1954.03.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50ὴ

Παρασκευὴ 19 Μαρτίου 1954

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§4Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Τὰ ἐπίσημα πρακτικά, κύριε Πρόεδρε, ἀποτελοῦν τὴν ζῶσαν πολιτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου, ἀποτελοῦν δέ, ταὐτοχρόνως καὶ τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν ἑνὸς ἑκάστου ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους, τὴν ἱστορίαν του, ὡς φυσικοῦ προσώπου. Εἰς τὴν σελίδα 22, στήλην δευτέραν, πρὸς τὸ τέλος, ἀναγράφεται, δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν κατάληξιν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Τζαννετάκη: «Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, θόρυβος». Δὲν ἐπρόκειτο ὅμως περὶ θορύβου. Ἑκατοντάδες ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους ἐχαρακτήρισαν τὴν πρᾶξιν ὡς αἶσχος, ἡ λέξις δὲ «αἶσχος» ἠκούσθη εὐκρινέστατα. Ἐσήμαινε δὲ τοῦτο, ὅτι ἑκατοντάδες Ἑλλήνων Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους εἶχον διαγράψει ἀπὸ τὰς καρδίας των, ὡς συνάδελφόν των, τὸν κ. Τζαννετάκην. Ἡ λέξις «αἶσχος», διὰ τὴν προσωπικὴν ἱστορίαν τοῦ κ. Τζαννετάκη, πρέπει νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριε βουλευτά, ὅτι θὰ πρέπει τὰ πρακτικὰ νὰ μείνουν, ὡς τὰ ἀντελήφθησαν καὶ τὰ διετύπωσαν οἱ συντάξαντες αὐτά, δύναται δὲ νὰ ἀναγραφῇ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε σήμερον ὑμεῖς εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικά, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιοῦνται... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἄλλη παρατήρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ὑπάρχει;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ ταῦτα, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Καρότσης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Γ. ΚΑΡΟΤΣΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Π. Σιφναῖος (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου πωλήσεως ἐφημερίδων καὶ Περιοδικῶν». Οἱ κ.κ. Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), Θ. Καψάλης (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ), Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καὶ Π. Λυκουρέζος (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως πόρων τινῶν ἐκ τῶν Ἱπποδρομιῶν». Οἱ κ.κ. Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν (Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Θ. Καψάλης (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «περὶ ρυθμίσεως ὡρισμένων θεμάτων ἀφορώντων τὴν τύχην καὶ διάθεσιν τῶν τέως Γερμανικῶν περιουσιῶν ἐν Ἑλλάδι» καὶ 2) «περὶ ρυθμίσεως τῆς τύχης τῶν ἐν Ἑλλάδι περιουσιακῶν στοιχείων τῆς Αὐστριακῆς Ἑταιρείας «ΕΛΙΝ». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1953–54 οἰκονομικὰ ἔτη (1948–49), 1950–51 καὶ 1952–53) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». 2) «Περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ Ν. 2066/ 52 «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ἀρωγῆς καὶ Ὑγείας Οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 22/23 Αὐγούστου 1952 «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ἀρωγῆς ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων κλπ.». καὶ 3) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1953–54 οἰκ. ἔτη) 1947–48, 1948–49, 1949–50, 1950–51, 1951–52 καὶ 1952–53) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων, εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Βοβολίνης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μουρατίδης, καὶ Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Σαράντης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Μήτρου, Δ. Κουτσιμπός, καὶ Π. Σταμούλης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ἀφορωσῶν τὴν ἀναγκαστικὴν ἐκτέλεσιν». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Γιαβάσογλου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, Στρατάρχης κ. Ἀλέξανδρος Παπάγος, διὰ δηλώσεώς του πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, γνωρίζει, ὅτι ὁ βουλευτὴς Γυθείου, κ. Τζαννετάκης, διεγράφη τῆς δυνάμεως τῶν κοινοβουλευτικῶν μελῶν τοῦ Κόμματος.

§10ΦΩΝΑΙ. Μπράβο! Μπράβο! (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνέχεια τῆς αʹ συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξαν τόσον διεξωδικαὶ καὶ πλήρεις αἱ εἰσηγήσεις τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Εἰσηγητῶν τῆς πλειοψηφίας καὶ τόσον ἐπιτυχεῖς αἱ ἀπαντήσεις τὰς ὁποίας ἔδωκαν οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. Συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, εἰς ὅσας αἰτιάσεις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διετυπώθησαν παρὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὥστε νομίζω, ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ πολύ, ἐκθέτων ὡρισμένας ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ πρώτη φορὰ εἰς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τοῦ Ἔθνους καθ’ ἣν δίδεται ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ μέλλοντος ἐκλογικοῦ συστήματος τῆς Χώρας, ἐπὶ τῇ βάσει κριτηρίων ἀντικειμενικῶν μακρὰν ἀπὸ οἱανδήποτε πολιτικὴν σκοπιμότητα. Διότι ἀπετέλεσε συνήθειαν, συνήθειαν ἐπανειλημμένως ἐφαρμοσθεῖσαν καὶ ἀναχθεῖσαν εἰς κανόνα, τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἐν Ἑλλάδι νὰ καθιεροῦται ἕνα ἢ δύο μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ διέπῃ τὰς διατάξεις αὐτοῦ τὸ συμφέρον τοῦ Κυβερνῶντος κόμματος. Τρία ὁλόκληρα ἔτη πρὸ τῆς λήξεως τῆς 4ετίας, πραγματοποιοῦντες τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου, κατεθέσαμεν τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποτελέσῃ τὸν θεμελιώδη νόμον, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ διαμορφωθῇ ἡ πολιτικὴ ζωὴ τῆς Χώρας εἰς τὸ μέλλον. Δὲν προτίθεμαι κύριοι βουλευταί, νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀτιπροσωπείας τὰ πλεονεκτήματα καὶ τὰ μειονεκτήματα τοῦ ἀναλογικοῦ καὶ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Ἐπανειλημμένως ἔχουν συζητηθῆ τὰ θέματα ταῦτα καὶ οἱ κύριοι Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους εἶναι πλήρως κατατοπισμένοι. Ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ νεωτέρα Συνταγματικὴ θεωρία ἔχει ἐγκαταλείψει πλέον τὸν ἀγῶνα περὶ τοῦ ποῖον ἐκ τῶν συστημάτων τούτων ἔχει τὰ περισσότερα θεωρητικὰ πλεονεκτήματα καὶ ποῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μειονεκτεῖ κατὰ τὸν Αʹ ἢ Βʹ βαθμόν. Ἡ νεωτέρα Συνταγματικὴ Ἐπιστήμη, ἔχει ἀφίσει τὸν δογματικὸν φανατισμὸν περὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ προσεγειώθη εἰς τὴν ὀρθὴν ἄποψιν ὅτι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα δὲν εἶναι σκοπός, ἀλλ’ εἶναι μέσον πρὸς σκοπόν. Διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἐπιδιώκεται ὅπως προέρχεται ἐκ τῶν καλπῶν Βουλὴ μὲ σταθερὰν καὶ ὁμοιογενῆ πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δίδῃ σταθερὰν καὶ ὁμοιογενῆ Κυβέρνησιν εἰς τὴν Χώραν. Μὲ αὐτὰς τὰς σκέψεις διεμορφώθη, λαμβάνον ὑπ’ ὄψει τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, τὸ συζητούμενον σήμερον νομοσχέδιον. Ἡ σύγχρονος πραγματικότης, οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ἐμφανίζει κύριοι βουλευταί, μίαν κρίσιν τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος, κρίσιν τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος ὀφειλομένην ὄχι εἰς οἱανδήποτε βιολογικὴν ἀδυναμίαν αὐτοῦ, ἀλλὰ κρίσιν τοῦ καθεστῶτος, ὀφειλομένην εἰς τὴν ἀδυναμίαν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας ν’ ἀντιληφθοῦν τὸν κίνδυνον καὶ νὰ δώσουν εἰς τὴν χώραν τὴν σταθερὰν ἐκείνην πολιτικὴν γραμμήν, ἡ ὁποία θ’ ἀντιμετώπιζε τὸν κίνδυνον. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὴν ἀκμαιότητα καὶ τὴν ζωτικότητα τὴν φυλετικήν, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, ἐγνώρισε ν’ ἀντιμετωπίζῃ νικηφόρως καὶ εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν τὸν κίνδυνον, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ πεδίου, προηγηθεὶς κατὰ πολὺ τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου. Ἀλλ’ οἱ κίνδυνοι κ.κ. βουλευταί, ὑφίστανται καὶ εἶναι ἀνάγκη ἐθνική, νὰ διαμορφωθοῦν εἰς τὸν τόπον, ἀκμαῖοι καὶ μεγάλοι καὶ ἰσχυροὶ πολιτικοὶ ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι εἰς θέσιν μὲ σταθερότητα καὶ ἀποφασιστικότητα νὰ διαχειρίζωνται τὰ κοινά. Αὐτὸς εἶναι, κύριοι βουλευταί, ὁ βασικὸς σκοπός, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ ἐκλογικὴ μεταρρύθμισις, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ εἰσηγηθῶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐπιδιώκομεν τὴν ἀποτελεσματικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἰδιαζουσῶν, ἐσωτερικῶν, ἐξωτερικῶν, καὶ οἰκονομικῶν συνθηκῶν τῆς ἐποχῆς μας, τὴν ἐξύψωσιν τοῦ πολιτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, καὶ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου εἰς τὴν συνείδησιν τῆς χώρας. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής, ἐκ τῶν εἰσηγητῶν τῆς πλειοψηφίας, κ. Μερκούρης, ἐνεθυμήθη καὶ ἀνέγνωσε πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀπόσπασμα τῆς ἱστορικῆς ἀγορεύσεως τοῦ Χαριλάου Τρικούπη, ὅταν κατὰ τὸ 1886 ὁ μέγας ἐκεῖνος πολιτικὸς ἡγέτης, εἰσηγεῖτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν εὐρεῖαν περιφέρειαν.

§13Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νομόν.

§14Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ ἀκούσετε καὶ ἄλλα, κ. Χαβίνη. Μὴ βιάζεσθε καὶ μὴ διακόπτετε. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ.κ. συνάδελφοι, ὄχι νὰ ἐπαναλάβω τὸ ἀπόσπασμα, ἀλλὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω δύο παραγράφους ἀπὸ τὴν ἱστορικὴν ἐκείνην ἀγόρευσιν τοῦ Χαριλάου Τρικούπη, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ καὶ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ παρόντος ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Ἔλεγε λοιπὸν ὁ Χαρίλαος Τρικούπης: «Ἡ εὔρυνσις τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας, καθιστᾷ τὸν βουλευτήν, μᾶλλον ἀνεξάρτητον ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων αὐτοῦ καὶ καθιστᾷ τὴν ἐκλογὴν μᾶλλον σύμφωνον πρὸς τὴν ἰδέαν παρὰ πρὸς τὸ πρόσωπον. Ἐν κοινοβουλευτικῷ πολιτεύματι, ἐτόνιζεν ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, στηριζομένῳ ἐπὶ τῆς διαφορᾶς τῶν ἰδεῶν, ἐπὶ τοῦ ἀγῶνος μεταξὺ τῶν ἀντιθέτων ἰδεῶν, πρέπει αἱ ἐκλογαὶ νὰ κατοπτρίζουν ταύτην τῶν ἰδεῶν τὴν κατάστασιν τοῦ Βουλευτηρίου. Δὲν πρέπει νὰ κατοπτρίζωσι τὴν κατάστασιν τὴν προσωπικὴν τοῦ τόπου ἐν ᾧ γίνεται ἡ ἐκλογή. Δὲν ἐκπροσωποῦν τὸ φρόνημα τοῦ Ἔθνους οἱ ἐν τῇ μικρᾷ περιφερείᾳ ἀποκτήσαντες προσωπικὰς σχέσεις, παρασχούσας εἰς αὐτοὺς τὸ μέσον ἵνα διὰ τῆς πλειονότητος ἀποσταλῶσιν εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Πρόκειται νὰ καταρτίσωμεν τὸ Κοινοβούλιον παρ’ ἐκείνων, οἵτινες ἀντιπροσωπεύουν τὴν ἰδέαν τῆς περιφερείας. Πρόκειται ὅταν καλῆται τὸ Ἔθνος, νὰ ἀποστείλῃ τοὺς ἀντιπροσώπους του, νὰ ἀναδείξῃ οὐχὶ πρόσωπα, ἀλλ’ ἰδέας. Νὰ ἐκλέξῃ οὐχὶ τοὺς ὑπηρετήσαντας τοπικὰ ἢ προσωπικὰ τῶν ἐκλογέων συμφέροντα, ἀλλὰ τοὺς ὑπηρετήσαντας ἰδέας πολιτικάς». Αὐτὰ ἐτόνιζεν ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, τὸ 1886 καὶ θὰ συνομολογήσητε μετ’ ἐμοῦ, κ.κ. βουλευταί, ὅτι θὰ ἠδύναντο κάλλιστα νὰ ἀποτελέσουν τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ παρόντος ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου. Τέσσαρες εἶναι, κ.κ. βουλευταί, αἱ βασικαὶ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δριμέως ἐπεκρίθησαν ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ μία, ἀφορᾷ τὴν εὐρύτητα τῆς περιφερείας, ἡ ἄλλη, ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν τῶν ἐγγραφῶν. Ἡ τρίτη, ἀφορᾷ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ καὶ ἡ τετάρτη, τὴν διάταξιν περὶ ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν. Θὰ διεξέλθω μίαν πρὸς μίαν τὰς προβληθείσας ἀντιρρήσεις. Ὡμίλησαν περὶ αὐθαιρέτου καθορισμοῦ τῶν περιφερειῶν, ὅτι τάχα εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν ἐκανονίσαμεν διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου τὰς 14 ἐκλογικὰς περιφερείας. Καὶ ἐν τούτοις εἶναι προφανές, ὅτι ὅλαι αἱ περιφέρειαι αἱ ἐκλογικαὶ αἱ καθοριζόμεναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶναι περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι μεταξὺ των συνάπτονται γεωγραφικῶς, ἱστορικῶς, συγκοινωνιακῶς καὶ οἰκονομικῶς. Βασικὴ σκέψις, κ.κ. βουλευταί, ὑπῆρξεν ἡ τῆς Ἐφετειακῆς περιφερείας, ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε, ἡ Ἐφετειακὴ περιφέρεια εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἔχει μίαν μεγάλην δυσαναλογίαν. Ἐνῷ, δηλαδή, ἔχομεν περιφερείας μεγάλας, πολὺ μεγάλας, ὅπως εἶναι ἡ περιφέρεια τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία περιλαμβάνει τὴν Πρωτεύουσαν, τὸν Πειραιᾶ, τὴν Ἀττικήν, τὴν Βοιωτίαν, τὴν Φθιώτιδα, τὴν Φωκίδα, τὴν Εὐρυτανίαν καὶ τὴν Εὔβοιαν, ἐξ ἄλλου ἔχομεν ἄλλα Ἐφετεῖα, μὲ μικρὰς περιφερείας, ὅπως ἡ περιφέρεια τοῦ Ἐφετείου Κερκύρας, ἥτις περιλαμβάνει μόνον τὴν Κέρκυραν καὶ τὴν Θεσπρωτίαν, ἐπίσης τὸ Ἐφετεῖον Κυκλάδων καὶ τὸ Ἐφετεῖον Δωδεκανήσου. Ἀνεχωρήσαμεν μὲ τὴν βασικὴν σκέψιν τῆς Ἐφετειακῆς περιφερείας, ἀλλ’ ἐκρίθη καὶ ὀρθῶς, νομίζω, ὅτι ἐμμονὴ εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἐφετειακῆς περιφερείας ἀσφαλῶς θὰ καθίστα διαβλητὸν τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐνῷ ἄλλαι περιφέρειαι εἶναι ἄρτιαι, ἄλλαι δὲν εἶναι. Ὅπου λοιπὸν ἦτο δυνατόν, διετηρήσαμεν τὰς Ἐφετειακὰς περιφερείας, ἀλλοῦ ἐχωρήσαμεν εἰς συγχώνευσιν δύο μικρῶν Ἐφετείων, ὅπως τῆς Δωδεκανήσου καὶ Κυκλάδων, ἀλλοῦ ὅπως εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα, διετηρήσαμεν τοὺς ἱστορικοὺς καὶ γεωγραφικοὺς διαχωρισμούς, τῆς Θράκης, τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας, τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Οὕτω, προσεθέσαμεν εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν τὴν Κοζάνην ἡ ὁποία Ἐφετειακῶς ἀνήκει εἰς τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης. Θὰ ἀναγνωρίσετε κ.κ. βουλευταί, ὅτι ὀρθῶς ἐπράξαμεν τοῦτο, διότι δυνατὸν μὲν νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης ἡ Κοζάνη, ἀλλὰ συνάπτεται πρὸς τὴν Μακεδονίαν, διότι εἶναι Μακεδονία. Καὶ ἂν ἀπεχωρίσαμεν ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν τὴν Πρωτεύουσαν καὶ τὸν Πειραιᾶ, τὸ ἐπράξαμεν διὰ νὰ περιορίσωμεν τὴν τεραστίαν περιφέρειαν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν. Δὲν ὑπήρξαμεν αὐθαίρετοι, καὶ προκαλῶ οἱονδήποτε μὲ στοιχεῖα καὶ ὄχι ἀορίστως, νὰ μοῦ εἴπῃ ποῦ εἶναι ὁ αὐθαίρετος καθορισμὸς οἱασδήποτε ἐκλογικῆς περιφερείας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀπὸ ραδιοφώνου ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ὡς μοναδικὸν παράδειγμα τοῦ ἰσχυρισμοῦ του, ὅτι τάχα μὲ αὐθαίρετα κριτήρια καθωρίσθησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αἱ ἐκλογικαὶ περιφέρειαι, προέβαλε τὴν περιφέρειαν τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία περιλαμβάνει τὴν Ἀχαΐαν, τὴν Ἠλείαν, τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ τὰς Ἰονίους Νήσους. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς δικαστικῆς περιφερείας τοῦ Ἐφετείου Πατρῶν ἰσχυούσης ἀπὸ 50 καὶ πλέον ἐτῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ αὐθαιρεσία καὶ αὐτὴν ὡς μοναδικὸν παράδειγμα προέβαλεν ἀπὸ τοῦ ραδιοφώνου, ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὰ δῆθεν αὐθαίρετα κριτήρια μὲ τὰ ὁποῖα τάχα, καθωρίσαμεν τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, ἀξιότιμοι κ.κ. βουλευταί, λέγουν ὅτι εἶναι εὐρυτάτη ἡ περιφέρεια καὶ ὑποστηρίζουν ὅτι εἰς κανένα ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου δὲν ὑπάρχουν τοιαῦται εὐρύταται περιφέρειαι, παραγνωρίζοντες ὅμως τὸν ἀριθμὸν τοῦ πληθυσμοῦ, διότι ἂν συγκρίνητε τὰς περιφερείας τῆς Γαλλίας πρὸς τὰς Ἑλληνικάς, θὰ ἴδητε ὅτι περίπου ὁ πληθυσμὸς τῆς εὐρυτάτης ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὴν Νομαρχιακὴν τῆς Γαλλίας. Τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, ἀξιότιμοι κ.κ. βουλευταί, ἡ εὐρεῖα περιφέρεια, τὴν ὁποίαν καθιερώνομεν διὰ τοῦ σημερινοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἡ εὐρεῖα περιφέρεια, τοῦ Τρικούπη. Τὸ 1886 ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, ἐχώρει ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν εἰς τὸν Νομόν, σήμερον ἡμεῖς χωροῦμεν ἀπὸ τὸν μικρὸν Νομὸν τοῦ 1954 εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν 3, 4 ἢ 5 Νομῶν. Λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν συγκοινωνιακῶν καὶ τῶν οἰκονομικῶν ὅρων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἡ ἀναλογία τῆς τότε ἐπαρχίας πρὸς τὸν τότε Νομὸν τῶν 3–6 ἐπαρχιῶν, εἶναι ἡ αὐτὴ τοῦ σημερινοῦ Νομοῦ πρὸς τὴν εὐρυτάτην περιφέρειαν τῶν 3–6 Νομῶν. Ὅταν ἀναλογισθῆτε τὴν ἀναλογίαν αὐτὴν τῆς τότε ἐπαρχίας πρὸς τὸν τότε Νομόν, θὰ ἀντιληφθῆτε διατὶ καὶ τότε προὐκάλεσε λυσσώδη ἀντίδρασιν ἡ ἐκλογικὴ μεταρρύθμισις τοῦ Χαριλάου Τρικούπη, ἀπὸ τοὺς πολιτικούς του ἀντιπάλους. Διότι πράγματι ἀπετέλει τότε τὸν θάνατον τοῦ τοπικοῦ παραγοντισμοῦ, καὶ τὸν κλονισμὸν τῶν πολιτικῶν του ἀντιπάλων, ὅσων ἐστηρίζοντο εἰς τὸν τοπικὸν παραγοντισμόν. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐδίστασαν μετὰ 4 ἔτη νὰ τὴν καταργήσουν καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἐπαρχίας. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, κ.κ. βουλευταί, ὅτι τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, ἡ τότε Ἐπαρχία μὲ τὸν τότε Νομόν, εἶναι ὅ,τι σήμερον ὁ Νομὸς μὲ τὴν περιφέρειαν τῶν σημερινῶν 3–6 Νομῶν τῆς περιφερείας τοῦ Ἐφετείου, τῶν ἱστορικῶν περιφερειῶν τῆς Θράκης, τῆς Ἀνατολικῆς, Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας. Καὶ ὁμιλοῦν διὰ νὰ δημιουργοῦν ἐντυπώσεις περὶ ἓξ καὶ ἑπτὰ Νομῶν, λησμονοῦντες ὅτι ἀκόμη πρὸ δεκαπέντε ἐτῶν δὲν ὑπῆρχον κἂν οἱ Νομοί, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν σήμερον. Ὁμιλοῦν περὶ τῆς περιφερείας τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας καὶ τονίζουν ὅτι ἀποτελεῖται ἀπὸ 5 Νομοὺς διὰ νὰ δημιουργοῦν, ἐπαναλαμβάνω, ἐντυπώσεις, διότι γνωρίζουν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὤφειλον νὰ τὸ γνωρίζουν, οἱ κ.κ. ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ σημερινὴ ἐκλογικὴ περιφέρεια τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ὁ παλαιὸς Νομὸς Θεσσαλονίκης, ὅστις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη διῃρέθη εἰς ἓξ Νομούς. Καὶ ὁμιλοῦν—ποῖοι;—διὰ τὸν δῆθεν αὐθαίρετον καθορισμὸν τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν, διότι καὶ τοῦτο ἔχει ἀξίαν πέραν τῆς οὐσιαστικῆς ἀντικρούσεως τῶν ἰσχυρισμῶν των, κ. κ. βουλευταί, οἱ καθιερώσαντες πάντοτε τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, σύμφωνα μὲ τὸ ἀπροκάλυπτον καὶ ὠμὸν κομματικόν των συμφέρον εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ὁμιλεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις περὶ αὐθαιρέτων ἐκλογικῶν περιφερειῶν, ὅταν αἱ ἐκλογικαὶ περιφέρειαι καθορίζωνται μὲ τὰ κριτήρια, τὰ ὁποῖα εἶχον πρὸ ὀλίγου τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω, καὶ ὅταν αἱ ἐκλογικαὶ περιφέρειαι καθορίζωνται 3 ὁλόκληρα ἔτη πρὸ τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ κόμματα τοῦ κέντρου, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν τότε τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, καθιέρουν τὴν περιφέρειαν τὴν στενοευρεῖαν, ἀπὸ τὴν περιφέρειαν ποὺ ἐκλέγει ἕνα βουλευτὴν μέχρι τῆς περιφερείας ποὺ ἐκλέγει 22, καὶ προσεκόλλουν τὴν νῆσον τῶν Σπετσῶν εἰς τὰ Κιοῦρκα τῆς Ἀττικῆς, διὰ νὰ ἐξουδετερώσουν τὰς 700 ψήφους τῶν Σπετσῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν ἀρεσταί, εἰς αὐτούς, καὶ δὲν ἐψήφιζαν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, καὶ καθιέρωναν τὸ Πρωτοδικεῖον διὰ τὴν Νέαν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ἐπαρχίαν διὰ τὴ Παλαιὰν Ἑλλάδα. Ὄταν τὰ πάντα ἔκαμνον διὰ νὰ ἀσφαλίσουν τὴν ἐκλογικὴν νίκην. Καὶ τολμοῦν νὰ ὁμιλοῦν περὶ αὐθαιρεσίας τῶν ἐκλογικῶν περιφερειῶν, μὲ τὸ καθιερούμενον ἐκλογικὸν σύστημα. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ προβάλλουν καὶ ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐχαρακτηρίσθη παρὰ τῶν ἀξιοτίμων ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς ἐπιχείρημα οὐσιῶδες. Ἀκούσατε. Εἶπον: Ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποξενώσῃ τὸν ἐκλογέα ἀπὸ τὸν βουλευτήν του. Δὲν ἐννοῶ διατὶ θὰ ἀποξενωθῇ ὁ ἐκλογεὺς ἀπὸ τὸν βουλευτὴν μὲ τὸ νέον ἐκλογικὸν σύστημα. Τί ἄλλο θὰ πράττῃ ὁ Ἀρχηγὸς Κόμματος, ὁ ὁποῖος αὔριον θὰ πρόκειται νὰ καταρτίσῃ τοὺς συνδυασμοὺς τῶν εὐρυτάτων περιφερειῶν, παρὰ νὰ ἀποβλέψῃ εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔχει ἀφ’ ἑνὸς δεσμοὺς πρὸς τὴν περιφέρειαν, ἀλλὰ καὶ γενικωτέραν ἀκτινοβολίαν εἰς τὴν εὐρεῖαν περιφέρειαν; Μήπως δηλαδή, ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς εὐρυτάτης περιφερείας πρόκειται ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος νὰ παραλάβῃ ξένους τινάς, τοὺς ὁποίους νὰ ἐγκαταστήσῃ ἀγνώστους μεταξὺ ἀγνώστων; Ὄχι, κ.κ. βουλευταί. Τὸ νέον ἐκλογικὸν σύστημα, δὲν ἀποξενώνει τὸν ἐκλογέα ἀπὸ τὸν ἀντιπρόσωπόν του. Τοὐναντίον τακτοποιεῖ τὴν σχέσιν ἐκλογέως καὶ βουλευτοῦ εἰς τὸ ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Ὄχι, κ.κ. βουλευταί. Τὸ νέον ἐκλογικὸν σύστημα, δὲν καθιερώνει παντοδυναμίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος, διότι ὁ Ἀρχηγὸς πλέον, ἐν ὄψει τῆς εὐρυτάτης περιφερείας, θὰ ἐκλέξῃ τοὺς καλυτέρους, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πέραν τῶν δεσμῶν μὲ τὴν περιφέρειαν καὶ τὴν ἰδιαιτέραν των πατρίδα, ἔχουν καὶ τὴν προσωπικήν των ἀκτινοβολίαν, εἰς τὴν εὐρυτέραν περιφέρειαν, ἡ ὁποία θὰ βοηθήσῃ καὶ θὰ διασφαλίσῃ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ἐκλογῶν. Ἐὰν κάτι ἐπιτυγχάνῃ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, εἶναι ὅτι πράγματι καταργεῖ τὴν κλίκαν, τὴν περὶ τὸν Ἀρχηγόν, περὶ τῆς ὁποίας τόσον ὡμίλησαν καὶ πάλιν διὰ νὰ δημιουργήσουν ἐντυπώσεις. Διότι, τί ἄλλο ἐγίνετο μέχρι σήμερον εἰς τὰ πολιτικὰ κόμματα τῆς Χώρας; Ὑπῆρχεν ἡ παντοδυναμία τῶν ἰσχυρῶν πολιτικῶν παραγόντων, ἐκφραζομένη διὰ τοῦ χρίσματος τοῦ Ἀρχηγοῦ. Καὶ γνωρίζετε ὅλοι, ποσάκις ἀπεκλείσθησαν νέοι καὶ ἱκανοὶ ἄνθρωποι, ἢ ἄλλαι προσωπικότητες καθιερωμέναι ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἀπεκλείοντο ἀπὸ τοὺς συνδυασμούς, παρὰ καὶ τὴν θέλησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος διότι, δύο τρεῖς ἰσχυροὶ τοπικοὶ πολιτικοὶ παράγοντες, ἠξίουν ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τὸν ἀποκλεισμόν των ἀπὸ τὸν συνδυασμόν. Διότι μέχρι σήμερον, αὐτὸ ἦτο τὸ καθεστώς, ἡ παντοδυναμία τῆς κλίκας, ἡ παντοδυναμία τῆς κλίκας τοῦ κομματικοῦ παράγοντος πλησίον τοῦ Ἀρχηγοῦ. Αὐτὴν καταργεῖ καὶ διαλύει τὸ προκείμενον ἐκλογικὸν νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα). Ὁμιλοῦν, ἐπαναλαμβάνω, περὶ ἀποξενώσεως τοῦ ἐκλογέως ἀπὸ τὸν βουλευτήν, διακηρύσσοντες συγχρόνως ὅτι θεωροῦν ὡς τὸ λυσιτελέστερον καὶ καλύτερον ἐκλογικὸν σύστημα τὴν ἀναλογικήν. Ἐὰν ὑπάρχῃ κ.κ. βουλευταί, ἐκλογικὸν σύστημα τὸ ὁποῖον ἀποξενώνει πλήρως τὸν ἐκλογέα ἀπὸ τὸν βουλευτήν, εἶναι τὸ ἐκλογικὸν ἀναλογικὸν σύστημα. Ὄπως οὐστοχώτατα λέγει ὁ λαός, ἄλλον ἐψηφίσαμεν, καὶ ἄλλον βλέπομεν ἐκλεγόμενον. Διότι, κύριοι, γνωρίζετε ὅτι μὲ τὴν ἀναλογικήν, παρουσιάζεται, ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο τὸ φαινόμενον. Ὑποψήφιοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον 1.000 καὶ 2.000 σταυρούς, νὰ ἐκλέγωνται βουλευταί, καθ’ ἣν στιγμὴν ἄλλοι τοῦ ἄλλου συνδυασμοῦ, λαμβάνοντες 14, 15 καὶ 16 χιλιάδας σταυρούς, νὰ ἀποτυγχάνουν. Καὶ αὐτό, τὸ λέγουν σύνδεσμον τοῦ ἐκλογέως μὲ τὸν βουλευτήν του καὶ τίλλουν τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς των διὰ τὴν εὐρύτητα τῆς περιφερείας, πρεσβεύοντες συγχρόνως τὴν ἀναλογικήν, λησμονοῦντες ὅμως, ὅτι μὲ τὴν ἀναλογικὴν τὸ ἥμισυ τῶν βουλευτῶν τῶν ἐκλεγομένων προέρχεται ἀπὸ τὴν εὐρυτάτην περιφέρειαν τοῦ Ἐφετείου, καὶ ἐκλέγονται βουλευταὶ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι, οὐδέποτε ἀφαντάσθησαν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκλεγοῦν, καὶ μὲ τὰ ὑπόλοιπα τῆς Ἀργολιδοκορινθίας ἐκλέγεται βουλευτὴς Μεσσηνίας, καὶ μὲ τὰ ὑπόλοιπα τῆς Χαλκιδικῆς, ἐκλέγεται βουλευτὴς Πέλλης, καὶ αὐτό, κύριοι, τὸ λέγουν σύνδεσμον τοῦ ἐκλογέως πρὸς τὸν βουλευτήν. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου σημείωμα, ἐν σχέσει μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀναλογικῆς, τῶν τελευταίων καὶ προτελευταίων ἐκλογῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει ὅτι, τὸ ἥμισυ περίπου τῶν ἐκλεγέντων βουλευτῶν, τόσον τὸ 1951 ὅσον καὶ τὸ 1950 ἦσαν βουλευταί, προερχόμενοι ἐκ τῆς βʹ καὶ γʹ κατανομῆς. Καὶ ὁμιλοῦν περὶ ἀποξενώσεως τοῦ ἐκλογέως μὲ τὸν βουλευτήν, ὀδυρόμενοι οἱ θεσπίσαντες τὴν ἀναλογικὴν καὶ μὴ διστάσαντες νὰ καθιερώσουν καὶ τὸ περίφημον δῶρον, ὅπου μὲ ὡρισμένους μαθηματικοὺς ὑπολογισμούς, εἰσήγοντο εἰς τὴν Βουλὴν ὡς δῶρον ὀκτὼ βουλευταί! Αὐτοὶ οἱ ὀκτὼ εἶχον, βλέπετε, σύνδεσμον μὲ τὸν ἐκλογέα! (Χειροκροτήματα). Δὲν ἔχουν τοὐλάχιστον, οὔτε συνέπειαν εἰς τὰς πεποιθήσεις των. Διότι εἶναι ἀπαράδεκτον, κηρυσσόμενοι ὑπὲρ τοῦ ἀναλογικοῦ, νὰ λέγουν ὅσα λέγουν καὶ νὰ ὑποστηρίζουν ὅσα ὑποστηρίζουν. Καὶ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, ὅτι «καταστρέφετε τὴν ποιότητα τῆς Βουλῆς, διότι ἡ ἀναλογικὴ ἐξασφαλίζει ἀνωτέραν ποιότητα συνθέσεως τῆς Βουλῆς, διότι τάχα ἐξ ὅλων τῶν κομμάτων ἐκλέγονται οἱ καλύτεροι. Οὐδὲν τούτου ἀνακριβέστερον. Ἀκριβῶς τὸ παρελθὸν ἀποδεικνύει, ὅτι ἐπὶ ἀναλογικῆς ἐπεκράτησαν, ἐκτὸς ὡρισμένων προσωπικοτήτων, οἱ ἰσχυροὶ κομματικῶς, οἱ ὁποῖοι διέθετον τὸν σταυρὸν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον νὰ συναλλάσσωνται εἰς βάρος ἐκείνων ποὺ δὲν διέθετον σταυροὺς καὶ δὲν ἦσαν ἐπιτήδειοι εἰς τὴν κομματικὴν συναλλαγήν.

§15Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ,........

§16Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριε Χαβίνη, δὲν σᾶς διέκοψα. Παρακαλῶ καὶ σεῖς νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Ἐάν, κύριοι, αὐτὸ ἀποτελεῖ ποιοτικὴν βελτίωσιν τῆς συνθέσεως τῆς Βουλῆς, τότε ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ συνθέσεως χειροτέρας ποιότητος, διότι τοιαύτην ποιότητα δὲν τὴν θέλομεν!! (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§17Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Οἱ ἄριστοι εἶναι εἰς ἓν κόμμα; Εἰς τὰ ἄλλα δὲν ὑπάρχουν; Αὐτὰ εἶναι στοιχειώδη πράγματα.

§18Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Πολλὰ πράγματα εἶναι στοιχειώδη, κύριε Χαβίνη. Συγκρατηθῆτε ὅμως διὰ νὰ συζητήσωμεν μὲ ἠρεμίαν. Ὅπως σᾶς ἠκούσαμεν, ὀφείλετε νὰ μᾶς ἀκούσητε. Νομίζω, κ.κ. βουλευταί, ὅτι κατέδειξα ὅτι καὶ τὸ ἐπιχείρημα, τὸ μετὰ τόσης ἐπιμονῆς προβαλλόμενον, περὶ ἀποξενώσεως τοῦ βουλευτοῦ, ἀπὸ τὸν ἐκλογέα, εἶναι ἕωλον. Ἀλλ’ ὑπῆρξε καὶ τρίτη αἰτίασις, ἡ κατάργησις τῶν διαγραφῶν καὶ ἐγγραφῶν. Εἶπον: Πρὸς Θεοῦ, ἀφοῦ εἶσθε ἀποφασισμένοι νὰ καθιερώσητε τὴν εὐρυτάτην ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἀφήσατε ἐλευθέρας τὰς διαγραφάς, ἀφήσατε ἐλευθέρας τὰς ἐγγραφάς. Μά, κ.κ. βουλευταί, ἐὰν ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ συστήματος τῆς εὐρυτάτης ἐκλογικῆς περιφερείας ἐπιτραποῦν αἱ ἐγγραφαὶ ἢ αἱ διαγραφαί, ἢ οἱ σταυροί, τότε τὶ ἄλλο κάμνομεν παρὰ νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὸν τοπικὸν παραγοντισμὸν καὶ τὴν κομματικὴν συναλλαγήν; (Χειροκροτήματα). Ἡ ἀπαγόρευσις τῶν ἐγγραφῶν καὶ διαγραφῶν εἶναι ἀπολύτως συναφὴς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἠμπορεῖ τις νὰ διαφωνῇ πρὸς τὴν ἀρχήν. Ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς δέχεται τις τὴν ἀρχὴν τῆς εὐρυτάτης περιφερείας, ἡ ὁποία ἐντοπίζει τὸν πολιτικὸν ἀγῶνα ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρου πεδίου τῶν ἰδεῶν, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δεχθῇ καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν ἐγγραφῶν καὶ διαγραφῶν, αἱ ὁποῖαι ἐν τῇ πράξει, θάλπουν τὴν κομματικὴν συναλλαγὴν καὶ ἀξιοποιοῦν τὸν κομματικὸν παραγοντισμόν. Ὡμίλησαν, κ.κ. βουλευταί, καὶ περαιτέρω καὶ κατέκρινον τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Δὲν ἠδυνήθην κ.κ. βουλευταί, ὁμολογῶ ν’ ἀντιληφθῶ, ποία εἶναι ἡ ὁριστικὴ ἄποψις τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων διαφωνεῖ ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν χορηγεῖται ἡ ψῆφος εἰς τὸν στρατόν, αὐτὸ μοῦ εἶναι ἀπολύτως σαφές. Ἐὰν ὅμως εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἢ ὄχι ὑπὲρ τῆς χορηγήσεως ψήφου εἰς τὸν στρατόν, αὐτὸ δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ ἀντιληφθῶ. Διότι, ἐνῷ εἰς τὸ ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη τὴν 27ην, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, Φεβρουαρίου, μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ σχεδίου τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δηλοῦται, ὅτι τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, εἶναι ὑπὲρ τῆς χορηγήσεως ψήφου εἰς τοὺς ἄνδρας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, διαφωνεῖ δὲ μόνον ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν χορηγεῖται ἡ ψῆφος αὕτη διὰ τῶν διατάξεων τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν ἀπὸ ραδιοφώνου ὁμιλίαν του, τὴν ὁποίαν μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἤκουσα, ἀλλὰ καὶ ἐδιάβασα τὴν ἑπομένην, ἐμφανίζεται ἀρνούμενος τὴν ψῆφον εἰς τὸν στρατόν, ἰσχυριζόμενος, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου εἰσάγομεν εἰς αὐτόν τὴν πολιτικήν. Συνεπῶς, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ποὺ ὁμιλῶ, δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ ὁριστικὴ ἐπὶ τέλους σκέψις καὶ γνώμη τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ἑπομένως δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ συζητήσω περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀρχῆς. Ἐκεῖνο, ὅμως τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω εἶναι τοῦτο, κ.κ. βουλευταί. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι ἤδη ἀπὸ τῆς παρελθούσης Βουλῆς, ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἔδωσε μάχην διὰ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Διεκηρύχθη τότε καὶ διακηρύσσομεν καὶ τώρα, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχουν ψῆφον οἱ ἀνατροπεῖς, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος καὶ οἱ ὁποῖοι μὲ τὰς διαφόρους ἀποσυμφορήσεις καὶ τὰς εἰρηνεύσεις «μὲ ἀμνηστίαν» κυκλοφοροῦν ἐλεύθεροι καὶ ἔχουν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερῆται τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος, ὁ ὑπηρετῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ καὶ διασφαλίζει τὴν ἀκεραιότητα τῆς Πατρίδος καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μεριμνᾷ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἀποτελεῖ προγραμματικὴν διακήρυξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὴν ὁποίαν καὶ προεκλογικῶς ἐτόνισεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος, καὶ πραγματοποιεῖ ἤδη διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἐπεκρίθη κ.κ. βουλευταί, ὅμως, ὁ τρόπος, καθ’ ὃν χορηγεῖται ἡ ψῆφος εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἰς τοὺς ἄνδρας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Καὶ ἐπανειλημμένως ἠκούσαμεν καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐδιαβάσαμεν ἐπανειλημμένως εἰς δηλώσεις εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι —ἄκουσον! ἄκουσον!—διὰ τῶν διατάξεων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου καλεῖται ὁ στρατὸς νὰ ψηφίσῃ «βάσει καταστάσεων». Τὶ νὰ σᾶς εἴπω! Δὲν ἐφανταζόμην κ.κ. βουλευταί, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζωνται τόσον ἀβάσιμα πράγματα, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις. Οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦν, ὅτι εἰς τὸν στρατὸν χορηγοῦμεν τὴν ψῆφον καὶ τὴν δυνατότητα νὰ ψηφίσῃ «βάσει καταστάσεων» οἱ ἴδιοι ὡς Κυβέρνησις καὶ τὸ 1950 καὶ τὸ 1951......

§19Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὲ τί σύστημα;

§20Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Σᾶς παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω, οἱ ἴδιοι, λέγω, καθιέρωνον τότε, ὅτι ὁ στρατὸς θὰ ψηφίζῃ «βάσει καταστάσεων». Καὶ ὀρθῶς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου ἐν προκειμένῳ δὲν ἀποτελοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀντιγραφὴν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τοῦ 1950 καὶ 1951. Μὲ ἐρωτᾷ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, βάσει ποίου ἐκλογικοῦ συστήματος. Τὶ σχέσιν ἔχει τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικὸν μὲ τὸ ἐὰν θὰ ψηφίζῃ ὁ στρατιώτης, βάσει καταστάσεων ἢ βάσει ταὐτότητος, ἢ βάσει, ἐὰν ἦτο δυνατόν, βιβλιαρίου. Ἐγὼ τοῦτο ἰσχυρίζομαι ἐπὶ τῆς ἐπικρίσεως διὰ τὰς καταστάσεις, διότι διὰ τὰ ἄλλα κ. Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσωμεν περαιτέρω, δι’ ἐκεῖνα δηλαδή, ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ σύστημα. Διὰ τὰς καταστάσεις δὲν βλέπω πῶς ἄλλως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀφοῦ καλοῦνται νὰ ψηφίσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Πῶς ἄλλως εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ νὰ ψηφίσουν παρὰ βάσει καταστάσεων καὶ ὅπως εἶπα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐὰν θέλετε πέραν τῶν καταστάσεων νὰ προσθέσωμεν οἱανδήποτε ἄλλην ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν θὰ σκεφθῶμεν μαζὶ διὰ νὰ ἀποτρέψωμεν οἱανδήποτε νοθείαν, ἢ διὰ νὰ ἀποτρέψωμεν τὸν κίνδυνον οἱασδήποτε διπλοψηφίας, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος. Ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐκ Πρεβέζης, νὰ κοινοποιοῦνται εἰς τὰ κόμματα αἱ καταστάσεις καὶ ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ λαμβάνουν ἀντίγραφον τῶν καταστάσεων τὰ πολιτικὰ κόμματα ποὺ κατέρχονται εἰς τὰς ἐκλογάς, ὅπως δύνανται νὰ παραλάβουν καὶ δωρεὰν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Νομίζω, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη αὐτή. Διότι οὐδὲ σκέψις ὑπάρχει, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εἰς Κυβέρνησιν προεδρευομένην ἀπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον, νὰ χρησιμοποιήσῃ πρὸς νοθείαν τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. (Χειροκροτήματα). Συνεπῶς, τὶ κατηγορεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις τὰς καταστάσεις ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν τεχνικῶς νὰ γίνῃ ἄλλως καὶ ἀφοῦ ὀρθῶς καὶ ἡ ἰδία ὡς Κυβέρνησις, βάσει καταστάσεων, καθώρισε νὰ ψηφίσῃ ὁ στρατός; Καὶ καθιερώνομεν βαρυτάτας κυρώσεις διὰ τυχὸν ψευδεῖς δηλώσεις. Ἐζητήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀπὸ τὸν κ. Χαβίνην, νὰ ἔχουν οἱ στρατιῶται βιβλιάρια. Ἐπειδὴ δὲ βιβλιάρια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, ἀπήτησα καὶ θὰ ζητήσω νὰ προστεθῇ διάταξις ὥστε νὰ ἐφοδιάζηται μὲ ταὐτότητα εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑπάρχῃ καὶ φωτογραφία. Διατὶ λοιπὸν τόσος θόρυβος ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δίδει ψῆφον εἰς τὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος ἀθρόως θὰ ψηφίζῃ μὲ «καταστάσεις»; Δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἄλλως καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ὑμεῖς, κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, τότε ὀρθῶς τὸ καθιερώσατε νὰ ψηφίσῃ ὁ στρατὸς μὲ καταστάσεις, διότι δὲν ἠμπορούσατε νὰ κάμετε ἄλλως. Ἄλλο τὸ θέμα τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ἐὰν θὰ ψηφίζουν τοὺς ὑποψηφίους τῆς περιφερείας ποὺ ὑπηρετοῦν ἢ τῆς περιφερείας ἐκ τῆς ὁποίας κατάγονται. Λέγουν, πῶς εἶναι δυνατὸν αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις νὰ μὴ ψηφίζουν τοὺς ὑποψηφίους τῆς περιφερείας, ἐκ τῆς ὁποίας κατάγονται, ἀλλὰ νὰ ψηφίζουν τοὺς ἀγνώστους δι’ αὐτοὺς ὑποψηφίους τῆς ἕδρας, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπηρετοῦν. Καὶ ἀκριβῶς, προβάλλουν ἐν τούτῳ τῷ σημείῳ τὸ προηγούμενον, ὅτι καὶ τὸ 1950 καὶ τὸ 1951 ὁ στρατὸς καὶ οἱ ἄνδρες τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἐψήφισαν τοὺς ὑποψηφίους τῆς περιφερείας ἐκ τῆς ὁποίας κατήγοντο. Κύριοι βουλευταί, ἐνθυμεῖσθε μὲ αὐτὸ τὸ σύστημα τὶ ἔγινεν. Ἐπέρασε πλέον τοῦ ἑνὸς μηνὸς τὸ 1950 καὶ πλέον τῶν δύο μηνῶν τὸ 1951 καὶ δὲν ἐγνώριζεν ὁ τόπος ποίαν Κυβέρνησιν ἔχει. Καὶ ἡ μεγάλη αὐτὴ καθυστέρησις καὶ ἐκκρεμότης ἀντιλαμβάνεσθε πόσον σοβαράς, ἐπιζημίους συνεπείας συνεπάγεται εἰς βάρος τῆς πολιτικῆς, οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους. Διότι φαντασθῆτε μίαν χώραν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐζήσαμεν καὶ τὸ εἴδομεν, ἡ ὁποία δύο ὁλοκλήρους μῆνας μετὰ τὰς ἐκλογὰς δὲν γνωρίζει ποῖον κόμμα θὰ σχηματίσῃ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ καθιερουμένη εὐρυτάτη περιφέρεια, ἐπιτρέπει χωρὶς πλέον νὰ ἀλλοιοῦται τὸ φρόνημα, ὅπως ἐνδεχομένως εἰς τὴν στενήν, νὰ ψηφίζουν τοὺς ὑποψηφίους τῆς ἕδρας ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπηρετοῦν. Καὶ ὅταν σήμερον καθιεροῦται τὸ κομματικὸν ψηφοδέλτιον ἄνευ διαγραφῶν μὲ τὴν εὐρυτάτην περιφέρειαν, ποίαν ἰδιαιτέραν σημασίαν ἔχει ὁ ὑποψήφιος ὥστε νὰ λέγουν ὅτι εἶναι ἐγκληματικὸν καὶ ἀποξενώνομεν τὸν στρατιώτην ἐκλογέα ἀπὸ τὸν ὑποψήφιον τῆς ἰδιαιτέρας του Πατρίδος; Ἀλλὰ καὶ ἐν προκειμένῳ ποῖοι τὸ λέγουν αὐτό; Οἱ καθιερώσαντες τὸ κομματικὸν ψηφοδέλτιον εἰς τὸν στρατὸν καθ’ ἣν στιγμὴν διὰ τὸν πολίτην δὲν ἦτο κομματικὸν τὸ ψηφοδέλτιον. Διότι λησμονοῦν τοῦτο ὅταν λέγουν αὐτὰ οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου, ὅτι τὸ 1951 μὲ ἀναλογικήν, κατηργήθησαν διὰ τὸν στρατὸν οἱ σταυροί, κατηργήθησαν τὰ ὀνόματα ἀπὸ τὰ ψηφοδέλτια καὶ ὁ στρατὸς ἐλάμβανε ψηφοδέλτια κομματικὰ ἀναγράφοντα μόνον «Ἑλληνικὸς Συναγερμός», «Φιλελευθέρων», «ΕΠΕΚ». Δηλαδὴ μόνον κομματικὰ ψηφοδέλτια. Ὅταν λοιπόν, σεῖς οἱ ἴδιοι, καθιερώσατε τὸ κομματικὸν ψηφοδέλτιον, διότι καθαρῶς κομματικὸν εἶναι τὸ ψηφοδέλτιον ὅταν ἐπὶ ἀναλογικῆς δὲν ἔχῃ δικαίωμα νὰ θέσῃ σταυροὺς ὁ στρατιώτης, ὅπως ἔχει δικαίωμα νὰ θέσῃ σταυροὺς ὁ πατέρας του, ἔρχεσθε σεῖς, νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι ἀποξενώνομεν τὸν στρατιώτην ἀπὸ τὸν ὑποψήφιον τῆς Πατρίδος του; (Χειροκροτήματα). Οὔτε καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον δὲν ἠδυνήθητε νὰ ἔχετε συνέπειαν, τοὐλάχιστον, πρὸς ὅσα ἐπράξατε εἰς τὸ πρόσφατον παρελθόν. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, κ.κ. βουλευταί, πᾶσαν ἐγγύησιν, ἡ ὁποία θὰ προταθῇ καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀφορᾷ τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς οἱασδήποτε καὶ ἐλαχίστης νοθείας τοῦ φρονήματος τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ψήφου τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ἀσμένως θὰ τὴν δεχθῶμεν· καὶ κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι, τῶν καταστάσεων τῶν ψηφιζόντων στρατιωτῶν θὰ λαμβάνουν γνῶσιν τὰ κόμματα καὶ τοῦτο πρὸς ἀποφυγὴν οἱασδήποτε διπλοψηφίας, θὰ καταθέσω δὲ τροπολογίαν περὶ εἰδικῆς ταὐτότητος τοῦ στρατιώτου, τὴν ὁποίαν ἔχω ἑτοίμην, συνεπὴς πρὸς ὅσα εἶπον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ἐν προκειμένῳ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχης Παπάγος ἔκαμε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν πρὸς τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπίσκεψίν των εἰς αὐτόν. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος προέβη εἰς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν μὲ ἐξουσιοδότησε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ κάμω, ὅτι 45 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, οἱαδήποτε μετακίνησις στρατιωτικῶν δυνάμεων, θὰ ἀποκλεισθῇ ἀπολύτως, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, οὐδεμία ὑποψία. (Χειροκροτήματα).

§21Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ, ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ καμμίαν ἐξασφάλισιν.

§22Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Βεβαιότατα, ἀποτελεῖ ἐξασφάλισιν.

§23Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν αἱ μετακινήσεις γίνουν πρὸ τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία θὰ διεξαγάγῃ τὰς ἐκλογάς ......

§24Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Διατί ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις;

§25Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σεῖς τὸ ἠξιώσατε πέρυσι.

§26Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἀπορῶ, πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἐθεώρησε τοῦτο ὡς ἐξασφάλισιν, ἀφοῦ ἐπὶ ἡμέρας αἱ ἐφημερίδες αἱ προσκείμεναι πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἔγραφον ὅτι ἐπιδιώκεται διὰ μετακινήσεων τοῦ στρατοῦ νὰ ἀλλοιώσωμεν τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ οἱ ἀξιότιμοι ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡμίλησαν περὶ ἐπεμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν εἰς τὸν στρατόν. Καὶ ὡς ἀπόδειξις τῶν ἐπεμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὸν στρατόν, ἐπεκαλέσθησαν τὴν διαφορὰν τοῦ ποσοστοῦ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβον εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα. Ἐν προκειμένῳ, κ.κ. βουλευταί, δὲν πρέπει τοῦτο νὰ παραγνωρίζηται, ὅτι εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἰδία ἀναλογία τῶν πολιτικῶν ροπῶν τῶν ἐκλογικῶν συλλόγων τῶν πολιτῶν καὶ μεταξὺ τῶν ἐκλογέων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Εἶναι τόσον φυσικὸν νὰ ὑπάρχῃ μία διαφορὰ νοοτροπίας εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπάγγελμα ἔχουν νὰ μεριμνοῦν καθημερινῶς διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας, πολλοὶ τῶν ὁποίων ζοῦν εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχουν διάφορον νοοτροπίαν καὶ νὰ ἐπιζητοῦν διὰ τῆς ψήφου των, νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὁ στρατὸς δύναται ἀπερίσπαστος νὰ ἀφοσιωθῇ εἰς τὰ ἔργα του. Ἐὰν ρίψετε ἓν βλέμμα εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1950 καὶ 1951 θὰ ἴδητε ἀκριβῶς ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω εἶναι τὸ ἀληθές. Τί ἐγένετο εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1950 ὅταν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατεύματος ἦτο ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως Ἀλέξανδρος Παπάγος; Τὸ Λαϊκὸν κόμμα καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὰ δύο μεγάλα κόμματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἔλαβον 4–5% περισσοτέρας ψήφους εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ἀπ’ ὅ,τι ἔλαβον εἰς τὰ πολιτικὰ τμήματα. Διατί; Διότι ἦτο φυσικὸν οἱ στρατιωτικοὶ νὰ ἀποβλέπουν εἰς τὰ δύο μεγάλα κόμματα ἀναλόγως τῶν πολιτικῶν πεποιθήσεών των ἕκαστος, καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ δίδουν τὴν ψῆφόν των εἰς οἱονδήποτε μικρὸν κόμμα. Ἐψήφισαν τὰ δύο μεγάλα κόμματα, διότι αὐτὰ ἔδιδον τὴν ἐλπίδα τοῦ σχηματισμοῦ ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, πολιτικῆς σταθερότητος καὶ πολιτικῆς ὁμαλότητος καὶ φυσικὸν ἦτο ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τοῦ ἐπαγγέλματός των, ἔχουν ὡς ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνοῦν ἀπὸ πρωΐας μέχρι τῆς ἑσπέρας καὶ ἀπὸ ἑσπέρας μέχρι πρωΐας διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας καὶ ζοῦν κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς παραμεθορίους περιοχὰς εἰς αὐτὰ νὰ ἐμπιστευθοῦν. Καὶ ὅταν τὸ 1951 κατῆλθεν ὁ Στρατάρχης Ἀλέξανδρος Παπάγος εἰς τὰς ἐκλογὰς—τὶ τὸ φυσικώτερον—δὲν ἐχρειάζετο καμμία ἐπέμβασις, ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν ζοῦν, ἐργάζονται καὶ προάγονται, νὰ ἀποβλέψουν μὲ ἰδιαιτέραν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸν ἡγήτορα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τοὺς εἶχεν ἤδη ὁδηγήσει εἰς τὴν νίκην εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, ὅτι θὰ τοὺς ὡδήγει καὶ εἰς τὸ πολιτικὸν πεδίον εἰς τὴν νίκην. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ἀνησυχοῦν οἱ κ.κ. Φιλελεύθεροι, ὅταν ὁμιλοῦν περὶ ἐπεμβάσεων καὶ ἴσως νὰ ἀνησυχοῦν ἐμπλέκοντες τὰ πράγματα μὲ τὰς ἐπὶ τῆς ἐποχῆς των ἀπροκαλύπτους ἐπεμβάσεις τῆς τότε ἡγεσίας τοῦ στρατεύματος, ἡ ὁποία ἠθέλησε μὲ πλαστὸν μεταξὺ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, δημοψήφισμα, νὰ ματαιώσῃ τὴν ψῆφον τοῦ στρατοῦ. Καὶ ταῦτα ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἤδη, ἀξιότιμοι κ.κ. βουλευταί, ἐρχόμεθα εἰς τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ θέμα τῶν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν. Αἱ διατυπωθεῖσαι ἐπικρίσεις εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, δέον νὰ διαιρεθῶσιν εἰς δύο. Ἡ πρώτη ἐπίκρισις, ἀφορᾷ τὴν διάταξιν δι’ ἧς θὰ ἐκλέγωνται καὶ ἀναπληρωματικοὶ βουλευταὶ καὶ οὕτω δὲν θὰ ἐνεργοῦνται ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαὶ βάσει τοῦ νέου ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, οὐδείς, ἂν ἀντελήφθην καλῶς, προβάλλει οἱανδήποτε ἀντισυνταγματικότητα τῆς διατάξεως. Πράγματι δὲν ὑπάρχει καμμία διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν διενέργειαν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν. Ἡ σκέψις ἡ ὁποία μᾶς ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ ὑπάρχουν εἰς τὸ ψηφοδέλτιον τῆς εὐρυτάτης περιφερείας καὶ ὡρισμένοι ἀναπληρωματικοὶ βουλευταί, εἶναι ὅτι, ἐν περιπτώσει κενώσεως ἕδρας, θὰ ἐδημιουργεῖτο, ἰσχυούσης τῆς εὐρυτάτης περιφερείας, σημαντικὴ ἀνωμαλία ἐὰν ἐνηργοῦντο ἑκάστοτε ἐκλογαὶ ἐν τῷ μέσῳ τῆς τετραετίας. Δὲν νομίζω ὅτι ἐνέχει τίποτε τὸ ἀντιδημοκρατικὸν καὶ τὸ ἀνελεύθερον ὅπως, μὲ ἱερὰν ἀγανάκτησιν, ἀνέπτυξαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου οἱ ἀξιότιμοι ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρεσβεύουν καὶ ὑποστηρίζουν τὴν ἀναλογικήν, ὑποστηρίζουν ὅτι, τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς δημοκρατικότητος τῶν κοινοβουλευτικῶν συστημάτων εἶναι ἡ ἀναλογική, ἐν τούτοις ἐπὶ τῆς ἀναλογικῆς, οἱ ἀναπληρωματικοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συμπληρώνουν τὰς κενουμένας ἕδρας. Οὐδέποτε ὑπεστήριξε κανεὶς ὅτι τοῦτο εἶναι ἀντιδημοκρατικὸν καὶ ὅτι πρέπει κάθε τόσον νὰ σφυγμομετρῆται διὰ τῶν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν ἡ κοινὴ γνώμη, ἀλλ’ ἐθεωρήθη τοὐναντίον ὡς ἕνα ἐκ τῶν ἐλαχίστων πλεονεκτημάτων τῆς ἀναλογικῆς, ὅτι ἀποφεύγονται αἱ ἐκλογαὶ εἰς τὸ μέσον τῆς τετραετίας καὶ ἐπιτρέπει τὸν ἀπερίσπαστον ἀπὸ ἐκλογὰς βίον τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, δὲν νομίζω ὅτι δύναται σοβαρῶς νὰ εὐσταθήσῃ οἱαδήποτε ἀντίρρησις ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος τῆς εὐρυτάτης περιφερείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διενεργοῦνται ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαὶ καὶ ὀρθὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκλογῆς ἀναπληρωματικῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ κληθοῦν ἐν περιπτώσει κενώσεως ἕδρας νὰ τὴν συμπληρώσουν. Ἡ ἄλλη ἐπίκρισις ἀφορᾷ τὴν μεταβατικὴν διάταξιν σχετικῶς μὲ τὰς ἀναπληρωματικὰς ἐκλογὰς τῆς τρεχούσης βουλευτικῆς περιόδου, διότι κατὰ τὸν ἰσχύοντα ἐκλογικὸν νόμον, κ.κ. βουλευταί, ἐν περιπτώσει κενώσεως ἕδρας, προβλέπεται ἡ διενέργεια ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς ἐντὸς 45 ἡμερῶν. Καὶ ἡ πρώτη βασικὴ ἀντίρρησις ὅλων τῶν κ.κ. ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἦτο, ὅτι τάχα ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀντισυνταγματική. Καὶ λέγω, ἀπαντῶν, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἠμπορεῖ νὰ ἐπικριθῇ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, ἀλλ’ ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως συνταγματικῆς. Διότι τὸ ἄρθρον 69 τοῦ Συντάγματος, εἶναι σαφές. Εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Ἕδρα βουλευτική, κενωθεῖσα κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος τῆς περιόδου, δὲν συμπληροῦται δι’ ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς ὅταν τοιαύτη ἀπαιτῆται κατὰ νόμον, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλιπόντων, δὲν ὑπερβαίνει τὸ τέταρτον τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν». Τὶ καθιεροῖ, δηλαδὴ κ.κ. βουλευταί, ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ Συντάγματος; Ἀρνητικὸν κανόνα, ὅτι δηλαδή, τὸ τελευταῖον ἔτος τῆς βουλευτικῆς περιόδου, δὲν διενεργοῦνται ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαὶ ὅταν τοιαῦται ἀπαιτοῦνται κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἐκτὸς ἂν ὁ ἀριθμὸς ὑπερβῇ τὸ τέταρτον τοῦ ὅλου. Οὐδαμῶς καθιεροῖ τὸν κανόνα ὅτι πρέπει νὰ διενεργοῦνται ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαί. Εἶναι τόσον σαφὴς ἡ διατύπωσις καὶ τόσον προφανὲς τὸ πνεῦμα τῆς διατάξεως, ὥστε δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι προσκρούει εἰς τὸ Σύνταγμα ἡ ἀλλοία διάρθρωσις τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, κατὰ τὴν τρέχουσαν βουλευτικὴν περίοδον. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ διάταξις τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 69, μόνον ἀρνητικὸν κανόνα καθιεροῖ. Καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω πόσον δίκαιον ἔχω εἰς τὰς σκέψεις μου καὶ διὰ νὰ ἐξουδετερώσω οἱανδήποτε ἀμφιβολίαν οἱουδήποτε ἐξ ὑμῶν, ὡς πρὸς τὴν συνταγματικότητα τῆς μεταβατικῆς διατάξεως, θὰ ἀρκεσθῶ νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Ἐὰν καθορισθῇ διὰ νόμου ὅτι, κενωθείσης βουλευτικῆς ἕδρας, ἡ ἀναπληρωματικὴ ἐκλογὴ ἐνεργεῖται ἐντὸς διμήνου ἢ ἐντὸς ἑξαμήνου ἀπὸ τῆς κενώσεως ἕδρας, θὰ ἦτο ἢ δὲν θὰ ἦτο συνταγματικὸς ὁ νόμος; Ἀπολύτως συνταγματικός, διότι προκειμένου περὶ ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν, ὅταν τοιαῦται ἀπαιτοῦνται κατὰ νόμον, τὸ Σύνταγμα δὲν καθιεροῖ ὡρισμένην προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἐνεργηθοῦν. Ἀκριβῶς δὲ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ τὸ 1929 ἀκόμη, ἐπὶ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, καὶ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ Συντάγματος τῆς Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖον εἶχε παρομοίας διατάξεις ἐν προκειμένῳ πρὸς τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα, καθωρίσθη διὰ τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ νόμου 3824 ὅτι αἱ ἐκλογαὶ πρὸς ἀναπλήρωσιν βουλευτικῶν ἑδρῶν, κενουμένων κατὰ τοὺς τρεῖς πρὸ τῆς λήξεως τῆς τριετίας μῆνας, ἐνεργοῦνται κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν καὶ αἱ Γερουσιαστικαὶ ἐκλογαί. Δηλαδή, ἐνῷ τότε ὑπῆρχεν ὁ πάγιος ἐκλογικὸς νόμος, ὁ καθορίζων τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν ἐντὸς 45 ἡμερῶν, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ καθωρίσθη, διὰ λόγους σκοπιμότητος, ὅτι ἐὰν κενωθῇ μία βουλευτικὴ ἕδρα εἰς τὸ τέλος τοῦ τριμήνου πρὸ τῆς ἐνεργείας τῶν Γερουσιαστικῶν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι τότε ἐνηργοῦντο ἀνὰ τριετίαν, θὰ ἐνεργῶνται μαζὶ αἱ ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαί. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, οὐδὲν κώλυμα ἐκ τοῦ Συντάγματος ἔχομεν, οὐδεμίαν ἐπιταγὴν πρὸς ἐνέργειαν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν ἔχομεν, ἀλλά, τοὐναντίον, ἐπιταγὴν πρὸς μὴ ἐνέργειαν ἐκλογῶν, κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος τῆς περιόδου, καὶ οὐδεμίαν προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ τὰς διενεργήσωμεν, ἐρωτῶ, κατὰ ποίαν λογικὴν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἡ μεταβατικὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀντισυνταγματική; Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὸ Σύνταγμα. Τὸ δὲ λεγόμενον ὅτι καταργεῖ τὰς ἀναπληρωματικὰς ἐκλογάς, εἶναι ἀπολύτως ἐσφαλμένον καὶ λέγεται ὄχι μὲ πολὺ καλὴν θέλησιν, διότι δὲν καταργοῦμεν, ἀλλ’ ἄλλως ρυθμίζομεν τὰ τῶν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν καὶ μάλιστα μόνον περὶ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἐναπομένοντος ἔτους μέχρι τέλους τοῦ τρίτου ἔτους, ὁπότε εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Συνταγματικὴν ἀπαγόρευσιν. Γνωρίζετε, κ.κ. βουλευταί, ὅτι κατὰ τοὺς παρελθόντας 16 μῆνας, δέκα διὰ τὴν ἀκρίβειαν ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαὶ ἐνηργήθησαν. Καὶ γνωρίζετε ὁποίαν ζημίαν διὰ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, διὰ τοὺς μετέχοντας τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ καὶ ὁποίαν ζημίαν διὰ τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, ἀποτελεῖ ἡ διενέργεια ἐκλογῶν. Θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπικριθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Ἀλλὰ καὶ οἱαδήποτε, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας, ἐπίκρισις οὔτε εὐσταθεῖ, οὐδὲ δύναται νὰ εὐσταθήσῃ. Πρῶτον, διότι δὲν καταργοῦνται, αἱ ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαί. Ρητῶς ὁρίζεται ὅτι, ὅπου ἐκλείπουν οἱ ἀντιπρόσωποι μιᾶς περιφερείας εἰς περίπτωσιν ἀτυχήματος—ὁ Θεὸς νὰ φυλάσσῃ— θὰ ἐνεργῶνται ἀμέσως ἐκλογαί. Ὅπου δὲ ὑπάρχουν περισσότεροι, θὰ ἀναβάλλωνται ἁπλῶς αἱ ἐκλογαί, διὰ νὰ γίνωνται ὅλαι συγχρόνως, ὅταν συμπληρωθῇ τὸ ποσοστὸν 4% τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία δεκάκις κατὰ τοὺς τελευταίους 14 μῆνας ἀντιμετώπισεν εἰς ἀναπληρωματικὰς ἐκλογὰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, καὶ ἔχει ὑπὲρ αὑτῆς δέκα συντριπτικὰς νίκας, δικαιοῦται νὰ θεσπίζῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, χωρὶς οὐδείς, ἐὰν εἶναι καλῆς πίστεως, νὰ τολμᾷ νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ κάμνει, διότι τάχα φοβεῖται, τὰς ἀναπληρωματικὰς ἐκλογάς. (Ζωηρὰ Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ μᾶς εἶπον, κ.κ. βουλευταί, περαιτέρω οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰδικώτερον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, περὶ τῶν ἀσπίλων πολιτικῶν ἀνδρῶν, τοὺς ὁποίους τάχα ἐρχόμεθα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ θίξωμεν καὶ νὰ μειώσωμεν. Οὐδείς, κ. Χαβίνη, διενοήθη ποτὲ νὰ θίξῃ, ἀλλ’ ἀντιθέτως τιμῶμεν τοὺς ἀσπίλους πολιτικοὺς ἄνδρας. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ὁ νέος ἐκλογικὸς νόμος πρόκειται ἀκριβῶς νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἀσπίλους πολιτικοὺς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ὡς καθῆκον των ἀντιλαμβάνονται νὰ ἀναλίσκουν τὴν ζωήν των καὶ τὴν περιουσίαν των ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Καὶ ὡμίλησαν, κ.κ. βουλευταί, περὶ ἀβούλου Βουλῆς. Ὑπῆρξε μία ἀποστροφὴ ρήτορος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ὁποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι εἶσθε ἄβουλος Βουλή, ἐφ’ ὅσον καλεῖσθε νὰ ψηφίσετε ἕνα νόμον ἄνευ τροποποιήσεων. Πρὸς Θεοῦ, εἶπον, ἀκούσατε τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεώς σας, ἀποκτήσατε ἰδίαν γνώμην. Ἀντιταχθῆτε εἰς αὐτὸ τὸ τερατούργημα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἄβουλος ἡ Βουλή, κ.κ. συνάδελφοι. Εἶναι Βουλὴ τὴν ὁποίαν θέλει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι τὰ νομοσχέδια, δὲν εἶναι ἀντικείμενον ἀκαδημαϊκῶν συζητήσεων. Τὰ νομοσχέδια τὰ βασικά.....

§27Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὶ εἶναι;

§28Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ σᾶς εἴπω τὶ εἶναι καὶ θὰ τὸ ἀκούσετε. Τὰ νομοσχέδια τὰ βασικά, τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐκφράζουν τὴν σταθερὰν πολιτικὴν γραμμήν της. Καὶ ὅσοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους πιστεύουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν περιβάλλουν διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης των, ψηφίζουν τὰ βασικὰ νομοσχέδια, ὅπως τὸ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τυγχάνει τῆς ἐμπιστοσύνης των. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ὁ κατήφορος δὲν ἔγνω τέλος ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Διότι ἠκούσθη καὶ τοῦτο τὸ πρωτάκουστον. «Νὰ παύσῃ, μᾶς εἶπον, ἡ θεωρία τῶν νέων ἀνδρῶν». Ὄχι, κ.κ. βουλευταί. Αὐτὸ εἶναι ποὺ ἐπιδιώκει ὁ παλαιοκομματισμός. Τώρα πραγματικῶς θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἱστορία τῶν νέων ἀνδρῶν. (Χειροκροτήματα). Διότι ὁ Στρατάρχης Παπάγος αὐτὸ ἐπιζητεῖ καὶ ἐπιδιώκει. Νὰ ἀνανεώσῃ τὸν πολιτικὸν βίον τῆς Χώρας... (Ἐνταῦθα ἐγείρεται ὁ κ. Χαβίνης νὰ ὁμιλήσῃ).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι κ. Χαβίνη, παρακαλῶ πολύ.

§30Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος... θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Εἶναι περίεργον, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ταράσσονται οἱ κ.κ. βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§32Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν μὴ ἀκουόμενος).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαβίνη, σᾶς παρακαλῶ καὶ πάλιν μὴ διακόπτετε.

§34Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Λυποῦμαι, κ.κ. συνάδελφοι. Γνωρίζετε μετὰ πόσης ὑπομονῆς—τῆς ἐπιβαλλομένης, δὲν ἔκαμα καμμίαν παραχώρησιν καὶ μετὰ πόσης προσοχῆς παρηκολούθησα τὴν ἀγόρευσιν καὶ αὐτοῦ καὶ τῶν συναδέλφων του, ἀγόρευσιν μεστὴν ὑβριστικωτάτων χαρακτηρισμῶν καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλ’ ἐνόμισα...

§35Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ ἔκαμα...... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§36Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Μὴ μὲ διακόπτετε. Ἀλλ’ ἐνόμισα, ὅτι ἡ ἠρεμία καὶ ἡ εὐπρέπεια τῆς συζητήσεως ἐπέβαλλε νὰ δεχθῶ σιωπῶν, πᾶσαν ὕβριν. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι εἶχον δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω καὶ ἀπήντησα. Μὴ ταράττεσθε, λοιπόν, κ. Χαβίνη. Τὸ βῆμα εἶναι ἐλεύθερον. Σεῖς ἐξεθέσατε ἐλευθέρως τὰς γνώμας σας, τὰς ἐκθέτομεν ἐλευθέρως καὶ ἡμεῖς. Καὶ ἡ Βουλὴ τελικῶς θὰ ἀποφανθῇ (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὡμίλησαν, κ.κ. συνάδελφοι, αὐτὸ πλέον ὑπῆρξε τὸ ἀποκορύφωμα τῶν ἐπιχειρημάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, περὶ ὁλοκληρωτισμοῦ, περὶ φασισμοῦ καὶ ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας, ἔφθασαν νὰ καταγγείλουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐνώπιον ἀκόμη τῆς Συμμαχικῆς κοινῆς γνώμης, παλαιὰ κακὴ συνήθεια! Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἔχει τὴν συνείδησιν ἥσυχον ὅτι αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία διησφάλισε τὴν Δημοκρατίαν καὶ αὐτὴ εἶναι ἀκόμη, ἡ ὁποία ἐξησφάλισε τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν. (Χειροκροτήματα). Ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας κατελύσατε τὴν Δημοκρατίαν, ἐν ὀνόματι τῆς Δημοκρατίας ἐνωθεύσατε τὴν Δημοκρατίαν, ἐν ὀνόματι τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, ἐνωθεύσατε τὸν Κοινοβουλευτισμόν, διότι εἰς τὰ χείλη τὰ ἰδικά σας, κ.κ. τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, αἱ λέξεις ἔχουν χάσει τὴν σημασίαν των. (Χειροκροτήματα). (Φωναί: Μπράβο, μπράβο). Καὶ δι’ αὐτὸ ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ρήτωρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χανίων βουλευτής, ζητῶν Βουλὴν «ὅλων τῶν τάσεων» ὡς ἐὰν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποτελῇ Ἀκαδημίαν εἰς τὰς συζητήσεις, τῆς ὁποίας νὰ ἀποτελματώνωνται τὰ θέματα τὰ ζωτικὰ καὶ τὰ προβλήματα τοῦ τόπου.

§37Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θέλομεν Βουλὴν ἀντιπροσωπευτικὴν καὶ ὄχι φασιστικήν.

§38Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἔχωμεν συμμαχίας καὶ ἐπιμαχίας ἀνεπιτρέπτους, αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν τὸν τόπον εἰς τὴν συμφορὰν καὶ τὴν καταστροφήν. Καὶ τολμοῦν νὰ ὁμιλοῦν περὶ καταλύσεως τῆς Δημοκρατίας ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὸν Κοινοβουλευτισμόν, ἐπαναλαμβάνω, ἐνώθευσαν. Καὶ ἐτόλμησαν νὰ ὁμιλοῦν περὶ φασισμοῦ εἰς τὸν νικητὴν τοῦ φασισμοῦ (Χειροκροτήματα) καὶ ἐτόλμησαν νὰ ὁμιλοῦν περὶ ὁλοκληρωτισμοῦ εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος συνέτριψε τὸν ἐρυθρὸν ὁλοκληρωτισμόν, διασφαλίσας οὕτω τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας, καὶ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν τῆς Χώρας. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα Χειροκροτήματα).

§39Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ξεύρετε τὶ λέγει ὁ Κανονισμός;

§41Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ὁσάκις γεννᾶται προσωπικὸν ζήτημα, ὁ βουλευτὴς δικαιοῦται νὰ ὁμιλήσῃ. Ἐγεννήθη ζήτημα προσωπικόν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ τὸ γνωστὸν ὕφος του, τὸ αὐταρχικὸν πού ἔχει, ἀπηύθυνε κατ’ ἐμοῦ φράσεις ἀπρεπεῖς καὶ ζητῶ τὸν λόγον, ἵνα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τοῦ ἀπαντήσω, ἐπὶ τῆς αὐτῆς θέσεως καὶ μὲ τὸν αὐτὸν τόνον.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε, εἰμὴ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας. Εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης, παρὰ ταῦτα, ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσῃ καὶ δημιουργεῖται θόρυβος.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά.

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7.35′ μ.μ.)

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Χαβίνης, ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ: «Θεωρεῖται προσωπικὸν ζήτημα πᾶσα μομφὴ κατά τινος βουλευτοῦ, ἢ ἀπόδοσις γνώμης ἀλλοίας τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐξενεχθείσης. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ ζητῶν τὸν λόγον, ὀφείλει νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὶ συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα καὶ ὁ Πρόεδρος ἀποφασίζει. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του ἀποφαίνεται ἡ Βουλή, ἀσυζητὶ καὶ δι’ ἀναστάσεως». Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§45Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατὰ συνήθειαν, κ. κ. συνάδελφοι, ὁσάκις ὁμιλῶ, προσέχω πάρα πολὺ νὰ μὴ θίξω κανένα ἀπολύτως. Καὶ νομίζω πὼς ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην. Χθὲς βράδυ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὡμίλησα μετὰ ψυχραιμίας ἄνευ ὀργῆς, ὅπως ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἔθιξα κανένα ἀπολύτως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, σήμερον μὲ τὸ γνωστὸν ὀργίλον ὕφος του ἐπετέθη καθ’ ἡμῶν ἀποτεινόμενος πρὸς ἐμέ, ἀποκαλῶν ἡμᾶς παλαιοκομματικούς. Τὴν ὕβριν αὐτὴν τὴν ἀντιστρέφω κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὰς φλέβας τοῦ ὁποίου ρέει ἕνα αἷμα φαυλοκρατικὸν καὶ παλαιοκομματικόν... (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαβίνη, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος παρακαλῶ.

§47Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἔχομεν, κ. κ. συνάδελφοι, ὅλοι μας τὴν ἱστορίαν τὴν πολιτικήν, καὶ δὲν δύναται διὰ μιᾶς φράσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνήκων μάλιστα εἰς ἕνα κόμμα τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ καυχᾶται δι’ ἀνωτέρας ἰδέας, εἰς τὸ Νέον Κόμμα, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης κατηγορεῖται, νὰ μᾶς ἀποκαλῇ φαυλοκράτας.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προσωπικὸν ζήτημα εἶναι αὐτό;

§49Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μάλιστα προσωπικόν. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς πολὺ διότι ἀναγκάζομαι νὰ ὁμιλήσω κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ἀφορμὴν ἔδωσεν ὁ ἴδιος. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἔχει μετανοήσει, διότι δὲν ἔχει μετανοήσει, καὶ ἐγὼ δὲν ἀνακαλῶ τὰ ὅσα εἶπον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§50Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Εἶναι ἀληθῶς ἐξόχως λυπηρόν, κ.κ. βουλευταί, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος εὗρε τὸν χειρότερον τρόπον, διὰ νὰ ἀντιδράσῃ εἰς τὴν εὔλογον στενοχωρίαν, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν περιήγαγεν ἡ ἀγόρευσίς μου. Καὶ ἠθέλησε νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι τάχα τὸν ὕβρισα, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ὑβρίζει, καὶ μετὰ ἕνα δευτερόλεπτον, νὰ διαψεύσῃ αὐτὸς ἑαυτόν, ὑβρίζων, κατὰ τρόπον ἀχαρακτήριστον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§51Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ........................

§52Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ μὲ ἀκούσετε. Δὲν σᾶς διέκοψα. Θὰ μὲ ἀκούσετε σιωπῶν, ὅπως σᾶς ἤκουσα καὶ ἐγὼ σιωπῶν.

§53Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. .. Δὲν ἠμπορεῖτε...

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χαβίνη, ὁ κ. Ὑπουργὸς σᾶς ἤκουσε. Θὰ τὸν ἀκούσετε καὶ σεῖς.

§55Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὡμίλησα κ. συνάδελφε, κατὰ τρόπον ἐξόχως γενικὸν καὶ ἐὰν ἐμνημόνευσα τὸν ἀξιότιμον κ. ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον, τὸν ἐμνημόνευσα, ἐπικαλούμενος δύο αἰτιάσεις του, εἰς τὰς ὁποίας νομίζω, ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω. Τὸν ἠνώχλησα διότι δὲν διέλαθε τῆς προσοχῆς μου ἡ ἀποστροφή του, ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ ἡ ἱστορία τῶν νέων καὶ «νὰ παύσωμεν πλέον αὐτὴν τὴν ἱστορίαν τῶν νέων». Καὶ τοῦ ἀπήντησα, διὰ τὴν χθεσινὴν αὐτὴν ἀποστροφήν του ὅπως ἔπρεπε νὰ τοῦ ἀπαντήσω καὶ τοῦ εἶπον: Ὄχι, δὲν θὰ τελειώσῃ διότι δὲν ἠδυνήθη ποτὲ νὰ ἀρχίσῃ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοκομματισμοῦ, ἀλλὰ θὰ ἀρχίσῃ τώρα μὲ τὴν ζωογόνον πνοὴν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. (Χειροκροτήματα). Αὐτὰ εἶπον καὶ εἶσθε ὅλοι μάρτυρες καὶ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ εἶναι ἀψευδὴς μαρτυρία τοῦ τὶ εἶπον. Ἐστενοχωρήθη ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος καὶ ἀντὶ νὰ προσπαθήσῃ ὡς ὤφειλε καὶ θὰ ἀνταπεκρίνετο πληρέστερον πρὸς τὴν ἠρεμίαν καὶ τὴν ψυχραιμίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε ἀντιμετωπίζει τὰ ζητήματα, ἐν ἀντιθέσει, πρὸς τὸ «σύνηθες ὀργίλον ὕφος μου», ὅπως λέγει, ἀντὶ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξηγήσῃ τὴν ἀτυχεστάτην χθεσινήν του ἀποστροφήν, ἡ ὁποία μοῦ ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν—ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω— μιᾶς εὐτυχεστάτης ἀπαντήσεως, ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ Βήματος διὰ νὰ μὲ ὑβρίσῃ. Καὶ εἶπεν, ὅτι ρέει αἷμα φαυλοκρατικὸν εἰς τὰς φλέβας μου. Μακάρι νὰ εἴχατε τὸ ἰδικόν μου αἷμα.

§56Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν τὸ θέλω.

§57Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Καὶ ἐτόλμησε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀνῆκον εἰς τὸ Νέον Κόμμα, τὸ ὁποῖον τάχα κατηγορεῖται ἀπὸ τὴν Κοινὴν Γνώμην. Συμμερίζεσθε τὴν αἰσχρὰν αὐτὴν συκοφαντίαν. Ἐὰν ναί. Σᾶς περιφρονῶ. (Χειροκροτήματα). (Θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως —κωδωνοκρουσίαι). Σᾶς περιφρονῶ.

§58Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σεῖς εἶσθε ἄξιος πάσης περιφρονήσεως. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν Συνεδρίασιν διὰ 5 λεπτά.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

Ὥραν 8.20′ μ.μ. ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Προέδρου κ. Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν παρίσταται.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§61Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριοι βουλευταί, εἶσθε ὅλοι αὐτήκοοι τῶν ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν λεχθέντων. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἀγορεύων ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου εἶπον, ἀπαντῶν, ὡς εἶχον ὑποχρέωσιν εἰς τὰς αἰτιάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μνημονεύσας καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε χθὲς ὁ κ. ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος. Ἐνθυμεῖσθε ὅλοι ὅτι ὡμίλησε περὶ νέων καὶ εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ τελειώνῃ ἡ ἱστορία τῶν νέων καὶ ἐπωφελήθην τῆς εὐκαιρίας νὰ τοῦ ἀπαντήσω, ὅτι ἡ ἱστορία τῶν νέων ποὺ θέλουν νὰ ἀναμιχθοῦν εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ νὰ ἀναζωογονήσουν τὴν πολιτικὴν τοῦ τόπου, δὲν πρόκειται νὰ τελειώσῃ διότι δὲν ἤρχισε καὶ δὲν ἤρχισε τοῦ εἶπον, διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀρχίσῃ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοκομματισμοῦ καὶ ὅτι θὰ ἀρχίσῃ ὑπὸ τὴν ζωογόνον πνοὴν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, ὅτι ταῦτα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος καὶ δὲν προσθέτω οὔτε ἀφαιρῶ μίαν λέξιν τῶν ὅσων ἐλέχθησαν. Ὁ κ. ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος, ἐνόμισεν ὅτι πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ ἠθέλησε νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ εἶπεν, ὅτι τάχα τὸν ὕβρισα καὶ στρεφόμενος πρὸς ἐμέ, εἶπεν, ὅτι ρέει αἷμα φαυλοκρατικὸν εἰς τὰς φλέβας μου. Καὶ περαιτέρω εἶπεν, ὅτι ἀνῆκον ἄλλοτε εἰς τὸ Νέον Κόμμα, τὸ ὁποῖον διατελεῖ ὑπὸ τὴν γνωστὴν κατηγορίαν, ὅπως εἶπεν, ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης.

§62ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§63Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὑβρισθείς, καθ’ ὃν τρόπον ὑβρίσθην βαρύτατα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον, ἐνόμισα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν ν’ ἀπαντήσω. Καὶ ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος, κύριοι βουλευταί, ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἶπον, ὅτι λυπᾶμαι διότι ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ κ. Χαβίνης ἐγκατέλειψε τὴν ψυχραιμίαν του καὶ ἀντέδρασεν εἰς τὴν στενόχωρον ἀπάντησίν μου διὰ τὴν ἀτυχῆ του ἀποστροφὴν διὰ τοὺς νέους μὲ μίαν ὑβριστικωτάτην ἐναντίον μου ἐπίθεσιν καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι ρέει φαυλοκρατικὸν αἷμα εἰς τὰς φλέβας μου. Τοῦ ἀπήντησα: Μακάρι νὰ ρέῃ εἰς τὰς ἰδικάς σας φλέβας τὸ αἷμα, τὸ ὁποῖον ρέει εἰς τὰς ἰδικάς μου. Δὲν ἠθέλησα περισσότερόν τι νὰ εἴπω, καίτοι ἦτο βαρυτάτη ὕβρις, διότι δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ θίξῃ τὴν μνήμην τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος εἶναι δι’ ἐμὲ λίαν προσφιλής, τὴν μνήμην τοῦ Πατρός μου. Καὶ συνεκρατήθην. Ὡμίλησε περαιτέρω καὶ περὶ τῆς ἐλεεινῆς ἐκείνης συκοφαντίας καὶ τοῦ εἶπον: Ἐὰν συμμερίζεσθε τὴν συκοφαντίαν, ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς τὸ Νέον Κόμμα, εἰς ὅ τότε ἀνῆκον, σᾶς περιφρονῶ. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, ὅτι θὰ μοῦ ἀναγνωρίσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι συνεκρατήθην πρὸ τῶν βαρυτάτων ὕβρεων τοῦ κ. ἐκ Πρεβέζης συναδέλφου. Πρῶτον, εἰς μίαν πολιτικὴν συζήτησιν δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ ἀναμίξῃ τὴν ἱστορίαν τὴν οἰκογενειακὴν μου, τὴν ὁποίαν πολὺ καλὰ γνωρίζει ἡ εὐρυτέρα ἑλληνικὴ κοινωνία καὶ ἔχω κάθε λόγον νὰ τὴν θεωρῶ τίτλον τιμῆς δι’ ἐμέ. (Χειροκροτήματα). Δεύτερον, διότι δὲν εἶχε κανένα δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς γνωστῆς συκοφαντίας, ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς τὸ τότε Νέον Κόμμα καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ὑπάρχει σήμερον Νέον Κόμμα, διότι ἀπὸ τὸ 1951 ὑπάρχει μόνον ὁ Στρατάρχης Παπάγος μὲ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν. Καὶ δὲν θὰ ἐχρειάζετο τίποτε ἄλλο, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἐχρειάζοντο οὔτε τὰ βουλεύματα τὰ δικαστικά, τὰ ὁποῖα ὡμίλησαν περὶ ἀνυπαρξίας καὶ σκιᾶς ἔστω ὑποψίας τῆς ἐλεεινῆς ἐκείνης συκοφαντίας, ἀλλὰ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἴμεθα συνεργάται τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὸν κ. Χαβίνην νὰ σεβασθῇ τὴν θέσιν μας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. (Χειροκροτήματα). Ἀπήντησα, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ τὸν πλέον σύντομον, συνοπτικὸν καὶ συγκρατημένον τρόπον καὶ τοῦ εἶπον, ἐὰν συμμερίζεσθε τὴν ἐλεεινὴν συκοφαντίαν, σᾶς περιφρονῶ. Διατὶ ἀπεχώρησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις; Μὲ ὕβρισεν ὁ κ. ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος καὶ ἀντὶ οἱ ἀξιότιμοι Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ τὸν συμβουλεύσουν νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὕβριν αὐτήν, ἀποχωροῦν γενόμενοι ἀλληλέγγυοι μὲ αὐτόν. Τί σχέσιν ἔχει ἡ Ἀντιπολίτευσις μὲ ἕνα προσωπικὸν ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον συνέβη μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Χαβίνη;

§64Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον σκοπὸν νὰ φύγουν.

§65Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἐπανειλημμένως ὡμίλησα πρὸς τὴν Βουλήν, ἐπανειλημμένως ἦλθον εἰς ζωηρὰς διαλογικὰς συζητήσεις, ἀκόμη καὶ μὲ τοὺς ἀξιοτίμους ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶσθε ὅλοι μάρτυρες ὅτι οὐδέποτε ὑπερέβην τὰ ὅρια τῆς ἐπιβαλλομένης εὐπρεπείας. Οὐδένα ποτὲ ἔθιξα ὁπωσδήποτε προσωπικῶς. Ἔθεσα πάντοτε τὰ ζητήματα ἐπὶ ἀντικειμενικῆς βάσεως. Ἀπήντησα σήμερον μετὰ ζωηρότητος εἰς τὰς αἰτιάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐν τούτοις, νομίζω, ὅτι οὐδένα ἔθιξα. Ἀπήντησα ἐπὶ καθαρῶς ἀντικειμενικῶν ἐπιπέδων. Καὶ δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ ὑπομνήσω ὅτι ἐπὶ δύο συνεχεῖς συνεδριάσεις ὑβριστικώτατα ὡμίλησαν περὶ ἡμῶν καὶ περὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ περὶ ὅλων ἡμῶν, ὁμιλοῦντες περὶ τερατουργημάτων, φαυλότητος, ἀνομολογήτων σκοπῶν, περὶ φασισμοῦ, φαυλοκρατίας καὶ παλαιοκομματισμοῦ, περὶ παραστρατιωτικῶν ὀργανώσεων καὶ περὶ!... περὶ... περὶ... τῶν πάντων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ τοὺς ἠκούσαμεν σιωπῶντες καὶ μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην κατὰ τὰς συζητήσεις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπίας ἠρεμίας καὶ προσοχῆς. Λυποῦμαι πάρα πολὺ διότι ἐγένετο ἀφορμὴ ἡ ἀγόρευσίς μου τῆς ἀποχωρήσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλ’ ἡ πραγματικὴ αἰτία δὲν εἶναι αὐτή. Ἡ πραγματικὴ αἰτία εἶναι ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἤθελε νὰ ἀποχωρήσῃ καὶ ἀπεχώρησε, διότι ἦτο σαφές, σαφέστατον τὸ νόημά μου. Δὲν ἀπηυθύνθην πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀπηυθύνθην πρὸς τὸν κ. Χαβίνην καὶ τοῦ εἶπον: Ἐὰν συμμερίζεσθε τὴν αἰσχρὰν ἐκείνην συκοφαντίαν, σᾶς περιφρονῶ. Καὶ εἶχον δικαίωμα νὰ τὸ εἴπω ἐφ’ ὅσον μὲ ὕβρισε καθ’ ὃν τρόπον μὲ ὕβρισε. (Χειροκροτήματα.).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, εἶναι ἀπών, ὁ κ. Μπακλατζῆς ἐκ μέρους τῆς ΕΠΕΚ εἶναι ἀπών. Εἰς τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων ἀπομένει ὁ κ. Παπασπύρου, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι ἀπών. Ἐπὶ πλέον ἀπομένει ὁ κ. Περικλῆς Ἀργυρόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν λόγον.

§67ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔσομαι βραχύλογος, κατὰ τὸ δυνατόν, καὶ οὐσιαστικός, ἀλλὰ καὶ παρὰ τὰς συνηθείας μου, ὀλίγον δριμὺς διὰ τοὺς ὀπαδοὺς τοὺς νεωτέρους μάλιστα τοῦ Βενιζελικοῦ Κόμματος, οἱ ὁποῖοι φαίνεται ὅτι ἀγνοοῦν τὴν ἱστορίαν τοῦ κόμματός των. Ἀποκαλῶ τὸ Κόμμα αὐτὸ Βενιζελικόν, διότι ἀπὸ τεσσαρακονταετίας πολιτευόμενος, ἀρθρογραφῶν καὶ δικηγορῶν, οὐδέποτε ἀπεκάλεσα αὐτὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως οὐδέποτε ἀπεκάλεσα τὴν Μαύρην θάλασσαν Εὔξεινον Πόντον, (Χειροκροτήματα,) διότι δὲν ἀρέσκομαι εἰς τοὺς εὐφημισμούς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἕνα μικρὸν πρόλογον. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναξέσω πληγὰς ἀλλ’ εἶναι ἤδη αὐτὰ ἱστορικὰ γεγονότα. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἔρχωνται οἱ κύριοι αὐτοί, τῆς πτέρυγος αὐτῆς, νὰ κατηγοροῦν τὸν Στρατάρχην Παπάγον καὶ ἡμᾶς πάντας ὡς ἀντισυνταγματικοὺς καὶ ἀντιδημοκρατικούς, ὅταν τὸ Κόμμα των, ὅπως εἶναι ἱστορικῶς γνωστόν, ἐπανειλημμένως παρεβίασε κατὰ τὸ παρελθόν, τὸ Σύνταγμα. Ἀναφέρω μερικὰ συγκεκριμένα γεγονότα, καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι ἐδῶ, οἱ Βενιζελικοί, ὥστε νὰ φωτισθοῦν οἱ νεώτεροι τούτων. Καὶ ἡμεῖς οἱ παλαιότεροι ἔχομεν καὶ ἕνα ἀκόμη λόγον ὑπάρξεως ἐνταῦθα, διότι ἐζήσαμεν τὰ γεγονότα καὶ δυνάμεθα νὰ διαφωτίσωμεν τοὺς νεωτέρους. Τὸ Κόμμα λοιπόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκουν οἱ κύριοι αὐτοί,—καὶ ἐπαναλαμβάνω πρόκειται περὶ ἱστορικῶν γεγονότων καὶ διὰ τοῦτο τὰ λέγω— εἰς τὰ 1910, ὁ ἡγέτης καὶ ὁ ἱδρυτὴς τοῦ Κόμματος αὐτοῦ, κατώρθωσε νὰ πείσῃ τὸν συνταγματικώτατον τότε, Βασιλέα Γεώργιον Αʹ, νὰ καλέσῃ, παρὰ τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864, τὴν Αʹ Ἀναθεωρητικὴν Βουλήν. Ἄρα, παραβίασις τοῦ Συντάγματος. Δεύτερον, ὅταν εἶδεν ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν ἐκείνην, δὲν εἶχε, παρὰ 19 βουλευτάς, ἀπεφάσισε νὰ τὴν διαλύσῃ. Καὶ τοῦτο ἀντισυνταγματικῶς. Διότι κατὰ τοὺς συνταγματολόγους, τοὐλάχιστον, πρέπει μία Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀποστολήν της, διὰ νὰ διαλυθῇ. Τὴν διέλυσεν. Ἐκάλεσε τὴν Βουλὴν τοῦ 1911, ἐπίσης ἀντισυνταγματικῶς. Καὶ πλειστάκις παρέβη τὸ Κόμμα αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, διότι ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ ἀρχηγὸς αὐτοῦ, μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τῆς Θεσ/νίκης τῷ 1916 ἐνταῦθα, ἐπὶ τριετίαν, τί ἔπραξεν; Ἀνεκάλεσεν εἰς τὴν ζωὴν μίαν Βουλὴν διαλυθεῖσαν, πεθαμένην, τὴν ἀνεκάλεσε δι’ ἑνὸς νόμου, διότι εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν εἶχε τὴν πλειοψηφίαν, δηλαδὴ ἐδικτατόρησεν ἐπὶ τρία ἔτη. Καὶ εἶναι γνωστόν, κύριοι, κατὰ τὰ τρία αὐτὰ ἔτη, τὶ ἐδημιουργήθη. Διὰ νόμου, κατέλυσαν τότε τὴν ἰσοβιότητα τῶν δικαστῶν, κατὰ τὸ Σύνταγμα. Καὶ ἐνθυμοῦμαι τὸν ἀτυχῆ Βασιλέα, Ἀλέξανδρον, ὁ ὁποῖος μὲ ἐκάλεσε καὶ μοῦ εἶπεν: «Ἐξώρισαν τὸν πατέρα μου, διότι δὲν ἐτήρησε τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν πρώτην ὑπογραφήν, ποὺ μοῦ ζητοῦν νὰ θέσω, εἶναι ἡ παραβίασις τοῦ Συντάγματος.». Δὲν ἔχουν λοιπὸν, οἱ κύριοι αὐτοί, ἀφοῦ δὲν γνωρίζουν τὴν ἱστορίαν των, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ κατηγοροῦν ἡμᾶς. Εἶναι δὲ γνωστὸν τί συνέβη. Τότε, 40.000 οἰκογένειαι ἐξετοπίσθησαν, ἐφυλακίσθησαν ἀξιωματοῦχοι, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ὑπέστην τοὺς διωγμοὺς καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῶν καὶ τραγικὰ οἰκογενειακὰ δυστυχήματα. Τὰ ἀναφέρω ταῦτα, κύριοι, διότι αὐτὰ εἶναι ἱστορικὰ γεγονότα, καὶ δὲν εἶναι ἀνεκτὸν νὰ ἔρχωνται οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ κατηγοροῦν ἡμᾶς ὡς ἀντισυνταγματικοὺς καὶ ἀντιδημοκρατικούς. Λυποῦμαι, ὅτι ἀπεχώρησεν ὁ Συναρχηγὸς τοῦ Βενιζελικοῦ Κόμματος, κ. Παπανδρέου, διότι οὕτω ἐστερήθημεν μιᾶς ἀκομματίστου ἐθνικῆς φωνῆς, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποσχεθῆ, νὰ τηρήσῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κατὰ τὴν Συνεδρίασιν τῆς 2–3–53, ὁ κ. Παπανδρέου εἶπε τὰ ἀκόλουθα: «Εὑρίσκομαι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀπηλλαγμένος κομματικῶν δεσμεύσεων καὶ φιλοδοξιῶν, καὶ εἶμαι μία ἀνεξάρτητος ἐθνικὴ φωνὴ τῆς Βουλῆς. Αὐτὴν τὴν ἀποστολήν μου, ἔχων ἀπόφασιν, θὰ ἐκτελέσω». Ὅταν ὅμως τοῦ προσεφέρθη ἡ συναρχηγία τοῦ Κόμματος, ἐλησμόνησε τὴν ἐθνικὴν φωνὴν καὶ τὴν μετέβαλεν εἰς ἄκρως κομματικήν. Καὶ νομίζω ὅτι εἶναι εὐτύχημα, ὅτι δὲν ἠκούσαμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὴν φωνὴν αὐτὴν. (Χειροκροτήματα). Μὲ ὀλίγας λέξεις, λόγῳ τῆς πείρας μου, διότι ἀνεμίχθην εἰς τὴν πολιτικὴν, λόγῳ τοῦ μικροβίου τὸ ὁποῖον ἐνεφώλευεν εἰς τὰς φλέβας μου πατρόθεν καὶ μητρόθεν. Ἀπὸ τοῦ 1912 ἐξετέθην κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεκράτει ὁ μέγας καὶ ἀκράτητος Βενιζελισμός. Τότε ἀπέτυχεν ὅλη ἡ Ἀντιπολίτευσις. Παρουσιάσθη μάλιστα τὸ θέαμα νὰ ἐμφανισθοῦν 60 ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐννοεῖται, ἀπέτυχον. Ὡμίλησαν πολλοὶ περὶ ἀναλογικῆς, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐκηρύχθησαν δῆθεν ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφικοῦ, ὅπως ὁ κ. Χαβίνης καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης, δὲν παρέλειψαν νὰ ὁμιλήσουν περὶ τῶν ἀρετῶν τῆς ἀναλογικῆς. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Μητσοτάκης εἶπεν ὅτι πρέπει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ὑπάρχουν καὶ οἱ Ἀριστεροί, διότι ἀποτελεῖ τοῦτο ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω Δεξιοὺς καὶ Ἀριστερούς. Γνωρίζω ἐθνικόφρονας καὶ κομμουνιστάς. Κατὰ πόσον δὲ συμφέρει ἡ ἀναλογικὴ καὶ νὰ παρίστανται καὶ οἱ Ἀριστεροί, κατὰ τὸν κ. Μητσοτάκην, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν κατάστασιν τὴν κρατοῦσαν εἰς τὰς Βουλὰς δύο μεγάλων Κρατῶν, τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ἰταλίας ποὺ ἐξ αἰτίας τοῦ συστήματος αὐτοῦ κινδυνεύει νὰ διασπασθῇ αὐτὴ ἡ Βορειοατλαντικὴ Συμμαχία καὶ ἠναγκάσθησαν τελευταίως καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ νὰ δηλώσουν εἰς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θὰ παύσουν νὰ τοὺς χορηγοῦν καὶ πολεμικὸν ὑλικὸν καὶ χρήματα, διότι δὲν ἐννοοῦν νὰ περιέλθουν ταῦτα βραδύτερον εἰς τοὺς Κομμουνιστάς. Ἀλλ’ ἡ εἴδησις—ἐὰν εἶναι ἀληθής, διότι τὴν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας—ὅτι ἡ ΕΔΑ εἶχε τὴν τόλμην καὶ τὴν ἀναίδειαν νὰ ὑποβάλῃ ὑπόμνημα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ὅτι κηρύσσεται ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς Ἀναλογικῆς, εἶναι ἀρκετὴ διὰ νὰ εἴπῃ κανεὶς εἰς τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία κηρύσσεται ὑπὲρ τῆς Ἀναλογικῆς, ὅτι, κατόπιν τούτου εἶναι συνοδοιπόροι τῆς Ε.Δ.Α. ἤτοι τοῦ Κομμουνισμοῦ. Ἐπίσης οἱ ὀπαδοὶ τοῦ Κόμματος αὐτοῦ, ἀγνοοῦν ὅτι ὁ ἱδρυτὴς τοῦ Βενιζελικοῦ Κόμματος, ἦτο ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος μὲ εὐρυτάτην περιφέρειαν. Εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1912, αἵτινες ἐγένοντο μὲ πλειοψηφικὸν σύστημα, ποία ἦτο ἡ πρώτη ἐκλογικὴ περιφέρεια τῆς Ἑλλάδος, ἡ τῶν Ἀθηνῶν; Τὴν ὑπέστην καὶ τὴν γνωρίζω: Ἀθῆναι, Πειραιεύς, Ἀττική, ὅλα τὰ χωρία τῆς Ἀττικῆς καὶ Αἴγινα, Ἀγκύστρι, ἐπαρχίαι Μεγαρίδος, Θηβῶν, Λειβαδίας—ἐτρέχομεν δὲ σὰν τρελλοὶ εἰς ὅλην τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν διὰ νὰ ἀποτύχωμεν. Ἐνῷ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διὰ τὸ πρῶτον ἐκλογικὸν τμῆμα τῆς Ἑλλάδος τί ἀναφέρει; Τὰς Ἀθήνας, τὴν Ἀττικήν, καὶ τὴν Ἐπαρχίαν Μεγαρίδος. Οὔτε Πειραιᾶ, οὔτε Αἴγιναν, οὔτε Ἀγκύστρι, οὔτε Θήβας, οὔτε Λεβάδειαν. Καὶ ἐν τούτοις ὁμιλοῦν περὶ μεγάλης ἐπεκτάσεως. Ὑποθέτω δέ, ὅπως ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξήγησεν, ὅτι καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογικὰς περιφερείας τὸ αὐτὸ θὰ ἐπικρατῇ. Ἐπίσης, τὴν 1ην Νοεμβρίου τοῦ 1920 αἱ ἐκλογαὶ ἐγένοντο μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα καὶ μὲ τὴν αὐτὴν σχεδὸν περιφέρειαν ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Λέγουν, ὅτι διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ, καταπίπτει ἡ ὑπόστασις τοῦ βουλευτοῦ, ἐνῷ, ἀντιθέτως, ἀνυψοῦται αὕτη. Δὲν παύει, ὡς λέγουν, νὰ εἶναι ὁ ὑποψήφιος ἄσχετος μὲ τὴν ἐπαρχίαν του, διότι ὑποτίθεται ὅτι ὁ ἀρχηγὸς Κόμματος ὅταν καταρτίσῃ τοὺς συνδυασμούς, θὰ προσλαμβάνῃ ὑποψηφίους ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας καὶ συνεπῶς κάθε ἐπαρχία θὰ ἔχῃ καὶ τὸν ὑποψήφιον, ὁ ὁποῖος συνδέεται τοπικῶς μὲ τοὺς ἐκλογεῖς τῆς ἐπαρχίας του. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον μὲ τὴν εὐρυτάτην, ὁ ἀρχηγὸς θὰ προσλαμβάνῃ καὶ ἀξίους ἄνδρας μὴ ἔχοντας ἐκλογικὸν ὑπόβαθρον. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ στρατοῦ κύριοι, θέλουν ἐγγυήσεις, Ἔχουν δίκαιον διότι ἐξ ἰδίων κρίνουν τὰ ἀλλότρια (Χειροκροτήματα). Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὶ ἐγένετο εἰς τὰς ἐκλογὰς τῆς 1 Νοεμβρίου 1920. Τότε δὲν ὑπῆρχεν εἰρήνη, ὅπως τώρα. Ὑπῆρχε μία ἐκστρατεία διαποντία, περὶ τῆς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω, εἶναι ἄλλο θέμα αὐτό. Ἐλπίζω νὰ ζήσω ἀρκετὰ διὰ νὰ συμπληρώσω μίαν νέαν συγγραφήν μου ἐπὶ τῇ βάσει κειμένων ἐπισήμων ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Τότε, λοιπόν, ἐψήφισεν ἡ στρατιὰ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, εἶχε πεισθῆ παρ’ ἀνοήτων φίλων ἑδρευόντων ἐν Ἀθήναις, ὅτι ἡ νίκη του εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη. Ἐκλήθη δὲ τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλίας καὶ ἠρωτήθη ἐὰν ἦτο βέβαιος διὰ τὴν νίκην, ἄλλως νὰ μὴ γίνουν ἐκλογαί—γνωρίζω δὲ ταῦτα κύριοι, διότι ὁ γαμβρός μου Γάλλος Πρεσβευτής, ἦτο Διευθυντής, τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, καὶ συνεπῶς ἡ πληροφορία μου εἶναι ἀκριβὴς—καὶ ἀπήντησεν ὅτι, ἀσφαλῶς εἶμαι βέβαιος διὰ τὴν νίκην. Οἱ στρατιῶται τότε, ὅλοι ἐψήφιζον τὸ λαϊκὸν κόμμα. Ἐγένοντο τὰ ψηφοδέλτια, ἐτοποθετήθησαν ἐντὸς σάκκων. Ἀλλ’ οἱ ἐπὶ κεφαλῆς διάφοροι ἀξιωματικοὶ ἀντελήφθησαν, ὅτι δὲν ψηφίζεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ἤνοιξαν τοὺς σάκκους καὶ ἀντικατεστάθησαν τὰ ψηφοδέλτια τὰ λαϊκὰ μὲ Βενιζελικά. Ἀλλά, παρὰ ταῦτα, ἡ καταφορὰ τοῦ λαοῦ ἦτο τοιαύτη, λόγῳ τῆς κακῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς τῆς τριετίας ἐκείνης, ὥστε καὶ αὐτὸς ὁ Ἱδρυτὴς τοῦ Κόμματος ἀπέτυχεν ἐν Ἀθήναις καὶ ἔλαβε 12.000 ψήφους ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸν τελευταῖον τοῦ λαϊκοῦ Κόμματος ἐν Ἀθήναις, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ἐξάδελφός μου, ὁ μακαρίτης ναύαρχος Ἀνδρέας Μιαούλης. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸν στρατόν. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐσκέφθη κακῶς καὶ παρὰ τὸ συμφέρον της. Διότι δὲν θέλω ὡς προφήτης νὰ ὁμιλήσω περὶ πολλῶν τετραετιῶν. Ἀλλ’ εὔχομαι εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐπὶ μακρὰ ἔτη, ὁ Στρατάρχης Παπάγος νὰ διοικήσῃ τὸν τόπον, διὰ νὰ εὐεργετήσῃ καὶ τὴν Πατρίδα καὶ τὸν λαόν, (χειροκροτήματα) καὶ νὰ ἀνυψώσῃ τὸ ἐπίπεδον καὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τοῦ λαοῦ, εἰς τὸ ὕψος τῆς εὐπρεπείας καὶ τῆς ἠθικότητός του. Ἀλλά, φυσικόν εἶναι, θὰ ἔλθῃ μετὰ πολλὰ ἔστω ἔτη, μία στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ λειτουργήσῃ τὸ εὐμετάβολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι τὸν χαρακτῆρα ἑνὸς λαοῦ, διαμορφώνει τὸ κλῖμα, ὅπως γράφει καὶ ὁ Γάλλος συγγραφεύς, Ταίν, εἰς τὴν φιλοσοφίαν τῆς τέχνης, δι’ ὃ καὶ λόγῳ τοῦ κλίματος τοῦ εὐμεταβόλου καὶ οἱ Ἕλληνες εἶναι εὐμετάβολοι καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δυσφορήσουν ἴσως, διότι ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἀνύψωσεν, ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα, εὐηργέτησε τὴν Πατρίδα καὶ τὸν λαόν. Ὅπως ἐξώρισαν τὸν Ἀριστείδην οἱ Ἀρχαῖοι, διότι ἐβαρύνθησαν νὰ τὸν ἀκούουν δίκαιον. Τότε, αὐτοὶ οἱ κύριοι, τοὺς ὁποίους τὸ νομοσχέδιον εὐεργετεῖ, ἰδίως τὴν περίφημον ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὸ νομοσχέδιον, λέγω, τὴν εὐεργετεῖ· διατί; Διότι ἀσφαλῶς θὰ κατώρθωνε νὰ ἀπορροφήσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς Δημοκρατικοὺς καὶ ἄλλους Ἐπεκικούς, ὅλους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι μᾶς ταλαιπωροῦν καὶ ταλαιπωροῦν καὶ τὸ ἀτυχὲς αὐτὸ βῆμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὑπεύθυνον καὶ διὰ τὰς φλυαρίας των καὶ διὰ τὰς ἀπουσίας των, καὶ φωνασκοῦν καί, ἐπὶ πλέον, γρονθοκοποῦν καὶ τὸ βῆμα ὡς ἐὰν ἦτο ὑπεύθυνον διὰ τὰς ἀνοησίας των. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἤρχετο λοιπὸν μία στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, ὅταν θὰ μετετρέπετο, ἴσως τὸ λαϊκὸν φρόνημα, θὰ τοὺς εὐηργέτει. Θὰ ὠφελεῖτο τὸ Βενιζελικὸν Κόμμα, καθὼς εἶπον, διότι ἀσφαλῶς θὰ ἀπερρόφα τοὺς ἄλλους, ὥστε νὰ μείνουν τὰ δύο κόμματα, τὸ ὁποῖον καὶ ἐπιδιώκει, ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦ πλειοψηφικοῦ καὶ τῆς εὐρείας ἐκλογικῆς περιφερείας. Ἀλλά, ἐκτὸς τούτου, θὰ ἦσαν πολὺ εὐτυχεῖς τότε, νὰ διεξαγάγουν τὰς ἐκλογὰς διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ. Θὰ ἤθελα, κύριοι, ἐὰν ποτὲ συμβῇ τοῦτο, δηλαδή, ἐὰν ἔλθῃ ποτὲ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ Βενιζελικὸν Κόμμα, θὰ ἤθελον νὰ ἴδω, νὰ ζῶ νὰ ἴδω, τοὺς διαπληκτισμοὺς μέχρι ξυλοδαρμοῦ μεταξὺ τῶν δύο συναρχηγῶν (γέλωτες, χειροκροτήματα), διὰ τὴν πρωθυπουργίαν, διότι ἀσφαλῶς ἐπειδὴ ὁ εἷς εἶναι μεγαλόσωμος, ὁ δὲ ἄλλος μικρόσωμος, ἀσφαλῶς, ἐν περιπτώσει καὶ ἔλθουν εἰς χεῖρας, θὰ ἐπικρατήσῃ ὁ μεγαλόσωμος, καὶ τότε ὁ μικρόσωμος θὰ μετανοήσῃ, ὀλίγον ἀργά, διότι τὸν ἔκαμε συναρχηγὸν τοῦ κόμματός του (χειροκροτήματα). Φωναί: Μπράβο, μπράβο).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§69Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μετὰ τὴν μνημειώδη ἀγόρευσιν, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος κατέρριψε βῆμα πρὸς βῆμα, ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὴν χαρίεσσαν τῷ ὄντι, ὁμιλίαν τοῦ σεβαστοῦ ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἀγαπητοῦ φίλου Ναυάρχου κ. Ἀργυροπούλου, εἰς ἐμὲ ἐλάχιστα ἀπομένουν νὰ προσθέσω. Ἐὰν παρακολουθήσῃ τις, κύριοι βουλευταί, τὰ ἐκλογικὰ συστήματα τὰ ἐπὶ μίαν 50/ετίαν ἐφαρμοσθέντα εἰς τὴν χώραν μας, θὰ ἴδῃ ὅτι μόνον κατὰ τὴν 10ετίαν 1910–1920 ὑπῆρξε σταθερὸν ἐκλογικὸν σύστημα, ὁ νομὸς καὶ τὸ πλειοψηφικόν. Ἔκτοτε, διὰ λόγους καθαρῶς κομματικούς, συμφεροντολογικοὺς κομματικῶς, τὴν ἀναλογικήν, διεδέχετο τὸ πλειοψηφικόν, τὴν εὐρεῖαν ἡ στενή, τὸν νομὸν ἡ στενοευρεῖα καὶ ἡ Πρωτοδικειακή. Οὕτω κατὰ τὸ 1923 ἡ τότε ἐπικρατήσασα ἐπανάστασις καθιέρωσε πρωτοδικειακὴν εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ στενὴν εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, ἀποβλέπουσα πάσῃ θυσίᾳ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν ἀντιβενιζελισμόν, τότε, νὰ ἀνατρέψῃ τὸ βίαιον δημοψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπιβάλει. Καὶ ὅταν, βραδύτερον, σφάλμα μέγα, διότι σφάλμα εἶναι ἡ ἀποχή, ὁ ἀντιβενιζελισμὸς ἀπέσχε τῶν ἐκλογῶν καὶ εἴχομεν μονόπλευρον Βουλήν, ὁ Κονδύλης, καταλύσας τὴν Δικτατορίαν Παγκάλου, διενήργησε πράγματι ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος ἀνήρ, διενήργησε τιμίας ἐκλογάς, μὲ ἀναλογικήν. Καὶ ἔπραξε τοῦτο τῇ ἐπιμονῇ τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν, ὁ ὁποῖος ἦτο πράγματι γνήσιος Δημοκράτης, ὄχι σὰν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μεταχειρίζονται τὴν Δημοκρατίαν μόνον πρὸς ἐπίτευξιν τῶν ἀνιέρων κομματικῶν σκοπῶν καὶ ὁ ἀείμνηστος Παπαναστασίου, φοβούμενος ὅτι θὰ ἐπικρατήσουν οἱ βασιλόφρονες καὶ θὰ ἀνατρέψουν τὴν Δημοκρατίαν, καθιέρωσε τὴν ἀναλογικήν. Καὶ ἐνῷ πράγματι, διὰ τῆς ἀναλογικῆς τότε μία Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις εἶχεν ἐπιληφθῆ τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ Ἔθνους, ὡς ἀερόλιθος ἐνέσκηψε, τότε, ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, καὶ διὰ διατάγματος διέλυσε τὴν Βουλὴν ἐκείνην καὶ προεκήρυξεν ἐκλογὰς μὲ στενὴν εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, καὶ εὐρεῖαν εἰς τὴν νέαν ἐπιβαλὼν τὸ πλειοψηφικόν, διότι, ἀπεχθανόμενος τὰς συμμαχικὰς κυβερνήσεις καὶ ἔχων ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν φυσιογνωμίαν του, ἡ ὁποία εἶχεν ἀκόμη τὴν ἀκτινοβολίαν της, ἐπεδίωξε νὰ κυβερνήσῃ μόνος καὶ τὸ ἐπέτυχεν. Ἀλλά, ὅταν ἡ Βουλὴ ἐκείνη, ἐξέπνεεν, ἀντιλαμβανομένη ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανεκλεγῇ, αὐτὸς οὗτος ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος μετέβαλε τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, εἰς ἀναλογικήν. Καὶ ἐπειδή, τότε μὲ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1932, μὲ τὴν ἀναλογικήν, ὑπῆρχε τοιαύτη κατάτμησις τῶν δυνάμεων, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ κυβερνηθῇ ὁ τόπος, ὁ ἴδιος μετέβαλε καὶ πάλιν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα εἰς πλειοψηφικὸν μὲ στενὴν καὶ εὐρεῖαν, καί, ὅταν ἀπώλεσε τὰς ἐκλογάς, ἐκινήθη διὰ τοῦ ἀειμνήστου Πλαστήρα νὰ ἀνατρέψῃ τὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὰς δικτατορικὰς θελήσεις του. Ἀλλ’ ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν ἀπεσόβησε τὸ ἀνοσιούργημα ἐκεῖνο κατὰ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν καὶ οὕτω ἐσχηματίσθη ἡ δευτέρα συμμαχικὴ κυβέρνησις Λαϊκοῦ κόμματος–Κονδύλη, ἡ ὁποία διελύθη διὰ νὰ ἔχωμεν ἐκλογὰς τὸ 1935 μὲ εὐρεῖαν καὶ μὲ πλειοψηφικὸν καὶ διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Ἰανουάριον τοῦ 36 μὲ ἀναλογικήν. Διότι τότε πάλιν, ἀντιθέτως, ὅπως ὁ μακαρίτης ὁ Παπαναστασίου, ἐφοβεῖτο τὴν ἀνατροπὴν τῆς Δημοκρατίας, ἐὰν τότε ἐπεκράτουν οἱ βασιλόφρονες, ὑπῆρχεν ἀντιστρόφως φόβος μήπως τὸ νεοπαγὲς καθεστὼς τῆς Βασιλείας τυχὸν ἐκ τῆς ἐπικρατήσεως τῶν Δημοκρατικῶν, ἀνατραπῇ καὶ καθιερώθη ἡ ἀναλογική. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ 1946, 50, 51, πάντοτε τὸ ἐκλογικὸν σύστημα καθιεροῦτο ἕνα ἢ δύο μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὴν ἀρχήν, ἐξέλεγε τὸ σύστημα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς ἀντιλήψεις της, τῆς ὑπέσχετο ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὰς ἐκλογάς, χωρὶς βεβαίως νὰ ἀποστέργῃ καὶ κάθε εἴδους καλπονοθευτικὸν μέτρον. Οὕτω, λοιπόν, ἀπὸ τὸ 1920 μέχρι καὶ τῶν παρελθουσῶν ἐκλογῶν, αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις, οὐδέποτε ἀπέβλεψαν νὰ καθιερώσουν ἕνα σταθερὸν ἐκλογικὸν σύστημα, ἀλλὰ πάντοτε σύμφωνα μὲ τὰς βλέψεις καὶ σύμφωνα μὲ τὰ κομματικά των συμφέροντα μὲ τὴν ἀλχημίαν τῶν ἀριθμῶν, τὴν ὁποίαν ἔθετον καὶ ὑπελόγιζον, ὡδηγοῦντο εἰς τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικόν, τὸ ὁποῖον τὰς συνέφερε. Σήμερον μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διαθέτει συντριπτικὴν πλειοψηφίαν, ἔρχεται 2½ τρία σχεδὸν ἔτη πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἀποφασίζει νὰ καθιερώσῃ μόνιμον καὶ σταθερὸν ἐκλογικὸν σύστημα. Εἶναι καὶ τοῦτο ἕν ἀπὸ τὰ μέτρα μὲ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἀναβαπτισθεῖσα δεκάκις ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1952 διὰ τῆς λαϊκῆς θελήσεως, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὁδηγήσῃ τὸν λαόν, εἰς τὴν ἀνόρθωσιν, νὰ ἐξυγιάνῃ καὶ τὰ πολιτικὰ πράγματα, καὶ τοὺς πολιτικούς μας θεσμούς. Δι’ αὐτὸ ἀπεφάσισε νὰ καθιερώσῃ ἓν ἐκλογικὸν σύστημα σταθερὸν καὶ νὰ δώσῃ καὶ τὰ χρονικὰ ὅρια καὶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, νὰ προπαρασκευασθοῦν, ὥστε εἰς τὰς μελλούσας μετὰ 2½ καὶ πλέον ἔτη ἐκλογάς, νὰ εἶναι εἰς θέσιν, ἀντιμετωπίζουσαι τὸν λαόν, νὰ διεκδικήσουν τὴν νίκην. Ἀντί, λοιπόν, αὐτὴ ἡ χειρονομία, ἡ μοναδική, ἡ ἀξία πάσης ἐξάρσεως, τῆς Ἐθνικῆς Κυβερνήσεως νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, παραδόξως, βλέπομεν, αὐτὴν διαμαρτυρομένην μέχρις ὀγδόου οὐρανοῦ, ἀπειλοῦσαν, δημοσιογραφοῦσαν καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀγωνιζομένην πῶς νὰ ἀνατρέψῃ ἕνα ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον, καθιερούμενον, θὰ ἀποβῇ ἀσφαλῶς, ὑπὲρ τῆς χώρας. Διότι εἶχον συνηθίσει, δυστυχῶς, κ.κ. συνάδελφοι, τὰ ἀποχωρήσαντα Κόμματα, νὰ κυβερνοῦν καὶ ἐν μειοψηφίᾳ καὶ ἐν συμμαχίᾳ καὶ διὰ στάσεων, καὶ δι’ ἐπαναστάσεων καὶ παντοιοτρόπως, πάντοτε, νὰ μὴ ἀποκολλῶνται ἀπὸ τὴν ἀρχήν. Εἶναι σαφὴς καὶ βαρυτάτη ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν ἐπανειλημμένως ὁ ἕτερος τῶν συναρχηγῶν κατὰ τοῦ ἑτέρου ἐξετόξευσεν, ὅτι ἕνα πόθον ἔχει, «πῶς νὰ μὴ ἀποχωρισθῇ ποτὲ τῆς ἀρχῆς». Βλέποντες λοιπόν, τὰ σχέδιά των νὰ ναυαγοῦν, κατωλίσθησαν εἰς ὅσα παραπτώματα κατωλίσθησαν. Διότι δὲν ὠρρώδησαν καὶ ἀπειλὰς περὶ προσφυγῆς εἰς τὸν Ο.Η.Ε. νὰ ἐκτοξεύσουν! Βεβαίως, ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς δὲν υἱοθέτησε τὴν τοιαύτην ἀπειλήν, ἀλλ’ ἐλέχθη καὶ συζήτησις ἐγένετο καὶ ὁ ἡμερήσιος τύπος τὸ ἀνέγραψεν. Εὔχομαι ὁλοψύχως ἡ ἀπελθοῦσα Ἀντιπολίτευσις νὰ μὴ σκεφθῇ νὰ προβῇ εἰς τοιοῦτον ἀπονενοημένον διάβημα, διότι θὰ εἶναι θλιβερὸν ἐὰν οἱ ξένοι ὑποδείξουν εἰς τοὺς Ἕλληνας ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προσφεύγουν εἰς αὐτούς, διότι οἱ ξένοι, οὐδὲν δικαίωμα ἔχουν, ἀλλ’ οὔτε καὶ διάθεσιν νὰ ἐπέμβουν εἰς τὰ ἐσωτερικά μας. Δυστυχῶς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἔρριψε τὴν ἰδέαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἀποφεύγω νὰ χαρακτηρίσω, ὁ κ. Ρέντης, δὲν συνετίσθη ἀπὸ τὸ προσῆκον μάθημα ποὺ ἔλαβεν ὅταν καὶ πάλιν παλαιότερα ἠθέλησε νὰ ἐπικαλεσθῇ τοὺς ξένους. Ὑπάρχει, ἐδῶ, κ.κ. βουλευταί, αὐτόγραφος ἐπιστολὴ τοῦ κ. Ρέντη, τὴν ὁποίαν ἔγραψεν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν μακαρίτην Ρέπουλην, διὰ τῆς ὁποίας συνομολογεῖ ὅτι εἰς μάτην ἐξελιπάρησε τὸν Ζώναρς ἐπὶ τοῦ θωρηκτοῦ «Γαλλικὴ Δημοκρατία» νὰ στείλῃ ἀποικιακὰ στρατεύματα διὰ νὰ καταλάβουν τὰς Ἀθήνας, διότι ὁ Ζώναρς τοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς πατρίδος μας. Ὁ ἄνθρωπος ὅστις ἀπετόλμησεν αὐτὸ τὸ ἀνοσιούργημα κατὰ τῆς πατρίδος του, ἐμφανίζεται καὶ σήμερον καὶ ἀποτολμᾷ νὰ λέγῃ, ὅτι, ἐπειδὴ μία λαοπρόβλητος Κυβέρνησις θέλει νὰ ἐξυγιάνῃ τὰ πολιτικὰ ἤθη τοῦ τόπου καὶ καθιερώνει ἓν τίμιον καὶ ἐθνικῶς ἐπωφελὲς ἐκλογικὸν σύστημα, καὶ πρὸς τοῦτο φέρει τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ θέτει ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς τῶν συζητήσεων ἵνα γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, ὁ κύριος αὐτὸς ἠπείλησεν ὅτι θὰ προσφύγῃ καὶ θὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἐπέμβασιν τῶν ξένων!... Εὔχομαι, ἐπαναλαμβάνω, ἢ μᾶλλον ἀπεύχομαι νὰ ἴδω παρόμοιον διάβημα τῆς ἀποχωρησάσης Ἀντιπολιτεύσεως. Κύριοι συνάδελφοι, δύο συστήματα κυρίως, ἐκλογικὰ καθὼς ἠκούσατε, ἐφηρμόσθησαν ἐν Ἑλλάδι, τὸ πλειοψηφικὸν καὶ τὸ ἀναλογικόν. Δύο μεγάλας ἀρετὰς ἔχει τὸ πλειοψηφικόν, ὅτι σταθερὰν Κυβέρνησιν δημιουργεῖ. Ἀλλὰ καὶ ἐπίσης ἐξ ἴσου σοβαρώτατος εἶναι ὁ λόγος ἐκ τοῦ ὁποίου ἡ καθιέρωσίς του ἐπιβάλλεται: Διότι ἀποτρέπει τῶν μειοψηφιῶν τὴν εἴσοδον εἰς τὸ Ἐθνικὸν Κοινοβούλιον. Καὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, θὰ εἶναι ἐθνικὸν ἔγκλημα τὸ νὰ διευκολύνωμεν τὸν ξενόδουλον κομμουνισμὸν νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν ταύτην αἴθουσαν, ἵνα τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα, γίνῃ ἐπίσημον κατηγορητήριον ἐναντίον τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἀντιθέτως, ἡ ἀναλογική, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ὡς τὸ ἰδεῶδες ἐκλογικὸν σύστημα, ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν δύναται νὰ δημιουργήσῃ σταθερὰς καὶ βιωσίμους κυβερνήσεις, διευκολύνει τὴν εἴσοδον τῶν προδοτῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἵνα, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα, μὲ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, τὴν ὁποίαν τοὺς δίδει, τὸ Σύνταγμα τῆς πατρίδος μας, κατηγοροῦν τὴν ἰδίαν ἡμῶν πατρίδα καὶ ἀκούεται ἡ φωνὴ αὐτῶν ἀπὸ τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα. Δι’ αὐτό, ὑπὸ τὰς σημερινὰς κυρίως συνθήκας, ἐπιβάλλεται, εἶναι μεγάλη ἐθνικὴ ὑπόθεσις, εἶναι ἐθνικὴ ἀνάγκη, τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα. Ἀλλὰ μᾶς κατηγοροῦν καὶ βάλλουν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου διότι εἶναι εὐρυτάτη ἡ περιφέρεια. Ὀρθότατα ἀνεπτύχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ σήμερον ὅλα τὰ συντριπτικὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα κατέρριψαν ὅλας τὰς αἰτιάσεις διὰ τὴν εὐρυτάτην. Ἐγὼ ἔχω ἓν μόνον ἐπιχείρημα νὰ προσθέσω, ἓν παράδειγμα, μᾶλλον, νὰ ἀναφέρω: Κατὰ τὸ 1950 ἐκάμομεν ἐκλογὰς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν. Ἡ πατρίς μου τρεῖς ἕδρας ἐδικαιοῦτο νὰ ἀναδείξῃ. Ἐξελέγη εἷς, Παπανδρεϊκός. Ἐὰν ἐνθυμῆσθε, τότε ἕνδεκα ἐξελέγησαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου, μὲ τὴν πρώτην κατανομὴν καὶ μὲ τὴν δευτέραν κατανομὴν ἄλλοι 23, δηλαδὴ ἐτριπλασιάσθησαν. Ἕνας, ἐξελέγη λοιπὸν εἰς τὴν πρώτην κατανομήν. Μὲ τὴν δευτέραν κατανομὴν τὴν Ἐφετειακήν, ἐξελέγη ὁ δεύτερος, ἕνας φιλελεύθερος, καὶ μὲ τὴν τρίτην κατανομὴν αἱ ψῆφοι τῶν Κεφαλλήνων μετέστησαν εἰς τὴν Ἠλείαν καὶ ἐξελέγη ὁ ἀξιότιμος κ. Γιαννόπουλος, Παπανδρεϊκός, βουλευτής, ἐκ τῆς Ἠλείας. Οὕτως, οἱ Κεφαλλῆνες, χωρὶς νὰ γνωρίζουν ἐὰν ὑπῆρχεν εἰς τὸν κόσμον ὑποψήφιος ἀκούων εἰς τὸ ὄνομα Γιαννόπουλος, ἐξέλεξαν τὸν ὑποψήφιον τῆς Ἠλείας, ἡ ὁποία οὕτως ἐκέρδισε μίαν ἀκόμη ἕδραν, Ἰδού, τὰ μεγάλα πλεονεκτήματα τῆς ἀναλογικῆς, ὅπως θὰ ἠκούετε τὸν ἀξιότιμον κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἐὰν δὲν ἀπεχώρει, νὰ σᾶς ὑποστηρίζῃ καὶ νὰ σᾶς λέγῃ. Δηλαδὴ τί εἶναι ἡ εὐρεῖα αὐτὴ τὴν ὁποίαν τόσον καταπολεμοῦν; Εἶναι ἡ δευτέρα κατανομὴ τῆς ἀναλογικῆς, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐνῷ σήμερον ὁ ἐκλογεὺς θὰ γνωρίζῃ ποίους ψηφίζει διότι θὰ λάβῃ καὶ τὸ ψηφοδέλτιον καὶ θὰ ἴδῃ καὶ τοὺς ὑποψηφίους καὶ θὰ ἀκούσῃ καὶ τοὺς προεκλογικοὺς των λόγους καὶ θὰ διαβάσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι πρόκειται νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἐκείνων, τότε ἐξέλεξε χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ποῖον ἐψήφιζεν. Οὕτως, ἐνῶ ἐψήφιζεν ὁ ἐκλογεὺς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, διὰ νὰ ἐκλέξῃ Κεφαλλῆνας, ἀνεπήδα ὡς ἐκλεκτός του ἐκ τῆς Ἀκαρνανίας ἢ τῆς Ἠλείας!... Διατὶ σήμερον νὰ μὴ τὸν ἐκλέξῃ ἀπ’ εὐθείας; Ἀφήσατε καὶ τὸ δῶρον, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ μάλιστα, τὸ δῶρον νὰ δίδεται κατὰ τρόπον, ὥστε οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων νὰ μὴ λαμβάνουν ὑπ’ ὄψει των τοὺς ἀνὰ τὴν Ἐπικράτειαν δικαιουμένους, λόγῳ τῶν σταυρῶν προτιμήσεως, νὰ προτιμηθοῦν, ἀλλὰ νὰ ἐκλέγουν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς ἦσαν ἀρεστοὶ διὰ τὸν αʹ ἢ τὸν βʹ λόγον. Αὐτὰ ἦσαν τὰ ἀγαθὰ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος. Κύριοι, δὲν πρόκειται περισσότερον νὰ ἐπιμείνω διὰ νὰ ἀναπτύξω τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν ὑπερψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, τὰ ἀνέπτυξε κατὰ τρόπον συντριπτικόν. Θέλω ὅμως ἐπὶ ἑνὸς σημείου, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἤκουσα μετὰ λύπης μου τινὰς τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καταφερομένους κατὰ τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον δίδει, τὸ δικαίωμα ψήφου εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Διότι οἱ κύριοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὅταν τοὺς συνέφερεν ἔδιδον ψῆφον εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, σήμερον χωρὶς νὰ τολμοῦν σαφῶς οἱ ἡγέται τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εὐθέως νὰ ἀποκρούσουν καὶ νὰ ἀρνηθοῦν τὴν ψῆφον εἰς τὴν στρατευομένην νεότητα, ἐν τούτοις ὅμως μὲ τὸ πρόσχημα ὅτι εἰσάγεται πολιτικὴ εἰς τὸ στράτευμα, ἀρνοῦνται τὴν ψῆφον εἰς τοὺς στρατιώτας. Καὶ εἶπον τινὲς ἐξ αὐτῶν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτρεπτὸν διότι θὰ γίνῃ νοθεία, διότι ὑπάρχουν παραστρατιωτικαὶ ὀργανώσεις. Αὐτὴ ἡ ἀνίερος ἐναντίον τοῦ στρατοῦ μας συκοφαντία, κύριοι, εἶναι ἀπαράδεκτος. Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λεχθῶσι τοιαῦται φράσεις ἀπὸ χείλη Ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸ ἐπίσημον τοῦτο βῆμα. Δὲν ἐπετρέπετο νὰ λεχθῇ ὅτι ὑπάρχουν παραστρατιωτικαὶ ὀργανώσεις εἰς τὸν ἀπαράμιλλον αὐτὸν στρατόν, τὸν ὁποῖον θαυμάζουν οἱ ξένοι καὶ τὸν ὁποῖον ὅσοι ἦλθαν καὶ τὸν εἶδον πραγματικῶς ἀπεθαύμασαν τὸ ἄριστον αὐτοῦ ἠθικόν, τὴν ὀργάνωσιν αὐτοῦ καὶ τὴν πειθαρχίαν· εἶναι ὁ στρατὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὴν μακρυνὴν Κορέαν ἐτίμησε τὰ ἑλληνικὰ χρώματα καὶ ἔγινεν αἰτία διὰ νὰ θαυμάζεται ἡ Ἑλλάς. Ὁ στρατὸς αὐτὸς ἔπρεπε νὰ τυγχάνῃ ἀλλοίας μεταχειρίσεως ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους ἐκείνους συναδέλφους. Εἶναι ἀπαράδεκτον, κύριοι, ὅπως ὀρθῶς ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν οἱ κύριοι αὐτοί, ἄδειαζαν τὶς φυλακές, μὲ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως καὶ ἀπηλευθέρωναν τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος, οἱ ὁποῖοι ἐμμένουν εἰς τὰς κομμουνιστικὰς των πεποιθήσεις, καὶ τοὺς ἐπέτρεπον διὰ τῆς ψήφου των νὰ κρίνουν περὶ τῶν τυχῶν τῆς Πατρίδος, νὰ ἀρνούμεθα εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου. Αὐτὸ μόνον ἀπάτριδες εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ὑποστηρίξουν καὶ δι’ αὐτὸ θὰ εἶναι τίτλος ἐπὶ πλέον καὶ μία περγαμηνὴ εἰς τὸ ἀνορθωτικὸν ἔργον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ὅτι τὸν στρατὸν αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἐκεῖνος ὡδήγησε νικηφόρως, ἔρχεται νὰ τὸν ἀποκαταστήσῃ καὶ νὰ τοῦ παράσχῃ τὸ στοιχειῶδες δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς πολίτης, τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν. Κύριοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη, περισσότερον νὰ ἐπεκταθῶ, διότι καὶ οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. εἰσηγηταὶ καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνέπτυξεν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἐκλογικοῦ τούτου νόμου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξυγιάνῃ καὶ τὰ πολιτικά μας ἤθη, καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς Πατρίδος μας. Θέλω μόνον τοῦτο νὰ εἴπω ὅτι, ὅταν ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ἡγεῖται ὁ λαοπρόβλητος Στρατάρχης, ὅταν ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔδωσε κατὰ τὸ λεγόμενον αὐτὸ διάστημα τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας τόσον λαμπρὰ παραδείγματα τῆς ἀμετατρέπτου ἀποφάσεώς της νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν καὶ τὴν εὐημερίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν ἡ μειοψηφία ἐκείνη, ἡ τοσάκις ἀποδοκιμασθεῖσα ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ προσφάτως ἀποδοκιμασθεῖσα καὶ πάλιν, νὰ προβάλῃ τὴν θέλησίν της. Αὐτοὶ οἱ δημοκράται ποῦ ἠκούσθη νὰ θέλουν νὰ ἐπιβάλουν τὴν θέλησίν των ὅταν εὑρίσκωνται εἰς τοιαύτην μειοψηφίαν ἔναντι τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Τὸ νομοσχέδιον, τὸ γνωρίζετε καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐπαναλάβω, θὰ ἀποτελέσῃ σταθμὸν εἰς τὰ πολιτικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος, θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῶν πολιτικῶν ἐθίμων, θὰ ἐξυψώσῃ καὶ τὸν βουλευτὴν καὶ τὸν ἐκλογέα καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ δημιουργῶνται καὶ εἰς τὸ μέλλον σταθεραὶ κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ὁδηγήσουν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὰ ἰδεώδη καὶ εἰς τὰ πεπρωμένα της. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ προσεχὴς τετραετία θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν καὶ ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ τὰς διεξαγάγῃ καὶ θὰ τὰς κερδίσῃ καὶ θὰ δυνηθῇ νὰ κυβερνήσῃ, ὥστε ἡ Πατρίς μας πράγματι, ἡ ὁποία τόσα δεινὰ ὑπέστη, νὰ ἴδῃ καὶ ἡμέρας καλυτέρας. Κηρύσσομαι, κύριοι, καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου καὶ παρακαλῶ ὅλους, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς τὸ τονίσω, νὰ τὸ ψηφίσουν (Χειροκροτήματα).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§71ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν ἢ λάβωμεν ἀποφάσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἀντιπολιτεύσεως μοῦ ἐστάλη ἡ κατωτέρω ἐπιστολή: Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἀντιπολίτευσις καταγγέλλει πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν ἀχαρακτήριστον συμπεριφορὰν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Λυκουρέζου, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ Βήματος τῆς Βουλῆς καθύβρισε καὶ εἶπεν ὅτι «περιφρονεῖ» τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καλυπτόμενος δυστυχῶς, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Συμπολίτευσιν. Ἐκφράζει τὴν βαθυτάτην λύπην της διὰ τὴν θλιβερὰν κατάπτωσιν τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς εἰς τὰς ἡμέρας τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ. Χαρακτηρίζει τὴν βαρεῖαν ἀσέβειαν πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὡς μίαν νέαν ἐκδήλωσιν τῶν ὁλοκληρωτικῶν τάσεων τοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ ἀποφασίζει, εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας, νὰ ἀπόσχῃ ἀπὸ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων:

Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Διὰ τὴν Ε.Π.Ε.Κ.:

Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ.

Διὰ τὸ Δημ. Κόμμα:

Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ.

Ἀθῆναι τῇ 9–3–54. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§73Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, προκαλεῖ ἀληθῆ κατάπληξιν καὶ πρέπει νὰ εἴπω καὶ ἀγανάκτησιν, ἡ ἀνακοίνωσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία, ἓν καθαρῶς προσωπικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Πρεβέζης καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, προσπαθεῖ νὰ τὸ μεταβάλῃ εἰς γενικὸν ζήτημα, θῖγον ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Τὸ ζήτημα εἶναι σαφές. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως πρὸ ὀλίγου σᾶς ἐξήγησεν, ὑβρίσθη σκαιότατα ἀπὸ τὸν βουλευτὴν Πρεβέζης, τόσον ὡς υἱός, ὅσον καὶ ὡς ὀπαδὸς τοῦ τότε Νέου Κόμματος. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπήντησεν εἰς τὸν βουλευτὴν Πρεβέζης ὅτι, ἐὰν συνεμερίζετο ὅσα συκοφαντικὰ εἶχον διαδοθῆ εἰς βάρος τοῦ Νέου Κόμματος, τότε τὸν περιφρονεῖ. Ἦτο λοιπὸν ἓν καθαρῶς προσωπικὸν ζήτημα. Ἀλλά, κύριοι, μὴ ἀπατώμεθα. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἥτις εἶχεν ἤδη δηλώσει, ὅτι θὰ ἀποχωρήσῃ, εὗρε τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ ὡς πρόσχημα, διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἀποχώρησίν της. Ἡ τοιαύτη ἀναιτιολόγητος ἀποχώρησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πρέπει νὰ δηλώσω, ὅτι οὐδόλως θὰ ἐπηρεάσῃ τὴν περαιτέρω πολιτικὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Διαπιστοῦται ἡ ὕπαρξις ἀπαρτίας. Οἱ παραδεχόμενοι κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἐγείρονται ἅπαντες.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§76Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον συναινοῦν οἱ κ.κ. βουλευταί, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον ἀπόψε εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ συζητήσωμεν ὡρισμένας τροπολογίας.

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Δεκτόν, δεκτόν. (Ὁ κ. Πρόεδρος ἀναγινώσκει τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ἅτινα γίνονται δεκτά, ὡς ἔχουν).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοθεσίας» ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον ὡς ἔχει. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 9.45′ μ.μ.).