1953.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 1953

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ν’ ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Σ. Κούνδουρος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐλαιοπαραγωγῶν Ἁγίου Νικολάου Κρήτης, διεκτραγωδούντων τὴν ἀθλίαν αὐτῶν κατάστασιν, λόγῳ τῆς καταστροφῆς τοῦ ἐλαιοκάρπου, συνεπείᾳ τῶν καταστρεπτικῶν βροχῶν καὶ ἀνεμοθυέλλης καὶ ζητούντων αὔξησιν τιμῆς προστασίας ἐλαιολάδου, χορήγησιν λιπασμάτων εἰς χαμηλὰς τιμὰς καὶ ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν των. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν δικολάβων Κερκύρας, ζητούντων τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν, ἐπὶ τῷ τέλει, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς αὐτὸ ὡς μέλη καὶ οἱ δικολάβοι. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Σκριπεροῦ, Ἄφρας, Συναράδων, Λευκίμμης, Χλωμοῦ κλπ. ὀργανώσεων Νομοῦ Κερκύρας, ζητοῦν τὴν παρὰ τοῦ Κράτους ἀπόδοσιν τῆς ἐλαιουργίας Κερκύρας εἰς τὴν Ἕνωσιν Συνεταιρισμῶν Κερκύρας. Οἱ βουλευταὶ Γορτυνίας κ.κ. Η. Παπαηλιοῦ καὶ Ι. Τσοῦρνος καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Κοινοτήτων Λυσσαρέας, Ἀετορράχης καὶ Σαρακηνίου Ἡραίας–Γορτυνίας, ζητούντων ὅπως, ἡ μέλλουσα νὰ κατασκευασθῇ δημοσία ὁδὸς Δημητσάνης–Ζατούνης πρὸς Ἡραίαν, διέλθῃ καὶ ἐκ τῶν ὡς ἄνω Κοινοτήτων. Ὀφειλέται εἰς δολλάρια σχεδίου Μάρσαλ, κάτοικοι Κερκύρας, δανεισθέντες διὰ τὴν ἵδρυσιν ἢ βελτίωσιν ἐλαιουργείων, ζητοῦν καθορισμὸν τιμῆς δολλαρίου πρὸς ἐξόφλησιν τοῦ χρέους των, ἀνάλογον πρὸς τὴν ἑκάστοτε ὑφισταμένην τιμὴν ἐλαίου. Ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργίου Σαλάπα, κατοίκου Ματαράγκας Μεσολογγίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον ἀπόλυσίν του ἐκ τοῦ συνεργείου δακοκτονίας Ματαράγκας καὶ τὴν ἀντ’ αὐτοῦ πρόσληψιν ἑτέρου οἰκονομικῶς εὐκαταστάτου καὶ ζητοῦντος ἐπαναπρόσληψίν του. Ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Πολ. Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐφημερίου Τριποτάμων–Καλαβρύτων Παναγιώτου Παπαπαναγιώτου, διεκτραγῳδοῦντος τὴν ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν ἐφημερίων τῆς ὑπαίθρου καὶ ζητοῦντος τὴν χορήγησιν εἰς αὐτοὺς τοῦ ἐπιδόματος ἀκριβείας. Ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Πολ. Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Παγκράτι —Καλαβρύτων, ζητούντων τὴν εἰς εἶδος πληρωμὴν τῆς ὑπὲρ τῆς Ἀγροφυλακῆς εἰσφορᾶς των, λόγῳ παντελοῦς ἀδυναμίας των νὰ καταβάλουν εἰς χρῆμα. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν: Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Α) Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀθανασίου κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι διὰ τοὺς κληρούχους τῶν συν)σμῶν Προδρομίου καὶ Βέλλιανης Παραμυθίας, τῶν ὁποίων περιεκόπησαν οἱ κλῆροι συνεπείᾳ τοῦ ἐν τῇ περιφερείᾳ των κατασκευασθέντος Ἀεροδρομίου, ἐζητήσαμεν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 248519)8.12.52 ἐγγράφου μας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν αἱ ὑπ’ αὐτοῦ καταληφθεῖσαι ἐκτάσεις διὰ τὸν ἀνωτέω σκοπὸν δὲν τυγχάνουσιν ὅλαι ἀπαραίτητοι, μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν πλεοναζουσῶν τοιούτων εἰς τοὺς δικαιούχους. Ἐκ παραλλήλου διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 248519)8.12.52 διαταγῆς μας, διετάχθη ἡ Δ)νσις Γεωργίας Θεσπρωτίας, ἥτις τυγχάνει ἁρμοδία κατὰ νόμον, ἵνα ἐξετάσῃ ποῖοι ἐκ τῶν ἀνωτέω κληρούχων δικαιοῦνται νὰ μισθώσωσι κτήματα τῆς ἐγκαταλελειμμένης Μουσουλμανικῆς Περιουσίας καὶ πεοιλάβη τελικῶς αὐτοὺς μεταξὺ τῶν ὑπὸ ταύτης καθοριζομένων δικαιούχων.

Ὁ Διευθυντὴς

Ν. ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ

Β) Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 239 ἀπὸ 28.5.1953 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Κάρτσωνα, ὡς καὶ ἐπὶ τῆς κατατεθείσης ὑμῖν 291 ἀναφοοᾶς τῆς Κτημ. Ἀν. Καλαμῶν, ὑπὸ τῶν βουλευτῶν Ν. Κάρτσωνα, Μ. Χλουβεράκη κλπ. Διὰ τὴν προστασίαν τῆς παραγωγῆς τῶν γεωμήλων γενικῶς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀντετάχθη πάντοτε διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοιούτων ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, συγχρόνως δὲ συνέστησεν εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα καὶ ἐφηρμόσθη ὑπὸ τούτων ἡ ὑποχρεωτικὴ εἰς εὐρυτέραν κλίμακα χρησιμοποίησις τοῦ προϊόντος τούτου ὑπὸ τῶν ἑστιατορίων, ὡς καὶ εἰς εὐρεῖαν κλίμακα παρασκευὴν συσσιτίων διὰ γεωμήλων ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν μονάδων. Ἐπὶ πλέον, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, κατόπιν τῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, διὰ τῆς ὁποίας παρουσιάσθη ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ προϊόντος τούτου εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν, συνέστησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ εἴδους τούτου ἀπὸ τῆς 10 Ἰουνίου ἕως τέλη Αὐγούστου ἐ. ἔ., ἤτοι κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον συμπίπτει ἡ συγκομιδὴ τοῦ ὄγκου τῆς παραγωγῆς, τῆς ὁποίας μάλιστα ἡ συντήρησις λόγῳ τῆς θερινῆς περιόδου, εἶναι δυσχερεστάτη. Εἰδικώτερον διὰ τὴν περιφέρειαν Μεσσηνίας, ἥτις λόγῳ τῆς πρωϊμότητός της παρουσιάζει εὐνοϊκὰς συνθήκας παραγωγῆς πατατοσπόρου διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς σπορᾶς Ἰουλίου Αὐγούστου, προέβη εἰς τὴν σύστασιν κέντρου σποροπαραγωγῆς γεωμήλων, τοῦ ὁποίου ἡ παραγωγὴ θὰ συγκεντρωθῇ καὶ θὰ διατεθῇ διὰ λογαριασμὸν τῶν παραγωγῶν, μέσῳ τῆς Κοινοπραξίας Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν ΚΥΔΕΠ. Ἀπεφασίσθη δὲ ἤδη ἡ καταβολὴ προκαταβολῆς ἐκ δρχ. 1.200 κατ’ ὀκᾶν ὑπὸ τῆς ἀνωτέρω Κοινοπραξίας εἰς τοὺς παραγωγούς. Διὰ τὴν διευκόλυνσιν δὲ τῆς διαθέσεως τοῦ ἐν λόγῳ συγκεντρωθησομένου πατατοσπόρου, ὡς καὶ τοῦ τοιούτου τῶν λοιπῶν κέντρων σποροπαραγωγῆς καὶ διὰ τὴν ἀποφυγὴν ἐξαγωγῆς συναλλάγματος, ἀπεφασίσθη ὅπως κατ’ ἀρχὴν ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ ἐφέτος πατατοσπόρου ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ διὰ τὴν ἀνωτέρω σποράν, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐγχωρία παραγωγὴ σπόρου θὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τῆς τελικῶς. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου ὡς εἶναι φυσικὸν λόγῳ τῆς ἀπορροφήσεως σημαντικῶν ποσοτήτων γεωμήλων τῆς περιφερείας Μεσσηνίας διὰ σποράν, θὰ ἐπιτευχθῇ ἔν τινι μέτρῳ καὶ ἡ συγκράτησις τῶν τιμῶν τῆς ὑπολοίπου παραγωγῆς. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας διὰ τὰ γεώμηλα, γνωρίζομεν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ, καθ’ ὅσον ἵνα καταστῇ πράγματι προστατευτικὸν διὰ τὸν παραγωγόν, προϋποθέτει τὴν συγκέντρωσιν τοῦ προϊόντος, ἥτις ὅμως λόγῳ τοῦ φθαρτοῦ τοῦ προϊόντος, ἰδίᾳ κατὰ τὴν τρέχουσαν θερινὴν περίοδον, εἶναι δυσχερεστάτη ἂν μὴ ἀδύνατος.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ

Γ) Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ ἐκ Τρικάλων βουλευτοῦ κ. Χατζηλάμπρου «περὶ μὴ ὑπάρξεως προγράμματος ἀναπτύξεως, βελτιώσεως καὶ προστασίας τῆς κτηνοτροφίας τῆς Ἑλλάδος», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, διὰ τοῦ καταρτιζομένου ὀργανισμοῦ, συνιστᾶ εἰς τὸ Κέντρον πλήρη ὑπηρεσίαν κτηνοτροφίας μὲ εἰδικοὺς εἰς τὴν ζωοτεχνίαν ἐπιστήμονας, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἐπιτελεῖον διὰ τὴν κατάρτισιν πλήρους καὶ λεπτομεροῦς προγράμματος ἀναπτύξεως, βελτιώσεως καὶ προστασίας τῆς κτηνοτροφίας τῆς χώρας. Ἐκτὸς τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, συνιστῶνται διὰ πρώτην φορὰν ἐπιθεωρήσεις Κτηνοτροφίας εἰς τὰ διαμερίσματα καὶ εἰδικὰ τμήματα κτηνοτροφίας εἰς τοὺς Νομούς, τὰ ὁποῖα θὰ ἀσχολοῦνται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον μὲ τὴν κτηνοτροφίαν, ἡ ὁποία δέον ν’ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ἔχει παραμεληθῆ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἡ ὑπὸ ὀργάνωσιν ἐξ εἰδικευμένων ἐπιστημόνων ὑπηρεσία μετὰ τὴν σύνταξιν τῆς πλήρους μελέτης βελτιώσεως τῆς κτηνοτροφίας τῆς χώρας, θὰ προβῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος τούτου.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Σχετικῶς πρὸς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5086 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Χρ. Παπασταύρου, ἀφορῶσα 1) εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Γυμνασίων α) Ἡγουμενίτσης καὶ β) Παραμυθίας καὶ 2) εἰς τὰς κενὰς θέσεις δημ)λων 15 σχολείων τῆς περιφερείας Φιλιατῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1. Ὅτι εἰς τὸ Γυμνάσιον Ἡγουμενίτσης ἀνήκουν ὀργανικῶς ἑπτὰ καθηγηταὶ ἐκ τῶν ὁποίων μία Φιλόλογος διατελεῖ ἐν ἐκπαιδευτικῇ ἀδείᾳ, ἀναλαβοῦσα ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Γυμνάσιον Ἀμοχώστου Κύπρου, εἰς ταύτην τὴν θέσιν ἔχει ἀποσπασθῆ ἄλλη Φιλόλογος καθηγήτρια ἐκ τοῦ Γυμνασίου Θηλέων Ἰωαννίνων, δύο δὲ ἕτεροι Καθηγηταὶ τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Γυμνασίου ἔχουν ἀποσπασθῆ εἰς ἄλλα Γυμνάσια τῆς αὐτῆς περιφερείας στερούμενα ἐξ ὁλοκλήρου προσωπικοῦ. Ἀπὸ τοῦ ἐπιόντος σχολικοῦ ἔτους οἱ δύο ὡς ἄνω ἀπεσπασμένοι καθηγηταὶ εἰς ἄλλα Γυμνάσια τῆς αὐτῆς περιφερείας θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ὀργανικάς των θέσεις (Γυμνάσιον Ἡγουμενίτσης) εἰς ἀντικατάστασιν δὲ τῆς Φιλολόγου Καθηγητρίας, ἡ ὁποία διατελεῖ ἐν ἐκπαιδευτικῇ ἀδείᾳ θέλει διορισθῆ ἕτερος Φιλόλογος Καθηγητὴς ὡς ἀναπληρωτὴς αὐτῆς. 2. Ὅτι εἰς τὸ Γυμνάσιον Παραμυθίας, ἀνήκουσιν ὀργανικῶς Καθηγηταί, συνεπῶς τὸ προσωπικὸν τοῦ Γυμνασίου τούτου εἶναι πλῆρες ἐλειτούργησε δὲ κατὰ τὸ λῆξαν σχολικὸν ἔτος μὲ περικεκομμένας ὥρας διδασκαλίας μαθημάτων τινῶν, διότι τρεῖς καθηγηταὶ ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου τούτου ἀπεσπάσθησαν εἰς ἕτερα σχολεῖα τῆς αὐτῆς περιφερείας, ἀργοῦντα ἐλλείψει προσωπικοῦ, ἀπὸ τοῦ ἐπιόντος ὅμως σχολικοῦ ἔτους οἱ τρεῖς ἀποσπασθέντες καθηγηταὶ θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ὀργανικὰς θέσεις των (Γυμνάσιον Παραμυθίας) καὶ οὕτω θὰ εἶναι πλῆρες τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ. 3. Ὅτι εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν περιφέρειαν Φιλιατῶν κατὰ τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διμηνιαῖον δελτίον κινήσεως τῆς 30.4.1953, ὑπάρχουσι δέκα κλειστὰ σχολεῖα ἐξ ὧν πέντε λόγῳ μὴ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν κατοίκων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἐλλείψει μαθητῶν, δύο λόγῳ ἐλαχίστου ἀριθμοῦ μαθητῶν καὶ τρία ἐλλείψει διδακτικοῦ προσωπικοῦ. Ἡ περιφέρεια Φιλιατῶν ἔχει ὀργανικὰς θέσεις δημοδιδασκάλων 103 καὶ ὑπηρετοῦν ὀργανικῶς 103, κατόπιν τῶν τελευταίων τοποθετήσεων μὲ σύνολον φοιτώντων μαθητῶν 3112. Τούτων στρατευμένοι εἶναι 6 καὶ 6 ἀπεσπασμένοι εἰς ἄλλας περιφερείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18.6.53

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ὑμετέρας ἐν τῇ Βουλῇ κατατεθείσης ἐρωτήσεως περὶ τοῦ Ἱερέως Νικολάου Μπάλλα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν ὑμῖν συνημμένως ἐν ἀντιγράφῳ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 299 ἐ. ἔ. σχετικὸν ἔγγραφον τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Χαλκίδος, ἵνα λάβητε γνῶσιν. Ὡσαύτως γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι κατόπιν τῆς ἀπὸ 22.5.53 ὑμετέρας ἑτέρας ἐρωτήσεως περὶ τοῦ Ἱερέως Ἀφρατίου Χαλκίδος, ἐγένετο ἐπεῖγον ἔγγραφον πρὸς τὸν Σεβ. Μητροπολίτην Χαλκίδος, οὗ ἀντίγραφον ἐπίσης διαβιβάζομεν ὑμῖν συνημμένως, ἵνα γνωρίσῃ ἡμῖν πῶς ἀκριβῶς ἔχει ἡ ἐν λόγῳ ὑπόθεσις. Ἅμα τῇ λήψει τῆς ἀπαντήσεως θέλομεν γνωρίσει σχετικῶς ὑμῖν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22)6)1953.

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Κ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

Ἀριθ. πρωτ. 299. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας Γεν. Δ)νσιν Θρησκευμάτων Ἀθήνας Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 41524 ὑμετέρου ἐγγράφου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς σχετικῶς πρὸς τὴν ἐν ἀντιγράφῳ διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν παρὰ τοῦ βουλευτοῦ Χαλκίδος κ. Θ. Ταμβακᾶ τὴν ἀναφερομένην εἰς γραφέντα παρὰ τῆς τοπικῆς ἐφημερίδος Χαλκίδος «Ὁ Λαὸς» περὶ τοῦ Ἱερέως Νικ. Μπάλλα, ἐφημερίου τοῦ χωρίου Μίστρος. Ὁ ἐν λόγῳ ἱερεὺς πράγματι εἶχε καταδικασθῆ δι’ ἐθνικοὺς λόγους, ἀνεθεωρήθη ἡ ποινή του, περιωρίσθη εἰς 3ετίαν καὶ ἀπεφυλακίσθη. Κατόπιν ἐρωτήματος ἡμῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 96 τῆς 30.1.1952 ἐγγράφου μας πρὸς τὴν Ἱερὰν Σύνοδον μετὰ συνημμένης αἰτήσεως τοῦ ἐν λόγῳ Ἱερέως, ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ἐν τῇ συνεδρίᾳ αὐτῆς τῆς 29.9.52 μετὰ γνωμάτευσιν τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Λαρίσης, ἀπεφάνθη ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἱερεὺς δύναται ν’ ἀποκατασταθῇ εἰς τὰ καθήκοντά του ληξάσης ἤδη τῆς ποινῆς αὐτοῦ, δεδομένου μάλιστα ὅτι ἡ διαγωγὴ αὐτοῦ ἀφ’ ἧς ἐδικάσθη καὶ ἐφεξῆς ὑπῆρξε καλή, ἡμεῖς δὲ πρὸς ἀποφυγὴν νέων προστριβῶν τοῦ ἐν λόγῳ ἱερέως καὶ παλαιῶν κατηγόρων τῆς ἐνορίας, ἐζητήσαμεν παρ’ αὐτοῦ νὰ παραιτηθῇ τῆς ἐνορίας του Παγῶντος —Μαρκατῶν, ἅμα δὲ τῇ παραιτήσει του, δεχθέντες τὴν ἱκεσίαν τῶν ὑπηρετησάντων πιστῶς τὴν Πατρίδα τέκνων του καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Συνοδικοῦ ἐγγράφου, ἐπετρέψαμεν αὐτῷ νὰ ἐφημερεύσῃ προσωρινῶς εἰς τὸ χωρίον Μίστρος. Ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων του μέχρι σήμερον οὐδὲν ὑπεβλήθη παράπονον κατ’ αὐτοῦ. Ἐν Χαλκίδι τῇ 7 Μαΐου 1953. Ὁ Μητροπολίτης

Ὁ Χαλκίδος ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Δ)ΝΣΙΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ἀριθ. πρωτ. 60273. Ἐξ. Ἐπεῖγον Πρὸς Τὸν Σεβ. Μητροπολίτην Χαλκίδος Κατόπιν τῆς ἀπὸ 22.5.53 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Χαλκίδος κ. Θ. Ταμβακᾶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν Παιδείας κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν «Ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ κατὰ τῶν ὑπευθύνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκαταλείψει τὴν περιφέρειαν Ἀφρατίου Χαλκίδος, διατηροῦντες ἐκεῖ τελείως ἀκατάλληλον ἱερέα, εἰς σημεῖον ὥστε νὰ μὴ προσέρχεται σχεδὸν κανεὶς πιστὸς εἰς τὴν Ἐκκλησίαν», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως γνωρίσητε ἡμῖν τὸ δυνατὸν ταχύτερον πῶς ἀκριβῶς ἔχει ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ὑπόθεσις ὡς καὶ τὰς τυχὸν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑμετέρας σχετικὰς ἐνεργείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Ἰουνίου 1953. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Διευθυντὴς

Α. ΦΥΤΡΑΚΗΣ

Γ) Ἐπὶ τῇ ὑπ’ ἀριθ. 256 ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πολυχρονίδη. Λόγῳ τοῦ μέτρου τῆς ἀναστολῆς τῶν διορισμῶν μέχρι τέλους τοῦ Οἰκονομικοῦ ἔτους, ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν γίνονται διορισμοί, πάντως ἐπὶ 132 διορισθέντων δημ)λων καὶ τοποθετηθέντων ἐσχάτως εἰς ἐκπαιδευτικὰς περιφερείας κατὰ τὸ πλεῖστον τῆς Βορείου Ἑλλάδος, 3 δημ)λοι μεταξὺ αὐτῶν, καταγόμενοι ἐκ Κρήτης, ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν περιφέρειαν Χανίων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Ἰουνίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ἀθανασίου. Ἀπαντῶντες πρὸς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4627)29–5– 1953 ἐγγράφου τῆς Διευθύνσεως Νομοθετικῶν καὶ Νομοπ. ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ἀθανασίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, διὰ καταρτιζομένου Β. Διατάγματος πρόκειται νὰ μετακινηθῶσιν αἱ ἀγροτικαὶ μεταβατικαὶ Οἰκοκυρικαὶ Σχολαὶ Φιλιατῶν καὶ Ἡγουμενίτσης, ἡ μὲν πρώτη εἰς Παλαιοχώριον, ἡ δὲ δευτέρα εἰς Γαρδίκιον. Ἡ Ἀγροτικὴ Μεταβατικὴ Οἰκοκυρικὴ Σχολὴ Παραμυθιᾶς θὰ παραμείνῃ ὅπου αὕτη καὶ σήμερον λειτουργεῖ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8.5.53.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λαντζούνη. Ἐπὶ ὑπ’ ἀριθ. 4339)19.5.53 ὑμετέρου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 207 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν σχετικῶς τὰ κάτωθι: Ἡ παρεχομένη τρίμηνος προθεσμία πρὸς ἐνσωμάτωσιν τῶν χορηγουμένων πρὸς δικαιούχους ὑλικῶν αὐτοστεγάσεως, καθορίζεται διὰ τῶν διατάξεων τοῦ ἀπὸ 25.2.49 Β. Δ., αἱ κατὰ παραβατῶν δὲ ἐπιβαλλόμεναι κυρώσεις, καθορίζονται ὡσαύτως διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 125)1949 Ν. Δ. συνεπῶς δὲν καθίσταται δυνατὴ ἡ τροποποίησις τῶν διατάξεων τούτων διὰ σχετικῆς διαταγῆς ἡμῶν, εἰμὴ διὰ σχετικοῦ διατάγματος, οὗτινος ὅμως ἡ ἔκδοσις οὔτε σκόπιμος, ἀλλ’ οὔτε ἐνδεικνυομένη ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως τυγχάνει. Παρὰ ταῦτα, καὶ πρὸς ἀποφυγὴν ἀμέσου ὡς ὤφειλεν ἐφαρμογῆς ἀπὸ μέρους τῆς οἰκείας Περ. Ὑπηρεσίας Οἰκισμοῦ, τῶν προβλεπομένων διὰ τῶν ὡς ἄνω διατάξεων κατὰ Νόμον κυρώσεων κατὰ παραβατῶν, ἐξεδώσαμεν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 215704250)4.5.53 διαταγὴν ἡμῶν, ἧς ἀντίγραφον ἐπισυνάπτομεν τῇ παρούσῃ καὶ ἐφ’ ἧς ἀναμένομεν σχετικὴν ἀναφοράν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10)6)1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ 513)11

11ην Περιφερειακὴν Δ)σιν Τρίπολιν «Περὶ ὑποβολῆς καταστάσεων μὴ ἐνσωματωσάντων ὑλικὰ πρὸ ἐπιβολῆς κυρώσεων». Σχετικῶς μὲ τὴν ἄσκησιν ἐλέγχου ἐνσωματώσεων τῶν πρὸς δικαιούχους χορηγηθέντων μέχρι τοῦδε ὑλικῶν αὐτοστεγάσεως, παρακαλοῦμεν ὅπως, πρὸ πάσης κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν κειμένων διατάξεων ἐπιβολῆς κυρώσεων κατὰ παραβατῶν, διὰ παραγγελίας τῶν οἰκείων Τομέων περὶ ἐπιστροφῆς τῶν μὴ εἰσέτι ἐνσωματωθέντων ὑλικῶν ἢ διὰ καταλογισμοῦ τῆς ἀξίας τούτων, ὑποβάλητε ἡμῖν ὀνομαστικὴν κατάστασιν τῶν παραβατῶν κατὰ οἰκισμόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Μαΐου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

IV. Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4948)6.6.1953 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πέμψωμεν ὑμῖν, συνημμένως ἀντίγραφα τῶν ὑπ’ ἀριθ. Ε.Π. 47)11.6.1953 καὶ 69)23.7.1953 ἀναφορῶν τοῦ Νομάρχου Εὐβοίας, μετὰ τοιούτων τῶν ἐν αὐταῖς ἀναφερομένων πινάκων δι’ ὧν παρέχονται αἱ ἀπαιτούμεναι πληροφορίαι παρὰ τοῦ βουλευτοῦ Νομοῦ Εὐβοίας κ. Ταμβακᾶ, διὰ τῆς ἀπὸ 5.6.1953 ἐρωτήσεώς του κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν καὶ καταχωρισθείσης ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλ. ἐρωτήσεων 258. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Σεπτεμβρίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΕΥΒΟΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ Δ)ΣΙΣ

Ἀριθ. πρωτ. Ε. 69. «Περὶ τῶν ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ Προστασίας Μαχομένων Ν. Εὐβοίας». Ἐμπιστευτικὴ–Ἐπὶ ἀποδείξει Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Δ)σιν Διοικήσεως Ἀθήνας. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 43333 ἐ. ἔ. ὑμετέρας διαταγῆς, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν συνημμένως ὀνομαστικὴν κατάστασιν τῶν παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ Προστασίας Μαχομένων Νομοῦ Εὐβοίας ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων μετὰ τῆς χρονολογίας προσλήψεως ἑκάστου καὶ ν’ ἀναφέρωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν ἡμῶν Ἐπιτροπή, ἀπαρτιζομένη καὶ ἐκ τῶν κ.κ. 1) Εἰσαγγελέως Πλημμελειοδικῶν Χαλκίδος, 2) Πράκτορος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ 3) Προέδρου Συνδέσμου Φίλων Στρατοῦ, λόγῳ τῆς ἐκτάσεως τοῦ ΝΟΜΟΥ καὶ πρὸς πληρεστέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν οἰκογενειῶν τῶν μαχομένων, συνέστησεν συμφώνως τῷ Κανονισμῷ εἰς τὰ Κέντρα Κύμης, Ἀλιβερίου, Λίμνης, Ἱστιαίας καὶ Καρύστου Ὑποεπιτροπὰς ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τῶν Δημάρχων τῇ συμμετοχῇ ὡς μελῶν καὶ τῶν κ.κ. κατὰ τόπους Οἰκονομικῶν Ἐφόρων καὶ Διοικητῶν Ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς. Τόσον ἡ ἐνταῦθα Κεντρικὴ Ἐπιτροπή, ἣν σημειωτέον βαρύνουσι καὶ αἱ εὐθῦναι τῶν κατὰ τόπους Ὑποεπιτροπῶν ὡς μόνη ἐλεγχομένη ὑπὸ τῶν πρὸς τοῦτο ὁρισθέντων ἐλεγκτῶν, ὅσον καὶ αἱ κατὰ τόπους Ὑποεπιτροπαὶ προέβησαν εἰς τὴν πρόσληψιν ὡς ἀποθηκαρίων προσώπων εἰς ἃ εἶχον ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην περὶ τὴν διαχείρισιν τῶν τροφίμων, ὡς μόνων ὑπευθύνων, λόγος δι’ ὃν ἄλλως τε οὐδεὶς περιορισμὸς ἐτέθη ὡς πρὸς τὴν πρόσληψιν τῶν προσώπων τούτων, οὔτε ὑπὸ τῆς αὐτόθι Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς οὐδὲ ὑπὸ τῆς καθ’ ἡμᾶς τοιαύτης διὰ τὰς Ὑποεπιτροπὰς τῶν Κέντρων, δεδομένου ἄλλως τε ὅτι ἡ πρόσληψις πάντων τούτων εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν ἀπὸ 3 Ἰανουαρίου 1952 ἐγκριθέντα ἀπὸ 1.5.1952 τεθέντα ἐν ἰσχύϊ Κανονισμὸν ἐσωτερικῆς λειτουργίας τῆς Δ.Ε.Π.Ο.Μ. παρ’ οὗ διέπεται ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη (Κεφ. ΙΙ ἄρθρ. 4) ἐγκριθεῖσα καὶ ὑπὸ τῆς Κεντρικῆς Διαχειριστικῆς Ἐπιτροπῆς Πόρων οἰκογενειῶν μαχομένων διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2714)27.6.1952 καὶ 2825)16.8.1952 ἐγγράφων της. Ἐν Χαλκίδι τῇ 23.7.53

Ὁ Νομάρχης

ΑΡΓΥΡΙΟΣ ΜΠΟΤΣΗΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Πετρίδη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 224 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Πετρίδη, ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ κάτωθι: Οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες τοῦ Νομοῦ Φθιώτιδος, οἵτινες εἰσέπραττον τὸν περιελθόντα εἰς τὸ Δημόσιον πρόσθετον δημοτικὸν φόρον ἐπὶ τοῦ Δημοσίου φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἰς φύλλα, ἀνήρχοντο εἰς 45. Κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950–51 εἰσεπράχθη ἐκ τοῦ φόρου τούτου τὸ ποσὸν τῶν 87.000.000 δραχμῶν περίπου, ὅπερ καὶ ἀποδίδεται εἰς ὁλόκληρον εἰς τοὺς ὡς ἄνω Δήμους καὶ Κοινότητας, καὶ κατὰ συνέπειαν οὐδὲν ἔσοδον ἀπώλεσαν. Τὸ αἴτημα τῶν καπνοπαραγωγῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων Φθιώτιδος, ὡς καὶ τῶν ἄλλων Νομῶν, ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐκ νέου ἐπαναφορὰν ὑπὲρ αὐτῶν τοῦ περιελθόντος εἰς τὸ Δημόσιον προσθέτου δημοτικοῦ φόρου, αἴτημα τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἐπισταμένης μελέτης ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Ἰουλίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ

Γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπασπύρου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4544 ἐγγράφου ὑμῶν διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Παπασπύρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ κατάληψις τοῦ οἰκήματος Κ. Κατσούλη ἐν Κυριακίῳ Λεβαδείας τὴν 2αν Σεπτεμβρίου 1949, καὶ οὐχὶ τὸν Ἀπρίλιον ἰδίου ἔτους ὡς ἡ ἐπερώτησις, διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ Σ. Χ. Κυριακίου, ἐγένετο ἐκ λόγων ἀνυπερβλήτου ἀνάγκης ἐπιβαλλούσης τὴν ὁπωσδήποτε ἐπανίδρυσιν τοῦ Σταθμοῦ τούτου μετὰ τὴν σύμπτυξίν του λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι τοῦτο κατεχόμενον τότε ὑπὸ διμοιρίας Μ.Ε.Α. παρεχωρήθη ὑπ’ αὐτῆς εἰς τὴν Χωροφυλακήν, δὲν ὑπῆρχε δὲ ἕτερον καταλληλότερον. Ὁ ἰδιοκτήτης αὐτοῦ εἶναι κάτοχος καὶ ἑτέρου οἰκήματος ἐν Κυριακίῳ εἰς ὃ διαμένει ἐφ’ ὅσον εὑρίσκεται ἐν Κυριακίῳ, διότι εἶναι κτηνοτρόφος. Προκειμένης ἤδη μεταστεγάσεως τοῦ Σταθμοῦ, ἐνεκρίθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἡ μίσθωσις τοῦ οἰκήματος Δ. Λιάκου ἀντὶ δραχμῶν 400.000 μηνιαίως, συνετάγη δὲ καὶ τὸ σχετικὸν μισθωτήριον συμβόλαιον τὴν 6 Δεκεμβρίου 1953. Ἐπὶ τῷ συμβολαίῳ τούτῳ δὲν ἀνεφέρετο ὡς μισθωθὲν ὁλόκληρον τὸ οἴκημα ὡς προσεφέρθη ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου του, ἀλλὰ μόνον ὁ εἷς ὄροφος αὐτοῦ. Ὁ λόγος ὅθεν οὗτος ὡς καὶ τὸ ἐπὶ πλέον γεγονὸς ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης Λιάκος δὲν ἐξεπλήρωσεν ἑτέρας ἀναληφθείσας διὰ τοῦ μισθωτηρίου ὑποχρεώσεις του, περὶ ἐνεργείας διαφόρων προκαθωρισμένων ἐπισκευῶν ἐν τῷ μισθίῳ, ὑπεχρέωσαν τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν Χωροφυλακῆς νὰ ἀπόσχῃ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ Σταθμοῦ Κυριακίου εἰς τὸ μισθωθὲν οἴκημα, μέχρις οὗ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἐκδώσῃ τὰς ἀποφάσεις του, εἴτε διὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ συναφθέντος συμβολαίου, εἴτε διὰ τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ ἰδιοκτήτου εἰς τὴν παραχώρησιν ὁλοκλήρου τοῦ προσφερθέντος οἰκήματός του καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν συμπεφωνημένων ἐπισκευῶν. Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων ἐπιβραδύνεται καὶ ἡ ἐκκένωσις τοῦ οἰκήματος Κ. Κατσούλη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουνίου 1953. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Μ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ

Ὑποστράτηγος Δ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4465)23.5.53 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα ἐν τῇ Βουλῇ ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ, περὶ τῆς τύχης συγκεντρωθέντων ὑπὸ τῆς Νομαρχίας Εὐβοίας χρημάτων ἐκ διενεργηθέντος ἐράνου Εὐβοέων ὑπὲρ τοῦ Νοσοκομείου Χαλκίδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ κοινοποιήσωμεν ὑμῖν, ὧδε, συνημμένως, ἐν ἀντιγράφῳ, τὴν ὑποβληθεῖσαν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπ’ ἀριθ. 12802)30.5.53 ἀναφορὰν τοῦ Νομάρχου Εὐβοίας, δι’ ἧς παρέχονται αἱ, διὰ τοῦ ὡς ἄνω ἐρωτήματος, αἰτούμεναι πληροφορίαι καὶ νὰ παρακαλέσωμεν τὰ καθ’ ὑμᾶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Ἰουνίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ

ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΕΥΒΟΙΑΣ

Ἀριθ. πρωτ. 12802. Ἐν Χαλκίδι 30 Μαΐου 1953 Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Δ)σιν Διοικήσεως Ἀθήνας. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 37904 ἐ. ἔ. ἡμετέρας διαταγῆς, δι’ ἧς διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἐν Βουλῇ κατατεθεῖσα ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ, συνημμένως ἐπιστρεφομένη, περὶ τῆς τύχης συγκεντρωθέντων ὑπὸ τῆς Νομαρχίας Εὐβοίας χρημάτων ἐκ διενεργηθέντος ἐράνου Εὐβοέων ὑπὲρ Νοσοκομείου Χαλκίδος, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν τὰ ἑξῆς: Ἐπειδὴ τόσον κατὰ τὰς περιοδείας ἡμῶν, ὅσον καὶ ἐξ ἐπισήμων στατιστικῶν πληροφοριῶν τοῦ Ὑγειονομικοῦ Κέντρου Εὐβοίας διεπιστώσαμεν, ὅτι ἡ καθ’ ἡμᾶς περιφέρεια ἐμαστίζετο ἐκ τῆς ἐπαράτου νόσου τῆς φυματιώσεως, εἰς σημεῖον, ὥστε πλεῖστοι κατ’ ἔτος νὰ ἀποθνήσκουν ἐκ ταύτης καὶ ἔτι περισσότεροι νὰ ἔχουν προσβληθῆ ἀνιάτως καὶ κατόπιν ἐντόνων πρὸς ἡμᾶς διαβημάτων τόσον τοῦ Συνδέσμου φυματικῶν Χαλκίδος, ὅσον καὶ λοιπῶν ἑτέρων ὀργανώσεων, προήλθομεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως, πρὸς μερικὴν ἀντιμετώπισιν τῆς τόσον ἐκτεταμένης ὑποβοσκούσης καὶ σκληρῶς μαστιζούσης τὴν ἄπορον ἰδίως τάξιν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Νομοῦ νόσου, ἱδρύσωμεν ἐν Εὐβοίᾳ Σανατόριον. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑποσχεθεῖσαν ὑπὸ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἐνίσχυσιν διεθέσαμεν ἐκ τῶν εἰς χεῖρας μας ὑπολοίπων τοῦ καταργηθέντος Νόμου 505)47 «περὶ δημοσυντηρήτου Τάγματος Νομοῦ Εὐβοίας» τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 110.000.000 ὡς πρώτην προσφορὰν καὶ εἰς λογαριασμὸν «Ἐπιτροπὴ Ἀνεγέρσεως Σανατορίου ἐν Εὐβοίᾳ». Τὸ ποσὸν τοῦτο ἐνισχυθὲν δι’ ἐράνων τῶν κατοίκων τοῦ Νομοῦ Εὐβοίας, προσωπικῶν εἰσφορῶν κλπ., ἀνῆλθε συνολικῶς εἰς δραχμ. 268.903.500 κατατεθειμένας εἰς τὰ ἐνταῦθα Ὑποκαταστήματα τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς, Ἐμπορικῆς καὶ τέως Ἀθηνῶν, καὶ εἰς ἔντοκον λογαριασμὸν ὑπὸ τὸν προαναφερθέντα τίτλον «Ἐπιτροπὴ Ἀνεγέρσεως Σανατορίου ἐν Εὐβοίᾳ». Τὸ συνολικὸν τοῦτο ποσὸν ὅμως, ἐκρίθη ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς τόσον κολοσσιαίου ἔργου καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν ἡμῶν διαχειριστικὴ Ἐπιτροπὴ Ἀνεγέρσεως Σανατορίου, ἀπαρτιζομένη καὶ ἐκ δεκαπέντε ἐγκρίτων πολιτῶν τῆς πόλεως Χαλκίδος, ἀπεφάσισεν ὅπως διατεθῇ διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἀντιφυματικοῦ ἰατρείου παρὰ τῷ ἐνταῦθα Δημοσίῳ Νοσοκομείῳ. Οὕτω, ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Κοινων. Προνοίας (Γεν. Δ)νσις Ὑγιεινῆς) συνετάγη τὸ σχέδιον περιπτέρου φυματιώντων Νοσοκομείου Χαλκίδος, ὅπερ καὶ ἀπεστάλη ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 72714)2905 ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1952 ἐγγράφου του, τῆς σχετικῆς μελέτης συνταχθείσης ὑπὸ τοῦ ἐνταῦθα Γραφείου Δημ. Ἔργων. Ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἀντιφυματικοῦ τούτου ἰατρείου ἐβράδυνε λόγῳ ἐμφιλοχωρησασῶν διενέξεων μεταξὺ δημοσίου καὶ κατόχου τοῦ οἰκοπέδου εἰς ὃ ἔχει ἀνεγερθῆ ἐπὶ ἀπαλλοτριωθέντος χώρου τὸ Νοσοκομεῖον, παραπλεύρως τοῦ ὁποίου θὰ ἀνηγείρετο ἡ ἀντιφυματικὴ πτέρυξ ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου καθ’ ὅσον ἐπὶ τμήματος τοῦ οἰκοπέδου τούτου ἔχει κατασκευασθῆ οἰκίσκος, ὅστις ἔδει νὰ κατεδαφισθῇ. Κατεβλήθησαν ἐνέργειαι διὰ τὴν κατεδάφισιν τοῦ ἐν λόγῳ οἰκίσκου, τακτοποιηθείσης δὲ καὶ τῆς διενέξεως ἥτις ὑπῆρχε μεταξὺ Δημοσίου καὶ ἀρχικοῦ κατόχου τοῦ οἰκοπέδου τοῦ Νοσοκομείου καὶ τοῦ παραπλεύρως κειμένου χώρου εἰς ὃ θὰ ἀνεγερθῇ ἡ φυματικὴ πτέρυξ, ἐλπίζομεν ὅτι λίαν συντόμως θὰ ἄρξηται ἡ κατασκευὴ τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἰατρείου διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ὁποίου τοιαῦται προσπάθειαι κατεβλήθησαν ἐκ μέρους ἡμῶν.

Ὁ Νομάρχης Εὐβοίας

ΑΡΓΥΡΙΟΣ ΜΠΟΤΣΗΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βογιατζῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4747)2199 τῆς 2.6.53 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 1.6.53 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Εὐβοίας κ. Γ. Βογιατζῆ, ἐν σχέσει μὲ τὴν κατάργησιν τῆς Ἀποθήκης Μονοπωλίου Κονιστρῶν Εὐβοίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ κατάργησις τῆς ἀποθήκης ταύτης ὡς καὶ ἑτέρων 42 ἀποθηκῶν ἐπεβλήθη ἐκ τῆς ἀδηρίτου ἀνάγκης τῆς ἐπιτεύξεως οἰκονομιῶν πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ὡς βάσις διὰ τὴν κατάργησιν τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀποθηκῶν ἐλήφθησαν κυρίως αἱ ἀνάγκαι τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ ἑκάστης περιφερείας, ἐπικουρικῶς δὲ τὸ κόστος ἑκάστης ἀποθήκης καὶ αἱ εἰσπράξεις αὐτῆς. Εἰδικώτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Νομὸν Εὐβοίας, ἐπὶ συνόλου 18 ἀποθηκῶν, ἤτοι τῶν ἀποθηκῶν Ἁγίας Ἄννης, Ἀλιβερίου, Αἰδηψοῦ, Αὐλωναρίου, Ἐρετρείας, Καρύστου, Κονιστρῶν, Κύμης, Λίμνης, Ἰστιαίας, Σκύρου, Χαλκίδος καὶ Ψαχνῶν, κατηργήθησαν τρεῖς, ἤτοι Αἰδηψοῦ, Κονιστρῶν καὶ Ψαχνῶν. Ἡ Αἰδηψὸς ἀπέχει 22 χιλιόμετρα ἐξ Ἰστιαίας, αἱ Κονίστραι 13 χιλιόμετρα ἐκ Κύμης καὶ τὰ Ψαχνὰ 16 χιλιόμετρα ἐκ Χαλκίδος. Ἐκρίθη συνεπῶς ὅτι αἱ ἀνωτέρω τρεῖς ἀποθῆκαι τοῦ Νομοῦ Εὐβοίας, ἠδύναντο νὰ καταργηθῶσιν χωρὶς νὰ δημιουργοῦνται σοβαραὶ δυσχέρειαι διὰ τὸν πληθυσμὸν τῆς περιφερείας ἢ νὰ ὑποβληθῇ οὗτος εἰς ἀξιόλογον οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς ἄλλας περιοχὰς τὸ δίκτυον τῶν ἀποθηκῶν εἶναι ἀραιότατον. Ὁ Νομὸς Χίου, φέρ’ εἰπεῖν, μὲ 75.000 κατοίκους, ὁ Νομὸς Ξάνθης μὲ 98.500 κατοίκους καὶ ὁ Νομὸς Δράμας μὲ 145.000 κατοίκους διαθέτουν ἀνὰ μίαν ἀποθήκην μόνον. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν ὅτι ἔχει ληφθῆ μέριμνα ὅπως ὑπάρξῃ ἐπάρκεια μονοπωλιακῶν εἰδῶν τόσον εἰς τὰς διατηρηθείσας ἀποθήκας ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ σημειωθῇ οἱαδήποτε ἔλλειψις. Τέλος, ὅσον ἀφορᾷ τὰ αἰτούμενα ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ στοιχεῖα, ταῦτα διεβιβάσθησαν ὑμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Β. 2966 τῆς 9.5.1953 ἡμετέρου ἐγγράφου ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Σπέντζα κατατεθείσης ἐπερωτήσεως διὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκῶν Λυγουδίτσης καὶ Διαβολιτσίου». Ἐν Ἀθήναις τῇ 9)6)53

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Πετρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4545)2115)27.5.53 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις ὑπ’ ἀριθ. 224)1953 τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Πετρίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1953–54 ἐνεγράφη πίστωσις 240 ἑκατομμ. δραχμῶν, δι’ ἀπόδοσιν κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Α. Ν. 1910) 1951 εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας ποσοῦ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ φόρου καταναλώσεως καπνοῦ. Ἡ διὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1953–54 προβλεφθεῖσα ἀπόδοσις περὶ ἧς ἀνωτέρω ἐξικνεῖται εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα εἰς τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποιήθη κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1951 –52 καὶ 1952–53 εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ὁποίων εἶχεν ἀναγραφῆ ὡς γνωστόν, ἡ αὐτὴ πίστωσις. Ἀθῆναι τῇ 30)6)1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ

Γ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπασπύρου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4544 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 223 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Παπασπύρου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὁ Δημήτριος Λιάκος, κάτοικος Κυριακίου Λεβαδείας, προσέφερε διὰ τῆς ἀπὸ 23.5.1952 αἰτήσεως αὐτοῦ τὴν ἐκεῖ διώροφον οἰκίαν του πρὸς στέγασιν τοῦ σταθμοῦ Χωροφυλακῆς Κυριακίου ἀντὶ μηνιαίου μισθώματος δρχ. 450.000 μετ’ ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἐπισκευῶν. Κατόπιν τοῦ ἀπὸ 23.5.1952 πρακτικοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Α. Ν. 1540)38 περὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ διωρόφου οἰκήματος τοῦ Δ. Λιάκου μετ’ ἐκτέλεσιν ἐπισκευῶν ἐνεκρίθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Λ. 14844 τῆς 24 Νοεμβρίου π. ἔ. διαταγῆς μας πρὸς τὸν Οἰκον. Ἔφορον Λεβαδείας ἡ πενταετὴς μίσθωσις τοῦ οἰκήματος τούτου ἀντὶ μηνιαίου μισθώματος δρχ. 400.000, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐπισκευῶν ἐντὸς διμήνου προθεσμίας ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ μισθωτηρίου. Τὴν 6ην Δεκεμβρίου π. ἔ. συνετάχθη τὸ μισθωτήριον συμβόλαιον ἐν τῷ ὁποίῳ δὲν ἀναφέρεται ὡς μισθωθὲν ὁλόκληρον τὸ ὡς ἄνω οἴκημα, ὡς προσεφέρθη ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου, ἀλλ’ ὁ εἷς ὄροφος αὐτοῦ, τεθέντος ὅρου ἐν αὐτῷ περὶ ἐκτελέσεως τῶν ἐν τῷ ἀπὸ 23.5.1952 ἀναφερομένων ἐπισκευῶν ἐντὸς διμήνου προθεσμίας. Κατόπιν ἀντιρρήσεων τῆς Διοικήσεως Χωροφυλακῆς Βοιωτίας περὶ ἀκαταλληλότητος τοῦ περὶ οὗ πρόκειται οἰκήματος καὶ τῆς ὑποβολῆς δηλώσεως τοῦ ἰδιοκτήτου περὶ προσφορᾶς ἀντὶ τοῦ αὐτοῦ μισθώματος καὶ τοῦ παραλειφθέντος τῆς μισθώσεως ἑτέρου ὀρόφου τοῦ οἰκήματος αὐτοῦ, συνεστήθη παρ’ ἡμῶν ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν κ. κ. Προέδρου Πρωτοδικῶν, Οἰκον. Ἐφόρου, Νομομηχανικοῦ καὶ Διοικητοῦ Χωροφυλακῆς Λεβαδείας ἥτις, διὰ πρακτικοῦ θὰ γνωμοδοτήσῃ ἐὰν ὁ ἰδιοκτήτης συνεμορφώθη πλήρως πρὸς τὸν ὅρον τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐπισκευῶν, ἐν καταφατικῇ δὲ περιπτώσει ὁ Σταθμὸς Χωροφυλακῆς Κυριακίου θὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὸ οἴκημα τοῦ Δημ. Λιάκου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Ἰουνίου 1953. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Ἀναπληρωτὴς Γεν. Διευθυντὴς

Α. ΜΟΥΖΑΚΗΣ

Δ) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 215 ἐ. ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 215 ἐ. ἔτους ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 218 ἐ. ἔ. ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας «περὶ αὐξήσεως τῶν μηνιαίων βοηθημάτων τοῦ Κ.Α.Φ. Λιμένος Σύρου» δὲν προσυπεγράφη παρ’ ἡμῶν, διότι νομίζομεν, ὅτι προτείνεται καθ’ ὑπέρβασιν νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἤτοι βάσει τῶν ἐξαιρετικῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ ἐκτάκτους συνθήκας τῆς Χώρας ἐγκριθέντος Α. Ν. 19)1944, ὅστις ὅμως μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ὁμαλότητος δέον νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔπαυσεν ἰσχύων, δεδομένου ὅτι αἱ διατάξεις αὐτοῦ κατὰ τὸ πλεῖστον κατηργήθησαν ὡς ἀντίθετοι εἴτε πρὸς ρυθμιζούσας ὅμοια θέματα Συνταγματικὰς διατάξεις (ἄρθρον 59 —ἐπιβολὴ φόρων διὰ νόμου) εἴτε πρὸς ἑτέρας διατάξεις ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμων (νόμοι μισθολογίου κλπ.). Σχετικῶς ἐπισυνάπτεται καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 113396) 14.4.1953 ἡμέτερον ἔγγραφον. Συνεπῶς τὸ ὡς ἄνω ζήτημα θὰ ἠδύνατο νὰ τακτοποιηθῇ μόνον νομοθετικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Ἰουνίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4410)21.5.1953 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικῶς μὲ κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη ἐπὶ καθυστερήσεως ἐκδικάσεως προσφυγῆς τῆς Εἰρήνης συζύγου Π. Καρούσσου κατ’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑποκαταστήματος Ι.Κ.Α. Πειραιῶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ὡς μᾶς ἀνέφερε τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 33345)685) 1.7.1953 ἀναφορᾶς του, αἰτήσεις περὶ συνταξιοδοτήσεως λόγῳ γήρατος ὑποβληθεῖσαι μετὰ τὴν 1.8.1951 ἡμερομηνίαν ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ Α. Ν. 1846)1951 ἀπερρίπτοντο ἐὰν δὲν ἐπληροῦντο αἱ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ὑποβολῆς τῆς αἰτήσεως διὰ τοῦ Νόμου τούτου καθοριζόμεναι χρονικαὶ προϋποθέσεις. Ἐπειδὴ ὅμως ἠσφαλισμένος τῆς ἀνωτέρω κατηγορίας προσέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ὅπερ δὲν ἔχει εἰσέτι ἐκδώσει σχετικὴν ἀπόφασιν, ἐνδέχεται δὲ νὰ ἑρμηνεύσῃ ἄλλως τὰς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου σχετικὰς διατάξεις, ἐθεωρήθη σκόπιμον νὰ παραμείνωσιν ἐν ἐκκρεμότητι παρόμοια αἰτήματα ἠσφαλισμένων του ὥστε νὰ ρυθμισθῶσιν ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἐκδοθησομένην ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Α. Ν. 1846)51 καὶ τῶν ἑρμηνευτικῶν ὁδηγιῶν. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Δ. ΘΟΙΒΙΔΟΠΟΥΛΟΣ

Β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4409)25.5.1953 ἐγγράφου ὑμῶν ἐν σχέσει με τὴν ὑπ’ ἀριθ. 215 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Ἡ διοικοῦσα τὸ κεφάλαιον Ἀποζημιώσεως Φορτ)κων Λιμένος (Κ.Α.Φ.) Σύρου Ἐπιτροπῆς ὑπέβαλεν ἡμῖν πρότασιν περὶ χορηγήσεως προσηυξημένου μηνιαίου βοηθήματος ἐκ τοῦ Κ.Α.Φ. εἰς τοὺς Φορτ)τὰς τοῦ Λιμένος τοὺς ἀπομακρυνθέντας ἢ ἀπομακρυνομένους ἐκ τῆς ἐργασίας λόγῳ γήρατος, ἀσθενείας ἢ ἀτυχήματος καὶ μὴ συνταξιοδοτουμένους διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ ἐκ τοῦ Ι.Κ.Α. ἐλλείψει τῶν ἀπαιτουμένων προϋποθέσεων. Τὴν πρότασιν ταύτην ἀπεδέχθημεν καὶ διὰ καταρτισθείσης κοινῆς ἀποφάσεως ἡμῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Α.Ν. 19)1944 ἐχωρήσαμεν εἰς τὴν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος. Ἡ κοινὴ αὕτη ἀπόφασις ὑπ’ ἀριθ. 218)16.3.53 ὑπογραφεῖσα παρ’ ἡμῶν διεβιβάσθη ταὐταρίθμως εἰς Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν (Γεν. Διεύθυνσιν Δημοσίου Λογιστικοῦ), ἵνα μετὰ τὴν ὑπογραφὴν καὶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν ἀκολουθήσῃ τὴν περαιτέρω διαδικασίαν πρὸς ὁριστικὴν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν (Γεν. Διεύθυνσις Δημοσίου Λογιστικοῦ) ὡς ἐγνώρισεν ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 113396 ἐ. ἔ. ἐγγράφου του, δὲν συνεφώνησεν εἰς τὴν προσυπογραφὴν τῆς ἀνωτέρω κοινῆς ἀποφάσεως, λόγους δὲ τῆς διαφωνίας του ταύτης ἐπικαλεῖται ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ Α. Ν. 19)1944 αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὸ περὶ οὗ ἡ ἀνωτέρω κοινὴ ἀπόφασις θέμα (προσαύξησις παροχῆς), δέον νὰ θεωρηθῶσι κατ’ οὐσίαν ὡς ἀτονήσασαι καὶ ἡ ρύθμισις τοῦ ἐν τῇ ἀποφάσει ταύτῃ θέματος δέον νὰ ἐπιδιωχθῇ διὰ τῆς θεσπίσεως τῆς προσηκούσης Νομοθετικῆς διατάξεως. Μετὰ τὰς ὡς ἀνωτέρω διατυπωθείσας ἀπόψεις τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, θεωροῦντες ὅτι ἡ ρύθμισις τῶν ζητημάτων τῶν Κ.Α.Φ. δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ βάσει τῶν περὶ αὐτὰ κειμένων διατάξεων τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Κωδ. Νόμου 5177)1932 ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Α. Ν. 381)1936 καὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Δ. 1254)1949 προέβημεν εἰς τὴν δι’ ἡμετέρας ἀποφάσεως συμπλήρωσιν τοῦ διέποντος τὸ ἀνωτέρω Κ.Α.Φ. Λιμένος Σύρου Κανονισμοῦ προβλέπουσαν τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν τῆς προσαυξήσεως τῆς παροχῆς κατὰ 50%. Ἡ τοιαύτη ἀπόφασις ἡμῶν ὑπ’ ἀριθ. 23568)2105, διεβιβάσθη διὰ τῆς Ὑπηρεσίας Ἐντελλομένων Ἐξόδων εἰς τὴν Γεν. Διεύθυνσιν Δημοσίου Λογιστικοῦ ἵνα κατὰ τὰ κεκανονισμένα, μεριμνήσῃ διὰ τὴν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δημοσίευσίν της. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Μαΐου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΕΛ. ΓΟΝΗΣ

Γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4338)19.5.53 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 206 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι αἱ σχετικαὶ Ὑπουργικαὶ ἀποφάσεις ὑπ’ ἀριθ. 59626)1950 καὶ 26467)1951, ἐκδοθεῖσαι βάσει τοῦ καταργηθέντος Ν. 28)1944 καὶ μετὰ γνωμάτευσιν Ἐπιτροπῆς ἐξακριβώσεως ἀνθυγιεινῶν ἐργασιῶν, περιορίζουν τὴν παροχὴν ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας ἐξ 20% εἰς τοὺς ἐργάτας μόνον τῶν βαφείων κλπ. ἀνθυγιεινῶν ἐργασιῶν, ἀποκλειομένων ἐκ τῶν ἀνωτέρω Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων τῶν Χημικῶν θεωρουμένων ὑπαλλήλων καὶ ὀρθῶς καθ’ ἡμᾶς, διότι ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς ἐργάτας οἵτινες ἀμείβονται ὀλιγώτερον μὲ τὰ κατώτερα ὅρια ἡμερομισθίων καὶ ὑφίστανται περισσότερον τὸν ἀντίκτυπον ἐκ τῆς ἀνθυγιεινότητος τῆς ἐργασίας, οἱ χημικοὶ ἀμείβονται πολὺ καλύτερα, λαμβάνοντες βάσει τῆς οἰκείας Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως μηνιαῖον μισθὸν ἀπὸ 900.000 μέχρι 2.500.000 δραχ. μὲ προσαύξησιν οἰκογενειακοῦ ἐπιδόματος ἐκ 10% διὰ τὴν σύζυγον καὶ 5% δι’ ἕκαστον τέκνον, ὑφιστάμενοι πάντως ὀλιγώτερον τὴν ἐπήρειαν τῆς ἀνθυγιεινότητος τῆς ἐργασίας, περιοριζόμενοι συνήθως εἰς ἐπίβλεψιν καὶ παροχὴν ὁδηγιῶν. Πάντως ἐπέκτασις καὶ ἐπὶ τῶν χημικῶν τοῦ ἀνωτέρω ἐπιδόματος δύναται νὰ γίνῃ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ν. 2053)52 μετὰ πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουνίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΓΟΝΗΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Πάρρη. 1. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 204 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Πάρρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Ἐκ τῶν ὑπηρετούντων πολιτικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὴν Σχολὴν Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Σύρου, οὐδεὶς πρόκειται νὰ ἀπολυθῇ ἢ μετατεθῇ ἐκ τῆς Σχολῆς, δεδομένου ὅτι οὗτοι θὰ ἐνταχθῶσιν εἰς τοὺς προβλεπομένους τῆς εἰς Σῦρον μετασταθμευούσης Σχολῆς Μον. Ὑπαξιωματικῶν. β) Εἰς τὴν ὡς ἄνω μετασταθμεύουσαν Σχολὴν Μον. Ὑπαξιωματικῶν προβλέπεται ἐκ τῆς συνθέσεως μεγαλύτερος ἀριθμὸς ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ προβλεπομένου τοιούτου διὰ τὴν Σ.Ε.Α.Σ. καὶ ὡς ἐκ τούτου οὐ μόνον δὲν θὰ ἀπολυθῶσιν ὑπάλληλοι τῆς Σ.Ε.Α.Σ., ἀλλὰ πιθανώτατα θὰ προσληφθῶσι καὶ ἄλλοι ἡμερομίσθιοι τοιοῦτοι, πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Σ.Μ.Υ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ἰουνίου 1953.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπασπύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5085)2328)10.6.1953 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Παπασπύρου, ἀφορῶσα εἰς θέμα κασσιτέρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Τὸ Ὑπουργεῖον εὐθὺς ὡς ἀνέκυψε θέμα ἐλλείψεως κασσιτέρου ἐκ τῆς ἀγορᾶς καὶ ἔχον ὑπ’ ὄψει του τὰς ἐσχάτως εἰσαχθείσας ποσότητας ἐκ τούτου ὡς ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεδεικνύετο ἡ ἀδικαιολόγητος ἔλλειψις, παρενέβη καὶ ἐδέσμευσε τὰς ὑπαρχούσας ποσότητας κασσιτέρου διὰ τῆς καθολικῆς ἰσχύος ὑπ’ ἀριθ. 81)53 ἀγορανομικῆς διατάξεως, ὁρῖσαν διὰ ταύτης ὅτι ἡ διοχέτευσις τούτων εἰς τὴν ἀγορὰν θὰ γίνεται μέσῳ τῶν ἀγορανομικῶν ἀστυνομικῶν ὑπηρεσιῶν, ἵνα οὕτω ἱκανοποιηθῶσιν αἱ πλέον ἐπείγουσαι καὶ ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι τῆς καταναλώσεως κατὰ τρόπον δίκαιον καὶ ἀνάλογον. Μετὰ ταῦτα διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 133)53 ἀγορανομικῆς διατάξεως ἐχώρησεν ἔτι περαιτέρω εἰς τὴν δέσμευσιν πάσης ἐφεξῆς εἰσαχθησομένης ποσότητος κασσιτέρου, προτιθέμενον νὰ ἄρῃ ταύτην ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκλείψουν οἱ λόγοι οἱ ἐπιβάλλοντες αὐτήν. Ἡ ὑπάρχουσα ἐλευθερία εἰσαγωγῆς τοῦ εἴδους ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ αἱ πληροφορίαι περὶ ἀναμενομένων εἰσαγωγῶν τοιούτων καὶ τὸ ὁλονὲν μειούμενον ἐνδιαφέρον τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ πρὸς ἀγορὰν καὶ ἀποθεματοποίησιν κασσιτέρου, πιθανολογοῦν ὅτι συντόμως δὲν θὰ ὑπάρχῃ θέμα κασσιτέρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Ἰουνίου 1953.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ

IX. Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ρουμάνη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παράσχωμεν ὑμῖν τὰς ἀκολούθους πληροφορίας ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 267 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Γ. Ρουμάνη, ἣν διεπέμψατε ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5135 ἐ. ἔ. ἐγγράφου σας. Ὡς γνωστόν, διὰ τὴν κανονικὴν ἀνάπτυξιν καὶ λειτουργίαν τῶν πόλεων, εἶναι ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις ρυμοτομικοῦ σχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου πλὴν τῶν ἄλλων καθορίζονται αἱ ὁδοί, αἱ πλατεῖαι καὶ ἐν γένει οἱ κοινόχρηστοι χῶροι, πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ὁποίων ἀναποφεύκτως κηρύσσονται ἀπαλλοτριωτέαι αἱ ρυμοτομούμεναι ἰδιοκτησίαι. Διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως πρὸς συντέλεσιν τῆς ρυμοτομίας ὑπόχρεοι εἶναι, ἀναλόγως τοῦ πλάτους τῆς ὁδοῦ καὶ τῆς θέσεως τοῦ ἀκινήτου, οἱ παρόδιοι ἰδιοκτῆται, ὡς ὠφελούμενοι ἐκ τῆς ρυμοτομίας καὶ ὁ οἰκεῖος Δῆμος ἢ Κοινότης. Δὲν ἀπαγορεύεται ἡ πώλησις ἢ οἱαδήποτε δικαιοπραξία ἐπὶ τῶν ρυμοτομουμένων ἀκινήτων. Ὁμοίως δὲν ἀπαγορεύεται ἡ ἀνοικοδόμησις αὐτῶν ἐν περιπτώσει μὴ ἐμπροθέσμου καταβολῆς τῆς νομίμου ἀποζημιώσεως λόγῳ ρυμοτομίας ὑπὸ τοῦ Δήμου ἢ Κοινότητος δι’ ἑαυτήν τε καὶ διὰ λογαριασμὸν τῶν ὑποχρέων παροδίων, σχεδὸν δὲ καθημερινῶς ἐκδίδονται ἄδειαι οἰκοδομῆς ἐπὶ ρυμοτομουμένων ἀκινήτων, ὡς προβλέπει ὁ Νόμος 5269)1931 «περὶ ἀνοικοδομήσεως ρυμοτομουμένων ἀκινήτων». Βεβαίως διὰ τῆς ἐκκρεμότητος τῆς ρυμοτομίας μειοῦται ἡ ἀνταλλακτικὴ ἀξία τοῦ ἀκινήτου. Τοῦτο ὅμως δὲν δύναται νὰ ἀποφευχθῇ διὰ τῆς λήψεως γενικοῦ μέτρου περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως λόγῳ ρυμοτομίας ἐν περιπτώσει μὴ ἀποζημιώσεως ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας, διότι τὰ σχέδια ρυμοτομίας, ἐφαρμόζονται βαθμιαίως καὶ οὐχὶ ἐντὸς βραχειῶν προθεσμιῶν, τοῦτο δὲ διὰ λόγους καὶ οἰκονομικοὺς καὶ κοινωνικούς. Διότι οὔτε ὁλόκληρος ἡ ἀπαιτουμένη δαπάνη πρὸς ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ πολεοδομικοῦ σχεδίου εἰς δεδομένον χρόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ ἄμεσος ἢ ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας μεταβολὴ εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς πόλεως, ἣν προγραμματικῶς προβλέπει τὸ σχέδιον τῆς ρυμοτομίας, εἶναι ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως δυνατὴ ἢ καὶ σκόπιμος ἀκόμη. Κατάργησις δὲ τῆς ρυμοτομίας ἐν δεδομένῃ στιγμῇ λόγῳ μὴ ἀποζημιώσεως τοῦ δικαιούχου, θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κατὰ τυχαῖον τρόπον ἀνάπτυξιν τῶν πόλεων ἄνευ οὐδεμιᾶς ρυμοτομικῆς προβλέψεως. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ γενικὸς νόμος περὶ ἀπαλλοτριώσεων (Α. Ν. 2003)1939 ἄρθρον 17) ρητῶς ἐξαιρεῖ τὰς διὰ λόγους ρυμοτομίας ἀπαλλοτριώσεις ἀπὸ τοῦ γενικοῦ κανόνος τῆς καταργήσεως αὐτῶν ἐν περιπτώσει μὴ συντελέσεως τῶν ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας. Ἡ Διοίκησις ὅμως ἐκτιμῶσα ἑκάστοτε τὰς ἐμφανιζομένας περιπτώσεις ἀναλόγως τῆς σημασίας τοῦ θεωρουμένου κοινοχρήστου χώρου, τῆς διαμορφωθείσης πραγματικῆς καταστάσεως ἀπὸ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ σχεδίου, τῆς δυνατότητος ἐξευρέσεως χρημάτων ἐπὶ πλέον τῶν δημοτικῶν τοιούτων πρὸς ἀποζημίωσιν, ἀκόμη δὲ καὶ τῶν εἰδικωτέρων κοινωνικῶν κλπ. συνθηκῶν, χειρίζεται τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐν πνεύματι κατανοήσεως καὶ τοῦ δικαίου τῶν ἰδιοκτητῶν, προβαίνουσα συχνότατα εἰς τροποποίησιν τοῦ σχεδίου ρυμοτομίας εἴτε πρὸς πλήρη ἀποδέσμευσιν τῆς ἰδιοκτησίας εἴτε πρὸς πραγματοποίησιν συμβιβαστικῶς ἐπιτευχθείσης λύσεως πρὸς μερικὴν ἐξασφάλισιν τοῦ κοινοχρήστου χώρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Ἰουλίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων

Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ

Χ. Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γρηγορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 254 τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γρηγορίου περὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ κ. Α. Μανδάλη, ὡς μέλους τοῦ Συμβουλίου αὐτοκινήτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ὁ Ἀνδρέας Μανδάλης, αὐτοκινητιστής, διωρίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 236)17.1.53 ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν ὡς μέλος τοῦ Συμβουλίου αὐτοκινήτων ἀναπληρωματικὸς τοῦ τακτικοῦ μέλους κ. Ι. Λιδωρίκη, αὐτοκινητιστοῦ, ὁσάκις συζητοῦνται θέματα ἀφορῶντα τὰ ἀστικὰ λεωφορεῖα, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ ἀπὸ 6.6.1935 Α. Ν. «περὶ συγκοινωνιῶν δι’ αὐτοκινήτων καὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 6033». Ὁ ἀνωτέρω οὐδεμίαν ἀμοιβὴν ἔλαβε διὰ τὴν συμμετοχήν του εἰς τὸ ἀνωτέρω Συμβούλιον μέχρι σήμερον, καὶ ἔχει τὰ ὑπὸ τοῦ Νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα διὰ τὸν διορισμόν του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἰουλίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Χ. ΨΑΡΡΟΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Πολυχρονίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ δοθείσας ἐντολὰς περὶ εἰσπράξεως τῶν χορηγηθέντων τῇ ἐγγυήσει τοῦ Δημοσίου Ἐπαγγελματοβιοτεχνικῶν δανείων ὡς δημοσίων ἐσόδων.

§6Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀμφότεροι οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπευθύνεται ἡ ἐπερώτησίς μου, ἀπουσιάζουν. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ συζήτησίς της καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Κοινωνικῆς Προνοίας, σχετικῶς μὲ τὴν καταχώρησιν διαφημιστικῶν σελίδων ἐν ἐκτυπωθέντι εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον βιβλίῳ πρακτικῶν συνεδρίου ἐπιστημονικῆς Ἑταιρείας.

§8Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω τὸ κείμενον τῆς ἐρωτήσεώς μου, διότι ἀποτελεῖ ἀκριβὲς ἀντίγραφον ἑνὸς σχολίου τῆς Ἐπιστημονικῆς καὶ Ἐπαγγελματικῆς ἐφημερίδος — τῶν «Ὑγειονομικῶν Νέων». Ἀρκοῦμαι πρὸς τὸ παρὸν μέχρις ὅτου μᾶς γνωρίσετε τὸ τελικὸν πόρισμα τῆς ἐξετάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχετε διατάξει εἰς τὴν παρασχεθεῖσαν πληροφορίαν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἀνετέθη εἰς ἕνα Ἐπιθεωρητήν, ὅστις λόγῳ ἀπασχολήσεώς του, δὲν ἠδυνήθη νὰ περατώσῃ τὴν ἐξέτασιν καὶ παρέδωσε τὴν ὑπόθεσιν εἰς ἄλλον ἐπιθεωρητήν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἀκόμη περατώσει τὴν ἀνάκρισιν. Ἑπομένως εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀναμείνω ἐπί τινα χρόνον τὴν ἀπάντησίν σας.

§9Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, πέρυσι τὸ 1952, ἔγινεν ἕνα Συνέδριον τῆς Ἰατροχειρουργικῆς Ἑταιρείας. Τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας τὴν 30 Ἰουνίου 1952 ἐνέκρινε τὴν ἐκτύπωσιν τῶν πρακτικῶν τοῦ Συνεδρίου τούτου ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, διὰ ν’ ἀποτελέσουν ἔκδοσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας ἐκδιδομένου Ἀρχείου Ὑγιεινῆς. Ἡ ἐκτύπωσις τῶν πρακτικῶν αὐτῶν ἐβράδυνεν ἐπ’ ἀρκετόν, ὁπότε ἐδημοσιεύθη τὸ δημοσίευμα ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου ἐκάματε λόγον εἰς τὴν ἐρώτησίν σας, ἐκ μέρους τῆς ἐφημερίδος «Ὑγειονομικὰ Νέα». Λαβὼν γνῶσιν τοῦ δημοσιεύματος αὐτοῦ, διέταξα ἀνάκρισιν, ἐκ τῆς ὁποίας διεπιστώθησαν, ὅπως σήμερον μὲ ἐπληροφόρησαν, τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι ἕνας ἀριθμὸς ἀντιτύπων, περὶ τὰ 100, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ δημοσιευθοῦν ὡς ἀρχεῖον ὑγιεινῆς, παρεδόθησαν εἰς Ἰατροχειοουργικὴν Ἑταιρείαν. Τὰ παραληφθέντα ἐκ μέρους τῆς Ἰατροχειρουργικῆς Ἑταιρείας ἀντίτυπα ἐβιβλιοδετήθησαν ὑπ’ αὐτῆς καὶ εἰς τὰ βιβλιοδετηθέντα ἀντίτυπα περιέχονται διαφημίσεις. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, κυρίως, περιεστράφη ἡ ἀνάκρισις καὶ διεπιστώθη, ὅτι πράγματι διεπράχθησαν παρὰ διαφόρων φαρμακευτικῶν οἴκων, τῶν ὁποίων αἱ διαφημίσεις περιέχονται εἰς τὰ κυκλοφοροῦντα ἀντίτυπα ὑπ’ αὐτὸν τὸν τύπον 1.500.000 δραχ., τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν πεπραγμένων καὶ τῶν περιεχομένων εἰς τὰ ἀρχεῖα Ὑγιεινῆς. Ἐξητάσθη καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Ἰατροχειρουργικῆς Ἑταιρείας, καθηγητὴς κ. Οἰκονόμου, ὁ ὁποῖος ἐβεβαίωσεν ὅτι τὰ ἀντίτυπα ταῦτα ἐκυκλοφόρησαν ἐκ μέρους τῆς Ἰατροχειοουργικῆς Ἑταιρείας εἰς διάφορα μέλη τῆς Ἑταιρείας, ἀπὸ τὰ ὁποῖα δὲν εἰσεπράχθησαν χρήματα, ὅπως ὑπαινίσσεται τὸ δημοσίευμα. Συνεπῶς ὑπάρχει μὲν μία τυπικὴ παράβασις, ὅτι ἐκυκλοφόρησαν ἀντίτυπα ἐκτυπωθέντα εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἐκ μέρους τῆς Ἰατροχειρουργικῆς Ἑταιρείας μὲ διαφημίσεις φαρμακευτικῶν οἴκων ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οὐσιαστικὴ παράβασις δὲν ὑφίσταται πράγματι, διότι ὅπως εἶπον προηγουμένως, τὰ εἰσπραχθέντα ποσά, τὰ ὁποῖα ἀνέοχονται εἰς 1.500.000, ἐδαπανήθησαν δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν, δηλαδὴ διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν πεπραγμένων καὶ τῶν περιεχομένων τοῦ ἀρχείου Ὑγιεινῆς καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ζήτημα πραγματικῆς παραβάσεως. Πάντως ἡ ἀνάκρισις μόλις χθὲς ἐπερατώθη καὶ δὲν μοῦ ἔχει ὑποβληθῆ τὸ πόρισμα παρὰ τοῦ διοικητικοῦ ἀνακριτοῦ. Τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωσα, τὰς παρέσχεν ὁ διενεργήσας τὴν ἀνάκρισιν. Εὐθὺς ὡς λάβω γνῶσιν τοῦ πορίσματος, θὰ τὸ μελετήσω καὶ ἐὰν θέλετε θὰ σᾶς παράσχω οἱανδήποτε περαιτέρω πληροφορίαν.

§10Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Μάλιστα, κ. Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσητε λεπτομερεστέρας πληροφορίας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τὴν κατάληψιν ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν τοῦ προοριζομένου διὰ Δημοτικὸν Νοσοκομεῖον Τρικάλων μέγαρον.

§12Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ ἔτος 1929 ἤρξατο ἀνεγειρόμενον ἐν Τρικάλοις ἕνα μέγαρον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ στεγασθῇ τὸ Δημοτικὸν Νοσοκομεῖον Τρικάλων, ἐπὶ οἰκοπέδου 5.000 τετραγωνικῶν μέτρων. Ἐδαπανήθησαν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ διάφορα χρονικὰ διαστήματα ἀπὸ τοῦ 1926 μέχρι τοῦ 1940, περὶ τὰ 10 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἀντιστοιχοῦντα, λόγῳ τῆς διακυμάνσεως τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς τῶν διαφόρων ἐποχῶν χρηματοδοτήσεως τοῦ ἔργου, εἰς 15.000 χρυσᾶς λίρας. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1941–1945 ἀνεγράφοντο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους πιστώσεις 5 ἑκατομμυρίων τὸ πρῶτον ἔτος καὶ ἀνάλογα ποσὰ τὰ ἑπόμενα. Αἱ πιστώσεις αὐταὶ οὐδέποτε διετέθησαν, διότι τοῦτο εἶχε καταληφθῆ κατ’ ἀρχὰς ὑπὸ τῶν Ἰταλικῶν ἀρχῶν κατοχῆς, ἀργότερον δὲ ὑπὸ τῶν Γερμανικῶν καὶ τέλος ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν, διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ἕδρα τῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν. Τὸ ἔτος 1945 ὑπελείποντο ἐλάχιστα διὰ τὴν ἀποπεράτωσίν του. Ἐδαπανήθησαν 15.800.000. Κατὰ τὸ ἔτος 1947, ἀπεπερατώθη τέλος, δαπανηθέντων ἑτέρων 4.500.000 δραχμῶν, διὰ τὰς ὑδραυλικὰς αὐτοῦ ἐγκαταστάσεις. Ὑπελογίζαμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐπὶ τέλους ἕνας λαὸς 130.000 ψυχῶν, θὰ εὕρισκε τὰ μέσα τῆς στοιχειώδους ἰατρικῆς περιθάλψεώς του. Δυστυχῶς τὸ μέγαρον τοῦτο ἐξακολουθεῖ σήμερον νὰ κατέχεται ὑπὸ τὰς Στρατιωτικὰς ἀρχάς. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε δὲ τὴν σπατάλην τοῦ χώρου ἡ ὁποία γίνεται, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ τετραωρόφου μεγάρου, τοῦ ὁποίου ὁ πρῶτος ὄροφος προωρίζετο διὰ τὰ ἐξωτερικὰ ἰατρεῖα, ἐργαστήρια μικροβιολογικά, ἀκτινολογικὰ κλπ. Εἰς τὸν δεύτερον ὄροφον ἐπρόκειτο νὰ στεγασθῇ τὸ χειρουργικὸν τμῆμα, κλινικὴ ὁλόκληρος, εἰς τὸν τρίτον παθολογικὸν τμῆμα ἀπὸ 125 κλίνας, ὁ δὲ τέταρτος ὄροφος ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς κατοικία τῶν ἀδελφῶν. Συνολικὸν ἐμβαδὸν τοῦ κτιρίου τούτου εἶναι 11.100 κυβικὰ μέτρα. Ὑπάρχουν δὲ 96 αἴθουσαι, ἐκ ὧν ὁποίων αἱ 20 διαστάσεων 6 Χ 7 μ. Ὅλον αὐτὸ τὸ κτίριον ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται διὰ τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν. Νομίζω καὶ ἐλπίζω νὰ συμφωνήσῃ εἰς τοῦτο καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑφυπουργός, περὶ τοῦ ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ὑπερβολικῆς πολυτελείας. Δὲν νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἤμην ἀκριβολόγος ἐὰν ἔλεγον ὅτι τοιαύτη LUXUDIA IMMODERATA δὲν ἔχει παρατηρηθῆ, καθ’ ὅσον, τοὐλάχιστον γνωρίζω, εἰς οὐδὲν ἄλλο Κράτος. Εἴπατέ μου, ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ τὴν στέγασιν ἑνὸς στρατηγοῦ καὶ 20 ἀξιωματικῶν ἀπαιτεῖται νὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν των 96 ὁλόκληροι αἴθουσαι. Σημειώσατε, κύριοι συνάδελφοι, ἀκόμη καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ Νοσοκομεῖον τῶν Τρικάλων, διὰ νὰ στεγασθῇ, ἠναγκάσθημεν νὰ καταλάβωμεν ἕνα ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα διδακτήρια τῆς πόλεως καὶ ἤδη ἡ πόλις στερεῖται, ὄχι μόνον τοῦ Δημοτικοῦ τῆς Νοσοκομείου, ἀλλὰ καὶ ἑνὸς ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα διδακτήρια. Αὐτὰ σᾶς τὰ λέγω, ἀπολύτως, προκειμένου νὰ κρίνωμεν τὰς ἀνάγκας τοῦ Σώματος Στρατοῦ καὶ τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κόσμος νὰ τύχῃ μιᾶς στοιχειώδους θεραπείας. Διότι πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ἐὰν θέλῃ κανεὶς σήμερον, καταγόμενος ἐκ Τρικάλων, νὰ ἀποθάνῃ μὲ τὴν συνδρομήν, τέλος πάντων, τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης, εἶναι ὑποχρεωμένος, διὰ τὴν παραμικρὰν ἀσθένειαν, νὰ καταφύγῃ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ πολλοὶ εἶναι οἱ ἄποροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κἂν τὴν δυνατότητα νὰ καταβάλωσι τὰ χρήματα τῶν ναύλων, διὰ νὰ ἔλθουν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῆς Ἐθν. Ἀμύνης Ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ κρίνουν ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συνέχισις τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Αὐτὰ ποὺ λέγω, δὲν εἶναι ἁπλῆ ἀνακοίνωσις, ἀλλὰ καὶ καταγγελία μιᾶς καταστάσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν 130.000 ἄνθρωποι νὰ στεροῦνται τῆς ἐλαχιστοτάτης νοσοκομειακῆς περιθάλψεως, μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ ἔχῃ ἕκαστος ἀξιωματικὸς 5 αἰθούσας εἰς τὴν διάθεσίν του. Ἀλλὰ νὰ σημειωθῇ, τέλος, καὶ τὸ ἑξῆς: Ἐν Τρικάλοις, ὑφίσταται κτίριον, εἰς τὸ ὁποῖον δύνανται κάλλιστα νὰ στεγασθῶσιν αἱ Στρατιωτικαὶ ἀρχαί. Ὑπάρχουσι νεόδμητοι στρατῶνες, ἀνεγερθέντες ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου στρατηγοῦ Καβοάκου, οἱ ὁποῖοι εἶναι τελείως κενοὶ καὶ δὲν πηγαίνουν ἐκεῖ, δὲν ξεύρω διά τινα λόγον, προφανῶς, διότι εἶναι πολυτελέστερον τὸ μέγαρον τοῦ Νοσοκομείου. Ὑφίσταται, ἐπὶ πλέον, ἕνα παλαιὸν κτίριον, δηλαδὴ κτισμένον πρὸ μακροῦ χρονικοῦ διαστήματος, ἀλλ’ εὑρισκόμενον εἰς ἀρίστην κατάστασιν, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἐχρησιμοποιεῖτο δι’ ἀναρρωτήριον στρατιωτικόν. Τελευταίως δὲ ἐχρησιμοποιήθη διὰ λέσχην τῶν ἀξιωματικῶν, ἅτε μεταφερθείσης τῆς λέσχης αὐτῆς ἀπὸ ἕν ἄλλο κτίριον εἰς τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι πολυτελέστερον. Αὐτά, ἐν ὀλίγοις, καὶ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἡ ὁποία τόσον, στοργικῶς, ἐμερίμνησε διὰ πλεῖστα ἄλλα ζητήματα, θὰ θελήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὸ δίκαιον τοῦτο αἴτημα ἑνὸς νομοῦ ὁλοκλήρου.

§13Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφυπ. Στρατιωτικῶν). Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Γιαννούσης, μὲ ἀπησχόλησεν ἀπὸ πολλοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ ἑνὸς κτιρίου εὑρισκομένου εἰς τὰ Τρίκαλα, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦ 1939 ἦτο ἡμικατεσκευασμένον, δηλαδὴ δὲν περιελάμβανε παρὰ μόνον τὴν τοιχοποιΐαν καὶ τὴν στέγην. Τὸ κτίριον αὐτὸ παρέμενεν ἀκατοίκητον. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, ἐχρησιμοποίησαν οἱ Γερμανοὶ καὶ οἱ Ἰταλοὶ μόνον τὰ ὑπόγεια αὐτοῦ. Τὸ ὑπόλοιπον κτίριον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ, διότι δὲν εἶχε συμπληρωθῇ. Παρέστη ἀνάγκη, κατὰ τὸ 1945, νὰ ἐγκατασταθῇ τὸ Αʹ Σῶμα Στρατοῦ εἰς Τρίκαλα. Τὸ Α.Σ.Σ., ὅπως γνωρίζετε ὅλοι σας, εἶναι μία μεγάλη μονὰς Στρατοῦ, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην γραφείων πολλῶν. Τότε ἠναγκάσθη ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ κτίριον καὶ ἐδαπάνησε περὶ τὰ 600.000.000 διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν καὶ διαρρύθμισίν του, εἰς τρόπον ἐπιτρέποντα τὴν εἰς αὐτὸ ἐγκατάστασιν τοῦ Σώματος Στρατοῦ. Ἔκτοτε τὸ Α.Σ.Σ. χρησιμοποιεῖ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος κτίριον διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Ἐπιτελείου του. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀγαπητὸς κ. Γιαννούσης, ὅτι ἕκαστος ἀξιωματικὸς χρησιμοποιεῖ 5 αἰθούσας. Δὲν πρόκειται περὶ κατοικίας ἀξιωματικῶν, πρόκειται περὶ γραφείων τοῦ Α.Σ.Σ. Δὲν μπορῶ νὰ σᾶς εἴπω τώρα, δὲν εἶμαι πρόχειρος, διότι δὲν ἐνόμιζον ὅτι θὰ θίξῃ τοιοῦτον θέμα ὁ κ. συνάδελφος, πόσα ἀκριβῶς γραφεῖα εἶναι καὶ πόσοι ἀξιωματικοὶ χρησιμοποιοῦνται εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Αʹ Σ. Στρατοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἓν κτίριον, τὸ ὁποῖον μόλις ἐπαρκεῖ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Αʹ Σ. Στρατοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναπτύξει πολλὰ γραφεῖα. Δυστυχῶς εἰς τὰ Τρίκαλα δὲν ὑπάρχει ἄλλο κτίριον, κατάλληλον διὰ νὰ στεγασθῇ τὸ Αʹ Σ.Σ. εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποδοθῇ τὸ κτίριον αὐτὸ εἰς τὸν Δῆμον Τρικάλων, ἀναγνωριζομένης φυσικὰ τῆς ἀνάγκης ἀναπτύξεως ἑνὸς Νοσοκομείου διὰ τὰ Τρίκαλα. Πρὸ 20 ἡμερῶν περίπου ἐξήτασα τὸ θέμα τῶν στρατώνων Τρικάλων, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Γιαννούσης, δηλαδὴ ἂν θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ Σῶμα Στρατοῦ νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς αὐτοὺς καὶ νὰ ἐκκενώσῃ τὸ σήμερον κατεχόμενον κτίριον. Μάλιστα ἀνετέθη εἰς τὸν ἴδιον τὸν Διοικητὴν τοῦ Αʹ Σ. Σ., Ἀντιστράτηγον κ. Μανιδάκην νὰ προβῇ εἰς ἐξέτασιν τοῦ θέματος. Ἡ ἀπάντησις ἦτο ἀρνητική, διότι ὁ στρατωνισμὸς τοῦ ἄλλοτε Συντάγματος Τρικάλων κατέχεται πλήρως ἀπὸ τμήματα στρατοῦ διάφορα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ἐζήτησα πάλιν νὰ μοῦ σταλοῦν στοιχεῖα. Μοῦ ἐστάλη ἕνα σχεδιάγραμμα, ἀλλὰ δὲν καθορίζεται ἐν αὐτῷ ὁ τρόπος καθ’ ὃν χρησιμοποιεῖται ἕκαστον τῶν κτιρίων τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει τὸ συγκρότημα τῶν στρατώνων καὶ ἀπὸ ποίας μονάδας κατέχονται καὶ ἐζήτησα μίαν περαιτέρω ἔρευναν τοῦ θέματος. Πάντως ἡ ἀπάντησις ἡ ἀρχικὴ ἐκ μέρους τῆς Στρατιᾶς εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον νὰ ἐξοικονομηθῇ κάπου ἀλλοῦ τὸ Αʹ Σ. Στρατοῦ. Ὅπως δὲ ἀντιλαμβάνεσθε, τὸ Αʹ Σ. Στρατοῦ εἶναι μία Μεγάλη Μονὰς τοῦ Στρατοῦ, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται νὰ ἔχῃ κτίριον κατάλληλον καὶ ἐπαρκὲς διὰ νὰ στεγάσῃ τὰς ὑπηρεσίας του. Τοιοῦτον δὲ κτίριον, πλὴν τοῦ ἤδη κατεχομένου δὲν διατίθεται εἰς τὴν πόλιν τῶν Τρικάλων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐμφανίζεται τὸ θέμα. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δεύτερον κτίριον, διὰ τὸ ὁποῖον ὡμίλησεν ὁ φίλος κ. Γιαννούσης, δηλαδὴ τὸ κτίριον, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται διὰ λέσχην τῶν ἀξιωματικῶν, πράγματι εἶναι ἓν στρατιωτικὸν κτίριον ἐντὸς τῆς πόλεως τῶν Τρικάλων, τὸ ὁποῖον ἐν μέρει, χρησιμοποιεῖται ὡς Λέσχη ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ προβλέπεται ἐν καιρῷ νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον. Ἤδη ὁ κάτω ὄροφος χρησιμοποιεῖται ὡς χειρουργεῖον ἐκστρατείας. Αὐτή, συνεπῶς, εἶναι ἡ ὅλη κατάστασις τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη ἐνώπιόν σας ἀπὸ τὸν βουλευτὴν κ. Γιαννούσην.

§14Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶμαι στρατιωτικὸς καί, ἑπομένως, δὲν γνωρίζω, ἀκριβῶς, πόσοι ἀξιωματικοὶ χρειάζονται. Ἠρώτησα, ὅμως, ἀνθρώπους εἰδήμονας καὶ μοῦ εἶπον ὅτι τὸ μικρὸν Ἐπιτελεῖον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλαμβάνῃ περισσοτέρους ἀπὸ 20 ἀξιωματικούς. Μοῦ λέγουν, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι πλαισιώνουν τὸν διοικητὴν μιᾶς μεγάλης μονάδος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβαίνουν τοὺς 20. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔκαμα τὸν ὑπολογισμὸν καὶ εἶπον ὅτι εἰς κάθε ἀξιωματικὸν ἀναλογοῦν 5 αἴθουσαι μεγάλαι ἢ μικραί. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό. Ἐδῶ εἶναι δύο ζητήματα: α) Ἐὰν πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς νοσοκομειακῆς περιθάλψεως, μιᾶς περιφερείας ὁλοκλήρου, διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω πουθενὰ νὰ στερεῖται μία περιφέρεια τοῦ νοσοκομείου, διὰ νὰ στεγασθῇ ἀξιοπρεπῶς μία μεγάλη μονὰς καί, τὸ δεύτερον θέμα εἶναι ἐὰν δύναται νὰ στεγασθῇ ἀλλοῦ ἢ ὄχι. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει διάστασις γνωμῶν, μεταξὺ ἀφ’ ἑνὸς τῶν στρατιωτικῶν μονάδων καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς κοινωνίας ὁλοκλήρου τοῦ Νομοῦ. Εἶναι ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ἔχουν νὰ ὑποβάλουν μίαν παράκλησιν, ὅλοι οἱ κάτοικοι τοῦ Νομοῦ νὰ ἐπιληφθῆτε προσωπικῶς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθόντος τοῦ ἡμιώρου ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§16Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Χλουβεράκη, ἔχετε τὸν λόγον.

§18Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Πρὸ 10ημέρου, κατέθεσα αἴτησιν ὅπως κατατεθῇ πρῶτον, τὸ πόρισμα τῆς ἐνόρκου ἀνακρίσεως τοῦ Ἀρεοπαγίτου κ. Ἀποστολοπούλου καὶ δεύτερον αἱ ἰατροδικαστικαὶ ἐκθέσεις ἰατρῶν τῆς Ἀεροπορίας ἐπίσης καὶ τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνώμεθα στοιχεῖα ἐκ τῶν ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι, ὅσα δὲν εἶναι ὑπὲρ τῶν κατηγορουμένων τὰ χρωματίζουν ἐπαρκῶς, ὅσα δὲ κατά, τὰ ἀποσιωποῦν. Καίτοι παρῆλθον 6 ἡμέραι, ὁ φάκελλος δὲν κατετέθη.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ αἴτησίς σας, μόλις πρὸ 5 λεπτῶν ἐλήφθη. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρῆλθεν ἡ προθεσμία χωρὶς νὰ ἔχῃ κατατεθῆ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μεταβληθῇ εἰς ἐπερώτησιν.

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἰδικόν του καθῆκον ἦτο νὰ ἐπισημάνῃ τὴν μὴ κατάθεσιν καὶ τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ τὰ καταθέσῃ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Ὑφυπουργὸν Ἀεροπορίας σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἐπιβολὴν κυρώσεων ἐναντίον ἐκείνων, οἵτινες κατὰ τὴν προανάκρισιν τῶν ὑποδίκων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας ἐχρησιμοποίησαν βάρβαρα μέσα, κακώσεις, κλπ.

§24Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν παρηκολούθησα τὴν δίκην τῶν ἀεροπόρων, οὔτε πέρυσιν, οὔτε ἐφέτος, οὔτε ἀπὸ τὸ ἀκροατήριον, οὔτε ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας. Δὲν γνωρίζω κανένα ἀπὸ τοὺς κατηγορουμένους, οὔτε καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Δὲν εἶχον πληροφορίας ἰδικάς μου καὶ ἐπροτίμησα νὰ μείνω ἀδιάφορος καὶ οὐδέτερος. Δὲν ἀποκρύπτω ὅτι ἐδοκίμαζα καὶ κάποιο αἴσθημα πικρίας, ἀπογοητεύσεως, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀηδίας, ὅταν ἤκουα ὅτι Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ κατηγοροῦντο ὅτι ἔγιναν ὑπηρέται τῶν ὑπηρετῶν τῶν ἐχθρῶν μας. Ὕστερα ἀπὸ ὅσα εἰς τὸν τόπον αὐτόν διεδραματίσθησαν, ὕστερα ἀπὸ τὸν «ἡρωϊκὸν Δεκέμβριον», ὕστερα ἀπὸ τὴν κατάρα, τὴν τετραετῆ, τοῦ συμμοριτισμοῦ, ὁπότε τὰ ἐρείπια ἐπολλαπλασιάσθησαν, οἱ ὁμαδικοὶ τάφοι ηὐξήθησαν καὶ 700 χιλιάδες χωρικοὶ συνωθοῦνται πρόσφυγες εἰς τὰς τρώγλας ὀλίγων πόλεων, θὰ ἦτο πράγματι ἀπελπιστικὸν ἐὰν βέβαια ἡ κατηγορία ἦτο βάσιμος καὶ ἀληθινή. Εἶναι ἀθῶοι καὶ ὅλα αὐτὰ ἦσαν δημιουργήματα ἐμπαθείας προσωπικῶν ἀντιθέσεων ἐπαγγελματικῶν διαιρέσεων;! Θὰ ἦτο τοῦτο ἀπογοητευτικώτερον. Μίαν ὅμως ἡμέραν, καὶ νομίζω Κυριακήν, ἐνῷ ἐδιάβαζα μίαν ἐφημερίδα, εἶδα ἐπικεφαλίδα μὲ μεγάλα γράμματα: «Ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Χρηστέας καὶ νομίζω καὶ ὁ κ. Γούτας, ἐπίσης καθηγητής, ἐβεβαίωσαν εἰς τὸ δικαστήριον, ὅτι εἷς τῶν ἀξιωματικῶν εἶχε κακοποιηθῆ τόσον πολὺ καὶ τόσον ἀλύπητα, ὥστε μετὰ δύο ὁλόκληρα σχεδὸν χρόνια νὰ κινδυνεύουν τὰ πόδια του νὰ ἀκρωτηριασθοῦν». Ἀργότερον εἶδον, ὅτι ἄλλοι καθηγηταὶ ὡμίλησαν διὰ τὸ αὐτὶ ἄλλου κατηγορουμένου, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶχε κακοποιηθῆ!... Καὶ ἐρωτᾶται: ἐπέσαμεν τόσον χαμηλά, ὥστε ἀπεβαρβαρώθημεν τόσον πολὺ μέσα εἰς τὴν πρωτεύουσαν κάτω ἀπὸ τὴν μύτην τῶν Ὑπουργείων καὶ ἀρχῶν νὰ διαπράττωνται ἀθλιότητες, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠξεύρω, ἐὰν γίνωνται καὶ εἰς τὴν χώραν τῶν Μάου–Μάου! Ἐπάθαμεν τόσον παχύδερμον ἄμβλυνσιν τῆς αἰσθήσεως καὶ τῆς ψυχῆς! Δὲν θεωρῶ, κύριοι ὅτι τὸ ζήτημα εὑρίσκεται μεταξὺ συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως. Εἶναι πολὺ ὑψηλότερον καὶ πολὺ γενικώτερον. Πρόκειται περὶ ζητήματος μεταξὺ πολιτισμοῦ καὶ ἀνθρωπισμοῦ ἀφ’ ἑνὸς καὶ μεσαιωνισμοῦ ἀφ’ ἑτέρου. Πρόκειται νὰ κριθῇ καὶ κρίνεται, ἐὰν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὅπου ἡ ἰδέα τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ ἐγεννήθη πρὸ 3.000 ἐτῶν, θὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ ἐξαφανισθοῦν καὶ τὰ τελευταῖα ἴχνη αὐτῆς, διότι ἔτσι τὸ ἠθέλησαν μερικοὶ βάρβαροι ὑποέλληνες καὶ ὑπάνθρωποι. Νομίζω, ὅτι δὲν καταπολεμᾶται ἀποτελεσματικώτερα ὁ κομμουνισμὸς μὲ βαρβαρότητες καὶ βασιβουκισμούς. Ἀπεδείχθη, ὅτι αἱ χῶραι ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας ἡ βία, ἡ ἀκολασία καὶ ἡ βαρβαρότης ἐπικρατοῦν, χῶραι τῆς Ἀσίας Ξεοκρατικαί, ἔπεσαν πολὺ εὔκολα εἰς τὰ νύχια τοῦ κομμουνισμοῦ, ἐνῶ αἱ πολιτισμέναι Ἀγγλοσαξωνικαὶ ἐπέδειξαν πλήρη ἀνοσίαν. Καὶ ἀπεδείχθη καὶ κάτι ἄλλο εἰς τὴν χώραν μας. Ἔχομεν τὰ θαυμάσια ἐκεῖνα χωρία τῆς Μακεδονίας, τὰ ὁποῖα ἐστάθησαν 4 χρόνια μὲ τὸ τουφέκι, ἀπέκρουσαν πλῆθος ἐπιθέσεων μεγάλων συμμοριῶν, ἔμειναν μέχρι τέλους ἀδάμαστα καὶ ἀκλόνητα. Αὐτὰ καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα ποὺ ἠγωνίζοντο ὑπὲρ τῆς ὑπάρξεώς των δὲν ἔθιξαν κανένα δὲν ἐπείραξαν κανένα καὶ κατέβαλον κάθε προσπάθειαν καὶ φροντίδα νὰ πάρουν μαζί τους καὶ τοὺς ὑπόπτους καὶ τοὺς συγγενεῖς τῶν συμμοριτῶν καὶ τοὺς κρατουμένους ἀπὸ τὰς ἀστυνομικὰς ἀρχάς. Εἶπα, ὅτι δὲν εἶχον παρακολουθήσει τὴν δίκην αὐτήν. Ἔχω ὅμως παρακολουθήσει πολλὰς καὶ μεγάλας δίκας καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Μακεδονίας κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου. Αἱ δίκαι τῆς Θεσσαλονίκης ὑπῆρξαν πράγματι καταπληκτικαί. Ἐξετυλίχθησαν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ὁμαλαί, διαυγεῖς ὡς κρύσταλλον, χωρὶς κανένα κενό, χωρὶς καμμία σκιά, χωρὶς καμμίαν ἀμφισβήτησιν. Δὲν ὑπῆρξε περίπτωσις κατηγορουμένου, ὁ ὁποῖος νὰ ἀνακαλέσῃ ἔστω καὶ ἕνα γιῶτα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν εἰς τὴν προανάκρισιν καὶ ἀκόμη ὀλιγώτερον νὰ κάνῃ ἔστω καὶ ἕνα ὑπαινιγμὸν περὶ πιέσεων ἢ κακώσεων κατὰ τὸ στάδιον τῆς προανακρίσεως. Ἤρχισε πρώτη ἡ δίκη τῆς ΟΠΛΑ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1947. 70 κατηγορούμενοι, βαρυνόμενοι μὲ τὰ τρομερώτατα ἐγκλήματα, δι’ ἐπίθεσιν μὲ χειροβομβίδας κατὰ τοῦ λεωφορείου τῆς ἀεροπορίας μὲ τέσσαρας νεκροὺς καὶ ὀκτὼ τραυματίας, μὲ ἐπίθεσιν διὰ τῶν ὅπλων καὶ χειροβομβίδων, κατὰ περιπόλων ἀστυνομικῶν κτιρίων, καφενείων, ταβερνῶν κλπ. Οὗτοι ἀμέσως ἀνεγνώρισαν τὰ ἐγκλήματά τους προσπαθοῦντες μόνον ν’ ἀποδείξουν ὅτι παρεσύρθησαν ἢ ἐξεβιάσθησαν καὶ κανεὶς δὲν εἶπε τὸ ἐλάχιστον διὰ κακοποίησιν. Τὸ φαινόμενον τοῦτο μ’ ἐξέπληξεν εὐαρέστως. Ὁ Ἀλβανὸς Ἀκίνδυνος, ὑπαρχηγὸς τῆς ΟΠΛΑ θηριώδης πράγματι, διεμαρτυρήθη εἰς τὸ Δικαστήριον. Διατί νομίζετε; Διότι ἡ ἀσφάλεια ἐτρομοκράτησε τὸν δικηγόρον του καὶ δὲν προσῆλθεν εἰς τὸ Δικαστήριον ὁ ὁποῖος ὅμως ἔστειλε τὴν ἑπομένην ἐπιστολὴν εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτοῦ λέγων ὅτι δὲν εἶχε πληρωθῆ ὑπὸ τῆς πενθερᾶς τοῦ Ἀλβανοῦ. Καὶ ἐπίσης ὅτι εἰς τὴν Ἀσφάλειαν τοῦ ἔβγαλαν τὰ κορδόνια ἀπὸ τὰ παπούτσια του μὴ τυχὸν αὐτοστραγγαλισθῇ! Αὐτὰ ἦσαν τὰ παράπονά του. Πῆγα καὶ ἐξέφρασα εἰς τὸν Διοικητὴν τῆς Ἀσφαλείας κ. Μουσχουντῆν, καὶ τοὺς ἄλλους ἀξίους ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, τὴν ἀπορίαν καὶ τὸν θαυμασμόν μου διὰ τὴν καταπληκτικὴν ἀρτιότητα τῆς προανακρίσεως. Καὶ μοῦ εἶπον ὅτι ἡμεῖς πιστεύομεν εἰλικρινῶς ὅτι αἱ πιέσεις καὶ τὰ βασανιστήρια κατὰ τὴν προανάκρισιν δὲν εἶναι μόνον βαρβαρότητες ἀναχρονιστικαί, ἀλλὰ εἶναι κυρίως ἐπικίνδυνα δι’ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀνακριτήν. Ὁ πιεζόμενος λέγει δύο σωστά, ὑπὸ τὴν πίεσιν νὰ εἴπῃ ἄλλα, λέγει τρία φανταστικά, εἰς τὰ ὁποῖα μπαίνει ὁ ἀνακριτής, πελαγώνει, χάνεται καὶ ἡ ὅλη ὑπόθεσις βουλιάζει. Τὸ θέμα μοῦ ἐπροκάλεσε τὴν περιέργειαν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ἐμελέτησα καὶ ἔγραψα καὶ κάποιο βιβλίο σχετικό: «Τέσσαρες Δίκες στὴ Θεσσαλονίκη». Διεπίστωσα ὅτι ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσαν οἱ ἄξιοι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ τῆς Θεσσαλονίκης ἦτο πράγματι πολιτισμένη, εὐφυής, ἀποτελεσματικὴ καὶ ἀντίθετος πρὸς ὅ,τι συνέβη εἰς αὐτὴν ἐδῶ τὴν δίκην τῶν ἀεροπόρων. Οἱ συλλαμβανόμενοι ἔτυχον πάσης περιποιήσεως, τοὺς ἔδιδον ὅ,τι φαΐ ἤθελον καὶ ὅσα τσιγάρα καὶ καφέδες ἤθελαν. Ἐκρατοῦντο ὅμως αὐστηρῶς ἀπομονωμένοι καὶ ὁ ἀνακριτὴς τοὺς ἄφηνε νὰ ἐννοήσουν ὅτι ἤξευρε πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅ,τι πράγματι ἤξευρε.... Εἶχε συλληφθῆ πρῶτος ἕνας τομεάρχης τῆς ΟΠΛΑ ἀρχηγὸς 7 ὁμάδων, ὁ Σπῦρος ἢ Διογένης Ἐλευθεριάδης ἀναμεμιγμένος εἰς ὅλα τὰ ἐγκλήματα. Προσῆλθεν εἰς τὸν μοίραρχον τότε τῆς Ἀσφαλείας κ. Μουσχουντῆν βλοσυρός, ἀγριωπός, διαμαρτυρόμενος ἐν ὀνόματι τοῦ Συντάγματος!... Ὁ μοίραρχος τοῦ προσέφερε τσιγάρο καὶ καφὲ καὶ μειδίαμα. Τὴν ἄλλην ἡμέραν ἐπανελήφθη τὸ ἴδιον. Τὸν ἠρώτησαν πῶς περνοῦσε εἰς τὴν φυλακήν, μήπως τὸν ἐπήραξε κανένας χωροφύλακας, ἐὰν θέλῃ τσιγάρο, καφὲ κανένα ἰδιαίτερο φαΐ κλπ! Ἀλλὰ διὰ τῆς τακτικῆς αὐτῆς προεκάλεσε τὸν πρῶτον κλονισμὸν εἰς τὴν ψυχήν του. Ἐπερίμενεν ὅπως τοὺς ἔλεγεν ἡ «Διαφώτιση» νὰ βασανισθῇ εἰς τὴν ἀσφάλειαν, νὰ τυραννηθῇ, νὰ μαρτυρήσῃ κλπ. Εἶδεν ὅμως ὅτι περνοῦσε καὶ καλοπερνοῦσε ὅπως εἰς τὸ καλύτερο ξενοδοχεῖον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐφιλοξενεῖτο! Ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον πληροφορίας περὶ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τοῦ παρελθόντος του καὶ σὲ 5 ἡμέρες αὐτὸς ὁ φοβερὸς καὶ τρομερὸς αὐτός.......

§25Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θεωρεῖτε ἀναγκαίαν αὐτὴν τὴν ἀναδρομήν, κύριε συνάδελφε;

§26Γ. ΜΟΔΗΣ. Σὲ 5–6 ἡμέρες αὐτὸς ὁ τρομερὸς τρομοκράτης «μίλησε», τὰ κατέδωσεν ὅλα καὶ τὰ ἀπεκάλυψεν ὅλα καὶ ὅλους! Τὰ εἶπον αὐτὰ διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον διὰ νὰ ὑπογραμμίσω τὴν ριζικὴν ἀντίθεσιν μὲ τὴν ὑπὸ συζήτησιν δίκην τῶν ἀεροπόρων. Ἀτυχῶς εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Μακεδονίας δὲν ἐφηρμόσθη ἡ σωτηρία τακτικὴ τῆς Θεσσαλονίκης. Εἰς περισσοτέρας τῆς μιᾶς περιπτώσεως οἱ βαρύτερον κατηγορούμενοι ἐπεκαλέσθησαν βασανιστήρια, κακώσεις, δαρμοὺς κλπ. καὶ αἱ δίκαι αὐταὶ ἤρχισαν σκοτειναὶ καὶ ἐτελείωσαν σκοτεινότεραι. Καὶ ὅσοι κατάδικοι πέρασαν ἀργότερα ἀπὸ ἀναθεωρητικὰ ἢ ἄλλα δικαστήρια ἀπηλλάγησαν πανηγυρικῶς. Γνωρίζω ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη κουτσαίνουν ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ ἀνάκρισις πρὸ 5–6 ἐτῶν!.... Ἀλλὰ τότε τοὐλάχιστον ἦτο πόλεμος, λαλοῦσαν πολλοὶ πετεινοί. Συνελάμβανον καὶ ἀνέκριναν ὁ στρατὸς ἡ ΕΣΑ, ἡ Χωροφυλακὴ κλπ. Εὐθύνην καὶ ἄκρην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ κανείς. Παρεπέμπετο ἀπὸ τὸν Ἄννα εἰς τὸν Καϊάφα! Ἀλλὰ νὰ συμβαίνουν τὰ ἀνήκουσα καὶ τερατώδη αὐτὰ πράγματα μέσα εἰς τὴν πρωτεύουσαν εἰς βάρος ἀξιωματικῶν......

§27Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, σεῖς ἔχετε πάρει ἕνα ὕφος μελοδραματικὸν ὡσὰν νὰ συνέβησαν αὐτὰ τὰ πράγματα,, τὰ τρομερὰ καὶ φοβερά, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Λησμονεῖτε, φαίνεται, ὅτι ὅλα αὐτὰ συνέβησαν ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου.

§28Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος φαίνεται εἶναι κουφός. Ὁμιλῶ δραματικώτατα διαμαρτύρεται, ἐνῷ ἐξ ἀρχῆς ἐτόνισα ὅτι δὲν θέτω ζήτημα Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν τὸ θέλῃ ἠμπορεῖ καὶ νὰ τεθῇ.

§29Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Πάντως εἶναι καταπληκτικὸν νὰ διαμαρτύρεσθε διὰ πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας σεῖς εἶσθε ὑπεύθυνοι.

§30Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν πταίει ὁ ρήτωρ ποὺ ἀπαντᾶ. Πταίει ἐκεῖνος ποὺ ἐρωτᾷ, καλὸν εἶναι ἐκεῖνος νὰ παρατηρηθῇ.

§31Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ τρομερὸν εἶναι ὅτι αἱ ἀνήκουστοι βαρβαρότητες συνέβησαν ἐν μέσαις Ἀθήναις ἐν καιρῷ εἰρήνης εἰς βάρος ἀξιωματικῶν καὶ δὲν ἐπεβλήθησαν οὔτε ἐπιβάλλονται κυρώσεις. Οὔτε κἂν ἀναζητοῦνται καὶ σήμερον εὐθῦναι! Εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, κατ’ ἀντίθεσιν μὲ τοὺς Βαλκανικοὺς στρατούς, δὲν ἐπετρέπετο καὶ ἐτιμωρεῖτο αὐστηρῶς ὁ ἀνώτερος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐρράπιζε ἕνα ἁπλοῦν στρατιώτην. Ἤλλαξαν τόσον πολὺ τὰ πράγματα, ὥστε ἀξιωματικοὶ νὰ δέρωνται καὶ νὰ κακοποιοῦνται βαναυσότατα ἀπὸ κατωτέρους των;

§32ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε ἔγιναν αὐτά; Διατὶ δὲν ἐκάματε ἐπερώτησιν τότε;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφῆστε παρακαλῶ τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ διακοπὰς νὰ προχωρήσωμεν.

§34Γ. ΜΟΔΗΣ. Προβάλλεται τὸ ἐρώτημα: Ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν καὶ ποῖαι κυρώσεις ἐπεβλήθησαν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, ἐὰν θέλετε. Διαμαρτύρεσθε διὰ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ φοβερὰ ἔκτροπα ἐσημειώθησαν. Ἀλλὰ διὰ τὴν οὐσίαν δὲν λέγετε τίποτε καὶ ἡ Κυβέρνησίς σας τὰ συγκαλύπτει ὅλα. Τὰ ἐπικροτεῖ.

§35Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Νὰ ἐγκαλέσητε τὸν κ. Βενιζέλον, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε οὐσιαστικὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§37Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι νεαρὸς ἀκόμη ὁ κ. συνάδελφος.

§38Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν δίκην, οὔτε θὰ κρίνω τοὺς κριτάς. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ μὴ ἐκδηλώσω καὶ μερικὰς ἀπορίας. Δύο συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως παρέστησαν μάρτυρες εἰς τὴν δίκην αὐτὴν καὶ εἶπον ὅτι παρηκολουθοῦντο, ἐτρομοκρατοῦντο καὶ ὅτι ἐὰν δὲν ἦσαν βουλευταί, δὲν θὰ ἐτόλμων νὰ ἐμφανισθοῦν εἰς τὸ δικαστήριον. Ἦσαν ὁ κ. Μιχαηλίδης καὶ ὁ κ. Χατζηνικολῆς. Ἐρωτᾶται, λοιπόν, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀτμόσφαιρα ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ σήμερον εἰς τὰς δίκας;

§39Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Δὲν εἴπομεν ὅτι ἐὰν δὲν ἤμεθα βουλευταὶ δὲν θὰ ἐπηγαίναμε........

§40Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ κ. Μιχαηλίδης τὸ εἶπε. Εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ εἶπε. Ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο ἐρώτημα. Ἐφ’ ὅσον τὸ Δικαστήριον ἐπείσθη ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διέπραξαν τὰ ὅσα καταλογίζονται εἰς βάρος των, διατὶ εἶναι τόσον ἐλαφραὶ αἱ ἐπιβληθεῖσαι ποιναί; Ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι κατεπάτησαν τὸν ὅρκον των ἐρεζίλευσαν τὴν στολήν των καὶ ἐπρόδωσαν τὴν πατρίδα των, δὲν ἦσαν ἄξιοι καὶ ὑπεράξιοι νὰ ὑποστοῦν τὰς βαρυτέρας τῶν ποινῶν καὶ μυρίους θανάτους; Ὑπάρχει μεγαλυτέρα ἀτιμία ἀπὸ τὴν ἰδικήν των; Εἶναι νοητὸν κατόπιν αὐτῶν νὰ καταδικάζωνται εἰς ἁπλῆν φυλάκισιν ἢ καὶ εἱρκτήν; Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην ἀπορίαν.

§41Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κρίνετε τὴν δικαστικὴν ἀπόφασιν;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε τὸν λόγον ἀπὸ ἐμέ, κύριε συνάδελφε;

§43Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶπον ὅτι διατυπώνω μερικὰς ἀπορίας.

§44Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κρίνετε δικαστικὴν ἀπόφασιν.

§45Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶδα ἐπίσης κάτι ποὺ δὲν ἔχω ἴδει εἰς κανένα κομμουνιστήν. Οἱ κατηγορούμενοι καὶ καταδικασθέντες εἶχαν εἰκονίσματα καὶ σταυροὺς ἐπάνω των καὶ νὰ διαμαρτύρωνται ὅτι «δὲν εἴμεθα προδόται καὶ κομμουνισταί». Τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν ἔχω συναντήσει ἕως τώρα εἰς κανένα ἄλλον δικασθέντα ἢ μὴ κομμουνιστὴν ὁ ὁποῖος νὰ χαρακτηρίζῃ τὸν κομμουνισμὸν ὡς ἐθνικὴν προδοσίαν. Κύριοι, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος ἀρχαῖος συγγραφεὺς εἶπεν ὅτι, ἐκείνη ἡ πολιτεία εὐνομεῖται, εἰς τὴν ὁποίαν κάθε πολίτης θεωρεῖ στρεφόμενον ἐναντίον του ἀδίκημα, διαπραττόμενον εἰς βάρος ἑνὸς ἄλλου. Χωρὶς αὐτὴν τὴν ἀρχὴν δὲν εἶναι νοητὴ ὠργανωμένη πολιτισμένη κοινωνία. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, ὡς παρουσιάζονται ἐπαναλαμβάνω, ἠμπορεῖ ὁ καθεὶς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ εὑρεθῇ μίαν ἡμέραν εἰς τὴν μοῖραν τῶν ἀεροπόρων νὰ κλεισθῇ δηλαδὴ ξαφνικὰ εἰς ἕνα μπουντροῦμι νὰ δέρεται ἀπὸ πρωΐας μέχρι πρωΐας, νὰ βασανίζεται, διὰ νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ ὁμολογήσῃ ἀνύπαρκτα πιθανὰ καὶ φανταστικὰ γεγονότα. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω κάτι ἄλλο εἰς ἐμέ, τοὐλάχιστον, δὲν ἔκαμε καλὴν ἐντύπωσιν ἡ εἰκὼν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἐκλαυθμήριζον διαρκῶς ὅτι ἐδέροντο καὶ ἐκακοποιοῦντο ἀπὸ κατωτέρους. Θὰ προτιμοῦσα ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν νὰ κτυπήσουν ὁπωσδήποτε καὶ αὐτοί, νὰ κτυπηθοῦν καὶ νὰ ἐπιδιώξουν τὸν θάνατον τῶν παρὰ νὰ ὑποστοῦν τὰς ἐξευτελιστικὰς αὐτὰς ταπεινώσεις. Εἶπον καὶ ἐξ ἀρχῆς ὅτι εἶναι φοβερὰ τὰ διαδραματισθέντα καὶ ἀνήκουστα καὶ ἀπαράδεκτα ὑπὸ τὸν διαυγῆ οὐρανὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐντελῶς ἀντίθετα πρὸς τὰς παραδόσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Ἐλέχθη ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἔκλεισε. Ἐλέχθη ἐπίσης καὶ ἐπανελήφθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπὸ τοῦ κ. Κανελλοπούλου ὅτι εἰς ὅλας τὰς δίκας τῶν κομμουνιστῶν οἱ κατηγορούμενοι πάντοτε ἐπεκαλοῦντο βασανιστήρια καὶ κακώσεις, φρονῶν βέβαια ὅτι αἱ ἐκθέσεις περὶ κακώσεων τοῦ κ. Χρηστέα καὶ τῶν ἄλλων καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι ὑποβολιμαῖαι. Οὐδὲν τούτου ἀνακριβέστερον. Εἰς ὅλας τὰς δίκας τῆς Θεσσαλονίκης ὡς ἀνέφερα, οὐδὲ ὑπαινιγμὸς κἂν τῆς μικροτέρας πιέσεως ἐγένετο. Ἀλλά, ὅτι καὶ εἰς τὰς δίκας τῶν Ἀθηνῶν, τοῦ Μπελογιάννη, τοῦ Πλουμπίδη καὶ ἄλλας παλαιοτέρας, ποτὲ δὲν ἐπεκαλέσθησαν οἱ κατηγορούμενοι βασανιστήρια. Ἀλλ’ ἀσχέτως τούτου, ἡ ὑπόθεσις αὐτή, δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ κλεισθεῖσα — καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κλεισθῇ — διότι εἶναι καὶ παραμένει ἀνοικτὴ καὶ πυορροοῦσα πληγὴ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἴδομεν ψηφίσματα Δικηγορικῶν Συλλόγων τῶν Ἐπαρχιῶν, εἴδομεν καὶ ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ἀνώτερον ἐπιστήμονα καὶ ἄνθρωπον σὰν τὸν κ. Χόνδρον, νὰ παραιτῆται ἀπὸ ὅλας τὰς Ἐπιτροπὰς καὶ τὰ ἀξιώματα εἰς διαμαρτυρίαν δι’ ὅσα κατὰ τὴν δίκην ταύτην διεδραματίσθησαν. Παραμένει, ἑπομένως, τὸ ζήτημα αὐτὸ πληγὴ ἀνοικτή, καὶ διὰ νὰ κλείσῃ πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν αἱ ἀπαραίτητοι κυρώσεις. Πρέπει νὰ χυθῇ φῶς, «περισσότερον φῶς». (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας ἔχει τὸν λόγον.

§47Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἀεροπορίας). Κύριοι βουλευταί, κατ’ οὐσίαν τὸ ζήτημα τῆς σημερινῆς ἐπερωτήσεως πρὸς τὸν Ὑφυπουργὸν Ἀεροπορίας ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ τοῦ Κόμματος Φιλελευθέρων κ. Γ. Μόδη, ἔχει πλήρως καὶ ἀντικειμενικῶς ἀναπτυχθῆ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Π. Κανελλοπούλου, καὶ συνεπῶς θὰ παρεῖλκε ἡ σημερινὴ ἀπάντησίς μου. Οὐχ ἧττον, λόγοι κοινοβουλευτικῆς τάξεως, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλουν ὁπωσδήποτε νὰ παράσχω μίαν ἀπάντησιν ἔστω καὶ ἂν αὕτη δὲν θὰ περιελάμβανε νέα στοιχεῖα. Ἡ ἀπάντησίς μου, λοιπόν, αὕτη συνοψίζεται εἰς τὰς ἀκολούθους σκέψεις, πληροφορίας καὶ συμπεράσματα: Ἅπαντες ἐν Ἑλλάδι γνωρίζομεν ὅτι ἐὰν σήμερον εἴμεθα ἐλεύθεροι καὶ δὲν ὑπεκύψαμεν εἰς τὸν κομμουνισμόν, τὸ τοιοῦτον ὀφείλεται, βεβαίως, πρωτίστως εἰς τὰς νίκας τοῦ Βίτσι καὶ τοῦ Γράμμου ἐπὶ τοῦ πεδίου τῶν μαχῶν, ἀλλ’ ὀφείλεται ταὐτοχρόνως καὶ εἰς τὰς ἀναμφισβητήτους νίκας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας εἰς τὰ μετόπισθεν διὰ τὴν παρακολούθησιν καὶ ἀποκάλυψιν τῶν κομμουνιστικῶν ἐνεργειῶν. Λαμβανομένου ὅθεν ὑπ’ ὄψει τοῦ γεγονότος τούτου, λαμβανομένου ἐξ ἄλλου ἐπίσης ὑπ’ ὄψει τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ ἀπόδρασις Ἀκριβογιάννη ἀπετέλει ἓν γεγονὸς τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο καὶ δὲν ὤφειλε νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ζήτημα ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας τῆς Ε.Β.Α., ὡς ζήτημα τρόπον τινὰ οἰκογενειακὸν τῆς Ε.Β.Α., ἀπετέλεσε βασικὸν σφάλμα ὄχι μόνον τοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις ὤφειλε νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸν συνάδελφόν του τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ συγκατατεθῇ νὰ θέσῃ εἰς κίνησιν τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ νὰ ἀναλάβουν ταῦτα τὸν χειρισμὸν τῆς ὑποθέσεως τῶν δολιοφθορῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς τότε ἡγεσίας τῶν Ὑπηρεσιῶν Γενικῆς Ἀσφαλείας. Τὰ Σώματα Ἀσφαλείας ἔχουν δώσει, καθ’ ἃ προελέχθη, πλέον ἢ ἅπαξ ἐπιτυχεῖς ἐξετάσεις διὰ τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ κομμουνιστικοῦ δικτύου. Γνωρίζουν πῶς νὰ ἐνεργοῦν. Γνωρίζουν τὰς ἐφαρμοστέας μεθόδους. Γνωρίζουν τὸν τρόπον ἐφαρμογῆς τούτων, ὥστε ἀθορύβως πάντοτε νὰ ἐπισύρουν τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς ἐθνικόφρονος Ἑλληνικῆς Κοινωνίας. Οἱ ἡγήτορες τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ὅταν βλέπουν καταπατουμένην τὴν δικαιοδοσίαν των καὶ τὴν ἁρμοδιότητά των ὀφείλουν ν’ ἀξιοῦν νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς διαπεπιστευμένης εἰς αὐτοὺς ὑπηρεσίας ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἐξεπλήρωσεν ἡ τότε ἡγεσία τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας. Ἐξ ἀντιθέτου, αἱ δυνατότητες τῶν διαφόρων Ὑπηρεσιῶν Πληροφοριῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, εἶναι περιωρισμέναι. Μοιραίως καὶ ἡ ἀποστολή των. Παρακολουθοῦν τὰ ζητήματα τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας καὶ ὄχι τὰ γενικώτερα, ὡς ἡ περίπτωσις Ἀκριβογιάννη, ἥτις προφανῶς ἀπετέλει ἐκδήλωσιν ἑνὸς γενικωτέρου κομμουνιστικοῦ πλοκάμου.

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι σήμερον ἐλήφθη ἡ ἀπάντησις τοῦ Ἀεροπορικοῦ Ἀκολούθου τῆς Βρεταννικῆς Πρεσβείας εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρει, ὅτι τὰ ἀνευρεθέντα συντρίμματα ἀεροπλάνου ἀνῆκον εἰς τὸν τύπον Οὐέλιγκτων καὶ ἀναφέρει μάλιστα καὶ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐφονεύθησαν.

§49Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἀεροπορίας). Μίαν τοιαύτην ὑπόθεσιν, ὤφειλεν ἀπαρεγκλίτως νὰ ἀναλάβῃ ἡ Γενικὴ Ἀσφάλεια, συνεπικουρουμένη ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν Πληροφοριῶν τῆς Ε.Β.Α. Ἐξ ἄλλου δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιρριφθῇ οὐδεμία εὐθύνη εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τῆς Ἀεροπορίας, ὅτι ἐνδεχομένως τοῦτο ἀπέκλεισε τὴν ἀνάμιξιν τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας. Ἐν τῇ τέχνῃ τοῦ διοικεῖν εἴθισται ἡ συγκατάθεσις τοῦ προϊσταμένου εἰς εἰσηγήσεις ἐπὶ διοικητικῶν ζητημάτων νὰ ἀπαλλάσσῃ τὸν ὑφιστάμενον τῶν εὐθυνῶν τῆς γενομένης εἰσηγήσεως. Τὰ ὡς ἀνωτέρω, ἀποτελοῦν τὴν πρώτην σειρὰν σφαλμάτων τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἐν τῷ χειρισμῷ τοῦ ζητήματος τῶν δολιοφθορῶν. Τὴν δευτέραν σειρὰν σφαλμάτων ἐν τῇ αὐτῇ ὑποθέσει ἀποτελεῖ ἡ κατ’ οὐσίαν ἀδράνεια τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Μαύρου, ὅταν τὸ πρῶτον κατηγγέλθησαν πρὸς αὐτὸν προσωπικῶς βασανιστήρια. Εἶναι ἀληθές, λυποῦμαι ὅτι ἀπουσιάζει ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅτι ἐτήρησε τοὺς τύπους. Κατ’ οὐσίαν ὅμως, δὲν ἐνήργησεν ἀναλόγως πρὸς τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν εὐφυΐαν. Ἐάν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ταλαιπωρῆται σήμερον ἡ Ε.Β.Α. καὶ μετ’ αὐτῆς ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, ἡ ταλαιπωρία αὕτη ἔχει πρωτίστως τὴν γενεσιουργόν της αἰτίαν εἰς σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως προέβη εἰς μίαν εἰλικρινῆ ὁμολογίαν τιμῶσαν τὸ ὄνομά του καὶ τὸ Κόμμα του. Ἐδήλωσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἂν δὲν ἀπατῶμαι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 30ῆς Νοεμβρίου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου δὲν ἠδύνατο μετὰ τὰς γενομένας πρώτας καταγγελίας περὶ βασανιστηρίων πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Μαῦρον, νὰ προβῇ εἰς δραστικώτερα μέτρα πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν βασανιστῶν, διότι κατηγορουμένη διὰ τὰ παρ’ αὐτῆς ληφθέντα μέτρα κατευνασμοῦ ὑπὸ τῆς τότε ἀντιπολιτεύσεως καὶ σημερινῆς συμπολιτεύσεως ὡς συνοδοιποροῦσα, δὲν ἠσθάνετο πρὸς τοῦτο ἀναγκαῖον ἠθικὸν κῦρος καὶ αὐτοπεποίθησιν. Ἡ ὁμολογία αὕτη τιμᾷ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων.

§50Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶπα ποτέ, ὅτι δὲν ἠδύνατο ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ δράσῃ. Μὴ ἀδικεῖτε τὸν τότε Ὑπουργὸν κ. Μαῦρον, διότι οἱ Ὑπουργοὶ τῆς τότε Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου εὑρίσκοντο εἰς μίαν, τρόπον τινά, μειονεκτικὴν θέσιν, λόγῳ τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος ἐδημιουργεῖτο εἰς περίπτωσιν ποὺ θὰ μετέβαινεν ὁ ἴδιος εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἀντ’ αὐτοῦ ἐπροτίμησε νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἀνάκρισιν εἰς τὸν ἀνώτερον δικαστικὸν ποὺ διέθετε τὸ Σῶμα τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ κ. Παπαγεωργίου.

§51Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἀεροπορίας). Ἡ ὁμολογία ὅμως αὕτη δίδει μὲν τὴν ἐξήγησιν τῆς τότε ἀδρανείας τῆς Κυβερνήσεως, δίδει μίαν μερικὴν ἐξήγησιν τῆς ψήφου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὴν 16ην Νοεμβρίου 1952, ἀλλὰ καὶ δὲν αἴρει τὰς εὐθύνας ταύτης. Ταῦτα δὲν ἀναφέρω διὰ νὰ προσδώσω εἰς τὸ ζήτημα μορφὴν πολιτικῆς ἀντιδικίας. Τὰ ὡς ἄνω, κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἐπαναλάβω διὰ μίαν εἰσέτι φοράν, καίτοι τρὶς ἤδη ἔχουν ἐκτεθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἡ ὕπαρξις ὅμως τῶν ὡς ἄνω ἀναμφισβητήτων εὐθυνῶν τῆς τότε Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου δὲν θὰ ἀπήλλασσε βεβαίως εὐθυνῶν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶχον διαπραχθῆ καὶ παρ’ ἡμῶν σφάλματα. Συμφώνως πρὸς ἓν γνωστὸν γνωμικόν, ἡ σύγκρισις δὲν ἀποτελεῖ δικαιολογίαν. Ἄς ἴδωμεν, λοιπόν, περαιτέρω ἐν ὀλίγοις τί ἐξ ἀντιθέτου ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῶν δολιοφθορῶν: Πρῶτον: Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐδημιούργησε διὰ τοῦ ἠθικοῦ κύρους της τὸ ἀναγκαῖον κλῖμα καὶ τὴν ἐπιβαλλομένην ἀτμόσφαιραν, ὥστε τὸ Ἀναθεωρητικὸν νὰ διακόψῃ ἀφ’ ἑαυτοῦ τὴν δίκην κατὰ Φεβρουάριον τρέχοντος ἔτους. Δεύτερον: Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλόπουλος, ἀνέθετε τὴν 18ην Ἀπριλίου 1953 εἰς τὸν Ἀρεοπαγίτην κ. Ἀποστολόπουλον διὰ δύο ἐντολῶν του, διὰ μὲν τῆς πρώτης τὴν διεξαγωγὴν ἐνόρκου προανακρίσεως ἐπὶ τῆς ὅλης ὑποθέσεως, διὰ δὲ τῆς δευτέρας τὴν διεξαγωγὴν ἐνόρκου προανακρίσεως πρὸς ἐξακρίβωσιν τυχὸν ὑπαρχουσῶν διοικητικῶν εὐθυνῶν περὶ τὴν διενέργειαν τῆς προανακρίσεως. Ἐνταῦθα ὀφείλω νὰ κάμω μνείαν δύο γεγονότων. Πρῶτον μὲν τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ Ἀρεοπαγίτης κ. Ἀποστολόπουλος κατ’ ἰδίαν καὶ ἀπόλυτον πρωτοβουλίαν ἐξέλεξε τὸν καθηγητὴν κ. Χρηστέαν ὡς Πρόεδρον τῆς τριμελοῦς Ἰατροδικαστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐξήτασε τοὺς καταγγείλαντας τὰ βασανιστήρια. Δεύτερον δέ, τοῦ γεγονότος ὅτι ὁ ὑποφαινόμενος μετέδωκα πρὸς τὸν καθηγητὴν κ. Χρηστέαν μεθ’ οὗ ἔτυχε νὰ γνωρίζωμαι, προφορικὴν σύστασιν ἐκ μέρους τοῦ Στρατάρχου, ὅπως τὰ συμπεράσματά του ἐκ τῆς ἰατροδικαστικῆς αὐτοψίας ἀναφέρῃ ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς τριμελοῦς Ἐπιτροπῆς μετ’ ἀπολύτου εἰλικρινείας. Τρίτον: Σχεδὸν συγχρόνως δι’ ἑτέρων ἐντολῶν ὁ αὐτὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀνέθετεν εἰς τὸν αὐτὸν Ἀρεοπαγίτην συμπληρωματικὰς ἐντολάς, πρὸς διενέργειαν ἐνόρκων προανακρίσεων, συνεπείᾳ συμπληρωματικῶν ἀτομικῶν μηνύσεων, ὑποβληθεισῶν παρ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν κατηγορουμένων ἐπὶ πλέον τῆς συλλογικῆς τοιαύτης. Μεταγενεστέρως, τὴν 5ην τοῦ μηνὸς Μαΐου, ὁ ὑποφαινόμενος ἀνελάμβανον τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Κατὰ μῆνα Ἰούνιον, ὁ Ἀρεοπαγίτης κ. Ἀποστολόπουλος ἐξέδιδεν ἰδιαίτερα πορίσματα δι’ ἑκάστην ἀτομικὴν μήνυσιν καὶ διὰ τὴν συλλογικὴν τοιαύτην, ὡς ἐπίσης καὶ ἴδιον πόρισμα διὰ τὰς πειθαρχικὰς εὐθύνας. Κατόπιν τῶν πορισμάτων τοῦ κ. Ἀρεοπαγίτου, ἡ ὑπόθεσις εἰσήχθη εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον τοῦ Στρατοδικείου Ἀεροπορίας, ὅπερ ἐξέδωσε βούλευμα ἀπολύτως σύμφωνον πρὸς τὰ συμπεράσματα τοῦ κ. Ἀποστολοπούλου. Τέταρτον: Συγχρόνως μὲ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον τῆς ὑποθέσεως, διετάχθη ὑπὸ τοῦ ἀσκοῦντος τὴν ποινικὴν ἀγωγὴν Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλοπούλου, ἡ ἐνέργεια τακτικῆς ἀνακρίσεως διὰ τὰς βιαιοπραγίας κατὰ Θεοδωρίδη. Ἡ τακτικὴ αὕτη ἀνάκρισις διαταχθεῖσα τὴν 11ην Ἰουλίου 1953 ἀνετέθη εἰς τὸν Ἀντισμήναρχον Δικαστικῆς Ὑπηρεσίας κ. Θεοφίλην. Πέμπτον: Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ της ὅπως, ὄχι μόνον ἐπιχυθῇ πλῆρες τὸ φῶς τῆς ἀληθείας ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῶν δολιοφθορῶν, ἀλλ’ ὅπως ἐπὶ πλέον ἡ ἐξαχθησομένη ἀπόφασις εἶναι ἀπολύτως ἀδιάβλητος, κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον ἐψήφισεν εἰδικὸν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου Ἀρεοπαγίτης, προοριζόμενος διὰ τὴν Προεδρίαν τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ, ἀποκτᾷ προσωρινῶς τὰς ἐπωμίδας Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ. Τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι φυσικὸν νὰ ἐδημιούργησεν ἴσως κάποιαν ἐνδόμυχον πικρίαν μεταξὺ τῶν Δικαστικῶν κύκλων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Εἶναι γνωστόν, ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν ἀντιδημοτικότητα λαμβανομένων τινῶν μέτρων, ὅταν ταῦτα εἶναι ἐπωφελῆ καὶ συμφέροντα διὰ τὴν ὁλότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἕκτον: Ψηφισθέντος τοῦ τοιούτου νόμου, ἡ Κυβέρνησις ὥρισεν ὡς Πρόεδρον τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ ἕνα Ἀρεοπαγίτην ἀναμφισβητήτου κύρους, τὸν κ. Κυριακόπουλον, καὶ εἰς οὐδεμίαν πλέον ἀνάμιξιν προέβη. Ἡ δίκη διεξήχθη πλήρως ἀνεπηρέαστος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῶν ὡς ἀνωτέρω ἐκτεθέντων στοιχείων, ἔχετε πλήρη τὴν εἰκόνα περὶ τοῦ τί ἔπραξεν ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει ἡ παρελθοῦσα καὶ τί ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Βεβαιῶ διὰ μίαν εἰσέτι φοράν, ὅτι προβαίνω εἰς τὸν τοιοῦτον παραλληλισμὸν τῶν πράξεων τῶν δύο Κυβερνήσεων οὐχὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ κομματικῆς ἀντιδικίας, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀντικειμενικωτέραν ἀπεικόνισιν τῆς ἀληθείας. Εἰδικῶς, ὅμως, ὁ ἐπερωτῶν βουλευτὴς κ. Γ. Μόδης, θὰ ἔχῃ κάθε δεδικαιολογημένον καὶ βάσιμον δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι δι’ ἁπάντων τῶν ἀνωτέρω ὑπεξέφυγα μέχρι τῆς στιγμῆς νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐπερώτησίν του, δηλαδὴ περὶ τοῦ ποῖαι κυρώσεις ἐπεβλήθησαν κατὰ τῶν βασανιστῶν. Θὰ ἔχῃ δίκαιον. Καὶ ἤδη, λοιπόν, ἡ ἐμπεριστατωμένη ἀπάντησίς μου πρὸς τὸν ἐπερωτήσαντα. Ἀγαπητέ, ἐκ Φλωρίνης, κύριε συνάδελφε, ἔχω εἰς χεῖρας μου ἀπαντητικὴν ἀναφοράν, εἰς ἐκτέλεσιν διαταγῆς μου, τοῦ ἐκτελοῦντος τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν Ἀντιπλοιάρχου Θεοφίλη, δυνάμει διαταγῆς τοῦ ἐνασκοῦντος τὴν ποινικὴν ἀγωγὴν Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλοπούλου. Ὡς ἐκ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης προκύπτει, ναί μὲν παρῆλθε τὸ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 287 τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας ἐπιτρεπόμενον τετράμηνον χρονικὸν διάστημα πρὸς λῆξιν τῆς τακτικῆς ἀνακρίσεως, πλὴν ὅμως ὑπαίτιος τῆς τοιαύτης καθυστερήσεως εἶναι ὁ κλητευθεὶς ὡς μάρτυς τῆς κατηγορίας διὰ τὰ βασανιστήρια καὶ συνήγορος τοῦ ἀθωωθέντος ὑπὸ τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Θεοδωρίδη, ὁ κ. Ἰωάννης Βαρυκόπουλος, ὅστις ἐπανειλημμένως κληθεὶς δὲν προσῆλθεν ἀπειθῶν. Ἔχει δοθῇ ἐντολὴ ἐκ μέρους τοῦ ὑποφαινομένου ὅπως ἐφαρμοσθοῦν τὰ ὑπὸ τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἐπιτασσόμενα. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κ. Βαρυκόπουλος εἶχε δηλώσει ὅτι θὰ προσήρχετο τὸ Σάββατον. Δὲν προσῆλθε πάλιν. Ἀναμένεται σήμερον τὸ ἀπόγευμα νὰ ἐξετασθῇ. Ἐπανέλθον σήμερον τὴν πρωΐαν τὴν διαταγήν μου πρὸς τὸν κ. Ἀνακριτὴν περὶ βιαίας προσαγωγῆς του, ἐάν, τυχόν, δὲν προσέλθῃ καὶ σήμερον τὸ ἀπόγευμα. Σημειωτέον ὅτι πρόκειται περὶ οὐσιωδεστάτου μάρτυρος, προταθέντος ὑπὸ τοῦ μηνυτοῦ Θεοδωρίδη. Ἐὰν ἡ ἀνάκρισις παρέλειπε νὰ τὸν ἐξετάσῃ, θὰ παρείχομεν δεδικαιολογημένας ὑπονοίας ὅτι ἐπιλέγομεν τοὺς μάρτυρας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἤδη ν’ ἀναγνώσω αὐτουσίως τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ἀνακριτοῦ. (Ἀναγινώσκει τὴν ἀναφορὰν Θεοφίλη). Βλέπετε, λοιπόν, κύριε ἐκ Φλωρίνης συνάδελφε, ὅτι ὁ συνήγορος τοῦ μηνυτοῦ Θεοδωρίδη, ὅστις, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ συνήγοροι, εἶχεν ἐπιδεικτικῶς ἀποσυρθῆ ἐκ τῆς δίκης, ἀπέφευγε νὰ ἐμφανισθῇ πρὸ τοῦ Ἀνακριτοῦ κ. Θεοφίλη, ἵνα διαλευκάνῃ τὴν ὑπόθεσιν τῶν βασανιστηρίων ἴσως, ἴσως, λόγῳ ἀμελείας ἢ κωλύματος, ἴσως ὅμως καὶ ἐσκεμμένως. Ἰδού, λοιπόν, πόθεν προέρχεται ἡ αἰτία τῆς καθυστερήσεως ὑποβολῆς τοῦ πορίσματος ἀσχέτως τοῦ γεγονότος ἐάν, ὁ ἐν λόγῳ μάρτυς κ. Βαρυκόπυλος ἐσκεμμένως ἢ λόγῳ ἀμελείας, ἐφ’ ὅσον ὁ πελάτης του ἠθωώθη, ἀπέφευγε νὰ ἐμφανισθῇ πρὸ τοῦ Ἀνακριτοῦ. Νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνῆτε ὅτι θὰ ἦτο ἄδικος καὶ ἀδύνατος ἡ λῆψις οἱουδήποτε μέτρου ἐπιβολῆς κυρώσεων κατὰ τῶν ἐνδεχομένων βασανιστῶν, προτοῦ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἀναμενόμενον πόρισμα. Δύναμαι δὲ νὰ διαβεβαιώσω ὑμᾶς ὑπευθύνως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἅμα τῇ ὑποβολῇ τοῦ πορίσματος θὰ ληφθοῦν τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα. Μέχρις οὗ ὅμως ὑποβληθῇ τὸ πόρισμα, ἀρνοῦμαι κατηγορηματικῶς εἴτε νὰ λάβω, εἴτε νὰ εἰσηγηθῶ τὴν λῆψιν οἱουδήποτε μέτρου. Θὰ διεμαρτυρόμην δὲ ὡς Ὑφυπουργός, ἐάν, παρὰ τὴν τοιαύτην γνώμην μου, ἐπεβάλλετο οἱαδήποτε κύρωσις πρὸ τῆς λήψεως τοῦ πορίσματος. Κύριοι βουλευταί, περαίνων τὴν ἀγόρευσίν μου, νομίζω ὅτι ὀφείλω, συνοψίζων, ν’ ἀναφέρω πρὸς ὑμᾶς ἀκολούθως μερικὰς διαπιστώσεις ὡς καὶ γενικά τινα συμπεράσματά μου: Μὲ τὰ ἐγκώμια, ἅτινα ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔπλεξεν εἰς προγενεστέρας ἀγορεύσεις γενικώτερον διὰ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ εἰδικώτερον διὰ τὴν Ε.Β.Α., θὰ παρεῖλκεν ἴσως νὰ προσθέσῃ τι καὶ ὁ ὑποφαινόμενος. Ἐν τούτοις, καθ’ ἃ εὑρισκόμενος ἐγγύτερον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς τὰ πράγματα τῆς Πολεμικῆς μας Ἀεροπορίας, θεωρῶ καθῆκον νὰ διαβεβαιώσω καὶ ἐγὼ ὅτι τὸ Ἔθνος μας δύναται νὰ ὑπερηφανεύεται διὰ τοὺς συγχρόνους Ἰκάρους μας. Κατὰ τὸν Πόλεμον τοῦ 1940–41 καὶ τὸν συμμοριτοπόλεμον τοῦ 1949 ἡ Ε.Β.Α., διαθέτουσα τότε πενιχρὰ ὑλικὰ μέσα ἐπεδείξατο ἐπὶ τοῦ πεδίου τῶν μαχῶν τὸν ἐκ παραδόσεως Ἑλληνικὸν ἡρωϊσμόν. Σήμερον ἡ Ε.Β.Α. διαθέτουσα, χάρις εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ εὐγενοῦς Ἀμερικανικοῦ λαοῦ, ὅλα τὰ σύγχρονα ὑλικὰ μέσα, ἐπιδεικνύει κατὰ τὴν καθημερινήν της εἰρηνικὴν ζωήν, ζωὴν ὅμως ἀρκούντως ἐμπεποτισμένην μὲ τοὺς κινδύνους μιᾶς πολεμικῆς περιόδου, τὴν ἐκ παραδόσεως Ἑλληνικὴν γενναιότητα καὶ τὴν Ἑλληνικὴν πνευματικὴν εὐστροφίαν. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι τὴν πεποίθησίν μου περὶ τοῦ ὅτι οἱ Ἕλληνες Ἀεροπόροι ἐπιδεικνύουν μίαν ἐξαιρετικὴν ἐπίδοσιν εἰς τὴν χρῆσιν τῶν ἀεριωθουμένων, δὲν βασίζω μόνον εἰς τὰς γνώμας τῶν διερχομένων ἢ τῶν παραμενόντων ἐν Ἀθήναις φίλων καὶ Συμμάχων ἀεροπόρων ἡγητόρων καὶ Ἐπιτελῶν. Τὴν πεποίθησίν μου ταύτην, βασίζω ἐπὶ πλέον εἰς τὴν ἐμπεριστατωμένην μελέτην κειμένων, γραφικῶν καὶ στατιστικῶν τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., ἅτινα ἐμφανίζουν συγκριτικὰ στοιχεῖα. Θὰ ἀπετέλει ἀπρέπειαν καὶ ἔλλειψιν ἁβρότητος πρὸς τοὺς λοιποὺς Συμμάχους μας τοῦ ΝΑΤΟ ἐκ μέρους μου, ἐὰν δημοσίᾳ, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐνεφάνιζον σχετικὰ συγκριτικὰ στοιχεῖα, καθορίζοντα τὴν ἐπίδοσιν τῆς πολεμικῆς μας ἀεροπορίας εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὰ ἀεριωθούμενα. Καὶ ἤδη, κύριοι, ἀφοῦ διεκήρυξα τὴν τοιαύτην πίστιν μου διὰ τὸ μέλλον τῆς Ε.Β.Α., ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀφοῦ προβῶ εἰς μίαν συντομωτάτην ἀνασκόπησιν καὶ τοῦ παρελθόντος, νὰ προβῶ εἰς μίαν τελικὴν γνώμην. Κύριοι βουλευταί, πολλάκις κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ παρόν, εἴς τινας περιπτώσεις ἡ Ε.Β.Α. ἔχει διαβληθῆ. Καὶ κατ’ αὐτὰς εἰσέτι διεστράφη δημοσίᾳ ἡ ἀλήθεια, ἀναφορικῶς πρὸς τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἀεροπορίας εἰς τὰ γεγονότα τῆς Μ. ΑΝΑΤΟΛΗΣ κατὰ τὰ κομμουνιστικὰ κινήματα τοῦ 1943 καὶ 1944. Δὲν κρίνω εὔθετον τὴν στιγμὴν νὰ ἐπεκταθῶ ἐν προκειμένῳ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης διαστρέφεται ἐνίοτε ἡ ἀλήθεια εἰς βάρος τῆς Ε.Β.Α., δὲν θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ συμβῇ τὸ ἴδιον καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πρέπει νὰ καλλιεργῆται τὸ δένδρον τῆς ἀληθείας ἐντατικώτερον ἐν συγκρίσει πρὸς οἱονδήποτε ἄλλο Κοινοβούλιον. Ἐλευθερία καὶ Πολιτισμὸς προϋποθέτουν τὴν ἀλήθειαν. Ἡ χώρα μας δέ, ἀποτελεῖ ὡς γνωστὸν τὴν κοιτίδα τῆς Ἐλευθερίας καὶ τοῦ Πολιτισμοῦ. Τούτου τεθέντος, θὰ ἦτο ἀνάξιον τῆς σοβαρότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ἐὰν συνεχίζετο ἡ συζήτησις περὶ ἐπιβολῆς κυρώσεων εἰς τοὺς βασανιστὰς χωρὶς νὰ ἀναμένηται ἡ ὑποβολὴ τοῦ πορίσματος τῆς διενεργουμένης προανακρίσεως. Μία τοιαύτη συζήτησις, ἄνευ ἐπαρκῶν στοιχείων, δὲν θὰ ἀνταπεκρίνετο πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς Ε.Β. Α. καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς Δικαιοσύνης. Σᾶς ἐξήγησα, νομίζω, ἐπαρκῶς τοὺς λόγους τῆς καθυστερήσεως τῆς ὑποβολῆς τοῦ τοιούτου πορίσματος. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, καθὼς σᾶς ἀπέδειξα, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις οὐδεμίαν εὐθύνην φέρει διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν γεγονότων, ἐφ’ ὅσον ἐξ ἀντιθέτου ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐψήφισε καὶ εἰδικὰ Νομοθετικὰ μέτρα διὰ τὴν ἀμερόληπτον διεξαγωγὴν τῆς δίκης, ἐφ’ ὅσον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως προΐσταται ἄτομον, τὸ ὁποῖον δὶς ὠργάνωσε τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις τοῦ Ἔθνους μας ἐκ τῆς ἀποσυνθέσεως τῶν κινημάτων τοῦ Μαρτίου 1935 καὶ τοῦ Δεκεμβρίου 1944 καὶ δὶς ὡδήγησε ταύτας εἰς τὴν Νίκην, ἐφ’ ὅσον τέλος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τυγχάνει προσωπικότης ἀποκτήσασα μακρὰν πεῖραν περὶ τὰ στρατιωτικά, κατόπιν ἐνασκήσεως τοῦ ἀξιώματος τούτου ἐπὶ πολλὰ ἔτη, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τρέφητε ἀμέριστον τὴν ἐμπιστοσύνην ὅτι θὰ περιφρουρηθῇ ἀπολύτως καὶ ἐξ ἴσου καὶ ἡ Ἐθνικὴ ἀσφάλεια καὶ ἡ Δικαιοσύνη. Ἐπιτρέψατέ μοι πρὸς τὸ συμφέρον καὶ μόνον τῆς ἡρωϊκῆς μας Βασ. Ἀεροπορίας, νὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ σᾶς ἐξορκίσω, ὅπως θεωρήσητε δι’ ἀπόψε τὴν σχετικὴν συζήτησιν περαιωθεῖσαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν Κυβερνητικῶν ἑδωλίων).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν, πρῶτον, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀερορίας νὰ διακηρύξω ὅτι, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀγάπης πρὸς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ πρὸς τὸ εὐγενὲς Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην Συμπολίτευσις καὶ Ἀντιπολίτευσις. Ὑπάρχει Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἡ ὁποία τὰς περιβάλλει μὲ ἀμέριστον θαυμασμόν. (Χειροκροτήματα). Ἐπίσης δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καμμία διαφωνία, ὅτι εἰς τὰ θέματα τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας ἡ ἐπαγρύπνησις καὶ ἡ κύρωσις ὀφείλει νὰ εἶναι ἀμείλικτος. Ἐνιαία εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμειλίκτου ἐπαγρυπνήσεως καὶ τῆς ἀμειλίκτου κυρώσεως διότι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις πρέπει νὰ ἔχουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας διὰ νὰ ἐπιδοθοῦν ἀπερίσπαστοι εἰς τὸ μέγα ἔργον των. Χαίρομεν, διότι ἠκούσαμεν ἐπὶ τέλους ἀπόψε, ὅτι τὸ δίλημμα μεταξὺ ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ δικαιοσύνης ἦτο φανταστικόν, ὅτι καὶ δύναται καὶ ὀφείλει πᾶσα Κυβέρνησις νὰ συνθέτῃ τὴν ταὐτόχρονον ἐξυπηρέτησιν καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς δικαιοσύνης. Χαίρομεν διὰ τὴν κατανόησιν αὐτήν, ὅπως ἐπίσης λυπούμεθα διὰ τὴν βραδύτητα αὐτῆς τῆς στοιχειώδους ἐπιβεβαιώσεως. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα. Κύριε Πρόεδρε, ἐζητήσαμεν κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἐπανελάβομεν ἀπόψε τὴν αἴτησίν μας μὲ συγκεκριμένην ὑπόδειξιν τῶν ἐγγράφων, τῶν ὁποίων τὴν κατάθεσιν θεωροῦμεν ἀπαραίτητον. Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ὅτι «ἐντὸς 5 ἡμερῶν κατατίθενται». Ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς, κρίνομεν ἀπαραίτητον νὰ προσκομισθοῦν τὰ ἔγγραφα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ πληρεστέρα ἡ συζήτησις. Ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς, ἠκούσαμεν ἐπίσης ὅτι περίπου ἐντὸς τῆς αὐτῆς προθεσμίας θὰ ὑπάρχῃ καὶ τὸ πόρισμα τοῦ ἀνακριτοῦ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἤθελα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀεροπορίας. Ὑπάρχει ἡ τυπικὴ προθεσμία τοῦ τετραμήνου, διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ πορίσματος τοῦ ἀνακριτοῦ Θεοφίλη. Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ μία ἐξήγησις διὰ τὴν καθυστέρησιν, ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ὑπῆρχε μία βαρεῖα ὑποχρέωσις, τὸ πόρισμα νὰ εἶχε προηγηθῆ ἀπὸ τὴν ἔκδοσιν τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως. (Χειροκροτήματα). Ἔπρεπε τὸ δικαστήριον, διὰ νὰ προφυλαχθῇ ἀπὸ τὸ ἐνδεχόμενον μιᾶς δικαστικῆς πλάνης, ἡ ὁποία εἶναι ἀνθρωπίνη, ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ τὸ πόρισμα προτοῦ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασιν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπάρχει εὐθύνη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀναμένομεν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, καθὼς καὶ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως. Καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν, διὰ νὰ διακηρύξωμεν καὶ πάλιν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὅτι τιμῶμεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ ὅτι ἐγκρίνομεν τὴν ἐπαγρύπνησιν διὰ τὴν ἀσφάλειάν των. Ἀλλὰ καὶ νὰ διακηρύξωμεν ἐπίσης, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν πατρίδα τῆς Δημοκρατίας ἡ δικαιοσύνη νὰ σφαγιάζεται ἐν ὀνόματι τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Διότι καὶ πρέπει, καὶ εἶναι δυνατόν, νὰ ἐξυπηρετοῦνται καὶ τὰ τρία ἰδεώδη, τὸ «τρίπτυχον» τῆς Ἐθνικῆς μας Πίστεως: Ἔθνος, Ἐλευθερία, Δικαιοσύνη. (Χειροκροτήματα).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφός μου, ὁ Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας Στρατηγὸς κ. Γυαλίστρας, ἐπανέλαβε κατὰ τρόπον συστηματικὸν τὰς ἐνεργείας, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις προέβη κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐνεργείας σχετιζομένας μὲ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Ἔκαμε ἄριστα, ἐπαναλαβὼν τὰ ὅσα εἶχα καὶ ἐγὼ τονίσει, διότι, δυστυχῶς, ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ὁ Τύπος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καί τινες ἄλλαι ἐφημερίδες εὐκόλως λησμονοῦν ὅσα δὲν ἔπραξεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, ἢ μᾶλλον εὐκόλως λησμονοῦν καὶ ὅσα δὲν ἔπραξεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ ὅσα ἔπραξεν ἡ παροῦσα. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ ὁποίου τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἤμην ὑποχρεωμένος κατὰ μίαν τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων νὰ ἀποκρούσω, ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων. Δηλῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ πρὸς ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἢ μᾶλλον πρὸς ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰδικώτερον τὸ Ὑφυπουργεῖον Ἀεροπορίας καὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Ἀεροπορίας καὶ χρέος ἔχουσι νὰ καταθέσουν τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος ἔγγραφα, ἀλλὰ καὶ κανένα λόγον δὲν ἔχουσι, καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν ἦτο δυνατὸν νὰ παραλείψουν τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ χρέους αὐτοῦ, νὰ ἀποφύγουν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων. Ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶχα τὴν εὐκαιρίαν ἐπανειλημμένως νὰ τονίσω, τιμῶσα τὰ δικαιώματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ μᾶλλον ὅλων τῶν βουλευτῶν, τὰ βασιζόμενα ἐπὶ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, εἶναι καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἕτοιμος καὶ πρόθυμος νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της τὸ Κοινοβουλευτικὸν καὶ Δημοκρατικὸν καὶ τὰ ἔγγραφα θὰ κατατεθοῦν. Ἡ ἄλλη πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ πρὸ ἡμερῶν διατυπωθεῖσα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐπὶ ἑβδομάδας ἢ μῆνας Κοινοβουλευτικὴ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ νὰ ἀσχολῆται μὲ θέματα ἀναφερόμενα εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος δι’ ὅλα αὐτά. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ καλυτέρα, δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα, Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Διότι καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, βασιζομένη ἐπὶ μιᾶς μεγάλης πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, βασιζομένη ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ (χειροκροτήματα) καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τοιούτων θεμάτων, ἐφ’ ὅσον καὶ καθόσον θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἐρεύνης ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς προηγουμένης ἀγορεύσεώς μου, ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδία νὰ προβῇ εἰς τὴν οἱανδήποτε ἔρευναν τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα θὰ καταδειχθῇ τυχὸν ὅτι ἔχουν ἀνάγκην ἐρεύνης. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πόρισμα τοῦ κ. Ἀνακριτοῦ εἶπεν, ὅσα ἔπρεπε νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας πρὸ ὀλίγου. Ἀλλά, ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐτόνισε κάτι, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέψατέ μου νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς μᾶλλον κακῶς ἐξαρθέν, ἐξῆρε καὶ ἐτόνισε τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ πόρισμα δὲν διετυπώθη καὶ δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρὶν ἢ τερματισθῇ ἡ δίκη. Λέγω ὅτι κακῶς ἐξῆρε ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων τὸ σημεῖον τοῦτο, διότι ἁπλούστατα, τὸ πόρισμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διατυπώσῃ ὁ κ. Θεοφίλης, βάσει τοῦ πορίσματος τοῦ κ. Ἀποστολοπούλου, Ἀντιπροέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ βάσει τοῦ βουλεύματος τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη μετὰ τὸ πόρισμα Ἀποστολοπούλου, πρόκειται νὰ περιορισθῇ μόνον καὶ μόνον, εἰς τὴν περίπτωσιν Θεοδωρίδη. Ἐφ’ ὅσον περιορίζεται εἰς τὴν περίπτωσιν Θεοδωρίδη, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ἀξιότιμε κ. Συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν ἐὰν ὑπεβλήθη πρὸ τοῦ τερματισμοῦ τῆς δίκης, ἢ μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς δίκης. Καὶ δὲν ἔχει σημασίαν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὁ Θεοδωρίδης οὐδὲν ὡμολόγησεν. Ἑπομένως ὅσον καὶ ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν λέγετε, καὶ τὸ μαντεύω, ἀπὸ τὴν κίνησιν τῶν χειλέων, ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν, ἔχει ἐν τούτοις μεγίστην σημασίαν. Καὶ ἔχει μεγίστην σημασίαν διότι — αὐτὸ μᾶς ἐνδιέφερε κυρίως κατὰ τὴν δίκην αὐτήν, ὄχι καὶ κατὰ τὴν δίκην ἡ ὁποία ἐνδεχομένως ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ περὶ βασανιστηρίων —κατὰ τὴν δίκην αὐτὴν μᾶς ἐνδιέφερε κατὰ πόσον οἱ κατηγορούμενοι ἦσαν ἔνοχοι ἢ ὄχι δολιοφθορῶν. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν Θεοδωρίδην, καὶ ἐὰν ἀκόμη καταδειχθῇ ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ Καθηγητοῦ κ. Χρηστέα πιστοποιηθέντα συνδέονται μὲ τὴν προανάκρισιν καὶ δὲν ὀφείλονται εἰς ἄλλους λόγους, καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συνδέωνται μὲ τὴν προανάκρισιν —δὲν γνωρίζω τί ἐγένετο πρὸ 2 ἐτῶν ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου — ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον συνδέονται μὲ τὴν προανάκρισιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς δυνάμενα νὰ κλονίσουν ὁμολογίαν τοῦ Θεοδωρίδη, διότι ἁπλούστατα ὁ Θεοδωρίδης εἰς οὐδεμίαν προέβη ὁμολογίαν. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν ἀξιότιμον Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων νὰ θεωρήσῃ τὴν παρατήρησίν του εἰς τὴν ὁποίαν ἔδωσε ἰδιαιτέραν βαρύτητα, ὡς μὴ προικισμένην μὲ τὴν βαρύτητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἐνόμισε ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ τὴν προικίσῃ.

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐὰν διεπιστοῦτο ὅτι ὑπῆρχον βασανιστήρια εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ ὑπῆρχον βασανισταί, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συναχθῇ ἐκεῖθεν ἐν συσχετισμῷ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐνδεχομένως καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιπτώσεις συνέβησαν. Ἰδού, ὅτι τὸ δικαστήριον ἠδύνατο νὰ ὁδηγηθῇ ἐμμέσως εἰς συμπεράσματα.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀξιότιμον Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, διότι μὲ διέκοψε, διότι ἡ διακοπή του, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, δὲν ὑπῆρξεν ἐπιτυχής. Κατὰ τὴν δίκην, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι — καὶ ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου — ἠκούσθησαν κατηγορούμενοι λέγοντες ὅτι ἐβασανίσθησαν. Ἠκούσθησαν καὶ ἄλλοι κατηγορούμενοι, κατηγορηθέντες μάλιστα διὰ βαρυτέραν αἰτίαν, οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι οὐδόλως ἐβασανίσθησαν. Τέσσαρες κατηγορούμενοι.

§58Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μόνον εἷς, ὁ Μεταξᾶς.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δυστυχῶς ἀπεχωρήσατε ὡς συνήγορος, καὶ δὲν παρηκολουθήσατε μέχρι πέρατος τὴν δίκην, ὁπότε θὰ ἠκούατε ὅτι ὄχι μόνον εἷς — δὲν παρηκολουθήσατε ἐκ τοῦ πλησίον τὰς ἀπολογίας — ὄχι μόνον εἷς, ἀλλὰ τέσσαρες κατηγορούμενοι ρητῶς ἐδήλωσαν ὅτι δὲν ὑπέστησαν καμμίαν κάκωσιν.

§60Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Λυποῦμαι πολύ, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἐφύγατε ἀπὸ τὴν δίκην, ἔχετε διαβάσει τὰς ἐφημερίδας, ὅπως τὰς ἔχω διαβάσει καὶ ἐγώ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τέσσαρες, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τρεῖς ἐκ τῶν κατηγορουμένων ἐδήλωσαν ρητῶς καὶ ἀπεριφράστως, ὅτι οὐδὲν ἔπαθον, ὅτι δὲν ἐβασανίσθησαν. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐκεῖνος, ὁποῖος ἐθεωρήθη ὑπὸ τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Στρατοδικείου ὡς ὁ ἀρχηγὸς τῆς ὅλης ὑποθέσεως, ὁ Ἀντισμήναρχος Μεταξᾶς, εἶναι ὁ μόνος διὰ τὸν ὁποῖον ἐὰν ὑφίστατο βασανισμούς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι τοὺς ὑπέστη ἀπὸ ἐμπάθειαν οἱωνδήποτε ἀξιωματικῶν, λαβόντων μέρος εἰς τὴν προανάκρισιν ἢ εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Διότι μὲ τοὺς Ἀνθυποσμηναγοὺς καὶ μὲ τοὺς νεαροὺς Ὑποσμηναγοὺς δὲν εἶχε τίποτε νὰ χωρίσῃ ἡ ἡγεσία. Δὲν εἶχε βεβαίως νὰ χωρίσῃ τίποτε καὶ μὲ τὸν Μεταξᾶν, ὁ ὁποῖος ἐχώρισε τὸν ἑαυτόν του ἀπὸ τὴν Ἀεροπορίαν καὶ προτοῦ καταδικασθῇ, δι’ ὅλων ἐκείνων τῶν ἐνεργειῶν τὰς ὁποίας ἐπὶ ἔτη ἐπεχείρει. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὸν συλλογισμὸν τοῦ κ. Μόδη, τὸν συνδεόμενον μὲ ἐμπάθειαν, καὶ ἐὰν θεωρήσωμεν αὐτὸν τὸν συλλογισμὸν ὡς μία ὑπόθεσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑποχρεούμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ βασισθῶμεν, πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐὰν εἶναι κάποιος ὁ ὁποῖος βασανισθείς, ἐβασανίσθη διὰ λόγους ἐμπαθείας, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὁ Μεταξᾶς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐβασανίσθη καὶ ὁ ὁποῖος ρητῶς ἐτόνισε καὶ ὡμολόγησε καὶ μάλιστα μὲ κάποιαν ἔμφασιν, ὅτι οὐδὲν εἰς βάρος του ἐπεχειρήθη. Ὅλα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα λέγονται περὶ ἐμπαθείας, εἶναι ἀπολύτως ἀνεδαφικά. Βεβαίως, δικαιολογημένος εἶναι ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Φλωρίνης νὰ τὰ εἴπῃ, διότι ὁ ἴδιος ὡμολόγησεν ὅτι οὐδὲν ἐκ τῶν προσώπων αὐτῶν γνωρίζει, ὅτι εἶναι ξένος πρὸς τὴν Ἀεροπορίαν. Ἀλλ’ ὅσοι γνωρίζουν τὴν Ἀεροπορίαν, θὰ συνομολογήσουν ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχεν ἐξ ἐμπαθείας νὰ βασανισθοῦν οἱ μικροὶ ἀεροπόροι. Ὁ ἀναλαβὼν τὴν προανάκρισιν Ἀντισμήναρχος καὶ νῦν Σμήναρχος, καμμίαν ἀπολύτως διαφορὰν δὲν εἶχε, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ μετ’ αὐτῶν. Κύριοι, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἰπὼν ὅτι θὰ εἶχε σημασίαν ὁ τερματισμὸς τῆς ἀνακρίσεως Θεοφίλη πρὸ τοῦ τερματισμοῦ τῆς δίκης διότι, κατ’ ἀναλογίαν πρὸς ὅσα θὰ διεπιστοῦντο περὶ Θεοδωρίδη, τοῦ μὴ ὁμολογήσαντος, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συναχθοῦν συμπεράσματα καὶ περὶ τῶν ὁμολογησάντων καὶ ταὐτοχρόνως ἀνακαλεσάντων τὰς ὁμολογίας καὶ εἰπόντων ὅτι τὰς ἔκαμον λόγῳ βασανιστηρίων. Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἀπάντησιν, ὅτι οὐδόλως θὰ διεφώτιζεν ἡμᾶς ὡς πρὸς τοὺς ἄλλους τὸ πόρισμα Θεοφίλη περὶ Θεοδωρίδη, διότι, ἁπλούστατα, ὑπάρχουν κατηγορούμενοι οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι δὲν ἐβασανίσθησαν, ὑπάρχουν κατηγορούμενοι οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ἐβασανίσθησαν. Κατὰ ποίαν λογικὴν καὶ ἠθικὴν ἀρχὴν πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι ἐβασανίσθησαν καὶ περὶ τῶν ὁποίων καμμία ἰατροδικαστικὴ ἐξέτασις γενομένη ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου πέρυσι καὶ ἐντεῦθεν εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστώσῃ βασανιστήρια, κατὰ ποίαν λογικὴν καὶ ἠθικὴν σειρὰν θὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι ἐβασανίσθησαν, εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν μετὰ τοῦ Θεοδωρίδη τοῦ τυχὸν βασανισθέντος; Πιθανὸν νὰ ἐβασανίσθη εἷς, πιθανὸν οἱ ἄλλοι νὰ ψεύδωνται. Τὸ Στρατοδικεῖον τὸ Ἀναθεωρητικὸν προέβη εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως, βασισθὲν ἐπὶ τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα τοῦ ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἡμεῖς ἀπὸ ἀπόψεως διοικητικῶν ἐνεργειῶν ἐπράξαμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγὼ πρὸ ἡμερῶν εἶπον, καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας πρὸ ὀλίγου ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἐπράξαμεν, παρὰ τὸ γεγονὸς τῆς παρόδου τοῦ χρόνου, καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἅπαντα τὰ γεγονότα ταῦτα ἐσημειώθησαν πρὸ δύο περίπου ἢ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, ἐπράξαμεν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἶχε παραλείψει νὰ πράξῃ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀνθρωπισμὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου δὲν τὴν ἄφησαν νὰ τὰ πράξῃ. Καὶ ἡμεῖς οἱ ἀπάνθρωποι, οἱ βάρβαροι, ἡμεῖς ἐκάμαμεν ὅσα οἱ ἀνθρωπισταὶ δὲν ἐσκέφθησαν οὔτε ὑπῆρξαν ἱκανοὶ νὰ πράξουν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Κύριοι, εἶναι τοιαύτη ἡ διαστροφὴ τῆς ἀληθείας ἡ ὁποία σημειοῦται κατ’ αὐτάς, εὐτυχῶς ὄχι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἰς τὴν ὁποίαν πράγματι καὶ οἱ ἀξιότιμοι συναρχηγοὶ τῶν Φιλελευθέρων καὶ οἱ ἄλλοι ὁμιλήσαντες συνάδελφοι ἔδειξαν μεγάλην προσοχὴν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος, εἶναι τοιαύτη ἡ διαστροφὴ τῆς ἀληθείας, ἡ ὁποία σημειοῦται κατ’ αὐτὰς εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας, ὥστε εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη νὰ καυτηριασθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἡ τοιαύτη τακτική, ἡ ὁποία ἀντιφάσκει καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους καὶ πρὸς τὴν ἠρεμίαν καὶ τὴν πρόοδον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ κῦρος τῆς Ἑλλάδος καὶ πρὸς τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἐὰν ἀναγνώσῃ κανεὶς τὰ δημοσιευθέντα κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς ὑβριστικά, χλευαστικὰ δημοσιεύματα, τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς οὔτε τὴν ἐλαχίστην ἀπήχησιν δὲν εἶχον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐτηρήθη μία πράγματι ἀξιόλογος καὶ ἀξία ἀναγνωρίσεως εὐπρέπεια, ἐὰν ἀναγνώσῃ κανεὶς τὰ δημοσιευθέντα ἄτοπα δημοσιεύματα, θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δημοσιεύουν τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἄρθρα καὶ τὰ σημειώματα, δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὰς δολιοφθορὰς εἰς τὴν ἀεροπορίαν. Δὲν ὑπάρχει οὔτε μία λέξις εἰς τὰ δημοσιεύματα αὐτὰ περὶ τῶν δολιοφθορῶν δὲν ὑπάρχει οὔτε μία λέξις ἡ ὁποία νὰ προδίδῃ ἐθνικὴν ἀνησυχίαν, δὲν ὑπάρχει οὔτε μία λέξις ἡ ὁποία νὰ σημαίνῃ πραγματικὴν ἀγωνίαν διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Ἔθνους, καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας αὐτῆς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ὑπάρχει ἕνας ψευδὴς καὶ τεχνητὸς ἀνθρωπισμὸς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δημοσιεύουν τὰ ὅσα δημοσιεύουν, ὁ ὁποῖος ἔρχεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν, καθαρῶς φαρισαϊκός, πρὸς τὸν ἀληθῆ ἀνθρωπισμὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία προέβη πρὸς διαλεύκανσιν τῆς ἀληθείας, εἰς ἃς ἐνεργείας προέβη, εἰς τὰς ἐνεργείας περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Γυαλίστρας, καὶ σᾶς ὡμίλησα καὶ ἐγώ. (Χειροκροτήματα). Οἱ Φαρισαῖοι, καιρὸς εἶναι νὰ σιωπήσουν, διότι ἐὰν δὲν σιωπήσουν, θὰ ὑποστοῦν ἔτι αὐστηρότερον τὸ μαστίγωμα ἀπὸ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι εἴμεθα πράγματι ἀνθρωπισταί, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι ταὐτοχρόνως φροντίζομεν διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Πατρίδος, καὶ διὰ τὴν πρόοδον τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§62Γ. ΜΟΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ ἡμᾶς.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ ἔκαμε ἐπ’ αὐτοῦ σαφῆ διάκρισιν.

§64Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἤρχισε καὶ ἐτελείωσε τὸν ἀποψινόν του λόγον ἐκφράζων τὸν θαυμασμὸν πρὸς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ εἰδικώτερον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Βασ. Ἀεροπορίαν, καὶ τονίζων ὅτι ἀναγκαιοτάτη εἶναι ἡ ἐπαγρύπνησις, καὶ ὅτι ἀναγκαιόταται εἶναι αἱ κυρώσεις — ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, αὐτὴν τὴν λέξιν ἐχρησιμοποίησεν — ὁσάκις ἐμφανίζονται κίνδυνοι καὶ ὁσάκις ὑπάρχουν ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀντεθνικῶν ἰδεολογιῶν τελοῦντες, προβαίνουν εἰς ἐνεργείας ἐναντίον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχής, διότι προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῆς τῆς ἀπόψεως κατ’ αὐτὸν τὸν ἔντονον τρόπον ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι διὰ πρώτην φοράν.

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα αὐτό, διὰ πρώτην φοράν.

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ προηγουμένη ἀγόρευσίς μου ἐξαίρει ἀπολύτως τὴν ἀνάγκην τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, καὶ συνθέτει τὰ τρία ἰδεώδη: ἐθνικὴ ἀσφάλεια, ἐλευθερία, δικαιοσύνη. Ἀπόψε ὑπῆρξεν ἁπλῶς ἐπανάληψις.

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ πολύ, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τροποποιῶν τὴν φράσιν μου, πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἶμαι πολὺ εὐτυχής, ὅτι διὰ δευτέραν, καὶ ἐὰν θέλετε διὰ τρίτην φοράν, τονίζετε τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπαγρυπνήσεως καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς κατοχυρώσεως, καὶ τῆς ἐπιβολῆς κυρώσεων πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐθνικῆς ὑποστάσεως τῆς Ἀεροπορίας.

§69Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ ὀνόμασα τρίπτυχον τῆς ἐθνικῆς μας πίστεως: ἐθνικὴ ἀσφάλεια, ἐλευθερία, δικαιοσύνη.

§70Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι εἶμαι πολὺ εὐτυχής, διότι ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐτόνισε διὰ δευτέραν καὶ τρίτην φοράν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν δὲν ἐτόνισεν ἐπαρκῶς, ἀλλὰ μόνον διὰ μιᾶς ἐπιγραμματικῆς φράσεως, περὶ τριπτύχου, εἶχε παρουσιάσει ἐνώπιον ἡμῶν.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν προτιμῶ νὰ εἶμαι συντομώτερος ἀπὸ ὑμᾶς, δὲν εἶναι εὐθύνη διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λογοδοτήσω.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δι’ αὐτὸ δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ἐλέγξω, ἀλλὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ θεωρήσετε τὴν ἱκανοποίησίν μου ἀπόψε, ὡς δικαιολογημένην. Ἐπὶ τέλους, δὲν μπορεῖτε νὰ μοῦ ἀπαγορεύσετε νὰ ἱκανοποιηθῶ ἀπόψε ἀπὸ τὰ λεγόμενά σας περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι εἶχα ἱκανοποιηθῆ πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος. (Χειροκροτήματα). Πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος εἴχατε ὑπερβολικῶς στρέψει τὴν προσοχήν σας εἰς τὸ θέμα τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνητικῆς καὶ ἐπειδὴ ἴσως συνεχίζετο ἡ πολιτικὴ τότε συζήτησις, δι’ αὐτὸ ἴσως ἐπράξατε τοῦτο. Σήμερον ὅμως, προέβητε εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ εἰς τὸν ἐπίλογον τοῦ λόγου σας, προέβητε εἰς τὴν ἔξαρσιν αὐτῆς τῆς ἀνάγκης, τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπαγρυπνήσεως εἰς τὴν ἀεροπορίαν καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι αὐτὸ μὲ ἱκανοποιεῖ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ διατυπώνῃ κανεὶς ἀπὸ ἀπόψεως ἰδεολογικῆς — ἐγὼ ἔκαμα πολλὰς διατυπώσεις εἰς πλῆθος βιβλίων καὶ εἰς λόγους μου — αἰτήματα, εἶναι ὅμως πολὺ δύσκολον νὰ πραγματοποιῇ κανεὶς τὸ περιεχόμενον τῶν αἰτημάτων καὶ νὰ κατορθώνῃ νὰ συνδυάζῃ τὰ αἰτήματα αὐτὰ εἰς τὴν πρᾶξιν. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ὑπάρχει ἓν τρίπτυχον καὶ ὅτι τὸ τρίπτυχον αὐτὸ πρέπει ἀπαραιτήτως καὶ εἰς τὰς τρεῖς του πτυχὰς νὰ ἰσορροπῇ. Εἶναι ὅμως πολὺ δυσκολώτερον εἰς τὴν πραγματικότητα νὰ ἐπέλθῃ ἐξισορρόπησις εἰς τὰς τρεῖς πτυχὰς τοῦ τριπτύχου, ὅταν μάλιστα τὴν τρίτην πτυχὴν δὲν τὴν κατεσκεύασεν ὁ ἴδιος, διότι τὴν μίαν ἐξ αὐτῶν δὲν τὴν κατεσκεύασεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἐνῷ διὰ τὰς ἄλλας πτυχὰς εἶναι πλήρως ὑπεύθυνος. Διότι διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἀεροπορίας καὶ διὰ τὴν Δημοκρατίαν εἶναι ὑπεύθυνος ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὅπως καὶ ἡ προηγουμένη. Ἀλλὰ διὰ τὴν πρώτην, δυστυχῶς, δὲν εἶναι ὑπεύθυνος, διότι, ἐὰν συνέβησαν, τὰ ὅσα συνέβησαν, συνέβησαν ἐπὶ Κυβερνήσεως προηγουμένης. Ἄρα τοῦ πρώτου τμήματος τοῦ τριπτύχου κατασκευασταὶ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, ἀξιότιμε κύριε συναρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων. Ἠθελήσατε καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς προηγουμένης μου ἀγορεύσεως νὰ κάμετε τὴν παρατήρησιν, παρατήρησιν τὴν ὁποίαν σεῖς ὡς προστάτης αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ κηδεμὼν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων δικαιοῦσθε νὰ κάμετε, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν ἐδικαιούμην νὰ ἀποδεχθῶ. Ἐνομίσατε, ὅτι δικαιοῦσθε νὰ κάμετε τὴν παρατήρησιν, ὅτι κακῶς εἰς τὸ τέλος τῆς προηγουμένης μου ὁμιλίας ἀνέμιξα τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν μὲ τὸ θέμα τῶν εὐθυνῶν. Βεβαιωθῆτε ὅτι ὄχι μόνον τὸ αὐτὸ θὰ ἐπράττατε καὶ ὑμεῖς, ἐὰν ἦσθε εἰς τὴν θέσιν μου, ἀλλὰ πολὺ περισσότερα θὰ ἐλέγατε, ἐὰν δὲν ἦσθε ὁ κατασκευαστὴς τοῦ ἑνὸς ἐκ τῶν τριῶν τμημάτων τοῦ τριπτύχου. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ λήξῃ—τὸ εἶπον καὶ τὴν προηγουμένην ἑβδομάδα—πρέπει νὰ τερματισθῇ ὁριστικῶς ἡ σύγχυσις αὐτὴ πραγμάτων καὶ εὐθυνῶν. Ἡμεῖς διεκδικοῦμεν καὶ ἔχομεν τὴν πλήρη εὐθύνην δι’ ὅσα συνέβησαν ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνήλθομεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἡ ἀσφάλεια εἶναι πλήρης εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ ἡ πρόοδος τῆς Ἀεροπορίας εἶναι καταπληκτική, ἀλλὰ καὶ οὐδὲν γεγονὸς ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα κατήγγειλον οἱ κατηγορούμενοι ὅτι συνέβησαν, συνέβη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας (Χειροκροτήματα). Καὶ ὄχι μόνον δὲν συνέβη, ἀλλὰ ἡμεῖς εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπράξαμεν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Γυαλίστρας καὶ ὅσα εἶπον ἐγὼ τὴν προηγουμένην ἑβδομάδα. Ἐκάμαμεν νόμους τοὺς ὁποίους ἡ ἄλλη Κυβέρνησις, ἔχουσα τοὺς ἐνδοιασμοὺς καὶ τοὺς φόβους τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ κ. Βενιζέλος, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀνεθέσαμεν τὴν ἔρευναν τῶν ζητημάτων εἰς ἐξέχοντας δικαστικούς. Νομίζω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι αἱ λοιδορίαι, αἱ ὕβρεις καὶ αἱ ἀτοπώταται ἐκεῖναι ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύονται εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικώτερον ἐγώ, διεχειρίσθημεν τὸ ὅλον ζήτημα, ἀντανακλοῦν εἰς τὸ πρόσωπον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν τὰς φράσεις καὶ οἱ ὁποῖοι συνέλαβον τὰς ἐκφράσεις αὐτὰς (χειροκροτήματα). Προσεπάθησαν οἱ κύριοι αὐτοί, νὰ κλονίσουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον ἐμὲ κολακεύοντες καὶ χαϊδεύοντες, πρὸ τῆς λήξεως τῆς δίκης. Καὶ μετὰ τὴν λῆξιν αὐτῆς; Ὅταν εἶδον ὅτι αἱ κολακεῖαι καὶ τὰ χαϊδέματα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πιάσουν, χαϊδέματα καὶ κολακεῖαι, ποὺ δὲν γνωρίζω ποίους σκοποὺς ἐξυπηρετοῦν, ὅταν εἶδον ὅτι αἱ κολακεῖαι αὐταὶ καὶ τὰ χαϊδέματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιάσουν καὶ ἡ Κυβέρνησις κάμνει τὸ καθῆκον της, ἀκολουθοῦσα τὴν ὁδόν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ὁδὸς τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ἔστω καὶ μετὰ δύο ἔτη, δίδουσα δείγματα ἀνθρωπισμοῦ, τότε βεβαίως ἐξέσπασαν εἰς χυδαίας καὶ ποταπὰς ὕβρεις, αἱ ὁποῖαι ὕβρεις οὐδόλως εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἀπήχησιν ἢ ἐπίδρασιν εἰς τὴν συνείδησιν, εἰς τὴν σκέψιν καὶ εἰς τὴν βούλησιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης δικαιοῦται νὰ δευτερολογήσῃ. Ἔχει ἑπομένως, ἐὰν θέλῃ, τὸν λόγον.

§74Γ. ΜΟΔΗΣ. Θὰ εἴπω μόνον δύο λόγια, κ. Πρόεδρε. Ἀπεκαλύφθη κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀπόψε διὰ πρώτην φορὰν ἐπληροφορήθην τὸ γεγονός, ὅτι ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, κ. Χρηστέας, ἐβεβαίωσεν, ὅτι τὸ πόδι τοῦ Θεοδωρίδη εὑρίσκεται εἰς ἀνεπανόρθωτα χάλια λόγῳ κακώσεων τὸν παρελθόντα ἤδη Ἰούνιον. Κατόπιν τούτου νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ἀντίληψιν ὅτι δικαιοῦται παρασήμων διὰ τὴν ταχύτητα μεθ’ ἧς ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ταχύτητα τὴν ὁποίαν καὶ ἡ χελώνη ἀσφαλῶς θὰ ἐζήλευεν. Ἐὰν κατηγγέλοντο τοιαῦται παραβάσεις εἰς τὸν Στρατάρχην, ὅταν οὗτος ἤσκει τὰ καθήκοντα τοῦ Ἀρχιστρατήγου, ἀσφαλῶς θὰ ἐξήτει νὰ γίνουν ἀνακρίσεις καὶ νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν. Ἐπὶ τῆς προκειμένης ὅμως περιπτώσεως, τῶν βασανισμῶν δηλαδή, παρῆλθον 4 ὁλόκληροι μῆνες, χωρὶς ἀκόμα νὰ γίνῃ τίποτε ἐν ἀναμονῇ τοῦ πορίσματος τοῦ κ. Θεοφίλη!

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας, ἀπευθυνόμενον πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ παρακαλοῦντα, ὅπως μὴ δοθῇ συνέχεια εἰς τὴν συζήτησιν, ἐν ἀναμονῇ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων τοῦ πορίσματος Θεοφίλη, καὶ τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐνῷ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐφάνη ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν παράκλησιν, παρεβίασεν αὐτὴν τὴν παράκλησιν καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, ὅτι διὰ τὴν Κυβέρνησιν οὐδέποτε ὑπῆρξε ἀμφιβολία, οὐδέποτε ὑπῆρξε δίλημμα μεταξὺ Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας καὶ Δικαιοσύνης, διότι καὶ τὰ δύο ἰδεώδη καὶ εἶναι δυνατὸν καὶ πρέπει νὰ ἐξυπηρετηθοῦν. Ἑπομένως διὰ τὸ καίριον αὐτὸ σημεῖον προκαταβολικῶς ἔδωκεν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπίσης, ὅτι βαρύταται εἶναι αἱ εὐθῦναι τῆς προγενεστέρας Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἡ πρότασις εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς προέβημεν, ἡ πρότασις συστάσεως μιᾶς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς ἀπὸ ὀλίγα μέλη τῆς Βουλῆς, ἡ μεγίστη πλειοψηφία τῆς ὁποίας θὰ ἀπηρτίζετο ἀπὸ βουλευτὰς τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἡ ὁποία θὰ εἶχε δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὸ παρελθὸν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, σημαίνει, ὅτι πέραν κομματικῶν ἀπόψεων παρεδίδαμεν τὸ σύνολον τῆς ὑποθέσεως εἰς τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι μία Ἐπιτροπή. Πράγματι. Ἀλλὰ ἐπιτροπὴ τῆς πλειοψηφίας καὶ ὄχι τῆς Βουλῆς. Πέραν αὐτοῦ τοῦ σημείου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶπεν, ὅτι εἰς τὸ θέμα τῶν βασανιστηρίων τῶν ἐνδεχομένων, τοῦ κατηγορουμένου Θεοδωρίδη, ἡ ἔκδοσις πορίσματος δὲν θὰ εἶχεν οὐδεμίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς ἐκβάσεως τῆς δίκης. Οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑπῆρχε συσχέτισις. Ἀλλ’ οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἡ συσχέτισις. Καὶ αὐταὶ αἱ δυνατότητες ἔπρεπε νὰ παρασχεθοῦν εἰς τὸ Δικαστήριον πρὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως, διότι πλήρη σεβασμὸν ἔχομεν πρὸς τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ θὰ ἦτο πλάνη νὰ νομισθῇ ὅτι ὑπάρχουν ἀλάθητοι ἄνθρωποι καὶ ἀλάθητοι δικαστικαὶ ἀποφάσεις. Αἱ δικαστικαὶ πλάναι εἶναι ἀνθρώπιναι. Καὶ διὰ τοῦτο ἄλλωστε ἡ κειμένη Νομοθεσία προβλέπει ἐπανάληψιν τῆς δίκης, διότι ἀποδέχεται τὸ ἐνδεχόμενον δικαστικῆς πλάνης. Καὶ ἀποτελεῖ καθῆκον καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Διοικήσεως νὰ προνοοῦν, ὥστε ἐγκαίρως πλήρη στοιχεῖα νὰ ἔχουν τεθῆ ὑπ’ ὄψει τῶν δικαστῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν τὰ ἐνδεχόμενα δικαστικῶν πλανῶν. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, οὐδέποτε ἀντιμετωπίσαμεν τὸ θέμα ὡς θέμα ἀντιδικίας, μεταξὺ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Συμπολιτεύσεως. Τὸ ἀντιμετωπίσαμεν ἔκτοτε, ὅπως ὡμολόγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὡς ὑψηλὸν θέμα Ἀνθρωπισμοῦ — Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, ὡς θέμα Δικαιοσύνης καὶ Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. Εἰς τὴν ἔξαρσιν αὐτήν, ἡ ὁποία κατέχει τὴν Ἀντιπολίτευσιν, λυπούμεθα διότι δὲν ὑπῆρχεν ἀνταπόκρισις καὶ ἔγιναν ὑπαινιγμοὶ καταβιβάζοντες τὸ θέμα. Εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, καθὼς καὶ τοῦ ἀνακριτικοῦ πορίσματος εἰς τὴν Βουλήν, εἰς τὸν ἴδιον ὑψηλὸν τόνον θὰ χειρισθῶμεν τὸ θέμα, συμπαραστάται καὶ ὑπερασπισταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀνθρωπισμοῦ, τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§78Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον μόνον διὰ δύο λεπτά, πρὸς διαλεύκανσιν μιᾶς πτυχῆς τῆς συζητουμένης ὑποθέσεως.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις δὲν ἐγενικεύθη καὶ κατὰ ταῦτα περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ. Δοθέντος δὲ ὅτι ὁ κ. Μόδης, ὡς ἐπερωτῶν ἠγόρευσε δίς, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης κηρύσσεται περαιωμένη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2 τοῦ κ. Ζορμπᾶ, τὴν ἀφορῶσαν τὴν μὴ ἔγκαιρον κίνησιν τοῦ Στόλου πρὸς τὰς σεισμοπλήκτους νήσους τοῦ Ἰονίου Πελάγους κατὰ τὸν χρόνον τῶν σεισμῶν. Ἐπειδὴ σχετικὴ εἶναι καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐρώτησις τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται νὰ συζητηθῇ καὶ αὕτη ταὐτοχρόνως.

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§82Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν Ἀεροπορίαν, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν. Ἐπερωτῶνται οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διατὶ κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῶν σεισμῶν τῶν Ἰονίων νήσων δὲν ἐξέδωσαν ἐγκαίρως τὰς ἃς ὤφειλον διαταγάς, ἵνα ὁ Στόλος κινηθῇ πρὸς τὰς Ἰονίους νήσους καὶ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του πρὸς τοὺς πληγέντας πληθυσμοὺς καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰς ἡμέρας ἐκείνας διεκόπη ἡ παράδοσις τοῦ ἐνδόξου καὶ ἀηττήτου Ἑλληνικοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ ποὺ ἐνεφανίζετο πάντοτε πρῶτον εἰς τοὺς ἀγῶνας τοῦ Ἔθνους καὶ πρῶτος συμπαραστάτης τῶν Ἑλλήνων εἰς τὸν πόνον των. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπερώτησίς μου. Καὶ νομίζομεν ὅτι ἔχομεν δίκαιον ὅταν κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν ἐψυχολόγησεν ὅσον ἔπρεπε καλῶς τὴν κατάστασιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων καὶ δὲν ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν νὰ δράσῃ ὅπως ἔπρεπε νὰ δράσῃ. Οἱ σεισμοὶ εἶναι ὁ τρομερώτερος ἐχθρός, ὁ ὁποῖος μᾶς καθιστᾷ ἀδυνάτους νὰ δράσωμεν, μᾶς παραλύει. Ὁσηδήποτε ἀνδρείαν καὶ ἂν ἔχωμεν, δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀντιδράσωμεν ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ αὐτοῦ. Εἶναι ὁ μόνος ἐχθρὸς τὸν ὁποῖον καὶ ἰσχυρότερος ἄνθρωπος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἀντιμετωπίσῃ κατὰ μέτωπον. Ἦτο, λοιπόν, ἀπαραίτητος ὑπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἡ παρουσία τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὰς σεισμοπλήκτους νήσους, διὰ νὰ τονωθοῦν καὶ ἐνθαρρυνθοῦν οἱ σεισμοπαθεῖς. Εἰς αὐτὸ δὲν ἀνταπεκρίθη ἡ Κυβέρνησις, δι’ αὐτὸ τὴν κατηγοροῦμεν.

§83Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὁ Στόλος ἐπῆγε. Αὐτὰ τὰ λέγετε μόνον καὶ μόνον ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὸν πνεῦμα. Δὲν κάμνει νὰ τὰ λέγετε αὐτά. Μὲ τὶς ἀηδίες περὶ σεισμοπλήκτων, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν μέχρι τῆς Ἀμερικῆς.......

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ φράσις αὐτὴ δὲν εἶναι Κοινοβουλευτική, σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν ἀνακαλέσετε.

§85Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§86Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. συνάδελφος δὲν θέλει νὰ ἀνακαλέσῃ, τὸ ἀντιπαρέρχομαι. Αὐτὸ ὅμως τὸν χαρακτηρίζει ἀπὸ ἀπόψεως διαγωγῆς εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Εἶναι ἀνάγκη ψυχολογική, ὁσάκις ἐκδηλοῦνται σεισμοὶ εἰς μίαν νῆσον, ἀμέσως νὰ καταφθάσουν τὰ πολεμικὰ πλοῖα καὶ διὰ νὰ παράσχουν τὰς πρώτας βοηθείας, ἀλλὰ κυρίως καὶ διὰ τὴν ψυχικὴν τόνωσιν τοῦ πληθυσμοῦ. Τὶ συνέβη ὅμως εἰς τὰς Ἰονίους νήσους ὅταν ἐξεδηλώθησαν οἱ σεισμοί; Οἱ σεισμοὶ εἰς τὰς Ἰονίους νήσους ἐξεδηλώθησαν τὴν Κυριακὴν 9 Αὐγούστου καὶ ἐπλήγησαν, ταὐτοχρόνως, τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἡ νῆσος Ἰθάκη καὶ ἡ νῆσος Κεφαλληνία. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὸ ψυχολογικὸν αὐτὸ αἴτημα τῶν νησιωτῶν σεισμοπαθῶν, ἔδει ἀμέσως, ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως, νὰ ἀποστείλῃ ἀνὰ ἓν πολεμικὸν πλοῖον εἰς τὴν Ἰθάκη καὶ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν. Ἡ παρουσία τοῦ πολεμικοῦ πλοίου, εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, θὰ ἐτόνωνε σημαντικώτατα τὸ ἠθικὸν τοῦ καταπλήκτου καὶ φοβισμένου λαοῦ. Καὶ τὰ πλοῖα αὐτά, ὁ «Λέων» καὶ ὁ «Πάνθηρ», θὰ ἦτο δυνατόν, ἐντὸς τετραώρου, ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τῆς διαταγῆς τῆς Κυβερνήσεως, νὰ πλεύσουν πρὸς τὰς Ἰονίους νήσους, περιλαμβάνοντα μαζί των ὅπως ἦτο εὔκολον, καὶ τὰ συνεργεῖα τοῦ Ε.Ε.Σ., τὰ ὁποῖα εἶναι ἐν ἐπιφυλακῇ, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν, καὶ ἠμποροῦν νὰ ἐπιβοῦν οἱουδήποτε πλωτοῦ μέσου, διὰ νὰ παράσχουν τὰς πρώτας βοηθείας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὰ δύο αὐτὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἕτοιμα πρὸς ἄμεσον πλοῦν καὶ ἀναχώρησιν ὤφειλον νὰ ἀναχωρήσουν ἀπὸ τὸν Ναύσταθμον, τὴν Κυριακὴν τὸ ἀπόγευμα τῆς 9ης Αὐγούστου, ὥστε περὶ τὸ μεσονύκτιον νὰ εὑρίσκοντο κοντὰ εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς καὶ ἡ παρουσία των θὰ ἐτόνωνεν, ἀπολύτως, τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ. Ἡ μὴ ἀποστολὴ αὐτῶν τῶν πλοίων, τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐκδηλώσεως τῶν σεισμῶν, εἶναι παράλειψις τῆς Κυβερνήσεως. Μᾶς εἶπεν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὁ ἀξιότιμος κ. Βασιλᾶτος ὅτι, ὁ Ναύαρχος Τσάτσος εἶπεν, εἰς κάποιαν ἐπιτροπὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ὅτι τὸ ἀντιτορπιλλικὸν εἶναι ἕτοιμον πρὸς ἀπόπλουν καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ στείλῃ. Ἡμεῖς ἐπικρίνομεν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι γνωρίζομεν καὶ τὴν ψυχολογίαν τῶν νησιωτῶν καὶ τὴν ψυχολογίαν τῶν σεισμοπαθῶν καὶ πιστεύομεν ὅτι ἐὰν τὰ πλοῖα αὐτὰ εὑρίσκοντο τὸ μεσονύκτιον τῆς ἡμέρας ἐκείνης εἰς τοὺς λιμένας τοῦ Ἀργοστολίου καὶ τοῦ Βαθέος Ἰθάκης, ἡ παρουσία των καὶ μόνον, χωρὶς νὰ προσφέρουν καμμίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν, θὰ ἐνεθάρρυνε τόν ψυχολογικῶς κλονισθέντα πληθυσμόν.

§87Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὶ σημασίαν ἔχουν αὐτά, ποὺ λέγετε σήμερον;

§88Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔχουν μίαν σημασίαν, διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀποκτῶμεν μίαν πεῖραν. Δυστυχῶς, ἐὰν ἴδητε τὸν χάρτην τῆς Ἑλλάδος, θὰ παρατηρήσετε ὅτι εἶναι διάτρητος εἰς ὅλην τὴν ἔκτασίν του καὶ δυστυχῶς, οἱ σεισμοὶ ἠμπορεῖ νὰ κατευθυνθοῦν καὶ πρὸς ἄλλας περιφερείας καὶ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν πεῖραν μας καὶ νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον.

§89Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἀεροπορίας). Ἐπειδὴ ὡμιλήσατε περὶ τοῦ Ε.Ε.Σ. καὶ ἐπειδὴ εἶμαι μέλος τοῦ Δ. Συμβουλίου αὐτοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω δύο λέξεις. Σᾶς λέγω, λοιπὸν ὅτι ὁ Ε.Ε.Σ. ἐθαύμασεν ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔκαμε καὶ τὸ Β. Ναυτικὸν καὶ ἡ Ἀεροπορία καὶ ἐὰν ἔφευγαν τὰ καράβια, ὅπως λέγετε, δὲν θὰ παρελάμβανον τὰ συνεργεῖα τοῦ Ε.Ε.Σ. καὶ θὰ ἐπήγαιναν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν δι’ ἀέρα κοπανιστόν, δι’ ἐπίδειξιν καὶ θὰ καθυστέρουν νὰ πᾶνε τὰ συνεργεῖα, τὰ τρόφιμα καὶ τὰ φάρμακα. Συνεπῶς, μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, εἶναι, τελείως, ἀβάσιμα.

§90Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀεροπορίας νὰ διαγράψῃ τὰ λέξεις «ἀέρα κοπανιστόν», διότι εἶναι ἀσυνήθεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Διότι τὰ πολεμικὰ πλοῖα, ὅταν πηγαίνουν εἰς ἀποστολήν, δὲν πᾶνε διὰ ἀέρα κοπανιστόν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν των. Σᾶς ἀνέλυσα τὴν ψυχολογίαν τῶν νησιωτῶν καὶ σεισμοπαθῶν καὶ σᾶς εἶπον ὅτι ἡ παρουσία καὶ μόνον τῶν πλοίων αὐτῶν, θὰ ἐνεθάρρυνε τὸν πληθυσμόν. Συνεπῶς, ὄχι μόνον ἔπρεπε νὰ ἐκπλεύσουν τὰ ἀντιτορπιλλικά, ἀλλά, ταὐτοχρόνως, ἔπρεπε νὰ ἑτοιμασθοῦν καὶ τὰ ἁρματαγωγά, τὰ ὁποῖα ἡτοιμάσθησαν καὶ ἔφυγαν τὴν ἑπομένην, νὰ παραλάβουν ὑλικά, νὰ παραλάβουν τὰ συνεργεῖα τοῦ Ε.Ε.Σ., τὰ ὁποῖα ἦσαν ἕτοιμα, διότι, ὅπως ἔχω ἀκούσει, ἡ ὑπηρεσία Αʹ Βοηθειῶν εἶναι ἑτοίμη ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν.

§91Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἰς τὰς 9 Αὐγούστου εἴχομεν τὸν σεισμὸν τῆς Ἰθάκης. Αἱ εἰδήσεις μᾶς ἔλεγον ὅτι δὲν εἴχομεν ἀνθρώπινα θύματα, οὔτε τραυματίας. Ἐπήραμεν ἀμέσως τὸ ἁρματαγωγὸν μὲ συνεργεῖα τοῦ Ε.Ε.Σ.

§92Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πότε;

§93Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἰς τὰς 10 τὸ βράδυ.

§94Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ πεῖρα μᾶς λέγει ὅτι, ὅταν γίνεται σεισμός, ἐπακολουθοῦν, ἀπαραιτήτως, οἱ μετασεισμοί, οἱ λεγόμενοι τῆς ἀποκαταστάσεως, οἱ ὁποῖοι ὁλοκληρώνουν τὴν καταστροφήν. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διαθέτει καὶ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ γεωλόγους καὶ σεισμολόγους, ἠμποροῦσε νὰ πληροφορηθῇ καὶ νὰ μάθῃ τί γίνεται μετὰ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ πρώτου σεισμοῦ καὶ ὤφειλεν, ὁπωσδήποτε νὰ στείλῃ τὰ δύο πλοῖα, τὴν ἡμέραν τῆς ἐκδηλώσεως τῶν σεισμῶν, πρὸς τὰς δύο νήσους, τὴν ἑπομένην δὲ νὰ ἐγίνετο αὐτὸ ποὺ ἔγινε διὰ τοῦ ἁρματαγωγοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ παρέμεινεν εἰς τὰς Πάτρας, ἀλλὰ θὰ κατηυθύνετο ἐκεῖ, διότι θὰ εἶχε λάβει ἐν τῷ μεταξὺ ὁδηγίας καὶ θὰ εἶχε κατατοπισθῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος θὰ ἔφευγε μαζί. Εἰς τὰς 9 Αὐγούστου δὲν ἐγένετο τοῦτο. Εἰς τὰς 10 Αὐγούστου ἐξεκίνησε τὸ ἁρματαγωγόν, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, πρὸς τὰς νήσους, βραδυποροῦν. Εἰς τὰς 11 Αὐγούστου ἔγινεν ὁ μεγάλος σεισμὸς ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς τὴν ὁλικὴν καταστροφὴν τῆς Κεφαλληνίας, καὶ εἰς τὰς 12 Αὐγούστου ἔγινεν ὁ μεγάλος σεισμὸς ὁ ὁποῖος ὡλοκλήρωσε τὴν καταστροφὴν καὶ τῆς Ζακύνθου καὶ τῆς Κεφαλληνίας. Ἐάν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἐξετίμα τὴν ἀνάγκην νὰ χρησιμοποιήσῃ ὠργανωμένον τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν καὶ νὰ τοῦ ἐζήτει, ὅπως τὸ ἐζήτησαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις αἱ προηγούμεναι, εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας, λόγῳ τῆς πείρας τὴν ὁποίαν ἔχει, θὰ ἐπρολαμβάνοντο πολλὰ ἀτυχήματα, ἀλλά, κυρίως, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐνεψυχώνετο ὁ λαός. Ἐγώ, μετὰ τοῦ κ. Ρέντη, εὑρέθημεν εἰς Κεφαλληνίαν τὸ μεσονύκτιον τῆς 17 Αὐγούστου. Εἴδομεν τὴν πόλιν καὶ τοὺς καταυλισμούς. Ἐζήτουν οἱ ἄνθρωποι νὰ φύγουν ὅλοι ὁμαδικῶς ἀπὸ τὴν νῆσον. Τοὺς εἴπομεν, λοιπόν, ἐφόσον ἡ Κυβέρνησις, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διέταξε νὰ μὴ ἀναχωρήσητε, ὀφείλετε νὰ τὴν σεβασθῆτε τὴν διαταγήν, διότι κάποιον σκοπὸν θὰ εἶχεν. Αὐτὴν τὴν ἀντιπολίτευσιν σᾶς ἐκάμαμεν εἰς τὴν νῆσον. Ἐπήγαμεν εἰς τὴν Λιβαθὼ Κεφαλληνίας. Ἐκεῖ εἴδαμεν Ἀγγλικόν, Ἀμερικανικόν, Ἰσραηλιτικὸν Ναυτικὸν καὶ δὲν εἴδομεν τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν. Ποῦ ἦτο τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν; Διατὶ δὲν ἦλθε νὰ βοηθήσῃ; Διηρωτῶντο ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς.

§95Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ποίαν ἡμέραν;

§96Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὴν Δευτέραν εἰς τὰς 19 Αὐγούστου. Σεῖς, κ. Μεταξᾶ, δὲν πρέπει νὰ μᾶς τὰ λέγετε αὐτά, διότι φίλοι σας μοῦ τὰ εἶπον. Θέλω νὰ εἴπω μὲ αὐτό, ὅτι ὁ νησιώτης, ὁ ὁποῖος ἔχει μέσα εἰς τὴν ψυχήν του τὴν ἀγάπην πρὸς τὸ πολεμικὸν πλοῖον, θέλει νὰ τὸ βλέπῃ καὶ νὰ τὸ ἀντικρύζῃ εἰς κάθε περίστασιν καλὴν ἢ κακήν. Ἐνθαρρύνεται ὅταν τὸ ἀντικρύζῃ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ὑλικὴ βοήθεια, τὴν ὁποίαν παρέσχον οἱ ξένοι στόλοι εἰς τὰς σεισμοπλήκτους νήσους μας, ἀλλ’ εἶναι, κυρίως, καὶ ἡ ἠθικὴ τόνωσις τῶν πληγέντων ἐκ τῶν σεισμῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε τὴν κακὴν ἐκτίμησιν τῆς καταστάσεως καὶ τὴν ἐπικρίνομεν. Εὔχομαι τοιαύτη περίπτωσις νὰ μὴ παρουσιασθῇ, ὄχι μόνον εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις τοῦ μέλλοντος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξετίμα τὴν συμβολὴν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, θὰ ἔπρεπε μετὰ τὴν δευτέραν διαταγὴν νὰ φύγῃ τὸ ἁρματαγωγόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπαιρνε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε διατάξει τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου νὰ ἔχῃ ἕτοιμον ὅλον τὸν Στόλον, διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἐξόρμησιν πρὸς τὰς νήσους ἐκείνας. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως δὲν ἐξέδωκεν αὐτὴν τὴν διαταγὴν πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, διὰ νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν «Ἕλλην», ἡ ὁποία νὰ ἐκκινήσῃ ἀμέσως καὶ νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν περιοχὴν ἐκείνην τὸ συντομώτερον. Διότι ἐὰν εὑρίσκετο ἐκεῖ, μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα εἶχε, θὰ ἠδύνατο νὰ στεγάσῃ χιλιάδας τραυματίας, νὰ παρασκευάσῃ συσσίτιον διὰ 5 χιλιάδας ἀνθρώπους καὶ νὰ καταστείλῃ τὴν πυρκαϊὰν τῆς Ζακύνθου, ἡ ὁποία ἔπληξε θησαυροὺς ἀνεκτιμήτους τοῦ Ἔθνους. Δὲν ἐξετίμησε, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις τὴν συμβολὴν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ δὲν ἐκινητοποίησεν, ὅπως ἔπρεπε, τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικὸν καὶ δὲν εὑρέθησαν τὰ πολεμικὰ πλοῖα ὠργανωμένα, διὰ νὰ σταλοῦν εἰς τὴν περιοχὴν τῶν σεισμῶν τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν πού ἔπρεπε. Δι’ αὐτὴν τὴν παράλειψιν νομίζομεν ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ ὅπλον αὐτὸ καὶ νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διότι ἦτο τὸ κατάλληλον, διὰ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας της εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους πληθυσμούς. Ἀλλὰ τὸ χειρότερον ἀκόμη εἶναι ὅτι, ὅταν εἰς τὰς 14 Αὐγούστου ὑπείκοντες εἰς τὸ γεγονὸς τὸ τραγικὸν τῆς περιοχῆς ἐκείνης καὶ εἰς τὰς ἐκκλήσεις τοῦ πλησσομένου λαοῦ, σύμμαχοι καὶ φίλοι ὅλοι ἔσπευδον ἀπ’ ὅλην τὴν Μεσόγειον νὰ καταπλεύσουν εἰς τὰς νήσους τοῦ Ἰονίου Πελάγους, ὅταν ὁ λόρδος Μαουνμπάτεν ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγγλικοῦ στόλου τῆς Μεσογείου μὲ 18 πλοῖα κατέπλευσεν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς εἰς τὰς 14 Αὐγούστου, ὅταν ὁ Ναύαρχος Κάσαντυ τοῦ Ἀμερικανικοῦ Ναυτικοῦ ἔπλεεν μὲ 10 πλοῖα πρὸς τὰ ἐκεῖ, ὅταν ἡ μοῖρα τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ στόλου ἔκαμε τὴν πρώτην ἐμφάνισίν της πρὸς τὰς περιοχὰς αὐτὰς καὶ προσέφερε τόσας ὑπηρεσίας πρὸς αὐτοὺς καὶ ὅταν οἱ στόλοι ἔπλεον ὠργανωμένοι εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ὁ ἰδικός μας στόλος ἠδράνει καὶ οἱ Ναύαρχοί μας παρέμενον ἀδρανεῖς. Τὸ χειρότερον ἀκόμη, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐξηγήσω, εἶναι τὸ ὅτι τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔπαιρνε τὸν «Λέοντα» καὶ ἐπήγαινε νὰ προσκυνήσῃ εἰς τὴν Παναγίαν τῆς Τήνου. Εὐλαβής, βεβαίως, ἦτο ἡ ἀποστολή του, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εὐλαβεστέρα θὰ ἦτο ἡ πρᾶξις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἂν ἀντὶ νὰ πλεύσῃ εἰς τὴν Τῆνον ἔπλεε διὰ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τὸν λαὸν τῆς Ζακύνθου, ὁ ὁποῖος κατεκαίετο, καὶ πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν ἄλλων νήσων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τρομοκρατηθῆ καὶ εἶχον χάσει τὸ ἠθικόν των. Δι’ αὐτὸ ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἔχει ἱστορίαν Ναυτικήν, ἡ ὁποία ἔχει Ναυτικόν, ἡ ὁποία ἀσκεῖ Ναυτικὴν πολιτικὴν εἰς τὸ Αἰγαῖον, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ γόητρον τῆς Σημαίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὸ Αἰγαῖον, διὰ πολλοὺς καὶ μεγάλους Ἐθνικοὺς λόγους, δὲν ἔπρεπε ὁ Ἕλλην Ναύαρχος καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Στόλος νὰ ἀπουσιάσουν «ἀπὸ τὸν ἀέρα φρέσκο», ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας, ἀπὸ τὴν ἐπίδειξιν, ἀπὸ τὴν ναυτικὴν ἐπιχείρησιν, ἐὰν θέλετε, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τοὺς ἄλλους στόλους εἰς τὰς νήσους Ἰονίου Πελάγους. Εἶναι μεγάλη παράλειψις, εἶναι σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως, κακὴ ἐκτίμησις. Θὰ ἀποκτήσωμεν πεῖραν, διότι εἶδον τὸ εὐχάριστον ὅτι ἀπεκτήσαμεν ἤδη πεῖραν. Εἶδον ὅτι ἡ Κυβέρνησις, μόλις ἐξεδηλώθησαν οἱ νέοι σεισμοὶ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου χρησιμοποιῶν τὸ ταχύτερον μέσον.

§97Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοινων. Προν.). Καὶ τότε ἔσπευσα.

§98Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐσπεύσατε, ἀλλὰ δὲν σᾶς διέθεσαν τὰ μέσα.

§99Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Μοῦ ἔδωσαν ὅλα τὰ μέσα.

§100Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν σᾶς διέθεσαν τὰ μέσα. Ἔπρεπε νὰ ξεκινήσετε τὸ μεσονύκτιον τῆς 9ης Αὐγούστου.

§101Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἕνας Ὑπουργὸς σᾶς βεβαιοῖ, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸν διαψεύδετε. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λέγῃ ψέματα. Θὰ μᾶς ἀναγκάσετε, κύριε Ζορμπᾶ, νὰ τηρήσωμεν ἄλλην στάσιν ἀπέναντί σας.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§103Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔκαμα τὸ καθῆκόν μου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔφυγε εἰς τὰς 10 Αὐγούστου μὲ ἕνα ἁρματαγωγὸν βραδυποροῦν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶχε φύγει εἰς τὰς 9 Αὐγούστου μὲ τὸ ταχύτερον μέσον, μὲ ἕνα ἀντιτορπιλλικόν. Ἐνῷ προχθὲς ποὺ ἐξεδηλώθησαν οἱ σεισμοὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας ἐπῆγε μὲ τὸ αὐτοκίνητόν του, ἔσπευσεν ἐπὶ τόπου καὶ μετ’ ὀλίγας ὥρας ἦτο ἐκεῖ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔκαμε τὸ καθῆκον του, ἐκινδύνευσεν, ἦτο ἐπὶ τόπου, δὲν πταίει αὐτός, ἡ Κυβέρνησις πταίει διότι δὲν τοῦ διέθεσε τὸ ταχύτερον μέσον. Οὔτε τὸν κατακρίνω, οὔτε τὸν κατηγορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καλῶς ἔπραξεν. Αὐτὸ τὸ μέσον τοῦ διέθεσαν, μὲ αὐτὸ ἐπῆγε.

§104Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. 9 Αὐγούστου ἦτο Κυριακή.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§106Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νομίζω ὅτι ἡ μὴ ἀποστολὴ τῶν ἀντιτορπιλλικῶν τὴν 9ην Αὐγούστου, ἡ μὴ ἐκκίνησις τῶν πλοίων ἄνευ ἀδείας κατὰ τὴν 10 καὶ τὴν 11 τοῦ μηνός, ἡ μὴ ὠργανωμένη ἐκκίνησις τοῦ στόλου, ὥστε νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν περιοχὴν τῶν σεισμῶν, τοὐλάχιστον 24 ὥρας πρὶν καταπλεύσουν οἱ στόλοι τῶν φίλων καὶ συμμάχων μας, εἶναι παράλειψις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι κακὴ ἐκτίμησις, ἐὰν θέλετε, τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον ἔβλαψε τὸ γόητρον τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τοὺς ἀναστάτους σεισμοπαθεῖς, εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν δὲν τὸ ἠθέλησε. Καὶ ἰδοὺ διατὶ δὲν τὸ ἠθέλησε τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν. Τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν ἐπερίμενε νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐξόρμησιν, τοὐλάχιστον μετὰ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ δευτέρου σεισμοῦ, τῆς 11 Αὐγούστου. Ἀπεκορυφώθη ἡ ἀγωνία του καὶ ἐζήτησε μὲ κάθε τρόπον νὰ σπεύσῃ εἰς τὸν τόπον τῆς συμφορᾶς. Καὶ μετὰ τὴν 13ην Αὐγούστου καὶ μετὰ τὸν τρίτον μεγάλον σεισμὸν τῆς Ζακύνθου δὲν διετάχθη καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ὁ Ὑποναύαρχος Τούμπας ἔστειλε τὸ ἑξῆς σῆμα εἰς τὰς 13 Αὐγούστου πρὸς τὸ Γ.Ε.Ν.: «Προτίθεμαι ἐπιβαίνων «Λέοντος», μεταβῶ ἐπὶ τόπου σεισμοπλήκτους περιοχάς. Παρακαλῶ ἐγκρίνατε 132.100)8.......». Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου εἶδε τὴν κοινὴν γνώμην τοῦ Ναυτικοῦ, εἶδε τοὺς κυβερνήτας, εἶδε τὰ πληρώματα μέσα εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν Κεφαλλῆνες καὶ Ἰθακήσιοι καὶ Ζακυνθινοὶ ναῦται, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νὰ βοηθήσουν, εὑρεθεὶς ἐνώπιον αὐτῆς τῆς κοινῆς γνώμης τοῦ Ναυτικοῦ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου Ὑποναύαρχος Τούμπας, ἔκαμεν αὐτὸ τὸ σῆμα.

§107Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τί ἡμερομηνίαν ἔχει τὸ σῆμα αὐτό;

§108Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. 13 Αὐγούστου. Ὥραν 21.00′. Τὸ ἴδιο βράδυ ὥραν 23.50′ ἀπεστάλη ἡ ἑξῆς ἀπάντησις εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου: «Προτεινομένη ἐνέργεια δὲν ἐγκρίνεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ λόγῳ πολιτικῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ ὀργάνωσιν Διοικήσεως εἰς σεισμόπληκτον περιοχήν. 132351)8 ......». Ἀλλ’ ἡ δυσανασχέτησις καὶ ἡ ἀγωνία τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του ἐνετείνετο καὶ τὴν ἑπομένην εἰς τὰς 14 Αὐγούστου τηλεγραφεῖ πρὸς τὸ Γ.Ε.Ν. τὰ ἑξῆς: «Σῆμα σας 132.351)8. Ἀναφέρω ὅτι πρόθεσις μεταβάσεώς μου ἐπὶ τόπου εἰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ ὀργάνωσιν διοικήσεως εἰς περιοχήν. Θεωρῶ παρουσίαν μου χρήσιμον, ἵνα δυνηθῶ ἔχω προσωπικὴν γνώμην ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν ὑπ’ ἐμὲ πλοίων εἰς τὴν ἔκτακτον αὐτὴν περίστασιν. Παρακαλῶ ἐγκρίνατε ὅπως μεταβῶ μὲ ἓν τῶν ὑπὸ τὰς διαταγάς μου ἀντιτορπιλλικῶν. 141313)8». Καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐν τῷ μεταξὺ εἶχε διατάξει νὰ ἑτοιμασθῇ ὁ «Λέων» διὰ νὰ πλεύσῃ πρὸς Τῆνον, ὑπ’ εὐθύνην του, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου διέταξε νὰ ἑτοιμασθῇ τὸ «Ἀετός», ὥστε νὰ ἐπιβῇ αὐτοῦ καὶ νὰ φύγῃ. Τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ὅταν ἔλαβε τὸ σῆμα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου τὸ κατηύθυνε εἰς τὸν «Λέοντα» ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέβαινεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς μεταβαίνων εἰς Τῆνον.

§109Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ποῖος σᾶς ἔδωσεν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα;

§110Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶναι σήματα, εἶναι εὔκολον νὰ τὰ ἔχῃ κανείς.

§111Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Εἶσθε ὀλίγον ἀνακόλουθος. Ἀναφέρατε ἕνα τηλεγράφημα τοῦ Ναυάρχου Τούμπα ποὺ λέγει ὅτι θέλει νὰ πάῃ μὲ τὸν «Λέοντα». Ὁμιλῶν περὶ τοῦ τηλεγραφήματος τῆς 14ης Αὐγούστου εἰς αὐτὸ λέγει ὅτι ἡ πρόθεσίς του δὲν εἶναι διὰ νὰ ὀργανώσῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιβλέψῃ τὸ ἔργον τῶν ἐκεῖ εὑρισκομένων πλοίων. Σεῖς λέτε ὅτι δὲν ὑπῆρξαν πλοῖα τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ εἰς τὰς Νήσους, ἐνῷ τὰ πλοῖα τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ εὑρίσκοντο ἐπὶ τόπου ἀπὸ τὸ πρῶτον 24ωρον.

§112Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὰ πλοῖα τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ εὑρέθησαν τὴν 11 τοῦ μηνός, ἐνῷ οἱ σεισμοὶ ἔγιναν εἰς τὰς 9 τοῦ μηνός. Εἰς τὸν τόπον τῶν σεισμῶν ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ὀργάνωσις ἐγένετο χωρὶς τὴν παρουσίαν ἡγέτου, διότι μόλις τὴν Κυριακὴν εἰς τὰς 17 Αὐγούστου μετέβη πρὸς ὀργάνωσιν καὶ παρακολούθησιν τῆς ἐξορμήσεως τοῦ Στόλου ὁ κ. Καρβέλης εἰς Πάτρας. Μετέβη ἐκεῖ διὰ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τὸν κ. Ἰατρίδην. Ὁ Στόλος δὲν ἐξεκίνησε τότε ὠργανωμένος ἀπὸ τὸν Ναύσταθμον.

§113Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα τοῦ Ναυάρχου Τούμπα εἶναι σαφές. Λέγει ὅτι θέλει νὰ πάῃ διὰ νὰ ἐπιβλέψῃ τὸ ἔργον τῶν ἐκεῖ εὑρισκομένων πλοίων.

§114Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἀπὸ τὸν «Λέοντα» ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον ὅπως ἀναφερθοῦν ταῦτα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὴν ἑπομένην ἀπαντοῦν, εἰς τὰς 15 τοῦ μηνὸς ἀπὸ Γ.Ε.Ν. εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, ὅτι: «Ἐν συνεχείᾳ πρὸς σῆμα σας 150245)8 Ὑφυπουργοῦ ἐπὶ «Λέοντος» πρὸς Γ.Ε.Ν. Αἴτησίς σας ἐτέθη ὑπ’ ὄψει Προέδρου Κυβερνήσεως, κατόπιν ἐντολῆς Υ.Ε.Α. καὶ δὲν ἐνεκρίθη. Τοῦτο, διότι ἐκτιμᾶται ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ δημιουργηθῇ ἀνωμαλία εἰς ἐγκατασταθεῖσαν Διοίκησιν καὶ θὰ ἀπασχοληθῇ μετὰ τοῦ στόλου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ διατάξῃ ἐν καιρῷ δυνατότητα μετακινήσεώς σας εἰς περιοχήν». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διεξήχθη ἡ ἀλληλογραφία καὶ ἐτελείωσε τὸ θέμα τῆς μετακινήσεως, τῆς ὠργανωμένης μετακινήσεως τοῦ στόλου. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον παραμένει εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀνδρῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης παρεδέχθη ὅτι οἱ ἀσκοῦντες τὴν ἐξουσίαν ἔχουν ἕνα παραπέτασμα ποὺ δὲν τὰ μαθαίνουν ὅλα, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Δυστυχῶς, δὲν ἔφθασεν οὔτε μέχρι τοῦ σεβαστοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε καὶ τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὁ πόνος, ὁ ὁποῖος κατέλαβε τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν. Πρῶτον διότι δὲν ἔγινεν ἡ συνεισφορά, ἡ ὁποία ἔγινε ἀπὸ τὰ μεμονωμένα πολεμικὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Δὲν ἔγινεν ἡ δέουσα προπαγάνδα καὶ ὁ κόσμος ἔμεινε μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁλοκληρωτικῶς τὸ Β. Ν. ἔμεινεν ἐν ἀδρανείᾳ. Καὶ δεύτερον, διότι εἶχε τὴν ἀξίωσιν τὸ Β. Ν., ὅταν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἤρχισε νὰ δρᾷ ὁ στόλος τοῦ Ναυάρχου Μαουνμπάττεν, ὁ στόλος τοῦ Ναυάρχου Κάσσαντυ καὶ τοῦ πλοιάρχου τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ στόλου, εἶχε τὴν ἀξίωσιν καὶ τὸ Β. Ν. νὰ εἶναι ἐκεῖ καὶ ὁ Στόλος τοῦ Ναυάρχου Τούμπα, ὁ Ἑλληνικὸς στόλος. Ἕνα ἄλλο ζήτημα ἀκόμη. Πρὶν ἐκκινήσῃ διὰ τὴν Τῆνον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἔλαβε τὸ πρῶτον τηλεγράφημα τοῦ «Πάνθηρος», ὁ ὁποῖος εἰς τὰς 14 εὑρέθη ἐκεῖ — ἦτο τὸ μόνον πολεμικὸν πλοῖον, τὸ ὁποῖον εὑρέθη ἐκεῖ, ἔναντι τόσων ἄλλων ξένων — ποὺ διεξετραγώδει τὴν κατάστασιν τῆς Ζακύνθου καὶ ἔλεγεν ὁ κυβερνήτης, ὅτι ὑπάρχουν αὐταὶ καὶ αὐταὶ αἱ ἀνάγκαι καὶ ἐν ὑποσημειώσει, «ὅτι ὁ λαὸς τῆς Ζακύνθου, ἐνεθαρρύνθη ἀπὸ τὴν ἐμφάνισιν μεταξὺ αὐτοῦ, τῶν Βασιλέων». Τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν; Ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ ὅτι ὁ κόσμος αὐτὸς ὁ σεισμοπαθής, ὁ τόσα παθὼν καὶ τόσα ὑποφέρων, εἶχεν ἀνάγκην ψυχικῆς τονώσεως καὶ ἔπρεπε νὰ πλεύσῃ μὲ τὸν «Λέοντα» πρὸς τὴν Ζάκυνθον καὶ ὄχι πρὸς τὴν Τῆνον. Δι’ αὐτὸ τὸν ἐπικρίνομεν. Θὰ διερωτηθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, διατὶ δὲν ἔγινεν ἡ κίνησις αὐτή. Διατὶ δὲν ἐπῆγε ὁ στόλος ὠργανωμένος εἰς τὰ νησιὰ διὰ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε.

§115Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Διότι δὲν ἤσουν σὺ Ὑπουργός. (Γέλωτες).

§116Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἢ μᾶλλον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, δὲν ἐξετίμησε καλῶς τὴν κατάστασιν καὶ ἐκεῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὅπου ἐργάζεται, δὲν ἔμαθε μερικὰς παραδόσεις καὶ μερικὰ ἱστορικὰ τοῦ Β. Ν., ὥστε νὰ ἠξεύρῃ πῶς θὰ χειρίζεται τὰ διάφορα ζητήματα, καὶ μάλιστα πῶς θὰ διοικῇ τοὺς ἀνωτάτους ἀξιωματικούς. Οἱ Δόκιμοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν εἰσέλθουν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων, βλέπουν δύο μεγάλας εἰκόνας. Τὴν εἰκόνα τοῦ Κανάρη καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ Παύλου Κουντουριώτη. Καὶ ἀπὸ τὶς εἰκόνες αὐτές, διαμορφώνουν τὸ ἰδεῶδες των. Θέλουν νὰ γίνουν πυρποληταὶ σὰν τὸν Κανάρη, νὰ γίνουν ναυμάχοι σὰν τὸν Κουντουριώτην. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἰδεῶδες τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ν., οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων. Καὶ ὅταν ὁ Θεὸς τοὺς βοηθήσῃ καὶ ἡ τύχη νὰ σταδιοδρομήσουν, συμβαίνει τὸ φαινόμενον, ὅταν φθάσουν εἰς τοὺς ἀνωτάτους βαθμοὺς — ἐπειδὴ τὸ Ναυτικόν μας εἶναι μικρὸν —δύο ναύαρχοι νὰ ἔχουν προσωπικὰ μεταξύ των καὶ νὰ ἀντιμάχωνται. Εἶναι ἡ συνήθης ἀνθρωπίνη ἀντιζηλία ἀλλὰ εἶναι καὶ μία φιλοδοξία, ἡ ὁποία γεννᾶται ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν καὶ σὰν φθάσουν εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα, λέγουν: Ἐγὼ νὰ γίνω Κανάρης, ἐγὼ νὰ διοικήσω τὸν στόλον, καὶ γίνεται αὐτὴ ἡ εὐγενὴς ἅμιλλα καὶ ζηλοτυπία — ἂν θέλετε — τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν. Ἡ πολιτικὴ ἔρχεται εἰς τὸν ρόλον της εἰς τὸ Β. Ν. Ὅταν κατανοήσῃ αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, παρεμβαίνει, ἐκτιμᾷ ἀπολύτως τὰς τάσεις τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν καὶ τοὺς διοικεῖ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τοὺς ἀξιοποιεῖ ὅλους. Δὲν θὰ σᾶς ἀναφέρω παραδείγματα διοικήσεως τοῦ Β. Ν. ὅταν παρουσιάζωνται τοιαῦται προσωπικαὶ ἀντιθέσεις, ὅταν διώκουν τὸ Β. Ν. ἄνθρωποι τῆς παρατάξεώς μας. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα ἱστορικὸν γεγονός, ὅταν διῳκεῖτο τὸ Β. Ν. ἀπὸ ἀνθρώπους πρὸς τοὺς ὁποίους ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις συμπαθῶς διάκειται, ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ 1936–40. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, εἶχε τοποθετηθῆ ὡς Ὑφυπουργὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἕνας ἔντιμος καὶ σώφρων στρατηγός, ὁ στρατηγὸς Ἱπποκράτης Παπαβασιλείου, ὁ ὁποῖος διοικοῦσε τὸ Ναυτικόν. Εἴχομεν τότε καὶ δύο ναυάρχους, οἱ ὁποῖοι ἀντεμάχοντο μεταξύ των, συνεχίζοντες τὰς παραδόσεις αὐτὰς τοῦ Ναυτικοῦ, τῆς φιλοδοξίας, καὶ ζηλοτυπίας, ἄν θέλετε. Σωφρόνως καὶ εὐφυῶς φερομένη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη καὶ ὁ Ὑφυπουργός, οὔτε τοὺς ἔδιωξε τοὺς δύο ναυάρχους, οὔτε ἐπῆρε τὸ μέρος τοῦ ἑνὸς διὰ νὰ διώξῃ τὸν ἄλλον, ἐνῷ ἦτο ἀνεξέλεγκτος καὶ ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ ὅ,τι ἤθελεν, ἀλλὰ τοὺς ἠξιοποίησε καὶ τοὺς δύο. Τοὺς ἔκαμε νὰ ἀσκοῦν τὸ λειτούργημά των κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας τεραστίας εἰς τὴν Πατρίδα καὶ νὰ προπαρασκευάσουν τὸ Ναυτικὸν ποὺ ἔδωσε τὴν ἀποφασιστικὴν μάχην μετὰ τὴν 28 Ὀκτωβρίου 1940.

§117Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Μήπως ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ἔδιωξε κανένα ναύαρχον, κύριε συνάδελφε; Ὁ κ. Τούμπας παρῃτήθη, τὸν δὲ ἀείμνηστον Κουντουριώτην, τὸν πετάξατε σεῖς εἰς τὸν δρόμον. Πρέπει νὰ γνωρίζετε τὴν σύγχρονον ἱστορίαν τοῦ τόπου μας.

§118Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, ἐκείνη — διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω παραδείγματα ἐκ τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως — οὕτω ἐπολιτεύθη καὶ ἀξιοποίησε τὸ Β. Ν., τὸ ὁποῖον ἔδρασε τόσον καλά, ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ὁ σεβαστὸς Στρατάρχης καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον, ἔχομεν δύο ναυάρχους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι, ἄριστοι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Οὐδεὶς ψόγος δι’ οὐδένα Προσέφεραν ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα, ἀλλὰ κατέληξαν εἰς μίαν προσωπικὴν ἀντίθεσιν. Εἶχον προσωπικά, ἐλαυνόμενοι ἀπὸ τὴν παλαιὰν ἱστορίαν τοῦ Ναυτικοῦ. Ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν ἠναγκάσθη νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, γνωρίζων τὸν ἄνδρα, καὶ γνωρίζων καὶ τὴν ἱστορίαν αὐτὴν τοῦ Ναυτικοῦ, τοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ διορθώσῃ τὴν κατάστασιν, διότι ἴσως ἤθελε νὰ ἀξιοποιήσῃ καὶ τοὺς δύο αὐτοὺς Ναυάρχους. Ἦσαν χρήσιμοι εἰς τὸ Β. Ν. καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος καὶ οἱ δύο. Ὁ ἕνας, ὁ κ. Τούμπας, ὑπέβαλε παραίτησιν. Τότε ποὺ ἔκαμε τὰ προαναφερθέντα σήματα καὶ ἐζήτησεν ἐπιμόνως νὰ πλεύσῃ μὲ τὸν στόλον διὰ νὰ δράσῃ εἰς τὸ Ἰόνιον Πέλαγος, διετέλει ὑπὸ παραίτησιν, καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν τὸ ἐνέκρινεν, ἀλλὰ ἔκαμε διαταγὴν νὰ γίνῃ ἀνάκρισις πότε κατέβηκε καὶ πότε ἐπῆγε εἰς τὸ γραφεῖόν του ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου, σὰν νὰ ἐπρόκειτο διὰ κανένα ἡμερομίσθιον ἐργάτην. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἠμποδίσθη, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Λόγῳ αὐτῆς τῆς προσωπικῆς ἀντιθέσεως καὶ ἐλλείψει πείρας ἴσως περὶ τῆς ἱστορίας τῆς Διοικήσεως τοῦ Β. Ν. ἔμεινεν ἀδρανὴς ὁ στόλος, διότι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στόλου ὑπῆρχεν ἕνας ναύαρχος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ φύγῃ, διὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ παραίτησίς του, νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ Ναυτικόν. Διότι ἔτσι ἔκρινεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ἐπῆρε τὸ μέρος τοῦ ἄλλου, ἐνῷ κατὰ τὸ ἱστορικόν, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα, τὸ καλύτερον ἦτο νὰ σταθῇ εἰς τὸ μέσον καὶ νὰ ἀξιοποιήσῃ καὶ τοὺς δύο, διότι καὶ τους δύο αὐτοὺς Ναυάρχους τοὺς θέλει ἡ Πατρίς. Ἔκαμε, λοιπόν, σφάλμα καὶ ἕνεκα τοῦ σφάλματος αὐτοῦ καὶ τῆς κακῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων, ἔμεινεν ἀδρανὴς ὁ στόλος καὶ δὲν ἐπῆγεν ὁ στόλος μας νὰ ἐμφανισθῇ ὠργανωμένος δίπλα εἰς τοὺς ξένους στόλους καὶ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Αὐτὸ ἔπληξε καιρίως καὶ τὴν ψυχὴν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τὴν ψυχὴν τῶν σεισμοπλήκτων πληθυσμῶν. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐνεργήσας, ὅπως ἐνήργησε, κακῶς ἐκτιμήσας τὰ πράγματα, ὅπως τὰ ἐξετίμησεν ἐκ προσωπικῆς ἀντιθέσεως, την ὁποίαν τυχὸν εἶχεν ἐναντίον τοῦ ναυάρχου Τούμπα, ἀρχηγοῦ τοῦ στόλου, διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον σᾶς ἐξέθεσα, κακῶς ἐνήργησε, κακῶς ἠδράνησε, κακῶς ἀνταπεκρίθη εἰς τὸ αἴτημα τοῦ στόλου καὶ δὲν τὸν ἔστειλεν εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου αὐτοῦ εἶναι ἐπικριτέος. Νομίζω, ὅτι ὁσάκις παρουσιάζεται ἔκτακτος περίστασις εἰς τὰ νησιά, πρέπει νὰ χρησιμοποιῆται ὠργανωμένος στόλος, διότι ὁ στόλος, τὸ πολεμικὸν πλοῖον, μὲ τὰ κανόνια του, μὲ τὴν σημαίαν του, μὲ τὴν ἐμφάνισίν του, προσφέρει μίαν τεραστίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν λαὸν τῶν νήσων. Δηλαδὴ τὸ ἠθικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ παντός. Ἡ ἐμφάνισις ἑνὸς πολεμικοῦ πλοίου προκαλεῖ τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ ἐμψυχώνει τοὺς νησιώτας, ὅταν ὑφίστανται ἕνα πλῆγμα. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε τὸ καθῆκον της καὶ παρεσύρθη ἀπὸ κακὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων. Εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ ναυτικοῦ δὲν ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις καὶ ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταλάβῃ ὅτι καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντιζηλία καὶ ἀντιγνωμία ἢ ἀντιθέσεις, αἱ ἀντιθέσεις αὐταὶ ἐξουδετεροῦνται καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ἑνοῦνται διὰ τὸ καλὸν τῆς Πατρίδος. Παρεσύρθη ἀπὸ αὐτὴν τὴν προσωπικὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὸν στόλαρχον ναύαρχον Τούμπαν καὶ δι’ αὐτὸ παρέλειψε τὸ καθῆκον του καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἐξετέλεσεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου πλήρως τὸ καθῆκον του καὶ δι’ αὐτὸ τὸν ἐπεκρίνομεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεκφωνεῖται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐπερώτησις. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§120Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμπληροῦται μετ’ ὀλίγας ἡμέρας τετράμηνον ὁλόκληρον, ἀφ’ ἧς μία ἀνείπωτος συμφορὰ ἔπληξε τὰς τρεῖς ὡραίας νήσους τοῦ Ἰονίου Πελάγους. Εἰς ἑκατοντάδας ἀνέρχονται τὰ θύματα δεκάδες χιλιάδων ταλαιπωρηθέντων καὶ ταλαιπωρουμένων εἰσέτι πολιτῶν τῆς περιοχῆς ἐκείνης, καὶ κατὰ μίαν πρόχειρον ἐκτίμησιν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, εἰς 200 ἑκατομ. δολλάρια ὑπολογίζεται ἡ ἀξία τοῦ ἐξαφανισθέντος ὑλικοῦ πλούτου. Τότε, ὅταν αὐτὰ τὰ τραγικὰ γεγονότα διεδραματίζοντο καὶ συνεκλονίζετο εὐλόγως ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εὑρίσκετο ἐν διακοπαῖς. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ κάπως ἐκδηλωθεῖσα δυσφορία ἀπό τινας κυβερνητικοὺς συναδέλφους, διότι τὸ θέμα ἦλθεν ἐνώπιόν σας τώρα ποὺ ἀρχίζει τὰς ἐργασίας της ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ἡ Κυβέρνησις, ὀρθῶς πράξασα, τὸ ἔφερεν ἡ ἰδία διὰ μιᾶς περικοπῆς τῆς ὁμιλίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀλλὰ εἰς τὸν λόγον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ὁ ἀντίλογος. Ἐν προκειμένῳ, μάλιστα, ὑπῆρξε καὶ κάποια ἀνωμαλία εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, διότι, ἐνῷ ὑπῆρχε σχετικὴ ἐρώτησις καὶ κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἔπρεπε νὰ δοθῇ ὁ λόγος πρῶτον εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας, συνέβη ὥστε πρῶτον νὰ ὁμιλήσῃ ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ οἱ ἐπερωτῶντες ἀναπτύξουν τὴν ἐπερώτησίν των.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν σημερινήν, λέγετε;

§122Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐτησίου κυβερνητικοῦ ἀπολογισμοῦ, ὁ ἐκ τῶν ἐκπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἀναπτύξῃ τὰ τῆς ἀσκηθείσης πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων. Συνέβη εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ πρωθύστερος ὁ χειρισμὸς τοῦ θέματος. Δὲν εἶναι μομφὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀντίληψις, ὅτι τάχα τὸ θέμα δὲν ἤξιζε τὸν κόπον νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν, διότι αὕτη εὑρίσκετο ἐν διακοπαῖς, ὅταν τὰ τόσον τραγικὰ αὐτὰ γεγονότα ἔλαβον χώραν.

§123Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Τὸ θέμα ἀξίζει τὸν κόπον, ἀλλὰ σεῖς κάμνετε ζημίαν.

§124Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ ὅτι σπεύδετε νὰ διατυπώσητε ἐπίκρισιν πρὶν μὲ ἀκούσητε, σημαίνει ὅτι εἶσθε προκατειλημμένος καὶ εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ μὲ ἀκούσητε κἄν, ἐὰν πρόκειται μὲ προκατάληψιν νὰ μὲ παρακολουθήσετε.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λιβαδᾶ, μὴ κάμνετε διακοπάς, διότι παρατείνεται ἀσκόπως ἡ συνεδρίασις.

§126Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν τὰ τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ἔλαβε τὰ μέτρα, ὥστε ὁ στόλος ὁ πολεμικὸς τῆς χώρας νὰ εὑρεθῇ ἐγκαίρως καὶ ἐν πλήρει συνθέσει πλησίον τῶν σεισμοπαθῶν. Καὶ ἀκόμη ἔκρινεν ὅτι ἐκ τῆς παραλείψεως αὐτῆς δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἀναγκαία ἠθικὴ ἐνίσχυσις εἰς τὸν πληθυσμόν. Ἡ ἀντίληψίς μου εἶναι ὅτι πέραν αὐτῆς τῆς ἠθικῆς πλευρᾶς τοῦ ζητήματος, τὸ ὅτι δηλαδὴ ἀπέλιπεν ἡ ἠθικὴ συμπαράστασις τοῦ πολεμικοῦ μας στόλου πρὸς τοὺς σεισμοπαθεῖς καὶ ὅτι ἐτρώθη μία παγία καὶ ἱερὰ παράδοσις τοῦ στόλου μας, πέραν αὐτοῦ εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ θέλω τὸ ἀποδείξει διὰ τῶν χειρῶν μου, ὅτι ἡ παράλειψις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο παραίτιος νὰ αὐξηθοῦν καὶ διευρυνθοῦν αἱ ζημίαι εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπῆρξε διαφωνία περὶ τὰς ἡμέρας καὶ τὰς ὥρας καθ’ ἃς ἔλαβον χώραν αἱ ἀλλεπάλληλοι σεισμικαὶ δονήσεις καὶ πότε ἔφθασαν τὰ σήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δι’ ὀλίγων θὰ ἐπισημάνωμεν τὰ χρονικὰ ταῦτα σημεῖα. Ὁ πρῶτος σεισμὸς ἔλαβε χώραν τὴν πρωΐαν τῆς 9 Αὐγούστου 1953, ἡμέραν Κυριακήν. Πλήσσει ὁ σεισμὸς αὐτὸς τὴν Ἰθάκην καὶ τὴν Σάμην τῆς Κεφαλληνίας. Ὁ κ. Βασιλᾶτος εἶπεν ὅτι τὴν 6ην μ.μ. τῆς Κυριακῆς 9.8.53 ὑπάρχει εἰς χεῖρας του τὸ τηλεγράφημα ἐκεῖ εὑρισκομένου συναδέλφου, διὰ τὴν ἐπελθοῦσαν συμφορὰν καὶ τὴν 6.30 μ.μ. ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δέχεται τὸν συνάδελφον κ. Βασιλᾶτον, καὶ οὕτως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐγνώριζεν ἔκτοτε ὅτι ἡ Σάμη καὶ ἡ Ἰθάκη ὑπέστησαν συμφορὰς ἀπὸ τὴν σεισμικὴν δόνησιν. Τὸ σῆμα ἄρα ἔφθασε εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἰδίαν ἡμέραν. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, πότε νομίζετε ὅτι φθάνει εἰς τὴν Κεφαλληνίαν τὸ πρῶτον πλοῖον, περὶ τῆς ἀποστολῆς τοῦ ὁποίου ἐμερίμνησεν ἡ Κυβέρνησις; Τὴν Τετάρτην.

§127Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι ἀνακρίβεια αὐτό.

§128Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁλοκληρώσω.

§129Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐὰν εἴχατε ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς, θὰ μᾶς ἐνισχύατε, ἐνῷ μὲ αὐτὰ ποὺ ἀρχίσατε ἀπὸ τὶς πρῶτες ἡμέρες, ἀπέτυχεν ὁ ἔρανος εἰς τὴν Ἀμερικήν.

§130Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Μεταξᾶ, ἀπὸ σᾶς δὲν περίμενα ποτὲ νὰ διατυπώσητε τοιαύτην ἄποψιν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν τόσον εὐκόλως νὰ μετακινῶνται αἱ εὐθῦναι ἀπὸ τοὺς ὤμους τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ γεγονὸς ὅτι, ὅταν τὸ θέμα ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἠκούσθησαν λόγοι συγκινητικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ θεωρηθοῦν ὡς θετικὴ ἐνίσχυσις πρὸς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ νὰ λέγετε, λοιπόν, ὅτι ὁ ἔρανος ἀπέτυχεν ἐξ αἰτίας τοῦ ἐλέγχου ὁ ὁποῖος ἠσκήθη, εἶναι ἀπαράδεκτον. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρύομαι τὰ στοιχεῖα ἀπὸ ὑπευθύνους πηγάς. Ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. Κανελλοπούλου καὶ Βασιλάτου, προκύπτει ὅτι τὴν 9ην Αὐγούστου ἐπλήγησαν αἱ δύο Νῆσοι καὶ τὸ ἀπόγευμα τῆς ἰδίας ἡμέρας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβε γνῶσιν. Τὴν Δευτέραν τὸ ἀπόγευμα, ἀναχωρεῖ μετὰ 24 ὥρας τὸ ἁρματαγωγὸν «Ἀλφειός», διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Σάμην τὴν 6 μ.μ. τῆς Τρίτης, εἰς δὲ τὸ Ἀργοστόλιον τὴν 8ην πρωϊνὴν τῆς Τετάρτης. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ καθυστέρησις, διὰ τὴν ὁποίαν ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν. Ταῦτα συνέβησαν τὴν 9ην Αὐγούστου. Μετὰ ταῦτα ἔχομεν ἀνάπαυλαν μιᾶς ἡμέρας καὶ τὴν πρωΐαν τῆς 11 Αὐγούστου περὶ ὥραν 5.30 π.μ. πλήσσεται ἡ Ζάκυνθος, τὴν αὐτὴν δὲ ὥραν καταστρέφεται ἡ Ἀνατολικὴ πλευρὰ τῆς Κεφαλληνίας. Καὶ ἐνῷ τὴν πρωΐαν τῆς ἰδίας ἡμέρας φθάνει τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Ζακύνθου πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τοῦ ὁποίου πληροφορεῖται ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐκ τοῦ σεισμοῦ κατέστησαν ἀχρησιμοποίητα τὰ 70% τῶν κατοικιῶν τῆς πόλεως, οὐδὲν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν γίνεται εἰς τρόπον ὥστε ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, ἀναχωρῶν ἐκ τοῦ Ἀράξου τὴν 3.30′ μ.μ. τῆς Τετάρτης, οὐδὲν σχετικὸν γνωρίζει καὶ κατευθυνόμενος πρὸς Κεφαλληνίαν καὶ διερχόμενος ἐξ ἰδικῆς του ἐμπνεύσεως ἐκ Ζακύνθου, εὑρίσκεται ἐνώπιον πυρκαϊᾶς. Περαιτέρω, ὅταν συνέβησαν οἱ τελικοὶ καταστροφικοὶ σεισμοί, παρ’ ὅλον ὅτι συνεπεία τῶν σεισμῶν τῆς μεσημβρίας τῆς Τετάρτης εἶχε καταρρεύσει τὸ Τηλεγραφεῖον Ζακύνθου, ἕνας ἀσυρματιστὴς ἦτο ἐγκατεστημένος καὶ ὁ ἀσυρματιστὴς ὁ ὁποῖος μεταδίδει ἓν S.O.S. διὰ νὰ εἴπῃ: «Αὐτὴν τὴν στιγμὴν καταστρέφεται ἡ Ζάκυνθος ὁλόκληρος» καὶ τραυματισθεὶς διακόπτει τὴν μετάδοσιν τοῦ σήματος. Συγχρόνως, ὁ Λιμενάρχης Ζακύνθου ἀναχωρεῖ διὰ Κυλλήνην καὶ ἐκεῖθεν ἀπέστειλε τηλεγράφημα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀναφέρει τὰ τῶν νέων σεισμῶν. Ἀκόμη ἐπληροφορήθην, καὶ δὲν ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι ἀνταποκριτὴς τοῦ Πρακτορείου ASSO-CIATED PRESS ἀπὸ ἀεροπλάνον ἔλαβε φωτογραφίαν τῆς καιομένης Ζακύνθου τὴν Τετάρτην, ἡ ὁποία τὸ ἀπόγευμα τῆς ἰδίας ἡμέρας ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκ τριῶν συνεπῶς πηγῶν ὑπῆρχον πληροφορίαι, διὰ τὰς καταστροφάς, τὰς ὁποίας ἐπέφερον οἱ σεισμοὶ εἰς Ζάκυνθον. Τὰ ἀναφέρω αὐτὰ διὰ νὰ ἐρευνηθῇ καὶ ἡ ἄλλη πλευρά, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ὁ κ. Ζορμπᾶς, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἁπλῶς ἡ ἔλλειψις τῆς ἠθικῆς συμπαραστάσεως ἐκ τῆς ἀπουσίας τοῦ στόλου. Ὑπῆρχε καὶ ἄλλη συνέπεια, διότι ἐὰν τὰ ἀντιτορπιλλικὰ εἶχον ἀποπλεύσει τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ, δὲν θὰ ἐπήρχετο ἡ καταστροφὴ τῆς Ζακύνθου ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς. Ἐάν, πολλῷ μᾶλλον, ἡ «Ἑλλάς», διὰ τὴν ὁποίαν τελικῶς ἀπεδείχθη ὅτι ἠμποροῦσε νὰ κινηθῇ ἐντὸς 4ώρου, ἐκινεῖτο ἀπὸ τῆς Δευτέρας, ἀπὸ τῆς Τρίτης, πρὸς τὰς Νήσους, ὁ πλοῦτος ἐκεῖνος τῆς Ζακύνθου θὰ ἦτο ἀκόμη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος καὶ θὰ ἐξηκολούθει ἡ ὡραία νῆσος τοῦ Ἰονίου νὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὸν πλοῦτον αὐτόν.

§131Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὑπῆρχον, κύριε συνάδελφε, καὶ πλοῖα πυροσβεστικά, τὰ ὁποῖα δὲν ἐκινήθησαν.

§132Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ ἀρξαμένη ἀπ’ ἀρχῆς συζήτησις, ἐὰν πρέπει νὰ σταλῶσιν ἀντιτορπιλλικὰ ἢ ἁρματαγωγά, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπῆρξεν ἐσφαλμένη. Ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ μεταβῶσι καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς δὲ αὐτὸ ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅτι διὰ λόγους, σχέσιν ἔχοντας μὲ τὴν ἔλλειψιν χώρου, μὲ τὴν δυσχέρειαν φορτώσεως καὶ ἐκφορτώσεως, προεκρίθη ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἁρματαγωγοῦ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ συναδέλφου ἐκ Κεφαλληνίας κ. Βασιλάτου, φωτίζει ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τὴν κυβερνητικὴν τακτικήν. Τὴν 4ην ἀπογευματινὴν τῆς Δευτέρας ἐνῷ εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς εὑρίσκετο ὁ Ὑποναύαρχος κ. Τσάτσος, ὁ κ. Βασιλᾶτος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, εἰδοποιοῦντο ὅτι τὸ ἀντιτορπιλλικὸν τοὺς ἀνέμενε ἕτοιμον νὰ ἀναχωρήσῃ. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀρθῶς κατ’ ἀρχήν, εἶχε στραφῆ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ἐκείνην. Τί συνέβη ὅμως; Ὁ κ. Βασιλᾶτος εἶχε μίαν ἔμπνευσιν τὴν στιγμὴν ἐκείνην καί, καθ’ ἃ ὑποστηρίζει εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, τῇ εἰδικῇ του εἰσηγήσει προτιμᾶται τὸ ἁρματαγωγὸν ἀπὸ τὸ ἀντιτορπιλλικόν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ μεταφερθοῦν καὶ ἐφόδια. Φαίνεται, λοιπόν, ὅτι ἐνῷ ἦτο ὀρθὴ ἡ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως, τυχαῖον περιστατικὸν παρενεβλήθη, διὰ νὰ μετατρέψῃ τὴν Κυβερνητικὴν γραμμὴν καὶ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἕνα βαρύτατον παράπτωμα. Καὶ ἐπειδὴ οἱ συνάδελφοι ἐκ τῶν Νήσων, διακόπτουν διὰ νὰ εἴπουν ὅτι τάχα κάμνω οὐχὶ καλόπιστον ἀντιπολίτευσιν καὶ ἐπειδὴ ἀπὸ ἐκείνους καθιερώθη ἡ τακτικὴ νὰ ἀναγινώσκωνται κατὰ σύστημα ἐφημερίδες ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐγὼ μὲν δὲν θὰ μιμηθῶ τὸ παράδειγμά των, ἀλλ’ ἁπλῶς θὰ ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν ἐφημερίδος, ἡ ὁποία, ἐκ παραδόσεως, δὲν συμπαθεῖ τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ εὑρίσκεται παράπλευρος σήμερον εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, τῆς «Καθημερινῆς», ἀπὸ δημοσίευμά της τῆς 20 Αὐγούστου, δηλαδὴ 13 ἡμέρας μετὰ τὰ γεγονότα, ὅταν ἡ ἠρεμία εἶχεν ἐπικρατήσει καὶ ψύχραιμος σκέψις διεῖπεν ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠσχολοῦντο μὲ τὸ θέμα τοῦτο. Λέγει ἡ ἐφημερίς: «Εἰδικῶς ἡ «Ἕλλη» διαθέτει πλῆρες χειρουργεῖον καὶ διαμερίσματα τοιαῦτα, ὥστε θὰ ἠδύνατο νὰ παίξῃ πλήρως τὸν ρόλον πλωτοῦ νοσοκομείου καὶ θὰ παρεῖχεν ὄντως πολύτιμον βοήθειαν, διότι ἡ ἐξαιρετικὴ ταχύτης του θὰ ἐπέτρεπε νὰ φθάσῃ εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς ἐνωρίτερον ἀπὸ τὰ ἀντιτορπιλλικά. Ἐὰν εὐθὺς μετὰ τὴν πρώτην ἀναγγελίαν τῶν σεισμῶν, τὰ διαθέσιμα σκάφη τοῦ στόλου ἀπέπλεον ἀπὸ τὰς βάσεις των, πολλαὶ ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις θὰ ἐσώζοντο, μέγα ποσοστὸν δυστυχίας θὰ ἀνεκουφίζετο καὶ τὸ Β. Ν. θὰ παρεῖχε βεβαίως μίαν καλὴν εἰκόνα....». Ἀναφέρει περαιτέρω ποίαν βοήθειαν παρέσχον πολύτιμον οἱ σύμμαχοι στόλοι, οἱ ὁποῖοι ἀπηρτίζοντο ἀπὸ πολεμικὰ καὶ ὄχι μεταφορικὰ πλοῖα, ἐν ἀντιθέσει μὲ τὸ Ἑλληνικὸν Βασιλικὸν Ναυτικόν, τὸ ὁποῖον ἐνεφανίσθη προδίδον μίαν λαμπρὰν παράδοσιν 30 αἰώνων καὶ προσθέτει: «Καὶ ὅμως. Ὅταν ἡ μοῖρα τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ στόλου πληροφορῆται ἐν πλῷ πρὸς Παλαιστίνην τὴν πλήξασαν τὰς νήσους συμφοράν, ὁ Ἀρχηγός της μεταβάλλει αὐτοβούλως πορείαν καὶ κατευθύνεται ὁλοταχῶς πρὸς τὰ Ἑπτάνησα, παρέχει πολύτιμον βοήθειαν διὰ νὰ ἀποδείξῃ ἔτσι ὅτι ὁ νόμος τῆς ἀμέσου ἀποστολῆς πολεμικῶν πλοίων πρὸς σεισμοπλήκτους νήσους εἶναι τόσον στοιχειώδης, ὥστε ἂν καὶ ἀριθμῇ βίον 30 μόλις μηνῶν νὰ τὸν γνωρίζῃ καὶ νὰ τὸν ἐφαρμόζῃ ὀρθῶς καὶ ἀμέσως. Ἡ ἀνωτάτη ἡγεσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Β. Ν. ὄχι μόνον δὲν ἐφήρμοσε τὸν νόμον αὐτόν, ἀλλὰ καὶ ὅταν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου Ναύαρχος Τούμπας τὸν ὑπενθυμίζῃ, κλείει ἑρμητικῶς τὰ ὦτα καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀσχολῆται περὶ ἄλλα ἀσήμαντα. Ἐπὶ πλέον εἰς τὴν Κυβερνητικὴν Ἐπιτροπὴν δηλοῦται ὅτι ὅλα τὰ ἀντιτορπιλλικὰ τοῦ στόλου εἶναι ἐν ἐπισκευῇ καὶ ἦτο γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τῆς Δευτέρας 10 π. μ. ἐτέλουν εἰς 4ωρον ἑτοιμότητα δύο ἀντιτορπιλλικὰ καὶ τρίτον ἠδύνατο ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ ἑτοιμασθῇ». Ἐν συνεχείᾳ ἡ ἐφημερὶς ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀκατανόητον ἄρνησιν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ μετάβασις τοῦ Ναυάρχου Τούμπα εἰς τὸν τόπον τῆς συμφορᾶς καὶ εἰς τὴν ἀξιέπαινον πρωτοβουλίαν τοῦ ἰδίου νὰ κινητοποιήσῃ σκάφη καὶ ὑγειονομικὸν προσωπικὸν πρὸς τὰς νήσους. «Καὶ οἱ διευθύνοντες σήμερον τὸ Β. Ν. δὲν ἐγκρίνουν τὴν ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου ἐκπλήρωσιν τοῦ ἐπιβαλλομένου καθήκοντός του». Ἰδοὺ ἀκόμη μία τελευταία περικοπὴ ἐκ τοῦ ἄρθρου. «Ἡ ὑπόθεσις ὅμως τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, δὲν εἶναι ὑπόθεσις καμμιᾶς Κυβερνήσεως. Εἶναι ὑπόθεσις ἐθνική. Καὶ δὲν ἐπιτρέπεται, ἵνα μὴ τυχὸν ἐμφανισθῇ τὸ κυβερνητικὸν ἔργον ἀσυντόνιστον, νὰ ρίπτεται «τοῖς κυσὶ» τὸ γόητρον καὶ ἡ πίστις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὸ ὅπλον τῶν γενναίων καὶ προσφιλῶν ἐθνικῶν παραδόσεων. Τὸ Γ.Ε.Ν., τὸν ὑφυπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὰς Ἐπιτροπάς, τοὺς ὑπουργούς, τοὺς οἱουσδήποτε ἄλλους, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δύναται νὰ τοὺς ἀγνοῇ καὶ νὰ τοὺς θυσιάζῃ διὰ τὴν προκοπήν του. Δὲν δέχεται ὅμως, οὔτε καὶ θὰ δεχθῇ ποτέ, νὰ θυσιασθῇ τὸ Ναυτικόν του πρὸς χάριν τῶν ὀλιγωρησάντων. Ὁ Θεὸς ἔπλασε τὸν κόσμον, τὸ Ληξοῦρι καὶ τοὺς ἄλλους τόπους καὶ εἰς τὰς θείας ἀνεξερευνήτους βουλάς Του ἀνήκει τὸ δικαίωμα νὰ σείῃ ἐκ θεμελίων καὶ νὰ καταστρέφῃ τὰ Ἑπτάνησα. Τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν ὅμως τῆς Ἑλλάδος, δὲν τὸ ἔπλασεν ἡ ἡγεσία τοῦ Γ.Ε.Ν., οὔτε ὁ ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, οὔτε καὶ ἄλλος κανεὶς ἀπὸ ἐκείνους ποὺ συνήργησαν διὰ τὴν διαπόμπευσίν του. Τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν εἶναι τὸ πλάσμα τῶν θυσιῶν, τοῦ αἵματος καὶ τῆς ἐνδόξου ἱστορίας τριῶν χιλιετηρίδων καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐλαφρᾷ καρδίᾳ παράδοσίν του εἰς τὸν παγκόσμιον ψόγον. Ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει τὸ ἀδιαφιλονίκητον δικαίωμα νὰ ἀναμείνῃ τὴν εἰς σύντομον χρόνον ἐκδήλωσιν τῶν κυβερνητικῶν ἐν προκειμένῳ ἐνεργειῶν». Ἡ μόνη ἐνέργεια ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἡ ἀποδοχὴ τῆς παραιτήσεως τοῦ Ναυάρχου Τούμπα, διὰ τὴν ἀνάκλησιν τῆς ὁποίας ἀξιεπαίνους εἶχε καταβάλει προσπαθείας ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ μάτην ἐγένετο προσπάθεια νὰ παρασταθῇ ὅτι τάχα ἐχρειάζετο μὴν ὁλόκληρος διὰ νὰ καταστῇ ἕτοιμος πρὸς ἀπόπλουν ἡ «Ἕλλη». Ἤρκουν 20 ἄνδρες καὶ μία μικρὰ ποσότης 150 τόννων πετρελαίου διὰ νὰ κινηθῇ ἐντὸς 4ώρου. Καὶ εἴδατε, κύριοι συνάδελφοι, πόσαι καταστροφαὶ θὰ ἀπετρέποντο, ἐὰν ἡ «Ἕλλη» εἶχεν ἀναχωρήσει, οὐχὶ τὴν Κυριακήν, οὐχὶ τὴν Δευτέραν, ἀλλ’ ἔστω καὶ τὴν Τρίτην. Καὶ τὴν Τετάρτην ἀκόμη τὸ πρωΐ ἐὰν εἶχεν ἀναχωρήσει, θὰ προελάμβανε τὴν πυρκαϊὰν τῆς Ζακύνθου ἡ ὁποία τὴν παρέδωσεν εἰς τὴν πλήρη καταστροφήν. Γνωρίζετε πότε ἔφθασαν τὰ πρῶτα μέσα — λίαν ἀσθενῆ δὲ — κατασβέσεως πυρός: Τὴν Πέμπτην τὸ ἀπόγευμα. Ὡσὰν ὁ Ἄραξος νὰ ἀπεῖχε πολὺ διὰ νὰ πετάξῃ ἕνα ἀεροπλάνον καὶ νὰ σταλοῦν ἐντὸς τοῦ ἀπογεύματος τῆς Τετάρτης ἰσχυρὰ πυροσβεστικὰ μέσα διὰ νὰ προλάβουν τὴν καταστροφήν. Καὶ ἐὰν ἀκόμη, ἀντὶ τοῦ ἁρματαγωγοῦ «Ἀλφειὸς» εἶχε κινηθῇ ἕνα ἀντιτορπιλλικὸν τὴν Δευτέραν τὸ ἀπόγευμα, θὰ ὑπῆρχον τὰ μέσα ἐγκαίρου ἀντιμετωπίσεως τοῦ πυρός, διότι μέχρι τῆς Πέμπτης ὑπῆρχον ἑστίαι μόνον πυρκαϊᾶς. Ἤρχισεν ὅμως ἡ κατάσβεσις, ἀφ’ ἧς τὸ ξένον καταδρομικόν. τὴν Πέμπτην τὸ βράδυ....

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ξένον καταδρομικὸν ἔφθασε τὸ πρωΐ τῆς Πέμπτης. Οὐδὲν ξένον πλοῖον εἶχε φθάσει εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, πρὸ τῆς πρωΐας τῆς Πέμπτης.

§134Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἔφθασε μόνον τὴν Πέμπτην τὸ πρωΐ, διότι, ἐὰν ἔφθανε ἐνωρίτερον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπρόλαβε νὰ κάμῃ, νὰ στείλῃ δηλαδὴ τὸν Ἑλληνικὸν στόλον. Ἰδού, λοιπόν, ποίας ὀλεθρίας συνεπείας εἶχεν ἡ παρατηρηθεῖσα σύγχυσις καὶ ὀλιγωρία τῆς Κυβερνήσεως.

§135Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὅταν σείεται ἡ γῆ καὶ πέφτουν τοῖχοι, δὲν σβήνονται αἱ πυρκαϊαί.

§136Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς νὰ ἐπεκταθῶ καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν παρασχεθέντων πρώτων μέσων περιθάλψεως εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους, διότι τὸ πρᾶγμα εἶναι συναφές. Ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις, διότι ἄλλο τι δὲν εἶχε νὰ πράξῃ, ἀπέστειλε τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ ἀπέστειλεν ἀκόμη κατὰ ραγδαῖον μάλιστα ρυθμὸν σκηνάς, εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας. Ἀλλὰ εὐθὺς ἀμέσως ἀνελογίσθη, ὅτι ἐν ὄψει χειμῶνος αἱ σκηναὶ δὲν προσφέρονται διὰ κατοίκησιν. Ἀπεφασίσθη τότε ἡ ἀνέγερσις παραπηγμάτων καὶ ἡ διαχείμασις τῶν κατοίκων ἐντὸς αὐτῶν. Σκληρὸς ὁ τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Καὶ τὴν 19ην Αὐγούστου, ὁ ἀξιότιμος Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου κ. Καρατζένης, δι’ ἐπισήμου ἀνακοινώσεώς του εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν τύπον, ἔλεγεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐντὸς 60 ἡμερῶν θὰ ἔχουν στεγασθῆ εἰς παραπήγματα ὅλοι οἱ σεισμόπληκτοι. Ἐγγίζομεν τὸ τέρμα 4μήνου. Θὰ χρειασθῇ νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ τέλη τοῦ Δεκεμβρίου, θὰ συμπληρωθοῦν 150 ἡμέραι, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἴσως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐγένετο ἐντὸς 60 ἡμερῶν. Θὰ μοῦ ἀντιταχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνήντησε δυσχερείας. Θὰ τὸ ἐδεχόμην, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ἄλλος λόγος. Καὶ τὸν λόγον αὐτόν, τὸν ἀνευρίσκω εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ὑπουργείου Ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔλεγε τότε: «Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ὅτι κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα, τίποτε δὲν εἶναι περισσότερον μόνιμον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ χαρακτηρίζεται ὡς προσωρινόν. Δι’ αὐτὸ προέκρινε νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς παθόντας νὰ ὑποστοῦν τὴν θυσίαν ἑνὸς χειμῶνος κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον στεγάσεως ὑπὸ σκηνάς, ἀπὸ τοῦ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἀνετώτερα προσωρινὰ κατασκευάσματα, τὰ ὁποῖα ὅμως θὰ ἠδύναντο νὰ ματαιώσουν ἢ ἔστω νὰ χρονίσουν τὴν μόνιμον λύσιν». Καὶ ἄλλαι ἐπίσημοι δηλώσεις ἔφερον τὴν Κυβέρνησιν ὑπαναχωρήσασαν τῆς ἀρχικῆς της σκέψεως, καὶ υἱοθετοῦσαν καὶ πάλιν τὴν λύσιν τῶν σκηνῶν. Καὶ διετάχθη μάλιστα ἡ ἀναστολὴ τοῦ ἔργου τῆς κατασκευῆς παραπηγμάτων. Τελικῶς ἐπανῆλθεν ἐπὶ τῆς προγενεστέρας της σκέψεως περὶ παραπηγμάτων. Ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον παρετηρήθη μία καθυστέρησις πολὺ πέραν τῶν ἀρχικῶν προβλέψεων τῆς Κυβερνήσεως. Εὐχάριστος, κύριοι, δι’ ἐμὲ εὐκαιρία εἶναι, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ ἐξάρω τὸ πράγματι πολύτιμον καὶ ἐθνικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσαν οἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις τῆς χώρας, ἰδίως δὲ ὁ Στρατὸς τῆς ξηρᾶς, διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν κατοίκων. Οὐδέποτε θὰ λησμονήσουν οἱ κάτοικοι τῶν νήσων αὐτῶν, τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας τοὺς προσέφερον αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις. Βεβαίως, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς στεγάσεως θὰ ὑπάρχουν βασικαὶ παρατηρήσεις, ὅπως καὶ παράπονα. Φερ’ εἰπεῖν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας θὰ γνωρίζῃ πόσα παράπονα διατυποῦνται διὰ τὸν τρόπον τῆς στεγάσεως εἰς τὴν Ζάκυνθον. Ἡ πόλις διεσπάρη εἰς 5 μακρὰν ἀλλήλων ὡρισμένους συνοικισμούς. Τοῦτ’ αὐτὸ παρατηρεῖται καὶ εἰς τὸ Ἀργοστόλιον. Αἱ δαπάναι ὅμως λόγῳ τῆς διασπορᾶς αὐτῆς εἶναι πολὺ μεγαλύτεραι, πρᾶγμα ποὺ ἠμποροῦσε νὰ εἶχεν ἀποφευχθῇ. Ἀκόμη, κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ σχολιάσω δι’ ὀλίγων, τὴν ἐξαγγελθεῖσαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀπόφασιν, ὅπως ἀποφύγῃ τὴν δημιουργίαν νέου προσφυγικοῦ προβλήματος, διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως μετακινήσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Ἀπεδείχθη ὅμως, διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι μὲ ἀστυνομικὰ μέτρα θεραπεύονται καταστάσεις ἔχουσαι ἀνάγκην ὀργανικῶν μέσων θεραπείας. Γνωρίζουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι ἐκ Κεφαλληνίας, ὅτι ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Ἀργοστολίου μέγα ποσοστὸν αὐτοῦ ἔχει φύγει. Καὶ κἄτι ἀκόμη, διὰ νὰ τελειώσω μὲ τὸ θέμα αὐτό. Διατυποῦται μία εὔλογος ἀπορία ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῶν νήσων αὐτῶν, πῶς συμβαίνει, ὥστε τὰ ὑλικὰ τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν βάσει τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως ἀπὸ τὸ Δημόσιον εἰς τοὺς ἐργολάβους, ἐχρεώθησαν 30–40% ἀκριβότερον ἀπ’ ὅ,τι οἱ ἐργολάβοι τὰ ἠγόρασαν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Τὰ ὑλικὰ αὐτὰ προέρχονται ἀπὸ τὸν Ο.Δ.Ι.Σ.Υ. καὶ ἑπομένως τὰ εἰσπραττόμενα χρήματα περιέρχονται μέσῳ αὐτοῦ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Δεδομένου ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν Ἰονίων νήσων, πρέπει νὰ εἶναι, κατὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἄσχετος πρὸς τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν, ἤρχισαν νὰ δημιουργοῦνται αἱ ἀνησυχίαι καὶ ὅτι γίνεται μεταφορὰ ἀπὸ τοὺς πόρους ὑπὲρ τῶν Ἰονίων νήσων —βοήθειαι, ἔρανος κλπ.— εἰς τὸν Δημόσιον προϋπολογισμόν. Ἀναμένομεν ἐπ’ αὐτοῦ ἐξηγήσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν θέλω νὰ δεχθῶ ὅτι διενοήθη ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ δώσῃ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους, νὰ ἐνισχύσῃ τὸν πρῶτον εἰς βάρος τῶν εἰδικῶν πόρων αὐτῶν. Ἀλλὰ καὶ γενικώτερον θὰ ἤθελον νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένον νὰ σταλῇ ἐπειγόντως ἕνας κέρβερος Οἰκονομικὸς Ἐπιθεωρητής, διὰ νὰ ἐρευνήσῃ ἐπὶ συγκεκριμένων καταγγελιῶν, λόγῳ τοῦ ὅτι ὑπάρχει εἰς τὰς σεισμοπλήκτους νήσους μία ἀτμόσφαιρα κεκορεσμένη ἀπὸ ὑπονοίας σκανδάλων καὶ πράξεων φαβοριτισμοῦ ὑπὲρ ὡρισμένων, διότι ἀλλοίμονον ἐὰν εἰς τὴν ἱερὰν αὐτὴν ὑπόθεσιν ἔχουν συμβῆ ἀνωμαλίαι. Ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατὰ τρόπον ἐπιτυχῆ ἀντιμετώπισε τὰ ζητήματα εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα. Πράγματι διέθεσεν ἀρκετὰ μέσα διὰ τὴν ἀποτροπὴν περαιτέρω ζημιῶν τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς. Ἀκόμη πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ὑπῆρξεν ἐπαρκὴς κατ’ ἀρχὴν χρηματοδότησις τῶν ἐμπορικῶν, βιοτεχνικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν τάξεων τῶν ἀστικῶν κέντρων. Τὸ μόνον παράπονον εἶναι, ὅτι λόγῳ τῆς σπουδῆς μὲ τὴν ὁποίαν διεξήχθη τὸ ἔργον τῆς χρηματοδοτήσεως ἀπὸ τὰ ὑποκαταστήματα τῶν Τραπεζῶν, ἐνῷ ἐχρηματοδοτήθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὰς προϋποθέσεις, ὑπῆρξε δὲ κατηγορία ἐμπόρων καὶ βιοτεχνῶν, ἡ ὁποία ἠδικήθη. Ἀκόμη δὲν ἐνισχύθησαν ὅλοι κυρίως οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι τῆς ὑπαίθρου, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ οἰκονομικῶς ἀσθενέστεροι. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον της καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Περαιτέρω πληροφοροῦμαι, ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετὰ κενὰ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν. Ἐπίσης ἀρκετὰ σχολεῖα τῶν νήσων, ἰδίᾳ τῆς ὑπαίθρου δὲν ἔχουν λειτουργήσει καὶ γενικῶς παρίσταται ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις μὲ περισσοτέραν αὐστηρότητα νὰ ἐπιμεληθῇ διὰ τὴν μετακίνησιν πρὸς τὰ ἐκεῖ ὑπαλλήλων. Ἀντιλαμβάνομαι τὰς δυσκολίας ποὺ ἀντιμετωπίζει, διότι οὐδεὶς θέλει εὐχαρίστως νὰ τοποθετηθῇ ἐκεῖ. Καὶ ὅμως τὸ θέμα τῆς ἐπανδρώσεως τῶν Κρατικῶν ὑπηρεσιῶν ἐπείγει. Ἐπιθυμῶ ἀκόμη νὰ καλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκπληρώσῃ μίαν ὑπόσχεσιν ποὺ εἶχε δώσει εἰς τὴν Βουλὴν ὅταν ἔφερε τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἱδρύσεως Ὑφυπουργείου Ἀποκαταστάσεως Σεισμοπλήκτων Νήσων». Ἀνεγνώρισε τότε, ὅτι ὑπῆρξαν Δημόσιοι ὑπάλληλοι ἐπιλήσμονες τοῦ ὅρκου των κατὰ τὰς τραγικὰς ἐκείνας ἡμέρας καὶ ὑπεσχέθη ὅτι βαρύτατοι κυρώσεις θὰ ἐπιβληθοῦν κατὰ τῶν ὑπαλλήλων τούτων, οἵτινες συνετέλεσαν εἰς τὴν ἐπίτασιν τῆς συγχύσεως ποὺ προὐκάλεσεν ἡ τρομερὰ αὐτὴ θεομηνία. Ἀναμένομεν νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ποῖαι καὶ εἰς ποίους ἐπεβλήθησαν κυρώσεις. Καὶ νομίζω, τελειώνων, ὅτι χρέος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐξαγγείλῃ πρὸς τὸν πληθυσμὸν τῶν τριῶν νήσων καὶ ἀκόμη πρὸς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι ἤδη παρῆλθον 4 ὁλόκληροι μῆνες, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ προσπάθειά της διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἀναγκαίων καὶ ἀπαραιτήτων οἰκονομικῶν μέσων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς τὴν ἀντίληψίν της, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θιγῇ ὁ προϋπολογισμός. Τοῦτο εἶναι ζήτημα πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφορᾷ αὐτήν. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἐπεκρίθη, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν πτέρυγα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλ’ ἐπεκρίθη καὶ ἀπὸ τὸν τύπον τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἔστω ὅμως καὶ μὲ τὴν ἀντίληψιν αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνεται ἡ ἀγωνία τῶν κατοίκων τῶν τριῶν αὐτῶν νήσων ἐπ’ ἄπειρον. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ πληροφορήσῃ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία συμπαρίσταται εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ ἐνέργειαί της διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν μέσων πρὸς ὁριστικὴν των ἀποκατάστασιν. Τὰ λέγω αὐτά, διότι καθὼς πληροφοροῦμαι, ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει εἰς τὸ προϊὸν τοῦ ἐράνου, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται μόνον εἰς 220 δισεκατομμύρια, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ κ. Μαρκεζίνης μᾶς ἀνεκοίνωσεν ὅτι διετέθησαν ἤδη τὰ 160 δισεκατομμύρια. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, σοβαρῶς ἀντιμετωπίζουσα τὸ θέμα, νὰ ἐξεύρῃ τοὺς πόρους διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς τόσον σοβαροῦ ζητήματος καὶ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸ μαρτύριον καὶ τὴν ἀγωνίαν τῶν σεισμοπλήκτων πληθυσμῶν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο συμπαρίσταται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου νὰ ἐπιτευχθῇ κατὰ τὸ συντομώτερον δυνατὸν ἡ ἀποκατάστασις τῶν σεισμοπλήκτων νήσων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν Κανονισμὸν δύναται νὰ τὸν λάβῃ ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ἔχω ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν κεκανονισμένον ἀριθμὸν βουλευτῶν, περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν πρότασιν καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἡ παρουσία των: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, παρακαλοῦμεν ὅπως γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Δεκεμβρίου 1953. Οἱ προτείνοντες Χ. Κόρακας (παρών), Κ. Μητσοτάκης (ἀπουσιάζει), Σ. Μπίρης (ἀπουσιάζει), Κ. Μαρῆς (ἀπουσιάζει), Λ. Βαμβούλης (ἀπουσιάζει), Δ. Θεοχαρίδης (ἀπουσιάζει), Τ. Βουλόδημος (ἀπουσιάζει), Σ. Ἀλλομανῆς (παρών), Κ. Βασαρδάνης (παρών), Ι. Ριζιώτης (παρών), Γ. Γρηγορίου (ἀπουσιάζει), Δ. Ἡρακλείδης (ἀπουσιάζει), Δ. Παπασπύρου (ἀπουσιάζει). Συνεπῶς, διαπιστοῦται ἡ παρουσία μόνον τεσσάρων ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτή.

§138Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ λέγει: «...........». (Ἀναγινώσκει). Δὲν ὁρίζει περαιτέρω ὅτι πρέπει νὰ παρίστανται οἱ ὑπογράψαντες βουλευταί.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δίδω αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν των, οἱ βουλευταὶ νὰ ἀσκοῦσι τὸ λειτούργημά των. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι Κοινοβουλευτικόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγώ, τοὐλάχιστον, οὕτω ἑρμηνεύω τὸν Κανονισμόν, δικαίωμα ὑμῶν εἶναι νὰ ὑποβάλετε μομφήν.

§140Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἐὰν εἶναι παρόντες οἱ ὑπογράψαντες τὴν αἴτησιν γενικεύσεως ἢ ὄχι. Τὸ θέμα εἶναι ἄλλο: Δέχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἢ ὄχι;

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἰδικόν μου θέμα. Ἐγὼ ἐφαρμόζω τὸν Κανονισμόν. Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐὰν θέλετε, δύνασθε νὰ ἐπανέλθετε δι’ ἄλλης ἐπερωτήσεως.

§142Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλῃ τὴν γενίκευσιν καὶ παρόντων τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν, πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε Ἀλλαμανῆ. Ἡ ἑρμηνεία εἶναι ὅτι ἐὰν τὸ ζητοῦν 10 παρόντες, αὐτομάτως, πλέον, γενικεύεται ἡ συζήτησις. Συνεπῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§144Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, ὄχι μόνον διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐπερώτησιν τῶν ἀξιοτίμων ἐκ Χίου καὶ ἐκ Καρδίτσης συναδέλφων, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ καταγγείλω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐνώπιον ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν ἀνίερον προσπάθειαν ὅλων ἐκείνων, ὅσοι ἤλπισαν, ὅτι θὰ ἀνεύρισκον μέσα εἰς τὰ καπνίζοντα ἐρείπια τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν ὅπλα κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέσα πρὸς παραπλάνησιν καὶ ἐξαπάτησιν τῆς δημοσίας γνώμης. (Χειροκροτήματα).

§145Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐὰν ἡ φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀφορᾷ καὶ ἡμᾶς, πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§146Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐξαπάτησιν δὲν κάμνομεν. Κάμνομεν τὸ καθῆκον μας.

§147Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Ὡμίλησα εἰς ἑλληνικὴν γλῶσαν καὶ εἶπον, ὅτι ἀπαντῶ πρῶτον εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας καὶ δεύτερον εἰς τὴν ἀνίερον προσπάθειαν, ἡ ὁποία κατεβλήθη, ὄχι ἔξω ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀπὸ τὸν κίτρινον τύπον καὶ ἀπὸ τὸν πολύχρωμον τύπον.

§148Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀνακαλέσῃ, διότι λέγει, ὅτι ἡ προσπάθεια ἐγένετο καὶ ἐδῶ καὶ ἔξω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§149Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Ἡ προσπάθεια ἐκείνη ἦτο τόσῳ μᾶλλον ἀξιοκατάκριτος, καθ’ ὅσον δὲν ἐστρέφετο μόνον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐστρέφετο καὶ κατὰ τοῦ ἔργου τῆς περιθάλψεως τῶν σεισμοπαθῶν καὶ πέραν τούτου ἐστρέφετο κατὰ τῆς τιμῆς καὶ κατὰ τῆς φήμης τοῦ ἐνδόξου Β. Ναυτικοῦ. Εἰς τὸ ἔξαλλον ὕφος τῶν ἐπικρίσεων θὰ ἀντιτάξω τὴν ἤρεμον ἔκθεσιν τῶν γεγονότων, εἰς τοὺς ἀορίστους ὑπαινιγμοὺς θὰ ἀπαντήσω μὲ τὴν ἀποδεικτικὴν δύναμιν τῶν ἀριθμῶν, εἰς τὸ ψεῦδος θὰ ἀντιτάξω τὴν ἀλήθειαν. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὴν μνημειώδη ἀγόρευσίν του τῆς 24ης Νοεμβρίου, μετέφερεν εἰς τὴν αἴθουσαν τὴν εἰκόνα τοῦ φοβεροῦ δράματος τῶν σεισμοπαθῶν, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν αὐτόπτης μάρτυς, μάρτυς ὑπὸ τὴν διπλῆν ἔννοιαν τῆς λέξεως, καὶ τὴν δικαστικὴν καὶ τὴν θρησκευτικήν, ἡ δὲ ἀγόρευσίς του ἐκείνη, πλήρους δυνάμεως καὶ παλμοῦ, ἐπέρασεν ὡς ὁ ὁδοστρωτὴρ τῆς ἀληθείας, ἐπάνω ἀπὸ τὰς ψευδολογίας τῶν ἐπικρίσεων, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἰδικόν μου ἔργον κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, δὲν εἶναι οὔτε δυσχερές, οὔτε ἐπίπονον. Ἡ πρώτη ἀναγγελία, περὶ τῶν σεισμῶν, ἔφθασεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν 10 Αὐγούστου. Ἐπρόκειτο, κατὰ τὴν ἀναγγελίαν, περὶ λίαν ἰσχυρῶν σεισμικῶν δονήσεων καὶ σοβαρῶν ζημιῶν εἰς τὴν Ἰθάκην καὶ τὴν Σάμην, ἄνευ νεκρῶν καὶ ἄνευ τραυματιῶν. Ἐὰν ἐτίθετο τὸ ἐρώτημα, ποῖα μέτρα θὰ ἐλάμβανεν ἡ Κυβέρνησις, ἐάν, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, μία ὑπεράνθρωπος διάνοια τὴν ἐπληροφόρει ὅτι, κατὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν, θὰ ἦτο τοιαύτη, ἢ τοιαύτη ἡ ἐξέλιξις τῶν σεισμῶν, βεβαίως, τὰ ληφθέντα μέτρα, τότε, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, θὰ ἦσαν διάφορα. Προκειμένου ὅμως νὰ κριθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ κριθοῦν μὲ τὸ μέτρον τῆς ἀναγγελίας τῆς ἡμέρας τῆς 10ης Αὐγούστου. Κατὰ τὴν 10ην Αὐγούστου ἦτο ἐντοπισμένος ὁ χῶρος τῶν σεισμῶν, ἦτο ἡ Ἰθάκη καὶ ἡ Σάμη. Τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις; Ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλε τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας, ἐφωδιασμένον μὲ ὑγειονομικὸν προσωπικόν, ἐφωδιασμένον μὲ ὑγειονομικὸν ὑλικὸν καὶ μὲ ὑλικὸν περιθάλψεως. Μὲ ποῖον μέσον τὸν ἀπέστειλεν ἡ Κυβέρνησις; Ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας προετίμησεν ἁρματαγωγὸν καὶ ὄχι ἀντιτορπιλλικόν. Διατί; Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἀντιτορπιλλικὸν εἶναι πλοῖον μάχης, λόγῳ κατασκευῆς καὶ λόγῳ προορισμοῦ, δὲν εἶναι οὔτε μεταφορικόν, οὔτε νοσοκομειακὸν πλοῖον. Τὸ ἁρματαγωγόν, ἐξ ἀντιθέτου, ἔχει πολλαπλασίαν μεταφορικὴν ἱκανότητα ἀπὸ τὴν ἱκανότητα ἑνὸς ἀντιτορπιλλικοῦ. Συνεπῶς, προκειμένου νὰ μεταφερθοῦν τρόφιμα ἢ ὑλικὸν περιθάλψεως, ἦτο φυσικὸν νὰ προτιμηθῇ τὸ ἁρματαγωγόν. Ἐπὶ πλέον, προκειμένου νὰ μεταφερθῇ καὶ τροχαῖον ὑλικὸν ἀκόμη, φορεῖα, αὐτοκίνητα, δὲν εἶναι δυνατὸν τέτοια φορτία νὰ φορτωθοῦν ἐπὶ ἀντιτορπιλλικοῦ. Τὸ ἁρματαγωγὸν ἐπίσης προσφέρεται διὰ τὴν προσγιάλωσιν —αὐτὸς εἶναι ὁ ὅρος— εἰς οἱανδήποτε ἀκτὴν καὶ οἱανδήποτε προκυμαίαν. Δὲν ἔχει ἀνάγκην φορτηγίδων, διὰ νὰ ἐκφορτώσῃ τὸ ὑλικόν, προσαράσσει εἰς τὴν προκυμαίαν, ἀνοίγει τὰς δύο πρωραίους θυρίδας καὶ ὁλόκληρον τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸ κύτος τοῦ ἁρματαγωγοῦ ἐκχύνεται εἰς τὴν ξηρὰν ἄνευ μεσολαβήσεως φορτηγίδων. Ἐπίσης προσφέρεται τὸ ἁρματαγωγὸν καὶ ὡς χειρουργεῖον. Εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τοῦ κύτους τοῦ ἁρματαγωγοῦ νὰ ἐγκατασταθῇ ἓν πρόχειρον χειρουργεῖον ἢ ἓν πρόχειρον νοσηλευτικὸν τμῆμα, ἐν ᾧ εἰς τὸ ἀντιτορπιλλικὸν ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει χῶρος, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς χειρουργεῖον, ἀλλ’ οὔτε ἕνας τραυματίας ἐπὶ φορείου εἶναι δυνατὸν νὰ καταβιβασθῇ διὰ τῆς κλίματος τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ, οὔτε νὰ κυκλοφορήσῃ εἰς τὰ ὑποφράγματα τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ. Τὸ ἀντιτορπιλλικὸν εἶναι διῃρημένον κατὰ στεγανὰ κάθετα διαμερίσματα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κάθοδος οὔτε κυκλοφορία τραυματιῶν καὶ νοσηλευτικοῦ προσωπικοῦ. Ἀπὸ ἀπόψεως μέσων ἐπικοινωνιῶν, τὸ ἁρματαγωγὸν εἶναι ἐφωδιασμένον μὲ δύο πομπούς, δύο δέκτας καὶ τέσσαρας πομποδέκτας καὶ συνεπῶς, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς σταθμὸς ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ μόνον μειονέκτημα τοῦ ἁρματαγωγοῦ ἔναντι τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἦτο ἡ ταχύτης. Ἀλλά, ἀπὸ τὴν ἔρευναν, ἡ ὁποία διέταξα νὰ γίνῃ καὶ ἡ ὁποία ἔγινε, συγκρίσεως τῆς ταχύτητος τοῦ ἁρματαγωγοῦ καὶ τῆς ταχύτητος ἑνὸς ἀντιτορπιλλικοῦ, διαθεσίμου, κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καὶ εἰδικώτερον τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ «Λέων», διότι αὐτὸ ἦτο μόνον διαθέσιμον κατὰ τὴν 10 Αὐγούστου, ἔδιδε τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι τὸ ἀντιτορπιλλικὸν θὰ ἔφθανε μόνον 4 ὥρας ἐνωρίτερον ἀπὸ τὸ ἁρματαγωγὸν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, προκαταβολικῶς, ἐγένετο δεκτὴ ἡ τετράωρος αὐτὴ καθυστέρησις, διὰ νὰ ἔχωμεν, ὡς ἀντιστάθμισμά της, τὰ πλεονεκτήματα τῆς ἀποστολῆς, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρου ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ καὶ ὑλικοῦ περιθάλψεως. Ἔτσι ἔχει τὸ ζήτημα τῆς προτιμήσεως τοῦ ἁρματαγωγοῦ ἔναντι τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ. Κατὰ τὴν 11ην Αὐγούστου, ἐλήφθη συμπληρωματικὴ πληροφορία, περὶ ἰσχυρῶν σεισμικῶν δονήσεων καὶ εἰς τὸ Ἀργοστόλιον. Διετάχθη, τότε, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν αὐτῶν σκέψεων, ἡ ἄμεσος ἀναχώρησις τοῦ ἁρματαγωγοῦ «Λῆμνος», ὁμοίου τύπου μὲ τὸ «Ἀλφειός», ἐφωδιασμένου μὲ προσωπικὸν καὶ ὑλικὸν περιθάλψεως. Κατὰ τὴν 12ην Αὐγούστου, ἐλήφθησαν αἱ πληροφορίαι περὶ ἐκτεταμένων καταστροφῶν εἰς Κεφαλληνίαν καὶ τὴν Ζάκυνθον ἐκ Πατρῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνέφερον ὅτι εἶχον διακοπῆ αἱ τηλεφωνικαὶ καὶ τηλεγραφικαὶ ἐπικοινωνίαι, δὲν ἦτο ὅμως γνωστὴ ἡ ἔκτασις τῶν ζημιῶν καὶ τῶν καταστροφῶν. Αἱ νεώτεραι πληροφορίαι τῆς 12ης Αὐγούστου ἤρχισαν νὰ δίδουν στοιχεῖα περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν ζημιῶν καὶ τῶν καταστροφῶν καὶ ὅτι ὁ σεισμόπληκτος χῶρος περιελάμβανε καὶ τὰς τρεῖς νήσους, τὴν Ἰθάκην, τὴν Κεφαλληνίαν καὶ τὴν Ζάκυνθον. Ὡς ἐκ τούτου διετάχθη ἡ ἄμεσις ἀναχώρησις τοῦ ἁρματαγωγοῦ «Ἀλφειός», τοῦ Βασιλικοῦ πλοίου «Πυρπολητὴς» καὶ τεσσάρων ἀκτοφυλακίδων. Συγχρόνως δὲ διετάχθη καὶ ἐξετελέσθη ἡ ἄμεσος ἀποστολὴ τῶν ἐμπορικῶν πλοίων «Ἕλση», «Γλάρος», «Ἄνδρος», «Πίνδος» καὶ τῶν δύο φέρρυ–μπόουτς «Ναύπακτος» καὶ «Ρόδος». Οὕτω μέχρι τῆς 13 Αὐγούστου, καθ’ ἣν οὐδὲν ξένον πολεμικὸν ἢ ἐμπορικὸν εἶχε καταπλεύσει εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, εὑρίσκοντο ἤδη ἐκεῖ, ἀποσταλέντα ἐκ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐφωδιασμένα μὲ ὑλικὸν περιθάλψεως καὶ ὑλικὸν ὑγειονομικόν, 6 πλοῖα τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ 6 ἐμπορικὰ πλοῖα. Ἐπίσης 2 Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκοντο ἐπὶ τόπου, διὰ νὰ ὀργανώσουν τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως καὶ εἷς ἀντιστράτηγος καὶ ὁ Ἰατρίδης, εἶχον ἀναλάβει τὴν εὐθύνην τῆς στρατιωτικῆς διοικήσεως τῶν νήσων. Αὐτὰ ἦσαν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα, μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης εἶχε λάβει ἡ Κυβέρνησις, πρὸ τῆς ἐμφανίσεως οἱουδήποτε ξένου πολεμικοῦ πλοίου. Καὶ ὅμως κατεβλήθη προσπάθεια, ὑπὸ τῆς κακοπίστου πολεμικῆς, τὰ γεγονότα αὐτὰ νὰ ἀποκρυβοῦν, ἡ δὲ Κυβέρνησις τῆς Χώρας ἐσυκοφαντεῖτο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτι ἠδράνει καὶ ὅτι δὲν παρέσχομεν ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν τὴν βοήθειαν καὶ τὴν περίθαλψιν, τὴν ὁποίαν παρέσχον τὰ ξένα πολεμικὰ πρὸς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Βεβαίως, ἡ συμβολὴ τῶν ξένων πλοίων ὑπῆρξε πολύτιμος καὶ ἀποτελεῖ φωτεινὸν παράδειγμα συμμαχικῆς ἀλληλεγγύης καὶ ἀνθρωπιστικῆς συνεργασίας. Ἡ δὲ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους θὰ εἶναι αἰωνία καὶ αὐτή, ἐγκαίρως, διεβιβάσθη ἐκεῖ, ὅπου ἔπρεπε, ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους. Ὅμως, ὅλοι οἱ ἀνίεροι ἐπικριταί μας, ἠθέλησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν εὐγενῆ ταύτην ἐκδήλωσιν τῆς ἀνθρωπιστικῆς ἀλληλεγγύης, διὰ νὰ ὑποβιβάσουν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἔργον τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Οὕτω κατὰ τὴν 13ην Αὐγούστου πλέον, ὁπότε εἶχε καθορισθῆ περίπου ἡ ἔκτασις τῶν καταστροφῶν καὶ ὅταν 12 πλοῖα τοῦ Βασιλικοῦ καὶ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ εὑρίσκοντο ἐπὶ τόπου μετὰ 2 Ὑπουργῶν, πρὸ τῆς ἀφίξεως οἱουδήποτε ξένου πολεμικοῦ πλοίου, ἐξεδόθη ὑπὸ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἑπομένη διαταγή. Ἡ διαταγὴ αὕτη θὰ ἀποστομώσῃ πάντας τοὺς ἐπικριτάς. (Ἀναγινώσκει)..... «Ἀριθμὸς Διαταγῆς 130900. Ἅπαντα διαθέσιμα πλοῖα Β. Ν., περιλαμβανομένων καὶ τῶν προοριζομένων διὰ Τῆνον ἑτοιμασθῶσιν ἀμέσως ἵνα κατευθυνθῶσιν εἰς κατεστραμμένας Νήσους μεταφέροντα: ὕδωρ, τρόφιμα, κλινοσκεπάσματα εἰς τὴν δυνατὴν κλίμακα. Πλοῖα ταῦτα διατεθῶσι μετὰ ταῦτα πρὸς διακομιδὴν τραυματιῶν καὶ ἀσθενῶν. Ὡσαύτως ἀνωτέρω πλοῖα τεθῶσι διάθεσιν Ἀντιστρατήγου Ἰατρίδη, γενικοῦ ὑπευθύνου διὰ τὴν παροχὴν βοηθείας καὶ Ταξιάρχου Νίκου, διὰ διακομιδὴν τραυματιῶν καὶ ἀσθενῶν. Κίνησις πλοίων πραγματοποιηθῇ εὐθὺς ὡς ταῦτα ἑτοιμάζονται καὶ φορτώνονται».

§150Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ καταδρομικὸν ὅμως ἐπήγαινεν εἰς τὴν Τῆνον.

§151Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς αὐτῆς ἐπηκολούθησε μεγάλη ἀποστολὴ πλοίων τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Οὕτω, μέχρι τῆς 14 Αὐγούστου, εἶχον συγκεντρωθῆ εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν 40 ἑλληνικὰ σκάφη, πολεμικὰ καὶ ἐμπορικά, διαφόρων τύπων, μέχρι δὲ τῆς 18ης Αὐγούστου, ὁ ἀριθμὸς μόνον τῶν πλοίων τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἀνῆλθεν εἰς 26. Διὰ τῶν πολεμικῶν πλοίων ἀπεστάλη κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, προσωπικὸν διοικήσεως καὶ περιθάλψεως, ὑλικὸν στεγάσεως, ἱματισμοῦ καὶ ὑποδήσεως, τροφίμων, ζυμαρικά, ὑγειονομικὸν ὑλικόν, καύσιμα, τροχαῖον ὑλικόν, ὕδωρ καὶ διάφορα ἄλλα ἀντικείμενα. Καταθέτω συνοπτικὸν πίνακα, τοῦ ἀποσταλέντος ὑλικοῦ καὶ προσωπικοῦ. Συνοπτικὸς πίναξ μεταφορῶν. Αʹ. Προσωπικόν: 1) 722 ἄτομα. 2) Ἀντιστράτηγος Ἰατρίδης μετὰ τοῦ Ἐπιτελείου του. 3) Μαθηταὶ Τεχνικῶν Σχολῶν Λέρου. Βʹ. Ὑλικόν: α) Στεγάσεως: 1) 409 σκηναί. 658 τεμάχια σκηνῶν. 2) 80 κιβώτια πασσαλίσκοι. 411 πασσαλίσκοι, ὀρθοστάται καὶ πλαγιοστάται. 3) 241 κυβικὰ μέτρα ξυλείας. 4) 229 σωλῆνες τῶν 2″. 5) 10 τόννοι καρφοβελόνες. β) Ἱματισμοῦ καὶ ὑποδήσεως: 1) 1368 κόλλα κλινοσκεπασμάτων. 2) 14 σάκκοι ἀρβυλῶν. 3) 94 κιβώτια καὶ κόλλα ἱματισμοῦ. 4) 4 σεντόνια. γ) Τρόφιμα — ζυμαρικά: 1) 3000 ὀκάδες ζακχάρεως. 160 σάκκοι ζακχάρεως. 2) 5000 ὀκάδες ὀρύζης. 62 σάκκοι ὀρύζης. 3) 24126 ὀκάδες ἀλεύρων. 698 σάκκοι ἀλεύρων. 4) 5088 κιβώτια γάλακτος. 5) 3000 ὀκάδες φασίολοι. 6) 10000 ὀκάδες ἅλατος. 7) 100 δοχεῖα τοματοπολτοῦ. 8) 7000 ὀκάδες τυροῦ. 9) 1 κιβώτιον καραμέλλες. 10) 15 βαρέλια ἔλαιον. 11) 432 κιλὰ διαφόρων τροφίμων. δ) Ὑγειονομικὰ: 1) 26 τόννοι ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ. 2) 13 κιβώτια φαρμάκων. 3) 1 πλῆρες μετακινούμενον Νοσοκομεῖον ἐκ 200 κλινῶν. 4) 1 νοσοκομειακὸν συγκρότημα 50 κλινῶν. 5) 1 κιβώτιον χειρουργικῶν ἐργαλείων. 6) 5 φορεῖα. 7) 3 δέματα χλωρασβεστίου. ε) Καύσιμα: 1) 70 κάνιστρα βενζίνης. 2) 2 βαρέλια πετρελαίου καθαροῦ. 3) 1 κυτίον οἰνόπνευμα καὶ 4) Π)Φ «Ἀριδὼν» μὲ 200 τόννους πετρελαίου. στ) Τροχαῖον ὑλικόν: 1) 9 νοσοκομειακὰ ὀχήματα. 2) 59 διάφορα ὀχήματα καὶ μηχανοκίνητα. 3) 2 δίκυκλα. Γʹ. Ὕδωρ: 1) 225 τόννοι ποσίμου ὕδατος καὶ Υ)Φ «Καλλιρρόη» μὲ 120 τόννους ὕδατος. Δʹ. Διάφορα: 1) 120 κιβώτια καὶ δέματα σάπωνος. 2) 2 κυτία DDT. 3) 277 σάκκοι ἱματισμοῦ, ὑγειονομικοῦ καὶ νοσοκομειακοῦ ὑλικοῦ. 4) 1 Καναδικὸν δέμα. 5) 3 κιβώτια σιγαρέττα. 6) 43 διάφορα δέματα. Ὁμοίως, ἐπὶ πλέον τῶν ἀποσταλέντων μετεφέρθησαν καὶ αἱ μόνιμοι στρατιωτικαὶ μονάδες. 5 Τάγματα Πεζικοῦ. 1 Μονὰς Καταδρομῶν. 4 Τάγματα Μηχανικοῦ. 2 Λόχοι Μηχανικοῦ. Δύναμις Χωροφυλακῆς: 416 ἀξ. καὶ ὁπλῖται. Αὐτὴ ἦτο, κύριοι ἡ ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως, καὶ αὐτὴ ἦτο, ἡ πλημμελὴς χρησιμοποίησις τῶν μέσων τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Πᾶσαι αἱ ἐκδοθεῖσαι διαταγαί, διὰ τὴν κίνησιν πλοίων, συμφώνως μὲ τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον καταθέτω, ἐξετελέσθησαν αὐθημερόν. Μόνον εἰς 2 ἢ 3 περιπτώσεις, ἐξετελέσθησαν τὴν ἑπομένην, λόγῳ κωλύματος. Διὰ τὴν πραγματοποίησιν δὲ τοῦ πραγματικοῦ τούτου ἄθλου, ὀφείλεται τιμὴ εἰς ὅλας τὰς διοικήσεις, τὰ Ἐπιτελεῖα καὶ τὰ πληρώματα τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Αὐτὴν τὴν συμβολὴν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἠθέλησε νὰ ἀμαυρώσῃ ἡ κακόπιστος πολεμική. Ὅλοι οἱ αὐτόπται μάρτυρες, καὶ ὅσοι μετέβησαν εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν ἀλλὰ καὶ σχεδὸν εἰς τὰς περισσοτέρας φωτογραφίας, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, παρέχουν τὴν εἰκόνα στὺλ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ἢ ἑνὸς ναύτου τοῦ Β. Ναυτικοῦ, συμμετέχοντος εἰς τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐκφράζω, πρὸς ὅλους τοὺς συμμετασχόντας καὶ μοχθήσαντας εἰς τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως, τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους. Ἀλλά, διετύπωσαν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μίαν ἄλλην ἐπίκρισιν: Μᾶς εἶπον: «Πολὺ καλά. Δὲν ἀρνούμεθα τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἰσχυρισμῶν σας. Ἐστείλατε τὰ πλοῖα, ἐστείλατε τὴν βοήθειαν. Τί, ὅμως, σᾶς ἠμπόδισε νὰ στείλετε καὶ τὰ ἀντιτορπιλλικά, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος; Διατὶ ἐφυλάξατε τὰ ἀντιτορπιλλικὰ κλεισμένα εἰς τὴν κρυσταλλίνην προθήκην καὶ δὲν τὰ ἐστείλατε; Ποῖος σᾶς ἠμπόδισε;» Καὶ πέραν τούτου μᾶς εἶπον: «Εἴχατε εἰς τὴν διάθεσίν σας ἕνα μεγάλο πλοῖον, τὸ καταδρομικὸν «Ἕλλη» μὲ μεγάλας ἱκανότητας, διατὶ δὲν τὸ ἐστείλατε;» Προκύπτει συνεπῶς, ἓν διπλοῦν ζήτημα: Ζήτημα ἀντιτορπιλλικῶν καὶ ζήτημα «Ἕλλης». Θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸ ἓν ζήτημα καὶ εἰς τὸ ἄλλο. Καὶ πρῶτον, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἀντιτορπιλλικῶν: Ὅλως εἶναι γνωστὸν τὰ ἀντιτορπιλλικὰ τοῦ Στόλου, συντεταγμένα εἰς Μοῖραν Ἀσκήσεων ἐξετέλουν καθ’ ὅλον τὸ ἑπτάμηνον τοῦ 1953—ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον ἕως τὸ τέλος Ἰουλίου — συνεχῶς ἀσκήσεις. Εὑρίσκοντο εἰς διαρκῆ κίνησιν. Τὸ πρόγραμμα ἐκπαιδεύσεως εἶχε λήξει εἰς τὸ τέλος Ἰουλίου. Κατὰ τὸν Σεπτέμβριον προεβλέπετο ὁ στόλος τῶν ἀντιτορπιλλικῶν νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν Συμμάχων, τὴν γνωστὴν ὑπὸ τὸ ὄνομα «Γουὼλντ–Φάσι». Διὰ τοῦτο εἶχε ληφθῆ ἡ ἀπόφασις ὁ μὴν Αὔγουστος, νὰ εἶναι διὰ τὸν στόλον τῶν ἀντιτορπιλλικῶν, ὁ μὴν τῶν ἐπισκευῶν αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀναγκαιόταται, ἐὰν ἠθέλομεν ἀφ’ ἑνὸς νὰ μὴ καταστραφοῦν τὰ πλοῖα, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἄσκησιν «Γουὼλντ–Φάσι». Οὕτω κατὰ τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Αὐγούστου ὁ στόλος τῶν ἀντιτορπιλλικῶν ἐτέθη ὑπὸ ἐπισκευήν. Ἡ κατάστασις δὲ αὐτοῦ, κατὰ τὴν 10ην Αὐγούστου εἶχεν ὡς ἑξῆς: «Ναυαρῖνον»: Ἀκινησία ἀπὸ 3 Αὐγούστου. Εἶχεν ἀρχίσει τὴν ἐπισκευὴν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ εἶχεν ἐξαρμόσει τὸ πλεῖστον τῶν μηχανημάτων του. Ἡ ἐπανασυναρμολόγησις θὰ ἀπῄτει χρόνον τοὐλάχιστον 7 ἡμερῶν. «Δόξα»: Εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. «Νίκη»: Ὁμοίως. «Ἱέραξ»: Ὁμοίως. «Ἀετός»: 5)θήμερος. «Πάνθηρ»: Τριήμερος. «Λέων»: Ἕτοιμος. «8 HUNTS»: 30 ἡμερῶν (ἐν ἐφεδρείᾳ). Ἕν πλοῖον μόνον ὑπῆρχε τὸ ἀντιτορπιλλικὸν «Λέων» τὸ ὁποῖον ἦτο βραδυκίνητον λόγῳ τῆς μειονεκτικῆς κατασκευῆς τῶν μηχανῶν του. Ἠδύνατο νὰ πλεύσῃ μὲ ταχύτητα μόνον 15 μιλλίων, δηλαδὴ ταχύτητα σχεδὸν ἁρματαγωγοῦ. Αὐτὴ ἦτο ἡ κατάστασις τοῦ στολίσκου τῶν ἀντιτορπιλλικῶν, διὰ τὰ ὁποῖα κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι, ἐνῷ ἦσαν ἕτοιμα, δὲν τὰ ἀπέστειλεν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Δὲν ὑπῆρχε στόλος ἀντιτορπιλλικῶν κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Ὅταν ἐγκαίρως ἐδόθη εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἡ αἰτιολογία ὑπ’ ἐμοῦ δι’ ὑπευθύνου ἀνακοινωθέντος ἐκείνην τὴν ἐποχήν, διὰ νὰ σταματήσῃ τὸ κῦμα τῶν ἐπικρίσεων τὸ ὁποῖον εἶχε κοινὴν ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης, ἀντετάχθη τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα: Καὶ πῶς, κύριοι, ἐτολμήσατε νὰ θέσητε ὑπὸ ἐπισκευὴν ὁλόκληρον τὸν στόλον τῶν Ἀντιτορπιλλικῶν; Καὶ δὲν ἐσκέφθητε τὶ θὰ ἐγίνετο ἐὰν ἡ χώρα ὑφίστατο μίαν ἐξωτερικὴν ἐπιδρομήν, ἕνα ἐξωτερικὸν κίνδυνον, δὲν ἐσκέφθητε ὅτι θὰ εἶσθε ἄοπλοι κατὰ θάλασσαν; Ἀλλά, κύριοι, τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ εἶναι κακόπιστον καὶ σαθρόν. Εἶναι κακόπιστον διότι διατυπώνεται ἀπὸ ἐκείνους ἀκριβῶς τοὺς ἐπικριτάς, οἱ ὁποῖοι διακηρύσσουν ὅτι διανύομεν περίοδον κατευνασμοῦ. Ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία πιθανότης ἐξωτερικῆς περιπλοκῆς, ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα διαθέτομεν διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις εἶναι ὑπερβολικά, ὅτι τὰς ἐνόπλους δυνάμεις πρέπει νὰ τὰς περιορίσωμεν σημαντικῶς, διὰ νὰ ἐλαφρυνθῇ τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν εἶναι λοιπὸν καλῆς πίστεως ἐπιχείρημα. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἐπιχείρημα σαθρόν, διότι καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι τὸ γνωρίζουν ὅτι, πᾶν ὅ,τι γίνεται εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, συντελεῖται μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν Συμμαχικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ἡ κατάστασις τοῦ στόλου τῶν ἀντιτορπιλλικῶν ὑπὸ ἐπισκευὴν ἦτο γνωστὴ εἰς τὰ συμμαχικὰ ἀρχηγεῖα τῆς Μάλτας καὶ τῆς Νεαπόλεως καὶ εἶχον ληφθῆ ὅλα τὰ μέτρα τὰ ἀναγκαῖα διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ μία ἀπρόοπτος κατάστασις. Ἄλλωστε τὸ γεγονὸς ὅτι ἅμα τῇ ἀναγγελίᾳ τῶν σεισμῶν 37 συμμαχικὰ πλοῖα κατέπλευσαν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν ὑπὲρ τοῦ ἰδικοῦ μας ἐπιχειρήματος ὅτι ἦτο γνωστὴ ἡ κατάστασις καὶ εἶχον ληφθῆ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα πρὸς ἀντιμετώπισίν της. Εἶναι φανερὸν ἐξ ὅλων τούτων, κ. συνάδελφοι, πόσον κακόπιστος ὑπῆρξεν ἡ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως πολεμικὴ διὰ τὴν δῆθεν μὴ χρησιμοποίησιν τοῦ ἐλαφροῦ στόλου. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς «Ἕλλης». Περὶ τῆς «Ἕλλης» ἐλέχθη ἀπὸ τοὺς ἀσκήσαντας τὴν κακόπιστον κρίσιν ὅτι τὸ πλοῖον αὐτὸ εἶχε περίπου μυθικὰς ἱκανότητας. Θὰ ἠδύνατο τάχα νὰ πλεύσῃ κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον ἀμέσως, μὲ ταχύτητα 35 μιλλίων, νὰ καταφθάσῃ εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, νὰ διαθρέψῃ τὸν πληθυσμόν, νὰ νοσηλεύσῃ ὅλους τοὺς τραυματίας, νὰ κατασβέσῃ ὅλας τὰς πυρκαϊάς, νὰ κάμῃ τὸ πᾶν. Θὰ ἠδύνατο ἐπίσης νὰ μεταφέρῃ εἰς τὴν ἀντίπεραν ἀκτὴν ὅλον τὸν πληθυσμόν, διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἕνα προσφυγικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι ἦτο πολὺ προσφιλὲς εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην. Ἂς ἴδωμεν περὶ τίνος πρόκειται. Κατὰ τὴν 10ην Αὐγούστου, τὸ Β. Π. «Ἕλλη» εὑρίσκετο εἰς τὴν κατάστασιν τῆς εἰδικῆς ἐνεργείας συντηρήσεως 30%. Εἶναι ἕνας εἰδικὸς τεχνικὸς ὅρος τὸν ὁποῖον θὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ἦτο προσηρμοσμένον εἰς τὸν ὅρμον τῆς Σαλαμῖνος καὶ ἐχρησιμοποιεῖτο ὡς ἕδρα τοῦ Ἀρχηγείου τοῦ Στόλου. Κανονικῶς τὸ πλοῖον ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ εἰς κατάστασιν ἐφεδρείας, ὅπως εἶναι τὰ 8 Ἀντιτορπιλλικὰ τύπου Χάντ, τὰ ὁποῖα εἶναι δεμένα, διότι διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ πλοίου «Ἕλλη» δὲν ἀναγράφεται οὔτε μία δραχμὴ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμόν. Τὸ προσωπικὸν καὶ τὸ ὑλικὸν, τὰ ἀπαιτούμενα διὰ νὰ εὑρίσκεται εἰς εἰδικὴν κατάστασιν συντηρήσεως, ἐλαμβάνοντο ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ στόλου ἐξ ἐράνων ἀπὸ τὰ ἄλλα πλοῖα. Εἶναι τὰ πλοῖα τὰ συντηρούμενα 70 ἐν ἐνεργείᾳ καὶ 4 ἐν ἐφεδρείᾳ, σύνολον 74. Τὸ πλήρωμα τοῦ πλοίου περιλαμβάνει 17 ἀξιωματικούς, 52 ὑπαξιωματικοὺς καὶ 189 ναυτοδιόπους. Ἐπὶ πλέον τοῦ προσωπικοῦ τούτου, εὑρίσκοντο ἐπὶ τοῦ πλοίου 26 ἀξιωματικοί, 26 ὑπαξιωματικοὶ καὶ 105 ναυτοδίοποι, ἀποτελοῦντες τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου. Ὁ χαρακτηρισμὸς «εἰδικὴ ἐνέργεια συντηρήσεως 30%» εἶχε δοθῆ, πρῶτον, διὰ νὰ λογίζεται ὡς θαλασσία ἡ ὑπηρεσία τῶν ἐπὶ τοῦ πλοίου ὑπηρετούντων, διότι τοὺς ἐχρησιμοποίει ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ἀναλόγως τῶν παρουσιαζομένων ἀναγκῶν πρὸς ἐκτέλεσιν θαλασσίας ὑπηρεσίας καὶ δεύτερον, διὰ νὰ μὴ ἀφεθῇ τὸ πλοῖον ἐγκαταλελειμμένον καὶ καταστραφῇ. Ποῖαι ἦσαν αἱ κατὰ τὴν 10ην Αὐγούστου δυνατότητες τοῦ πλοίου: Αἱ δυνατότητες τοῦ πλοίου ἦσαν τοιαῦται— ἔχω τὴν ὑπεύθυνον ἀνακοίνωσιν καὶ γνώμην τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Β. Ν., δὲν ἔχω τὰς γνώμας τῶν τριόδων, οὔτε τῶν πεζοδρομίων, οὔτε τῶν καφενείων — ἦσαν λέγω τοιαῦτα, ὥστε ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ μόνον μικρὰν μετακίνησιν λόγῳ ἀσφαλείας καὶ μεθόρμησιν εἰς μικρὰν ἀπόστασιν μὲ μίαν μόνον φυλακὴν (βάρδιαν). Δὲν ἠδύνατο νὰ ἀποκτήσῃ τίποτε περισσότερον. Ἡ πλήρης σύνθεσις τοῦ πλοίου προβλέπει 781 ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ ναυτοδιόπους. Ὅπως εἶπον προηγουμένως, ἐξ αὐτῶν ἐπὶ τοῦ πλοίου ἦσαν 258. Ἔλειπαν δηλαδὴ 523, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθοῦν, ἂν ὄχι ὅλοι, τοὐλάχιστον οἱ περισσότεροι καὶ νὰ τοποθετηθοῦν ἐπὶ τοῦ πλοίου, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ τοῦτο ὁλόκληρον τὸ ὅριον τῶν δυνατοτήτων του. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἕνα πλοῖον πολεμικὸν δὲν εἶναι παιδικὸν ἄθυρμα δυνάμενον νὰ τεθῇ εἰς κίνησιν μὲ ἓν ἁπλοῦν κούρδισμα. Χρειάζεται προπαρασκευὴ καὶ ἐξοικείωσις τοῦ προσωπικοῦ. Πρέπει νὰ γνωρίσῃ ὁ ἄνθρωπος τὴν μηχανὴν καὶ ἡ μηχανὴ τὸν ἄνθρωπον, διὰ νὰ ἀποκτηθῇ ὁ αὐτοματισμός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν κίνησιν καὶ τὴν λειτουργίαν ἑνὸς πολεμικοῦ πλοίου. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχομεν τὴν πεῖραν δύο προηγουμένων περιπτώσεων κατὰ τὰς ὁποίας τὸ Β. Π. «Ἕλλη» ἐχρησιμοποιήθη διὰ μικρὰς σχετικῶς ἀποστολάς. Εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις ἐχρειάσθη χρονικὸν διάστημα 8 μέχρι 30 ἡμερῶν διὰ τὸν ἐθισμὸν καὶ τὴν ἐξοικείωσιν τοῦ προσωπικοῦ μὲ τὸ πλοῖον. Ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο νὰ ἐρωτηθῇ, διατὶ δὲν ἐχρησιμοποιήσαμεν αὐτὸ τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐξοικειωθῆ καὶ εἶχε χρησιμοποιηθῆ κατὰ τὰς δύο ἄλλας περιπτώσεις; Τὸ προσωπικὸν ἐκεῖνο, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ μέγα μέρος εἶχεν ἀπολυθῆ μὲ τὰς ἀπολύσεις τῶν τριῶν τελευταίων κλάσεων καὶ δὲν ὑπηρέτει ὑπὸ τὰ ὅπλα. Ἐξήτασα λεπτομερῶς, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εὐσυνειδήτως τὸ πρόβλημα τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς «Ἕλλης» καὶ ἰδίως τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος ἀπῃτεῖτο διὰ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἀπαραιτήτου προσωπικοῦ, διὰ τὸν ἐθισμὸν τοῦ προσωπικοῦ καὶ διὰ τὴν ἱκανότητα τοῦ πλοίου πρὸς ἀνάληψιν μιᾶς ἀποστολῆς μακρᾶς σχετικῶς διαρκείας. Καὶ ὁ χρόνος ἐκεῖνος εὑρέθη ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι μικρότερος τῶν 10 ἡμερῶν. Δηλαδὴ τί ἔπρεπε νὰ γίνῃ, κύριοι συνάδελφοι; Ἔπρεπε νὰ σταματήσωμεν τὴν ἀποστολὴν ἄλλων πλοίων εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχήν, διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐπανδρωθῇ ἡ «Ἕλλη» μὲ τὸ ἀπαιτούμενον προσωπικόν, ἔπρεπε νὰ σταματήσουν τὰ ἄλλα πλοῖα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἐτροφοδοτεῖτο ἡ «Ἕλλη» εἰς προσωπικὸν καὶ νὰ παραγγείλωμεν εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι βέβαια συνέβησαν καταστροφαί, τὸ γνωρίζομεν, ἀλλὰ ἂς ὑπάρξῃ ὑπομονή, διότι ἔπειτα ἀπὸ 10 ἡμέρας, θὰ ἑτοιμασθῇ ἡ «Ἕλλη», διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν περίθαλψιν! Αὐτὰ μᾶς εἶπον περίπου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπόψε οἱ ἀξιότιμοι ἐπικριταὶ οἱ ἀναπτύξαντες τὴν ἐπερώτησιν καὶ προχθὲς ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος ὡς διατελέσας κατ’ ἐπανάληψιν Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὤφειλε νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὴν σειρὰν καὶ τὸ πολύπλοκον τῶν ἐργασιῶν τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν προετοιμασίαν πρὸς κίνησιν ἑνὸς πολεμικοῦ πλοίου. Ἐὰν ἦτο δυνατὴ ἡ ἄμεσος προετοιμασία τῆς «Ἕλλης», ὅπως ἰσχυρίσθησαν οἱ ἐπικριταὶ καὶ ὅπως ἰσχυρίσθη ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, σχεδὸν διὰ τῆς ἁπλῆς πιέσεως ἑνὸς μαγικοῦ κομβίου, θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ δώσῃ τὴν σχετικὴν συνταγὴν ὄχι μόνον εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς συμμάχους τοὺς Βρεταννοὺς καὶ Ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι ὑποβάλλονται εἰς κολοσσιαίαν δαπάνην διὰ νὰ θέσουν ἐν ἐνεργείᾳ τοὺς τεραστίους στόλους των, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν τὰ πλοῖα των ἐν ἐφεδρείᾳ καὶ εἰς περιωρισμένην ἐνέργειαν καὶ νὰ τὰ θέτουν εἰς ἄμεσον ἐνέργειαν μὲ μίαν τόσον ἁπλῆν μέθοδον. Εἶναι φανερόν, κύριοι συνάδελφοι, πόσον ἀβάσιμος καὶ σαθρά, ὑπῆρξεν ἡ ἀφορῶσα τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ Β. Π. «Ἔλλη» κριτική. Ἀλλὰ προβαίνων ἔτι περαιτέρω ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χίου συνάδελφος ὁ ἐπερωτῶν, ἐπεκαλέσθη, ἰδίως ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἔχει εἰς τὴν κατοχήν του ἀπεγνωσμένα σήματα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ὁ ὁποῖος ἦτο ἕτοιμος νὰ ἐξορμήσῃ πρὸς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν διὰ νὰ παράσχῃ βοήθειαν καὶ νὰ σβήσῃ τὰς πυρκαϊάς, ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθη. Τὰ ἔχει εἰς χεῖρας του. Δὲν τὰ κατέθεσεν ὅμως. Τὰ προσεκόμισεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χίου συνάδελφος. Αὐτὰ εἶναι: «Προτίθεμαι ἐπιβαίνων «Λέοντος» μεταβῶ ἐπὶ τόπου σεισμοπλήκτους περιοχάς. Παρακαλῶ ἐγκρίνατε». Εἶμαι ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἀπόρριψιν αὐτῆς τῆς ἐκτελέσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου καὶ θὰ ἐξηγήσω τὸ διατί. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ἐτέλει ὑπὸ παραίτησιν ἀπὸ τῆς 9ης Αὐγούστου, πρὸ τῶν σεισμῶν. Ὑπέβαλε τὴν παραίτησιν του καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν σκηνήν του ὡς μηνύων Ἀχιλλεύς. Ἔγιναν οἱ σεισμοί. 10 Αὐγούστου, 11 Αὐγούστου, 12, 13. Ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος μὲ κρατημένην τὴν ἀναπνοὴν παρηκολούθει τὸ δρᾶμα τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς. Ἐὰν εἶχε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς συνεισφορᾶς εἰς τὸ ἔργον της βοηθείας, ὤφειλε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν με τὸν φυσικὸν ἀρχηγόν του. Καμμίαν ἐπαφὴν δὲν ἔλαβε. Ὄχι μόνον αὐτό. Ἀλλὰ κατὰ τὴν 12ην καὶ 13ην Αὐγούστου, δὲν ἐνεφανίσθη κἂν εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τοῦ Στόλου. Ἐνόμιζεν ὅτι ἠδύνατο νὰ διοικῇ τὸν Στόλον ἀπὸ τὸ σπίτι του. Καὶ μόνον τὴν 13ην Αὐγούστου, περὶ τὸ μεσονύκτιον, ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὸ γραφεῖον μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, παρακολουθῶν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀποστολὴν ὅλων τῶν διαθεσίμων πλοίων τοῦ Στόλου, τότε ἐπῆρα αὐτὸ τὸ σῆμα, καὶ ξεύρετε διατὶ τὸ ἔστειλεν ἐκείνην τὴν ἡμέραν τὸ σῆμα ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου; Διότι κατὰ τὴν 13ην Αὐγούστου ἀνηγγέλλετο πλέον, ὅτι ἤρχετο εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν ὁ ναύαρχος Μαουνμπάτεν μὲ τὸν Βρεταννικὸν Στόλον τῆς Μεσογείου καὶ ὁ Ναύαρχος Κάσσαντυ μὲ τὸν 6ον Ἀμερικανικὸν Στόλον. Τότε ἴσως ἀντελήφθη τὸ ἀτόπημα τὸ ὁποῖον εἶχε κάμει. Ἀλλὰ τότε, κύριοι, ἦτο πλέον ἀργά, διότι ἡ ὀργάνωσις τῆς διοικήσεως εἰς τὰς νήσους εἶχε συντελεσθῆ. Ἐπὶ τόπου εὑρίσκετο ὁ Ἀντιστράτηγος Ἰατρίδης, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀναλάβει τὴν Στρατιωτικὴν Διοίκησιν τῶν Νήσων καὶ τὴν διαχείρισιν ὅλων τῶν μέσων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων: Ἀεροπορίας, Ναυτικοῦ, Στρατοῦ ξηρᾶς. Ἐπὶ πλέον, ἀρχικῶς, τὰ πλοῖα τὰ ὁποῖα εἶχον ἀποσταλῆ, εἶχον τεθῆ ὑπὸ τὴν διοίκησιν τῆς Ναυτικῆς βάσεως Πατρῶν, ἡ ὁποία ἀνετέθη βραδύτερον εἰς τὸν πλοίαρχον Καρβέλην. Ὑπῆρχε δηλαδὴ κάτι τι τὸ ὠργανωμένον διοικητικῶς. Ἡ μετάβασις ἑνὸς ναυάρχου, ὁ ὁποῖος ἤθελε νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἀπόδοσιν τῶν πλοίων, οὐσιαστικῶς ὅμως ἁπλῶς διὰ νὰ ἐμφανισθῇ, ἐκρίθη ὅτι ἦτο τελείως περιττή.

§152ΠΕΡ. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία — διότι νομίζω, ὅτι θὰ ἤμουν ὁ μᾶλλον ἁρμοδιώτερος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν — νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ συζήτησις περιωρίσθη ἕως ἐδῶ, λέγω μόνον τοῦτο: Τὸ βασικὸν κατ’ ἐμὲ σφάλμα, τὸ ὁποῖον διεπράχθη ἐναντίον τῆς παραδόσεως τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, ἦτο ἡ τιμωρία τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου.

§153Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἄσχετον. Σᾶς παρακαλῶ μὴ διακόπτετε τὴν ἀγόρευσίν μου. Νὰ λάβητε μετὰ τὸν λόγον καὶ νὰ ἐκθέσητε τὰς ἀπόψεις σας.

§154ΠΕΡ. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ λάβω τὸν λόγον. Δὲν ἔχω τὸν δικαίωμα. Λόγῳ παραδόσεως εἰς τὸ Ναυτικόν, εἶχε σημασίαν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Προσωπικῶς ὁ ὁμιλῶν δὲν ἔχει καμμίαν συμπάθειαν πρὸς τὸν χθεσινὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, μὲ τὸν ὁποῖον πάντοτε εὑρέθημεν εἰς ἀντιθέτους παρατάξεις. Ἀλλὰ οὐδέποτε εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ναυτικοῦ ἐπὶ 130 ἔτη, ποὺ εἶχε τὴν τιμὴν νὰ ἔχῃ Ὑπουργοὺς τῶν Ναυτικῶν, πρώην Πρωθυπουργοὺς καὶ ἐν ἐνεργείᾳ Πρωθυπουργούς, οὐδέποτε ἐτιμωρήθη ὄχι Ἀρχηγὸς Στόλου, ἀλλ’ οὔτε Κυβερνήτης πολεμικοῦ πλοίου. Ἐγὼ δέ, ὁ ὁποῖος ἐχρησίμευσα πεντάκις ὡς ὑπασπιστὴς τοῦ Ὑπουργοῦ, δύναμαι νὰ τὸ διαβεβαιώσω.

§155Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτιμωρήθησαν.

§156ΠΕΡ. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ τιμωρία τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου ἐπέδρασεν ἐπὶ τῆς ὅλης καταστάσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε ἀπολύτως τὸ καθῆκον της, καθὼς καὶ τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν, ἀλλὰ εἶχε μίαν ἐπίδρασιν ἡ τιμωρία.

§157Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τίθεται ὑπεράνω τῶν κανονισμῶν καὶ τῶν νόμων καὶ μάλιστα ἐπὶ Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία Προεδρεύεται ἀπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον.

§158ΠΕΡ. Ι. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ μέλλον τὸ λέγω αὐτό. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου, ἀντικαθίσταται, δὲν τιμωρεῖται.

§159Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν σεισμῶν νὰ γίνῃ ἡ ἀντικατάστασις. Ἀλλά, προβαίνων ἔτι περαιτέρω, ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, υἱοθέτησε τὰς ἐπικρίσεις τοῦ πολυχρώμου τύπου, τὰς ἀφορώσας τὴν χρησιμοποίησιν ἑνὸς ἀντιτορπιλλικοῦ πρὸς ἀντιπροσώπευσιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Τῆνον κατὰ τὴν 15ην Αὐγούστου. Ἐπειδὴ ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύσω τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν Τῆνον κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821 μέχρι σήμερον, ὑφίσταται τὸ ἔθιμον τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ Β. Ν. εἰς τὴν ἑορτὴν τῆς Θεοτόκου εἰς τὴν Τῆνον. Τὸ ἱερὸν αὐτὸ ἔθιμον ἔχει ἤδη διαμορφωθῆ εἰς ἐθνικὴν παράδοσιν. Ὅπως κατὰ τὴν ἀρχαίαν ἐποχὴν μία Ἀθηναϊκὴ τριήρης, ἡ «Πάραλος» μετέβαινεν εἰς τὴν Δῆλον, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ τώρα ἅπαξ τοῦ ἔτους πλοῖον τοῦ Β. Ν. ἀποστέλλεται εἰς τὴν Τῆνον. Ἔκτοτε ἡ ἀποστολὴ ἑνὸς πλοίου, ἡ ὁποία χρονολογικῶς ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Μιαούλη καὶ τοῦ Κολοκοτρώνη, καὶ ἡ ὁποία καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτῶν τῶν ἐτῶν συνετελεῖτο ἀνελλιπῶς, ἔκτοτε ἐνισχύθη ἀκόμη περισσότερον, διότι κατ’ ἔτος, κατὰ τὴν ἑορτὴν τῆς 15ης Αὐγούστου, ὁ Ὑπουργός, ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ρίψῃ ἕνα στέφανον ἐκ δάφνης ἐπὶ τοῦ ὑγροῦ τάφου τῆς «Ἕλλης», τοῦ ὡραίου ἐκείνου καταδρομικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐτορπιλλίσθη κατὰ τὴν 15ην Αὐγούστου 1940. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔχει συνδέσει ἀκόμη στενώτερον τὸ Β. Ν. μὲ τὴν ἑορτὴν τῆς 15ης Αὐγούστου. Πολὺ πρὶν τῶν σεισμῶν, εἶχον προγραμματισθῆ νὰ ἀποσταλοῦν δύο πλοῖα, ὁ «Πυρπολητὴς» διὰ τὴν Τῆνον καὶ ὁ «Πολεμιστὴς» διὰ τὴν Πάρον, διὰ τὴν ἑορτὴν τῆς Θεοτόκου. Ἀλλά, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ἀπὸ τὴν διαταγὴν τῆς 13ης Αὐγούστου, ὁ προγραμματισμὸς ἐκεῖνος διεγράφη. Ἀλλὰ κατὰ τὴν 14ην Αὐγούστου ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι ἡ διατήρησις τῶν ἐθνικῶν παραδόσεων ἀπετέλεσε πάντοτε τὴν ἀστείρευτον πηγήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν τὸ Ἔθνος τῶν Ἑλλήνων, ἤντλησε δυνάμεις, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐπιβουλὴν τῶν ἐχθρῶν του ἢ τῆς μοίρας τὴν καταδρομήν. Δὲν ἠθέλησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ διακόψῃ τὴν ἱερὰν παράδοσιν. Ἀπεναντίας ἠθέλησε νὰ δείξῃ ὅτι τὸ Ἔθνος δὲν εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν πανικοῦ. Ἠθέλησε νὰ διαδηλώσῃ τὴν πίστιν της πρὸς τὰς ἐθνικὰς παραδόσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν εἰς τὸ Ἔθνος, εἰς τὴν περίοδον τῶν δοκιμασιῶν του νὰ καταφεύγῃ ὑπὸ τὰς πτέρυγας τῆς Ἐκκλησίας καὶ κάτω ἀπὸ αὐτὰς νὰ εὑρίσκῃ τὴν πίστιν πρὸς τὸν ἑαυτόν του, τὴν πίστιν πρὸς τὰς ἠθικὰς καὶ πρὸς τὰς ὑλικάς του δυνάμεις. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν συμμετοχήν της εἰς τὴν λιτανείαν τῆς Τήνου κατὰ τὴν 15ην Αὐγούστου καὶ ἔδωσε πρὸς ἐμὲ τὴν ἐντολήν. Ἔφυγα τὴν 2αν ἀπογευματινὴν τῆς 14ης Αὐγούστου, μόνος καὶ ὄχι μετὰ συγγενῶν καὶ φίλων, ὅπως ἔγραψεν ὁ κίτρινος καὶ ὁ πολύχρωμος τύπος. Ἔφθασα τὴν ἑσπέραν εἰς τὴν Τῆνον καὶ διενυκτέρευσα ἐπὶ τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ. Ἔδωσα διαταγὴν νὰ μὴ γίνῃ κανὲν ἐπίσημον γεῦμα καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὴν ἑορτὴν ὁ τύπος τῆς λιτανείας καὶ δεήσεως καὶ ὄχι τοῦ πανηγυρισμοῦ. Ἔλαβον μέρος εἰς τὴν λιτανείαν τῆς 15ης καὶ ὅταν ἔφθασεν ἡ πομπὴ μέχρι τῆς προκυμαίας, μετὰ ἀπὸ τὴν δέησιν τοῦ Μητροπολίτου — τὸ πλῆθος ἦτο 20.000 προσκυνηταὶ περίπου — ἐπέβην μιᾶς βενζινακάτου, ἐπῆνα εἰς τὸν τόπον τῆς «Ἕλλης», ἔρριψα τὸν στέφανον καὶ ἔπειτα ἐπεβιβάσθην ἀμέσως τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ, χωρὶς νὰ ἐξέλθω εἰς τὴν πόλιν. Διέταξα τὸν ἄμεσον ἀπόπλουν τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ διὰ Πειραιᾶ. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Πειραιᾶ τὸ ἑσπέρας τῆς 15ης καὶ κατὰ τὴν ἰδίαν ἐκείνην ἑσπέραν τὸ ἀντιτορπιλλικὸν «Λέων» ἀπέπλευσε διὰ τὰς Ἰονίους νήσους, διὰ νὰ τεθῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἀντιστρατήγου Ἰατρίδου. Ἔλειψε, δηλαδή, 26 ἀκριβῶς ὥρας.

§160Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κρισίμους ὥρας.

§161Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐρωτηθῇ, κύριοι συνάδελφοι, τί ἀπέμεινεν ἀπὸ τὴν ἔξαλλον πολεμικήν, ἡ ὁποία ἠσκήθη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ κατὰ τοῦ ἐνδόξου Β. Ν.; Ἀπέμεινε καὶ κάτι ἄλλο ἀκόμη, περὶ τοῦ ὁποίου ἐπιθυμῶ νὰ ἀπασχολήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἔννοια τοῦ Ἔθνους εἶναι δύο ἔννοιαι χωρισταί. Τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους ἀντιπροσωπεύει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὡς ἀσκοῦσα τὴν κρατικὴν ἐξουσίαν, ὑπόκειται εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Μάλιστα ἕνας δημιουργικὸς καὶ καλόπιστος ἔλεγχος, ἀποτελεῖ τὸν κύριον προορισμὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἕνας ἄδικος ἔλεγχος εἶναι ἀνεκτός, διότι ἀποτελεῖ τὴν ἐμπράγματον ἀπόδειξιν τῆς ἐλευθέρας λειτουργίας τῶν Κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν. Ἐν τούτοις ὅμως, εἰς τὴν ζωὴν τῶν λαῶν ὑπάρχουν κρίσιμοι περιστάσεις, ὅπως εἶναι μία ἐξωτερικὴ ἐπιδρομὴ ἢ μία μεγάλη ἐσωτερικὴ ἀναταραχὴ ἢ μία μεγάλη εἰς ἔκτασιν θεομηνία. Κατὰ τὰς περιστάσεις αὐτάς, αἱ δύο ἔννοιαι Κράτους καὶ Ἔθνους ταυτίζονται. Ἐκεῖ πλέον δὲν εἶναι νοητὸς ὁ διαχωρισμός. Ὅλοι ἡνωμένοι πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸν κίνδυνον, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ δέσμη καὶ ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ κινδύνου μὲ ὅλας τὰς ὑλικὰς καὶ ἠθικὰς τοῦ Ἔθνους δυνάμεις. Κατὰ τὰς περιστάσεις αὐτάς, κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος βάλλει κατὰ τοῦ Κράτους, βάλλει συγχρόνως καὶ κατὰ τοῦ Ἔθνους. Αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἡ βολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, στρεφομένη κατὰ τοῦ Κράτους, ἐστράφη καὶ κατὰ τοῦ Ἔθνους. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἡ βολὴ ἐκείνη ὑπῆρξεν ἄστοχος. Δὲν κατώρθωσε νὰ θίξῃ, οὔτε τὸ Κράτος, οὔτε τὸ Ἔθνος.

§162Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν εὑρέθη κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὁ ὑποψήφιος τῆς Ε.Δ.Α., ὁ ὁποῖος εἶχε καιρὸ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν. Ἦλθεν ὡς ὑποψήφιος, ἔφυγε καὶ ἐπανῆλθε τὰς ἡμέρας τῶν σεισμῶν. Καὶ ἦτο εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ὅτε ἦλθεν ὁ Στρατάρχης μας, καὶ παρίστατο μάλιστα κατὰ τὴν ὑποδοχὴν τοῦ Στρατάρχου, διὰ νὰ ἐλέγξῃ βέβαια, ὄχι διὰ νὰ χειροκροτήσῃ. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως συνελήφθησαν ἐν Κεφαλληνίᾳ, δύο κομμουνισταὶ δημοσιογράφοι, καθαρόαιμοι κομμουνισταί, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας ἐλέγετο Λιναρδᾶτος καὶ ἦτο τῆς «Αὐγῆς» καὶ συνελήφθησαν ἐν Κεφαλληνίᾳ, ποὺ ἔκαμαν συγκέντρωσιν κομμουνιστῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἔδιδον συνθήματα νὰ φωνάζουν ἐναντίον τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία, δῆθεν, δὲν ἐφρόντιζε διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους. Ἴσως αὐτῶν ἐγένετο θῦμα καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§163Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Οἱ ἀσκήσαντες τὴν πολεμικὴν ἐκείνην, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον ἐλπίσει ὅτι θὰ κατώρθωναν νὰ ἐμπνεύσουν τὸν πανικὸν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους πληθυσμούς. Καὶ ἐπίσης ὅτι θὰ κατώρθωναν νὰ ἐμπνεύσουν τὸν πανικὸν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅτι θὰ ἀπελπίσουν τὸ Ἔθνος. Ἤλπισαν ὅτι θὰ ἐδημιούργουν, ἢ θὰ κατώρθωναν νὰ δημιουργήσουν ἕνα μεγάλο προσφυγικὸν πρόβλημα διὰ τῆς ἐκκενώσεως τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Ἐὰν ὅλα αὐτὰ συνέβαινον, ὅπως αὐτοὶ τὰ ἐπεθύμουν, τότε τὰ ἀστικὰ κέντρα τῆς Ἑλλάδος θὰ ἐπλημμύριζαν ἀπὸ ἀνέργους. Ἡ ἐφετεινὴ ἐσοδεία τῶν Ἰονίων Νήσων, θὰ ἐπήγαινε χαμένη — ἰδίως τὸ ἔλαιον καὶ ἡ σταφὶς — αἱ Νῆσοι θὰ ἐρημοῦντο προοδευτικῶς καὶ θὰ μετεβάλοντο εἰς ἐρημόνησα. Καὶ διατὶ ὅλα αὐτά; Διὰ νὰ γίνῃ ἀντιπολίτευσις καὶ διὰ νὰ παρεμποδισθῇ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀνασυγκρότησιν. Οὕτω οἱ δράσται τῆς κακοπίστου καὶ τῆς πολεμικῆς τοῦ πολυχρώμου Τύπου, μετεβλήθησαν εἰς ἐμπόρους τοῦ πόνου καὶ εἰς καπήλους τῶν δακρύων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι εὐτύχημα, ὅτι δὲν ἐπηλήθευσε καμμία ἀπὸ τὰς προσδοκίας των. Σύσσωμος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εὑρέθη συμπαραστάτης εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ ἄμεσοι ἀνάγκαι τῆς περιθάλψεως, ἀντεμετωπίσθησαν ἱκανοποιητικῶς, τώρα δὲ ἕν Ὑφυπουργεῖον, ἐπὶ τόπου λειτουργοῦν, ἀσχολεῖται μὲ τὴν προπαρασκευὴν τῶν ὅρων τῆς ἀποκαταστάσεως. Εἰς τὸν ἀνοιγέντα ἔρανον συμμετέσχεν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, συσπειρωμένος γύρω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὴν ἐνισχύει εἰς τὸ ἔργον τῆς περιθάλψεως καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, ἀπομένει ἀπὸ τὴν ἔξαλλον πολεμικήν, ἡ ὁποία ἠσκήθη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπομένει ἡ εὐχάριστος διαπίστωσις, ὅτι τὸ Ἔθνος δὲν ἐπίστευσε τοὺς ἐπικριτάς. Ἐπίστευσεν εἰς τὸν ἑαυτόν του, εἰς τὰς ἰδικάς του ἠθικὰς καὶ ὑλικὰς δυνάμεις καὶ τὰς ἔθεσεν ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Ἀλεξάνδρου Παπάγου. (Χειροκροτήματα). Οὕτω, κύριοι βουλευταί, διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, τὸ χάσμα ποὺ ἤνοιξεν ὁ σεισμός, κατὰ τὸν ἐθνικὸν ποιητήν, θὰ γεμίσῃ μὲ ἄνθη, εἰς τὸ πεῖσμα τῆς μοίρας καὶ εἰς τὸ πεῖσμα τῆς ἐξάλλου καὶ κακοπίστου πολεμικῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς ἐπιτρέπει νὰ δευτερολογήσουν οἱ ἐπερωτῶντες. Θὰ λάβετε τὸν λόγον ἐκ νέου;

§165Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§167Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀπήγγειλε τὸν λόγον του, τὸν ὁποῖον εἶχε συντάξει πρὶν ἔλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καί, ἑπομένως, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἀκούσει ὅ,τι θὰ ἐλέγομεν. Κατὰ τὸν λόγον του αὐτὸν εἶπε καὶ φράσεις ἀπαραδέκτους καὶ ἀσυνηθίστους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Μᾶς κατηγόρησεν ὡς «καπήλους», μᾶς εἶπε καὶ πολλὰ ἄλλα δισκοσμητικά, ἀλλὰ τὰ ἀντιπαρέρχομαι ὅλα αὐτά, διότι ἀντελήφθην ὅτι ὁ λόγος του εἶχε προσυνταχθῆ, ἐπαναλαμβάνω, πρὶν ἀκούσῃ τὴν ἀγόρευσίν μας. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Εἶπεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἐπροτίμησε τὸ ἁρματαγωγὸν ἀντὶ τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ. Νομίζομεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶχε καθῆκον, ὡς ἁρμόδιος καὶ εἰδικὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός, νὰ εἰσηγηθῇ τὸν ἀπόπλουν τῶν ἀντιτορπιλλικῶν. Δεύτερον, πράγματι τὰ ἀσυντονίστως ἀποσταλέντα εἰς τὴν Ἑπτάνησον πλοῖα τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ προσέφερον Ὑπηρεσίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶπεν ὅτι ἐσυκοφαντήθη τὸ Β. Ν., διότι δὲν ἀνεφέρθη κἂν εἰς τὰς ἐφημερίδας ἡ δρᾶσις καὶ ἡ συμβολὴ τῶν πλοίων αὐτῶν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς τραγωδίας τῶν Ἰονίων Νήσων. Εἶναι ἀληθὲς αὐτό, κύριοι συνάδελφοι. Ἐρωτῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργόν, τί ἔκαμε διὰ νὰ διαφωτίσῃ τὴν κοινὴν γνώμην; Ὅταν ἐφημερίδες τῆς περιωπῆς τῆς «Καθημερινῆς», παραπονοῦνται, ἐρωτῶ, τί ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός;

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ διευθυνόμενος τύπος!....(Θόρυβος).

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ὅπως σταματήσῃ ὁ θόρυβος καὶ μὴ διακόπτετε τὸν ρήτορα.

§170Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν πταίει, λοιπόν, ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὅτι δὲν διεφωτίσθη ἡ κοινὴ γνώμη διὰ τὴν ἀσυντόνιστον αὐτὴν συμβολὴν τῶν πλοίων, ἀλλὰ πταίει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἶπε περαιτέρω, ὅτι ἡ Προεδρία τῆς Κυβερνήσεως ἐξέδωκε διαταγὴν κινητοποιήσεως ὁλοκλήρου τοῦ στόλου. Ὀρθῶς. Τὸν ἐρωτῶ: Ἡ διαταγὴ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως διεβιβάσθη εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου καὶ ἐδόθησαν ὁδηγίαι εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, ὡς ἁρμόδιον, διὰ νὰ διατάξῃ καὶ παρακολουθήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς αὐτῆς ὡς πρὸς τὴν κίνησιν τῶν πλοίων; Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ὁ Αὔγουστος ἦτο ὁ μὴν τῶν ἐπισκευῶν. Συνέβη τὸ ἑξῆς, κύριοι συνάδελφοι. Τὰ θερινὰ γυμνάσια τοῦ Στόλου ἐτελείωσαν εἰς τὰς 27 Ἰουλίου. Μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ὁλόκληρος ὁ Στόλος μεθωρμίσθη ἐκ τοῦ Ναυστάθμου εἰς τὸ Φάληρον, διὰ νὰ ἑορτασθῇ ἡ «Ναυτικὴ Ἑβδομάς», ἡ ὁποία ἔχει καθιερωθῆ ἀπὸ 15ετίας, διὰ τὴν προπαγάνδαν μεταξὺ τοῦ λαοῦ τῆς ἀγάπης πρὸς τὸ Ναυτικόν.

§171Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι ὁ ρήτωρ, ὅταν δὲν ὁμιλῇ ἀπὸ τοῦ βήματος, ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Πρόεδρον.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μοῦ κακοφαίνεται, κύριε συνάδελφε!

§173Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὰ πλοῖα αὐτά, μετὰ τὸ πέρας τῆς «Ναυτικῆς Ἑβδομάδος», δηλαδὴ τῆς πρώτης ἑβδομάδος τοῦ Αὐγούστου, δι’ ἰδίων δυνάμεων ἐκινήθησαν πρὸς Ναύσταθμον διὰ τὰς ἐπισκευάς. Δὲν εἶχον ἀρχίσει ἀκόμη ἐπισκευαζόμενα, ὅταν ἐγένοντο οἱ σεισμοί, δὲν εἶχον πέσει εἰς τὴν κατάστασιν, ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός. Συνεπῶς, ἦτο δυνατὸν τὰ πλοῖα αὐτὰ νὰ κινηθοῦν ὁμαδικῶς καὶ ἐξορμήσουν πρὸς τὰ Ἑπτάνησα. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου, ὑπευθύνως ἀναφέρει εἰς ἐμπιστευτικὴν ἀναφοράν του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἦτο δυνατὸν καὶ τὰ ἀντιτορπιλλικὰ καὶ ἡ «Ἕλλη», ἐνισχυομένη μόνον μὲ 20 ναύτας, νὰ πλεύσῃ πρὸς τὰ Ἑπτάνησα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, εἶναι ἀληθὲς ὅτι οὗτος διὰ προσωπικοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθεσα λεπτομερῶς — καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἔπρεπε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ τὰ μέτρα του, ὥστε νὰ ἀρθοῦν καὶ μὴ γίνουν ἀφορμὴ διαταραχῆς τῆς τάξεως εἰς τὸ Ναυτικὸν — ὑπέβαλε πράγματι τὴν παραίτησίν του εἰς τὰς 9 Αὐγούστου. Εἰς τὰς 10 Αὐγούστου κατῆλθεν εἰς τὴν Ναυαρχίδα του, εἰς τὰς 11 ἐπίσης, εἰς τὰς 12 δὲν κατῆλθε διότι εἶχε πυρετὸν λόγῳ δηλητηριάσεως. Διέταξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνακρίσεις ἐὰν κατῆλθεν ἢ ὄχι εἰς τὴν Ναυαρχίδα του καὶ ἐξηκριβώθησαν τὰ ἀνωτέρω, ὅτι δηλαδὴ μόνον τὴν 12ην Αὐγούστου δὲν κατῆλθε, διότι ἐπύρεσσε. Ἀλλὰ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ἠμπορεῖ καὶ ἀπὸ τὸ κρεββάτι του νὰ διευθύνῃ καὶ νὰ ὀργανώνῃ τὴν ὑπηρεσίαν του. (Θόρυβος).

§174Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. (Ὑφυπ. Ναυτικῶν). Ὅταν θὰ γίνετε σεῖς Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου...

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐννοῶ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τί ὀφείλεται ἡ τόση ἔξαψις. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούσωμεν τὸν ρήτορα δευτερολογοῦντα.

§176Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου εὑρίσκετο εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸ Ἐπιτελεῖον του καὶ ὁ Ὑπουργός, ἐὰν ὄντως ἤθελε νὰ κινήσῃ ὠργανωμένον τὸν Στόλον πρὸς τὰς Ἰονίους Νήσους, ἠδύνατο νὰ στείλῃ σῆμα καὶ ἡ διαταγή του θὰ ἐξετελεῖτο. Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ ναύαρχος Τούμπας ἠθέλησε νὰ κινηθῇ πρὸς τὰ Ἑπτάνησα ὅταν ἔμαθε ὅτι ὁ Μαουνμπάτεν καὶ ὁ Κάσσαντυ καταπλέουν ἐκεῖ, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὰ καὶ ἀδικεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν ναύαρχον Τούμπαν. Δὲν ἔχει ἀνάγκην δαφνῶν νέων ὁ ναύαρχος Τούμπας. Ὁ ναύαρχος Τούμπας, εἶναι ἥρως τοῦ Βʹ Παγκοσμίου Πολέμου. Καὶ τὸν ἡρωϊσμόν του θὰ τὸν ἀναφέρουν μὲ συγκίνησιν αἱ μεταγενέστεραι γενεαί. Καὶ θὰ γίνῃ ἀνάγνωσμα εἰς τὰ ἀναγνωστικὰ βιβλία τῶν παιδιῶν, τὸ μεγάλο κατόρθωμα τοῦ Τούμπα. Δὲν ἤθελε νέας δάφνας. Ἤθελε πράγματι νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, διὰ νὰ προσφέρῃ τὶς ὑπηρεσίες του, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ θέλησις τοῦ Β. Ν. καὶ τῆς κοινῆς γνώμης. Αὐτὰ εἶχα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Ἐπιθυμῶ, ἀκόμη, νὰ τὸν διορθώσω εἰς μερικὰς φράσεις. Εἶπεν ὅτι ἡ «Ἕλλη» ἦτο καταδρομικόν. Παρακαλῶ νὰ μὴ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτό, διότι ἦτο ναρκοθέτις. Ἐπίσης ἡ ἀρχαία «Πάραλος» δὲν ἐπήγαινεν εἰς τὴν Τῆνον, ἀλλ’ εἰς τὴν Δῆλον.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§178Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀρνοῦμαι νὰ ἀπαντήσω, κύριε Πρόεδρε, εἰς λόγον, ὁ ὁποῖος παρατύπως ἐξεφωνήθη ἀπὸ χειρογράφου ἄγνωστον ποῦ, πότε καὶ πῶς συνταγέντος, καὶ πρὶν ἢ ἀκουσθοῦν οἱ ἐπερωτήσαντες εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλλαμανῆ, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου αὐτῶν τῶν λεγομένων σας, βεβαιῶ ὅτι ὁ λόγος δὲν ἦτο γραπτός. Δὶς καὶ τρὶς ἐπρόσεξα τοῦτο, διότι ἠγέρθην ἐπανειλημμένως, ὡς θὰ μὲ ἀντελήφθησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§180Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὰς ὕβρεις τὰς ἐπιστρέφω ὡς ἀπαραδέκτους καὶ πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, δὲν ἐκπέμπονται ποτὲ τοιαῦται φράσεις καὶ ὕβρεις ἐναντίον τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Χαρακτηρίζουν τὸν ἄνδρα καὶ μόνον, ὁ ὁποῖος τὰς ἐξετόξευσε. Περαιτέρω οὐδὲν στοιχεῖον προσεκομίσθη, τὸ ὁποῖον νὰ ἀνατρέψῃ τὴν τελεσίδικον κρίσιν τῆς κοινῆς γνώμης, ὅτι θὰ παραμείνῃ ὑπόδικος διὰ τὴν συμφορὰν τῆς Ζακύνθου καὶ τὰ θύματα τῶν σεισμῶν ὁ ἐπερωτώμενος Ὑφυπουργός. Τὴν κρίσιν του περὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου τὴν παραπέμπω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει καὶ ὁ ὁποῖος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε τὴν ἐξαιρετικὴν τιμὴν εἰς τὸν ναύαρχον Τούμπαν νὰ τὸν καλέσῃ καὶ νὰ τοῦ ἐκφράσῃ καὶ προσωπικῶς τὴν εὐαρέσκειάν του διὰ τὰς ὑπηρεσίας ποὺ προσέφερεν αὐτὸς εἰς τὸν Στόλον.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὑβριστικῶν ἐκφράσεων, ὡς ἐξέλαβον ὡρισμένας φράσεις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, δὲν ὑπάρχει θέμα, διότι αὗται ἀφεώρων τὴν ἔξω τῆς Βουλῆς ἀντιπολίτευσιν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐχρησιμοποίησε τὰς ἐν λόγῳ φράσεις διὰ τὴν ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἀντιπολίτευσιν. Ἑπομένως δὲν ὑφίσταται θέμα. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§182ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.).