι ἄνθρωπος ἦτο καὶ αὐτός, μία ἀδυναμία ἀνθρωπίνη τὸν παρέσυρε νὰ ὑπογράψῃ μίαν ἐπιστολήν, τῆς ὁποίας οὔτε τὸ βάρος, οὔτε τὴν σημασίαν ἦτο δυνατὸν νὰ κατανοήσῃ. Ἀλλὰ ὁ ἴδιος μᾶς ἐξέθεσε τὴν ἀγωνίαν, εἰς τὴν ὁποίαν περιέπεσεν, ὅταν ἐτέθη ἐνώπιον αὐτοῦ, ἡ ἀξίωσις τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἠκούσαμεν, πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἄξια οὔτε ἑνὸς πρωτοετοῦς φοιτητοῦ τῆς Νομικῆς Σχολῆς. Ὅτι, δηλαδή, μολονότι ἠγωνίσθη πολὺ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ἐπιστολῆς καὶ μολονότι κατόπιν ἀγωνίας καὶ συναισθήσεως τῶν βαρυτάτων εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἀνελάμβανε διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὑπέγραφεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ἐνόμισεν, ὅτι κατόπιν ὅλων αὐτῶν δὲν ἐδεσμεύετο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἠμποροῦσεν ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ νὰ τεθῇ εἰς τὸν ἰδιωτικὸν αὐτοῦ φάκελλον. Ἀλλὰ διὰ ποίους λόγους; Ἵνα χρησιμοποιηθῇ ὑπ’ αὐτοῦ, ὡς ἀνέκδοτον τῆς πολιτικῆς του δράσεως, τίς οἶδε μετὰ πόσα ἔτη. Αὐτὰ μᾶς εἶπεν, ὁ ἀξιότιμος κ. Μαρκεζίνης, ἀπολογούμενος ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ τὸν καλὸν ἢ κακὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας του, καθ’ ὃν χρόνον εὑρίσκετο ἐν Γερμανίᾳ διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσουν, τόσον ἐλαφρὰ ἐπιχειρήματα; Διὰ νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν καὶ νὰ φέρῃ εἰς τόσην ἀγωνίαν τὸν κ. Μαρκεζίνην, σημαίνει, ὅτι προσεδόκα ἕνα σοβαρώτατον συμφέρον ἐκ τῆς ὑπογραφῆς αὐτῆς. Καὶ ἐὰν ἐπίσης, ὁ κ. Μαρκεζίνης, δὲν ᾐσθάνετο τὸ βάρος τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας συνῆπτε διὰ τὴν Κυβέρνησιν τὴν Ἑλληνικήν, ἀσφαλῶς θὰ τὴν ὑπέγραφεν ἀμέσως. Ἀλλ’ εἶναι κατώτερον τῆς εὐφυΐας ἑνὸς δικηγόρου τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Μαρκεζίνη, νὰ ὑποστηρίζῃ, ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ νομικὴ ἢ ἐννοιολογική, μεταξὺ τῆς ἐπιστολῆς, ἡ ὁποία τῷ προσεκομίσθη τὸ πρῶτον πρὸς ὑπογραφήν, καὶ ἐκείνης, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἠθικῶν πιέσεων ὑπέγραψεν ὁ κ. Μαρκεζίνης. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανὲς καὶ πρωτάκουστον, διότι, ὅταν ὁ ἐκπρόσωπος μιᾶς Κυβερνήσεως, διαπραγματεύεται μετὰ ἀντιπροσώπων ξένης χώρας, εἴτε εἶναι ὑπουργός, εἴτε εἶναι Πρεσβευτής, εἴτε εἶναι οἱοσδήποτε ἄλλος ἐκπρόσωπος, τῆς χώρας αὐτῆς, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ὑπέγραψεν, ὑπέγραψε διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία τῷ ἀνέθεσε τὴν ἐντολὴν αὐτὴν καὶ δεσμεύει τὴν χώραν τῆς Κυβερνήσεως ταύτης. Εἰς τὴν διάκρισιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος καὶ διαπρεπὴς ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτὴς κ. Μακκᾶς, ἔκαμε, τῶν κατηγοριῶν τῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι συνάπτονται μεταξὺ τῶν χωρῶν, συμβάσεων ἐννοεῖται τοῦ διεθνοῦς δικαίου, κατέταξε τὴν σύμβασιν αὐτήν, εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἰδιορρύθμων συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν ἄνευ οἱασδήποτε ἄλλης διαδικασίας, εἴτε ἐγκρίσεως, ἢ ἐπικυρώσεως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἢ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ δεχθῶμεν, ὅπως λέγει ὁ Fauchille ἕνας διάσημος Γάλλος συγγραφεὺς τοῦ Δημοσίου Διεθνοῦς Δικαίου, ὁ ὁποῖος ἔχει συγγράψει πεντάτομον σύγγραμμα, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, «ὅτι οἱοσδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ὁ ἐκπρόσωπος τῆς χώρας, εἴτε Πρεσβευτής, εἴτε ὑπουργός, εἴτε ἄλλος, δεσμεύει τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τὸν ἔχει διαπιστευθῆ ἐνώπιον ξένης Κυβερνήσεως. Ὁ ἐν λόγῳ δὲ ἀντιπρόσωπος, εἴτε περιληφθῇ ὁ ὅρος ad referendum εἰς τὴν σύμβασιν ταύτην, εἴτε δὲν περιληφθῇ, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησίν του, διότι τὴν Κυβέρνησίν του, ὁπωσδήποτε τὴν δεσμεύει.

§133Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Τὸ εἶπον καὶ ἐγώ.

§134Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Τότε συμφωνοῦμεν. Ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι καὶ ἐάν, δὲν περιέχεται ὁ ὅρος ad referendum εἰς τὴν σύμβασιν, ὑποχρεωτικῶς ὁ agent diplomatique ἔχει ὑποχρέωσιν ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Κυβέρνησίν του τὰ παρ’ αὐτοῦ πεπραγμένα.

§135Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Εἶναι αὐτονόητον.

§136Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Δηλαδή, λέγει ὁ Fauchille ὅτι: «les actes passés par l'agent, même dans la limite de ses pleins pouvoirs, sont toujours considérés comme tacitement subordonnés quant à leur validité, à la ratification du gouveruemat de l’ agent siguataire». Τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν, ὁ κ. Μαρκεζίνης δὲν τὴν ἐξετέλεσε, διότι ὁ ἴδιος μᾶς εἶπεν, ὅτι εἶχε τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἐδέσμευε τὴν Ἑλλάδα διὰ τῆς ὑπογραφῆς τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς, καὶ συνεπῶς ἔπρεπε νὰ κρατήσῃ τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν. Τὸ διατί τὴν ἐκράτησε μᾶς τὸ εἶπεν. Μᾶς εἶπε τὸ ἑξῆς πρωτοφανὲς καὶ πρωτάκουστον καὶ ἀνάρμοστον δι’ ἄνδρα τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Μαρκεζίνη: Ὅταν ἐπὶ τοῦ νέου κειμένου ἐμείναμε σύμφωνοι, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ἔρχαρτ νὰ κρατήσω εἰς χεῖρας μου τὸ πρωτότυπον μὲ τὰς διαγραφάς, ὡσὰν αἱ διαγραφαὶ νὰ εἶχον καμμίαν σημασίαν. Διότι εἴπομεν καὶ ἐπιμένομεν, ὅτι ὡς ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὑπέγραψεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, εἴτε εἰς τὴν ἐπιστολὴν ἐγράφη ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῶν παραγγελιῶν εἰς τὴν Τελεφοῦνκεν–Ζῆμενς, εἴτε ὁ ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, εἶναι ταυτόσημον καὶ ἀπὸ ἐννοιολογικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ καί ἀπὸ ἀπόψεως Διεθνοῦς Δικαίου. Λέγει, λοιπόν, ὁ κ. Μαρκεζίνης: «Μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ μοὶ ἐζητήθη νὰ ὑπογράψω τὴν ἐπιστολήν, οὐδὲν τὸ πονηρὸν εἶχε διέλθει ἀπὸ τὸν νοῦν μου. Ἀλλ’ ὁ αἰφνιδιασμὸς τῆς ἐπιστολῆς μὲ ἐνέβαλεν εἰς ὑποψίας. Ἔπρεπε νὰ ἀμυνθῶ. Καὶ ἠμύνθην. Τὸ πρωτότυπον αὐτὸ ἦτο τὸ ὅπλον μου. Εἰς οὐδένα τὸ ἐμνημόνευσα πλέον καὶ οἱ πάντες, νομίζω, ὅτι τὸ ἔχουν λησμονήσει. Καὶ οὔτε θὰ ἀπεκαλύπτετο ποτέ, παρὰ μετὰ ἔτη ἴσως, ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ ἀνέκδοτα πολιτικῆς δράσεως» Ἀκούσατε, κύριοι βουλευταί, λόγον ἑνὸς ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε πείσει πολλοὺς ἀνθρώπους, περὶ τῆς ἐξαιρετικῆς εὐφυΐας του, διὰ νὰ μὴ εἴπω τί πλέον. Τὸ ὅπλον αὐτό, ὀφείλομεν νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν κ. Μαρκεζίνην, ἐὰν ἐχρειάζετο, δὲν ἀνῆκεν εἰς αὐτόν, ἀλλὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ αὐτὴ θὰ τὸ ἐχρησιμοποίει. Ἀλλὰ ἀφοῦ ἐνόμισεν, ὅτι εἶχεν ἀνάγκην αὐτοῦ, ἐναντίον τίνος θὰ τὸ ἐχρησιμοποίει; Ἐναντίον τῶν ὑπολοίπων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἐμάντευεν, ὅτι μετὰ ἓν ἔτος, θὰ ἐσκευώρουν τὴν σκευωρίαν τῆς ἀποκρύψεως τῆς ἐπιστολῆς, ἢ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Δυτικῆς Γερμανίας καὶ τῶν ἐκπροσώπων τῆς μεγάλης αὐτῆς χώρας; Εἰς τί πταίουν οἱ ἐκπρόσωποι αὐτοί, ἐὰν ἐφρόντισαν νὰ κατοχυρώσουν τὰ δικαιώματά των; Θὰ ἀπέκειτο εἰς αὐτόν, τὰ δικαιώματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν οἱ ἀντισυμβαλλόμενοι εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος, νὰ φροντίσῃ ἐργαζόμενος νὰ τὰ καταπολεμήσῃ. Ἀλλὰ τί ἔκαμεν ὁ κ. Μαρκεζίνης; Πρῶτον, τὸ ὅπλον αὐτὸ τὸ ἐκράτησε διὰ τὸν ἑαυτόν του, στερῶν οὕτω, τῆς εὐχερείας, τὴν χώραν του νὰ ἀμυνθῇ, ὅπως θὰ ἠμποροῦσεν ἔναντι τῶν ξένων. Διότι, κύριοι βουλευταί, οἱ ὑπουργοὶ καὶ οἱ βουλευταί, ἔρχονται καὶ παρέρχονται, αἱ χῶραι ὅμως, τὰ Ἔθνη, εἶναι αἰώνια. Καὶ ἡ Ἑλλάς, εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης τὸ γνωρίζει, καὶ τὸ πιστεύει ἀκραδάντως, εἶναι αἰωνία. Κατὰ συνέπειαν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφήσῃ τὸ ὅπλον αὐτὸ εἰς τὴν χώραν του καὶ εἰς τοὺς ἐκπροσώπους της, διὰ νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν ἐν καιρῷ τῷ δέοντι.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γυιόκα, τὸ 15λεπτον ἐκαλύφθη.

§138Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Μιὰ στιγμή, κ. Πρόεδρε.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις. Ἴση μεταχείρισις.

§140Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Τὸ ὅπλον αὐτό, ὄχι μόνον δὲν τὸ ἔδωσεν ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τοὺς ἑκάστοτε ἐκπροσώπους τῆς χώρας, διὰ νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν, ἀλλὰ οὔτε κἂν καὶ ὁ ἴδιος ἔκαμε χρῆσιν αὐτοῦ, διότι, ὅταν ἀπερρίφθη ἡ πρώτη προσφορὰ τῆς ἑταιρείας Ζῆμενς–Χάλσκε καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ἦσαν ἀσύμφοροι αἱ προτάσεις, τότε ἦτο ἡ μοναδικὴ εὐκαιρία —καὶ ἦτο τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1954— ἦτο τότε ἡ μοναδικὴ εὐκαιρία, διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ὅπλον αὐτό, ἐναντίον τῶν ἀντισυμβαλλομένων μας.

§141Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἔπαθε ἀφλογιστίαν τότε τὸ ὅπλον.

§142Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Καὶ τὸ ὅπλον αὐτό, τὸ τόσον φοβερόν, καὶ τρομερόν, ὅτε ἔπρεπε νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ, μολονότι ἦτο εἰσέτι τότε ὑπεύθυνος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν τὸ ἐχρησιμοποίησε, καὶ ἀφῆκε τὴν χώραν του, ὑπὸ τὰ πυρὰ τῶν ἀντισυμβαλλομένων της, ἐὰν ὑπῆρχον πυρὰ καὶ ἐπροχώρησεν ἀκόμη μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἡ ἀντισυμβαλλομένη μερίς, ἡ Δ. Γερμανία, νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς προετοιμασίας διὰ τὴν προκήρυξιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ πρὸς ἀνάθεσιν εἰς ξένους Οἴκους τῶν ἔργων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὡς ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἐμερίμνα νὰ δοθοῦν εἰς Γερμανικοὺς οἴκους. Ἀφοῦ οὕτως ἐνήργησεν, ὁ κ. Μαρκεζίνης, δὲν νομίζει, ὅτι ἐξέθετεν ἠθικῶς τὴν χώραν μας, ἔναντι τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἐφ’ ὅσον ἀπεφασίσθη προκήρυξις διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, πρὶν ἢ ἀποδεσμευθῆ τῆς ἠθικῆς δεσμεύσεως, ἣν ἡ χώρα μας διὰ τῆς ἐπιστολῆς του εἶχεν ἀναλάβει; Ἢ φρονεῖ ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὅτι ἡ ἠθικὴ δέσμευσις —διότι μόνον ἠθικὴ καὶ οὐχὶ νομικὴ ὑποχρέωσις ἀνελήφθη— ἠδύνατο νὰ ἀγνοηθῇ τελείως παρ’ ἡμῶν; Ἐὰν ὅμως εἰς ἀντάλλαγμα τῆς τοιαύτης ἀπρεποῦς συμπεριφορᾶς μας, ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἠρνεῖτο νὰ μᾶς χορηγήσῃ τὰς ὑπεσχημένας πιστώσεις, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων Πτολεμαΐδος, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐξεβιάζομεν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑποσχέσεως; Δὲν εἶναι προφανές, ὅτι, ἐὰν ὁ Στρατάρχης καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Ἀλ. Παπάγος, δὲν ἀνεγνώριζε τὴν ἠθικὴν δέσμευσιν τῆς Ἑλλάδος, ἐκ τῆς ἐπιστολῆς Μαρκεζίνη, ἐκινδυνεύομεν νὰ χάσωμεν τὰς γερμανικὰς πιστώσεις, ἀνεξαρτήτως τῆς ἠθικῆς μειώσεως τῆς χώρας μας; Ὀρθῶς, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησεν, ἀποδεχθεῖσα ἐντίμως τὰς συνεπείας τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Μαρκεζίνη ὑπογραφείσης ἐπιστολῆς, πρὸς τὸν κ. Ἔρχαρτ, ἀσχέτως ἂν τὴν ἐπιστολὴν ταύτην ἀπέκρυψεν ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ μέχρι σήμερον ἀκόμη δὲν τὴν ἔχει καταθέσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Μὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν, οἱανδήποτε ἐκδοχήν, διότι ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου, εἶναι, ὅτι ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ὁ κ. Μαρκεζίνης δὲν ἦτο νομική, ἀλλὰ ἦτο ἠθική, καὶ δεοντολογικὴ μεταξὺ χωρῶν ὑποχρέωσις, ἦτο στοιχειώδης, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῶμεν ἡμεῖς εἰς διακήρυξιν δημοπρασίας, διεθνοῦς διαγωνισμοῦ προτοῦ λυθῶμεν τῆς ὑποχρεώσεως ἀπέναντι τοῦ ἀντισυμβαλλομένου, προτοῦ τοῦ εἴπωμεν, κύριε, προτείνατέ μας τοὺς ὅρους, θὰ τοὺς ἐξετάσωμεν καὶ ὅταν εὑρίσκαμεν τοὺς ὅρους, ὅτι ἦσαν ἀσύμφοροι, τότε θὰ τοὺς ἐλέγαμεν, μᾶς συγχωρεῖτε, τὸ καθῆκόν μας τὸ ἐκάμαμεν, ἠθελήσαμεν νὰ σᾶς προτιμήσωμεν, πλὴν οἱ ὅροι σας, εἶναι ἀσύμφοροι. Τότε μόνον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λύσωμεν πᾶσαν ὑποχρέωσιν, ἠθικήν, καὶ νὰ προκηρύξωμεν διεθνῆ διαγωνισμόν. Ἀλλά, ἀντιστρόφως, ἐρωτῶ τὴν μερίδα ἐκείνην, καὶ ἰδίως τὸν παριστάμενον τέως ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, κ. Καψάλην, τί μέσα θὰ ἔχωμεν ἡμεῖς νὰ ἐκβιάσωμεν, διότι θεωρῶ, ὅτι αἱ δεσμεύσεις μεταξὺ τῶν χωρῶν εἰς τὸ Δημόσιον Διεθνὲς Δίκαιον, δὲν ἔχουν καμμίαν διαφοράν, δηλαδή, ἡ διαφορά των εἶναι ἐλαχίστη. Διότι, τί θὰ κάμωμεν πόλεμον, ἐὰν δὲν τηρήσουν τὰς ὑποχρεώσεις των; Ἐφ’ ὅσον εἴδομεν, κύριε τέως ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, ἤθελεν, εἴτε δικαίως, εἴτε ἀδίκως, εἴτε ὀρθῶς, εἴτε μὴ ὀρθῶς, νὰ συμπεριλάβῃ ὡς ἑνιαῖον σύνολον τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ: Κύριοι, τί κάμετε διαγωνισμόν; Ἐγὼ δὲν σᾶς δίδω οὔτε τὰς ἄλλας πιστώσεις, οὔτε διὰ τὰ ἔργα τῆς Πτολεμαΐδος, οὔτε διὰ τὸ διϋλιστήριον. Ἢ θὰ κρατήσετε τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας διὰ τῆς ἐπιστολῆς ἐδώσατε, ἄλλως δὲν σᾶς δίδω τὰς ἄλλας πιστώσεις. Τί θὰ ἐκάμαμε; Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κ. ὑπουργέ τοῦ Συντονισμοῦ. Ποῖον μέσον ἐκβιασμοῦ θὰ ἐπροβάλαμεν; Θὰ ἐπηγαίναμεν εἰς πόλεμον; Ὄχι, θὰ πηγαίναμεν εἰς τὸ δικαστήριον τῆς Χάγης; Ἀνασυγκρότησις δὲν γίνεται διὰ τοῦ δικαστηρίου τῆς Χάγης. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι αἱ δεσμεύσεις ὅλαι, εἰς τὸ Διεθνὲς Δίκαιον, ὅταν δὲν κατοχυρώνονται δι’ εἰδικῶν διατάξεων τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου καὶ δὲν ὑπάγονται εἰς ὡρισμένα δικαστήρια, ὅπως εἶναι ὡρισμέναι διαφοραί, εἶναι ἠθικαί. Θὰ μᾶς ἔλεγε, λοιπόν, ὁ κ. Ἔρχαρτ, ὅτι, κύριοι, καλὰ δικαίωμά σας, νὰ θέλετε νὰ ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι δὲν δεσμεύεσθε, ἡμεῖς ἔχωμεν τὴν γνώμην, τὴν ἀντίθετον καὶ ἔχωμεν τὰ λεπτὰ εἰς τὰ θυλάκιά μας. Συνεπῶς ἡ στάσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ στάσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὑπῆρξεν ἡ ἐμπρέπουσα, δὲν ἦτο δυνατόν, νὰ συγκαλύψῃ τὸ θέμα τῶν ἐπιστολῶν. Ἀπορῶ δέ, πῶς μία πτέρυξ, ἡ ὁποία προσέφερε, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι προσέφερε εἰς τὸ συγκρότημα τὸ κυβερνητικόν, τοῦ Συναγερμοῦ, πολλὰς ὑπηρεσίας, πῶς ἐθεώρησεν ἀρκετὴν ἀφορμὴν διὰ νὰ συγκαλύψῃ ἕνα παράπτωμα, ἕνα σφάλμα, τοῦ πρώην ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ κ. Μαρκεζίνη, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ σφάλμα, τὸ ὡμολόγησε σχεδὸν καὶ ὁ ἴδιος μὲ τὰ ὅπλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐκράτησεν εἰς τὴν σκέψιν του καὶ δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησε, εἶναι ἕνα παράπτωμα πανθομολογούμενον καὶ διατυμπανιζόμενον ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον, καὶ ἰδίως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Πῶς ἐθεώρησεν ὁ κ. Μαρκεζίνης κατόπιν τῶν ἀνωτέρω, ὅτι ἦτο εὔθετος χρόνος καὶ ἀρκοῦσα ἀφορμὴ καὶ δικαιολογία, διὰ νὰ διασπάσῃ τὴν ἑνότητα τοῦ Συναγερμοῦ; Ἐπίσης θὰ ἤθελον ἐν κατακλεῖδι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κ. Παπανδρέου εἰς τὸ ἑξῆς: Ἐπέκρινε τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίως τὸν Στρατάρχην Παπάγον, διότι δῆθεν......

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, εἶναι 40 λεπτὰ τῆς ὥρας. Μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν, κύριε συνάδελφε.

§144Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Εἶπεν, ὅτι ἐδώσαμεν ἐπιχειρήματα εἰς τοὺς Γερμανούς, διότι ἐζητήσαμεν ἔγγραφον διατύπωσιν τῆς διαμαρτυρίας κλπ. Αὐτὸ εἶναι μοῦ φαίνεται πολὺ ἀσταθὲς ἐπιχείρημα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ τί θὰ ἐγίνετο καὶ νὰ δίδωμεν μομφὴν εἰς αὐτήν, ὅτι δὲν ἐχειρίσθη καλῶς καὶ ὀρθῶς τὸ ζήτημα καὶ ὅτι δὲν κατωχύρωσε τὰ συμφέροντα τῆς χώρας, ἀφοῦ εἴχομεν ἤδη τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ὡμίλει ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἴχομεν ἤδη τὸ ἀποτέλεσμα τῶν προσπαθειῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς κατοχύρωσιν τῶν συμφερόντων τῆς χώρας καὶ πρὸς ἀναίρεσιν ὄχι μόνον τῶν ἐπιχειρημάτων, ἀλλὰ καὶ τῶν προσχημάτων ἀκόμη τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Πράγματι αἱ ὑπογραφεῖσαι ὑπὸ τοῦ νεαροῦ μέν ἀλλὰ ἀξιοθαυμάστου ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούρα, μετὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως κ. Ἔρχαρτ συμφωνίαι εἶναι πάρα πολὺ κατοχυρωτικαὶ τῶν συμφερόντων μας, διότι εἰς μὲν τὴν ἑταιρείαν ΖΗΜΕΝΣ δὲν ἀνεγνωρίσαμεν, παρὰ μόνον τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ προτάσεις, εἰς δὲ τὴν ἑταιρείαν ΤΕΛΕΦΟΥΝΚΕΝ οὐδὲν δικαίωμα ἐδώσαμεν, παρὰ μόνον νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν. Νομίζω, ὅτι ἡ μομφὴ αὐτὴ δὲν ἐπετρέπετο, ἐφ’ ὅσον εἴχομεν τὸ τετελεσμένον γεγονὸς ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, καὶ μετὰ τὴν ἀποχώρησιν ἀξιολόγων στοιχείων του, θὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον του. Τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δὲν θὰ τὴν παραμερήσῃ ὅπως τὴν παρεμέρισε κακῶς—κάκιστα ἡ μερὶς αὐτή. Θὰ τὴν φέρῃ εἰς αἴσιον πέρας, ἐλπίζει δὲ καὶ τὴν προσεχῆ τετραετίαν ἐπίσης νὰ λάβῃ τὴν νέαν ἐντολὴν μὲ ξεκαθαρισμένα τὰ στελέχη καὶ μὲ τοὺς πιστοὺς ὀπαδούς του. (Χειροκροτήματα).

§145Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναφερόμενος εἰς τὰ χθεσινὰ πρακτικά, καταθέτω τὴν ἀπὸ 26 Ἰανουαρίου 1954 ἐπιστολὴν τῆς ΖΗΜΕΝΣ καὶ ΧΑΛΣΚΕ, ἐν πρωτοτύπῳ καὶ μεταφράσει, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. SIEMENS & HALS Ε AG MÜNCHEN 2, den 26 1– 1954. DER VORSTAND Wittelsbacherplatz 4 Sr. Exzellenz dem Herrm Minister des Konigreiches Griechcnland Herrn Thanos Capsalis Athen Griechenland Ew. Exzellenz, hochverehrter Herr Minister! Wir mochten uns zunächst noch einmal für Ihr so besonders liebenswürdiges Gedenken zum neuen Jahr bedanken und wiederholen, wie sehr wir Ihnen und Ihrem Volk für 1954 Glück und Erfolg wünschen. Inzwichsn ist hoffentlich das kleine Foto Album in Ihre Hände gelangt, das wir für Sie und Ihre Kolle gen zum Andenken an unsere so freundschaftliehen Verhandlungen in München haben anfertigen lassen. In der letzten Woche haben wir zu unserem tiefem Bedauern gehört, dass durch Missverständnisse über die Zusammenhänge zwischen den im Oktober an Siemens & Halske and Mix & Genest erteilten Aufträgen und dem neuen grossen Kreditangebot der Siemens & Halske AG für Herrn Markezinis und Sie zeitweise eine unangenehme Situation entstanden ist. Wir sind aufrichtig betrüdt über diese Entwicklung und wollen gern alles in unseren Kräften stehende dazu beitragen, um diese Ärgerlichkeiten aus der Welt zuschaffen. Beide Unterzeichnenten sind auch jederzeit bereit, zu einer erneuten grundsätzlichen Ausspraehe nach Athen zu kommen, falls und sobald Sie dies für richtig oder wür richtig oder wünschanswert halten sollten. Wir stellen Ihnen anheim, hochverehrter Herrn Minister, ob Sie vorstehende Ausführungen auch Herrn Koordinationsminister Exzellenz Markezinis zur Kenntnis bringen wollen. Mit dem Ausdruck unserer vorzüglichen Hochachtung und Verehrung empfehlen wir uns als. Ihre sehr ergebenen Renchban (ὑπογραφή)

Μετάφρασις

ΖΗΜΕΝΣ ΚΑΙ ΧΑΛΣΚΕ

ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ

Μόναχον 26ῃ Ἰανουαρίου 1954

Ὑπουργὸν κ. Θ. ΚΑΨΑΛΗΝ

ΑΘΗΝΑΣ

Ἐπιθυμοῦμεν πρῶτον νὰ σᾶς εὐχαριστήσωμεν διὰ τὰς εὐχάς σας διὰ τὸ νέον ἔτος καὶ νὰ σᾶς ἐπαναλάβωμεν τὰς θερμὰς εὐχάς μας δι’ ὑμᾶς καὶ τὸν λαόν σας διὰ τὸ ἔτος 1954. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐλπίζομεν νὰ ἐλάβατε τὸ μικρὸν λεύκωμα μὲ τὰς φωτογραφίας, τὸν ὁποῖον ἡτοιμάσαμεν δι’ ὑμᾶς καὶ τοὺς συναδέλφους σας εἰς ἀνάμνησιν τῶν τόσον φιλικῶν διαπραγματεύσεών μας εἰς Μόναχον. Κατὰ τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα μετὰ πολλῆς λύπης ἐπληροφορήθημεν, ὅτι λόγω παρανοήσεων ἐκ τῆς συσχετίσεως ἀφ’ ἑνὸς τῶν παραγγελιῶν τῶν ἀνατεθεισῶν κατ’ Ὀκτώβριον εἰς τὸν οἶκον μας (Ζῆμενς) καὶ εἰς τὸν οἶκον Μὶξ καὶ Γκένεστ καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς νέας μεγάλης προσφορᾶς πιστώσεων τοῦ οἴκου μας ἐδημιουργήθη δι’ ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Μαρκεζίνην μία δυσάρεστος κατάστασις. Λυπούμεθα εἰλικρινῶς δι’ αὐτὸ καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ κάμωμεν πᾶν τὸ δυνατὸν πρὸς ἄρσιν αὐτῶν τῶν δυσαρεσκειῶν. Ἀμφότεροι οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι εἴμεθα πάντοτε ἕτοιμοι νὰ ἔλθωμεν εἰς Ἀθήνας διὰ μίαν νέαν κατ’ ἀρχὴν συνεννόησιν ἐὰν καὶ ὅταν θεωρήσητε τοῦτο ὀρθὸν καὶ ἐπιθυμητόν. Ἀφίνομεν εἰς ὑμᾶς, ἂν κρίνητε ἀναγκαῖον, νὰ ἀνακοινώσητε τὰ ἀνωτέρω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνην. Διατελοῦμεν κλπ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§147Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἓν τέταρτον τῆς ὥρας, λόγω τοῦ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου ὁμιλίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ τὸ θέμα, ἔχω δὲ τὴν κακοτυχίαν ἡ σειρά μου νὰ ἔρχεται εἰς τὰ διάφορα ὑπὸ συζήτησιν θέματα ἀκριβῶς τὴν ὥραν, ποὺ περιορίζεται ὁ χρόνος τῆς ὁμιλίας ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν. Ἄλλωστε καὶ τὰ κενὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια δεικνύουν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις τῶν βουλευτῶν! Μὲ τὸ δημιουργηθέν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ ἑβδομάδος θέμα εἶναι βέβαιον, ὅτι ὁ Κοινοβουλευτισμὸς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐδέχθη ἕνα καίριον τραυματισμόν. Διότι ἀπὸ τὴν δημιουργίαν τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, παρουσιάζονται πολλὰ ἐπίλεκτα μέλη τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ κόσμου, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν, ὅτι αἱ ἐπιστολαὶ δὲν ἀπεκρύβησαν. Καὶ διερωτᾶται ὁ κοινὸς πολίτης, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ μὲν ἰσχυρίζονται, ὅτι λέγουν τὴν ἀλήθειαν, ἔναντι τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἀντιστρόφως τοὺς διαψεύδουν. Ποῖος ἐκ τῶν δύο, τέλος πάντων, λέγει τὴν ἀλήθειαν καὶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους νὰ ἀλληλοδιαψεύδωνται ἐκλεκτὰ στελέχη καὶ ὑπουργοὶ αὐτῆς. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὸ θέμα αὐτό. Κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην, δύο εἶναι τὰ θέματα. Πρῶτον, τὸ τῆς δεσμεύσεως ἢ ὄχι, ἀπὸ τὰς ἐπιστολάς. Κακῶς ἡ Κυβέρνησις τὸ ἔφερεν εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ τὴν Βουλὴν καὶ δεύτερον τὸ θέμα ἠθικῶς ἀφεώρα τὸν ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ἀπέκρυψε μίαν ἐπιστολήν, ἓν ἐπίσημον ἔγγραφον. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ μόνον ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις, καὶ ὄχι ἐὰν τυχὸν ἐδεσμεύθη ἢ ὄχι ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν ἐκείνην. Διότι νομίζομεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴχωμεν τὴν ὑπομονὴν νὰ ἔλθῃ ὁ ξένος ἀντιπρόσωπος καὶ τότε νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν ἐὰν τυχὸν τελικῶς διεπιστοῦτο δέσμευσις. Ἐλέχθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης ἀπέκρυψε τὴν ἐπιστολήν. Δι’ ἡμᾶς, τὴν Ἀντιπολίτευσιν, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦμεν τὴν ἐξέλιξιν τοῦ Συναγερμοῦ, διερωτήθημεν πολλάκις ποῖος ἐξ ὅλων εἰς τὸν Συναγερμὸν οὐσιαστικῶς εἶναι ὁ Πρωθυπουργός.

§148ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος. (Θόρυβος).

§149Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Σύμφωνοι. Ἀλλὰ ἡ ἀπορία μας, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δικαιολογημένη. Καὶ διατὶ τὴν θεωροῦμεν δικαιολογημένην, ἐξηγούμεθα: Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, πέρυσι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε κατὰ τὰ εἰωθότα, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν, τὸν ἀπολογισμὸν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, νὰ εἴπω τότε, ὅτι ἀντὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐνεφανίσθη μία τρισδιάστατος ἐκπροσώπησις Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔκαμε τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως.

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μετὰ τὸν Πρόεδρον.

§151Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἔχομεν μίαν ἄποψιν καὶ σᾶς δικαιολογοῦμεν διατὶ τὴν ἔχομεν. Ἡμεῖς θέτομεν τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Προσέρχεται εἷς ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ βῆμα καὶ μία Βουλὴ φωτίζεται μὲ δεκάδα προβολέων. Οὔτε ὁ μακαρίτης Ἐλευθ. Βενιζέλος, ὅταν ἔφερε τὴν Ἑλλάδα τῶν δύο Ἠπείρων καὶ τῶν πέντε θαλασσῶν, ἔτυχε τοιαύτης ὑποδοχῆς εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Εἰς τὴν ἀπέριττον αἴθουσαν τῆς Παλαιᾶς Βουλῆς, εἷς καὶ μόνον ἱστορικὸς πράγματι λόγος ἐξεφωνήθη, ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Σοφούλην. Ὅταν λοιπὸν βλέπωμεν ἕνα ὑπουργὸν ἐν μέσῳ προβολέων μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἔρχεται νὰ κάμνῃ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, τί θέλετε νὰ συμπεράνωμεν; Ὅταν ἀπὸ τὸν ραδιοφωνικὸν σταθμὸν τῶν Ἀθηνῶν, ἔρχεται ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ σᾶς ἐνθυμίζει—ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις—Χίτλερ, διότι ὁμιλεῖ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου του δὲν ἀναφέρει οὐδὲ τὴν παραμικρὰν προσφώνησιν ἀλλὰ ἀμέσως ἔρχεται «ἀναγγέλλω, ὅτι ἀπεφασίσαμεν τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς», σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, πῶς εἶναι δυνατόν, ἕνα κολοσσιαῖον καὶ τεράστιον θέμα νὰ ἔρχεται εἰς τὸν ραδιοφωνικὸν σταθμὸν νὰ τὸ ἀναγγέλλῃ ἕνας ὑπουργός; Θέλετε καὶ κἄτι ἄλλο ποὺ συνέβη εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοὺς προβολεῖς; Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικά, κύριοι συνάδελφοι, διεκόπη ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς 240 βουλευτὰς τοῦ Συναγερμοῦ νὰ σπεύσουν νὰ συγχαροῦν τὸν πραγματικὸν Μεσσίαν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔφερε τὰ δῶρα ἐκ τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Καὶ ἀπόψε ἡ Κυβέρνησις καὶ χθὲς καὶ προχθὲς ἔρχεται καὶ μᾶς λέγει, ὅτι περὶ ὅλων αὐτῶν δὲν ἐγένετο τίποτε καὶ κρῖμα οἱ προβολεῖς καὶ κρῖμα τὰ συγχαρητήρια!! Ἑπομένως, κύριοι συνάδελφοι, τί θέλετε νὰ πιστεύσωμεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἡμεῖς οἱ τρίτοι: Ἦτο ἢ δὲν ἦτο οὐσιαστικὸς Πρωθυπουργὸς ὁ κ. Μαρκεζίνης; Ἑπομένως ἀπὸ ποῖον νὰ ἔκρυβεν ὁ πανίσχυρος Μαρκεζίνης τὰς ἐπιστολάς; Καὶ ἐὰν δὲν εἶχε μάλιστα τὴν ἀπρονοησίαν νὰ βιασθῇ καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κ. Ἀλέξ. Παπάγον νὰ τοῦ δώσῃ τὴν Ἀντιπροεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τοῦ δώσῃ καὶ ἄλλα Ὑπουργεῖα νὰ διευθύνῃ, ἐὰν δὲν εἶχεν αὐτὴν τὴν ἀπρονοησίαν, θὰ ἦτο σήμερον ὁ πανίσχυρος Μαρκεζίνης; Θὰ ἐτόλμα κανεὶς νὰ τοῦ εἴπῃ, ὅτι ἀπέκρυψε τὰς ἐπιστολάς; Ἀσφαλῶς ὄχι, ἀλλὰ χειροκροτήματα καὶ προβολεῖς θὰ εἴχομεν πάλιν, κύριοι συνάδελφοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ ἡ θλιβερὰ ὑπόθεσις. Καλὸν ἦτο, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὑπῆρχε ρῆγμα εἰς τὸν Συναγερμὸν νὰ εὑρεθῇ ἓν ἄλλο θέμα καὶ ὄχι τὸ θέμα τῶν ἐπιστολῶν· ὥστε σήμερον εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁ ἕνας νὰ διαψεύδῃ τὸν ἄλλον, διότι τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὁ Κοινοβουλευτισμὸς τελικὰ νὰ δέχεται τραῦμα. Ἡμεῖς σήμερον εἴμεθα, αὔριον δὲν θὰ εἴμεθα. Αὐτὸν πρέπει νὰ προστατεύσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν θὰ σᾶς κουράσω, διότι τὸ θέμα θέλει χρόνον πολὺ διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ ἡ Κυβερνητικὴ πλειοψηφία μᾶς τὸν περιώρισεν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις θέτει πολιτικὸν θέμα. Ἐγένοντο πρὸ ἡμερῶν Δημοτικαὶ ἐκλογαί. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἔθεσε πολιτικὸν θέμα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§152ΦΩΝΑΙ. Μὲ τὴν Ε.Δ.Α. Σοῦ ἀπαντῶ, κ. συνάδελφε. Ἐὰν εἰς τὸν Βόλον εἶναι 60% ΕΔΑ, ἐὰν εἰς τὴν Μυτιλήνην εἶναι 75% ΕΔΑ, ἐὰν εἰς τὰς Ἀθήνας εἶναι 40% ΕΔΑ, ἐὰν εἰς τὴν Λάρισαν εἶναι 70% ΕΔΑ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, εἰς μάτην διακόπτετε καὶ στρέφεσθε ἐναντίον τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ διαπράττετε Ἐθνικὴν «γκάφαν» διότι δὲν εἶναι ΕΔΑ ἡ πλειοψηφία αὐτή. Ἡ πλειοψηφία αὐτή, εἶναι ἡ δύναμις τοῦ Κέντρου. Ἐκτὸς ἐὰν θέλετε σεῖς νὰ ἀναγνωρίσετε εἰς τὴν ΕΔΑ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε ζήτημα πολιτικόν.

§153Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§154Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις θέτει ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικὸν θέμα καὶ ζητεῖ ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Τὸ Δημοκρατικὸν Κόμμα, μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν, καλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραιτηθῇ καὶ τὸ πολιτικὸν θέμα θὰ τὸ λύσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποφανθῇ ποῖος ἔχει τὸ δίκαιον καὶ ποῖος ὄχι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§155Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§156Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι τακτικὴ αὐτή, μάλιστα ὅταν ἡ διάρκεια τῆς ἀγορεύσεως εἶναι ¼. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐμποδίζεται ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπιβάλλετε τὴν τάξιν, εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς, ποὺ διακόπτουν συστηματικά.

§157Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διατὶ κ. συνάδελφε, ταράττεσθε; Εἶσθε μία πανίσχυρος πλειοψηφία. Ἀφήσατε καὶ τὴν πτωχὴν μειοψηφίαν, ἔστω καὶ διὰ παρηγορίαν νὰ ζητῇ ἐκλογάς. Διατὶ ταράττεσθε τόσον πολύ; Ἐκτός, κ. συνάδελφε, ἐὰν φοβεῖσθε τὰς ἐκλογάς, ὄχι μόνον διότι κινδυνεύετε νὰ τὰς χάσετε, ἀλλὰ καὶ διότι λόγῳ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἑδρῶν, ἴσως δὲν συμπεριληφθῆτε εἰς τοὺς συνδυασμούς. Καὶ ἑπομένως εἶναι διπλοῦς ὁ κίνδυνος. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Διατί τόση νευρικότης; Σᾶς ἠλεκτρίζουν αἱ ἐκλογαί. Εἶπεν ἀκόμη, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν: Ὅτι βεβαίως εὑρίσκεται ὁ Συναγερμὸς εἰς κάποιαν ἄσχημον κατάστασιν —ἠναγκάσθη νὰ ὁμολογήσῃ— ἀλλὰ σεῖς ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν εὑρίσκεσθε εἰς καλυτέραν μοῖραν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν λέγετε εἰς τὸν ἄλλον, ἐσὺ δὲν εὑρίσκεσαι σὲ καλύτερη μοῖρα ἀπὸ μένα, τί ὑπονοεῖ; Ὅτι ἦτο ἄριστος. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπαντῶ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν χαίρεται ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν αὐτὰ τὰ χάλια, ὥστε πιὸ ἄνετα μεθαύριον νὰ κερδίσῃ ἡ παράταξίς του, τὶς ἐκλογές; Διατί ἀνησυχεῖτε, εἰς ποίαν κατάστασιν εἴμεθα ἡμεῖς; Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχασε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ παραιτηθῇ καὶ νὰ προκηρυχθοῦν ἐκλογαί. Ἐὰν δὲν τὸ πράξῃ νὰ εἶναι βεβαία, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ τὸ πράξῃ μόνος του ὁ λαός. Μὴ ταράττεσθε. Αἱ ἐκλογαί, τὰς ὁποίας δὲν θέλετε σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Στεφανόπουλος νὰ εἴπω, ὅτι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὰς θέλει τώρα, καὶ ἄλλοι τὰς θέλουν τὸν Ἀπρίλιον. Καὶ ἔχει δίκαιον, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὰς κατ’ ἰδίαν συνομιλίας του, διότι γνωρίζει, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τὰς ἐκλογάς, τὰς ἐπιζητοῦν τὸ φθινόπωρον. Τὰς ἐκλογὰς τὴν ἄνοιξιν τὰς θέλει καὶ τὰς ἐπιζητεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Διατί λοιπόν, φοβῆσθε, ἀφοῦ καὶ αὐτὰ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως συζητοῦν περὶ ἐκλογῶν; (Χειροκροτήματα).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, περὶ περιορισμοῦ τῶν ἀγορεύσεων εἰς 15′ οἱ ἐγγεγραμμένοι ἔχουν ἄνεσιν χρόνου νὰ ὁμιλήσουν τὴν Τρίτην. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ τὴν κατηγορηματικὴν δήλωσιν, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ψηφοφορία θὰ διεξαχθῇ πρὸ τοῦ μεσονυκτίου.

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην, ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν Ἑλληνογερμανικῶν Ἐμπορικῶν Συμφωνιῶν καὶ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως παροχῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 11.30′ μ.μ.)