1954.05.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 72α

Τρίτη 18 Μαΐου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μπαροῦνος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ἀντωνίου, Ν. Ἔξαρχος καὶ Λ. Κίκας, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων νήσων νομοθεσίας εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους Νομοὺς Θεσσαλίας καὶ Φθιώτιδος». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συνομολογήσεως Ἐθνικοῦ παραγωγικοῦ λαχειοφόρου δανείου μέχρι δραχ. 300.000.000 (δραχ. παλαιᾶς ἐκδόσεως 300.000.000.000) ἢ δολλαρίων 10 ἑκατομ.». 2) «Περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφίου 3 τοῦ ἄρθρου 73 τοῦ Α. Ν. 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων» καὶ 3) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 125) 2–2– 1954 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ καταναλισκομένου καπνοῦ» καὶ περὶ ρυθμίσεως ἑτέρων τινῶν καπνικῶν ζητημάτων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἀναπτύξεως ἐκλογικῶν καταλόγων σεισμοπλήκτων νήσων». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς Καταστατικῆς Πράξεως τῆς Διακυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Μεταναστεύσεως ἐξ Εὐρώπης» καὶ 3) περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1951–52 καὶ 1952–53 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λόντος, Π. Τσούτσουρας, Κ. Μπακόλλας, Χ. Ρίζος, Σ. Πολυζωγόπουλος, Κ. Κοσμίδης, Ι. Κοντολέων καὶ Α. Φράγκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Βολουδάκης, Π. Πολυχρονίδης καὶ Ε. Μπακλατζῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Α. Ν. 971) 1949 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας καὶ Ὀργανώσεις Ἐσωτερικῆς Ἀντιστάσεως» κυρωθέντος ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 1104) 1949, ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 840) 1948 νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως εἰς Συμμαχικοὺς στρατοὺς καὶ τὰς Ε.Ο.Ε.Α. ὑπηρεσίας καὶ στρατιωτικῆς τοιαύτης». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Πετροπουλάκος καὶ Ε. Σαββόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν Δημοσίων ἐσόδων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Βουδούρης, Ε. Σκούρα, Γ. Τζηρίδης, Δ. Χατζόπουλος, Κ. Κοσμίδης καὶ Α. Παπαβαλσάμης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Δρούλιας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2490) 1953 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Α.Σ.Ο. καὶ περὶ Κορινθιακῆς σταφίδος Νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μπακόλλας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς νομοθεσίας περὶ Πανεπιστημίων, Ε. Μ. Πολυτεχνείου καὶ τῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Ἀλιπράντης, Α. Παπαθανάσης, Α. Λαμπρόπουλος καὶ Σ. Πολυζωγόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. 2510) 1953 «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν προσωπικοῦ τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ Φ. Βάμβας ζητεῖ συμπλήρωσιν τῆς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων νομοθεσίας ἐπὶ τῷ τέλει καθιερώσεως τοῦ θεσμοῦ τοῦ Ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου, ἀπαλλαγῆς τῶν Δημοτικῶν Σωμάτων ἀπὸ τὸ δικαίωμα ἀρνησικυρίας τοῦ Νομάρχου κλπ. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ζουπαίνης, Σαραφῶνος, Γοράνων, Καμινίων, Βασαρᾶ καὶ Περπαίνης Λακωνίας, Μελιτίνης καὶ Λαγκανίου–Λακεδαίμονος, οἱ μαθηταὶ τῶν Γυμνασίων Σιατίστης, Σητείας καὶ Φαρσάλων, ὁ Σύλλογος Ἀναποκαταστάτων Προσφύγων Παλαιᾶς Κοκκινιᾶς Πειραιῶς, ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Καστορίας, οἱ Ἕλληνες φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου Ἰταλίας, ἡ Ἕνωσις Γ. Συν)σμῶν Πωγωνίου, καὶ ὁ Διδασκαλικὸς Σύλλογος Ζακύνθου, ζητοῦν ταχεῖαν ἕνωσιν τῆς Κύπρου μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Κοντογιαννόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν σεισμοπλήκτων Ἠλείας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἄμεσον καὶ ἀποτελεσματικὴν συμπαράστασίν της εἰς τὴν μεγάλην ἐκ τῶν σεισμῶν δοκιμασίαν. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Παραποτάμου καὶ Βαλτιγοῦ Τρικάλων, ζητοῦν τὴν κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐπὶ τῶν ποταμῶν Πηνειοῦ καὶ Ἀναπόδου. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν ἀστέγων ἀγροτῶν κατοίκων Κοινότητος Κυργίων Δράμας, ζητούντων χορήγησιν ὑλικῶν καὶ παροχὴν μακροπροθέσμων δανείων πρὸς αὐτοστέγασίν των. Ἡ Ἐθνικὴ Ὁμοσπονδία Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Θεσσαλίας, ζητεῖ ἄμεσον χορήγησιν ἰδιαιτέρων οἰκογενειακῶν σκηνῶν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, δωρεὰν ἀποστολὴν τροφίμων, ἀπαλλοτρίωσιν καὶ χορήγησιν οἰκοπέδων δι’ ἀνέγερσιν κατοικιῶν, χορήγησιν δανείων κλπ., πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἐκ τῶν σεισμῶν δημιουργηθείσης καταστάσεως. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος, ζητούσης διατήρησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου διὰ τὰ καταστήματα τῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, προστασίαν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης, χορήγησιν βιοτεχνικῶν δανείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κραναίας κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Σκάλας–Κεφαλληνίας, ζητοῦντος ἀποστολὴν Γεωλόγων πρὸς καθορισμὸν τῆς νέας τοποθεσίας ἀνοικοδομήσεως τοῦ καταστραφέντος ἐν λόγῳ χωρίου, Ὑδρολόγων διὰ τὴν διενέργειαν γεωτρήσεων, χορήγησιν μεσοπροθέσμων δανείων πρὸς ἐξασφάλισιν ζωοτροφῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Μαζαρακίου–Ἰωαννίνων, μετ’ αἰτήσεων οἰκογενειῶν ὑπηρετησάντων εἰς Τ.Ε.Α., κατοίκων τῆς Κοινότητός του, διαμαρτυρομένων, διότι ζητεῖται ἡ ἐπιστροφὴ ἐφεδρικῶν ἐπιδομάτων χορηγηθέντων τὸ 1949. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀλεξ. Βαμβακίδου, κατοίκου Δράμας, ζητοῦντος τροποποίησιν τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 81 τοῦ ἀπὸ 9 Φεβρουαρίου Διατάγματος «περὶ κωδικοποιήσεως διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀστῶν προσφύγων, ἐπὶ τῷ τέλει παραχωρήσεως τῶν κατεχομένων ἀκινήτων πρὸ τῆς 2 Ἰανουαρίου 1953 εἰς τοὺς δικαιουμένους προσφυγικῆς ἀποκαταστάσεως κατόχους των κλπ.». Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Ι. Λαμπρόπουλος, Β. Βασιλικὸς καὶ Λ. Σαραφιανὸς καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Χαλκιδικῆς, ζητοῦντος ταχεῖαν στέγασιν τῶν ἀναπήρων, ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς αὐτῶν κλπ. Αἱ θήλεις ἔγγαμοι ὑπάλληλοι τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Βορείου Ἑλλάδος, ζητοῦν ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τοῦ ἄρθρου 1 παράγραφος αʹ ἐδάφιον 2 τοῦ ἀπὸ 31 Ὀκτωβρίου 1935 Διατάγματος ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως τυγχάνουν συντάξεως αἱ ἔγγαμοι θήλεις Δημόσιοι ὑπάλληλοι μετὰ τὴν συμπλήρωσιν 15ετοῦς Δημοσίας ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει ἀναφορὰν Καπνοφυτωριούχων καὶ Καπνοπαραγωγῶν Δήμου Δράμας, ζητούντων ματαίωσιν τῆς ἀποφασισθείσης δενδροφυτεύσεως τῶν καπνοφυτωρίων των. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων εἰς ἐρωτήσεις κ. κ. βουλευτῶν: 1). Τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀντωνίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2770)54 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 306 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀντωνίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι, σχετικῶς μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν σκηνῶν, αἵτινες προωθήθησαν μέχρι σήμερον εἰς Θεσσαλίαν διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν σεισμοπαθῶν κατοίκων Θεσσαλίας καὶ Φθιώτιδος. Προωθηθεῖσαι σκηναί:

Αἱ ὡς ἄνω σκηναὶ ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συντονιστοῦ Κεντρικῆς Ἑλλάδος Ἀντιστρατήγου κ. Μανιδάκη, ὅστις καὶ τὰς κατένειμεν εἰς τὰς σεισμοπαθεῖς περιοχάς, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν ἑκάστης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαΐου 1954

Ὁ Ὑπουργὸς

ΧΡ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ

ΙΙ). Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ. κ. βουλευτῶν Ν. Ζορμπᾶ, Γ. Γρηγορίου, Β. Μουράτογλου καὶ Ν. Μαλλιάκα (ἀριθ. ἐρωτ. 262) ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὰ ἑξῆς: Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, δι’ ἧς ἠκυρώθη ἡ κατακύρωσις δύο Μεσογειακῶν ἀτμοπλοίων, «Ἀχιλλεὺς» καὶ «Ἀγαμέμνων», τὸ Υ.Ε.Ν. ἔθεσεν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, τὸ ἐρώτημα περὶ τῆς διαδικασίας, ἣν τὸ Κράτος δέον νὰ ἀκολουθήσῃ, μετὰ τὴν ὡς ἄνω ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 314) 10.4 1954 γνωμοδοτήσεώς του, ἐξήνεγκε τὴν γνώμην, ὅτι κατόπιν τῆς ἀκυρωτικῆς τοῦ διαγωνισμοῦ ἐπενεργείας τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας: αʹ) Εἶναι δικαίωμα τοῦ Δημοσίου νὰ κάμῃ χρῆσιν πάντων τῶν εἰς τὸν κύριον ἀνηκόντων ἐνδίκων βοηθημάτων καὶ βʹ) τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, δύναται δυνάμει τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Ν. 2385) 53 ὅπερ παρέχει αὐτῷ εὐρυτάτην ἐξουσιοδότησιν, νὰ ὁρίσῃ οἱονδήποτε τρόπον καὶ ὅρους διαθέσεως ἢ χρησιμοποιήσεως τῶν πλοίων καὶ εἴς τινα ἔτι τῶν μετασχόντων τοῦ διαγωνισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τ’ ἀνωτέρω, μελετᾷ τὸ ζήτημα ἐπισταμένως πρὸς ἐξεύρεσιν λύσεως προασπιζούσης τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας ἐν τῇ Μεσογείῳ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαΐου 1954

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑδατογραφήσεως, διασκευῆς καὶ παραγωγῆς τοῦ σιγαροχάρτου ἐν Ἑλλάδι».

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὑδατογραφήσεως, διασκευῆς καὶ παραγωγῆς τοῦ σιγαροχάρτου ἐν Ἑλλάδι». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς κρατικῆς ἐπιχορηγήσεως εἰς τὸ Ἐθνικὸν Μετσόβιον Πολυτεχνεῖον καὶ περὶ τοῦ καθορισμοῦ τῶν ποσῶν τῶν ἐπιχορηγήσεων Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων».

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς κρατικῆς ἐπιχορηγήσεως εἰς τὸ Ἐθνικὸν Μετσόβιον Πολυτεχνεῖον καὶ περὶ τρόπου καθορισμοῦ τῶν ἐπιχορηγήσεων Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων». αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων χορηγητέων ἀσφαλιστικῶν παροχῶν τῶν ἀναδιοριζομένων ὑπαλλήλων».

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων χορηγητέων ἀσφαλιστικῶν παροχῶν τῶν ἀναδιοριζομένων ὑπαλλήλων». αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Κώδικος Ποινικῆς Δικονομίας».

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως Σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας», ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὅπως ψηφισθῇ εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, ὑπεβλήθησαν αἱ ἑξῆς προτάσεις: Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ προτείνομεν ὅπως, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως Σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας», ψηφισθῇ κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν εἰς δύο συνεδριάσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαΐου 1954 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ε. Σαββόπουλος, Θ. Ταμβακᾶς, Θ. Σαράντης, Π. Τριαντόπουλος, Α. Τσιρώνης, Ν. Μήτρου, Χ. Ρίζος, Δ. Λαντζούνης, Σ. Πολυζωγόπουλος, Ι. Λύρας, Γ. Βούλγαρης, Π. Σταμούλης, Ν. Σταθόπουλος, Δ. Ἀλιπράντης, κλπ. Πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Παρακαλοῦμεν ὅπως τὸ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 2 νομοσχέδιον «περὶ ὀργανώσεως Σώματος ἐπιθεωρήσεως ἐργασίας» ψηφισθῇ εἰς δύο διαφόρους συνεδριάσεις κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος. Οἱ βουλευταὶ Κ. Μαρῆς, Ἐμμ. Κοθρῆς, Κ. Μητσοτάκης, Π. Πολυχρονίδης, Ἐμμ. Μπακλατζῆς, Ἐμμ. Λουλακάκης, Στ. Μπίρης, Α. Ἀντωνίου, Χρ. Κόρακας, Ν. Κουντούρης, Ν. Κρασαδάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Π. Ντεντιδάκης, Μ. Βολουδάκης, Δ. Παπασπύρου, Λ. Κουτσοπέταλος, Ε. Ζαννῆς, Ε. Πέτσος, Μ. Χλουβεράκης». Κατὰ ταῦτα, τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον, θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν τινων νόμων». (Τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουν). Ἄρθρον 3ον. Ὁ κύριος Π. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§15Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ὑπὸ τοῦ ἐδαφίου αʹ παράγραφος 3............. (ἀναγινώσκει)... .......».

§16Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι δικαία. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ ΤΑΚ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνετάχθησαν εἰς τὸ ΙΚΑ, διὰ διαφόρους λόγους, θέλουν νὰ ἀποχωρήσουν τῆς ὑπηρεσίας. Ἐφ’ ὅσον δίδονται συντάξεις εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ ΤΑΚ, εἶναι δικαία ἡ τροπολογία καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτή.

§17Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν διὰ τὴν τροπολογίαν. Ἐὰν τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας τὰς ἔχει μελετήσει ὁ κύριος Ὑπουργός, τὴν δεχόμεθα.

§18Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ἔχει μίαν προϋπόθεσιν ὀρθήν, τὴν 20ετίαν. Ἑπομένως εἶναι ἐλαχίστη ἡ κατηγορία αὐτή, τὴν δέχομαι.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς δέχεται τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Βουδούρη. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 3 ψηφίζεται μετὰ τῆς τροπολογίας. Ἄρθρον 4ον. Ὁ κύριος Μπατρῖνος ἔχει τὸν λόγον.

§20Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ ἀποδεκτὴν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «........ (ἀναγινώσκει).........».

§21Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Αὐτὸ τὸ εἴχαμεν λύσει μὲ τὸν νόμον 2662. Ἀλλὰ προέκυψε νομικόν τι κενόν. Πρόκειται περὶ τῶν ἐργατῶν τῶν γουναρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε μὲν εἶναι ἐργάται, ἄλλοτε δὲ ἐμπορευόμενοι. Ἐκ τῆς ἀμφισβητήσεως ταύτης προέκυψε ζήτημα ἀσφαλίσεως. Ἐφ’ ὅσον οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ εἶναι ἠσφαλισμένοι, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν. Εἶναι, ἄλλωστε, ἐλάχιστοι αὐτοί.

§22Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πῶς θὰ φανῇ ὅτι δὲν θέλουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι;

§23Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Δι’ αἰτήσεώς των. Νὰ τὸ συμπληρώσωμεν. Ἀπαλλάσσονται τῆς ἀσφαλίσεως δι’ αἰτήσεώς των.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη;

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 5ον.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 6ον.

§29Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Μίαν βελτίωσιν ἔχω εἰς τὸ ἄρθρον 6. «Διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων ἐκδιδομένων προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ», ἀντὶ τοῦ «Βασιλικοῦ Διατάγματος ἐκδιδομένου κλπ.». Ἐπίσης ἔχομεν ψηφίσει ἕνα ἄρθρον περὶ κουρείων.

§30Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον 6, παρέχει εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τὴν εὐχέρειαν νὰ κωδικοποιῇ, τροποποιῇ, μεταρρυθμίζῃ, συμπληρώνῃ, διατάξεις τῶν νόμων «περὶ Κυριακῆς ἀργίας καὶ χρονικῶν ὁρίων ἐργασίας». Τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ἀνέφερεν, ὅτι διὰ διατάγματος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου κλπ. Σήμερον ὁ κύριος Ὑπουργὸς, προσθέτει τὴν τροπολογίαν ἐπὶ διαταγμάτων ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένων, ἀλλ’ εἴτε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἴτε μὲ τὸν ἄλλον, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι τὸ ἴδιον, διότι παρέχεται εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ διατάγματα ἐφ’ ἅπαξ τροποποιοῦντα καθ’ ὁλοκληρίαν τοὺς ὑφισταμένους νόμους περὶ χρονικῶν ὁρίων ἐργασίας. Τὸ θέμα παρ’ ὅλον ὅτι φαίνεται μικρὸν εἰς τὴν διατύπωσίν του, εἶναι τεράστιον ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συνεπειῶν, ὥστε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι τόσον εὔκολον μὲ ἕνα διάταγμα ἢ διὰ πολλῶν διαταγμάτων ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένων νὰ δώσωμεν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τὴν εὐχέρειαν νὰ ρυθμίζῃ καὶ νὰ τροποποιῇ ὅλους τοὺς ὑφισταμένους ἐργατικοὺς νόμους, ὡς πρὸς τὰ χρονικὰ ὅρια ἐργασίας, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καμμία δέσμευσις ὑπὸ τοῦ νόμου. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ὅπως εἶναι διατυπωμένη, δημιουργεῖ ἕνα μεγάλο πρόβλημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνακύψῃ ἀπὸ τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἔκδοσιν τοιούτων διαταγμάτων. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν διὰ διατάγματος νὰ γίνεται τροποποίησις νομοθετημάτων. Ἠμπορεῖ διὰ διαταγμάτων ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένων νὰ κωδικοποιοῦνται αἱ ὑφιστάμεναι διατάξεις. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ παρέχηται ἡ εὐχέρεια κατὰ τὴν ἀπόλυτον κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ρυθμίζωνται τὰ χρονικὰ ὅρια ἐργασίας, νομίζω ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις καὶ ὀφείλει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ προσέξῃ τὸ θέμα. Δὲν ἔχω κανένα ἰδιαίτερον λόγον νὰ ἀντιπολιτεύωμαι τὴν σκέψιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ· τὸ θέτω ὅμως ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι εἶναι θέμα σοβαρὸν καὶ δὲν εἶναι εὔκολον δι’ ἑνὸς ἁπλοῦ διατάγματος νὰ ρυθμίζωνται ζητήματα μεγάλης κοινωνικῆς σκοπιμότητος.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§32Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου εἴχομεν βασικὰς ἀντιρρήσεις, διότι ἠθέλαμεν νὰ σεβασθῶμεν ἀπολύτως τὸν θεσμὸν τῆς Κυριακῆς ἀργίας. Σήμερον, διὰ τῆς ἁπλῆς, ὡς ἐμφαίνεται, τροπολογίας, τὴν ὁποίαν εἰσάγει ὁ κύριος Ὑπουργός, δίδομεν τὸ δικαίωμα ἀενάως εἰς τὸν ἑκάστοτε Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας διὰ διαταγμάτων νὰ τροποποιῇ καὶ νὰ συμπληροῖ τοὺς ἐργατικοὺς νόμους καὶ τὸν θεσμὸν τῆς Κυριακῆς ἀργίας καὶ τὸ ὅριον τῆς ἐργασίας, τὸ ὁποῖον οἱ ἐργάται ἐπέβαλον διὰ θυσιῶν καὶ δι’ ἀγώνων μακρῶν. Αὐτὸν δηλαδὴ τὸν θεσμὸν τὸν καταργοῦμεν. Ἐὰν περιοριζόμεθα εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν ὥστε ἐφ’ ἅπαξ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ κωδικοποιήσῃ τὰς διατάξεις αὐτὰς ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι δὲν θὰ διέτρεχε μεγάλον κίνδυνον ὁ θεσμὸς τῆς Κυριακῆς ἀργίας. Σήμερον ὅμως διὰ τῆς προτεινομένης τροπολογίας ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, βάζομεν θρυαλλίδα εἰς τὸν θεσμὸν αὐτὸν καὶ τὸν καταργοῦμεν, διότι δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἑκάστοτε Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας κατὰ τὸ δοκοῦν νὰ τροποποιῇ τὰς ὥρας ἐργασίας. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίον τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐναντίον τῆς διατάξεως αὐτῆς.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἀκούω καθόλου· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου μὲ τόσον θόρυβον.

§34Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ὁ κύριος Ὑπουργός, εἰσάγει νέαν τροπολογίαν.

§35Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὄχι, ἀντὶ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος λέγω: διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων.

§36Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐμμέσως τροποποιεῖτε τὴν διάταξιν. Συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ διατάγματος νὰ τροποποιηθῇ ἡ ἐργατικὴ νομοθεσία.

§37Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ἐγὼ προτείνω διὰ διαταγμάτων ἐκδιδομένων, ὄχι ἐφ’ ἅπαξ, διότι αὐτὸ εἶναι ἀντιφατικόν.

§38Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ τροπολογία. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ εἶναι καὶ ἀντισυνταγματική, διότι δίδει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας δικαίωμα νὰ νομοθετῇ. Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος εἶναι διακεκριμένος νομικός, θέλει νὰ περιλάβῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοιαύτην ἀντισυνταγματικὴν διάταξιν.

§39Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἔδωσε μίαν ἐξήγησιν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν μεταβάλλει καθόλου τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ ἄρθρον 6, εἴτε ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένου, εἴτε διὰ διαταγμάτων ἐκδιδομένων, ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα εἶναι. Ἢ ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα νὰ νομοθετῇ διὰ διαταγμάτων, ἢ δὲν τὸ ἔχει καὶ τὸ ἔχομεν ἡμεῖς ὡς Βουλή. Ἐὰν δώσωμε τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ρυθμίζῃ σχέσεις καὶ θέματα κατ’ ἐξοχὴν μεγίστης κοινωνικῆς σημασίας, τότε ἡμεῖς εἴμαστε ἄχρηστοι ἐδῶ πέρα.

§40Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 6, περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας, διὰ διατάγματος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ εἶναι ἀπαράδεκτος ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὄχι μόνον διότι θὰ εἶναι ὁ μόνος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀλλάξῃ τὴν νομοθεσίαν ὁλόκληρον, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν Ὑπουργόν, διότι θὰ ὑφίσταται ἑκάστοτε τοιαύτας πιέσεις, ὥστε θὰ ἀναγκάζηται ἑκάστοτε νὰ τροποποιῇ τὸν νόμον. Ἡ διάταξις αὐτὴ θίγει τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς καὶ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας παρεῖδε τοῦτο. Δι’ αὐτό, ὄχι μόνον εἴμεθα ἐναντίον τῆς διατάξεως, ἀλλὰ διαμαρτυρόμεθα. Δὲν φαντάζομαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῆς πλειοψηφίας της, θὰ ἀσκήσῃ πίεσιν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ δώσῃ τοιαῦτα δικαιώματα, ὅταν οὐδεὶς ἄλλος Ὑπουργὸς ἔχῃ οὐδὲν δικαίωμα καὶ ἀπορῶ, πῶς τὸ δέχεται ὁ κύριος Ὑπουργός, διότι θὰ ὑφίσταται τεραστίας πιέσεις, νὰ κάμνῃ τροποποίησιν τῶν ἐργατικῶν νόμων. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ τὴν Βουλήν.

§41Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς κωδικοποιήσεως αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι ἀσυμβίβαστος μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν τώρα ζητεῖ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§42Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Δὲν ζητῶ τώρα. Τὸ περὶ τροποποιήσεως ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον.

§43Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ξεύρομεν ἀνάγνωσιν, κύριε Πρόεδρε. Τὴν εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν ζητεῖτε, νὰ κωδικοποιῆτε κάθε μῆνα, ἢ κάθε 15 ἡμέρες τὴν διάταξιν περὶ Κυριακῆς ἀργίας, αὐτὸ εἶναι — λέγω — καὶ λογικῶς πλέον, ὄχι μόνον νομικῶς, σόλοικον. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, τί θὰ εἴπῃ κωδικοποιῆ; Ὅταν ἔχωμεν μίαν νομοθεσίαν ἐπανειλημμένως μεταβληθεῖσαν δίδεται τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ἐφ’ ἅπαξ. Αὐτὸ εἶναι ταυτόσημον καὶ ἀλληλένδετον μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐφ’ ἅπαξ. Νὰ κωδικοποιῇ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς κάθε ἑβδομάδα νομίζω, ὅτι εἶναι σόλοικον.

§44Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ἡ κωδικοποίησις γίνεται ἐφ’ ἅπαξ. Ἡ τροποποίησις γίνεται διὰ Διατάγματος.

§45Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν ποὺ ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ ἄρθρον θὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς: «Διὰ Β. Δ)τος ἐκδιδομένου προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, θὰ δύνανται νὰ κωδικοποιοῦνται, συμπληροῦνται καὶ τροποποιοῦνται αἱ διατάξεις περὶ «Κυριακῆς ἀργίας». Θέλετε νὰ τὸ κάμετε ἐφ’ ἅπαξ; Κάμετέ το, ἐὰν εἶναι ἁρμοδιότης σας.

§46Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς καταργεῖται ἡ Βουλή. Βεβαίως δὲν θέλω ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ θίξω τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐργασίας, δίδονται ὅμως δικτατορικὰ δικαιώματα εἰς αὐτὸν καὶ οὕτω καταργεῖται ἡ Βουλή.

§47Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Κύριε συνάδελφε, καὶ νομολογιακῶς ἔχει λυθῆ τὸ θέμα τοῦτο καὶ δύναται νὰ δοθῇ ἡ ἐξουσιοδότησις αὐτή.

§48Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ παριστάμεθα ἡμεῖς ἐδῶ.

§49Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τότε νὰ ἐξουσιοδοτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ φύγωμεν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζορμπᾶ, ἔχετε ἐγγραφῆ νὰ ὁμιλήσετε.

§51Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Τὸ σχέδιον ποὺ μᾶς διενεμήθη λέγει:.............. (Ἀναγινώσκει).......». Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε προηγουμένως —δὲν ἤμην ἐδῶ— νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ «ἐφ’ ἅπαξ».

§52Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Νὰ παραμείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς διετυπώθη ἀρχικῶς.

§53Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε τὴν καλωσύνην.

§55Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὡς διενεμήθη.

§56Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, σᾶς παρακαλῶ.

§58Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀπαλειφθῇ...

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, ὁμιλῶ ἐγώ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὲ διακόψετε. Κύριε Ὑπουργέ: «Διὰ Βασιλικῶν διαταγμάτων ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδομένων, προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, θέλουν κωδικοποιηθῆ, συμπληρωθῆ καὶ τροποποιηθῆ αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Κυριακῆς ἀργίας». Οὕτω τὸ διατυπώνετε τὸ ἄρθρον, κ. Ὑπουργέ;

§60Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ ἀπαλειφθῇ...

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, κατὰ τὸν Κανοσμὸν δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλήσετε διὰ τρίτην φοράν, ἀλλὰ τέλος πάντων, ὁμιλήσατε, συμπληρώσατε τὰς ἀπόψεις σας συντόμως καὶ διὰ τελευταίαν φοράν.

§62Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν εἶναι διὰ τρίτην φοράν, ἀλλὰ διὰ πρώτην, διότι διὰ πρώτην φορὰν ὑποβάλλεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§63Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὑπάρχει κάποιο λάθος. Δὲν προτείνομεν τροπολογίαν.

§64Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Σεῖς προτείνετε τὸ πρῶτον τὴν τροπολογίαν.

§65Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὄχι τροπολογίαν. Ἡ τροπολογία μου ἀπεσύρθη καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἀρχικὸν κείμενον.

§66Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπασταύρου, τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ Βουλὴ ἔχει ἀναθέσει εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ ὄχι εἰς ὑμᾶς. Ὅταν μὲ διαδεχθῆτε, τότε ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε σεῖς τὴν ἑρμηνείαν. Μὲ συγκατάβασιν, λοιπόν, σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ὁμιλῆτε ἀκόμη, ἔχετε ὅμως ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε δεκάκις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου. Ἐκάματε μίαν πρότασιν. Σᾶς ἤκουσεν ὁ Ὑπουργός, σᾶς ἤκουσεν ἡ Βουλή, δὲν τὴν δέχεται ὁ Ὑπουργός, οὔτε ἡ Βουλή, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ καταπονῆτε τὴν Βουλήν. Νὰ τὸ ξεύρετε αὐτό, ἅπαξ διὰ παντός.

§68Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τοιαύτην ἀξίωσιν, δὲν προέβαλον, ἀλλ’ ἀφοῦ ἀπὸ τῆς μιᾶς στιγμῆς εἰς τὴν ἄλλην μεταβάλλονται αἱ προτάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὑποχρέωσιν ἔχομεν, πρὶν ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, νὰ ἐκθέσωμεν τὰς ἀπόψεις μας.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν δὲν τὴν δέχομαι, ἀφοῦ ὁ Κανονισμὸς, δὶς σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε καὶ οὐχὶ ἐξαντλητικῶς μέχρις ὅτου ἐπιβάλητε τὰς ἀπόψεις σας.

§70Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν τοῦ νομοθετήματος, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αὐτὸ εἶναι περισσότερον καταθλιπτικὸν τῆς δευτέρας τροπολογίας καὶ τοῦτο, διὰ τὸν λόγον, ὅτι, ἐὰν ἐκδώσῃ ἓν διάταγμα ἐφ’ ἅπαξ, μὲ τὸ διάταγμα αὐτό, δὲν θὰ ἔχῃ πλέον τὴν εὐχέρειαν οἱαδήποτε ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα...

§71Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ κρίνῃ ἡ Βουλή.

§72Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐκεῖνο ποὺ παρακαλῶ εἶναι νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, ποὺ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ τροποποιῇ ὁ Ὑπουργός. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος, τότε νὰ ἀποτρέψωμεν ἕνα ἄλλον κίνδυνον, ἐκ τῶν ἐφ’ ἅπαξ διαταγμάτων... (Διαμαρτυρίαι).

§73Π. ΤΣΟΥΤΣΟΥΡΑΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἀνακαλεῖ τὸν πληθυντικὸν ἀριθμὸν καὶ ἐπανέρχεται εἰς τὸ ἐφ’ ἅπαξ, ποὺ ἀποτελεῖ ἕνα κανόνα τῶν Κοινοβουλευτικῶν ἐθίμων, δὲν βλέπω ζήτημα περαιτέρω συζητήσεως.

§74Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξεφράσθη προηγουμένως, ὁμόφωνος, ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς Βουλῆς, ἡ γνώμη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀπεμπολῶμεν τὸ δικαίωμα τοῦ Σώματος τοῦ νομοθετεῖν καὶ νὰ τὸ παραχωρήσωμεν, ἀνεξελέγκτως, εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Ἐργασίας, ὄχι διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐκτιμήσεως πρὸς τόν, σήμερον, κατέχοντα τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, ἀλλὰ διὰ λόγους ἀρχῆς. Ἐὰν τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ διὰ τὴν πολλαπλῆν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ μὴ εἶναι ὀρθὸν καὶ διὰ μίαν καὶ μόνην χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου. Τὸ δικαίωμα τοῦ νομοθετεῖν τὸ ἔχει τὸ Σῶμα καὶ ὄχι ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Διατί, ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας τὰς τροποποιήσεις καὶ τὰς συμπληρώσεις, τὰς ὁποίας θέλει νὰ κάμῃ εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν, περὶ ὡρῶν ἐργασίας, νὰ μὴ τὰς φέρῃ εἰς τὸ Σῶμα καὶ διατὶ ἐπιμένει νὰ τὰς κάμῃ ὁ ἴδιος, δι’ ἰδίας κρίσεως καὶ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος; Ἐν συμπεράσματι, προτείνω νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν κωδικοποίησιν ἀφαιρουμένων τῶν λέξεων, αἱ ὁποῖαι παρέχουν εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐργασίας τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ συμπληρώσεις καὶ τροποποιήσεις ἐπὶ ὑφισταμένης νομοθεσίας, διότι τὸ δικαίωμα τοῦτο, πρέπει νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μόνον εἰς αὐτήν.

§75Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Καθ’ ὃν τρόπον διετυπώθη ἡ διάταξις, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, νομίζω, ὅτι λύεται τὸ θέμα. Συνεπῶς παρέλκει οἱαδήποτε συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται τὸ Σῶμα...

§77Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὑποβάλλομεν πρότασιν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δώσῃ τοιοῦτον δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν Ἐργασίας. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ὅλη ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὑποβάλλει πρότασιν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας.

§78Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἴσως ἐξ ὑμῶν, ἰδιαιτέρως οἱ ἐξ ἐπαρχιῶν, νὰ ἔχετε κάποιαν πεῖραν, μικρὰν ἢ μεγάλην ἐν σχέσει μὲ τὰς ὥρας ἐργασίας κλπ. Εἶναι ἀπαύγασμα τῆς πείρας μου, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀναμφισβητήτως μία ἐλαστικότης τῆς νομοθεσίας, περὶ τὰς ὥρας καὶ τὸν κανονισμόν των. Ἀτυχῶς, δαπανᾶται πάρα πολὺς καιρὸς καὶ ἀπασχολεῖται ὁ Ὑπουργὸς Ἐργασίας ἀφαντάστως καὶ δυσαναλόγως, ἐν σχέσει μὲ μικροθέματα, γύρω ἀπὸ τὰς ὥρας αὐτὰς καὶ δὲν βλέπετε τίποτα ἄλλο εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ διαρκεῖς μεταβολὰς ὡρῶν, κυρίως εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις. Ὑπάρχει ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Χαβίνη, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία σκληρότης περὶ τὴν νομοθεσίαν, ἵνα μὴ ὑποκύπτῃ ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὰς διαφόρους πιέσεις. Εἶναι καὶ αὐτὴ μία ἄποψις ἐξεταστέα καὶ σοβαρά. Μεγαλυτέρα ὅμως ἀπόδειξις εἶναι ἡ πεῖρα μας, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν πεῖραν ὅλων, διότι δὲν εἶναι θέμα πολιτικόν, εἶναι θέμα κοινωνικόν, ποὺ ἀφορᾷ ὅλους μας. Ἐκ περιτροπῆς, οἱ περισσότεροι τῶν κ.κ. βουλευτῶν, εἰς τὸ μικρὸν τοῦτο διάστημα μὲ ἔχουν ἐπισκεφθῆ διὰ τὸ θέμα τοῦτο, καὶ εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν, μὲ μίαν διαδικασίαν ἡ ὁποία ὑφίσταται, νὰ μεταβάλω τὰς ὥρας τῶν καταστημάτων. Εἶναι λοιπόν, ἡ διάταξις αὐτὴ ἀναγκαία, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἀπαύγασμα τῆς πείρας καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι δύσκολον ὁ πολύτιμος χρόνος ἑνὸς Ὑπουργοῦ νὰ καταναλίσκεται μὲ τὸ ἐὰν τὸ κατάστημα τῆς τάδε πόλεως θὰ ἀνοίγῃ τὴν ὀγδόην καὶ τὴν ἐνάτην ἢ τὴν δεκάτην, καὶ νὰ ἀναγκάζεται νὰ ἐκδίδῃ διατάγματα, καὶ νὰ γίνεται μία ἀναστάτωσις. Ἀκόμη προχθὲς ἐδημιουργήθη ἕνα ζήτημα εἰς τὰς Πάτρας καὶ ἐγένετο πολὺς θόρυβος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ σοβαρὸν θέμα. Ἀλλ’ ἡ Ἀντιπολίτευσις παραγνωρίζει τὰ πάντα ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὸν πεῖσμα, ἀκόμη καὶ τὰς προκυψάσας ἐκ τῆς πείρας ἀνάγκας. Καὶ λέγω ἐν προκειμένῳ εἶναι λογικὴ αὐτὴ ἡ διάταξις, ἢ δὲν εἶναι; Ἐνθυμεῖσθε, καὶ ἀποτείνομαι πρὸς τοὺς παλαιοὺς συναδέλφους, πόση συζήτησις ἐγένετο εἰς τὴν Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν τοῦ 1946, περὶ μιᾶς ἀναγκαίας συνταγματικῆς μεταρρυθμίσεως, διὰ νὰ δώσωμεν διὰ τῆς νομοθεσίας περισσότερα δικαιώματα καὶ ὡμιλήσαμεν πάρα πολὺ περὶ νόμων πλαισίων. Ὅταν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς ἀνάγκης τοιαύτης τροποποιήσεως τῶν ἀντιλήψεών μας, διότι καὶ τὸ Σύνταγμα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἡ ἑκάστοτε ἀναγραφὴ τῶν ἀναγκῶν μιᾶς χώρας, ἡ πεῖρα ἐκ τῆς διανυθείσης χρονικῆς περιόδου, καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸν καταστατικὸν χάρτην μιᾶς χώρας, καὶ μεταπολεμικῶς ἐκ τῶν δημιουργηθέντων νέων ἀναγκῶν ἀνέκυψεν ἡ ἀνάγκη δημιουργίας πλαισίων νόμων, τώρα, προκειμένου περὶ ὡρῶν ἐργασίας, εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ κατάχρησιν ἐξουσίας ἡ ἀνάθεσις τῶν δικαιωμάτων τούτων εἰς τὸν Ὑπουργόν —ὅταν μάλιστα ὅλα αὐτὰ κρίνωνται ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐργασίας καὶ κατόπιν ἔρχονται ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ— καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι γίνεται κατάχρησις δικαιωμάτων, διότι ἀντὶ τῆς 8ης θὰ ἀνοίγῃ τὸ κατάστημα τὴν 9ην κλπ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς, νέος περὶ τὰ ἐργατικά, δὲν θὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν εἶναι τόσον εὔκολον νὰ καταργήσῃ κανεὶς κεκτημένα δικαιώματα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων νὰ θίγωνται τὰ κεκτημένα δικαιώματα, τοὐλάχιστον τοιαύτη σκέψις δὲν ἐπέρασεν ἀπὸ τὸν νοῦν τοῦ ἔχοντος τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα προχθεσινὸν παράδειγμα. Δι’ ἐμέ, ἦτο ἀναγκαία ἡ μετάθεσις τῆς ἀργίας τῆς Τετάρτης εἰς τὸ Σάββατον τὸ ἀπόγευμα. Ἔτσι τὸ βλέπω, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦτο κεκτημένον δικαίωμα, ἐθεώρησα σκόπιμον πρὶν καταλήξω εἰς ἀπόφασιν νὰ καλέσω εἰς σύσκεψιν τοὺς διαφόρους ἐνδιαφερομένους. Ἐγένετο συζήτησις κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξετέθησαν ὅλαι αἱ ἀπόψεις καὶ κατέληξα κάπου, ὅτι τὸ θέμα ἦτο ἄωρον, τοὐλάχιστον δι’ ὡρισμένους κλάδους. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ ἀργία τῆς Τετάρτης πρέπει νὰ μετατεθῇ εἰς τὸ Σάββατον, τὸ ὁποῖον ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν Κυριακήν, θὰ ἔδιδε τὸ δικαίωμα μιᾶς ἀναπαύσεως. Ὅταν ὅμως διεπίστωσα τὸ ἄωρον τῆς σκέψεως ταύτης, δὲν ἐπέμεινα καὶ ὑπανεχώρησα. Εἶναι ὀρθὸν διὰ τὴν τροποποίησιν τῆς ἀργίας τῆς Κυριακῆς τῶν καταστημάτων ἑνὸς χωρίου νὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ ἐνώπιόν σας διὰ διαταγμάτων; Ὁ κ. Χαβίνης ὡμίλησε περὶ παραχωρήσεως δικτατορικῶν δικαιωμάτων εἰς τὸν Ὑπουργόν, καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πειραιῶς συνάδελφος, περὶ καταργήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἀρκετὸν νὰ ὑπάρχῃ παρὰ τῇ Νομαρχίᾳ ἕνα συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μετέχουν τὰ διάφορα ἐπαγγέλματα, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρονται διὰ τὰ θέματα αὐτά, ὁ Νομάρχης νὰ ἀκούῃ τὰς γνώμας των, καὶ νὰ ἀποφασίζῃ. Καὶ αὐτὸ πολὺ εἶναι, κύριοι.

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὰ χρονικὰ ὅρια;

§80Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Αὐτὰ εἶναι κ. Χαβίνη. Φαντάζεσθε, ὅτι τὸ ὀκτάωρον, τὸ ὁποῖον σεῖς ἀνεφέρατε, κυρίως, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι κατωχυρωμένον δι’ εἰδικοῦ νόμου, καὶ διὰ διεθνῶν συμβάσεων, εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ καταργήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας; Τόσον πολὺ ἀνόητοι εἶναι οἱ Ὑπουργοί, ποὺ περνοῦν, καὶ σεῖς μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην σας, ἐνεπιστεύθητε τοιαῦτα πράγματα εἰς ἕνα ἀνόητον Ὑπουργόν; Νομίζω, ὅτι κάπου ἀλλοῦ ὑπάρχει ἀνοησία καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν ἔχω νὰ ἐπιμείνω.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§82Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μὲ ὑποχρεώνει νὰ διατυπώσω ὡρισμένας παρατηρήσεις. Ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ ὑπογραμμίσω τὴν τόσην εὐλάβειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, πρὸς τὴν πραγματικότητα, τόσον προθύμως χαρακτηρίσαντος τὰς ἀκουσθείσας παρατηρήσεις, ἐναντίον τῶν ἀπόψεών του, ὡς προερχομένας ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὸν πνεῦμα. Βεβαίως, οἱ περισσότεροι ὁμιλήσαντες ἐναντίον αὐτῶν, ἦσαν μέλη τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἐπομένως, μὲ εὐχαρίστησίν μου διαπιστῶ τὸ ὅτι καὶ ὁ ἴδιος ἀναγνωρίζει ὅτι πράγματι καὶ ἡ Συμπολίτευσις τὸν ἀντιπολιτεύεται.

§83Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Σημαίνει ὅτι εἴμεθα ἀνεξάρτητοι.

§84Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὅταν λέγωμεν ἐξ «ἀντιπολιτευτικοῦ πνεύματος», σημαίνει ὅτι, χωρὶς νὰ στηριζώμεθα εἰς τὴν ἀντικειμενικὴν πραγματικότητα, ἁπλῶς, ἀντιδρῶμεν διὰ νὰ κωλυσιεργήσωμεν κατὰ τοῦ ἔργου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δεύτερον θέμα: Ἡ ὑπὸ συζήτησιν διάταξις εἶναι πράγματι, πρωτοφανής. Σημαίνει, ἐν τῇ γενικότητί της καὶ ἐν τῇ ἀοριστίᾳ της, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς λαμβάνει ἐξουσιοδότησιν μέχρις αὐτῶν τῶν ἀφαντάστως ὑπερβολικῶν δυνατοτήτων, εἰς τὰς ὁποίας ἀνεφέρθη ὁ ἴδιος. Ὅπως ἔχει τὸ πρᾶγμα, ἐξουσιοδοτεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, δι’ ἑνὸς διατάγματος, νὰ ἀνατρέψῃ καὶ τὸ ὀκτάωρον, ἀκόμη — ἀνεξαρτήτως ἐὰν ὑπάρχουν φρόνιμοι ἢ μὴ Ὑπουργοί. Γνωρίζετε πρόσωπα καὶ πράγματα. Ἐγώ, ἁπλῶς ἑρμηνεύω τὴν ὑπὸ κρίσιν διάταξιν. Ὅπως ἔχει διατυπωθῆ, εἶναι ἀφάνταστος καὶ ἀνήκουστος, διότι σημαίνει παραίτησιν ἀπὸ τῶν δικαιωμάτων του, τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος καὶ ἀνάθεσιν αὐτῶν, εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας. Ἡ θεωρία «περὶ νόμων πλαισίων» εἶναι ἐντελῶς ξένη πρὸς τὰ ἐπιχειρούμενα. «Νόμος πλαίσιον» σημαίνει καθορισμὸν παρὰ τῆς Βουλῆς, γενικῶν ἀρχῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἠμπορεῖ νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἔκδοσιν διαταγμάτων. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐδῶ συλλήβδην καὶ ἀθρόως ἐγκαταλείπεται ἡ νομοθετικὴ λειτουργία τῆς Βουλῆς, καὶ ἀνατίθεται εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ἀλλά, ἐκεῖνο, μὲ τὸ ὁποῖον, ὁ συμπαθής, κατὰ τὰ ἄλλα, Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἀνέτρεψεν ἐντελῶς τὴν ἰδικήν του ἐπιχειρηματολογίαν, εἶναι ἀκριβῶς ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον, ἐπεκαλέσθη διὰ τὴν διάταξιν αὐτήν, διὰ νὰ ἀφήσω τὸ συνταγματικὸν ζήτημα. Μᾶς εἶπεν, ὅτι, δὲν δύναται ὁ Ὑπουργός, κάθε τόσο, νὰ ἀσχολῆται μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μικροζητήματα τῶν ὡρῶν τοῦ ἀνοίγματος καὶ κλεισίματος τῶν καταστημάτων καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ρυθμίσεως τῆς ὅλης αὐτῆς ὑποθέσεως. Καὶ θὰ ρυθμισθῇ ἐφ’ ἅπαξ διὰ τοῦ τρόπου ποὺ ὑποστηρίζει; Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἴπῃ, μὲ τὸ διάταγμά του, ὅτι ρυθμίζωνται μὲ τὸν αʹ τρόπον αἱ ὧραι ἐργασίας εἰς τὴν Λαμίαν ἢ τὸ Καρπενῆσι, ἐτελείωσε τὸ ζήτημα; Εἶναι προφανὲς ἀντιθέτως, ὅτι θὰ ἀρχίσουν μόλις ἐκδοθοῦν τὰ διατάγματα, νὰ ἀνακύπτουν δι’ ἄλλας πόλεις ἢ δι’ ἄλλας συνθήκας, νέα αἰτήματα καὶ ἑπομένως θὰ χρειασθῇ νέα ἀπασχόλησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἑπομένως, ἀντὶ εὐκαμψίας, ἀκαμψίαν προσφέρει ἡ ὑπουργικὴ λύσις. Ἀντιλαμβάνομαι τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος τὸν ὤθησεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως, χωρὶς νὰ συμφωνῶ, εἰς αὐτὴν τὴν μείζονα ἐξουσιοδότησιν, τὴν ὁποίαν θέλει διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπιτύχῃ. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι, διὰ μικροζητήματα καθορισμοῦ ἀνοίγματος καὶ κλεισίματος τῶν καταστημάτων ἢ λεπτομερειῶν τῶν ὡρῶν ἐργασίας καὶ τὰ τοιαῦτα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπασχολῆται ὁ Ὑπουργός. Τοῦ προτείνω ἑπομένως νὰ φέρῃ ἐδῶ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἁπλοποιῆται ἡ διαδικασία ρυθμίσεως αὐτῶν τῶν θεμάτων. Ἂς ἔλθῃ καὶ ἂς μᾶς εἴπῃ ὅτι, ἀπὸ αὔριον, ὁ νομάρχης ἢ κάποιο ἄλλο ὄργανον, ἐπιλαμβάνεται, κατ’ αὐτὸν ἢ αὐτὸν τὸν τρόπον αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος.

§85Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ἀφοῦ λέγει, μετὰ γνώμην τοῦ Συμβουλίου.

§86Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λέγει, ἐφ’ ἅπαξ, κύριε Μπακόλλα. Νὰ παρακολουθῆτε τὴν συζήτησιν. Ἐδῶ συζητοῦμεν ἐπὶ τῆς καινοφανοῦς αὐτῆς διατάξεως, τῆς περιέργου διατάξεως τοῦ ἄρθρου 6.

§87Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Δὲν εἶναι καινοφανής.

§88Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀντὶ τῆς ἐξωφρενικῆς αὐτῆς διατάξεως, νὰ μᾶς φέρῃ ἕνα νομοσχέδιον, ἁπλουστεῦον τὴν διαδικασίαν ρυθμίσεως τῶν λεπτομερειακῶν θεμάτων, περὶ ὡρῶν ἐργασίας καὶ Κυριακῆς ἀργίας, τὸ ὁποῖον εὐχαρίστως νὰ ψηφίσωμεν καὶ νὰ δώσωμεν, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων αὐτῶν, ὅσην ἐξουσιοδότησιν τοῦ χρειάζεται. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν, μὲ τὸ πρόσχημα τῆς κωδικοποιήσεως, νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἀνατρέψῃ ὁλόκληρον τὴν ἐργατικὴν νομοθεσίαν. Δὲν εἶναι ζήτημα ἰδικόν σας, κύριε Ὑπουργέ, οὔτε εἴμεθα βέβαιοι ὅτι σεῖς —εἴτε μᾶς ἐμπνέετε ἐμπιστοσύνην εἴτε ὄχι— θὰ διατηρηθῆτε εἰς τὴν ἀρχὴν ἐπ’ ἄπειρον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίζῃ τοιούτου εἴδους διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν τὸ καθεστὼς ἐργατικῶν Φύρερ. (Χειροκροτήματα).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§90Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀναφέρῃ ἐνδεικτικῶς, διότι ἐτόλμησα νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον μὲ τὰ διατάγματα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ζίγδης, προηγουμένως, ἀνέλυσε διὰ μακρῶν, τὸ ὅλον θέμα. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω, ὅτι ἡ ἄσκησις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας μὲ τὰ διατάγματα, ὑποκαθιστᾶται τελείως ἐδῶ, ἐνδεικτικῶς ἔχω νὰ ἀναφέρω μίαν παράγραφον ἀπ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, ἡ ὁποία ἐμπεριέχεται εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον. Λέγει, κύριοι: .................................................... Διὰ τῶν διαταγμάτων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ δημιουργηθῇ νέος ἀσφαλιστικὸς ὀργανισμὸς καὶ νέα ἔξοδα. Λοιπόν, ἔχω δίκαιον, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, νὰ διαμαρτύρωμαι διὰ τὴν χρησιμοποίησιν, τόσον συχνά, τῶν διαφόρων διαταγμάτων ὑπὸ τῶν διαφόρων ἀξιοτίμων κ.κ. Ὑπουργῶν; Ἐρωτῶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ναί ἢ ὄχι;

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Λουλακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§92Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω μίαν ἁπλῆν παρατήρησιν. Γίνεται συχνὰ χρῆσις τοῦ ὅρου «πλαίσια νόμων», ὅστις δὲν ἔχει γενικώτερον πολιτογραφηθῆ ἐν τῇ ἐπιστήμῃ. Ὁ ὅρος αὐτὸς ἀντιστρατεύεται πρὸς τὴν ἔννοιαν τῶν δημοκρατικῶν πολιτευμάτων, ἀντιτίθεται πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἁρμοδιότητα τῆς Βουλῆς καὶ ἀποτελεῖ λίαν ἐπικίνδυνον ὅπλον εἰς χεῖρας αὐθαιρέτων Ὑπουργῶν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Νουλέλης ἔχει τὸν λόγον.

§94Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐδώσαμεν μεγάλην ἔκτασιν εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν περιέχει οὔτε τοὺς κινδύνους ποὺ ἀνέπτυξαν οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀλλὰ καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, διότι κατ’ ἐμέ, εἰς τὰ εὐνομούμενα Κράτη, ὅπως ἡ Ἀμερική, ὅπου προοδεύουν ἀπὸ ἐργατικῆς πλευρᾶς, δὲν ἐπεμβαίνει καθόλου τὸ Κογκρέσσον εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, ἀλλὰ τὰ λύουν τὰ συνδικᾶτα τῶν ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν καὶ μόνον διαιτητικὸν ρόλον παίζει ὁ Ὑπουργός. Καὶ τοῦτο διότι ὑπάρχουν κρίσιμοι περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει, γοργῶς νὰ λαμβάνεται ἓν μέτρον μεταβολῆς τῶν ὁρίων ἐργασίας. Ἐὰν π. χ. γίνουν, ὡς ἔγιναν, στρατιωτικὰ ἔργα ἐν Ἑλλάδι καὶ παραστῇ ἀνάγκη νὰ μεταβληθοῦν αἱ ὧραι ἐργασίας, θὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐδῶ ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος καθορίζει ὀκτάωρον ἐργασίας καὶ θὰ περιμένωμεν νὰ συνέλθῃ ἡ Βουλή, καὶ ν’ ἀποφασίσῃ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ τροποποίησις τῶν ὡρῶν ἐργασίας. Θὰ πρέπει ἐπίσης ν’ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολύ, διότι οἱ διάφοροι βουλευταί, ὡς εἶναι φυσικόν, θὰ προσπαθήσουν νὰ φανοῦν εὐάρεστοι καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ εἰς τοὺς ἐργοδότας, ὁπότε θὰ παρέλθῃ ἀρκετὸς χρόνος διὰ νὰ τροποποιήσωμεν τὸν νόμον. Ὅταν λοιπόν, θὰ εἶναι Ἐθνικὴ ἀνάγκη, εἰς ὡρισμένας βιομηχανίας, ν’ αὐξηθῇ τὸ ὅριον τῆς ἐργασίας εἰς 10ωρον καὶ εἰς 15ωρον, διότι θὰ πρέπει νὰ παραχθοῦν διάφορα εἴδη, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ παρέλθῃ τόσον χρονικὸν διάστημα διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δεδομένου μάλιστα, ὅτι εἰς πολλὰ Κράτη, ὅπως εἰς τὴν Γερμανίαν, παράγονται ἄφθονα εἴδη τὰ ὁποῖα συναγωνίζονται ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐδώσαμεν ὑπερβολικὴν σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα. Βεβαίως ἡ κωδικοποίησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ διὰ τῆς Βουλῆς. Ὅλους τοὺς κώδικας τοὺς κάμνει ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ Βουλὴ τοὺς ἐγκρίνει, ἐφ’ ὅσον θὰ τοὺς ἐγκρίνῃ καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροποποιήσεις, δὲν βλέπω τὸν μεγάλον κίνδυνον, τὸν ὁποῖον παρουσίασεν ὁ συνάδελφος κύριος Παπασταύρου, ὅτι, ἐὰν ἐσφαλμένως τροποποιηθῇ ὁ νόμος, τί θὰ γίνῃ κατόπιν; Νομίζω, ὅτι ὡς ἔλεγεν ὁ μακαρίτης Λειβαδᾶς......... δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπεμπολήσωμεν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ τόση ἔκτασις εἰς τὸ ζήτημα, διότι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος. Ἴσως νὰ ὑπάρχῃ σκοπιμότης μὲ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας διερχόμεθα νὰ ἔχῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὰς ὥρας ἐργασίας, καθὼς καὶ τὰς ὥρας ἐργασίας τῆς Κυριακῆς ἀργίας. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἔρχονται τουρίσται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει, ὡς γνωστόν, ὁ νόμος τῆς ἐκ περιτροπῆς ἐργασίας, καὶ θὰ ἦτο παράλογον νὰ μὴ δύναται ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ διατάξῃ τὸ ἄνοιγμα κατὰ τὰς Κυριακάς, ὅλων τῶν ἑστιατορίων, ἀλλὰ νὰ περιμένῃ νὰ εἰσαγάγῃ τὸν νόμον εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ ἀνοίξουν τὰ ἑστιατόρια, διότι τότε, ἐὰν συμβῇ τοῦτο, οἱ τουρίσται θὰ μείνουν νηστικοί, καὶ ὅταν θὰ ἤρχετο ὁ νόμος εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ψηφισθῇ θὰ εἶχον φύγει μὲ τὰς χειροτέρας ἐντυπώσεις διὰ τὴν Ἑλλάδα. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὴν εὐχέρειαν, διότι ὑπάρχουν περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολὺ ὠφέλιμον, καὶ ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι πολὺ μεγάλος, καὶ διότι δὲν πρόκειται νὰ διατηρήσῃ δικαιώματα μεγάλα, ἀλλὰ μόνον χρονικῶν ὁρίων. Ἄλλωστε, ἐὰν τὰ διάφορα συνδικᾶτα ἔχουν ἀντίρρησιν, θ’ ἀντιδράσουν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν καὶ δὲν θὰ γίνῃ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§96Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κατόπιν τῆς γενικῆς ἀποδοκιμασίας, τόσον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦ μέτρου τούτου, ὁ κύριος Ὑπουργὸς, νομίζω, ὅτι ὀφείλει ν’ ἀποσύρῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Καὶ τοῦτο, διότι ὁ κ. συνάδελφος ἀπεκάλυψε τοὺς σκοπούς του, οἱ ὁποῖοι εἶναι πῶς νὰ περιορισθοῦν αἱ ὧραι ἐργασίας τοῦ 8ώρου, διότι ἐκεῖ ἀποβλέπει νομίζω, τὸ νομοσχέδιον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Ἡ πρότασις ἔχει οὕτω: Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταί, ζητοῦμεν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6ου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν νόμων». Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαΐου 1954 Π. Ντεντιδάκης, Ν. Κουντούρης, Π. Πολυχρονίδης, Σ. Κωτιάδης, Θ. Χαβίνης, Σ. Μπίρης, Κ. Μητσοτάκης, Ε. Κοθρῆς, Ν. Κρασαδάκης, Λ. Κουτσοπέταλος, Κ. Μαρῆς, Ε. Ζαννῆς, Γ. Γρηγορίου, Χρ. Κόρακας, Ι. Ζίγδης κλπ. Τὸ ἄρθρον 6 ἔχει οὕτω: (Ἀναγινώσκει).

§98Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως, οὐχὶ ὅμως καὶ τῆς κωδικοποιήσεως. Αὐτὸ ἐννοοῦμεν διὰ τῆς προτάσεώς μας.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον ὡς τὸ ἀνέγνωσα. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ΟΧΙ. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Σ. Μπίρης. (Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κατωτέρω ἀποτέλεσμα).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 126. Εἶπον ΝΑΙ 93. Εἶπον ΟΧΙ 33. Συνεπῶς, τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἄρθρον 7ον.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει.

§103Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὑπάρχουν ὡρισμέναι ἀμφιβολίαι ἐν σχέσει μὲ ὡρισμένα ἐπικουρικὰ Ταμεῖα. Εἰσάγω μίαν τροποποίησιν κατὰ τὴν ὁποίαν: «Ἡ ἵδρυσις ἐπικουρικῶν ἀσφαλιστικῶν Ταμείων ................. (ἀναγινώσκει) .............». Καὶ διότι ὑπάρχουν κάτι συμβατικὰ περίεργα. Ἔχω μίαν ἄλλην παράκλησιν τοῦ Πανεπιστημίου: «Προκειμένου περὶ προσλήψεως ἐπιμελητῶν ......... (ἀναγινώσκει) ...........». Διότι ἕνας καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου πρέπει νὰ ἐκλέγῃ αὐτὸς τὸν βοηθόν του. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ Συμβούλιον τῶν Πολεμιστῶν νὰ ὁρίζῃ αὐτὸ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἰατροῦ. Εἶναι ὑπερβολὴ αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§105Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς βοηθούς.

§106Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ὄχι.

§107Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Οἱ βοηθοὶ δύνανται νὰ ἐκπαιδευθοῦν. Ἀλλὰ διατὶ ὁρίζετε καὶ διὰ τὰς Κοινωνικὰς Ἀσφαλίσεις;

§108Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Τὸ ΙΚΑ ἔχει ἐξαιρεθῆ. Τὸ ἔχετε ἐξαιρέσει διὰ τοῦ νόμου 1836, ἀπέμειναν....

§109Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Ὑπάρχει σαφὴς ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, διὰ τῆς ὁποίας καθωρίσθη ὅτι οὐδεὶς νόμος τῶν πολεμιστῶν καὶ τοῦ 1836 καὶ τοῦ 751 θὰ ἰσχύσῃ περαιτέρω περὶ ἰατρῶν ὑπαλλήλων καὶ περὶ ἰατρῶν προσλαμβανομένων.

§110Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Τώρα αἴρομεν τὴν διαφωνίαν. Ἀλλ’ εὑρίσκω λογικὸν τὸ αἴτημα αὐτό.

§111Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Προκειμένου περὶ βοηθῶν ἰσχύει ὁ διαγωνισμός.

§112Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ἄλλο ἐπιμελητὴς καὶ ἄλλο βοηθός. Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην τροπολογίαν.

§113Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀφορᾷ τοὺς ἐπιμελητάς;

§114Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Ἐπιμελητὰς τοῦ Πανεπιστημίου ἰατρούς.

§115Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἴπατε καὶ περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως.

§116Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Τὸ ΙΚΑ ἔχει ἐξαιρεθῆ. καὶ ἐφ’ ὅσον ἐξηρέθη τὸ ΙΚΑ, δὲν ἔχει πλέον λόγον νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὰ μικρὰ Ταμεῖα. Ἐὰν ἔχουν ἑπτὰ ὑπαλλήλους πρέπει νὰ τοὺς τοποθετήσῃς καὶ ἕνα ἐκ τοῦ νόμου. Αὐτὸ δὲν εἶναι σωστόν. Καὶ μίαν ἄλλην παράκλησιν: Παρουσιάσθη τὸ ἑξῆς φαινόμενον. Τὸ Κράτος ἀντὶ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐνισχύῃ τὰς Κοινωνικὰς Ἀσφαλίσεις, ἐφορολόγησε τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν καὶ παίρνει ἀπὸ τὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα ἕνα εἶδος φόρου. Εὐτυχῶς ἡ Κυβέρνησις εἶδε τὸ ἄτοπον τοῦτο καὶ εἰς τὰς γενικάς μου ἐξαιρέσεις ποὺ ἐμπῆκαν τότε δὲν προέβλεψα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἀποφασίζει νὰ ἄρῃ αὐτὴν τὴν φορολογίαν. Ὑπῆρχεν ἕνας εἰδικὸς λογαριασμὸς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως ὅπως θὰ γνωρίζῃ ὁ κύριος Λουλακάκης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος συνετηρεῖτο ἀπὸ τὰ διάφορα Ταμεῖα. Ἦλθε τὸ Κράτος μὲ τὸν νόμον 1646 καὶ κατήργησεν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἡ Κυβέρνησις ἐξαιρεῖ τὸν λογαριασμὸν αὐτὸν τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως, νὰ μὴ φορολογῇ τὸ Κράτος τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐξαιρέτως σωστὸν πρᾶγμα.

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι σύμφωνος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν;

§119Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Εἶναι ἀπόφασις τοῦ Συντονιστικοῦ καὶ ἑπομένως δὲν γεννᾶται ζήτημα.

§120Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ βάλωμεν ἀπὸ τὸν νέον προϋπολογισμὸν μήπως μπλέξωμε.

§121Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Μὰ εἶναι μικρὰ ποσὰ καὶ δὲν ἀξίζει τὸν κόπον.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη;

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν τινων νόμων», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως Σώματος Ἐπιθεωρήσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας».

§125Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§127Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει τὸ ἑξῆς: «Ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὸ παραδεκτὸν ἢ μὴ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος ................ (ἀναγινώσκει)............». Εἰς αὐτὸ πρέπει νὰ προσθέσωμεν καὶ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τῆς 1 Ἀπριλίου 1954, ἡ ὁποία εἰς τὰς παρατηρήσεις της λέγει τὰ ἑξῆς: Τὸ νομοσχέδιον δὲν συνοδεύεται ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 57 § 5 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένης εἰδικῆς ἐκθέσεως τῶν Ὑπουργῶν Ἐργασίας καὶ Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ τρόπου καλύψεως τῶν προκαλουμένων δαπανῶν. Τὸ ἄρθρον 57 παράγραφος 5 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει ὅτι «πᾶσα πρότασις νόμου............ (ἀναγινώσκει).... .....». Ἐφ’ ὅσον ἐλλείπει ἡ ἔκθεσις αὐτὴ καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπισημαίνει τὴν ἔλλειψιν αὐτῆς καὶ ἡ ἁρμοδία Διεύθυνσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀπαραδέκτως εἰσάγεται καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ συζητήσωμεν πρὶν ὑποβληθῇ τοιαύτη ἔκθεσις καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτάς. Προβάλλω λοιπὸν κατὰ τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ τὸ ἀπαράδεκτον τῆς συζητήσεως καὶ ζητῶ τὴν ἐφαρμογὴν καὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Βασιλικός).

§128Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Τὸ νομοσχέδιον συνοδεύεται ἀπὸ τὴν ἀπαιτουμένην κατὰ τὸ Σύνταγμα ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Τὸ Σῶμα εἶναι ἁρμόδιον νὰ ἀποφασίσῃ ἢ ὄχι. Αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται οὐχὶ διὰ πρώτην φορὰν ἐν σχέσει μὲ τὸν τρόπον καλύψεως τῶν δαπανῶν διὰ τοὺς πεπειραμένους ἀξιοτίμους συναδέλφους, πρὸ πολλοῦ ἔχουν ἀτονήσει. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον εἰσάγεται ἀπολύτως κανονικῶς, συνοδεύεται ὑπὸ τῆς ἀπαιτουμένης ἐκθέσεως καὶ ὅλα αὐτὰ ποὺ λέγονται εἶναι λίαν ἐξεζητημένα, διότι ἴσως κάποιος τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἠθέλησε νὰ γίνῃ ὑπερνομοθέτης ἐπειδὴ εἶχε τὴν ἀντίληψιν ὅτι αὐτὰ δὲν συνδυάζονται μὲ τὸν νόμον 2500 κλπ. Νομίζω, ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἀποτελεῖ ἀναμφισβητήτως τίτλον τιμῆς διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν —καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν πεῖραν ὅλων σας — εἶναι ἐξ ἐπαρχιῶν............

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσετε μόνον, κύριε Ὑπουργέ.

§130ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὁμιλήσῃ.

§131Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Θὰ ὑποχωρήσω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους. Τερματίζοντας, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔχει τοιούτου εἴδους ἀντιρρήσεις. Ἐρωτῶ ὅμως, εἰς ποῖον νομοσχέδιον ὑπάρχει τρόπος καλύψεως τῶν δαπανῶν;

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς κανένα.

§133Ε. ΓΟΝΗΣ. Αὐτοὶ θὰ ὑποδείξουν τὸν τρόπον τῆς καλύψεως καὶ ὄχι ἡ Βουλή, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἁρμοδία νὰ εἴπῃ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη; Ἀπορῶ, πῶς εἰσάγονται δι’ ἀνθρώπους πεπειραμένους τοιούτου εἴδους παρατηρήσεις περὶ ἀντισυνταγματικότητος τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἐπαναλαμβάνω πότε νομοσχέδιον ἀπὸ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις καὶ ἀπὸ τὰς νῦν εἰσήχθη μὲ τοιαύτας παρατηρήσεις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως; Μόνον ἡ ἔκθεσις πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ μόνον ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπομένης προθεσμίας. Πέραν αὐτοῦ τὸ Σῶμα εἶναι ἁρμόδιον νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν καλῶς εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον πρὸς συζήτησιν.

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, καλῶς.

§136Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καινὰ δαιμόνια εἶναι αὐτά, τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργόν. Ἐγὼ πράγματι εἶμαι κατάπληκτος διότι πάντοτε εἰς κάθε νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον εἰσάγει πρέπει νὰ παραβαίνῃ ἢ τὸν Κανονισμόν, ἢ τὸ Σύνταγμα, ἢ τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Δὲν ὑπάρχει νομοσχέδιόν του, τὸ ὁποῖον νὰ σέβεται τὰς βάσεις τοῦ πολιτεύματος. Ἠρώτησεν ὁ κύριος Ὑπουργός, ἐὰν ποτὲ ἐζητήθη ὄχι μόνον ἡ τοιαύτη ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κύριος συνάδελφος, ἀλλὰ καὶ ἡ ἔκθεσις περὶ τρόπου καλύψεως τῶν δαπανῶν. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πράγματι μεγάλον σεβασμὸν τῶν παραδεδεγμένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἠτόνησεν ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται εἰς νομοσχέδιον, συνεπαγόμενον ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔκθεσις τοῦ Λογιστηρίου. Ἐπειδὴ θέλω νὰ βοηθήσω τὸν κύριον Ὑπουργόν, τοῦ λέγω, ὅτι ὁ κύριος Κανελλόπουλος καὶ ὁ κύριος Στεφανόπουλος, εἰς ἰδικόν μου νομοσχέδιον, ὅταν ἤμην Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, προέβαλαν ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν ἔνστασιν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ τότε Κυβέρνησις καὶ οἱ τότε Ὑπουργοὶ ηὐλαβοῦντο ὄχι μόνον τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τῶν συναδέλφων των, δὲν προσέφυγον εἰς τοιαύτας δοκησισοφίας, ἀλλ’ ἐδέχθη ὁ Ὑπουργὸς ἐκεῖνος καὶ ἀπέσυρε τὸ νομοσχέδιον, ἕως ὅτου τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ὑποβάλῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἔκθεσιν. Διότι, κύριοι, τὶ θὰ γίνῃ; Δὲν θὰ ὑπάρχῃ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, δὲν θὰ ὑπάρχῃ προϋπολογισμός, ἐὰν οἱοσδήποτε Ὑπουργός, φέρῃ νομοσχέδια διὰ τῶν ὁποίων ἀνατρέπεται ἡ τάξις ἡ κανονική, ἡ καθωρισμένη διὰ τὰς δαπάνας καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους.

§137ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἀγόρευσιν κάμνετε;

§138Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μάλιστα, κύριοι, ἀγόρευσιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐκφράζω γνώμας, αἱ ὁποῖαι εἶναι σαφέσταται καὶ ἀποτελοῦν καταπέλτην κατὰ τῶν πρωτοφανῶν ἀπόψεων τὰς ὁποίας ὑποστηρίζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Βλέπω μὲ λύπην μου, ὅτι ἀπὸ συμπολιτευτικὸν πνεῦμα, καὶ μόνον ἡ Συμπολίτευσις θέλει νὰ υἱοθετηθοῦν αἱ ἀπόψεις αὗται. Ἀλλ’ εἶναι προφανὲς ὅτι αὗται ἀνατρέπουν τὰς βάσεις τοῦ πολιτεύματος, τὰς βασικὰς ἀρχὰς τῆς δημοσιονομικῆς τάξεως. Καὶ ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ φανῆτε εὐχάριστοι εἰς ἕνα Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ἐν τούτοις δὲν ἔχει συμπαραστάτην τὸν συνάδελφόν του ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἄλλως θὰ τοῦ ἔδιδε καὶ τὴν κατὰ τὸ Σύνταγμα ἀπαιτουμένην ἔκθεσιν. Βεβαίως, ἠμπορεῖτε νὰ προβαίνητε εἰς οἱανδήποτε συνταγματικὴν παράβασιν. Ἀλλά, σκεφθῆτε τὰς συνεπείας αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Διότι πλέον δὲν θὰ εἶναι Βουλὴ αὐτή, δὲν θὰ εἶναι Σῶμα Νομοθετικόν, ὅταν οὔτε τὸ Σύνταγμα, οὔτε ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, οὔτε τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, ἀποτελοῦν δεσμεύσεις εἰς τὰς ἀποφάσεις. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως, φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀφήσατέ τον νὰ τελειώσῃ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε Ζίγδη.

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι νὰ μοῦ κάμνετε ὑποδείξεις. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ δὴ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Βουλὴ ἠρωτήθη. (Νέαι διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ φωναί: νὰ ἀνακαλέσῃ, νὰ ἀνακαλέσῃ).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ μὲ ἠρεμίαν νὰ ἀκούσωμεν τὸν ρήτορα.

§143Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κύριος συνάδελφος, δι’ ὅσα εἶπε περὶ Βουλῆς.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε ὁ ρήτωρ νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του.

§145Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ διατὶ ἐπιτρέπετε τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ ἀπεφάνθη ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§147Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Τότε πῶς ἀφίνετε τὸν κύριον Ζίγδην νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ;

§148Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑβριζώμεθα ἀπὸ τὸν κύριον συνάδελφον. Νὰ ἀνακαλέσῃ.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, ἐξηντλήθη τὸ θέμα, διότι τὸ τυχὸν κενὸν θὰ καλύψῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἀπεφάνθη ἐρωτηθεῖσα.

§150Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Ἐὰν νομίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι μετὰ τὴν φράσιν τοῦ κυρίου συναδέλφου, «ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι Βουλή», δύναται ὁ κύριος Ζίγδης νὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ Σῶμα, τότε ἀφήσατέ τον νὰ ὁμιλήσῃ. (Δημιουργεῖται νέος θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5′. (Ὥρα 8.20′ μ. μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.40′ μ. μ.).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κύριος Ζίγδης παρακαλεῖται νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§153Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ ἐκφράσω, κύριοι συνάδελφοι, τὴν λύπην μου διὰ τὸ τόσον ἀτυχῶς δημιουργηθὲν ἐπεισόδιον. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κύριος Πρόεδρος, προφανῶς δὲν εἶχεν ἀντιληφθῆ ὅτι ἠγέρθην διὰ νὰ ὁμιλήσω καὶ ἠρώτησε τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται τὴν ἑρμηνείαν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος Συνταγματικοῦ θέματος. Ὅταν ἐν συνεχείᾳ ἀντελήφθη ὅτι ἐζήτησα τὸν λόγον, μοῦ τὸν ἔδωσε. Ἐν τῷ μεταξὺ διάφοροι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἠθέλησαν νὰ μὲ διακόψουν, λέγοντες ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφάνθη ἤδη ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐγὼ ὡμίλουν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ στερηθῶ τῆς δυνατότητος νὰ ὁμιλήσω, καθόσον ὁ Κανονισμὸς καθορίζει σαφῶς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Σῶμα πρέπει νὰ προχωρῇ εἰς τὰς ἐργασίας του. Μεταξὺ τῶν φωνῶν τὰς ὁποίας ἤκουσα εἶναι ὅτι ἔθιξα τὸ Σῶμα διὰ τῆς φράσεως ὅτι «δὲν ὑπάρχει Βουλή». Ἐάν, οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶχον τὴν ψυχραιμίαν καὶ εἶχον συνηθίσει νὰ σέβωνται τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ ἤκουον τὴν σκέψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσα. Εἶπον: Ἐὰν τὸ Σῶμα τὸ Νομοθετικὸν παραβαίνῃ τὸ Σύνταγμα, τὸν Κανονισμόν, καὶ τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, δὲν εἶναι Βουλή. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νομίζω ὅτι ὁ θόρυβος ἦτο ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος καὶ τεχνητός. Ἔρχομαι τώρα ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§154Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε τὴν φράσιν......

§155Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§156Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε ἀμέσως καὶ εὐθέως. Προσεβάλατε τὸ Σῶμα. Εὐτυχῶς ἤκουσα καλῶς καὶ ἤκουσα νὰ λέγετε, ὅτι ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, αὐτὴ δὲν εἶναι Βουλή. Αὐτὰ εἴπατε.

§157Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Βλέπω ὅτι πλέον παύει νὰ ἔχῃ σοβαρότητα καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ συζήτησις καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνω. Οὐχ ἧττον ἂν δὲν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν παρανόησιν ἡ ἀκοὴ τοῦ κυρίου συναδέλφου, θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ ἀλλοῦ τὸ μειονέκτημα.

§158Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε. (Φωναί, θόρυβος).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ ἔδωσεν ἐξηγήσεις, ἀλλὰ παρακαλεῖται νὰ δώσῃ σαφεστέρας ἐξηγήσεις, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ Σῶμα.

§160ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀνακαλέσῃ.

§161Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὲ φωνάς, κύριε Πρόεδρε, δὲν προάγεται ἡ συζήτησις. Παρακαλῶ νὰ μὲ προστατεύσετε, ἵνα δυνηθῶ νὰ ὁμιλήσω. Παρακαλῶ καὶ πάλιν κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ μὲ διακόπτουν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δώσετε σαφεστέρας ἐξηγήσεις διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ Σῶμα, διότι ὑπάρχει ἡ ἐντύπωσις ὅτι αἱ δοθεῖσαι ἐξηγήσεις δὲν ὑπῆρξαν ἐπαρκεῖς. Παρεκάλεσα τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ σᾶς σεβασθοῦν καὶ νὰ σᾶς ἀφήσουν νὰ ὁμιλήσητε.

§163Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαραδέκτου τοῦ νομοσχεδίου δι’ ἔλλειψιν ἐκθέσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν.

§164Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Δὲν εἶναι ἐξηγήσεις αὐταί, κύριε Πρόεδρε. Δὲν ἔχει δικαίωμα........ (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Λιβαδᾶ, ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§166Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ ἀμέσως. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, παρακαλῶ, δώσατε μίαν ἐξήγησιν.

§168Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ (ἐν θυμῷ). Ἐπειδὴ αὐτὸς δὲν εἶναι Ὑπουργός, λέγει ὅτι καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι Βουλή... (θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λιβαδᾶ, σεῖς δὲν ἐπιτρέπετε νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Κύριε Ζίγδη, συνεχίσατε παρακαλῶ.

§170Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν προστατεύομαι, κύριε Πρόεδρε, πῶς θὰ συνεχίσω;

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως βλέπετε, κύριε Ζίγδη, σᾶς προστατεύω.

§172Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Λέγω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπὸ συναδέλφους, βασιζομένη ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται τὸ ἀπαράδεκτον........

§173Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Ζίγδη, νὰ ἀνακαλέσετε. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§174Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. ........... (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§175Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή, κύριε Πρόεδρε. Δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Σῶμα εὐλόγως ζητεῖ μίαν ἄμεσον ἐξήγησιν, κύριε Ζίγδη.

§177Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ θέλω νὰ κάμω, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐμποδίζομαι.

§178Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν ἑνὸς βουλευτοῦ δημιουργοῦνται ὡρισμέναι ἐντυπώσεις. Εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καλεῖ τὸν βουλευτὴν νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία νὰ διαλύσῃ δυσμενεῖς τυχὸν ἐντυπώσεις αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν. Ὁ συνάδελφος ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπὶ τοῦ βήματος ἀνταπεκρίθη εἰς αὐτὴν τὴν πρόσκλησιν τοῦ Προέδρου. Ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ εἶπεν: «Ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη ὅτι εἶπον ὅτι «δὲν εἶναι Βουλή», πρᾶγμα τὸ ὁποῖον λεγόμενον μόνον εὐλόγως θὰ ἔθιγε, δὲν εἶναι ἀκριβές. Διότι ἄλλος ἦτο ὁ εἱρμὸς τῶν λόγων μου. Ποῖος ἦτο ὁ εἱρμὸς τῶν λόγων μου; Εἶπον ὅτι ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἐπέμενεν εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι δύναται νὰ καταργήσῃ τὸ Σύνταγμα, τότε «δὲν θὰ ἦτο Βουλή». Εἶσθε ὅλοι κοινοβουλευτικοὶ ἄνδρες καὶ γνωρίζετε ὅτι παρέχεται εἰς τοὺς βουλευτὰς ἡ εὐκαιρία νὰ δώσουν μίαν ἐξήγησιν. Καὶ ἡ ἐξήγησις ἐδόθη. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἡ διατύπωσις ἦτο ὑβριστική. Κατὰ συνέπειαν, τὸ προσωπικὸν θέμα ἔληξε καὶ πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ.

§179Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ θεωρηθοῦν ἱκανοποιητικαὶ αἱ δοθεῖσαι ἐξηγήσεις διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§180Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐπροτάθη ἔνστασις ἀπαραδέκτου, στηριζομένη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει τὰ ἑξῆς: «Πᾶσα πρότασις νόμου ...... (ἀναγινώσκει) ........». Ὁ κύριος Ὑπουργός, ἀπαντῶν, εἶπεν ὅτι αὐτὰ ἠτόνησαν διὰ κοινοβουλευτικοῦ ἐθίμου! Ἐπὶ τῆς φράσεως αὐτῆς τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἔκαμα τὴν παρατήρησίν μου καὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζωνται τοιαῦται ἀπόψεις ἀπὸ ὑπεύθυνον Ὑπουργόν, ὅπως ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ συνταχθῇ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν, διότι τότε δὲν θὰ ἦτο Βουλή. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν αὐτὴν τὴν ἐντελῶς ἄδικον συζήτησιν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ ἔνστασις τοῦ ἀπαραδέκτου τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§181Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Κύριοι συνάδελφοι, διὰ μὲν τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπὸ μίαν τολμηρὰν φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ λῆξαν, παρ’ ὅτι δικαίως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς θεωρεῖται ὅτι δὲν ὑπῆρξε πλήρης ἡ ἀνάκλησις. Ἀλλ’ εἴθισται τέλος πάντων, διὰ νὰ προχωροῦν αἱ συζητήσεις καὶ ἐφόσον τὸ κύριον θέμα εἶναι, ἐὰν ὑπῆρξεν ἢ ὄχι πρόθεσις, νὰ δίδεται μία ἐξήγησις καὶ νὰ προχωρῇ ἡ συζήτησις. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος. Εἶσθε οἱ περισσότεροι παλαιοὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἔχομεν τὸ Σύνταγμα. Ὑπάρχει ὅμως πλέον τούτου καὶ ἡ ἐπιστήμη, ἡ ὁποία ἔρχεται ἐπίκουρος περὶ τὴν ἑρμηνείαν τῶν συνταγματικῶν πραγμάτων. Κατὰ τὸ Σύνταγμα δὲ καὶ τοὺς ἑρμηνευτάς, δὲν ἀποτελεῖ Σύνταγμα μόνον τὸ κείμενον τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ πλέον τούτου, διὰ νὰ μὴ μακρηγορῶμεν, διότι βλέπω πολλὴν διάθεσιν νὰ ὁμιλήσουν περὶ συνταγματολογίας, καὶ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα εἶναι μέρος τοῦ Συνταγματικοῦ δικαίου. Ἀφ’ ἧς ἰσχύει τὸ Σύνταγμα τοῦτο, ἄπειρα νομοσχέδια εἰσήχθησαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ ἅπαντες οἱ Ὑπουργοὶ ἔστειλαν τὰ νομοσχέδιά τους εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον του, διότι ὅλαι αἱ διατάξεις ἔχουν μίαν σκοπιμότητα. Ἐνταῦθα ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία αὐτοκαταδικάζει τὸν ἑαυτόν της. Ὄχι μόνον ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ τὸ ἴδιον τὸ Λογιστήριον εἶχε συνείδησιν ὅτι ἴσχυεν αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ ὤφειλε παραλλήλως νὰ προκαλέσῃ τὴν ἔκθεσιν τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης. Πλὴν τούτου, ὑπάρχει καὶ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἀπὸ 15 Ἀπριλίου καὶ τονίζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ὅτι «ἐπειδὴ ἐπληροφορήθην .......... (ἀναγινώσκει)............». Ὑπάρχει λοιπόν, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μου ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ καθήκοντος. Ἐστάλη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσιν. Καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Λογιστήριον ἔχει τὴν συνείδησιν ὅτι ἦτο σαφὴς ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἐρωτῶ. Πόσα νομοσχέδια εἰσήχθησαν ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Συντάγματος καὶ ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν σημερινήν; Εἰς ποῖον νομοσχέδιον, κύριοι, ὑπάρχει, πλέον τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ συμπληρωματικὴ ἔκθεσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ὁποία νὰ λέγῃ πόθεν θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη; Ἀπαντῶ οὐδαμοῦ. Πῶς, λοιπόν’ ἀπόψε γίνεται αὐτὴ ἡ παρατήρησις; Οὐδέποτε τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔκαμε τοιαύτας παρατηρήσεις κατηγορηματικάς. Ἐὰν ὑπῆρξεν εἷς ὑπάλληλος, διὰ λόγους προσωπικοὺς ἐν σχέσει μὲ τὸ νομοσχέδιον’ καὶ ἔκαμεν αὐτὴν τὴν εἰσήγησιν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ συζητῶμεν. Διότι ὁ κύριος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν εἰσήγησιν αὐτήν, θὰ ἔπρεπε παραλλήλως, πρὶν ἀποστείλῃ τὴν ἔκθεσιν, νὰ προετοιμάσῃ τὴν ἔκθεσιν ἡ ὁποία θὰ ἐκάλυπτε τὴν δαπάνην. Ἐὰν αὐτός, εἶχε, ἐπαναλαμβάνω, τὴν συνείδησιν ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν ἐθεωρήθη διὰ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐθίμου, τοῦ συμπληροῦντος τὸ Σύνταγμα, ἐπαναλαμβάνω, ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν ἐθεωρήθη ἀντισυνταγματική, δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τοῦτο. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§182Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα μὲ ἀπορίαν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας. Γεγονὸς εἶναι ὅτι εἰς πλείστας περιπτώσεις, δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ ἡ ἔνστασις τοῦ ἀπαραδέκτου καίτοι δὲν ὑπῆρχεν ὑπόδειξις τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης. Ἀφ’ ἧς ὅμως τοιαύτη ἔνστασις ὑπεβλήθη εἶναι ἀδύνατον εἰς τὸ Σῶμα νὰ τὴν παρίδῃ, μὲ τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἀτονήσεως τοῦ Συντάγματος. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὅτι πέραν τοῦ γραπτοῦ κειμένου ὑπάρχουν κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Καὶ τοῦτο εἶναι βασικόν. Ἀλλὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα ἢ ἑρμηνεύουν, ἢ συμπληρώνουν, οὐδέποτε καταργοῦν ρητὰς διατάξεις. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἡ διάταξις εἶναι ἀπολύτως σαφὴς καὶ κατηγορηματικὴ καὶ δὲν εἶναι δεκτικὴ οἱασδήποτε διαφόρου ἑρμηνείας. Ἔχει ὡς ἑξῆς: «Πᾶσα πρότασις νόμου ὑποβαλλομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως............ (ἀναγινώσκει)........». Εἰς τὸ σχέδιον νόμου, ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει ἡ ὑπόδειξις τοῦ τρόπου τῆς καλύψεως τῆς δαπάνης, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ὁ σαφὴς προσδιορισμός, ὅτι δὲν ὑφίσταται αὐτὴ ἡ ὑπόδειξις.

§183Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Διατὶ δὲν τὴν ἔκαμαν αὐτοὶ οἱ κύριοι;

§184Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁμιλῶ μὲ ἠρεμίαν καὶ δὲν δέχομαι παρεμβάσεις. Εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀναγράφονται τὰ ἑξῆς: «Τὸ νομοσχέδιον δὲν συνοδεύεται ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένης εἰδικῆς ἐκθέσεως τῶν Ὑπουργῶν Ἐργασίας καὶ Οἰκονομικῶν, περὶ τοῦ τρόπου καλύψεως τῶν προκαλουμένων δαπανῶν. Ἔχει, ἐπομένως, ἡ Βουλὴ μίαν ἔγγραφον εἰδοποίησιν ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Ταυτοχρόνως ὑπάρχει ἡ ἔνστασις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περὶ ἀπαραδέκτου. Ἐφ’ ὅσον κατὰ τόσον κατηγορηματικὸν τρόπον ἡ Βουλὴ ἐνημεροῦται ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπιμένει ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐνστάσεως τοῦ ἀπαραδέκτου, εἶναι ἀδύνατον εἰς τὸ Σῶμα νὰ παραβιάσῃ τὸ Σύνταγμα. Ἠδύνατο νὰ τὸ παρίδῃ, ὅπως πολλάκις εἰς τὸ παρελθόν, ἐὰν ἡ ἔνστασις δὲν ἐτίθετο. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἐτέθη εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ γίνῃ ἀποδεκτή. Διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι πρὸς τὸ Σῶμα ἀσχέτως Κυβερνητικῆς καὶ Ἀντιπολιτευτικῆς πτέρυγος, διὰ νὰ ὑποδείξω τὴν ἀνάγκην τῆς εὐλαβείας πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ἡ συνέπεια, ἄλλως τε, διὰ τὴν τύχην τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ εἶναι ἀνυπέρβλητος. Διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, συνεννοούμενος μετὰ τοῦ συναδέλφου του, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἕνα τρόπον καλύψεως. Ταὐτοχρόνως θὰ ἔχῃ ἐπιδείξει τὸ Σῶμα εὐλάβειαν πρὸς τὸ Σύνταγμα. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον μας. Καὶ εἰσέρχομαι τώρα εἰς τὸ δεύτερον θέμα. Ἐκφράζω τὴν κατάπληξίν μου, ὅτι ἦτο δυνατὸν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἀπὸ τοῦ βήματος, νὰ καταγγείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὡρισμένος ὑπάλληλος τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου σκοπίμως ἀνέγραψε τὴν εἰδοποίησιν, ὅτι «δὲν προβλέπεται ἡ κάλυψις τῆς δαπάνης, διότι ἔχει προσωπικὰ συμφέροντα καὶ ἐπιθυμεῖ διὰ τοῦτο νὰ ματαιώσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι ἀληθῶς καταπληκτικόν, ὅ,τι ἐλέχθη. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ὤφειλεν, ἐφ’ ὅσον εἶχεν αὐτὴν τὴν γνώμην, νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ὑπαλλήλου καὶ συγχρόνως νὰ προνοήσῃ διὰ τὴν τήρησιν τοῦ Συντάγματος. Τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι ἐπετράπη, παρὰ τὴν ἔγκαιρον ἐνημέρωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ, αὐτὴ ἡ προσθήκη καὶ τὸ γεγονὸς ἐπίσης, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ βήματος κατήγγειλεν αὐτὴν τὴν ὑστεροβουλίαν, εἶναι θλιβερώτατον. Ἀποδεικνύει, πρῶτον, πλήρη ἔλλειψιν ἑνότητος καὶ κύρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀποτελεῖ ἐπίσης δυστύχημα προσωπικὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος κατήγγειλε τὸ περιστατικὸν ἀπὸ τοῦ βήματος χωρὶς νὰ τὸ ἔχῃ προλάβει καὶ νὰ τὸ ἔχῃ τιμωρήσει. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου ἐπιτελοῦσα τὸ καθῆκον της. Καὶ ἐπισημαίνω τὸ θλιβερὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσεν ἡ καταγγελία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, ἡ ὁποία καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο, δὲν στρέφεται πλέον κατὰ τρίτου, στρέφεται ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ἰδίου. (Χειροκροτήματα).

§185Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παραδέχομαι τὴν θεωρίαν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅτι δύναται νὰ καταργηθῇ μία διάταξις τοῦ Συντάγματος διὰ τῆς ἀχρησίας. Ἀλλοῦ εἶναι τὸ ζήτημα. Τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος παρέχει ἀναμφισβητήτως τὴν λύσιν εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Δὲν ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαραδέκτου διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐκθέσεως. Αὐτὴ αὕτη ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος εἶναι σαφὴς καὶ ἐπειδὴ συνέπεσε νὰ εἶμαι καὶ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, δύναμαι νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ἡ παράγραφος 3, κύριοι βουλευταί, τοῦ ἄρθρου 57 ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Πᾶσα πρότασις νόμου...... (ἀναγινώσκει).............». Προσέξατε τὴν διατύπωσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι τυχαία. «Πᾶσα πρότασις νόμου συνεπαγομένη ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐφ’ ὅσον μὲν ὑποβάλλεται ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν, ἐὰν δὲν συνοδεύεται ὑπὸ ἐκθέσεως τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Δημοσίου Λογιστικοῦ, καθοριζούσης τὴν δαπάνην ἢ ἐλάττωσιν κλπ.». Ἐνῷ ἡ παράγραφος 5 δὲν λέγει ὅτι δὲν εἰσάγεται, ἀλλ’ ὅτι «πᾶσα πρότασις νόμου κλπ. πρέπει νὰ συνοδεύηται ἀπὸ ἔκθεσιν περὶ τοῦ τρόπου τῆς καλύψεώς της κλπ.». Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐγένετο ἡ σχετικὴ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, ἐπροτάθη ἡ παράγραφος 3 νὰ περιέχῃ καὶ τὴν κύρωσιν τοῦ ἀπαραδέκτου, ὅτι δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν καὶ ἐπροτάθη μάλιστα νὰ ἀποτελέσῃ μίαν παράγραφον, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ὁρίζεται ὅτι δὲν εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν δὲν συνοδεύηται ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως τῆς Γ.Δ.Δ.Λ. περὶ τοῦ τρόπου καλύψεως τῆς δαπάνης. Ἀλλ’ ἐκρίθη ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ τεθῇ τροχοπέδη εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας ἀκριδῶς ἐκ τῶν κωλυμάτων, τὰ ὁποῖα ἡ ὑπηρεσία τοῦ Γεν. Λογιστηρίου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρεμβάλῃ. Διὰ τοῦτο ἐτέθη ἡ ἄλλη παράγραφος, ἡ ὁποία ἁπλῶς ἐπισείει πολιτικὰς εὐθύνας. Ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἰσάγει ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει δαπάνας, χωρὶς νὰ ὑποδεικνύῃ τὸν τρόπον καλύψεως, ἀναμφισβητήτως ὑπέχει πολιτικὰς εὐθύνας ἐνδεχομένως δὲ καὶ ποινικὰς κατὰ τὸν περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νόμον, ἀλλ’ οὐδέποτε ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαραδέκτου διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ διάκρισις εἶναι σαφής. Ἐκεῖ ποὺ ἤθελε τὸ Σύνταγμα νὰ ὁρίσῃ ἀπαράδεκτον τῆς συζητήσεως τὸ ὥρισε ρητῶς: Δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν. Τὸ λέγει αὐτὸ τὸ «δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν» καὶ εἰς τὴν παράγραφον 7. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ διάταξις εἶναι σαφής. Ὄχι ὅτι κατηργήθη ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος δι’ ἀχρησίας· ἀρνοῦμαι νὰ δεχθῶ τὴν τοιαύτην ἑρμηνείαν. Δὲν ὑπάρχει ἀπαράδεκτον. Ὑπάρχει πολιτικὴ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ εἰδικώτερον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι πρέπει νὰ εἶναι ὑποβεβλημένη ἡ ἔκθεσις περὶ τοῦ τρόπου καλύψεως τῆς δαπάνης. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 57. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ προχωρήσῃ εὐθέως χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὔτε κἂν συναίσθησις ὅτι παραβιάζομεν τὸ Σύνταγμα. Δὲν παραβιάζεται τὸ Σύνταγμα. (Χειροκροτήματα).

§186Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα πρέπει νὰ λήξῃ ἀπόψε, διότι εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα συχνάκις ἐπανέρχονται. Οὔτε βεβαίως ἡ θεωρία τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας ὅτι τὸ Σύνταγμα δύναται νὰ τροποποιηθῇ δι’ ἀχρησίας ἢ ὅτι τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλουν ρητὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ θεωρία τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὁ ὁποῖος μόλις κατῆλθεν ἀπὸ τὸ βῆμα εἶναι ἐπίσης δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ὅταν ὑπάρχῃ, κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, ρητὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος καὶ ὅταν ἡ ρητὴ αὐτὴ διάταξις παραβιάζεται, δικαίωμα τοῦ καθενὸς ἐξ ἡμῶν εἶναι νὰ προβάλωμεν τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, ρητῆς μνείας τοῦ ὅτι ἀπαράδεκτος εἶναι κάθε ἐνέργεια ἀντικειμένη πρὸς τὸ Σύνταγμα. Διότι ἄλλως ποῖον νόημα θὰ εἶχεν ὁλόκληρον τὸ Σύνταγμα, ἐὰν δὲν ἐσήμαινεν ἀφ’ ἑαυτοῦ ὅτι κάθε τι τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸ Σύνταγμα πρέπει νὰ τηρῆται καὶ πρέπει νὰ γίνεται σεβαστόν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι τὸ ἁπλούστερον τῶν πραγμάτων εἶναι, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐργασίας, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συζήτησιν ἀπόψε καὶ νὰ φέρῃ αὔριον ἢ μεθαύριον τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα ἀπαιτεῖ καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ συμφωνήσῃ εἰς τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔθεσε καὶ ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ λύσῃ τὸ θέμα. Ἐφ’ ὅσον δὲν προβάλλεται ἡ ἔνστασις τοῦ ἀπαραδέκτου καὶ ἐφ’ ὅσον σιωπῶμεν καὶ προχωρεῖ ἡ συζήτησις ἑνὸς νομοθετήματος, καλῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα, διότι ἄλλωστε, οὔτε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δύναται νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ τρόπου τῆς ψηφίσεως ἑνὸς νόμου. Ἅπαξ ὅμως καὶ τὸ θέμα τοῦτο τεθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἰδική μας Βουλὴ νὰ ἐμφανισθῇ ἀσεβοῦσα πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ περιφρονοῦσα τὸ Σύνταγμα. Χρέος, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν νὰ σεβασθῶμεν τὸ Σύνταγμα, ἀσχέτως ἐὰν νομίζωμεν ὅτι εἶναι εὔλογος ἢ ὅτι δὲν εἶναι εὔλογος ἡ διάταξις ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς αὐτό. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον φαίνεται ἄλλωστε περίπου συμφωνοῦσα ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἀσχέτως πολιτικῶν παρατάξεων, πρέπει νὰ συμφωνήσῃ καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ νὰ παρακαλέσῃ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας ὁ ὁποῖος δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει οὐσιαστικὸν λόγον νὰ ἐπιμείνῃ νὰ ἀποσύρῃ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, ὥστε νὰ ἐμφανισθῇ ὅτι καὶ αὐτός, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως μαζὶ μὲ τὴν Βουλήν, σέβεται τὸ Σύνταγμα.

§187Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κύριος Παπαρρηγόπουλος ἐδιάβασε τὸ πρῶτον μέρος τῆς παραγράφου τοῦ ἄρθρου 57, τὸ ὁποῖον ὁρίζει πράγματι ὅτι δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν νομοσχέδιον, ἐὰν δὲν συνοδεύεται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Λογιστηρίου. Ἀλλὰ περαιτέρω ἐὰν προεχώρει εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς παραγράφου αὐτῆς, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἡ Βουλὴ 15 ἡμέρας ἠμπορεῖ νὰ περιμένῃ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἔκθεσίν του. Παρερχομένων τῶν 15 ἡμερῶν τὸ νομοσχέδιον εἰσάγεται καὶ ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ἡ παράγραφος 5 τοῦ ἄρθρου 57 ἡ ὁποία ὁρίζει διὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν δύο Ὑπουργῶν διὰ τὴν κάλυψιν τῆς δαπάνης εἶναι σαφεστάτη. Δὲν λέγει, ὅτι ἐὰν δὲν ὑποβληθῇ μετὰ 15 ἡμέρας εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον. Ἐνῷ εἰς τὴν προηγουμένην περίπτωσιν ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ συζητήσῃ καὶ χωρὶς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου μετὰ τὴν πάροδον τῶν 15 ἡμερῶν. Τὴν ἔκθεσιν ὅμως τῶν δύο Ὑπουργῶν τὴν ζητεῖ τὸ Σύνταγμα, τὴν ζητεῖ ὁ Συνταγματικὸς Νομοθέτης καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβῶμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Συντάγματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν περαιτέρω ἑρμηνείαν τῶν λόγων τοῦ κυρίου Παπαρρηγοπούλου, ἔπρεπε νὰ συνδυάσῃ τὴν διάταξιν αὐτὴν μὲ τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει: «................ (ἀναγινώσκει) .... ......». Κύριοι συνάδελφοι, ὑποβάλλομεν τὴν ἔνστασιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, διὰ νὰ πείσωμεν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι πιστεύομεν εἰς τὸ Σύνταγμα, πιστεύομεν εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ ὅτι μαχόμεθα εἰς τὰς ἐπάλξεις τῆς Δημοκρατίας διὰ τὴν τήρησιν τῶν Συνταγματικῶν ἐλευθεριῶν. Ἐὰν παραβῶμεν ἀπόψε τὸ Σύνταγμα, αὔριον ἠμπορεῖ νὰ τὸ παραβῶμεν δι’ ἄλλην διάταξιν καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποῦ θὰ σταματήσωμεν, κύριοι συνάδελφοι; Ἐπικαλοῦμαι τὸν πατριωτισμὸν τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖται καὶ τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν ἀπόψε τοῦ νομοσχεδίου.

§188Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ διαστολὴ τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Παπαρρηγόπουλος μεταξὺ τῶν παραγράφων 3 καὶ 5, δὲν εἶναι ἐπαρκῶς ἠτιολογημένη, διότι καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη παράγραφος ρυθμίζουν ἰδίας καὶ σαφῶς διακεκριμένας περιπτώσεις, δηλαδή, ἡ παράγραφος 3 ὁρίζει, ὅτι πᾶσα πρότασις νόμου συνεπαγομένη ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ κλπ., δὲν εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν. Τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι ἡ δαπάνη, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν, πρέπει νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ γενικώτερον τὸν προϋπολογισμὸν τὸν συνταχθέντα κανονικῶς καὶ κατὰ τὸν χρόνον ποὺ ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ἡ ἄλλη ὅμως περίπτωσις, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὴν παράγραφον 5 λέγει ὅτι πρότασις νόμου ὑποβαλλομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπαγομένη δαπάνην ἢ ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ κλπ. Ὅπως εἶναι διατυπωμένη ἡ διάταξις αὕτη σημαίνει τοῦτο, ὅτι ἡ δαπάνη ἡ ὁποία θὰ προκύπτῃ ἀπὸ τὸ νομοθέτημα πρέπει νὰ μὴ θίγῃ τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθοτέρα κατ’ ἐμὲ ἑρμηνεία τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, οὐχὶ ὅμως τόσον εὐρεῖα, ὅσον τὴν ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Παπαρρηγόπουλος. Ὀρθῶς λοιπὸν παρετηρήθη καὶ ὑπεδείχθη εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργόν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν τυπικὸν καὶ πρέπει νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ τοῦτο ὡς ὁρίζει τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος, ὥστε καὶ ἡμᾶς νὰ ἀπαλλάξῃ τῆς ταλαιπωρίας τῆς συζητήσεως, διὰ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ λυθῆ πρὶν ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ μὴ ὑποβάλῃ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δίδῃ ἑρμηνείας τολμηρὰς καὶ νὰ εὑρίσκεται μακρὰν τοῦ κειμένου τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§189Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὡς τώρα ἀπέδειξεν, ὅτι ἀγωνίζεται διὰ τὴν νομιμότητα. Ἐν τῷ ἀγῶνι αὐτῷ, ἐνδέχεται νὰ ὑποπέσῃ εἰς σφάλματα, γενναῖον ὅμως εἶναι, νὰ ἀναγνωρίζῃ τὰ σφάλματά του. Κύριοι, κατὰ τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Κανονισμοῦ, οὐδεμία πρότασις νόμου ἐγγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὄχι μόνον ἐὰν δὲν ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν ἐτηρήθησαν κατὰ τὴν διατύπωσιν, αἱ διατάξεις τῶν παραγράφων 2, 3, 5. Ὁ Πρόεδρος δὲ τοῦ Σώματος, αὐτεπαγγέλτως, ἢ τῇ αἰτήσει βουλευτοῦ, δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διάταξιν αὐτήν. Ἐργαζόμεθα διὰ τὴν νομιμότητα. Ἠμπορεῖ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ ὑποπέσῃ εἰς ἓν σφάλμα. Ἀνθρώπινον εἶναι. Ὀρθὸν ὅμως εἶναι νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ διαφυλάξῃ τὴν νομιμότητα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§191Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι, ἀξίαν δὲν ἔχει, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ σήμερον, αὔριον, ἢ μετὰ δύο ἡμέρας. Ἀξίαν ἔχει νὰ λυθῇ ὀρθῶς τὸ τεθὲν Συνταγματικὸν ζήτημα. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, εἶναι ἀνάγκη τὸ Σῶμα νὰ προχωρήσῃ, προκειμένου νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ τεθέντος ζητήματος. Ὁ κύριος Παμπούκας νομίζω, ὅτι ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κυρίου Παπαρρηγοπούλου. Ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι σαφεστάτη καὶ δὲν ἀπαιτεῖ καμμίαν γνώμην. Ἀλλὰ καὶ ἄνευ τῆς διατάξεως αὐτῆς, κύριε Πρόεδρε, τὸ γεγονός, ὅτι τὸ Σύνταγμα εἰς τὴν ἀκροτελεύτιον διάταξίν του ἀναφέρεται καὶ ἀφήνει τὴν τήρησίν του εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξαιρεῖ τοὺς βουλευτάς. Ἡ τήρησις τοῦ Συντάγματος ἐπαφίεται κατὰ μείζονα λόγον εἰς τοὺς βουλευτάς. Καὶ ὅταν διάταξις τοῦ Συντάγματος, οἷα τοῦ ἄρθρου 57, ἐπιτάσσῃ τὴν τήρησιν ὡρισμένων διατάξεων, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑποστηρίζῃ τις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι, δὲν ἔχουν καθῆκον, ὅταν διαπιστῶσι παράβασιν τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, ὅτι δὲν ἔχουν καθῆκον νὰ ἀντιλέξωσι, διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς σχετικῆς διατάξεως. Διὰ πλείστους, λοιπόν, λόγους, ἐπιβάλλεται ἡ Βουλή, σύσσωμος, ἀσχέτως Κυβερνητικῆς, ἢ Ἀντιπολιτευομένης παρατάξεως, νὰ παραδεχθῇ, ὅτι εἶναι γενικὴ ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἀποσύρων σήμερον τὸ νομοσχέδιον καὶ μὲ τὴν ἄνεσίν του νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, προσκομίζων καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔχει τὸν λόγον.

§193Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Κύριοι συνάδελφοι, μὲ πολὺ ὀλίγα λόγια πρόκειται νὰ ἀπαντήσω. Ὄντως τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν. Ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Σώματος. Ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Παπαρρηγόπουλος, αἱ σκέψεις αἱ ἰδικαί μου, νομίζω ὅτι εἶναι σωσταί. Ὑπάρχουν εἰς τὸ Σύνταγμα διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐνδεικτικαί. Ὑπάρχουν ἄλλαι ποὺ εἶναι οὐσιαστικαί. Ἐδῶ βλέπετε, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ Συντάγματος, μετῆλθε δύο διαφόρους φράσεις. Ἐκεῖ λέγει «δὲν εἰσάγεται» ἐδῶ λέγει «πρέπει», δεοντολογικῶς, ἐνδεικτικῶς. Εἶναι ὑποθέτω γνώστης τῆς Ἑλληνικῆς Γραμματικῆς ὁ συντάκτης τοῦ Συντάγματος. Προσέξατε, κύριοι συνάδελφοι, ποῖον θέμα θὰ δημιουργηθῇ, ἐὰν ἄλλως ἀποφανθῆτε. Ἐνῷ τὸ πρᾶγμα φαίνεται ἁπλοῦν, ἐὰν δεχθῆτε τὴν ἀντίθετον ἄποψιν, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βεβαιωθῆτε, ὅτι θὰ αὐτοκαταργηθῆτε. Διότι, ἐνῷ τὸ ἓν τάσσει μίαν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας εἶναι ἐλεύθερον τὸ Σῶμα νὰ δράσῃ, τὸ ἄλλο δὲν τάσσει καμμίαν προθεσμίαν. Θὰ περιέλθητε λοιπὸν σεῖς, ἡ διακεκριμένη ἐξουσία, εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν οἱουδήποτε ὑπαλλήλου. Καὶ θὰ ὑπάρχῃ βέβαια ἡ θεωρία τῆς πολιτικῆς εὐθύνης, τῆς νομιμότητος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ξεύρω ποῖαι ἄλλαι θεωρίαι, ἀλλ’ ἐν τῇ πράξει ὅμως, θὰ κηδεμονεύεσθε ἀπὸ τὸν πρῶτον ὑπαλληλίσκον τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Λέγω, λοιπόν, ὅτι, ὅταν ὁ συντάκτης λέγῃ εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν «δὲν εἰσάγεται», ἐν συνεχείᾳ δὲ θέτει προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλει τὸ Γενικὸν Λογιστήριον νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ τοῦ τρόπου καλύψεως τῆς δαπάνης, δὲν σημαίνει τοῦτο, ὅτι εἶναι ἀγράμματοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸ Σύνταγμα. Ὅταν ὑφίστανται τὰς πιέσεις ποὺ ὑφίστανται οἱ Ὑπουργοί, τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν ἀπαντᾷ καὶ κωλυσιεργεῖ. Δὲν λέγω ὅτι θὰ ἀρνηθῇ, ἐὰν ὑπάρχῃ Κυβέρνησις, ἀλλὰ λέγω τὴν περίπτωσιν τῆς κωλυσιεργίας τῆς ἐκ τῆς πράξεως προκυπτούσης. Ἡ ὑπηρεσία ὀφείλει νὰ ὑποδείξῃ, νὰ κάμῃ τὴν ἔκθεσιν, διότι δὲν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξεύρῃ τὰ ἔξοδα. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ φθάσωμεν εἰς κάποιαν φράσιν, ποὺ εἶπε κάποτε ἕνας παλαιὸς πολιτευόμενος: «θὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν βουλευτοκρατίαν, ἀλλὰ θὰ πέσωμεν εἰς τὴν ὑπαλληλοκρατίαν». Εἶναι λοιπὸν μέγα τὸ θέμα καὶ ἀλλοίμονον εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν δεσμευθῶμεν ἀπὸ τὸ «πρέπει», τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιστρέψῃ ὁ Ὑπουργός, εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὸ ἀποστέλλει. Ὄντως τὸ θέμα εἶναι θέμα ἀρχῆς. Καὶ τρίτον προσθέτω, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις δὲν εἶναι ὅμοιαι, ὑπάρχει διαφορὰ τῆς μιᾶς διατάξεως ἀπὸ τὴν ἄλλην. Ἄλλαι εἶναι οὐσιαστικαί, ἄλλαι ἔχουν ἄλλας συνεπείας. Ἐδῶ ἁπλῶς, δεοντολογικῶς λέγει τὸ Σύνταγμα «πρέπει», ὄχι ὅμως ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν συζήτησίν του. Ἐφιστῶ καὶ πάλιν τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ κυριαρχικοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταργήσῃ οἱοσδήποτε ὑπάλληλος τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ νὰ σᾶς τὸ ἀφαιρέσῃ. (Χειροκροτήματα).

§194Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τιμᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας τὸ ὅτι λαμβάνει μέτρα ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν ἐργαζομένων καὶ περιφρουρήσεως τῆς ἐργασίας. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ὡρισμένην δαπάνην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἔκαμεν ὡρισμένας περικοπὰς ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔγινε κάποιο ἀντιστάθμισμα τῆς σχετικῆς δαπάνης τοῦ προϋπολογισμοῦ. Θὰ παρακαλέσω ὅμως, ἐπειδὴ ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα ἀπόψε, τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, νὰ ἀποφύγωμεν ἀπόψε τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἔλθῃ ἐγγράφως ἡ σχετικὴ κάλυψις τῆς δαπάνης ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅτι δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία φροντίζει διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ εὐθύνῃ τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας καὶ ἑπομένως καὶ τῶν οἰκονομικῶν, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προβλέπῃ καὶ νὰ ἰσοσκελίζῃ μίαν δαπάνην τοῦ προϋπολογισμοῦ μὲ μίαν ἐλάττωσιν ἄλλης δαπάνης.

§195Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασ.). Θὰ προτείνω τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ γνωματεύσουν καὶ τὸ Κράτος καὶ οἱ νομικοί, ὅτι δὲν εἶναι ἐμπόδιον διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὅτι λείπει ἡ γνωμάτευσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Θὰ λυθῇ τὸ θέμα νομοτύπως διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τοῦτο νομολογίαν διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχωμεν τὸ δικαίωμα ἢ ὄχι. Ἐγὼ προτείνω τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως Σώματος Ἐπιθεωρήσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Ἐργασίας», ἀναβάλλεται. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.00′ μ. μ.).