1954.05.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 74η

Πέμπτη 20 Μαΐου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μπαροῦνος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει): Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ψυκτικῶν θαλάμων ἐν ναυτικῇ βάσει Σούδας Κρήτης». 2) «Περὶ τρόπου κηρύξεως ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως χώρων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κατασκευῶν κοινῆς ὑποδομῆς καὶ ἔργων βάσει τῆς Ἑλληνοαμερικανικῆς Συμφωνίας». 3) «Περὶ ὑπαγωγῆς τῆς θαλασσίας ἀγωνιστικῆς καὶ θαλασσίας ψυχαγωγίας ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως ὑπὸ τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Γ.Ε.Ν.)». 4) «Περὶ οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑγειονομικοῦ Σώματος» καὶ 5) «περὶ προσλήψεως παρὰ τῶν Σ. Ν. Δοκίμων πολιτικῶν καθηγητῶν ξένων γλωσσῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαιρετικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Τ.Ε.Β.Ε. τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰς κωμοπόλεις κάτω τῶν 2.000 κατοίκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Ντινίδης καὶ Κ. Μητσοτάκης, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Πολυζωγόπουλος, Δ. Δαβάκης καὶ Ν. Διγενόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Πετρίδης, Σ. Καναβαριώτης καὶ Σ. Λιβαδᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Πετρίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Νουλέλης καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Διακουμόπουλος, Α. Λεονταρίδης, Γιουσοὺφ Χασάν, Τ. Μιχαηλίδης, Σ. Γουδελῆς, Χασὰν Γιουσούφ, Π. Κάβδας καὶ Α. Φωστηρίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαιρετικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Τ.Ε.Β.Ε. τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰς κωμοπόλεις κάτω τῶν 2.000 κατοίκων». Οἱ βουλευταὶ Μεσσήνης κ.κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Δ. Οἰκονομόπουλος, καταθέτουσιν ἀναφορὰν Ἐπαγγελματιῶν Μερόπης–Μεσσηνίας, ζητούντων ταχεῖαν ψήφισιν νομοσχεδίου προαιρετικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὸ ΤΕΒΕ τῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν χωρίων κάτω τῶν 2.000 κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν καπνοπαραγωγῶν Προσωτσάνης καὶ Κοκκινογείων, ζητούντων ὅπως νομοθετικῶς ὁρισθῇ ὡς χρόνος ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν καπνοῦ ἡ 1η Μαρτίου ἑκάστου ἔτους καὶ ὡς χρόνος λήξεως αὐτῶν ἡ 31 Μαΐου, τὰ δὲ πέραν τῆς ἡμερομηνίας αὐτῆς, τυχὸν παραμένοντα εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν ἀπώλητα καπνὰ ἑκάστης ἐσοδείας, νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ ἐπεξεργάζωνται ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς Βονίτσης καὶ Ξηρομέρου κ. Φ. Γεροθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Κατοχῆς, ζητοῦντος ἐπανακατασκευὴν τῆς ὑπὸ τῶν κατακτητῶν διακλαδώσεως σιδηροδρόμων Βορειοδυτικῆς Ἑλλάδος Αἰτωλικοῦ–Κατοχῆς, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τῆς οἰκονομικῶς ἀνθούσης περιοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Καστορίας κ. Π. Γυιόκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων πολέμου Καστορίας, ζητοῦντος ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς, ταχεῖαν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου στεγάσεώς των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ναυπακτίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ι. Λουκοπούλου, ἐ.ἀ. Ταγματάρχου Χωροφυλακῆς, ζητοῦντος τὴν ἠθικὴν ἀποκατάστασιν αὐτοῦ διὰ τῆς προαγωγῆς εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμόν, ὡς τοῦτο ἔγινε καὶ δι’ ἄλλους συναδέλφους του. Ὁ βουλευτὴς Καστορίας κ. Π. Γυιόκας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καστορίας, ζητούντων χορήγησιν μακροπροθέσμων ἐπαγγελματικῶν δανείων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν ἀστέγων ἀγροτῶν Καλλιφώτου, ζητούντων χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων ἐκ μέρους τῆς Α.Τ.Ε. ἢ οἱασδήποτε ἄλλης Τραπέζης, διὰ τὴν ἀπόκτησιν στέγης ἢ καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν εἰς ἃ ἀπὸ τριακονταετίας διαμένουν τουρκικῶν οἰκημάτων. Οἱ βουλευταὶ Μεσσήνης κ.κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Δ. Οἰκονομόπουλος καταθέτουσιν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Σωμάτων Ἀσφαλείας Μεσσήνης, ζητούσης βελτίωσιν τῶν συντάξεων, διὰ τοῦ ὑπολογισμοῦ εἰς διπλοῦν τῶν ἐμπολέμων ἐτῶν καὶ τῶν τοιούτων τῆς κατοχῆς, τῆς ὑπηρεσίας Νέων Χωρῶν, δι’ ἐπαναχορηγήσεως τῶν 10) 50 κλπ. Ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν ἐπὶ ἐρωτήματος τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Βαμπούλη, Ε. Μπακλατζῆ, Ν. Ζορμπᾶ καὶ Ε. Πέτσου.

ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ

Εἰς ἐρώτημα βουλευτῶν σχετικῶς μὲ τὰς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν πρὸς ἐπαναπατρισμὸν ὁμήρων, στρατιωτικῶν καὶ Ἑλληνοπαίδων, εὑρισκομένων εἰς χώρας τοῦ παραπετάσματος. Τὸ ζήτημα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν ἀπαχθέντων ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν Ἑλληνοπαίδων ὁμήρων καὶ στρατιωτικῶν, οἵτινες κατὰ παράβασιν παντὸς δικαίου κρατοῦνται εἰς διαφόρους χώρας, συγκινεῖ ὄχι μόνον τὴν Ἑλληνικήν, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην. Τὰς ἐνεργείας, εἰς ἃς ἔχει προβῆ ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἐπιτύχῃ τὴν παλιννόστησιν τῶν ἀνωτέρω προσώπων, ἐξέθεσα διὰ μακρῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν Συνεδρίασιν τῆς 27ης Μαΐου π. ἔ. Ὡς καὶ τότε ἐδήλωσα, ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν παρέλειψε διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ὑψίστης σημασίας ζητήματος τούτου. Ἀρκεῖ νὰ λεχθῇ ὅτι μέχρι σήμερον ἐγένοντο διαδοχικῶς ἐνέργειαι πρὸς τὴν Βαλκανικὴν Ἐπιτροπήν, πρὸς τὰς Κυβερνήσεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, Γαλλίας καὶ Ἀγγλίας, πρὸς τὸν Ο.Η.Ε., τὴν Διεθνῆ Ἐπιτροπὴν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ ὁσάκις τοῦτο ἦτο δυνατόν, ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὰς ἐνδιαφερομένας Κυβερνήσεις. Σημειωτέον ὅτι καὶ κατὰ τὰς διεξαγομένας μετὰ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως διαπραγματεύσεις, πρὸς ἀποκατάστασιν διπλωματικῶν σχέσεων, ἀπεδόθη ὅλως ἰδιαιτέρα σημασία εἰς τὸ θέμα τοῦτο καὶ καταβάλλεται πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια πρὸς ἱκανοποιητικὴν ρύθμισίν του. Εἰδικώτερον διὰ τοὺς Ἑλληνόπαιδας καὶ τοὺς στρατιωτικούς, εἶναι γνωστὴ ἡ μακρὰ σειρὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τοῦ Ο.Η.Ε., διὰ τῶν ὁποίων ἐκαλοῦντο αἱ Κυβερνήσεις ὅπως ἐπιτρέψουν τὸν ἐπαναπατρισμὸν τῶν ἐν λόγῳ προσώπων. Δυστυχῶς, παρὰ τὴν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐλήφθησαν αἱ ἀποφάσεις αὗται, καὶ παρὰ τὰς ἀδιακόπους προσπαθείας τῆς ὑπὸ τοῦ Ο.Η.Ε. ἐντεταλμένης Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, δὲν κατέστη, εἰσέτι, δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπάνοδος τῶν βιαίως ἀπαχθέντων Ἑλλήνων εἰς τὰς ἑστίας των καὶ τοῦτο, διότι αἱ Κυβερνήσεις τῶν χωρῶν, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκονται νῦν, ἀρνοῦνται νὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἀναχώρησίν των, ἰσχυριζόμενοι ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικῶν φυγάδων, οἵτινες ἔχουν δικαίωμα ἀσύλου. Ἡ πρωτοφανὴς διὰ τὰ διεθνῆ χρονικὰ στάσις αὕτη, ἐστιγματίσθη διεθνῶς δι’ ἀποφάσεως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, καταδικαζούσης τὰ κράτη, τὰ κρατοῦντα Ἑλληνόπαιδας, διὰ τὴν ἄρνησίν των νὰ συνεργασθοῦν μετὰ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ πρὸς παλιννόστησίν των. Μοναδικὴν μέχρι στιγμῆς ἐξαίρεσιν, ἀπετέλεσεν ἡ Οὐγγαρία, ἥτις κατὰ τὸν παρελθόντα Φεβρουάριον ἐπέτρεψε τὴν ἀναχώρησιν 1232 βιαίως ἀπαχθέντων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐπαναπατρίσθησαν τῇ βοηθείᾳ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ τῶν Κυβερνήσεων Αὐστρίας καὶ Γαλλίας. Ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰς ὑπαρχούσας δυσχερείας, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἔπαυσε τὰς προσπαθείας της πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν συλληφθέντων, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ πρὸς τὴν πατρίδα καθήκοντος, Ἑλλήνων στρατιωτικῶν καὶ τῶν βιαίως ἀπαχθέντων, οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται καὶ εἰς διαφόρους χώρας, παρὰ τὴν θέλησίν των καὶ παρὰ πάντα διεθνῆ νόμον, ἐλπίζω δέ, ὅτι τελικῶς θὰ ἐπικρατήσῃ τὸ δίκαιον καὶ θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐπάνοδος αὐτῶν εἰς τὰς ἑστίας των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαΐου 1954

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἠλείας.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καλκάνης, βουλευτὴς Λευκάδος, ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Θ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμπληροῦνται αὔριον 90 χρόνια, ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μὲ τὴν μητέρα Ἑλλάδα. Ὁ Ἑπτανησιακὸς λαός, μὲ ὑπερηφάνειαν καὶ ἐνθουσιασμὸν ἑορτάζει τὴν ἐπέτειον τῆς ἡμέρας ταύτης, κατὰ τὴν ὁποίαν σκληροὶ ἀγῶνες ἐδικαιώθησαν καὶ ὁ πόθος τοῦ Ἑπτανησιακοῦ λαοῦ ἐξεπληρώθη. Οἱ σεισμοὶ τοῦ 1953, ἴσως νὰ μὴ ἐπιτρέψουν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν ὡραίων νησιῶν νὰ ἑορτάσουν τὴν ἕνωσιν μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ μὲ τὴν μεγαλοπρέπειαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀνταξία τῆς ἡμέρας αὐτῆς. Ἡ ἡμέρα ὅμως αὐτή, εἶναι βαθειὰ ριζωμένη εἰς τὴν ψυχὴν ἑκάστου Ἑπτανησίου. Αἰσθάνομαι, κύριε Πρόεδρε, βαθυτάτην συγκίνησιν καὶ διπλῆν ἅμα τοιαύτην, καθότι ὁ πάππος μου, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Λευκαδιακοῦ λαοῦ εἰς τὴν Ἰόνιον Βουλήν, ὑπέγραψε τὸ ἱστορικὸν ψήφισμα τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου καὶ συμμετέσχεν εἰς τὴν ὑποδοχὴν τῶν Ἑπτανησίων εἰς τὸ Κοινοβούλιον τοῦτο. Ἐκ μέρους τοῦ Λευκαδιακοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἑπτανησιακοῦ, μεταφέρω τὸν χαιρετισμὸν πρὸς τὸ παρὸν Κοινοβούλιον, καὶ ἐκφράζω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ χειρονομία τῆς φίλης Μεγάλης Βρεταννίας περὶ παραχωρήσεως τῶν Ἰονίων νήσων τὸ 1864 εἰς τὴν Μητέρα Ἑλλάδα, θὰ ἐπαναληφθῇ καὶ διὰ τοὺς ἀγαπητοὺς Κυπρίους, τῶν ὁποίων τὸν πόθον τόσον βαθέως αἰσθανόμεθα ἡμεῖς οἱ Ἑπτανήσιοι. (Χειροκροτήματα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον.

§8Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνόμισα, ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν ἔκπληξιν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθην, ἀναγνώσας εἰς ἀπογευματινὴν ἐφημερίδα περίληψιν εἰσηγήσεως τοῦ ἑτέρου τῶν εἰσηγητῶν τῆς ὑποθέσεως «Μερκαντίλε», τῆς ὁποίας τυγχάνω Πρόεδρος, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς περιλήψεως αὐτῆς καὶ κριτικὴν τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς. Ἐπειδὴ ἀπέκλεισα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὡς ἀνέγνωσα τὴν περίληψιν ταύτην, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐδόθη αὕτη παρὰ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, δεδομένου ὅτι ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῶν ἐργασιῶν μας παρεκάλεσα καὶ ἔλαβον τὸν λόγον ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι οὐδεμία ἀνακοίνωσις θὰ γίνῃ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, πρὶν ἢ διατυπωθῇ τὸ τελικὸν πόρισμα, διότι πρέπει μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ μετὰ μεγάλης εὐλαβείας, διακονοῦντες τὴν γενικωτέραν ἔννοιαν τῆς νομιμότητος, διὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνιζόμεθα καὶ πρέπει νὰ ἀγωνιζώμεθα ὅλοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, μετὰ μεγάλης εὐλαβείας νὰ προχωροῦμεν, ὅταν πρόκειται νὰ κατανείμωμεν εὐθύνας πολιτικῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὰ κοινά, ἀπέκλεισα, εἶπον, ἐφ’ ὅσον ἔλαβον τὸν λόγον τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἦτο δυνατὸν παρὰ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ δοθῇ πρὸς δημοσίευσιν ἡ ἔκθεσις αὐτή. Καὶ δι’ αὐτό, εὐθὺς ἀμέσως, τὸ ἀπόγευμα ἐπεσκέφθην τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὸν παρεκάλεσα, ἐπειδὴ ἀπέκλεισα ὅτι εἶναι δυνατὸν μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ὑπέπεσεν εἰς τὸ ἀτόπημα αὐτό, νὰ ἐνεργήσῃ διοικητικὴν ἀνάκρισιν, μὴ τυχὸν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς ἐδόθη ἀντίγραφον τῆς εἰσηγήσεως αὐτῆς. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, διεβεβαίωσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν διαβεβαίωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι αἱ δημοσιευθεῖσαι γνῶμαι ἀποτελοῦν προσωπικὴν γνώμην τοῦ ἑτέρου τῶν εἰσηγητῶν, τοῦ μελετήσαντος τὴν πρώτην περίοδον τῆς διαχειρίσεως τῆς ὑποθέσεως «Μερκαντίλε», καὶ ὅτι ἐν τῇ εἰσηγήσει τοῦ ἑτέρου τῶν εἰσηγητῶν τῆς αὐτῆς περιόδου ὑπῆρχον, ἐν πολλοῖς, ἀντίθετοι γνῶμαι ἐπὶ τῶν αὐτῶν ζητημάτων. Τέλος δὲ καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἐνδελεχῶς μελετήσας τὴν ὑπόθεσιν, διένειμον μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἰδικάς μου ἀπόψεις, περὶ τῶν σημείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχω σημειώσει ὅτι χρῄζουν ἰδιαιτέρας προσοχῆς. Ἐπὶ τῇ βάσει ὅλων αὐτῶν, ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις, πρὶν ἢ καταλήξωμεν εἰς οἱονδήποτε συμπέρασμα, νὰ παρακαλέσωμεν τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὡς Ὑπουργοὶ καὶ Ὑφυπουργοὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, διεχειρίσθησαν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, νὰ μᾶς παράσχουν πληροφορίας ἐπὶ τῶν σημείων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐσημειώσαμεν ὅτι αὐτά, ἴσως, δίδουν λαβὴν εἰς ἰδιαιτέραν προσοχὴν καὶ ἔρευναν, εἰς κάποιαν ἰδιαιτέραν ἐξέτασιν. Μέχρι τῆς λήψεως τῶν ἀπαντήσεων αὐτῶν, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος οὔτε περὶ εὐθύνης τινός, οὔτε περὶ δόλου, οὔτε περὶ ἀμελείας, οὔτε περὶ ἐλαφρᾶς ἢ βαρείας ἀμελείας. Αὐτὰ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ δηλώσω, ὅτι καὶ σχετικὸν ἀνακοινωθέν, ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς Προέδρου, θὰ τὸ δώσω εἰς τὸν αὐριανὸν Τύπον.

§9Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ ἐκθέσεις αὐταὶ μᾶς διενεμήθησαν ἀνοικτὲς καὶ μᾶς τὶς ἔφερεν ὁ κλητὴρ εἰς τὸ σπίτι καὶ μᾶς τὶς ἄφησεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, οὔτε σφραγισμένες δὲν ἦσαν.

§10Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Περὶ τοῦ τρόπου διανομῆς τῶν ἐγγράφων τῆς Βουλῆς, δὲν δύναμαι νὰ δώσω ἀπάντησιν, εἰμὴ μόνον ὅτι διενεμήθησαν μόνον μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§11Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία ἐξέτασις ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου. Ἐὰν πεισθῇ τὸ Προεδρεῖον, ὅτι μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνεκοίνωσε ταῦτα εἰς τὸν τύπον, τὸ μέλος αὐτὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν δύναται νὰ εἶναι μέλος καὶ πρέπει ἀμέσως νὰ ἀντικατασταθῇ.

§12ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν τινων νόμων».

§14Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, μίαν γραφικὴν διόρθωσιν. Εἰς τὴν γʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 5, ὅπου λέγει «εἴτε, εἴτε», νὰ γίνῃ «οὔτε, οὔτε».

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν τινων νόμων». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1948–49, 1949–50, 1950–51, 1951–52 καὶ 1952–53 ἁρμοδιότητος τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως (Γραφ. Προέδρου Κυβερνήσεως καὶ Γεν. Διευθύνσεως Τύπου) καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων, εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου».

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1948–49, 1949–50, 1950–51, 1951 –52 καὶ 1952–53 ἁρμοδιότητος τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως (Γραφ. Προέδρου Κυβερνήσεως καὶ Γεν. Διευθύνσεως Τύπου) καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων, εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ ἄρθρου 73 τοῦ Α. Ν. 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων».

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ ἄρθρου 73 τοῦ Α. Ν. 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως Σώματος Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας, παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔχει τὸν λόγον.

§21Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι συνάδελφοι, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω δι’ ἐλαχίστων. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὄντως ἐνδιαφερομένη διὰ τὴν τύχην τῶν ἐργαζομένων, διεκήρυξε τὴν 16ην Φεβρουαρίου, διὰ τῆς γνωστῆς καὶ ἱστορικῆς διακηρύξεώς της, ἕνα μίνιμουμ κοινωνικοῦ προγράμματος. Μεταξὺ τῆς διακηρύξεως ταύτης, περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀναδιοργάνωσις τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ ἰδιαιτέρως τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας. Τὸ θέμα, ἦτο ἀπὸ πολλοῦ ὀξύτατον καὶ εἶχε παρατηρηθῆ παρ’ ὅλων ὡς ἀπόλυτος καὶ ἀδήριτος ἀνάγκη, ἡ ἐξ ὑπαρχῆς ὀργάνωσις τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ νὰ μὴ ἔχῃ τὰ ἀπαραίτητα, τὰ στοιχειώδη, τὰ ἐλάχιστα ἐκεῖνα ὄργανα τῆς ἐπιβλέψεως τῆς πολιτικῆς ταύτης. Καὶ τοῦτο ἦτο αἴτημα μόνιμον, πάγιον, χρονίζον, τῶν ἐργαζομένων τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Γ.Σ.Ε.Ε. εἰς ἔγγραφόν της, ἅμα τῇ καταθέσει τοῦ νόμου τούτου, ἔσπευσε, παρὰ τὰς γνωστὰς διαφοράς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ ἐκείνης καὶ ἡμῶν, ἔσπευσε, λέγω, νὰ συγχαρῇ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπῃ ἐπὶ λέξει: «Ἡ ἐργατικὴ τάξις εὐγνωμονεῖ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου». Ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἠθέλησεν εἰρηνοδικειακῶς νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔνστασιν, ὡς ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι εἶδος Εἰρηνοδικείου καὶ νὰ προβάλῃ τὴν ἀντισυνταγματικότητα ἐπὶ ποινῇ συνοδείας τῆς δευτέρας ἐκθέσεως. Ὡς γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνωδεύετο ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος· δὲν συνωδεύετο ὅμως ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως τῶν δύο Ὑπουργῶν καὶ ἐντεῦθεν ἐδόθη εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἡ ἀφορμὴ νὰ προβάλῃ τυπικὴν ἔνστασιν. Διότι οὐσιαστικῶς ἐπιθυμεῖ τὴν ματαίωσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου διὰ νὰ δείξῃ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν πραγματικὴν ἀντίδρασίν της ἐναντίον τῶν ἐργαζομένων. Ἡμεῖς θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἔργον τοῦτο. Ἡμεῖς ἀνελάβομεν ὑποχρεώσεις ἔναντι τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας διεκηρύξαμεν ἐκ πεποιθήσεως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὰς τηρήσωμεν. Ἄλλωστε, ὁ Στρατάρχης, οὐδὲν ὑπεσχέθη χωρὶς νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Ἀκριβῶς ἡ ἔνστασις αὐτὴ ἐκεῖ τείνει, εἰς τὸ νὰ ματαιώσῃ τὴν προσπάθειαν αὐτήν, διὰ νὰ εἴπῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις αὔριον εἰς τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι ὁ Στρατάρχης ὑπόσχεται μόνον, ἀλλὰ δὲν τηρεῖ τὰς ὑποσχέσεις του. Ἀλλὰ κάμνει κάποιο λάθος. Ἡμεῖς, ἐπαναλαμβάνω, ὅ,τι διεκηρύξαμεν, θὰ τὸ τηρήσωμεν. Ἐκεῖνοι δὲν ἔχουν νὰ ὑποδείξουν τίποτε, ἔπειτα ἀπὸ τόσα χρόνια ποὺ ἐκυβέρνησαν τὸν τόπον. Δὲν ἔχουν νὰ παρουσιάσουν κανένα θετικὸν μέτρον ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων.

§22Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ ΚΑΙ Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ποῖος ἔκαμε τοὺς ἐργατικοὺς νόμους;

§23Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος.

§24Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ Κόμμα αὐτό........... (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι), εἰς τὸ ὁποῖον κἄποτε ὑπηρετήσατε καὶ σεῖς.

§25Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὁμιλῶ περὶ τῶν ζώντων, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν νεκρῶν. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ τὶ ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου· τὸ ἐντοπίζω.

§26ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ (Τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἔκαμεν, ὅ,τι δὲν ἐκάματε σεῖς. (Κωδωνοκρουσίαι).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κοθρῆ καὶ κύριε Ζορμπᾶ, μὴ διακόπτετε, ἔχετε ἐγγραφῆ καὶ θὰ ὁμιλήσετε, διατὶ ἐξάπτεσθε;

§28Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Λέγω ἁπλῶς τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸ τί ἀπέβλεπεν ἡ ἔνστασις ἡ εἰρηνοδικειακή, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀπὸ τὴν ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, οὐδὲν νομοσχέδιον τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων ἀκόμη καὶ τῆς σημερινῆς, συνωδεύετο ὑπὸ τῆς δευτέρας ἐκθέσεως ταύτης. Ἀλλὰ καὶ τὸ πρόσκομμα τοῦτο παρεκάμφθη, διότι καὶ ἡ ἔκθεσις αὕτη κατετέθη. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς ἐνστάσεως ἦτο νὰ ματαιώσῃ τὸ μέγα ἔργον, τὸ ὁποῖον διεκηρύχθη ὑπὸ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἡμεῖς ὅμως οἱ δόντες τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν διακηρύσσομεν ἐνώπιον ὑμῶν, ὅτι θὰ τὴν τηρήσωμεν ὁπωσδήποτε. (Χειροκροτήματα).

§29Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἴσως διὰ νὰ δρέψῃ χειροκροτήματα, διέπραξε μίαν ἀδικίαν, θελήσας νὰ διαστρεβλώσῃ τὴν ἀλήθειαν. Κύριοι, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι τὸ πρῶτον Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὅλους τοὺς ἐργατικοὺς νόμους, διὰ νὰ ἐξυψώσῃ τὸν ἐργάτην εἰς τὸ ὕψος ἐλευθέρου ἀνθρώπου. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων...

§30Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν ζώντων.

§31Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, οἱ ἐργάται δὲν θὰ ἦσαν ἀκόμη ἐλεύθεροι ἄνθρωποι. Καὶ αὐτὸ ποὺ διέπραξεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἦτο μία ἀνευλάβεια πρὸς τὸν τόπον αὐτόν. (Χειροκροτήματα).

§32Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ μίαν λέξιν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐδημιούργησεν ἕνα νομικὸν θέμα Κανονισμοῦ καὶ τὸ θέμα τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν ἐλύθη, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄς ξαναέλθωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ ἄς ἀφήσωμεν τὸν Κανονισμόν. Τὸ Προεδρεῖον θὰ ἤθελε νὰ ἀφήσετε εἰς αὐτὸ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἑπομένως εἰσέλθετε εἰς τὴν οὐσίαν.

§34Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, χθὲς ἐδημιουργήθη ἓν ζήτημα, προκειμένου περὶ τοῦ σημερινοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐγὼ εἶπον, ὅτι καλύτερον εἶναι, νομοτύπως νὰ εἰσάγωνται τὰ νομοσχέδια, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτη. Διότι αὐτὸ εἶναι καλὸν καὶ σωστόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον, πράγματι ἦτο ἀπαραίτητον διὰ τοὺς ἐργαζομένους, διότι εἰς πολιτείας πρὸ παντὸς μικράς, ὁ ἐργαζόμενος βιοτέχνης καὶ ἐπαγγελματίας ἔχων ἀνάγκην νὰ μὴ χάσῃ τὸ ψωμί του, ἐργάζεται πολλάκις ὑπὸ ὅρους ἀνθυγιεινούς. Ὄχι μόνον εἰς τὰς μικρὰς πόλεις, ἀλλὰ πολλάκις παρατηρεῖται τοῦτο καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ἀφοῦ εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ἠμποροῦμε νὰ παρακολουθήσωμε τοὺς ἐργάτας, τοὺς ἐργαζομένους εἰς ἀνθυγιεινὰ ὑπόγεια, εἴτε τοὺς ὑποδηματοποιούς, εἴτε τοὺς τυπογράφους, πολὺ περισσότερον εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ αὐτό. Ἕως τώρα, ἡ Ἀστυνομία προσεπάθει νὰ ἐπιβλέπῃ, ὅσον τὸ δυνατόν. Ἐπειδὴ ὅμως χρειάζεται νὰ εἶναι κάπως μορφωμένον τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβλέπῃ τοὺς ἐργάτας, διὰ τοῦτο λαμβάνει πρόνοιαν ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, διὰ νὰ προφυλάξῃ τοὺς ἐργάτας ἀπὸ τὸ νὰ ὑφίστανται ἀνθυγιεινὰς ἐπιδράσεις. Ἐπειδή, κύριοι ἔκαμα 12 χρόνια εἰς τὸ ΙΚΑ, πότε Διευθυντὴς Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας Πειραιῶς, πότε Διευθυντὴς Προληπτικῆς ὑγιεινῆς δράσεως κλπ., μοῦ ἐδόθη πολλάκις ἡ εὐκαιρία, νὰ ἴδω τόσον ἀνθυγιεινοὺς ὅρους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀγανακτεῖ ἡ ψυχή μου. Σήμερον, μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι προοδευτικόν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ὑγιεινῆς καταστάσεως τοῦ ἐργαζομένου, ἐπιβάλλεται κάποια κρατικὴ ἐπίβλεψις. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ τὸ ἀναβάλῃ καὶ νὰ μὴ τὸ ψηφίσῃ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κοθρῆς.

§36Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ πρέπει νὰ ὁμιλήσω.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε καταθέσει ἔκθεσιν;

§38Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι εἶμαι εἰσηγητής.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Κοθρῆ. Ὁ κ. Λουλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§40Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν μιᾶς χώρας, ἀποτελεῖ — ἀναμφισβητήτως — τὸν ἰσχυρότερον συντελεστὴν τῆς οἰκονομικῆς της πορείας καὶ εἶναι ἡ ζῶσα καὶ ἐνεργὸς πηγὴ ἀνεξαντλήτων καὶ διαρκῶς ἀνανεουμένων δυνάμεων διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ της. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν πρέπει νὰ παρακολουθῆται μετὰ στοργῆς καὶ ἐνδιαφέροντος ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Καὶ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία, ἀποτελεῖ τὴν δικαιονομικὴν ἔκφρασιν τῆς στοργῆς ταύτης. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἐργατικῶν νόμων, ἡ τήρησις τῶν ὅρων τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ὑγιεινῆς τῶν ἐργαζομένων, ἡ προφύλαξις αὐτῶν ἀπὸ τῶν ἐπαγγελματικῶν κινδύνων, ἡ ἐπίβλεψις τῶν ὅρων ἐργασίας καὶ ἡ ἐποπτεία καὶ ὁ ἔλεγχος γενικώτερον ἐπὶ τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας, πρέπει νὰ ἀποτελοῦν εἰδικὸν κλάδον τῆς διοικήσεως, ἤτοι Σῶμα Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἔχει εἰς τὸ ἐνεργητικόν του, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ εἰσήγαγε καὶ ὠργάνωσε τὸ Σῶμα τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἀπέδωσεν ἄριστα ἀποτελέσματα καὶ ἐδημιούργησε μίαν εὐγενῆ παράδοσιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θίξῃ καμμία κριτικὴ καὶ καμμία μεμψιμοιρία. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν προκαταρκτικὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἔθεσε Συνταγματικὸν θέμα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι ἡσυχία.

§42Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, κύριος Παπανδρέου, ἐτοποθέτησεν ἐπὶ ὀρθῆς βάσεως τὸ θέμα τοῦτο. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἐπανέφερε σήμερον τὴν συζήτησιν ταύτην ὁμιλήσας περὶ εἰρηνοδικειακῆς ἐνστάσεως καὶ μᾶς δημιουργεῖ τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσωμεν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἠτόνησεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος κατὰ τὸ ὁποῖον, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, προκαλοῦντος δαπάνην εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀπαιτεῖται ἔκθεσις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ τρόπου καλύψεως τῆς δαπάνης ταύτης. Καὶ δὲν ἔσφαλεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὑποστηρίξας τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἐθιμικὸν κοινοβουλευτικὸν δίκαιον, καταργοῦν σαφεῖς καὶ κατηγορηματικὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἐφ’ ὅσον προβάλλεται ἔνστασις, ἀνακόπτεται ἡ ἀτόνησις τῶν διατάξεων τούτων καὶ ἡ ἐφαρμογή των καθίσταται ἀναπότρεπτος διὰ τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου. Τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν ἀντελήφθη ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας καὶ ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ προσκομίσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην σήμερον.

§43Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ἦλθεν ἡ ἔκθεσις.

§44Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἐφευρεθῇ ὁ θεσμὸς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον μόνον ἔκτακτοι περιστάσεις εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσουν, διότι κατ’ ἐμὲ εἰς ὁμαλὰς περιόδους ἀτονεῖ καὶ μαραίνει τὸν ζῆλον καὶ ἐλαττώνει τὴν εὐθύνην καὶ τὴν πρωτοβουλίαν τῶν λοιπῶν Ὑπουργῶν καὶ ἀποτελματώνει τὰ ζητήματα ἐφ’ ὅσον μάλιστα δὲν ἔχει εἰδικῶς ὠργανωμένας ὑπηρεσίας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δεδομένου ὅτι τὰ οἰκονομικὰ θέματα εἶναι ἀμείλικτα, εἶχε τρόπον τινὰ τὸ προβάδισμα ἔναντι τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, τεταγμένον νὰ ἐλέγχῃ τὴν πορείαν τῶν ἐσόδων καὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ νὰ παρακολουθῇ τὴν κίνησιν τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν Ὑπουργείων. Ἡ σκοπιμότης αὐτὴ τῆς τηρήσεως ἰσορροπίας εἰς τὰ ἔσοδα καὶ τὰς δαπάνας τοῦ Κράτους, ἐπέβαλεν εἰς τὸν Συνταγματικὸν Νομοθέτην νὰ θεσπίσῃ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 57, τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ηὐξημένην τυπικὴν καὶ οὐσιαστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ οἰκονομικοῦ τούτου ἐλέγχου. Ἀποτελεῖ ἑπομένως συνταγματικὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικὴν ἀναγκαιότητα ἡ τήρησις τῆς συνταγματικῆς ταύτης διατάξεως. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, ἔρχεται τὴν ἐπαύριον τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 2500 «περὶ μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων» καὶ ἀποτελεῖ ἄμεσον καὶ καταφανῆ καταστρατήγησιν αὐτοῦ. Διότι ἔναντι τῶν 77 θέσεων τὰς ὁποίας καθιέρωσεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου 2500 διὰ τὸ Σῶμα τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, αὐξάνει τὰς θέσεις ταύτας εἰς 144 ἤτοι κατὰ 67 ἐπὶ πλέον. Ὡς παρατηρεῖ εἰς τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν τοῦ πρακτικοῦ του τὸ ΑΣΔΥ, ἡ σοβαρὰ αὔξησις τῶν περὶ ὧν πρόκειται θέσεων εὐθὺς μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. Δ. 2500) 53 δὲν εὑρίσκεται ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὴν ἐπιδιωκομένην πρόθεσιν περιορισμοῦ τῶν θέσεων τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ ὅτι αἱ διατάξεις αὐτοῦ κεῖνται ὅλως ἄντικρυς πρὸς τὰς οἰκείας διατάξεις τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος, πρὸς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ προσαρμοσθῶσιν! Ἐπίσης ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀναφέρει ὅτι προκαλεῖται δαπάνη εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν περὶ τὸ 1.700.000.000 δρχ., ἐπὶ πλέον τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὴν συνταξιοδότησιν 67 νέων τακτικῶν ὑπαλλήλων καὶ διὰ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἐπίσης θὰ ἀπαιτηθοῦν, διὰ τὴν νοσοκομειακήν, φαρμακευτικὴν καὶ ἰατρικὴν περίθαλψιν τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Παρατηρεῖ δὲ ἐπὶ πλέον ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὅτι διὰ τῆς διατηρήσεως ἐποπτῶν ἐργασίας καὶ ἐπιθεωρητῶν ὡς ὑπεραρίθμων, εἰσάγεται παρέκκλισις εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ ὑπαλληλικοῦ κώδικος. Ἔπειτα ἀπὸ τὰς σαφεῖς αὐτὰς καὶ κατηγορηματικὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου παρατηρήσεις νομίζομεν, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς πρὶν φέρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀναπροσαρμογήν του καὶ κατόπιν ἀρτιωτέρας ἐπεξεργασίας νὰ τὸ φέρῃ ὥριμον εἰς τὸ Σῶμα. Ἀλλὰ πέραν τῶν γενικωτέρων αὐτῶν ὑπογραμμίσεων ἐρωτᾶται: Μήπως ἦτο ἀνεπίκαιρος εἰς περίοδον περιστολῆς τῶν δημοσίων δαπανῶν, ἡ ἐφαρμογὴ προγράμματος τόσον διογκωμένης πολιτείας εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας; Μήπως ἡ βιομηχανικὴ καθυστέρησις τῆς χώρας μας δὲν συγχωρεῖ σήμερον τοὐλάχιστον μίαν τοιαύτην δαπάνην; Νομίζω, ὅτι ὑπερβάλλομεν. Μεταφυτεύομεν ἀβασανίστως συστήματα Κρατῶν, βιομηχανικῶς προηγμένων εἰς τὴν χώραν μας, ἡ ὁποία οὔτε ἔχει, οὔτε δύναται νὰ ἀποκτήσῃ σοβαρὰν τοὐλάχιστον, ἐκβιομηχάνισιν. Ἡ σύνθεσις εἰς προσωπικὸν τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας ἐξυπηρέτησε μέχρι σήμερον ἐπαρκῶς τὸν ἐργατικὸν παράγοντα. Θὰ ἦτο δυνατὸν ἀναλόγως πρὸς τὴν βιομηχανικὴν μας πρόοδον νὰ προχωρήσωμεν σταδιακῶς εἰς τὴν πύκνωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας. Ἀλλ’ ἐπειγόμεθα νὰ κατακτήσωμεν ὁρμητικῶς τὰς ἀνωτέρας βαθμίδας τῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας καὶ δημιουργοῦμεν προσχήματα καὶ φορτώνομεν δαπάνας εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἐλαττώματα ἔχει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Περὶ αὐτῶν θὰ ὁμιλήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων συνεπὲς πρὸς τὴν παράδοσίν του δὲν ἀντιτίθεται πρὸς τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ ἀναπτύξωμεν μόνον τὰς τροπολογίας μας κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Χειροκροτήματα).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§46Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐνώπιον ἡμῶν νομοσχέδιον, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἐξετάσωμεν ἀπὸ δύο πλευράς. Ἡ μία, ἓν τοῦτο συνάδῃ πρὸς τὴν γενικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἄλλη, ἐὰν ἀποτελῇ συνεπῆ πρᾶξιν πρὸς ὅσα ἐξήγγειλεν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν γεννᾶται καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τοῦ θεσμοῦ τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας, ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ ἀναμφισβητήτως πρόκειται νὰ ὠφελήσῃ καὶ τοὺς ἐργαζομένους καὶ τὸ Κράτος. Θὰ ἐξετάσωμεν ὅμως, ἐὰν ἡ ὀργάνωσις αὐτή, ὅπως νομοθετεῖται, εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ τοὺς ἐργαζομένους καὶ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὴν γενικωτέραν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἔρχεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος, νὰ ἐπιβεβαιώσῃ, ὅσα ἡ Ἀντιπολίτευσις διετύπωσεν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου 2500. Ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Παπανδρέου, δὲν ἔχει μόνον παρόν, ἀλλὰ καὶ παρελθόν. Μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διαπιστώνομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀσυνεπὴς μὲ ὅσα ἐξήγγειλε περὶ διαρθρώσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, ὅταν ἐνώπιον ἡμῶν συνεζητεῖτο τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ὁ νόμος δηλαδή, 2500 μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις διεκήρυξεν, ὅτι θὰ ἐπετύγχανε τὴν ποιοτικὴν ἀνύψωσιν αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Διεκηρύξαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι οὐδεὶς τοιοῦτος σκοπὸς ἐπρόκειτο νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἡ Κυβέρνησις, ἀπεδεικνύετο ὅτι δὲν εἶχε μελετήσει τὸ θέμα, καὶ ἦτο προχειρολόγος πραγματική της δὲ ἐπιδίωξις ἦτο, ἔλεγον τότε, ὄχι ἡ ἐλάττωσις τῶν δαπανῶν διὰ τῆς ἀπολύσεως τῶν ἀνικάνων, ἀλλὰ μὴ αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἡ ἀπόλυσις τῶν ἀνεπιθυμήτων. Ταῦτα ἔρχονται νὰ ἐπιβεβαιωθοῦν μὲ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον. Εἰς τὸν τομέα τῆς ἐργασίας εἰς ἕνα σπουδαιότατον τομέα Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζεται ἄνευ προγράμματος ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναγκαίαν διοικητικὴν διάρθρωσιν τοῦ τομέως αὐτοῦ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας δὲν συνετάχθη εἰς τὸ γενικὸν μέτρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς μειώσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου του καὶ προσπαθεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν. Ἰσχυρίζεται, ὅτι προσπαθεῖ δῆθεν νὰ ἀναδιοργανώσῃ τὸν τομέα τοῦτον τοῦ Ὑπουργείου του ἀλλὰ προσθέτει συγχρόνως περισσοτέρας θέσεις, ἀπ’ ἐκείνας τὰς ὁποίας κατήργησεν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 2.500. Δεχόμεθα ὅτι ὁ τομεὺς αὐτὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἔχει ἀνάγκην καὶ ἄλλου προσωπικοῦ, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν προορισμόν του. Φρονοῦμεν ὅμως, ὅτι ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐὰν πράγματι ἐπεθύμει νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, νὰ προβῇ εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς μόλις ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον. Ὤφειλε, τότε ἀμέσως, νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπάνδρωσιν αὐτῆς σύμφωνα μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἔπειτα ἀπὸ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500, νὰ ἔρχεται νὰ λέγῃ ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διοργανώσεως καὶ διαρθρώσεως τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Καὶ δὲν ἐπιτρέπεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν πανηγυρικὸν νὰ θέλῃ νὰ παρασύρῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ κατέθεσε μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς ἐργαζομένους. Ἠδύνατο, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐὰν πράγματι τὸ ἐπεθύμει, νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς, ἠδύνατο νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ἀπεδείχθη ὅτι μέχρι σήμερον ἡ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ πολιτικὴ ἐμπαιγμοῦ τῶν ἐργαζομένων καὶ ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξάρθρωσιν τῶν ὀργανισμῶν τῶν ἐργατικῶν τάξεων, διὰ νὰ μὴ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ ἀντιμετωπίσουν ἀποτελεσματικὰ τὰ Κυβερνητικὰ μέτρα. Ἔρχεται ὅμως σήμερον κομπορρημονῶν ὁ κύριος ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ἡ φιλεργατικὴ πολιτικὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία τὸν ὤθησε νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ καταθέσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δὲν ἔχω κύριοι συνάδελφοι, τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσω τὰ φιλεργατικὰ αἰσθήματα τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχω ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσω τὴν εἰλικρίνειαν τῶν φιλεργατικῶν ἐκδηλώσεων τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ διακηρύξω ὅτι ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἰλικρινῆ τὰ φιλεργατικὰ αἰσθήματα τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τόσον εἶναι ἀμφίβολα τὰ αἰσθήματα πρὸς τοὺς ἐργαζομένους, τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ὑφίστανται σήμερον αἱ ἐργατικαὶ τάξεις ἐξαθλίωσιν, ὅταν τὸ Κράτος κηρύσσῃ ὅτι ἀγωνίζεται διὰ νὰ προβῇ εἰς οἰκονομίας, καὶ διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς Δημοσίους ὑπαλλήλους, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας καὶ νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν Δημόσιον προϋπολογισμὸν διὰ νὰ προσθέσῃ προσωπικὸν πρὸς ὀργάνωσιν μιᾶς Ὑπηρεσίας, ἔστω καὶ ἐὰν εἶναι ἀναγκαῖον. Ἐὰν ἤθελε νὰ ἐπανδρώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ἀπέλυσε βάσει τοῦ νόμου 2500. Ἀλλ’ ἐὰν ἐχρησιμοποίει αὐτούς, δὲν θὰ εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ χρησιμοποιήσῃ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τοῦ εἶναι ἐπιθυμητά, τὰ ὁποῖα ἴσως καλύτερον ἀνταποκρίνονται καὶ περισσότερον καὶ εἰλικρινέστερον πρὸς τὰς πολιτικάς του πεποιθήσεις. Τώρα θὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ διορίσῃ νέους ὑπαλλήλους κατὰ τὴν κρίσιν του καὶ ἀνεξελέγκτως, ἐνῷ προηγουμένως θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς ἰδίους ὑπαλλήλους ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἀπέλυσε καὶ τοῦ εἶναι πολιτικῶς ἀνεπιθύμητοι. Θὰ ἦτο καλύτερον ἐὰν εἶχε τὸ θάρρος ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του, νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ νὰ ἀξιώσῃ νὰ ἐξαιρεθῇ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δυστυχῶς εὑρέθημεν πρὸ αὐτοῦ τοῦ θλιβεροῦ θεάματος, σοβαρώτατα θέματα βασικὰ διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Κράτους, ὅπως τὸ θέμα τῆς ὀργανώσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, νὰ ἀντιμετωπίζωνται κατὰ τὸν πλέον ἀμελέτητον καὶ πρόχειρον τρόπον. Ὅταν συνεζητεῖτο ὁ νόμος 2500 καὶ ἠρώτησα τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἔχῃ καταλήξει ποῖος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ εἰς ποῖον ἀριθμὸν πρέπει νὰ περιορισθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ γενικῶς τῆς ἐκπαιδεύσεως, δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Καὶ πράγματι, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, δὲν γίνεται οὐδεμία μεταβολὴ καὶ ὀρθῶς. Ἀλλὰ δὲν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀγνοῇ ὅτε κατέθεσε τὸν νόμον αὐτόν, ὅτι δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ἐκπαιδευτικὸν προσωπικὸν τῆς Χώρας. Οὔτε ὅτι εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, δὲν ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὴν μείωσιν τοῦ προσωπικοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἀδιαμαρτυρήτως τὴν ἄσκησιν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς καὶ νὰ μὴ ἐπισημάνωμεν τὸν κίνδυνον διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ τὸν κίνδυνον ποὺ διατρέχομεν, ὅταν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις εἶναι τόσον πρόχειρα διὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἄμεσον ἀντίκτυπον εἰς τὴν ζωὴν καὶ τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν τάξεων. Διότι ἡ ἐνδεδειγμένη ἀντιμετώπισις τοῦ ὑπαλληλικοῦ θέματος, ἡ καλὴ ἢ κακὴ διάρθρωσις τῆς Κρατικῆς μηχανῆς, ἔχει ἄμεσον ἀντίκτυπον ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς χώρας, ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς δημοσίας ζωῆς αὐτῆς. Γνωρίζομεν, ὅτι ἡ δημοσιοϋπαλληλικὴ τάξις δίδει τὴν ζωήν, εἶναι τὸ νευρικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον κινεῖ ὁλόκληρον τὸν κρατικὸν μηχανισμόν. Ἐν συμπεράσματι, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, τὸ νομοσχέδιον, καθ’ ἑαυτό, ὡς νομοσχέδιον ποὺ ἀποβλέπει εἰς τὴν ὀργάνωσιν ἑνὸς τομέως τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, εἶναι βεβαίως δικαιολογημένον. Δὲν θὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς ἐὰν ἀρνηθῶμεν, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἀλλὰ νομίζομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ κατατίθενται νομοσχέδια, ἀφορῶντα ὀργάνωσιν εἰδικῶν τομέων, τὰ ὁποῖα νὰ εὑρίσκωνται εἰς ἀντίθεσιν, μὲ τὴν γενικωτέραν Κυβερνητικὴν πολιτικὴν καὶ τὰ ληφθέντα γενικώτερα νομοθετικὰ μέτρα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς Πολιτείας. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, κύριοι συνάδελφοι, κατακρίνω τὸ νομοσχέδιον καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἐπὶ πλέον ἀπόδειξιν, τῆς ἀποτυχίας, τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, εἰς τὸν τομέα τῆς ἀναδιοργανώσεως καὶ ἀναδιαρθρώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν.

§47Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸ Σῶμα νὰ δεχθῇ κατ’ ἀρχὴν ἀπόψε, τὸ νομοσχέδιον καὶ οἱ ὑπόλοιποι νὰ συνεχίσουν...

§48Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὄχι.

§49Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Τότε νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ συνεχισθῇ...

§50Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις καὶ νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου διακόπτεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν Κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν διακοπὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους αὐτοῦ νομοσχεδίου, διακοπὴν διαρκέσασαν ἐπὶ ἕνα περίπου μῆνα, ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ θέμα καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τυχὸν νὰ διατυπώσουν σκέψεις ἀντικειμένας πρὸς τὸ ὑπ’ ὄψιν αὐτῶν τεθὲν σχέδιον νόμου, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν, ἐντὸς τῆς ἀποψινῆς συνεδριάσεως, νὰ ὁμιλήσουν, οὕτως ὥστε νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ διευκολύνω τοὺς ἔχοντας ἀντιρρήσεις. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ θέματος τόσον οὐσιώδους, ὅπως εἶναι τὸ θέμα τῆς ἱεραρχίας καὶ τῶν προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἠθέλησε —καὶ τὴν θέλησιν αὐτὴν εἶμαι βέβαιος ὅτι ἅπαντες θὰ ἐκτιμήσουν— νὰ ἐξαντλήσῃ ὅλα τὰ περιθώρια ἐπανεξετάσεως τῶν διαφόρων πλευρῶν, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ θέμα τοῦτο, τὸ πρόβλημα τοῦτο. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρὸ ἑνὸς ἔτους εἶχε κατατεθῆ τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχε μελετηθῆ ὑπὸ τῶν ἐπιτελείων, εἰδικώτερον ὑπὸ τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. καὶ τὸ ἀπέσυρα διότι προεβλήθησαν ὄχι μόνον ἀπὸ ὡρισμένους ἐξ ὑμῶν, ἀλλ’ ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἴδιον, μετὰ νέαν ἐξέτασιν τοῦ θέματος, ἀμφιβολίαι, περὶ τῆς ὀρθότητος ὅλων τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι περιελαμβάνοντο εἰς τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον. Τὸ ἐπεξειργάσθην μετὰ ταῦτα ἐπὶ μῆνας, τὸ ἐπεξειργάσθησαν τὰ ἐπιτελεῖα, τὸ συμβούλιον τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἐπιτελείων, τὸ ἐπεξειργάσθη τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ κατέθεσα πρὸ ὀλίγων μηνῶν τὸ σχέδιον ὅπως τὸ γνωρίζετε. Ἀλλὰ καὶ τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν συνεζητήθη διὰ μακρῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διετυπώθη, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν μεταβολαὶ καὶ εἰς τὸ σχέδιον αὐτὸ καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ μηνὸς, τὸ ὁποῖον παρενεβλήθη ἀπὸ τῆς τελευταίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζητήσεως μέχρι σήμερον, τόσον οἱ ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοί μου συνάδελφοι Ὑφυπουργοὶ τῶν τριῶν κλάδων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅσον καὶ ἐγώ, ὅσον τέλος αὐτὸς οὗτος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχης Παπάγος, ἐπανεξετάσαμεν τὰς βασικὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατελήξαμεν εἰς ὡρισμένας θετικὰς πλέον πρὸς τὴν Βουλὴν προτάσεις. Οὐσιώδεις ἀντιρρήσεις προεκάλεσεν ἡ διάταξις ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου, ἀξιωματικῶν ἀπὸ ὡρισμένου βαθμοῦ καὶ ἄνω. Τὸ θέμα εἶναι οὐσιῶδες, ὑπάρχει ἀνάγκη κάποιας ἀποσυμφορήσεως ὡρισμένων βαθμῶν καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη ἐπίσης, ὅπως τὰ ἀνώτατα συμβούλια, διὰ μιᾶς διατάξεως οἵα ἡ προταθεῖσα, ἡ περὶ ποσοστοῦ διάταξις, διὰ μιᾶς τοιαύτης διατάξεως διευκολυνθοῦν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀποσυμφορήσεως καὶ βελτιώσεως τοῦ ποιοῦ τῶν ἀνωτέρων καὶ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ, δηλαδὴ τοῦ συνταγματάρχου, πλοιάρχου, σμηνάρχου καὶ ἄνω. Παρὰ ταῦτα, καὶ τὰ ἀντίθετα ἐπιχειρήματα εἶναι σοβαρά. Εἶναι ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐσταθμίσαμεν ἀπολύτως, οἱ ἔχοντες ἄμεσον εὐθύνην μὲ τὸ θέμα καὶ οἱ κύριοι ὑφυπουργοὶ καὶ ἐγὼ καὶ τέλος αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Στρατάρχης Παπάγος. Καὶ σταθμίσαντες τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά, κατελήξαμεν παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ἦτο ἴσως ἀναγκαία ἡ θέσπισις μιᾶς τοιαύτης διατάξεως ἔστω καὶ ὡς δυνητικῆς διατάξεως, κατελήξαμεν, καὶ προβαίνω εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν ἀπόψε, ἐνώπιον ὑμῶν, εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως μὴ εἰσηγηθῶμεν, τὸν θεσμὸν οὔτε ὡς δυνητικόν, δηλαδή, τὸν θεσμὸν τοῦ ποσοστοῦ ἐξόδου, ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον βεβαίως εἰς τὸ τελευταῖον σχέδιον ὡς δυνητικὴν περίπτωσιν προτείνομεν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ποσοστὸν ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου εἶναι ποσοστὸν ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ὁ Ὑπουργὸς ἀποφασίσῃ καὶ εἴπῃ διὰ τὸ ἐφετεινὸν φερ’ εἰπεῖν, ἔτος θὰ ἰσχύσουν τὰ συμβούλια ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἕνας ὑπουργός, ὁ οἱοσδήποτε, ἐγώ, ἢ ἕνας διάδοχός μου ἀπεφάσιζε τοιοῦτόν τι, θὰ ἦσαν ὑποχρεωμένα τὰ συμβούλια νὰ προβοῦν εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν ἑνὸς ποσοστοῦ ὡρισμένου ἀναλόγως τῆς ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ. Ἐσταθμίσαμεν τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ κατελήξαμεν εἰς τὸ ὅτι, παρὰ τὴν ἀνάγκην τῆς διευκολύνσεως τῶν συμβουλίων, εἰς τὸ νὰ προβοῦν εἰς αὐστηροτέραν κρίσιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου, πλοιάρχου, σμηνάρχου καὶ ἄνω, εἶναι τεταγμένοι νὰ ἀναλάβουν γενικὰς πλέον θέσεις καὶ οὐσιώδεις εὐθύνας, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διευκολύνσεως τῶν συμβουλίων εἰς τὸ νὰ ἐκδηλώσουν κάποιαν μεγαλυτέραν αὐστηρότητα, νομίζομεν, σταθμίσαντες τὸ θέμα ἐκ νέου, ὅτι δὲν πρέπει πρὸς διευκόλυνσιν τῶν συμβουλίων, πρὸς μίαν κατεύθυνσιν ἀναγκαίαν, νὰ χρησιμοποιήσωμεν αὐτὸ τὸ μέσον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν σκεφθῆ. Ἡ κυριωτέρα λοιπὸν τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ σᾶς ἀναγγείλω, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸ ἄρθρον δέκα ὀκτὼ (18) καὶ ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἐγκαταλείπομεν τὸν θεσμὸν τοῦ ποσοστοῦ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου, εἰσηγούμεθα τὴν διαγραφὴν τῶν παραγράφων 3–4 καὶ 5 τοῦ ἄρθρου 18 καὶ θὰ εἰσηγηθῶ μετὰ ταῦτα τὴν μετὰ τὴν διαγραφὴν τῶν διατάξεων αὐτῶν ὁριστικὴν διατύπωσιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος ἄρθρου. Ἐνῷ ὅμως εἰσηγοῦμαι τὴν διαγραφὴν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 18, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸν θεσμὸν τῆς βάσει ὡρισμένου ποσοστοῦ ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου ἀξιωματικῶν, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν θὰ εἰσηγηθῶ τὴν δυνατότητα τῆς ἀποστρατεύσεως ἀξιωματικῶν, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου καὶ ἄνω καὶ σμηνάρχου καὶ ἄνω μὲ τὸ αἰτιολογικὸν τοῦ εὐδοκίμου τερματισμοῦ τῆς στρατιωτικῆς των ὑπηρεσίας. Διότι, τὸ δεύτερον αὐτό, εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, διὰ νὰ διευκολυνθοῦν κατὰ τὸν ἁπαλώτερον δυνατὸν τρόπον τὰ Συμβούλια εἰς τὴν αὐστηρὰν κρίσιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποτελῇ τὴν βάσιν τῶν ἀποφάσεων τῶν ἀνωτάτων συμβουλίων, προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν ἀνωτάτων ἢ ὑποψηφίων ἀνωτάτων, ὅπως εἶναι οἱ συνταγματάρχαι, ὅπως εἶναι οἱ σμήναρχοι. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ εἶχα συγκαλέσει διὰ νὰ κρίνῃ ἐν γένει τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς κρίσεως τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, βάσει τῆς μέχρι τοῦδε ἰσχυούσης νομοθεσίας, μετέσχον προεδρεύσας καὶ ψηφίζων. Πρέπει νὰ σᾶς ὁμολογήσω ὅτι διεπίστωσα ὑπερβολικὴν ἐπιείκειαν ἐκ μέρους τῶν ἀντιστρατήγων. Ἦτο σχεδὸν ἀδύνατον νὰ φθάσωμεν, κατὰ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς πραγματικὴν ἐκτίμησιν τῶν προσόντων τῶν διαφόρων ταξιάρχων καὶ ὑποστρατήγων. Καὶ ἀντελήφθην, ὅτι τοῦτο ἦτο συνηρτημένον —καὶ ἔτσι ὄχι ἁπλῶς δικαιολογῶ τοὺς ἀντιστρατήγους, ἀλλὰ τοὺς δικαιώνω ἀπολύτως— ἦτο συνηρτημένον μὲ τὴν ὑποχρέωσιν, ὅτι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν κάποιον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποδώσῃ ὅσον ἀπέδιδε μέχρι τοῦδε ἀπεφάσιζε τὸ Συμβούλιον νὰ τὸν ἀποστρατεύσῃ, νὰ χαρακτηρίζῃ αὐτόν, ὡς ἐστερημένον κύρους κ.ο.κ. Δηλαδή, νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰς ἐκφράσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας προβλέπει ἡ κειμένη νομοθεσία, χωρὶς νὰ τοῦ προσδώσωμεν καὶ ὡρισμένας βαρείας μομφάς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ προέβαινε τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον εἰς μίαν αὐστηροτέραν κρίσιν καὶ πρέπει αἱ κρίσεις τῶν ἀξιωματικῶν, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου καὶ σμηνάρχου καὶ ἄνω νὰ εἶναι αὐστηρότεραι διότι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἐπάνω συγκροτοῦμεν τὴν ἀνωτάτην τῶν ἐνόπλων δυνάμεων ἡγεσίαν καὶ εἰς τὴν ἀνωτάτην τῶν ἐνόπλων δυνάμεων ἡγεσίαν δὲν πρέπει νὰ εἰσέρχωνται ἢ μᾶλλον νὰ ἀνέρχωνται παρὰ μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ πάντα ἄξιοι. Ἠμπορεῖ νὰ πλανηθοῦν τὰ Συμβούλια καὶ τὸν κάποιον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄξιος, νὰ μὴ τὸν προαγάγουν, ἄλλον δέ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι πλήρως ἄξιος, νὰ τὸν προαγάγουν. Αὐτὸ εἶναι ἀνθρώπινον. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ προϋποθέσεις αἱ ὑπὸ τοῦ νόμου τιθέμεναι, πρέπει νὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐγγυῶνται αὐστηρὰν κρίσιν, καὶ τὴν καλυτέραν δυνατὴν ἐπιλογὴν τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ προχωρήσουν εἰς τοὺς ἀνωτάτους πλέον βαθμούς. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν ἀνακοίνωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην, τὴν ἀφορῶσαν τὸ ποσοστόν, θὰ εἶναι εὔκολος ἡ περαιτέρω συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν ἀπόψε εἰς κατ’ οὐσίαν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως, ὑπολειπομένης πλέον τῆς εἰς τὸ σύνολον ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ μετά τινας ἡμέρας. Ὑπάρχει ὅμως, καὶ κατόπιν μελέτης, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ μελέτης τῶν διαφόρων τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας οἱ κ.κ. συνάδελφοι διετύπωσαν, ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη νὰ γίνουν ὡρισμέναι ἄλλαι εἰδικώτεραι μεταβολαὶ οὐχὶ οὐσιώδεις καὶ θεμελιώδεις, ὡς ἡ πρὸ ὀλίγου ἀνακοινωθεῖσα καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς σημειώσω τὰς μεταβολὰς αὐτάς. Αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης προτείνω εἶναι αἱ κάτωθι, παρακαλῶ δὲ ἰδιαιτέρως, ὅπως συγκρίνετε τὴν διατύπωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω μὲ τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐνώπιόν σας. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 προτείνω τὴν ἑξῆς μεταβολήν: Ὅπως βλέπετε, εἰς τὸ ἄρθρον 2 γίνεται ἡ διάκρισις μεταξὺ ὅπλων σωμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν, εἰς τὸν στρατόν. Ἐπίσης γίνεται ὡρισμένη διάκρισις εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν καὶ τὴν Ἀεροπορίαν. Εἰδικώτερον ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν θὰ προτείνω, ἀφορᾷ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς. Παρακαλῶ ὅπως διαγραφοῦν αἱ ἐντὸς παρενθέσεως λέξεις τῶν ἄρθρων «στρατὸς ξηρᾶς βʹ σωμάτων ἀριθμὸς 4, ὑγειονομικός». Καὶ προσθέτομεν ἐν παρενθέσει «περιλαμβανομένων καὶ τῶν ὀδοντιάτρων καὶ τῶν φαρμακοποιῶν».

§53ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 εἶναι αὐτό.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ ὅπως ἀποδεχθῆτε ἡ διατύπωσις νὰ εἶναι ὡς ἑξῆς: Ὑγειονομικόν, ἐν παρενθέσει, διότι εἴπομεν σώματα ὑγειονομικοῦ καὶ μεταφορῶν, περιλαμβάνοντες τοὺς στρατιωτικοὺς ἰατρούς. Αὐτὴ εἶναι ἡ παράδοσις, αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ κατεύθυνσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δοθῇ. Ἐὰν ἐπιμένετε εἰς τὸ νὰ προχωρήσωμεν πέραν τῶν στρατιωτικῶν ἰατρῶν, τότε θὰ εἶναι δίκαια τὰ παράπονα ἐκ μέρους τόσων ἄλλων ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζονται ὡς ὑπηρεσίαι, ὅπως εἶναι ἡ στρατιωτικὴ δικαιοσύνη, ὅπως εἶναι οἱ στρατιωτικοὶ ἱερεῖς, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ πολλάκις ὡς ἄτομα παρίστανται εἰς τὴν μάχην, καὶ ὅπως εἶναι καὶ ἄλλαι τινές περιπτώσεις καὶ ἔτσι εἶναι ὀρθότερον νὰ περιορισθῶμεν, βασιζόμενοι ἐπὶ τῶν παραδεδομένων, εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν ὡς σωμάτων μόνον τοῦ Σ.Ε.Μ., τοῦ Σ.Υ.Π., τοῦ ἰατρικοῦ σώματος ἐκ τοῦ ὑγειονομικοῦ, περιοριζομένου εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ἰατρούς.

§55Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν διευκρίνησιν παρακαλῶ. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὸ τεχνικὸν σῶμα ἔχει διαιρεθῆ εἰς δύο. Τὸ κυρίως τεχνικὸν σῶμα ὑπάγεται εἰς τὸ βʹ εἰς τὰ σώματα καὶ οἱ ἀρχιτεχνῖται εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον. Ποῖος θὰ κάμῃ τὰς προτάσεις, προαγωγῆς αὐτῶν; Ὁμοιάζει αὐτὸ σὰν τὴν παλαιὰν ἐποχήν, ποὺ εἴχομεν τοὺς εὐεργετικοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ καὶ τοὺς εἴχομεν χωρίσει εἰς δύο, οἱ μὴ εὐεργετικοὶ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν αʹ κατηγορίαν καὶ οἱ ἄλλοι εἰς τὴν βʹ κατηγορίαν. Καὶ τοὺς μὲν νὰ προτείνῃ ὁ Α σωματάρχης καὶ τοὺς δὲ ὁ Β σωματάρχης. Ποῖος θὰ προτείνῃ τοὺς τεχνικοὺς ἐδῶ; Ἄλλος ὁ ἐπιθεωρητὴς τοῦ σώματος, ἄλλος ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς οὐσίας.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει ἄλλος, δὲν ὑπάρχει πλέον ἡ διάκρισις αὐτή.

§57Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Πῶς ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀπορῶ. Εἶναι ὅπως ἄλλοτε οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ ποὺ ἦσαν οἱ εὐεργετικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἄλλοι ἐκρίνοντο ἀπὸ τὸν συνταγματάρχην τοῦ πεζικοῦ, ἐνῷ τώρα ὁ ἕνας θὰ κρίνεται ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὁ ἄλλος ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ σώματος. Ἢ καὶ οἱ τεχνικοὶ θὰ πᾶνε εἰς τὰς ὑπηρεσίας, ἢ θὰ πᾶνε εἰς τὸ σῶμα. Ἀλλ’ ὅπως εἶναι, δὲν στέκεται καὶ ἀπορῶ πῶς μπῆκεν εἰς στρατιωτικὸν νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§58Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Χαβίνη εἶναι παρατήρησις, ἡ ὁποία ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται ὀρθή, ἡ ὁποία ὅμως νομίζω, ὅτι δὲν ἀντέχει ἀπολύτως εἰς τὴν κριτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσω αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§59Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς παρατηρήσεις ποὺ θὰ κάμω, ἔχω τὴν γνώμην, καὶ σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, νὰ μὴ δώσετε καμμίαν ἀπάντησιν, ἀλλὰ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ εἴπητε: Αὐτὰ δεχόμεθα καὶ αὐτὰ δὲν δεχόμεθα. Διότι εἶναι δυνατὸν πολλαὶ τροπολογίαι ἅμα κριθοῦν τώρα ἀμέσως καὶ δὲν ἐξετασθοῦν ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας νὰ γίνουν ἢ νὰ μὴ γίνουν δεκταὶ καὶ νὰ εἶναι σφαλερὸν τὸ ἕνα ἢ τὸ ἄλλο.

§60Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς δώσω τὴν οὐσιαστικὴν ἀπάντησιν. Βεβαίως θὰ παρακαλέσω αἱ διακοπαὶ νὰ εἶναι διακοπαί, αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ ἀποτελοῦν ἀγόρευσιν καὶ νὰ προχωρήσωμεν καὶ πρακτικῶς. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω καὶ ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι οὐσιαστική. Ἐγένετο, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐκτίμησις τῶν ἰδιοτήτων, τὰς ὁποίας ἔχουν οἱ ἀξιωματικοί, τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα ἔχουν διὰ νὰ καταλάβουν ὡρισμένας θέσεις καὶ διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς ὡρισμένα σώματα ἢ εἰς ὡρισμένας ὑπηρεσίας. Ἐφ’ ὅσον τὰ προσόντα εἶναι καθαρῶς στρατιωτικὰ εἰσέρχονται εἰς τὰ σώματα, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν εἰσέλθει βεβαίως εἰς τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βλέπετε γραμμένα. Ἐὰν τὰ προσόντα δὲν εἶναι καθαρῶς στρατιωτικά, δὲν εἰσέρχονται εἰς τὰ σώματα, ἀλλ’ εἰσέρχονται εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Καθαρῶς στρατιωτικά, δὲν εἶναι τοῦ τεχνίτου τὰ προσόντα, εἶναι τοῦ τεχνικοῦ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐξέλθει ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Καθαρῶς στρατιωτικὰ δὲν εἶναι τοῦ ἱερέως, οὔτε κἂν τῆς στρατιωτικῆς δικαιοσύνης, εἶναι ἐπιστημονικά, ἄλλης φύσεως ἐπιστημονικά, ἀλλὰ δὲν εἶναι καθαρῶς στρατιωτικά. Τὰ ἰατροῦ τοῦ στρατιωτικοῦ, εἶναι καθαρῶς στρατιωτικά, ἐξέρχεται ἀπὸ Σχολὴν Στρατιωτικήν, τοὐλάχιστον κατὰ κανόνα. Καὶ αὐτὸ ἔχει κάποιαν σημασίαν, δὲν εἶναι τυχαῖον, τὸ ὅτι τὴν ἱδρύσαμεν, ἔχει εὐθύνην ὀργανώσεως Στρατιωτικῶν ὑπηρεσιῶν ἔχει εὐθύνην ὀργανώσεως χειρουργείου ἐκστρατείας εἰς τὴν πρώτην γραμμήν, ἔχει εὐθύνην στρατιωτικήν, κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς μάχης, δὲν ἔχει ὁ ἀρχιτεχνίτης, δὲν ἔχει ὁ κτηνίατρος, δὲν ἔχει ὁ τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἔχει ὁ Στρατιωτικὸς ἱερεύς. Ἰδού, ἡ ἀπάντησις. Ὑπάρχει λογικὴ βάσις οὐσιώδης. Κάπου πρέπει νὰ σταθῶμεν. Κύριοι, ἐξ ἄλλου, θὰ παρακαλέσω νὰ πιστεύσητε, ὅτι εἶναι πλάνη, νὰ θεωροῦν τινές, ὡς μειωτικὸν τὴν ὑπαγωγὴν ὡρισμένων ἀξιωματικῶν εἰς τὰς λεγομένας ὑπηρεσίας καὶ ὄχι εἰς τὰ Σώματα. Ἡ διάκρισις, εἶναι διάκρισις συνδεομένη μὲ ὡρισμένα ἀντικειμενικὰ κριτήρια. Ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς συμβολῆς εἰς ἕνα ἀγῶνα ἠμπορεῖ πολλάκις ἕνας κτηνίατρος ἢ ὁ Σύμβουλος τῆς Τετάρτης τάξεως τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς τὴν Μεραρχίαν, ἢ ὁ ἱερεύς, νὰ συμβάλῃ κατὰ τρόπον, ἐνδεχομένως εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις μεγαλύτερον ἀπὸ ὅ,τι συμβάλλει ἄλλος ἀξιωματικὸς τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ, τῆς αὐτῆς δικαιοδοσίας, τῆς αὐτῆς γραμμῆς. Αὐτὰ ὅμως, τὰ ὁποῖα, ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ τὰ κάμῃ καὶ ὁ ἀξιωματικὸς τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἀναλαμβάνει καὶ ἄλλας οὐσιώδεις καὶ κρισίμους εὐθύνας, κρισιμωτάτας, ἀπὸ ἀπόψεως συνειδήσεως, ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν καὶ τὸ κριτήριον, διὰ τὴν προαγωγὴν αὐτῶν εἰς τὰ λεγόμενα Σώματα. Εἰς τὰ ὅπλα, κατὰ παράδοσιν, εἶναι τὸ Πεζικόν, τὸ Πυροβολικόν, τὸ Ἱππικὸν καὶ τὰ τεθωρακισμένα, τὸ Μηχανικὸν καὶ αἱ Διαβιβάσεις. Εἰς τὰ Σώματα ἔχομεν ἐκείνας τὰς κατηγορίας τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἀξιωματικῶν ἡ συμβολὴ εἰς τὴν μάχην εἶναι ἄμεσος καὶ οἱ ὁποῖοι ἀξιωματικοὶ ἐνδεχομένως, προαγόμενοι μάλιστα εἰς ἀνωτέρους βαθμούς, ἀναλαμβάνουν ἐπιτελικὰς ἁρμοδιότητας καὶ εὐθύνας. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ μὲ τὸν ἀρχιτεχνίτην, δὲν ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ μὲ τὸν ἱερέα, συμβαίνει μὲ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦ τεχνικοῦ Σώματος, συμβαίνει μὲ τὸν ἀξιωματικὸν τῶν Σ.Ε.Μ., συμβαίνει μὲ τὸν ὑγειονομικόν. Αὐτοὶ ἀναλαμβάνουν καὶ οὐσιώδεις ἀνωτάτας ἐπιτελικὰς θέσεις, προαγόμενοι εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ συνταγματάρχου καὶ στρατηγοῦ, οὐσιώδεις ἐπιτελικὰς ἁρμοδιότητας κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς μάχης, εἰς τὸ συγκεκριμένον ἐκεῖνο πεδίον, εἰς τὸ ὁποῖον διεξάγεται ἡ πεπερασμένη μάχη, ἡ συγκεκριμένη γεωγραφικῶς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἔχουν ἐκ τῆς σταδιοδρομίας των τὴν δυνατότητα, προαγόμενοι, νὰ ἀσκήσουν μίαν μεγαλυτέραν ἀποστολὴν ἐπιτελικὴν καὶ διοικητικήν, ἐνῷ οἱ ἄλλοι δὲν ἔχουν. Δι’ αὐτὸ προβαίνομεν εἰς τὴν ὑπαγωγὴν αὐτῶν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν Σωμάτων. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ βάσις τῶν συλλογισμῶν, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὰς περὶ ὧν ὁ λόγος διακρίσεις, διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπουν νὰ θέσωμεν εἰς τὰ Σώματα τὰς ἀδελφὰς νοσοκόμους ἢ τοὺς ἀρχιτεχνίτας, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι, ἡ ἀδελφὴ νοσοκόμος ἠμπορεῖ νὰ πέσῃ εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης. Αὐτό, δὲν συμβαίνει, οὔτε εἶναι μειωτικόν, ὅτι ἀνήκει εἰς τὰς ὑπηρεσίας, ἔχει τὴν δυνατότητα προσφορᾶς θυσίας καὶ τὸ Ἔθνος τὴν τιμᾷ ὡς ἀδελφὴν νοσοκόμον, ἀλλ’ αἱ ἀδελφαὶ νοσοκόμοι, δὲν θὰ γίνουν ποτὲ στρατηγίνες, δὲν θὰ γίνουν ποτὲ συνταγματαρχίνες. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἠμπορεῖ νὰ εὐρυνθῇ τὸ Σῶμα, καὶ νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου εἰς τὰς ἀδελφὰς νοσοκόμους, θὰ ἔχῃ τὴν ἁρμοδιότητα τῆς διοικήσεως, τοῦ Σώματος, ἀπὸ ἀπόψεως διαχειριστικῆς μορφῆς, ὄχι γενικωτέρας ἐπιτελικῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἡ νοσοκόμος, οὔτε ὁ ἱερεύς, οὔτε ὁ ἀρχιτεχνίτης νὰ γίνῃ ἀρχηγὸς κλάδου εἰς μίαν Μεραρχίαν ἢ Ἐπιτελεῖον Σώματος Στρατοῦ, ἢ Στρατιᾶς ἢ νὰ ἔχῃ κρίσιμον θέσιν εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα αὐτῶν τῶν μεγάλων μονάδων. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐκρίναμεν ἀναγκαῖον νὰ καταλήξωμεν εἰς αὐτὴν τὴν διάκρισιν. Ὅπλα εἶναι τὰ 5 Σώματα.... (δὲν ἠκούσθη).... περιλαμβανομένου τοῦ ὑγειονομικοῦ, ἀλλὰ τοῦ ὑγειονομικοῦ ὑπὸ τὴν περιωρισμένην μορφὴν ὅτι εἰς αὐτὸ θεωροῦνται ὑπαγόμενοι οἱ στρατιωτικοὶ ἰατροί, καὶ τρίτον, αἱ ὑπηρεσίαι, ὑπηρεσίαι ὅλαι οὐσιώδεις, τινὲς δὲ καὶ κρισιμώταται καὶ ἀπὸ ἀπόψεως εὐθύνης καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς συνεισφορᾶς εἰς ἕνα ἀγῶνα, ἀλλ’ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσουν τὸν ὑπηρετοῦντα εἰς αὐτάς, εἰς τὴν κατάληψιν θέσεως ἀνωτέρας ἢ ἀνωτάτης, οὐσιώδους ἐπιτελικῆς εὐθύνης ἢ θέσεως κρισίμου κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς μάχης.

§61Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Λέγετε ὅτι διαγράφονται οἱ ὀδοντίατροι. Πρέπει νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὰς Ὑπηρεσίας. Διατὶ δὲν ἀναγράφονται;

§62Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἰς τὰς Ὑπηρεσίας, πρέπει νὰ εἶναι.

§63Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ γίνῃ μία διάκρισις, νὰ μὴ ὑπάγωνται οἱ ὑγειονομικοὶ εἰς τοὺς ἀρχιτεχνίτας. Νὰ κάμωμεν ἕνα 24ον ἐδάφιον.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε, διότι οἱ ἀρχιτεχνῖται ἀσκοῦν μίαν οὐσιωδεστάτην ἀποστολήν. Ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, καὶ ἀγαπητὲ ἰατρέ, διότι ὁμιλεῖτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς ἰατρός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς προτάσεώς σας, διότι αὐτὸ θὰ ἦτο μειωτικὸν διὰ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται καὶ εἰς τὴν παρένθεσιν τοῦ ἐδαφίου 14ου. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν αὐτό.

§65Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀρχιτεχνιτῶν νὰ ὑπαχθοῦν οἱ στρατιωτικοὶ φαρμακοποιοὶ καὶ οἱ ὀδοντίατροι; Πρόκειται περὶ ἐπιστημόνων.

§66Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Ἡ ἐπιστήμη τοῦ ὀδοντιάτρου εἶναι ἀνωτέρα σχεδὸν τῆς τοῦ ἰατροῦ.

§67Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ γίνῃ μία ἰδιαιτέρα ὑπηρεσία, ἡ ὁποία νὰ συμπεοιλάβῃ τοὺς φαρμακοποιοὺς καὶ τοὺς ἰατρούς.

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἀφήσατε νὰ τὸ σκεφθῶμεν αὐτό.

§69Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν ἔτσι; Σᾶς διακόπτουν καὶ ἐκφέρουν τὰς γνώρας των.

§70Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐὰν εἶναι δυνατόν, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὁμιλίας μου, νὰ γίνωνται διευκρινίσεις ὡρισμένων σημείων ζωτικῶν, ἂς γίνωνται αἱ παρατηρήσεις διὰ διακοπῶν. Ἐὰν ὅμως, ὑπάρχουν ὡρισμέναι ἀντιρρήσεις ἐπί τινων τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων, ἀντιρρήσεις βασικαί, τότε, βεβαίως, προτιμῶ, ἀντὶ διακοπῆς, τὴν μετὰ ταῦτα λεπτομερῆ ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Οἱ συνάδελφοι οἱ ἴδιοι, παρακαλῶ νὰ κρίνετε εἰς ποίας περιπτώσεις θεωρεῖτε ἀναγκαίαν τὴν διακοπήν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι ταχεῖα καὶ βραχεῖα, καὶ εἰς ποίας περιπτώσεις θεωρεῖτε ἀναγκαίαν τὴν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἰδικῆς μου ἀγορεύσεως, ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Εἰς τὰς Ὑπηρεσίας — καὶ ἐδῶ θὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ κ. συναδέλφου — εἰς τὰς Ὑπηρεσίας θὰ προσθέσωμεν μετὰ τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν 2, ἐκεῖ ποὺ λέγομεν «Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης» ἤ, μᾶλλον, ὄχι, προηγουμένως, ἐκεῖ θὰ προσθέσωμεν αὔξοντα ἀριθμὸν 3, ἔχοντα ὡς ἑξῆς: 3. Ὑγειονομικοῦ. Θὰ βάλωμεν καὶ εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν πλέον Ὑγειονομικοῦ καὶ θὰ εἴπωμεν ἐκεῖ: «περιλαμβανούσης — τῆς Ὑπηρεσίας — τοὺς φαρμακοποιούς, ὀδοντιάτρους καὶ ἀξιωματικοὺς ἀδελφὰς νοσοκόμους». Ἔτσι ἱκανοποιεῖσθε.

§71Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Σωστόν, κ. Πρόεδρε.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἑπομένως, οἱ αὔξοντες ἀριθμοὶ 3, 4, 5 κλπ., γίνονται 4, 5, 6 κ.ο.κ. Κύριοι, προχωρῶ. Εἰς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν, εἰς τὸ γʹ, ὅπου ἔχομεν τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκ πληρωμάτων, εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου 1, ἐκεῖ ποὺ λέγομεν «εἰδικοτήτων», παρακαλῶ νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις «καὶ ξυλουργῶν στόλου», διότι εἶχον παραλειφθῆ. Εἶναι καθαρῶς τυπικὴ παράλειψις καὶ εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθοῦν. Αἱ τροπολογίαι αὐταὶ γίνονται δεκταί, φαντάζομαι, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἐπανάληψιν τῆς συζητήσεως.

§73Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ ὁμιλήσωμεν, κ. Πρόεδρε.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὄχι ἐπ’ αὐτῶν. Ἐπὶ τῆς θεμελιώδους, ἐὰν θέλετε. Αὐτὰ τὰ τυπικά, παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι γίνονται δεκτά, ἐκτὸς ἂν ὑπάρχῃ ἀντίρρησίς τις. Γʹ. Βασιλικὴ Ἀεροπορία. Βʹ Ἐδάφους. Λέγομεν «Τεχνικόν, ἤτοι... ιι) ὁπλουργοί». Διαγράφεται ἡ εἰδικότης αὐτὴ καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἀναγράφεται «Ὁπλισμοῦ», διότι αὐτὴ εἶναι ἡ χρησιμοποιουμένη ἔκφρασις — καὶ αὐτὸ εἶναι μία λεκτικὴ καθαρῶς διόρθωσις. Μετὰ τὴν ὑποπαράγραφον ιυ, προστίθεται παράγραφος υ, ἔχουσα οὕτω: Λέγομεν «ἠλεκτρολόγους». Ἐκεῖ θὰ προσθέσωμεν καὶ «υ) τεχνικοὶ εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν (Α. Ν. 1533) 1953 ὡς ἰσχύει)». Εἶναι μία εἰδικὴ περίπτωσις εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι ἐπίσης ἐκεῖ, διότι δὲν περιλαμβάνονται. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παρ. 3 ἐδ. αʹ — εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ τροπολογία αὐτή, τὴν ὁποίαν θὰ προτείνω, θὰ εὕρῃ συμφώνους ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους — θὰ διατυπώσωμεν τὴν ἑξῆς φράσιν: «Οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ὅπλων τοῦ στρατοῦ ξηρᾶς, οἱ μάχιμοι τοῦ Β. Ν. καὶ οἱ ἱπτάμενοι τῆς Β. Α., ἐν συνυπηρεσίᾳ θεωροῦνται ἀρχαιότεροι τῶν λοιπῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν ἀξιωματικῶν». Εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτήν, ἡ ὁποία οὐδένα τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν θίγει, ἡ ὁποία ὅμως, ἀποκλείει καὶ ὡρισμένας, σπανίας ἐνδεχομένως, ἀλλὰ πιθανὰς περιπτώσεις ἀνωμαλιῶν εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ ὁμοιοβάθμων ἀξιωματικῶν.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§76Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι ὁμόφωνος ἡ ἀποδοχή.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶναι ἐπαγγελματική σας ὑποχρέωσις νὰ διαφωνήσητε, διότι, ἐὰν ὑπηρετούσατε εἰς τὸ Β. Ν., ὁ μάχιμος θὰ ὑπηρετοῦσεν ὑμῶν.

§78Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μεταξὺ τῶν ἐν ἰσοβαθμίᾳ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν ὅπλων, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀρχαιότης εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Βεβαίως. Ὑπάρχει γενικὴ διάταξις, ἡ ὁποία τὸ ὁρίζει καὶ ἰσχύει.

§80Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ λέγω αὐτό, διότι ὑπάρχει μία παράγραφος παρακάτω, ἡ ὁποία δὲν εἶναι καλὰ διατυπωμένη καὶ δημιουργεῖ παρεξηγήσεις.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Θὰ τὰ διορθώσωμεν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀσάφεια. Μεταξὺ ὁμοιοβάθμων τῶν ὅπλων αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύσῃ εἰς τὸν στρατόν. Εἰς τὸ ναυτικὸν ὄχι, διότι ἐκεῖ ἔχομεν μαχίμους, δὲν ὑπάρχει διάκρισις ὅπλων. Μεταξὺ ὁμοιοβάθμων τῶν ὅπλων εἰς τὸν στρατόν, ἐκεῖ προηγεῖται ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἀρχαιότητα. Εἰς τὸ ναυτικὸν δὲν γίνεται διάκρισις μεταξὺ τῶν διαφόρων ὅπλων. Βεβαίως, τὸ ἐδάφιον αʹ, μετὰ τὴν προσθήκην αὐτῆς τῆς διατάξεως, μεταβάλλεται εἰς ἐδάφιον βʹ καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα, θὰ ἀποτελῇ τὸ ἐδάφιον αʹ τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 3. Καὶ προσθέτομεν καὶ ἐδάφιον γʹ.

§82Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἐδάφιον βʹ, τί γίνεται; Αὐτὸ εἶναι ποὺ εἶναι ἀσαφές.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Διατυποῦται κατὰ τρόπον σαφέστερον. Καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀκριβῶς τοῦ ἐδαφίου βʹ δηλαδὴ τοῦ ἐδαφίου γʹ πλέον, τὴν ὁριστικὴν διατύπωσιν, ὁριστικήν, ἐφ’ ὅσον θὰ τὴν ἀποδεχθῆτε. Εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὴν καταστήσω ἔτι σαφεστέραν, διότι ἐκεῖνο ποὺ μὲ ἐνδιαφέρει, εἶναι ἡ οὐσία. Λέγομεν, λοιπόν: Ἐδάφιον γʹ: «Ἡ ἀρχαιότης μεταξὺ τῶν ὁμοιοβάθμων ἀξιωματικῶν Σωμάτων καὶ ἀξιωματικῶν στρατοῦ, Κλάδων τοῦ Β. Ν. καὶ Ἐδάφους τῆς Β. Α., κανονίζεται ἐκ τῆς ἡμερομηνίας προαγωγῆς αὐτῶν εἰς τὸν ὃν κέκτηνται βαθμόν».

§84Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Παρακάτω. Τὸ γʹ.

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ποῖον ἐννοεῖτε;

§86Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἐδάφιον γʹ: «Ἐν περιπτώσει ταὐτοχρόνου προαγωγῆς, ἡ ὑφισταμένη ἐν τῇ Ἐπετηρίδι ἀρχαιότης μεταξὺ τῶν συγχρόνως προαχθέντων....... (ἀναγινώσκει) ........». Αὐτὸ εἶναι ἄτοπον. Ἡ διάταξις αὐτή, πρέπει νὰ διορθωθῇ καὶ νὰ τεθῇ γενικὴ διάταξις, ὅτι καὶ μεταξὺ αὐτῶν, ἐν περιπτώσει συγχρόνου προαγωγῆς, λαμβάνεται ἡ ἀρχαιότης τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Ὅπως εἶναι διατυπωμένον δὲν λαμβάνεται αὐτό. Τὶ συμβαίνει δὲ ἐν προκειμένῳ; Ὑπῆρχον ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν Σχολὴν Διαχειρίσεως τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ οἱ ὁποῖοι μετὰ ταῦτα διηγωνίσθησαν καὶ μετετάγησαν εἰς τὰ Σ.Ε.Μ.

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, τὴν γνωρίζω. Εἶναι μία περίπτωσις, ἡ ὁποία βεβαίως παρουσιάζει τὸ τρωτὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξε πρὸ ὀλίγου ὁ κύριος Χαβίνης, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὑπάρχουν δυσχέρειαί τινες ἀπὸ ἀπόψεως ἐπετηρίδος, ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν προβῶμεν εἰς τὴν υἱοθέτησιν τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου. Θὰ ἐπανεξετάσω πάντως τὸ ζήτημα. Εἶναι ἀρκεταὶ αἱ δυσκολίαι διότι παρουσιάζει πολλὰς πλευρὰς καὶ θὰ ἴδω ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ υἱοθετήσω τὴν τροποποίησιν τῆς διατάξεως αὐτῆς. Καὶ αἱ δύο ἀπόψεις, ἀπὸ ἀπόψεως θεωρητικῆς— ἐγὼ θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν δευτέραν περίπτωσιν τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀξιωματικῶν — ἔχουν βάσιν, ἀλλὰ βάσιν θεωρητικὴν ἔχει περισσότερον ἡ ἄποψις ἡ καταχωρηθεῖσα εἰς τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι ὑποτίθεται, ὅτι ἡ ἐπετηρὶς ὡς ἴσχυε πρὸ τῆς ταὐτοχρόνου προαγωγῆς, ἀποτελεῖ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ γίνῃ σεβαστή. Ὁ κύριος Χαβίνης δι’ εἰδικοὺς λόγους συνδεδεμένους μὲ ὡρισμένους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι πράγματι πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀδικηθέντες, λέγει ὄχι, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν σειρὰν τὴν ὁποίαν εἶχον ὡς ἀνθυπολοχαγοί. Αὐτὸ ἀποτελεῖ πήδημα χρόνου πρὸς τὰ ὀπίσω, τὸ ὁποῖον εἶναι ἴσως θεωρητικῶς δίκαιον, ἀλλ’ ἐὰν θελήσωμεν νὰ κρίνωμεν τὸ θέμα γενικώτερον, δημιουργεῖται σύγχυσις. Θὰ σταθμίσω τὰ δύο ἐπιχειρήματα, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπιφυλασσόμενος αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ εἴπω ποία ἐκ τῶν δύο ἀπόψεων εἶναι δυνατὸν νὰ υἱοθετηθῇ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἄρθρον 4.

§88Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Καὶ κάτι ἄλλο εἴπατε, ὅτι θὰ ἀναφέρετε σχετικῶς μὲ τὸ ἄρθρον 3.

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Παρακαλῶ νὰ μοῦ τὸ ὑπενθυμίσητε, διότι ἴσως σεῖς, κύριε συνάδελφε, εὑρίσκεσθε εἰς τὴν σκέψιν μου αὐτὴν τὴν στιγμὴν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι εὑρίσκομαι ἐγώ.

§90Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει, καὶ διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ, ὅπως οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀρχηγοὶ κλάδου Γ.Ε.Ν., οἱ ἀνώτεροι ναυτικοὶ διοικηταί, θεωροῦνται κατὰ τὰς διακρίσεις καὶ τὰς τιμὰς ὁμοιόβαθμιοι τῶν Ταξιάρχων.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶναι ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ τὴν υἱοθέτησα. Ἐλησμόνησα νὰ τὴν ἀναφέρω. Εὐχαριστῶ διότι μοῦ τὸ ὑπενθυμίσατε, διότι πράγματι εἰς τὸ Ναυτικόν, αὐτὸ εἶναι ἀναγκαῖον καὶ τοῦτο διότι ἐκεῖ δὲν ἔχουν Ταξιάρχους, οἱ δὲ ἀρχηγοὶ κλάδου ἐνῷ εἰς τὸν Στρατὸν ξηρᾶς καὶ τὴν Ἀεροπορίαν εἶναι ὑποστράτηγοι καὶ Ταξίαρχοι, εἰς τὸ Ναυτικὸν εἶναι Πλοίαρχοι, ὡς καὶ οἱ ἀνώτεροι διοικηταί. Πρέπει λοιπόν, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι Πλοίαρχοι ἐκτελοῦντες ὅμως χρέη, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται μεταξὺ Ὑποναυάρχου καὶ Πλοιάρχου, νὰ τύχουν τῶν ἰδιαιτέρων διακρίσεων καὶ τιμῶν περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Καναβαριώτη.

§92Λ. ΜΠΙΣΤΗΣ. Ἀρχηγοὺς κλάδων ἐννοεῖτε μόνον τοὺς μαχίμους;

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κλάδοι εἰς τὰ Γενικὰ Ἐπιτελεῖα, δὲν εἶναι παρὰ μόνον ὁ Α, Β, Γ, κλπ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ πρᾶγμα αὐτό.

§94Λ. ΜΠΙΣΤΗΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ Μεταφορῶν εἶναι Ἀρχηγὸς Κλάδου;

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Βεβαίως. Ἐὰν οἱ Κλάδοι τῶν Ἐπιτελείων εἶναι γνωστοί, εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, ἐπιτρέπεται ἡ κατάληψις τῆς θέσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ Κλάδου ἀπὸ τὸν Μηχανικὸν φέρ’ εἰπεῖν καὶ ἀπὸ ὑγειονομικόν. Οὗτος βεβαίως θὰ τύχῃ τῆς μεταχειρίσεως, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν, ἀναπτύσσων τὴν τροπολογίαν του, ὁ κ. Καναβαριώτης. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὸ ἄρθρον 4. Εἶναι φυσικόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ βασανισθῆτε ὀλίγον ἀπόψε, ὅπως καὶ ἐγώ, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ προχωρήσωμεν μὲ κάποιαν ὑπομονὴν καὶ ἡσυχίαν, διὰ νὰ συζητήσωμεν ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, διὰ τὰς ὁποίας τόση ἐγένετο μελέτη καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν καλυτέραν διατύπωσιν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος). Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ τὸ ἄρθρον 4 θὰ ἱκανοποιήσῃ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Ὅπου ἀναγράφομεν 31 Μαρτίου, θὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν διατύπωσιν, ἢ μᾶλλον τὸν ἀριθμὸν καὶ τὸν μῆνα καὶ θὰ εἴπωμεν 31 Δεκεμβρίου. Εἶναι αὐτονόητον διατί. Διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τοὺς πίνακας τῶν προακτέων — αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ τόσον τὸ ναυτικόν, ὅσον τὸν στρατὸν καὶ τὴν ἀεροπορίαν, ὅπου οἱ πίνακες οἱ ἐτήσιοι γίνονται τὸν Μάρτιον — νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἡ πρότασις προαγωγῆς καὶ δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὰ προσόντα τὰ τυπικά, χρόνον κλπ., διὰ τὴν προαγωγήν, τὰ ἀποκτᾷ μέχρι τέλους τοῦ ἔτους, διότι ἐὰν δὲν ἔχῃ γίνει ἡ πρότασις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἡ προαγωγή. Πρέπει νὰ περιλαμβάνηται εἰς τὸν πίνακα τῶν κρίσεων ἔστω καὶ ἂν δὲν ἔχῃ συμπληρώσει τὴν διετίαν ἐὰν ἀπαιτῆται διετία, ἢ τὸ ἔτος. Βεβαίως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ προαγωγή, ἐὰν δὲν ἔχῃ συμπληρώσει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον. Ἀλλ’ εἰς τοὺς πίνακας νὰ περιλαμβάνηται, ἡ κρίσις περὶ αὐτοῦ νὰ γίνεται. Εἶναι δὲ ἀρκετὸς ὁ χρόνος, διότι εἶναι κατ’ ἀρχὴν χρόνος περίπου ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους ἢ χρόνος διοικήσεως τοὐλάχιστον ἑνὸς ἑξαμήνου. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν προώρως ἐγένετο καὶ ἐσφαλμένως ἐγένετο, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς προαγωγῆς ἠμπορεῖ κάλλιστα καὶ πάλιν τὸ θέμα νὰ ἐπανεξετασθῇ.

§96Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἤδη ἔχουν συμπληρώσει τὸν χρόνον θὰ κριθοῦν μαζὶ μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συμπληρώνουν τὴν 31 Δεκεμβρίου;

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Βεβαίως, θὰ κριθοῦν μαζί, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θὰ ἔλθουν ἑπόμενοι. Δὲν τίθεται ζήτημα, δεδομένου ὅτι θὰ κριθοῦν εἴτε κατ’ ἐκλογήν, εἴτε κατ’ ἀρχαιότητα. Ἐὰν μὲν κριθοῦν κατ’ ἐκλογὴν καὶ κρίνει τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἢ τὸ Συμβούλιον Ἐπιλογῆς, ὅτι πρέπει νὰ προαχθοῦν, «μὲ γειά τους μὲ χαρά τους», νὰ γίνῃ ἡ προαγωγή των. Ἐὰν κριθοῦν κατ’ ἀρχαιότητα θ’ ἀκολουθήσουν τὴν σειράν των. Ἀλλὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ κατάρτισις πίνακος.

§98Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δηλαδή, οἱ συμπληρώσαντες τὸν χρόνον σήμερον, θὰ προάγωνται.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Βεβαίως. Ὅπου ἀναγράφεται 31 Μαρτίου θ’ ἀλλάξῃ ἡ διατύπωσις καὶ θὰ γραφῇ 31 Δεκεμβρίου. Προχωροῦμεν εἰς τὸ ἄρθρον 5. Θὰ ἐνθυμῆται ἡ Βουλὴ ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ ἑνὸς περίπου μηνός, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος κύριος Χαβίνης, διετύπωσε τὴν ἀπορίαν διατὶ δὲν υἱοθετοῦμεν καὶ εἰς τὸν νέον νόμον μίαν διάταξιν ἰσχύουσαν καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν προσύσκεψιν. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ὁμιλοῦν καὶ νὰ συζητοῦν μεταξύ των χαμηλοφώνως διὰ νὰ μὴ καταπονούμεθα καὶ σεῖς καὶ ἐγώ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μοι, θέλω νὰ κάμω μίαν διευκρίνησιν. Ἡ τοποθέτησις τῶν μικροφώνων, ἡ ὁποία ἔχει γίνει, μεταφέρει τὰς συζητήσεις ἐδῶ πολὺ ἐνισχυμένας καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οὔτε οἱ πρακτικογράφοι, οὔτε ὁ Πρόεδρος, οὔτε ὁ ὁμιλῶν ἠμποροῦν νὰ ἀντιληφθοῦν τὶ λέγεται. Ἐτοποθετήσαμεν τὰ μικρόφωνα διὰ νὰ ἀκουώμεθα, ὄχι ὅμως διὰ νὰ ἐνοχλοῦμεν τὸ Προεδρεῖον καὶ τοὺς ρήτορας.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐγὼ δὲν ὑφίσταμαι τὸν ἀντίκτυπον αὐτῶν τῶν συζητήσεων τῶν κυρίων συναδέλφων, ἀλλὰ μόνον ὁ ἀγαπητὸς κύριος Πρόεδρος, διότι ἐκεῖ ἀκούονται οἱ ψίθυροι ἐντονώτερον. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι ὁ κύριος Χαβίνης διετύπωσε τὴν ἀπορίαν διατὶ δὲν υἱοθετοῦμεν τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν προσύσκεψιν πρὶν ἢ ὁ Διοικητὴς μιᾶς μονάδος προβῇ εἰς τὴν ὁριστικὴν διατύπωσιν τῆς προτάσεώς του. Ἔχομεν τότε μίαν μικρὰν διαφωνίαν. Καὶ ἐμμένω εἰς τὴν διαφωνίαν πεισμόνως. Δὲν πρόκειται περὶ Συμβουλίου, ἀλλὰ περὶ συσκέψεως. Ἐμμένω, διότι δὲν ἔχει καὶ σημασίαν καὶ ἐλπίζω ἡ ἐμμονή μου νὰ μὴ προκαλέσῃ συζήτησιν. Παραλαμβάνω ἀπὸ τὸν παλαιὸν νόμον «περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προαγωγῶν» ὁλόκληρον τὴν διάταξιν, ἔχουσαν οὕτω: «.... (ἀναγινώσκει) ....». Κατόπιν τῆς προσθήκης αὐτῆς ἡ παράγραφος 2 γίνεται παράγραφος 3, διότι παρεμβάλλεται ὡς παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 5 ἡ παράγραφος τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα. Ἄρθρον 6. Ἡ παράγραφος 4 ἔχει ἀνάγκην μιᾶς μικρᾶς τροποποιήσεως. Θὰ ἀντιληφθῆτε ἀμέσως τὴν λογικὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται αὐτὴ ἡ τροπολογία. Ἀντικαθίσταται ἡ παράγραφος 4 ὡς ἀκολούθως: «Οἱ ἐν ἀργίᾳ δι’ ἀπόλυσιν διατελοῦντες δὲν προάγονται. Ἀνακαλούμενοι ὅμως εἰς τὴν ἐνέργειαν προάγονται ἐὰν τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον κατὰ τὴν πρώτην μετὰ τὴν ἀνάκλησίν των σύνοδον ἤθελεν ἀποφανθῆ ὑπὲρ τῆς προαγωγῆς των, ὁπότε ἀνακτῶσι τὴν ἀρχαιότητα πλὴν τῶν θέσεων ἃς ἀπώλεσαν συμφώνως τῷ νόμῳ «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν». Αὐτὴ εἶναι περίπου ἡ παράγραφος, ὅπως εἶναι διατυπωμένη μὲ λεκτικὰς μόνον διαφοράς. Ἀλλὰ προσθέτομεν: «Ἀξιωματικοὶ ἔχοντες κριθῆ προακτέοι ἐκ προγενεστέρας κρίσεως τῶν Συμβουλίων...... (ἀναγινώσκει)....................». Ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ συνεπλήρωσαν τὰ προσόντα ἐκ τῶν ὑστέρων, πρέπει νὰ γίνῃ ἕνα εἶδος ἐπανεξετάσεως. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀντιληπτὸν ὑπὸ πάντων καὶ θὰ θεωρηθῇ ὑπὸ πάντων ὀρθόν. Διὰ τὴν παράγραφον 7 τοῦ ἰδίου ἄρθρου 6 καὶ εἰς.....

§102Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐδῶ, κ. Ὑπουργέ, λέτε, εἰς τὴν παράγραφον 4, καὶ διὰ τοὺς εἰς διαθεσιμότητα. Ἀλλ’ ἡ διαθεσιμότης εἶναι κατάστασις ἐνεργείας.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τὸ ἔχω σβήσει, κύριε συνάδελφε.

§104Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ τὸ ἐξετάσητε.

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἴσως νὰ εἶναι παράλειψις, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ σκεφθῶ καὶ νὰ σᾶς εἴπω ἀργότερον. Εἰς τὴν παράγραφον 7 καὶ εἰς τὸν 7ον στίχον, μετὰ τὴν φράσιν «ἐφαρμόζονται τὰ ἐν τῇ παραγράφῳ 3», προστίθεται «καὶ 3 καὶ 4».

§106Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὴν παρατήρησιν ποὺ εἶχον κάμει εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ τῆς παραγράφου 1 διὰ τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς τῶν ὑπολοχαγῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ κατ’ ἀρχαιότητα, ὑπάρχει μία διαφορὰ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Αἱ γνῶμαι εἶναι διῃρημέναι, πάντως παρακαλῶ νὰ μελετήσητε τὴν ἄποψίν μου.

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ὁμολογῶ, ὅσον καὶ ἂν τὸ μελετήσῃ κανείς, ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα καὶ ὑπὲρ καὶ κατά. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ἐλευθέρως νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος, νὰ ἀκουσθοῦν αἱ γνῶμαι καὶ στὸ τέλος θὰ σᾶς εἴπω ποία εἶναι ἡ ὁριστική μου ἀπόφασις. Πράγματι τὰ ἐπιχειρήματα καὶ διὰ τὴν μίαν καὶ διὰ τὴν ἀντίθετον ἄποψιν εἶναι σοβαρὰ καὶ βαρύνουν. Εἰς τὸ ἄρθρον 7 παράγραφος 3 καὶ εἰς τὸ 5ον ἐδάφιον, μετὰ τὴν φράσιν «... διοικητικαὶ ἱκανότητες» προστίθενται αἱ λέξεις: «προσωπικότης, κῦρος». Νομίζω, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις αὗται. Διότι τότε θὰ ἐρωτῶνται καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀποφαίνωνται οἱ προβαίνοντες εἰς προτάσεις καὶ περὶ τῆς προσωπικότητος καὶ περὶ τοῦ κύρους. Εἶναι μεγαλύτεραι αἱ εὐθῦναι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προτείνουν καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποφασίζουν εἰς τὰ Συμβούλια.

§108Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον λέγετε «διοικητικαὶ ἱκανότητες», ἐντὸς τοῦ ὅρου αὐτοῦ εἶναι καὶ ἡ προσωπικότης καὶ τὸ κῦρος.

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐὰν πάρωμεν τὴν ἔννοιαν τῆς διοικητικῆς ἱκανότητος ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν αὐτῆς σημασίαν, τότε βεβαίως ἐκεῖ μέσα εἶναι καὶ τὸ κῦρος καὶ ἡ προσωπικότης. Ἐπειδὴ συνήθως τὸ ἐὰν ἔχουν διοικητικὰς ἱκανότητας, ἐξετάζουν οἱ τεταγμένοι νὰ ὑποβάλουν προτάσεις κρίσεως, ἐὰν εἶναι κάτοχος τῶν ζητημάτων, ἐὰν ἠξεύρῃ νὰ διατάσσῃ καὶ ὄχι ἐὰν ἔχῃ γενικώτερον κῦρος, δι’ αὐτὸ ἐσκέφθημεν ὅτι ἔπρεπε νὰ προσθέσωμεν καὶ τὰς λέξεις «προσωπικότης καὶ κῦρος». Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 11 τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 7 τὸ «εἰδικότητες» νὰ γίνῃ «εἰδικεύσεις», διότι δὲν ὑπάρχουν εἰδικότητες, ἀλλ’ εἰδικεύσεις εἰς τὰ διάφορα ὅπλα καὶ Σώματα. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 εἰς τὴν παράγραφον 1 καὶ εἰς τὸν 3ον στίχον, διαγράφεται, σύμφωνα μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προηγουμένως εἶπον, ἡ χρονολογία 31 Μαρτίου καὶ γίνεται 31 Δεκεμβρίου. Εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 8, ὅπου ἀναγράφονται τὰ τυπικὰ προσόντα τοῦ ταξιάρχου στρατοῦ ξηρᾶς ἐν συνεχείᾳ τῶν λέξεων «ταξίαρχος 2 ἔτη....» προστίθεται ἡ φράσις: «ἢ 27 ἔτη συνολικῆς ὑπηρεσίας ἐξ ὧν ἓν ἔτος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ταξιάρχου». Ἐκεῖνο, ποὺ ἐκάμαμεν διὰ τοὺς ἀντισυνταγματάρχας καὶ τοὺς συνταγματάρχας, νὰ τὸ κάμωμεν καὶ διὰ τοὺς ταξιάρχους, συσσωρεύοντες περισσότερα ἔτη.

§110Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Οἱ ἀριθμοὶ 19, 13, 14 σοκάρουν.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Εἶναι ἄσχετον τελείως μὲ τὴν σκέψιν σας, εἶναι τὸ ἄθροισμα τῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸν βαθμόν. Δὲν παίρνομεν δηλαδή, τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς αὐθαιρέτως.

§112Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι σαφές.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Δὲν πρόκειται περὶ αὐθαιρέτου προσδιορισμοῦ.

§114Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Ἀντὶ τῶν 4 ἐτῶν νὰ γίνῃ 3 διὰ τὴν Ἀεροπορίαν.

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν, θὰ ἤθελον νὰ ἀκούσω καὶ τὴν γνώμην τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον, διότι πρέπει εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν τὸ ταχύτερον νὰ ἀνέλθουν, πρέπει νὰ εἶναι νέοι διὰ νὰ πετοῦν. Ἐγὼ θὰ ἤθελον, προτοῦ ἀποφασίσω, υἱοθετῶν τὴν τροπολογίαν, νὰ ἀκούσω καὶ τὴν γνώμην τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κυρίου Γυαλίστρα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος ὅπως τὸ προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τήνου συνάδελφος, καὶ ὅπως ἴσχυε μέχρι σήμερον. Κύριε Λιαροῦτσε, ἂς τὴν ἀναβάλωμεν πρὸς στιγμήν, ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν τροπολογίαν σας, ἀφοῦ τελειώσω θὰ τὴν συζητήσωμεν. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦδε δηλῶ, ὅτι εἶμαι σύμφωνος.

§116Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει μία τροπολογία διὰ τὰς ἀναγραφομένας διαδοχικὰς σημειώσεις.

§117Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Νὰ τὴν ἀναπτύξετε κατόπιν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἐπειδὴ φοβοῦμαι μήπως ἀργότερον δὲν θὰ ἔχω ἀπαρτίαν— συνήθως ἐκπνέει ἡ ἀπαρτία βραδύτερον — θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἐὰν αὔριον θέλῃ νὰ συνεδριάσωμεν ἢ ὄχι.

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἡγεσία τῶν τριῶν Κομμάτων ἐρωτηθεῖσα, εἶναι σύμφωνος, θὰ ἤθελον νὰ λάβω μίαν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος.

§121Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὔριον, ὡς γνωστόν, εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου καὶ ἐπερωτήσεων, συνεπῶς ἡ ἡμέρα αὐτὴ θὰ μετατεθῇ. Συνεπῶς θὰ γίνουν αἱ ἐπερωτήσεις τὴν Δευτέραν καὶ Τρίτην.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν συμβιβαστικὴν πρότασιν· μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐπερωτήσεων τὴν προσεχῆ Τρίτην, νὰ κάμωμεν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, αὔριον δὲν θὰ συνεδριάσωμεν. Θὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ Τρίτην. Μετὰ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, θὰ ἔχωμεν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν διακοπήν.

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπήν, διότι μὲ ἐξεκουράσατε λιγάκι καὶ ἐξεκουράσθη καὶ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐκουράσθη, ἀκούουσα διαρκῶς τὴν αὐτὴν φωνήν. Προχωροῦμεν εἰς τὸ ἄρθρον 9.

§128Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8, κύριε Ὑπουργέ, παράγραφος 2, μετὰ τὴν λέξιν «Ὑποπλοίαρχος», ἀντὶ 5 ἔτη νὰ γίνουν 3.

§129Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Νὰ τὸ κάμετε ὡς τροπολογίαν μετά, ἂν καὶ θὰ δυσκολευθῶ νὰ τὴν ἀποδεχθῶ. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καταβάλλετε προσπάθειαν.

§130Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Διότι καὶ ἡ ἐπιστημονική των μόρφωσις ἀπῄτησε πολλὰ ἔτη.

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Θὰ μὲ ἐγκαλέσῃ ὁ φίλος μου κύριος Γεωργούλης, ὁ ὁποῖος ἔφυγε. Πάντως, κύριοι, θὰ τὸ σκεφθῶ τὸ πρᾶγμα καὶ θὰ ἴδωμεν.

§132Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οἱ σημερινοὶ Ὑποπλοίαρχοι ἐκτελοῦν χρέη Πλωτάρχου. Δημιουργεῖται μία ἀδικία διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ χρόνου παραμονῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποπλοιάρχου.

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Νὰ ἴδωμεν, διότι ὑπάρχει καὶ ὡρισμένη ἀντιστοιχία εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους. Νὰ τὸ ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα.

§134Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς ἀπαιτεῖται διετία εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Λοχαγοῦ διὰ νὰ προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ταγματάρχου. Εἰς τὸ Ναυτικὸν ἀπαιτεῖται ὁλόκληρος 5ετία. Δημιουργεῖται μία ἀδικία. Διότι οἱ τῆς τάξεως τοῦ 1939, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποπλοιάρχου, ἔχουν διαφορὰν δύο βαθμῶν μὲ τοὺς τῆς ἀμέσως προηγουμένης τάξεως. Ἡ προηγουμένη τάξις εἶναι Πλωτάρχαι ἀπὸ τριετίας, ἡ δὲ τάξις τοῦ 1937 εἶναι Ἀντιπλοίαρχοι.

§135Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τότε γεννᾶται ζήτημα καὶ διὰ τοὺς Ἀντιπλοιάρχους ἰατρούς. Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε ἐπ’ αὐτοῦ.

§136Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ κυρίου Πετρίδη. Εἶναι μία κατάστασις ἀδικίας.

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τὸ θέμα πρέπει νὰ μελετηθῇ δι’ αὐτὸ καλύτερα εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ τὸ ἴδωμεν. Διότι, ὅταν ἀρχίσωμεν μὲ τοὺς Ὑποπλοιάρχους, πρέπει νὰ πᾶμε καὶ εἰς τοὺς Πλωτάρχας, πρέπει νὰ πᾶμε καὶ εἰς τοὺς Ἀντιπλοιάρχους, περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος. Ἀλλά, τότε, κύριοι, πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὰς θέσεις τὰς ὀργανικὰς τῶν Πλοιάρχων ἰατρῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σὺν τοῖς ἄλλοις, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κάμω αὐτὴν τὴν στιγμήν, χωρὶς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Λοιπόν, ἂς μὴ προβαίνωμεν εἰς τοιούτου εἴδους εὐκόλους ἀνατροπὰς τῶν τεθειμένων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§138ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διὰ τοὺς Ὑποπλοιάρχους καὶ διὰ τοὺς Πλοιάρχους, ἡ πενταετία εἶναι ὑπερβολική. Ἔπρεπε νὰ εἶναι τριετία. Δὲν ἦτο ἄλλοτε ἔτσι. Αὐταὶ εἶναι ὑπερβολαί.

§139Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Πάντως ἡ διαπίστωσις εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνετε, βασιζομένη ἐπὶ μακρᾶς πείρας καὶ γνώσεως τῶν θεμάτων, θὰ προκαλέσῃ τὴν ἰδιαιτέραν ἐκ μέρους μου μελέτην τοῦ θέματος. Ἄρθρον 9–3. Βασιλικὸν Ναυτικόν. Βʹ Κλάδος α) μηχανικοί. Αὐτὴ εἶναι μία λεκτικὴ τροποποίησις ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος. Λέγομεν Πλωτάρχης ἓν ἔτος θαλασσίας ὑπηρεσίας. Πρέπει νὰ μεταβληθῇ «ὡς Πλωτάρχης ἓν ἔτος θαλασσίας ὑπηρεσίας». Ἔχει παραλειφθῆ τὸ «ὡς». Εἰς τὸ 4. Βασιλικὴ Ἀεροπορία. Βʹ) Ἐδάφους. Εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ λέγομεν: Τεχνικοὶ συνεννοήσεως. Ἔχομεν παραλείψει τοὺς τεχνικοὺς ἠλεκτρολόγους. Πρέπει νὰ προσθέσωμεν: καὶ τεχνικοὶ ἠλεκτρολόγοι. Εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου τοποθετεῖται ἡ χρονολογία ἀπὸ 1.1.56 εἰς 1.1.1957 διότι ἐν τῷ μεταξὺ ὁ νόμος ἐγήρασε κατὰ ἓν ἔτος, δηλαδὴ τὸ σχέδιον νόμου καὶ ἡ διατύπωσις εἶχε γίνει πρὸ ἔτους. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ μεταβολή.

§140Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Εἰς τὸ Β. Ν. ὑπάρχει ὁ ἐνδιάμεσος βαθμὸς τοῦ ἀρχικελευστοῦ. Ὁρίζει ὁ νόμος νὰ προάγωνται μετὰ τετραετῆ ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ σήμερον ὑπηρετεῖ ἕνας ἀριθμὸς ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συνολικὴν ὑπηρεσίαν 25–30 χρόνια, ὑπηρεσίαν δὲ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ 8–15 χρόνια. Προτείνω νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀρχικελευστὴς νὰ δύναται νὰ προαχθῇ καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὀργανικῶν θέσεων, δεδομένου ὅτι οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις δὲν εἶναι καμμία, διότι ἤδη παίρνει τὸν ἀνώτερον μισθόν. Ἀλλ’ εἶναι μία ἠθικὴ δικαίωσις.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ξεύρετε, κύριοι, κατ’ ἀρχήν, θὰ παρεκάλουν τὸ ἑξῆς. Ὑπάρχει τάσις τῶν κυρίων συναδέλφων, πᾶσαν παράκλησιν ποὺ διατυπώνουν ὡρισμέναι κατηγορίαι ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν, ὑπαξιωματικῶν κλπ., νὰ τὴν υἱοθετοῦν, νὰ ὑποβάλλουν καὶ αὐτοὶ παράκλησιν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ εὑρίσκεται εἰς δύσκολον θέσιν ἡ Κυβέρνησις, μὴ δυναμένη νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὴν τὴν ἀδυναμίαν τῶν συναδέλφων. Θὰ παρακαλέσω νὰ κατανοήσητε τὴν δύσκολον θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ δυνατὰς πάντοτε ὅλας αὐτὰς τὰς ἐπιθυμίας. Θὰ προετίμων, λοιπόν, νὰ μοῦ δώσητε τὰς τοιαύτας τροπολογίας χωρὶς νὰ γίνῃ συζήτησις ἐδῶ, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ ἀναγκασθῶ καὶ ἐγὼ νὰ διατυπώσω ἀρνητικὰς διαθέσεις, ἀπέναντι ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ πάντα ἄξιοι συμπαθείας. Κύριοι, δὲν εἶναι πολῖται, εἶναι ἀξιωματικοὶ καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτικοί.

§142Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν εἴχατε ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ δεχθῆτε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. Ἔχει ἐκτυπωθῆ καὶ ἔχει διανεμηθῆ.

§143Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐὰν εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ ἐμφανίζομαι ὑποσχεθείς, ὑπόσχεσιν δοθεῖσαν δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ τὴν ἀθετήσω, πρέπει ὅμως νὰ τὸ μελετήσω ἀπὸ ἀπόψεως τύπου, ἐκτὸς ἐὰν — δυνατὸν — εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ μὴ διετυπώθησαν ὅσα εἶπον ὀρθῶς, διότι ἐὰν ὑπεσχέθην, ὅτι θὰ τὴν δεχθῶ, θὰ τὴν εἶχον ἔκτοτε υἱοθετήσει. Κύριοι, θὰ γίνῃ ἡ ἀνατύπωσις ὁλοκλήρου τοῦ νομοσχεδίου καὶ εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν θὰ σᾶς εἴπω ποῖαι τροπολογίαι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκταὶ καὶ ποῖαι ὄχι. Λοιπόν, εἴμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 10. Εἰς τὸ ἄρθρον 10 εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐδάφιον εʹ, διότι εἶχε παραλειφθῆ. Εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ἀμέσως, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ, τὸ ἐδάφιον εʹ, τοῦ ἄρθρου 10, παράγραφος 3. Βλέπετε, ὅτι ὑπάρχουν α, β, γ, δ, ἐντὸς τῆς αὐτῆς παραγράφου. Ἐννοῶ λοιπὸν ἐδάφιον καὶ κακῶς τὸ εἶπον ἐδάφιον. Λοιπὸν θὰ προστεθῇ καὶ ἓν ε, ἔχον οὕτω: «Ὁ χρόνος διαθεσιμότητος λόγῳ προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, διὰ τὴν ἐν τῷ νόμῳ περὶ καταστάσεως Ἀξιωματικῶν, διαλαμβανομένην περίπτωσιν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπηκολούθησεν ἀκυρωτικὴ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἀπαλλακτικὴ ἀπόφασις τοῦ ἁρμοδίου Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου», ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπηκολούθησε, τότε δὲν θὰ λογίζεται ὡς χρόνος ὑπηρεσίας, ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα προβιβασμοῦ. Ἐὰν ἐπηκολούθησε, τότε θὰ λογίζεται. Κύριοι, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ μπῇ ἡ διάταξις αὐτή. Εἶχε γίνει μία παράλειψις καθαρῶς λογική.

§144Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σήμερον ἰσχύει τὸ ἀντίθετον;

§145Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Δὲν εἶχε διασαφηνισθῆ καὶ ἔπρεπε νὰ διασαφηνισθῇ ὁπωσδήποτε. Θὰ ἔπρεπε νὰ λογίζεται κατ’ ἐπέκτασιν ἀναλόγων περιπτώσεων προσφυγῆς εἰς δευτεροβάθμια συμβούλια. Εἶναι λοιπόν, ἀπολύτως ὀρθόν, εἰς περίπτωσιν ποὺ δὲν θὰ ἀπαλλαγῇ νὰ μὴ λογισθῇ. Ἐὰν ἀπαλλαγῇ, τότε νὰ λογισθῇ ὑπέρ αὐτοῦ ὡς χρόνος ὑπηρεσίας διὰ τὴν προαγωγήν. Ἄρθρον 11. Εἰς τὴν 4ην παράγραφον καὶ εἰς τὸν στῖχον 5, βλέπετε τὰς λέξεις «ἠτιολογημένον σημείωμα». Ἀντ’ αὐτοῦ νὰ μπῇ «ἠτιολογημένην ἔκθεσιν». Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλῶμεν περὶ σημειώματος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Εἶναι ἔκθεσις. Ἄρθρον 12. Εἰς τὴν παράγραφον 2, ἐδάφιον βʹ, στῖχος 3 «Αʹ. Στρατοῦ Ξηρᾶς» καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς φράσεως «δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου», πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «κρίσιν». Διότι ἄλλη εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου κρίσεως καὶ ἄλλη εἰς μερικὰς ἄλλας εἰδικὰς περιπτώσεις. Εἰς τὴν αὐτὴν παράγραφον, εἰς τὸ αʹ καὶ βʹ, νὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «ἐν τῷ Ἐπιτελείῳ Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Θὰ ἔπρεπε νὰ μετέχουν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἀέρος, μόνον οἱ κατέχοντες ἀνωτάτας ὀργανικὰς θέσεις εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, καὶ ὄχι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον Ἀμύνης.

§146Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συμμετέχουν καὶ οἱ Ταξίαρχοι τῆς Ἀεροπορίας.

§147Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Συμμετέχουν. Εἶναι δεδομένον αὐτό.

§148Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον πόσοι θὰ εἶναι;

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἕξ.

§150Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Προβλέπεται ὅμως καὶ 8μελὲς καὶ 11μελές;

§151Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ 8μελὲς καὶ 11μελές.

§152Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τότε κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἄρθρου θὰ εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας.

§153Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας, διότι εἶναι γενικωτέρα κυβερνητικὴ γραμμή. Ἐκτιμῶ τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρου συμφέροντος τῆς Ἀεροπορίας καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γίνῃ ἐπὶ τοῦ θέματος συζήτησις. Ἐὰν ἡ παράκλησις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή, θὰ ἤμην εὐτυχής. Ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτή, χωρὶς νὰ εἶμαι πολὺ δυστυχής, δὲν θὰ εἶμαι ἱκανοποιημένος.

§154Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχομεν, κύριε Ὑπουργέ, μίαν ἀπόφασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, προεδρευομένην ἀπὸ τὸν κύριον Κοσμᾶν.

§155Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον ἀπαρτίζεται κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἀνωτάτην εὐθύνην διαχειρίσεως τῆς ζωῆς ἑνὸς Σώματος, ἑνὸς κλάδου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Εἰς τὸν στρατὸν οἱ ἔχοντες τὴν ἀνωτάτην εὐθύνην διαχειρίσεως τῆς ζωῆς τοῦ κλάδου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ὀνομάζεται στρατός, εἶναι οἱ Ἀντιστράτηγοι. Αὐτοὶ εἶναι Ἀρχηγοὶ καὶ Ὑπαρχηγοὶ τῶν Ἐπιτελείων, οἱ Διοικηταὶ Σωμάτων Στρατοῦ καὶ οἱ Διοικηταὶ Μεγάλων Στρατιῶν. Εἰς τὸ Ναυτικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι Ἀντιναύαρχοι οἱ ἀπαρτίζοντες τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, διότι Ἀντιναύαρχος εἶναι εἷς μόνον, βάσει τῶν ὀργανικῶν θέσεων τοῦ Ναυτικοῦ, λόγῳ τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως αὐτοῦ. Ἔχομεν δὲ καὶ τοὺς Ὑποναυάρχους, ἅπαντας, τοὺς κατέχοντας ὀργανικὰς θέσεις.

§156Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι πολλοί;

§157Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ὄχι, ἐλάχιστοι. Εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἐκεῖ ἔχομεν ἀκόμη ὀλιγωτέρας θέσεις Ὑποπτεράρχων, δεδομένου, ὅτι εἰς τὸ Ναυτικὸν δὲν ἔχομεν Ταξιάρχους καὶ δι’ αὐτὸ ἔχομεν περισσοτέρους Ὑποναυάρχους. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάρθρωσις εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ θὰ εἶναι ἀκόμη ἐπί τινα χρόνον, ἐντὸς ὅμως τοῦ ἔτους θὰ ἔχωμεν οὐσιώδη αὔξησιν τῆς Ἀεροπορίας, προστιθεμένων νέων Μοιρῶν καὶ μάλιστα Μοιρῶν τύπου 86, πρᾶγμα οὐσιωδέστατον διὰ τὴν Ἀεροπορίαν μας. Θὰ ἔλθω δὲ τότε ἐνώπιόν σας καὶ θὰ σᾶς εἴπω: Ἔχομεν ἀνάγκην περισσοτέρων Ὑποπτεράρχων.... Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅμως, δὲν ἔχομεν παρὰ μόνον πολὺ μικρὸν ἀριθμὸν Ὑποπτεράρχων. Ἕνα Ἀντιπτέραρχον καὶ 2 ἢ 3 ὀργανικὰς θέσεις Ὑποπτεράρχων. Κατέχουν δὲ κρισίμους θέσεις μεγίστης εὐθύνης οἱ Ταξίαρχοι. Διότι Ταξίαρχον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν εἰς τὴν Σμύρνην, διότι ἐὰν δὲν στείλωμεν ἡμεῖς Ταξίαρχον, τότε τὴν θέσιν τὴν κρίσιμον ἑνὸς κλάδου κρισίμου θὰ τὴν πάρῃ, σύμμαχος μέν, ὁ ὁποῖος ὅμως κατέχει ἄλλην ἀντίστοιχον θέσιν Ταξιάρχου. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν εἰς τὴν Οὐασιγτῶνα Ταξίαρχον τῆς Ἀεροπορίας. Ταξίαρχον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν διὰ λόγους προβολῆς τῶν προβλημάτων τῆς Ἀεροπορίας εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἕνας ἀνώτατος ἀξιωματικὸς εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος μὴ ἔχων ὀργανικὴν θέσιν, δὲν θὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον. Τρεῖς καὶ τέσσαρες ποὺ θὰ ἔχωμεν, ἑπτά. Θεωρεῖτε διὰ τὴν ζωὴν καὶ προστασίαν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας μεγάλον τὸν ἀριθμὸν τῶν 7 κριτῶν;

§158Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Οἱ Ταξίαρχοι τῆς Ἀεροπορίας, πόσοι εἶναι; Ὁμιλεῖτε περὶ 6...

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Νὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως πόσους ἔχομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἔχομεν ἕνα Ἀντιπτέραρχον, τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, ἔχομεν τρεῖς Ὑποπτεράρχους, τὸν Ὑπαρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, τὸν Διοικητὴν τῆς τακτικῆς Ἀεροπορίας εἰς τὴν Λάρισαν, καὶ τὸν Διοικητὴν τῆς ἐνεργοῦ ἀντιαεροπορικῆς Ἀμύνης. Αὐτὴ εἶναι ἡ χαραχθεῖσα πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι καὶ πολιτικὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν. Ἔχομεν, ἐπαναλαμβάνω, τρεῖς Ὑποπτεράρχους καὶ ἔχομεν ἐπίσης Ταξιάρχους τρεῖς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα, μὴ κατέχοντες ὀργανικὰς θέσεις ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ καὶ ἕνα, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τέταρτον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα, καὶ ἕνα πέμπτον, ὁ ὁποῖος προήχθη μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ ὁ ὁποῖος θὰ καταλάβῃ ὡρισμένην θέσιν, ἐνδεχομένως ὀργανικὴν θέσιν. Τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀέρος, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ νομίζω, ὅτι θὰ τοῦ ἀναθέσῃ ὀργανικὴν θέσιν ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ.

§160Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Συνολικῶς πόσοι εἶναι;

§161Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Συνολικῶς ἐννέα, καὶ ἅπαντες εἶναι τοποθετημένοι εἰς ὀργανικὰς θέσεις. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μετάσχουν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου τοῦ Ἀέρος, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ μετάσχουν ὅλοι διότι οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εὑρισκόμενοι καὶ οἱ ὑπηρετοῦντες ἐκτὸς τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῆς Ἀεροπορίας, δὲν θὰ μετάσχουν.

§162Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἴπατε ὅτι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν προέτεινα εἶναι ὀρθὴ καὶ τὴν ἐκάματε ἀποδεκτήν. Ἡ τροπολογία ἦτο ἡ ἑξῆς: «Ἀρχηγός, Ὑπαρχηγός ..... (ἀναγινώσκει) ......».

§163Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Οὐδέποτε ἀπεδέχθην αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. Ἀπεδέχθην τὴν τροπολογίαν ὅπως μὴ μετέχῃ ὁ μὴ κατέχων ὀργανικὴν θέσιν ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ. Μόνον αὐτήν.

§164Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§165Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τότε ἴσως νὰ μὴ κατάλαβα ἐκεῖνο ποὺ ἐλέγατε. Πάντως εἰς τὰ πρακτικὰ εἶναι ἀναγεγραμμένη ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μου. Πιθανῶς ἐκείνην τὴν στιγμὴν νὰ ἀνεπτύσσατε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ νὰ σᾶς διέκοψα ὅταν διετυπώνατε τὴν φράσιν περὶ τῆς μὴ συμμετοχῆς τῶν Ταξιάρχων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς ὀργανικὴν θέσιν τῆς Ἀεροπορίας. Καὶ σᾶς εἶπον ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§166Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ἡ τροπολογία αὐτὴ εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν θέλετε. Ἀλλὰ δὲν ξεύρω διατὶ τὴν μπερδεύετε. Παραδέχεσθε ὅτι τὸ κριτήριον πρέπει νὰ εἶναι ἀπὸ τὰ ἡγετικὰ στελέχη. Καὶ ἡ τροπολογία λέγει τοῦτο: «Ἀρχηγὸς καὶ Ὑπαρχηγός, Ἀνώτεροι Ἀξιωματικοὶ θέσιν ἔχοντες διοικητοῦ...».

§167Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐπιτρέψατε νὰ σᾶς εἴπω τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις.

§168Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Λέγετε ὅτι οἱ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ εἶναι δώδεκα. Φαντασθῆτε ἕνα Συμβούλιον τόσον πολυμελές, τί ἀποφάσεις πρόκειται νὰ λάβῃ....

§169Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐὰν ἦσαν δώδεκα, πράγματι θὰ συνεμεριζόμην τὴν ἄποψίν σας. Εἰς τὸν στρατὸν φθάνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἕνδεκα, πιθανὸν ὅμως νὰ προβῶμεν ἀργότερον εἰς μείωσιν. Ἀλλ’ εἰς τὴν Ἀεροπορίαν τοιαύτη περίπτωσις δὲν παρουσιάζεται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρακαλῶ, τὸ ἑξῆς: Εἶπον, ὅτι προτιμῶ νὰ μὴ γίνῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος διεξοδικῶς, ὅπως δεικνύει ἡ πρόθεσις, τοῦ κ. ἐκ Κεφαλληνίας συναδέλφου. Διὰ νὰ συγκεράσω τὰς δύο ἀπόψεις, μὲ τὴν παράκλησίν μου, ὅπως μὴ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις, μὲ τὴν προηγουμένην κατηγορηματικὴν δήλωσίν μου, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ παρεκκλίνωμεν, εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, θὰ σᾶς εἴπω τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ τηρήσωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Τὸ ἄρθρον 12, ὁπωσδήποτε, ὅπως ἔχει διατυπωθῆ, θὰ γίνῃ δεκτὸν καὶ θὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνεπτύχθη, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐπιθυμεῖτε.

§170Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 12, ἔχω κάμει μίαν παρατήρησιν καὶ τὴν ἐπαναλαμβάνω. Εἰς τὸ ἀνώτατον Συμβούλιον μετέχει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου.

§171Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Εἰς ποῖον ἀπὸ τὰ ἀνώτατα Συμβούλια;

§172Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Στρατοῦ ξηρᾶς. Ἐκ τῶν μονίμων ἐν ἐνεργείᾳ Ἀντιστρατήγων ...... (ἀναγινώσκει). Ὅπως ξεύρετε, εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ὑπάρχουν δύο Ἀντιστράτηγοι. Δηλαδή, θὰ εἶναι τρεῖς Ἀντιστράτηγοι τοῦ Ἐπιτελείου εἰς ἕνα Συμβούλιον τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ 8.

§173Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Δέκα αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§174Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν εἶναι δέκα εἶναι ἐννέα.

§175Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις μαζὶ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐννέα.

§176Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ ἕνας νομίζω, ὅτι εἶναι εἰς μόνιμον διαθεσιμότητα.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ὄχι, μόνον εἰς τὰς ἐπανακρίσεις.

§178Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶχον κάμει τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἀπουσιάσουν 1–2 κατ’ ἀνάγκην ὥστε νὰ εἶναι 6–7, δύναται νὰ συνεδριάσῃ τὸ Συμβούλιον. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ εἶναι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἐπιτελείου, νὰ κρίνουν τοὺς μαχίμους ἀξιωματικούς, τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰ συντάγματα, τὰ τάγματα καὶ τοὺς λόχους. Κατ’ ἀρχήν, οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς μονάδας, δὲν θέλουν νὰ τοὺς κρίνουν οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ γραφεῖα, καὶ ἔχουν δίκαιον, διότι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ γραφεῖα, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνουν τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς μονάδας. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ μετέχουν καὶ οἱ δύο Ἀντιστράτηγοι. Τὸ πολὺ ὁ ἕνας καὶ κατὰ τὴν γνώμην μου κανένας. Δὲν ἀρέσει εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν ταγμάτων νὰ τοὺς κρίνουν οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν γραφείων. Τώρα εἶναι 3, εἶναι πάρα πολλοί.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ καμμία CAPITUS DEMI-NATIO εἰς βάρος 1–2 Ἀντιστρατήγων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μπῇ εἰς τὸν νόμον, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι Ἀντιστράτηγος ὑπαρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, δὲν θὰ μετέχῃ τοῦ Α.Σ.Σ. Τοῦτο θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι πᾶσα τοποθέτησις Ἀντιστρατήγου, εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, θὰ ἀπετέλει πρᾶξιν δυσμενῆ. Λοιπόν, δὲν εἶναι δυνατόν. Βέβαια ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κάποιαν βάσιν ὁ συλλογισμὸς τοῦ συναδέλφου, ἀλλ’ ἔχει μόνον μερικὴν βάσιν ἢ μᾶλλον μόνον φαινομενικήν, διότι οἱ ὑπαρχηγοὶ τῶν Ἐπιτελείων, ὅπως καὶ ὁ Ἀρχηγὸς ἄλλωστε, εἶναι ἀντιστράτηγοι, ἄρα —καὶ αὐτὸ ἰσχύει διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου, ἰδιαιτέρως— διοικηταὶ στρατιᾶς ἢ σώματος στρατοῦ ἢ —καὶ αὐτὸ ἰσχύει συνήθως διὰ τοὺς ὑπαρχηγοὺς— πρόκειται νὰ διατελέσουν διοικηταὶ Σώματος στρατοῦ, καὶ τοποθετοῦνται προηγουμένως διὰ νὰ ἀποκτήσουν μίαν γενικὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τοῦ στρατοῦ, ὑπαρχηγοὶ τοῦ Ἐπιτελείου, βοηθοῦντες τὸν ἀρχηγόν, καὶ μετά, συνήθως, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, τοποθετοῦνται διοικηταὶ Σώματος στρατοῦ. Λοιπόν, δὲν νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι πρέπει οὗτοι νὰ μὴ μετέχουν τοῦ Α.Σ.Σ., ἐφ’ ὅσον λέγομεν ὅτι ἅπαντες οἱ ἀντιστράτηγοι θὰ μετέχουν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν «ἐξαιρέσει». Τὸ «ἐξαιρέσει», θὰ εἶναι βαρύ. Ἄσχετον, ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι ἂν θὰ πρέπει ἢ ὄχι, νὰ διατηρηθοῦν καὶ αἱ δύο θέσεις ὑπαρχηγῶν τῶν Ἐπιτελείων τοῦ στρατοῦ, καὶ νὰ κατέχωνται ὑπὸ ἀντιστρατήγων. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἀναπτύξω αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι ἐκκρεμὲς καὶ εἶναι δύσκολον. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως εἶναι τόσον εὔκολον. Ἔχει πολλὰς πλευράς. Δι’ αὐτὸ θὰ μελετηθῇ καὶ θὰ μελετηθῇ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Ἀσχέτως ὅμως τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἂν εἶναι ἀντιστράτηγοι, εἴτε δύο εἴτε ἕνας, θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ μετέχουν τοῦ Α.Σ.Σ. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σταθοῦν καὶ αἱ ἄλλαι διατάξεις, αἱ ἀφορῶσαι τὴν σύνθεσιν τοῦ Α.Ν.Σ., ἢ τοῦ Α.Σ.Α., διότι τινὲς ἐκ τῶν ταξιάρχων τῆς Ἀεροπορίας ὄχι μόνον ὑπαρχηγοὶ δὲν εἶναι, ἀλλ’ εἶναι ἁπλῶς ἀρχηγοὶ κλάδων καὶ μετέχουν ἐν τούτοις τοῦ Α.Σ.Α.

§180ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν πρέπει.

§181Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐγὼ λέγω ὅτι πρέπει, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ἀνέστειλα, χάριν τῆς συναδελφικῆς πρὸς ὑμᾶς εὐλαβείας, τὴν διατύπωσιν ἐκείνην τὴν πολὺ κατηγορηματικήν, τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει προηγουμένως. Κύριοι συνάδελφοι, προχωροῦμεν. Εἴμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 13. Εἰς τὴν παράγραφον 2 καὶ εἰς τὸν δεύτερον στίχον, μετὰ τὴν φράσιν «τὸ Α.Σ.Σ.», παρακαλῶ νὰ συμπληρωθῇ διὰ τῆς φράσεως «εἰς ὃ διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην, συμμετέχουν μετὰ ψήφου ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἢ ὁ ἐξουσιοδοτημένος παρ’ αὐτοῦ, ὡς πρόεδρος..... θετικῶς ἢ ἀρνητικῶς». Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι ὅταν ἀνέλαβον ὡς Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐθεώρησα καθῆκον μου, νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτοποθέτησα τὸν Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προκειμένου περὶ κρίσεως ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, πρόεδρον μετὰ ψήφου τοῦ Α.Σ.Σ. καὶ προσέθεσα μετὰ ταῦτα καὶ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς δὲ τὴν ἐπανάκρισιν, ὅπου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προηγουμένης νομοθεσίας, πρόεδρος, προκειμένου περὶ τῶν ἀνωτάτων, ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ὑποστρατήγου, καὶ ἄνω, ἦτο ὁ Ὑπουργός, προσέθεσα καὶ τὸν Πρωθυπουργόν, τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Μετὰ τὴν πεῖραν τώρα ὁλοκλήρου ἔτους, διότι ἐπὶ ἔτος καὶ ἕνα μῆνα ἰσχύει ἡ διάταξις αὐτή, τὴν ὁποίαν εἶχον τότε εἰσαγάγει, καὶ ἡ ὁποία περιεῖχε τὴν σαφῆ τότε γνώμην καὶ τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ μάλιστα τινὲς τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶπον ὅτι πρέπει νὰ εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα ἡ συμμετοχὴ καὶ ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, μετὰ τὴν πεῖραν τοῦ ἔτους, πρέπει νὰ σᾶς ὁμολογήσω, ὅτι ὡδηγήθην εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἰς τὴν πρώτην κρίσιν, δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς ἢ ὁ Ὑφυπουργός, οὔτε ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι εἶναι ὀρθότερον νὰ ἔρχεται ὡς κριτὴς ἐκ τῶν ὑστέρων.

§182ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἐλέγχων καὶ ἐλεγχόμενος.

§183Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Διότι ὡς ἐλέγχων ἔρχεται μόνον πρῶτος ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, κ. Δημάρατος, ὁ ὁποῖος προστίθεται εἰς τὸ Συμβούλιον κρίσεως. Νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην κρίσιν, οὔτε ὁ Ὑπουργός, οὔτε ὁ Ὑφυπουργός, οὔτε ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α., θὰ πρέπει νὰ μετέχουν μετὰ ψήφου. Ἔχουν δικαίωμα νὰ παρίστανται ἂν θέλουν καὶ νὰ παρακολουθοῦν καὶ νὰ δίδουν ὡρισμένας κατευθύνσεις, ἀλλὰ δὲν εἶναι μέλη μετὰ ψήφου τῶν Συμβουλίων αὐτῶν. Εἰς τὰς ἐπανακρίσεις, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη καὶ ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε. ΕΘ.Α. νὰ μετάσχουν. Ἐδῶ, εἰς τὰς ἐπανακρίσεις, τί πρόκειται νὰ συμβῇ; Εἰς τὰς ἐπανακρίσεις ἔχομεν τὸ Α.Σ.Σ. καὶ πρέπει νὰ ἔλθουν τρεῖς διαιτηταί. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὡς διαιτητής, καὶ ὡς Πρόεδρος εἰς τὰς κρίσεις, ἤσκησα τὰ καθήκοντά μου καὶ κατὰ τὸ τελευταῖον ἦτο παρὼν —καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν του— καὶ ὁ κ. Δημάρατος καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τοῦ Α.Σ.Σ. ὡς διαιτητὴς ἤσκησα τὰ καθήκοντά μου, προσπαθῶν νὰ ἀνεύρω καὶ νὰ ἀναζητήσω τὰς τάσεις καὶ τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον εἰς τοὺς ἀντιστρατήγους, οἱ ὁποῖοι ἀπήρτιζον τὸ Α.Σ.Σ. Δὲν ἐλήφθη καμμία ἀπόφασις τοῦ Α.Σ.Σ., παρὰ μόνον δύο ἐπιεικεῖς διὰ τῆς ἰδικῆς μου ψήφου, ὅταν ὑπῆρχε περίπτωσις ἰσοψηφίας. Καὶ ἐθεώρησα καθῆκον μου εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὡς διαιτητής, προκειμένου περὶ ἰσοψηφίας, νὰ δώσω τὴν ψῆφον ὑπὲρ καὶ ὄχι κατά. Εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν δὲν ἐπεχείρησα νὰ ἐπηρεάσω, διότι ἠκούσθη πρὸ ὀλίγου, ψιθυρίζων ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, μίαν λέξιν, δὲν ἀφορᾷ βεβαίως ἐμέ, καὶ φαντάζομαι ὅτι θὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν δήλωσιν, ἔστω καὶ διὰ λόγους φιλοφροσύνης...

§184Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀσφαλῶς, κύριε Ὑπουργέ.

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). ...ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἠμπορῶ νὰ τὸ εἴπω καὶ γενικώτερον, ὅτι ἐὰν οἱοσδήποτε ἄλλος Ὑπουργὸς ἐνδεχομένως, δύναται νὰ ἐπιζητήσῃ νὰ ἐπηρεάσῃ —ἐγὼ ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μου— θὰ ἐπιχειρήσῃ ἴσως νὰ ἐπηρεάσῃ. Ἐγώ, ἤκουον τὰς ἀπόψεις, προσεπάθουν νὰ ἐκμαιεύσω ἔτι θετικωτέρας σκέψεις τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ ὅταν ἔβλεπα, ὅτι ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις, ἔθετα τὸ θέμα εἰς ψηφοφορίαν, ἀπὸ τοῦ νεωτέρου Ἀντιστρατήγου καὶ τελευταῖος ἐψήφιζα ἐγὼ καὶ εἰς τὰς κρίσεις τελευταῖος καὶ εἰς τὰς ἐπανακρίσεις τὸ ἴδιον. Παρὰ ταῦτα, εὑρέθην, καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ εὑρίσκωμαι, εἰς ποίαν δύσκολον θέσιν. Ἐλαμβάνομεν μίαν ἀπόφασιν ἀποστρατείας ἢ στασιμότητος ἑνὸς Ὑποστρατήγου ἢ Ταξιάρχου καὶ ἤμην ἐγὼ Πρόεδρος καὶ ἤρχετο ὁ ὑποστὰς τὴν δυσμενῆ κρίσιν καὶ προσέβαλλε τὴν ἀπόφασιν, θὰ ἔπρεπε δὲ ἐγὼ ὁ Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος ἤμην καὶ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατὰ τὸν νόμον, νὰ ἀποφανθῶ ἂν ἡ αἴτησις παραπόνων, δηλ. ἡ αἴτησις ἀναπομπῆς τοῦ ζητήματος εἰς τὸ Α.Σ.Σ. ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἢ ὄχι. Θὰ ἔπρεπεν ἐγὼ νὰ ἀποφανθῶ, διότι εἶναι πολὺ δυσχερὴς αὐτὸς ὁ ρόλος, νὰ ἀποφανθῶ ἂν ὑπάρχουν νέα στοιχεῖα ἢ ὄχι κατὰ τρόπον τελεσίδικον, νὰ εἴπω ὅτι ἡ αἴτησις αὐτοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ θὰ πάῃ ἢ δὲν θὰ πάῃ εἰς τὸ Συμβούλιον καὶ τώρα μάλιστα ἅπαξ δὲν ὑπάρχει δυνατότης δὶς καὶ ὀρθῶς, διότι μᾶς στέλλουν τοιαύτας αἰτήσεις δέκα φορὰς τὸ ἔτος, θὰ πρέπει λοιπὸν ἐγὼ νὰ κρίνω καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτό. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργός, θὰ ἴδω τὰ στοιχεῖα καὶ ἐὰν ἴδω ὅτι ὑπάρχουν νέα στοιχεῖα, ἢ ἐὰν ἔχω τὴν ἔνδειξιν ἢ τὴν ὑπόνοιαν ὅτι ὑπάρχουν, θὰ τὴν στείλω εἰς τὸ Α.Σ.Σ. διὰ νὰ ἐπανακρίνῃ. Θὰ εἶμαι ὅμως ἐκεῖ προκειμένου μόνον, περὶ Συνταγματάρχου, Πλοιάρχου καὶ Σμηνάρχου καὶ ἄνω, ὄχι προκειμένου περὶ ἀξιωματικῶν κάτω τοῦ Συνταγματάρχου, διότι θὰ ἔλθω ἐγὼ ἐκεῖ ὡς διαιτητὴς καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α... διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει δυνατότης ἄλλης εὐρυτέρας διαμορφώσεως τοῦ Συμβουλίου, ἐνῶ, προκειμένου περὶ τῶν ἀξιωματικῶν κάτω τοῦ βαθμοῦ τοῦ Συνταγματάρχου, ὑπάρχει τὸ Α.Σ.Σ. ἐν σχέσει πρὸς τὰ Συμβούλια ἐπιλογῆς καί, ἑπομένως, ἐδῶ πρέπει νὰ προστίθεται ὁ Ὑπουργός, ὁ Ὑφυπουργὸς καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. Ἐδῶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ, ἐν περιπτώσει μιᾶς διαθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ παρέμβῃ κατὰ τρόπον κακόν, πεδίον κακῆς δράσεως μεγάλον, διατί; Διότι ἐδῶ ἔχει κάποιος ἀδικηθῆ κατὰ τὴν γνώμην του. Δὲν ἔρχεται ὁ Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἐπέμβῃ διὰ νὰ βγάλῃ κάποιον, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ ἐὰν εἶναι κακὸς εἰς τὴν πρώτην κρίσιν. Ἐδῶ ἔρχεται νὰ ἴδῃ, μήπως ὑπάρχῃ κανένα λάθος εἰς τὴν πολὺ αὐστηρὰν καὶ ἀμείλικτον κρίσιν τῶν Ἀντιστρατήγων, καὶ πηγαίνει ὡς διαιτητὴς καὶ πρέπει νὰ προστεθοῦν τρεῖς, ἕνας ἐγώ, ὁ Ὑφυπουργὸς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α.

§186Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐν πρώτοις αὐτὰ εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 14.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τὸ συνδυάζω διὰ νὰ φθάσω καὶ ἐκεῖ.

§188Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ ἀξιωματικοῦ, τοῦ παραπονουμένου, διὰ δυσμενῆ κρίσιν, πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, διὰ τὸν Ὑπουργόν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ ὁ τελευταῖος κακοῦργος ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως καὶ δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἕνας ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος νομίζει ὅτι κρίνεται αὐστηρά, νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν ἐπανεξετάσεως τῆς ὑποθέσεώς του; Εἶναι ζήτημα βασικόν, κύριε Πρόεδρε, καὶ πρέπει νὰ δεχθῆτε, ὅτι ὑποχρεωτικῶς θὰ παραπέμπωνται αἱ αἰτήσεις τῶν παραπονουμένων ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον, πρὸς ἐπανεξέτασιν τῆς ὑποθέσεως. Τὸ νὰ παρουσιασθοῦν δὲ νέα στοιχεῖα εἶναι κενὴ φράσις. Τί νέα στοιχεῖα θὰ παρουσιάσῃ ὁ ἀξιωματικός; Νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐξετάστε με; Ὁ ἀξιωματικὸς κρίνεται βάσει τῶν ὑπηρεσιακῶν του καθηκόντων, τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας του, παρακολουθούμενος ὑπὸ τοῦ Διοικητοῦ ἐπὶ ἕνα, δύο, τρία χρόνια. Τί νέα στοιχεῖα νὰ παρουσιάσῃ; Εἶναι φράσις κενή, ἡ ὁποία ἐμπῆκεν ἔτσι, διὰ νὰ τεθῇ ἁπλῶς. Πρῶτον, πρέπει νὰ διαγραφῇ αὐτὸ καί, δεύτερον, νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν ἡ παραπομπὴ τοῦ παραπονουμένου ἀξιωματικοῦ, διὰ δυσμενῆ κρίσιν, εἰς τὸ Δευτεροβάθμιον Συμβούλιον. Διότι καὶ ὁ τελευταῖος ἐγκληματίας ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ἔφεσιν. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ πετᾶμε τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸν δρόμον, χωρὶς νὰ τοὺς δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπανεξετασθῇ ἡ ὑπόθεσίς των. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ τὸ δεχθῆτε καὶ σεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§189Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγώ, διότι εἶναι δικαιότατον καὶ διότι πολλὲς φορὲς αἱ συζητήσεις γίνονται εἰς ἀτμόσφαιραν, ἡ ὁποία εἶναι ἠλεκτρισμένη, λόγω γεγονότων, λόγω πολέμου, λόγω δράσεως, ἡ ὁποία ὅταν περάσῃ, βλέπετε ὅτι πολλὲς φορὲς ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ποὺ τὸ ἐκάμαμεν, λέγομεν, ὅτι ἡ ἀτμόσφαιρα ἦτο τοιαύτη.

§190Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἐπανεξετάσω τὸ θέμα. Πράγματι, ἡ δικαιοδοσία τοῦ Ὑπουργοῦ, κρίνοντος κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ ἐκεῖ δυνατότης προσβολῆς, πλέον, αὐτοῦ τοῦ δικαιώματός του, δηλαδή, τῆς παραλείψεως τῆς ἀναπομπῆς, εἶναι πράγματι, ἡ δικαιοδοσία ὑπερβολική. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους ποὺ ἀσκῶ τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ, ἔχω ἐφαρμόσει αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία δὲν προϋπῆρχε, προϋπῆρχεν ἐμοῦ, ἀλλὰ δὲν προϋπῆρχε καὶ ὅταν τὸ 1941 ἤμουν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἴσχυσε καὶ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους παρέπεμψα ὅλας, χωρὶς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι ὑπῆρχον νέα στοιχεῖα ἢ ὄχι, διότι πράγματι εἶναι κεναὶ παντὸς περιεχομένου φράσεις, καὶ παρέπεμψα ὅλας διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ὑποστρατήγου. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς Ὑποστρατήγους, οἱ περισσότεροι δὲν ἔκαμαν κἄν, ὅσοι ἀπεμακρύνθησαν πέρυσιν, ἐφέτος δὲν ξεύρω τὶ θὰ κάμουν οἱ τρεῖς, δὲν ἔκαμαν κἄν αἴτησιν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης). Εἶναι ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποφεύγουν οἱ ἴδιοι νὰ κάμουν αἴτησιν ἐπανακρίσεως. Ἐγώ, δὲν ἀνέπεμψα τὰς περισσοτέρας τῶν περιπτώσεων, διότι ἤξευρα ἐκ τῶν προτέρων ποῖον θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ψήφων, ποὺ εἶχον δοθῆ καὶ παρηκολούθησα τὸ ἀποτέλεσμα τῆς νέας κρίσεως. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ἀπέφυγα, διὰ νὰ μὴ ὑφίστανται μίαν νέαν δοκιμασίαν οἱ ἴδιοι καὶ διὰ νὰ μὴ διατυποῦνται νέαι κρίσεις καὶ δι’ αὐτῶν νέαι εἰς βάρος των ἐνδεχομένως κρίσεις —ὄχι ἐνδεχομένως ἀλλ’ ἀσφαλῶς — ὅπως ἤμην βέβαιος, ὅτι θὰ διετυποῦντο. Δι’ αὐτὸ τὸ ἀπέφυγα αὐτό, δι’ αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω, εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, ἔκαμα ἀναπομπήν, πλὴν τῶν περιπτώσεων τῶν Ὑποστρατήγων, τῶν περισσοτέρων ἐκτὸς ἐλαχίστων εἰδικῶν περιπτώσεων, διότι ἤμην βέβαιος, ὅτι θὰ ὑφίσταντο καὶ πάλιν μίαν ψυχικὴν δοκιμασίαν, οἱ ἴδιοι ἀναγινώσκοντες ἔπειτα μίαν ἀπόφασιν εἰς βάρος των.

§191Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. Χαβίνη, μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι θὰ ἀπαλλάξητε ἔτσι καὶ τὸν ἑκάστοτε Ὑπουργὸν τῆς Ἀμύνης, τῆς δυσχερεστάτης προσωπικῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθῇ, ὢν ὑποχρεωμένος ἐνδεχομένως ν’ ἀποκρούσῃ τὴν προσφυγὴν εἰς βʹ βαθμοῦ κρίσιν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν καθ’ ὅλα ἀξιόλογων. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπανάκρισις, εἰς βʹ βαθμόν, πρέπει νὰ εἶναι δικαίωμα διὰ τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης —εἶμαι βέβαιος ὅπως καὶ ὑμεῖς ἐπράξατε— ἐὰν ὀρθῶς κρίνῃ, πάντοτε θὰ τὸ στέλλῃ εἰς τὸ βʹ βαθμοῦ Συμβούλιον. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ εἶναι τεθειμένη ἐκ τοῦ νόμου ἡ διάταξις, ὥστε ὁ κάθε ἀνώτατος ἀξιωματικὸς νὰ γνωρίζῃ, ὅτι, ἐὰν θελήσῃ νὰ προσφύγῃ, δύναται νὰ προσφύγῃ καὶ θὰ ἔχῃ τὰς φυσικὰς συνεπείας τῆς βʹ κρίσεως;

§192Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, δὲν πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, τῆς βʹ κρίσεως καὶ τοῦτο νὰ εἶναι ὑποχρεωτικόν, κατ’ ἀκολουθίαν τῆς ὅλης οἰκονομίας τῆς ἀντιλήψεως περὶ τοῦ δικαίου, ποὺ ἐπικρατεῖ ἐν Ἑλλάδι.

§193Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νὰ ἐπιφυλαχθῶ. Κατ’ ἀρχήν, εἶμαι εὐνοϊκῶς διατεθειμένος ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως. Θέλω νὰ τὸ σκεφθῶ καὶ θὰ καταλήξω μᾶλλον εἰς τὴν διατύπωσιν διατάξεως, ἡ ὁποία θὰ ὑποχρεώνῃ τὸν ὑπουργὸν νὰ παραπέμπῃ, θὰ γίνεται, δηλαδή, αὐτομάτως καὶ ὑπηρεσιακῶς ἀναπομπὴ χωρὶς νὰ χρειάζεται καὶ νὰ κρίνῃ ὁ ὑπουργός, ἐὰν πρέπει ἢ ὄχι νὰ γίνῃ. Ἀλλὰ καὶ ἔτσι ἐὰν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, προτιμῶ, κύριοι, εἰς τὴν πρώτην κρίσιν νὰ μὴ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οὔτε ὁ Ὑφυπουργὸς ἢ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Σ. Σᾶς τὰ εἶπον αὐτά, κύριοι, ἐνῷ δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ ἄρθρον περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰδικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν προτάσεως διὰ προαγωγὴν Ὑποστρατήγου εἰς Ἀντιστράτηγον, πρέπει νὰ εἶναι ὁ Ὑπουργός, πρέπει νὰ εἶναι ὁ Ὑφυπουργὸς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι ἀναγκαῖον τοῦτο. Οἱ Ὑποστράτηγοι κατ’ ἔτος, δὲν κρίνονται διὰ προαγωγήν. Διὰ τοὺς Ὑποστρατήγους δὲν καταρτίζονται πίνακες. Οἱ Ὑποστράτηγοι κρίνονται, ἐὰν θὰ παραμείνουν ἢ ἐὰν θὰ ἀποστρατευθοῦν. Εἰς αὐτὴν τὴν κρίσιν ὁ Ὑπουργὸς ἢ ὁ ἐντεταλμένος ὑπ’ αὐτοῦ Ὑφυπουργὸς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. δὲν πρέπει νὰ εἶναι παρόντες. Ὅταν ὅμως AD HOC συγκαλῆται τὸ Α.Σ.Σ. διὰ νὰ προτείνῃ Ἀντιστράτηγον, —διότι δὲν λαμβάνει ἀπόφασιν τελεσίδικον διὰ τὸν Ἀντιστράτηγον— τὸν Ἀντιστράτηγον τὸν προτείνει εἰς τὸ ΑΣΕΑ, ὅταν καλῆται νὰ προτείνῃ τὸν Ὑποστράτηγον, ὁ ὁποῖος εἶναι κατάλληλος δι’ Ἀντιστράτηγος. Εἰς τὸ Α.Σ.Ε.Α., τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὡς Πρόεδρον, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ —ἄλλοτε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ τώρα ἀπὸ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι ἔχει εὐρυτέρας ἁρμοδιότητας — ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. τὸν μόνον στρατιωτικὸν εἰς τὸ Ἀνώτατον αὐτὸ Συμβούλιον· πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία γέφυρα, ἡ ὁποία νὰ ἑνώνῃ τὸ Α.Σ.Σ. μὲ τὸ Α.Σ.Σ.Α. Ἔχει ἀναγνωρισθῆ ὑπὸ τῆς παραδόσεως — αὐτὴν τὴν νομοθεσίαν παρελάβομεν καὶ ἡμεῖς — ὅτι εἶναι Κυβερνητικὴ ὑπόθεσις πλέον ἡ ἐπιλογὴ τῶν ἀξίων διὰ τὴν θέσιν τῶν Ἀντιστρατήγων, ἀλλὰ μετὰ πρότασιν τοῦ Α.Σ.Σ. Δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ ἐκλέξωμεν ἄλλον ἐκτὸς ἐκείνου, τὸν ὁποῖον θὰ προτείνῃ τὸ Α.Σ.Σ. Ἠμπορεῖ τὸ πολύ, πολύ, νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸ Α.Σ.Σ. ὅτι «παρακαλῶ ἐπιληφθῆτε ἐκ νέου τῆς ὑποθέσεως, διότι δὲν συμφωνοῦμεν μὲ τὴν πρότασίν σας», ὁπότε θὰ ὑποδείξῃ ἄλλον, ἢ θὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἁρμονία σχέσεων εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, πρέπει ὁ Ὑπουργὸς ἢ ὁ ἐντεταλμένος Ὑφυπουργὸς καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. νὰ μετέχουν εἰς τὴν πρότασιν, διὰ τὴν κατάληψιν τῆς θέσεως τοῦ Ἀντιστρατήγου. Κύριοι συνάδελφοι, προχωροῦμεν.

§194Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δύο λέξεις εἰς τὸ ἄρθρον 13, κύριε Πρόεδρε. Μεταξὺ τῶν πινάκων, θὰ κάμετε πίνακα τῶν παραμενόντων εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν. Αὐτὸ διὰ πρώτην φοράν, νομίζω, θεσπίζεται. Δὲν τὸ εὑρίσκω δικαιολογημένον, διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἕνας ἀξιωματικὸς παραμείνῃ στάσιμος, κριθῇ μὴ προακτέος, ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς δὲν ἔχει ζῆλον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν του. Εἶναι προτιμότερον νὰ ἀποστρατευθῇ, παρὰ νὰ παραμείνῃ. Νὰ παραμείνῃ ἕνα χρόνον, ἀλλὰ δὶς κρινόμενος στάσιμος, νὰ ἀποστρατεύεται. Ἀξιωματικοὶ κριθέντες στάσιμοι, μὴ προακτέοι, δὲν δύνανται νὰ παραμείνουν εἰς τὸν στρατὸν ἐπὶ πολλὰ χρόνια. Δηλαδή, καὶ μετὰ τὴν δευτέραν κρίσιν του ὡς στασίμου, δὲν ἠμπορεῖ ἕνας ἀξιωματικὸς νὰ παραμείνῃ, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔχει κανένα ζῆλον. Θὰ παραμείνῃ, μόνον καὶ μόνον, διὰ τὸν μισθόν. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεσπισθῇ τοιαύτη διάταξις. Πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Ὅταν κριθῇ δὶς στάσιμος, νὰ ἀποστρατεύεται. Ὄχι νὰ μὴ ἀποστρατεύεται καὶ νὰ παραμένῃ εἰς τὸν στρατόν, διότι δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ζῆλον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι φυσικὸν καὶ ἀνθρώπινον αὐτό.

§195Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τὸ θέμα εἶναι πράγματι κρίσιμον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Ἀνωτάτη Στρατιωτικὴ Ἱεραρχία — οἱ ἀπαρτίζοντες δ’ αὐτὴν εἶναι ἄνδρες ἔχοντες μεγάλην πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχετε καὶ σεῖς, ὅπως καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὡρισμένοι, οἱ ὁποῖοι κατέλαβον ὑψίστας ἀνωτάτας θέσεις εἰς τὸν στρατόν, ὅπως ὁ κ. Κοσμᾶς — ἰσχυρίζονται, λοιπόν, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Ἀνωτάτην Ἡγεσίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν — καὶ τὸ συμμερίζομαι αὐτό, διότι ἔχω καὶ ἐγὼ κάποιαν γνῶσιν καὶ πεῖραν σχετικὴν — ὅτι ὑπάρχουν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἱκανοὶ νὰ μείνουν ἓξ χρόνια εἰς τὸν ἴδιον βαθμόν, ἐκτελοῦντες χρέη εἰς μίαν ἐπαρχίαν, εἰς τὴν διεύθυνσιν μιᾶς ἀποθήκης, εἰς μίαν ὡρισμένην, νὰ εἴπωμεν, νοικοκυρίστικην ἀποστολὴν — ὄχι εἰς τὰς ἀποστολὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι συνδεδεμέναι μὲ τὴν ὁρμὴν τοῦ ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ. Αὐτοὺς πρέπει, σύμφωνα μὲ τὴν διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν δὶς κριθοῦν στάσιμοι, ἀποστρατεύονται, νὰ τοὺς ἀποστρατεύωμεν, ἐνῷ θὰ ἠμποροῦσαν κάλλιστα νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας, μεταβαλλόμενοι εἰς ἀξιωματικούς, οὕτως εἰπεῖν, εἰδικῆς μονιμότητος μέσα εἰς τὸν στρατόν. Διαφορετικά, ἐὰν υἱοθετήσω τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου, θὰ ἐκτεθοῦν αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν κίνδυνον, μετὰ τὴν δευτέραν περὶ στασιμότητός των κρίσιν, νὰ ἀποστρατευθοῦν. Ἀλλὰ θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἄλλο: Τὰ Συμβούλια, ὅταν ξεύρουν ὅτι δὶς χαρακτηρίζοντα ἕνα ἀξιωματικὸν ὡς στάσιμον ἀποστρατεύεται, δυσκόλως τὸν χαρακτηρίζουν ὡς στάσιμον. Καὶ τὸν χαρακτηρίζουν τότε προακτέον, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον βλάπτει τὸν στρατὸν περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Χαβίνης. Εἶναι προτιμότερον νὰ παραμείνῃ αὐτὸς πέντε χρόνια εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, παρὰ νὰ προαχθῇ καὶ νὰ καταλάβῃ ἀνωτάτην θέσιν. Τὸ θέμα, λοιπόν, εἶναι κρίσιμον καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ σκεφθῶ ἐκ νέου. Διότι εἴδατε ὅτι ἐκεῖνο, ποὺ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Χαβίνης, ἐφάνη πρὸς στιγμὴν σοβαρὸν — καὶ εἶναι σοβαρὸν — ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ἰδικά μου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπίσης σοβαρά. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ σταθμίσωμεν, ποία ἐκ τῶν δύο σοβαροτήτων εἶναι βαρυτέρα — ὄχι ἡ σοβαρότης τοῦ κ. Χαβίνη ἢ ἡ ἰδική μου — ἀλλ’ ἡ σοβαρότης τῶν ἐπιχειρημάτων του ἢ τῶν ἰδικῶν μου.

§196Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀλλοίμονον ἐὰν τὸ Α.Σ.Σ., ὅπως ἀνεφέρατε σεῖς πρότερον, ἐκ φόβου μήπως ἀποστρατευθοῦν. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τὰ Συμβούλια κρίνουν ἀντικειμενικά, περὶ τοῦ ἂν ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι προακτέος ἢ μή. Τοῦτο συνήθως συμβαίνει, διατηροῦν λόγῳ συναδελφικότητος, ὡρισμένους ἀξιωματικούς, διὰ νὰ αὐξήσουν τὴν σύνταξίν των. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ στρατεύματος. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, δὲν πρέπει νὰ παραμείνουν, πρέπει νὰ ἀποστρατευθοῦν. Αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχω, καὶ πάλιν θὰ τὴν ἐξετάσω.

§197Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Καὶ τὰ δύο ἐπιχειρήματα εἶναι σοβαρὰ καὶ κρίσιμα, θὰ τὰ σκεφθῶ καὶ θὰ ἀνακοινώσω τὴν τελικήν μου ἀπόφασιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐλησμόνησα, εἰς τὸ ἄρθρον 12 παράγρ. 5 ἐδάφ. 3, νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἀντικατασταθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἅπαντες οἱ δυνάμει τῶν διατάξεων τῆς παραγράφου 5 ἐδάφ. 3 ἀποστρατευόμενοι ὡς καὶ οἱ Συνταγματάρχαι, Πλοίαρχοι καὶ Σμήναρχοι, οἱ ὁποῖοι ἀποστρατεύονται αὐτεπαγγέλτως κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου, δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς εὐδοκίμως τερματίσαντες τὴν στρατιωτικήν των σταδιοδρομίαν, ἐὰν ἔχουν ἑνὸς ἔτους ἐν τῷ κατεχομένῳ βαθμῷ». Αὐτὸ ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῆς ἀποφάσεώς μας, ὅπως κατοχυρώσωμεν τὴν περὶ ποσοστοῦ διάταξιν. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν εὐχέρειαν ἐξόδου, διὰ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τοῦ ἐξερχομένου ὡς εὐδοκίμως τερματίσαντος τὴν σταδιοδρομίαν του. Αὐτὸ ἰσχύει διὰ τοὺς βαθμοὺς αὐτοὺς μόνον.

§198ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν.

§199Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Θὰ παρεκάλουν νὰ τερματίσω πρῶτον. Ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, αἱ τροπολογίαι αὗται εἶναι ἀναγκαῖαι καὶ ἐὰν παρέτεινα τὴν παραμονήν μου ἐπὶ τοῦ βήματος, ὀφείλεται εἰς τὰς διακοπὰς καὶ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας δέχομαι ὄρθιος..., ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὰς δεχθῶ καθήμενος... Λοιπόν, θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ θὰ ἀπουσιάσω ἐπί τινας ἡμέρας, μετὰ τὴν ἐπιστροφήν μου νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ σύνολον, καὶ θὰ σᾶς εἴπω τότε, ποίας ἐκ τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας προτείνετε ἀπόψε, θὰ ἀποδεχθῶ ἢ ὄχι, ὡς καὶ δι’ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔχετε ἑτοίμας, τὰς ὁποίας παρακαλῶ ὅπως μοῦ τὰς παραδώσητε, διὰ νὰ τὰς μελετήσω. Λοιπόν, εἰς τὸ ἄρθρον 14 παρ. 4 στʹ 11, διαγράφεται ἡ φράσις «μετέχοντες ὡς μέλη μετὰ ψήφου κλπ....». Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὑποχρεωτικῶς, καὶ δὴ μετὰ ψήφου, ἔστω καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νὰ μετέχουν τοῦ Α.Σ.Σ. καὶ νὰ ἀκούουν τὰς σκέψεις τῶν Ἀντιστρατήγων οἱ Ὑποστράτηγοι. Εἶναι μέγας ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθοῦν καὶ οἱ Ὑποστράτηγοι. Καὶ ἀντ’ αὐτοῦ τίθεται: «Συμμετέχει ὡς μέλος μετὰ ψήφου ὁ Πρόεδρος». Εἰς τὴν παράγραφον 7 στʹ 6, προστίθεται «καὶ τὰ ἔτη 51, 52, 53, 54, 55». Εἶναι κρίσιμον θέμα, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἀποφασίσωμεν σήμερον ὁριστικῶς, ἐὰν θὰ ἐπιτρέπεται ἐπανάκρισις διὰ τὴν κρίσιν τοῦ χαρακτηρισμοῦ τινὸς ὡς προακτέου κατ’ ἀρχαιότητα καὶ ὄχι κατ’ ἐκλογήν. Μέχρι τοῦδε δὲν ἐπετρέπετο προσφυγή, δηλαδὴ αἴτησις παραπόνων, ἀναπομπὴ καὶ ἐπανάκρισις εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Ἐσκέφθην, ὅτι εἶναι ὀρθὸν διὰ λόγους δικαιοσύνης, νὰ τὸ δεχθῶ. Ἐὰν ἰσχύσῃ, θὰ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἀναδρομικῶς καὶ θὰ πρέπει νὰ περιλάβῃ καὶ τὰς τελευταίας ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν πρὸ ἑβδομάδος. Ἐπιφυλάσσομαι, πάντως, διότι θὰ ἤθελον ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀκούσω καὶ τοὺς ἐξ ὑμῶν στρατιωτικούς, χωρὶς μὲ τοῦτο νὰ ὑποτιμῶ τὴν κρίσιν τῶν ἄλλων συναδέλφων. Πάντως, θὰ τὸ σκεφθῶ καὶ ἐγὼ καὶ σεῖς ἐπίσης θὰ τὸ σκεφθῆτε, διότι φοβοῦμαι, ὅτι θὰ φορτώσωμεν τὸ Α.Σ.Σ. μὲ βάρος τεράστιον, διότι αἱ περιπτώσεις εἶναι ἀναρίθμητοι καὶ θὰ προκληθῇ καὶ κάποια ἀναταραχὴ εἰς τὴν ἐπετηρίδα. Ἐγὼ τείνω μᾶλλον ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς διατάξεως, ἂν καὶ θὰ ἤθελα, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τὸ σκεφθῶ καὶ νὰ μελετήσω ἐκ νέου τὸ θέμα. Ἐὰν διατηρηθῇ ὅμως, πρέπει ν’ ἀρχίζῃ ἀπὸ τὸ 1950 καὶ πρέπει νὰ φθάνῃ καὶ εἰς τὸ τέλος 1954–55. Ἄρθρον 18. Ἐδῶ, κύριοι, πρόκειται περὶ θεμελιώδους ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἀφεώρα καὶ τὸ ὁποῖον παύει νὰ ἀφορᾷ τὸν θεσμὸν τοῦ ποσοστοῦ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου. Καὶ λέγω, αἱ παράγραφοι 3, 4 καὶ 5 διαγράφονται, καὶ ἀντ’ αὐτῶν προστίθενται παράγραφοι 3 καὶ 4, ἔχουσαι οὕτω. Διαγράφεται, δηλαδή, περίπου μία σελὶς τοῦ τυπωμένου νομοσχεδίου καὶ θὰ τεθοῦν τ’ ἀκόλουθα ὀλίγα λόγια. Ἄλλως τε, αἱ παράγραφοι 1, 2 καὶ 3 πρέπει νὰ μείνουν, διότι δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ ποσοστόν: «Τὸ ἀνώτατον στρατιωτικὸν συμβούλιον κρίσεως, κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐτησίαν κρίσιν ἀξιωματικῶν, προβαίνει εἰς κρίσιν δι’ ἀποστρατείαν τῶν ὑπηρετούντων καὶ ἐχόντων συμπληρώσει τὰ ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ ἄρθρου 8 προσόντα ἀξιωματικῶν Ὅπλων, Σωμάτων καὶ Ὑπηρεσιῶν, καταρτίζουν τὰ σχετικὰ πρακτικὰ καὶ πίνακες ἀποστρατευτέων, ὡς ἐν τῷ ἄρθρῳ 13 καθορίζονται». «4. Διὰ τοὺς ἀντιστρατήγους, ἀντιναυάρχους καὶ ἀντιπτεράρχους, δὲν συντάσσονται πίνακες ἀποστρατευτέων, ἀλλ’ οὗτοι τίθενται εἰς αὐτεπάγγελτον ἀποστρατείαν ὁποτεδήποτε, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁσάκις κρίνεται ὅτι ἡ περαιτέρω παραμονὴ τούτων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις δὲν εἶναι πλέον ἀναγκαία, ἢ δὲν προάγει τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, ὅτε καὶ θεωροῦνται ὡς εὐδοκίμως τερματίσαντες τὴν σταδιοδρομίαν των. Μετὰ τῆς ὡς ἀνωτέρω προτάσεώς του, ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δέον νὰ ὑποβάλῃ, προτάσεις ἀποστρατείας καὶ νὰ συνυποβάλῃ καὶ τὰς ἐπ’ αὐτῶν ἐγγράφους ἐξηγήσεις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. ὡς καὶ ἔκθεσιν τοῦ οἰκείου Ἀρχηγοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου». Αὐταὶ εἶναι αἱ αὐτονόητοι διατάξεις, τὰς ὁποίας παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε, καὶ αὐταὶ θὰ ἀντικαταστήσουν τὰς περὶ ποσοστοῦ διατάξεις.

§200Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ ὁρίου ἡλικίας, τῶν διαφόρων ἀξιωματικῶν καὶ ὅπλων, δὲν θὰ αὐξηθῇ;

§201Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κατ’ ἀρχὴν δὲν θ’ αὐξηθῇ.

§202Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸ ἑξῆς: Ἔχω μίαν σύγχυσιν, διότι μοῦ ἐκινήθη μία εὔλογος περιέργεια, βλέπων ὅτι τὸ ὅριον τοῦ ὑποστρατήγου εἶναι 60, τοῦ ἀντιστρατήγου 62, τοῦ ὑποναυάρχου 60, τοῦ ἀντιναυάρχου 62, τοῦ ὑποπτεράρχου 54 καὶ τοῦ ἀντιπτεράρχου πάλιν 54, νομίζω, ὅτι ἢ θὰ μειωθῇ τὸ 54 τοῦ ὑποπτεράρχου, ἢ θὰ αὐξηθῇ τοῦ ἀντιπτεράρχου εἰς 56. Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἐναρμονίζεται τὸ νομοσχέδιον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἡλικίαν καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ παράδοξον, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ μίαν περιέργειαν. Καί, βεβαίως, τὸ ὅτι οἱ ἀεροπόροι πρέπει νὰ ἐξέρχωνται ταχύτερον, διότι αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας διάγουν, μάχονται καὶ ὑπηρετοῦν, εἶναι ἀναμφισβήτητοι καὶ δὲν εἶναι τὸ ἐπ’ ἐμοὶ νὰ κάμω οἱανδήποτε παρατήρησιν, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς οἱονδήποτε βαθμὸν ὑπάρχει πάντοτε διαφορά, ὅπως ὁ ἀνθυπολοχαγὸς μὲ τὸν ὑπολοχαγόν, ὁ συνταγματάρχης μὲ τὸν ἀντισυνταγματάρχην, μὲ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν τοῦ ὑποπτεράρχου μὲ τὸν ἀντιπτέραρχον, κατὰ μίαν δὲ πληροφορίαν, οἱ σύμμαχοι Ἀμερικανοὶ τὸν ἀντιπτέραρχον τὸν διατηροῦν μέχρι τοῦ 58ου ἔτους, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ αὐξηθῇ ὁπωσδήποτε ἢ κατὰ 2 ἔτη τὸ ὅριον αὐτοῦ, ἢ κατὰ 1 ἔτος.

§203Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τώρα θὰ παρεκάλουν αἱ διακοπαὶ νὰ εἶναι βραχεῖαι, ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα ἀναπτύσσεται, νὰ μὴ κάμετε διακοπήν. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ σᾶς ἀκούσω, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου. Ἀπαντῶ ὅμως, εἰς τὸ θέμα αὐτὸ προχείρως αὐτὴν τὴν στιγμήν, δηλαδή, ὄχι προχείρως κατόπιν σκέψεως, ἀλλὰ δι’ ὀλίγων γραμμῶν. Καὶ ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ἐπὶ τοῦ θέματος συζήτησιν, μετὰ τὴν ἐπιστροφήν μου ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐκτιμήσητε αὐτὴν τὴν στάσιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ ὅλων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἐσκέφθη ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ θίξῃ τὰ ὅρια ἡλικίας. Ἐσκέφθη ἐπίσης, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ θίξῃ τὴν ὀκταετίαν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἀριθμὸς οὐσιώδης ἀνωτάτων, κατεχόντων αὐτὸν τὸν βαθμὸν ἀντιστρατήγων καὶ τῶν ἐξομοιουμένων πρὸς αὐτοὺς ἀντιπτεράρχων, κατὰ μίαν σύμπτωσιν ἀποστρατεύεται, ἢ μᾶλλον ἀποστρατεύονται οἱ ἀπαρτίζοντες τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ἐφέτος. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνόμισε, καὶ αὐτὸ τὸ σύνθημα τὸ ἔδωσεν αὐτὸς οὗτος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔπρεπε τὴν οἱανδήποτε ἐπὶ τοῦ θέματος μεταβολὴν νὰ τὴν εἰσηγηθῇ, ἐν ὄψει καὶ εἰς τὰς παραμονὰς τοιαύτης καταλήψεως ὑπὸ τοῦ ἡλικίας ἢ ὑπὸ τῆς ὀκταετίας τόσων ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν. Ἐνδεχομένως, εἰς τὴν σκέψιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἐμοῦ, νὰ ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ὀρθότητος ὡρισμένων ἐκ τῶν ὁρίων αὐτῶν, ἀλλὰ μετὰ θὰ διατυπώσωμεν, ἀφοῦ παρέλθῃ τὸ ἔτος αὐτό, τὰς οἱασδήποτε σκέψεις μας καὶ θὰ κάμωμεν τὰς οἱασδήποτε εἰσηγήσεις μας, ὁπότε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τυχὸν θὰ εὐνοηθοῦν, δὲν θὰ πρόκειται νὰ θεωρηθοῦν εὐνοηθέντες, διότι οὕτως ἢ ἄλλως θὰ ἔχουν 3 ἢ 8 ἔτη μπροστά τους καὶ τότε κανεὶς δὲν θὰ παρεξηγήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοὺς ἔδωσε δύο ἔτη ἀκόμη. Οὐδεὶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρεξηγήσῃ τότε τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἔλθῃ τὸν Νοέμβριον ἢ τὸν Δεκέμβριον καὶ εἴπῃ ὅτι, νομίζω ὅτι, ἡ 8ετία πρέπει νὰ μειωθῇ ἢ νὰ λείψῃ τελείως καὶ νὰ ὑπάρχῃ μόνον τὸ ὅριον. Δὲν λέγω ὅτι θὰ τὸ πῇ, αὐτὴν τὴν στιγμὴν κάμνω ὑποθέσεις, ἢ ἐὰν εἰπῇ, ὅτι πρέπει εἰς τὴν ἀεροπορίαν νὰ αὐξηθῇ τὸ ὅριον ἡλικίας, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐὰν τὸ κάμῃ αὐτό, θὰ ἐκτεθῇ. Ἄλλωστε, ἔχει τὴν δυνατότητα ἡ Κυβέρνησις, εἰδικῶς διὰ τὴν ἀεροπορίαν, διότι εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς εἶναι εὐκολώτερον, διότι οἱ ἀντιστράτηγοι ἐὰν ἀνακληθοῦν ὡς ἔφεδροι ἐκ μονίμων, θὰ πᾶνε εἰς τὸ ἀριστερόν, ἔχει τὴν δυνατότητα εἰς τὴν ἀεροπορίαν, δεδομένου ὅτι εἰς τὴν ἀεροπορίαν οὐδεὶς ἔχει δυνατότητα ἀκόμη προαγωγῆς εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀντιπτεράρχου, ἐὰν νομίζῃ, ἀναλαμβάνουσα τὴν κυβερνητικὴν εὐθύνην πλέον καὶ μὴ προβαίνουσα εἰς μίαν διάταξιν καὶ παρασύρουσα τοὺς βουλευτὰς εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῆς, ἔχει τὴν δυνατότητα ἐκ τῶν κειμένων νόμων νὰ ἀνακαλέσῃ ὡς ἔφεδρον ἐκ μονίμων ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον τυχὸν θέλει νὰ ἀνακαλέσῃ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ περίπτωσις καὶ τοῦ προβαδίσματος, ἀλλὰ διότι ἄλλος ὁμοιόβαθμος δὲν θὰ ὑπάρχῃ. Καὶ αὐτὴν τὴν γραμμὴν τὴν ἐθέσπισε καὶ τὴν ἐθέσπισεν ἀμειλίκτως ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀπὸ μηνῶν μοῦ ἐδήλωσε, καὶ αὐτὸ ἀνταπεκρίνετο καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου κατ’ ἀρχὴν τάσιν, μοῦ ἐδήλωσεν ἀμειλίκτως, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ ἀλλάξουν τὰ ὅρια ἡλικίας πρὸ ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς καταλήψεως ὑπὸ τῆς 8ετίας ὡς ἀντιστρατήγων. Καὶ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἐκτιμηθῇ. Εἶναι ἀκριβῶς ἠθικὴ γραμμή, γραμμὴ εὐθυκρισίας, συνδεομένη μὲ τὴν ἀπόλυτον ἀκεραιότητα, ἡ ὁποία εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν τομέα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων χαρακτηρίζει τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχην Παπάγον. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι κυβερνητικὴ εὐθύνη, ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ διαφορετικά, αὐτὸ δὲν ἀποκλείεται, καὶ εἰς τὴν ἀεροπορίαν δὲν ἀποκλείεται, καὶ διὰ τὸν λόγον τὸν ἁπλούστατον ποὺ εἶπα, διότι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐὰν ἀνακληθῇ ἕνας ἀντιπτέραρχος, ὁ Α ἢ ὁ Β, νὰ μπῇ εἰς τὸ ἀριστερὸν ἄλλου, διότι ἄλλοι ἀντιπτέραρχοι δὲν θὰ ὑπάρχουν.

§204Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Παρεξηγήθη, ἴσως, τὸ θέμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀεροπορίαν. Ὅταν βλέπετε εἰς ὅλους τοὺς κλάδους, εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὸ ναυτικόν, νὰ ὑπάρχῃ μία διαφορά, εἰς τὴν ἀεροπορίαν διατὶ ὁ ἀντιπτέραρχος καὶ ὁ ὑποπτέραρχος νὰ εἶναι 54; Ἢ νὰ μειωθῇ τὸ ὅριον τοῦ ὑποπτεράρχου, ἢ νὰ γίνῃ τοῦ ἀντιπτεράρχου 56. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἁρμονία.

§205Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθῶς ἐτέθησαν τὰ ὅρια τῆς ἡλικίας καὶ διὰ τὴν ἀεροπορίαν, ὀρθῶς εἶναι τὸ αὐτὸ ὅριον ὑποπτεράρχου καὶ ἀντιπτεράρχου, διότι ὑπάρχει ἕνα ὅριον, πέραν τοῦ ὁποίου δὲν ἠμπορεῖ νὰ πετάῃ κανείς, εἴτε ἔχει βαθμὸν ἀντιστρατήγου, εἴτε ὑποστρατήγου. Συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀξία ἐπαίνων καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι τηρεῖ αὐτὴν τὴν δικαίαν καὶ σύμφωνον διὰ τὸ στράτευμα στάσιν. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ ψηφίσῃ τὴν διάταξιν αὐτὴν ὡς ἔχει εἰς τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι πρὸς ἔπαινον τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐμμονὴ εἰς τὰ παλαιὰ ὅρια τῆς ἡλικίας.

§206Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶναι ζήτημα κυρίως ἠθικῆς τάξεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ φανῇ ὅτι θέλει εἰς τὰς παραμονὰς καταλήψεως ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας ἢ τῆς ὀκταετίας ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν νὰ παρέμβῃ νομοθετικῶς. Ἐὰν θέλῃ νὰ παρέμβῃ, παρεμβαίνει νομοθετικῶς.

§207Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ἡ σκέψις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ εἶναι, τί εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ καὶ ὄχι τί θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ γίνῃ, ἐν ὄψει μιᾶς συγκεκριμένης περιπτώσεως. Νομίζω, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, τῆς θεωρητικῆς, δὲν θὰ ὑπάρχῃ δευτέρα γνώμη, ὅτι τὸ αὐτὸ ὅριον ὑποπτεράρχου καὶ ἀντιπτεράρχου δὲν εἶναι ὀρθόν, πρὸ παντὸς μάλιστα, ὅταν συγκρίνωμεν μὲ τὸ ὅριον τῶν ἀντιστρατήγων καὶ τῶν ἀντιναυάρχων, καὶ ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὅριον ἡλικίας τῶν ἀντιπτεράρχων εἰς τὰ μεγάλα σύμμαχα Ἔθνη, Ἀγγλίαν καὶ Ἀμερικήν, ὅπου τὸ ὅριον ἡλικίας φθάνει τὰ 60 ἔτη, διατὶ ἡμεῖς θὰ ἔχωμεν τὸ 54. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἐὰν καὶ αὐτὴν θέλετε νὰ κρίνητε, προκειμένου ν’ ἀλλάζετε τὸ ὅριον τοῦ χρόνου, διὰ νὰ κρατήσητε τὸν τυχὸν σήμερον ὑπάρχοντα ὡς ἔφεδρον, ὅταν τὸ ὅριον θὰ εἶναι τοιοῦτον ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι μόνιμος, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι λογικὸν καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι μία διαφορὰ 2 ἐτῶν, τοὐλάχιστον, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ ἀντιπτεράρχου καὶ ὑποπτεράρχου.

§208Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος, εἶναι στάσις ὑπαγορευομένη κυρίως ἀπὸ λόγους συνδεομένους μὲ τὴν ἀνάγκην ὅπως ἐπιδείξῃ ἀπόλυτον ἀντικειμενικότητα. Ἐὰν κριθῇ οὐσιαστικῶς τὸ θέμα καὶ ἐγὼ ἐνδεχομένως θὰ εἶχον ὡρισμένας ἀντιρρήσεις. Διότι φυσικὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας νὰ πετάῃ. Σᾶς εἶπον, πῶς εἶναι ἡ τοποθέτησις, καὶ γνωρίζετε πόσον εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ εἶναι ἄτεγκτος ὁ Στρατάρχης. Δὲν θέλει ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις οἱασδήποτε ὑποκειμενικῆς, ἐπὶ τοῦ θέματος τοποθετήσεως, καὶ θέλει νὰ εἶναι πλήρης ἡ διαπίστωσις ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης τῆς ἀντικειμενικότητος, ὑπὸ τῆς ὁποίας διέπεται καὶ ὁ ἴδιος καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αὐτὴ εἶναι τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἡ γραμμή. Ἡ Βουλὴ ψηφίζει, δὲν ψηφίζομεν μόνον ἡμεῖς. Καὶ ἡ Βουλή, δύναται νὰ θέσῃ ὑπὸ ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον αὐτό, ὅπως δικαιοῦται νὰ τὸ κάμῃ δι’ οἱονδήποτε ἄρθρον. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει, εἰς τὸ νὰ θέλῃ νὰ ἐπιδείξῃ πλήρη ἀντικειμενικότητα ἐπὶ τοῦ θέματος.

§209Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Τὸ θέμα τοῦτο ἀνεπτύχθη, ὥστε δὲν χρειάζεται περαιτέρω συζήτησις. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα εἰς τὸ ἄρθρον 16....

§210Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Σᾶς παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε.....

§211ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἴμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 18, κύριε συνάδελφε.

§212Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐπειδὴ διέκοψα κάπως ἀποτόμως τὸν κ. Σαράντην, θὰ παρακαλέσω ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μοῦ συγχωρήσῃ τὴν ἀπότομον διακοπήν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ἔχῃ τι τὸ οὐσιῶδες νὰ ἐκθέσῃ.

§213Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§214Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἄρθρον 19. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, δὲν ἔχομεν τίποτε. Ἄρθρον 20. Ἡ παράγραφος 7, διαγράφεται. Τοῦτο, ἀνταποκρινόμενον καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν πολλῶν ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον καὶ τὸ εὗρον ἀπολύτως ὀρθόν. Ὅταν εἶχε τεθῆ, ὑπῆρχε — διὰ νὰ δικαιολογήσω καὶ τὴν ὑπογραφήν μου, τὴν ὁποίαν εἶχα θέσει εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο — ὑπῆρχεν ὁ θεσμὸς τοῦ ποσοστοῦ. Ἠθέλαμε νὰ θέσωμεν εἰς ἐφαρμογὴν τὸ ποσοστόν, ὁπότε θὰ ἐζητοῦντο νέαι προτάσεις. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, πολλοὶ βουλευταὶ ἐγείρονται, διὰ νὰ ὑποβάλουν τροπολογίας).

§215Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Θὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ποίας τροπολογίας θεωρῶ ἀναγκαίας.

§216Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς ἀρχιτεχνίτας, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ......».

§217Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ τὴν ἴδω, κύριε συνάδελφε. Υἱοθετοῦμεν τὴν τροπολογίαν, τὴν ἀφορῶσαν τὸν νέον κλάδον τῆς στρατολογίας, τῆς ὁποίας ἡ διατύπωσις εἶναι ἡ ἑξῆς: Κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος .............. (ἀναγινώσκει) ................». Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ἔχουν πολλὰ χρόνια καὶ ἠμπορεῖ ἕνας νέος κλάδος, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, νὰ ἐπανδρωθῇ δι’ αὐτῆς. Ἄλλωστε πρόκειται νὰ ἀπολυθοῦν, ἐὰν δὲν μονιμοποιηθοῦν. Εἶναι πεπειραμένοι ἀξιωματικοὶ μὲ 2 ἔτη ὑπηρεσίαν καὶ δύνανται νὰ θεωρηθοῦν κατάλληλοι διὰ στρατολόγοι καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, καταλληλότεροι ἀπὸ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολῖται τὴν στιγμὴν αὐτὴν καὶ αἰφνιδίως θὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ στράτευμα. Εἰς τὸ ἄρθρον 20 προστίθεται παράγραφος 8, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ἀπὸ 5.6.46 Βασιλικοῦ Διατάγματος, κυρωθέντος διὰ τοῦ ΜΕʹ)48... ..... (ἀναγινώσκει).........». Θὰ σᾶς ἐξηγήσω περὶ τίνος πρόκειται.

§218Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ἔχω, κύριε Ὑπουργέ, μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Φαρμακευτικοῦ Σώματος, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἐξισωθοῦν καὶ ἐκεῖνοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν προαγωγήν των, ἀνεξαρτήτως ὑπάρξεως κενῶν ὀργανικῶν θέσεων, μὲ τοὺς ἄλλους.

§219Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Θὰ τὴν ἐξετάσω, κ. συνάδελφε. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ προτελευταῖον ἄρθρον 21. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως δεχθῆτε νὰ καταργήσωμεν ὁλόκληρον τὴν πρώτην παράγραφον. Προβλέπεται διὰ διαταγμάτων νὰ γίνουν αἱ συγχωνεύσεις αὐταί. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ καταλήξωμεν, διότι γίνεται μία μελέτη καὶ εἰς θετικὴν πρόβλεψιν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ ἡ συγχώνευσις, τότε θὰ τὴν φέρωμεν ἐνώπιόν σας καὶ νὰ ἀποφασίσετε σεῖς. Ἡ παράγραφος ἀντικαθίσταται ὡς ἑξῆς: «Αἱ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου......... (ἀναγινώσκει).........». Κύριοι συνάδελφοι, διεπίστωσα τὴν ἑξῆς ἀντινομίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν στρατιωτικήν μας νομοθεσίαν. Ὅπως γνωρίζετε, οἱ ἀναθεωρηταὶ δὲν ἀνήκουν εἰς ὡρισμένους κλάδους, ἀνήκουν εἰς τὸ Ἀναθεωρητικὸν Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπεράνω τῆς Δικαιοσύνης τῆς στρατιωτικῆς, τῆς ναυτικῆς καὶ τοῦ ἀέρος. Ἐὰν πρόκειται νὰ προαχθῇ, νὰ κριθῇ, ἕνας πλοίαρχος, ἕνας συνταγματάρχης, ἢ ἕνας σμήναρχος διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀναθεωρητοῦ, δηλαδὴ τοῦ Ταξιάρχου, ὑπάρχει ἕνα εἰδικὸν Συμβούλιον καὶ τοῦτο εἶναι φυσικόν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ κρίνεται εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, ὑπάρχει ἕνα εἰδικὸν Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Δικαστικὸν Συμβούλιον, ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ τοῦ ἑξῆς: Ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀναπληρούμενον ὑπὸ τοῦ Ὑφυπουργοῦ, ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γ. Ε. ΕΘ. Α., ἀπὸ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελείων, διότι κρίνονται δικαστικοὶ σύμβουλοι πρώτης τάξεως, ἀνήκοντες εἰς τοὺς τρεῖς κλάδους, καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀντιστράτηγος καὶ τοὺς ὑποστρατήγους, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, τοὺς ἀπαρτίζοντας τὸ Ἀναθεωρητικόν. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ὀρθή. Ὅταν ἕνας γίνῃ ἀπὸ συνταγματάρχης Ταξίαρχος, ἢ ἀπὸ σμήναρχος Ταξίαρχος, ὅταν πρόκειται νὰ προαχθῇ ἀπὸ Ταξίαρχος εἰς Ὑποστράτηγον, ἔρχεται τὸ κατώτερον Συμβούλιον, διότι τὸ Ἀνώτατον αὐτὸ Στρατιωτικὸν Συμβούλιον εἶναι κατώτερον τοῦ Ἀνωτάτου κατά τι, διότι ἐκεῖ μετέχουν τοῦ Συμβουλίου οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Ἐπιτελείων, ἔρχεται αὐτὸ καὶ προάγει καὶ θὰ προαγάγῃ αὔριον, διότι σήμερον δὲν ὑπάρχει ἀκόμη αὐτὴ ἡ περίπτωσις. Θὰ ἔλθῃ νὰ κρίνῃ τὸ Α.Σ.Σ. ἕνα Ταξίαρχον Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, τοῦ ὁποίου ἡ ἱστορία συνδέεται μὲ τὸ Ναυτικὸν καὶ τὴν Ἀεροπορίαν. Καὶ θὰ εἴπῃ τὸ Α.Σ.Σ., διατὶ νὰ μὴ κρίνω ἐγὼ τὸν ἀεροπόρον καὶ τὸν πλοίαρχον; Πρέπει νὰ βάλωμεν ἕνα ἀπὸ τοὺς τρεῖς κλάδους. Καὶ ἐγὼ ὀφείλω νὰ ἐξασφαλίσω τὴν ἰσορροπίαν, τὴν ἠθικήν, τουλάχιστον τὴν ἀριθμητικὴν τῶν τριῶν κλάδων. Πρέπει ὁ ἕνας ἐκ τῶν τριῶν κλάδων νὰ προάγεται. Διότι ὑπάρχει ἡ ἀντινομία, περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα. Ἡ πρότασις περὶ προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιστρατήγου γίνεται ἀπὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι κατά τι κατώτερον τοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον προάγει τὸν συνταγματάρχην τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης εἰς Ταξίαρχον. Θὰ γνωρίζετε ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, τὸ Ἀνώτατον αὐτὸ Συμβούλιον, τὸ εἰδικόν, τὸ Δικαστικόν, νὰ προβαίνῃ καὶ εἰς τὴν κρίσιν ὄχι μόνον περὶ προαγωγῆς ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ συνταγματάρχου εἰς τὸν βαμὸν τοῦ ταξιάρχου, ἀλλὰ καὶ περὶ προαγωγῆς ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταξιάρχου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου καὶ ἐν περιπτώσει προαγωγῆς ἑνὸς ὑποστρατήγου εἰς ἀντιστράτηγον, ἤτοι εἰς Πρόεδρον τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου. Αὐτὸ τὸ νόημα ἔχει ἡ περὶ ἧς πρόκειται τροπολογία καὶ ἐνόμιζα, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ τονίσω.

§220Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Σᾶς εἶχα παρακαλέσει διὰ μίαν τροπολογίαν ποὺ ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς πληρωμάτων. Μοῦ εἴχατε πῆ, νὰ συσκεφθῶ μὲ τὸν κύριον Γεωργούλην. Πράγματι, κατελήξαμεν εἰς μίαν διατύπωσιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τεθῇ ὡς τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 21.

§221Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Τὴν υἱοθετῶ. Ἡ διατύπωσίς της εἶναι ἡ ἑξῆς: «..... ... (ἀναγινώσκει)........». Σᾶς τὴν ἐδιάβασα, διὰ νὰ δῆτε αὐτὴν τὴν νομοτεχνικὴν ἀλχημείαν.

§222Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Τὴν ἔχετε δεχθῆ;

§223Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Μάλιστα.

§224Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 21 παράγραφος 3 εἰς τὴν εἰσήγησίν μου ἀπὸ τοῦ βήματος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἰσηγήθην διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς εἰδικῆς μονιμότητος καὶ εἶπον καὶ παρεκάλεσα νὰ δεχθῆτε «καὶ ἄν τις τούτων κατέχῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ».

§225Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Μάλιστα, τὸ δέχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 21 παράγραφος 3 καὶ παρέλειψα νὰ τὸ εἴπω.

§226Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§227Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Ἐπαναλαμβάνω, δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Καναβαριώτη.

§228Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς τυφλοὺς πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, διὰ νὰ μὴ τοὺς ἔχωμεν μόνον διὰ τὰς παρελάσεις.

§229Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι πάσης συμπαθείας καὶ νομίζω, ὅτι θὰ θελήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιδείξῃ ἰδιαίτερον τρόπον μεταχειρίσεως. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον. Εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου 2 παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε νὰ προστεθῇ: «καὶ ἄρθρον 7 νόμου 2411) 53 περὶ κεντρικῆς ὑπηρεσίας πληροφοριῶν». Εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῇ αὐτὸ καὶ νὰ προστεθῇ διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ διάταξις ἐκείνου τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος νόμου, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν ἐν τῇ ΚΥΠ ὑπηρεσίαν ὡς ἰσοδυναμοῦσαν πρὸς Διοίκησιν καὶ ἐξακολουθήσῃ ἰσχύουσα. Εἶχε παραλειφθῆ ἀπὸ τὸν προηγούμενον νόμον καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ ὅπως ἄρωμεν τὴν παράλειψιν αὐτὴν καὶ προστεθῇ αὐτὴ ἡ μικρὰ φράσις. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀπουσιάσω ἐπί τινας ἡμέρας. Θὰ παρακαλέσω, ὅπως μελετηθοῦν αἱ τροπολογίαι, ὅπως μελετηθῇ ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ἐπίσης κατὰ τὴν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ μετὰ τὴν ἐπιστροφήν μου, νὰ εἴμεθα σύντομοι, αἱ παρατηρήσεις νὰ γίνουν ὅσον τὸ δυνατὸν βραχύτεραι, διότι ἔχει ἐξαντληθῆ τὸ θέμα καὶ ἔχομεν ὀλίγον καὶ ἡμεῖς ἐξαντληθῆ ὑπὸ τοῦ θέματος. Καὶ τέλος θὰ διατυπώσω μίαν παράκλησιν θερμοτάτην. Ἐδῶ εἰς χεῖράς μου, ἔχω τὴν συγκομιδὴν τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον νὰ διατυπώσουν, ἢ μᾶλλον νὰ υἱοθετήσουν, διότι ἐνδιαφερόμενοι, ὅπως εἶναι φυσικόν, τοὺς ἐπεσκέφθησαν καὶ τοὺς παρεκάλεσαν νὰ υἱοθετήσουν ἀπόψεις τὰς ὁποίας κανεὶς ἐξ ὑμῶν, ἴσως, δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ κρίνετε, ἐὰν εἶναι ἀπολύτως ὀρθαὶ ἢ ὄχι, διότι δὲν γνωρίζετε καὶ τὰς συναρτήσεις, τὰς ὁποίας ἔχουν αἱ λύσεις αὐτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας αὐτάς, πλὴν δύο–τριῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι θεμελιώδεις, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅταν καὶ πάλιν συναντηθῶμεν προσεχῶς διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα, νὰ παρουσιασθῶ ἐνώπιόν σας καὶ νὰ σᾶς εἴπω χωρὶς μακρηγορίαν καὶ ἀγορεύσεις, ὅτι αὐτὴν δύναμαι νὰ τὴν ἀποδεχθῶ, τὴν ἄλλην δὲν δύναμαι.

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι.

§231Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Καὶ θὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς ὑμᾶς νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ὑποστήριξιν ὡρισμένων ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως, ὁσονδήποτε ἔντονος καὶ ἐὰν θὰ εἶναι ἡ ὑποστήριξις, μετὰ τόσον λεπτομερῆ ἐπεξεργασίαν τοῦ θέματος ἀπὸ ὅλους μας καὶ ἀπὸ ἐμέ, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀποδεκταί, τότε ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι θὰ τὰς ἔχω μελετήσει, θὰ ἔχω καταλήξει, θὰ ἔχω κατασταλάξει.

§232Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ πρὸ παντὸς νὰ μὴ σᾶς ὑποβάλουν νέας.

§233Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Βεβαίως, ἐὰν τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν ἦτο δυνατὸν νὰ μοῦ τὴν δώσετε καὶ σεῖς οἱ παρόντες, περίπου μοῦ τὴν ἐδώσατε, θὰ διηυκόλυνε πολὺ τὸ ἔργον μας. Ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ οἱ ἀπόντες καὶ δὲν γνωρίζω ἐκεῖνοι τὶ θὰ πράξουν. Σᾶς εὐχαριστῶ θερμότατα. (Χειροκροτήματα).

§234Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς τροπολογίας θὰ τὰς δώσωμεν διὰ διακοπῶν;

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, εἰς τὸ τέλος.

§236Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Διαμαρτύρομαι δι’ αὐτό.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ. Τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ κατ’ ἄρθρον;

§238ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν τριῶν κλάδων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων».

§240Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Εἴμεθα εὐτυχεῖς, διαπιστοῦντες, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπεχώρησεν ἀπόψε εἰς πολλὰ θέματα καὶ κατέστησε πράγματι τὸ νομοσχέδιον ὠφέλιμον, διότι αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας ἐκόμισεν ὁ κύριος Ὑπουργός, συνετέλεσαν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ πέραν τούτου, ἔχομεν καὶ ὡρισμένας παρατηρήσεις, διὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἄνεσιν τοῦ χρόνου κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰς παρατηρήσεις σας εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§242ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις συναινέσει τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.25′ μ. μ.).