1954.05.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75η

Δευτέρα 24 Μαΐου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μπαροῦνος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων γόμων: 1) «Περὶ ἱδρύσεως Ἱστορικοῦ Ἀρχείου Μακεδονίας» καὶ 2) «περὶ λειτουργίας Μουσικοῦ Τμήματος ἐν τῇ Πανεπιστημιακῇ Λέσχῃ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Καναβαριώτης, Γ. Μεταξᾶς, Θ. Ταμβακᾶς, Α. Παπαχριστοδούλου, Χ. Καραπιπέρης, Α. Ἀστεριάδης, Ι. Λαμπρόπουλος, Α. Παπαθανάσης, Χ. Ντινίδης, Ν. Ζορμπᾶς κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐγόπλων δυνάμεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Κουτσιμπός, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς διατάξεως τῆς § 3 τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2501) 1953 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῶν περὶ δασῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Λεονταρίδης καὶ Γ. Καρότσης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐντάξεως ἐκτάκτων ὑπαλλήλων Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων» καὶ «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ Ἐθνικῆς Ἑλληνικῆς Ἐπιτροπῆς Διεθνοῦς Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Τριαντόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2490)53 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Α.Σ.Ο. καὶ περὶ Κορινθιακῆς σταφίδος νομοθεσίας». Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 114969) 20.5.1954 ἐγγράφου του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἀθηνῶν χορήγησιν δανείου δραχμῶν νέας ἐκδόσεως δύο ἑκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων εἰς τὴν Ἕνωσιν σταφιδεργοστασιαρχῶν ἐξαγωγέων Ζακύνθου, διαθετέου ὑπὸ ταύτης διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐν Ζακύνθῳ ἐργοστασίου ἐπεξεργασίας σταφίδος. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 105792) 20.5.1954 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν συμπληρωματικοῦ δανείου δραχμῶν δώδεκα ἑκατομμυρίων πρὸς τὸ Ι.Κ.Α., διαθετέου παρὰ τούτου ἀποκλειστικῶς διὰ τὴν καταβολὴν εἰς τοὺς ἐξερχομένους τοῦ ἐπαγγέλματος καπνεργάτας τῆς ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως, συμφώνως τῷ νόμῳ 2348) 1953. Ὁ βουλευτὴς Καστορίας κ. Π. Γυιόκας, καταθέτει ἀναφορὰν πολεμιστῶν δικηγόρων Θεσσαλονίκης, ζητούντων τροποποίησιν τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Α. Ν. 1836) 1951, ὡς οὗτος συνεπληρώθη διὰ τοῦ Ν. Δ. 2657) 1953, ἐπὶ τῷ τέλει προστασίας τῶν πολεμιστῶν δικηγόρων, διὰ τῆς προσλήψεως αὐτῶν ὑπὸ κοινωφελῶν καὶ νοσηλευτικῶν ἱδρυμάτων, Τραπεζῶν, Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν κλπ., εἴς τε τὴν ἕδραν καὶ εἰς τὰ κατὰ τόπους ὑποκαταστήματα αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ριαχόβου– Ἰωαννίνων, μετ’ αἰτήσεων κατοίκων τῆς Κοινότητός του, αἰτουμένων ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς ἐπιστροφῆς ἐφεδρικῶν ἐπιδομάτων, χορηγηθέντων τὸ ἔτος 1949, κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν των εἰς τὰ Τ.Ε.Α., καθόσον ταῦτα ἐδόθησαν ὡς βοήθημα. Ὁ βουλευτὴς Βερροίας κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τοῦ Δικηγορικοῦ Συμβουλίου, Ἰατρικοῦ καὶ Δικηγορικοῦ Συλλόγου καὶ λοιπῶν ὀργανώσεων Βερροίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἀκτινολογικοῦ μηχανήματος ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου Βερροίας, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος, καὶ τὴν διάθεσιν αὐτοῦ εἰς Νάουσαν κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Βαρβάρας, ζητοῦντος γεωργικὴν τῶν μελῶν του ἀποκατάστασιν ἐκ τοῦ ἀπαλλοτριωθέντος κτήματος Σταθάτου. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως δασικῶν συνεταιρισμῶν Ἀρναίας, ζητούσης τὴν ἀποστολὴν κτηνιάτρου εἰς Ἀρναίαν. Ὁ βουλευτὴς Σύρου κ. Τ. Πάρρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Σύρου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποκατάστασιν τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ λιμένος τῆς Σύρου, ἐνῷ λιμένες ἀσυγκρίτως μικροτέρας σημασίας, ἔτυχον σημαντικῶν ἐνισχύσεων. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Μεταγγιτίου, ζητοῦντος παράτασιν τῆς προθεσμίας ἐκχερσώσεως τῶν νομίμως παραχωρηθέντων δασικῶν ἐκτάσεων, καθ’ ὅτι λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου δὲν ἠδυνήθησαν οἱ κάτοικοι νὰ προβοῦν εἰς ἐκχερσώσεις ἐντὸς τοῦ καθορισθέντος χρονικοῦ διαστήματος. Ὁ βουλευτὴς Βονίτσης καὶ Ξηρομέρου κ. Χ. Μαυρομάτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ἀστακοῦ ζητοῦντος ἐπανακατασκευὴν τῆς ὑπὸ τῶν κατακτητῶν καταργηθείσης διακλαδώσεως Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικῆς Ἑλλάδος Αἰτωλικοῦ–Κατοχῆς, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τῆς οἰκονομικῶς ἀνθούσης περιοχῆς Ξηρομέρου καὶ Τριχωνίδος. Ὁ βουλευτὴς Καστορίας κ. Π. Γυιόκας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀπόρων καὶ Ἀστέγων Καστορίας ζητούσης ἀστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν αὐτῆς ἐπὶ τῶν δωρηθέντων εἰς τὸ Κράτος ὑπὸ τοῦ Δήμου Καστορίας πρὸς στέγασίν των οἰκοπέδων. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανὸς καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Δασικῶν Συνεταιρισμῶν ζητούσης ἵδρυσιν Κέντρου συγκεντρώσεως σιτηρῶν εἰς Μελισσουργόν, πρὸς καλυτέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Ἀθανασίου Ἰωάν. Σταύρου καὶ Χαραλάμπους Στ. Σωσώνη, κατοίκων Ἐλεούσης (Μεγ. Μπισδουνίου Ἰωαννίνων) αἰτουμένων τὴν χορήγησιν ἀποζημιώσεως διὰ τὴν ἀπώλειαν τῶν φορτηγῶν των ζώων ἐπιταχθέντων κατὰ τὸ 1948 ὑπὸ τοῦ 581 Τάγματος Πεζικοῦ διὰ τὸν ἀντισυμμοριακὸν ἀγῶνα. Τὰ Ἐργατικὰ Σωματεῖα Λαρίσης, τὰ Ἐργατοϋπαλληλικὰ Κέντρα Πατρῶν, Ἐδέσσης, Κατερίνης, Καβάλας, Σερρῶν, Δράμας, Αἰγίου κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὸ κατατεθὲν νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2510)1953 «περὶ προσωπικοῦ Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων», καὶ ζητοῦν τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως δι’ ἧς ἀποκλείονται τῆς συμμετοχῆς εἰς τὰ Διοικητικὰ Συμβούλια Σωματείων, τὰ ἐργατικὰ στελέχη τὰ ἀπολέσαντα δι’ οἱονδήποτε λόγον τὴν ἐργασίαν των. Οἱ κάτοικοι τῶν Συνοικιῶν Ἀεριόφωτος–Ροὺφ καὶ Καμπᾶ Ἀθηνῶν ζητοῦν κατασκευὴν ἀποχετευτικῶν καὶ ὁδικῶν ἔργων εἰς τὰς συνοικίας των, πρὸς ἀπαλλαγήν των ἀπὸ τὰ λιμνάζοντα ὕδατα, τὰ ὁποῖα κατακλύζουν αὐτὰς κλπ. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Ι). Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη. Ἀπαντῶντες ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2841)15.5.54 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 312 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Οἱ λόγοι οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν μικρῶν φιλανθρωπικῶν Ἱδρυμάτων ἐκ τῶν διατάξεων τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας, συνίστανται εἰς τὸ ὅτι ἐνῷ τὰ ἱδρύματα ταῦτα ἔχουσι μεγάλην κοινωνικὴν ἀποστολήν, διαθέτουσι λίαν περιωρισμένους πόρους καὶ συντηροῦνται ἐξ ἰδιωτικῶν εἰσφορῶν καὶ πολλάκις δι’ ἐθελοντικῆς ἐργασίας τέως ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν καὶ κρατικῶν λειτουργῶν, τὸ δὲ κατώτερον προσωπικόν των ἀποτελεῖται κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ σπουδαστὰς ἢ ἀπόρους γυναῖκας, ἐνδιαιτᾶται καὶ κατοικεῖ πολλάκις εἰς τὰ ἱδρύματα ταῦτα οὐχὶ δὲ σπανίως ἀπαρτίζεται ἀπὸ τοὺς τέως τροφίμους τῶν ἱδρυμάτων τούτων ἀνδρωθέντας μερίμνῃ αὐτῶν. Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων, ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ καὶ μὲ μεγάλους μισθοὺς ἢ ἀποζημιώσεις τοὺς ἰσχνοὺς πόρους τῶν ἐν λόγῳ ἱδρυμάτων, δεδομένου, ὅτι δὲν ἀπολύεται ἂν δὲν συντρέξωσι σοβαροὶ λόγοι εὐπρεπείας, τάξεως ἢ μεγάλων οἰκονομικῶν δυσχερειῶν. Ὡσαύτως θὰ ληφθοῦν διὰ τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν τῶν ἀπολυομένων, ὅπου τοῦτο καθίσταται δυνατόν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΓΟΝΗΣ

11). Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Ἐν σχέσει μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 308) 13.5.54 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς κ. Ε. Σαββοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Συμφώνως τῇ κειμένῃ νομοθεσίᾳ ἀσφαλιστικῆς ἀποζημιώσεως ἐκ μέρους τοῦ παρὰ τῷ Α.Ο.Κ.Π. Εἰδικοῦ Ταμείου, δικαιοῦνται οἱ ἰδιοκτῆται Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν πλοίων, πλοιαρίων καὶ πλωτῶν ἐν γένει ναυπηγημάτων, ἀπολεσθέντων ἢ ὑποστάντων ζημίας ἐκ πολεμικῆς αἰτίας κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιτάξεώς των. Ἡ τελευταία προθεσμία πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων μετὰ τῶν πρὸς τοῦτο ἀπαιτουμένων δικαιολογητικῶν ὁρισθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 470) 1947, ἔληξε τὴν 31.12.47, τοῦ συνόλου τῶν περιουσιακῶν στοιχείων διανεμηθέντων συμμέτρως PRO RATA εἰς τοὺς κριθέντας δι’ ἀποφάσεων τῆς ἁρμοδίας Μ.Ε.Ε.Ν.Ε. καὶ Ν. δικαιούχους, οἵτινες καὶ ἔλαβον τὰ 54,25% ἐπὶ τῆς ὑπολογισθείσης συνολικῆς ἀξίας τῶν πλοίων των. Κατ’ ἀκολουθίαν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν πετρελαιοκινήτων καὶ ἱστιοφόρων ἀπολεσθέντων κατὰ τὴν κατοχὴν οὐχὶ ἐν ἐπιτάξει ἀλλὰ κατὰ τὴν διενέργειαν ἰδιωτικῶν μεταφορῶν δὲν προβλέπει ἡ κειμένη νομοθεσία. Ρύθμισις τοῦ ζητήματος τούτου νομοθετικῶς δὲν εἶναι δυνατὴ ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι τὸ τοιοῦτον ἀντίκειται εἰς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνέστη τὸ παρὰ τῷ Α.Ο.Κ.Π. Εἰδικὸν Ταμεῖον (ἀποζημίωσις τῶν ἐπιτάκτων σκαφῶν, ἐνεργούντων κρατικὰς μεταφοράς) ἀφ’ ἑτέρου δέ, διότι τοὐλάχιστον τὸ παρὰ τῷ Α.Ο.Κ.Π. Εἰδικὸν Ταμεῖον οὐδὲν περιουσιακὸν στοιχεῖον διαθέτει.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρὰ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ἔλαβον τὸ κάτωθι εὐχαριστήριον τηλεγράφημα, εἰς ἀπάντησιν ἡμετέρου εὐχετηρίου τηλεγραφήματος, ἐπὶ τῇ ὀνομαστικῇ ἑορτῇ τῆς Α. Β. Υ. τοῦ Διαδόχου. «Α. Ε. Κύριον Κ. Ροδόπουλον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Ἡ Βασίλισσα καὶ ἐγὼ εὐχαριστοῦμεν θερμῶς ὑμᾶς καὶ Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν δι’ εὐχὰς ἐπὶ ὀνομαστικῇ ἑορτῇ Διαδόχου Κωνσταντίνου.

ΠΑΥΛΟΣ Β.».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν αἱ ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης.

§6Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν διὰ πρώτην φορὰν, ἐφέτος ἔπειτα ἀπὸ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος ἀπὸ τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς μας ἐρωτήσεις ἀπευθυνομένας πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Μετὰ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος εἴχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι τοῦτο θὰ ἐπετυγχάνετο, ἀλλὰ καὶ πάλιν κατέστη ἀνέφικτον, καθ’ ὅσον ἡ συνεδρίασις τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, ἐματαιώθη. Θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον, ὅπως μεριμνήσῃ ὥστε κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, νὰ συζητηθοῦν αἱ ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθοῦν τὴν προσεχῆ Τετάρτην, κύριε συνάδελφε.

§8Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐλπίζω νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἐμπόδιον, ὥστε νὰ τὰς συζητήσωμεν τὴν προσεχῆ Τετάρτην.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ἰντζὲς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Γραμμένης Ὀξυᾶς Ναυπακτίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπαναλειτουργίαν μεταβατικοῦ Εἰρηνοδικείου εἰς Κυδωνίαν.

§10Ι. ΙΝΤΖΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶμεν τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τῆς Κοινότητος Κυδωνίας, ὥστε νὰ ἐπαναλειτουργήσῃ τὸ μεταβατικὸν Εἰρηνοδικεῖον κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον, ὡς τοῦτο ἐγένετο καὶ προπολεμικῶς. Εἶναι βέβαιον ὅτι μεγίστην ὑπηρεσίαν θὰ προσεφέρατε διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ ἀναφερομένου αἰτήματος εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὀρεινῆς ταύτης περιοχῆς.

§11Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε συνάδελφε, ἐδόθη παραγγελία εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Πρωτοδικῶν Μεσολογγίου, ὅπως ἐκτελέσῃ τὸ Β. Διάταγμα τῆς 12ης Ἰουλίου 1932, διὰ τοῦ ὁποίου ὡρίσθη ὅπως ὁ Εἰρηνοδίκης Ἀποδοτίας μεταβαίνῃ κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας εἰς τὴν Κοινότητα Κυδωνίας πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων τῆς Κοινότητος ταύτης. Ἐλπίζω, ὅτι οὕτω, θὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ ἀντικείμενον τῆς ἀναφορᾶς τῶν ἐνδιαφερομένων.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κάβδας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ εἰς τὴν πόλιν Δράμας ἀσφαλιστικὸν Δικαστήριον διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατοϋπαλλήλων διαφορῶν.

§13Π. ΚΑΒΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ ἀσφαλιστικὸν Δικαστήριον εἰς τὴν πόλιν τῆς Δράμας. Τοῦτο ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ πρὸς ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατοϋπαλλήλων.

§14Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε συνάδελφε, ἐζήτησα νὰ πληροφορηθῶ ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, τὰ τοῦ τρόπου λειτουργίας τῶν ἀσφαλιστικῶν Δικαστηρίων καὶ εἰς ποίας πόλεις εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἱδρυθῶσι τοιαῦτα. Ἐξεδόθη χθὲς ἕνα διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίσθησαν αἱ πόλεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ λειτουργήσουν ταῦτα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν Ἐργασίας, ὅπως λειτουργήσῃ τοιοῦτον καὶ εἰς τὸν Νομὸν Δράμας.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν ἀναγνωρισθῇ εἰς τοὺς ὑπογραμματεῖς τῶν Δικαστηρίων, ὡς συντάξιμος ἡ προϋπηρεσία των, ὡς ἀμίσθων τοιούτων.

§16Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, κύριε Πρόεδρε.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κυρίου Τζατζάνη, σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν Ἐφετείου ἐν Πειραιεῖ, διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος. Ὁ κύριος Ριζιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν διατήρησιν καὶ μετὰ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς, εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον τὸ ἡμερήσιον ἐπίδομα τῶν καταδίκων καὶ ἐκτοπισμένων.

§18Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μας, κατὰ κύριον λόγον ἀφορᾷ τὸν κύριον Ὑφυπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας, διὰ τοῦτο θὰ ἦτο σκόπιμον ὅπως ἀναβληθῇ διὰ νὰ εἶναι παρὼν ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς Δημοσίας Ἀσφαλείας.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Δημοσίας Ἀσφαλείας. Ἐὰν θέλετε νὰ τὴν μεταφέρωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Νὰ διαγραφῇ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Δικαιοσύνης καὶ νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν, διότι εἶναι θέμα οὐσίας.

§20ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπουργοὺς Ἐσωτερικῶν, Δικαιοσύνης καὶ Τ.Τ.Τ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ξεύρετε, νὰ παρίστανται καὶ οἱ τρεῖς Ὑπουργοὶ διὰ μίαν ἐρώτησιν δὲν εἶναι δυνατόν. Συνεπῶς πρέπει νὰ εὕρωμεν ποῖος εἶναι πρωτεύων. Δι’ ἐμὲ εἶναι ὁ κύριος Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν. Θέλετε νὰ τὴν μεταφέρωμεν ἐκεῖ;

§22Γ. ΤΖΑΤΖΑΝΗΣ. Νὰ μεταφερθῇ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ε. Καλαντζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος, σχετικῶς μὲ τὴν προστασίαν τῆς Ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ.

§24Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐὰν κρίνῃ σκόπιμον, πῶς προτίθεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον τὸ θέμα τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης.

§25Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε συνάδελφε, ὡς γνωρίζετε, τὸ ζήτημα τοῦ ἐνοικιοστασίου εὑρίσκεται εἰς χεῖρας Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεστήθη δυνάμει εἰδικοῦ νόμου καὶ ἡ ὁποία ἀπὸ καιροῦ μελετᾷ καὶ ἀπασχολεῖται μὲ τὸ θέμα αὐτό. Τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κύριος συνάδελφος, εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης σοβαρότητος. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω οὐδεμίαν πληροφορίαν εἰμὴ μόνον, ὅτι δὲν εἰσῆλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς συγγενῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ζητούντων χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας κλπ.

§27Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προεκλογικῶς ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς διεκήρυξεν ὅτι, ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ ἐφαρμόσῃ πολιτικὴν λήθης. Εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν περιλαμβάνεται καὶ ἡ γενικὴ ἀμνηστία. Παρακαλεῖται, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ δηλώσῃ ἐὰν τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης, τὴν ὁποίαν διεκήρυξε προεκλογικῶς, θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ καὶ πῶς ἐννοεῖ ὅτι θὰ τὴν ἐφαρμόσῃ, διότι οἱ ἐνδιαφερόμενοι πολῖται ἐπιθυμοῦν νὰ μάθουν, ἐὰν θὰ προχωρήσῃ εἰς γενικὴν ἀμνηστίαν, ἢ θὰ σταματήσῃ εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε.

§28Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Κύριε συνάδελφε, ζήτημα ἀμνηστίας δὲν ἀπασχολεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ἀπασχολεῖ ὅμως ζήτημα συγγενὲς τρόπον τινὰ μὲ τὴν ἀμνηστίαν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε ἀκριβῶς περὶ τῆς λήθης. Τὸ θέμα τοῦτο εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν χαρίτων, ἡ ὁποία εἶναι ἁρμοδία ν’ ἀποφαίνεται περὶ μειώσεως τῶν ποινῶν τῶν καταδικασθέντων διὰ τὰ γνωστὰ ἀδικήματα, καὶ ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ τὸ ἔργον της. Ὀφείλω νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι μετὰ πολλῆς ἐπιεικείας θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, ὅταν ἐκ μέρους τῶν καταδικασθέντων δίδωνται σοβαραὶ ἐνδείξεις, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπιθυμοῦν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Ἐθνικὴν οἰκογένειαν. Ὡς τοιαύτας ἐνδείξεις ἔχομεν τὴν ὑποβολὴν ἐγγράφων δηλώσεων μετανοίας καὶ τὴν διαγωγὴν των εἰς τὰς φυλακάς. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἔχουν τοιαύτας ἐνδείξεις, ὅτι ἡ ἀσφάλεια τοῦ Κράτους δὲν διατρέχει τὸν παραμικρὸν κίνδυνον, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι πράγματι ἐφαρμόζεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὁ Στρατάρχης, δηλαδή, ἡ πολιτικὴ τῆς λήθης. (Χειροκροτήματα).

§29Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἶναι ὑπόδειξις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Χαρίτων, ἢ ἡ Ἐπιτροπὴ μόνη της ἐχάραξεν αὐτὴν τὴν γραμμήν;

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς συγγενῶν πολιτικῶν κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς Ἰντζεδίν, ζητούντων τὴν κατάργησιν τῶν φυλακῶν τούτων, διότι τὸ κτίριον κατέστη ἑτοιμόρροπον.

§31Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καταγγέλλεται ὅτι τὸ κτίριον τῶν φυλακῶν Ἰντζεδὶν εἶναι ἑτοιμόρροπον καὶ ὅτι κινδυνεύει ἡ ζωὴ τῶν κρατουμένων. Παρακαλεῖται ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐὰν εἶναι ἀληθὴς ἡ καταγγελία καὶ ἐὰν εἶναι ἀληθὴς τί μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ.

§32Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἰς τὰς περὶ ὧν πρόκειται φυλακὰς δὲν ὑπάρχουν πολιτικοὶ κρατούμενοι, ἀλλὰ κατάδικοι ἐκτίοντες ποινὰς δυνάμει ἀποφάσεων τῶν δικαστηρίων. Οἱ κρατούμενοι εἰς τὰς ἐν λόγῳ φυλακὰς ἀνησύχησαν ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ καθηγητοῦ τῆς Σεισμολογίας κ. Γεωργαλᾶ, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσαν εἰς τὰς ἐφημερίδας καθ’ ἃς θὰ ἐσημειοῦντο σεισμοὶ καὶ εἰς τὴν Κρήτην. Εὐτυχῶς δὲν ἔγιναν σεισμοί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διετάχθη ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Χανίων νὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ νὰ λάβῃ οἱονδήποτε μέτρον σχετικὸν πρὸς καθησύχασιν τῶν καταδίκων. Εἰδικώτερον παρατηροῦμεν ὅτι, ὡς προκύπτει ἐξ ἐκθέσεως αὐτοψίας ἀπὸ 2.154 τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἑτοιμορρόπων οἰκοδομῶν τοῦ Νομοῦ Χανίων, τὸ κτίριον δὲν εἶναι ἐπισφαλές, πλὴν τῆς ὀροφῆς τοῦ πλυντηρίου καὶ δύο γωνιῶν ἑκατέρωθεν τῆς κεντρικῆς εἰσόδου, διαμερίσματα εἰς ἃ βεβαίως δὲν διαμένουσιν κρατούμενοι. Οὐδεμία ἄλλη ἐπισκευὴ ὑποδεικνύεται, πλὴν τῆς ἀνάγκης κατασκευῆς εἰς τμῆμα τοῦ κλιμακοστασίου δύο συνδέσεων ἐκ σκυροκονιάματος. Δι’ ἀποφάσεώς μας ἀπὸ 14.4.54 ἐνεκρίθη πίστωσις ἐκ 40.000.000 δραχμῶν (παλαιῶν) πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἀνωτέρω ἐπισκευῶν, ἥτις ἐστάλη εἰς τὸν Νομομηχανικὸν Χανίων.

§33Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὴ ἡ δήλωσις τοῦ κυρίου Γεωργαλᾶ, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ, εἰς αὐτὰς τὰς στιγμὰς τῆς ψυχολογικῆς ἀνησυχίας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένοι 9 ρήτορες ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν διὰ τὰ ληφθέντα μέτρα διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς τῆς Θεσσαλίας. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐξαντληθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις, διότι νομίζω, ὅτι οὐσιαστικῶς παρακωλύεται ὁ ἔλεγχος ὁ Κοινοβουλευτικός, ἐὰν δι’ ἑκάστην ἐπερώτησιν καταναλίσκωνται 4 καὶ 5 συνεδριάσεις. Ἑπομένως, χωρὶς βεβαίως νὰ θέλω ἐγὼ νὰ ὑποδείξω κλεψύδραν, τὸ ἐπιβάλλουν αἱ ἀνάγκαι, αἱ κοινοβουλευτικαί, ὅπως ὦμεν σύντομοι καὶ τερματίσωμεν ἀπόψε τὴν συζήτησιν.

§35Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Νὰ ἔρχωνται πρὸς συζήτησιν....

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαρκῶς ἐπικαλοῦμαι τὸ θέμα αὐτό. Διότι ἐπὶ τέλους ἔχω μίαν εὐθύνην νὰ ἀσκῆται ὁ ἔλεγχος ὁ κοινοβουλευτικός. Ὁ ἐντοπισμὸς τοῦ ἐλέγχου εἰς 2–3 θέματα καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συνόδου εἶναι ἀντικοινοβουλευτικός.

§37Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Νὰ ἔρχωνται πρὸς συζήτησιν.

§38Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἔχω καταθέσει πρὸ 8μήνου μίαν ἐπερώτησιν καὶ δὲν ἔχει ἔλθει ἀκόμη πρὸς συζήτησιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ βοηθήσετε καὶ σεῖς, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συζήτησις ὅλων τῶν ἐπερωτήσεων.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον.

§40Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν παρέλθῃ ἔτος, ἡ χώρα μας ὑφίσταται τὴν καταστρεπτικὴν μανίαν τῶν δυνάμεων τῆς φύσεως. Τὸ σύνολον τῶν Θεσσαλκῶν πόλεων καὶ μέγας ἀριθμὸς χωρίων ὑπέστησαν τεραστίας ζημίας. Ὁ Δομοκός, τὰ Φάρσαλα καὶ οἱ Σοφάδες, ἔπαυσαν νὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ ἐρείπια πλέον συσσωρεύονται ἐκεῖ, ὅπου, μέχρι τῆς χθὲς ἀκόμη, ἤνθει τὸ χαμόγελον καὶ ἡ χαρὰ τῆς δημιουργίας. Ἄπειρα εἶναι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς καὶ μακρὰν εἴμεθα τοῦ νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε νὰ συμπληρώσῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν, συνεπείᾳ τούτων. Θὰ εἴμεθα ὅμως ἐκτὸς τῶν πραγμάτων, ἐὰν δὲν ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε πᾶν τὸ ἀνθρωπίνως δυνατὸν διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν, συνεπείᾳ τῆς συμφορᾶς ταύτης. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῶν σεισμῶν, ὥρας μόνον μετὰ τὸ γεγονός, ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἐπεδίδετο εἰς τὸ ἔργον τῆς παροχῆς τῶν πρώτων βοηθειῶν. Ἡ νοσοκομειακὴ περίθαλψις παρείχετο πλήρως. Αἱ σκηναί, ὅσαι ἦσαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ στρατοῦ, ἐτίθεντο εἰς τὴν διάθεσιν τῶν σεισμοπαθῶν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς προέβαινεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ἐρειπίων καὶ ἔβλεπεν ὁ Θεσσαλικὸς λαός, μὲ τὴν χαράν, μὲ τὴν ἱκανοποίησιν ἐκείνην, μὲ τὴν ὁποίαν ὁ πατέρας βλέπει τὸ παιδί του νὰ τὸν ἐνισχύῃ, εἰς μίαν δύσκολον στιγμήν, ἔβλεπε τὸ σπλάχνο του, τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, νὰ συμπαρίσταται εἰς τὴν συμφορὰν ταύτην. Ἀξίζει, κύριοι, νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο — ἂν καὶ τὸ σύνολον τῶν ἀξιοτίμων κυρίων ἐπερωτησάντων συναδέλφων, ἐξῆρε τὴν συμβολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ— ἀξίζει νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἠκούσθη μομφὴ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ὡρίσθη ἀμέσως ὁ συντονιστὴς καὶ ἐδημιουργήθη ζήτημα περὶ τοῦ ἐὰν ὁ συντονιστὴς διωρίσθη εἰς τὰς 3 ἢ 4 τοῦ μηνὸς καὶ ἐὰν ἡ διαταγὴ ἐστάλη τηλεγραφικῶς εἴτε τηλεφωνικῶς καὶ ἐὰν ἔφθασεν εἰς τὰς 6 ἢ 7. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι μᾶλλον βυζαντινολογία. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν, εἶναι ὅτι ὁ στρατὸς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Στρατιᾶς ἐπελήφθη ἀμέσως καὶ ἔκαμεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ κάμῃ. Ναὶ ἢ ὄχι καὶ δὴ ἐγκαίρως; Ἐὰν τὸ ἔκαμεν εἴτε διότι ἦτο διωρισμένος, εἴτε χωρὶς νὰ εἶναι διωρισμένος, οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν, τὸ πότε ἔγινεν ὁ διορισμὸς τοῦ συντονιστοῦ καὶ παρέλκει ἐπ’ αὐτοῦ πᾶσα συζήτησις. Ἐπὶ τοῦ σημείου ὅμως αὐτοῦ, θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους, ἐπερωτήσαντας, συναδέλφους, μίαν ἐρώτησιν. Ἐν τῇ ἀντικειμενικότητί των, ἐξῆρον τὸ ἔργον τοῦ στρατοῦ. Ἐρωτῶ ὅμως, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν εἶχεν ἐργασθῆ, ὅπως εἰργάσθη, θὰ ἠκούοντο κατηγορίαι, ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ, ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ τώρα ποὺ εἰργάσθη, ὅπως πράγματι εἰργάσθη, ὡς ἐὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἐφαρμογῆς προϋπάρχοντος σχεδίου, ὡς ἐὰν ἐγνώριζε σχεδὸν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ πλήξῃ τὴν περιφέρειαν ταύτην μία συμφορά, διότι τόσον τελείως εἰργάσθη, δὲν θὰ ἤξιζε τὸν κόπον ἀπὸ τοὺς κυρίους ἐπερωτήσαντας, νὰ ἀκούσωμεν, τοὐλάχιστον, ἔστω καὶ μίαν λέξιν εὐαρεσκείας, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισεν, ὥστε ὁ στρατὸς νὰ κάμῃ τὸ ἔργον του καὶ τὸ καθῆκον του, ὅπως πράγματι τὸ ἐξεπλήρωσε; Δεύτερον θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, κάθε ἄλλο παρὰ συνήγορος τῆς Κυβερνήσεως εἶμαι, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ καὶ ἐγώ, ὡς προερχόμενος ἀπὸ μίαν πληγεῖσαν περιφέρειαν, νὰ ἀναφέρω τὰ πράγματα, ὅπως πράγματι ἔγιναν, ὥστε καὶ ὑμεῖς νὰ κρίνετε περὶ τοῦ ἐὰν ἐξεπλήρωσεν ἢ ὄχι τὸ καθῆκον της ἡ Κυβέρνησις, δεύτερον πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορεῖται, εἶναι «ἡ τελεία ἀπουσία» τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τις τῶν κυρίων ἀγορητῶν τὴν ἐχαρακτήρισεν, ἀπὸ τὸν τόπον τῆς συμφορᾶς. Τὴν ἑπομένην ἡμέραν τῆς καταστροφῆς, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κύριος Κανελλόπουλος, ἤρχετο εἰς τὴν Μητρόπολιν τῆς Θεσσαλίας, εἰς τὴν Λάρισαν καὶ συνεννοεῖτο μὲ τὸν μὴ ὀνομασθέντα ἀκόμη συντονιστὴν — ἀρχηγὸν τῆς στρατιᾶς — ὁ ὁποῖος, πράγματι, ὅμως ἦτο, οὐσία, ὁ συντονιστής. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν εἶδον τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ περιέρχεται ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν, τὸν ἐνθυμοῦμαι δὲ κατασκονισμένον, μὲ ἐνδύματα, τῶν ὁποίων ἦτο δύσκολον νὰ ἀνακαλύψῃ κανεὶς ποῖον ἦτο τὸ ἀρχικὸν χρῶμα, νὰ περιέρχεται κάθε μέρος ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον πληγῆ, ἀπὸ τὴν πόλιν τῶν Τρικάλων, τὸν ἐνθυμοῦμαι νὰ μεταβαίνῃ καὶ νὰ διαπιστώνῃ, ἰδίοις ὄμμασι, τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο τὸ νοσοκομεῖον. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ μία παρένθεσις, διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην τοῦ λαοῦ τῶν Τρικάλων, ὁλοκλήρου τοῦ Νομοῦ Τρικάλων, πρὸς τὸν Στρατάρχην, Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κύριον Παπάγον, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κύριον Κανελλόπουλον καθὼς καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας κύριον Σολομωνίδην, διότι, ἐλθόντες ἐν Τρικάλοις διὰ τὸ ζήτημα τῶν σεισμῶν, ἐπέτυχον, ἀντιληφθέντες τὴν πραγματικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ὁλόκληρον ἠρνοῦντο νὰ ἀναγνωρίσωσι καὶ νὰ ἀντιληφθῶσιν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέρασαν, ἐπέλυσαν ἀμέσως ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ζητήματα τοῦ Νομοῦ Τρικάλων, ἀπέδωσαν εἰς τὴν πόλιν, εἰς τὸν λαὸν ὁλόκληρον 120.000 ἀτόμων, εἰς τὸν λαὸν τοῦ Νομοῦ Τρικάλων, τὸ νοσοκομεῖον, τὸ ὁποῖον μέχρι χθὲς κατείχετο ἀπὸ τὸ Σῶμα Στρατοῦ, ὡς Διοίκησις. Πρόκειται, κύριοι περὶ μεγάρου ἀπὸ 4 ὀρόφους, μὲ 96 αἰθούσας. Καὶ αὐτὸ κατείχετο, ὡς Διοίκησις, μιᾶς μεγάλης μονάδος. Καὶ ἐδέησε, μόνον χθές, μόνον μετὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου καὶ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσα, νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ ἀποδοθῇ τὸ νοσοκομεῖον εἰς τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τὸ διδακτήριον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε μεταφερθῆ τὸ νοσοκομεῖον, νὰ ἀποδοθῇ καὶ αὐτὸ εἰς τοὺς μαθητὰς καὶ τέλος νὰ πάῃ ὁ στρατὸς εἰς τοὺς στρατῶνας. Διότι ὑπῆρχε τοῦτο τὸ τραγελαφικόν: Κανένα ἀπὸ τὰ Σώματα δὲν εὑρίσκετο ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ εἶναι. Τὴν ἑπομένην λοιπὸν ἦλθεν ὁ Ὑπουργός, κύριος Σολομωνίδης. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περιήρχετο ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν. Μετά τινας ἡμέρας ἔρχεται τὸ δεύτερον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, κύριος Κανελλόπουλος, καὶ περιφέρεται εἰς ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγας ἡμέρας, ἔρχεται προσωπικῶς καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, Στρατάρχης κ. Παπάγος. Καὶ ἐρωτῶ: Ποία ἦτο λοιπὸν ἡ ἀπουσία τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν 5 ἐκ τῶν κυριωτέρων καὶ ἁρμοδιωτέρων, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, Ὑπουργῶν, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, περιέρχωνται ὁλόκληρον τὴν δεινοπαθήσασαν περιοχὴν ἐντὸς τόσον ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος — δὲν λέγω ἀκριβολογοῦντες, ἀλλὰ σοβαρολογοῦντες — νὰ κατηγορήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ἐλλείψει ἐνδιαφέροντος; Δὲν νομίζω, ὅτι εἴμεθα ἐντὸς τῶν πραγμάτων. Ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅτι τὸ ζήτημα τῶν ζημιῶν δὲν ἀνεφέρθη εἰς ποίαν ἔκτασιν, πράγματι, ἦτο. Μάλιστα, ἐκ μέρους κυρίου συναδέλφου κατηγγέλθη ὅτι, δῆθεν, τὰς δύο πρώτας ἡμέρας, οὐδεμία ἀναφορὰ περὶ τούτων ἐγένετο. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ, ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, νὰ βεβαιώσω τὸ ἑξῆς ἀντίθετον: Τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῶν σεισμῶν, περὶ ὥραν 5, ἐπεκοινώνησα τηλεφωνικῶς μὲ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, τὸν ἠρώτησα, ὅπως ἦτο φυσικόν, διὰ τὴν πόλιν τῶν Τρικάλων καὶ μοῦ ἀπήντησεν ὅτι: «Ἔχω σῆμα — διότι δὲν ὑπῆρχε τηλεγραφικὴ ἐπικοινωνία ἔχω σῆμα, αὐτὴν τὴν στιγμήν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐν Τρικάλοις, κατέρρευσαν 46 οἰκίαι καὶ 12 τραυματίαι ὑπάρχουν». Συνεργεῖα ἐξηκολούθουν εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν καταστραφεισῶν οἰκιῶν. Τρεῖς ὥρας, δηλαδή, μετὰ τὸν σεισμόν, εἶχε γίνει αὐτὴ ἡ ἀναφορά. Τί ἦτο δυνατὸν πάρα πάνω, ἄνθρωποι σεβόμενοι τὴν ἀλήθειαν, νὰ ἀναφέρουν εἰς τὸν Ὑπουργόν; Δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ λόγῳ τῆς φύσεως τῶν ζημιῶν, διότι ὅλα τὰ σπίτια τῶν Τρικάλων εἶχον τὸ ἑξῆς πρωτότυπον: Εἶχον καταστραφῆ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν μέρος, καὶ ἐξωτερικῶς ἐφαίνοντο ἐντελῶς ἀνέπαφα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἠναγκάσθη ὁ κύριος Νομάρχης νὰ ἐπιτάξῃ ὅλους τοὺς μηχανικοὺς τῆς πόλεως καὶ διαιρέσας εἰς τομεῖς τὴν πόλιν, ἐπετεύχθη λεπτομερὴς καταγραφὴ τῶν ζημιῶν καὶ ἐπερατώθη αὐτὸς ὁ ἔλεγχος ἐντὸς προθεσμίας περίπου ἑβδομάδος, ὁπότε ἦλθαν καὶ τὰ τελικὰ ἀποτελέσματα, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι 1.500 οἰκίαι ἐν Τρικάλοις, εἶχον ὑποστῆ σοβαρὰς ζημίας, ἐξ αὐτῶν δὲ 800 εἶναι ἑτοιμόρροποι καὶ κατεστραμμέναι. Ἄλλο θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορήθημεν, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν σκηνῶν. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἠκούσθησαν παράπονά τινα εἰς πόλεις ὀλιγώτερον πληγείσας, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁμολογουμένως περιλαμβάνονται καὶ τὰ Τρίκαλα. Λέγω δὲ ὀλιγώτερον πληγείσας, (ὁμιλῶ πάντοτε συγκριτικῶς), διότι κάμνω τὴν σύγκρισιν μὲ τοὺς Σοφάδες, Φάρσαλα καὶ Δομοκόν. Ὅταν ὅμως, βλέπετε μίαν πόλιν νὰ ἔχῃ ὑποστῆ τελείαν καταστροφὴν καὶ μίαν ἄλλην νὰ ἔχῃ ὑποστῆ ἁπλῶς μερικὰς ζημίας, τότε, κύριοι συνάδελφοι, ποῦ πρέπει νὰ στραφῇ ἡ προσοχή σας; Αὐτὸ ἐγένετο, καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως ἐκείνης, ἡ ὁποία εἶχεν ὑποστῆ τελείαν καταστροφήν. Βεβαίως, παρουσιάσθησαν κενά, καὶ παρουσιάσθη ζήτησις, ἀλλὰ νὰ μὴ ξεχνῶμεν καὶ τὸν ἑξῆς παράγοντα: Ὅτι αἱ σκηναὶ ἦσαν τῶν 20 ἀτόμων, καὶ προεβλέπετο ὅτι θὰ ἐστεγάζοντο εἰς αὐτὰς 2 ἕως 3 οἰκογένειαι, ἀλλὰ καθένας ἤθελε νὰ ἔχῃ μίαν σκηνήν. Καὶ σήμερον, ἐὰν θελήσετε νὰ διαθέσετε σκηνές, θὰ εὑρεθοῦν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ πάρουν μίαν σκηνήν, διὰ νὰ ἔχουν μεγαλυτέραν ἄνεσιν. Ὁ σκοπὸς ὅμως τῆς παροχῆς σκηνῶν, δὲν ἦτο αὐτός. Ἡ σκηνὴ δίδεται ὡς εἶδος πρώτης ἀνάγκης, διὰ τὴν κάλυψιν μιᾶς ὑποτυπώδους, οὕτως εἰπεῖν στεγάσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τρόφιμα, θὰ εἶχον νὰ εἴπω, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς παρεξηγήσεως. Ὁ σεισμὸς δὲν εἶναι εὐκαιρία διανομῆς τροφίμων εἰς ὅλους τοὺς ἀπόρους. Πολλοὶ εἶναι οἱ ἄποροι, οἱ ὁποῖοι εἰς οἱανδήποτε στιγμήν, εὔκολον εἶναι νὰ παίρνουν κατὰ ἕνα τρόπον τρόφιμα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὰ τρόφιμα ἔχουν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Δίδονται εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας συνεπεία τῶν σεισμῶν, ἐπῆλθε τελεία ἀνατροπὴ τοῦ καθημερινοῦ βίου, καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ὁ οἱοσδήποτε πολίτης νὰ προσπορισθῇ τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαῖα, διότι κατέπεσαν καταστήματα καὶ κατεπλακώθησαν τὰ τρόφιμα. Ὅταν λοιπὸν ἐν Τρικάλοις, ἐν Λαρίσῃ καὶ ἐν Βόλῳ, — προτάσσω πάντοτε τὰ Τρίκαλα — ὅταν, λέγω, εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς πόλεις δὲν ἐγένετο οὐδεμία ζημία εἰς τρόφιμα, ποῖος λόγος ὑπῆρχεν, ὥστε νὰ δοθοῦν ἐπειγόντως τρόφιμα, καὶ τὶ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δικαιολογεῖ τὸ παράπονον, ὅτι δὲν ἐστάλησαν λίαν ἐγκαίρως τὰ τρόφιμα, κύριοι; Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι δυνάμεθα νὰ συμμερισθῶμεν τὴν ἀντίληψιν ἐκείνων, οἵτινες τὴν δημοσίαν συμφορὰν τὴν βλέπουν, ὡς εὐκαιρίαν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως. Αὐτά, κύριοι, ἐν ὀλίγοις, περὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο. Ἐπειδὴ καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος συνέστησε τὴν βραχυλογίαν, θὰ ἤθελα, ὑπείκων εἰς τὴν παράκλησιν ταύτην, νὰ εἴπω μόνον ἐλάχιστα περὶ τοῦ τὶ πρέπει νὰ γίνῃ. Τὸ πρώτιστον, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει, εἶναι ἡ ἀναστολὴ τῆς καταβολῆς τῶν φόρων. Δὲν εἶναι σωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἄποψις, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δοθῇ ἡ διακριτική, ὡς ἐδήλωσεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξουσία, εἰς τὸν Ταμίαν καὶ τὸν Ἔφορον, νὰ ὁρίζουν ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει νὰ καταβάλουν τοὺς φόρους, διότι συνεπεία τῶν σεισμῶν, ὄχι μόνον ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων κατέρρευσαν αἱ οἰκίαι, ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ τοῦ τόπου ἀνετράπη. Δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ τὴν Θεσσαλίαν, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια — καὶ δράττομαι τῆς εὐκαιρίας τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας — διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του, ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι χρειάζεται νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα μέριμνα διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν σιτηρῶν τῆς Θεσσαλίας. Ἡ Θεσσαλία, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἔχει μικροκαλλιέργειαν. Τὸ μοναδικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἶναι ὁ σῖτος, καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν ἔτυχε μέχρι τοῦδε τῆς προστασίας, τῆς ὁποίας πρέπει.

§41Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Θὰ προβῶ, κύριε συνάδελφε, εἰς ἀνακοινώσεις, ἐκ τῶν ὁποίων, ἀσφαλῶς θὰ μείνετε εὐχαριστημένος.

§42Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Τὸ ἐλπίζομεν καὶ τὸ εὐχόμεθα, ἐφ’ ὅσον μάλιστα οἱ λόγοι οὗτοι προέρχονται ἀπὸ τὰ χείλη τόσον ἀγαπητοῦ συναδέλφου. Τρίτον θέμα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων. Ἐν Τρικάλοις, οὐδὲν διδακτήριον Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὑφίσταται ἀπὸ δὲ τῆς κατωτάτης ἐκπαιδεύσεως ἓν καὶ μόνον διεσώθη. Καὶ τέλος ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς ἀνοικοδομήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιτρέψατέ μου νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὅλων καὶ ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, μίαν σκέψιν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ἣν μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου θὰ γίνῃ ἡ ἀνοικοδόμησις. Δὲν διηυκρίνησεν ὅμως, ὁ κύριος Πρόεδρος, πῶς θὰ γίνῃ αὕτη οὔτε καὶ εἰς τί ποσοστὸν καὶ ἀκόμη καὶ κατὰ ποῖον τρόπον. Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ζημιῶν δὲν θὰ γίνῃ εἰς τὸ ἀκέραιον. Ἐπίσης φοβοῦμαι, ὅτι ἡ πληγὴ αὐτὴ εἶναι μία κατάρα τοῦ τόπου μας, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως, πάντοτε θὰ δημιουργῇ ζητήματα. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ ὁποῖος ἠσχολήθην ἰδιαιτέρως μὲ τὸ ζήτημα τῶν συμφορῶν, συνεπείᾳ γεγονότων ἀνωτέρας βίας, εἷς μόνον τρόπος ὑπάρχει, διότι ἐὰν θελήσωμεν νὰ βασισθῶμεν εἰς τὰς ἐνισχύσεις καὶ τοὺς ἐράνους ὅπως ἐπιστεύσαμεν κάποτε, μὲ τὸ ζήτημα τῆς Ἑπτανήσου, δὲν εἶναι δυνατὸν τίποτε νὰ γίνῃ, πλὴν μιᾶς ἠθικῆς ἐνισχύσεως. Οὕτω νομίζω, δὲν λύεται τὸ ζήτημα τῆς ἀνοικοδομήσεως. Μὲ τὸν προϋπολογισμὸν δέ, τὸν ἤδη χωλόν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ καλύψωμεν τὰς ἀνάγκας αὐτάς, νομίζω, ὅτι θὰ τὸν καταστήσωμεν ἔτι χωλότερον καὶ ὅτι θὰ δημιουργήσωμεν νέον σεισμόν, οἰκονομικὸν μὲ σεισμοπαθεῖς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι μόνον τὰς περιφερείας τὰς δοκιμασθείσας. Ὑπάρχει, κύριοι ὁ ἑξῆς τρόπος. Ἡ δημιουργία τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀλληλοασφαλίσεως, τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου τῆς Ἑλλάδος ἐναντίον γεγονότων ἀνωτέρας βίας. Σύμφωνα μὲ τὰ νούμερα, τὰ ὁποῖα εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ δώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως, τὸ σύνολον τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου τῆς Ἑλλάδος, ἀνέρχεται εἰς 263 δισεκατομμύρια παλαιὰς δραχμάς. Τὸ σύνολον δὲ τῶν ζημιῶν τῶν προσγενομένων ἐν Θεσσαλίᾳ, εἶναι 200 περίπου ἑκατομμύρια, δηλαδὴ ἡ ἀναλογία ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τοῦ προσβληθέντος τμήματος καὶ τοῦ συνόλου τοῦ οἰκοδομικοῦ πλούτου εἶναι κατά τι ὀλιγωτέρα τοῦ 1%. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁλόκληρος ὁ οἰκοδομικὸς πλοῦτος τῆς χώρας ἦτο ἀλληλησφαλισμένος καὶ ὑπεχρεοῦτο νὰ καταβάλῃ κανείς, ἔχων μίαν οἰκίαν ἀξίας — οὐχὶ μετὰ τοῦ οἰκοπέδου, ἀλλὰ ὡς κτίσμα — χιλίων λιρῶν, τὸ νὰ καταβάλῃ μίαν λίραν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν Θεσαλίαν, δὲν εἶναι νομίζω, σοβαρὰ ἐπιβάρυνσις, δὲν λέγω φορολογία καὶ δὲν τὸ λέγω ἠθελημένως, δὲν εἶναι σοβαρὰ ἐπιβάρυνσις. Περίπου τὸ διπλάσιον θὰ ἐχρειάζετο διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Θέλετε νὰ φθάσετε 5%, θέλετε 1%; Λοιπόν, ἔχομεν μὲ 1% περίπου, ὅτι καλύπτεται ἀναμφισβητήτως τὸ σύνολον ὅλων τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν, συμπεριλαμβανομένων ἀκόμη καὶ τῶν ζημιῶν τοῦ συμμοριτοπολέμου, καὶ ἀποκαθίσταται εἰς τὸ ἀκέραιον. Δὲν ὁμιλῶ περὶ φορολογίας, τὸ εἶπον προηγουμένως, καὶ τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι βεβαίως εἶναι πρόχειρος ἡ παρατήρησις. Εἰς τὸν οἰκοδομικὸν πλοῦτον ὁ ὁποῖος τόσας ἔχει ὑποστῆ ζημίας, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται σήμερον ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον καὶ πλήττεται, δὲν εἶναι σωστὸν νὰ ἐπιβάλλεται μία φορολογία. Σᾶς λέγω ὅμως, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, πρόκειται περὶ καταβολῆς ἀσφαλίστρου καὶ καταβάλλοντας μίαν λίραν, ὁ Α ἰδιοκτήτης ἑνὸς ἀκινήτου 1.000 λιρῶν, ὄχι μόνον ἐκπληροῖ ἕνα χρέος, ἠθικὸν θὰ τὸ ἔλεγα, πρὸς τοὺς συνανθρώπους του, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἔχει τὴν βεβαιότητα, ὅτι εἶναι ἠσφαλισμένος διὰ τὴν εἰς ἀκέραιον ἀποκατάστασίν του, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε τὸν κτυπήσῃ καὶ αὐτὸν ἡ συμφορά. Διότι δὲν ἔχομεν τίποτε τὸ δεδομένον ποὺ νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ἐδῶ θὰ κτυπηθῇ ἀπὸ τὸν σεισμὸν καὶ ἐκεῖ δὲν θὰ κτυπηθῇ, διότι, κύριοι, τὰ Τρίκαλα εἶχον ἀπὸ τὸ 495, νὰ κτυπηθοῦν ἀπὸ σεισμοὺς καὶ συγχρόνως τότε ἐκτυπήθησαν καὶ αἱ Ἀθῆναι καὶ ἔκτοτε οὐδέποτε ἠκούσθη σεισμὸς εἰς τὰ Τρίκαλα. Καὶ ὅμως, ἦλθε τώρα. Ὅταν, λοιπόν, δώσετε χιλίας δραχμάς, ὅπως ὁ ἀσφαλίζων τὸ κτῆμα του κατὰ τοῦ κινδύνου τῆς πυρκαϊᾶς, ἂν διὰ μίαν τοιαύτην περίπτωσιν, καταστροφῆς ἢ συμφορᾶς, ἂν δώσητε μίαν λίραν, σεῖς ὁ ὁποῖος εἶσθε ἰδιοκτήμων, χιλίων λιρῶν, περιουσίας, διὰ νὰ ἀποκαταστήσητε τὴν ζημίαν αὐτήν, καί, συγχρόνως, θὰ ἔχετε τὴν βεβαιότητα ὅτι, ἐὰν ὑποστῆτε τὴν συμφοράν, θὰ ἔχετε εἰς τὸ ἀκέραιον ἀποκατάστασιν, τότε νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, ἀλλὰ περὶ ὑποχρεωτικῆς, ὅπως τὴν ὠνόμασα, διὰ νόμου, δημιουργίας τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀλληλασφαλίσεως. Καὶ αὐτὸς ὁ θεσμὸς νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸς ἀπὸ κάθε ἐχεφρονοῦντα. Κοινὴ γὰρ ἡ τύχη καὶ τὸ μέλλον ἀβέβαιον.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κατσιλάμπρος ἔχει τὸν λόγον.

§44Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι δύσκολος ἡ θέσις ἑνὸς βουλευτοῦ τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας, νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι, ἐγὼ κυβερνητικὸς ὢν βουλευτής, εἶμαι ἀπολύτως ἱκανοποιημένος μὲ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Ὄχι διότι τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἦσαν, κατὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, πλέον ἢ ἀρκετά, ἀναλόγως τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν διέθετεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ διότι ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις ἐν τῇ Θεσσαλίᾳ εἶναι τοιαύτη, ἡ δὲ ψύχωσις, ἡ ἐπελθοῦσα ἀπὸ τὰς δηλώσεις τῶν κ.κ. βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐδημιούργησαν δυσμενῆ σχόλια καὶ δυσμενῆ διάθεσιν κριτικῆς κατὰ παντὸς καὶ καθ’ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν της. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας, πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσω ἀπὸ τῆς ἑξῆς πλευρᾶς: Πρῶτον, ἀπὸ τῆς ἀμέσου βοηθείας, τὴν ὁποίαν παρέσχεν ἡ Κυβέρνησις. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἠσκήθη περισσότερον ἡ κριτικὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω, ὡς βουλευτὴς τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας, ὅτι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδείχθη ὡς ὡρολογιακῶς λειτουργῆσαν. Βεβαιωθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπῆρξε καὶ μία ἀτυχὴς σύμπτωσις εἰς τὴν Δυτικὴν Θεσσαλίαν, νὰ μὴ ὑπάρχουν οἱ πραγματικοὶ Νομάρχαι, ὡς ἐκπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν των, καὶ εὑρέθημεν πρὸ μιᾶς περιόδου, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχον ἀντικατασταθῆ οἱ Νομάρχαι, οἱ δέ, ἀτυχῶς, Διευθυνταὶ τῆς Νομαρχίας, καὶ τοῦτο τὸ λέγω ὡς ἀτύχημα, διότι δεικνύει μίαν ὑπαλληλικὴν συσπείρωσιν, οὐχὶ ἐπαινετήν, ἐφοβήθησαν ἐνδεχομένως ἤ, μᾶλλον, δὲν ἀντελήφθησαν τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν καὶ ἔσπευσαν νὰ τηλεγραφήσουν εἰς τὰ κέντρα, ὅτι ἦσαν αἱ ζημίαι ἐλάχιστοι. Τοιαύτη δὲ ἦτο ἡ κατάστασις ἐν Τρικάλοις, κύριοι συνάδελφοι, ὥστε, ὅταν ἦλθεν ἐκεῖ ὁ Ἄναξ, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἐβεβαίωσε τὸν Βασιλέα, ὅτι αἱ ζημίαι ἐν Τρικάλοις δὲν ἦσαν πέραν τῶν 100 ἑκατομμυρίων, καὶ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ ζημίαι εἰς τὰ Τρίκαλα εἶναι πέραν τοῦ 1 δισεκατομμυρίου παλαιῶν δραχμῶν. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία σύγχυσις ἐπῆλθε, κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς. Τώρα, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἔστειλε σκηνάς. Πόσας σκηνὰς νὰ στείλῃ ἡ Κυβέρνησις; Διηρωτήθην καὶ ἐγώ, ἐὰν οἱ φωνάζοντες εἶχον δίκαιον, ἢ ὄχι. Ἐξηντλήθησαν ὅλαι αἱ ἀποθῆκαι τοῦ στρατοῦ καὶ ἤρχοντο συνεχῶς ἄλλαι σκηναί. Ἐκεῖνο, ὅμως, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχουν δίκαιον, οἱ σεισμόπληκτοι, εἶναι ὅτι, ἀτυχῶς, αἱ σκηναὶ δὲν διετέθησαν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄμεσον ἀνάγκην. Πράγματι, παρετηρήθη τὸ φαινόμενον, καὶ αὐτὸ τὸ λέγω διὰ νὰ δείξω ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς συμπεριφορᾶς τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, εὑρισκόμεθα ἐν ὑποδεεστέρα μοίρᾳ ἄλλων λαῶν, πράγματι παρετηρήθη τοῦτο, ὅτι τὰς πρώτας σκηνὰς τὰς ἥρπασαν, καὶ μάλιστα τῇ βοηθείᾳ μερικῶν ἐκπροσώπων κοινοβουλευτικῶν τῶν περιοχῶν ἐκείνων, τὰς ἥρπασαν οἱ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι καὶ ἔν τινι μέτρῳ οἱ σχετικῶς εὔποροι. Ὁ δὲ Στρατάρχης, λαβὼν γνῶσιν αὐτοῦ, διέταξε τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ καὶ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν σκηνῶν ἀπὸ ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους κακῶς ἐδόθησαν. Τὸ δεύτερον μέρος: Ἠσκήθη ἡ πρόνοια κατὰ τρόπον, ἐπίσης ἄμεσον. Ἐξ Ἀθηνῶν ἐστάλησαν ἐφόδια ποικίλης μορφῆς, ἰδίᾳ τρόφιμα. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Προσωπικῶς, εἶμαι ἐναντίον αὐτῆς τῆς τακτικῆς, τὴν ὁποίαν, ὠθουμένη παρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐφήρμοσε καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ γίνῃ εἰς τὴν Θεσσαλίαν μάχη τῆς κονσέρβας ἢ μάχη συσσιτίου. Βεβαιωθῆτε, ὅτι τὸ λάθος τοῦτο τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλεται εἰς τὸν πανικόν, τὸν ὁποῖον ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐδημιούργησεν ἐντέχνως. Κύριοι, ὡμίλησα περὶ πανικοῦ. Πράγματι, ὑπῆρξε πανικός, δημιουργηθεὶς ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Εἰς τὸν λαὸν ἐλέγετο: «Σᾶς ἐγκατέλειψεν ἡ Κυβέρνησις. Καταστροφὴ ἀπόλυτος. Ἡ Κυβέρνησις ἀδιαφορεῖ. Οὔτε ἕνα τηλεγράφημα συμπόνιας δὲν ἐστάλη». Κύριοι, ὁ πανικὸς ἐκδηλώνεται ὑπὸ ποικίλας μορφάς. Εἶναι ὁ στατικὸς πανικός, ὁ κινητικὸς πανικὸς καὶ συναισθηματικός, εἶναι ὁ πανικὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ μίαν ἀπάθειαν, μίαν ἀφαίρεσιν τῶν ἀνωτέρων πνευματικῶν καὶ ἠθικῶν λειτουργιῶν. Καὶ πράγματι, παρουσιάσθη τὸ φαινόμενον, νοικοκυραῖοι ἄνθρωποι, ἤ, ἐὰν θέλετε, ἐπὶ τὸ εὐσχημότερον, εὔποροι, νὰ προσφεύγουν καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ συσσίτιον! Τὸ φαινόμενον, κύριοι, τὸ ὁποῖον παρετηρήθη, ὀφείλεται εἰς τὸ λάθος ὅλων τῶν Κυβερνήσεων: Νὰ σπεύδουν εἰς τοιαύτας στιγμὰς νὰ προσφέρουν τάχα σωτηρίαν, διὰ μιᾶς ἀμέσου σιτίσεως τοῦ πληθυσμοῦ, διὰ μίαν, δύο, τρεῖς ἡμέρας. Τὸ λάθος αὐτό, δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ, διότι ὑποτιμᾷ τὸν λαόν. Αὐτὸν τὸν πανικὸν τὸν ἐδημιούργησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Καὶ ὁ πανικὸς αὐτός, ἐξεδηλώθη ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἀνωτέραν τάξιν, ἐκείνην ἀπὸ τὴν ὁποίαν περιμέναμεν πολλά. Ἕνα παράδειγμα πανικοῦ, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὸν θεωρῶ ἐγώ, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἄνθρωποι ἀνώτεροι, ἐζήτησαν νὰ στεγάσουν τὰ καπνά των. Ὁ ἀντιστράτηγος Μανιδάκης, τοὺς ἔδωσε μίαν μεγάλην ἀποθήκην εἰς τὸν Βόλον. Ἐστέγασαν τὰ καπνά των καὶ ἔσπευσαν ἐν σώματι εἰς τὸν ἀντιστράτηγον καὶ ἐζήτησαν, τί, κύριοι, νομίζετε; Νὰ τοποθετήσῃ ὁ ἀντιστράτηγος ὑαλοπίνακας εἰς τὰ παράθυρα!! Καὶ ἠρώτησα, κύριοι, τὸν ἀντιστράτηγον: Διατί, στρατηγέ, δὲν ὑψώσατε τὸ μαστίγιον νὰ μαστιγώσετε τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ ἐστέγασαν τὰ καπνά των, ἐζήτησαν νὰ τοὺς βάλετε καὶ ὑαλοπίνακας εἰς τὰ παράθυρά των; Φαντασθῆτε, κύριοι, εἰς ποίαν κατάπτωσιν περιήλθομεν!...

§45Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, κάμνετε ἐδῶ μαθήματα γενέσεως τοῦ πανικοῦ; Ἐνῷ ἠξεύρομεν ὅτι δημιουργεῖται ἀπὸ τὸ ἔνστικτον τῆς αὐτοσυντηρήσεως.

§46Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς εἴπητε, πῶς ἐννοεῖτε αὐτό, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐνέπνευσε τὸν πανικόν. Διότι ἐπειδὴ ἓν τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι καὶ τὸ ἰδικόν μας, καὶ μαζὶ μὲ τοὺς συναδέλφους ἐκ Θεσσαλίας κ.κ. Ἡρακλείδην, Βαμπούλην, Χατζηγιάννην, μετέβημεν ἐκεῖ καὶ δὲν ἐκάμαμεν ὄχι μόνον πρᾶξιν τινὰ ἢ λόγον, ποὺ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν πανικόν, μᾶλλον νὰ ἐμπνεύσῃ πανικόν, ἀλλ’ ἀντιθέτως συνεστήσαμεν ὑπομονὴν καὶ καρτερίαν, θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς εἴπητε, πῶς ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐδημιούργησε τὸν πανικὸν καὶ ποῖα ἐκ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι αὐτὰ ποὺ ἐννοεῖτε;

§47Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ πολὺ περισσότερον, ἀξιότιμε κ. Παπαπολίτη, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο: Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Ὁ ἰδικός σας κ. Καρυώτης, ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος καὶ ὑποψήφιος κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογάς, μαζὶ μὲ ἐμένα ἔκαμε περιοδείαν καὶ ἐνίσχυε τὸν κόσμον. Δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι τὸ Κόμμα σας ἐδημιούργησε τὸν πανικόν!

§48Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Δὲν ἐννοοῦσα τὴν σημερινὴν τακτικὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Προσέξατε....

§49Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν ὑπέστη πανικὸν ὁ κόσμος.

§50Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ δι’ ὑμᾶς καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίθετον γνώμην. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων ἢ τὴν ΕΠΕΚ, ὁμιλῶ διὰ τοὺς τακτικοὺς παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐδῶ εἰς τὸ βῆμα καὶ ὡμίλησαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι ἐὰν θέλετε, προσθέτω, διὰ νὰ μὴ νομίσετε, ὅτι κάμνω κακὴν κριτικὴν καὶ ἐγὼ — ἀθελήτως ἐνδεχομένως. Διότι μόνον ἴσως οἱ Κεφαλλῆνες βουλευταὶ θὰ μὲ ἀντιλαμβάνωνται τὸ συνῃσθάνθην καὶ ἐγὼ ὅταν μετέβην εἰς τὴν πατρίδα μου καὶ εἶδον τὴν καταστροφήν. Ἐστράφην καὶ ἐγὼ κατὰ παντός. Βεβαιωθῆτε, κύριοι, καὶ σεῖς καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων ἐνδεχομένως ἀθελήτως, ἢ μᾶλλον παραδέχομαι ἀθελήτως, ἐδημιούργησαν αὐτὴν τὴν κατάστασιν, δηλαδή, τοῦ μικροῦ πανικοῦ, τοῦ νὰ νομίζῃ ὁ Θεσσαλικὸς λαός, ὅτι ἔμεινεν ἀπροστάτευτος, ὅτι δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις νὰ τὸν προστατεύσῃ κ. ο. κ.

§51Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τόσον τραγικὰ δὲν τὰ εἶπε κανείς.

§52Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Κύριοι, ὄχι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἀλλὰ πρὸ πολλῶν, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν καταστροφήν, μετέβην εἰς τὸ χωρίον Σοφάδες καὶ εἶδον τὸ ἑξῆς φαινόμενον. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν Σοφάδων υἱοθέτησεν ἓν ἔκθετον ἄλλου χωρίου, τὸ ἐπῆρε δὲ ἕνας οἰκογενειάρχης ὀκτὼ τέκνων. Τοῦτο τὸ σημειώνω ὡς ἔναρξιν τοῦ λυκαυγοῦς. Τὸ σημειώνω διὰ νὰ σᾶς δείξω ὅτι ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς καὶ μέσα εἰς τὴν καταστροφὴν ἐσκέπτετο κάπως ἀνώτερα. Περὶ τῆς ἀμέσου βοηθείας σᾶς εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, ἔκαμε καὶ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ ὅτι, παρασυρθεῖσα καὶ αὐτὴ ἐκ τῶν διαδόσεων τῶν διαφόρων παραγόντων, προέβη εἰς ἐνεργείας ἐπιζημίους οἰκονομικῶς. Ἐννοῶ τὰ συσσίτια καὶ τὴν σπατάλην ἀκόμη σκηνῶν. Σήμερον, κύριοι, εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ ὑπάρχουν σκηναὶ διαθέσιμοι εἰς πάντα βουλόμενον. Ἡ πρώτη βοήθεια, λοιπόν, τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐδόθη ἀμέσως καὶ ὡρολογιακῶς. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ δεύτερον. Ἀνήκει τιμὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἔσπευσεν εἰς τὴν λεγομένην ἡμιμόνιμον στέγασιν. Ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγὼ ὅτι, ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῶν πρώτων αἰσθημάτων, ἐπεκοινώνησα μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶπον: «Διαθέσατε τὴν ξυλείαν, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἰς Καλαμπάκαν. Διαθέσατε τὴν ξυλείαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἄφθονος εἰς τὴν Θεσσαλίαν — ὑπενθυμίζω τὴν τηλεφωνικὴν συνδιάλεξίν μου μὲ τὸν κύριον Σολομωνίδην. Καὶ ἐπληροφορήθην ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε εἰλημμένην ἀπόφασιν ὅτι ἡμιμόνιμος στέγασις, δηλαδὴ τσαντήρια, δὲν θὰ γίνουν. Αὐτά, κύριοι, εἶχον νὰ σᾶς εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον στάδιον. Ἤδη, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ τρίτον στάδιον τῆς μονίμου στεγάσεως. Καὶ ἐγώ, ὡς βουλευτὴς τῆς Κυβερνήσεως βεβαιωθῆτε, ὅτι ἔχομαι στερρῶς τοῦ λαϊκοῦ αἰσθήματος τῆς Θεσσαλίας. Θὰ ἀναμείνω νὰ ἴδω τὰ μέτρα καὶ θὰ κατακρίνω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν προβῇ εἰς οἵαν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προβῇ στέγασιν. Ἀλλά, κύριοι, οὐδεὶς τῶν ρητόρων ὡμίλησε περὶ μιᾶς ἄλλης καταστροφῆς, τῆς ὁποίας ἡ ἔκτασις εἶναι ἀπροσμέτρητος καὶ ἀπύθμενος. Πρόκειται περὶ τῆς καταστροφῆς τῶν διορόφων καὶ τριορόφων κατοικιῶν, διὰ τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἔλθῃ καμμία οὐδαμόθεν παραμυθία. Θὰ ἀντείπῃ τις ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ζημία ἐγένετο εἰς τοὺς ἔχοντας καὶ ὑπῆρξαν ἀκόμη περιθώρια, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐθνικοῦ πλούτου. Αὐτὰ τὰ σπίτια κάποτε πρέπει νὰ γίνουν. Ἡ Ἑλλὰς θὰ ζημιωθῇ εἰς ξυλείαν καὶ εἰς ὑλικὸν καὶ εἰς ὥρας ἐργασίας. Θὰ ἐπρότεινα εἰς τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὰς ταπεινάς μου γνώσεις καὶ μὲ τὴν γενικὴν ἐποπτείαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδυνάμην νὰ ἔχω, δηλαδὴ ὡς ἁπλοῦς πολιτευόμενος νὰ μὴ ὀρρωδήσῃ πρὸ οἱασδήποτε μορφῆς δανείου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ γίνῃ ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης πόλις, οὔτε ἡ πόλις τῶν Τρικάλων, ἡ ὁποία ἦτο Τουρκόπολις καὶ θὰ ξαναγίνῃ τουρκοχῶρι. Ἐπιτρέψατέ μου τὴν παρομοίωσιν αὐτὴν καὶ μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὸ βάρβαρον τῆς φράσεως. Παρὰ τὴν καταστροφὴν ἡ πόλις τῶν Τρικάλων καὶ ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης φαίνεται σήμερον εἰς τὴν θέσιν της ὡς πόλις, ἀλλὰ βαθμιαίως θὰ ἴδητε ὅτι ὁ νομομηχανικὸς πότε τὸ ἕνα σπίτι καὶ πότε τὸ ἄλλο τὸ θεωρεῖ ἀκατάλληλον καὶ θὰ ἔλθῃ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ 30% τῶν οἰκιῶν τῶν Τρικάλων θὰ εἶναι τελείως ἀκατάλληλα. Τὶ θὰ γίνῃ δι’ αὐτὰ τὰ σπίτια περὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία μέριμνα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ; Μόνον ἡ σύναψις δανείου ὑπὸ οἱουσδήποτε ὅρους καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πολλοὶ κατακρίνουν ἐκείνους ποὺ δανείζονται. Ἐγὼ δὲν ἔχω γνῶσιν, ἀλλὰ τὰ βλέπω μὲ ἀνεστραμμένον τηλεσκόπιον. Ὅλα τὰ δάνεια καὶ ὅλαι αἱ περιουσίαι ἀποσβέννυνται μετὰ πάροδον 20–30 ἐτῶν. Συνεπῶς, διατὶ νὰ μεμψιμοιροῦμεν τὶ θὰ γίνῃ μετὰ 20–30 ἔτη; Τὸ θέμα εἶναι νὰ εὕρωμεν χρήματα διὰ νὰ ἀνοικοδομήσωμεν τὰς πόλεις αὐτάς. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐνεργήσῃ αὐτοστέγασιν τῶν κατοίκων, ἀλλὰ διὰ τὸ στάδιον ἐκεῖνο τῆς ἀναστηλώσεως τῶν διορόφων καὶ τριορόφων κατοικιῶν, τοῦτο μόνον διὰ δανείου εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ διότι τὰ κρούσματα ἀστυφιλίας ἤρχισαν νὰ ἐκδηλοῦνται. Ἐὰν δὲ ὁ Στρατάρχης Παπάγος κατώρθωσε νὰ σταματήσῃ τὴν ἀστυφιλίαν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ σταματήσῃ τὴν ἀστυφιλίαν ἐκτὸς τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Θεσσαλίας, ἐὰν δὲν ληφθοῦν τοιαῦτα μέτρα. Καταλήγων ἔχω νὰ εἴπω ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παραμονῆς μου ἐν Θεσσαλίᾳ διεπίστωσα τοῦτο, ὅτι αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἦσαν ἀπολύτως ἐπαρκεῖς καὶ ἀπολύτως ἀποδοτικαὶ καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω καὶ θεωρῶ ὑποχρέωσιν ὅτι μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ἡ δραστηριότης τοῦ Νομάρχου Τρικάλων, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη διὰ τῆς λήψεως πρωτοβουλίας ὑπ’ αὐτοῦ. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ὅτι ἐλιποψύχησαν 2–3 ὑπάλληλοι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης Σοφάδων καὶ τοὺς ἠπείλησε νὰ τοὺς δέσῃ καὶ τοὺς ἠνάγκασε νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις των. Αὐτὸ μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν καὶ δι’ αὐτὸ τονίζω, ὅτι ἐπὶ τέλους ἔχομεν καὶ Νομάρχας, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν μίαν πρωτοβουλίαν κάπως περισσοτέραν. Καταλήγων, κύριοι συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ ἄμεσος βοήθεια τῆς Κυβερνήσεως δι’ ἐμὲ τὸν ἐκπρόσωπον καὶ βουλευτὴν τῆς Δυτικῆς Θεσσαλίας ὑπῆρξεν οἵα ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἄμεσος. Κάμνω μίαν παρένθεσιν. Κατακρίνω ἐλαφρῶς τὴν Κυβέρνησιν διότι παρεσύρθη καὶ ἔπρεπε νὰ ἐξοδεύσῃ δημόσιον χρῆμα εἰς συσσίτια, εἰς ἀποστολὰς ἐφοδίων κ. ο. κ. Ἐπικροτῶ τὴν πρᾶξιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἠρνήθη βοήθειαν τοιαύτης μορφῆς, δηλαδή, ἀποστολὴν φαρμακευτικοῦ ὑλικοῦ κλπ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας ἵνα μὴ δεχθῇ ξένον τινὰ ὀργανωτὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑγείαν. Παρέστην εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Νομάρχου ὅταν τρεῖς καιροσκόποι τὶς οἶδε ποίας ὀργανώσεως, ἦλθον νὰ κάμουν κινητὰ μαιευτήρια κλπ. Κύριοι, βεβαιωθῆτε ὅτι ἐὰν οἱ ἰατροὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι περιφέρονται, οἱ δῆθεν ὀργανωταί, δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν, θὰ στηριχθῶμεν εἰς τὰς ἰδίας μας δυνάμεις ἐὰν θέλουν νὰ μᾶς δώσουν ὑλικόν, ἀλλὰ πρὸς Θεοῦ, συμβουλὰς δὲν χρειαζόμεθα. Τέταρτον αἴτημα εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις δὲν προσεκολλήθη εἰς τὴν ἡμιμόνιμον στέγασιν, ἡ ὁποία δεικνύει ραστώνην, μικρὰν σκέψιν καὶ βραδεῖαν σκέψιν. Ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς αὐτοστεγάσεως, δηλαδή, τῆς στεγάσεως τῆς πολιτισμένης. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προωθήσῃ τὸ ἔργον αὐτό, ὥστε νὰ μὴ ὀρρωδήσωμεν πρὸ οὐδενὸς μέτρου, ἵνα ἐπισημανθῇ καὶ ἡ ἑτέρα ζημία, ἡ ζημία τοῦ πλούτου, τοῦ δημοσίου πλούτου, ἡ ὁποία ἔχει μεγάλην σημασίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὠθηθῇ εἰς τὴν σύναψιν οἱασδήποτε μορφῆς δανείου διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς καλῆς ἐμφανίσεως τῶν 3–4 αὐτῶν μεγάλων πόλεων τῆς Θεσσαλίας. Εἶμαι ἐπίσης ὑποχρεωμένος, κύριοι, νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, διότι μὲ παρεκάλεσεν ἕνας συνάδελφος τῆς Θεσσαλίας. Ἕνας συνάδελφος τῆς Θεσσαλίας εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἂς δώσῃ ἐπὶ τέλους τὴν στέγασιν μὲ εὐρεῖαν χεῖρα εἰς τοὺς Θεσσαλοὺς διότι ἔχουν γόνιμον ἔδαφος καὶ ἐπὶ τέλους κάποτε θὰ εἰσπράξῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Κάπως ἔτσι περίπου τὸ εἶπε. Αὐτὸ ὅμως παρεφράσθη, διότι ὁ συνάδελφος, δὲν εἶπε τοῦτο, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς εἶναι φιλόπονος, ὁ ἱδρώτας του εἶναι γόνιμος καὶ τὸ ἔδαφος εἶναι γονιμώτερον καὶ πᾶσα βοήθεια διδομένη, θὰ δοθῇ ἐκεῖθεν, δηλαδὴ ἐκ τῆς καλλιεργείας τῶν εὐφόρων αὐτῶν ἀγρῶν ἀπὸ τοὺς εὐγενεῖς καὶ φιλοπόνους αὐτοὺς ἀγρότας, θὰ δοθῇ ἡ ἀνταπόδοσις εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§53Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπαντῶ εἰς τὸν κύριον συνάδελφον, διότι κατηγόρησε τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅτι ἐδημιούργησε τὸν πανικόν. Καὶ σᾶς λέγω. Ἐν πρώτοις ὁ πανικὸς δὲν δημιουργεῖται, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἕνα μέτρον ἀμύνης τοῦ ὀργανισμοῦ εἰς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις. Ἑπομένως, ἡ κατηγορία εἶναι καὶ ἀβάσιμος καὶ ἀντεπιστημονική. Ὅταν ὑπάρχῃ ἄμεσος κίνδυνος τῆς ζωῆς ὁ ἄνθρωπος ἐνστικτωδῶς τρέχει καὶ κάμνει πράξεις τὰς ὁποίας τοῦ ὑπαγορεύει τὸ ἔνστικτόν του. Τὴν στιγμὴν ἐκείνην δημιουργεῖται ὁ πανικός. Ἑπομένως καὶ ἄδικος καὶ ἀντεπιστημονικὴ εἶναι ἡ κατηγορία αὐτή.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ι. Ριζιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§55Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, ἡ θεομηνία, ἐκ τῶν προσφάτων σεισμῶν ἔπληξε κυρίως καὶ τὴν ἐπαρχίαν Φαρσάλων, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καὶ εὐτυχῶς εὑρέθην κι’ ἐγὼ ἐκεῖ, ὁ σεισμὸς μὲ εὗρεν εἰς χωρίον τῆς ἐπαρχίας Φαρσάλων καὶ ἔτσι ἠδυνήθην ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ διατρέξω ὅλην τὴν πληγεῖσαν περιοχὴν ἐκ τῆς θεομηνίας καὶ νὰ σχηματίσω ἰδίαν ἀντίληψιν καὶ ἐγὼ τῶν καταστροφῶν. Αἱ ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν στρέφονται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, δὲν στρέφονται εἰς τὸ ὅτι δὲν ἔγινεν ὅ,τι δὲν ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ, ἀλλ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ πράξῃ καὶ ὅ,τι ἠμποροῦσε νὰ πράξῃ. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἐπικρίνομεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ προχωρῶ εἰς τὴν ἀνάλυσιν ἐπὶ δεδομένων στοιχείων. Οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, φιλολογικῶς καὶ ἀορίστως μᾶς εἶπον ὅτι πανικὸν ἐνέσπειρεν ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸν λαὸν τῶν πληγεισῶν περιοχῶν τῶν Φαρσάλων κλπ. Φυσικῷ τῷ λόγῳ εἶναι, ὅτι ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ ὅσοι ἔζησαν τὰ τραγικὰ αὐτὰ 16″ θὰ ἦσαν εἰς θέσιν τότε νὰ ἴδουν ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθῇ πανικὸς ὄχι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζητημάτων, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σωτηρίαν τῆς ζωῆς. Ἔπρεπεν οἱ συνάδελφοι αὐτοὶ ποὺ φιλολογικῶς συζητοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἔπρεπε νὰ ἀντικρύσουν τὸ θέαμα, νὰ βγαίνουν πτώματα ἀπὸ τὰ ἐρείπια καὶ ἔπρεπε νὰ ζήσουν αὐτάς, τὰς ἐφιαλτικὰς στιγμὰς καὶ νὰ αἰσθανθοῦν ἐν συνεχείᾳ τὰς δονήσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἰσχυραί, ἀλλ’ εὐτυχῶς ὀλιγωτέρας διαρκείας καὶ διὰ τοῦτο ἐσταμάτησε τὸ κακὸν καὶ δὲν εἴχομεν μεγαλυτέρας καταστροφάς. Ἡ ἐπαρχία Φαρσάλων ἀποτελουμένη ἀπὸ πεντήκοντα χωρία καὶ ἀπὸ τὴν πόλιν τῶν Φαρσάλων κεῖται εἰς ἐρείπια, πλὴν τεσσάρων ἕως πέντε χωρίων. Ἐπίσης οἱ Σοφάδες, ὁ Δομοκὸς καὶ ἡ Καρδίτσα. Διέτρεξα ὅλα τὰ χωρία αὐτὰ καὶ εἶδα ἰδίοις ὄμμασι τὰς καταστροφάς. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον καὶ ὀφείλομεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ τονίσωμεν τὴν συμβολὴν τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἀμέσως ἔσπευσε διὰ τὴν παροχὴν τῶν πρώτων βοηθειῶν εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Αὐτὸς ἔδωσε τὸ φαρμακευτικὸν ὑλικόν. Ἔστειλεν ὑγειονομικὰ συνεργεῖα καὶ ὑγειονομικὰ αὐτοκίνητα διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν τραυματιῶν, ἂν καὶ ἡμεῖς προηγουμένως τοὺς εἴχομεν μεταφέρει μὲ λεωφορεῖα. Εἶναι δυσανάλογα τὰ θύματα, κύριοι, πρὸς τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἴσως, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἡ ἔκτασις τῶν ζημιῶν δὲν ἦτο τοιαύτη. Εὐτυχῶς ὁ σεισμός, ὁ ὁποῖος ἐγένετο κατὰ τὴν προηγουμένην ἡμέραν ὑπῆρξε προειδοποιητικὸς καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν θυμάτων εἶναι δυσανάλογως μικρὸς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῶν ὑλικῶν ζημιῶν. Πιστεύω, ὅτι αἱ τοπικαὶ ὑπηρεσίαι ἀπέδωσαν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, ἀλλὰ πιστεύω ἐπίσης, ὅτι δὲν εἰργάσθησαν μὲ ρυθμὸν διότι δὲν ὑπῆρχον ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως γενικαὶ κατευθυντήριοι γραμμαί. Ἑκάστη ὑπηρεσία ἐκινήθη σχεδὸν μόνη της. Καὶ τοῦτο θὰ τὸ ἀποδείξω ἀπὸ τὸ ἑξῆς: Ἡ πρώτη δουλειὰ ποὺ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἦτο ἡ ἀπογραφὴ τῶν ζημιῶν. Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ ἀνετέθη εἰς ἐντελῶς ἀναρμόδια ὄργανα, ὅπως εἰς τοὺς ἀστυνομικοὺς σταθμάρχας.

§56Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἡ πρώτη δουλειὰ ἦτο ἡ διάσωσις τοῦ πληθυσμοῦ.

§57Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ ἐξηγῶ διατὶ ψέγομεν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἰς ποῖον σημεῖον.

§58Σ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ποὺ ἀνεφέρατε δὲν εἶναι ἀκριβὲς διὰ τὴν ἐπαρχίαν Δομοκοῦ, διότι ἡ διαπίστωσις τῶν γενομένων καταστροφῶν ἀνετέθη εἰς τοὺς Νομομηχανικοὺς ἐγκαιρότατα ἀπὸ τὸ Σάββατον τὸ πρωΐ. Τὴν νύκτα δὲ τῆς αὐτῆς ἡμέρας, ἡ Νομομηχανικὴ ὑπηρεσία εἶχε τὰ στοιχεῖα. Ἐλάμβανε συνεχῶς τηλεγραφήματα.

§59Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Φαρσάλων. Κατ’ ἀρχὴν ἓν ἐκ τῶν καθηκόντων τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ἡ διαπίστωσις τῆς ἐκτάσεως τῶν ὑλικῶν ζημιῶν. Δὲν ἀνετέθη δέ, ὡς εἰς τὸν Δομοκόν, ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ εἰς τοὺς Νομομηχανικούς. Κατ’ ἀρχὴν ἐνετάλησαν πρὸς τοῦτο οἱ ἀστυνομικοὶ σταθμάρχαι. Ἂς σημειωθῇ δέ, ὅτι ἕκαστος ἀστυνομικὸς σταθμάρχης ἔχει ἔκτασιν δικαιοδοσίας εἰς 7–8 χωριὰ καὶ διαθέτει δύναμιν χωροφυλάκων 2–3. Δύνασθε δὲ νὰ φαντασθῆτε ἐκτὸς τούτου, τὶ ἄλλα καθήκοντα καὶ ὑποχρεώσεις ἔχει, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν οὗτος νὰ ἔχῃ σαφῆ ἀντίληψιν περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ὑλικῶν ζημιῶν. Ἐκτὸς τούτου, ἡ ἐν λόγῳ διαπίστωσις ἀπαιτεῖ καὶ εἰδικὴν τεχνικὴν μόρφωσιν. Ἡ πρώτη κατάστασις τῶν ἀπωλειῶν ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς 5 Μαΐου.

§60Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι κακῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ὑπηρεσία Νομομηχανικῶν...

§61Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ἦτο ἐντολὴ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὄχι τοῦ Νομομηχανικοῦ.

§62Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Ἐὰν δὲν ἔδιδεν αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν ἡ Κυβέρνησις, δηλαδὴ τῆς διαπιστώσεως τῶν ζημιῶν μέσῳ τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ Νομομηχανικὸς νὰ μεταβληθῇ εἰς ὁδοιπόρον διὰ νὰ διαπιστώσῃ τὸ μέγεθος τῶν καταστροφῶν;

§63Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. 10 ἡμέρας ἄργησε νὰ γίνῃ ἡ δουλειὰ αὐτή. Τὴν 9ην Μαΐου εἰς τὴν Λάρισαν ἐδημοσιεύθη ἡ κατάστασις τῶν ὑλικῶν ζημιῶν. Εἶναι ἄσχετον τὸ ἕνα ζήτημα μὲ τὸ ἄλλο. Ἡ διακοπή σας δὲν ἔχει ἔννοιαν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπελήφθη τῆς ἐκτάσεως τῶν ζημιῶν ἀμέσως.

§64Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν καλὴν πίστιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν διέπεσθε. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν θέσω ὑπ’ ὄψιν σας στοιχεῖα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχω πρόχειρα, θὰ διαπιστώσετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐμερίμνησεν ἀμέσως. Τουλάχιστον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἀπὸ τῆς 1ης τοῦ μηνός, ἀπηυθύνθη πρὸς τὰς γεωργικὰς ὑπηρεσίας, καὶ παρ’ αὐτῶν ἔλαβε πίνακας τῶν καταστροφῶν, αἱ ὁποῖαι ἔκτοτε συσχετίσθησαν καὶ μὲ τὰς στατιστικὰς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῶν ἄλλων ἀρχῶν. Τὸ ἕνα τηλεγράφημα μὲ ἡμερομηνίαν (2) ἐκ Τρικάλων, λέγει τὰ ἑξῆς: «.......... (ἀναγινώσκει) ..........». Ἀντιλαμβάνεσθε ἐκ τούτου, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐλάμβανε τηλεγραφήματα περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ζημιῶν ἀνὰ πᾶσαν ὥραν.

§65Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν διάθεσίν μου δύο πίνακας ἐπισήμους τῆς Νομαρχίας.

§66Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Νομίζω, ὅτι διακατεχόμεθα ἀπὸ ἕνα κοινὸν παλμὸν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ ὅπως ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναγνωρίσω ὁτιδήποτε τὸ ὀρθόν, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον νομίζω, ὅτι καὶ ἡμεῖς ὀφείλετε — ὅταν ἐγὼ λέγω ὅτι ἔχω τηλεγραφήματα εἰς ἀπάντησιν ἰδικῶν μου τηλεγραφημάτων πρὸς τοὺς Νομάρχας καὶ τὰς Γεωργικὰς ὑπηρεσίας, διὰ τὴν διαπίστωσιν τῶν ζημιῶν — νὰ ἔχετε πίστιν εἰς τὰ ὅσα λέγω.

§67Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Τὸ ἴδιον ἐτόνισα καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν διέλευσιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐκ Λαρίσης. Θὰ ἤμην εὐτυχής, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν πληγέντων πληθυσμῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν ὅ,τι ἠδύνατο νὰ πράξῃ. Δὲν ἔχει ἀκόμη ὑπ’ ὄψιν της τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε περὶ 35 χιλιάδων σεισμοπλήκτων, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι κατέρρευσαν ἢ κατέστησαν ἑτοιμόρροποι, καὶ εἶπεν ὅτι ἐκαλύφθησαν αἱ ἀνάγκαι. Καὶ μπροστά του ὁ Νομάρχης Λαρίσης, προκληθεὶς εἶπεν, ὅτι τοὐλάχιστον ἡ ἐπαρχία Φαρσάλων εἶχε τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀνάγκην 400 σκηνῶν.

§68Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε συνάδελφε, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἐκάματε ὡς πρὸς τὰ ἀστικὰ κέντρα, εἶναι ὀρθή. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι περὶ τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν, διὰ τῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν, τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καθίστατο ἐνήμερον ἀνὰ πᾶν ἑξάωρον. Καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὑπὸ ἡμερομηνίαν 9 Μαΐου ἀπηύθυνεν εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔγγραφον μὲ πλήρη πίνακα καταστροφῶν, διὰ τοῦ ὁποίου προβαίνει εἰς ὡρισμένας προτάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ὁμιλήσω.

§69Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ καταλήξω εἰς τὸ ὅτι συνετάγησαν πίνακες ἀπὸ διαφόρους ὑπηρεσίας, ἀπὸ τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων, ἀπὸ τοὺς ἀστυνομικοὺς σταθμάρχας ................

§70Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐγὼ σᾶς δίδω πληροφορίας πιστεύων ὅτι διαπνεόμεθα ὅλοι ἀπὸ τὸν ἴδιον παλμὸν ἀπέναντι τῶν παθόντων ἀδελφῶν μας.

§71Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι καὶ σεῖς πονεῖτε διὰ τὴν συμφορὰν ποὺ εὑρῆκε τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Πρέπει ὅμως νὰ πιστεύσητε ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι καταγόμεθα ἀπὸ τὰς περιφερείας αὐτὰς εἰς τὰς ὁποίας ἐζήσαμεν καὶ ἀνετράφημεν πρέπει νὰ πιστεύσητε ὅτι ὁ πόνος ὁ ἰδικός μας πρέπει νὰ εἶναι πολὺ μεγαλύτερος ἀπὸ τὸν ἰδικόν σας. Καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ἐὰν διαπιστώσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκον της. Σᾶς εἶπον ὅτι συνετάγησαν πολλοὶ πίνακες, οἱ ὁποῖοι εἶναι διαφορετικοί. Διὰ τὸ αὐτὸ χωρίον συνετάγησαν δύο πίνακες διαφορετικοὶ καὶ εἰς τὸν δεύτερον πίνακα γίνεται μία προσπάθεια ἐλαττώσεως τῶν ζημιῶν. Πιστεύω δὲ ὅτι...

§72Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπάρχουν διαφοραί, διότι αἱ διάφοροι ἀρχαὶ μετέρχονται διάφορα κριτήρια πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἔχει ἄλλα κριτήρια καὶ δίδει ἄλλους πίνακας, ἡ Γεωργικὴ ὑπηρεσία ἔχει ἄλλα, κ. ο. κ. Ἑπομένως μὴ ἐκπλήττεσθε διὰ τὴν διαφορὰν αὐτήν.

§73Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Δὲν θὰ ἐξεπλησσόμην, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν οἱ μεταγενέστεροι πίνακες ἐνεφάνιζον μεγαλυτέρας ζημίας. Διότι αἱ δονήσεις ἐξακολουθοῦν καὶ ἦτο φυσικὸν ὅσα οἰκήματα εἶχον ὑποστῆ ρωγμὰς ἢ μικρὰς ζημίας νὰ καταστραφοῦν ἐν συνεχείᾳ περισσότερον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐὰν θὰ ἠμποροῦσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ τὴν πρώτην περίθαλψιν εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμοὺς καὶ πάλιν πιστεύομεν ὅτι θὰ ἦτο τοῦτο δυνατὸν ἐὰν ἐκινεῖτο δραστηρίως καὶ κατὰ τρόπον συντονισμένον διὰ νὰ ἐξεύρῃ τὰς ἀπαιτουμένας σκηνάς. Καὶ ἀντὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἐπαύριον τῶν σεισμῶν νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἱκανὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν προσωρινὴν περίθαλψιν τῶν πληγέντων, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ἔκκλησιν διὰ τὴν παροχὴν σκηνῶν διὰ τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ὡς ἔπραξε κατὰ τὴν διέλευσίν του ἐκ Φαρσάλων ὅπου, ὅταν τοῦ ἐζητήθησαν ἀπὸ τὸν κόσμον σκηναί, ἀπήντησε: «Κάμετε ὑπομονήν, διότι ἔρχονται 2.000 σκηναί, τὰς ὁποίας μᾶς στέλλει ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις». Ὁ ἐκ Τρικάλων συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ἐλέγχει τὴν Κυβέρνησιν διότι προέβη εἰς σπατάλας καὶ ἐξώδευσε χρήματα διὰ νὰ προσφέρῃ τρόφιμα εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους, ἐνῷ πιθανῶς δὲν εἶχον ἀνάγκην τοιούτων. Ἴσως ἔχει δίκαιον ὁ κύριος συνάδελφος, διότι ζῇ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐὰν ἔζη εἰς τὴν Θεσσαλίαν θὰ ἐγνώριζεν ὅτι οἱ παραγωγοὶ ἐκεῖ, κατὰ τοὺς τελευταίους αὐτοὺς μῆνας τοὐλάχιστον, πρὸ τῆς ἐσοδείας, εἶναι οἰκονομικῶς ἐξηντλημένοι καὶ ὅλοι ζοῦν μὲ πιστώσεις ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων. Οἱ σεισμοὶ δὲ ἔπληξαν καὶ διεσάλευσαν τὴν οἰκονομίαν τῆς ὅλης περιοχῆς καὶ τοιουτοτρόπως οἱ ἀγρόται εὑρέθησαν ἄνευ πιστώσεων τὰς ὁποίας πάντοτε εἶχον καὶ διὰ τῶν ὁποίων διετρέφοντο καὶ ἐκίνουν τὴν καλλιέργειάν των μέχρι τῆς περιόδου τῆς συγκομιδῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς διανομὰς τροφίμων σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἔγιναν κατὰ τρόπον πλημμελῆ καὶ ἐπὶ πλέον ἦσαν ὀλίγαι, εἰς ὡρισμένα μὲν χωρία ἐγένοντο διανομαὶ εἰς ἄλλα δὲ ὄχι. Ἐπὶ πλέον αἱ διανομαὶ ἐγένοντο μὲ προσεισμικὰ κριτήρια καὶ ὄχι μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν αἱ καταστροφαί. Ὑπεδείξαμεν ἕνα ἄλλον τρόπον εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τοὺς πληγέντας ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ἐπειδή, ὡς προεῖπον, ἐκόπηκαν αἱ πιστώσεις, λόγῳ τῶν καταστροφῶν καὶ τῶν σεισμῶν, ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ ἀμέσως οἰκονομικὴν βοήθειαν ἡ Κυβέρνησις ἢ διὰ μικρῶν δανείων ἢ καὶ διὰ προκαταβολῶν ἔναντι τοῦ τιμήματος τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου, οὕτως ὥστε, νὰ ἦτο δυνατὸν οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ νὰ ἀντεμετώπιζον τὴν τροφοδοσίαν καὶ τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἀντεμετώπιζον ἐκ τῶν σεισμῶν. Ἀλλ’ οὔτε τὸ ἕνα, οὔτε τὸ ἄλλο ἔπραξεν. Ὑπῆρξε μία ἀτελὴς ἐνέργεια εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν διανομῶν. Εἰς ἄλλας περιοχὰς εἶχον γίνει μία ἢ δύο διανομαί, ἤτοι 150 δράμια ψωμί, 20 δράμια τυρί, 20 δράμια ἐληὲς καὶ μία μόνον διανομὴ ἔγινε μὲ καταστάσεις, πάλιν ἀπορίας καὶ ἐκεῖ ἐλαίου καὶ ὀρύζης καὶ εἰς ἄλλα χωρία δὲν ἔγινεν οὐδεμία διανομή.

§74Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Εἶναι ζητήματα τῶν τοπικῶν Ἐπιτροπῶν.

§75Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα τοπικῶν Ἐπιτροπῶν. Δὲν ἔφθασεν ἡ ἀρωγὴ τῶν ὑπηρεσιῶν εἰς ὅλα τὰ χωρία. Δὲν ἐστάθη ἡ Κυβέρνησις ἱκανὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα, ἀλλ’ ἠρκέσθη μόνον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἐγκατέλειψεν ἐντελῶς τὴν ὕπαιθρον.

§76Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον. Αἱ τοπικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἔκαμνον τὰς διανομάς.

§77Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὄχι. Αἱ τοπικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἔκαμνον τὰς διανομὰς ἀλλ’ αἱ τοπικαὶ διανομαί, ἔπρεπε νὰ πάρουν τὰ τρόφιμα καὶ ὅταν δὲν τοὺς ἐδίδοντο τὰ τρόφιμα ἀπὸ τὰς κεντρικὰς ἐπιτροπὰς ἢ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμουν τὰς διανομάς. Καὶ εἰς ἄλλας περιοχάς, εἰς ἄλλα χωρία τῆς ἐπαρχίας Φαρσάλων δὲν ἐδόθησαν τρόφιμα, δὲν ἐδόθη οὔτε μία ὀκᾶ ἄρτου, ἐνῷ ἀντιθέτως εἰς ἄλλα χωρία ἐδόθησαν. Αὐτὸ δεικνύει μίαν ἔλλειψιν συντονισμοῦ τῶν ἐνεργειῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον τούτου, εἰς τὰ πρῶτα μέτρα περιθάλψεως, ἡ Κυβέρνησις, ὡς σᾶς προανέφερον, δὲν ἐστάθη ἱκανὴ νὰ παράσχῃ ἐκεῖνα ποὺ ἔπρεπεν. Ἀλλ’ ἐν συνεχείᾳ θὰ πρέπει ἐκ τῶν δηλώσεων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, νὰ ληφθοῦν, καὶ ἄλλα μέτρα διὰ τὴν ὑλικὴν τόνωσιν τῶν περιφερειῶν. Ἀναμφισβητήτως, ἀπὸ τὰ πρῶτα μέτρα, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν τῆς Α.Τ.Ε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε τὴν δήλωσιν ἐπισήμως ἀπὸ τῆς Βουλῆς, ὅτι θὰ ἀνασταλοῦν. Δυστυχῶς μέχρι χθές, ποὺ ἐπέστρεψα ἀπὸ τὴν Θεσσαλίαν, τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Α.Τ.Ε. δὲν εἶχον λάβει ἀκόμη τὴν διαταγὴν τῆς ἀναστολῆς.

§78Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Μία ἐκ τῶν πρώτων διαταγῶν, τὰς ὁποίας ἐξέδωκεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἦτο ἡ περὶ ἀναστολῆς τῶν χρεῶν. Ἐπῆλθε μία μικρὰ καθυστέρησις εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν, παρεμβάσει ἰδικῇ μου, καὶ ἡ παρέμβασις ἡ ἰδική μου εἶχε τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν σεισμῶν, δὲν ἤθελον νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὰ χρήματα τῆς Α.Τ.Ε., διὰ τῶν ὁποίων ἀσκεῖται εἰς τόσον μικρὰν κλίμακα ἡ ἀγροτική μας πίστις, ὅτι δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὡς δυνάμενα νὰ ἐξανεμισθοῦν ἀπὸ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην αἰτίαν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Τράπεζα ἔδωκεν ἐντολήν, ὅπως, οὐχὶ ἀνασταλοῦν, ἀλλὰ διατελοῦν ἐν σιωπηρᾷ καθυστερήσει. Εἶναι ὅρος, τὸν ὁποῖον εἴπομεν εἰς τὴν Α.Τ.Ε. νὰ θέσῃ ἐν ὄψει τῆς παραγωγῆς καὶ ἐν ὄψει τῶν εἰδικῶν περιπτώσεων ἑνὸς ἑκάστου. Ἀντιθέτως μαζὶ μὲ τὴν σιωπηρὰν καθυστέρησιν τῆς εἰσπράξεως τοῦ χρέους, ἐπήραμεν εἰδικὰς πιστώσεις διὰ νὰ δοθοῦν κατὰ προτίμησιν διὰ τὰς ἐαρινὰς σπορὰς εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Ἐπήραμεν 7 δισεκ., κατόπιν προσωπικῆς παρεμβάσεως τοῦ Στρατάρχου, συμπληρωματικῶς, διὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὰ συγκροτήματα τὰ ἁλωνιστικά, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ τελειώσουν τὸν προορισμόν των. Ἔχομεν καὶ ἄλλο σχέδιον εὐρύτερον καὶ οὐσιαστικώτερον.

§79Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Οἱ ρήτορες καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως συνεφώνησαν ἀπολύτως εἰς τὸ ὅτι, ἓν ἐκ τῶν ἀπαραιτήτων μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀγροτῶν, εἶναι καὶ ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε., δεδομένου, ὅτι ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία εἶναι πάρα πολὺ κατωτέρα τῆς περυσινῆς.

§80Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Αἱ ἐπίσημοι πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω ἐγώ, δόξα τῷ Θεῷ, μοῦ ἐπιτρέπουν νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλήν, τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἐλπίζομεν διὰ μίαν καλυτέραν παραγωγὴν εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς.

§81Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Πάντως, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι πολὺ μειωμένη ἡ παραγωγὴ τῆς περυσινῆς, ἐπὶ πλέον ὑπέστημεν καὶ ἐκ τῆς χαλάζης καταστροφάς.

§82Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ἡ σιωπηρὰ καθυστέρησις αὐτῶν τῶν εἰσπράξεων ὑφίσταται ἐν τῇ οὐσίᾳ καὶ θὰ εἴχατε νὰ μεμφθῆτε τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς Α.Τ.Ε. ἐὰν ὑπῆρχε καὶ εἷς εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, ὁ ὁποῖος ἠνωχλήθη ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε.

§83Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Κατ’ ἀρχὴν ὅλοι οἱ ρήτορες καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, θεωροῦν ὡς ἀπαραίτητον τὴν ἀναστολὴν τῶν χρεῶν. Νὰ μὴ θεωρηθῇ ὅτι τοὺς ρίχνομεν στάχτη στὰ μάτια. Θὰ εἶναι οὐσιαστικὸν μέτρον, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἀγροτῶν, ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεῶν.

§84Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε Ριζιώτη, ἂς εἴμεθα ἐξηγημένοι. Ἔχει ἔννοιαν ἡ πρᾶξις ἢ ἔχουν ἔννοιαν οἱ λόγοι; Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τὰς σεισμοπλήκτους περιφερείας, οὔτε εἷς, ὁ ὁποῖος νὰ ὠχλήθη ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε., διὰ χρέη.

§85Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ὄχι τώρα. Ἐὰν δὲν εἶχε δοθῆ ἡ ἀναστολή, τότε δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἐνισχυθοῦν διὰ τῶν καλλιεργητικῶν δανείων.

§86Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε συνάδελφε, πρῶτον, οὐδεὶς ἠνωχλήθη. Δεύτερον, παρεκτὸς τῶν ἐγκυκλίων πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἡ Α.Τ.Ε., εὑρίσκεται εἰς καθημερινὴν τηλεφωνικὴν ἐπικοινωνίαν μὲ ὅλα τὰ ἀγροτικὰ κέντρα.

§87Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ φυσικά, εἶναι καθῆκον καὶ ὑποχρέωσις τῆς Διοικήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ σᾶς τονίζομεν, διότι τῆς αὐτῆς γνώμης εἶναι ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῆς Θεσσαλίας, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀνασταλοῦν τοὐλάχιστον, δι’ ἓν ἔτος τὰ δάνεια πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ νὰ εἰσπραχθοῦν μετὰ τὴν ἐσοδείαν. Σήμερον δὲν θὰ ὀχληθῇ κανείς, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐσοδείαν.

§88Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Πῶς ἐννοεῖτε τὴν ἐνιαυσίαν ἀναστολήν; Ἐὰν αὔριον οἱ ἀγρόται οἱ σεισμοπαθεῖς τῆς Θεσσαλίας ἔχουν, δόξα τῷ Θεῷ, μίαν καλὴν ἐσοδείαν καὶ ἀποκομίσουν ἐκεῖθεν χρηματικὰ ὀφέλη καὶ χάρις εἰς μίαν ἐνδεχομένως εἰδικὴν μεταχείρισιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ἐξοικονομήσουν ἀρκετὰ χρήματα, θὰ πρέπει νὰ ἀναστείλουν τὰς πληρωμάς, τὴν ὥραν ποὺ δὲν θὰ ἀπαιτηθοῦν δαπάναι διὰ τὴν στέγασίν των;

§89Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Ἐὰν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν, θὰ πληρώσουν. Ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς εἶναι τόσον φιλότιμος καὶ ἐκράτησε τόσον τὴν ψυχραιμίαν του, ὥστε, θὰ πληρώσῃ, ἔχει τόσον ὀλίγας ἀπαιτήσεις, ὥστε ἀναμφισβητήτως, ἐὰν ἔχῃ ἐφέτος μίαν καλὴν ἐσοδείαν, θὰ ἐξοφλήσῃ τὰ χρέη του.

§90Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Συμφωνῶ μαζί σας. Ὅταν ὑπάρξῃ ἡ ἀδυναμία, θὰ ἔλθῃ συναντιλήπτωρ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα.

§91Κ. ΒΑΣΑΡΔΑΝΗΣ. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχομεν, κ. Ὑπουργέ, ἡ ἐσοδεία, δυστυχῶς δὲν θὰ εἶναι ἱκανή, ὥστε νὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ὅλας τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται. Δι’ αὐτὸ λέγομεν καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι εἶναι μαθηματικῶς βέβαιον, ὅτι οἱ ἀγρόται δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν

Α.Τ.Ε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ, διότι ἐκάμαμεν μεγάλην ἐκτροπὴν ἀπὸ τὴν συζήτησιν.

§93Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Πρέπει, κ. συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως τὴν τόνωσιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, διότι αὐτὸς εἶναι τὸ ἀγοραστικὸν κοινόν. Αὐτὸς πρέπει νὰ τονωθῇ, διότι τότε αὐτομάτως θὰ τονωθοῦν καὶ οἱ ἀστικοὶ πληθυσμοί. Πρέπει, εἰδικώτερον, νὰ γίνῃ μία γενικὴ συγκέντρωσις ἀμέσως, καθολική, ὥστε οἱ ἀγρόται νὰ παραδώσουν τὸ σιτάρι εἰς τὴν συγκέντρωσιν καὶ ὄχι νὰ πέσῃ τὸ σιτάρι εἰς τὰ χέρια τῶν σιτεμπόρων. Ἐπὶ πλέον ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει ἰδιαιτέρως, νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα τῶν προσωρινῶν στεγάστρων. Αὐτὸ εἶναι λίαν σοβαρόν. Ἤδη ἤρχισεν ἡ συγκομιδὴ τῆς χορτονομῆς καὶ εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ὑπάρξουν τὰ προσωρινὰ στέγαστρα, διὰ νὰ ἀποθηκεύσουν οἱ χωρικοί, τὰς ζωοτροφὰς καὶ τὰ προϊόντα των.

§94Π. ΛΕΒΑΝΤΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Αὐτὸ εἶναι σωστό.

§95Ι. ΡΙΖΙΩΤΗΣ. Εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν, ἡ βάσις εἶναι οἱ βοηθητικοὶ χῶροι, αἱ ἀποθῆκαι, αἱ χορταποθῆκαι κλπ. καὶ μετὰ εἰς δευτέραν μοῖραν, ἔρχεται τὸ οἴκημα διὰ τὴν στέγασιν τῆς οἰκογενείας. Ἤκουσα μὲ κατάπληξιν αὐτὸ ποὺ μᾶς ἔλεγον οἱ ἀγρότες: Μὴ κυττᾶξτε γιὰ τὰ σπίτια. Πρῶτα νὰ ἀποθηκεύσωμεν τὰ προϊόντα μας. Δι’ αὐτὸ ἴσως ὅλη ἡ συζήτησις διὰ τὴν ὁριστικὴν στέγασιν, ἴσως εἶναι ἀκόμη πρόωρος. Ἐγὼ τὸ διαχωρίζω τὸ ζήτημα εἰς δύο. Εἰς τὴν στέγασιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν καὶ εἰς τὴν στέγασιν τῶν ἀστικῶν πληθυσμῶν. Θὰ πρέπει νὰ δώσωμεν προτεραιότητα εἰς τὴν στέγασιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν. Ἴσως, ἡ σκέψις τοῦ συναδέλφου, κ. Γιαννούση, ἐν προκειμένῳ εἶναι ὀρθή, νὰ δοθῇ μία οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ στεγαστικὸν ὑλικὸν διὰ νὰ στεγασθοῦν. Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς δύο, τρία χρόνια, νὰ τὰ κάμουν τὰ σπίτια. Διαρκοῦντος τοῦ συμμοριτοπολέμου ἡ ὕπαιθρος ἐπλήγη βαρύτατα, ἔχασε τὰ πάντα. Μόλις συνῆλθον οἱ ἄνθρωποι καὶ ἤρχισαν νὰ ἀνασυγκροτοῦνται, ἦλθεν ἡ μεγάλη αὐτὴ συμφορὰ καὶ τοὺς ἔρριξε πάλιν εἰς τὴν δυστυχίαν. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας γνωρίζει καλλίτερον ἀπὸ ἐμέ, πόσα τὰ μακροχρόνια δάνεια ἐδόθησαν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, ἀλλὰ δὲν ἔφθασαν μέχρις ἐκεῖ, ὥστε νὰ τελειώσῃ ἡ ἀνασυγκρότησις. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ δώσῃ μεγαλυτέραν προσοχὴν καὶ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς ἀγρότας, ἐκτὸς τῶν μακροπροθέσμων δανείων καὶ μὲ ἄφθονον στεγαστικὸν ὑλικόν, δωρεὰν παρεχόμενον. Ἔτσι φαντάζομαι ὅτι θὰ κόψωμε μία προαιώνια ἁμαρτία τοῦ Ἔθνους μας, τὴν τάσιν τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν πρὸς τὴν πόλιν, τὴν ἀστυφιλίαν... Προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποσυμφορήσῃ τὰς Ἀθήνας ἀπὸ τὸν κόσμον τῶν ἐπαρχιῶν, ὁ ὁποῖος συγκεντρώθηκε ἐδῶ. Ἀλλὰ ματαίως θὰ ἀγωνίζεται πρὸς τοῦτο, ἐὰν δὲν ζωογονήσῃ τὴν ἐπαρχίαν. Ὅταν ἐγκαταλείψωμεν τὴν ὕπαιθρον, ὅταν δὲν δώσωμεν τὴν ἁρμόζουσαν θέσιν εἰς αὐτήν, ὥστε οἱ διαμένοντες ἐκεῖ νὰ μπορέσουν νὰ ζήσουν μὲ κάποιαν ἄνεσιν, τότε ἀδίκως προσπαθοῦμεν ὅλοι μας νὰ δημιουργήσωμεν τὸ Ἔθνος μας. Εἶναι τώρα ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπιδείξῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἰδιαιτέραν της στοργὴν καὶ μέριμναν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον, τὴν τόσον πληγεῖσαν διὰ τῶν σεισμῶν. Ποιῶ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡμεῖς πρῶτοι θὰ τὴν χειροκροτήσωμεν εἰς τὴν προσπάθειάν της αὐτήν, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν πληγεισῶν περιοχῶν. (Χειροκροτήματα).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§97Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἡ καταστροφή, ἡ ὁποία ἔπληξε τὴν Θεσσαλίαν, προεκάλεσε συγκίνησιν, ὄχι μόνον εἰς τοὺς Ἕλληνας, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ξένους. Ἰδιαιτέρως δὲ αἱ σεισμόπληκτοι Νῆσοι, ᾐσθάνθησαν τὸν βαρὺν πέλεκυν, ὁ ὁποῖος ἐκτύπησε τὴν ἀνθοῦσαν Θεσσαλίαν μας, εἰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας προσεπάθει νὰ ἀνασυγκροτηθῇ ἐκ τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν ἐπιφέρει ὁ ἀνταρτοπόλεμος καὶ ὁ προηγούμενος πόλεμος. Εἰς Κεφαλωνιά, μόλις ἦλθε τὸ ἄγγελμα, εἰς τὸ Ἀργοστόλι, ὅπου ἔτυχε νὰ παρευρίσκωμαι, ἡ πρώτη δουλειὰ τῶν κατοίκων ἦτο νὰ ξεστήσουν σκηνὲς ποὺ ἐχρησιμοποίουν διὰ βοηθητικοὺς χώρους, διὰ νὰ τοὺς δώσουν διὰ τὴν νέαν ἀποστολήν των. Καὶ ἤκουσα γυναικοῦλα νὰ λέγῃ: Πρέπει νὰ τὰ μαζέψωμε παιδιὰ μου νὰ τὰ στείλωμε εἰς τὴν Θεσσαλίαν; διότι ἐκεῖ τὰ χρειάζονται τώρα, ὅπως προηγουμένως τὶς πῆραν ἀπὸ ἄλλους τὶς σκηνὲς καὶ τὶς ἔφεραν εἰς ἡμᾶς. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅμως, κύριοι, χαλάει τὸν κόσμον διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εἴμεθα Κράτος σκηνιτῶν, ὡσὰν νὰ πρέπει ἡ Ἑλλάς, νὰ ἔχῃ 30.000 σκηνές, διὰ νὰ στεγάζῃ τοὺς πληθυσμούς της. Βέβαιον ὅμως εἶναι, ὅτι ἕνα Κράτος σοβαρὸν καὶ πτωχόν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταναλώσῃ ἕνα τόσον μεγάλον ποσὸν ἐκ τῆς περιουσίας του, διὰ νὰ κάμῃ σκηνές. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶπεν ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ δημοκοπῇ ἐπὶ Ἐθνικῶν συμφορῶν καὶ ἐπὶ συμφορῶν τοῦ Λαοῦ. Θὰ ἠθέλαμεν ὅμως νὰ τὸ ἀποδείξῃ αὐτὸ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Πλὴν ὅμως, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ἀφοῦ ὁμιλεῖ μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν σεισμῶν, ἀφοῦ διαπιστώνει, ὅτι ὁ στρατὸς ἔκαμεν ἐπιτυχέστατα τὸ καθῆκον του, ἔρχεται κατόπιν καὶ μέμφεται τὴν Κυβέρνησιν εἰς 1002 πράγματα, προσπαθῶν νὰ ἀποδείξῃ τὰ ἀληθῆ καὶ ἀναληθῆ. Ἐπαινεῖ πράγματι πολύ, τὸ ἔργον τοῦ στρατοῦ μας, ἀλλὰ μήπως, ἔχει τὴν ἐντύπωσιν, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὅτι ὁ στρατὸν δὲν ὁδηγεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὅτι εἶναι ἀνεξάρτητον ἀνταρτικὸν τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται κατὰ βούλησιν, ὅπως εἶχε διατυπώσει ἐν τῇ Βουλῇ τὴν ἰδέαν του, ὅτι καὶ τὸ Ἀγγλικὸν καράβι, τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἐδῶ, ἦλθε χωρὶς νὰ λάβῃ διαταγὴν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐνῷ αὐτὰ μᾶς λέγει, πιάνει νὰ μᾶς διαβάσῃ τὴν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία ὅμως λέγει: Ὁ Ναύαρχος Μαουμπάντεν διέταξε τὸ καταδρομικὸν τάδε νὰ φθάσῃ ἐπὶ τόπου. Εἰς τὴν ἀρχὴν ὅμως εἶχε τὴν ἐντύπωσιν, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὅτι ὡς ἀνεξάρτητος μονάς, ἐκινήθη τὸ Ἀγγλικὸν καράβι, διὰ νὰ ἔλθῃ νὰ παράσχῃ τὴν βοήθειάν του εἰς τὸν πληθυσμὸν τῆς Θεσσαλίας, προκαλέσας τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Μερκούρη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, ἐνῷ εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς μας, ὅλοι αἰσθανόμεθα μεγάλην συμπάθειαν διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους ἐν τούτοις ἀναντίρρητον εἶναι, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅλο καὶ προσπαθεῖ νὰ διαβάλλῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τοὺς παθόντας πληθυσμούς. Ἄλλωστε τὸ λέγει καὶ ἡ Κομμουνιστικὴ διδασκαλία, ὅτι ἡ καλλιτέρα ὥρα, διὰ νὰ φυτεύσῃ κανεὶς φυτίλια, εἶναι ἡ ὥρα τῆς καταστροφῆς. Καὶ μᾶς λέγει, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπήγαινεν ὁ κ. Παπάγος εἰς τὴν Θεσσαλίαν, νὰ κάμῃ τὴν πρωτομαγιά του, ἐνῷ δύο ἡμέρας ἐνωρίτερον, ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ἀνέγραφον, ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος μεθαύριον ξεκινᾶ, διὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Θεσσαλίαν ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον, ὅμως, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὡς πρωτομαγιάτικην ἐκδρομὴν ἤθελε τὸ Πρωθυπουργικὸν καθῆκον. Ἤξευρεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι 4–5 Ὑπουργοί, ἄλλοι τὴν πρώτην ἡμέραν καὶ ἄλλοι τὴν δευτέραν, ἐξεκίνησαν διὰ νὰ κάμουν τὸ καθῆκον των. Καὶ ὅμως, μᾶς λέγει, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς,—λέγω, δι’ αὐτόν, διότι ἐκεῖνος τὰ εἶχε γραμμένα καὶ ἐκουράσθηκε κι’ ὅλας, διὰ νὰ συντάξῃ τὸ κατηγορητήριόν του, χωρὶς βεβαίως νὰ ἔχω τίποτε προσωπικὰ μαζί του: ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἐκφράσω τὸν πόνον τῶν συμπολιτῶν μου, διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν σεισμοπλήκτων, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν ἀρχίζει διὰ δάνεια τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ τοῦ ἀπήντησε, πολὺ ὀρθῶς καὶ μὲ μεγάλην σαφήνειαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ὡμίλησε περὶ τῶν κληρωτῶν καὶ τοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὅτι καὶ διὰ τὸ θέμα αὐτὸ ἐλήφθη μέριμνα. Ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ δὲν εἶχον σημασίαν, οὔτε ἐπείθετο δῆθεν ὁ ρήτωρ, κ. Ἀλλαμανῆς, διότι σκοπὸς των εἶναι πῶς θὰ ἀποδείξουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε τὸ καθῆκον της. Καὶ φθάνει, κύριοι, μέχρι διατυπώσεως ἀναληθῶν πραγμάτων καὶ λέγει, ὅτι οἱ μαθηταὶ τῶν σχολείων τῶν Ἰονίων νήσων, εἰσῆλθον εἰς τὰς ἀνωτάτας σχολὰς ἄνευ ἐξετάσεων. Καταλαβαίνετε τώρα, τὶ σπολάτα εἶναι διὰ ταλαιπωρημένους πληθυσμοὺς τῆς Θεσσαλίας, νὰ τοὺς λέγουν τέτοια πράγματα, θέτων ζήτημα ἥσσονος μεταχειρίσεως. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀναληθέστατον, διότι οὐδεὶς εἰσῆλθεν ἄνευ ἐξετάσεων, οὐδεὶς ἀποτυχών, μόνον δὲ διὰ τοὺς ἐπιλαχόντας ἐδόθη τὸ δικαίωμα αὐτό, καὶ μάλιστα μὲ ὡρισμένην βαθμολογίαν.

§98Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε...

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριε Βασιλᾶτε.

§100Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἰς τοὺς ἐπιλαχόντας καὶ σεισμοπλήκτους δέν ἐγένετο καμμία χαριστικὴ πρᾶξις. Ἐφ’ ὅσον τὰ παιδιὰ αὐτὰ ἔδωκαν ἐξετάσεις ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῶν φοβερῶν σεισμῶν καὶ ἐπέτυχον, ἐκρίθη, ὅτι, ἐὰν δὲν εἶχον ὑποστῆ τὴν ἐπήρρειαν τῶν σεισμῶν, θὰ ἦσαν ἱκανώτατα διὰ νὰ εἰσαχθοῦν.

§101Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. Κύριε...

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἀφήσατε τὸν κ. Λιβαδᾶν.

§103Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, κύριοι, εἶπε τὸ ἑξῆς: Ὅπου κόρακες, ἐκεῖ καὶ πτώματα. Δὲν πιστεύω, ὅτι τοῦτο θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀλλ’ ὅμως δὲν ἄφησε τίποτε ποὺ νὰ μὴ τὸ ἐκμεταλλευθῇ καὶ ἐνίοτε νὰ τὸ διαστρέψῃ. Καὶ ἐπιμένει, ἐπὶ τοῦ διατὶ δὲν ἐπέτρεψεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ξένο καράβι ποὺ ἦλθε, νὰ μᾶς παράσχῃ τὴν βοήθειάν του, ἐνῷ πλήρης δικαιολογία ὑπάρχει πρὸς τοῦτο. Κύριοι, εἰς τὴν Κεφαλληνίαν παρετήρησα κἄτι, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς εἴπω. Βεβαίως δὲν ἔχω τὴν ἐλευθεροστομίαν τοῦ κ. Πολυχρονίδη, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐνθυμίζει τὸν Κύρκον, ἀλλ’ ὅταν ὁ Κύρκος ἦτο εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἦτο ὁ Στρατάρχης Παπάγος Ἀρχηγός. Καὶ ἀπηύθυνεν ἐρωτήσεις ὁ κ. Πολυχρονίδης, λέγων: Ἐρωτῶ τὸν Ἀρχηγὸν Στρατάρχην Παπάγον διατὶ... Ὅμως, τὸν Πρωθυπουργὸν τοῦ Ἔθνους, τοῦ ὁποίου ἡ ὑπογραφή, εἶναι ὑπογραφὴ τοῦ Κράτους καὶ ἡ σφραγὶς τῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἑλληνισμοῦ, δὲν ἠμπορεῖ ὁ καθεὶς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ ἔρχεται νὰ τὸν ἐρωτᾷ καὶ νὰ τὸν ἐλέγχῃ σὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς μικροῦ παιδιοῦ. Οὕτω μερικοὶ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐρωτῶντες ἀπαξιοῦν ἑαυτοὺς ἀπαντήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐρωτᾷ, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, διατὶ δὲν ἀφήσατε τὰ πολεμικὰ πλοῖα νὰ μᾶς παράσχουν βοήθειαν. Ἔχω νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι, εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ἦλθον τὰ ξένα πλοῖα καὶ μᾶς παρέσχον πραγματικὴν βοήθειαν. Κύριοι, μεγάλος θόρυβος ἔγινε διατὶ ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐπέτρεψε τὴν διενέργειαν ἐράνου. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι οἱ ἔρανοι ποὺ ἔγιναν διὰ τὰς ἐξ ὁλοκλήρου καταστραφείσας περιοχὰς τῶν Ἑπτανήσων, ἦσαν τόσον πτωχοί, καὶ ἀπέδωσαν ἐλάχιστα. Τὸ Κράτος διέθεσε διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν νήσων 180 δισεκατομμύρια, πλὴν τῶν 20 δισεκ. εἰς ἐκκρεμεῖς λογαριασμοὺς πρὸς πληρωμὴν καὶ 60 ἑκατομμύρια εἰς ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις μέχρι σήμερον. Ἑπομένως, βλέπετε, πόσα τεράστια ποσὰ διετέθησαν καὶ ὅταν εἰς Ἀμερικὴν συνεκεντρώθησαν μετὰ μῆνας ἐράνων, 500.000 δολλάρια, τοῦτο ἀνηγγέλθη τόσον πανηγυρικῶς εἰς τρόπον ὥστε, νὰ νομίζῃ κανείς, ὅτι ἐξ αὐτῶν τῶν χρημάτων ἐτελέσθη τὸ πᾶν. Δυστυχῶς εἶναι τόσον μεγάλαι αἱ ζημίαι καὶ ὁ κόσμος ἔχει κουρασθῆ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσφέρῃ ὅ,τι πρέπει. Ἑπομένως θὰ ἦτο ἄνευ σημασίας, ἡ διενέργεια τοῦ ἐράνου. Ὅταν ζητᾶς νὰ περιθάλψῃς τὸ παιδί σου ἀπὸ φυματίωσιν εἰς τὴν Σωτηρίαν καὶ σοῦ δίδουν ὡς ἐνίσχυσιν μόνον 50 χιλ. εἶναι σὰν νὰ σὲ κοροϊδεύουν. Εἶναι ἀληθές, κύριοι, ὅτι δυστυχῶς ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν ἀντικείμενα ἀντιπολιτεύσεως ἐκ μέρους κακοπίστων ἀνθρώπων. Προχθὲς ἀκόμη, εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, τὸ Σάββατον τὸ βράδυ, ἔγινε μία συγκέντρωσις καὶ μᾶς ἐκάλεσαν νὰ παρευρεθῶμεν ὅλοι οἱ Κεφαλλῆνες βουλευταί.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξήλθατε τοῦ θέματος.

§105Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Σκοπός των ἦτο νὰ ζητήσωμεν, ἡμεῖς οἱ βουλευταί, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ν’ ἀναλάβουν μερικοὶ ἔξυπνοι νὰ φτειάξουν ἐκεῖνοι τὴν Κεφαλληνίαν καὶ εἰς αὐτούς, ὡς διαχειριστάς, νὰ ἀναθέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Καταλαβαίνετε ὅτι, τοὺς ὑπεδείξαμεν τὸν παραλογισμὸν τοιούτων ἀπαιτήσεων ἰδιωτῶν καὶ τοὺς ἀνεπτύξαμεν τὶ ἔχει γίνει καὶ ποῖον τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον προσπαθοῦν νὰ παραπλανοῦν ἕνα τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἐπιδιώκουν νὰ τὸ κάμουν νὰ φωνάζῃ. Αὐτὸ πρέπει νὰ παύσῃ νὰ γίνεται. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Ἀμερικὴ καταθέτει εἰς Εὐρώπην τὰ δολλάρια τῆς ἀξίας τῶν εἰς Εὐρώπην πωλουμένων ἀγροτικῶν Ἀμερικανικῶν προϊόντων, ἵνα χρησιμεύσωσι ταῦτα, ἐὰν θεομηνία τις, καταστρέψῃ χώραν τινὰ τῆς Εὐρώπης. Ὑποθέτω, ὅτι ἀσφαλῶς ὑπάρχουν σχετικαὶ πληροφορίαι ἐπίσημοι, καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν τὴν συμφορὰν τῶν σεισμῶν καὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῶν Ἰονίων νήσων, τὴν βοηθήσωσιν οἰκονομικῶς ἐκ τῶν χρημάτων τούτων, τὰ ὁποῖα ἤδη ἀνέρχονται εἰς τὰ 500 περίπου ἑκατομμύρια δολλάρια. Βεβαίως, ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ καλοκαιριοῦ, θὰ ἤθελον νὰ συστήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ καταφύγωμεν εἰς τὴν προσωρινὴν στέγασιν, ἀλλὰ μιὰ καὶ καλὴ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν μόνιμον στέγασιν, τῶν σεισμοπλήκτων τῆς Θεσσαλίας, διότι συμβαίνει εἰς πολλὰς περιπτώσεις, τὰ προσωρινὰ στέγαστρα νὰ στοιχίζουν περισσότερα ἀπὸ τὰ μόνιμα. Ὁ ἄρτι κατελθὼν ἀπὸ τοῦ βήματος, κ. συνάδελφος, κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ ὡς πρῶτον μέλημά της, δὲν ἔταξε τὴν ἀπογραφὴν τῶν ζημιῶν. Πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐπιδοθεῖσα ἐν ἀρχῇ εἰς τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως, ὀρθῶς ἔπραξε. Διότι ὡς ἰατρὸς γνωρίζω, ὅτι ὅταν ἐπισυμβῇ εἰς ἕνα ἄτομον τραυματισμός, οἱ προστρέχοντες εἰς βοήθειαν, πρῶτον φροντίζουν εἰς τὸ νὰ περιθάλψουν τὰς πληγὰς τοῦ τραύματος καὶ κατόπιν νὰ διατυπώσουν ἐγγράφως τὴν φθορὰν τοῦ ὀργανισμοῦ ἐκ τῶν πληγῶν καὶ νὰ γράψουν καὶ τὰ στοιχεῖα τοῦ τραυματισθέντος. Ἀλλ’ ἡ Ἀντιπολίτευσις ξεχνᾶ, ὅτι ὅταν αὕτη ἦτο Κυβέρνησις πρὸ τριετίας καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Σοφοκλῆς Βενιζέλος, εἰς τὸ Ἀργοστόλιον Κεφαλληνίας, ἐκάη ὁλοσχερῶς μία πολυκατοικία καὶ οἱ ἔνοικοι, περὶ τὰς 20 οἰκογενείας, ἔμειναν ἄνευ ἐνδυμάτων καὶ ἄνευ στέγης. Ἦλθεν ἐπιτροπὴ τούτων εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Βενιζέλον, τότε Πρωθυπουργόν, καὶ τοὺς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ στείλῃ ἐπὶ τόπου νὰ ἐκτιμήσουν τὰς ζημίας καὶ ὅτι, θὰ κάμῃ πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς πυροπαθεῖς. Ἦλθεν Ἐπιτροπὴ τούτων εἰς τὸν ἀξιότιμον, τότε, Κυβερνήτην Σοφοκλῆν Βενιζέλον καὶ ἐζήτησε βοήθειαν διὰ τὰ θύματα, καὶ τοὺς ὑπεσχέθη ὅτι, ἐντὸς 20 ἡμερῶν, ὄχι μόνον θὰ εἶναι πλήρης, ὅσον τὸ δυνατόν, ἡ ἀποκατάστασις τῶν πληγέντων, ἀλλὰ καὶ ὅτι θὰ στείλῃ ἀμέσως πυροσβεστικὴν ἀντλίαν εἰς Ἀργοστόλιον, διότι δὲν νοεῖται ἐπὶ τῆς παραλίας νὰ καίωνται αἱ οἰκίαι καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ μία κρατικὴ ἀντλία. Οἱ πυροπαθεῖς ἔφυγαν εὐχαριστημένοι, ἀλλ’ ἀπὸ τότε αὗται αἱ 20 ἡμέραι δὲν παρῆλθον ἀκόμη, διὰ νὰ σταλῇ ἡ ὑποσχεθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Βενιζέλου, βοήθεια. Οὔτε ἀντλία ἀπεστάλη ποτὲ εἰς Ἀργοστόλιον. Ἐπὶ τούτοις ὑπενθυμίζω, εἰς τὴν παροῦσαν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ὅταν ἦτο Κυβέρνησις, εἶχον συμβῆ πρὸ ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν οἱ καταστρεπτικοὶ σεισμοὶ εἰς Λευκάδα καὶ Χίον, ἀλλ’ οὐδέποτε ἡ τότε Κυβέρνησις, καὶ νῦν Ἀντιπολίτευσις, ἔστειλε Κρατικὰ ὄργανα πρὸς διαπίστωσιν καὶ καταγραφὴν τῶν ζημιῶν, οὔτε ἔδωσε καμμίαν βοήθειαν ποτὲ εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς ἐκείνους καὶ ἐχρειάσθη νὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις Συναγερμοῦ καὶ νὰ στείλῃ ὁ Στρατάρχης Παπάγος εἰς Λευκάδα, τὸν πρῶτον Ὑπουργὸν Προνοίας τοῦ Συναγερμοῦ, κ. Ἀδαμόπουλον, ὁ ὁποῖος διέθεσε 17 δισεκατομμύρια ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν Λευκάδα, χωριστά, διὰ τὴν Χίον καὶ χωριστὰ δι’ ἄλλας πρὸ ἐτῶν, ἐκ σεισμῶν πληγείσας περιφερείας. Ὥστε, βλέπετε, πόσον ἀποδεδειγμένη εἶναι ἡ στοργὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, διὰ τὰ πάσχοντα τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ δὲ Ἀντιπολίτευσις, στερεῖται πάσης ἠθικῆς βάσεως, ἵνα ἐλέγχῃ ἐπὶ τοῦ πεδίου τούτου τὰς πράξεις τοῦ Συναγερμοῦ. Ταῦτα, λέγων, κ.κ. βουλευταί, οὐδόλως κατηγορῶ τὴν σημερινὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ τότε Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον λυποῦμαι, διότι ἐστέρησεν αὕτη, ἑαυτὴν τοῦ δικαιώματος νὰ ἐλέγχῃ. Πρὸς τούτοις δὲ ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ σημερινὸς ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, κ. Παπανδρέου, ὁμιλῶν καὶ γράφων περὶ τῆς τότε Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας Πρόεδρος ἦτο ὁ τέως συναρχηγός του κ. Σ. Βενιζέλος ἢ καὶ ὁ συναρχηγὸς τότε μακαρίτης Πλαστήρας, τοὺς ἔγραφε καὶ τοὺς ἔλεγεν: «Εἶσθε ἀνίκανοι, ἀγράμματοι, ἀφιλότιμοι, ἀρχομανεῖς καὶ ἀδιαφορεῖτε διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου». Ἐγὼ μόνον προσθέτω σήμερον ὅτι, αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐλέγχουν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον, μὲ θέμα συνέχισιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ ἐὰν ὑπάρξῃ χρόνος, νομοθετικῆς ἐργασίας.

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.30′ μ. μ.).