1954.10.15~2

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 2α

Παρασκευὴ 15 Ὀκτωβρίου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθοῦν τὰ θεωρεῖα.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ἐκλογὴ ὑπολοίπου Προεδρείου. Ἤτοι, τριῶν Ἀντιπροέδρων, δύο Κοσμητόρων καὶ τεσσάρων Γραμματέων. Παρακαλῶ, ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Δερδεμέζης καὶ Μ. Χλουβεράκης καὶ ἐπὶ τῆς ψηφοδόχου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Μεταξᾶς καὶ Ε. Ζαννῆς. Προσελθόντων τῶν ἀνωτέρω, ἄρχεται ἡ μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία. (Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κωνσταντόπουλος, ἀντικαθιστώμενος καὶ αὖθις, περὶ τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας, ὑπὸ τοῦ Προέδρου κ. Κ. Ροδοπούλου). (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, ἀνακοινοῦται παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 255, ὅσα καὶ τὰ εὑρεθέντα ψηφοδέλτια. Ἐκ τῶν ψηφοδελτίων τούτων εὑρέθησαν φέροντα διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Ἀντιπροέδρου, 162 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ἰωάννου Τριανταφύλλη, 150 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος κ. Γ. Πλατῆ, 90 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Ἕβρου κ. Ἀλεξ. Παπαθανάση, 36 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Βόλου κ. Π. Σταμούλη, 4 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης κ. Π. Βουδούρη, 3 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Καλαβρύτων κ. Π. Οἰκονομίδη καὶ ἀνὰ ἓν τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. Νουλέλη Εὐστρ., βουλευτοῦ Λέσβου, Ἡρακλείδη Δ., βουλευτοῦ Ἀγυιᾶς καὶ τῆς κ. Ε. Σκούρα βουλευτίδος Θεσσαλονίκης. Διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Κοσμήτορος: Εὑρέθησαν 194 ψηφοδέλτια φέροντα τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Ξάνθης κ. Τρ. Μιχαηλίδου, 176 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Π. Μόντζαλα, 61 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Κιλκὶς κ. Κων. Παπαδοπούλου, 5 τὸ ὄνομα τῆς βουλευτίδος Θεσσαλονίκης κ. Ε. Σκούρα, ἀνὰ δύο τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. Δημ. Λαντζούνη, βουλευτοῦ Μεσσήνης καὶ Σ. Λιβαδᾶ, βουλευτοῦ Πάλλης καὶ ἀνὰ ἓν τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. Δ. Στεφάνου, βουλευτοῦ Λοκρίδος καὶ Θ. Διακουμοπούλου, βουλευτοῦ Ξάνθης. Διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Γραμματέως εὑρέθησαν ψηφοδέλτια 221, φέροντα τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Ναυπακτίας κ. Ι. Ἰντζέ, 216 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Παρνασσίδος κ. Ἀθ. Γκελεστάθη, 210 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Β. Καραμπίλια, 196 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Καλαμπάκας κ. Κλ. Γιαννούση, 6 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Σπ. Μαρκεζίνη, 2 τὸ ὄνομα τοῦ βουλευτοῦ Φαρσάλων κ. Ι. Ριζιώτη καὶ ἀνὰ ἓν τὰ ὀνόματα τῶν κ.κ. Χρ. Κόρακα, βουλευτοῦ Ἐλασσόνος, Νικολάου Πανταζῆ, βουλευτοῦ Καβάλας, Δημητρίου Γρίβα, βουλευτοῦ Δράμας, Ἑλένης Σκούρα, βουλευτίδος Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνου Παπαδοπούλου, βουλευτοῦ Κιλκίς, Τρ. Τριανταφυλλάκου, βουλευτοῦ Μαντινείας, Γερ. Μεταξᾶ, βουλευτοῦ Κραναίας, Περ. Ἰακ. Ἀργυροπούλου, βουλευτοῦ Ἀθηνῶν, Θεοδ. Κιζάνη, βουλευτοῦ Τροιζηνίας, Π. Τσακιρίδη, βουλευτοῦ Κοζάνης, Σ. Περτσινίδη, βουλευτοῦ Κιλκίς. Εὑρέθη ἐπίσης ἓν ψηφοδέλτιον ἄκυρον. Συνεπῶς, ἐξελέγησαν, συγκεντρώσαντες τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένην πλειοψηφίαν: Ἀντιπρόεδροι, κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας, οἱ κ.κ.: Αʹ, Ἰωάννης Τριανταφύλλης, βουλευτὴς Ἀθηνῶν, καὶ Βʹ Γ. Πλατῆς, βουλευτὴς Φθιώτιδος. Κοσμήτορες, κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας, οἱ κ.κ.: 1) Τρ. Μιχαηλίδης, βουλευτὴς Ξάνθης, καὶ 2) Π. Μόντζαλας, βουλευτὴς Σερρῶν. Γραμματεῖς, κατὰ σειρὰν ἐπιτυχίας, οἱ κ.κ.: 1) Ι. Ἰντζές, βουλευτὴς Ναυπακτίας, 2) Ἀθ. Γκελεστάθης, βουλευτὴς Παρνασσίδος, 3) Βασ. Καραμπίλιας, βουλευτὴς Λαρίσης, 4) Κλ. Γιαννούσης, βουλευτὴς Καλαμπάκας. Ἐπειδὴ οὐδεὶς συνεκέντρωσε τὴν ἀπαιτουμένην πλειοψηφίαν διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Γʹ Ἀντιπροέδρου, ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν ἀνάδειξιν τοῦ Γʹ Ἀντιπροέδρου θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπαναληφθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, δεδομένου, ἄλλωστε, ὅτι τὸ Προεδρεῖον εἶναι σχεδὸν πλῆρες. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως ἡ ψηφοφορία διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Γʹ Ἀντιπροέδρου διεξαχθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν;

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι: Ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν 6ην Ἰουλίου ἐ.ἔ. μεταβολὰς ἐπενεχθείσας ἐπὶ τοῦ κατατεθέντος τὴν 5ην Σεπτεμβρίου 1953 προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, τοῦ Οἰκονομικοῦ ἔτους 1953–54, ἀπὸ τῆς 30ῆς Ἀπριλίου μέχρι τῆς 31ης Μαΐου 1954. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης (ὑπουργὸς Βιομηχανίας), κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν 20ὴν Αὐγούστου ἐ.ἔ., εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν.Δ. 1672)1951 ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ, συνοδευομένης ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως πεπραγμένων τῆς Δ.Ε.Η. τῶν χρήσεων 1950–51, 1951–52, καὶ 1952–53 καὶ δύο ἐκθέσεων τῆς ὑπὸ τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Συνελεύσεως τῆς Δ.Ε.Η. ἐκλεγείσης Ἐπιτροπῆς καὶ ἐγκριθείσης ὑπ’ αὐτῆς. Ἐπίσης κατετέθη ἡ ἑξῆς δήλωσις: Πρὸς Τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ 1) Σταῦρος Γουδελῆς, Νομοῦ Ροδόπης, 2) Ἀντώνιος Δρόσος, Νομοῦ Καβάλας, 3) Δρόσος Κυριάκου, Νομοῦ Σερρῶν, 4) Δημήτριος Μυλωνᾶς, Νομοῦ Καβάλας, ἀποτελοῦντες τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ὁμάδα τοῦ Ἀγροτικοῦ Κόμματος (Σ.Α.Ε.) καὶ οἱ ἀνεξάρτητοι βουλευταὶ: 1) Δ. Παπασπύρου, Ἐπαρχίας Λεβαδείας καὶ 2) Π. Τζαννετάκης, Ἐπαρχίας Γυθείου, δηλοῦμεν, ὅτι ἐφεξῆς, συνεργαζόμενοι ἐν τῇ Βουλῇ, θ’ ἀποτελοῦμεν ἑνιαίαν Κοινοβουλευτικὴν Ὁμάδα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ὀκτωβρίου 1954. Οἱ δηλοῦντες βουλευταὶ Στ. Γουδελῆς, Ἀντ. Δρόσος, Δρ. Κυριάκου, Δημ. Μυλωνᾶς, Δημ. Παπασπύρου, Παν. Τζαννετάκης. Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταί, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀπουσίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου, ὡς καὶ τὸ γεγονός, ὅτι συζητήσεις ἐπὶ διεθνοῦς ἐπιπέδου σοβαρωτάτων ζητημάτων ἐνδέχεται νὰ ἐπιβάλουν τὴν ἀπουσίαν καὶ ἄλλων μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον, προτείνομεν, ὅπως ἀναβληθοῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος διὰ τὴν 16ην Νοεμβρίου 1954. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ὀκτωβρίου 1954. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Δ. Λόντος, Λ. Μακκᾶς, Φ. Γεροθανάσης, Α. Φράγκος, Κλ. Γιαννούσης, Ν. Ράπτης, Γ. Στεφανόπουλος, Π. Τσούτσουρας, Β. Παπαρρηγόπουλος, Α. Γκελεστάθης, Ν. Πανταζῆς, Γ. Μεταξᾶς, Σ. Καναβαριώτης, Κ. Βᾶσσος, Α. Δρούλιας, Ε. Σαββόπουλος, Ι. Λύρας, Π. Χατζηγεωργίου, Γ. Βιτούλιας, Δ. Γεωργαντέλης, Λ. Μπίστης, Γ. Βούλγαρης, Γ. Ρουμάνης, Δ. Βουρδουμπᾶς, Π. Βουδούρης, Χρ. Γουλόπουλος, Δ. Πετροπουλάκος, Θ. Μανωλόπουλος. (Ἕπονται δύο ὑπογραφαὶ δυσανάγνωστοι). Ὁ Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως, Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Θ. Καψάλης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως.

§5Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται καὶ ὑποστηρίζει τὴν πρότασιν αὐτήν, διότι θὰ ἦτο σκόπιμος ἡ ἀναβολὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος δι’ αὐτὸ τὸ μικρὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἀπουσία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἐνδεχόμενον ἀπουσίας ἄλλων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐδικαιολόγουν τὴν μικρὰν αὐτὴν ἀναβολήν. Ἐὰν τὸ Σῶμα ἀποδέχεται, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§7Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Καὶ δὲν τὴν ἀποδέχεται, διότι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται, δὲν εἶναι ἀποχρῶντες. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν τοῦ Κοινοβουλίου, εἶναι ὑπέρμετρος ἀχρήστευσις τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ κατάργησις ἐπίσης, τῆς Νομοθετικῆς ἀποδόσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Τὴν ἐκδήλωσιν αὐτὴν τῆς ἐλλείψεως σεβασμοῦ πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ τῆς προτροπῆς καταλύσεως σαφῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, αἰσθάνεται καθῆκον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἐπισημάνῃ ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ νὰ συναγάγῃ τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κοινοβούλιον ἔχει διπλῆν ἀποστολήν: Εἶναι Σῶμα Νομοθετικόν, καὶ Σῶμα Πολιτικόν. Ὡς Σῶμα Νομοθετικὸν ἐργάζεται κατὰ δύο τρόπους. Ἐργάζεται ὡς ὁλομέλεια καὶ ἐργάζεται ὡς Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλὰ ὡς Σῶμα Πολιτικόν, ἐργάζεται μόνον ὡς Ὁλομέλεια. Ἑπομένως, ἔτσι αἱ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου διακόπτονται, δὲν ὑπάρχει τρόπος ἀσκήσεως τοῦ πολιτικοῦ δικαιώματος τῆς Βουλῆς, τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ δικαιώματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρὸς ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου τῶν Κυβερνήσεων. Ἑπομένως, ἔτσι παρατείνεται ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου, κατ’ οὐσίαν καταργεῖται ἡ κυρία ἀποστολή του, καταργεῖται ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς ἄσκησιν Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Εἶχα καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τὴν θεμελιώδη ἀρχήν, ὅτι Κυβερνήσεις ὑπάρχουσιν εἰς ὅλα τὰ καθεστῶτα, Ἀντιπολιτεύσεις ὑπάρχουν μόνον εἰς τὰς Δημοκρατίας. Ἑπομένως, κύριον συστατικὸν τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἡ Ἀντιπολίτευσις, τὸ δικαίωμα πρὸς ἄσκησιν πολιτικοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ συνέπειαν, κύριοι βουλευταί, εἶναι διπλαῖ, εἶναι πρῶτον ἡ κατάχρησις τῆς Νομοθετικῆς ἀποδόσεως, τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, καὶ ἡ εὐθύνη αὐτὴ ἐμφαίνεται ὑπὸ δύο μορφάς: 1) Ὡς πλήρης σαφὴς παραβίασις διατάξεως τοῦ Συντάγματος καὶ 2) ὡς ἔλλειψις σεβασμοῦ πρὸς τὰ δικαιώματα τῆς Ὁλομελείας τῆς Βουλῆς, ὡς Νομοθετικοῦ Σώματος. Κύριοι βουλευταί, ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία ὁρίζει τὴν ἐξουσίαν τῆς Νομοθετικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως εἶναι ἀπολύτως σαφής. Ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὁ Βασιλεὺς δύναται, διαρκούσης τῆς βουλευτικῆς περιόδου, κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς, ἢ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, νὰ προβαίνῃ εἰς ἔκδοσιν Νομοθετικοῦ Διατάγματος, πρὸς ρύθμισιν ἐξαιρετικῶς ἐπειγόντων θεμάτων, μετὰ σύμφωνον γνώμην εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς. Εἶναι, ἑπομένως, προσδιωρισμένη ἀπὸ τὸ Σύνταγμα ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποκτᾷ ἁρμοδιότητα ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως. Πρέπει τὰ θέματα νὰ εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντα. Καὶ εἶναι προφανές, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ ἑκατοντάδες τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ψηφισθῆ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως δὲν εἶναι ὅλα ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντα. Εἶναι προφανής, ἐπομένως, ἡ παραβίασις τοῦ Συντάγματος. Πάντοτε ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι τὸ Νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ κατανέμεται εἰς τὸ κύριον Νομοθετικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπασχολῇ τὴν Ὁλομέλειαν καὶ εἰς τὰ δευτερεύοντα Νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευώμεθα εἰς ἄλλον τρόπον ψηφίσεως. Ἀλλὰ τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα δὲν κάμνει τὴν διάκρισιν. Ἐπὶ ἄλλης βάσεως ἔχει προσδιορίσει τὰς ἁρμοδιότητας τῆς Ὁλομελείας καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ ἰδική μας ἄποψις, τὴν ὁποίαν πάντοτε ὑπεστηρίξαμεν, εἶναι, ὅτι τὰ κύρια θέματα πρέπει νὰ ψηφίζωνται ἀπὸ τὴν Ὁλομέλειαν καὶ τὰ δευτερεύοντα θέματα ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, καθὼς ἐπίσης καὶ τὰ πράγματι ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντα θέματα. Ἀλλὰ ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἀνέκαθεν ἔχομεν ὑποστηρίξει, καὶ τὴν ὁποίαν ἐξακολουθοῦμεν νὰ ὑποστηρίζωμεν, δὲν ἀποτελεῖ κειμένην διάταξιν τοῦ σημερινοῦ Συντάγματος. Ἀνεγράφη μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν ἐξαιρετικῶς ἐπειγόντων θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἐμπιστεύεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐπομένως, ὅταν ἡ Ἐπιτροπὴ ψηφίζῃ ἑκατοντάδας νομοθετικῶν διαταγμάτων, εἶναι προφανὲς ὅτι συντελεῖται παραβίασις τοῦ Συντάγματος. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία. Πέραν ὅμως αὐτῆς τῆς παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος, τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35, τῆς σχετικῆς πρὸς τὸ Νομοθετικὸν ἔργον, ὑπάρχει καὶ παραβίασις τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ θεσμοῦ, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ψηφίσει ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, θεμελιώδεις νόμους, οἱ ὁποῖοι, λόγῳ τῆς σημασίας των, οὐδέποτε ἐπιτρέπεται νὰ ἀποτελοῦν θέματα τῆς Ὁλομελείας τῆς Βουλῆς. Δικαιούμεθα ἐπομένως, νὰ καταγγείλωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν διπλῆν αὐτὴν εὐθύνην, διὰ τὴν πρωτοφανῆ παραβίασιν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν παραβίασιν τῶν οὐσιαστικῶν δικαιωμάτων τοῦ Κοινοβουλίου, πρὸς ψήφισιν τῶν θεμελιωδῶν νομοθετημάτων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέλλον, φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη θὰ ἔπρεπε νὰ τροποποιηθῇ, συμφώνως πρὸς τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα καὶ τὸ ἄρθρον 108 ὁρίζει τὸν τρόπον τῆς ἀναθεωρήσεως. Ἀλλὰ τοῦτο ἀφορᾷ τὸ μέλλον. Σήμερον κρίνομεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος καὶ κρίνοντες, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος, ἔχομεν τὸ δικαίωμα μὲ πλήρη ἀντικειμενικότητα καὶ καλὴν πίστιν νὰ καταλογίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν παραβίασίν του. Κύριοι βουλευταί, εἶναι, ἀσφαλῶς, χωρὶς προηγούμενον ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐργάζεται τὸ Κοινοβούλιον, εἰς τὰς ἡμέρας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ εἶναι ἀκόμη περισσότερον περιωρισμένη ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν κάμνει εἰς τὸ Κοινοβούλιον ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς παρουσίας του. Καὶ διὰ τοῦτο ἤκουσα μὲ ἀπορίαν τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ Προεδρεύοντος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἷς ἐκ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς εἶναι καὶ ἡ ἀπουσία τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλ’ ἀποτελεῖ ὕψιστον συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐπικαλῆται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὡς δικαιολογίαν τῆς ἀπουσίας τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν Βουλήν, τὴν ἀπουσίαν του εἰς τὸ ἐξωτερικόν, παρὰ νὰ ἀναγκάζεται νὰ ἐφευρίσκῃ ἐξηγήσεις διὰ τὴν ἀπουσίαν του ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅταν εὑρίσκεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὅταν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκῃ καιρὸν δι’ ὅλας τὰς ἄλλας του ἀσχολίας. Ἀλλά, πέραν τοῦ Νομοθετικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀνέπτυξα τὰς ἀπόψεις μου, ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη μεγάλη ἀποστολὴ τῆς Βουλῆς, ἡ ἄσκησις τοῦ πολιτικοῦ ἐλέγχου ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἐὰν μὴ ὑπαρχούσης Βουλῆς, παρέχεται εὐχέρεια Νομοθετικῆς Ἐργασίας διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅμως καταργεῖται εἰς τὸ ἀκέραιον ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ πολιτικὸς ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοῦτο, ὄχι μόνον δικαιούμεθα, ἀλλὰ ὀφείλομεν νὰ ὑψώσωμεν φωνὴν διαμαρτυρίας καὶ νὰ καταγγείλωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν οὐσιαστικὴν κατάλυσιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος, διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἀσκήσῃ τὸν πολιτικὸν ἔλεγχον. Ὅταν, ἐπανειλημμένως, ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι μέγα μέρος τοῦ δευτερεύοντος Νομοθετικοῦ ἔργου θὰ ἔπρεπε νὰ μεταφερθῇ εἰς Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, δὲν ἦτο διὰ νὰ ἀχρηστευθῇ ἡ Βουλή, ἀλλά, τοὐναντίον, διὰ νὰ ἔχῃ περισσότερον χρόνον πρὸς ἐπίδοσιν εἰς τὸ πολιτικόν της ἔργον. Διότι ἡ Βουλὴ εἶναι περισσότερον πολιτικὸν καὶ ὀλιγώτερον Νομοθετικὸν Σῶμα, ἐπειδὴ τὸ Νομοθετικὸν ἔργον ἔχει περισσότερον τεχνικὸν χαρακτῆρα. Καὶ διὰ τοῦτο, ἀκριβῶς, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε προνοηθῇ συνταγματικῶς, ἄλλος τρόπος λειτουργίας τῆς Ἐπιτροπῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, πρὸς εὐδόκιμον ἐπιτέλεσιν τοῦ ἔργου της. Κύριοι βουλευταί, τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ Σώματος, εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῶν Κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν τῆς Χώρας, διὰ τὴν παραβίασιν καὶ τῆς Νομοθετικῆς λειτουργίας, καὶ τῆς πολιτικῆς ἀποστολῆς τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι ὑπέρμετρος ὑπῆρξεν ἡ ἀχρήστευσις τῆς Βουλῆς καὶ ἐπίσης ὑπέρμετρος ἡ κατάχρησις τῆς Νομοθετικῆς ἀποδόσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο, ὄχι μόνον ἀρνούμεθα τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία ἔγινε καὶ ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς περαιτέρω ἀχρήστευσιν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καταγγέλλομεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀσέβειαν πρὸς τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα τῆς Χώρας, διὰ τὸν περιορισμὸν τοῦ δικαιώματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς ἄσκησιν πολιτικοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰς βαρυτάτας εὐθύνας της ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§9Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ, διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ὑπὸ μορφὴν ἀποδοχῆς προτάσεως ἐκ μέρους ἀξιοτίμων κ.κ. συναδέλφων περὶ διακοπῆς καὶ πάλιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἀπευθύνομαι, κύριοι βουλευταί, ὄχι μόνον πρὸς τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὅλους ἐξ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι τὰς αὐτὰς ἀντιλήψεις περὶ ἐλευθερίας καὶ Δημοκρατίας μὲ ἡμᾶς ἔχετε, νὰ ματαιώσητε τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς ἀποσόβησιν τῶν βαρυτάτων συνεπειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἐπιδεικνυομένη συστηματικὴ ἀσέβεια πρὸς τοὺς θεσμούς, τοὺς Δημοκρατικοὺς καὶ Κοινοβουλευτικούς. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποία, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλὰ καὶ διὰ δηλώσεων κατηγγείλαμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν πράττει τι πρὸς ἑδραίωσιν καὶ ἀνύψωσιν τῶν θεσμῶν τῶν Δημοκρατικῶν καὶ Κοινοβουλευτικῶν, ἀλλὰ ἀσεβεῖ πρὸς ὅλα αὐτὰ συστηματικῶς, διὰ τῆς τακτικῆς της, διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε λαμβάνει καὶ μὲ τὰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας μετέρχεται, ὑπονομεύει τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα τῆς Χώρας. Ἴσως, ἐὰν αἱ συνθῆκαι αἱ ἐσωτερικαὶ καὶ αἱ ἐξωτερικαί ἐπέτρεπον, θὰ ἐβάδιζεν ἡ Κυβέρνησις περισσότερον ἀπροκάλυπτα εἰς τὴν ἐπιβολὴν ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος, ὡς ἔπραξεν ὁ τεταρτοαυγουστιανὸς δικτάτωρ (φωναί). Διατὶ δὲν τὸ πράττει εἶναι γνωστόν, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὴν δύναμιν νὰ τὸ διακηρύξῃ, αἱ προθέσεις τῆς εἶναι προφανεῖς. Οὐδενὸς τὴν ἀντίληψιν διαφεύγει, ὅτι ὅλη ἐκείνη ἡ ἐργασία εἰς αὐτὸ ἀποβλέπει. Ἀρκετά, κύριοι βουλευταί, ἡ Βουλὴ ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα διέκοψε τὰς ἐργασίας της καὶ ἐπὶ μακρὸν διάστημα χρονικὸν δὲν ἠκούσθη ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἠκούσθη ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος γογγύζει καὶ στενάζει κάτω ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν σας. (Φωναί).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ. Δὲν νομίζω ὅτι χρειάζονται σχόλια.

§11Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐάν, κύριοι, ἐπιθυμῆτε διὰ τῶν φωνασκιῶν νὰ ἐπιβάλετε τὰς ἀπόψεις σας, τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐκολώτερον, διότι, ἀναμφισβητήτως, ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν. Εἶσθε, ὅμως, ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούετε τὴν φωνὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως ὁ Κανονισμὸς καὶ ὅπως τὸ Πολίτευμα τὸ ἀπαιτεῖ. (Φωναί).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἀφήσατε νὰ συνεχίσῃ.

§13Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν σέβεσθε τοὺς θεσμοὺς τοὺς Δημοκρατικοὺς (φωναί), δὲν σέβεσθε τὸ Πολίτευμα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἔρχεσθε εἰς ἀντίθεσιν μὲ μίαν παράταξιν.

§15Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε...

§16Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀνακαλέσω. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θορυβοῦν δὲν σέβονται τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ πᾶς βουλευτής, νὰ ὁμιλῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐφ’ ὅσον ὁ Κανονισμὸς τὸ ἐπιτρέπει.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀφήσατε νὰ προχωρήσῃ ἐπὶ τῆς οὐσίας ὁ κ. ρήτωρ.

§18Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἐνέργειαι αὗται ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν ὀλιγαρχικὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχει περὶ λαοῦ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι εἶναι ἡ πηγὴ ἐκείνη, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐκπορεύεται κάποια δύναμις καὶ ἡ πηγὴ ἐκείνη, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀναβαπτίζωνται οἱ ἑκάστοτε κυβερνῶντες, διὰ νὰ εἶναι περισσότερον εὐεργετικοὶ καὶ διὰ τὸ Ἔθνος καί διὰ τὸν λαόν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀκριβῶς, νομίζομεν, ὅτι ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἐπιδοκιμασίας ἡμῶν ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τοὺς θεσμοὺς τοὺς δημοκρατικοὺς καί εἰς τὸ Πολίτευμα. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν νομίζετε, ὅτι ἡ Δημοκρατία καὶ ἡ ἐλευθερία δὲν εἶναι λέξεις κεναί, ὅσοι δὲν πιστεύετε, ὅτι ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ τὸ περιεχόμενον τῆς Δημοκρατίας εἶναι ἐπιβλαβὲς καὶ ἐπικίνδυνον διὰ τὸν λαόν, βεβαίως, δικαιοῦσθε νὰ ὑπερψηφίσετε τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσοι, ὅμως, πιστεύετε, ὅτι εἶναι, ἀκριβῶς, τὸ πολίτευμα ἐκεῖνο, βάσει τοῦ ὁποίου οἱ λαοὶ θὰ θεμελιώσουν τὴν ζωήν των καὶ θὰ προαγάγουν τὸν πολιτισμόν των, νομίζω, ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ καταψηφίσετε τὴν πρότασιν αὐτήν. Ἐπαναλαμβάνω, διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, διαμαρτυρόμεθα καὶ φρονοῦμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὁδηγεῖ, ἀπροκαλύπτως, εἰς τὴν πλήρη κατάργησιν τῶν θεσμῶν τῆς Δημοκρατίας.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§20Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Προσωρινὸς Πρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ἡ μομφή, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποστηρίξεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως μιᾶς προτάσεως ὡρισμένων συναδέλφων, διὰ τὴν ἀναβολὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος ἐπ’ ὀλίγας ἑβδομάδας, ἡ μομφή, λέγω, ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δεικνύει περιφρόνησιν πρὸς τὸ Σῶμα καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα, εἶναι ἀπαράδεκτος. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν φίλον κ. βουλευτὴν Πειραιῶς, εἰς τὰ ὅσα μὲ κάπως δραματικὴν ὑπερβολὴν εἶπε, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι κατελθὼν τοῦ βήματος, θὰ ἔχῃ ἤδη αἰσθανθῆ, ὅτι πράγματι, διέπραξε μίαν ὑπερβολήν. (Χειροκροτήματα). Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ εἴπω, εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν, οὐδεμία πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ δείξῃ ἀσέβειαν πρὸς τὸ Σῶμα. Τὸ Σύνταγμα, ἄλλωστε, προβλέπει τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ κατοχυρωθοῦν τὰ ὅρια τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συνεδριάσεων τοῦ Σώματος, ὥστε νὰ μὴ παρακωλύεται ἡ ἐλευθέρα λειτουργία τοῦ Δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Ἡ Κυβέρνησις δὲν διενοήθη εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἔλθῃ εἰς καμμίαν ἀντίθεσιν πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ἔρχομαι, τώρα, εἰς τὸ θέμα τῆς Νομοθετικῆς Ἐπιτροπῆς, τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπειδή, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἔθιξε καὶ τὸ τυπικὸν καὶ τὸ οὐσιαστικὸν μέρος, ἀπὸ μὲν τῆς πλευρᾶς τοῦ τυπικοῦ, θὰ ἔλεγον, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιτευχθῇ μία μεταβολὴ εἰς τὴν σημερινὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ἐπείγοντος τῶν περιπτώσεων τῶν νομοθετημάτων τῶν εἰσαγομένων εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, ἀναμφισβητήτως θὰ εἶναι δικαίωμα καὶ εὐθύνη καὶ ὑποχρέωσις τῆς ἑκάστοτε Κυβερνήσεως νὰ κρίνῃ, ποῖα εἶναι ἐκεῖνα τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπείγοντα. (Χειροκροτήματα). Θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἀσφαλῶς ὅλα τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα φέρονται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, δὲν ἔχουν προφανῶς τὸν ἐπείγοντα χαρακτῆρα. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, τὸ πῶς ἓν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται, ὡς ἐντελῶς δευτερευούσης σημασίας, ἔχει ἐπείγοντα χαρακτῆρα, εἴτε διότι δημιουργεῖ σχέσεις ἀφορώσας τὸ προσωπικόν, τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, εἴτε ἀφορᾷ λεπτομερείας ἐκτελέσεως προγραμμάτων καὶ ἐργασιῶν, εἴτε ἀφορᾷ τομεῖς ὁλοκλήρους, οἱ ὁποῖοι ἀνάγονται εἰς ἀπρόοπτα γεγονότα, τὰ ὁποῖα γίνονται, αὐτὰ εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ ταξινομηθοῦν ἀπὸ τὸν τίτλον των προχείρως, ἀλλὰ εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα πάντοτε θὰ κρίνωνται ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν. Αὐτά, ὡς πρὸς τὸ τυπικὸν μέρος. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως, ἐρχόμενος τώρα εἰς τὸ οὐσιαστικόν, νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι τὸ πρῶτον, ὅταν ἐγένοντο αἱ μακραὶ συζητήσεις διὰ τὴν ἐγκαινίασιν, ἂς εἴπωμε, τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπισήμως εἰς τὸ Σύνταγμά μας, τότε, εἶχεν ἀπὸ ὅλους τονισθῆ, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ, πράγματι μίαν μορφὴν περισσότερον συγχρονισμένην καὶ περισσότερον ἀποτελεσματικὴν διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἐγώ, ὁ ἴδιος, παραστάς, ὄχι πολὺ συχνά, ἀλλὰ ἀρκετὰς φορὰς ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς, διεπίστωσα, ὅτι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐργάζεται ἡ Ἐπιτροπή, τοῦ ἄρθρου 35, εἶναι πράγματι ἐπιτυχέστατος. Διεπίστωσα, ὅτι τὰ νομοσχέδια συνεζητοῦντο μὲ μεγάλην προσοχὴν καὶ ταυτοχρόνως μολονότι ἡ ἀναλογία τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι πάντοτε ἀντίστοιχος τῆς ἀναλογίας τῆς συνθέσεως τοῦ Κοινοβουλίου, μὲ ἀτμόσφαιραν πολὺ μεγαλυτέρας ἀντικειμενικότητος, ἀμεροληψίας, εἰς τρόπον ὥστε τὰ ἀποτελέσματα τῆς νομοθετικῆς αὐτῆς ἐργασίας νὰ εἶναι κατὰ πάντα, καὶ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἄξια ἐπαίνου. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον καὶ κάτι ἄλλο νὰ προσθέσω ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ. Ἂν παρακολουθήσω τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν σκέψιν του, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἕνας διαχωρισμὸς μεταξὺ τῶν κυρίων καὶ μεγάλων θεμάτων, τὰ ὁποῖα νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῶν δευτερευόντων θεμάτων, τὰ ὁποῖα συνήθως νὰ ἀπασχολοῦν τὴν Ἐπιτροπήν, δὲν βλέπω πρακτικῶς, πῶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Διότι ἀτυχῶς τὰ θέματα κύρια ἢ δευτερεύοντα δὲν ἔρχονται χρονικῶς διαχωρισμένα. Ἀνεξαρτήτως, ἐπαναλαμβάνω, τῆς γραμμῆς τοῦ διαχωρισμοῦ, ἡ ὁποία εἶναι δυσχερεστάτη, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου, χρονικῶς, νομίζω, ὅτι τὰ δύο Σώματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργοῦν ταὐτοχρόνως, δηλαδή, ἡ Βουλὴ ἢ θὰ εἶναι ἐν ὁλομελείᾳ ἢ ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ἔλθῃ ἕνα κύριον θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ εἶναι Ἐπιτροπή, θὰ διαλύσωμεν τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ θὰ συγκαλέσωμεν τὴν Βουλήν. Αὐταὶ εἶναι μερικαὶ πρόχειροι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσα ἐπὶ μερικῶν ἐπίσης προχείρων σκέψεων, διότι φαντάζομαι, ὅτι καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων μᾶλλον ὑπὸ μορφὴν κἄποιας προχείρου σκέψεως τὸ εἶπε καὶ ὄχι ὡς πόρισμα μελέτης. Πάντως, διὰ νὰ ἐπαναφέρω τὴν συζήτησιν εἰς τὸν τόνον τῆς ἠρεμίας καὶ τῆς ἀντικειμενικότητος, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ παραμείνῃ, ἐδῶ ὑπεβλήθη μία πρότασις ἐκ μέρους ἀριθμοῦ βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας προτείνεται ἡ ἀναβολὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος μέχρι τῆς 16ης Νοεμβρίου. Ἤκουσα ἄλλους συναδέλφους, νὰ ὁμιλοῦν περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἦτο προτιμοτέρα ἡ 23η Νοεμβρίου, διὰ νὰ προηγηθοῦν αἱ Δημοτικαὶ ἐκλογαί, μολονότι οὐδεὶς ἰσχυρίζεται, ὅτι αἱ Δημοτικαὶ αὐταὶ ἐκλογαὶ εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἀνατρέψῃ τὴν ὁμαλὴν ἐργασίαν καὶ τοῦ Σώματος καὶ τῆς Κυβερνητικῆς μηχανῆς. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζω, ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ δώσῃ ἀφορμὴν οὔτε εἰς τοὺς δραματικοὺς φόβους τοῦ κ. Παπαπολίτη, οὔτε εἰς τὴν ἀρκετὰ βαρεῖαν αὐτὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Διότι δέχομαι, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἐπιφυλάξεις ὡς πρὸς τὴν συνταγματικὴν διατύπωσιν, τὴν ἰσχύουσαν σήμερον, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ πιστεύῃ, ὅτι χρῄζει ὡρισμένων συμπληρώσεων ἢ ὄχι, δέχομαι, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διαφωνῇ, διότι ἐπέρασαν πάρα πολλὰ νομοθετήματα ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλὰ ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ καὶ ἡ ἁρμοδία Κυβέρνησις κρίνει τὸ ἐπεῖγον ἢ μή. Καὶ ὄχι οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι θεωροῦν τὰ νομοθετήματα δευτερευούσης σημασίας καὶ ἑπομένως δυνάμενα νὰ ἀναβληθοῦν. Ὅλα αὐτὰ τὰ δέχομαι, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, διὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν κατηγορίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔρχεται νὰ κάμῃ μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία εἶναι περιφρόνησις πρὸς τὰς λαϊκὰς ἐλευθερίας καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ Σώματος. Ἄλλως τε τὸ Σῶμα καλεῖται νὰ ἀποφασίσῃ ἐὰν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν τῶν κυρίων βουλευτῶν ἐπὶ τῆς διακοπῆς. (Χειροκροτήματα).

§21Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τιμῶ τὸ ἀθῶον καὶ ἀνύποπτον ὕφος τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ Προεδρεύοντος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ τάλαντόν του. Ἐν τούτοις ὑπὸ τὸν πέπλον αὐτῆς τῆς ἀθωότητος εἶναι δύσκολον νὰ συγκαλυφθῇ ἡ οὐσία τῆς εὐθύνης διὰ τὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως τελικῶς ὡμολόγησεν, ὅτι πράγματι ὁ ἀριθμὸς τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ἐψήφισεν ἡ Ἐπιτροπή, εἶναι μεγάλος. Ἑπομένως, ἐγένετο αὐτὴ ἡ ὁμολογία, ἐδικαιώθη εἰς ἀκέραιον ὁ ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον ἠσκήσαμεν. Ὁ Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως ἐπεκαλέσθη τὸ τρίμηνον, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα ὡς ἐλάχιστον ὅριον διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς καὶ εἶπεν, ὅτι ὡς πρὸς τὴν διάταξιν αὐτὴν δὲν παρεβιάσθη τὸ Σύνταγμα. Εἰς αὐτὴν τὴν παρατήρησίν του ἔχω δύο ἀπαντήσεις. Πράγματι ὡς πρὸς αὐτὴν τὴν διάταξιν δὲν παρεβιάσθη τὸ Σύνταγμα. Παρεβιάσθη ὅμως ὡς πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 35. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις, καὶ ἡ δευτέρα εἶναι, ὅτι ἀπὸ τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐὰν περιορίζεται εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον τοῦ τριμήνου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸ Σύνταγμα ἢ ἐὰν ἐπεκτείνεται περισσότερον κρίνεται τὸ Κοινοβουλευτικὸν ἢ τὸ ἀντικοινοβουλευτικὸν πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις περιορίζει εἰς τὸ ἐλάχιστον αὐτὸ χρονικὸν ὅριον τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου, ἀποδεικνύει πλήρως τὸ ἀντισυνταγματικὸν πνεῦμά της. Πέραν ὅμως τούτου, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, τοῦ βάρους τοῦ σημερινοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ἠσκήσαμεν, ὑπάρχει καὶ τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ ἀχρήστευσις τῆς Βουλῆς ἀχρηστεύει τὸν πολιτικὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς εὐθύνης ἡ ἀμφισβήτησις εἶναι ἀδύνατος, καὶ διότι ἀκριβῶς ἡ ἀμφισβήτησις αὐτῆς τῆς εὐθύνης εἶναι ἀδύνατος, ὁ κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Ἡ σιωπὴ τοῦ Προεδρεύοντος τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ πλήρη ὁμολογίαν τοῦ δικαίου τοῦ αὐστηροῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ἠσκήσαμεν. Ἡ ἀδυναμία του πρὸς ἀπάντησιν ἀποτελεῖ πλήρη ὁμολογίαν καὶ πλήρη δικαίωσιν τοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ἠσκήσαμεν.

§22Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Πρ. Κυβ.–Ὑπ. Συντ.). Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ ἀνταπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς δίδει τὸ μέτρον τῆς συνεργασίας καὶ τοῦ σεβασμοῦ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ Σῶμα. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι σπανίως ὑπῆρξε Κοινοβούλιον συνεργαζόμενον τόσον στενῶς μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ παρὸν Κοινοβούλιον. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὅταν λέγω αὐτό, δὲν ἐννοῶ τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα, ἐννοῶ καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν τοῦ ἀπήντησα, δηλαδή, τὸ θέμα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, εἰς αὐτὸ ἀκριβῶς ἀνεφέρθην, ὅταν εἶπον, ὅτι ἐκ τοῦ Συντάγματος τίθενται ὅρια κατοχυροῦντα τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις καὶ ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος μέχρι τῆς 16ης Νοεμβρίου.

§24ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Μέχρι τῆς 23ης Νοεμβρίου.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ πρότασις εἶναι διὰ τὴν 16ην Νοεμβρίου. Ἄλλωστε, φρονῶ, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἐπὶ τῆς ἡμερομηνίας αὐτῆς.

§26Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Πρ. Κ)σεως–Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν ἀναβολὴν μέχρι τῆς 16ης Νοεμβρίου.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῶν ἐργασιῶν της μέχρι τῆς 16ης Νοεμβρίου;

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κύριοι βουλευταί, αἱ Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι ἐξετάζουν τὰ θέματα τῆς «ΜΕΡΚΑΝΤΙΛΛΕ» καὶ «Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων», δι’ ἀναφορῶν των, ἐζήτησαν τρίμηνον παράτασιν τῶν ἐργασιῶν των διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν πορισμάτων των. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν αἰτουμένην παράτασιν;

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τῆς καταρτισθείσης διὰ τὴν ἀρχομένην Γʹ Σύνοδον Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη ἀποτελεῖται ἐκ τῶν ἑξῆς ἑξήκοντα (60) τακτικῶν μελῶν: 1) Ροδοπούλου Κωνστ., 2) Τριανταφύλλη Ἰωάν., 3) Πλατῆ Γεωργ., 4) Ἀδαμοπούλου Κωνστ., 5) Ἀλιπράντη Δημ., 6) Βάσσου Κωνστ., 7) Γυιόκα Παναγ., 8) Εὐαγγελάτου Χρ., 9) Ζώτου Εὐαγγ., 10) Καλλία Κωνστ., 11) Καρότση Γεωργ., 12) Κοσμᾶ Γεωργ., 13) Σαράντη Θεοδ., 14) Κάβδα Περ., 15) Πολυζωγοπούλου Σταύρου, 16) Παπακωνσταντίνου Κωνστ., 17) Οἰκονομοπούλου Λεων., 18) Παπαθανάση Ἀθαν., 19) Κωνσταντοπούλου Νικ., 20) Θεοτόκη Σπυρ., 21) Μπαμπάκου Δημ., 22) Δερτιλῆ Λεων., 23) Καναβαριώτη Στέλιου, 24) Βουδούρη Παναγ., 25) Παπαρρηγοπούλου Βασ., 26) Διγενοπούλου Νικ., 27) Βουρδουμπᾶ Δημ., 28) Λύχνου Γερ., 29) Κοτσώνη Μιχ., 30) Οἰκονομίδη Πολυζώη, 31) Γιαβάσογλου Κωνστ., 32) Τριανταφυλλάκου Τρύφ., 33) Παμπούκα Γεωργ., 34) Μανούση Νικ., 35) Ρίζου Χριστοδούλου, 36) Στεφανοπούλου Γεωργ., 37) Στεφάνου Δημ., 38) Μακροπούλου Στεφ., 39) Μαυρογορδάτου Μιχ., 40) Μπόμπολα Νικ., 41) Λεκαράκου Δημ., 42) Ράπτη Νικ., 43) Σαββοπούλου Εὐαγγ., 44) Ταλιαδούρου Ἀθ., 45) Λαυρεντίδη Ἰσαάκ, 46) Πετροπουλάκου Δημ., 47) Βενέτη Κωνστ., 48) Μεταξᾶ Γερ., 49) Χαβίνη Θεοδ., 50) Χλουβεράκη Μιχ., 51) Ζησοπούλου Δημ., 52) Κρασαδάκη Νικ., 53) Πολυχρονίδη Πολυχρ., 54) Μητσοτάκη Κωνστ., 55) Κίκα Λαζάρου, 56) Μπακλατζῆ Ἐμμ., 57) Ζορμπᾶ Νικ., 58) Βαμπούλη Λάμπρου, 59) Ἀλλαμανῆ Στυλ., 60) Παπασπύρου Δημ., καὶ τῶς ἑξῆς τριάκοντα ἀναπληρωματικῶν τοιούτων: 1) Ἀναστασοπούλου Ἡρακλῆ, 2) Βιτούλια Γεωργ., 3) Λαντζούνη Δημ., 4) Διακουμοπούλου Θωμᾶ, 5) Φράγκου Ἀναστ., 6) Μπατρίνου Λεων., 7) Δαβάκη Δημ., 8) Λιαρούτσου Πάν., 9) Γεροθανάση Φωτ., 10) Κοντοβράκη Ἰωάν., 11) Καραπιπέρη Χρυσοστόμου, 12) Βασιλάτου Γερ., 13) Δερδεμέζη Ἀνδρ., 14) Σαραφιανοῦ Λυσιμάχου, 15) Σταμούλη Πανταζῆ, 16) Σταυροπούλου Παναγ., 17) Βαρβιτσιώτη Νικήτα, 18) Γκελεστάθη Ἀθαν., 19) Λύρα Ἰωάν., 20) Μητακίδη Ἀθαν., 21) Μαυρομάτη Χρήστου, 22) Χατζηνικολῆ Ἰωάν., 23) Τζουβάρα Στυλ., 24) Παπαχριστοδούλου Ἀθαν., 25) Βλαχοθανάση Κωνστ., 26) Ἀντωνίου Ἀποστ., 27) Βολουδάκη Μανούσου, 28) Πασσάδη Αὐγουστίνου, 29) Πέτσου Εὐαγγ., 30) Τζατζάνη Γεωργίου. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω, ὑπ’ εὐθύνην μου, τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 16ην Νοεμβρίου ἐ. ἔ., ἡμέραν Τρίτην καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.25′ μ.μ.)