1953.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17η

Παρασκευὴ 11 Δεκεμβρίου 1953

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Καρότσης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΚΑΡΟΤΣΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μπαροῦνος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Κ. Μπακόλλας καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Δημάρχων Καρυστίας καὶ Κύμης καὶ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Βιτάλων, Καλημεριανῶν, Ἐνορίας καὶ Ὀξυλίθου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου διανομῆς ἐκ τοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου εἰς ὁλόκληρον τὴν Εὔβοιαν. Οἱ βουλευταὶ Φαρσάλων κ. Ι. Ριζιώτης καὶ Ἐλασσόνος κ. Χ. Κόρακας, διὰ τηλεγραφήματός των διαμαρτύρονται διὰ τὴν παρατηρουμένην ἔλλειψιν ὑπερφωσφορικῶν λιπασμάτων εἰς τὴν περιοχὴν Θεσσαλίας, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας καθυστερεῖ ἡ σπορὰ σιτηρῶν καὶ ζητοῦν ταχεῖαν ἀποστολὴν ἀναγκαιούσης ποσότητος τούτων καὶ ἀπαγόρευσιν ἐξαγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Βασιλᾶτος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κωνσταντίνας χήρας Θεοτόκη Καβαλιεράτου, ζητούσης ὅπως αἱ οἰκογένειαι ἐργατῶν θαλάσσης, οἵτινες πρὸ τοῦ θανάτου των εἶχον συμπληρώσει ἐννέα ἐτῶν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, συνταξιοδοτοῦνται ἐξαγοράζουσαι τὸν ὑπόλοιπον χρόνον πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἀπαιτουμένης διὰ τὴν συνταξιοδότησίν των δεκαετίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Βραχνός, Λ. Κατσιλάμπρος, Α. Παυλόπουλος, Ν. Μήτρου, Ε. Σκούρα, Δ. Πετροπουλᾶκος, Α. Γκελεστάθης, Π. Κάβδας, Μ. Σκουλᾶς, Κ. Μαρῆς, Γ. Τσαντίρης, Μ. Χλουβεράκης καὶ Η. Ντεντιδάκης καταθέτουν ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ, ζητούντων χορήγησιν συναλλάγματος μειωμένης τιμῆς, ἵνα δυνηθῶσι καὶ συνεχίσωσι τὰς σπουδάς των εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐφ’ ὅσον τὸ μέλλον νὰ ὑπογραφῇ σχετικὸν Διάταγμα, δὲν παρέχει τὴν δυνατότητα μετεγγραφῆς των κατὰ τὸ τρέχον Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ Ε.Μ.Π. δέχεται μόνον μικρὸν ἀριθμὸν τοιούτων σπουδαστῶν ἔναντι τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν φοιτώντων ἤδη εἰς τὰς ἀντιστοίχους Σχολὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Κοζάνης, ζητούσης συνέχισιν χορηγήσεως κτηνοτροφικῶν δανείων εἰς τὴν κατ’ ἐξοχὴν κτηνοτροφικὴν ταύτην περιφέρειαν. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανὸς καταθέτει ἀναφορὰν ἀσκουμένων ἰατρῶν, ζητούντων ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ χορήγησις εἰδικότητος Ὠτορινολαρυγγολογίας ἀπὸ τὸ Ὠτορινολαρυγγολογικὸν τμῆμα τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, ἅτε τῆς Ὠτορινολαρυγγολογικῆς κλινικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μὴ διαθετούσης κλίνας πρὸς ἄσκησιν τῶν προσερχομένων διὰ τὴν ἀπόκτησιν εἰδικότητος ἰατρῶν. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Κοζάνης, ζητούσης ὅπως μὴ δεσμευθῇ εἰς τὴν περιφέρειαν ταύτην, ἰδιαζόντως καπνοπαραγωγικήν, τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ πλασματικῶν δανείων, ὥστε οἱ καπνοπαραγωγοὶ ν’ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ἀνάγκας προμηθείας σίτου πρὸς διατροφὴν τῶν οἰκογενειῶν των. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συλλόγων Πυροπαθῶν, Ἐμπορικοῦ, Παντοπωλῶν καὶ Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Μουζακίου Καρδίτσης, ζητούντων ὅπως ἐξαιρεθῶσιν ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς προκαταβολὴν ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων τῶν Ἰονίων Νήσων, δύο ἐνοικίων τῆς χρήσεως 1955–56, ἅτε μὴ δυναμένων νὰ καταβάλωσι ταῦτα λόγῳ τῶν καταστροφῶν, ἃς ὑπέστησαν ὑπὸ τῶν κατακτητῶν καὶ συμμοριτῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀστακοῦ, ζητούσης ταχεῖαν πραγματοποίησιν ἀπαλλοτριώσεως καὶ διανομῆς τοῦ κτήματος Λεσινίου εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Θ. Ἀνδρεάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς ἀκριτικῆς κοινότητος Φουστάνης Ἀλμωπίας Νομοῦ Πέλλης, ζητοῦντος κατεπειγόντως τὴν ἵδρυσιν Νηπιαγωγείου ἐν Φουστάνῃ, λόγῳ τῆς ἐγκαταστάσεως ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950 πλείστων ξενοφώνων Ἑλλήνων, ὡς καὶ τὸν ἐπαναπατρισμὸν ἄνω τῶν 40 ἀπαχθέντων ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν Ἑλλήνων. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων ἐργατῶν καπνοῦ Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένων δι’ ἀθλίαν οἰκονομικήν των κατάστασιν, λόγῳ τῶν χορηγουμένων αὐτοῖς μικρῶν συντάξεων καὶ ζητούντων ὅπως ἰσχύσουν καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν των αἱ συνταξιοδοτικαὶ διατάξεις τοῦ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Δ. Κυριάκου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ἀκτημόνων κατόχων ἀναλλαξίμων μουσουλμανικῶν κτημάτων Σερρῶν, ζητούντων τὴν ἀπ’ εὐθείας διὰ δημοπρασίας ἐκποίησιν τῶν ἀνταλλαξίμων μουσουλμανικῶν κτημάτων εἰς γηγενεῖς κατόχους τούτων, ἔστω καὶ ἂν ἡ κτηματολογικὴ αὐτῶν ἀξία ὑπερβαίνῃ τὸ ποσὸν τῶν 100.000 προπολεμικῶν δραχμῶν. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Γραμματικοῦ, Ἀσημοχωρίου, Κέδρου, Νέου Ἰκονίου κλπ., ζητούντων ὅπως εἰς τὰ ἐκτελούμενα ἔργα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων συμπεριληφθῶσι καὶ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα Κακάρας ἢ χρηματοδοτηθῶσι ταῦτα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ἐκτελεσθοῦν διὰ μηχανημάτων τῆς ὑπηρεσίας Μηχανικῆς καλλιεργείας. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανός, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἁγίου Νικολάου καὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν Στρατονίκης–Χαλκιδικῆς, ζητούντων ματαίωσιν τῶν ὑποβληθέντων κατ’ αὐτῶν μηνύσεων διὰ τὴν μὴ καταβολὴν τῶν πρὸς τὸ ΤΕΒΕ εἰσφορῶν των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐργατῶν ἰχθυοτροφείων Μεσολογγίου —Αἰτωλικοῦ, διαμαρτυρομένου διὰ τὰ ὑπὲρ τῶν ἐπιχειρηματιῶν ἐνοικιαστῶν ἰχθυοτροφείων Μεσολογγίου λαμβανόμενα εὐεργετικὰ μέτρα, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἐργαζομένων καὶ ζητοῦντος τὴν διενέργειαν ἐρεύνης, πρὸς διαπίστωσιν τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ Δημόσιον εἰσπράττει περισσότερα διὰ τοῦ Συνεταιρισμοῦ, τὴν ἀποστολὴν εἰς Μεσολόγγιον Ἐπιθεωρητοῦ Ἐργασίας πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν συνθηκῶν ἐργασίας καὶ τοῦ ἡμερομισθίου τῶν ἐργαζομένων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Π. Οἰκονομίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαβρύτων, συνηγοροῦντος ὑπὲρ τῆς χορηγήσεως συμπληρωματικῆς πιστώσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἡμιτελοῦς Διοικητηρίου τῆς ἐν λόγῳ πόλεως πρὸς στέγασιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Λ. Σαραφιανός, Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν μικροεπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν τῆς ἐπαρχίας Ἀρναίας, ζητούντων κατάργησιν τῆς ὑποχρεωτικῆς πρὸς τὸ Τ.Ε.Β.Ε. ἀσφαλίσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἐπιδαύρου–Λιμηρᾶς κ. Γ. Ρουμάνης καταθέτει ἀναφορὰν ἐλαιοπαραγωγῶν περιοχῆς Κοινότητος Νομίων–Μονεμβασίας αἰτούντων ἄμεσον χορήγησιν μεσοπροθέσμων ἢ μακροπροθέσμων δανείων λόγῳ ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς ἐλαιοδένδρων κλπ. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικός, Ι. Λαμπρόπουλος καὶ Λ. Σαραφιανὸς καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἀθανασίου Μπάζιου, κατοίκου Βάβδου Χαλκιδικῆς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν αὐτῷ συντάξεως παρὰ τοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν, μολονότι εἰργάσθη ἐπὶ 40ετίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 388381) 4.12.1953 ἐγγράφου του, ἀνακοινοῖ ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν εἰδικῆς πιστώσεως μέχρι ποσοῦ δραχμῶν πέντε δισεκατομμυρίων (5.000.000.000) πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διαθέτων ὑπὸ τῆς τελευταίας ταύτης πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν ἐπεξεργασίας τῶν ἀνεπεξεργάστων καπνῶν ἐσοδείας 1950 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανὸς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ν. Σκιώνης, ζητούσης δρομολόγησιν βενζινοπλοίου πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κατοίκων τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Δ. Παπαδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Παναρκαδικοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου, ζητοῦντος ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου ἀρωγῆς των, διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοστοῦ λιανικῆς πωλήσεως σιγαρέττων καὶ τῆς καθιερώσεως εἰσφορᾶς ἐκ 4.400 δραχμ. κατὰ χιλιόγραμμον καπνοῦ ὑπὲρ τοῦ ἀνωτέρω Ταμείου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Α. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀποκαταστάσεως Ἀκτημόνων Καλλιεργητῶν Ζευγαρακίου Αἰτωλ)νίας, ζητοῦντος τὴν κατασκευὴν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Διμίκου, ἀπὸ γεφύρας Ἀγγελοκάστρου μέχρι Παλαιοσεβάρου Χέλοβας, διὰ τῶν ὁποίων θ’ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν 60–70.000 στρέμματα. Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 5521)1932 «περὶ Μητρώων Ἀρρένων 2) «περὶ ἱδρύσεως Ἑλληνικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀτομικῆς ἐνεργείας», 3) «περὶ παροχῆς φαρμακευτικῆς περιθάλψεως καὶ ἐξόδων κηδείας εἰς τοὺς ἐν ἐνεργείᾳ Στρατιωτικοὺς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν» καὶ 4) «περὶ διαρρυθμίσεως θέσεως τακτικῶν Πολιτικῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης (Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας) καὶ συγκροτήσεως αὐτοτελοῦς κλάδου Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διὰ τὴν κάλυψιν ἰδίᾳ τῶν ὑποχρεώσεων τῆς Χώρας ὡς μέλους τοῦ ΝΑΤΟ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Ἰωάννου, Δ. Δαβάκης, Δ. Λαντζούνης, Ι. Ψαρρέας, Π. Σταθόπουλος, Π. Τριαντόπουλος, Α. Φράγκος, Α. Καλαντζᾶκος, Γ. Παμπούκας καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως διατάξεών τινων περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὸν λόγον. (Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, κατευθύνεται πρὸς τὸ βῆμα ὑπὸ τὰ ζωηρὰ χειροκροτήματα τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως).

§6Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ἐπληροφορήθην ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ταμβακᾶς, ἐπέκρινε τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐκτελεῖ ἔργα ἐν Ἀθήναις εἰς βάρος τῆς Ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν καὶ παραμελεῖ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι, διὰ νὰ ἀποτρέψω τὴν δημιουργίαν ἐνδεχομένης παρεξηγήσεως, ἥτις θὰ ἐπροκάλει τὸ δικαιολογημένον παράπονον τῆς ἐπαρχίας, ὅτι ἐκτελοῦνται ἔργα εἰς βάρος της εἰς τὴν πρωτεύουσαν, νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὡρισμένας ἐξηγήσεις, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ηὐνοήθησαν αἱ Ἀθῆναι ἐκ τοῦ προγράμματος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἠδικήθησαν. Ἐὰν τὸ πράττω τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, τὸ πράττω μὲ τὴν πρόθεσιν ν’ ἀποτρέψω τὴν δημιουργίαν παρεξηγήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπροκάλει τὸ δίκαιον παράπονον τῆς Ἐπαρχίας. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν εἰς ἄλλας παρομοίας ἐπικρίσεις αἵτινες ἦλθον εἰς τὴν δημοσιότητα, διὰ τοῦ τύπου, νὰ δώσω ἀπάντησιν. Προφανῶς ὑπάρχουν συνάδελφοι οἵτινες, μὴ ἀναγνώσαντες τὰς ἀπαντήσεις μου, διατελοῦν ὑπὸ τὸ κράτος τῆς πλάνης ὅτι πράγματι γίνεται μία εὔνοια εἰς τὰς Ἀθήνας εἰς βάρος τῶν ἐπαρχιῶν. Ὀφείλω μὲ τὴν εὐκαιρίαν ποὺ μοῦ ἔδωσεν ἡ ἐπίκρισις τοῦ κ. συναδέλφου νὰ σᾶς εἴπω τί γίνεται εἰς τὰς Ἐπαρχίας καὶ τί γίνεται εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἐνεφάνισεν ἐφέτος πρόγραμμα καλύπτον πιστώσεις 394 δισεκ. δραχμῶν. Ἐξ αὐτῶν τῶν 394 δισεκ. δραχμῶν δὲν διετέθησαν διὰ τὰς Ἀθήνας εἰμὴ 3 δισεκ. δραχμῶν καὶ συγκεκριμένως διεθέσαμεν 3 δισεκ. διὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν τῆς Ἱερᾶς ὁδοῦ, διὰ τῆς κατασκευῆς παραλλήλου Λεωφόρου, ἡ ὁποία δὲν ἐξυπηρετεῖ βεβαίως μόνον τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ ἐξυπηρετεῖ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Συνεπῶς, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ ἤμεθα δίκαιοι, θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν διαθέσει διὰ τὰς Ἀθήνας, κατ’ ἀναλογίαν ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμιακῆς, ἐκ τῶν 394 δισεκ. τοὐλάχιστον τὰ 60 δισεκ. καὶ ἔναντι τῶν 60 δισεκ. ποὺ ὠφείλαμεν νὰ δώσωμεν ὑπὲρ τῶν Ἀθηνῶν, ἐδώσαμεν μόνον 3 δισεκ., ὄχι διότι δὲν ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀνάγκην ἐκτελέσεως ἔργων εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ διότι καθωρίσαμεν τὴν ἀρχὴν ὅτι αἱ Ἀθῆναι ὀφείλουν νὰ πληρώσουν τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ γίνωνται διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των. (Χειροκροτήματα).

§7Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Εἶναι γεγονὸς ὅμως κ. Ὑπουργέ, ὅτι περιφέρειαἰ τινες δὲν ἀντιμετωπίζουν ἐκτέλεσιν βασικῶν ἔργων κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ὡς συμβαίνει μὲ τὴν Φθιώτιδα.

§8Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Θὰ μνημονεύσω καὶ μερικοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὸ μέτρον τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν Ἐπαρχίαν, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ πείσουν τὴν Βουλὴν ὅτι οὐδέποτε, ἐὰν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἰσχυρισθῶ αὐτό, ἐξεδηλώθη, τόσον πλούσιον, τόσον ζωηρὸν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίων ἔργων ὡς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Θὰ ἠδυνάμην μὲ τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσω καὶ τὸ παράπονον ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἐὰν μὴ ὅλοι, γνωρίζουν ὅτι τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων περιλαμβάνει εἰς τὰς ἐπαρχίας πιστώσεις 8 καὶ 10 δισεκ., θὰ διατυπώσω τὸ παράπονον, διότι οἱ κ.κ. συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίληψιν τῆς φροντίδος, τὴν ὁποίαν καταβάλλει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐπαρχίαν, δὲν ἔδωσαν τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. ἐξ Εὐβοίας συνάδελφον. Χωρὶς νὰ ἀρνοῦμαι ὅτι τὰ προγράμματα, τὰ ὁποῖα κατήρτισε καὶ ἐνεφάνισε τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ἀφήνουν πολλὰ ἄλλα ἀκάλυπτα, δύναμαι, πάντως, νὰ ἰσχυρίζωμαι ὅτι οὐδέποτε, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἐνεφάνισε προγράμματα τόσον πλούσια, μὲ τόσην δικαίαν κατανομὴν πιστώσεων. Ἀπαντῶν εἰς τὸν συνάδελφον κ. Καλαντζῆν, δύναμαι ἐπίσης νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, μὲ τὸ πρόγραμμα ἑνὸς ἔτους, νὰ καλήψωμεν τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς παραλείψεις 10 ἐτῶν ἢ 20 ἐτῶν. Διατηρῶ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ πραγματοποίησις τῶν προγραμμάτων, τὰ ὁποῖα ἐξηγγείλαμεν ἐφέτος, θὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων μεγάλου μέρους σοβαρῶν καὶ ἐπειγόντων ἔργων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταστῇ δυνατόν, ὅταν, μετὰ 5–6 μῆνας, καταρτίσωμεν τὰ νέα μας προγράμματα νὰ μὴ ἀπομείνῃ οὐδὲν παράπονον εἰς οὐδεμίαν ἐπαρχίαν. Διετέθησαν μόνον διὰ συγκοινωνιακά: Εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης 8.000 ἑκατομ., Ἀρκαδίας 7.400 ἑκατομ., Χανίων 6.000 ἑκατ., Ἰωαννίνων 5.700 ἑκατ., κ.ο.κ.

§9Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔπρεπε νὰ εἴχομεν καὶ τὸν περυσινὸν πίνακα.

§10Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται, μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω, νὰ ἐπικρίνω τὰς Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος. Ἴσως, νὰ ἐπεκράτησε διάφορος ἀντίληψις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων εἰς τοὺς καθ’ ἕκαστον τομεῖς. Ἀλλὰ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, διέθετε 19.000.000.000 διὰ συγκοινωνιακὰ ἔργα καὶ 50.000.000.000 δι’ αὐτοσυντήρησιν, ἐν συνόλῳ δηλαδὴ 70.000.000.000, ἔναντι αὐτῶν, ἐφέτος, διαθέτομεν 210.000.000.000. Αὐτὸ ἔδωσε τὴν δυνατότητα τῆς καταρτίσεως προγράμματος, τὸ ὁποῖον καλύπτει, ἂν ὄχι ὅλας, πάντως τὰς πλείστας τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας. Διετέθησαν ἐπίσης σημαντικὰ ποσὰ δι’ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι σημαντικώτερα, διότι ὑπεστήριξα, κατ’ ἐπανάληψιν, τὴν ἄποψιν ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἐὰν θέλῃ νὰ ἴδῃ καλυτέρας ἡμέρας, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταστῇ κάποτε ἱκανὴ νὰ ἐκτελέσῃ ἓν εὐρὺ πρόγραμμα παραγωγικῶν ἔργων, δοθέντος ὅτι ὁ τόπος μας εἶναι, καθαρῶς, γεωργικός, ἐφ’ ὅσον ἔχει τὰ 60% τοῦ πληθυσμοῦ ἀσχολούμενον μὲ τὴν γεωργίαν, ἡ δὲ γῆ, τὴν ὁποίαν καλλιεργεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εἶναι ἀνεπαρκής. Διεθέσαμεν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων 142.000.000.000, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ μνημονεύσω καὶ πάλιν τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν εἰς ὡρισμένας ἐπαρχίας. Πάντως, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθοῦν, ἦτο φυσικὸν καὶ ἀναγκαῖον νὰ διαθέσωμεν: Διὰ τὴν πεδιάδα Θεσ)νίκης 29.500 ἑκατ., Ξάνθης 8.300 ἑκ., Θεσσαλίας 22.700 ἑκ., Ἄρτης 13.700 ἑκ., Σερρῶν 19.600 ἑκατ., Αἰτωλοακαρνανίας 15.500 ἑκατ. καὶ διὰ πολλὰς ἄλλας περιοχὰς μικρότερα ποσά. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, σοβαρῶς νὰ διατυποῦται ἡ ἐπίκρισις, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων παρημέλησε τὴν ἐπαρχίαν, ἀναλαμβάνον τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων, εὐνοοῦν τὰς Ἀθήνας. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔθεσα ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, ὄχι μόνον δὲν ηὐνοήθησαν αἱ Ἀθῆναι ἀπὸ τὰ προγράμματα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἀλλά, ἀντιθέτως, ἠδικήθησαν. Διότι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ἐὰν ἔπρεπε νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὸν πληθυσμὸν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ διαθέσωμεν 50– 60 δισεκατομμύρια εἰς ἔργα τῶν Ἀθηνῶν, διότι πρέπει νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τὴν Ἀττικήν, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀττικὴ ἔχει πλεῖστα ὅσα χωρία, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐξυπηρετηθοῦν. Διὰ τὰς Ἀθήνας διετέθησαν 3 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα διετέθησαν δι’ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐν τούτοις ἐξυπηρετοῦν καὶ αὐτὰ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ κύριοι συνάδελφοι, νὰ φροντίσω νὰ διαλύσω μίαν προκατάληψιν ἡ ὁποία ὑπάρχει κατὰ τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ τὸ θάρρος νὰ τὸ πράξω αὐτό, διότι συμβαίνει καὶ ἐγὼ νὰ εἶμαι ἐκπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας. Εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ἐξετελέσθη δημόσιον ἔργον ἀπὸ τὸ 1926. Ἦτο ἀνάγκη κάποτε, κάποιος ἢ κάποια Κυβέρνησις νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὰς Ἀθήνας. Πρῶτον, διότι αἱ Ἀθῆναι κατοικοῦνται ἀπὸ Ἕλληνας, δεύτερον, διότι εἶναι πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τρίτον καὶ σπουδαιότερον, διὰ λόγους τουριστικούς. Εἰς τὴν χώραν μας, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, κάμνομεν πολλὰς συζητήσεις περὶ τουρισμοῦ, ἀγνοοῦντες μίαν πραγματικότητα, μίαν ἀλήθειαν, ὅτι ὁ τουρισμὸς θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Ἐὰν αἱ Ἀθῆναι δὲν μεταβληθοῦν εἰς σύγχρονον, εἰς ὑγιᾶ, εἰς πολιτισμένην πόλιν, χάριν, κατ’ ἀρχήν, τῶν κατοίκων της, χάριν τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καί, κυρίως, διότι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προσελκύσωμεν ξένους’ εἶναι ἀδύνατον, σοβαρῶς, νὰ συζητῶμεν περὶ τουρισμοῦ. Γνωρίζετε ὅτι ὁ ὁ παλαιὸς ρωμαντικὸς τύπος, εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος προτίθεται, ἐγκαταλείπων τὴν πατρίδα του, νὰ ἐπισκεφθῇ ἄλλα μέρη, διὰ νὰ ψυχαγωγηθῇ ἢ νὰ ξεκουρασθῇ δὲν εἶναι ὁ παλαιὸς ρωμαντικὸς τύπος, εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἐγκαταλείπει τὸν τόπον του, ἐφοδιάζεται μὲ ὡρισμένα χρήματα καὶ ἀναζητεῖ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ψυχαγωγηθῇ καὶ νὰ ξεκουρασθῇ. Ἐὰν ὁ ξένος, ἐρχόμενος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπισκεφθῇ τοὺς Δελφοὺς ἢ ἐπισκεφθῇ τὴν Κνωσσόν, μετὰ μίαν ὥραν, ποὺ θὰ ἔχῃ ἱκανοποιήσει τὴν περιέργειάν του, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ πάῃ εἰς τὴν Ρώμην ἢ εἰς Παρισίους, ὅπου θὰ εὕρῃ μέρος, διὰ νὰ δαπανήσῃ τὰ χρήματά του. Πολλοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν φροντίδα διὰ τὰς Ἀθήνας. Καὶ ἕνας, σημαντικώτερος ὅλων, εἶναι ἡ ἱστορία τῶν Ἀθηνῶν. Αἱ Ἀθῆναι, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ὅτι ἔχουν μίαν λαμπράν, μεγάλην ἱστορίαν μὲ παράδοσιν καὶ εἶναι πόλις, ἡ ὁποία, λόγῳ τῆς διαμορφώσεως τοῦ ἐδάφους της καὶ τοῦ κλίματός της, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ὡραιοτέρα πόλις τοῦ κόσμου, φθάνει νὰ τὸ θελήσουν οἱ Ἕλληνες. Ἀντί, λοιπόν, νὰ ἐπικρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν, οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, διότι φροντίζει διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ πρέπει, κατὰ τὴν γνώμην μου νὰ τὴν ἐνθαρρύνωμεν, ὅσον τὸ δυνατόν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μεταβληθῇ εἰς μίαν συγχρονισμένην πόλιν, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν κατοίκων της, ἀλλὰ καὶ μὲ δυνατότητα νὰ προσελκύσῃ ξένους, τῶν ὁποίων τόσαν ἔχομεν ἀνάγκην. Κατεχόμενος ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν καὶ χωρὶς νὰ παραμελῶ τὴν ἐπαρχίαν, ἔχω τὴν πρόθεσιν, ἀντλῶν πόρους ἀπὸ τὸν Ἀθηναϊκὸν λαόν, νὰ ἐμφανίσω, πολὺ συντόμως, καὶ νέον πρόγραμμα ἐκτελέσεως καὶ νέων ἔργων εἰς τὰς Ἀθήνας. (Χειροκροτήματα). Θὰ πρέπει, τὸ εὐχόμεθα, νὰ ὑπάρξῃ τρόπος, ὥστε, τόσον εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅσον καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, νὰ ἐκτελεσθοῦν ὅλα τὰ ἔργα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβάλουν τὴν ὄψιν τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου. Βεβαίως, πρὸς τοῦτο χρειάζεται πίστωσις χρόνου, διότι, ὡς γνωρίζετε, αἱ δυσκολίαι, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἑκάστη Κυβέρνησις εἰς τὸν τόπον αὐτόν προέρχεται ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι μία χώρα μὲ ἀνάγκας ἀπεριορίστους, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχομεν περιωρισμένα τὰ οἰκονομικά μας μέσα. Πρέπει, λοιπόν, ἐφ’ ὅσον τὰ μέσα μας εἶναι περιωρισμέναι καὶ αἱ ἀνάγκαι μας ἀπεριόριστοι, μὲ μίαν λογικὴν σειρὰν ἀναγκαιότητος, προτεραιότητος καὶ σπουδαιότητος, νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν μεταβολὴν τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, διαθέτει καὶ πίστωσιν χρόνου, θὰ καταστῇ ἱκανή, πρὶν ἢ συμπληρωθῇ ἡ τετραετία, διὰ τὴν ὁποίαν τὴν ἐκάλεσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὴν ἀρχήν, νὰ καλύψῃ ἂν ὄχι ὅλας, πάντως τὰς πλείστας τῶν ἀναγκῶν ἐκείνων, αἵτινες θὰ μεταβάλουν τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Καρατζένης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3 ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκποίησιν ἐκτάσεως ἐν Ἄρτῃ ἀνηκούσης εἰς τὸν ΟΔΕΠ.

§12Δ. ΚΑΡΑΤΖΕΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Παιδείας, Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τῶν διδάκτρων τῆς Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς.

§14Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ προκειμένη ἐρώτησις τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ κατὰ λάθος ἀπευθύνεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, διότι ἡ Ἀνωτάτη Γεωπονικὴ Σχολὴ δὲν ὑπάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας.

§15Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Γεωργίας, Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας. Ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζουν οἱ Ὑπουργοὶ Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἔλθουν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας σχετικῆς μὲ τὸν διορισμὸν ἐκπαιδευτικῶν, ὑπερβάντων τὸ 35ον ἔτος καὶ ὑποβαλόντων αἰτήσεις πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ὑπαλληλικοῦ κώδικος.

§17Θ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ κώδικος δὲν ἐπιτρέπεται ὁ διορισμὸς ὑπαλλήλων ὑπερβάντων τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας των πλὴν ἐὰν δι’ εἰδικοῦ Διατάγματος ὁρισθῇ ἄλλως. Πολλοὶ ἐκπαιδευτικοί, ἰδίως τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, εἶχον ὑποβάλει αἰτήσεις διορισμοῦ πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπερβῆ τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ ἀνέμεναν τὸν διορισμόν των, διότι ὡς γνωρίζετε οἱ ἐκπαιδευτικοὶ δὲν διορίζονται εὔκολα, ἰδίως οἱ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος οἱ ἐκπαιδευτικοὶ οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθοῦν πλέον. Ἐξεδόθη διάταγμα τὸν Αὔγουστον τοῦ 1953 ὁρίζον ὅτι ἐκπαιδευτικοὶ ὑπερβάντες τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας των δύνανται νὰ διορισθῶσιν, ἐὰν δὲν ἔχωσι συμπληρώσει τὸ 40ον ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπέβαλον αἴτησιν προτοῦ συμπληρώσουν τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Οὕτω οἱ ἐκπαιδευτικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀνέμενον νὰ διορισθοῦν, ἐὰν τοὺς ἐπιτρέπεται τώρα νὰ διορισθοῦν, δὲν ἠμποροῦν νὰ διορισθοῦν διότι δὲν ἔχουν ὑποβάλει αἴτησιν πρὸ τοῦ 35ου ἔτους τῆς ἡλικίας των. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐπειδὴ παραμένουν πολλοὶ ἐκπαιδευτικοὶ ἰδίως τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως ἀδιόριστοι, νὰ τοὺς δώσῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ διορισθοῦν καὶ οὗτοι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὸ 40ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θεωρῇ σωστὸν καὶ δίκαιον τὸ αἴτημα τοῦτο, παρακαλῶ ὅπως μᾶς πληροφορήσῃ ἐὰν πρόκειται νὰ καταθέσῃ τὸ σχετικὸν Διάταγμα καὶ πότε, διότι τώρα μόνον γίνονται οἱ διορισμοὶ καὶ ὑπάρχει φόβος οἱ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ οὗτοι νὰ χάσουν τὸν διορισμόν των.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§19Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, εἶναι πράγματι ἀκριβές, ὅτι συμφώνως πρὸς τὸν ὑπαλληλικὸν Κώδικα, δὲν ἐπιτρέπεται ὁ διορισμὸς δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἑπομένως, καὶ ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμπληρώσει τὸ 35ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ἐπέτρεψεν, ὅμως, ὁ Κῶδιξ, ὅπως διὰ διαταγμάτων ὁρίζεται δι’ ὡρισμένας κατηγορίας, μεγαλύτερον ὅριον ἡλικίας. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διατάξεως ταύτης, τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἐπεδίωξε διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς τὴν αὔξησιν τοῦ ὁρίου. Ἀλλὰ τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος ἔχει ἐν πολλοῖς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, ἡ σύμφωνος γνώμη τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὑπὸ τοῦ Κώδικος προβλεπομένων διαταγμάτων. Παρὰ τὴν πρότασιν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τὸ Α.Σ.Δ.Υ. μίαν ἐδέχθη παρέκκλισιν τῶν διατάξεων τοῦ Κώδικος νὰ διορίζωνται καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὸ 40ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των ἐφ’ ὅσον, ὅμως, εἶχον ὑποβάλει τὴν αἴτησιν τοῦ διορισμοῦ των, πρὸ τῆς συμπληρώσεως τοῦ 35ου ἔτους. Καί, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῇ τῆς γνωμοδοτήσεως, κατηρτίσθη καὶ ἐδημοσιεύθη, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ τὸ Διάταγμα τῆς 11 Αὐγούστου 1953. Ἤδη, κ. συνάδελφοι, μὲ τὸν διορισμὸν τῶν 600 νέων καθηγητῶν τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προσφάτως ψηφισθέντος νόμου, ὁ ὁποῖος διορισμὸς θὰ γίνῃ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν (ἐλπίζω οἱ διορισμοὶ αὐτῶν νὰ ἔχουν συντελεσθῆ μέχρι τέλους τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου 1953) δὲν θὰ ὑπάρχῃ, νομίζω, οὐδεὶς ἀδιόριστος, τοὐλάχιστον εἰς τοὺς κυριωτέρους τομεῖς τῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ τοῦτο, θὰ δώσῃ εἰς ἐμὲ τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν ἀφορμήν, νὰ συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν γενικὴν ἐποπτείαν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος, ὅπως διὰ νόμου πλέον, καταστήσωμεν δυνατὸν τὸν διορισμὸν καὶ τῶν ἐχόντων μεγαλυτέραν ἡλικίαν. Θὰ καταβάλω, κ. συνάδελφοι, πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, μὲ τὴν δυσκροάν, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ γενικωτάτου ζητήματος, ἀφορῶντος τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τῶν δημοσίων λειτουργῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχω τὴν ἀπαραίτητον συνεννόησιν μετὰ τοῦ Ὑπουργείου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐποπτεύει, γενικῶς, τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κώδικος. Πάντως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ὑπάρχει, πράγματι, ἡ ἀναγνώρισις τοῦ γεγονότος, ὅτι πρέπει νὰ διορισθοῦν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμπληρώσει μεγαλυτέραν ἡλικίαν δοθέντος ἰδίως ὅτι δὲν εἶναι ὑπαίτιοι διὰ τὸ ὅτι δὲν διωρίσθησαν, διότι ἐπὶ πολλὰ ἔτη, δὲν διωρίζοντο διότι δὲν ὑπῆρχον θέσεις, χάρις δὲ εἰς τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἡ παροῦσα Βουλή, διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐψήφισε πρὸ ὀλίγων μηνῶν, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, νὰ ἀπορροφήσωμεν, ἐντὸς ἑνὸς περίπου μηνός, τὸ σύνολον τῶν ἀδιορίστων λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§20Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κύριε συνάδελφε.

§22Θ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἤθελα νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διότι συνεφώνησε μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἀνέφερα. Τὸ μόνον ποὺ θὰ ἤθελεν ἀπάντησιν εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ἑξῆς: Μήπως, ἐὰν κλείσουν καὶ οἱ διορισμοὶ ὅλων τῶν ἐκπαιδευτικῶν καὶ ἔλθῃ κατόπιν ὁ νόμος αὐτὸς πρὸς ψήφισιν, ποὺ ἐλπίζουμε νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, μήπως οὗτοι χάσουν τὸ δικαίωμα καὶ ὑπερβοῦν καὶ τὸ 40ὸν ἔτος, ὁπότε θὰ εἶναι ἀργά. Θὰ ἔπρεπε, συνεπῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ καταθέσῃ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον μᾶς ὑπεσχέθη πρὸ τοῦ διορισμοῦ τῶν 600 αὐτῶν ἐκπαιδευτικῶν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταμούλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὰς ἐνεργείας καὶ τὰ μέτρα, ἅτινα ἔλαβε κατὰ τοῦ Μητροπολίτου Δημητριάδος κλπ.

§24Π. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἐζήτησα νὰ κατατεθοῦν ὡρισμένα ἔγγραφα καὶ ἀναμένω τὴν προσκόμισίν των.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐφημερίου Τριποτάμου Καλαβρύτων Παναγιώτου Παπαπαναγιώτου, σχετικῶς μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν ἐφημερίων τῆς ὑπαίθρου.

§26Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἀναφορὰ ἔχει ὡς ἀντικείμενον δεδικαιολογημένα παράπονα τοῦ ἐφημερίου Τριποτάμου–Καλαβρύτων. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν ἀφορᾷ προσωπικῶς αὐτόν, ἀφορᾷ γενικῶς ὅλον τὸν ἐφημεριακὸν κλῆρον τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οἱ ἐφημέριοι πένονται, εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ ὁσάκις λαμβάνονται μέτρα ἐπαυξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων λειτουργῶν, μόνον οἱ ἐφημέριοι παραλείπονται. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἐν τῷ ἀμερίστῳ ἐνδιαφέροντί της, ὑπὲρ ὅλων τῶν τάξεων τῶν ὑπαλλήλων, θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξεύρῃ τὸν τρόπον, διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου, τῶν ἐφημερίων τῆς χώρας, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος. Ἐλπίζω δέ, ὅτι ὑμεῖς, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων, θὰ ἔχετε τὴν πρωτοβουλίαν νὰ διευκολύνετε καὶ νὰ βελτιώσητε τὴν οἰκονομικὴν θέσιν τῶν ἐφημερίων, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ ἀνεγνωρισμένην, κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, ἀνάγκην, πασίδηλον καὶ μὴ δυναμένην, ὁπωσδήποτε νὰ ἀμφισβητηθῇ.

§27Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θερμῶς τὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐφημερίου Τριποτάμου Καλαβρύτων Παναγιώτου Παπαπαναγιώτου, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας ὅπως μεριμνήσῃ καὶ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν πρὸς βελτίωσιν τῆς ἀθλίας οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ἐφημερίων τῆς ὑπαίθρου καὶ χορηγήσῃ καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ ἐπίδομα ἀκριβείας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§29Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριοι συνάδελφοι, τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ ἐφημεριακὸς κλῆρος, ἀλλά, ὡς γνωρίζετε, ὅλα τὰ ζητήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν συγχρόνως. Κρατῶ ὑπὸ σημείωσιν τὴν σύστασιν τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀποτελεῖ ἐπιθυμίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ προσωπικῶς ἐμοῦ, καὶ θὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν, ὅταν καταστῇ τοῦτο δυνατόν, διὰ νὰ δοθῇ ἱκανοποιητικὴ λύσις καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ὅταν θὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἱκανοποίησιν τῆς ἐπιθυμίας ὅλων καὶ ὑμῶν καὶ ἡμῶν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Λουλακάκης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ὑπογραφομένης καὶ ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων, καὶ ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὴν παράτασιν τῆς ἐκκρεμότητος περὶ τὸ Ἐκκλησιαστικὸν ζήτημα τῆς Κρήτης.

§31Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἀναβληθῇ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς γονέων μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου Κάτω Κλειτορίας Καλαβρύτων, αἰτουμένων τὴν συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου.

§33Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἰς τὸ αἴτημα τῆς συμπληρώσεως τῶν κενῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, κατόπιν τῶν δηλώσεων τὰς ὁποίας ἔκαμε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας προηγουμένως, κατὰ τὰς ὁποίας ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου συμπληροῦνται ὅλα τὰ κενὰ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ τοῦ διορισμοῦ τῶν 600 ἐκπαιδευτικῶν, νομίζω, ὅτι ἐδόθη ἱκανοποιητικὴ ἀπάντησις εἰς τὸ αἴτημα αὐτό.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης ἔχει τὸν λόγον.

§35Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἐκπαιδευτηρίου Μαζεΐκων, εἶναι ἐπιτακτικαί. Ὑπάρχει ἔλλειψις διδακτικοῦ προσωπικοῦ. Ἡ ἔλλειψις αὕτη χρονολογεῖται ἀπὸ μακροῦ χρόνου. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἀπηυθύνθημεν ἑκάστοτε. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εὕρομεν κατανόησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ προγενεστέρως, πρὸ τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν κατωρθώθη νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα αὐτὸ τοῦ ἐκπαιδευτηρίου Μαζεΐκων. Θὰ παρεκάλουν κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ προωθήσητε τὸ θέμα καὶ νὰ σταλοῦν καθηγηταὶ εἰς τὸ Γυμνάσιον Μαζεΐκων, διότι ἀκόμη ἐξακολουθοῦν ὑφιστάμενα τὰ κενὰ καὶ θὰ πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον καὶ νὰ σταματήσουν τὰ δικαιολογημένα παράπονα τῶν κατοίκων τῶν Μαζεΐκων.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§37Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ ἑνώσω τὴν φωνήν μου μετὰ τῶν κ.κ. συναδέλφων, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἐπανδρώσεως τοῦ Γυμνασίου Κάτω Κλειτορίας, ἡ ὁποία ἔχει ὑποστῆ πολλὰς περιπετείας καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς γνωρίζει τὰ αἰτήματα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔχουν ὑποβληθῆ διὰ τὸ Γυμνάσιον Κάτω Κλειτορίας, τὸ ὁποῖον παραμένει μὲ 2–3 καθηγητάς, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ ἐπωμισθοῦν τὸ βάρος τῆς διδασκαλίας 300–400 μαθητῶν. Ἐλπίζω, αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ ἱκανοποιήσουν τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας αὐτῆς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας, ἔχει τὸν λόγον.

§39Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Κύριοι συνάδελφοι, εἰς μὲν τὸ αἴτημα τῶν γονέων τῶν μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου τῆς Κάτω Κλειτορίας–Καλαβρύτων, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἔχω νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν ὅτι ἤδη, διὰ τοῦ ἑτοιμαζομένου πρώτου διατάγματος, ἀποστέλλεται ἀρκετὸν σχετικῶς προσωπικόν, τὸ ὁποῖον φυσικὰ θὰ αὐξηθῇ καὶ διὰ τὴν Κάτω Κλειτορίαν καὶ διὰ τὰ ἄλλα Γυμνάσια, ὅταν ἐπιτευχθῇ ἡ ὁλοκλήρωσις τῶν διορισμῶν ὅλων τῶν ὑπολειπομένων λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν μίαν ἐξήγησιν. Τὸν τελευταῖον καιρὸν παρουσιάσθησαν πολλὰ κενὰ εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2500 καὶ διὰ νὰ ἐπωφεληθοῦν τῶν προβλεπομένων ὑπ’ αὐτοῦ πλεονεκτημάτων του, ἀριθμὸς ἐκπαιδευτικῶν ὑπέβαλε παραιτήσεις. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον σήμερον ὑπηρετοῦν 300 (ἴσως καὶ ἄνω τῶν 300) λειτουργοὶ ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι ὑπηρέτουν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἦτο φυσικόν, προτοῦ γίνουν οἱ νέοι διορισμοὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἄλλο μέτρον παρὰ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἀποσπάσεις ἐντὸς τῆς περιφερείας, δηλαδὴ νόμιμοι ἀποσπάσεις, τὰς ὁποίας ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητής. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐπέκειτο ὁ διορισμὸς τῶν 600 νέων καὶ 300 εἰς ἀναπλήρωσιν τῶν παραιτηθέντων, δηλαδὴ περίπου 900, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἄλλο μέτρον ἀμέσως. Ὁπωσδήποτε ὅμως, διὰ τῆς ὀρθῆς καὶ δικαίας κατανομῆς τῶν νεοδιοριζομένων καθηγητῶν, τὰ Γυμνάσια θὰ ἀποκτήσουν ἐπάνδρωσιν, τὴν ὁποίαν πιστεύω ὅτι ἀπὸ 25ετίας καὶ πλέον δὲν εἶχον. Ἐπίσης, ἐφ’ ὅσον ἐτέθη τὸ θέμα τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν, ὀφείλω νὰ παράσχω τὴν πληροφορίαν ὅτι καὶ εἰς τὴν Στοιχειώδη Ἐκπαίδευσιν καταβάλλεται ἡ αὐτὴ προσπάθεια. Οἱ διορισμοὶ ἔχουν προχωρήσει καὶ εἶναι περίπου εἰς τὸ τέλος των. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, εἶναι ὀλίγαι πλέον αἱ περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μεγάλας ἐλλείψεις. Διὰ τοῦ συνόλου τῶν διορισμῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, καθὼς καὶ διὰ τοῦ συνόλου τῶν διορισμῶν τῆς Στοιχειώδους, ἐλπίζω ὅτι θὰ λειτουργήσουν κατὰ τρόπον ὁμαλώτερον ἀπὸ ὅ,τι ἐλειτούργουν ἄλλοτε ὅλα τὰ σχολεῖα τῆς Μέσης καὶ Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως. Ἤδη, εἰς τὴν Στοιχειώδη Ἐκπαίδευσιν ἔχουν προχωρήσει πολὺ οἱ διορισμοί. Ἤρχισα ἀπὸ τὰς περιφερείας τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ συνεχίζω καὶ εἰς τὴν Νότιον Ἑλλάδα. Ἐλπίζομεν νὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι τοῦτο ἀπετέλει ἐθνικὸν καθῆκον, νὰ προσέξωμεν δηλαδὴ κατὰ προτίμησιν τὴν ἀκριτικὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἐθεώρει ἑαυτὴν ἐγκαταλελειμμένην. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐπιλαχόντων Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Τριπόλεως διαγράφεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ ἐρωτῶντος. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀνα-

φορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τοὺς λόγους ἀρνήσεώς του νὰ υἱοθετήσῃ ὑποβληθεῖσαν πρότασιν νόμου περὶ ἀναιτίως δημευθεισῶν περιουσιῶν κλπ.

§41Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι μία παλαιὰ ἱστορία καὶ λησμονηθεῖσα ἡ ἐπερώτησις αὐτή, ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν παύει νὰ εἶναι σημαντικὴ καὶ πρὸ παντὸς χαρακτηριστικὴ τοῦ πνεύματος, ὑπὸ τοῦ ὁποίου διέπεται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ τὰ ὄργανά της. Εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ἀπασχολήσω καὶ ἄλλοτε τὴν Βουλήν. Τὸ θέμα εἶναι καὶ μερικόν, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἦσαν μερικοὶ ἄνθρωποι εἰς τὴν περιφέρειαν Φλωρίνης, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταδικασθῆ ἀπὸ τὸ Στρατοδικεῖον κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, ἀπηλλάγησαν, κηρυχθέντες παρὰ τοῦ ἀναθεωρητικοῦ «παμψηφεὶ» ἀθῷοι. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ καταδικασθέντες εἰς τὰς βαρυτέρας τῶν ποινῶν. Λοιπόν, τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν τὸ 1948–49, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι ἀπηλλάγησαν πανηγυρικῶς τὸ 1951, βάσει τῆς παλαιᾶς ἀποφάσεως ἀκυρωθείσης ὑπὸ τῆς μεταγενεστέρας, κατελήφθη καὶ ἐδημεύθη ἡ περιουσία των!! βάσει, ἐπαναλαμβάνω, ἀποφάσεως, ἡ ὁποία πρὸ διετίας εἶχε παύσει ὑπάρχουσα! Συνῆλθε μία Ἐπιτροπὴ τοῦ ψηφίσματος Μʹ ἡ ὁποία ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὰς προτάσεις τῆς Χωροφυλακῆς τὸ 1948 –49, δὲν ἔλαβεν ὅμως τὸν κόπον νὰ ἐνθυμηθῇ ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον διαρρεύσει τέσσερα ὁλόκληρα χρόνια, ἔλαβον χώραν σημαντικὰ γεγονότα, εἶχαν λειτουργήσει δευτεροβάθμια καὶ ἀναθεωρητικὰ δικαστήρια! Εἶχα καταθέσει ἐπερώτησιν κατὰ τὸν παρελθόντα Μάϊον, τότε δὲ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδήλωσεν ὅτι θὰ καταθέσῃ σχετικὸν νομοσχέδιον πρὸς ἄρσιν τῆς καταφώρου αὐτῆς ἀδικίας, διότι σημειωτέον τὸ Συμβούλιον τῶν Κτημάτων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεγνώρισε τὴν τερατώδη καὶ ἐξώφθαλμον ἀδικίαν, ἀλλὰ ἀπεφάνθη ὅτι τὸ ζήτημα μόνον διὰ νέου νόμου θὰ ἐκανονίζετο, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶπεν ὅτι θὰ διέτασσεν ἀμέσως νὰ τακτοποιηθῇ τὸ ζήτημα τηλεγραφικῶς, χωρὶς νὰ παραστῇ ἀνάγκη νέου νόμου. Ἐπειδή, ὅμως, ἐν τῷ μεταξὺ τίποτε δὲν ἐγένετο καὶ τὸ νέον νομοσχέδιον δὲν κατετίθετο, ἀντέγραψα τὴν τακτικὴν τοῦ Μωάμεθ, ὁ ὁποῖος ἐπῆγε πρὸς τὸ βουνὸ ὅταν αὐτὸ δὲν ἦλθε πρὸς ἐκεῖνον, καὶ κατέθεσα πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν καὶ ὑπέβαλα πρὸς κρίσιν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Εἰς πολίτας Ἕλληνας, καταδικασθέντας ὑπὸ τῶν Ἐκτάκτων Στρατοδικείων τοῦ Γʹ Ψηφίσματος καὶ εἶτα ἀθωωθέντας ἢ ἁπλῶς ὁπωσδήποτε ἀπαλλαγέντας ὑπὸ τῶν Ἀναθεωρητικῶν Δικαστηρίων ἀποδίδεται ἡ δυνάμει τοῦ Μʹ Ψηφίσματος δημευθεῖσα ἢ καταληφθεῖσα περιουσία». Κατὰ τὸ θέρος, ὅμως, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μοῦ ἀνεκοίνωσεν ἔγγραφον τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, λέγοντος ὅτι ἅπαξ τὰ κτήματα αὐτὰ ἐδημεύθησαν, δὲν ἐννοεῖ νὰ τὰ ἀποδώσῃ, χωρὶς καθόλου νὰ ἐξετάσῃ ἂν καλῶς ἢ κακῶς περιῆλθον εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἰδικήν του, ὡς ἐὰν ἦσαν τοῦ «πρώτου καταλαβόντος» ἢ τοῦ «ἁρπάξαντος». Τότε κατέθεσα νέαν ἐπερώτησιν, διατυπουμένην κάπως ζωηρῶς. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅστις νὰ παραδέχεται τὰ καινὰ δαιμόνια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εἶναι δυνατόν, εἶναι νοητὸν καὶ ἄξιον τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ λέγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι κτήματα ἰδιωτικά, Ἑλλήνων μάλιστα πολιτικῶν, οὕτω καταληφθέντα χάρις εἰς λάθος καὶ παραδρομὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ἀποτελοῦν πλέον περιουσίαν τοῦ Κράτους, ἱεροῦ καὶ ἀπαραβιάστου δημιουργηθέντος τελεσιδίκου τετελεσμένου γεγονότος!

§42Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὸ Μʹ ψήφισμα εἶναι ἁρμοδιότης Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ πρέπει νὰ κατατεθῇ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ δίδεται δικαίωμα ἐφέσεως ἢ ἀνακοπῆς ἀποφάσεως Πρωτοδικείου.

§43Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατέχει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐκθέτει τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον μόνον εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ ἄλλοτε, ἢ σήμερον εἰς τὴν χώραν τῶν Μάου–Μάου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σημειωθῇ. Δὲν ἐπιτρέπεται κατ’ οὐδένα λόγον, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λέγῃ ὅτι ἐπειδὴ αὐθαιρέτως καὶ παρανόμως ἅρπαξε κάτι, θὰ τὸ κατέχῃ εἰς τὸ διηνεκές! Εἶναι νόμος τῆς ζούγκλας... Ἔχω πληροφορίας, ὅτι καταρτίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν σχετικὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ αἱ πληροφορίαι εἶναι ἀρκετὰ παλαιαί, καὶ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐνεφανίσθη εἰς τὸν ὁρίζοντα, οὔτε κατετέθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ πάλιν, διὰ τὴν γενομένην ἀδικίαν, ἀναξίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἐκθέτουσαν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν Τύπου, νὰ φροντίσουν τέλος πάντων, ἔστω καὶ διὰ τὸν τύπον, νὰ ἐπισπεύσουν τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ γενομένου ἀδικήματος, καταρτίζοντες, τέλος πάντων, τὸ νομοσχέδιον, ἐφ’ ὅσον λέγουν ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῆς ἀδικίας. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τοιαύτη κατάφωρος καὶ κραυγάζουσα αὐθαιρεσία δὲν ἔχει ἀνάγκην νέου εἰδικοῦ νόμου διὰ τὴν θεραπείαν της. Ἀλλ’ ἀφοῦ τὸ θεωροῦν ἀπαραίτητον, ἂς τὸ ὑποβάλουν. Ἐπέρασαν ἤδη ὀκτὼ μῆνες. Καιρὸς εἶναι νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, χάριν πρὸ παντὸς αὐτοῦ τούτου τοῦ Κράτους, διὰ τὴν παράστασιν καὶ ἐμφάνισιν τοῦ ὁποίου ἐνδιαφέρεται ἰδιαιτέρως ὁ παριστάμενος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Τύπου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Μουράτογλου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του.

§45Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός, μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἀναβάλλεται διὰ τρίτην φοράν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, ἐπὶ συστάσεώς του πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας, σχετικῶς μὲ τὸ ἀπὸ μακροῦ χρονίζον ζήτημα τοῦ συνοικισμοῦ Ριζῆ–Βαρδάρη Θεσσαλονίκης.

§47Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐὰν εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, νὰ τὴν συζητήσωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§48Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Μάλιστα, μάλιστα.

§49Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνέπεσε, κατὰ μίαν περιοδείαν μου εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, νὰ μοῦ ὑποβληθῇ ὑπόμνημα ἀπὸ μίαν Ἐπιτροπήν, ἢ μᾶλλον ἀπὸ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Συνδέσμου τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Ρεζῆ–Βαρδὰρ Θεσσαλονίκης, δι’ ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον καὶ παλαιότερον εἶχεν ἀπασχολήσει τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις, τὸ ὁποῖον ὅμως, ἔχει ἀρκετὰ ὡριμάσει ἤδη, ὥστε ἐπιβάλλεται νὰ δοθῇ μία λύσις. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ περὶ συστάσεως, κατὰ τὸν Κανονισμόν. Ἡ σύστασίς μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἡ ἀκόλουθος: Εἰς τὸν συνοικισμὸν αὐτόν, ὅπου κατοικοῦν 700 ἐργατικαὶ οἰκογένειαι, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, προβλέπεται ἡ ὕπαρξις ἑνὸς Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ τοῦ ὁποίου ὅμως τὰ ἐλάχιστα ἔσοδα ἀπορροφᾷ ἡ γραφειοκρατία τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. Ἐνδείκνυται τὸ ταχύτερον νὰ γίνῃ μετὰ τόσα ἔτη, περίπου τριάκοντα, ἡ μεταβίβασις τῶν οἰκημάτων αὐτῶν, εἰς ἐκείνους, ἐκ τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ἀστικῆς στεγάσεως, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον, οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων αὐτῶν, ἔχουν δαπανήσει κατὰ καιροὺς σημαντικὰ ποσὰ διὰ τὴν συντήρησιν καὶ βελτίωσιν τῶν οἰκιῶν αὐτῶν. Ἐν τῷ μεταξύ, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, καὶ μέχρι νομοθετικῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος — διότι οὐδὲν κώλυμα ὑπάρχει — ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ἕνα ξεκαθάρισμα, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ποῖοι εἶναι οἱ δικαιοῦχοι νὰ λάβουν τὴν κυριότητα τῶν οἰκημάτων, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ καὶ κάποια βελτίωσις τῶν στεγαστικῶν συνθηκῶν. Πέραν αὐτῶν, συμβαίνει μία ἀπαράδεκτος κατάστασις εἰς τὸν συνοικισμὸν αὐτόν, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, διότι ἐνῷ κατὰ τὸν σχετικὸν νόμον προβλέπεται συμμετοχὴ εἰς τὴν διοίκησιν αὐτοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ δύο λαϊκῶν μελῶν, ἑνὸς Ἰσραηλίτου καὶ ἑνὸς Μουσουλμάνου, καὶ ἀπὸ ἐτῶν δὲν ὑπάρχουν ἐκεῖ οὔτε Ἰσραηλῖται, οὔτε Μουσουλμάνοι, δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ ἐκπροσώπησις εἰς τὴν Διοίκησιν τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ. Παλαιότερον ἐν ἔτει 1951, εἶχεν ἐκδοθῆ μία ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Βορείου Ἑλλάδος, διὰ τῆς ὁποίας προεβλέπετο ἡ ἐκπροσώπησις τῶν κατοίκων διὰ δύο μελῶν, ἐχόντων ἔστω καὶ συμβουλευτικὴν ψῆφον, μέχρις ὅτου ἤθελε ρυθμισθῆ νομοθετικῶς τὸ ζήτημα τοῦτο. Νομίζω, ὅτι τὸ μέτρον αὐτό, μέχρι τῆς νομοθετικῆς ρυθμίσεως, ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὥστε νὰ ἀκούεται καὶ ἡ φωνὴ τῶν κατοίκων εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν πολλαπλῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν συνοικισμὸν αὐτόν. Τὸ σοβαρώτερον, ὅμως, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ χωρήσητε, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν ριζικὴν καὶ ὁριστικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος ταχέως, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ἀπὸ πλευρᾶς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἔχει ἐρευνηθῆ τὸ ζήτημα καὶ ὑπάρχει καὶ ἔκθεσις τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, γενομένη τὸ 1953. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει εὐθὺς ἀμέσως νὰ χωρήσητε εἰς τὴν ὁριστικὴν ἐπίλυσιν ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ 700 ἐργατικὰς οἰκογενείας Θεσσαλονικεῖς.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας.

§51Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Συνοικισμοῦ Ρεζῆ– Βαρδὰρ Θεσσαλονίκης, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐρώτησις τοῦ κυρίου συναδέλφου. Ὁ συνοικισμὸς οὗτος ἱδρύθη τὸ 1920 διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης παραμεινασῶν ἀστέγων οἰκογενειῶν, διέπονται δέ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον διοικήσεως καὶ διευθύνσεως τῶν οἰκημάτων, ὑπὸ ἰδιορρύθμου καθεστῶτος προβλεπομένου ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ νόμου 2463 τοῦ 1920. Σχετικῶς μὲ τοὺς ἐκεῖ ἐγκατεστημένους, διετάχθη ἔρευνα, τὸ ἁρμόδιον δὲ ὄργανον ἀνέφερεν ὅτι εἶναι ἐγκατεστημέναι περὶ τὰς 785 οἰκογενείας, ἐκ τῶν ὁποίων, ἄλλαι μὲν γηγενεῖς Θεσσαλονικεῖς, ἄλλαι προέρχονται ἐκ διαφόρων ἀστικῶν κέντρων καὶ περὶ τὰς 100 οἰκογενείας ἀθίγγανοι. Ἀναμφισβητήτως, ὁ συνοικισμὸς χρήζει ἐκκαθαρίσεως, ἀπὸ ἀπόψεως δικαιουμένων στεγάσεως καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, τῆς ὁριστικῆς δηλαδὴ ρυθμίσεως τῆς κυριότητος τῶν ἐγκατεστημένων ἐκεῖ. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Τὸ πρόβλημα ἅπτεται καὶ τῆς πλευρᾶς τῆς πολεοδομικῆς καὶ τῆς τουριστικῆς, διότι, ὅπως θὰ γνωρίζητε, ὁ συνοικισμὸς αὐτός, εἶναι εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Συνεπῶς χρειάζεται μελέτη ἀπὸ πλευρᾶς τουριστικῆς καί, ἐπαναλαμβάνω, καὶ πολεοδομικῆς. Τὸ πολεοδομικὸν σχέδιον τῆς ὅλης περιοχῆς, ὅπου κεῖται ὁ συνοικισμὸς Ρεζῆ–Βαρδάρ, εἶναι ἀπαραίτητον διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν δύο σοβαρῶν ζητημάτων, ἤτοι τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγκατασταθοῦν ὁριστικῶς εἰς τὰ οἰκήματα τοῦ συνοικισμοῦ, καὶ τὴν κατὰ πλήρη κυριότητα μεταβίβασιν τῶν οἰκημάτων εἰς τοὺς οἰκιστάς. Ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν συνάδελφόν μου, Ὑπουργὸν Βορείου Ἑλλάδος, μελετῶμεν γενικῶς τὸ ζήτημα καὶ ἐλπίζομεν ὅτι γρήγορα θὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, διὰ νὰ δώσωμεν τὴν λογικὴν λύσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασίν σας, περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν δύο μελῶν, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι καὶ δι’ αὐτὴν χρειάζεται τροποποίησις τοῦ νόμου, διότι ἄλλως ἡ συμμετοχὴ μελῶν μὴ προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ νόμου εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα τὴν ἀκυρότητα τῶν ἀποφάσεών της. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Δ. Πλαγιάννης).

§52Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐπειδὴ χρειάζεται νόμος, σᾶς εἶπα, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ κάμνετε ὅ,τι ἔγινεν ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, νὰ ἀποφασισθῇ δηλαδὴ νὰ μετέχουν τοῦ συμβουλίου δύο ἐκπρόσωποι τῶν κατοίκων μὲ συμβουλευτικὴ ψῆφον.

§53Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Ἐφ’ ὅσον ἐλλείπουν δύο ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένων μελῶν δὲν εἶναι νόμιμος ἡ συγκρότησις τοῦ συμβουλίου ἄνευ ἀντικαταστάσεως διὰ νόμου, τῶν ἐλλειπόντων μελῶν. Ἄλλωστε σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι συντόμως θὰ φέρωμεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ρυθμισθοῦν τὰ ζητήματα αὐτά.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἀπάντησίν των εἰς ἐρώτησίν του, διὰ τὴν μὴ ἀναγραφὴν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους πιστώσεως διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ προγράμματος πρόνοια διὰ τῆς ἐργασίας κλπ.

§55Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ καὶ αἱ ὑπ’ ἀριθ. 9 καὶ 11 τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπερωτήσεις μου εἶναι συναφεῖς, παρακαλῶ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ συζητηθοῦν μαζί. Ἄλλως τε εἶναι πληροφοριακοῦ μᾶλλον χαρακτῆρος, διότι τὰ θέματα ἔχουν ρυθμισθῆ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§57Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐπερωτήσεως. Τὸν Ὀκτώβριον, πρὶν ἀκόμη διευκρινισθῆ τὸ πρόγραμμα καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος «Πρόνοια–Ἐργασία», κατέθεσα μίαν ἐπερώτησιν, διότι ἐβράδυνε νὰ προχωρήσῃ τὸ πρόγραμμα αὐτό, τὸ ὁποῖον προσέφερεν ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν. Ἡ Κυβέρνησις, ἔκρινεν ὅτι, ἀντὶ νὰ προχωρήσῃ μονομερῶς τὸ πρόγραμμα «Πρόνοια–Ἐργασία», ἦτο προτιμότερον νὰ συγχωνεύσῃ καὶ συνεχώνευσε τὴν πίστωσιν τοῦ «Πρόνοια Ἐργασία» τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, τὴν πίστωσιν τῶν μικρῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τὴν πίστωσιν τῶν μικρῶν κοινοτικῶν ἔργων τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, συνεκρότησε δὲ ἕνα κεφάλαιον ἐκ 56 δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ κατήρτισεν ἕνα διάταγμα, τὸ ὁποῖον διέπει τὴν διαχείρισιν αὐτῆς τῆς ἑνιαίας πλέον πιστώσεως. Ἐπίσης, κατήρτισε μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συνῆλθε καὶ ἔκαμε τὴν κατανομὴν καὶ ἡ ὁποία γίνεται πλέον εἰς τὰς Νομαρχίας καὶ αἱ Νομαρχίαι θὰ κατανείμουν τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ τὰς διαφόρους μερικωτέρας ἀνάγκας. Τὸ μέλλον θὰ ἀποδείξῃ ἐὰν ἡ πολιτικὴ αὕτη τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐὰν τὸ σύστημα αὐτὸ θὰ ἐπιτύχῃ. Εὔχομαι νὰ ἐπιτύχῃ πραγματικά, διότι θὰ ἀνακουφίσῃ τὴν ὕπαιθρον χώραν. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ συνεχισθῇ ἐπί τινα ἔτη ἀκόμη ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοτελῶς τοῦ προγράμματος Πρόνοια–Ἐργασία, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς εἶχον ἀποκτήσει πολύτιμον πεῖραν εἰς τὴν διαχείρισιν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως καὶ θὰ ἠδύναντο νὰ φθάσουν εἰς τὸ τέρμα μερικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἤρχισαν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ἄλλως, δικαίωμά της εἶναι. Τὸ μόνον παράπονόν μου εἶναι, ὅτι εἰς τὴν γενομένην κατανομὴν ἡ περιφέρειά μου ἔλαβεν ὀλίγα. Θὰ ἠμποροῦσαν, λόγῳ τῶν ἀναγκῶν της καὶ λόγῳ τῶν ἐκκρεμῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀρχίσει μὲ τὸ σύστημα αὐτό, διότι καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας καὶ εἰς τὴν Χίον, τὸ σύστημα αὐτὸ ἐπέτυχε, θὰ ἠμποροῦσαν νὰ δώσουν κάτι παραπάνω. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε περισσότερον. Ὡς πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 9 διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς. Ὅταν συνεζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐξευρέσεως πόρων διὰ τὰς τρεῖς σεισμοπλήκτους νήσους, εἶχον εἰσηγηθῆ μίαν τροπολογίαν, νὰ καθιερώσωμεν προσθέτους πόρους 40 δισεκατομμυρίων διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ σεισμοπαθεῖς τῆς Ἰσθμίας, Εὐβοίας, Χίου, Μυτιλήνης, Μεσσηνίας, Ἀκαρνανίας κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τότε, μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν δέχεται τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἀλλὰ εἶχε πρόβλεψιν 2 δισεκατομμυρίων δραχμῶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ θὰ ηὔξανε τὸ ποσὸν αὐτὸ μέχρι τοῦ ἀνωτάτου δυνατοῦ ὁρίου, ὥστε νὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι τῶν σεισμοπαθῶν αὐτῶν. Αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν τὸ ἔκαμε καὶ δι’ αὐτὸ κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν. Ἤδη προλαβὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, μᾶς εἶπεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὅτι τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον ἐνέκρινε πίστωσιν ἐκ 37 δισεκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν κάλυψιν τῆς ἀνάγκης αὐτῆς. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀληθεῖς, τὰ 37 αὐτὰ δισεκατομμύρια δὲν θὰ δοθοῦν πλέον δωρεὰν πρὸς συνέχισιν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπαθῶν, ἀλλὰ θὰ δοθοῦν ὡς δάνεια. Αὐτὸ, πάλιν, εἶναι μέσα εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πολιτικήν, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν θὰ δοθοῦν ὡς πιστώσεις ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ προγράμματος τῆς στεγάσεως ἢ ὡς δάνεια. Ἐὰν δοθοῦν ὡς δάνεια, παρακαλῶ νὰ μᾶς διευκρινισθῇ πόσων χρόνων δάνεια θὰ εἶναι αὐτά, καὶ τί τόκους θὰ πληρώσουν, ὥστε νὰ γνωρίζουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι τί θὰ πληρώσουν. Τώρα, ἔρχομαι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 11 ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἐπίσης ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας. Ἡ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ τοῦ 1946–50, ἐψήφισε πολλὰ ψηφίσματα καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τὸ ΚΗʹ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἦτο εὐεργετικὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Ἐβοήθησεν ἕνα νεκρὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε κρυμμένον εἰς τὴν χώραν, νὰ ζωντανέψῃ καὶ κινητοποιηθῇ, ὥστε δι’ ἰδιωτικῶν κεφαλαίων νὰ γίνῃ ἡ ἀνοικοδόμησις εἰς τὰς πόλεις κυρίως. Τὸ ψήφισμα εἶχεν ἰσχὺν μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1952, ἔδιδε δὲ τὴν εὐχέρειαν τὸ ψήφισμα αὐτὸ νὰ παραταθῇ διὰ νόμου δι’ ἄλλα πέντε ἔτη. Ἡ Κυβέρνησις ἔκρινε, ὅτι ἔπρεπε νὰ παραταθῇ τὸ ΚΗʹ ψήφισμα μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1957 καὶ ἔφερε πράγματι πέρυσι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψήφισε. Ὅταν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, εἶχα παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ περιλάβῃ ὡρισμένας διατάξεις διευκολυντικὰς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν καὶ ἀξιοποίησιν αὐτῆς τῆς διατάξεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ νὰ συμπληρώσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλὰ περιέλαβε διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ὥριζεν ὅτι διὰ διατάγματος, θὰ ἐκανονίζοντο αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος παρέτεινεν ἐπὶ πενταετίαν τὴν ἰσχὺν τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη τὸν Μάρτιον ἢ Ἀπρίλιον. Ἔκτοτε ἤρχισεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας νὰ μελετᾷ τὸ Ἐκτελεστικόν του Διάταγμα, ἀλλὰ ἐξεδηλώθησαν ἀντιδράσεις, διότι προσεβλήθησαν διάφορα συμφέροντα, καὶ μέχρι σήμερον τὸ Διάταγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναγκαῖον, διὰ νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νόμος περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος, δὲν ἐξεδόθη. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ἐπειδὴ ὁ ἴδιος ἐπέδειξεν ἐνδιαφέρον καὶ ἐπειδὴ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ συγκινεῖ πολὺν κόσμον καὶ ἔχει κινητοποιήσει πολλὰς ἐπιχειρήσεις, καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος ὠφέλησε τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, διότι ἡ ἀνοικοδόμησις ἐκτὸς τοῦ ὅτι λύει τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα, δίδει καὶ ἐργασίαν, δεδομένου ὅτι ἀπασχολεῖ 75 διάφορα ἐπαγγέλματα, καὶ ἐπειδὴ μὲ τὸ νὰ λέγωμεν, ὅτι σήμερον θὰ ἐκδοθῇ αὐτὸ ἢ τὸ ἄλλο Διάταγμα, αἱ διάφοροι ἐπιχειρήσεις εὑρίσκονται εἰς δυσκολίαν καὶ καθυστεροῦν εἰς τὰς προμηθείας των, κατὰ συνέπειαν εὑρίσκονται εἰς μίαν παραζάλην, καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς περιουσίας των καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ ἔμποροι, δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ ταχέως τὸ διάταγμα τοῦτο. Τώρα δὲν ἰσχύει τὸ παλαιὸν διάταγμα τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη βάσει τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος. Σήμερον τὸ ἐν λόγῳ διάταγμα εἶναι καὶ ἀνεδαφικὸν καὶ δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι αἱ περιπτώσεις τὰς ὁποίας προβλέπει ἔχουν ἐκ τῶν πραγμάτων τροποποιηθῆ. Δηλ. ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ ἀποζημιώσῃ ἕνα ποὺ θὰ φεύγῃ ἀπὸ τὸ κατάστημά του, διὰ νὰ ἐπανέλθῃ μετά τινα χρόνον, ἐνῶ εἰς τὸ παρελθὸν θὰ ἤθελεν 100 λίρας, σήμερον θέλει 400 ἢ 500, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνει σημαντικῶς τὰς ἐπιχειρήσεις. Θὰ παρεκάλουν κατὰ συνέπειαν νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἔκδοσις τοῦ διατάγματος αὐτοῦ, διότι ἐὰν ὁ Νόμος παρατείνῃ τὴν ἰσχὺν τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος ἐπὶ μίαν πενταετίαν, τὸ πρῶτον ἤδη ἔτος παρῆλθε καὶ τὰ (5) χρόνια ἐγένοντο (4). Ἐὰν δὲν σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ τὸ διάταγμα αὐτὸ τὸ ἐκτελεστικόν, θὰ παρέλθῃ καὶ ἕνας εἰσέτι χρόνος καὶ θὰ καταστῇ ἄνευ σημασίας ὁ Νόμος. Καὶ τελικῶς μία διάταξις ἡ ὁποία ὠφέλησε καὶ τὸν τόπον καὶ τὴν οἰκονομίαν, καὶ συνετέλεσεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ στεγαστικοῦ ζητήματος καὶ εἰς περίοδον ἀνεργίας ἐβοήθησε πολλὰς ἐργατικὰς χεῖρας νὰ ἐργασθῶσιν, ἡ διάταξις αὕτη ἡ ὁποία ἠμπορεῖ ἀκόμη νὰ ὠφελήσῃ περαιτέρω τὸν τόπον θὰ παραμείνῃ νεκρά. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ μᾶς ἐπισπεύσῃ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἐκτελεστικοῦ τοῦ νόμου τούτου Διατάγματος.

§58Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω διδασκαλίαν εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Ζορμπᾶν, πολὺ περισσότερον διότι ἡ Κοινοβουλευτική μου πεῖρα εἶναι μικρά, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶμαι κατάλληλος διὰ τὴν ἐν λόγῳ διδασκαλίαν. Νομίζω ὅμως, ὅτι προκειμένου περὶ πιστώσεων, ἀνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὡρισμέναι δαπάναι. Περὶ τοῦ ἂν ἡ ἀναγραφὴ πιστώσεως εἶναι μικρὰ ἢ μεγάλη, αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ θέμα ἐπερωτήσεως, εἶναι θέμα παρατηρήσεως καὶ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἴσως ὁ κ. συνάδελφος ὁ ὁποῖος καὶ εἰς ἄλλας συνόδους τῆς Βουλῆς ἦτο ἀντιπρόσωπος, βλέπει διὰ πρώτην φορὰν νὰ εἰσάγεται καὶ νὰ συζητῆται προϋπολογισμὸς ἐνώπιον τοῦ Σώματος, δεδομένου ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν οὐδέποτε συνεζητήθη προϋπολογισμός. Τώρα ὅμως εἶναι κατατεθειμένος ὁ προϋπολογισμός, καὶ πρόκειται νὰ συζητηθῇ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἔχετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμετε τὰς παρατηρήσεις περὶ τοῦ ἂν ἀνεγράφη ἢ ὄχι πίστωσίς τις, ἢ περὶ τοῦ ἂν ἡ ἀναγραφεῖσα πίστωσις δὲν εἶναι ἐπαρκής. Ἀλλὰ εἶπον καὶ προχθὲς κ. συνάδελφε ὅτι πάντοτε προτρέχετε.

§59Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐγὼ ἐλέγχω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ αὐξήσῃ τὸ κονδύλιον καὶ δὲν τὸ ηὔξησεν.

§60Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεσχέθη ὅτι τὸ σχετικὸν κονδύλιον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν θὰ εἶναι τὸ Α, αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσίν του νὰ τὴν ἐλέγξητε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§61Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν θὰ γίνῃ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Προϋπολογισμοὶ πάντοτε κατετίθεντο, ἀλλὰ δὲν συνεζητοῦντο.

§62Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὡμολογήσατε καὶ ὑμεῖς ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀνεγράφη τὸ ποσὸν τῶν 45 δισεκ. διὰ τὴν ἐκτέλεσιν μικρῶν ἔργων, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ τὰ ἔργα «Πρόνοια διὰ τῆς Ἐργασίας». Ἀνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πίστωσις 2 δισεκ. ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν διετέθη δι’ ἔργα εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους, ὑπελείφθη δὲ ἓν ἕτερον δισεκατομμύριον διὰ νὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐκ τῶν ποσῶν ποὺ θὰ διατεθοῦν διὰ τὴν στέγασιν τῶν σεισμοπλήκτων τῶν ἄλλων περιοχῶν εἶναι καὶ τὸ ἓν δισεκατομμύριον τὸ ὁποῖον ὑπελείφθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἀπὸ τὸ κονδύλιον «Πρόνοια–Ἐργασία» 1952–1953. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν δευτέραν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν ποσῶν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ τῶν ἄλλων περιοχῶν ἐκτὸς τῶν τριῶν Νήσων. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὰ μέτρα της διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν αὐτῶν, καὶ ὄχι μόνον τῶν τελευταίων σεισμῶν, ἀλλὰ τῶν ζημιῶν τῶν γενομένων ἀπὸ τοῦ 1949 καὶ ἐντεῦθεν. Τὰ διατιθέμενα ποσά, ἀνέρχονται εἰς 37 δισεκ. τῶν ὁποίων ἡ ἀνάλυσις εἶναι ἡ ἑξῆς: 18 δισ. θὰ διατεθοῦν διὰ δανεισμοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς οἰκισμούς. 10 δισ. θὰ διατεθοῦν ἐπίσης διὰ δανεισμοῦ ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα 9 δισ. διατίθενται ἐκ πόρων τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 6 δισ. προέρχονται ἀπὸ ἕνα μέρος τῆς ἐκποιήσεως τῆς περιουσίας τοῦ Ἱδρύματος Ἐργαζομένου Λαοῦ, τοῦ πρώην ἐράνου Ἀεροπορίας, τὸ 1 δισ. εἶναι ἡ μεταφορὰ τοῦ κονδυλίου «Πρόνοια–Ἐργασία» τοῦ ὑπολειφθέντος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ τὰ ἄλλα δύο εἶναι ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅλα τὰ ποσὰ θὰ διατεθοῦν ἐπὶ δανεισμῷ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέσωμεν μόνον τὰ δύο δισεκατομμύρια ἄνευ ἀποδόσεως διότι θὰ προκύψῃ μία ἀνισότης διαθέσεως. Ὁ δὲ δανεισμὸς θὰ γίνῃ μὲ τόκον 4% καὶ μὲ ἀπόδοσιν 20 ἐτῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ χρεωλύσιον θὰ εἶναι, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε ἐλάχιστον. Ὑποθέτω κ. συνάδελφε, ὅτι θὰ εἶσθε ἱκανοποιημένος ἐκ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς προβλέψεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε διὰ τὴν νῆσον Χίον.

§63Γ. ΜΟΔΗΣ. Τοὺς βομβοπλήκτους θὰ τοὺς ξεχάσωμε ἐντελῶς κ. Ὑπουργέ;

§64Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Μὴ ἀνακατεύετε ὅλα τὰ προγράμματα, κ. συνάδελφε. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐθίξατε τὸ θέμα πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σᾶς κ. Συνάδελφε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πολεμοπαθῶν, διέθεσε διὰ τὴν Βορ. Ἑλλάδα 10 δισεκ. διὰ τὴν Θράκην 3 δισεκ. καὶ διὰ τὴν Ἤπειρον 2½ δισεκ.

§65Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Φλώριναν ἦλθον μόνον 200 ἑκατομ. καὶ μόνον διὰ τὴν Πρέσπαν.

§66Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προγραμματισθοῦν ταὐτοχρόνως ὅλα τὰ ἔργα, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ταὐτοχρόνως ἡ διάθεσις τῶν ποσῶν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν τρίτην ἐρώτησιν. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι εἶναι ἡ τύχη τοῦ συναδέλφου, νὰ μὲ ἀναγκάζῃ νὰ κάμνω καὶ ἐδῶ μάθημα. Πρέπει νὰ ἔχῃς ὑπ’ ὄψει σου, ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, ὅτι τὸ διάταγμα τὸ εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος δὲν εἶναι πενταετοῦς διαρκείας. Εἶναι ἀπεριορίστου διαρκείας. Μόνον αἱ φορολογικαὶ διατάξεις εἶναι περιωρισμένης, πενταετοῦς διαρκείας. Συνεπῶς καὶ τὸ διάταγμα τὸ ἐκδοθησόμενον εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος θὰ εἶναι ἀπεριορίστου διαρκείας.

§67Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πέρυσι, καὶ τὸ παλαιὸν διάταγμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ. Σήμερον διὰ νὰ ἀπομακρύνετε προσωρινῶς ἕνα ἐνοικιαστὴν θέλετε 500 καὶ 600 λίρας, ἐνῷ τότε ποὺ ἔγινε τὸ διάταγμα ἠθέλατε 100–200 λίρας, καὶ αὐτὸ δυσχεραίνει τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν πόλεων κυρίως.

§68Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Ἐγὼ δὲν ἀπήντησα ἀκόμη εἰς αὐτό. Πάλιν προτρέχετε. Εἴπατε ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἐξεδώσαμεν ἐγκαίρως τὸ διάταγμα ὑπολείπονται μόνον 4 μῆνες. Σᾶς πληροφορῶ, λοιπόν, ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ διατάγματος, καθόσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ρυθμίζει, εἶναι ἀπεριόριστος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐκδόσεως τοῦ διατάγματος πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἐξεδόθη εἰς ἐκτέλεσιν, εἰς τροποποίησιν μᾶλλον τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος καὶ εἶναι διάταγμα ρυθμίζον σχέσεις μεταξὺ ἰδιοκτήτου καὶ μισθωτοῦ, δηλαδὴ εἶναι διάταγμα ἐνοικιοστασίου ἐν τῇ πραγματικότητι. Καὶ ὅπως γνωρίζετε τὰ θέματα τοῦ ἐνοικιοστασίου δὲν εἶναι ἁπλᾶ καὶ εὔκολα, ἀλλὰ χρήζουν μελέτης καὶ προσοχῆς, πολὺ δὲ περισσότερον ἐφ’ ὅσον παραλλήλως γίνεται μελέτη τροποποιήσεως τοῦ ὑφισταμένου ἐνοικιοστασίου, διότι ἄλλως θὰ δημιουργηθοῦν ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἐπὶ ζημίᾳ τῆς προωθήσεως τῆς ἀνοικοδομήσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις. Σᾶς πληροφορῶ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅτι τὸ διάταγμα ἀφορᾷ κατὰ τὸ πλεῖστον λεπτομερείας τινὰς νομοτεχνικάς, αἱ ὁποῖαι χρειάζεται νὰ μελετηθοῦν καὶ νὰ διατυπωθοῦν καὶ πολὺ γρήγορα θὰ δημοσιευθῇ ὥστε διὰ τῶν τροποποιήσεων νὰ ἠμπορέσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις νὰ διευκολυνθῇ περισσότερον. Ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ ἤδη ἰσχῦον διάταγμα ἡ ἀνοικοδόμησις παρουσιάζει μίαν πρόοδον τὸν τελευταῖον καιρὸν σημαντικωτάτην καὶ ὅπως θὰ ἔχετε ἀντιληφθῆ καὶ εἰς τὰ κεντρικὰ σημεῖα τῆς πόλεως καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν περιφέρειαν αὐτῆς ἐπικρατεῖ εἷς οἰκοδομικὸς ὀργασμός. (Χειροκροτήματα).

§69Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ προσέξῃ τὴν διατύπωσιν τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ ἐπερωτήσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατὶ δὲν γίνεται πρόβλεψις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρὸς συνέχισιν τοῦ προγράμματος «Πρόνοια–Ἐργασία». Αὐτὸ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ τὸ κάμω. Ἔχω ἐπίσης τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναλάβω τὴν παρατήρησίν μου ὅταν συζητηθῇ ὁ προϋπολογισμός. Συνεπῶς δὲν εἶμαι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ι. Τριανταφύλλης).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουράτογλου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του σχετικῆς μὲ τὸ ὑδροηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον Ἄγρας Ἐδέσσης.

§71Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ ἐνώπιόν σας, ἀφορᾷ τὸ ἕλος Νησίου τῆς περιοχῆς Ἐδέσσης. Τὸ ἕλος Νησίου θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἀποθήκην ὕδατος εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀποθηκεύωνται τὰ ὕδατα τοῦ ποταμοῦ Βόδα ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ κινῆται τὸ ὑδροηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον Ἄγρας Ἐδέσσης. Ἐπερωτῶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Βιομηχανίας καὶ Γεωργίας, τὸν μὲν πρῶτον διότι οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἐπέδειξε καὶ οὐδένα ἔλεγχον ἤσκησε παρὰ τὰς δηλώσεις του εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 16ης Μαρτίου ἐ. ἔ. διὰ τὰ εἰς τὴν περιοχὴν Ἄγρας ἐκτελούμενα ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα καὶ οὕτω καταδικάζονται εἰς ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν τὰ χωρία Ἄγρα, Βρεττά, Νησίον 2.500 κατοίκων, λόγῳ κατακλύσεως ὑπὸ τῶν ὑδάτων 5.000 στρεμμάτων γονιμωτάτης καλλιεργησίμου ἐκτάσεώς των, χωρὶς πρὸς τοῦτο νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀναπότρεπτος τεχνικὴ ἀνάγκη, ὡς βεβαιοῦν ἐπισήμως αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ ἀπὸ ἐγκληματικὴν ἀμέλειαν, ἀδιαφορίαν καὶ ἀναλγησίαν τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ. Ἄλλαι ἐνέργειαι τῆς πρωτακούστου αὐτῆς σατραπικῆς ἐνεργείας εἶναι, πρῶτον ὁ οἰκονομικὸς μαρασμὸς τῆς πόλεως Ἐδέσσης, διότι ἡ μόνη περιοχὴ τοῦ λεκανοπεδίου Ἄγρας, Βρεττῶν, Νησίου ἀποτελεῖ τὴν μοναδικὴν της ἐνδοχώραν. Δεύτερον ἡ δημιουργία διὰ τὸ Δημόσιον ζητήματος ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἀσκόπως κατακλυζομένων ἐκτάσεων μὲ 12 καὶ πλέον δισεκατομμύρια δραχμῶν. Τρίτον ἡ χορήγησις εἰς τοὺς οὕτω ἀποκληρουμένους κλήρων ἀλλαχοῦ καὶ συνεπείᾳ τούτου μετοικεσίαν, ὁπότε εἰς ἀνάλογον ἔκτασιν θὰ παρουσιασθοῦν δαπάναι στεγάσεως καὶ οὕτω θὰ μηκύνεται ἡ ἅλυσις τῶν ἐμμέσων ἐπιβαρύνσεων καὶ τοῦτο ἄνευ οὐδενὸς ἀποχρῶντος λόγου δεδομένου ὅτι, ὡς ἀνεφέρομεν ἀνωτέρω, εἶναι δυνατὸν νὰ περισωθοῦν οἱ ἀγροὶ χωρὶς καμμίαν δυσχέρειαν ἢ ζημίαν εἰς τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου. Ἐπὶ πλέον ἡ ἐθνική μας οἰκονομία θὰ στερῆται ἐτησίως τῆς παραγωγῆς τῶν 5.000 στρεμμάτων ἀξίας 7 καὶ πλέον δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐπερωτᾶται ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διότι ὡς ἁρμόδιος διὰ τὴν προστασίαν τῆς γεωργίας δὲν ἐπέδειξεν οὐδὲν ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἄσκοπον σπατάλην τεραστίας γονιμωτάτης ἐκτάσεως παρὰ τὴν στενότητα καλλιεργησίμου γῆς, ἡ ὁποία πιέζει τὴν χώραν μας, καὶ ἐν ἀντιθέσει μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, τοῦ ὁποίου ἐπαινοῦμεν τὴν φιλότιμον προσπάθειαν διὰ τὴν διάσωσιν τῶν ἀγρῶν τῆς ἀνωτέρω περιοχῆς. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, παρίσταται ἀνάγκη νὰ εἴπω ὀλίγα διὰ τὸν ρόλον καὶ τὸν τρόπον λειτουργίας τοῦ Ἐργοστασίου Ἄγρας. Τὰ Ἐργοστάσια Ἄγρας καὶ Λάδωνος εἶναι ἐργοστάσια αἰχμῆς, τοῦτο σημαίνει ὅτι θὰ ἐργάζωνται ὡρισμένας ὥρας τὸ 24ωρον. Ἡ ζήτησις ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας δὲν εἶναι ἡ ἰδία καθ’ ὅλον τὸ 24ωρον ἀλλὰ μεγίστη κατὰ τὰς ἑσπερινὰς ὥρας. Ὅταν διὰ τοῦ Ἐθνικοῦ δικτύου θὰ συνδεθοῦν ὅλα τὰ ἐργοστάσια παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τῆς χώρας τότε τὰ ἐργοστάσια τῆς Νοτίου Ἑλλάδος θὰ παρέχουν ἠλεκτρικὸν ρεῦμα καὶ εἰς τὴν Βορ. Ἑλλάδα καὶ ἀντιθέτως τὰ τῆς Βορ. Ἑλλάδος θὰ παρέχουν ρεῦμα καὶ εἰς τὴν Νότιον Ἑλλάδα. Καθ’ ὃν χρόνον τὰ θερμοηλεκτρικὰ ἐργοστάσια θὰ καλύπτουν διὰ τοῦ Ἐθνικοῦ δικτύου τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας εἰς ρεῦμα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἡμέρας, τὰ ὑδροηλεκτρικὰ τοιαῦτα θὰ ἐναποθηκεύουν κινητήριον δύναμιν (ὕδωρ) οὕτως ὥστε τιθέμενα εἰς λειτουργίαν κατὰ τὰς ἑσπερινὰς τῆς μεγίστης ζητήσεως ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ὥρας νὰ παράγουν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ἐντὸς ἐλαχίστων ὡρῶν (3–4) ἴσων πρὸς τὴν παραγωγὴν ἑνὸς εἰκοσιτετραώρου διὰ νὰ δυνηθοῦν οὕτω νὰ καλύψουν τὴν μεγίστην ζήτησιν τῶν ἑσπερινῶν ὡρῶν. Τὰ ἐργοστάσια Ἄγρας καὶ Λάδωνος ἐπελέγησαν ὡς ἐργοστάσια αἰχμῆς διότι λόγῳ τῆς θέσεώς των εἶναι δυνατὴ ἡ δημιουργία τεχνητῆς ἀποθήκης ὕδατος ὅσον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐναποθηκεύεται τὸ ὕδωρ τῶν κινούντων τὰ ἐργοστάσια ποταμῶν Βόδα καὶ Λάδωνος κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀδρανείας τῶν ἐργοστασίων παραγωγῆς. Διὰ τὸ ἐργοστάσιον Ἄγρας ὡς δεξαμενῆς ἀποθηκεύσεως θὰ χρησιμοποιεῖται τὸ ἕλος Νησίου τῆς περιοχῆς Ἐδέσσης. Τὸ ἕλος Νησίου δὲν ὑπῆρχε πρότερον, ἀλλ’ ἐσχηματίσθη τελευταίως λόγῳ προσχώσεως τῆς κοίτης τοῦ Βόδα ἀπὸ ἀνατιναχθεῖσαν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν γέφυραν τῶν

Σ.Ε.Κ.

Κύριοι συνάδελφοι., ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εἶναι συνηθισμένος νὰ ὑφίσταται θυσίας ὅταν μάλιστα γνωρίζῃ ὅτι πρόκειται διὰ τὸ συμφέρον τῆς ὁλότητος. Οὕτω καὶ οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Νησίου, Βουτὰ καὶ Ἄγρα ἀγογγύστως ἐδέχθησαν τὴν θυσίαν τῶν ἐκτάσεών των διότι τοὺς ἐτονίσθη ὅτι τοῦτο ἐπιβάλλει τὸ γενικὸν συμφέρον. Ὅλως ὅμως τυχαίως ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς τῶν 8 χιλ. περίπου στρεμμάτων δὲν γίνεται διὰ τεχνικοὺς λόγους ἀλλὰ διὰ λόγους μικροτέρου κόστους τοῦ ἔργου. Διὰ νὰ ἀποτρέψωμεν τὴν ἄσκοπον αὐτὴν σπατάλην γῆς ἀπετάθημεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ ἐκεῖνο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν εἰδικὸν μηχανικόν, ὁ ὁποῖος ἀφοῦ ἐμελέτησε τὸ ζήτημα συνέταξεν ἔκθεσιν ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Τὸ νότιον τμῆμα τοῦ ἕλους παρὰ τὸ χωρίον Βρυτὰ καὶ τὸ ἀνατολικὸν τμῆμα αὐτοῦ (μεταξὺ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς καὶ τῆς ὁδικῆς γεφύρας παρὰ τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν Ἄγρας) εἶναι ἀβαθὲς καὶ ὁ ὄγκος τῶν ἐγκιβωτισμένων εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ὑδάτων, εἶναι ἐλάχιστος καὶ οὐχὶ ἀπαραίτητος διὰ τὸν ὑδροηλεκτρικὸν Σταθμόν. Φρονοῦμεν ὅθεν, ὅτι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν σύνταξιν τῆς μελέτης τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ σταθμοῦ Ἄγρας, δέον ὅπως ἐξεύρουν λύσιν, ἥτις νὰ περιορίζῃ εἰς τὸ ἐλάχιστον τὴν κατακλυζομένην ἔκτασιν». Ἐν συνεχείᾳ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ἐζήτησε συμπληρωματικὰς πληροφορίας. Συνέταξε μίαν προμελέτην καὶ τελικῶς μίαν ὁριστικὴν μελέτην τὴν ὁποίαν ἀπέστειλε καὶ εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Εἰσηγούμενος τὴν μελέτην αὐτὴν ὁ Διευθυντὴς Μελετῶν τῆς Ὑπηρεσίας Ὑδραυλικῶν Ἔργων τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, μηχανικὸς κ. Ἀντωνόπουλος, λέγει τὰ ἑξῆς, μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Διὰ τῶν προτεινομένων ὑπὸ τῆς μελέτης ἔργων τῶν ὁποίων ἡ δαπάνη ἐκτιμᾶται εἰς 4 δισεκατομμύρια περίπου θὰ καταστῇ δυνατὸν, ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν κατασκευαζομένων νῦν ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. ἔργων καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ ἐκπληροῦνται ὅλοι ἡ διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου Ἄγρας τιθέμενοι ὑπὸ τῆς μελέτης τῆς Δ.Ε.Η. ὅροι νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τῆς κατακλύσεως καὶ νὰ ἀξιοποιηθοῦν πλήρως 4.500 στρέμματα γονιμωτάτης γῆς τοῦ ἕλους Νησίου. Ἀντιθέτως βάσει τῶν προβλέψεων τῆς Δ.Ε.Η. καὶ διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑπ’ αὐτῆς τιθεμένων ὅρων διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου Ἄγρας δημιουργοῦνται: 1) Ἀνάγκη καταβολῆς ἐπὶ πλέον τῆς δαπάνης δι’ ἄλλας ἀπαλλοτριώσεις καὶ 5.400 ἑκατομ. διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν 4.500 στρεμμάτων ἅτινα προτείνεται ὑπὸ τῆς μελέτης μας νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς κατακλύσεως. 2) Μία ἐτησία ἀπώλεια ἐνεργείας αἰχμῆς Λ. 100.000 ὡριαίων KW περίπου (μόνον ἐκ τοῦ ἀπολυμένου ἐκ τῆς ἐξατμίσεως ὕδατος). 3) Ἀπώλεια 4.500 στρεμμάτων γονιμωτάτης καλλιεργησίμου γῆς. 4) Ἀστάθμητη ἀπώλεια ὕδατος ἐκ διηθήσεων τοῦ πυθμένος τῆς ἐκτάσεως τῶν 4.500 στρεμμάτων ὡς καὶ ἐκ τῶν διαφυγῶν διὰ τῶν κατεσπαρμένων εἰς αὐτὴν καταβοθρῶν. Συμπέρασμα: Ἐὰν δὲν υἱοθετηθῇ παρὰ τῆς Δ.Ε.Η. ἡ πρότασις συμφώνως μὲ τὴν μελέτην τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων θὰ προκύψῃ ζημία διὰ τὴν Δ.Ε.Η. 14 καὶ πλέον δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ θὰ ἀπολεσθῇ ἔκτασις 4.500 στρεμμάτων». Ὁ δὲ συντάξας τὴν μελέτην μηχανικὸς κ. Βαρβαρήγος εἰς τὸ τέλος χαρακτηριστικῶς ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Περαίνοντες τὴν παροῦσαν ἐκφράζομεν τὴν εὐχὴν καὶ προσδοκῶμεν ὅτι ἀπὸ κάθε πλευρὰν ἁρμοδίαν νὰ ἐκφέρῃ γνώμην καὶ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν σχετικὴν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προτεινομένου ὑφ’ ἡμῶν ἔργου, θὰ ὑπάρξῃ κατανόησις καὶ θὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια διὰ τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἔργου τούτου. Πιθανὸν διὰ πλουσίας χώρας νὰ μὴ ἔχῃ μεγάλην σημασίαν ἡ ἐνίοτε ἄσκοπος ἀχρήστευσις γαιῶν καὶ δαπάνη χρημάτων. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν ἰσχύει διὰ μίαν χώραν ὑποφέρουσαν ἀπὸ ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς καλλιεργησίμου γῆς καὶ πτωχήν, ὡς ἡ Ἑλλάς». Παρὰ ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Δ.Ε.Η. ἐπιμένει νὰ χρησιμοποιήσῃ ὁλόκληρον τὴν ἔκτασιν, ὄχι διότι ἔχει νὰ ἀντιτάξῃ τεχνικὰ ἐπιχειρήματα εἰς τὴν μελέτην τὴν ὁποίαν συνέταξε τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ ἁπλούστατα ἀπὸ ἀμέλειαν ἢ μᾶλλον εὐθιξίαν, διότι δὲν θέλει νὰ παραδεχθῇ ὅτι ἔσφαλε καὶ πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἄρνησιν τῶν τεχνικῶν της Συμβούλων, τῶν Ἀμερικανῶν. Δυστυχῶς οἱ τεχνικοὶ σύμβουλοι τῆς Δ.Ε.Η. εἶχον ἐργασθῆ εἰς μίαν χώραν πλουσίαν ὅπου ὑπάρχουν ἀπέραντοι ἐκτάσεις. Δὲν γνωρίζουν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει στενότης γῆς καὶ ὅτι ἐδῶ τὰ 40% τῶν ἀπασχολουμένων μὲ τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς εἶναι ἀκτήμονες. Δυστυχῶς καὶ οἱ ἁρμόδυοι Διευθυνταὶ τῆς Δ.Ε.Η. δὲν καταβάλλουν καμμίαν προσπάθειαν νὰ τοὺς πείσουν, ἀλλὰ περιορίζονται ἁπλῶς εἰς τὸ νὰ τοὺς λιβανίζουν συνεχῶς.

§72Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ ἑξῆς σημαντικὸν γεγονός: Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ὅτι ὁ μετακληθεὶς περίφημος Γκλόουερ, Ἀμερικανὸς εἰδικὸς περὶ τὰ ὑδραυλικὰ καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει πρὸς τὴν Δ.Ε.Η. ἀναγνωρίζει μὲν τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν μεταβολὴν τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου, παρὰ ταῦτα ὅμως δέχεται ὅτι εἶναι ἐφικτὴ ἡ τροποποίησις αὐτοῦ μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ἀφήνεται τρόπον τινὰ εἰς τὴν κρίσιν τῶν εἰδικῶν μηχανικῶν τῆς Δ.Ε.Η. Τὸ γεγονὸς δὲ αὐτὸ ἰδιαιτέρως κ. Ὑπουργὲ τὸ ἐπισημαίνω διότι ἔχει μεγίστην σημασίαν. Ἡ ἔκθεσις αὕτη ἔχει ὑποβληθῆ ἐκ μέρους τοῦ κ. Γκλόουερ ἀπὸ πολλῶν μηνῶν καὶ εἶναι περίεργον πῶς ἡ Δ.Ε.Η. ἀφοῦ ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν καὶ μίαν εἰδικὴν πρότασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τοῦ μηχανικοῦ Πήτερσον ἡ ὁποία βασίζεται ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως Γκλόουερ, παρὰ ταῦτα οἱ ἁρμόδιοι εἰδικοί μας ἐξακολουθοῦν νὰ σιωποῦν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Δηλαδὴ θέλω νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα ἡ ἀμέλεια καὶ ἡ ἀδιαφορία τῆς Δ.Ε.Η. ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ εἰσήγησις τῶν ἁρμοδίων Ἀμερικανῶν, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται αὐθεντίαι εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Αἱ πληροφορίαι αὐταὶ εἶναι βάσιμοι κ. συνάδελφοι καὶ νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ κάλλιστα ἡ Δ.Ε.Η. νὰ δώσῃ συνέχειαν εἰς τὸ θέμα αὐτό.

§73Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κατηγορήσω ἀπὸ τὴν θέσιν αὐτὴν τὴν Δ.Ε.Η, διότι κατήντησε Κράτος ἐν Κράτει. Περιφρονεῖ ἀκόμη καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας. Κατασπαταλᾷ τὸ χρῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δὲν δέχεται ἔλεγχον. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος ἐζήτησεν ἐπανειλημμένως ἀντίγραφα τῶν τιμολογίων τῶν παρὰ τῆς Δ.Ε.Η. ἐκτελουμένων ἔργων καὶ ἡ Δ.Ε.Η. ἠρνήθη νὰ τὰ δώσῃ. Ὑπάρχουν πληροφορίαι ὅτι τὰ ἔργα τὰ ἐκτελούμενα παρὰ τῆς Δ.Ε.Η. στοιχίζουν δύο καὶ τρεῖς φορὲς ἀκριβότερα ἀπὸ ὅ,τι τὰ ἐκτελούμενα παρὰ τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν τῆς σπατάλης ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὰ ἔργα τῆς Δ.Ε.Η. εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἐδέσσης, ὅπου μεταφορεῖς καὶ διάφοροι ἄλλοι ἐργολάβοι κυριολεκτικῶς θησαυρίζουν. Ἔχω τὸ ἑξῆς παράδειγμα: Διὰ τὴν μεταφορὰν τσιμέντων ἀπὸ Ἐλευσῖνος εἰς Ἄγραν, ὁ ἐργολάβος εἰσέπραττε 200 δραχμὰς κατὰ κιλόν, ἐνῷ οἱ ΣΕΚ ἔκαμνον τὴν μεταφορὰν μὲ δαπάνην 134 δραχμῶν κατὰ κιλόν. Συνεπῶς δίδονται 66 δραχμαὶ ἐπὶ πλέον κατὰ κιλὸν εἰς τὸν ἐργολάβον. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τὰ ἐκτελούμενα ἔργα θὰ χρειασθοῦν 50 χιλ. τόννοι τσιμέντων, ὁ ἐργολάβος θὰ εἰσπράξῃ 3 δισεκ. ἐπὶ πλέον. Ἐκτὸς τούτου, ἐὰν ἡ μεταφορὰ ἐγίνετο διὰ τῶν ΣΕΚ, τὰ 80% τῶν κομίστρων θὰ τὰ εἰσέπραττε τὸ Δημόσιον, διότι οἱ ΣΕΚ εἶναι δημοσία ἐπιχείρησις, ἐνῷ τώρα τὰ εἰσπράττουν διάφοροι ξένοι.

§74Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Τελευταίως εἶχε διενεργηθῆ δημοπρασία ἀπὸ τοὺς ΣΕΚ τῆς Ἐδέσσης διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν τσιμέντων ἀπὸ τοὺς σταθμοὺς ἐκφορτώσεως εἰς τοὺς τόπους ὅπου ἐκτελοῦνται τὰ ἔργα. Ἡ δημοπρασία κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι ὡρισμένης ὁμάδος ἡ ὁποία ἄλλοτε ἀπετέλει ἕνα ΚΤΕΦΑ διαλυθέν. Ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἠκυρώθη ἡ δημοπρασία διὰ νὰ δοθῇ εἰς ἄλλον ὁ ὁποῖος προσέφερε περισσότερα. Καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐνισχύει τὴν ἄποψίν μας.

§75Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Διὰ τὴν μεταφορὰν βαρέων μηχανημάτων ὁ ἐργολάβος ἐπληρώνετο 800 δραχμὰς ἐνῷ τὸ Σ.Ε.Κ. ἐζήτα 200. Εὐτυχῶς χάρις εἰς τὰς ἀόκνους προσπαθείας ἑνὸς ἐξαιρετικοῦ ὑπαλλήλου τῶν ΣΕΚ, τοῦ σταθμάρχου Ἐδέσσης κ. Λιάνη, ἔληξεν ἡ κατάστασις αὐτὴ ἀπὸ διμήνου. Ἡ δαπάνη αὐτὴ τῶν μεταφορῶν εἶναι ἐξαιρετικῶς μεγάλη διότι ἡ προμήθεια τῶν μελλόντων νὰ ἐκτελεστοῦν ἔργων ὑπολογίζεται ἐπὶ τοῦ κόστους αὐτῶν. Θὰ ἦτο παράλειψις, κ. συνάδελφοι, δι’ ἐμὲ ἐὰν ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἐπαινέσω τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, διὰ τὴν φιλότιμον προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλλουν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαφόρων ἔργων καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἔχουν κερδίσει τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἐκτίμησιν ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Εἰς τὴν συνεδρίαν τῆς Βουλῆς τῆς 16 Μαρτίου 1953 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ κ. Πέτσου ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ἐὰν ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Δ. Ε.Η. τότε πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι αἱ μελέται τῆς Δ.Ε.Η. ἐξετελέσθησαν μὲ ὅλην τὴν ἀπαιτουμένην προσοχὴν καὶ ὡς πρὸς τὸ συμφέρον τῆς δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ προκύψουν ἐκ τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ ὅσον εἶναι δυνατὸν ὀλιγώτεραι ζημίαι». Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, συνεχίζει, ὁ κ. Μουράτογλου, ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, ἐὰν ἔχῃ ἢ δὲν ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον προσωπικῶς ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ὑπηρεσίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι περισσότερον ὡς δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἐνδιαφέρονται, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία δὲν εἶναι τελείως δημοσία ὑπηρεσία καὶ ἐξετάζει μόνον τὰ συμφέροντά της.

§76Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὄχι, κύριε συνάδελφε, ἡ Δ.Ε.Η. εἶναι 100% δημοσία ἐπιχείρησις.

§77Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κατὰ τὰς δηλώσεις του εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 16ης Μαρτίου μᾶς ὡμίλησε περὶ ὑποβιβασμοῦ τῆς στάθμης τῆς τεχνητῆς λίμνης. Ὅλα αὐτὰ ὅμως δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Δὲν ζητοῦμεν τὸν ὑποβιβασμὸν τῆς στάθμης τῆς τεχνητῆς λίμνης, ζητοῦμεν τὸν περιορισμὸν τῆς ἐκτάσεως τῆς λίμνης, καὶ τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Δ.Ε.Η. θέλει νὰ ἀποθηκεύσῃ 1.700.000 κυβικὰ μέτρα ὕδατος εἰς μίαν ἔκτασιν 1.700 στρεμμάτων μὲ ὕψος ὕδατος ἑνὸς μέτρου δύναται κάλλιστα νὰ ἐγκιβωτισθῇ ἡ ποσότης αὕτη. Διατὶ λοιπὸν ἐπιμένει νὰ χρησιμοποιήσῃ 10.000 στρέμματα; Εἶναι πιθανόν, βεβαίως, ὁ περιορισμὸς τῆς λίμνης νὰ προϋποθέτῃ δαπάνας, ἀλλὰ αἱ δαπάναι αὗται θὰ εἶναι ἐλάχισται ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Δ.Ε.Η. νὰ προβῇ εἰς τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεων μὲ τεράστια ποσὰ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν κατακλυζομένων ἐκτάσεων. Ἔχω εἰς χεῖρας μου μίαν ἔκθεσιν τοῦ τεχνικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης κ. Ὀρφανίδου, ἡ ὁποία ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Κατόπιν τῆς ἀποκαλύψεως τῶν ἐκτάσεων, περὶ ὧν ἀνεφέραμεν ἀνωτέρω, διετρέξαμεν τὴν ἔκτασιν, ἵνα ἔχωμεν καὶ ἰδίαν προσωπικὴν ἀντίληψιν τῆς ποιότητος καὶ τοῦ βαθμοῦ γονιμότητος τούτων. Ἐμορφώσαμεν τὴν πεποίθησιν ὅτι πρόκειται περὶ γονιμωτάτων ἀγρῶν δυναμένων νὰ ἀποδώσουν τὴν ἑξῆς ἀκαθάριστον κατὰ στρέμμα πρόσοδον. Σῖτος 250 ὀκ. Εὐθὺς μετὰ τὸν θερισμὸν τοῦ σίτου εἶναι δυνατὴ ἡ καλλιέργεια ἀραβοσίτου, φασιόλων, πατάτας, κεχρίου κλπ. Διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς καλλιεργείας ἀραβοσίτου μετὰ φασιόλων ἡ ἀσφαλὴς παραγωγὴ θὰ εἶναι περίπου ὡς κατωτέρω:

Ἡ πρόσοδος αὕτη δέον νὰ θεωρῆται ὡς ἀσφαλὴς κατὰ μέσον ὅρον μὲ δυνατότητα ἀποκλίσεως πρὸς τὰ ἄνω δηλαδὴ πρὸς μεγαλυτέραν κατὰ στρέμμα ἀξίαν παραγωγῆς. Τὰ ἴδια ὅμως δεδομένα τῆς τόσον ὑψηλῆς κατὰ στρέμμα προσόδου θέτουν ἓν γενικώτερον ζήτημα, δηλαδὴ ἂν πρέπει νὰ ἀπολεσθοῦν αἱ ἐκτάσεις αὗται κατακλυζόμεναι εἰς τὴν διάρκειαν. Ἐξ ἐπαφῶν μας μετὰ τοῦ ἐπιβλέποντος μηχανικοῦ κατεφάνη ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ ἐγκιβωτισμοῦ τοῦ Βόδα νὰ περισωθῇ κατὰ τὸ μέγιστον αὐτῆς μέρος ἡ ἔκτασις αὕτη, περιοριζομένης τῆς κατακλύσεως ἐπὶ μικρᾶς ἐκτάσεως, χωρὶς καμμίαν ἀπολύτως ζημίαν ἢ δυσχέρειαν εἰς τὰ ὑπὸ ἐκτέλεσιν ὄντως μεγαλειώδη ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ὄψιμον παραγωγὴν ὀσπρίων, καλαμποκίου κλπ. δηλαδὴ λαμβάνω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἐτησίαν ἀπόδοσιν κατὰ στρέμμα, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου. Κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν ἡ ἀποζημίωσις θὰ καθορισθῇ ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου. Ὁ δικαστὴς δὲ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ καθορίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν θὰ λάβῃ ὡς βάσιν τὴν κατὰ στρέμμα ἀξίαν καὶ συνεπῶς ἡ Δ.Ε.Η. θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ καταβάλῃ πολὺ περισσότερα ὡς ἀποζημίωσιν παρὰ ἐὰν προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ τεχνικοῦ ἔργου τοῦ περιορισμοῦ τῆς λίμνης. Αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ ἔκθεσις τοῦ τεχνικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἐγένετο διότι ὑπεβλήθησαν παρὰ τῶν κατοίκων πρὸς τὴν Τράπεζαν αἰτήσεις χορηγήσεως δανείων. Ἀνέφερεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ὅτι πρόκειται ν’ ἀποκαλυφθοῦν 22.000 στρέμματα ἀπὸ τὴν λίμνην Ἀρνίσσης. Ἀσφαλῶς ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἔλαβεν ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀκριβὲς διότι ἡ λίμνη ἔχει μεγάλο βάθος καὶ ἐκ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τῆς στάθμης θὰ ἀποκαλυφθοῦν μόνον 5.000 στρέμματα γῆς καὶ τοῦτο θὰ γίνῃ μετὰ παρέλευσιν πολλῶν ἐτῶν, διότι ἡ λίμνη τῆς Ἀρνίσης θὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ἐφεδρικὴ ἀποθήκη ὕδατος δι’ ἐνδεχομένην περίοδον ἀνομβριῶν. Τοῦτο ἐδήλωσε πρὸς ἡμᾶς ὁ κ. Πεζόπουλος ἐκ τῶν συμβούλων τῆς Δ.Ε.Η. Ἐπερωτῶ ἐπίσης τὸν ἀπουσιάζοντα Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διότι ἐνῷ εἶναι ὁ μόνος ἁρμόδιος νὰ γνωρίζῃ τὴν στενότητα γῆς καὶ ἔπρεπε νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ἄσκοπον σπατάλην ταύτης, παρὰ τὰς λαμβανομένας ἐπικλήσεις εἰς ἃς οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἐπέδειξε μέχρι σήμερον, διώξας μάλιστα ἐκ τοῦ γραφείου του ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἐκ 4 βουλευτῶν, δύο ἱερέων καὶ ἀντιπροσώπων τῆς περιοχῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ σέβεται τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ, τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν λαόν, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι πρέπει νὰ λησμονήσῃ παλαιὰς συνηθείας του καὶ ὀφείλει νὰ σέβεται τὸν λαόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Ἄγρα, Νησὶ καὶ Βρεττὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι τελικῶς θὰ τοὺς ἀποδοθῇ μεγαλύτερον τμῆμα τῆς ἐκτάσεώς των. Καὶ εἶναι βέβαιον τοῦτο, διότι αἱ ὑπάρχουσαι καταβόθραι καταπίνουν ὄγκους ὑδάτων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξαναγκάσουν τὴν Δ.Ε.Η. νὰ κλείσῃ τὰς καταβόθρας αὐτάς. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησίς μου δὲν ἔχει χαρακτῆρα ἀντιπολιτευτικόν. Σκοπός μου δὲν εἶναι νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς Ὑπουργούς της, ἀλλ’ ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ περισώσω ἐκ τῆς καταστροφῆς μίαν τεραστίας γονιμότητος ἔκτασιν. Ἄλλωστε, πιστεύω, ὅτι ἡ ἀποστολὴ ὅλων μας εἶναι νὰ ἐργασθῶμεν διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἔχει τὸν λόγον.

§79Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν πρὸ ἔτους—ἂν δὲν ἀπατῶμαι— συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Πέτσου, εἶχον ἐκθέσει πρὸς τὴν Βουλήν, πῶς τεχνικῶς ἔχει τὸ θέμα τῆς λίμνης Νησίου. Εἶχον ἐπίσης δηλώσει ὅτι κατόπιν καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπιδείξει καὶ ὁ Ὑπουργὸς Β. Ἑλλάδος, ὁ κ. Στρᾶτος, καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ὄχι μόνον ἡ σημερινή, ἀλλὰ κάθε Κυβέρνησις καὶ κάθε Ἕλλην διὰ τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν οἰκονομίαν καλλιεργησίμου γῆς, ὅτι θὰ ἐξήταζον ἐκ νέου τὸ θέμα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μουράτογλου μὲ κατηγόρησεν ὅτι παρ’ ὅλον ὅτι εἶπον ταῦτα, ὅμως δὲν ἐνδιεφέρθην. Λυποῦμαι διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος προτοῦ διατυπώσῃ τὴν κατηγορίαν του δὲν ἠθέλησε νὰ ἐρευνήσῃ περισσότερον, εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἀπὸ τότε μέχρι σήμερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αἱ ἐνέργειαι τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας ἐγένοντο — καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν ἄλλως παρὰ ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ὑφισταμένης περὶ Δ.Ε.Η. νομοθεσίας καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς ταύτην συμβατικῶν ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι ὡς γνωστὸν δὲν ἀνελήφθησαν ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὑπὸ προκατόχου. Βάσει τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας καὶ τῶν ὑπαρχουσῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεων, ἡ Δ.Ε.Η. εἶναι περίπου Κράτος ἐν Κράτει καὶ ὡς τοιαύτη δὲν ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὅπως σᾶς εἶπον, ἀπὸ Κυβέρνησιν προκάτοχον, ἡ ὁποία ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν τῆς Ἐμπάσκο, ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία ἐψήφισε τοὺς νόμους 1436 κλπ. καὶ ἀπὸ ἐκείνην τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἔκαμε—καὶ πῶς ἔκαμε— τοὺς νόμους περὶ ὀργανώσεως τῆς Δ.Ε.Η. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ κατηγορηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν πράγματι ἡ Δ.Ε.Η. ἀποτελεῖ Κράτος ἐν Κράτει. Ἀλλὰ ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τὰ πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνατεθῆ ἡ Διοίκησις τῆς Δ.Ε.Η., διότι καὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ ὡρίσθησαν ἐπίσης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρόκειται περὶ προσώπων ἀξίων καὶ μὴ δυναμένων νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἀδιαφοροῦντα ἢ ὡς λιβανίζοντα τοὺς Ἀμερικανούς. Καὶ περὶ αὐτοῦ ὑποτίθεται, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις σύμφωνος πρὸς τὸν προαγορεύσαντα κ. ἀγορητήν.

§80Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὸν ἀγορεύσαντα.

§81Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Εἶσθε σύμφωνοι διὰ τὰ πρόσωπα;

§82Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τὰ πρόσωπα ὄχι.

§83Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς νομοθεσίας τῆς Δ.Ε.Η. καὶ περὶ τῶν προσώπων ποὺ διοικοῦν τὴν Δ.Ε.Η. Καὶ σᾶς ἠρώτησα, ἐὰν συμφωνῆτε μὲ τὰς ἀπόψεις ποὺ διετύπωσεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος διὰ τὰ πρόσωπα, ὅτι ἀδιαφοροῦν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ λιβανίζουν τοὺς Ἀμερικανούς. Εἶπον ὅτι τὰ ἔχει κάμει ἡ Κυβέρνησις, ὄχι ἡ σημερινή, ἀλλὰ ἡ προκάτοχος καὶ ἐπάνω εἰς αὐτὸ ἠρώτησα ἐὰν ὡς πρὸς τὰ σημεῖα αὐτὰ καὶ μόνον συμφωνῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§84Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἀπαντήσωμεν.

§85Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἐντός, λοιπόν, αὐτοῦ τοῦ πλαισίου τῶν περιωρισμένων δικαιωμάτων τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας προέβην εἰς τὰς ἑξῆς ἐνεργείας, ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας καθ’ ἣν ἐγένετο ἡ πρώτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικά. Εἶπον τότε, ὅτι θὰ ἤρχετο ὁ εἰδικὸς ὁ χρησιμοποιηθεὶς ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. διὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων κ. Γκλόουερ. Πράγματι ὁ κ. Γκλόουερ ἦλθεν ἔκτοτε καὶ δι’ ἄλλας μελέτας, ἀλλὰ ἐπελήφθη καὶ τῆς μελέτης αὐτοῦ τοῦ θέματος ἀνεχώρησε χωρὶς νὰ ἀλλάξῃ γνώμην τότε. Δὲν ἠρκέσθημεν ὅμως εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς ἐκ νέου ἐπικυρώσεως τῆς πρώτης γνώμης τοῦ κ. Γκλόερ καὶ κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ἐγένετο ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μου σύσκεψις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας εἰς τὸ ὁποῖον παρέστησαν οἱ ἁρμόδιοι τῆς Δ.Ε.Η., οἱ ἁρμόδιοι τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας καὶ οἱ ἁρμόδιοι τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἀνεκοινώθη καὶ πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους κατοίκους τῆς περιοχῆς ὅτι: «Ἡ αἴτησις ἀπαλλοτριώσεως........ (ἀναγινώσκει)........». Βεβαίως δὲν ἔχω νὰ σᾶς δώσω ἀκριβεῖς ἡμερομηνίας. Ἡ μελέτη διεβιβάσθη εἰς τὴν Ἀμερικὴν ὅπου ἐν τῷ μεταξὺ ἦτο ὁ κ. Γκλόερ. Ἀπέστειλε τότε ὁ κ. Γκλόερ μίαν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὰ ἐκτενὴς καὶ θὰ ἀπαιτήσῃ ἀρκετὸν χρόνον διὰ νὰ σᾶς τὴν ἀναγνώσω, τὴν 29ην Σεπτεμβρίου ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, ὅπου λέγει διάφορα σχετικὰ μὲ τὴν ἀβεβαιότητα τῆς συστάσεως τοῦ ἐδάφους καὶ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν θὰ σᾶς εἴπω ποίαν σημασίαν ἔχει ἡ ἀβεβαιότης περὶ τὴν σύστασιν τοῦ ἐδάφους. Ὡμίλησεν ὁ κ. Μουράτογλου περὶ τῶν καταβοθρῶν αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν καὶ ὅτι ἐκ τῶν καταβοθρῶν θὰ σώσωμεν τὴν ἔκτασιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐπιθυμοῦμεν ὅλοι νὰ σωθῇ. Ὑπάρχει ὅμως προκειμένου περὶ καταβοθρῶν καὶ ἡ ἄλλη ὄψις ὅτι ἐὰν αὐξήσῃ ἡ στάθμη τοῦ ὕδατος καὶ συνεπῶς ἡ πίεσις ἐπὶ τοῦ πυθμένος, ὅτι τότε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἀνοίξουν ὡρισμέναι καταβόθραι, αἱ ὁποῖαι σήμερον δὲν ἀνοίγουν. Προχωρεῖ δὲ περαιτέρω καὶ λέγει ὁ κ. Γκλόερ: «νομίζομεν ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει μία μεγάλη ....... (ἀναγινώσκει) .............». Συνεπῶς δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογοῦνται ἀνησυχίαι ὡσὰν νὰ πρόκειται περὶ ἀνεπανορθώτου τινὸς ζημίας. Αὐτὴ εἶναι βεβαίως μία εὐχάριστος διαπίστωσις. Ἡ Δ.Ε.Η μοῦ διεβίβασε τὴν ἔκθεσιν εἰς τὰς 10 Ὀκτωβρίου 1953, 12ην τὴν ἔλαβον ἐγὼ καὶ λέγει «σχετικῶς πρὸς ἔγγραφόν μου προγενέστερον», διότι ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον κάμει καὶ ἄλλα διαβήματα, καὶ συνεχῶς πιέζω τὴν Δ.Ε.Η., καὶ ἐζήτησα πληροφορίας, λέγει: «Σᾶς ἐπισυνάπτομεν γνωμοδότησιν τοῦ κ. Γκλόουερ ....... (ἀναγινώσκει) .............». Μέχρι σήμερον τὴν πρωΐαν, διότι ἤθελον ὅσον τὸ δυνατὸν νεωτέρας πληροφορίας νὰ σᾶς μεταδώσω, μέχρι σήμερον τῆς πρωΐας δὲν εἶχε καταλήξει ἡ Δ.Ε.Η. εἰς ἀποφάσεις μοῦ ὑπεσχέθη ὅτι αὔριον θὰ λάβῃ ἀποφάσεις, περιμένομεν. Πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι δὲν εἶναι καὶ ἁπλοῦν τὸ θέμα, διότι αἱ μελέται περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐξετάζουν κυρίως τὴν πλευρὰν τὴν ὑδραυλικήν, μόνον ἡ τελευταία τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου θίγει, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ εἶναι πλήρης καὶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἠλεκτροπαραγωγῆς τοῦ ὅλου ἔργου. Μὲ τὴν πρότασιν τοῦ Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων, δημιουργεῖται λίμνη περιεκτικότητος 1.700.000 κυβικῶν μέτρων μὲ τὴν διαφορὰν ὅμως τὴν ἑξῆς — καὶ σᾶς τὸ λέγω διὰ νὰ δῆτε πόσον πολύπλευρα εἶναι τὰ προβλήματα τὰ σχετικὰ — μὲ τὴν διαφορὰν τὴν ἑξῆς: ὅτι, ἐπειδὴ ἡ πρότασις τοῦ Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων προβλέπει μὲ τὸν περιορισμὸν τῆς ἐκτάσεως φυσικὴν ἀνύψωσιν τῆς στάθμης, ἕπεται, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον ἂς εἴπωμεν, εἰς τὸν ἀγωγὸν προσαγωγῆς πρὸς τὸν ἀγωγὸν πιέσεως θὰ ὑπάρχῃ μεγαλυτέρα ταχύτης ροῆς τοῦ ὕδατος καί, ἐφ’ ὅσον ἡ ποσότης ἡ ὁποία θὰ φθάνῃ εἰς τὸν ἀγωγὸν πιέσεως πρέπει νὰ εἶναι ἡ αὐτή, ἐν πάσῃ περιπτώσει οὐχὶ μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἐπιφορτισθῇ ὁ στρόβιλος διὰ τοῦτο κατ’ ἀνάγκην θὰ γίνῃ ὁ ἀγωγὸς προσαγωγῆς στενωτέρας διατομῆς. Ἐφ’ ὅσον γίνεται στενωτέρας διατομῆς ὁ ἀγωγὸς προσαγωγῆς ὅταν διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ὕδατος κατέλθῃ ἡ στάθμη ἡ ροὴ θὰ εἶναι βραδυτέρα. Ἐνῷ, λοιπόν, κατ’ ἀρχὰς θὰ ἔχωμεν ἀπόδοσιν 34 κυβικὰ μέτρα ἀνὰ δευτερόλεπτον καὶ θὰ ἠμπορῇ τὸ ἐργοστάσιον νὰ ἐργάζεται μὲ ὁλόκληρον τὴν ἰσχὺν ἐπὶ ὡρισμένον ἀριθμὸν ὡρῶν, κατόπιν ὅμως θὰ μειοῦται ἡ ἰσχὺς τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγάγῃ τὸ ἐργοστάσιον. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν. Ἀλλὰ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν ἔχομεν μικροτέραν διαφορὰν στάθμης, ἀπὸ ὅσην μὲ τὴν λύσιν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ συνεπῶς ἡ ροὴ θὰ εἶναι ὁμαλωτέρα. Δὲν λέγω ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Δὲν ὑπάρχει, σήμερον, τουλάχιστον, τεχνικὸν πρόβλημα, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται πρακτικῶς εἰς τὴν ζωήν, ποὺ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Ἐν προκειμένῳ δὲ ὑπάρχει καὶ ἕν ἄλλο πρόβλημα: Ἐὰν γίνῃ αὐτὸ τὸ ἀνάχωμα, πρὸς τὴν Β. Α. πλευρὰν — νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸς ὁ προσανατολισμός μου — γεννᾶται θέμα συντηρήσεως τοῦ ἀναχώματος, γεννᾶται θέμα ἀντιμετωπίσεως ἐνδεχομένων ζημιῶν, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἀνάχωμα τοῦτο παρασυρθῇ ἀπὸ μίαν θεομηνίαν. Ἐπίσης, ἡ μελέτη τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων προβλέπει καὶ ἄντλησιν ὑδάτων. Γεννᾶται λοιπὸν καὶ θέμα, ποῖον θὰ βαρύνῃ ἡ λειτουργία τοῦ ἀντλιοστασίου καὶ ἡ συντήρησις. Ὅλα αὐτὰ λοιπὸν σᾶς τὰ λέγω, διὰ νὰ σᾶς παρουσιάσω ὀλίγας τινὰς τεχνικὰς δυσκολίας, διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι, τὰς ὁποίας, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐγὼ ὁ ἴδιος δὲν κατέχω καὶ οὔτε δύναται νὰ συλλάβῃ τις, ἐὰν δὲν εἶναι ἐξειδικευμένος τεχνικός. Δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν, κύριοι βουλευταί, καμμίαν, ἀπολύτως, νὰ ἐπαινέσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διοικοῦν σήμερον τὴν Δ.Ε.Η. Σᾶς βεβαιώνω περὶ αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶ, προκειμένου περὶ τῶν προσώπων αὐτῶν, ὅτι ὑποπίπτουν, πραγματικῶς, εἰς τὰ σφάλματα, διὰ τὰ ὁποῖα τοὺς κατηγόρησεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὅτι δῆθεν λιβανίζουν τοὺς Ἀμερικανοὺς καὶ ὅτι ἀδιαφοροῦν. Δὲν τὰ παραδέχομαι αὐτά. Ὀρθῶς, ὁ κ. συνάδελφος ἐχαρακτήρισε τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Ἄγρα, ὡς ἐργοστάσιον αἰχμῆς, καὶ αὐτό, ἀκριβῶς, τὸ περιστατικὸν εἶναι, ποὺ δημιουργεῖ τὰς δυσχερείας ἐν προκειμένῳ Καθὼς βλέπετε, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον θέμα μικροτέρου κόστους, ἀλλὰ εἶναι καὶ θέμα βασικῆς σημασίας κανονικῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου αἰχμῆς. Δὲν πιστεύω νὰ χρειάζωνται μάρτυρες διὰ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἐπέδειξεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, διότι ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἀμφισβητήσῃ οὐδεὶς τὴν ἀλήθειαν τῶν ἐνεργειῶν, εἰς τὰς ὁποίας προέβη, ἀλλά, ὡς ἐκ περισσοῦ, ἀπὸ τὸ μηνιαῖον δελτίον τῆς Δ.Ε.Η. τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου, θὰ σᾶς ἀναγνώσω σχετικῶς, τοῦτο — εἶναι ἀγγλιστί, τὸ μεταφράζω συγχρόνως: Ὅτι σημαντικὴ μελέτη ἐδόθη εἰς τὴν ἔκθεσιν ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, σχετικῶς, μὲ τὴν μείωσιν τῆς ἐκτάσεως τῆς ἀποθηκεύσεως τῆς λίμνης. Ἐπίσης, εἰς τὸ αὐτὸ δελτίον, ἀναφέρεται καὶ ἔκτασις, διὰ τὴν ὁποίαν ἐζητήθη ἀπαλλοτρίωσις. Πρόκειται περὶ ὁλοκλήρου τῆς ἐκτάσεως καὶ οὐχὶ μόνον περὶ ἐκείνης, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιορισθῇ ἡ λίμνη. Διότι ὁλόκληρος ἡ ἔκτασις εἶναι κατακλυζομένη. Δὲν εἶναι δημοσία, ἀλλὰ ἀνήκει εἰς ἰδιώτας ἢ εἰς ὀργανισμούς. Ἐὰν ἦτο δημοσία, κατὰ τὸν νόμον περὶ Δ.Ε.Η., θὰ παρείχετο δωρεάν. Λοιπὸν πρόκειται περὶ 7581 στρεμμάτων συνολικῶς, ὡς ἐμέτρησε τὸ Δικαστήριον καὶ καθώρισεν ἀξίαν διὰ τὰ 7581 στρέμματα 7.279.400, δηλαδὴ περίπου 1.000.000 τὸ στρέμμα, τιμὴν δηλαδή, ἡ ὁποία εἶναι ἡ συνήθης καὶ λογική. Ἠμπορεῖ νὰ ἀνατραπῇ ἡ δικαστικὴ αὕτη ἀπόφασις, ἀλλά, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ἀπόφασις ὑπάρχει. Ἐλπίζω λοιπὸν νὰ παραδεχθῇ καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Μουράτογλου, ὅτι μὲ ἠδίκησεν, ὑποστηρίξας ὅτι δὲν ἐπέδειξα ἐνδιαφέρον εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει θὰ ἀναμείνωμεν καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Δ.Ε.Η. καὶ μὲ τὴν προσπάθειαν νὰ περισώσωμεν, ὅσον εἶναι δυνατὸν περισσοτέραν ἔκτασιν καλλιεργησίμου γῆς, θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Δ.Ε.Η., τὶ τελικῶς, ἐπὶ τοῦ θέματος δύναται καὶ πρέπει νὰ ἀποφασισθῇ. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ ἀπαντήσω, πρὸς τὸ παρὸν καὶ εὐχαρίστως, ἐὰν θέλετε καὶ ἄλλας πληροφορίας, νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§86Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐπισημάνωμεν τὸν ἑξῆς κίνδυνον: Ἡ Δ.Ε.Η. σπεύδει νὰ κατακλύσῃ ὁλόκληρον τὴν ἔκτασιν. Κατὰ τὰς πληροφορίας μας, ἡ πρόθεσις της εἶναι νὰ προβῇ εἰς ἄμεσον κατάκλυσιν ὁλοκλήρου τῆς ἐκτάσεως, ἐπὶ τῷ σκοπῷ δῆθεν νὰ προβῇ εἰς τὴν δοκιμαστικὴν προεργασίαν, διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἐργοστασίου. Τὸ γεγονὸς αὐτό, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ἐνέχει πολλοὺς κινδύνους. Ἄλλο εἶναι νὰ ἔχωμεν μίαν ἔκτασιν μικρὰν κατακλυσθεῖσαν καὶ ἄλλο 10.000 στρέμματα περίπου.

§87Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Τώρα σας εἶπον ὅτι εἶναι 7.581 στρέμματα.

§88Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Συναφῶς, ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἴπωμεν τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Γκλόουερ ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο σημεῖον. Ἐφιστᾷ οὗτος τὴν προσοχὴν εἰς τὸ γεγονός, νὰ μὴ γίνῃ κατάκλυσις τοῦ βορείου τμήματος τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς μέχρι τοῦ ἔτους 1955. Τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι, εἰδικῶς σημαντικόν. Διότι, ἐάν, παρὰ τὴν σύστασιν αὐτὴν τοῦ κ. Γκλόουερ, ἡ Δ.Ε.Η. προβῇ εἰς κατάκλυσιν ὁλοκλήρου τῆς ἐκτάσεως, ἀντιλαμβάνεσθε ποία μεγάλη ἀντίθεσις ὑπάρχει μεταξὺ αὐτῆς ταύτης τῆς Δ.Ε.Η., ἀλλὰ καὶ τοῦ ὑπευθύνου ἀρχιμηχανικοῦ τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ, Γκλόουερ. Αὐτὸ τὸ τονίζω, διότι ἐπαναλαμβάνω, φοβοῦμαι πολὺ ὅτι ἐπὶ τῇ διατυπωθείσῃ εἰς τὴν ἔκθεσιν ἄλλῃ γνώμῃ, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀποστράγγισις ὡρισμένης ἐκτάσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνώμης αὐτῆς, ἡ Δ.Ε.Η. προβῇ εἰς ὁλόκληρον τὴν κατάκλυσιν, λησμονοῦσα καὶ τὴν δευτέραν παράγραφον αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως τοῦ Γκλόουερ, ποὺ συνιστᾷ νὰ μὴ κατακλυσθῇ τὸ βόρειον τμῆμα.

§89Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Δὲν ἀποκλείεται ἡ ἀπόφασις τῆς Δ.Ε.Η. νὰ εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ δεύτερον αὐτὸ σημεῖον τοῦ Γκλόουερ. Καί, κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ὑπάρχει ἡ σκέψις αὐτὴ εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον τῆς Δ.Ε.Η. ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ἀνακοινώσω ὡς ἀπόφασιν, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἀκόμη ἀπόφασις.

§90Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἡμεῖς τὸ προλαμβάνομεν δι’ αὐτό, τὸ λέγομεν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Σ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§92Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας μὲ προὐκάλεσε, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὄντως ἡ σύμβασις αὐτὴ ὑπεγράφη ἐπὶ Κυβερνήσεως ἰδικῆς μου, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ἀλλὰ θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὅτι κατὰ τὸ 1947, τὸν Μάρτιον, ὅταν ἐξηγγέλθη διὰ πρώτην φορὰν τὸ δόγμα Τρούμαν διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ τότε Κυβέρνησις, προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ κ. Μαξίμου, ἠναγκάσθη νὰ ἀποδεχθῇ τὴν νόταν, τὴν ὁποίαν ἔστειλεν ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις διὰ νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀντικατάστασιν τῆς Ἀγγλικῆς βοηθείας ἐν Ἑλλάδι διὰ τῆς Ἀμερικανικῆς τοιαύτης. Βεβαίως δὲν ἦτο δυνατόν, ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκετο ἡ χώρα μας, νὰ μὴ δεχθῇ τότε εἰς τὸ ἀκέραιον, ὡς ἔλεγε τὸ ἔγγραφον τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, τὴν Ἀμερικανικὴν νόταν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠναγκάσθημεν, προκειμένου νὰ ναυαγήσῃ τὸ ἔργον τῆς βοηθείας, νὰ ὑπογράψωμεν τὴν σύμβασιν μὲ τὴν «Ἐμπάσκο», διὰ τῆς ὁποίας ἐδίδοντο ὡρισμένα δικαιώματα εἰς τὴν Δ.Ε.Η. Νομίζω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διαθέτει μεγάλην πλειοψηφίαν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσῃ μερικὰ πράγματα. Ἡμεῖς, δὲν ἔχομεν κανένα παράπονον. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρῇ ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ εἶναι Κράτος ἐν Κράτει, νομίζομεν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ βελτιώσῃ τοὺς ὅρους μὲ τοὺς ὁποίους λειτουργεῖ ἡ Δ.Ε.Η.

§93Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Συνεπῶς, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων δέχεται ὅτι ὑπάρχουν ἀνειλημμέναι συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἑπόμενον εἶναι, ὅτι, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ὅσον ἔνεστι μεγαλυτέραν ἑδραίωσιν τῆς πίστεως τοῦ Κράτους, οὐδέποτε θὰ σκεφθῇ νὰ ἀθετήσῃ ἀνειλημμένας συμβατικὰς ὑποχρεώσεις, ὡς εἴπατε, ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας Κυβέρνησιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἔστω καὶ ἂν κρίνωνται σήμερον αὐταὶ αἱ συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις ὡς βαρεῖαι. Χαίρω ἐπίσης πολύ, διότι συμφωνεῖτε ὅτι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα σήμερον διευθύνουν τὴν Δ.Ε.Η., ὡς εἴπατε, εἶναι καλὰ καὶ δὲν ἔχετε παράπονον ἐναντίον των. Συνεπῶς, διαφωνεῖτε ἐν προκειμένῳ πρὸς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος τὴν ἐπέκρινε δριμύτατα.

§94Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν συμφωνῶ μὲ αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἴπατε. Ἐὰν ὑπάρχουν συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις, δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ παραμείνουν ἐπ’ ἄπειρον. Νὰ μεταβληθοῦν, ἐὰν νομίζετε ὅτι δημιουργοῦν Κράτος ἐν Κράτει. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ Ἑλληνικῆς ἐπιχειρήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἡμᾶς, ὡς Κράτος, νὰ δεχθῶμεν αὐτὰς τὰς συμβατικὰς ὑποχρεώσεις. Νὰ γίνουν νέαι διαπραγματεύσεις καὶ ἐν τῇ προόδῳ αὐτῶν, ἐὰν παρουσιασθοῦν δυσκολίαι, μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῆς ΔΕΗ, ὀφείλετε νομίζω, νὰ τὰς ἐξομαλύνετε.

§95Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Μονομερῶς;

§96Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι.

§97ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν ὑπῆρχον συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις καὶ ὅμως ἔγιναν.

§98Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον σᾶς παρακαλῶ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφ, δὲν ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις. Δὲν εἶσθε μεταξὺ τῶν ἐπερωτώντων.

§100Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς: Τὸ ἰδικόν μας θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς κρατεῖ εἰς ἀγωνίαν εἰς τὴν περιφέρειάν μας, ἠμπορεῖ νὰ ρυθμισθῇ, ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ὑφισταμένης συμβάσεως.

§101Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἀπήντησα προηγουμένως καὶ εἰς αὐτὸ ποῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ ἀνταπαντήσῃ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι αἱ ἐπικρίσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μουράτογλου, κατὰ τῶν ἰθυνόντων τὴν ΔΕΗ, νομίζει ὅτι δὲν εὐσταθοῦν.

§102Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Εἶναι προσωπική μου γνώμη.

§103Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Εἶπον ὅτι ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, δὲν θὰ συμφωνῇ μὲ τὴν γνώμην σας.

§104Β. ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς ἀνέφερον εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου, ὁ σκοπός μου δὲν εἶναι νὰ κατηγορήσω σᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἐστρέφετο, οὐσιαστικῶς, κατὰ τῆς ΔΕΗ, ἀλλὰ τυπικῶς καθ’ ὑμῶν, διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἄλλως. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ σεῖς συμφωνεῖτε μαζί μου.

§105Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἐγὼ πιστεύω ἀκριβῶς εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἐτερματίσθη. Κύριοι βουλευταί, ὡς γνωστὸν τὴν προσεχῆ Δευτέραν, θὰ ἔχωμεν τὴν εὐτυχίαν καὶ τὴν χαρὰν νὰ ὑποδεχθῶμεν τὰς Α.Α.Μ.Μ. τοὺς Βασιλεῖς μας. Ἐπειδὴ παλλαϊκὴ ὑποδοχὴ προετοιμάζεται, τὸ δὲ ἑσπέρας, τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ οἱ ἀξιότιμοι κύριοι ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ ὑποβάλωσι τὰ σέβη των εἰς τὰς Α.Α.Μ.Μ. τοὺς Βασιλεῖς μας, θὰ παρεκάλουν νὰ στέρξῃ ἡ Βουλή, νὰ διακόψῃ διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην, μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἐπερωτήσεις.

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§108Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ παρακληθῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ εἶναι ἐδῶ τὴν Τρίτην, διότι ἀφοροῦν αὐτόν, κυρίως, αἱ ἐπερωτήσεις.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συμμορφωθῶ, κύριε συνάδελφε, πρὸς τὴν παράκλησίν σας. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 9 μ.μ.).